Araŋ diyaŋ gaa, ciiti beeri laalo fo dumi no i ga hima ka dake boro kaŋ na Irikoy Izo taamu nga cey cire boŋ, kaŋ na alkawlo kuro kaŋ i n'a hanandi nd'a himandi yaamo, ka donda gomni Biya _Hanna__ mo? 	 Pathian Tapa sikdena, thukhun sisan amah hihsiangthouna pen thil namaia bawla, hehpihna Kha hihvui mi tuh, huaimi sanga bangchi pheta gawtna thupijaw ahia, thuak taka naseh uh?


Amma Yehoyda kaa ka zeen, a kungu nda ndunnya kal a bu mo. A jiirey jiiri zangu nda waranza no waato kaŋ a bu. 	 Himahleh Jehoiada bel upa pi tekkuna damin a sita. A sihin kum ja leh sawmthum upa ahi.


A ma goro nga hinne ka dangay, Zama woodin no Rabbi dake a boŋ. 	 Amah tunga a ngaktak jiakin, tangtut henla, dai sipsip hen.


Ay ga ni faaba mo _ni__ dumo kambe ra, da dumi cindey kaŋ yaŋ do ay go ga ni donton. 	 Mi tengteng leh Jentelte khut akipan ka honhum hing ding;


Amma wo kulu kaŋ yaŋ sinda fata nda kobto, kulu araŋ ma s'i ŋwa. I ga harram araŋ se. 	 Phe leh lip neilou peuhmahte na ne theikei ding uh, nou adingin nin ahi.


Gaa no Bitros n'i daŋ windo ra k'i zumandi. A suba a tun ka koy i banda. Yaffa kwaara nya-ize fooyaŋ mo n'a dum. 	 Huchiin mite tuh a sam luta, a giaksakta hi. Huan, a jingin Peter a thou a, a kiang uah a paia, Joppa khuaa mi unau kuate hiam leng a kiang uah a pai sam uhi.


Bilga wane, Sammuwa no. Semaya wane, Yonatan no. 	 Bilgah lakah, Sammua; Semaia lakah, Jehonathan;


Waato kaŋ a na waybora haŋandi nda haro mo, a ga ciya, da kay a ziibi, d'a na taali te nga kurnyo se, haro kaŋ ga laali din ga furo a gunda ra ka fottu. A gunda mo ga fuusu, a tanja ga suugu. Waybora ga ciya wowi hari nga jama ra. 	 Huan, tui a dawnsak leh hichi ahi dinga; a hongnit a, a pasal tunga thil a hihkhial a na hih leh hamse tungsak huai tui a gilsungah a lut dinga, a honkha dinga, a gil a hongbawk dinga, a pheipi a honzo dinga; huchiin numei a chipihte thuaksaknu a honghi ding hi.


Baabey, araŋ mo ma si araŋ izey kurtunandi hal i ma te bine, amma araŋ m'i biiri goojiyaŋ da kaseetiyaŋ ra, Rabbi wane. 	 Huan, nou pate aw, na tate uh hihthangpai kei unla, Toupa thuzohna ah leh hilhna ah kem jaw un.


Finetaryaŋ mo go no a ra, da tandey ra a windanta, sanda yongo waney din cine. Meyo salleyaŋo kambe kar waygu no, a tafayyaŋo mo waranka cindi gu no, 	 Huaiah a dangte bang mahin a kimvelin tohlette a oma, a sumtawng ah leng; a dung tong sawmnga ahia, a vailam tong sawmnih leh nga ahi.


Yahuda kulu binde farhã zeyaŋo sabbay se, zama i ze da ngey biney kulu, i na Rabbi ceeci mo da anniya kulu me. A naŋ i ma du nga mo. Rabbi mo n'i windi nda fulanzamay nangu kulu. 	 Huan, Juda mite tengteng aki chiamna uah a kipak ua, a lungtang tak ua kichiam a hih ua, kituak taka zong a hih jiak un, muh leng a mu him ua; huan, TOUPAN munchih ah galmuanga omna a pia hi.


Batama wayna kaŋay hara mo gonda kosaray taafeyaŋ, kambe kar waygu wane yaŋ, i windi bundey mo iway no, i dabey mo iway no. Windi bundey gotey d'i hawyaŋ harey kulu, nzarfu wane yaŋ no. 	 Huan a tum lam pang a ding in tong sawmnga a sau puankhaite a om ua, a khuamte uh sawm leh a kingakna khuakkuak uh sawm; a khuamte a bannate leh a dangka duangte uh.


Iri ga bay kaŋ i mana asariya te boro hanno se, amma asariya taamukoy, da murtantey, da borey kaŋ yaŋ wangu Irikoy, da zunubikooney, da borey kaŋ yaŋ si lalabu Irikoy da hay kulu kaŋ ga hanan gaa, da baaba wiikoy da nya wiikoy, da boro-wiyey sabbay se, 	 Ahia lah, dan jaw mi dikatte adinga bawl ahi keia, dan kalhte leh dan lou a omte ading, Pathian limsakloute leh khialte mi siangthouloute leh Pathian zahloute, pate that khawng leh nute that khawng, mihing that khawng.


Zama ngey ma suuji ŋwaaray Irikoy kaŋ go beene gaa, gundo din boŋ, zama Daniyel da nga corey ma si halaci Babila laakalkooni cindey banda. 	 Huchia amauten hiai thuguk tanchina van Pathian chitnate a nget theihna dingun; huchia Danial leh a lawmte Babulon a mi pilte lakate toh amanthat louhna ding un.


Irikoy wane bonkoono sanney, jawaabo kaŋ a nyaŋo n'a dondonandi nd'a neeya: 	 Kumpipa Lemuel thute; a nun amah ahilh thu:


Araŋ ga bay kaŋ ay no ga ti Rabbi, waati kaŋ cine ay n'araŋ saarayey fiti, k'araŋ fattandi ka kaa araŋ saarayey ra, ya ay borey. 	 Huan na hante uh ka hona na han ua kipan ka honpawt sak hun chiangin, aw, ka mite aw, TOUPA ka hi chih na thei ding uh.


Yahudancey batu* kaŋ ti Tandey Bato maan. 	 Huan, Judate Biakbukte Ankuangluina a naita a. Huchiin, a unauten a kiangah,


Ay binde na annabitaray te, mate kaŋ cine i n'ay lordi nd'a din. Ay goono ga annabitara te mo, kala dunduyaŋ fo te, laabo jijiri. Biriyey mo margu-margu ka dabu care gaa, biri fo kulu nda nga cala, i dabu care gaa. 	 Huchiin a hon thupiak bangin ka gentaa; huan ka gen leh husa a hongom a, ngaiin, a ging luiluia, guhte amau kizoppih chiat ah a kisutuah khawmta uh.


Laakalkooni me sanney gonda sabbu, Amma saamo meyo ga saamo gon no. 	 Mi pil kama thute hehpihtheiin a oma; himahleh mi hai mukten amah mah a nawmvalh ding.


Wala ay na taali te araŋ se no kaŋ ay n'ay boŋ kaynandi hal ay m'araŋ beerandi, zama ay na Irikoy Baaru Hanna waazu araŋ se nooyante? 	 A hihkeileh, Pathian Tanchin Hoih a thawn lela kon hilh jiaka tawisana na om theihna ding ua ka kihihniamin thil ka hihkhial ahia?


Nin no ay ga hawji da nga alman kuro ceeri-ceeri nd'a. Nin no ay ga farikoy da nga farmi hawey ceeri-ceeri nd'a. Nin no ay ga bonkooney da mayraykoyey ceeri-ceeri nd'a mo. 	 Nangmah zangin belamching leh belamhon ka hihjana, nangmah zangin lou neimi leh bawngtal kop ka hihjana, nangmah zangin gam ukpipate leh upate ka hihjan sek ahi.


Amma da hamo ga cindi sarga gaa hala jirbi hinzanta, kulu i m'a ton danji ra. 	 Ahihhang in kithoihna sa a ni thum ni tan a om lailai bel hal ding ahi.


Woodin banda, wo kaŋ yaŋ iri ga guna sanda i sinda beeray, iri g'i beerandi ka tonton. Iri gaaham jarey mo kaŋ gunayaŋ si boori, iri g'i sutura ka tonton, 	 Huchiin, pumpi hiang pahtawi tham louh jawa i sehte, huaite ngei tuh i pahtawi jaw uhi; huan, i hiang kilawm louten kilawmna thupijaw a mu jel uhi;


Kala Israyla izey da alfagey da Lawi borey, ngey nda tamtaray ize cindey i banda na Irikoy windo feeriyaŋ bato haggoy da farhã. 	 Huan Israel tate, siampute leh Levi mite leh, saltanna ta dangten, hiai Pathian in latna nuam takin a neita uhi.


Madon koyo afo Hazor bonkoono afo 	 Madon kho kumpipa, khat, Hazor kho kumpipa, khat;


Kal ay bare zama ay ma laakal da follokomtaray da saamotaray guna. Zama boro kaŋ ga kaa bonkoono banda, Ifo no a ga te kala day haŋ kaŋ i jin ka te? 	 Huan pilna leh lungsimkimlouhna leh haina en dingin ka kiheia: kumpipa nunga hongpai mihingin bang hih thei ding ahia? a kihihkhinsa mahmah leng.


Bato soolayaŋ zaaro hane no, asibti zaaro mo ga ba ka furo. 	 Huan, huai ni tuh kiginni ahi a, Khawlni a honghi sinsinta hi.


Ay nya-izey, wa fongu da mate kaŋ araŋ go kaŋ Irikoy n'araŋ ce. A mana ndunnya wo laakalkooni boobo, wala dabarikooni boobo, wala darzante boobo ce bo. 	 Unaute aw, a honsapna ngaihtuah dih ua, salama mi pil tampite, mi hat tampite, mi hoih pipite, sap a hih louhdan uh:


Sanda wayboro gundekoy kaŋ maan nga hayyaŋo alwaati, A go azaaba ra, a go ga kaati nga hay-zaŋa ra. Ya Rabbi, yaadin cine no iri mo bara ni jine. 	 Numei nau pai, neih hun naita bangin; TOUPA aw, kou leng na maah ka om sek uh.


Boro Izo kaa no zama nga ma haŋ kaŋ daray ceeci k'a faaba.» 	 Mangthangte zonga hotdam dingin Mihing Tapa a hongpai, ahi him hi, a chi a.


Kal a na diyayaŋ donton Balaam, Beyor izo do. A go Petor, nga hayyaŋ laabo ra ga goro, isa beero jarga. A na Balaam ce ka ne a se: «Guna, kunda fo neeya kaŋ gana ka fun Misira, i go ga laabo kulu daabu. I go, i zumbu ay jarga. 	 Huaiziak in, Beor tapa Balaam, Pethor a om kiang ah mi a sawl a, huai bel a mite suante gam a lui kiang a om ahi a, amah va sam a, Ngai in, Aigupta gam a kipan a hong paikhia mipi a om ua: ngai in, lei tengteng a tuam dim ua, ka kiang chin ah a om uh:


Zama i mana Irikoy cimandi, i mana de a faaba gaa mo. 	 Pathian a gingta kei ua, a hotdamna leng a muan louh jiak un.


Yaadin cine no i na ni taalam da wura nda nzarfu. Ni bankaarayey mo lin baano da swa taalamante no. Ni na hamni baano da yu da ji ŋwa. Ni ciya nyaalaway gumo nda cimi. Ni te arzaka hala ni to koytaray kayyaŋ gurbi ra. 	 Huchiin dangkaeng leh dangkasika zephoih na hitaa, na puansilh te puan malngat hoih tak leh sil puan leh puan khui kilawm ahi a: na nek tangbuang nel leh khuaiju leh sathau ahi, na kilawm mahmah, kumpinu leng na ching ta hi.


Ni binde ma sanni woone ci i se: Ay moy ma mundi dooru cin da zaari, i ma si naŋ. Zama ay wane jama ize wandiya ceeri nda kortimi bambata, Da bi kaŋ ga dooru gumo-gumo. 	 Huan, a kiang ua hiai thu na gen ding ahi; Sun leh janin ka khitui luang hen, hul himhim kei hen, ka mi, ka tanu nungak siangthouin nakpia liamna a tuak hi, khutkhak na mahmah.


Koyne alfaga ga tibi fo kaa sarga ra, sanda a fonguyaŋ se, k'a ton sargay feema ra. Woodin banda no a ga waybora haŋandi nda haro. 	 Siampuin tangbuang thillat theihgigena pham khat a la dinga, maitam ah a hal dinga, huai khitin tui numei a dawnsak ding ahi,


Bonkoono tamey mo ne: «Guna, iri ni tamey go soolante. Iri ga te mo haŋ kaŋ bonkoono ga suuban.» 	 Huan, kumpipa mite'n kumpipa kiang ah, Ngai in, na sikhate ka pu uh, ka kumpipa un a seh peuhmah hih ding in mansa in ka om gige uh, a chi ua.


Dumey kaŋ laabo araŋ ga ŋwa, nangey kulu kaŋ i doona ka may ngey de-koyey se, araŋ ma si jaŋ k'i bagu-bagu: tondi kuukey boŋ waney, da tudey boŋ waney, da tuuri-nya bi-koy kulu cire waney mo. 	 Na valuah ding uh gam namten tang lian khawng, tang neu khawng, sing hing chih nuai khawnga a pathiante uh na a sepna mun tengteng uh na hihsiat vek ding uh ahi:


Rabbi futa mo koroŋ Israyla boŋ. Nga mo n'i daŋ kuukoyaŋ kambe ra, kaŋ yaŋ na Israyla ku ka dira nd'a. Rabbi n'i neera mo ngey ibarey kaŋ go g'i windi din se, kal a to naŋ kaŋ Israyla sinda hina kaŋ ga tonton ka kay nga ibarey jine. 	 Huchiin TOUPA Israelte tungah a hehtaa, amaute sim simmite khut ah a piaa, a melma uh, a kim ua omte kiangah a khawnga, huchiin a melmate uh a zouzou ta kei uhi.


Yehu ne i ma fe ka ne i ga bine saray marga te Baal sabbay se. I n'a fe mo. 	 Huan, Jehuin, baal minin khawmpi thupi bawl un, a chi a. Huchiin a gen zakta uhi.


Boro kaŋ sinda Irikoy ganayaŋ mana hima ka mayray te, Zama a ma si ciya hirrimi hari talkey se. 	 Huchia pathiantheilou min vai a hawm louha, huchia mite thanga awksak ding kuamah a omlouhna dingin.


Ay ga ni goyey bay, da ni baakasina, da ni cimbeero*, nda ni saajawyaŋo, da ni kookaro. Ay ga bay kaŋ ni kokor banda goyey bisa sintina waney. 	 Na thilhihte leh na itna leh na ginna leh na nasepna leh na thuakzohna ka thei hi, huan a masapen sangin na thilhih nanungzpte tuh a tam jaw hi.


Kala ibeero ne ikayna se: «Iri baabo zeen, alboro si no mo ndunnya ra koyne kaŋ ga furo iri do ndunnya kulu alaadey boŋ. 	 Huan, a upa jawin, a naupang jaw kiangah, I pa a upataa, khovel tengteng dan banga honkithuahpih dingin lei ah lah pasal khat lel leng a om nawn ngal keia:


«Laalante no boro kaŋ ga nga baaba wala nga nya kaynandi.» Jama kulu ma tu ka ne: «Amin!» 	 A nu hiam, a pa hiam zahtaklou peuhmah hamse thuakin om hen, a chi ding ua, Huan, mipi tengtengin, Amen, a na chi ding uhi.


Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Ay ze d'ay fundo, ni kayne Saduma da nga ize wayey mana ni teerey wo cine te, nin da ni ize wayey. 	 A hina ka in sungteng, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi, nang leh na taten a hih bang uh na tanau Sodom leh a tanuten leng a hih het kei uh.


Tanda salleyaŋo kambe kar waranka no, a tafayyaŋo mo kambe kar way cindi fo. A gonda taamuyaŋ harey mo nango kaŋ i ga kaaru. Bonjareyaŋ mo go no koyne casey din jarga, afo kambu woone gaa, afo mo koyne ya-haray kambo gaa. 	 A sumtawng a dunglam tong sawmnih, a vailam tong sawm leh tong nih ahi a; lut touhna ah kalbi sawm a oma, bangka chin ah a langkhat langkhat ah khuam lian a om hi.


Haciika ay ga ne araŋ se: dumo wo si ban, kala day hayey din kulu ma te. 	 Chihtaktakin ka hon hilh ahi, thil tengteng a tun kim masiah tulai khangthakte a mang kei ding uh.


Gaa no bonkoono wande Esta tu ka ne: «D'ay du gaakuri ni jine, ya ay bonkoono, d'a kaan bonkoono se mo, ni m'ay no ay fundo ay ŋwaara boŋ, ay dumo fundo mo ay ceeciyaŋo boŋ. 	 Huan Esther kumpinun a dawnga, Aw kumpipa, na mitmuha deihsakna ka muha, kumpipa kipahna a hih leh, ka thumna ah ka hinna piakin om ningin, huan ka ngetna ah ka mite:


Kala Musa salaŋ Israyla izey se hal i ma Paska bato te. 	 Huchiin Mosiin Israel suante paikan ankuangluina nei dingin a hilh.


