Amma ay tamo Kaleb n'ay gana gumo-gumo, zama a gonda Biya waani nga ra. Ay ga kand'a laabo kaŋ ra a furo din ra. A ga ciya a banda wane mo. 	 Ka sikha Kalebin bel lungsim dang a puta, a honzuih taktak jiakin, amah jaw a vahohna gamah ka pi ding, a suanten a luah ding uh.


D'a ce da nga jinda, Harey ga kosongu te beena ra. A ga naŋ burey ma tun za ndunnya me ka ziji, A ga kande beene mali da hari care banda, A ga haw kaa taray nga jisiri nangey ra mo. 	 A aw a suah leh, vana tui a ging hawhawa, kawlmong akipan meipi a paitou saka, vuah zukna dingin khua a phe saka, a goubawm akipan huih a nungsak.


Jama kulu binde konda bora gata banda. I n'a catu nda tondiyaŋ kal a bu, mate kaŋ cine Rabbi ci Musa se. 	 Huchiin TOUPAN Mosi thu a piak bangin mipi tengtengin dainawl ah a pi ua, suangin a denglumta uhi.


Woodin yaŋ no ga ti hin sanney da farilley da asariya* kaŋ yaŋ Rabbi te nga nda Israyla izey game ra, Sinayi tondo do, Musa kambe ra. 	 Hiaite Sinai tanga Mosi zanga amah leh Israel suante kala TOUPAN a bawl thupiak te, vaihawm te leh dante ahi hi.


Zama hansey n'ay windi, laalakoyey jama n'ay daŋ game. I n'ay kambey d'ay cey fun, 	 Ka guh tengteng ka sim theia; amau lah honenin hon ensal ua;


Wonkoyey da ngey soojey kaŋ yaŋ go saajo ra maa baaru kaŋ Babila bonkoono na Gedaliya Ahikam izo daŋ a ma ciya Yahuda laabo mayko. I maa baaru mo kaŋ a na laabo alfukaaru, alborey da wayborey da zankey, kaŋ yaŋ i mana konda Babila ka daŋ tamtaray, daŋ Gedaliya kambe ra. 	 Huan, sepaih pawl heutu tengteng gamlaka omten, amaute leh a heute uh Babulon kumpipan, Ahikam tapa Gedelia huai gama mi genthei penpen, Babulon sala pi louh tengtengte a kemsak chih a jak un Mizpah khua ah;


Amma arwasey ra afo ci Nabal wande Abigayil se ka ne: «A go, Dawda na diyayaŋ donton. I fun saajo ra ka kaa k'iri jine bora fo. A binde salaŋ i se da futay. 	 Huan, tangval khatin Nabal ji Abigail kiangah, ngai in, Davidin gamdai akipanin ka pu uh chibai buk dingin mi a honsawla, aman a na sala.


Mayray ma bara a se hal abada abadin. Amin! 	 Amah kiangah vaihawmna khantawnin om hen. Amen.


Araŋ ma lasaabu ka bay haŋ kaŋ ga kaan Rabbi se. 	 Toupa kipahna lamtak bang ahi hiam zong un.


Baa a beera to kala beene, A boŋo mo ma to beene burey gaa, 	 A hoihkimna vante phain tuangtou mahleh, a luin meipite pha mahleh;


I banda mo Hoseya dake i gaa, da Yahuda laabukoy jarey, 	 Huan amau nungah Hosai leh, Juda lalte lak a kimkhat,


Wura nda tondi hiir'ize caadante yaŋ go no, Amma meyo kaŋ ga waani, Danga jinay hanno cine no. 	 Dangkaeng a om, rubi suang tampi: himahleh theihsiamna mukte juel suangmantam ahi uh.


Araŋ ma ne: «Ya iri Irikoyo kaŋ ga faaba, m'iri faaba. M'iri margu, m'iri kaa mo dumi cindey kambe ra. Zama iri ma saabu ni maa hanna se, Iri ma fooma te mo ni sifawo ra.» 	 Aw, ka hotdamna uh Pathian, honhondam inla, na min siangthou phat ding leh, na phatna suang dingin, nam chih laka kipan honpi khawm inla, honhumbitin, chi un.


A furo i diina marga fuwey ra Galili laabo kulu ra. A goono ga waazu ka follayyaŋ gaaray ka kaa borey banda. 	 Huchiin thu hilha dawite delhkhe kawm jelin Galili gam tengteng a a kikhopnain uah te a lut jel hi.


Bora din dumi ma si tammahã hala nga ga du hay fo Rabbi do, 	 Huchibang min tuh Toupa kiangah bangmah muh kiging kei hen.


Da manti yaadin no, ma maa ay sanno. Ma dangay, ay mo ga ni dondonandi laakal.» 	 Na neih kei leh, kei honngaikhia in: dai inla pilna ka honsinsak ding hi.


A ga ciya kusa baano Misira laabo kulu boŋ, a ma ciya jaŋyaŋ mo kaŋ ga fatta nda gugusi borey gaa da almaney gaa, Misira laabo kulu ra.» 	 Aigupta gam tengteng ah leivui nen a hongsuak dinga, Aigupta gamsung tengah, mi tung leh, sa tungah, meima bawkin meimatum a honghi ding, a chi a.


Yosiya binde na jama no feej'izeyaŋ da hincin izeyaŋ alman kurey ra. I baayaŋo to zambar waranza, i kulu Paska sargay se. A n'i no mo borey kulu kaŋ go noodin yaŋ se, da handayze zambar hinza i banda. Woodin yaŋ kulu mo, bonkoono arzaka ra no i fun. 	 Huan, Josiain huaia mi om tengteng paikan ankuang adia lan dingin gan hon laka belam nou leh kel nou sing thum leh bawngtal sang thum a piaa: huaite bel kumpipa sum laka ahi hi.


A ga ciya mo, boro kulu kaŋ si hangan annabo din se, i g'a koy halaci parkatak, k'a kaa jama ra.› 	 huan, mi kuapeuh, huai jawlnei thu ngaihkhiak sak lou tuh, mi lak akipana hihmangthang ahi ding uh, a chih.


Zama nda asariya ga borey toonandi sargayey din do, manti i ga fay d'i salleyaŋ? Zama sududukoy, waati kaŋ i hanan sorro folloŋ, i si ye ka fongu ngey zunubey taaley gaa. 	 Huchi hita kei leh, lat tawp thamta lou ding uhia? Abemite khatvei a hihsiangthou pahngal hile uh, khelhna kitheihna lah nei nawnlou ding hi ua.


Ni ga farhã ka te bine kaani, boro boobo mo ga farhã a hayyaŋo sabbay se. 	 Huan, nang na nuamin na kipak dinga; amah a suahin mi tampi a kipak ding uh.


