Araŋ ma si de-koy fooyaŋ te ka margu nda ay, nzarfu wala wura wane. Araŋ ma si i te araŋ boŋ se. 	 Kei toh dangka pathiante na bawl kei ding ua, dangkaeng pathiante leng na kibawl sam kei ding uh.


Boro ga de-koyyaŋ te nga boŋ se no? A binde, i manti irikoyyaŋ no!› » 	 Min pathiante a kibawlsak thei ua hia? huaite pathian ahi sam ua, a chi ding uh.Huaijiakin, ngaidih ua, tutungin amau ka theisak peuhmah ding; ka khut leh ka thilhihtheihna ka theisak ding, ka min TOUPA ahi chih a thei ding uh.


ka ne: «Nin no ga ti bora kaŋ ga kaa din, wala iri ma afo batu?» 	 Hongpai dingpa na hi hia, a hihkeileh midang hungaih lai ding ka hi uhia? a chi saka.


Woodin sabbay se no, waato kaŋ iri mana ye ka hin suuru koyne, iri di kaŋ a ga boori iri hinne ma goro Atina kwaara. 	 Huchiin, ka thuak zoh tak louh phet un Athen khuaah koumau kia nutsiahin om le ung hoih ka sa ua,


«Ni ma feema te mo da jitti bundu, a salleyaŋo kambe kar gu no, a tafayyaŋo mo kambe kar gu. Feema mo ma bara nda lokoto taaci, a beene kayyaŋo mo, kambe kar hinza no. 	 Huchiin singgi maitam na bawl ding, tong ngaa sau, tong ngaa ja; maitam detdou ahi ding: huai san lam tong thum ahi ding hi.


Alleluya! Wa Rabbi sifa za beena ra. W'a sifawo te nangu beerey ra. 	 Toupa phat un! Van akipante Toupa phat unla: tunglamahte khawng amah phat un.


amma jaŋo dolla ra ye ka fuusuyaŋ kwaaray fo te, wala tombi kaŋ ga haaga, a ga ciray-ciray mo, a m'a cabe alfaga se. 	 A meimatum a mun a na kan san hiam, kang san deuh a na bol hiam a hihleh, siampu in a et ding ahi.


Wala araŋ mana bay kaŋ araŋ gaahamey ya Almasihu gaahamo jareyaŋ no? Ay ma Almasihu gaahamo jara sambu k'a ciya kaaruwa gaaham jare no? Abada! 	 Na pumpi uh Kris hiangte ahi chih na theikei ua hia? Kris hiangte laksakin kijuak hiang ding peuhin ka bawl dia hia leh?


Ya nin, ay tamo Yakuba, ma si humburu, Yaa no Rabbi ci, zama ay go ni banda. Zama ndunnya dumey kulu naŋ kaŋ ay na ni gaaray ka konda nin, Ay g'i ban parkatak! Amma nin wo, ay si ni ban bo! Day ay ga ni gooji da mate kaŋ ga saba. Ay si ni naŋ goojiyaŋ si bo. 	 Aw Jakob, ka nasempa, lau ken, ka honompih ahi, chih TOUPA thu pawt ahi: ka hondelh jakna nam tengteng ka beisak dinga, nang jaw ka honbeisak het kei ding: dik takin ka hon gawt dinga, gawt louin ka honkhak kei ding hi.


Mordekay binde na nga diraw te. A koy ka goy mate kaŋ Esta na nga lordi nd'a kulu boŋ. 	 Huchiin Mordekai a kuana, Estherin amah thu a piak tengteng bangin a gamtata hi.


da Arod, Arod izey jama baaba; da Areli, Areli izey jama baaba. 	 Eri suante Erite: Arod suante Arodte: Areli suante Arelite.


Amma a kaan Rabbi se nga m'a maray, A na azaaba dake a boŋ. Waati kaŋ a g'a fundo ciya sargay zunubi se, A ga di nga bandey, a ga nga jirbey kuukandi, Rabbi miila mo ga te albarka a kambe ra. 	 Ahihhangin Toupan, amah vuak sidup a ut him ahi; a dahsak ta ngeia: a hinna khelhna adia thillat dia na zat peuhpeuh chiangin, a chi suan a muta dinga, a damsung nite a sausak ding, Toupa deihlam lah a khutah lohchingin a om ding.


Ni farga nda ni wane saaware-saawarey. Sohõ kala borey kaŋ ga beena guna, Kaŋ ga annabitaray te da handariyayzey, Kaŋ yaŋ ga handu baaru no handu kulu, I ma tun ka kay ka ni faaba haya kaŋ ga ba ka du nin din gaa. 	 Na lemtheih a tam mahmah jiakin na gimta hi: tuin van thutheite, aksi-enmite, kha tenga thugekholmite ding uhenla, na tunga thil hongtung dingte laka kipanin honhong le uh a ke.


Israyla izey marga kulu tun ka dira Sin ganjo ra, gata ka koy gata, Rabbi lordo* boŋ. I zumbu Refidim. I jaŋ hari kaŋ borey ga haŋ. 	 Huan Israel suante omkhawm Sin gamdai akipanin a zin ua, TOUPA thupiak banga, a zin nung un Rephidim ah a puanin uh a kai uh: huchiin mite adia dawn ding tui a om kei.


Wa Rabbi nda nga hino ceeci, W'a ceeci duumi. 	 TOUPA leh a hatna zong unla; a mel zong nilouh un.


Irikoy Laakal-Kanay-Koyo kaŋ na feejey Kuruko beero, kaŋ ga ti iri Rabbi Yesu, tunandi ka kaa buukoy game ra, alkawli kaŋ ga duumi kuro do, 	 Huan lemna Pathian belam Chingpa thupi tak, I Toupa Jesu mah, khantawna thukhun na sisan vang a misi lak a kipan a pikhenawn pan,


Ni nzarfo ciya ni se ziibi laalo, Ni duvaŋo* mo, i n'a margu nda hari bi. 	 Na dangka eksia a honghita, na uain lah tui toh hel a hita.


Beeray no boro se a ma mooru kuta gaa, Amma saamo kulu ga ba yanje. 	 Mihing a dingin kinakna akipan kidangkoih zahtakhuaina ahi: hiamhleh mi hai peuhmahin kinakna a bawl ding hi.


Zama waato kaŋ ay goono ga bisa, ay go ga di mo hayey kaŋ se araŋ goono ga sombu, kal ay di sargay feema fo kaŋ hantumo wo go a gaa kaŋ ga ne: IRIKOY KA} I SI BAY SE. To! Woodin kaŋ se araŋ goono ga sombu jaŋ-ka-bayyaŋ ra, nga no ay ga ba ay m'a baaro ci araŋ se. 	 Ka vak kawma, na chibai bukte uh ka et lain, maitam khat, a tunga, Theihlouh Pathian Ading, chia gelh, ka mu ahi. Huchiin, theiloua chibai na buk uh, huai thu tuh ka honhilh ahi.


Zama i kulu di a, i laakaley tun gumo mo. Amma sahãadin-sahãadin a salaŋ i se ka ne: «Araŋ laakaley ma kani, ay no! Wa si humburu.» 	 A vek un amah a mu ua, a lau mahmah ngalua. Himahleh aman amau a houpih pah a, a kiang uah, khamuang takin om un, keimah ka hi, lau kei un, a chi a.


Ma ce ay maa boŋ mo masiiba zaari ra. Ay ga ni faaba, ni mo g'ay beerandi.» 	 Huan, mangbat ni in honsam lechin, kon humbit dinga, huan nang nonpahtawi ding hi, a chi a.


Amma d'i n'a di, a g'a yeti sorro iyye. A windi arzaka kulu no a g'a bana nd'a. 	 Himahleh muha a om leh, azah sagihin a din ding; a ina vantengteng a pe ding hi.


Amma a baabo wangu. A ne: «Ay bay, ay izo, ay bay. Nga mo ga ciya kunda, a ga beeri mo. Amma a kayno ga beeri ka bis'a. A izey mo ga ciya kunda jama.» 	 Himahleh, apa a ut keia, ka thei hi, ka tapa aw, ka thei hi: amah leh nam a gen thamin a om sam dinga, amah leng a thupi sam ding: Ahihhangin a naupa amah sangin a thupi zo dinga, a suante leng chi tuamtuam tamtak a hong hi ding uh, achia.


Takuba go taray, balaaw nda haray mo go kwaara ra. Boro kaŋ go fari, takuba g'a wi. Boro kaŋ go gallo ra mo, haray da balaaw g'a ŋwa. 	 Inpua ah namsau, a sungah hipi leh kial: gama om namsauin a si dinga, khopia om kial leh hipiin a nekhin ding.


Zama tondo kaŋ ay daŋ Yesuwa jine neeya, tondi folloŋ kaŋ gonda moyduma iyye. Guna, ay ga hantum fooyaŋ jabu. Ay ga laabo wo zunubo kaa mo zaari folloŋ ra. Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. 	 Ngaiin, Josua maa ka suang koih, suang khat mai sagih nei tungah laigelh ka gelh ding, sepaihte TOUPAN a chi, ni khat thuin gama thulimlouhna ka la mang ding hi.Huai ni chiangin, grepgui nuai leh theipi sing nuaiah mi chihin a insakinkhang na chialta ding uhi.


Da manti yaadin no, hala day araŋ bare, baa kayna fo, ka koy naagu dumi woone kaŋ cindi wo gaa, danga borey kaŋ yaŋ cindi araŋ game ra nooya, hal araŋ ma hiiji care gaa, araŋ ma furo i ra, ngey mo ma furo araŋ ra -- 	 Pilvang loua, na lehngatsan himhim ua, hiai namte laka omlaite, na lak omlaite ngei, na pawlmat ua, amaute toh pasal leh jia na kineih ua, amaute na kithuahpih ua, amau leng nou honkithuahpih zenhouh ule jaw,


Ay ne: «Ay g'i kar ka say-say hala nangu mooro, Kal i fonguyaŋey ma daray Adam-izey game ra, 	 Ken, ka delh jak vek dinga, mihing laka amau theihgigena ka hihmang vek ding:


Woone yaŋ no ga ti Rabbi batey alwaatey kaŋ a jisi, danga, marga hanantey kaŋ yaŋ araŋ ga fe ngey alwaatey ra: 	 TOUPA ankuanglui hunbi, khawmpi siangthou, a hun geihgeiha na bawl ding uh hiaite ahi.


Azawa kambe haray ay na boro fo tunandi, a ga kaa mo ka fun wayna funay haray. A g'ay maa ce mo. A ga kaŋ mayraykoyey boŋ sanda botogo diibante boŋ, Sanda mate kaŋ cine kusu cinako ga botogo diibi. 	 Mal lama kipan mi khat ka ding saka, amah a hontunga; ni suahna akipan ka min loupa; aman suang bulhkipna bawl bangin vaihawmmite a bawl dinga, belvelmiin bellei a chil mah bangin a chil ding hi.


Kubay bi ma cino din di, I ma s'a kabu jiiro jirbi cindey banda, A ma si furo mo handey jirbey lasaabuyaŋ ra. 	 Jan a hihleh, mial sah bikbek a tungah tu hen; kum nite lakah kipak kei hen; khate simna ah tel kei heh.


A moy ya danga beeleyaŋ no, koytaray fuula boobo mo go a boŋo gaa. A gonda maa hantumante kaŋ boro kulu s'a bay kala nga bumbo hinne. 	 Huan a mit tuh mei kuang bang ahi a, huan a lu tungah tuh lallukhu tampi a oma, huan min khat amah loungal kuamah theih louh kigelh a nei hi.


Zama masiiba zaari ra a g'ay tugu nga bukka ra, A hukumo tuguyaŋ nango ra no a g'ay daabu, A g'ay sambu ka dake tondi daari boŋ. 	 Mangbat niin a bukta ah hon koihkhian ding ahi ngala, a humbitna puanin ah honsel dinga; suangpi tungah honkha kai ding hi.


Israyla borey kambe ra mo no ay g'ay banayaŋo te Edom borey boŋ. Ay futa d'ay dukuri korna no i ga goy d'a Edom boŋ, hala i ma bay ay banayaŋo gaa. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Huan ka mi Israel te khut in ka phu lakna ka tungsak dinga, Edom tungah ka hehna bangzel leh ka thangpaihna bang zelin ahih ding ua, ka phulakna a na thei ding uh, chih TOUPA PATHIAN thupawt ahi.


Saduma nda Gomorata nda Adma da Zeboyim da Bela, kaŋ ga ti Zowar, i kulu koyey fatta ka wongu nd'ey Siddim gooro ra, 	 Huchiin, Sodom kho kumpipate, Gomorra kho kumpipate, Adma kho kumpipate, Zeboiim kho kumpipate, Bela kho kumpipate a pawt ua, (Bela khua Zoar khua ahita); huan, Siddim guam ah amau sual dingin a pangta uhi.


Sawulu ne Keniya borey se: «Wa tun ka dira. Araŋ ma zulli ka fay da Amalek borey, ay ma si araŋ halaci i banda, zama araŋ na gomni kulu cabe Israyla izey se waato kaŋ i fun Misira.» Keniya borey binde tun ka fun Amalek borey ra. 	 Huan, Saulain Kente kiangah, hongpawt unla, Amalekte akipan kihui khia un, huchilouin jaw ka hon hihlum tel kha ding: nou jaw Israel suante tengteng Aigupta akipana hongpawt un na nahehpih ngal ua, a chi a. Huchiin Kente Amalek mite lak akipan a pawt uh.


Koyne, d'a nooyaŋo ya hincin no, kal a m'a salle Rabbi jine. 	 A thillat kel a hih leh TOUPA ma ah a lan ding a:


Iliyasu ne mo: «Ma sambu hangawey.» A sambu koyne. A ne: «Israyla bonkoono ma laabo kar.» A n'a kar hala sorro hinza ka naŋ. 	 Huan, Thal honla dih. Huan, Israel kumpipa kiangah, Lei sun dih, a chi a; huchiin thum vei a suna, a tawp.


Waato kaŋ Gomer na I-si-bakar kaa wa, a ye ka te gunde ka hay ize aru koyne. 	 Huan Lo-ruhama nawitui a ngawlhsak laiin, a gaia, tapa a nei a.


Zama i ma Edom laabu cindo ŋwa, Da dumi cindey kulu kaŋ i g'i ce d'ay maa,» Yaadin no Rabbi ci, nga kaŋ ga woodin te. 	 Edom muna om laite leh ka mina sap nam tengtengte a neih theihna ding un, a chi a.


Isumeyla Netaniya izo binde fatta Mizpa ra nga m'i kubay se. A go ga dira, a ga hẽ. Waato kaŋ a kubay d'ey binde, a ne i se: «Wa kaa Gedaliya Ahikam izo do.» 	 Huan, Nethania tapa Ishmael bel Mizpah khua akipanin amau dawn dingin a pawtkhiaa, lam tawnin a kap kapa: huan, hichi ahia, amaute a muhin a kiang uah, Ahikam tapa Gedalia kiangah hongpai un, achia.


Woodin banda a ga fatta ka koy sargay feema do kaŋ go Rabbi jine ka sasabandiyaŋ te a se. A ma yeejo kuri kayna nda hincino kuro mo sambu k'i daŋ feema hilley gaa a windanta kulu. 	 TOUPA ma a maitam lam ah a pawt ding a, huai a ding in kilepna a bawl ding a, bawngpa sisan leh kel sisan bangzah hiam a la ding a, maitam kite ah a kimvel in a tat ding hi.


Amma Nun izo Yasuwa da Yefunna izo Kaleb, kaŋ go borey kaŋ koy ka laabo fintal yaŋ ra, borey din funa. 	 Gam enkhe dinga hohte laka Nun tapa Josua leh Jephune tapa Kaleb bel a si tei kei uhi.


Yaredu hayyaŋo banda Mahalalel funa ka tonton jiiri zangu ahakku nda waranza. A na izeyaŋ hay, alboro nda wayboro. 	 Huan, Jared a neih nungin Mahalalel kum za giat leh kum sawm thum a dam laia, tanu leh tapate a nei nawn laia:


Amma Lawitey no ga kubayyaŋ hukumo goyo te, k'i taaley jare. Farilla sanni no araŋ se zamana ka koy zamana: i sinda tubu fo Israyla izey game ra. 	 Levite'n bel kihoupihna puan inn nasep a sem ding ua; amau thulimlouhna moh a po ding uh, hiai na suante tan a dia dan ahi ding a: huan, Israel suante lak ah goutan a neikei ding uh.


Waato kaŋ a go nga hinne, a windanta borey da iway cindi hinka din n'a hã misey din. 	 Huan, a tang om laiin a kima omten sawm leh nihte toh gentehna thu tuh a dong chian ua.


Boro fo go diina marga fuwo ra kaŋ gonda follay*. Nga mo kuuwa nda jinde bambata ka ne: 	 Huan, kikhopnain ah dawi nin kha pai mi khat a na om a;


A ize hay-taji da nga cara kaŋ a ga hay, a ga tugu k'i ŋwa hay kulu jaŋay sabbay se wongu windiyaŋo da kankamo ra kaŋ ni ibarey ga ni taabandi nd'a ni birney ra. 	 A pom lai uh a ta sen leh a ta piang lai dingte uh leng a enmoh ding uh; bangkim a taksap khit jiak un a sim nek ding ua; a honumna uh leh a khelh chipna jiak un, na melmate unna kulh kongpi ua a honkhelh chipna jiak un.