Waato kaŋ Hamat bonkoono Toy maa baaru kaŋ Dawda na Hadad-Ezer wongu marga kulu kar, 	 Huan, Hamath kumpipa Toi in Hadadezer sepaih tengteng David in a zou chih a zak in,


Dumo kaŋ se i ga may din mo, ay g'a ciiti, kokor banda mo i ga fatta ka kande duure boobo. 	 Huan, a na uh a sepsakte chi uh leng ka ngaihtuah ding: huan, huai khit chiangin sum tampi neiin a hongpawt ding uhi.


Oho, i salaŋ ka gaaba nda Irikoy, I ne: "Day Irikoy gonda hina a ma taabal soola saajo wo ra no? 	 Ahi, Pathian kalhin thu a gen ua; Gamdai ah Pathianin dohkan a bawlkhol thei diam maw?


Gaa no Rabbi malayka ne Gad se a ma ci Dawda se ka ne Dawda ma ziji ka koy ka sargay feema cina Rabbi se Arawna Yebusanca karayaŋ gangano ra. 	 Huchiin TOUPA angelin Gad kiangah David vahoh tou-a, Jebus mi Ornan phuala TOUPA adia maitam vabawl dinga David hilh dingin thu a pia a.


Ni ga faaba bayray no a borey se ngey zunubey yaafayaŋo do, 	 A khelhnate uh ngaihdamna dia a mite kianga hotdamna theihna pe ding in.


I na kumsay hirri ay ce taamey se, Ay gungum ka ye ganda. I na guusu hirrimi daŋ ay jine, Ngey bumbey no ka kaŋ a ra. (Wa dangay) 	 Ka lungtang a kip ahi, Pathian aw, ka lungtang a kip ahi: la kasa dinga, ahi, phatna la kasa ding hi.


Wa kande oniks* tondiyaŋ, da tondi waani-waani efod* kwaayo se, da gande daabiro mo se. 	 Onik suangte, siampupuan leh awmtuama siat ding suangte.


Samuwila sanney binde koy Israyla kulu do. I go no, Israyla borey konda wongu Filistancey gaa ka ngey gata sinji Eben-Ezer haray. Filistancey mo na gata sinji Afek ra. 	 Huan, Samuel thu bel Israel mite tengteng lakah a thangkhetaa. Huan, Israel mite Philistia mite dou dingin a kuankhia ua, Ebenezar kiangah panmun a bawl ua; huan, Philistia miten Aphek ah panmun a bawl uh.


Saajo mo ma zamu, nga nda hay kulu kaŋ go a ra, Waato din gaa no, saajo tuuri-nyaŋey kulu mo ga doon Rabbi jine farhã sabbay se, 	 Lou leh a sunga om tengteng kipaktakin om henla; huai hunin gamnuaia sing tengtengin nuamin la a sa ding uh;TOUPA maah: amah tuh a hongpai dek ahi; lei vaihawm dingin a hong dek ngala: khovel tuh diktattakin vai a hawmsak dinga, mi chihte tuh a thutakin vai a hawmsak ding hi.


Abiya wane, Zikri no. Minyamin da Mowadiya wane, Peltay no. 	 Abija lakah, Zikri; Miniamin lakah, Piltai;


I na Israyla gon! Sohõ i go dumi cindey game ra, Sanda sintili kaŋ boro kulu si ba r'a cine. 	 Israel nawmval khitin a om: kipahna om louhna bel bangin tuin namte lakah a om uhi.


I goono ga wayboro kaŋ kurnye bu, Da yaw, da alatuumi mo wi. 	 Meithai leh mikhual a that ua, pa neilou tuh a that uhi.


Haman na nga arzaka baayaŋo dede i se, da nga izey baayaŋ kulu, da nangey kulu kaŋ bonkoono n'a beerandi k'a daŋ jina laabukoyey da bonkoono tamey boŋ. 	 Huan Hamanin a kiang uah, a hauhsakna thupina leh, a tate tamdan leh, kumpipan a kaisang sakna thil tengteng leh kumpipa sikhate lalte tunga a masaksak tuam dan khawng a gen hi.


Amma sohõ ay goono ga ye _Irikoy__ kaŋ n'ay donton do koyne. Araŋ boro kulu s'ay hã nango kaŋ ay go ga koy mo. 	 Hiai thil khawng a tung akipan kon na hilh louh him na hi uh, na kiang ua ka omtak dih jiakin. Tuin jaw honsawlpa kiangah ka pai dinga noute kuamahin, Koia hoh ding? Chiin, non dong tuan kei uh.


Kala day ni ma ni laala kaŋ ni te Rabbi ni Irikoyo se din ci, Kaŋ ga ti asariya taamuyaŋ goyo kaŋ ni te. Ni na ni baakasina say-say yawey se tuuri kaŋ gonda bi kulu cire. Ni man'ay sanno gana mo. Yaadin no Rabbi ci. 	 TOUPA na Pathian tunga na helnate, singbawk nuaia pautuam mite kianga na kiphalgaina te, ka paukam suak na manlouhnatea na thulimlouhna ah thupah tawiin, chih TOUPA thu pawt ahi.


Zama ikulu ma goro afolloŋ, danga mate kaŋ cine nin, Baaba, ni go ay ra, ay mo go ni ra. Ngey mo ma goro iri ra, zama ndunnya ma cimandi kaŋ nin no k'ay donton. 	 Pa, nang keimaha na om leh, kei nangmaha ka om bangin, amau leng eimaha a omna ding un; nang kei non sawl chih khovelin a taksan theihna dingin.


Bannya mo si goro fu waati kulu, izo no ga goro waati kulu. 	 Sal tuh chikpeuhin in ah a om gige kei; tapa tuh chikpeuhin a om gige hi.


Yesu na woodin yaŋ ci zama boro fooyaŋ ne a gonda follay laalo. 	 Dawi nin a jawl ahi, a chih jiakun huai tuh a gen ahi.


Ay g'i boy sanda feej'izeyaŋ kaŋ i goono ga konda wiyaŋ do, Sanda feeji gaaru nda hincin jindi yaŋ cine. 	 Ka pi khe dinga, belam goh ding bangin, belamtalte keltalte bang maiin.


Koyne, cilla kaŋ to da buuru tafay kaŋ sinda dalbu kaŋ go noodin Rabbi jine, Musa na buuru kunkuni fo kaa a ra, da buuru fo kaŋ i tuusu nda ji, da maasa ize fo. A n'i jisi maano boŋ kaŋ go kambe ŋwaari tanja boŋ. 	 TOUPA ma a tanghou silngou soh louh bawm a kipan tanghou silnou soh louh khat leh sathau a mek tanghou pei khat leh tanghou pei pa khat a la a, sathau tung leh a liang tak lam tungah a khoih a:


Naŋ ay adduwa ma furo ni do. Ma ni hanga jeeri ka maa ay hẽeno se. 	 Ka hinna mangbatnatein a dima, ka hinnain Sheol a honnaihta ngala.


Woodin banda koyne Yesu bangay talibi way cindi fa se, waato kaŋ i goono ga ŋwa. A deeni i gaa i cimbeeri-jaŋa d'i hanga sanday sabbay se, zama borey kaŋ di nga, nga tunyaŋo banda, talibey man'i cimandi. 	 Huan, huai nung nawnin, an a um lai un sawm leh khatte kiang ngeiah a kilaka, a thoh nawn nunga a mute thu a gintak louh uh leh a lung tang khauh thu uah a taihilhta a.


Isaka jirbey binde, jiiri zangu nda wahakku no. 	 Huan, Isaak damsung kum ja leh kum sawm giat ahi.Huan, Isaakin a kha a khah a, upapi tek kuna damin a si a, a chipihte kiangah piin a om samta: huan, a tapa Esau leh Jakob in a vuita uhi.


A go, a na tondo kar hala hari bagu ka fatta, Goorey te yaa ka mun. A gonda hina kaŋ ga buuru mo no, wala? A ga hin ka ham soola ka jisi nga borey se no?" 	 Ngaiin, suangpi a sat a, tuite khawng a hongkikhoh khiaa, luite tuh a piau ah a dimleta; an leng a pe thei nalai diam maw? A mite adingin sa a bawlkhol diam maw? A chi ua.


Woodin banda, ay taablo do gonda boro zangu nda waygu Yahudancey nda mayraykoyey do haray wane yaŋ, kaŋ waana borey kaŋ yaŋ kaa ay do ka fun dumi cindey ra kaŋ yaŋ goono g'iri windi. 	 Huaibanah ka dohkan ah Judate leh vaihawmmite laka mi ja leh sawmnga, i kim i vel ua om khovelmite lak akipana i kiang ua hongpaite chih louh, a om uh.


Woodin yaŋ kulu go ngey baabo ganayaŋ ra, zama i ma baytu te Rabbi windo ra, i ma can-caŋ da moolo beeri da moolo kayna yaŋ kar Irikoy windo goyo sabbay se. Asaf da Yedutun da Heman mo ga bonkoono sanno gana. 	 Huaite tengteng TOUPA ina dakkhutbet toh, kaihging toh, pekging toh, Pathian ina nasepna dinga la toh lemmite, a pa uh thuthu-a om ahi uh; Asaph te, Jeduthun te, Heman te bel kumpipa thupiaka om ahi leuleu uh.


I n'ay windi sanda yu beeri hamni cine, I danjo ga tara ka bu sanda karji gaa danji. Daahir Rabbi maa ra no ay g'i pati-pati. 	 Khuaite bangin honum suak ua; ling meiluang bangin mih sakin a omuh: amau tuh TOUPA minin ka hihmang ding hi.


Wa araŋ jine borey da hanantey kulu fo. Italiya hanantey mo go g'araŋ fo. 	 Nou hawn heute tengteng leh, misiangthoute tengteng chibai hon buksak un. Italy gam a mi ten chibai a hon buk uhi.Navek ua kiangah hehpihna awm hen. Amen.


Soojey mo n'a hahaara ka maan a gaa ka hari mooro salle a se. 	 Huan, sepaihten leng amah nuihza bawlnan a nei ua, a kiangah a hong ua, zu thuk a pia ua,


ma tonyaŋ bana nda tonyaŋ; ma marayyaŋ bana nda marayyaŋ; ma karyaŋ bana nda karyaŋ. 	 Hal tanga, hal, liam tanga liam, pawn tanga pawn.


A g'araŋ dum'izey zakka ta, d'araŋ reyzin kaley wane, ka no nga windi mantawey da nga tamey se. 	 Huan, na haichi leh na grep huana sawma khat a honlaksak dinga: a sikhate leh heutute a pe ding.


Zama mate kaŋ cine gaaham folloŋ gonda jare boobo, amma gaaham jarey kulu, kaŋ ga ti iboobo, i ga te gaaham folloŋ, yaadin mo no Almasihu go. 	 Pumpi i chih khat ahia, hiang a neia, pumpi hiangte tengteng, tam mahle uh, pumpi khat ahi ngala; Kris tuh huchibangmah ahi hi.


D'a na hanandiyaŋ farilla toonandi hal a ga ye ka hanan koyne, kal i ma lasaabu a se jirbi iyye. 	 Huan a kisiansak nungin amah adingin ni sagih sim sak nawn ding ahi.


Wala ay muraadu no ay ma ciiti borey kaŋ yaŋ go taray se? Manti araŋ Almasihu marga borey no ga care ciiti bo? 	 Po lama mite lah, ken banga hia ka ngaihtuah ding om? Nou sung lama mite hilou hia na ngaihtuah ding uh?Po lama mite bel Pathianin ngaihtuah jel hilou hia? Huai mi giloupa tuh na lak ua kipan delh khia un.


I ma alkuba nda bariyo no bonkoono laabukoyey ra ibeeri fo kambe ra, zama i m'a daŋ bora gaa, nga kaŋ bonkoono ga farhã d'a, nga m'a beerandi din se. I ma daŋ bora din ma kaaru bariyo boŋ mo ka gana kwaara bindo ra fonda. I ma fe a jine ka ne: ‹Yaawo no i ga te boro kaŋ bonkoono ga farhã d'a, nga m'a beerandi se!› » 	 Huchiin puansilh leh sakol kumpipan lala thupi penpente laka khat khut ah pe khe leh, huaitea kumpipan zahtak a utpa a zep theihna ding un leh, khopi kongzing lakah sakol tungah tuangsak henla, a maah, Huchibangin kumpipan a zahtak noppa kiangah hihin a om ding, chiin phuang leng, a chi a.


Zama tilas no iri boro kulu ma bangay Almasihu ciiti karga jine, hal iri boro fo kulu ma du nga teerey boŋ kaŋ a te waato kaŋ a go gaahamo ra, da ihanno no wala ilaalo no. 	 Mi chihin, pumpia thil hihte a sia a phain, i hih bangbanga i muh chiat theihna dingin, Kris thukhenna tutphah maah hihlatin i om vek ding uh ahi.


Israyla bonkoono Yehowasa mo na Yahuda bonkoono Amaziya, Yowasa izo, Ahaziya ize, di Bayt-Semes haray. A kaa Urusalima ka Urusalima birni cinaro kulu bagu za Ifraymu birni meyo gaa kal a ma koy Lokoto birni meyo gaa, kambe kar zangu taaci no. 	 Huan, Israel kumpipa Jehoasin Juda kumpipa Ahazia tapa Joas ta Amazia bel Bath-semes ah a mana, Jerusalem khuaah a hoha, Jerusalem kulh Ephraim kongpi a kipana kulh ning kongpi pha in tong zali tak a hihchim.


I g'ay ce ka ne: «Ya ay Irikoyo, iri wo, Israyla, iri na ni bay!» 	 Ka Pathian, nang kou Israelin kon thei uh, chiin, kei lamah a kikou ding uh.


Ya Rabbi, ay bay kaŋ ni ciitey ya adilitaray wane yaŋ no, Naanay ra mo no ni n'ay kankam. 	 TOUPA aw, na vaihawmte a dik chih leh, nang ginom takin ahi, non hihgim chih ka thei hi.


Ay g'i margu, ngey kaŋ yaŋ gonda bine saray sududuyaŋ batey do _koyyaŋ-jaŋay__ sabbay se, Ay ga tiŋo wo sambu ka kaa i boŋ. 	 Khawmpi kulmut jiaka dahte ka kaikhawm dinga; a tunga puakgik amau dia gensiatna hite.


A ga dumey mayray daŋ iri cire, Ndunnya dumey mo iri ce taamey cire. 	 Aman i gouluah ding a hon tel sak ding hi, a it Jakob suanpen gam mah. Selah.


Ay maa sabbay se no ay g'ay futa gaay. Ay ma du sifaw sabbay se mo no ay ga hin suuru nda nin, Zama ay ma si ni halaci. 	 Ka honhihman louhna dingin ka min jiakin ka hehna ka hawi lai dinga, phat ka lohna dingin na tunguah ka kidek ding.


I na Zedeciya izey wi a jine ka Zedeciya moy looti. I n'a haw da guuru-say sisiriyaŋ ka kond'a Babila. 	 Huan, Zedekia tapate a mitmuh ngeiah a that ua, Zedekia mitte a khel khiak sak ua, kol a bun sak ua, Babulon ah a paipihta uhi.


Guna, ay ga malayka donton ni jine kaŋ ga ni haggoy fonda ra, a ma konda nin nango kaŋ ay soola. 	 Ngaiin, lampia nang honkem ding leh, ka mun bawlsaa nang hontun dingin, na maah Angel ka sawl hi.


fondo tajo kaŋ gonda fundi kaŋ a feeri iri se boŋ. Fonda din boŋ no iri ga furo kosaray taafa kaŋ ga ti a gaahamo jine. 	 Lam a honbawlsak, lam thak leh hing ah, puanjak (huai tuh a pumpi chihna ahi) kantan in,


Waato kaŋ a n'a di, a n'a daŋ kasu. A n'a daŋ sooje sata taaci kaŋ ikulu gonda sooje taaci-taaci kambe ra, i m'a batu. Hirodus gonda anniya nga ma Bitros kaa taray jama se Paska* banda. 	 Huan, a mat nungin suangkulh ah a khuma, sepaih pawl li, li chiat jelin, a ven khel saka; Paikan Ankuanglui nungin mi tengteng kiangah pi khiak a tum a.


Woodin gaa no ay ga daŋ ay futa kaŋ ay te ni se din ma zumbu, ay cansa mo ma fay da nin. Ay ga fulanzam, ay si ye ka futu koyne. 	 Huchiin ka hehna na tangah ka lungdam sak ding, ka hon mullit na a daita ding, ka dai dide dia, ka heh ngei nawn kei ding.


Yonata tu Sawulu se ka ne: «Dawda na yadda ŋwaaray ay gaa da anniya, nga ma koy Baytlahami. 	 Huan, Jonathanin Saula a dawnga, Davidin Bethlehema hoh a hon ngen ngutnguta,


Rabbi sanno neeya: D'a ga hin ka te i ma beeney neesi beene, Ganda dabey mo ma fisi ka fun taray, Kal ay mo, ay ma Israyla banda kulu furu haya kulu kaŋ i te sabbay se. Yaadin no Rabbi ci. 	 TOUPAN hichiin a chi: Tunglam van teh theih a hiha, lei kingaknate jawnkhiak theih ahihleh Israel suante a thilhih zohsate uh jiakin ka pai mang sam ding, chih TOUPA thu pawt ahi.


k'a Izo kaŋ ga fun beena ra hangan mo. Izo din ga ti Yesu, kaŋ Irikoy n'a tunandi ka kaa buukoy game ra. Nga no g'iri faaba bine futay _alwaato__ kaŋ ga kaa gaa. 	 Huan, A Tapa, misi laka kipana a kaihthoh, thangpaihna hongtung ding laka honsuaktasakpa Jesu, vana pat nangak dingin, chih bang.