Da buro ziji hukumo boŋ beene, waato din gaa no Israyla izey mo ga tun ka dira. Nangu kaŋ buro ga zumbu, noodin no Israyla izey mo ga gata sinji. 	 Meipiin Puan In a kikhinsan tengin Israel suanten pai ding vai a hawm jel uh: huan, meipi a khawlnamun peuh ah Israel taten giahbuk a sat uh.


kaŋ ga ti laabo kaŋ Rabbi kar Israyla jama jine, laabu hanno no alman se. Iri, araŋ tamey mo, iri gonda alman.» 	 Elealete, Sebamte, Nebote, Beonte gan ding a hoih gamahi a, huan, na sikhate'n gan ka nei ua,


Ay guna, a go boro kulu si no. Beene curayzey kulu tun ka deesi. 	 Ka et leh, ngai in, mihing a om kei ua, tungleng vasate tengteng leng a leng mang khinta uh.


A ga nga farka binjo haw reyzin tikse gaa, a farka nya izo go reyzin nya suubananta gaa. A na nga bankaarayey nyuna reyzin hari ra. 	 A sakolnou grep gui ah khih dinga, a sabengtungnou lah grep gui hoih chi-ah a khih ding hi. A puansilhte uain in a sawp dinga, a puan lah grep sisan in a sawp lai ding hi:


Kala Sawulu goy-teerey ne a se: «Sanney wo no Dawda ci.» 	 Huan, Saula sikhaten, Davidin huchibangin a chi hi, chiin a hilh ua.


Kal i boro hinka kulu na ngey boŋ bangandi Filistancey gata se. Filistancey mo ne: «Guna, Ibraniyancey neeya ga fun ngey guusey ra, nangey kaŋ i tugu.» 	 Huan, a nih un Philistia mi galvil sepaihte a va kimusak ua: Huan, Philistiaten, en dih uh, Hebru mite a bukna leikohawm akipanin a hongpawt uh, a chi ua.


Za Yesu mana kaa, Yohanna jin ka tuubi baptisma waazu Israyla jama kulu se. 	 A hongpai main Johanin kisikna baptisma thu Israel mi tengteng kiang ah a na hilh msask hi.


Waato kaŋ Israyla borey kaŋ yaŋ go gooro jabo gaa ya-haray, da Urdun ya-haray kambo gaa waney di kaŋ Israyla borey zuru, Sawulu da nga izey mo bu, kal i na ngey kwaarey naŋ ka zuru. Filistancey kaa ka goro i ra. 	 Huan, guam gal khat lam a Israel mi omte leh Jordan gal a omten Israel mite a taikek uh chih leh Saula leh a tapate a si uh chih a theih un khuate a pawt khiak san ua, a tai mangta uhi; huan, Philistia miten a valuahta uhi.


Waybora din mo te gaa-hinka ka hay ize alboro. Waato kaŋ a di kaŋ arwasu hanno no, a n'a tugu handu hinza. 	 Huan. Numei in nau apai a, tapa anei a: Naupang mel hoih ahi chih a theih in, kha thum a selta hi.


Ni ga tabbatandi kaŋ ni windo go baani samay, Ni ga ni alman kurey kunfa, Ni si gar mo hay fo kulu kaŋ daray. 	 Huan na puanin muangin a om chih na thei ding; huan na ganhuang na veh dinga, bangmah kimlou a om kei ding hi.


A ga ciya mo, da gorokasin laaley din n'ay borey muraadey dondon da anniya, d'i ze d'ay maa mo ka ne: «Ay ze da Rabbi fundikoono,» sanda mate kaŋ cine i n'ay borey dondonandi i ma ze da Baal -- yaadin gaa kulu i ga du nangu ay borey game ra. 	 Huan, hichi ahi dinga, Baal kianga ka mite kichiam a sinsak mah bang un, ka mina, TOUPA a hin-a a hin sung, chia kichiam a kisin ua, ka mite omdan ngentel taka a sin uleh ka mite lakah ka dingkhe sak ding.Ahihhangin a ngaihkhiak kei ua leh huai nam a bohin ka botkhe dinga, ka hihse ding, chih TOUPA thu pawt ahi.


Amma Musa na Rabbi nga Irikoyo faali ka ne: «Ya Rabbi, ifo se no ni bine koroŋ ni jama se, nga kaŋ ni fattandi Misira laabo ra da hin bambata nda kambe gaabikooni mo? 	 Huan Mosiin TOUPA a Pathian a ngena, TOUPA, thilhihtheihna thupi leh, ban thahata Aigupta gama kipana na pi khiaksa, na mite tungah bang dinga na thangpaihna puakjak ding ahia?


Ifo no araŋ ga te banando hane, Halaciyaŋo kaŋ ga fun nangu mooro do? May do no araŋ ga zuru ka koy ka gaakasinay ceeci? Man no araŋ g'araŋ darza jisi mo? 	 Huchiin, gawtna ni a hongtun chiang leh gamla pi-a a kipan huihpi a hongtun chiangin, bang na hih ding ua oi? panpihna ngen dingin kua kiang ah na taita ding ua leh? na thupina uh koiah na nuseta ding ua oi?


Hanantey kaŋ go laabo ra ciine ra mo, Ngey no ga ti borey kaŋ yaŋ bisa i kulu beeray, Borey kaŋ yaŋ ay kaani maayaŋ kulu go i do. 	 Lei a mi siangthou omte jaw, amau jaw mi hoih, ka kipahna tengteng omna ahi uh, ka chi ahi.


D'iri wo sinda naanay, nga wo go naanaykoy, zama a si hin ka wangu nga boŋ. 	 Eite muanhuailou in om mahleng Amahzaw muanhuai in a om gige hi- Amah leh amah akitheihmawhbawl thei ngalkei a.


A fay waani yaŋ jirbey kulu ra a ga hanan Rabbi se. 	 A kihihtuam sungteng TOUPA tuam ahi.


I koy mo ka may de-koy waani yaŋ se ka sududu i se, wo kaŋ yaŋ i man'i bay doŋ, kaŋ Rabbi mana waadu i se. 	 Pathian dangte, a theih ngei louh uh pathiante, aman a sehsak ahi loute na sep ua, a biak jiakun ahi:


A n'ay gorandi kubay nangey ra, Danga borey kaŋ bu za gayyaŋ. 	 Sawtpia sisate bangin, mun mialte ah a honteng saka.


«I cey ga waasu boro wiyaŋ gaa. 	 A khe uh sisan suah dingin a kin suan uhi;


Nga mo jarga Binnuwi Henadad izo na nangu fo hanse kaŋ ga sintin za Azariya windo gaa kal a ma koy birni cinaro bareyaŋo do haray, kal a to zaati hala lokota gaa. 	 Amah nungin Henadad tapa Binuiin seh dang, Azaria in akipan kulhbang kawina tan, leh a ning chiang, a bawl hoiha.


Zama ni go ga ne Irikoy se: ‹Haya kaŋ ay ga ci din ya cimi no, Ni diyaŋ gaa mo ay ga hanan.› 	 Ka thuhilh a siangthoua, huan na mit uah ka siang hi, na chi ngala.