Saaya din i na borey wo haw ngey muduney d'i boŋtobayey d'i alkubey d'i bankaaray cindey ra. I n'i catu dudal danjo kaŋ ga fortu gumo bindo ra. 	 Huchiin hiai mite a pheitawm sau lian utoh, a samul puanak uh toh, puannak kawnggak nei utoh, leh a puan silh dangte utoh, meii kuang juajua lakah a pai lutta uhi.


Araŋ ya araŋ baabo Iblisi* wane yaŋ no, araŋ baabo ibaayo teeyaŋ mo no araŋ ga ba. Nga wo boro-wi no za sintina. A si kay cimi gaa, zama a sinda cimi nga ra. Waati kaŋ a ga tangari te, nga boŋ do no a g'a te, zama nga wo tangarikom no, tangari baaba mo no. 	 Nou jaw na pa uh diabol kianga pawt na hi ua, na pa uh duhgawlna hih na ut uhi. Amah jaw a tunga kipan tualthat ahi, thutak ah a om kei, a sunga thutak himhim a om louh jiakin. Juau thu a genin amaha ngei a gen ahi; juauthei ahi ngala, juaupa leng ahi.


Rabbi Kundeykoyo ne: Han din hane sarfa kaŋ i sinji nangu tabbatanta ra din, a ga sooli. A ga pati ka kaŋ, jinayey kaŋ goono ga sarku a gaa din mo ga halaci, zama Rabbi no ka woodin ci. 	 Huai niin, kilhna, mun kip taka kilh ngiungeu-a omin a nangzou kei dinga; sat khiaka omin, a keta dinga, a tunga thil gik om lah hihmanthatin a omta dinga; TOUPAN huai lah a genta ngala, sepaihte TOUPAN a chi, chiin.


Gaa no a na nga izo Suleymanu ce k'a lordi ka ne a ma windi cina Rabbi, Israyla Irikoyo se. 	 Huchiin a tapa Solomon a sama, TOUPA Israelte Pathian in lam dingin thu a pia hi.


Deedando kaŋ ay ga cabe ni se kulu, Irikoy nangora deedando d'a jinayey kulu, yaadin no araŋ g'i te d'a. 	 Nang ka honetsak bangbangin, biakbuk lim bangin leh, huaia vanzat tengteng lim bangin, huchibang bangin na bawl ding hi.


Wa naŋ wayboro ma dondon dangayyaŋ ra da boŋ-ye-gandayaŋ ra. 	 Numei in thumang hiathiatin om dinden in zil hen.


D'iri gonda beeje Almasihu ra fundi wo ra hinne, yaadin gaa iri te bakaraw hari yaŋ ka bisa boro kulu. 	 Tu damsung kiaa Kris tunga lametna i neih injaw mi tengteng dia mi hehpihhuai pen i hi ding hi.


Sawulu nda jama kulu kaŋ go a banda margu ka kaa wongo do. Kala _Filistancey ra__ boro fo kulu takuba go ga gaaba nda nga cala wane, i na hasaraw boobo te da cimi. 	 Huchiin Saula leh a kianga mipi om tengteng a pai khawm ua, kidouna ah a hohta uh; huan, ngaiin, amau leh amau namsauin a kisualta ek ua, huchiin apumin a pum buaita uh.


D'ay na kambe sambu zama ay ma hasaraw te alatuumi se, Zama se ay di faada meyo gaa borey g'ay gaakasinay, 	 Kongpia panpihna ka muh jiaka pabeite siatna dinga ka khut ka nalik leh;


Ma kani hunkuna. A ga ciya, waati kaŋ mo bo, da bora din te ni se haŋ kaŋ ga hima kay, to, a boori, a ma dumitaray goy te. Da mo a mana te ni se mate kaŋ ga hagu dumi ma te mo, ay ga te wo kaŋ ga hagu dumi gaa a ma te, ay ze da Rabbi. Ma ni kaniyaŋ te noodin hala mo ma bo.» 	 Tujan zaw om peuhmah inla, jingchiang jingsangin na tunga aman a tanau hih ding a hihnop leh a hoih ahi dinga, tanau tuampen hih leh ake: ahihhangin tanau hihding na tunga ahih nop kei leh, tanau hih ding pen TOUPA a hing ngei bangin ken ka hih ngeingei ding: jingsang tan lum nilouh maiin, a chi a.


Baaro koy hala Ninawiya bonkoono do. Nga mo tun nga koytaray karga boŋ ka nga alkuba kaa nga gaa, ka bufu zaara daŋ ka daabu nga gaa. A koy ka goro boosu ra. 	 Huai thu Ninevi kho kumpipa bil a hongtungta, a laltutphah akipanin a thoua, a lalpuan a suaha, saiip puan a silha, vut ah a tuta hi.


Boro kaŋ jeeri nga bina gaa ya saamo no, Amma boro kaŋ ga taamu laakal gaa, i g'a faaba. 	 Kuapeuh amah lungtanga muang mihai ahi: himahleh kuapeuh piltaka om, suahtaksakin a om ding hi.


ka ne: «Da day ni bay zaari woone ra, ni bumbo, hari kaŋ ga tabbat baani se! Amma sohõ i n'i tugu ni se. 	 Aw nang telin tu sungin khamuanna ding thu honthei leteh aw: Himahleh tun jaw na muh louhna dingin a kisel ta ngala.


Yesu n'i lordi nda gaabi ka ne i ma si ci boro kulu se. A ne mo i ma wandiya no ŋwaari. 	 Huan, aman, a kiang uah, Hiai kuamahin theikei heh, a chi bilbela, huan, nek ding piak ding thu a peta a.


A go mo, alfaga beero Amariya go araŋ jine Rabbi muraadey kulu ra. Isumeyla izo Zebadiya kaŋ ga Yahuda dumo may, nga mo go araŋ jine bonkoono muraadey din kulu ra. Lawi borey mo ga ciya goy-teeriyaŋ araŋ jine. Wa te gaabi ka soobay ka goy da himma. Rabbi ma goro boro hanney banda.» 	 Huan, Ngai dih ua, TOUPA lam thu tengteng siampu lalpen Amaria bel na heutu uh ahia; huan, kumpipa lam thu tengtengah Judate inko tunga vaihawmmi Ismael tapa Zebadia ahi: Levite leng na heutute uh ahi sam ding uh. Hangtakin hih unla, mi hoihte kiangah TOUPA om hen, a chi a


Araŋ na laala far, ka taali beeri wi. Araŋ na tangari nafa ŋwa mo. Zama ni de ni bumbo fonda ganayaŋ gaa, Ni soojey marga gaa no. 	 Gitlouhna lei na let ua, thulimlouhna na lata uh; huau genna gah na neta ua; na lampi ah, na mi hatte ah lah na muangta ngala.


Manti araŋ ga ne a cindi handu taaci, gaa heemaro ma to? Wa guna, ay ga ne araŋ se: w'araŋ boŋ sambu ka farey guna zama i kwaaray ka to wiyaŋ. 	 Nou, Buh lakna ding kha li a om lai, na chi uh hi lou hia? Ngai un kon hilh ahi, dak unla lou khawng en un, tu mahmahin lak dingin a min ahi.


I n'a alaamey cabe Misirancey game ra, A dambara goyey mo Ham laabo ra. 	 Amau achiamnate a lak uah a ensak ua, Ham gamah thillamdangte a ensak uhi.


Boro fooyaŋ na wo kaŋ a ci din daahirandi, boro fooyaŋ mo man'a cimandi. 	 Huan, a khenin a thugen a gingta ua, a khenin a gingta kei uh.


Yonata binde tu nga baabo Sawulu se ka ne a se: «Ifo se no i g'a wi? Ifo no a te?» 	 Huan, Jonathanin a pa Saula a dawnga, a kiangah, bangdingin maw hihlup ding a hih? Bang a hiha? A chi a.


Da manti kaŋ ni asariya no ga ti ay kaani maayaŋo, Doŋ ay halaci ay kankamo ra. 	 Na dan ka kipahna hi kei lejaw, ka gimthuakna a mangthangta ding hi inga.


Amma i mana du, baa day kaŋ tangari seeda boobo kaa ka haawa a gaa. Amma kokor banda ihinka kaa 	 theihpih juau tampi hong mahle uh a muthei ngalkei ua. A den chiang in a hihleh mi nih a hongpai ua.


Araŋ mo, araŋ ma si buuru ton, wala jeeni kogo, wala jirmay kala han din hane, sanda kala nd'araŋ jin ka kande araŋ Irikoyo nooyaŋo. Woodin ma ciya hin sanni kaŋ ga duumi araŋ zamaney kulu ra, araŋ nangoray kulu do. 	 Na Pathian ading ua thillat na lat ma un, huai ma himhimin a tanghouin hiam, a kanin hiam, a vuiin hiam ane ding uh ahi kei: hiai bel na omna peuh ua na suante jel uh tana na khantawn dan ding uh ahi.


Waato din gaa no bonkoono tun ka goro kwaara meyo gaa. I ci jama kulu se ka ne: «Guna, bonkoono goono ga goro kwaara meyo gaa.» Borey kulu binde kaa bonkoono jine. Amma Israyla kulu jin ka zuru, boro kulu koy nga kwaara. 	 Huchi in kumpipa a thou a, kulh kongpi ah a tu a. Ngai un, kumpipa kulh kongpi ah a tu hi, chi in mipi tengteng a hilh ua: huan, mipi tengteng kumpipa ma ah a vahoh uh. Israelte bel amau puan in chiat uah a taikek uh.


Ni sinda baa wala fondo kulu muraado wo ra, zama ni bina siino ga saba Irikoy jine. 	 Hiai thu ah nang jaw na pang kei, tan leng na neikei hi; na lungtang Pathian ngaihin a dikkei ahi.


Yaa no Rabbi Kundeykoyo ci: Jirbey din ra dumi da deeney kulu ra boro way ga Yahudance folloŋ kwaay di, i ma ne: «Iri ga koy araŋ banda, zama iri maa baaru kaŋ Irikoy go araŋ banda.» 	 Hichibangin sepaihte TOUPAN a chi; huai ni chiangin hichi a honghi dinga, namte pau tengteng akipan, mi sawmin a len ding ua; amah Juda hipa puanten a lending ua, Na kiangah ka pai ding uh, na kiangah Pathian a om chih lah ka zata ngal ua, chiin.


Ay g'ay meyo feeri nda yaasay, Ay ma waato sanney kaŋ ga sandi yaŋ ci, 	 Gentehna thuin ka kamka dinga: nidanglaia thugil gente ka gen khe ding:


Gallo se mo araŋ ga daŋ kambe kar zambar gu tafayyaŋ, da zambar waranka cindi gu salleyaŋ, nga nda nangu kaŋ i jisi nangu hananta se no ga care guna. Woodin wo, Israyla dumo kulu wane no. 	 Gam seh siangthou lat sa julah khopi tan a vai tong za nga leh a dung tong sing nih leh sang nga na sep ding uhi, Israel inko pumpi adinga hi ding.


A bina ba Assiriyancey kaŋ go ga may, kaŋ mayraykoyyaŋ no, a gorokasinyaŋ mo no. I ga bankaaray hanno yaŋ daŋ, kaarukoyaŋ no bariyaŋ boŋ. I kulu arwasuyaŋ no kaŋ ga beejandi. 	 Assuria mi, a inveng gam ukpipa leh vaihawmpa tangval etlahhuai tak ngen, sakol tung tuang mi, kilawm taka kivante a nounou hi.


Amma da alfaga guna, a mana di dooro daaru bankaara gaa, da jarsa ra wala soofo ra, wala hay kulu kaŋ i te da kuuru, 	 Huan, siampu in a na et a, huchia, ngai dih, puansilh, gat hiam, phan hiam, savun a bawl chi himhim ah leng hii pen a zam kei leh


Kala alfagey da Lawi borey da jama boro fooyaŋ da doonkoy da batukoy da Irikoy windo goy-izey, i goro ngey kwaarey ra. Israyla kulu mo goro ngey kwaarey ra. 	 Huchiin siampute, Levi mite, mite laka a khenkhat leh lasamite leh, kongkhak ngakmite leh, Nithinim mite, a khopite uah a teng ua, Israel a khopite uah.


Hala marga kulu ceeci ngey ma lamb'a gaa, zama dabari goono ga fun a do k'i kulu no baani. 	 Huan, a kianga kipan thilhihtheihna pawtkhiaa, mi chih a hidam jel jiakin mipi tengtengin amah khoih a tum ua.


Ngey mo, waato kaŋ i n'ay gosi, i goono ga miila ngey m'ay taŋ zama ay mana taali fo te kaŋ to buuyaŋ. 	 Huan, amau a honetchet khit un sihna khop hial ka tungah bangmah a om louh jiakin khah a hontum ua.


Zama yaa no Rabbi, Israyla Irikoyo ci ay se: Ma futay duvan* haŋ-gaasiya wo ta ay kambe ra. Dumi kulu kaŋ gaa ay ga ni donton, m'i haŋandi nd'a. 	 TOUPA Israelte Pathianin ka kiangah hichiin a chi: Ka khuta hiai hehna uain nou la inla, ka honsawlna ding nam teng dawnsakin.


Rabbi mo na borey no gaakuri Misirancey do. Bora din, Musa gonda beeray gumo Misira laabo ra, Firawna bannyey da jama mo diyaŋ ra. 	 Huchiin TOUPAN Aiguptate mitmuhin mite deihsakna a pia. Huailouin Aigupta gamah leh, Pharo sikhate mitmuh in leh, mite mitmuhin huai mi Mosi a thupi mahmah hi


Ay doona ka di boro laalo kaŋ toonyante no. A go ga daaru ka yandi sanda tuuri tayo kaŋ go nga batama ra. 	 Mi gilou-salou nakpi taka thu neia, a pouna muna singnou dawng thenthon banga, ka biambuam lai ka mu a.


da Karitancey da Laarabey* -- iri goono ga maa i se, i goono ga salaŋ Irikoy goy bambatey boŋ iri ciiney ra.» 	 Khenkhat Krit tuikulha leh Arab gama i hi ngal ua; himahleh, Pathian thilhih thupite a gen uh eimau pau chiatin i za ngala! a chi ua.


Amma Nuhu du gomni Rabbi do. 	 Noain bel Toupa hehpihna a mu hi.


A g'ay ce, ay mo ga tu a se. Kankami ra ay ga bara a banda. Ay g'a faaba, ay g'a beerandi mo. 	 Aman honsam dinga, huan, ka dawng ding; kei tuh mangbat laiin a kiangah ka om dinga: amah tuh ka humbitin ka pahtawi ding hi.Damsawtnain ka hihlungkim dinga, ka hotdamna leng ka musak ding hi.


Saaya kaŋ cine noodin borey n'a bay, i donton laabo din kulu ra, ka kand'a se doorikomey kulu kaŋ go no. 	 Huan, huai muina miten amah a theih tak un, huai kim gam tengteng ah mi a sawl ua, damloutengteng a kiangah a honpi ua;Huan, a puan mong bek khoih theih a ngen ngutngut ua; huan a khoih peuhmah tuh a hongdam jel uh.


Baa d'ay du annabitaray nooyaŋ, hal ay ga gundu kulu nda bayray kulu bay mo, d'ay gonda cimbeeri kulu hal ay ga tondi kuukuyaŋ ganandi, nga no ay sinda baakasinay, ay ya yaamo no. 	 Huan, thugen theihna neiin, thuguk tengteng leh theihna tengteng thei vekin, mual suan theihna khop hial ginna kim nei mahleng, itna ka neih keileh, bangmah ka hi kei hi.


A ma hanan Rabbi se a fayyaŋ jirbey, ka kande feej'ize gaaru fo ka te hartayaŋ se sargay. Amma jirbey kaŋ yaŋ jin ka bisa, ngey wo daray, zama buukwa n'a Nazirtara harramandi. 	 Huan, moh thoihna dingin belamnou apa kum khata upa hontawiin a kihihtuam nite TOUPA kiangah a hih hoih nawn ding: a kihihtuamna hihnit a hihtak jiakin a maa pen lah bangmahlou ahita ngala.


Woodin banda, sekel zambar fo da zangu iyye nda wayye cindi gu nzarfu, a n'a te gotey windi bundey se, a n'i boŋey daabu nd'a, a na hawyaŋ hariyaŋ mo te i se. 	 Huan sekel sangkhat za sagih leh sawmsagih leh nga in khuam a bannate a bawl a, a zingte luan in a kimatsak hi.


I ga bora din maa ce Israyla ra: Bora kaŋ i n'a taamu feeri windi. 	 Huchiin, Inkuan khedap suahsakpa, chiin Israelte laka a min put sak ding ahi ding.


Dawda binde ne nga tamey kulu kaŋ go nga do Urusalima yaŋ se: «Wa tun, iri ma zuru, zama da manti yaadin no boro si no iri ra kaŋ ga yana ka fun Absalom kambe ra. Wa te diraw ciine, a ma si iri gar da waasi, a ma kaŋ iri boŋ da laala ka birno kar da takuba.» 	 Huan, David in Jerusalem a mi tengteng kiang ah, Thou unla i tai khe ding uh, kuamah lah Absalom a kipan i suakta thei sin ngalkei ua: pawtkhe meng un, huchilou in zaw a hon phapeh mai ding, i tunguah thil hoihlou tak a hontun ding a, namsau in khua a hong sual kha ding, a chi a.