Woodin sabbay se binde, ni ma anniya kulu daŋ ka yeejiyaŋ day da nooro wo, da feeji gaaruyaŋ, da feej'izeyaŋ, ngey d'i ŋwaari sargayey, d'i haŋyaŋ sargayey i banda. Ni m'i salle araŋ Irikoyo windo sargay feema kaŋ go Urusalima ra din boŋ. 	 Huaijiakin thanopna toh hiai sumin bawngtalte, belamtalte, belamnoute, na lei dinga, a anpiak thillatte uleh a dawnding thillatte uh toh, huchiin Jerusalema om na Pathian uh in maitam tungah huaite na lan ding hi.


Adonikam izey, zangu iddu nda waydu cindi iyye. 	 Adonikam tate, za guk sawmguk leh sagih.


Saaya din Sawulu ne borey kaŋ yaŋ go nga banda din se: «Wa kabu sohõ ka di boro kaŋ fatta iri do.» Waato kaŋ i na kabo te, kal i di Yonata nda nga jinay jarekwa si noodin. 	 Huchiin Saulain a kianga mipi omte kiangah, tuin kisim unla, kuate ahia kimlou hong ki en dih ua, a chi a. Huan, a hong kisim ua leh, ngaiin, Jonathan leh a galvan tawipa a na omta kei uh.


Ay ye k'ay boŋ sambu koyne, kal ay di torko taaci go no kaŋ fun tondi hinka game ra. Tondey din mo, guuru-say tondiyaŋ no. 	 Huchiin ka dak nawna, ngaiin, mual nih kikala kipanin kangtalai li a hongpai khia ua, huan huai mualte dal mualte ahi uh.


da biniyay, da izefututaray, da zamba, da furkutaray, da mo futo, da Irikoy kaynayaŋ, da boŋbeeray, da saamotaray. 	 Kingaihna bang, guktakna bang, tualthahna bang, angkawmna bang, enna bang, gitlouhna bang, khemhatna bang, bevenna bang, hajatna bang, gensiatna bang, kisaktheihna bang, haihuainate khawng:


Ay maa taali dakeyaŋo kaŋ n'ay haawandi, Amma ay fahama ra no ay biya go ga naŋ ay ma tu. 	 Kei honzahlaksak salhna ka zataa, huan ka theihsiamna khain a hondawng hi.


Yaadin no a ga naŋ i ma kati nd'a: I bumbey deene no ga gaaba nd'ey. Boro kulu kaŋ di ey ga ngey me nyatte i gaa no. 	 Huchiin, mi tengtengin a lau ding ua: Pathian nasep tuh a gen ding uhi, a thilhih tuh pil takin a ngaihtuah ding uhi.Mi diktatte tuh Toupa ah a kipak ding uh; lungtang diktat pu tengteng ten a suang ding uhi.


Ay wo teeku no, wala? Wala ay ya teeku ham beeri no, Kaŋ ni na batuko daŋ ay se? 	 Tuipi ka hi hia, a hihkeileh tuipiganhinglian, huchia kei na honchin nak?


Ay mo ga ci araŋ se: wa ŋwaaray, i g'araŋ no. Wa ceeci, araŋ ga du. Wa kobi, i ga fiti araŋ se. 	 Huchiin, ka honhilh ahi, Ngen un, huan, piakin na om ding uh; zong un, huan na mu ding uh; kiu un, huan, honsakin na om ding uh.


A na iway cindi hinka daŋ. A na maa-dake daŋ Siman gaa ka ne a se Bitros. 	 Huaite tuh Simon, Peter a chih bang


A ne i se: «Araŋ binde, araŋ ga ne ay ya may no?» Bitros tu ka ne: «Ni ya Almasihu no, Irikoy wano.» 	 Huan, aman a kiang uah, Ahihleh, nou kua ka hi non chi ua? a chi a. Peterin, Pathian kris mah, chiin, a dawnga.


Ndunnya go ga ceeri parkatak, Ndunnya go ga kortu parkatak, Ndunnya go ga teeni gumo nda cimi! 	 Lei lah a kitam gawp veka, lei lah hihmanin a om vek a, lei lah nak pitakin a ling hi.


Ni go ga ne: ay ya arzakante no, ay te arzaka, ay sinda hay kulu muraadu! Ni si bay mo kaŋ ni ya alfukaaru no, bakaraw hari, talka, danaw, gaa-koonu! 	 Mi genthei nuamsa lou, jawng, mitdel leh vuaktang na hihlam kithei loua, ka hausa, hausaknate ka neita, bangmah ka kitasam kei na chih jiakin:


Nuhu te jiiri zangu gu, gaa no a na Sem da Ham da Zafetu hay. 	 Huan, Noa kum za ngaa a upa ahi: Noain tapa Sem te Ham te leh Japheth te a nei.


D'i na boro fo gar a go ga boro zay nga nya-ize Israyla izey ra k'a te bannya, wala a m'a neera mo, kal i ma zayo din ciiti nda buuyaŋ. Woodin teeyaŋ gaa no araŋ ga laala kaa d'a araŋ game ra. 	 Kuapeuh, Israel suan, a unaute laka mi gua, sal bawla bawl hiam, juak hiam theih khiak a hih uleh. Huai gutapa hihlup ding ahi; huchibang na lak ua kipan huai thil hoihlou na hih mang ding uh ahi.


Afo mo ne a se: «Rabbi, ay ga ni gana, amma ma yadda ay ma koy jina ka ci ay fu borey se: ‹Kal ay kaayaŋ.› » 	 Huan, mi dangin leng, Toupa, kon jui ding, a hihhangin ka ina mite kamphain honkha sak photin, a chi a.Huan, Jesun a kiangah, Kuapeuh leilehna lena, nunglam nga tuh, Pathian gam mi hitak ahi kei, a chi.


Sohõ binde ay gonda miila ya sappe nda Rabbi, Israyla Irikoyo, zama a ma nga futay korna bare ka kaa iri gaa. 	 Ngai dih ua, a hehna mahmah a then theihna dingin TOUPA Israelte Pathian kiangah thukhun ka tum hi.


Absalom wo mo, waato kaŋ a ga funa, a na tondi kuuku fo sinji Bonkoono Gooro ra nga boŋ se, zama a ne: «Ay sinda ize kaŋ g'ay maa kuru hal i ma fongu ay gaa.» A na tondo maa ce nga boŋ maa gaa. I ga ne a se Absalom fonguyaŋ tondo, hala sohõ. 	 Absalom in a damlai in kumpipa guam ah suangsiat a na se khin vek a; Ka min a daihlouhna ding in tapa lah ka nei ngalkei a, a chi a. Huai suang siat min amah min a tam sak hi; tutan in Absalom theihgigena chih ahi.


A ne a se: «Di.» A n'a kambe salle k'a ta. 	 Huan, aman, Tawm aw leh, a chi a. Huchiin a sawka, a tawmta.


ni ga Irikoy miila bay, ni goono ga hayey kaŋ ga bisa ikulu booriyaŋ neesi, zama i na ni cawandi nda asariya. 	 a deihlam na theia, thil hoihjaw te hoih na saa, dana hilhin na om a,


Yaa no Rabbi ci Yahuda bonkoono Yehoyacim Yosiya izo boŋ: Borey si bu hẽeni te a sabbay se ka ne: «Kaari, ya ay nya-izo!» Wala: «Kaari, ay waymo!» I si bu hẽeni te a sabbay se mo ka ne: «Kaari, ya jine bora!» wala «Kaari, a darza!» 	 Huaijiakin Judate kumpipa Jehoiakim, Josia tapa tungthu bel TOUPAN hichiin a gen a: Aw ka unaupa, chiin hiam, Aw ka sanggamnu, chiin hiam amah a kah kei ding ua, Aw toupa, chiin hiam, Aw thupi pen, chiin hiam amah a sun sam kei ding uh.


Ni mo, ni ga bugu, ni ga goro tugante, Ni ga tuguyaŋ do ceeci mo ibarey sabbay se. 	 Nang leng na kham sam dinga, selin na om ding; melma jiakin kulh kip na zong lai ding hi.


Amma daahir ni m'a wi. Ni bumbo kambe no ga jin ka dak'a gaa, i m'a wi se, waato din gaa mo jama kulu kambe. 	 Na hihlup ngeingei ding uh ahi jaw; hihlum dingin khut na kha masa dinga, huai khit chiangin mipite tengtengin.


Amma waati kaŋ Boro Izo ga kaa nga beera ra, da malaykey kulu a banda, alwaati din no a ga goro nga darza karga boŋ. 	 Ahihhang in, Mihing Tapa, a angelte tengteng toh, a thupina a kivan a a hongpai hun chiang in, a thupina tutphah ah a tu dia;


Ay ga dira laakal kanay ra mo, Zama ay na ni dondonandiyaŋey ceeci. 	 Huan, noplenna ah ka vak dinga; na thuzohna thute lah ka zong ngala.


Sedrey kaŋ go Irikoy kalo ra si kar a gaa, Sipres tuurey mana to a kambey beera cine, Plantan tuurey mo mana to a kambe kayney beera gaa. Tuuri fo mo si no Irikoy kalo ra kaŋ i ga kar a booriyaŋo gaa. 	 Pathian huana sidar sing ten a phazou kei ua; a bawk, meilah sing in adem zou kei hi; ahiang sesingin a pha zou sam kei; a kilawmna ah Pathian huana sing himhim amah a bang zoukei hi.


A ne i se: «Ay yalla-yalla no ay ma Paska wo ŋwa araŋ banda, za ay mana taabi haŋ. 	 Huan, a kiang uah, Ka thuak ding ka thuak main hiai Paikan Ankuang honnek pih ka ut mahmah ahi.


Waato din gaa no Rabbi tu Ayuba se, Jinda fun hari haw bindi ra, ka ne: 	 Huchiin pingpei akipanin TOUPAN job a dawnga, hichiin a chi a:


amma sooje fo na Yesu carawo gooru nda yaaji. Sahãadin-sahãadin mo kuri nda hari fatta. 	 Himahleh, sepaihte laka mi khatin a nakah teiin a suna, huchiin sisan leh tui a pawt pah hi.


da amiru Kora, da amiru Gatam, da amiru Amalek. Borey din no ga ti Elifaz do haray amirey Edom laabo ra. Ngey no ka fun Ada gaa. 	 Heutu Korah te, heutu Gatamte, heutu Amalek te: huaite Edom gam a Eliphaz akipana pawt heutute ahi uh; huaite Ada suante ahi uh.


Da Adam-ize daa laalo boŋ no araŋ goono ga funa, tilas kal araŋ ma bu. Amma da Biya _Hanno__ dabaro do no araŋ goono ga gaaham te-goyey wi, kulu araŋ ga funa. 	 Sa dana na om u leh, na si mahmah ding uhi; ahihhangin pumpi thilhihte Kha a na hihlup jel u leh na hing ding uhi.


Yahuda nda Israyla laabo mo ni day da neerakoyaŋ no. I na ni neerandey day da alkama kaŋ fun Minnit, da takulayaŋ, da yu, da ji, da safari ji. 	 Zuda leh Israel teng nang hondawlte ahi ua, Minnith buh leh Pannag, khuaizu, sathau leh sing naiin a hon dawl uh.


Jama kulu ne Samuwila se: «Ma te iri, ni bannyey se adduwa Rabbi ni Irikoyo gaa zama iri ma si bu, zama iri na laala woone kulu tonton iri zunubey gaa, kaŋ iri na bonkooni ceeci iri boŋ se.» 	 Huan, mipi tengtengin Samuel kiangah, ka sih louhna ding un TOUPA na Pathian kiangah na sikhate hon thumsakin, hiai thil hoihlou tak, kumpipa ka nanget uh, ka gitlouhna tengteng uh behlap ka na hita uh, a chi ua.


Yahudiya* laabo ra margey kaŋ yaŋ go Almasihu ra mana bay ka di ay. 	 Huan, Judia gama saptuamte Krisa omte meltheih ka hi nai kei lailaia,


I na bonkooniyaŋ daŋ, amma ay si a ra. I na koy kaynayaŋ daŋ, amma ay mana bay a gaa. I na tooruyaŋ te ngey boŋ se da ngey nzarfey da ngey wurey mo, hal ay m'i halaci. 	 Kumpipate a tungkhia ua, himahleh keiin hilouin; lalte a bawl ua, ken ka theikei: a dangka uleh a dangkaeng un milimte a bawl ua, sat khiaka a om theihna ding un.


Yakuba mo na nango maa daŋ Peniyel, zama a ne: «Ay di Irikoy mo-da-mo, ay fundo hallasi mo.» 	 Huan, Jakobin huailai mun ding in Peniel a chi a: Pathian a ma chin mahmah ah ka mu a, ka hinna hon hawisak jiakin a chi a.


Oho, baa waaliya kaŋ go beene ga nga alwaatey bay. Koloŋayey da kumbu-hangey, da kaagey ga laakal nda ngey kaayaŋo alwaato. Amma ay borey si Rabbi farilla bay. 	 Ahi, van a tuivapi in a hunbite a theia, vakhu te, lensiam te, tuivanelkai te, a hun geihgeihin a hongtung jel uh. Ka miten bel TOUPA thu seh a theikei uh.


Albora ne: «Waybora kaŋ ni daŋ a ma goro ay banda, nga no k'ay no tuuri-nyaŋo gaa, ay mo ŋwa.» 	 Huan, Adam in, Honompih dinga non numei piakin sing gah a hon piaa, ne kei ve, achi a.


Araŋ mana tangami te jina ka to naŋ kaŋ araŋ g'araŋ kuuri mun _ka bu__ zunubi gurjay ra. 	 Khelhna douna sisan suak hialin na pangnai tadih kei ua; hasotna thu, tate taihilh banga nou hontaihilhna, na namangngilhta uhi.


Ni binde, boro izo, ma goobu fo sambu. Ni ma hantum a gaa: «Yahuda nda Israyla izey kaŋ nga nd'ey ga hangasinay sabbay se.» Ma goobu fo mo sambu koyne. Nga mo ni ga hantum a gaa: «Yusufu sabbay se, danga Ifraymu nda Israyla dumo kulu kaŋ nga nd'ey ga hangasinay goobo no.» 	 Nang, mihing tapa, chiang khat la inla, a tungah, Juda leh a kithuahpih Israel tate, chih gelh in: chiang dang leng la inla, a tungah, Zoseph, Ephraim chiang leh a kithuahpih Israel inkote tengteng, chih gelh in.


Maaseya Baruk ize mo, Kol-Hoze ize, Hasaya ize, Adaya ize, Yoyarib ize, Zakariya ize, Ba-Silo ize. 	 Maaseia Baruk tapa, Kol-hoze tapa, Hazaia tapa, Adaia tapa, Joiarib tapa, Zekaria tapa, Silon mi tapa.


Nga kaŋ ga hayey din seeda ne: «Oho, ay goono ga kaa da waasi!» Amin! Ya Rabbi Yesu, ma kaa! 	 Hiai thilte theisakpa, aman, Ahi: ka hongpai pah ding, a chi. Amen Hongpaiin, Toupa Jesu.Toupa Jesu hehpihna tuh misiangthoute kiangah omta hen. Amen.


Ngey kaŋ ne: «Iri ma Irikoy kurey nangey ta i ma ciya iri bumbey mayray hari.» 	 Ka Pathian aw, amaute tuh leivui kipei lunglung bangin bawlin: buhsi huih mutleng uakuak bang lelin.


Nardi, da safran, da kalamos da cirfa, Nga nda lubban tuurey kulu a banda, Da zawul da alowes*, Da yaazi jinay beerey kulu nooya care banda. 	 Spiknardi leh pak gimlim, kepbuk leh singnamtui begaw sing tengteng toh; murra leh aloe, gimlim pipen teng toh.


Boro kaŋ na goy te, i s'a banando lasaabu a se sanda gomni cine, amma sanda a goyo alhakku. 	 Huan, nasemmi loh tuh hehpihna a seh ahi keia, bata seh ahi jaw hi.


Nga mo, d'a di takuba goono ga ba ka kaa laabo din gaa, a ma hilli kar ka borey kaa baaru. 	 Aman gam tunga namsau hongtung a muh leh pengkul a mut dinga, mipite a kigalging sak ding;


I kande yeeji iyye, da feeji gaaru iyye, da feej'ize iyye, da hincin jindi iyye zunubi se sargay, a mayray, da nangu hananta, da Yahuda mo se. A na alfagey lordi mo, kaŋ ga ti Haruna banda ka ne i ma almaney salle Rabbi feema ra. 	 Huan, gam leh mun siangthou leh Judate adinga khelh thoihna ding bawngtal sagih leh belamtal sagihg leh belam nou sagih leh keltal sagih a kai tou ua. Huan, Aron tapa siampute TOUPA maitama lan dingin thu a pia hi.