Ham izey mo neeya: Kus da Mizrayim da Put da Kanaana. 	 Huan, Ham tapate Kus te, Mizraim te, Phut te, Kanaan te ahi uh.


Araŋ binde m'ay hin sanney d'ay ciiti sanney gana. Wa si fanta hayey din kulu te, baa afo, da laab'ize no, wala yaw kaŋ ga goro araŋ game ra no. 	 Huaiziak in nou zaw ka dante, ka vaihawmte na zuih ding uh ahi, hiai thil kihhuai a bangmahmah na hih ding uh ahi kei, na gam ua mi him hiam, gamdang mi na lak ua teng hiam leng:


Zama iri sinda dabari kulu ka gaaba nda cimo, kala day iri ma goy cimo se. 	 Thutak gum ding lou injaw, thutak dou dingin bangmah ka hih theikei uhi.


Ay ze d'ay fundo, ay, Rabbi, Koy Beero, araŋ si ye ka du kobay kaŋ ga woodin ci koyne Israyla ra. 	 A hina ka hin laiteng, Israel ah hiai paunak zat nawn chih na neikei ding uh, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi.


baa kaŋ ay gonda gaaham do naanay daliili. Da boro fo ga miila nga gonda gaaham do naanay daliili, ay wo du ka bis'a. 	 Pumpi lam chilehang kei mahmahin suanding ka nei sem moh kei ding; mi himhimin pumpia suanding neia a kitheihin tuh, ken ka nei sem:


Farilla sanni folloŋ no araŋ jama kulu se, araŋ da yaw kaŋ goono ga goro araŋ do mo. Farilla kaŋ ga duumi no araŋ zamaney kulu se. Mate kaŋ araŋ go, yaadin no a ga bara yaw mo se Rabbi jine. 	 Na suante u tan adinga mipite leh nam dang na kiang ua omte adin leng dan khat kia a om ding ahi; TOUPA maah nam dangte noumau bang geih ahi ding uh.


Suleymanu te jiiri way cindi hinza a goono ga nga bumbo windo cina, a n'a cina ka ban mo. 	 Huan, Solomon in a in kum sawm leh kum thum a lama, a in a mansak vek a.


I maa malaykey fatey yooje hala windo taray batama ra, danga day Irikoy Hina-Kulu-Koyo jinde no, waati kaŋ a goono ga salaŋ. 	 Huan cherubte kha jap gingte um sung ponungjawah te leng Pathian Bangkimhihtheiin a honhoupih laia a om bang maiin a kijaa.


Ya Irikoy, ma bine kaŋ ga hanan taka ay se. Ma biya kaŋ ga saba tajandi ay ra. 	 Na hotdamna kipahna hon pe nawn inla; na Kha khutin honlen gigein.


da ni bare ka ye ka kaa Rabbi ni Irikoyo do koyne, nin da ni izey, k'a gana d'araŋ biney kulu d'araŋ fundey kulu mo, hay kulu kaŋ ay go ga ni lordi nd'a hunkuna, 	 TOUPA na Pathian lam uh na ngat nawn ua, tua thu ka honpiak banga nou leh na tate utoh na lungtang tengteng uh leh na lungsim tengteng ua a aw na zuih hun chiang un;


Amma nin wo, ni moy da ni bina si hay kulu gaa kala ni zamba riiba, Ni ma wo kaŋ sinda taali wi, ni ma toonye te, Ni ma komyaŋ mo te. 	 Himahleh na huaihamnate adingin, mi hoih sisan suahna dingin, nuaisiahna ding leh hiamgamna ding leiin na mit leh na lungsim na pu ahi.


Hela izey mo ga ti Zeret, Zohar, Etnan, 	 Huan Hela tapate Zeret, Izhar, Ethnan ahi uh.


Wala ni lordi boŋ no zeeban ga tun ka ziji, Ka nga fito te beene? 	 A nouten leng sisan a tep bei ua: huan thah omna mun ah, huailaiah a om hi.


Yahuda mo, nga nda nga nya-ka-fo-sina Simeyon koy care banda ka Kanaanancey kaŋ yaŋ goono ga goro Zefat ra wi. I na Zefat halaci parkatak! I na birno maa daŋ Horma (kaŋ a feerijo ga ti Kurmu). 	 Huan, Juda bel a unau Simeon toh a kisa ua, Zephath khuaa om Kanante a that ua, a hihchimit vek uhi. Huai khopi min Horma a chi uh.


Kulu nda yaadin, ay n'ay tam annabey kulu donton araŋ gaa. Ay ga soobay k'i donton araŋ gaa. Ay go ga ne araŋ se: Wa si fanta goy wo te, kaŋ ay bina ga konn'a. 	 Huchi pipi inleng na kiang nasem jawlnei te tengteng jing pipi a thouin ka sawla, a kiang uah, Aw, hiai thu kihhuai, ka huatlam tak hihkei un chiin.


Abram da Nahor mo na wandeyaŋ sambu. Abram wando maa ga ti Saray. Nahor wando mo maa Milka, Haran ize way fo no. Haran no ga ti Milka da Iska mo baaba. 	 Huan, Abram leh Nahorin ji a nei ua; Abram ji min Sarai ahia: Nahor ji min Haran tanu Milka ahi, Haran Milka pa leh Iska pa ahi.


Araŋ ga bay mo, hari hanno kulu kaŋ boro ga te, Rabbi ga woodin yeti bora se, da bannya no wala burcini no. 	 Mi chihin thil hoih a hih chiat peuhmah uh Toupa kianga kipanin a ngei mah a mu nawn ding uh chih theiin, bawi hiam, bawi louin hiam himahleh.


Gaa no a furo ka casey ganjey kulu neesi furoyaŋey do, kambe kar hinka-hinka. Furoyaŋo do bumbo kambe kar iddu, furoyaŋo do tafayyaŋ mo kambe kar iyye. 	 Huan dantan sungnung ah a lut a, a lutna bangkate tong niha sah tuaktuak ahi a; a lutna tong guk a ja ahi a; a lutna bangkate tong sagih tuaktuak ahi.


Sooja din mo tu Irikoy bora se ka ne: «Sohõ guna, baa day i ne Rabbi ga funeyaŋ te beena ra, hari woodin dumi ga te no?» Irikoy bora ne: «Guna, ni ga di a da ni moy, amma ni s'a ŋwa.» 	 Huan, sepaih houtuin Pathian mi a dawna, ngaiin, Toupan vanah tohlet a hong sin hi! Huchibang ahi thei mahmah dia hia? Chia, aman, Ngaiin, namitin jaw na mu ngei dinga, nek a hihleh na ne sin kei hi, chia a gen;Huchibang takin a tungah a hongtungta hi; mipiin kulh kongpi bulah a chil ua, a sita hi.


PERES -- i na ni mayra fay bindi k'a no Medancey da Persancey se.» 	 PERES; na gam hawmin a oma, Mid mite leh Perisia mite kiangah piak a hita hi, a chi a.