Kenaz izey mo neeya: Otniyel da Seraya. Otniyel izey mo Hatata no. 	 Huan Kenaz tapate; Othniel, Seraia: huan Othniel tapate; Hathat.


Torko fo ga fun Misira nzarfu kilo iyye cine boŋ, bari fo mo kilo hinka cine boŋ. Yaadin mo no i te Hittancey da Suriya bonkooney kulu se. I kaa dillaŋey din kambe ra. 	 Aigupta gama kangtalai dangkachi sekel za guk jelin a hihtung sek ua, huan, sakol dangkachi sekel ja leh sawmnga jelin: huchibang mahin Hitte kumpipa tengteng leh Suria kumpipate leng a hihtun sak sek uhi.


Saaya din, guuru-biyo da botoga da guuru-sayo da nzarfo nda wura bagu-bagu care banda. I ciya danga jaw waate dubangu du cine. Haw kond'ey mo hala boro si ye ka di ey koyne. Tondo mo kaŋ na himando kar din, a ciya tondi kuuku bambata ka ndunnya kulu toonandi. 	 Huchiin sik toh, tung toh. dal toh, dangka toh, dangkaeng loh a kitam nen khawm vek ua: nipi buhphuala buhsi bang mai a hong hi ua; huchiin huihin amaute amut mang ua: huan huai milim deng suang pen mual thupi a hong suaka. lei pumpi a dimta hi.


Gaa no Ayuba tu ka ne: 	 Huchiin Jobin a dawnga, hichiin a chi a:


Manowan ne nga wando se: «Daahir iri ga bu, zama iri di Irikoy.» 	 Huan, Manoin a ji kiangah, Pathian i muh jiakin i si ngeingei ding, a chi a.


Amma da kurnyo na waybora sanney tunandi hano kaŋ hane a maa r'ey, yaadin gaa hay kulu kaŋ fatta waybora meyo ra, kaŋ a na alkawli sambu nga ga te, wala mo jarawo kaŋ go a boŋ din, i si no a boŋ. A kurnyo n'i tunandi nooya. Rabbi mo g'a yaafa waybora se. 	 Thuchiam tengteng leh hinna hihgim ding a gakna kichiamna tengteng a pasal in a kipsak thei in a hihmang thei hi.


Koyne, da boro ga nga fuwo fay waani a ma hanan Rabbi se, kala alfaga m'a lasaabu, hala ihanno no wala ilaalo no. Mate kaŋ alfaga n'a lasaabu mo, yaadin no a ga ciya. 	 Huan, min a in TOUPA tuam dia a lat ding leh a hoih leh hoih louh dungjuiin siampuin a seh ding ahi: siampu seh bangbang ahi ding.


Irikoy n'i albarkandi ka ne: «Wa ize boobo hay ka baa ka tonton. Araŋ ma teekoy harey toonandi. Curayzey mo ma baa ka tonton ndunnya ra.» 	 Huan, Pathianin, Chi tampi suangin hongpung unla. Tuipi tuite dimsak unla, vasate leng lei ah pung uhen, chiin a vualjawl hi.


Irikoy ma gomni te iri se, a m'iri albarkandi mo. A ma naŋ nga moyduma ma kaari iri do haray. (Wa dangay) 	 Na lampi tuh leitunga mi theih a hihtheiha, na hotdamna tuh nam chih kianga theih a hihtheihna ding in.


Amma wayborey da zankey da almaney, da hay kulu kaŋ go kwaara ra, sanda a wongu arzaka kulu, ni ga woodin ku ka te ni boŋ riiba. Ni ga ni ibarey wongu arzaka kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga ni no din ŋwa. 	 Numei leh a ta neu chikchikte uh, gante leh khuaa thil om himhimte jaw huaia gallak thil tengteng toh na tuam ding ua na lak ding uh ahi; huan TOUPA na Pathian un a honpiak na melmate uh laka gallak thil na ne un na ta ding uhi.


D'ay binde, kaŋ ga ti Rabbi nda Alfa n'araŋ cey nyum, a ga hima araŋ mo ma care cey nyum. 	 Kei Toupa leh Sinsakpan, na khe uh ka sil leh, nou leng na khe uh na kisil sak ding uh ahi.


Da mo ay n'araŋ hã, araŋ si tu baa kayna. 	 hondong lengleng, non dawng kei ding uh.


Ni ma guddama zuyaŋ haw Haruna nda nga izey gaa. Ni ma fatala fuulayaŋ daŋ izey gaa. Alfagataray goyey mo ga ciya i wane ka goro i kambey ra, farilla kaŋ ga duumi no. Ni ma Haruna nda nga izey kambey toonandi mo. 	 Huan kawnggak in amau na gak dia, Aron leh a tapate, a tunguah lukhubem na koih ding: tangtuanthuseh adingin siampu nasepna amaua ahi ding: huchiin Aron leh a tate na hihsiangthou ding hi.


Hangasino tu a se ka ne: «Woodin manti hay kulu no kala Jideyon, Yowas izo, Israyla bora, a takuba no. A kambe ra no Irikoy na Midiyan borey daŋ, ngey nd'i kundey marga kulu.» 	 Huan, a lawmpan a dawnga, Huai ahihleh Israel mi, Joas tapa Gideon namsau ahi mai ve: Pathianin Midiante leh sepaihte tengteng a khuta pia ahi mai ve, a chi a.


Woodin se no ay n'a daŋ nga baakoy kambe ra, kaŋ ga ti Assiriyancey kambe ra, ngey kaŋ a bine ga ba gumo. 	 A deihtakte, Assuria, a nouhnouhte khut ngeiah ka mansak ahi.


Boro gunde ga kungu nd'a me sanney, A ga kungu nd'a me-kuurey nafa. 	 Mihing gilpi a kama gahin a dim ding: a mukte punnaa hihlungkimin a om ding hi.


Bonkoono ne: «Ifo no iri ga te bonkoono wande Basti se hin sanni boŋ, za kaŋ a wangu ka bonkoono Zerses sanno kaŋ mantawey ci a se din gana?» 	 Michilgehte zanga kumpipa Ahasura chih a hih louh jiakin, dan dungjuiin kumpinu Vasti tungah bang i hih ding ua? a chi a.


Wa Rabbi iri Irikoyo beerandi, Wa sududu a ce furkanga do, Zama nga wo Hananyankoy no. 	 TOUPA I Pathian uh pahtawi unla, a khe ngakna bulah bia un: amah tuh a siangthou ahi.


Ngey no ka ne: «Iri deeney no iri ga te zaama nd'a. Iri me-kuurey iri bumbey wane yaŋ no. May ga ti jine boro iri boŋ?» 	 TOUPAN tuh, Gentheite a simmoh jiak uleh, tagahte thum jiakin, ka thou pah ngal dia; a nuihsan tak uh bit takin ka omsak ding, a chi a;


Malayka tu ka ne a se: «Biya Hanno ga zumbu ni boŋ. Koy Beero kaŋ bisa ikulu dabaro no ga te ni se yuumay. Woodin sabbay se no, izo kaŋ ni ga hay din, i ga ne a se Ihanna, Irikoy Ize. 	 Huan, angelin a dawnga, a kiang ah, Kha Siangthou na tungah a hongtung dinga, Tungnungpen thilhihtheihnain a honliah khum ding, huai jiakin misiangthou hongpiang ding leng, siangthou Pathian Tapa, chihin a om ding, a chi a.


Hari laalo kaŋ ga furo hay kulu kaŋ i ga te beena cire ra, nga neeya: borey kulu koddoru folloŋ no i se. Woodin banda, Adam-izey biney to da laala, follokomtaray mo go i boŋey ra i fundey me muudu kulu. Kokor banda mo, i ga koy buukoy do. 	 Ni nuaiah hiha om tengteng ah hiai gilou ahi, bangteng tunga tanchin khat om: ahi nalaia, mite tapate lungtang gilouin a dima, a dam lai uh a lungtang uah lungsimkimlouna a om, huai nungin misite kiangah a pai uh.


Amma Sihiyona ne: «Rabbi n'ay furu, Ay Koyo diny'ay gaa mo.» 	 Himahleh Zionin, Jehova-in honpai sana, Toupan ahongmangngilh ta, a chi.


kala alfaga ma dooro guna ka di. D'a ga hima danga a guusu nda kuuro, d'a gonda hamni mariyo fooyaŋ kaŋ yaŋ ga say-say, kala alfaga ma ci bora se kaŋ a ziibi. Kaajiri fo dumi no, jiraytaray kaŋ te boŋ gaa wala kaabe gaa. 	 Siampu in hii pen a na en ding a; huan, ngaidih, vun sang a thuk a a kimuh a, mul eng ngat tak a om leh siampu in a nin chih a phuang ding ahi; meimasungtum ahi a, lu hiam khamul hiam phak ahi hi.


Boro izo, ma ni moyduma ye Misira bonkoono Firawna do haray, ka annabitaray te ka gaaba nd'a, nga nda Misira kulu. 	 Mihing tapa, Aigupta kumpipa Pharo masuan inla, a tungah leh aigupta mitengteng tungah thu genin.


A ciya mo, a wane suba, Musa goro zama nga ma ciiti fayyaŋ te borey se. Borey mo go ga kay Musa do za susuba kala wiciri kambo. 	 Huan hichi ahia a jingin Mosi mite vaihawm dingin a tu a: huchiin mite jingsang akipan nitaklam tanin Mosi kiangah a ding uh.


Woodin yaŋ kulu Obed-Edom banda no, ngey nda ngey izey da ngey nya-izey, borey kaŋ yaŋ gonda laakal, i gonda gaabi mo goyo se. I boro waydu cindi hinka no, Obed-Edom wane yaŋ. 	 Huaite tengteng Obed-edom suante ahi uh: amau leh a tapate uh leh a unaute uh nasepna lamsangah mi piching ahi uh; Obed-edom akipan mite sawmguk leh nih ahi uh.


Araŋ maa kaŋ ay ne araŋ se ay ga dira, ay ga ye ka kaa araŋ do koyne. D'araŋ ga ba ay, doŋ araŋ ga maa kaani kaŋ ay go ga koy Baaba do, zama Baaba bisa ay. 	 Ka pai mang ding a, na kiang uah ka hongpai nawn ding, kon chih dan bang na theita uh. Nou honit hile uchin Pa kianga ka paiding jiakin na kipak ding uh ahi; Pa lah keimah sangin a thupizo ngala.


Zama iri ya bannyayaŋ no. Kulu nda yaadin, iri Irikoyo day mana iri furu iri tamtara ra, amma a na suuji cabe iri se Persiya bonkooney jine, kaŋ ga naŋ i m'iri funandi, iri m'iri Irikoyo windo sinji, i m'a kurmutara hanse, i m'iri no mo kosaray Yahuda nda Urusalima ra. 	 Sikha lah ka hi ngal ua; huchipiin leng sikha ka hihna uah ka Pathian un a hon mangngilh keia, himahleh Persia kumpipate mitmuhin chitna a honpiaa, halhna honpe ding, ka Pathian uh in ding sak ding leh, huaia a siatna bawlpha ding leh, Juda leh Jerusalema kulhbang honpe dingin.


Zama ay hantum araŋ se za kankami booba da bine saray ra da mo-mundi boobo mo. Manti ay n'a te hal araŋ biney ma sara no bo, amma zama araŋ ma bay baakasinay beero gaa kaŋ ay gonda araŋ se. 	 Khitui tampi ke kawmin, lungtang haksa leh lauthawng pipia ka gelh ahi; huai tuh hihlungkhama na omna ding uh ahi keia, na tung ua itna thupi zosem ka nei chih na theih jawkna ding uh ahi.


Ay di buukoy, ibeerey da ikayney, goono ga kay a karga jine. I na tirayaŋ feeri, i na tira fo mo feeri, kaŋ ga ti fundi tira. I na buukoy ciiti da haŋ kaŋ go hantumante tirey ra, i goyey boŋ. 	 Huan misite, a neu a lian, huai laltutphah maa dingte tuh ka muta a; huan laibute a kihonga; huan laibu dang, hinna laibu leng a kihonga; huan misite huai laibu tea thil kigelhte akipanin a thilhih bang ua vaihawm sakin a omta uhi.


Irikoy windo ra binde a na borey gar kaŋ yaŋ goono ga haw da feeji da koloŋay neera. Nooru barmaykoy mo go ga goro noodin. 	 Huan, Pathian biakina bawng khawng, belam khawng, vakhu khawng juak leh, dangka khengte tu a mu a.


Hamisey kaŋ yaŋ go isa ra bu. Isa binde fumbu hala Misirancey si hin ka isa haro haŋ. Kuri go Misira laabo kulu ra. 	 Huan luia om ngasa a si a; lui laha uiha, huan Aiguptaten lui tui a dawn theita kei ua, huchiin Aigupta gam pumpiah sisan a omta.


Borey din ya mansaarayaŋ no kaŋ koogu, beene buruyaŋ mo no kaŋ haw goono ga gaaray. Irikoy na kubay bi tik soola ka jisi i se. 	 Hiaite tuh tuikhuk tui om lou leh, tuimei huihpi mut leng ahi ua; amaute adingin nuailam mial sah meuhmouh sit a hita hi.


Jirbi kayna yaŋ banda, kala koda na nga jinayey margu k'i ciya nooru, ka koy laabu fo kaŋ ga mooru. Noodin a na nga arzaka darandi furkutaray goray ra. 	 Huan, ni sawt lou nungin a tapa naupang zopenin a tansik tengteng a la khawm veka, gam gamlapi ah a zinta a, huai ah nuam tat luain a sum a mawk zat mangta a.


Kaŋ wiciri kambo to a talibey kaa a do ka ne: «Neewo ya saaji no, zaaro alwaato bisa. Ma borey marga sallama i ma koy kwaarey ra ka ŋwaari day ngey boŋ se.» 	 Huan, nitak lam a honghihin nungjuite a kiangah a hongpai ua. Hiai mun gamkeu ahi a, ni lah a kaita ngala, khua khawngah paiin amau a ding nek ding a lei theihna ding un mipite paisak tanla, a chi ua.


Balaaw sintina bisa, guna mo balaaw hinka go banda ga kaa. 	 Tunggikna masapen tuh a beita a ngaiin, tunggikna nih tunung chiangin a hongtung nalai ding hi.


Israyla bonkoono ne: «Wa Mikaya sambu ka ye nd'a Amon kaŋ ga birno batu do, da bonkoono izo Yowasa. 	 Huchiin, Israel kumpipan, Mikai pi unla, kho ukpa Amaon leh kumpipa tapa kiangah paipih nawn un,


Musa ne Kora se: «Ya araŋ Lawi izey, ay go g'araŋ ŋwaaray, wa maa. 	 Huan, Mosi in Kora kiang ah, Nou Levi tapate aw, ngaikhia unla,


Yesu ne Bitros se: «Ma takuba ye nga nyaŋo ra! Manti a ga hima ay ma gaasiya kaŋ ay Baaba n'ay no haŋ bo?» 	 Huchiin, Jesun Peter kiangah, Huai namsau a pai ah siatin; Pain nou kei honpiak ka dawn kei dia hia? a chi a.


Ni goono mo g'ay cey daŋ bundu baka* ra. Naŋ kaŋ ay taamu kulu ni go g'ay batu. Ni goono ga hirri daŋ ay ce taamey se. 	 Ka khete leng kol na bunsaka, ka lampite tengteng na chiamteh hi; ka khenuai kimah gi na khunga.Mihing jaw thil muat bangin a mangthanga, nget nekgawp puansilh bangin.


Zama za kaŋ nga bumbo taabi siyaŋ ra, a gonda dabari mo a ma borey kaŋ yaŋ go siyaŋ ra gaakasinay. 	 Amah ngeiin khemna tuakin a na thuaktak jiakin khemna tuakte tuh a panpih thei ahi.


Firawna ne: «Suba.» Musa mo ne: «Ni sanno boŋ no ay g'a te, zama ni ma bay kaŋ koy fo kulu si no kaŋ boro ga sasabandi nda Rabbi iri Irikoyo. 	 Huchiin Aron in Aigupta luite tungah a khut a lika; huan ute a hong paitou ua, Aigupta gam a tuamta uhi.


Koytaray darza ya a wane no, Danga haw-nya hay-jine wano cine. A hilley go danga haw-bi hilliyaŋ cine, Nga no a ga dumey kulu nukum d'a, hala ndunnya me waney. Yaadin no Ifraymu zambar-zambarey, Yaadin mo no Manasse zambarey.» 	 A thupina a bawngtal piang masa thupina bang ahi a, a ki gam bawngtal ki bang ahi; huaiin nam chih a si ding, kawlmong tanin; Ephraimte sangsawm ahi ua, Manaserte sang ahi uhi, a chi a.