Ay baakoy, sohõ iri wo Irikoy izeyaŋ no. Mate kaŋ iri ga ciya d'a mana bangay jina, amma iri ga bay kaŋ waati kaŋ Almasihu ga bangay, iri ga bara danga a cine, zama iri ga di a mate kaŋ a go d'a. 	 Deihtakte aw, tunah Pathian tate i hi ua, bangchin ahia i om ding chih bel a kithei tadih keia; amah a hongkilak chiangin, amah bangin i om ding chih bel i thei hi, amah tuh a om ngeingei bang takin i mu ding ahi ngala.


Pallu ize fo maa ga ti Eliyab. 	 Palu suan, Eliab.


Amma iri na haawi hari tugantey furu. Iri siino ga diraw te da carmay. Iri si Irikoy Sanno diibi-diibi k'a sara mo. Amma cimi bangandiyaŋo do no iri g'iri boŋ kaa taray boro kulu bine lasaabu se Irikoy jine. 	 Thil zumhuai kiselte tuh ka pampaih zota ua, zekhemna thu ka zang kei ua, Pathian thu tuh mi khemna dingin ka zang kei ua, thutak theisakin Pathian mitmuhin mi chih sia leh pha theihna mit ka tungsak jaw uhi.


Woodin sintin bonkoono Dariyus jiiri hinkanta handu iddanta, jirbi waranka cindi taacanta hane. 	 A khaa a ni sawmnih leh li ni, a kha gukna, kumpipa Daria lal kum nihnain.


«Wa maa: dum'izey sayko fo fatta ka koy dum'izey sayyaŋ. 	 Ngai khia unla, en dih ua; buhchithehpa buhchi theh dingin a kuan a.


Waato kaŋ asibto din kaa ka to binde, a cindi kayna boro ma ne hala kwaara kulu no ka margu noodin zama ngey ma maa Irikoy sanno. 	 Huan, Khawlni nawnin, a khojang phialin Pathian thu ngaikhe dingin a hongkikhawm ua.


I yoy zangu taaci nda waranza cindi gu no, i farkayey mo zambar iddu nda zangu iyye nda waranka no. 	 Sangawngsaute, za li sawmthum leh nga; a sabentung uh, sang guk za sagih leh sawmnih.


Day ay wo, ay ga ba ni lordey ka bisa wura, Oho, ka bisa wura hanno. 	 Huaijiakin na thupiakte dangkaeng sangin ka deih ahi; ahi, dangkaeng siangthou sangin leng.


Waato kaŋ borey kaŋ i donton ye fu, i kaa ka gar bannya wo go baani. 	 Huan, a misawlte in ah a painawn ua, sikha tuh damin a muta uh.


Kaŋ ga naŋ a ma funa duumi, hal a ma si fumbu. 	 Mi pilte leng a si ua, mi hai leh mi mawlte leng a mang tuaktuak ua, a sum uh midangte a nawtsiat jelte utuh a thei ngala.


Zama ngey kaŋ sinda laakal din, saaya kaŋ i na ngey fitilley sambu, i mana ji sambu i banda. 	 A haite'n a khawnvakte uh a tawi un, a tui leng a tawi ngalkei ua;


Amma nga wo afolloŋ no, May no ga hin k'a bare binde? Haŋ kaŋ a bina ga ba, nga no a ga te. 	 Himahleh amah lungsim khek lou ahia, amah kuan a hei thei dia? a khain a deih, huai mah a hih jel hi.


Iri na zunubi te, iri na taali te, iri na goy laalo te, iri murte mo, iri kamba, lordey haggoyyaŋ da ni farilley gaa. 	 Ka khialta ua, hoihlou takin ka gamtang ua, gilou takin ka na hihta ua, ka hel ua, na thusehte akipan leh na vaihawmte akipan ka na kihelheita uh.


A na alaamayaŋ da dambara hari goyyaŋ te _ay do__, Biya _Hanno__ dabaro ra. Yaadin no, za Urusalima kwaara ka windi kala Ilirikum laabu, ay na Almasihu Baaru Hanna waazu nango kulu. 	 Chiamtehna te leh thillamdang te thilhihtheihna ah, Kha Siangthou thilhihtheihnaah Jerusalem khua leh a kim gam akipanin, Illirikam gam phain, Kris Tanchin Hoih gam chihah ka hilh kimta; keimah honzanga a thilhih tuh huchitel ahi.


Ay nya-izey, waati kaŋ taabi waani-waani du araŋ, araŋ m'a lasaabu farhã toonante, 	 Ka unaute aw, na ginna uh zeetnain kuhkalna a siam chih theiin, khemna chiteng na tuah chiang un, kipahna ngenin sim un,


Boro kulu kaŋ n'araŋ hã ka ne: ‹Ifo se no araŋ go ga te yaadin?› araŋ ma ne: ‹Rabbi no gond'a muraadu.› Sahãadin d'a bora din g'a samba ne.» 	 Huan, kuapeuhin, Huai bangdia hih? A honchih uleh, Toupan a deih ahi; hiai lai-ah a honkoihsak nawnpah ding, na chi ding uh, a chi a.


Ni ma kanjar'ize waygu te da guuru-say. Ni ma kanjar'izey daŋ niiney ra ka hukumo margu zama a ma te afolloŋ. 	 Huan dalin koihna sawmnga na bawl dia, kilhnate vangah na guang dia, puanin khat a hih theihna dingin, na thuap khawm ding hi.


Yakuba nda Kefas da Yohanna, kaŋ yaŋ ga ti bonjareyaŋ di gomno kaŋ Irikoy n'ay no. Waato din gaa binde, i na baakasinay daŋyaŋ kambe no in da Barnaba se hal iri ma koy dumi cindey do, ngey mo ma koy Yahudancey do. 	 Huan, hehpihna kei kianga piaka om a muh takun, Jakob te, Kifa te, Johan te, khuam muanhuai hi-a minneiten, amau bel zeksumte kianga hoh dinga, kou Jentelte kianga hoh dingin, kei leh Barnaba tuh kithuahna khut taklam honpe zota uhi.


Buukoy da borey kaŋ yaŋ ga do siw nango ra, I kulu si Rabbi sifa. 	 Misiten TOUPA tuh a phat kei ua, mun dai taka pai sukte himhimin lah a phat sam kei uh;Kou bel TOUPA tuh ka phat ta ding uh, tu akipana, khantawnin, TOUPA tuh phat un.


Guna, ay nooyaŋ sargayey sanni, i ga ham sarga, I ga ŋwa mo, amma Rabbi si i ta. Sohõ a ga fongu i taalo gaa, K'i gurzugandi i zunubey se. I ga ye ka koy Misira mo. 	 Ka thillatte kithoihna thu a hihleh, sain a kithoih ua a ne uh; himahleh TOUPAN huaite a sang kei hi: tuin a gitnatlouna uh a theigige dinga, a khelhnate uh a veh ding; Aigupta ah a kik ding uhi.Israelin a bawlpa a mangngilhtaa mun sangte lah a lamta ngal hi: himahleh a khopite tungah mei ka sawl dinga, huaia kulhpite a hulmang ding hi.


Annabey kulu mo, yaadin no i soobay ka annabitaray te d'a ka ne: «Kala ni ma koy Ramot-Jileyad. Ma te zaama zama Rabbi g'a daŋ bonkoono kambe ra.» 	 Huchi mah bangin jawlnei tengteng in Ramoth-gilead ah va hoh tou in lan, va lohching in, Toupan kumpipa khut ah ahon pe sin ahi, chi in, a gen ua.


Boro kulu kaŋ maa a sanney mo goono ga dambara ka ne: «Wala manti nga no kaŋ na maa wo ceekoy halaci Urusalima ra? Miila woodin boŋ mo no a kaa neewo, zama nga ma kond'ey hawante alfaga beerey do.» 	 Huan, a thu zate tengtengin lamdang a sa mahmah ua, Hiai mi Jerusalem khua ahiai min loute sawi jelpa ahi ka hia? Huai mite siampu lalte kianga hensa a pi, a hongna pen ahi, a chi ua.


Ikulu na hari dumi folloŋ haŋ mo kaŋ fun Irikoy do. Zama tondo kaŋ fun Irikoy do kaŋ go i banda din gaa no i haŋ. Tondo din mo ga ti Almasihu. 	 A vek ua khalam dawn ding kibang leng a dawn chiat uh. Amaute jui, khalam Suangpi-a a dawn chiat ngal ua; huai Suangpi tuh Kris ahi.


Amma ay ze nd'ay fundo! Daahir ay ze no kaŋ ndunnya kulu ga aniya ka to da Rabbi darza. 	 Himahleh ka hinna leh TOUPA thupinain a hondimsak ding lei tengteng louin ka gen hi;


A na gaasiya mo sambu. Waato kaŋ a na Irikoy saabu, a n'a no i se, i kulu haŋ a ra mo. 	 Huan, nou a la a, kipah thu a gen zohin a kiang uah a pia a; huchiin, a vek un a dawn chiat ua.


Yaadin mo no, araŋ kaŋ ga ti wandey: w'araŋ boŋ ye ganda araŋ kurnyey se, gaa no baa da afooyaŋ go no kaŋ siino ga sanno gana, araŋ m'i candi, manti nda sanno, amma araŋ daa sabbay se, 	 Huchimahbangin, nou jite aw, noumau pasalte thuthu in om un, huchiin alakua khenkhatin Pathian thu um kei mahle uh na tatdan uh zohin a om ding uhi,


Noodin no i na Ibrahim da nga wando Saharatu fiji. Noodin no i na Isaka nda nga wande Rabeka fiji. Noodin mo no ay na Laya fiji. 	 Hiailaiah Abraham leh a ji Sara a vui ua: huailaiah Isaak leh a ji Rebeka a vui ua; huailai mahah Lea ka vuia:


D'a cindi jiiri boobo, kal i lasaabo boŋ a ma nga fansa nooro bana ka nooro kaŋ i n'a day d'a ye koyo se. 	 Kum tampi a om lai leh a tatna manpen a belh sung hu toh kituak man a piak kik nawn ding ahi.


Borey kaŋ yaŋ ga ngey boŋ fay waani, i ga ngey boŋ soola gumo zama ngey ma koy tooru kaley do, i afo kulu ga boro fo kaŋ go i bindo ra gana. I ga gursuna ham, da fanta hariyaŋ, da caŋ ŋwa. I kulu ga halaci care banda. Yaadin no Rabbi ci. 	 Huante khawngah a hoh ua, a laia mi nunga om khepkhup dinga kihihsiangthou leh kisiangsak jelte, voksa leh thil kihhuai leh chikpi nete, a mangthang khawm ding uh, Toupan a chi.


Rabbi ne Musa se: «Saaya kaŋ ni to Misira, guna, dambara harey kulu kaŋ ay daŋ ni kamba ra, ni m'i te Firawna jine. Amma ay g'a bina sandandi, a si borey taŋ mo. 	 Toupan Mosi kiangah, Aigupta gama kik dinga na kuan chiangin, na khuta ka koih huai thil lamdangte tengteng Pharo maah hih ngei-ngei in: a hihhangin a lungtang ka saksak dinga, huchiin mite a paisak kei ding hi, achia.


Ay mo fongu nda Rabbi sanno, mate kaŋ a ne: ‹Haciika Yohanna na baptisma te da hari, amma araŋ ga du Biya Hanna baptisma.› 	 Huan, Toupa thu, Johanin tuiin a baptis jel; ahihhangin nou jaw Kha Siangthoua baptisin na hongom ding uh, a chihdante, ka hontheikhe nawnta a.


Wala ni ga danj'ize taamu ce taamey ma jaŋ ka kukure? 	 Ahihkeileh mi suangkuangthei sa tungah a vak thei diam, a khete a kang kei diam?


I ma si baaru dede Gat ra, I ma s'a fe mo Askelon fondey gaa. Zama Filistancey ize wandiyey ma si farhã. Borey kaŋ yaŋ sinda dambanguyaŋ, I ize wandiyey ma si zaama teeyaŋ zamuuyaŋ te. 	 Gath ah genkei unla, Askelon kongzing ah phuangkei un; Huchilou in zaw Philistia tanute a kipak ding ua, zeksum louh tanute nuamsa in a kikou kha ding uhi.


Gaa no a ne jama se: «Ya Israyla borey, wa te laakal d'araŋ boŋ borey din ciine ra, da haŋ kaŋ araŋ ga ba ka te. 	 Huan, vaihawmte kiangah, Nou Israel mite aw, hiai mite tunga na thilhih tup uh pilvang un.


A na arzaka gon, a ga ye k'a yeeri koyne. Irikoy no ga naŋ a m'a mun ka kaa nga gunda ra. 	 Hauhsaknate a nawmvalha, huan a lokhe nawn ding hi: Pathianin a gilpi akipanin apaikhe ding hi.


Wa sambu _araŋ__ faaba, a ma ciya araŋ se wongu fuula. Wa sambu mo Irikoy Sanno kaŋ ga ti takuba kaŋ Biya _Hanno__ n'araŋ no. 	 Huan, hotdamna lukhu leh Kha namsau, Pathian thu la unla.


Zama ay moy goono ga laakal d'i muraadey kulu. Manti tugante no i go ay se bo, i goy laaley mo si daabante ay moy se. 	 A omdan tengteng uah lah ka mit a tu nilouh ngala; keia kipan selin a om kei ua, a thulimlouhna uh leng ka mit akipan selin a om sam kei hi.


A na nga tamo Israyla gaa, Zama nga ma fongu nda suuji, 	 A sikha Israel taksap awng tuh a huta, a zahngaihna theihgigena dingin.


Teeku na buukoy kaŋ go nga ra no, buuyaŋ da Alaahara mo na buukoy kaŋ yaŋ go i ra no. I ciiti i se i goyey boŋ. 	 Huan tuipiin tuh a sunga om misite a nonpawt sakta a; huan sihna leh misi khua-in tuh a sung ua misi omte a honpawt sakta ua: huan mi chiteng tuh a thilhih bangbang ua vaihawm sakin a omta uhi.


Waati kulu ay kaynayaŋo go ay jine, Ay moyduma haawo n'ay daabu, sip! 	 Genthangmi leh gense mi aw jiak leh, melma leh phulami jiakin.


D'a hanandiyaŋ jirbey to mo, da ize aru se no wala ize wayboro se no, a ma kande haraŋ feej'ize fo kaŋ ga te sargay summaare kaŋ i ga ton. A ma kande tantabal ize fo mo wala koloŋay fo kaŋ ga te zunubi se sargay. A ma kand'ey alfaga do, kubayyaŋ hukumo meyo jarga. 	 Huan, tapa hiam, tanu hiam ziak a kisiansak ni a kim tak in haltum thillat ding in belamnou kum khat a upa leh khelh thoihna ding in vapal nou hiam, vakhu hiam kihoupihna puan inn kongpi bul ah siampu kiang ah a hon tawi ding ahi:


Suleymanu donton ka Tir kwaara boro fo ce kaŋ se i ga ne Hiram. 	 Huan, kumpipa Solomonin mi a sawla. Tura khuaa kipan Hiram a sama.


I binde bisa ka ngey diraw te. Wayna mo kaŋ i gaa waato kaŋ i maan Jibeya, Benyamin wano. 	 Huchiin a pai nawn jel ua; Benjaminte Gibea kho kiang a tun un ni a tumta.


Koyne, i ma ŋwaari margu jiiri hanney kaŋ yaŋ ga kaa din waney. I ma ŋwaari jisi Firawna dabari ra kwaarey kulu ra, i m'a batu mo. 	 Huchiin, amau huai kum hoih kum hongtung dinga buh tengteng kaikhawmin Pharo nuaia om dingin khuate ah tununga nek dingin buh sungkhawm henla, khol khawm hen.


Hambara ni ga ne ni bina ra: «Dumey wo bis'ay baayaŋ. Mate n'ay ga te k'i ŋwa?» 	 Na lungsim ua, Hiai namte leh ei sangin a tam ngal ua, bangchiin I hawlkhe thei dia? Chi na hih uh leh,


Boro kaŋ go fu boŋ ma si zumbu ka furo fu ra ka hay fo sambu nga fuwo ra. 	 huan, in tunga om kum kei heh; a ina banghiam om tuh dingin zong lut sam kei heh;


Ay si g'araŋ naŋ alatuumiyaŋ, ay ga kaa araŋ do. 	 Tagah din kon paisan kei ding hi; na kiang uah ka hongpaai nawn ding.


Boro boobo go ga ne: «May no ga booriyaŋ cabe iri se?» Ya Rabbi, ma ni moyduma annura bare iri do haray. 	 A buh leh a uain uh a hongkhan chianga a kipahna sang ua, kipahna thupijaw ka lungtang ah na omsak hi.Khamuang takin ka lum dia, ih leng ka ihmu ding: TOUPA, nangmah mah ahi kei kia a leng bit taka honom sak gige.


Muusu beeri futo ga bu ham jaŋay se, Muusu way izey mo ga say-say. 	 Samat taksap jiakin humpinelkai tek a mangthanga, huan humpinelkai noute a dalhjak ua.