Ay ga du i se tilamyaŋ nangu albarkante. I si ye ka tonton ka halaci da haray koyne laabo ra. Dumi cindey si ye k'i wow koyne. 	 Thilsuan min thang mahmah ka bawlsak dinga; huai gamah kialin a hihmang nawn kei dinga, nam dangte muhsitna leng a thuak nawn sam kei ding uh.


Kala Ahimaz ce ka ne bonkoono se: «Baani no!» A na nga boŋo sumbal bonkoono jine, hal a ganda biri. A ne: «I ma Rabbi ni Irikoyo sifa, nga kaŋ na borey kaŋ yaŋ murte koyo ay bonkoono gaa din nooyandi!» 	 Huan, Ahimaaz in a sam a, kumpipa kiang ah, A hoih e, a chi a. Huan, a mai a lei si in kumpipa ma ah chibai buk in a kun a, Toupa, ka pu sual tum a khut khak tummite daltanpa TOUPA na Pathian phat in om hen, a chi a.


I ma boŋtoba kaa, i ma koytaray fuula mo foobu ka kaa. Zama haya si ye ka ciya sanda waato cine koyne. I ma kaynante beerandi, i ma beeraykoy kaynandi. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Na tungah ka hehna ka sung dia, ka thangpaihna mei na tungah ka toh ding, mi nun se tak, hihman siam tak khutah ka honman sak ding.Meia sisan a bo ding, theih mahmah na hita kei ding, kei TOUPAN ka genta ngala, a chi, chi in, a chi a.


May no ga hin k'a fooru? May no ga furo a kobtey game ra? 	 Khantawna dingin amah sikha dia na lak theihna dingin, nang toh thukhun a bawl diam?


Naŋ i ma du hal a ma to baa kilo neesiji zangu iddu nda waranza cindi iddu nzarfu me, da alkama saaku waranza, da duvan tono way, da ji tono way, da ciiri kaŋ cine i ga ba. 	 Dangka talent za khat, huit-buh tehna za khat, uain bath za khat, sathau bath za khat leh a zah gen louin chi nangawn.


Woodin sabbay se binde, borey kaŋ goono ga taabi haŋ Irikoy miila sabbay se, i ma ngey fundey talfi Takako naanaykoyo gaa goy hanno teeyaŋ ra. 	 Huai jiakin, Pathian hoihsak banga thuakten tuh thil hoih hihin a khate uh Siampa muanhuaitak kiangah kemsak hen.


Manti ay wo burcini no? Manti ay wo diya no? Manti ay wo di iri Rabbi Yesu? Manti araŋ wo ay goyo no Rabbi ra? 	 Noplen ka hi ka hia? Sawltak ka hi ka hia? I Toupa Jesu ka muta ka hia? Noute Toupa a ka nasep gah na hi kei ua hia?


Koyne, alfaga ma ji kayna dooru nga kambe wow bindi ra. 	 Huan, siampu in sathau amah khutpek vei lam ah a sung ding a;


Daahir, kal ay m'araŋ kulu margu, Ya nin Yakuba. Daahir ay ga Israyla dumo kaŋ cindi margu. Ay g'i margu care ra sanda kali ra feejiyaŋ, Sanda kuru kaŋ go nga kuray nango bindo ra. Kosongu beeri ga te jama marga baayaŋ sabbay se. 	 Aw Jakobte, na vek un ka sam khawm ngei dinga; Israel mi om sunte ka pi khawm ngei ding; Bozra kho belam bangin ka koihkhawm ding: gan hon a loupa mun ua om bang maiin, mipi a hih jiak un achiak vengvung ding uh.Phu pailetpa a ma uah a paia; a phu pai let ua, kongkhak phain a pai jel ua, huaiah a pai khia uhi: huan, a kumpipa uh a ma uah a paia, TOUPAN a ma uh a kai.


Wura nda nzarfu jinayey kulu margante, zambar gu da zangu taaci no. Woodin yaŋ kulu no Sesbazzar kande waato kaŋ borey ye ka kaa Urusalima ka fun Babila tamtara ra. 	 Dangkaeng leh dangka tuiumbelsuan tengteng sang nga leh za li ahi uh. Saltangte lakate Babulon akipan Jerusalema pitouha a om lai un, hiaite tengteng Sesbazzarin a hontawi tou vek hi.


Waato kaŋ ay ye ka kaa, ay na tuuri boobo gar isa me gaa, ne-haray kambo da ya-haray kambo kulu. 	 Huan ka kika, ngaidih, luigei tawnin, luigei langtuakin sing tampi anaom a.


Manasse kunda jara ra mo i du Taanak da nga kuray nangey, da Gat-Rimmon da nga kuray nangey, birni hinka nooya. 	 Huan, Manassi nam kimkhatte tantuam akipan Taanak khua a kim a velte toh; Gath-rimon khua a kim a velte toh; khopi nih.


Ay, Yohanna kaŋ ti araŋ nya-izo d'araŋ markasin gurzuga da koytara ra, da kookaro gaa kaŋ go Yesu ra, ay go gungo kaŋ se i ga ne Batmus ra, Irikoy sanno da Yesu seeda sabbay se. 	 Kei Johan, Jesua om haksathuakna leh lalgam leh kuhkalnaa, na unau u leh na tanpihpa uh, Pathian leh Jesu tungtang thu ah, tuikulh gam Patmos kichi ah ka oma.


Ya araŋ, taali-teerey, Wa fongu woone gaa ka ciya alboroyaŋ, Araŋ m'a lasaabu araŋ biney ra. 	 Talekmite aw, huai theigige unla, kipasalsak unla, theikhe nawn un,


Hezeciya goy cindey, d'a yaarutara, da bango kaŋ a te baaru, da hari zuro fondo kaŋ a kande hari kwaara ra d'a, manti i n'i hantum Yahuda bonkooney tira ra bo? 	 Huchiin Hezekia tanchin dangte, a thilhih theihdan tengtengte dil leh tuilakna a bawla, khopi sunga tui a lak lut thute Juda kumpipate lal lai thu gelhna bu ah a tuang kei maw?Huan, Hezekia bel a pi leh pute kiangah a ihmuta hi; huchiin a tapa Manasi a sikin a lal.


Rabbi malayka ne a se koyne: «Ay ga naŋ ni banda ma ize boobo hay, hal i si hin k'i kabu baayaŋ se.» 	 Huan, Toupa angelin, a kiangah, Na suante simsenglouh khop hiala tamin ka hihpung ding, a chi nawna.