A go mo, sanda mate kaŋ cine ni fundo ya kuray hari no ay se hunkuna gumo, yaadin mo no ay fundo ma ciya kuray hari Rabbi diyaŋ gaa. A m'ay faaba mo masiiba kulu gaa.» 	 Huan, ngaiin, tunia na hinna ka honmantamsak mahmah bangin TOUPAN ka hinna hon mantamsak henla, mangbatna tengteng akipan hon honkhe leh, a chi a.Huchiin Saulain David kiangah, ka tapa David, vualjawlin omin; thilhihtheitak in na om dinga, na zou jel ding, a chi a. Huchiin David a paia, huan, Saula a mun lamah a pai nawnta hi.


Yaadin no Rabbi na Israyla faaba nd'a zaaro din ra Misirancey kambe ra, Israyla izey di Misirancey buukoy teeko jabo gaa mo. 	 Huchibangin TOUPAN huai niin Aiguptate khuta kipanin Israelte a hondamta hi; huan tuipi piaua Aiguptate si Israelten a mu uh.Huan TOUPAN Aiguptate tunga a hih thil hih thupi Israelten a mu ua, TOUPA leh a sikha Mosi a gingta ta uhi.


I fatta nda toorey kaŋ go Baal fu-izo ra k'i ton mo. 	 Huan, Baal ina milimte a la khia ua, a hal uh.


Man gaa no ay ga du ham ay ma no borey wo kulu se? Zama i goono ga hẽ ay gaa ka ne: ‹M'iri no ham iri ma ŋwa!› 	 Hiai mipi tengteng piak ding koi akipanin ahia sa ka neih ding? Ka nek ding un sa honpiain, chia kapin lah a honsual ngal ua.


Ngey kaŋ yaŋ go kubay ra da buuyaŋ biyo ra mo ga goro, Nga no ga kaari i gaa. A g'iri cey daŋ baani fonda ra mo.» 	 Mial laka leh sihna lima tute tanvak ding leh khamuanna lampia i khete kalsuan sak dingin, a chi a.Huan, naungek tuh a hongkhang lian deuhdeuha, a kha lam a honghat hiaihiai a, Israelte kianga a hongkilak masiah gamdai ah a om gige.


Samuwila mo maa jama sanney kulu, a n'i ci Rabbi hangey ra. 	 Huan, Samuelin mipite thugen tengteng a ja a, TOUPA bilah a thun sawm a.Huan, TOUPAN Samuel kiangah, a thu uh la inla, kumpipa bawlsakin, a chi a. Huan, Samuelin Israel mite kiangah, mi chih noumau khua ah pai chiat un, a chi a.


I binde na bufuyaŋ haw ngey cantey gaa, ka korfoyaŋ daŋ ngey boŋey gaa, ka kaa Israyla bonkoono do ka ne: «Ni tamo Ben-Hadad ne: ‹Ay ga ni ŋwaaray, m'ay naŋ ya funa.› » Bonkoono ne: «A gonda fundi hala hõ no? Ay nya-ize no.» 	 Huchiin saiip puan atengua, a lu uah khauin a kikhih ua, Israel kumpipa kiangah a vahoh ua, na sikha Bebhadadin, hehpihtakin honhawi heh, a chi hi, a chi ua, aman, dam lai ahi maw? Ka unaupa a ka, a chi a.


Zama tangami ra wongaari jinay kulu, Da bankaaray kaŋ i biilam kuri ra ga ciya tonyaŋ hari kaŋ danji ga ŋwa. 	 A puakgik puakna hakkol leh a liangjanga jawnna jawl, amah nuaisiahte khetbuk mah, Midiante zohni bangin na suktansakna ngala.


Asariya dondonandikoy da Farisi fonda borey sintin ka miila ngey biney ra ka ne: «May no boro wo kaŋ ga Irikoy kayna? May ka bara nda dabari kaŋ ga zunubi yaafa da manti Irikoy hinne?» 	 Huan, laigelh mite leh Pharisaiten, Pathian gensia hiai mi kua ahia? Pathian kia louin kuan ahia khelhnate ngaidam thei? chiin a ngaihtuah ua.


Nooyaŋ kaŋ araŋ ga ta i gaa neeya: wura, da nzarfu, da guuru-say, 	 Huan amau akipana thohlawm na lak ding hichibang ahi: Dangkaeng leh, dangka leh dal;


I goono ga ngey goray te nda arzaka. Amma sahãadin-sahãadin i ga gunguray ka koy Alaahara. 	 A nite uh lamzangtakin a zang ua, lungmuangin Seol ah a paisuk uh.


Waato kaŋ Yabes-Jileyad kulu maa hay kulu kaŋ Filistancey te Sawulu se, 	 Huan Jabesh-gilead tengtengin Saul tunga Philistia mite thilhih tengteng a jak un,


Dawda mo ne Arawna se: «M'ay no karayaŋ gangano wo zama ay ma sargay feema cina Rabbi se a ra. A nooro timmanta me no ni g'a no ay se, zama i ma balaawo gaay k'a bare a ma fun jama banda.» 	 Huchiin Davidin Ornan kiangah, Hiai phual TOUPA adia maitam ka bawlna din honpe dih ve; a man kim geih lain honpia in, mipite laka hi a kikhin theihna dingin, a chi a.


I go no, jirbi hinzanta banante, alkawlo teeyaŋ banda, kal i koy ka maa baaru, wiiza, i gorokasinyaŋ no! I goono ga goro i bindo ra. 	 Huan hichi ahia, a kiang ua thu a khun ua kipan ni thum nungin, a khopite uh, amau laka na om tei nilouh ahi uh chih a theikheta uhi.


Gaa no bonkoono ne a se: «Ya nin ay wande Esta, ifo no ni ga ba? Ifo mo no ga ti ni ŋwaarayyaŋo? I ga ni no nd'a, baa mayra jara no.» 	 Huan kumpipan a kiangah, Bang na deiha, kumpinu Esther? huan na ngetna bang ahia? piak na hi peuhmah dinga gam kimkhat tanin, leng, a chi a.


A kurnyo Yusufu binde, zama nga wo boro adili no, a si ba nga m'a daŋ batama, a miila nga m'a taŋ tuguyaŋ ra. 	 Huchiin, a pasal Joseph tuh, mi diktak ahi a, amah daisak a ut het keia, a gukin tawpsan a tum.


Saaya din ra Manowan na Rabbi ŋwaaray ka ne: «Ya ay Koyo, ay ga ni ŋwaaray, ma naŋ Irikoy bora din kaŋ ni donton ma ye ka kaa iri do, a m'iri dondonandi haŋ kaŋ i ga te zanka kaŋ i ga hay din se.» 	 Huchiin Manoin TOUPA kiangah nget chihtakin a ngen a, a kiangah, Aw TOUPA, hehpihtakin huai Pathian mi na honsawl ka kiang uah hong nawn leh, naupang hongpiang ding bang ka chih ding ua hong sinsak hen, a chi a,


Jirbi fooyaŋ banda Bulos ne Barnaba se: «Sohõ kay iri ma ye kwaara kulu ra ka nya-izey kunfa, nangey kaŋ iri na Rabbi sanno waazu, hal iri ma du ka di mate kaŋ i bara nd'a.» 	 Huan, ni bangzah hiam nungin Paulain Barnaba kiangah, Tuin hoh nawn lehang, kho tenga Toupa thu i genna peuha unau omte vaveh jel lehang la, a omdan uh va en leng, a chi a.


Taafe fo kulu salleyaŋo, kambe kar waranza no. Taafe fo kulu tafayyaŋo mo kambe kar taaci no. Taafe way cindi fa din neesiyaŋo ma ciya afo. 	 Puanjak khat dunglam tong sawmthum ahi ding, puanjak khat vailam tong li; huan puanjak sawm leh khat tehna khat ahi vek ding uhi.


Araŋ ya seedayaŋ no, goray hanna, da adilitaray gora, da gora kaŋ sinda jance kaŋ dumi iri cabe araŋ game ra, araŋ kaŋ goono ga cimandi. Irikoy mo ga ti seeda. 	 Nou gingtate tunga siangthou tak leh diktak leh dembeia ka omdan uh a hontheihpihte na hi uhi, huan, Pathian leng.


A go no mo, waato kaŋ a goro i banda ŋwaaro do, kal a na buuru kunkuni fo sambu k'a albarkandi, k'a ceeri ka salle i se. 	 Huan, hichi ahi a, a kiang ua an uma a tutin tanghou a la a, a vualzawla, a balkhama, a kiang uah a pia a.


Ni hinjey mo ga hima sanda feeji kuru, hõseyaŋ taji, Kaŋ yaŋ go ga fun nyumayyaŋ do. I ga sasare ihinka-hinka, ihinka-hinka, Baa afolloŋ mana gaze i ra. 	 Na hate mulmet thak belamnu hon bang ahi ua, sil khit pheta hongpai tou te; huaiah amaute chiatin phik a nei ua, alak ua kuamah misisun a om kei uh.


Hay kulu kaŋ Rabbi ci Musa se, yaadin mo no Musa ci Israyla izey se. 	 Huan, Mosi in Israel suante namte inntek pente a houpih a, Hiai ahi, TOUPA'N thu a piaktak.


A ne i ma ŋwaaro sambu nga jine ka kond'a i se. Amma Benyamin wano, a naŋ i m'a te a ma to cindey wane fo sorro gu. I haŋ ka maa kaani a banda. 	 Huan, Josephin a maa mite akipanin tantuan an a ban piaksaka, Benjamin tantuan ngial houh amaute tantuan tengteng sangin amun ngain a tam tuam hi. Huan, uainte a dawn ua, nuam asa chiat mahmah uh.


A marga mo, sanda ngey kaŋ yaŋ i lasaabu i do, boro zambar waytaaci nda zangu gu no. 	 Huai sima om, a pawlte tamdan, singa li leh za nga ahi uh.


Ay Irikoyo g'ay kubay nga baakasinay suujo ra. Irikoy ga yadda ay se ay ma di ay muraado feeri ay ibarey boŋ. 	 Amau tuh that kenla, huchilou injaw ka miten a mangngilh kha ding ua: Toupa aw, ka phaw pen uh, Na thilhihtheihna in hihdalh inla, hihniam in.


Yaadin no a na Adamu gaaray d'a ka ciiti malaykayaŋ* daŋ Eden kalo se wayna funay haray. I gonda takubayaŋ kaŋ ga ciray danga danji, i ga nyaale mo. I ga faara kuray kulu ka fundi tuuri-nyaŋo fonda kosaray. 	 Huchiin pasal a delhkhetaa; huan, hinna sing lampi veng dingin Eden huan suahlam pangah Cherubimte leh mei namsau kilek jualjual a omsakta hi.


Irikoy boro fo mo go no kaŋ fun Yahuda laabu Rabbi sanno boŋ ka kaa Betel. Yerobowam mo go ga kay feema jarga zama nga ma dugu ton se. 	 Huan, ngaiin Juda gam akipan in Pathian mi khat, Toupa thu in Bethel ah a honga: huan, Jeroboam bel maitam chinah gimlim hal ding in ana dinga.


A na nga boŋ no iri zunubey sabbay se zama nga m'iri fansa sohõ zamana laalo wo dabaro gaa, iri Baabo Irikoy miila boŋ. 	 Amah tuh, i Pathian leh a Pa deihdanin, tulai khovel gilou tak laka a honsuahtak sak theihna dingin i khelhnate adingin amah a kipeta hi;


Dandi kambe wayboro bonkoono ga tun suba-aliciyoma ciito ra zamana wo borey game ra, k'i zeeri. Zama za ndunnya me no a fun ka kaa ka maa Suleymanu laakal sanney. Guna mo, nga kaŋ bisa Suleymanu beeray go ne. 	 Sim lam kumpinu tuh thukhen ni chiangin tulai khangthakte kiangah a thou sam ding, siam louh a tangsak ding, Solomon pilna ngaikhe dingin bawn kawlmonga kipan a hongpai ngalin bawn kawlmonga kipan a hingpai ngala; ngai dih ua, Solomon sanga thupijaw hiaiah a om hi.


Ay binde deeni i gaa, ay n'i laali, ay n'i ra afooyaŋ kar, k'i boŋ hamney yabu ka kosu. Ay n'i daŋ mo i ma ze da Irikoy ka ne: «Araŋ ma si araŋ ize wayey hiijandi i ize arey se. Araŋ ma si i ize wayey ta araŋ ize arey se, wala baa araŋ boŋ se. 	 Huan amaute ka kiselpiha, ka hamsiat khuma, a lak ua kuate hiam ka khena, a mul uh ka bohkhiak saka, Pathian louin ka kichiam saka, Na tanute uh a tapate uh dingin na pe kei ding ua, na tapate uh ading hiam, noumau ading hiamin leng a tanute uh na la ding uh ahi kei, chiin.


Ay ga beeney daabu nda kubay bi, Danga haŋ kaŋ i daabu nda bufu zaara. 	 Van mialin ka thuama, saiip puan a khuhna dingin ka bawl jel, chiin.


I ceeci ngey ma Yesu di, amma i ga humburu borey marga, zama i faham kaŋ ngey boŋ no a na misa wo ci. I n'a naŋ ka dira. 	 Huan, amah mat a tumta ua; huai gentehna thu lah amau dema a gen ahi chih a thei ngal ua. Huchiin amah tuh a nusia ua, a paimangta uh.


Ay ne: «Araŋ ya irikoyyaŋ no, Araŋ kulu mo Beeray-Beeri-Koyo izeyaŋ no. 	 Pathiante na hi ua, na vek un Tungnungpen tate na hi ua, ka chi hi.


Jideyon ne i se: «Ifo no ay te kaŋ ga deedandi araŋ wano gaa? Haba? Manti Ifraymu reyzin koobo ga bisa Abi-Ezer reyzin heemar wiyaŋ bo? 	 Huan, aman a kiang uah, Nou toh genkak dingin bang ka hiha? Abiezerte grep loh sangin Ephraimte grep maih top a thupizo ka hia?


Misira farhã waato kaŋ i tun, Zama i humburkumay n'i di. 	 A pawt lai un Aiguptate a kipak ua: amau tuh a lau tak jiak un.


Samson kaa ka ci nga baaba da nga nya se ka ne: «Ay di wandiyo fo Timna, Filistancey ize wandiyey ra. Sohõ binde, araŋ m'a hiiji ka kand'ay se.» 	 Huan, a hongpai touh nawnin a nu leh a pa a hilha, Timna khua ah, Philistiate tanute laka mi numei khat ka mua: ka ji dingin honpi sak un, a chi a.


A na nga Nangu Hananta cina mo sanda tondi kuukuyaŋ, Sanda ndunnya cine kaŋ a sinji hal abada. 	 A in siangthou tuh van sangte bangin a lama, khantawn dinga a hihkip leilung bangin.


Adilante me ga laakal sanni salaŋ, A deena mo ga cimi ciiti sanni te. 	 Mi dik kamin pilna thu a gen naknak, a leiin vaihawm diktatna thu a gen gige hi.


Ay ga banda bare i gaa. Yawey mo g'ay gundu nango ziibandi, zayyaŋ no ga furo k'a ziibandi. 	 Amaute ka nungngat san dinga, ka mun siang a hihnin ding uh: huan guta a hong lut dia, a hihnin ding uh.


Rehobowam na wande hiiji kaŋ maa Mahalata, Yeremot ize way no (Yerimot wo Dawda ize fo no), da Abihayel Eliyab ize way (Eliyab wo Yasse ize no). 	 Huan, Rehoboamin David tapa Jerimoth tanu Mahalath zi in anei a, huai Jesai tapa Eliab tanu Abhail tanu ahi


Kala Irimiya ne: «Rabbi sanno kaa ay do ka ne: 	 Huan, Jeremiain, TOUPA thu ka kiangah a hongtunga:


D'ay dira tangari ra, Wala d'ay ca cahã diibi-diiba teeyaŋ se, 	 Thujuau toh na oma, hua ka khe khem dinga nakinoh ahih leh;


Malayka kaŋ goono ga salaŋ ay se din binde ne ay se: «Ma ni jinde sambu ka fe haŋ kaŋ Rabbi Kundeykoyo ci. A ne: Ay ga canse Urusalima nda Sihiyona gaa da canse korno. 	 Huchiin kei honhoupih angelin ka kiangah, Hichibangin sepaihte TOUPAN a chi: Thikthu se takin Jerusalem leh Zion ka hawmthoh ahi, chiin, nang kikou in, chiin.


Amma ay ga bay kaŋ Misira bonkoono si naŋ araŋ ma koy bo, baa da gaabi-nda-gaabi no gumo. 	 A hia Aigupta kumpipan a hon paisak kei ding chih ka theitel hi, a ban thahat in hilou in.


Kwaarey kaŋ araŋ ga no yaŋ mo ga ciya araŋ se tuguyaŋ kwaara iddu. 	 Huchi in, nou a ding a kihumbitna ding na sehte uh khopi guk ahi ding.