Rabbi binde ma ciya ciitiko, a ma ciiti dumbu in da nin game ra. A ma guna ka faasa ay se, k'ay faaba ni kambe ra.» 	 Huan, hichi ahi a, Davidin Saula kianga hiai thute a gen khitin Saulain, na aw amaw ka tapa David? A chi a. Huan, Saula aw suah hialin a kapta hi.


Araŋ ma laakal ye mate kaŋ a ga hima nd'a gaa, ka fay da zunubi, zama boro fooyaŋ si Irikoy bay. Ay ga woodin ci hala haawi m'araŋ di. 	 Kizentakin halh unla, thil hihkhial kei un; khenkhatin Pa Pathian theihna himhim na neikei uh; huai tuh na zumna ding ua ka gen ahi.


Zama waato kaŋ i man'a gaahamo gar, i ye ka kaa ka ne ngey di malaykey kaŋ yaŋ bangay i se ka ne a ga funa. 	 a luang mu lou piin, Pathian angelte kilak ka mu uh, huai miten a hing nawnta chih a gen uh, a hongchi ua.


Alwaato din no Babila bonkoono wongu marga na Urusalima windi. Annabi Irimiya mo go daabante kas'izey batukwa windo ra kaŋ go Yahuda bonkoono faada ra. 	 Huailaiin Babulon kumpipa sepaih honin Jerusalem a um ua; huan, jawlnei Jeremia Juda kumpipa in ngakmi huang sungah a tang ahi.


«Araŋ ma gurjay ka furo me kankamanta ra. Zama ay ga ne araŋ se: boro boobo ga ceeci ngey ma furo, amma i si du. 	 Huan, aman, a kiang uah, kong kochik ah lut tum teitei un; ka honhilh ahi, mi tampiin lut a tum ding ua, a lut thei ngal kei ding uh.


A na nga yoy sambandi kwaara banda, dayo me gaa, wiciri kambu waati kaŋ cine wayborey ga koy hari guruyaŋ. 	 Huan, nitaklama, numeite tuitawi dinga a kuan hun lai tak un, dainawla tuileh kiangah a sangawngsaute akhukdinsak a.


Waato din gaa Ruta sombu nga moyduma boŋ ka sumbal hala ganda. A ne Buwaza se: «Ifo se no ay du gaakuri ni jine, hala ni ma saal ay, ay kaŋ yaw no?» 	 Huchiin a kun a, lei siin a khupboha, a kiangah, Nam dang lah ka hi ngala, nang hichi banga non theih nopa non na hehpih bangchidan ahia? a chi a.


Woodin se no i n'a di. Waato kaŋ a to Bariyey Furoyaŋo Meyo do, kaŋ go bonkoono kwaara haray, noodin no i n'a wi. 	 Huchiin lampi a awm ua, huan, sakol lutna kongpi ah kumpipa in ah a hoha, huaiah a that uh.


I ma si goro ka ciya sanda ngey kaayey cine, Zamana kaŋ boŋ ga sandi, kaŋ ga ture mo, Zamana kaŋ mana nga bina soola, Kaŋ a biya mana kay da naanay Irikoy gaa. 	 Leh, a pipute bang ua, suan genhak tak leh helhat suan lungtang bawl diklou, Pathian laka lungsim ginomlou pua a om louhna ding un.


Amma saaya kaŋ Musa anzura di hay kulu kaŋ a goono ga te jama se, a ne: «Ifo no hayo wo kaŋ ni goono ga te jama se? Ifo se no ni goono ga goro ni hinne, borey kulu go ga kay ni do, za susubay kala wiciri kambu?» 	 Huchia Mosi sungpan mite kianga a hih tengteng a muhin, Mite kianga hiai thil na hih bang ahia? tang tut na chia, bangdia jingsang akipan nitaklam tana mite na kianga ding uh ahia? a chi a.


I na woodin lasaabu a se adilitaray, Hala ka koy zamaney kulu me hal abada. 	 Huai tuh amah tunga diktatnaa seh ahi, khantawnin suan tengteng tanin.


Sohõ haŋ kaŋ ay ga ci araŋ se neeya: wa fun borey din banda ka fay d'ey. Zama saawara wala goyo wo, hala day borey do no a fun, a ga sara. 	 Huai jiakin tuin ka honhilh ahi, hiai mite khoih kei unla, amau om omin omsak un; hiai a thiltup uh leh a thilhih uh mihing akipan ahihleh a mang ding;


Borey kaa Eskol gooro ra. I na reyzin kambe fo dumbu noodin kaŋ gonda reyzin ize fafa fo. I boro hinka n'a jare goobu fo gaa. I kande garenad* da jeejay* ize yaŋ mo. 	 Huan, Eskil guam a vatung ua, huaiah grep gah bawm khat ahiang toh a sat tan ua, chiangin mi nihin a jawng uh: pomgranet theite leh theipite leng pua uh.


Da farilley din ga hin ka tun ay jine, Yaadin gaa Israyla banda mo si ciya dumi koyne ay jine hal abada. Yaadin no Rabbi ci. 	 Hiai dan seh te ka maa kipan a man a leh Israel suante ka ma akipanin nam hih a tawm den sam ding uh, chih TOUPA thu pawt ahi.


Bonkoono Dariyus mayra jiiri hinkanta, handu ahakkanta ra no, Rabbi salaŋ annabi* Zakariya Bereciya izo, Iddo ize se ka ne: 	 Daria kum nihna, kha giatnain, Iddo tapa, Bereka tapa, Zekaria, jawlnei kiangah TOUPA thu a hongtunga.


Dawda na boroyaŋ donton mo, farsimi hinzante fo Yowab banda, farsimi hinzante fo mo Zeruwiya ize Abisay Yowab kayne banda, farsimi hinzante fo mo Ittay Jitti bora banda. Bonkoono ne jama se: «Ay mo, daahir kal ay bumbo ma koy araŋ banda.» 	 Huan, David in mite a sawl khia a, mun thum a khen a mun khat Joab in a heu a, huan, mun thum a khen mun khat Joab unaupa Zerui tapa, Abisai in a heu a, huan, mun thum a khen mun khat Git mi Itai in a heu. Huan, kumpipa'n mipite kiang ah, Kei mahmah na kiang uah ka kuan ngeingei ding, a chi a.


Amma da boro fo kaŋ go ga goro noodin du bangandiyaŋ, bora kaŋ go ga salaŋ ma dangay. 	 Ahihhangin, a kianga tu midang kiangah theihsakna thupiak a na om leh, a masapen dai mai hen.


Guna, kawye wo ga maan, a ga kayna mo. Ay ma zuru ka koy noodin, (manti ikayna no?), ay fundo mo ga funa.» 	 Ngaiin, hua khua taina dingin a nai pena, kho neu chilik leng ahi ngala: aw, huailaiah (kho neu chilik ahi ka hia?) hontai sak jawin, huchiin ka hing ding hi, achia.


A ne ay se koyne: «Boro izo, sanni kulu kaŋ ay ga ci ni se, m'i ta ni bina ra, ma maa da ni hanga mo. 	 Huailou leng ka kiangah Mihing tapa, na kianga ka thugen ding tengteng na bilin ngaikhia inla, na lungtang ah khum in.


A go, ay na soola te d'ay hina kulu ay Irikoyo windo se. Wura go no wura jinay sabbay se. Nzarfu go no nzarfu waney sabbay se. Guuru-say go no guuru-say waney sabbay se. Guuru-bi go no guuru-bi waney sabbay se. Bundu go no bundu waney sabbay se. Tondi biyaŋ, da tondi taalamanteyaŋ da tondiyaŋ kaŋ ga nyalaw, da tondi dumi-dumi yaŋ, da tondi kaŋ ga caada yaŋ, da tondi kwaaray yaŋ go no, iboobo. 	 Huchiin ka pathianin a dingin a dangkaeng lam thil a din dangkaeng te, dangkasik lam thil adin, dangkasik, dal lam thil a din dal, sik lam thil a din sik, singlam thil adin singte theih tawkin kana kisa khintaa, a zeh onik suang, suang kilawm, a silhding suang kilawm chi tuam tuam leh suang mantam chi chih leh suangpak suang tampite toh.


Araŋ ma goro nda guddama, araŋ fitilley goono ga di. 	 Na kawng uh gak unla, na khawnvak uh leng de sain om un;


Guna, saaya go kaa, oho, a to mo, kaŋ araŋ ga say-say. Boro kulu ga nga boŋ ceeci, araŋ g'ay naŋ ay hinne. Amma manti ay hinne no bo, zama Baaba go ay banda. 	 Ngai un, a hun a tung, ahi, tun ah a tungta, huai hun chiangin noumau in chiat ah na dalh vek ding uh, keimah kiain non nuse ding uh; himahleh Pa ka kianga a om jiakin keimah kiain ka om tuan kei hi.Hiai thute na kiang uah ka genta hi, keimaha na khamuanna dingun. Khovel ah gimthuakna na neiding uh, himahleh khamuang takin om un, ken khovel ka zouta, a chi a.


Ma hantum Almasihu marga diya se kaŋ go Samurna ka ne: «Nga kaŋ ga ti Sintina nda Bananta, nga kaŋ bu ka ye ka funa koyne, sanno kaŋ a ci neeya: 	 Huan Smarna khuaa saptuamte angel kiangah hichi bangin gelh in: A masapen leh a nanungpen, huai si a hing nawntain hiai thile a gen hi:


A n'ay fonda kosaray hal ay si du ka bisa, A na kubay sinji ay se fonda gaa. 	 Ka pai theihlouhna dingin ka lampi a um a, huan ka paina dingte ah khomial a koih hi.


kal a zulli ka koy bonkoono windo ra, ka koy hantumkoy fu-izo ra. Wiiza, faadancey kulu go noodin ga goro. Ngey neeya: Elisama kaŋ ga hantum, da Delaya Semaya izo, da El-Natan Akbor izo, da Gemariya Safan izo, da Zedeciya Hananiya izo, da faadancey kulu mo. 	 Kumpipa in ah a hoh suka, laigelhmi dantan ah a luta, huan, ngaidih, huailaiah heutu tengteng a natu ua, laigelhmi Elisham te, Semaia tapa Delai te, Akbor tapa Elnathan te, Shaphan tapa Gemari te, Hanani tapa Zedekia te leh heutu tengteng.


A na daba waytaaci te nda nzarfu, kataaku waranka din cire: kataaku fo cire, daba hinka a kaaji hinka se, kataaku fo cire mo daba hinka a kaaji hinka se. 	 Singpek sawmnih nuai ah dangka-eng in kingakna khuakkuak sawmli a bawl; a atgek nihte a ding in singpek khat dang ah kingakna khuakkuak nih, a atgek nih a ding in singpek dang ah kingakna khuakkuak nih.


Amma yeejo kuuro, d'a hamo kulu, d'a boŋo d'a cey d'a teelo d'a birjo, 	 Huan bawng vunte, a sa tengtengte, a lu toh, a khete toh, a sungkuate a ekte,


Waati kaŋ ay miila kulu no, ay g'i gooji. Dumi cindey mo ga margu i boŋ waati kaŋ i n'i haw i taali labu-cara sabbay se. 	 Ka hun chiangin, amaute ka sawi ding; a tatlekna uh thuahnih jiaka taihilh a hih hun chiang un, amau dou dingin mite a kikhawm khawm ding uh.


Amma waato kaŋ i fulanzam din banda, kal i ye ka goy laalo te ni jine. Woodin se no ni n'i naŋ i ibarey kambey ra, hal i du i mayray k'i dabari. Kulu nda yaadin, waato kaŋ i ye ka kaa ka hẽ ni gaa, ni go beene, ni maa i se, sorro boobo mo no ni n'i faaba ni suujo boŋ. 	 Himahleh a tawldam nung un, na maah gilou a hih nawn ua: huaijiakin a melmate uh khut ah amau na nusiaa, huchiin amau a tunguah thu a nei ua: hinapiin ahongkihei ua, na kianga hongkah un, van akipan na jaa; na chitnate dungjuiin amaute tam veipi na hun khiaa;


Amma zama baaro wo ma si say-say ka tonton jama game ra, wa naŋ iri ma kaseeti i gaa ka ne i ma si ye ka salaŋ boro kulu se koyne maa wo ra.» 	 Himahleh, mi kianga a than semsem louhna ding un tunung siah kuamah kiangah hiai mina thu a gen louhna ding un I vau ding uh, a chi ua.


Lordi taji no ay goono ga no araŋ se: araŋ ma ba care. Mate kaŋ ay ba araŋ, yaadin cine no araŋ ma ba care. 	 Thuchiam thak kon pia ahi, kiit un; ken nou kon it bangin, nou leng kiit un.


Albarkante no dumo din kaŋ ga waani ni sifayaŋ, Ya Rabbi, i goono ga dira ni moyduma kaaro ra. 	 Na min jiakin nitumin a nuam ua, diktatna jiakin pahtawiin a om uhi.


Ni ma si maan wayboro gaa k'a haawi feeri waati kulu kaŋ a go fayante nga ziibo sabbay se. 	 Huan, numei a nitdan ngeina a a nit sung in a vuaktannna lem ding in na zuan ding ahikei.


Ya Rabbi, m'ay dondonandi ni hin sanney fonda, Ay mo g'a haggoy hala bananta. 	 TOUPA aw, na thuseh lampi tuh honensakin; huchiin a tawpphain ka tawn ding hi.


Wayborey din neeya: Maryama Magdaliya bora, da Yuwanna, da Maryama Yakuba nya, da wayboro cindey kaŋ yaŋ n'i dum. I na hayey din kulu ci diyey* se. 	 Mari Magdalini te, Mari te, Joanna te, Jakob nu Mari te leh a kiang ua numei dangte ahi uh, sawltakte kiangah huai thu hilh te.


Kala Rabsake kay noodin ka ce da jinde beeri Yahudancey sanni ra ka ne: «Wa maa koy bambata, Assiriya bonkoono sanney! 	 Huan, Rabsakeh a dinga, Juda pauin ngaihtakin a kikou-a, kumpipa thupi Assuria kumpipa thute ngaikhia un.


Asa goy cindey kulu binde d'a hino kulu, da hay kulu kaŋ a te, da kwaarey kulu kaŋ yaŋ a cina, manti i n'i hantum Yahuda bonkooney baaru tira ra bo? Amma a zeenay jirbey ra a te ce doori. 	 Asa tanchin dang tengteng te, a thilhih te hihdan tengteng te, a thilhih tengteng te, a kho bawlte Juda kumpipate lal lei thu gelhna bu ah a tuang kei maw? Ahihhangin a tek lamin a khe ah hi banghiam a honveita hi.


Wa dangay ka bay kaŋ ay no ga ti Irikoy. Ay ga beeri gumo dumi cindey do, Ay ga beeri gumo ndunnya ra mo. 	 Sepaihte Toupa i kiang uah a oma; Jakob Pathian tuh i insang ahi. Selah.


Asariya* dondonandikoy ra afo kaa, a maa mo mate kaŋ i go ga care hã d'a. A bay mo kaŋ Yesu tu i se hal a boori. A na Yesu hã ka ne: «Woofo ga ti lordi* sintina i kulu ra.» 	 Huan, laigelhmite laka mi khat a honga, a kisel uh a na ngaikhia a, Jesun amaute thutakin a dawng chih a theia, a kiang ah, Thupiak tengteng ah koi ahia thupipen? chiin, a donga.


Woodin se no ay fatta ka ni kubay. Ay na ni moyduma ceeci da anniya, Ay di nin mo. 	 Huaijiakin nang tuak dingin ka hongpai khiaa, na mel thanuamtaka zong dingin, ka honmuta hi,


Dawda mo ne Abner se: «Ni wo, manti yaarukom no? May no ga hima ni cine Israyla kulu ra? Day, ifo se no ni si koyo ni bonkoono batu? Zama borey ra boro fo furo zama nga ma koyo ni bonkoono halaci se. 	 Huan, Davidin Abner kiangah, mi hangsan na hi kei maw? Israelte lakah nang bang kua a oma? Bangchidan ahia kumpipa na pu na ven louh? Kumpipa na pu hihmang dingin kua hiam khat a hongpai hi.


Ay g'a ciya kurmu, kurmu, kurmu! Haya mo si ye ka ciya sanda waato cine bo, kala waati kaŋ bora kaa, nga kaŋ ga hima nd'a. Ay mo, y'a no a se. 	 Meia sisan a bo ding, theih mahmah na hita kei ding, kei TOUPAN ka genta ngala, a chi, chi in, a chi a.


Yaa no Rabbi ci: Zama ay ga bay miiley kaŋ ay goono ga miila araŋ boŋ. Baani miilayaŋ no, manti masiiba wane bo, zama ay m'araŋ no kokoro hanno nda beeje. 	 Nou lama ka lungsim putdan lah ka kithei ngala, na hun nanung tawp ua lametna honpe dingin thil hoihlou hihlouin hoihna ngaihtuah ka hi.


Rama nda Geba izey, zangu iddu nda waranka cindi fo no. 	 Rama leh Geba tate, za guk swamnih leh khat.


I ne: «Misirance fo no ka iri faaba hawjiyey kambe ra, hal a na hari candi zaati iri se ka kuro haŋandi.» 	 Huan, amau, belamchingte khuta kipanin Aigupta mi khatin hon hunkhiaa, tui leng a hontawi chingsaka, ganhon a buak hi, a chi ua.