Rabbi salaŋ Yasuwa se ka ne: 	 Huan, TOUPAN Josua a houpiha,


Ay ga naŋ mo boro kulu kaŋ na ni guna ma sosoro ka fun ni do, i ma ne: «Ninawiya ciya kurmu! May no ga hẽ a sabbay se? Kuray woofo haray no ay ga kunfakoyaŋ ceeci ni se?» 	 Huan, hichi ahi dinga, nang honmu peuhmahnanga kipan a taimang ding ua, Ninevi khua a hongse gawp ta hi:


Ya ay baakwa, ni ya ihanno no, sanda Tirza kwaara cine. Ni ya isogo no, sanda Urusalima cine. Ni gonda gaakuri mo sanda wongu marga nda nga liiliwaley. 	 Na kilawm hi, Aw ka it, Tirza bangin, Jerusalem bangin na deihhuaia, sepaihpawl puanlapte to bangin na kitakhuai hi.


Abram binde na Rabbi cimandi, Rabbi mo na woodin lasaabu a se adilitaray. 	 Huan, aman Toupa a ginga, huchiin, amah huai a diktatnain a sehsakta hi.


Zama d'ay go ga woodin te ay yadda boŋ, kulu ay gonda alhakku. Amma za kaŋ manti nd'ay boŋ miila no, haŋ kaŋ Irikoy talfi ay gaa day no ay goono ga te. 	 Huai tuh keimah thuthua hih hi leng, kipahman ka nei hi; himahleh, keimah thuthu a hih keingal leh Tanchin Hoih kepnana kemsak a om ka hi.


Waato kaŋ a maa kaŋ Liyaziru sinda baani, a goro nango kaŋ a bara jirbi hinka koyne. 	 Huaijiakin a china chih a jakin, a omna ngeiah ni nih a tam lai hi.


Saaya kaŋ cine i to tondi beero do kaŋ go Jibeyon, Amasa kaa zama nga m'i kubay se. Yowab binde gonda nga wongu bankaarayey kaŋ a daŋ, i boŋ gonda guddama, a gonda takuba ga koto mo nga gaa. Kaŋ a go dirawo ra, kala takuba fun ka kaŋ. 	 Gibeon a suangpi omna a vatun un Amasa in amaute a na dawn a. Huan, Joab in kidouna van a silh a, huan, a tungah namsau a pai toh kawnggak ah a kuah a, huan, a pawt khiak leh a keta hi.


Gaa no a ne Israyla kulu se: «Wa ye kambu fo. Ay mo, in d'ay izo Yonata, iri ga ye ya-haray kambo ka goro.» Jama ne Sawulu se: «Kala ni ma te haŋ kaŋ ni di ga hagu.» 	 Huchiin Israelte tengteng kiangah, noute a tuamah omkhawm unla, huan, kei leh ka tapa Jonathanin a tuamah ka om ding uh, a chi a. Huan, mipiten Saula kiangah, hoih na sak bangbang in hih in, a chi ua.


Zaari woodin ra binde a na hincin jindi cangarey suuban, da hincin nyaŋey mo kaŋ yaŋ ga cangare da waaliya-waaliyey, wo kulu kaŋ gonda ikwaaray a gaa. A na feeji biyey kulu suuban mo k'i no nga izey se. 	 Huchiin, huai nitak in kel tal a kanga gial tan leh a kanga gial zekzek teng leh, kelnu a kanga gial petmah a gial leh a kanga gial zekzek teng a kanna om peuhmah, belam, belam laka a vom tengteng toh a pi tuama, a tapate khut ah a pia a;


A ciya Israyla gaabakasina Suleymanu zamano kulu ra, ka waana hasaraw kaŋ Hadad te, a na Israyla fanta mo. A goono ga Suriya laabo may. 	 Hadad hihgentheihna behlapin Solomon dam sung teng, Israelte melma ahi gige hima: Israelte a ho mahmaha, Suria gam tungah vai a hawm hi.


Koyne mo, Isaya ne: «Yasse kaajo ga bagu ka fatta, nga mo no ga tun ka dumi cindey may. A ra no dumi cindey ga beeje sinji.» 	 Huan, Isaiin, Jesai zung jam a hongpai ding a, Jentelte tunga vaihawm dingpa; amah ah Jentelten a lametna uh a nga ding uh, leng a chi laia.


Amaziya na Yahuda margu koyne. A n'i soola i kaayey windey boŋ, zambar-zambar da zangu-zangey i jine borey cire, Yahuda nda Benyamin kulu nooya. A n'i lasaabu mo za jiiri waranka izey ka koy beene. A n'i gar boro zambar zangu hinza suubanante yaŋ no, wo kaŋ yaŋ ga wasa i ma koy wongu, kaŋ yaŋ ga waani koray da yaaji. 	 Huan, Amaziain Judate a kaikhawm eka, Juda leh Benjamin mi tengteng a inkuan uh dungjui jelin sang heutute nuaiah te, za heutute nuaiah te a omsak: huan, kum sawmnih chiang tunglam teng a sima, tei leh lum tawi thei, galkapthei chiang tel chiat mi nuaithum a om uh hi.


Gaa no a n'i moy ham ka ne: «A ma ciya araŋ se araŋ cimbeero* hino me.» 	 Huan, aman tuh a mit uh a khoiha, Na gintak bang un na tunguah tung heh, a chi a. Huchiin, a mit uh a hong vakta a.


Daahir i na ngey meyey feeri gumo. I ne: «Ahãa, ahãa, iri moy di a!» 	 Ahi, a kam un hon kamkat khum ua; Ku! Ku! i mitin i muta a chi ua.


Irikoy bora ne a se: «Ay si hin ka ye ni banda, wala ay ma furo ni do. Ay si ŋwaari ŋwa, ay si hari haŋ mo neewo ni banda. 	 Huan, aman, nang toh kik nawn thei kahi kei, na kianga hong thei leng ka hi sam kei: hiai laiah na kiangah thanghou ka nein tui himhim leng ka dawn sam kei ding:


Gaa no ay ne ay boŋ se: «Saamo koddoro ga ti ay koddoro. Yaadin gaa, mate gaa no ay bis'a laakal?» Ay ne ay bina ra: «Woodin mo yaamo no.» 	 Huai laiin ka lungtangin, Mi haite kianga a hongom bangin, huchibangin kei kiangah leng a hongom ding; a hihleh bangdinga kei piljaw ka hia? ka chi a. Huan, ka lungtangin hiai mah leng bangmahlou ahi, ka chita hi.


Annuhu cimbeero se no i n'a sambu hal a ma si di buuyaŋ. Borey mana di a koyne mo, zama Irikoy n'a sambu. Zama za a man'a sambu, Annuhu gonda seeda kaŋ nga ga kaan Irikoy se gumo. 	 Ginnain Enok leng sihna chiamlou dinga lakmangin ana oma; huan, Pathianin alakmang jiakin muhtheih ahita keia; lakmanga aom main Pathian pahtak lam mi ahi, chih theihsakna amukhinta him hi.


Sanno din naanaykoy no kaŋ to boro kulu m'a ta. 	 Hiai thu tuh a muanhuai in a laktuak mahmah hi.


Duvan* ya hahaarayko no, Baji mo kosongukoy no. Boro kulu kaŋ bugu nd'ey sinda laakal. 	 Uain muhsithat ahia, zu khauh kilaihat ahi; huan kuapeuh huaia paikhial a pil kei hi.