Rabbi ne ay se mo: «Amos, ifo no ni di?» Ay ne: «Deedandiyaŋ korfo no.» Kala Koy Beero ne: «Guna, ay ga deedandiyaŋ korfo sinji ay borey Israyla izey game ra. Ay si ye k'i yaafa koyne. 	 Huan, ka kiangah TOUPAN, Amos, bang ahia na muh? a chi a. Huan, ken, ulum ka chi a. Huan, TOUPAN, Ngaiin, ka ni israelte lakah ulum ka koih dinga; amau ka khen nawnta kei ding:


A na Ahaziya mo ceeci, i n'a di mo, (a goono ga tugu Samariya ra). I kand'a Yehu do k'a wi. I n'a fiji mo, zama i ne nga wo Yehosafat ize no, nga kaŋ na Rabbi ceeci da nga bina kulu. I jaŋ boro kulu Ahaziya dumo ra kaŋ ga hin ka mayra gaay. 	 Ahazia a zong ua, a man ua, (Samari ah a bu a hi) Jehu kiangah a honpi ua, a that ua; huan, a lungtang tengtenga TOUPA zong sek Jehosaphat tapa ahi ngala, a chi ua, a vuiin a vui thoh uhi. Huchiin Ahazia inkoten a gam uah thuneihna a neita kei uh.


Ni batukoy jinde neeya, i na jinde sambu, I goono ga doon care banda zama i ga di a mo-da-mo han kaŋ hane Rabbi ga ye ka Sihiyona tajandi. 	 Tua! na galvilmite aw! Aw a suah ua, nuamtakin la a sa chiat uh; Toupa Ziona a hongkik nawn chiangin kimatuahin a mu sin ngal ua.


Borey kaŋ yaŋ ga siiri ngey fondey ra, Kaŋ yaŋ ga hatta ngey laawaley ra no. 	 A lampite ua kawia, a lampite ua diklou te;


Cino beeri, mo maan boyaŋ. Iri ma kubay te-goyey kaa ka furu, iri ma annura wongu jinayey daŋ. 	 Jan a bei dekdektaa, khua a vak dekta hi; huaijiakin miala thil hihte paiin vak thuamin i kithuam ding uh.


i g'a barzu k'a wi. Jirbi hinzanta hane mo a ga ye ka tun.» 	 Huan, a vo ding ua, a hihlum ding uh; huan, ni thum niin a thou nawn ding, a chi a.


Ay gonda Irikoy beeje, kaŋ borey wo bumbey goono ga batu: kaŋ Irikoy ga adilantey kaŋ bu tunandi, da borey kaŋ yaŋ sinda adilitaray mo. 	 huan, mi diktatte leh diktatloute thohnawnna a om ding chih Pathian lamah ka lamena, hiai khawngten leng huai tuh a gingta sam ngal ua;


I daykoy g'i wi, amma i si ngey boŋ himandi sanda i to alhakku. I neerakoy mo ga ne: «Ay ga Rabbi sifa, zama ay te arzakante!» Baa i hawjiyey si ga bakar i se mo. 	 Thahding belam honte chingpa honghi in, Amau leiten lah a that ua, gawt louin a om ua; amau juakten lah, Ka hauta amau chingten alainat ngal kei ua, a chi ua


Gaa no Israyla izey da jama kulu ziji ka koy Betel. I hẽ ka goro noodin Rabbi jine, i mehaw mo zaari woodin kala wiciri kambu. I na sargayyaŋ kaŋ i ga ton da saabuyaŋ sargayyaŋ salle Rabbi jine. 	 Huchiin Israel suante tengteng leh, mipite tengteng a vapai tou ua, Bethelah a hoh tou ua, a kap ua, TOUPA maah a tu ua, huai niin nitak tanin an a ngawl uh; huan, TOUPA kiangah halmang thillat leh lemna thillatte a lan uh.


Rabbi ya gomnikoy no borey kaŋ g'a hangan se, Da fundo kaŋ g'a ceeci din se. 	 Amah ngakte kiangah TOUPA a hoih, amah zong mi tungah.


I na Sawulu boŋo pati, k'a wongu jinayey foobu ka kaa a gaa, k'i samba nangu kulu Filistancey laabo ra noodin windanta, zama i ma konda baaro ngey tooru windey ra da laab'izey do. 	 Huan, a lu a tan ua, a galvan a phel ua, a thu a milim biakna in uh leh mite kianga phuang ding in Philistia gam kimvel ah a khak uh.


Sohõ binde, koy, ay ga ni donton Firawna do zama ni m'ay borey, Israyla izey, fattandi ka kaa Misira ra.» 	 Huaijiakin tuin Kisain, Pharo kiangah ka honsawl ding, Aigupta gama kipana Israel suante ka mite na honpi khiak theihna dingin, a chi a.


Israyla izey man'i kar mo, zama jama jine borey jin ka ze i se da Rabbi, Israyla Irikoyo. Kala jama kulu soobay ka jine borey jance. 	 Pai khawmhon mi lianten TOUPA, Israelte Pathian loua a kiang ua a na kichiamtak jiak un, Israel suanten a khoih kei uh. Huchiin paikhawmhonte tengteng mi liante tungah a phun uhi.


Saaya kaŋ cine malayka na nga kambe salle Urusalima kwaara boŋ zama nga m'a halaci se, kala Rabbi na ba ye koyne ka fay da masiiba teeyaŋ. A ne malayka kaŋ goono ga borey halaci din se: «A wasa, kala ma ni kamba gaay sohõ.» Rabbi* malayka go mo ga kay Arawna, Yebusi bora karayaŋ gangano do. 	 Huan, angel in hihse dinga Jerusalem lam a a khut a lik leh TOUPA'N thil hoihlou hih a tup a lungheithaka, mite hihmangpa angel kiang ah. Hunta; na khut lik nawn ken, a chi a. Huan, TOUPA angel bel Jebus mi Araun phual chin ah a om.


Musa mo te mate kaŋ cine Rabbi ci a se. I kaaru Hor tondo boŋ jama kulu jine. 	 Huan, Mosi in TOUPA thupiak bang in a hih a: mipi tengteng mitmuh in Hor tang ah a paitou ua.


Da wayboro no, kal i m'a lasaabu kaŋ a to sekel waranza. 	 Numei a hih leh na seh dan ding sekel swmthum ahi ding.


Waato kaŋ Filistancey maa kosongo jinde, i ne: «Ifo no kosongu beero wo kaŋ go Ibraniyancey marga ra binde?» I du ka bay kaŋ Rabbi sundurko kaa marga ra. 	 Huan Philistia miten a kikou husa uh a zak un, Hebrute giahmun a kikou husa gingta zuazua mai bangchidan ahia leh? a chi ua. Huan, a giahmun uah TOUPA bawm a hongtung ahi chih a theita uh.


Rabbi ne Musa se koyne: «Tun ne, nin da jama kaŋ ni fun d'a Misira laabu. Araŋ ma dira ka koy laabo kaŋ ay ze d'a Ibrahim da Isaka nda Yakuba se din ra, kaŋ ay ne: ‹Ay g'a no ni banda se.› 	 Huan TOUPA'N Mosi kiang ah, Kuan inla, hiailai a kipan in paitou in, nang leh Aigupta gam a kipan a na pikhiak mite, Na suante kiang ah ko'n pe ding, chi a, Abraham kiang, Isaak kiang leh Jakob kiang a ka kichiamna gamah;


Man ni gomno beera misa kaŋ ni jisi ngey kaŋ ga humburu nin yaŋ se? Kaŋ ni goy mo ni gaa de-koy se Adam-izey jine! 	 Amau tuh mihing omna lakah na humbitna mitmuh in na selgu dinga: lei selhatna lakah bukta ah na koih gu ding hi.


Wayboro kaŋ goboro no da cimi, kaŋ sinda boro kulu kaŋ g'a jare, a na nga beeja sinji Irikoy gaa. A go ga mo ye ŋwaarayey da adduwey gaa mo cin da zaari. 	 Meithai taktak amah kiaa om intuh, Pathian tungah lametna aneia, sun leh jan a ngenin a thum gige hi.


Amma Rabbi Kundeykoyo na woone bangandi ay se ay hangey ra. A ne: Daahir ay si taalo din yaafa araŋ se kala araŋ ma bu. Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. 	 Huchiin sepaihte TOUPA tuh ka bil ah a kilaka. Pellouin hiai khelhna na sih masiah uh na lak uah silsiang a hita kei ding, TOUPA, sepaihte TOUPAN a chi, chiin.


Hezro Karmel boro, Naari Ezbay ize, 	 Hezro Karmel mi, Naarai Ezbai tapa;


Yahuda mo na hincin ize fo samba a se nga cora Adullam bora kambe ra, zama a ma tolma ta waybora gaa, amma a mana di a. 	 Huan, a thillet numei khut a kipana la dingin a lawmpa Adullam mi khut ah kelnou a khak a: himahleh aman ava muzou takei hi.


«Ni ma ni baaba nda ni nya beerandi.» Woodin no ga ti lordi sintina kaŋ gonda alkawli nga banda. 	 Na nu leh na pa zahtak in, (hiai tuh thupiak chiam nei masapen a hi),


Woodin sabbay se ay mo, ay ga goy da futay. Ay si dogonandi, ay si bakar i se mo. Baa i ga jinde sambu ka hẽ ay hangey ra, kulu nda yaadin ay si hangan i se. 	 Huaijiakin ken leng heh takin ka hih sin ahi; ka mitin a maih kei dia, ka hehpih sam kei ding; aw ngaihtakin ka bilah hong kikou mahle uh ka ngaikhe kei ding, a chi a.


A ma ŋwaari sargay mo no, kilo fo yeeji fo banda, kilo fo feeji gaaru fo banda, da ji butal fo mo koyne kilo fo kulu banda. 	 Huan tanghou lat dingin bawngtal khat jelah epha khat, belamtal khat jelah epha khat leh epha khat jelah sathau hin khat atum ding ahi.Kha sagihna, huai kha ni sawm leh ni nga nia ankuangluina ah ni sagih sung huchibang mahin a hih ding a, khelh jiaka kithoihna te, halmang kithoihna te, tanghou latte leh sathau te a tum tum ding ahi, a chi a.


Haya n'i laabo ciya fanta hari da kayna hari hal abada. Boro kaŋ ga bisa kulu no ga dambara ka nga boŋ saku. 	 A hihse gawpte uh-agam, khantawn a tek khum ding; kiviallehmin lamdangsain a lu uh a sing ua.


Kala Lotu guna nga windanta. A di Urdun* isa batama kulu. A go, nangu tayo no nango kulu, zama Rabbi mana Saduma nda Gomorata halaci jina. A ga hima Rabbi kalo cine, danga Misira laabo cine no, ka koy to Zowar haray. 	 Huchiin, Lota a daka, Zoar kho lam juanin, Jordan phaijang tengteng, Toupa huan bang, Aigupta gam bangin, gam chiha tui tampi omna ahi chih a theia, Toupan Sodom leh Gomorra khua a suksiat ma lah ahi ngala.


I kande a do boro fo kaŋ lutu, a ga jiji mo. I n'a ŋwaaray a ma bora din ham. 	 Huan, mi khat bengngawng, pau leng pau kichian theilou a kiangah hontonpih ua, a tunga khut koih dingin a ngen ua.


Rabbi mo ne Israyla izey se: «Manti ay no k'araŋ faaba Misirancey da Amorancey, da Amon izey, da Filistancey kambe ra? 	 Huan, TOUPA Israel suante kiangah, Aiguptate lak akipan, Amorte lak akipan, Amon suante lak akipan, Philistiate laka kipan noute ka honhonkhia ahi kei maw?


A bannyey mo na me haw a boŋ k'a wi nga windo ra. 	 Huan, a sikhaten a sawm ua, amah in ah a hihlum uhi.Himahleh Amon sawmmi tengteng mipiin a that vek nawn ua; huan, mipiten a tapa Josia a sikin kumpipa dingin a bawlta uhi.


Irikoy na Almasihu suuban za a mana ndunnya sinji, amma a n'a bangandi araŋ sabbay se alwaati banantey ra. 	 Amahtuh leilung pianma in sehkhawlh in a om ngeitak a, himahleh, hun nanungte ah noumau ziakin kilak in a om hi;


Kala annabey izey ra boro waygu go, i koy ka kay ka mo ye i do haray, amma i kay nangu mooro. Ngey boro hinka mo koy ka kay Urdun meyo gaa. 	 Huan, jawlneite tapate laka mi sawmnga a va hoh ua, amaute jawnah gamla kuam takah ava ding ua; huan, amau nihte bel Jordan ah a na ding uh.


Halaciyaŋ da gazeyaŋ wo, ni g'i haaru no, Ni si humburu ganji hamey mo. 	 Siatna leh kialna ah na nui dinga, lei gamsate na kihta sam kei ding hi.


Zama i ma dondonandiyaŋ ta laakal goy da adilitaray da cimi ciiti da sasabandiyaŋ ra. 	 Thilhih pilhuaia hilhna mu ding, diktatna leh vaihawm leh hawmsiamna ah;


Agariba ne Fastos se: «Boro wo, d'a mana konda nga ŋwaarayyaŋo Kaysar do, doŋ a ga hima i m'a taŋ.» 	 Huan, Agrippain, Festa kiangah, hiai min Kaisar kianga tut ding na nachi keileh, pawt mai ding hiven, a chi a.


Araŋ ma kande araŋ koda ay do. Yaadin gaa no araŋ sanney ga tabbat, araŋ ma si bu mo.» I binde te yaadin. 	 Huan, na nautumpen uh ka kiangah honpi un; huchiin na thu uh a tel dinga, na si kei ding uhi, achia, Huchiin huchibang in a hihta uhi.


Irikoy g'a cabe a alwaato kaŋ ga hagu ra, Irikoy kaŋ ga ti Dabariko follonka, kaŋ albarka go a se, nga kaŋ ga ti bonkooney Bonkoono da koyey Koyo. 	 Huai kilakna tuh amah hun takah phattuak Thuneipa tak kia, kumpipate Kumpipa, toupate Toupan a lak ding ahi;


I n'i hantum asuli tira ra mo i zamaney boŋ, i kaayey windey jine borey banda. I boro zambar waranka da zangu hinka, soojey kaŋ yaŋ ga yaaru no. 	 Huan khangthu sutnaa sim ahi ua, a khangte uh dungjuiin, a pipute uh inkote lupente, mi hat hangsante, sing nih leh za nih ahi uh.


Woodin sabbay se, yaa no Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo ci: A go, masiiba kulu kaŋ ay ci Yahuda nda Urusalima gorokoy kulu boŋ, ay g'a candi ka kande i gaa. Zama ay salaŋ i se, amma i mana maa ay se. Ay n'i ce, amma i mana tu. 	 Huaijiak TOUPA Israel Pathian sepaihte Pathianin hichiin a chi: Ngai un, Juda leh Jerusalem a teng tengteng tungah thil hoihlou a tung ua hongtung ding ka gen khiaksate ka hontun ding: a kiang uah thu ka gena, lah a ngaikhe ngal kei ua, amau ka sap leh lah hondawng sam kei uh, chiin.


A ne: «Darza fay da Israyla zama i na Irikoy sundurko sambu.» 	 Thupinain Israelte a pawtsanta, Pathian bawm lah a laksakta ngal ua, a chi a.


Alborey din mo, kaŋ yaŋ Musa donton i ma koy ka laabo fintal din, kaŋ yaŋ ye ka kaa ka naŋ jama kulu ma Rabbi jance, i na kalima sanniyaŋ salaŋ laabo boŋ, 	 Huan, gam enkhe dinga Mosi mi sawl hongkik nawnten, gam omdan a hoihlou lama genin amah tungah omkhawmte a phunsak hi,


A ga laakalkooney di ngey boŋ hiila ra, A ga diibi-diiba-koyey saawarey gunguray ganda farap! folloŋ! 	 Mi pilte a zekhemhatna un a mana: huan mihoihloute thugen akhupathalin a paihsak hi.


Da manti kaŋ Rabbi go iri do haray waato kaŋ cine borey tun iri gaa, 	 Miten honsual lai un eilama pang Toupa hilou hileh:


Asa binde na haŋ kaŋ ga saba te Rabbi diyaŋ gaa, danga nga kaayo Dawda wano cine. 	 Huan, Asain a pu David bang mahin Toupa mitmuhin thil hoih a hih jel hi.


Ma fongu ni tamey gaa, Ibrahim da Isaka nda Israyla, kaŋ yaŋ se ni ze da ni boŋ ka ne i se: ‹Ay ga naŋ araŋ dumo ma baa danga beene handariyayzey cine. Laabo wo kulu kaŋ ay ci, ay g'a no araŋ banda se, i g'a tubu mo hal abada.› » 	 A kiang ua, Vana aksite bangin na suante ka puangsak dinga, na suante kianga a thu ka gensa hiai gam tengteng ka honpe ding, huchiin khantawnin a luah ding uh, a chi a, nangmah ngeia na kichiamna, na sikhate, Abraham, Isaak leh Jakob theigigein, a chi hi.


Hala hõ ni go ga boŋbeeray te ka gaaba nd'ay jama, hala ni ga wangu k'i taŋ. 	 Amaute pai sak lou dingin, ka mite demin nang leh nang na kiliansak nalai maw?


Ya Rabbi, ni di kankamo kaŋ i te ay se, Ni m'ay sabaabo ciiti dumbu. 	 Aw TOUPA, ka diklouhna na mu a, ka thu ngaihtuahin.


Sohõ binde, kala ni ma donton ka Israyla kulu margu ay se i ma koy Karmel tondo boŋ, ngey da Baal annabey, i boro zangu taaci nda waygu, da Asera annabey, ngey mo zangu taaci, ngey kaŋ yaŋ go ga ŋwa Yezabel taablo do.» 	 Huchiin tuin Israel te tengteng leh Baal jawlnei za li leh sawmnga leh, Asehr jawlnei, Jezebel dohkan a ankuang um jeljel na li te ka kiangah karmel tangah vasam khawmsak in achia.