A ga soobay ka futu hal abada no? A ga soobay ka futu kala bananta no?» A go, ni na hari laaloyaŋ ci, Ni n'i goy mo, ni te ni ibaay. 	 Na heh tawntung sin ahia? A tawp phain hia a uk sin? Dai in, huchibangin na pau ngeia, himahleh a gilou thei bang penin thil na hih hi.


Dawda binde tugu saajo ra. Waato kaŋ handu tajo kay, bonkoono goro zama nga ma ŋwa. 	 Huchiin David gamlakah a bua; huan, kha a hong de a kumpipa ankuang umin a tu a.


May no g'ay daŋ gallu cinarikoy ra? May no ga konda ay hala Edom? 	 Pathian aw, nang honkhah khia hilou na hi maw? Pathian aw, ka sepaihhonte u kiangah lah na pawt samta ngal keia.


Hari hinka woone yaŋ wo du nin, May no ga baray ni se? Alandaaba nda halaciyaŋ da haray da takuba no du nin. May mo no ga ni kunfa da manti ay? 	 Hiai thil nihten a honphat ahi; kuan a honkahpih ding ua? Gamna, leh siatna leh kial, leh namsau: bangchin ka honlungmuan diam aw?


Iri ize arey ma ciya sanda tilamyaŋ kaŋ beeri za i zankatara ra, Iri ize wayey mo ma hima faada cinari lokota gaa tondi jabante yaŋ. 	 Ka tate uh a hongvalnou ua sing nou didip banga a om ua; ka tanute u leng inpi omdan gel banga a ninga suangkhuak banga a om hun un;


I n'ay jama ize wayo dooro yayandi beene-beene. I goono ga ne: «Baani samay! Baani samay!» -- Amma baani kulu si no. 	 Ka tanu, ka mite liam awlmohlou takin, A hoih aka, a hoih aka, chiin a thoih ua, lah a hoih het kei a.


A meyo ga kaan gumo. Oho, nga bumbo ya baakasinay hari no gumo. Ay baakwa nooya -- ay cora nooya, Ya araŋ Urusalima wandiyey. 	 A kam a khum penpen a: ahi, a ngaihhuai tuntun hi. Hiai ka ngaihnou ahi a, hiai ka lawm ahi. Aw Jerusalem tanute.


A koy karayaŋo do ka te mate kulu kaŋ cine anzura ci a se. 	 Huchiin phualah a hoh suka, a pi hilh bangbang in a hih hi.


Baa a kaŋ, a si gay ganda bo, Zama Rabbi goono g'a gaay nga kambe ra. 	 Puk mahleh, lupden sakin jaw a om tel kei ding hi; Toupan a khutin a len gige ngala.


Amma Irikoy Tira Hanney ne boro kulu go daabante no zunubi dabaro cire, hal i ma alkawlo no borey kaŋ yaŋ goono ga cimandi se. Alkawlo wo ga ti cimbeeri wane Yesu Almasihu ra. 	 Himahleh, Jesu Kris gin jiaka thilchiam tuh a gingtate kianga piak a hih theihna dingin laisiangthouin khelhna nuaiah bangkim a khakkhum vekta ahi.


Waato din gaa no Filistancey ne: «May no ka hayo wo te?» I ne: «Samson no, Timna bora anzuray, zama anzura n'a wando sambu k'a no a cora se.» Filistancey binde kaa k'a wando da nga baabo kulu ton da danji. 	 Huchiin Philistiaten, Kua hih ahia? a chi ua. Huan, amau, Timna khuaa mi makpapa Samson hih ahi, a ji suta, a lawmpa a neihsak jiakin, a chi ua. Huan, Philistiaten a pata un a hallum ta uh.


Woone ga ti sorro hinzanta kaŋ Yesu bangay nga talibey se a tunyaŋo buukoy game ra yaŋ banda. 	 Huai tuh Jesu misi laka kipana a thohnawn nunga, a nungjuite kianga a kilak a thum veina ahi.


Sem, Arpaksadu, Sela, 	 Sem, Arpaksad, Sela;


Zaaro din ra i ga ne Urusalima se: ‹Ya nin Sihiyona, ma si humburu, ma si yangala mo.› 	 Huai ni chiangin, Lau ken, Jerusalem kianga chih ahi ding; Aw Zion, ka khutte zeol sakken.


Ay ye ka salaŋ da malayka kaŋ in d'a go ga salaŋ ka ne: «Ya nin, ay jine bora, ifo misa no woone yaŋ?» 	 Huan ka dawnga, kei honhoupih angel kiangah thu ka gen a. Hiaite bang ahi ua, ka TOUPA? ka chi a.


Ay lordi ka ne boro kulu kaŋ ga ti Israyla jama wane, da alfagey, da Lawi borey, kaŋ yaŋ go ay mayra ra, borey kaŋ yaŋ miila ngey ma koy Urusalima nda ngey biney yaddayaŋ, kal i ma koy ni banda. 	 Thupiak ka bawl hi, huchia Israela mite laka amaute tengteng, ka gamsunga, a siampute uh leh Levi mite, amau uttuh petmaha Jerusalema pai dinga theihsakte, nang kiangah pai uhen.


Ay wo Irikoy kaŋ ga maan no. Ay ya Irikoy kaŋ ga mooru mo no. Yaadin no Rabbi ci. 	 Gamla pia om Pathian hi louin, Pathian nai gige ka hi hia? chih TOUPA thu pawt ahi.


Jama wane laabukoyey mo goro Urusalima ra. Borey kaŋ cindi mo na kurne te zama ngey ma kande ngey boro way ra afo kaŋ ga goro birni hananta ra, kaŋ ga ti Urusalima. Kanandi yagga mo ma goro birni cindey ra. 	 Huchiin mite lalte Jerusalem ah a teng ua: mi dangten leng, khopi siangthou Jerusalema teng ding sawmte laka khat pi ding leh khopi dantea theihna seh kuate teng dingin ai a san ua.


Woodin sabbay se, w'araŋ kambe fargantey d'araŋ kanjey kaŋ jaŋ gaabi mo gaabandi. 	 Huchiin, khut kaikhete liktou unla, khut jawte toh;


Amma Isumeyla Netaniya izo du ka Yohanan yana, nga nda boro ahakku nga banda. A zaa ka guna Amon izey do haray. 	 Nethania tapa Ishmael bel mi giat toh Johanan akipan a tai khe geigei ua, Amon mite kiangah a pai ta uhi.


Han fo Irikoy izey, _malaykayaŋ* no__ kaa zama ngey ma bangay Rabbi jine. Saytan* mo kaa i banda. 	 Huchiin TOUPA maa Pathian tapate a hongkilak ni uh a om a, huan a lak uah Setam leng a hongpai sama.


Zama Yahudancey ga alaamayaŋ hã. Garekey mo ga fahamay ceeci, 	 Judaten chiamtehnate a phut nak ua, Grikten pilna a zong nak uhi.


Amma a goono ga goro ciiti karga boŋ, kal a wando donton a gaa ka ne: «Ma fun boro adilanta din sanno ra, zama hunkuna hindiri ra ay maa taabi boobo a sabbay se.» 	 Huan, vaihawmna tutphah a a tutlai in, a ji in, Huai midik tungah bangmah hih ken, tuni in amah jiak in mang in thil tampi ka thuak ahi, chi in thu a khak a.


Bonkooni si no kaŋ ga faaba nga wongu marga baayaŋo sabbay se, Wongaari mo si yana nga gaabi beero sabbay se. 	 Kumpipa himhim sepaih tam jiak lela humbit ahi ngeikei: mihat thahat jiak lela tatkhiak ahi sam kei.


Ni sanni timmanta wo cimi no. Ni ciiti adilitaraykoyey mo, I afo kulu ga tondo hal abada. 	 Na thu kigawmkhawm tuh thutak ahi a; na vaihawmna diktat chiteng leng khantawnin a om nilouh ding hi.


I ga ciya ay jama, ay mo ga ciya i Irikoyo. 	 Huan, ka mite ahi ding ua, kei a Pathian uh ka hi ding.


Tamey koy mo birni meyey gaa. Borey kulu kaŋ i di i n'i margu, boro laaley da boro hanney. Hiijay bato binde to da yaw. 	 Huchi in, huai sikhate a pawt ua, lamkathuam khawng a vapai in, a muh peuhmah uh, migilou leh mihoihte leng, a pikhawmvek ua: huchi in, kitenna dantan tuh mi chialte in a hong dimta a.


Malayka iddanta mo kar. Ay maa jinde fo mo kaŋ fun wura sargay feema kaŋ go Irikoy jine din hilley do. 	 Huan angel guknain a mutta a, huan Pathian maa om dangkaeng mitam ki akipanin aw ka zata a


I tu ka ne ngey mana bay nangu kaŋ a fun. 	 Huchiin, a dawng ua, Koia kipan ahia ka theikei uh, a chi ua.


A ga laabu fisi nda fundi korni nda futay, A si kay hilli hẽeni jinde sabbay se. 	 Nang thupiakin muvanlai a tunglen in, tungsang ah a bu a sep hia?


Ya ay tamo Yakuba, ni binde ma si humburu. Yaadin no Rabbi ci. Ya Israyla, ma si joote baa kayna, zama za nangu mooro, Nango kaŋ ni go din no ay ga nin da ni banda faaba, Ay m'i kaa ngey tamtaray laabo ra. Yakuba ga ye ka kaa, a ma goro nda laakal kanay, Fitina si, boro kulu s'a humburandi mo. 	 Huaiziakin, aw ka nasempa Jakob, Lau het ken aw, Israel lunglel hetken, chih TOUPA thupawt ahi. Ngaiin, gamla pia kipanin ka honghunkhe dinga, a saltanna ua kipan na suante ngei, huan Jakob a kik nawn dinga, kuamahin a lausak ngei nawn kei ding uh.


Maryama ne: «Guna, ay ya Rabbi koŋŋa no. I ma te ay se mate kaŋ ni ci din.» Kala malayka n'a naŋ. 	 Huan, Mariin, Ngai in, Toupa sikhanu ka hi, na thu bang jelin ka tungah tung hen, a chi a. Huan, angelin a paisanta.


Amma Rabbi baakasinay suujo, Ya za doŋ-doŋ kaŋ sinda me ka koy hal abada abadin no, A go mo borey kaŋ yaŋ ga humbur'a boŋ. A adilitara mo ga koy hala haamey gaa, 	 TOUPA chitna bel amah kihtate tungah khantawn akipanin khantawn phain a om dinga, a diktatna leng a tusuan a tasuan tan un a om ding hi.


Ay fintal ay bina ra, mate kaŋ ay g'ay gaahamo si da duvan*. Alwaato din ay bina go g'ay laakalo cabe laakal fondo. Ay ceeci mate kaŋ ay ga te ka saamotaray di, hal ay ma di haŋ kaŋ ga boori Adam-izey se i m'a te beena cire i fundey jirbi kayney ra. 	 A damsung ua mite tapaten a hih ding uh bang ahia hoih ka muh theih matan, ka lungtangin pilna kei honpi kawmin, uaiina ka sa kipahsakdan leh, haina let chintendan ka lungtangin ka zonga.


Yowab mo ne: «Rabbi ma nga jama tonton hala sorro zangu ka bisa sohõ waney cine! Amma, ya koyo ay bonkoono, manti i kulu ay koyo tamyaŋ no? Ifo se no ay koyo ga woodin ceeci? Ifo se no a ga ciya taali beeri sabaabu Israyla se?» 	 Huan Joabin kumpipa kiangah, toupa a mite a mun jain zong hihpung leh, kumpipa ka toupa, ka toupa mite mah hi lou uh ahi maw? bangdia ka toupan huai theih kilawp ahia? bangdia Israelte siamlouh tan lohna hi ding ahia oi? a chi a.


A ne i se: «Araŋ ga Nahor ize Laban bay?» I ne a se: «Iri g'a bay.» 	 Huan, aman, a kiang uah, Nahor tapa Laban na thei uhia? A chi a. Huan, amau, Thei e, a chi ua.


Yaadin cine no a ga ciya zamana bananta ra. Malaykey ga fatta ka ilaaley fay k'i kaa adilantey ra, 	 Khovel tawp hun chiangin huchi bangmahin a om ding, angelte a hongpawt ding ua, mi diktat lakah, migiloute a khenkhe ding ua;


Waato kaŋ a na woodin ci binde, kosongu naan ka tun Farisi fonda borey da Sadusi fonda borey game ra, marga mo fay ihinka. 	 Huan, huai a gent akin, Pharisiate leh Saddukaite a nakisel ua, vaihawmte a kilangte uhi.


Tera hayyaŋ banda mo Nahor te jiiri zangu nda iway cindi yagga. A na izeyaŋ hay, alboro nda wayboro. 	 Huan, Terah aneih nungin Nahor kum za leh kum sawm leh kum kua a dam laia, tanu leh tapate a nei nawn lai hi.


Woodin wo sargay hanante no kaŋ i ga fay waani alfagey se. Azawa kamba, zambar waranka cindi gu no a salleyaŋ, a tafayyaŋ mo zambar way no wayna kaŋay haray. Wayna funay haray mo, zambar way tafayyaŋ, dandi kamba haray mo, zambar waranka cindi gu no salleyaŋ. Rabbi nangu hananta ga bara a bindo ra. 	 Huan hiaiah siampute a din gam siangthou thilpiak ding ahi dinga; mal lam sangah a dung tong sing nih leh sang nga leh tum lam sangah a vai tong sing khat leh suah lam sangah a vai tong sing khat, sim lam sangah dung tong sing nih leh sang nga ahi dinga hi: a laia TOUPA mun siangthou omin.


Zaari iddanta Reyul ize Eliyasaf, Gad kunda jine bora kaa. 	 Ni guk niin Gad tate intekpen Deuel tapa Eliasaphin a lana:


Waato kaŋ jirbi iyya din ga ba ka ban, kala Aziya Yahudance fooyaŋ di Bulos Irikoy windo ra. I na jama kulu tunandi ka ngey kambey dake a boŋ. 	 Huan, ni sagih a chin dekdek takin Asia gama Judaten Pathian biakin ah Paula a mu ua, mipi tengteng a hasuan ua, amah a man ua, a kikou ua..


Israyla mo n'i almaney ku ka kond'ey: yo zambar waygu, da feeji zambar zangu hinka nda waygu, da farkay zambar hinka. I na boro zambar zangu mo di. 	 huan a gante uh a la mang ua; a sangawngsau uh sing nga, belam nuai nih leh sing nga, sabengtung za nih, mite nuai khat.


A na nga jinde sambu ka ne: ‹Baaba Ibrahim, m'ay suuji! Ma Liyaziru donton, a ma nga kambayze deena sufu hari ra k'ay deena yeenandi, zama ay goono ga maa bone danjo wo ra.› 	 Huan, a kikou a, Pa Abraham, ka tungah zahngai inla, Lazar hon sawl in, a khut zungmuk tui ah diah henla, ka lei hihvotna din; hiai mei kuangah ka gim mahmah ahi, a chi a.


Koyne, da jama wo, wala annabi, wala alfaga na ni hã ka ne: «Ifo no ga ti Rabbi jaraw?» kala ni ma ne i se: Araŋ no ga ti jaraw, ay g'araŋ furu mo. Yaadin no Rabbi ci. 	 Hiai mipite laka mi kuain hiam, jawlnei kua hiamin, siampu kuahiamin, TOUPA puakgik bang ahia? chia a hondot leh hichiin na dawng ding hi, Noumau mah puakgik pen na hi uh, ka honpai mang sin; chih TOUPA thu pawt ahi.


Ya Rabbi, ma tun! Boro ma si du ka te zaama. I ma dumi cindey ciiti ni jine. 	 TOUPA aw, amau lau sakin; nam chihin mihing lel ahi uh chih kithei uhen. Selah.


A ne: «Ni bay kaŋ doŋ koytara ay wane no. Israyla kulu binde goono ga hangan ay se ay ma ciya bonkooni. Amma zamana bare. Mayra ciya ay kayno wane, zama Rabbi do a wane no. 	 Huan, aman, gam keia a hita chih leh, Israelte tengtengin leng kumpipa dingin kei a hon en thek uh chih na theia: himahleh ka unaupa adingin gam a nahei nawn zota a: Toupa nana seh danin amaha ahi him ahi.


Woodin sabbay se binde, yaa no Rabbi kaŋ na Ibrahim fansa ci Yakuba dumo boŋ: «Yakuba si haaw sohõ, a alhaalo mo si bare. 	 Huaijiakin TOUPA, Abraham tan pen. Jakob inkote tungthu ah hichin a chi hi: Jakobte jaw tuin a zahlak ta kei ding ua, a mai uh a mual nawn sam kei ding.


Waato kaŋ Yobab bu, Husam Teman laabu bora may a nango ra. 	 Huan Jobab a sia, Huchiin Teman mite gama Husamin a sikin vai a hawm hi.


Filistancey konda Irikoy sundurko k'a daŋ Dagon windo ra, k'a sinji i tooro Dagon jarga. 	 Huan, Philistia miten Pathian bawm a la ua, Dagon biakin ah a lalut ua, Dagon kiangah a koih uh.