Amma hayey din kulu, Biya _Hanno__ follonka din no g'i te, a g'i fay ka zaban boro fo kulu se, mate kaŋ a ga ba. 	 Himahleh, hiaite tengteng Kha khat leh akikhat mahin, mi chih kiangah a deih bang jela hawm chiatin a sem jel hi.


Woodin kulu banda no Rabbi ye k'a kar teelo ra nda doori kaŋ si yay. 	 Huan, huainungin TOUPAN hihdam theilouh gil natnain a gawta.


Araŋ ma si dinya yaw gaayyaŋ. Woodin teeyaŋ ra boro fooyaŋ mana bay i goono ga malaykayaŋ zumandi. 	 Mikhualte tungah itna suah ding mangngilh kei un; huchibang hihin khenkhat in theilou in angelte ana zintun ngal ua.


Sawulu binde na Dawda jinda bay ka ne: «Ya ay izo Dawda, woone ya ni jinde no?» Dawda ne: «Ya bonkoono ay koyo, ay jinde no.» 	 Huan, Saulain David aw a theia, tua na aw hia, ka tapa David? A chi a. Huan, Davidin, he toupa, kumpipa aw, ka aw ahi a, a chi a.


A kande tira mo Israyla bonkoono do kaŋ ne: «Waati kaŋ tira woone to ni kambe ra, ay n'ay bannya Naaman donton zama ni m'a jiraytara yayandi.» 	 Huan, hiai lai na na mu dinga, ngaiin, ka sikha Naaman a phakna na hihdam sak dingin na kiangah kon sawl ahi, chihna lai Israel kumpipa a vapia a.


Da alfaga kaŋ i tuusu nda ji no ka zunubi te kaŋ ga jama ciya taali-teeri, kal a ma yeej'ize fo kaŋ laru kulu si a gaa salle Rabbi se. Woodin ga te zunubi se sargay a zunubo kaŋ a te din sabbay se. 	 Sathaunilh siampu in mipite tung a mohpaihna tungsak a a hihkhelh leh, a thilhih khelhsa khelh thoihna ding in TOUPA kiang ah bawng tuai gensiatbei, khelh thoihna ding in lan hen.


Ngey no ka salaŋ Misira bonkoono Firawna se. I na Israyla izey fattandi Misira ra mo. Ngey ga ti Musa nda Haruna. 	 Hiaite amau Aigupta kumpipa Pharo kianga Aigupta akipana Israel suante pi khe dinga: thugente ahi uh: hiaite huai Mosi leh Aron te ahi uh.


Furoyaŋo do tafayyaŋo, kambe kar way no. Furoyaŋo do kambey mo, kuray woone igu no, ya-haray mo, igu. A na fu-ize sintina salleyaŋo mo neesi, kambe kar waytaaci, a tafayyaŋo mo kambe kar waranka. 	 Huan a lutna tong sawma ja ahia; a sik tuakah bangkate tong nga tuaktuak ahi; huan a sung a dung tong sawmli, a vai tong sawmnih ahi a.


Hala goojiyaŋ sabbay se no, Wala a laabo nafa sabbay se no, Wala mo suuji sabbay se no, A ga naŋ i ma te. 	 Bawlhoihna ding hiam, a gam ading hiam, ahihkeileh chitna ding hiama, a hon paisakna ah.


Sohõ binde Rabbi ma gomni cabe araŋ se nda cimi. Ay mo ga gomni woodin bana araŋ se, za kaŋ araŋ na woodin te. 	 Huchi in TOUPAN na tunguah chitna leh thutak langsak henla: hiai thil khawng na hih ziak un ken leng na chitman uh ka hon thuk ding.


waati din gaa no ay ga ni mayray karga sinji, alkawlo kaŋ ay sambu ni baaba Dawda se din boŋ, kaŋ ay ne: A si jaŋ boro kaŋ ga mayray te Israyla boŋ. 	 Israelte lak ah vaihawm mi na tasam kei ding, chia na pa David kiang a thu ka khun bangin nagam lal tutphah ka kip sak ding.


D'araŋ ga goro ay ra, nga no ay sanney go araŋ ra, hay kulu kaŋ araŋ ga ba, araŋ m'a ŋwaaray, araŋ ga du a mo. 	 Nou keimaha na om gige ua, ka thu leng noumaua a om gige leh, na ut peuh uh ngen un, nou adia hihin a om jel ding hi.


Ni wane teeku fondo cabekoy yooje beero maayaŋ ga naŋ kwaara cey ma gasi. 	 Na longhawlmite kikou husain na kima mite a ling uhi.


Rabbi mo ne Musa se i ma ngey nooyaŋey salle, jine boro fo kulu nda nga zaaro, sargay feema hanandiyaŋ se. 	 Huan, TOUPAN Mosi kiangah, Intekpen chihin maitam latna dinga thillat, a thillat uh amau tan hi jel dingin lan ding uhi, a chi.


Adin izey, zangu iddu nda waygu cindi gu. 	 Adin tate, za guk sawmnga leh nga.


A ga nga karga alhaalo daabu, Ka nga buro daaru a boŋ. 	 Khapi mai a khuha, a tungah a meipi a phalh hi.


Taali se sargay no. Daahir no bora gonda taali Rabbi jine.» 	 Huaibel tatleek thoihna ahi: TOUPA ma ah siamlouh tang ahi mahmah ahi, chi in.


Isakar kunda ra mo i du Cison da nga kuray nangey, da Daberat da nga kuray nangey, 	 Huan, Isakar nam tantuam akipan Kision khua a kim a velte toh, Daberath khua a kim a velte toh;


Waato kaŋ ay n'ay bina daŋ ay ma laakal bay, ay ma di muraadu kaŋ i te ndunnya ra (baa day boro na nga moy ganji jirbi cin da zaari), 	 Pilna thei ding leh, leitunga hiha om thulehla mu dinga ka lungtang ka suk laiin: (sun hiam jan hiama a mita ihmut muh louh lah a om ngala: )Huchiin Pathian thilhih tengteng ka mu-a, huchiin ni nuaia hih thilhih mihingin a mukhe theikei hi: zong khe dingin mihing nakpi takin pang lezong, a muh louh ding lai jiakin; ahi, huailouin, mi pilin thei kisa mahleh, a mu khe theikei ding hi.


Ay ga naŋ ni banda ma baa mo danga beene handariyayzey cine. Laabo wo kulu, ay m'a no ni banda se. Ni banda bora do mo no ndunnya dumey kulu ga du albarka. 	 Huan, van a aksi zahin na suante ka pungsak dinga, hiai gam tengteng na suante kiangah ka pe lai ding; huan, na suan ah khovela chi chih a hong navak ding uh;


Woodin yaŋ kulu kaŋ i n'i maayey hantum, i goro ka te jine boroyaŋ no i almayaaley game ra. I kaayey windey mo tonton nda yulwa. 	 Hiai min lohte a inko sung ua lalte ahi uh: huan a pipute uh inkote a khang mahmah uhi.