Tondi koonu no ay ga ni bare ka ciya, taaru yandiyaŋ nangu no ni ga ciya. Boro kulu si ye ka ni cina koyne, zama ay, Rabbi no k'a salaŋ. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Suangpi keu lel in ka hon bawl dinga, len phoukeu na ding lel na hong hi ding hi, din sak nawn na hi kei ding, kei TOUPAN ka chita ngala, chih TOUPA PATHIAN thupawt ahi hi.


«Doŋ d'i ne zayyaŋ wala cin ra komkoyaŋ no ka kaa ni do, (kaari nin, ni halaci!) Manti haŋ kaŋ ga wasa i se no i ga zay? Da reyzin* kosukoyaŋ kaa ni do, Manti i ga fay da reyzin izeyaŋ kaŋ borey ga koobu? 	 Na kiangah gutate, suamhatte zanin hongpai le uh, (himan nak hih natel chia: ) a deih zah un a gu kei ding ua hia? na kiangah grep la khommite hongpai le uh, grep lak ding khenkhatte a nuse kei ding ua hia?


Kal a na seew bankaarayey kaa ka jisi, ka bangum ka daabu _danga mate kaŋ kaaruwa ga te__. A koy ka goro Enam kwaara meyo gaa, kaŋ go Timnat fonda boŋ. Zama a di kaŋ Sela beeri, amma i mana nga no a se, a m'a hiiji. 	 Huchiin, aman a pasal sunna puansilh te a suah a, kikhuh na puanin a kikhuh a, a kituam bikbek a, Timna kho lampi ah Enaim kulh kongpi ah ana tu a; Sela lah a piching ta ngala, apan aji dingin amah api sak kei chih a thei hi.


A ye ka ne: «Sayir muudu iddu neeya kaŋ a n'ay no. Zama a ne: ‹Ma si koy kambe koonu ni anzura do.› » 	 Hiai barli buh dan guk a honpiaa, Na pi kiangah a vuakin pai het ken, a honchi hi, a chi a.Huan, aman, Ka tanu, bangchibangin ahia thil a hongom sin na theih main om maiin; tunia hiai thil a hih khit mateng huai mipa lah a dai mai sin ngal keia, a chi a.


Batukwa ne: «Ay diyaŋ gaa, jine bora zura ga hima Zadok izo Ahimaz zuray.» Bonkoono ne: «Boro hanno no nga wo. A goono ga kande baaru hanno mo.» 	 Huan, galvilpa'n, A masa pen taidan Zadok tapa Ahimaaz taidan bang mahmah in ka thei, a chi a. Huan, kumpipa'n, Amah hi mi hoih mahmah ahi, tanchin hoih a hon tun sin ahi ding, a chi a.


Sata hinkanta boro hinza din ra, Abisay du beeray ka bis'ey, hal a ciya i wongu nya, amma a mana to ijina wane hinza din gaa. 	 Thumte lakah amah a zahtakhuai jaw hi nihte sangin huchiin a heutupa ding ua bawlin a om hi: hitamahleh thum masate jaw a pha kei hi.


Mate kaŋ i n'a hantum annabi Isaya tira ra ka ne: «Boro fo kaŋ goono ga kuuwa ganjo ra jinda go ga ne: ‹Wa Rabbi fonda soola, w'a fondayzey sasabandi! 	 Jawlnei Isai thu bu ah, Gamdaia mi kikou aw gingin, Toupa lamlian sial unla, a lampite tangsak un,


Rabbi, Koy Beero binde ne: Woodin sabbay se, sanda mate kaŋ cine reyzin bundu bara saajo tuurey ra, haŋ kaŋ ay nooyandi danji se no, zama a m'a ŋwa, yaadin cine no ay na Urusalima gorokoy nooyandi. 	 Huaijiakin TOUPA PATHIANIN hichiin a chi: gam nuai sing laka grep guite, toh dingin meiah ka khul mai mah bangin, Jerusalem luahmite ka bawl ding.


Zama saaya din ra no Biya Hanno g'araŋ dondonandi nda hayey kaŋ yaŋ araŋ ga hima ka ci.» 	 huchih huntakin, bang ahia na gen ding uh, Kha Siangthouin a honhilh ding hi, a chi a.


Zama Rabbi ni Irikoyo ya suujikoy no. A si ni furu, a si ni halaci, a si dinya mo alkawlo kaŋ a sambu ka ze ni kaayey se. 	 TOUPA na Pathian uh lah chitnaa dim Pathian ahi ngala; a hondonsakloukei dia, a honhihmang kei ding, na pi leh pute uh kianga kichiama a thukhun a mangngilh het kei ding.


Ay di ni fanta goyey, Kaŋ ga ti ni zina, da ni bubuciyaŋo, Da ni amaana ŋwaari me-hawyaŋo, Kaŋ ni go ga te tudey boŋ da farey ra. Kaari nin, Urusalima! Ni si ba ni ma hanan. Hala waatifo no ni ga yadda? 	 Gamlaka tangte a na angkawmnate, na huk kikou husate, na kiphalgai thupidante, huai na thilhih kihhuaite ka muta. Aw Jerusalem, na tung a gik hi: hihsiang na hih ma bangtan hi ding ahia?


Yasuwa Nun izo binde na alfagey ce ka ne i se: «Wa sappa sundurko sambu. Alfaga iyye mo ma feeji hilli iyye sambu. I ma furo Rabbi sundurko jine.» 	 Huan, Nun tapa Josuain siampute a sama, akiang uah, Thukhun bawm jawng unla, siampu sagihin TOUPA bawm malamah belampa ki pengkul sagih tawi uhen, a chi a.


Hala sohõ alwaati woone ra iri go ga maa haray, iri go ga maa jaw, iri go ga jaŋ bankaaray, i go g'iri kutubo, iri sinda iri boŋ fu. 	 Tutanin leng ka gilkial un ka dangtak ua, puansilh ka kiching kei ua, mi khut thak nuhna ka hi ua, mun leh mual ka neikei ua;


A gonda kurufayaŋ nga cey gaa, guuru-say wane, da lolo nga jasey boŋ. 	 A ngal ah dalngalphaw a bun a, a nungjang ah dal tei ta a kuah hi.


Kal a na nga kuray goobo sambu nga kambe ra, a na tondi ize yutto gu suuban gooro ra, k'i daŋ nga kuray zika ra kaŋ go a se, danga nga foola nooya. Finga-finga mo go a kambe ra. Kal a sosoro ka maan Filistanca do haray. 	 Huan, achiang a tawia, luitaa suang mum mam pilhpelh nga a tela, a belam chinna ip a kawljal ah a kuaha; huan, a vaisuanglot a tawia, Philistia mi a va juan naita hi.


Yesu wo, Irikoy n'a tunandi. Iri kulu ya woodin seedayaŋ no. 	 Huai Jesu tuh Pathianin a kaithou nawnta ngeia, huai a theite i vek un i hi uh.


Zadok ize Ahimaz ne: «Naŋ ya zuru sohõ ka konda bonkoono se baaru, mate kaŋ cine Rabbi na fansa sambu a se nga ibarey boŋ.» 	 Huchi in Zadok tapa Ahimaaz in, Ka vatai dia, TOUPA'N a melma phu a laksakdan tanchin kumpipa ka va hilh ding, a chi a.


Waati kaŋ kunda ga tun diraw se, Haruna ga kaa, nga nda nga izey. I ma kosaray taafa zumandi ka seeda daŋyaŋ sundurko daabu nd'a. 	 Ommun a suan ding teng un Aron a tapate toh a lut ding ua, mun siangthou puanjak a hawkkhe ding ua, huaiin thukun bawm a khuh ding uh;


Hiram na hiyaŋ samb'a se nga tamey kambe ra, da tamyaŋ kaŋ ga teeku ciine bay. I kaa Suleymanu tamey banda ka koy Ofir. Noodin no i na wura ton waytaaci cindi ahakku cine sambu ka kand'a Bonkoono Suleymanu do. 	 Huan, Huramin a sikha tuipi a gamtang ngei mi, long te toh a kuansak a: Solomon sikha te toh Ophir ah a hoh ua, huailaiah dangkaeng talent za li leh sawm nga a hon tun ua, kumpipa Solomon kiang ah hon tun uhi.


Boro izo, ma salaŋ Israyla arkusey din se ka ne: Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Araŋ kaa ka saaware ceeci ay do no, wala? Ay ze d'ay fundo, ay, Rabbi, Koy Beero, ay si saaware d'araŋ. 	 Mihing tapa, Israel upate houpih inla, a kiang uah, TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Kei thudong dia hongpai na hi uh hia? A hina ka hin laiteng, noute thudotin ka om kei ding, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi, chi in.


Bitros zagu, kal a di talibi fa din kaŋ Yesu ga ba goono g'i gana. Talibo din ga ti bora kaŋ jeeri Yesu ganda gaa ŋwaaro do ka ne: «Rabbi, may no ga ni nooyandi?» 	 Huan, Peter a kiheia, Jesun nungjui a itpa, nitakan nek laia a awm ngaia hongawn phei a, a mansakpa ding kua pen ahia? chipan, a honjui a mu a.


Ya bonkoono ize wayo, Ni cey gunayaŋ ga boori ni taamey ra! Ni ankorey, sanda taalam tondiyaŋ no, goni kambe goy. 	 Na lai nou bem bang ahi, huaiah uain hel a kitasam ngei keia: na gilpi huit-buh bum lili pak siat dim a bang hi.


Ay mo na diyayaŋ donton i gaa ka ne: «Ay goono ga goy fo te kaŋ ga beeri, kaŋ ga naŋ ay si du ka kaa. Ifo se no i ga goyo naŋ hal ay ma fay d'a ka zulli ka kaa araŋ do?» 	 Huchiin a kiang uah sawltakte ka sawla, Na thupi ka sep lai ahia, huchiin ka hongpai suk theikei: bangdia ka nut siata, na kiang ua ka hong suk jiaka, nasep khawl ding ahi oi? Ka chi a.


I na kankamyaŋ nango taamu-taamu mo birno banda. Kuri mo fun kankamyaŋ nango ra ka kaa hala bariyey kaasijey gaa, a salleyaŋ mo to hala kilometar zangu hinza. 	 Huan kho polamah uain suknaa chilin a om ta a, huan sakol kamkaihna tanpha hialin ching sang khat leh zaguka gamlain uain sukna akipanin sisan a hong luang kheta hi.


Zama nd'araŋ ga ba araŋ baakoy, yaadin gaa man gaa araŋ alhakko? Manti baa jangal taakoy mo ga woodin te? 	 Nou honitte kia na it un, kipahman bang ahia na muh ding un? siahkhonmiten leng huchihbangin a hihsam kei ua ahia?


Da Lawiti go da goray Israyla kwaara fo kulu ra, d'a fun noodin ka kaa nda nga anniya kulu hala nango kaŋ Rabbi ga suuban, 	 Huan, Levi mi kuapeuh a omna Israel gam na omna ua a koipeuh pawtsana, a lungsima kilawp taka TOUPAN a seh ding muna a hongpai leh;


Ay mo, nya-izey, waato kaŋ ay kaa araŋ do, ay mana kaa da sanni gonitaray, wala laakal wane, ka Irikoy seeda waazu araŋ se. 	 Huan, unaute aw, kei jaw Pathian thuguk nou honhilh dinga na kiang ua ka hong laiin, thu gen thupi leh pilna thupi toh hong ka hi kei hi.


Doonkoy jine bora se. Rabbi tamo Dawda wane no. 	 Mi gilou-salou tatlekna in ka lungtang sungah thu a gena, A mitmuh ah Pathian kihtakna himhim a omkei, chi in.


A n'ay gaabo londo wi fonda boŋ, A n'ay jirbey mo dunguriyandi. 	 Ka Pathian aw, ka hatlai nite khawngin honla mang ken, ka chia: nang kum tuh suan om sung tengtengin a om ding hi.


Ma ne a se: A go, ay ga gaaba nda nin, ya Seyir tondo, ay g'ay kambe salle ni boŋ, ay ma ni ciya kurmu nda batama falulle. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Ngai in, Aw Seir tang, ka hon dou ahi; na tungah ka khut k lik dinga, ka honhihgawpin mulkimhuai takin ka honbawl ding hi.


Nga no ga hiilantey me-hawyaŋo ganji, Hal i kambey si du k'i dabarey toonandi. 	 Zekhemhatte lunggelte bangmahlou a suaksaka, huchiin a khutte un a thiltup uh a hih theikei uhi.


Woodin sabbay se, yaa no Rabbi Kundeykoyo ci: A go, ay ga ba k'i gooji. I sahãkooney, takuba g'i wi. I ize arey da ize wayey mo, haray g'i wi. 	 Ngai un, amau ka gawt dinga, tangvalte namsauin a si ding ua, a tanute uh, a tapate uh kialin a si ding uh;si val himhim a om kei ding uh: Anathoth mite tungah lah thil hoihlou ka tun sin ngala, a gawtna kum ding mahmah uh.


Waato din gaa no bonkoono na Ebed-Melek, Etiyopi bora donton. A ne: «Kala ni ma boro waranza sambu ni banda ka koy ka annabi Irimiya candi ka kaa guuso ra, za a mana bu.» 	 Huan, kumpipan Ethopia mi Ebedmelek thu a piaa, Hiai akipanin mi sawmthum pi inla, lei nuai kokhuk akipanin a sih main jawlnei Jeremia vala khia un, chiin.


Ngey kaŋ goono g'ay fundo ceeci ma kayna haŋ, I ma haaw mo. Borey kaŋ yaŋ g'ay ceeci hasaraw se mo ma bare, I boŋ ma haw. 	 Ka hinna hihmang tuma zongte zahlak saka hihzumin om uhen: hon hihsiatna dinga thubawlte, taijak sakin gending theilou hialin om uhen.


Ni ma humburu Rabbi ni Irikoyo. A se mo no ni ga may ka ze d'a maa. 	 TOUPA na Pathian uh laudan na siam dingua, amah na na sem ding ua, a min louin na kichaim ding uh ahi.


Ahimaz na Azariya hay, Azariya na Yohanan hay, 	 Huan Ahimaazin Azaria a suanga, Azariain Johanan a suanga;


Woodin se binde, ya nin boro izo, kala ni ma tamtaray koyyaŋ jinay soola. Ni ma gana ka dira zaari sance, i go ga di, sanda tamtaray koyyaŋ diraw. Ni ga gana ni nango ra ka ye nangu fo waani, i go ga di. Hambara i ga te laakal ka faham, baa kaŋ day dumi kaŋ ga murte no. 	 Huaijiakin, nang mihing tapa, saltannaa pai ding bangin na vante lomgak dimdiam inla, sun khovak ah a mitmuh mahmah un paikhia in: a muh mah mah uh na mun akipan mun dangah na pai khe ding ahi: helhat inkuan ahi ua, a kingaihtuah loh kha mai ding uah.


Za kaŋ a ne alkawli taji no -- yaadin gaa a na sintina wano ciya izeeno nooya. Haŋ kaŋ zeen, a gay mo, a maan darayyaŋ. 	 Thukhun Thak, chia agen jiakin a masa tuh a luisakta ahi. Huchiin, na luia na upata tuh a mang thei ahita hi.


Zama ndunnya dumi boobo da bonkooni beeri yaŋ mo g'i daŋ tamtaray. Ay mo ga bana i gaa i te-goyey d'i kambe goyey boŋ. 	 Nam tuamtuam leh kumpipa thupi takten amautein na a kisep un, amau mahmahin leng amau na a hon sepsak sin ngal ua.


Fu-izey soobay ka tafay ka tonton mate kaŋ cine i tontono go d'a, afo go afo boŋ. I go, i na fuwo windi ka bare, zama wo kaŋ na fuwo windi, a soobay ka kay ka tonton no beene fuwo windanta. Woodin se no fuwo tafayyaŋo soobay ka tonton, mate kaŋ cine i tonton a gaa beene din se. Boro ga hin ka kaaru za ganda fuwo boŋ ka gana bindo ra wano do, ka to beene wano boŋ. 	 Huan a pang dantante a hong san hiaihiaiin a za semsem jela; a bangte a zuih touh jel jiakin, a kimvelin a sungpi a naih hulhul jel ahi. Huchiin dantan nuainung pen a kipana tungnung pen phaa pai dingin a laia kan tan ding ahi.


Ni n'a daŋ a ma mayray te ni kambe goyey boŋ. Ni na hay kulu daŋ a cey cire: 	 Belam leh bawng tengteng toh, ahi, gamsate khawng to-leng;


Barru Hanna din sabbay se no ay goono ga taabi hal i n'ay haw danga zambante cine. Day, i mana Irikoy sanno haw. 	 Huai tanchinhoih ziakin thilhihkhialpa bangin hen hialin gimna bang ka thuakzel ahi; himahleh Pathian thu tuh hen in a om ngalkei a.