Mate no araŋ ga te ka cimandi, za kaŋ araŋ goono ga du beeray care do, beera mo kaŋ ga fun Irikoy follonka do, araŋ s'a ceeci? 	 Nou kipahtawi tuahna paktate aw, bangchin na gingta thei ding ua? Pathian tak kiaa pawt pahtawina lah na zong kei ua.


I kaa diina marga jine bora windo do. Kal i maa kosongu boobo, i goono ga baray gumo. 	 Huan, kikhopna in vaihawmpa in a vatunga, Jesun ana buai vengvung uleh a nakap vengvung uleh a namau vengvung uh a vamu a,


Yehoyacin gonda jiiri way cindi ahakku waato kaŋ a sintin ka may. A may mo handu hinza Urusalima ra. A nyaŋo maa Nehusata, El-Natan ize wayo, Urusalima boro no. 	 Jehoiakin bel a lal pattungin kum sawm leh kum giata upa ahi a; Jerusalem ah kha thum a lal: a nu min Methusta, Jerusalem khuaa Elnathan tanu ahi.


Ni ma feema jisi kosaray taafa se jine. Seeda daŋyaŋ sundurko go kosaray taafa din se banda, naŋ kaŋ sasabandiyaŋo do go seeda boŋ, nango kaŋ ay ga kubay da nin. 	 Ka honkituahpihna ding mun, theihsakna tunga om chitna tutphah ma, theihpihna bawm kianga om puanjak maah na koih ding.


I ga wongu hilli kar birni ra, borey ma jaŋ ka humburu? Wala masiiba ga kaa birni gaa, Rabbi mana kand'a no? 	 Khopi ah mi launa ah lou pengkul a mut ding ua hia? TOUPA hih louhin khopi ah hoihlouhna a hongom dia hia?


hala canse biya furo kurnyo bina ra, kaŋ a ga canse nga wando gaa, nga mo a ziibi; wala mo da canse biya furo kurnyo ra, a ma canse nga wando gaa, baa a mana ziibi -- 	 Huan, lungsim puin, a ji mullitin, amah lah na thanghuai leh; ahihkeileh mullitna lungsim puin, a ji na namullitin, amah lah na thanghuai kei leh:


Ahab binde ne Obadiya se: «Kala ni ma laabo kulu gana ka koy hari-moy kulu nda goorey kulu do. Hambara iri ga du subu iri ma bariyey da alambaaney fundey faaba, iri ma si mursu almaney kulu.» 	 Huan, Ahab in Obadia kiangah, tui naknei tengteng leh luiguam tengteng omna lam gam va tuan vialvial dih ve; sakol leh sabengtung te I hut hing theih na dingin loupa te I muhsak thei kha hiam, huchilou in jaw gante I tan vek kha ding uh, achia.


Ni naŋ laabo ma zinji, ni n'a kortu mo. Ni m'a kortimo daabu, zama a go ga zinji. 	 Nang laudansiamte kiangah puanjak na peta a, thutak jiaka jak a hihtheihna dingin. Selah.


I ga fatta ka borey kaŋ na taali te ay se yaŋ din buukoy guna. Zama i nooney si bu, i danjo mo hay kulu s'a wi. I ga ciya fanta hari yaŋ mo Adam-izey kulu se. 	 Huan, a pai khejel bang un, ka tunga talekte luang a en ding uh: a thante uh a si kei ding ua, a meite uh leng thahin a om sak kei ding hi; mi tengteng adingin thil kihhuai mahmah ahi ding uhi.


Saabuyaŋ sargay se mo, a kande yeeji hinka da feeji gaaru gu da hincin jindi gu, da feej'ize gu. Amihud ize Elisama nooyaŋey nooya. 	 Huan, lemna kithoih thillat ding bawngtal nih, belamtal nga, keltal nga, belamnou apa kum khata upa nga ahi: hiaite Amihud tapa Eliasam thillatte ahi.


Yesu ne a se: «Hunkuna faaba kaa windo wo ra, za kaŋ nga din ya Ibrahim ize no. 	 Huan, Jesun, akiangah, Tuniin hiai in ah hotdamna a hongtungta, amah leng Abraham tapa ahi ngala.


ka ne: ‹Bora din sintin cinayaŋ, amma a mongo k'a ban.› 	 Hiai min a gel na a, a lam zou thei ngal keia chiin, a nuihsan kha ding uh.


Ma haggoy hala miila laalo ma si goro ni bina ra, hala ni ga ne: «Kay! Jiiri iyyanta, sanda taŋyaŋ jiiro nooya, a maan,» hala ni mwa ma laala ni nya-ize talka din do haray, ka wangu k'a no hay kulu. Nga mo, d'a hẽ Rabbi gaa ni boŋ, kal a ma woodin lasaabu ni se zunubi. 	 Ngaihdam kum, kum sagihna a hongtung sinta, chiin, na unau gentheite mudaha bangmah pe nuam louin na lungtang uah diklou taka ngaihtuahna omlou dingin pilvang un: huchilouin jaw amau, na tungtang thu uah TOUPA a sam ding ua, nou adingin khelhna ahi kha ding.


Kwaay izo jinda kurkuto mo go a bindo ra, danga wongu kwaay cine. I n'a kay ka jinda windi zama a ma si kortu. 	 Puanaktual laitak ah vang a om a, sikpuanak ban bei vang bang in, a keklouhna ding a, a vang kimvel a kaihna khau bang in.


A goono ga laakal dake hala Bulos ga nga no nooru. Woodin se no a n'a ce sorro boobo, a ma kaa ka salaŋ d'a. 	 Paulain dangka a piak peuh a lamen a, huaijiakin a sam mun sima, a houpih zihzeh ahi.Himahleh, kum nih a bei nungin Porsia Festain Felik a honkhengta a; huan, Felikin, Judate lakah min hoih a deiha, Paula hensain a nuseta hi.


I na wura korbay hinka te k'i daŋ gande daabiro kambu hinka gaa, a meyey gaa, wo kaŋ go efod kwaayo gaa a ra haray. 	 Dangka-eng in sikkual nih a bawl ua, awmtuamna mong nihte tungah a koih ua, a gei ah, siampu puanak sung lam pang a om ah.


ka ne: «Ifo k'iri zaa da nin, ya Yesu, Nazara bora? Ni kaa k'iri halaci nooya?» A ne mo: «Ay ga ni bay, ni ya boro kaŋ no. Ni ya Irikoy wane hanna no.» 	 Nazaret Jesu, kou leh nang banga hia i kizoolhna om? Kou honhimang dia hong na hi maw? Nang ka honthei a, Pathian Mi Siangthou na hi, chiin, a kikou khe pah ngala.


I ne Yesu se: «Alfa, wayboro wo, zina ra no i n'a di waato kaŋ a goono g'a te. 	 Jesu kiangah, Sinsakpa, hiai numei a angkawm lai a mat uh ahia, a angkawm lai takin.


Laya ne koyne: «Irikoy n'ay arzakandi nda baa hanno. Sohõ ay kurnyo ga goro ay do, zama ay na ize aru iddu hay a se.» A n'a maa daŋ Zabluna. 	 Huan, Lea in, Pathianin van hoih tak a hon neisak a; tuin jaw ka pasal, tapa guk ka neihsak tak jiakin, ka kiangah a teng ta ding, achia: huchiin, amin dingin Zebulun a sa a.


A go no mo, waato kaŋ a maan Baytfaji nda Baytaniya kawyey, tondo do kaŋ se i ga ne Zeytun*, kala Yesu na nga talibi hinka donton. 	 Huan hichi ahia, Bethphage leh Bethani kho kiang, Oliv tang kichi a tunin, nungjuite laka mi nih a sawla.


Araŋ biney ma kaanu, araŋ ma farhã gumo, zama araŋ alhakku beero go beena ra. Zama yaadin cine no i na annabey kaŋ yaŋ n'araŋ jin din gurzugandi nd'a. 	 Kipak unla, nakpitakin nuam un; van ah na kipahman uh a thupi ngala: tuamah bangin na ma ua jawlnei omte leng a nasawi nak uhi.


Zama ay ibara ma si ne: «Ay te a boŋ zaama!» Ay yanjekaarey mo ma si farhã waati kaŋ ay zinji. 	 Himahleh ken jaw na zahngaihna ka muang ahi; non hotdamna ah ka lungtang akipak ding:Ka tunga hoih taka a hih tak jiakin: TOUPA pahtawiin la ka sa ding hi.


Waato kaŋ a talibey di a, a goono ga dira teeko boŋ, i laakaley tun. I ne biya no. Kal i na ngey jinde sambu nda humburkumay. 	 Huan, nungjuiten amah dil tunga khe a a pai a muh un, Sikha ahi; chiin a buai ua, lauin a kikou ta uh.


Alwaati kulu araŋ sanney ma ciya gomni waney, danga ŋwaari kaŋ maa ciiri, zama araŋ ma du ka bay mate kaŋ cine no araŋ ga tu d'a boro kulu se. 	 Mi chih bangchibanga dawn chiat ding ahi ua chih na theihna ding un, na paukamsuak utuh, chi soh, hehpihna hi gige hen.


Kala bonkoono Nebukadnezzar te dambara. A tun da cahãyaŋ, a salaŋ mo ka ne nga faadancey se: «Manti boro hinza no iri catu hawante danjo bindo ra bo?» I tu ka ne bonkoono se: «Haciika, ya Bonkoono.» 	 Huchihlaiin Nebukadnezzarin lam dang a sa mahmah: kin tak in a thou khiaa: amah thudotmite kiangah thu a gena, Mei lakah mi thum hgensain i pai lut uh ahi kei maw? a chi a. Amau a dawng ua kumpipa kiangah, Kik, Aw kumpipa, achi ua;


Borey kaŋ yaŋ ga ni gana garaw, Manti i ga tun fap folloŋ? Borey kaŋ yaŋ ga ni ŋwa mo, Manti i ga tun jirbi, Ni ma ciya mo i se wongu arzaka fo? 	 Nang honkei ding thakhatin a hongthou khia un, nang honhihbuai ding a hongkhanglou un, nang amaute adingin gallak ading hi lou ahi maw?


Guna ka di boro wo beera, kaŋ se Ibrahim iri kaay-kaayo na wongu arzaka zakka no. 	 Huchi in, chikhah Abraham in a galllak hoihpeuhmah laka sawmakhat apiakna pa, huaimipa thupi dan ngaihtuah dih ua.


Ni ma si ni nooro garaw a se da hari; hala hõ, ni ma si ŋwaari no a se ka riiba ta. 	 A pung delhin na sum na leitawi sak ding ahi kei.


hala mo han fo i duura m'araŋ jaŋa bana. Yaadin gaa no sabayaŋ ga te. 	 Kibatlualna dingin, na hauhna u tuh tulaiin a taksap uh awnghukna a honghiha, a hauhna uleng na taksap awnghukna uh a honghih sam theihna dingin ka chi ahi jaw, huchiin, kibatlualna a hongom thei ding hi;


Fundikooney kulu ga bay kaŋ ay, Rabbi, ay n'ay takuba foobu ka kaa nga nyaŋo ra, a si ye ka furo mo koyne. 	 Namsau, namsau tat-hiam ahita, tetsak ahi ta, mi satna dinga tat-hiam a hita, tetsak ahi, khophia bangin! I namsau lailai ding maw? ka tapa, chiang na simmoha, singa bawl peuhmah toh.


Dawda zamana ra mo haray fo te, jiiri hinza cap-cap. Dawda binde na Rabbi ceeci. Rabbi ne a se: «Sawulu nda nga windo kaŋ na kuri mun sabbay se no, zama a na Jibeyon borey wi.» 	 Huan, David damlai in a kum kizom in kum thum tak kial a kia a: huan, David in TOUPA a dong a. Huan, TOUPA'N, Saula ziak leh a inkote, sisan suahmite ziak in ahi, Gibeon mite a that ngal a, a chi a.


Irimiya ye ka ne jama da wayborey kulu se: Wa maa Rabbi sanno, ya araŋ Yahuda kulu kaŋ yaŋ go Misira laabo ra: 	 Huailou leng Jeremiain mipi tengteng leh numeite kiangah, Aigupta gama Juda tengteng aw, TOUPA thu ja un, sepaihte TOUPA, Israel Pathianin hichiin a chi hi:


Ma si ne: «Ay ga laala bana.» Ma hangan Rabbi se, nga mo ga ni faaba. 	 Gilou ka thuk ding, chi ken: TOUPA ngak in, aman a honhondam ding hi.


Azaaba nda taabi du ay, Amma ni lordey no ga ti ay kaani maayaŋo. 	 Mangbatna leh lunglaunain hon buak khumta a; himahleh na thupiakte tuh ka kipahna ahi.


Waato din gaa no Rabbi ga dumayaŋ hari no zama ni ma ni dumayaŋo te, a ga ganda ŋwaari mo no, laabo nafa wane. Laabu ga ciya katami nangu, albarkante. Han din hane binde ni almaney ga kuru kuray nangu beeriyaŋ ra. 	 Huchiin, aman na buh chi uh leia na tuh ding uh adingin vuahtui a pe dinga; leia thil poute leng an din a pe ding, huailah hoihtak pung tak ahi ding; huai ni chiangin na ganta uh gantatna mun za pi ah a ta ding uh.


Sohõ binde ay g'araŋ talfi Irikoy gaa, d'a gomno sanno mo gaa kaŋ gonda dabari k'araŋ cina k'araŋ no tubu mo hanantey kulu banda. 	 Tunah Pathian leh a hehpihna thu kiangah nou ka honkemsak hi, huaiin nou a honbawllian theia, mi lungsim siangthoute lakah goutan a honneisak thei lai hi.


Ibrahim na Isaka hay, Isaka mo na Yakuba hay, Yakuba na Yahuda nda nga nya-izey hay, 	 Abrahamin Issak a suanga; Isaakin Jakob a suanga; Jakobin Juda leh anaute a suanga;


I na gande daabiro haw a korbayey gaa k'i margu nda efod kwaayo korbayey da suudi korfo, zama gande daabiro ma goro efod kwaayo guddama se beene, zama gande daabiro ma si feeri ka fun efod kwaayo gaa, danga mate kaŋ Rabbi na Musa lordi nd'a. 	 Huan gakna dum in siampu puanak sikkualte ah a sikkualte ah a kikkualte in awmtuam a gakden ua, siampu puanak a kipan a awmtuam a kiphel theihlouhna ding in; TOUPA'N Mosi thu a piak bang in.


Amma d'a wangu ka maa ni se, ma boro fo wala ihinka tonton ni gaa, zama ‹seeda hinka wala ihinza me ra no sanni kulu ga tabbat.› 	 A hon ngaihkhiak kei leh mi dang khat hiam nih hiam na kiang ah na pi dia, huchi in thu chiteng theihpih mi nih hiam thum hiam kam a hihkip a a om theihna ding in.


Yaadin mo no Rabbi te: hamni bi zugula kaŋ yaŋ ga taabandi furo Firawna windo d'a bannyey windey da Misira laabo kulu ra. Laabo halaci mo hamni bi zuguley sabbay se. 	 Huchiin TOUPAN Mosi kiangah, Jing khangin thou inla, Pharo maah dingin; ngaiin tui lam juan in a hong; a kiangah, Huchibangin TOUPAN achi, ka na a sep theihna din un, ka mite pai sakin a chi.


Alwaato kaŋ a na tira ta, fundikooni taaca din da arkusu waranka cindi taaca ye ganda Feej'izo jine. I afo kulu gonda moolo da wura cambuyaŋ kaŋ to da dugu. Hanantey adduwey nooya. 	 Huan huai laibu a lak takin, gan hing lite leh upa sawmnih leh lite, gosem khat chiat leh dangkaeng belhbute gim namtuia dim chiat tawiin, Belamnou maah a khupboh ua, huai gim namtiu tuh misiangthoute thumna ahi.


ka ne: «Woone ya sappa kaŋ Irikoy lordi araŋ se kuro no.» 	 Huai tuh Pathianin na kiang ua a piak kip thukhun sisan ahi, chiin.


Woone yaŋ, Yoyacim Yesuwa izo jirbey ra wane yaŋ no: Yozadak izo, da mayraykoyo Nehemiya jirbey ra mo, da hantumkwa Alfa Ezra. 	 Hiaite Jesua tapa Joiakim, Jozadak tapa damlai, Nehemia ukpipa leh Ezra siampu laigelhmi damlaia om ahi uh.


Zama beene mooray cine no, mate no ni ga te? A guusu nda Alaahara mo, ifo no ni ga bay? 	 Van bangin a sanga; bang na hih thei dia? Seol sangin a thuka; bang na thei thei dia?


Oho, i ga humburu beene kaarimi, Fonda mo ga boro daŋ a ma joote, Amand* nya ga boosi kaa, do-ize ga ciya jaraw, Bine ibaay mo halaci. Zama boro go ga koy nga duumi gora do, Baraykoy mo go ga windi kwaara fondey ra. 	 Huan, a om bangin leivui lei ah a kik nawna, kha bel a pepa Pathian kiangah a kik.


Guna, i go sanda ganji farkayyaŋ, Yaadin cine no borey din ga koy ngey goyo do ka ŋwaari ceeci da anniya, Saajo g'i no ŋwaari i izey sabbay se. 	 Ngaiin gam keua sabengtungte bangin a thilhihna lam uah, an thanuamtaka zongin a pai khia ua; a tate uh a dingin gamdaiin amau an a suaksak hi.