I afo kulu mo ga kande nga nooyaŋo: nzarfu taasayaŋ, da wura taasayaŋ, da bankaaray, da wongu kwaayyaŋ, da yaazi jinay yaŋ, da bariyaŋ, da alambaanayaŋ, yaadin cine no jiiri kulu. 	 Huan, michihin kipahman kum tenga piak bi neiin dangkachi tuiumbelsuan te, dangkaeng tuiumbelsuan te, puan te, galvan te, banghiam gimlim te, sakol te, sabengtung ta a hongpe jel uh.


Zama Boro Izo go ga koy sanda mate kaŋ cine i hantum a boŋ, amma kaari bora din kaŋ nga no ga Boro Izo nooyandi! Doŋ i ma si bora din hay pat.» 	 Mihing Tapa a tanchin a gelh bang tak un a pai ding: himahleh, Mihing Tapa mansak ding mipa tung a gik hi: Huai mihing jaw piang kei leh amah adin a hoihzo ding, a chi a.


Waato din gaa bonkoono da jama kulu na sargayyaŋ te Rabbi jine. 	 Huchiin kumpipa leh mipiten TOUPA maah kithoihnate a lan ua.


Amma jine borey kulu ne jama kulu se: «Iri jin ka ze i se da Rabbi, Israyla Irikoyo. Sohõ binde, iri si hin ka i ham. 	 Himahleh mi liante tengtengin paikhawmhonte tengteng kiangah, TOUPA, Israelte Pathian louin a kiang uah i nakichiamta ngala: huaijiakin amaute i khoih sianglou ahi.


Woodin se, ay nya-izey, ay baakoy, kal araŋ ma kay da gaabi Rabbi ra. Ay gonda araŋ faaji. Araŋ ciya ay farhã hari d'ay boŋtoba, ya ay baakoy. 	 Huchi a hih jiakin, ka unau it leh ngaih, ka kipahna leh ka lallukhute aw, Toupa ah kip takin ding un, ka itte aw.


A ciya binde, kaŋ Musa zumbu ka fun Sinayi tondo boŋ da seeda walhã hinka nga kamba ra, saaya kaŋ a zumbu ka fun tondo boŋ Musa mana bay kaŋ nga moyduma go ga nyaale, sanno kaŋ Rabbi ci a se sabbay se. 	 Huan hichi a hong hi a, Mosi Sinai tang a kipan a khut a theihpihna suangpek nihte toh, tang a kipan a a hong paisuk lai in, amah a houpih sung in a mai vun a tang chih Mosi in a theikei hi.


Tamtaray izey mo na woodin te. Alfa Ezra na kaayey windi arkusu fooyaŋ suuban, i afo kulu nga baabo windo boŋ, i kulu mo ngey maayey boŋ. I binde goro handu wayanta ra, hando zaari sintina, zama ngey ma muraado din fintalyaŋ te. 	 Huan huchibangin saltanna akipan kiknawnten a hihta uh. Huan siampu Ezra, a pipute uh inkote dungjuia, pipute inkote laka lupen kuatete hiam toh, leh a min te ua amaute tengteng, tuamseh khiakin a om ua; huchiin a thu entel dingin a kha sawmna ni khat niin a tuta uh.


Hassenaa izey no ka Hamisa Meyo cina. I n'a kataakey sinji, i n'a me daabirjey daŋ, k'a hawyaŋ harey d'a karangaley mo daŋ. 	 Huan Hassena tapaten ngasa kongpi a hih ua; a inkamte akhung ua, a kongkhakte a tung ua, a kalhnate leh a kalhnatawnte.


Ay go ga ni lordi Irikoy, da Almasihu Yesu, da malayka* suubanantey jine: ma hayey din gaay manti nda baar'a-baar'a teeyaŋ. 	 Deihsak tuam neilou a, khentuam nei a bangmah hih lou-a hiai thute zui ding in Pathian leh Khris Jesu leh angel telte mitmuh in phatuamngai takin ka hontheisak hi.


Amma araŋ ma arzaka margu araŋ boŋ se beena ra, nangu kaŋ kollo nda haŋ kaŋ ga guuru hayandi s'a ŋwa, nangu kaŋ zay mo si hin ka fun ka zay. 	 van ah, leikha leh tuiekin a nek siat louhna ah, gutaten a phen ua a guk sam louhna uah, gou kikol jaw un.


A ize aru hay-jina ga ti Abdon, gaa no Zur, Cis, Baal, Nadab, 	 Huan a tapa masapen Abdon, Zur, Kis, Baal, Nadab;


A ciya mo waato kaŋ Husay Arcita bora, kaŋ ga ti Dawda cora kaa Absalom do, kala Husay ne Absalom se: «Irikoy ma bonkoono no aloomar! Irikoy ma bonkoono no aloomar!» 	 Huan, hichi ahi a, Ark mi Husai, David lawm in Absalom kiang a tun in Husai in Absalom kiang ah, Pathian in kumpipa humbit hen, Pathian in kumpipa humbit hen, a chi a.


Kala bonkoono ne: «May no ka bara windo me batama ra?» Haman wo binde jin ka furo bonkoono zawra ra zama nga ma salaŋ da bonkoono, ka ne i ma Mordekay sarku bundo kaŋ nga jin ka soola a se din gaa. 	 Huan kumpipan, Pisaa om kua ahia? a chi a. Huchiin Haman kumpipa in pisa ponungjaw ah, kumpipa kianga a bawlkholhsa khailupna khuama Mordekai khai ding gen dingin a honga.


Baa kaŋ ay goono ga dira taabi bindo ra, Kulu nda yaadin ni g'ay funandi. Ni ga kambe salle ka gaaba nda ay ibarey bine tuna, Ni kambe ŋwaaro mo g'ay faaba. 	 Mangbatna lakah vak mahleng leng nang non hihhalh ding; hondoute heh sual dingin na khut na jak dinga, na khut taklam in non hondam ding hi.Toupan ka tungtanga a hih ding tuh a tangtun ding hi: Toupa aw, na chitna tuh khantawnin a om dinga; nangmah khut thilhihte tawpsan ken.


Woodin ga kaan Rabbi se mo ka bisa yeejiyaŋ, Wala yeeji nda nga hilley da nga ce camsey. 	 Thunuailutten huai a mu ua, a kipak uhi: nou Pathian zongte aw, na lungtang uh hingin om hen.


Yehu mo na borey kulu margu ka ne i se: «Ahab may Baal* se kayna, amma Yehu ga may a se gumo. 	 Huan, Jehuin mipite tengteng a sam khawma, a kiang uah, Ahabin Baal na a sem zek phet ahi a, Jehuin bel nakpi takin ahi a bawl sin.