Israyla izey kaŋ go no noodin na Paska nda buuru kaŋ sinda dalbu bato mo haggoy alwaati woodin ra, hala jirbi iyye. 	 Huan, Israel suan huailaia omten huai niin paikan ankuang anei ua, tnaghou silngou sohlouh ankuang leng ni sagih a nei lai uh:


Ma te i se sanda mate kaŋ cine ni te Midiyan se, Da Sisera da Yabin se mo Cison gooro ra, 	 Huai mite tuh Endor khua ah a mang ua; lei adingin eklei bang lel a na hita uhi.


Bonkoono na tudey boŋ sududuyaŋ nangey kaŋ yaŋ go Urusalima jine mo ciya harram, wo kaŋ yaŋ go halaciyaŋ tondo kambe ŋwaari gaa haray, ngey kaŋ yaŋ Suleymanu Israyla bonkoono cina Astoret sabbay se, kaŋ ga ti Zidonancey fanta haro, da Kemos, Mowabancey fanta haro, da Milkom, Amon izey fanta haro. 	 Huan, Jerusalem china ginatlouhna tang tak lamsang a Zidonte pathian kihhuai mahmah Astoreth adia, Ammon suante pathian kihhuai mahmah a dia, Israel kumpipa Solomon in mun sang a bawlte kumpipan a hihbuah hi.


Amma ay wo ga ni gaabo baaru baytu te. Oho, susubay ay ga ni baakasinay suujo baaru baytu te da farhã, Zama nin no ga ti ay cinari kuuko, Koruyaŋ do mo no ay kankami zaaro ra. 	 Ka Hatna aw, nang phatin la kasa dinga; Pathian ka insang, ka tunga siam Pathian ahi ngala.


Ay cey na ni fondey gana, Ay ce taamey mana tansi baa ce fo. 	 Ka kalsuanten na lampi tuh a tawn ziahziaha, ka khete a tal ngeikei hi.


Woodin sabbay se no ay n'a donton araŋ do, zama araŋ m'iri gora bay, nga mo m'araŋ biney yeenandi. 	 Huaijiakin amah na kiang uah ka honsawl ahi, ka tanchin uh na theihna ding uh leh, aman na lungtang uh a khamuan sak theihna dingin.


Woodin ga mooru nin, ni ma adilantey wi boro laaley banda, hal i ma adilantey himandi ilaaley. Woodin ga mooru nin. Ndunnya kulu Ciitikwa, manti ihanno no a ga te bo?» 	 Nang telin Huchibangin, mi diktatte mi gilou banga a om sam nadingua mi diktatte mi giloute laka hihlup sam jaw, na hih tel kei ding hi: lei tengteng Vaihawmpain diktat takin a hih kei dia hia? a chi a.


Yongo teeko nooya, kaŋ ga beeri, a ga tafay mo, Naŋ kaŋ baafuney kaŋ si kabu bara, Hari hamey, ikayney da ibeerey. 	 Pamah tuipi a oma, thupi, lianpi tak, huaiah thil bokvaka pai sim zohlouh a oma, sa neu leh sa liante.


Irikoy n'a fiji mo noodin gooru fo ra Mowab laabo ra, nangu fo kaŋ si mooru Baal-Peyor. Amma boro kulu s'a saara do bay hala hõ. 	 Huan, Beth-peor jawna Moab gama guamah a vuia; hiamahleh a han pen tu tanin kuamahin a theikei uh.


Araŋ ma fongu Ibrahim: «A na Irikoy cimandi, Irikoy mo na woodin lasaabu a se adilitaray.» 	 Abrahamin Pathian a gingtaa, huan, huai ginna tuh diktatnaa simsak a hihtak mahbangin.


kaŋ yaŋ kamba cimi fonda gaa. I goono ga ne buukoy tunyaŋo jin ka te, i goono ga boro fooyaŋ cimbeero zeeri mo. 	 huaimiten tuh, thawhnawnna a omkhinta, chi in, thutak lam a paikawisan ua, mikhenkhatte ginna ahihmang sak uhi.


Zaaro din ra ay ga naŋ Yahuda jine borey ma ciya sanda taasa kaŋ to da danj'izeyaŋ tuuri patarmi yaŋ ra, sanda danji yulbe bokoyaŋ ra. I ga dumi cindey kulu kaŋ goono g'i windi ŋwa, kambu ŋwaaro da kambu wow haray. Urusalima borey mo ga ye ka goro ngey nango ra Urusalima ra. 	 Huai ni chiangin Juda hausate sing laka mei bel bangin ka bawl dia, buhphal laka mei meisel bangin; a kimavela mite tengteng a negai ding uh. Khuttaklam pang leh veilam panga; huan Jerusalem amah mun mahmah ah a hongteng nawn khongkhong ding, Jerusalem mahmah ah.


Amma araŋ ra bora kaŋ ga ti albeeri ka bisa ikulu, nga no ga ciya araŋ se bannya. 	 Na lak ua thupipen na sikha ua a om jawk ding ahi.


Rabbi araŋ Irikoyo n'araŋ tonton hal a go, hunkuna araŋ ga hima danga beene handariyayzey baayaŋ. 	 TOUPA na Pathian un a hon pung sak a, ngai un, tu in na tamdan uh van a aksi zah hial a hong hi ta uh.


Israyla bonkoono ne Yehosafat se: «Ay mana ne ni se a si annabitaray hanno te ay se, kal ilaalo?» 	 Huan, Israel kumpipan Jehosaphat kiangah, ka tungtang thu jaw a se lam kia loungal a hoih lam himhim ahihleh a gen sam keiding chih ka hohilh ahi kei maw? a chi a.


Amma da Lawi boro fo mana nga fuwo fansa, kulu fuwo kaŋ i neera kwaara ra kaŋ ga ti mayray haro ga fatta Yubili waate. Zama fuwey kaŋ yaŋ go Lawitey kwaarey ra, ngey no ga ti i mayray haro Israyla izey game ra. 	 Huan, Levi-tepawl laka min a tat kei leh juaksa in leh a tantuan khua pen Jubili chiangin a pawt ding: Levi-tepawl khuaa inte Israel suante laka a tantuam uh ahi ngala.


Ni mo, boro izo, ma annabitaray te ka gaaba nda Gog, ka ne: A go, ay ga gaaba nda nin, ya Gog, Ros da Mesek da Tubal mayraykoyo. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Huan, nang, mihing tapa, Gog tungah thu gen inla, TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Ngai in, Aw Gog, Rosh, Meshek leh Tubal heutu pen, ka hondou ahi:


Sanda, jirbi waygu kaŋ araŋ ga lasaabu ka to asibti iyyanta wane suba. Han din araŋ ma kande hamni taji sargay Rabbi se. 	 Huan, khawlni sagihveina jingsang akipan ni sawmnga na sim ding ua, TOUPA kianga tangbuang thak thillat na lat ding uh ahi.


Yaa no Rabbi ci: Waati kaŋ jirbi woodin yaŋ ga kaa, Da alwaati woodin to, Israyla izey da Yahuda izey ga kaa care banda, Ka konda ngey hẽeno ka Rabbi ngey Irikoyo ceeci. 	 Huai nitein leh huai hun chiangin Israel tate a hongpai ding ua, amau leh Juda tate toh; kap kawmin a honpai ding ua, TOUPA a Pathian uh a zong ding uh; chih TOUPA thu pawt ahi.


Yahuda binde ne: «Fay d'a, a m'a gaay hala iri ma si haaw. A go, ay na hincin izo wo samba, amma ni mana di a.» 	 Huan, Juda in, neiden maileh huchilouin in jaw I zahlak kha ding; ngaiin, hiai kelnou khak hi inga, amah lah mu zoulou chin na, achia.


Haŋ kaŋ laakalkooney ci, Ngey kaayey do no i maa r'a, Ngey mo man'a tugu. 	 (Huai tuh mi pilten a pipute ua kipan na gen ua, a im kei uh;


Waati kaŋ jiiri zambaro din kubay mo, i ga Saytan kaa nga kaso ra. 	 Huan kum sangkhat tuh a bei chiangin, Setan tuh a tannain akipanin khah khiakin a om dia,


Sanno kaŋ Rabbi ci annabi Irimiya se neeya kaŋ a ne Babila bonkoono Nebukadnezzar ga kaa ka Misira laabo kar. 	 Nebukadnezzar, Banulon kumpipa a hongpaia, Aigupta gam a hongbawl ek dingdan thu TOUPAN jawlnei Jeremia kianga a gen:


Danga karji kaŋ ga furo nangu mooro baji hanko kambe ra, Yaadin cine no yaasay ga hima saamey me ra. 	 Zukhamhat khute lut tou ling bangin, huaibangmahin mihaite kam sunga gentehna ahi.


I boosi gunguney d'i kambey, danay fo no i n'i te da wura zalla. 	 A mumte uh leh a hingte kibang ahi ua: a vek un dangka-eng tak a nnasep hel ahi.


Amma a ze borey kulu jine ka ne: «Ay si bay haŋ kaŋ no ni goono ga ci.» 	 Aman bel, Na thu gen ka theikei hial, chi in, a vek ua ma ah a kitheihmohbawl a.


Zama ndunnya wo laakalo ya saamotaray no Irikoy do, mate kaŋ i n'a hantum ka ne: «Ay ga laakalkooney di ngey boŋ hiila ra.» 	 Hiai khovel pilna tuh Pathian ngaihdanin haina ahi. Aman tuh amaute a pillepchiahna uah a man hi, chih gelh ahi ngala:


I mana bonkooni te a jine sanda Yosiya cine, kaŋ bare Rabbi do haray da nga bine kulu, da nga fundi kulu, da nga gaabi kulu, Musa asariya kulu boŋ. A banda mo boro fo kulu mana te a cine. 	 Mosi dan tengteng bang a lungtang leh kha tengteng leh hatna tengteng a TOUPA pom amah bang mahmah a maa kumpipa kuamah a om nawn kei uh; A nungin leng amah bang kuamah a om nawn sam kei uhi


A go, Paska bato* ga ba ka to. Yesu bay kaŋ nga saaya to kaŋ nga ga fun ndunnya wo ra ka koy Baabo do. Za kaŋ a ga ba nga borey kaŋ yaŋ ga ti a waney kaŋ yaŋ go ndunnya ra, a _cabe i se mate kaŋ nga__ ga ba r'ey hala bananta. 	 Paikan Ankuanglui kipat main, Jesun, hiai khovel nusiaa Pa kianga a pai hun hongtungta chih a theia; hiai khovel amah-ate na itkhinin a tawp phain a it hi.


A go no mo, waato kaŋ a na baptisma te borey kulu se ka ban, kaŋ a te Yesu se baptisma, Yesu mo goono ga adduwa, kala beena feeri. 	 Huan, hichi ahia, mi tengtengin baptisma a tan khit un, Jesun leng baptisma a tankhitin, a thum a, van a hongkihonga,


Lawi borey mo ga bonkoono windi, boro kulu nda nga wongu jinay nga kambe ra. Boro kulu kaŋ furo fuwo ra, kala i m'a wi. Amma araŋ wo araŋ ma goro bonkoono banda waati kaŋ a ga furo nda waati kaŋ a ga fatta.» 	 Huan, Leviten a galvan uh tawiin kumpipa a um ding ua; huan kuapeuh ina honglut thah ding ahia; huan kumpipa a pawt leh a lutin amah kiangah om jel un, a chi a


A ma waani ka nga boŋ windo dabari hal a ma boori, kaŋ ga naŋ a izey ma maa a se k'a beerandi. 	 zahtakhuai taka tate kepsiam, amah insung vaihawm kizen taka hihsiam mi hi ding ahi;


Woodin banda a kayno fatta, a kambe go ga Isuwa ce konda di, i na nga mo maa daŋ Yakuba. Isaka mo gonda jiiri waydu waato kaŋ a wando n'i hay. 	 Huai nungin a nau a pawt nawna, a khut in Esau khetul a len gige a; huchiin amah min dingin Jakob a sa uh: huan, Rebekain amaute a neih laiin Isaak kum sawm guka upa ahi.


A binde na alkawli sambu wandiya se da zeyaŋ ka ne hay kulu kaŋ a ga ŋwaaray, nga mo g'a no nd'a. 	 Huai a hihjiakin a ngetpeuh mah pe dingin kichiamin thu achiamta.


Doonkoy jine bora se. I m'a doon da moolo beeri karyaŋ. Dawda baytu fo no kaŋ a te 	 Pathian aw, na minin honhondam inla, na hatna in vai honhawm sakin.


Woofo no ga faala, ay ma ne yeenikoono se: ‹Ay na ni zunubey yaafa ni se?› wala ay ma ne: ‹Tun ka ni daarijo sambu ka ni diraw te?› 	 Mijaw kiangah, Na khelhnate ngaihdam a hita, chih leh, Na lupna la inla, kein paita in, chih a koi ahia a gen nuam jaw?


Koyo ne bannya se: ‹Ma koy fondayzey ra nda saaji laawaley ra k'i tilasandi i ma kaa, hal ay fuwo ma to. 	 Huan, a puin, sikha kiangah, Pawt inla, lamlian khawng ah, dai khawng ah pai inla, ka in dimna dingin mi hon sawl lut teitei in.


Zaari woodin ra no araŋ ga ne: «Wa saabu Rabbi se, w'a maa ce. W'a goyey bangandi dumi cindey game ra. Wa i fongandi kaŋ a maa ga beeri. 	 Huan, huai niin hichiin na chi ding. TOUPA kiangah kipahthu hilh unla, a min lou unla, a thilhihte mi chih lakah theisak unla, a min pahtawiin a om chih gen un.


Betel borey binde jin ka Sarezar donton, nga nda Regam-Melek da ngey borey, zama i ma gomni ceeci Rabbi gaa. 	 Huan amau Beth-ela omten Serezer leh Regem-melek; leh a mite uh TOUPA deihsakna ngen dingin a sawl ua


Ntaaso ma te ka yulwa laabo tondi kuukey yolley gaa, Jeeney ma soobay ka teeni sanda Liban cine, Galley ra gorokoy mo ma zaada danga ganda subey cine. 	 Leiah, mualvum peuhah, buh tampi a om dinga; a vui tuh Lebanon bangin a ling suausuau dinga, khuaa mite bel loupa bangin a pha lihliah ding uhi.


Amma Yesu bare i gaa ka ne: «Urusalima wayborey, araŋ ma si hẽ ay sabbay se, amma araŋ ma hẽ araŋ bumbey sabbay se, d'araŋ izey mo se. 	 Jesu bel amau lam a nga a, Jerusalem tanute aw, honkah kei un, noumau leh na tate uh dingin kap jaw un.


Ma misa ci mo dumo wo kaŋ ga murte se ka ne: Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Wa guuru kusu bambata dake, W'a dake ka hari daŋ a ra! Wa suuban ka sambu feeji kuro ra. 	 Huan helhat inko kiangah gentehna thu gen inla, a kiang uah, TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi;


Wa Rabbi ceeci, araŋ ga funa mo, Zama a ma si bagu ka say Yusufu kunda ra sanda danji cine k'a ŋwa. Faabako si a se mo Betel ra.» 	 TOUPa zing unla, na hing ding uh; huchilouinjaw, Joseph in ah mei bangin a pawt dinga, a kang khin dinga, Bethel khua ah mitsak ding kuamah a om kei ding uh:


Kal a kande ay Rabbi windo meyo kaŋ ga guna azawa kambe haray gaa. Kal ay di wayboroyaŋ go ga goro, i goono ga bu baray hẽeni te tooro Tammuz se. 	 Huchiin TOUPA in mallam panglutna kongkhak ah a hon pia, huan, ngai dih, huaiah numeite Tamus ngaiin kapin a tu ua.


Woodin sabbay se, ma bay kaŋ Rabbi ni Irikoyo mana laabu hanna wo no ni se mayray hari ni adilitara sabbay se bo, zama ni ya dumi hanga sando no. 	 Huaijiakin hiai agam hoih mahmah na diktat jiak ua luah dingin TOUPAN a honpia ahi kei chih thei un; nam paupeng pi lah na hi ngal ua.


Ya Rabbi, ni kaatiyaŋo da ni niina funsuyaŋo yooja mo gaa, Goorayze kuukey bangay, ndunnya tiksey mo fun taray. 	 Aman tuh tunglam akipanin a honsawka, honlena; tui tampi akipan honkai khia hi;


A ne i se mo: «Waato kaŋ ay n'araŋ donton nooru lonko si, foolo si, taamu si, araŋ jaŋ hay fo no?» I ne: «Abada!» 	 Huan, a kiang uah, Dangka ip lou a, kawljal loua, khedap loua ka honsawl khiakin bang na tasam ua? a chi a. Huan, amau, Bangmah, a chi ua.


Rabbi darza mo fatta fuwo me kutijo boŋ ka kay malaykey boŋ do. 	 Huan TOUPA thupina inpi kongpi tunga kipan a pawt khiaa, cherubte tungah a dingtaa.


Ni n'i ŋwaayandi nda buuru kaŋ ra mundi go, Ni n'i haŋandi mo da mundi boobo. 	 Nang ka kim ua mite adingin kinakna din non bawl naka: ka melmate uh a nui chiat nak uhi.