Sanku fa sohõ, kaŋ boro laaley na adilante wi nga windo ra nga dima boŋ, manti kal ay m'a kuro alhakku ceeci araŋ kambey ra sohõ, ay m'araŋ kaa ndunnya ra?» 	 Mi diktat, amah insung lum a, a lupna tung ngei a mi, mi gilou in a thah uh sisan man na tunguah ka honphut nawn sem in, leitung a kipan ka hon nak hihmang sin na tel e aw! a chi a.Huchi in David in a tangvalte thu a pia a, amau amaute a that ua, a khut uleh a khe uh a tansak ua, Hebron a dil gei ah a khai uhi. Is-boseth lu bel a la ua, Hebron a Abner han ah a vui uhi.


Kulu nda yaadin, ya Zerubabel, Rabbi ne, ma te bine-gaabi. Ya nin, alfaga beero Yesuwa Yehozadak izo, ma te bine-gaabi. Araŋ mo laabo borey kulu, wa te bine-gaabi, Rabbi ne. Araŋ ma goy zama ay go araŋ banda. Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. 	 Hita mahleh, Zerubbabel aw, hat takin omin, TOUPAN a chi; Josua, siampu lian, Jehozadak tapa aw, hat takin om in; nou gama mite tengteng aw, hat takin om unla, nasem un, TOUPAN a chi; na kiang ua ka om jiakin, sepaihte TOUPAN a chi.


Amma nin, ya Rabbi, ni go g'i haaru, Ni go ga dumi cindey kulu guna da donda-caray. 	 Ka hatna aw, kon ngak nilouh ahi, Pathian ka insang ahi ngala.


Ni ga sanni woodin yaŋ kulu ci i se, amma i si hanga jeeri ni se bo. Ni g'i ce, amma i si tu ni se. 	 Huan, hiai thu tengteng a kiang ua nagen ding ahi: himahleh a hon ngaikhe kei ding ua; amau na sam dinga, a hondawng kei ding uh.


Yaadin cine no ay ga cinaro kaŋ araŋ yonu nda karmaari kaŋ i mana hanse din zeeri nd'a, y'a bagu kal a ma kaŋ ganda, k'a daba kaa taray. A ga kaŋ, araŋ mo ga halaci a ra. Yaadin cine gaa no araŋ ga bay kaŋ ay no ga ti Rabbi. 	 Huchiin sunu na nuh ngou bang uh ka chim sak dinga, lei phain a chim dia, huchiin a suangphumte a dawk hial ding hi: huan a chim dinga, bang chim ah hihmangin na om ding uh; huchiin TOUPA ka hi chih na thei ding uh.


A mayra jiiri sintina, handu sintina ra no, a na Rabbi windo meyey fiti, a n'i hanse mo. 	 Aman a lal pat kum kha khatnaah TOUPA in kongkhak te a honga, a jem hoiha.


Iri ma Rabbi sifa, Nga kaŋ mana iri nooyandi i hinjey se i m'iri ŋwa. 	 Sa- mat banga mat dinga a ha ua hopeloupa Toupa phatin om hen.


A ye ka hay ize alboro koyne k'a maa daŋ Sela. A go Keziba saaya kaŋ a n'a hay. 	 Huan, tapa a nei nawn jela, a min ding Sela asa a; amah a neihlaiin Juda Chezib khua ah a om hi.


Dawda ne Abigayil se: «I ma Rabbi, Israyla Irikoyo sifa, nga kaŋ na ni donton hunkuna ni m'ay kubay se. 	 Huan, davidin Abigail kiangah, tunia kei honna dawn dinga honsawlpa TOUPA, Israelte Pathian phatin om hen:


Amma a baabo sanni, za kaŋ a kom da bine korno, a na nga nya-izey jinay ku, a na goy kaŋ si boori yaŋ te nga jama ra, a go, a ga bu nga taalo sabbay se. 	 A pa bel khel taka mi a nuaisiaha, a unaupa hiamgama suala, a mite laka thil hoihlou a hih jiakin, ngaiin, a thulimlouhna jiakina si ding ahi.


Gaa no Iblisi ne a se: «Da ni ya Irikoy Izo no, ma ci tondo wo se a ma bare ka te buuru.» 	 Huan, a tawpin a gil a hongkialta a. Huan, diabolin a kiangah, Pathian Tapa na hih leh hiai suang tanghou suak dingin thupia in, a chi a.


Jirbey kaŋ Dawda goro ka te bonkooni Yahuda boŋ Hebron ra, jiiri iyye nda handu iddu no. 	 David in Hebron a Juda chite tung a vai a na hawmna kum sagih leh kha guk ahi khin a.


Boro cindey mo, haŋ kaŋ i no neeya: wura kilo wahakku da nzarfu kilo zangu yagga nda waranka, da alfaga bankaaray waydu cindi iyye. 	 Huan mipitelaka adangdangte piak dangkaeng darik sang sawmnih leh dangka puan sang sawmnih leh, siampute puan sawmguk leh sagih ahi.Huchiin siampute leh, Levi mite leh, kongkhakngakte leh lasamite leh, mite laka a khente leh, Nethinim mite leh Israel tengteng a khopite uah a tengta uhi. Huan a kha sagihna a hongtunin, Israel tate a khopite uah a om uhi.


Yesu ne i se: «Haciika, haciika ay ga ci araŋ se: za i mana Ibrahim hay, AY* GO NO.» 	 Jesun a kianguah, Chihtaktakin, chihtaktakin kon hilh ahi, Abraham om main leng ka om, a chi a.Huchiin a denna dingin suang a tawm ua; himahleh Jesu a bu a, Pathian biakin a kipan a pawtta.


Amma jama wangu ka yadda ngey ma Samuwila sanney hangan. I ne «Abada, kala day iri ma du bonkooni kaŋ g'iri may. 	 Himahleh mipiten Samuel thu a jui nuam kei ua, ahi kei, kumpipa I neih ngeingei ding ahi;


I yooja koy hala laabey kulu ra, I sanney mo to hala ndunnya me. I ra no a na bukka te wayna se, 	 Huai ni tuh mouneipa dinga dantan akipan pawt bang ahi a, mi hat tak bangin, a taina lampi-a a tai ding tuh nuam a sa naknak hi.


kal ay ma fe araŋ se hunkuna ka ne: Daahir araŋ ga halaci. Araŋ si te aloomar kuuku mo laabo kaŋ araŋ ga Urdun isa daŋandi ka du din ra. 	 Na mangthang ngeingei ding uh chih tuin ka honhilh ahi; Jordan lui kana, luah dinga na valutna gam uah na dam sawt kei ding uh.


Gaa no Zadok ize Ahimaz ye ka ne Yowab se koyne: «Amma hay kulu kaŋ te, ay ga ni ŋwaaray no, ma naŋ ay ma zuru ka Etiyopi bora gana.» Yowab ne: «Ay izo, ifo se no ni ga ba ni ma zuru, za kaŋ ni si du baaro nooyaŋ alhakku?» 	 Huchi in Zadok tapa Ahimaaz in Joab kiang ah, akoi a bang hileh, Kus mipa ka va delh ding, a chi nawn a. Huan, Joab in, Ka tapa aw, tanchin hilh man lah na mu sinkei a, bangdia tai ding? A chi a.


I na Irikoy windo ton ka Urusalima birni cinaro bagu-bagu. I n'a faadey kulu ton da danji, i n'a jinay hanney kulu halaci. 	 Huan, Pathian inte a hala, Jerusalem kulh te a chimsaka, huailaia in thupi tengteng a hala, huailaia tuiumbelsuan hoih tengteng a hihse veka.


Isaya ne: «Ifo no i di ni windo ra?» Hezeciya tu ka ne: «Hay kulu kaŋ go ay windo ra, i di a. Hay kulu si no ay jisirey nangey ra kaŋ ay mana cabe i se.» 	 Huchiin aman Na in ah bangbang ahia a muh uh? a chi a. Huan, Hezekiain, Ka in sunga om tengteng a mu vek ua, ka gou laka ka etsak louh himhim a om kei, chiin a dawnga.


«Haŋ kaŋ Persiya bonkoono Sirus ci neeya: Rabbi Irikoy kaŋ go beene na ndunnya koytarayey kulu no ay se. A n'ay lordi* mo ka ne ay ma windi cina nga se Urusalima* kaŋ go Yahuda laabo ra. 	 Huchibangin Persia kumpipa Kurain a chi, TOUPA, van Pathianin, lei gamte tengteng kei a honpeta; Juda a om Jerusalem a amah in lamsak dingin kei thu a honpeta hi.


Amma Ruben ye guuso do. A go mo, Yusufu si guuso ra. Kala Ruben na nga bankaarayey tooru-tooru. 	 Huan, Reuben kokhuk ah a hongpai nawna, huan, ngaiin, Joseph kokhuk ah a na om ta kei a: huchiin, a puansilhte a botkekta hi.


Ni arzaka da ni duura kaŋ gonda darza, Ay g'i ciya wongu arzaka, Kaŋ manti nda nooru. Amma ni zunubey kulu sabbay se, ni laabo me-a-me ra, 	 Na khelhna tengteng jiakin na sum lah pai lah na gou thilte man beiin gallak dingin ka pe ding, na gam tawnin.


Da manti kaŋ ay ga humburu ibare fooma.» A ma si ciya i yanjekaarey ma daray ngey miiley ra, I ma si koy ka ne: «Iri kambe no ka te zaama! Manti Rabbi no ka woodin kulu te!» 	 Melma thangpaihna lauthawng kei leng, a melmate un thei khialin, I khut uh tawisangin a omta, huaite tengteng TOUPA hih ahi kei, chi kha le uh, ka chi.


Yesu ne nga talibey se i ma borey gorandi sata-sata subu taya boŋ. 	 Huan, aman, a vek un, loupa hing tungah a pawlpawla tusak ding in a kiang uah thu a pia a.


Borey kulu kaŋ ay ga ba, ay ga deeni i gaa k'i gooji. Yaadin gaa, ma anniya daŋ ka tuubi. 	 Ka itte tuh ka thuhilhin, ka sawia; huai jiakin phatuamngai inla, kisik in.


Waato kaŋ jama kulu di Yesu, sahãadin-sahãadin i dambara gumo. I zuru ka kaa a do k'a fo. 	 Huan, mipi tengtengin amah a muh tak un lamdang a sa mahmah ua, a kiang ah a tai pah ua, chibai a vabuk kheukhou uh.


Yaadin cine no ay g'ay futa goyo kubandi nd'a, ay futay korna ma yay i se, ya maa daama mo ay bina ra. I ga bay mo kaŋ ay, Rabbi, ay salaŋ ay cansa ra, waati kaŋ ay n'ay futa goyo ban i boŋ. 	 Hichibangin ka hehna ka tangtung sak dinga, a tunguah ka hehna ka lungdam sak dinga, ka om nuamta ding hi: huan kei TOUPAN a tung ua ka hehna ka lungdam sak hun chiangin phatuam ngaitakin ka genta chih a thei khe ding uh.


Ay di alaama fo mo beena ra kaŋ ga beeri, dambara hari mo no: malayka iyye no kaŋ yaŋ gonda balaaw iyye, kaŋ yaŋ ga ti kokorantey, zama i ra no Irikoy futa kubay. 	 Huan, chiamtehna dang van ah ka mu a, thupi leh lamdang: angel sagih hi sagih tawite; huaite a Pathian hehna tuh khit a hihtak jiakin, ananung pente ahi uh.


Dawda bumbo ne Zabura* tira ra: Rabbi ne ay Koyo se: ‹Ma goro ay kambe ŋwaaro gaa, 	 Sam laibu ah David mahmahin, Toupan, ka Toupa kiangah, ka taklam a tu in,


da fitilla suntulo d'i fitilley, wura hanno waney, zama i ma soobay ka di farilla boŋ jina fu hananta jine, 	 Seh banga mun siangthou maia det ding khawnvak koihna te, a khawnvak nangawn toh, dangkaeng keleu ngenin a bawl hi;


Yasuwa mo, han din hane no a n'i ciya tuuri beerikoyaŋ da hari gurukoyaŋ jama se, da Rabbi sargay feema wane mo, hala ka kaa sohõ, nangu kulu kaŋ Rabbi ga suuban. 	 Huan, Josuain huai niin a sehna peuhah paikhawmte leh TOUPA maitam adingin singpomite leh tuitawimite dingin a sepa. tutanin.


Sanni ziibo ma si fun araŋ meyey ra, kala day sanni kaŋ ga boori, kaŋ ga boro gaabandi, mate kaŋ cine bora ga laami nd'a, zama a ma gomni no borey kaŋ yaŋ goono ga maa se. 	 Thu sia peuhmah na kam ua kipanin pawt kei hen; a khawk dan bang jela bawl hoih dingin thu hoih peuhmah pawt jaw hen, a ngaikhete adinga hehpihna a hohnghih theihna dingin.


Amma sohõ iri biney go ga suugu. Hay kulu mana cindi kaŋ iri moy ga di kala day Manna* wo.» 	 Himahleh tuin I guhngek uh a keu khinta, bangmah lamet ding mahmah a omkei, manna lel loungal, a chi uh.


Kala i jama kulu tun ka kond'a Bilatos* jine. 	 Huan, mipi khempeuh a ding ua, Jesu Pilat kiangah a pita ua.


Yesu tun noodin ka koy Yahudiya* laabo ra, Urdun* daŋanta haray. Borey marga bambata ye ka margu a do koyne. Nga mo ye k'i dondonandi mate kaŋ nga doona ka te. 	 Huan, a dinga, huaia kipanin Judia gamah leh Jordan gal ah a paita a; huan, mipite tuh a kiangah a hongkikhawm ua; huchiin, a hih ngeingei danin amau thu a hih nawn a.


kala Yusufu, Arimatiya bora kaa. Nga wo boro beeri no saaware marga ra, nga bumbo goono ga Irikoy koytara hangan mo. A koy Bilatos do da bine-gaabi ka Yesu gaahamo ŋwaaray. 	 Joseph, Arimathai khua a mi, vaihawmpa zahtakhuai, Pathian gam lamen sam mi, a honga, hangtakin Pilat kiangah a luta, Jesu luang a ngenta a.


Woodin se no Irikoy ga ni halaci hal abada, A ma ni dagu ka hamay ka kaa ni bukka ra, A ma ni dagu ka kaa fundikooney laabo ra. (Wa dangay) 	 En di uh, hiai mi ahi, Pathian a kulhpi-a siam nuamlou a a hauhna thupitak muang jaw a, a gitlouh- satlouhna a kihihhat vial, chiin.


Rahila koŋŋa Bila izey neeya: Dan da Naftali. 	 Rakil sikhanu Bilha tapate Dan leh Napthali ahi ua:


Wa dum'ize dumakoy kulu pati Babila ra, Da boro kaŋ ga kooma goy te heemar waate. Boro kulu ga bare ka ye nga bumbo dumey do haray. I boro fo kulu ga zuru ka koy nga laabo ra, I ma du ka kankamandikoy takuba yana. 	 Babulon akipan chi thehmi attan unla, buh lak laia kawite tawimi toh, nuaisiahna namsau lauin amau mite lam a juan chiat ding ua, amau gam chiat ah a atai ding uh.


amma da ni bare ka ye birno ra ka ne Absalom se: ‹Ya bonkoono, ay ga ciya ni bannya. Danga mate kaŋ cine ay goro ni baaba bannya jirbey kaŋ bisa ra, yaadin cine no sohõ mo ay ga ciya ni bannya.› Waato din gaa ni ga hin ka Ahitofel saawarey zeeri ay se. 	 Ahihhang in khopi lam a na kik a, Absalom kiang a, Toupa aw, na sikha in ka om ding, tuma lam a na pa sikha a ka om bang in tu in na sikha in ka om leuleu ding, na va chih lebel Ahithophel lemtheih hon dalsakpa na hi zaw ding.


Yesu ne a se: «Koy ka ni kurnyo ce ka kaa ne.» 	 Huan, Jesun a kiangah, Na pasal va sam inla, hiaiah hongkik nawn in, a chi a.


Waato kaŋ Suleymanu na Rabbi windo da bonkoono windo cina ka ban, da muraadu kulu kaŋ kaan nga, Suleymanu se kaŋ a ga ba nga ma du ka te, 	 Huan, hichi ahia, Solomon in Toupa in leh kumpipa in a lama Solomon in lunggulh taka a tup tengteng a hih khit vek nungin,


Sohõ binde, ifo se no araŋ goono ga Irikoy si, ka calu* daŋ talibey jindey gaa kaŋ iri kaayey wala iri bumbey si hin ka jare? 	 Huchiin, i pipute leh eiten I zoh louhsa hakkol tunah nungjuite tunga ngak tuma bangdia Pathian kalh na hi ua leh?


Kala Rabbi ne Haruna se: «Nin nda ni izey da ni kaayo dumey ni banda, araŋ no ga nangu hanna taalo jare. Koyne, nin da ni izey, araŋ g'araŋ alfagatara taalo jare. 	 Huan, TOUPA'N Aron kiang ah, Nang leh na tapate leh na innkuan un mun siangthou thulimlouhna moh na po ding uh: huan, nang leh na tapate'n na siampu nna uh thulimlouhna moh na po ding uh.