Sohõ binde guna, Biya _Hanno__ goono g'ay boy ka kond'ay Urusalima. Ay si bay mo haŋ kaŋ ga du ay noodin. 	 Huan, thei un, tuin, lungsima hoh lou theiloua ka kitheih jiakin, Jerusalem khua a hoh dia kisa ka hi, huaiah ka tunga thil hongtung ding khawng ka theikei;


I salaŋ Israyla izey marga kulu se ka ne: «Laabo kaŋ iri koy a ra ka guna din, laabu hanno no gumo! 	 Israel suante omkhawm tengteng kiangah, Enkhe dinga ka vavakna gam uh gam hoihtak ahi.


Amma Bitros n'a banda gana nangu mooro. Kal a furo alfaga beero windo batama ra ka goro Irikoy windo goy-teerey game ra, zama nga ma du ka di haŋ kaŋ ga te bananta. 	 Himahleh, Peter in gamla tak a pat in amah a jui a, siampu lianpen huangsung tan in; huan a valut a, a tawpna thei ding sikhate lak ah a vatu sam a.


A na talent gu no afo se, afo mo se talent* hinka, afo mo talent fo. A n'i kulu no ngey hina me, gaa no a na nga diraw te. 	 Sikha khat kiang ah talent nga a pia a, sikha dang kiang ah talent nih a pia a, sikha dang kiang ah talent khat a pia a; a hih theih hun dingdan chiat un a pia a; huan, a paita a.


I g'a tuuri zugey beeri, Baa kaŋ tuuri lunku-lunku no, Zama i bisa do kaŋ si kabu baayaŋ. Yaadin no Rabbi ci. 	 A gam gammang vaksuak zoh louh a honghise ding uh, khaukhup sangin a tamzo ngal ua, sim seng vuallouh ahi uh.


Han din hane no bonkoono Zerses na Haman, Yahudancey ibara, windo no bonkoono wande Esta se. Mordekay mo kaa bonkoono jine, zama Esta cabe mate kaŋ no Mordekay bara nga se. 	 Huai niin kumpipa Ahasurain Judate melmapa Haman in kumpinu Esther kiangah a piaa. Huan kumpipa maah Mordekai a honga; Estherin amah a dingin kua ahia chih a gen khinta ngala.


Ni ma Rabbi lordey d'a hin sanney gana mo, wo kaŋ yaŋ ay go ga ni lordi nd'a hunkuna, zama a ma boori ni se. 	 TOUPA thupiakte, a dante zuih dinga tua thu ka honpiak pom hi lou maw?


Bonkooni bine tunyaŋ ga hima buuyaŋ diya, Amma boro kaŋ gonda laakal g'a futa kanandi. 	 Kumpipa thangpaihna sihna sawltakte bang ahi: himahleh mi pilin a hihlungdam ding hi.


Toma tu a se ka ne: «Ay Rabbo nd'ay Irikoyo!» 	 Thomain a kiangah, Ka Toupa leh ka Pathian na hi, a chi a, a dawnga.


Yesu ne: «Boro kaŋ gonda hanga kaŋ ga maa, a ma maa!» 	 Huan, amahmahin, Kuapeuh jakna ding a bil neiin ja uheh, a chi a.


Boro izo, ma salaŋ ni borey se ka ne: Hala day ay na takuba candi ka kande laabu fo gaa, laabo din borey mo ga boro fo suuban ngey game ra, i ga bora din daŋ a ma ciya ngey se batuko. 	 Mihing tapa, na nam tate kiangah thu gen inla, akiang uah, Gam tunga namsau ka hontut leh gam miten a lak ua pat mikhat a tel khiak ua, galvilmi dia a koih uleh,


Rabbi mana nga baakasina sinji araŋ gaa, wala a mana araŋ suuban mo zama se araŋ lasaabo baa ka bisa dumi kulu wano. Zama daahir, araŋ go boro ciraariyaŋ ka bisa dumi kulu. 	 Nam dang sanga na tam jiak un TOUPAN na tunguah a itna a tusakin, a hontel ahi keia, nam dang tengtenga nam tawmpen na hi ngal ua;


«Ma salaŋ Haruna nda nga izey se ka ne: Ya-cine no araŋ ga albarka gaara nd'a Israyla izey gaa: 	 Aron leh a tapate kiangah, hichibangin Israel suante na vualjawl ding ahi; a kiang uah,


Wa doon a se! wa sifayaŋ baytu te a se! W'a dambara goyey kulu deda te. 	 Amah lasaksak unla, phatnalate saksak un; a nasep lamdangte tengteng houlim un.


Gersom kunda boro Sebuwel, Musa ize, nga no ga ti jine boro arzaka jisantey boŋ. 	 Huan Sebuel Gersom tapa, Mosi tapa, sum koihkhawmna heutu ahi hi.


Kora izey baytu fo no. Doonkoy jine bora se. I m'a doon da seese karyaŋ. Heman Ezra bora baytu fo no. 	 TOUPA aw, honhumbitpa Pathian, sun leh janin na maah ka kikou gigea;


I tun Harada ka koy zumbu Makelota. 	 Huan, Harada a kipan in a pawt ua, Makhe-lot ah giahbuk a sat uh.


Hay kulu me kaŋ ay g'araŋ lordi nd'a, woodin no araŋ ga haggoy ka te. Ni ma si tonton a gaa, ma si zabu a gaa mo. 	 Hih dinga ka honthupiak peuh na hih ding uh ahi; na behlap ding uh ahi kei, na tawmsak dinguh leng ahi kei.


Woone ra ay g'ay saawara no kaŋ gonda nafa araŋ se ay diyaŋ gaa. Za manaŋ araŋ no jin ka sintin ka nooyaŋey no. Araŋ mo no jin k'a miila. 	 Huchiin, huaiah ka ngaihdan bang ahia ka gen hi: kum khat paitaa na hihpat kia uleng hilou-a na ut pat uh tuin buchingsakta le uchin nou-a din a hoihpen ahi.


Amma haciika Irikoy na Almasihu tunandi ka kaa buukoy game ra. A te boŋ-jina borey kaŋ yaŋ go ga kani game ra. 	 Himahleh, Kris misi laka kipan kaihthohin a om taktak ahi, ihmute laka kipan gahmasa a na hita hi.


Boro kaŋ na hari hanante ŋwa, a mana bay haŋ kaŋ no, kal a m'a lasaabu ka igu ra jare fo tonton hari hananta din gaa, ka bana alfaga se. 	 Min theilou-a thil siangthou a nek leh a mun ngaa khena mun khat a koih behlap dinga, thil siangthou pen siampun a pe ding ahi.


Dawda na haw kurey da feeji kurey kulu mo ta, kaŋ yaŋ i gaaray i hawey jine. I ne: «Wongu albarka woone, Dawda wane no.» 	 Huan, Davidin belam hon leh gan hon tengteng a laa, gan dangte maah a hawl ua, Hiaite David gallak ei ve, a chi uh.


Hinakwa na jasa nda haŋ kaŋ goono ga lamba a gaa sambu k'i jisi Sawulu jine. Samuwila ne: «Haŋ kaŋ i fay waani neeya! M'a daŋ ni jine k'a ŋwa, zama ni se no i n'a jisi alwaati kaŋ i kosu boŋ. Zama ay ne: ‹Ay na borey wo ce.› » Sawulu binde ŋwa Samuwila banda han din. 	 Huchiin anhuanmin a phei leh a tunga om a honla a, Saula maah a lui a. Huan, Samuelin, endih: ka na koih tuam: um inla nein; a hun sehsa dinga hiai ka honnasehsak him uh ahi, mite ka sam khawm hi, leng ka nachita ngala, a chi a. Huchiin huai niin Saula in Samuelte toh ankuang a um khawm uhi.


I ne: «Kaa, iri m'i tuusu, I kundatara goono yaŋo ma ban, Zama boro kulu ma si ye ka fongu Israyla maa gaa koyne.» 	 Thu khat satin a kihou ua; na tungah a selama hih dingin thu a kichiam khawm uhi.


nga nda Irikoy windo goy-izey, kaŋ yaŋ go Ofel ra da goray. I na goy te kal a kaa ka to Hari Meyo do haray, kaŋ ga guna wayna funay haray, da cinaro kaŋ ga salle mo. 	 Amah nungin Paros tapa Pedai leh tempul nasem Ophela tengteng suahlam pang tui kongpi leh insang lawkkhia jawn tan a bawlhoih uh.


Zama Rabbi ga nga sanno kaŋ a ci toonandi da waasi ndunnya boŋ.» 	 Toupan kintaka hihzou vekin leitungah a gawt ding thu a tangtun dek ngala, a chi.


D'a izey fay d'ay asariya, i mana ay ciitey gana mo, 	 Ka thuseh a tatlekna a neih ua, ka thupiakte a kep hoih kei uleh.


Musa binde koy Datan da Abiram do, Israyla arkusey mo n'a gana. 	 Huchi in Mosi a thou a, Dathan leh Abiramte kiang ah a va hoh a; Israelte upate'n a zui uh.


Ay na bannyayaŋ da koŋŋayaŋ day, i na tamyaŋ hay ay se mo. Koyne, ay gonda haw da feeji da hincin kuruyaŋ kaŋ ga beeri ka bisa boro kulu kaŋ n'ay jin Urusalima ra waney. 	 Pasal sikhate leh numei sikhate ka leia, ka insungah sikha te a piang ua; belamhon leh bawnghon leng ka haua, Jerusalema ka maa omte tengteng sangin:


iguwanta Sefatiya, kaŋ a hay Abital gaa; iddanta Itreyam, kaŋ a hay a wande Egla gaa. 	 Ngana, Abitala Sephatia; gukna, A ji Ekla laka Ithream.


Handariya margey alaamey binde, Ni ga hin k'i daŋ fondo? Ni ga hin ka Ywa nda nga izey candi? 	 Amah hunbi ah Aksilamvaka chiamtehnate na pikhe thei hia? Ahihkeileh Jangkhua leh tate na pi thei hia?


Dawda baytu fo no. Ganda laabo ya Rabbi wane no, Nga nda hay kulu kaŋ go a ra, Ndunnya da nga gorokoy mo kaŋ go a ra. 	 Leitung leh a sunga thil om tengteng TOUPA-a ahi a; khovel leh a suanga tengteng toh;


A kand'i se misa fo ka ne: «I na beene koytara himandi sanda boro fo kaŋ na dum'ize hanno say nga faro ra. 	 Gentehna dang a kiang uah a gen nawna; vangam tuh, mi a lou a chi hoih thehpa toh teh ahi;


Eliyezar izo, Alfa Fineyas ne Ruben da Gad da Manasse izey se: «Hunkuna iri bay kaŋ Rabbi go iri bindo ra. Zama a ciya, araŋ mana amaana ŋwaari woodin te Rabbi jine. Sohõ kay, araŋ na Israyla izey faaba Rabbi kambe ra nooya.» 	 Huan, siampu Eleazar tapa Phinehasin Reuben suante leh Gad suante leh manassi suante kiangah, TOUPA tunga thil na hih khelh louh jiakin un, tun jaw TOUPA i lak ua om ngeina ahi chih ka theita ve ua: huchiin Israel suante TOUPA khut akipanna honkheta uh ahi, a chi a.


Ni ga ni diyey donton teeku fondey ra, I ga koy karra hiyey ra harey boŋ, ka ne: «Ya araŋ, diyey kaŋ ga waasu diraw gaa, Wa koy ndunnya dumi fo do kaŋ borey ga ku, Kaŋ kuurey ga yuttu mo. Wa koy dumi waani fo do kaŋ ga humburandi, Za nangu maaney hala nangu moorey, Ndunnya dumi gaabikooni no kaŋ ga taamu-taamu, Kaŋ isey ga gana ka bisa a laabo ra.» 	 Tuipi ah, tui tunga tolh longte ah palaite sawlpa! Misawl hattak te aw, nam sang zehzoh mam hehot kiangah, a pawt tung ua kipan tutana mi kihtakhuai takte kiangah, hoh un; namin gam a hawm sek ua, a palpuk sek uhi, a gam uh luiten a hawmjak hi.


Waato kaŋ Yesu goono ga bisa, a di danaw fo kaŋ danaw no za hano kaŋ hane i n'a hay. 	 Huan, Jesun a pai kawmin a pian tunga kipan mittaw khat a mu a.


Ni daa da ni muraadey, Ngey no ka kande ni se hayey din, Ni laala nooya. Haciika mo a ga fottu no. Daahir a to hala ni bina do. 	 Na omdan leh na thilhihten, hiaite na tungah a tun ahi, hiai na siatna ding ahi, a na mahmaha na lungtang sun ei ve.


Arkusu waranka cindi taaca da fundikooni taaca ye ganda ka sududu Irikoy se, nga kaŋ goono ga goro karga boŋ. I goono ga ne: «Amin! Alleluya!» 	 Huan, upa sawmnih leh lite leh ganging lite a khupboh ua, huan, Pathian laltutphaha tupa tuha beta ua, Amen, Hallelujah! chiin.


I bandey ga ciya maa-funante yaŋ dumi cindey ra, I banda-bandey mo yaadin jamayaŋ game ra. Borey kaŋ yaŋ di ey kulu g'i seeda ka ne dumi nooya kaŋ Rabbi albarkandi. 	 Huchiin a suante uh namchih laka theih ahi ding ua, a tate uh leng mi chih laka theih ahi ding uh: amau muten Toupa vualjawl chi ahi uh chih a thei ding uh.


Waato din gaa no Rabbi sanno kaa Irimiya do ka ne: 	 Huan TOUPA thu Jeremia kiangah a hongtunga,


Zama ay bina canse foomantey se, Waato kaŋ ay di laalakoyey arzaka. 	 Mi gilou-saloute vangphatdan ka muhin mi mangte ka eng ngala.


Ngey no ga ti borey kaŋ yaŋ mana ngey boŋ ziibandi wayborey do, zama arwasu ciray yaŋ no. Ngey no ga Feej'izo gana naŋ kulu kaŋ a ga koy. A na woodin yaŋ fansa borey ra i ma ciya boŋ-jina Irikoy da Feej'izo se. 	 Hiai tuh numei laka kihinin loute ahi ua; nungak siangthou bang ahi ua. Hiaite tuh a paina lamlama Belamnou juite ahi uhi. Pathian ading leh Belamnou adinga gah masapen hi dinga, mite laka kipana leisa ahi ua,


Rabbi ma nga jine bare ni do haray, Ka ni no laakal kanay. 	 TOUPAN nou lam hongnga henla, lungmuanna nou honpia hen, chiin gen un, chiin genin.Huchibanga hihin Israel suante ka min tuansak ahi dinga, huan, ken ka vualjawl ding, chiin.


Lordey kulu kaŋ ay ga ni lordi nd'a hunkuna, ni ma haggoy k'i afo kulu te, zama ni ma funa, ni ma tonton, ni ma furo mo ka du laabo kaŋ Rabbi ze d'a ni kaayey se. 	 Chidam ludama na om ua, na hongtam semsem ua, nou honpe dinga na pi leh pute uh kianga TOUPAN a kichiamna gam na valuah theihna ding ua thupiak jui dingin na pilvang ding uhi.


A go mo, waato kaŋ ay na daymi tira no Baruk Neriya izo se, gaa no ay na adduwa te Rabbi gaa ka ne: 	 Huan, Neria tapa Baruk kiangah leina lai ka piak nungin TOUPA kiangah ka thuma,


Alman laala kaŋ ay di mo ga hima mari, a cey mo d'a ce camsey ga hima urs* waney, a meyo mo ga hima muusu beeri wano. Dodo-beero mo n'a no nga dabaro da nga karga da hin beeri. 	 Huan ka gamsa muh tuh gialbem a banga, a khe tuh vompi khe a banga, huan a kam tuh humpinelkai kam a banga: huan dragonin a thuneihna thupi leh a laltutphah leh a thilhihtheihna amah a peta hi.


A na jidan bisey mo cina, i afo kulu, ka margu nda fuwo kulu. Afo kulu kayyaŋ kambe kar gu no. I go ga lamba fuwo gaa da sedre bunduyaŋ. 	 Huan, in chial neite a kisi vekin tong nga chiata sangin a lama: huaite in toh sidar singa peh ahi.


Cino din ra no i g'a hamo ŋwa. I m'a ton ka ŋwa, nga nda buuru kaŋ sinda dalbu*, da kobto yaŋ kaŋ ga fottu no i ga ŋwa a banda. 	 Huai janin sa mei a hai, tanghou silngou sohlouh toh na ne ding uh; lou kha toh na ne ding uh.


Kala Israyla na sarti sambu Rabbi jine ka ne: «Hala day ni na borey wo daŋ ay kambe ra, kulu ay mo g'i kwaarey tuusu k'i halaci.» 	 Huan, Israel mite'n TOUPA kiang ah thu achiam ua, Hiai mite ka khut ua no'n piak leh a khuate uh ka hihmang ding uh, a chi ua.


Israyla ize wandiyey ga fatta jiiri kulu ka Yefta Jileyad bora ize wandiya hẽeni te jirbi taaci. 	 Huchiin Israelte lakah Israel tanuten Gilead mi Jephtha tanu kum tengin ni li sun danin a na neita uhi.


Hawji boobo g'ay reyzin* kalo halaci, I g'ay faro taamu-taamu ngey ce taamey cire, I g'ay faro kaŋ ga kaan ay se ciya saaji kurmukoy mo. 	 Belamchingmi tampiin ka grephuan a hihsia ua, ka tan a sik den ua, ka tantuan nuam mahmah mai gamdai gamsegawp a suaksakta uh.