Amma ay borey diny'ay gaa. I na dugu ton tooru yaamoyaŋ se. I daŋ ngey boŋ se ngey ma kati ngey fondey gaa, Ka za doŋ fondo zeeney taŋ, Hal i ma fondayze siiro fooyaŋ gana, Manti dabe boŋ bo. 	 Ka miten a honmangngilh ua, bangmahlou phet kiangah gimlim a hal ua, huaiten a tumalam lampi ua kipan a kisuisaka, lampipen hi lou lamkhem lam a jui uh;


Zama Adam-izey ga ze da haŋ kaŋ bisa ngey beeray. Koyne, zeyaŋ ga ti tabbatandiyaŋ kaŋ do kakaw kulu ga ban. 	 Mihingte jaw a sang ua thupi jaw louin a kichiam ua; a kiselna chiteng uah leng hihkipna dingin kichiam tuh thutawp ahi.


Rabbi ne koyne: «Saduma nda Gomorata sanno ga beeri, zama i zunubo ga laala gumo. 	 Huchiin, Toupan, Sodom leh Gomorra khua kikou ging a thupi ngeia, a gilou mahmah ngei uh;


A ne ay se: Boro izo, ma soobay ka fansi cinaro gaa. Waato kaŋ ay fansi cinaro ra, kal ay di me fo. 	 Huchiin ka kiangah, Mihing tapa, huai bang honkhuak dih, a chi a. Huan ka khuak leh kongkhak a naom zen houh a.


Ya araŋ zankey, wa kaa, wa hanga jeeri ay se, Ay g'araŋ dondonandi Rabbi humburkumay. 	 Hoihna a muh theihna ding un, hinna deiha damsawt ut mi kua ahia!


Amma boro boobo kaŋ yaŋ maa sanno din n'a cimandi, alborey baayaŋo mo kaa ka to sanda boro zambar gu cine. 	 Himahleh, thu ngaikhete akhen tampiten a ging ua; a tamlam uh tuh piching ngen leng sang nga khawng a ching uh hi.


wala moodabal teeko, wala wayboro ziima, wala alboro ziima, wala boro kaŋ ga buukoy biyey hã. 	 Jawl-aitawi hiam, kha dong mi hiam, mitkhialdawitawi hiam, misite donga aisan mi hiam na lak uah muhin a om ding uh ahi kei.


Araŋ binde, araŋ ma haggoy ka te mate kulu kaŋ Rabbi araŋ Irikoyo n'araŋ lordi nd'a. Araŋ ma si kamba ka koy kambe ŋwaari wala kambe wow haray. 	 Huaijiakin TOUPA na Pathian un thu a honpiak banga hih dingin pilvang un; taklamah hiam, veilamah hiam na pial ding uh ahi kei.Na valuah ding uh gama na om ua, na lamzanna ding uh leh na ten sawt theihna ding un TOUPA na Pathian uh thu a honpiak lampi na zuih tawn suak ding uh ahi.


A ciya no, cino din ra Rabbi ne Jideyon se: «Tun ka koy i gata ra, zama ay n'i daŋ ni kambe ra. 	 Huan, hichi ahia, huai janin TOUPAN a kiangah, Thou inla, kulh ah vahoh suk dihve; na khut ah ka honpe ta hi.


A ma kande mo cilla fo toonante da buuru tafay kaŋ sinda dalbu, sanda, maasayaŋ kaŋ i te da hamni baano kaŋ i margu da ji, da buuru kunkuni kaŋ sinda dalbu kaŋ i tuusu da ji. A ma kande mo sargayey din d'i ŋwaari sargay da ngey haŋyaŋ sargayey. 	 Silngou sohlouh tanghou leh tangbuang nel mahmah thaua mek tanghou leh tangbuang nel mahmah thaua mek tanghou beu leh thaua jut tanghoupek pa bawm khat, a tangbuang thillat ding uleh dawn ding thillat dingte toh a lat ding uh ahi.


Amma d'i na ni ce, ma koy ka goro i kulu kokor banda nango ra, zama boro kaŋ na ni ce ma kaa ka ne ni se: ‹Ay cora, ma kaaru ka to beene.› Alwaato din ni ga du darza borey kulu kaŋ nin d'ey goono ga goro ŋwaaro do jine. 	 A honsap chiangin tutnamun niam pen ah na vatu zo ding a; huchiin a honsampa a hong chiangin, na kiangah, Lawm, tutnamum hoih deuh ah tu in, a honchi theiding. Huchiin na anumpihte mitmuhin pahtawiin na om ding.


Amma ni m'i sargay feemey bagu-bagu, m'i himandey bagu-bagu, m'i wayboro himandi bundu toorey mo beeri-beeri. 	 A maitamte uh na hihsia un, a milimte uh na sukgawp sak un, Asete uh na phuk sak zaw ding uh:


Waati din gaa no ay ga koy Irikoy feema do, Irikoy kaŋ ti ay farhã beero do nooya. Ya Irikoy, ay Irikoyo, Moolo beeri boŋ no ay ga ni saabu. 	 Huchiin, Pathian maitam kiangah ka pai ding, Pathian ka nuamna mahmah kiang ah. Pathian, ka Pathian aw, kaihgingin leng kon phat ding hi.Ka hinna aw, bangachia kun nilouh? Bangachia ka sunga buai na hia? Pathian lamen in: amah ka honphat ding ahi ngala, honpanpihpa leh ka Pathian.


Rabbi Kundeykoyo no k'a waadu, Zama nga ma boŋbeeray darza kulu ziibandi, A ma donda-caray candi ka kande ndunnya beeraykoyey kulu boŋ. 	 Sepaihte TOUPAN, thupina tengteng kisaktheihna nawngkaisak ding leh, leia mi zahtakhuai tengteng muhsithuaia omsak dingin, a sep hi.


Ay ga ni hirro daŋ za Teeku Cira gaa kala Filistancey teeko gaa, za saaji beero gaa mo kala isa me gaa, zama ay ga laabo borey daŋ ni kamba ra. Ni g'i gaaray mo ni jine. 	 Tuipi San akipan Philistinte tui pha hialin, gamdai akipanin lui chiang phain na gamgi ka khung ding: Na khuta a gam luah mite ka honpiak khiak ding jiakin: huchiin na maah amaute na hawlkhe ding hi.


Sihiyona ra zunubikooney goono ga humburu. Borey kaŋ wangu Irikoy goono ga jijiri, ka ne: «Iri ra may no ga hin ka goro danji kaŋ ga ŋwa banda? Iri ra may no ga hin ka goro tonyaŋo kaŋ ga duumi banda?» 	 Ziona mi gilou omten a lau ua; Pathian zahlou mite linnain a manta hi. I lak ua kua ahia thil kat mang ching mei kianga om ding? i lak uah kua ahia khantawna kang zoizoi kianga om ding?


Rabbi si muray da nga alkawlo, mate kaŋ cine boro fooyaŋ ga muray lasaabu, amma a ciya suurante araŋ se. A si ba boro kulu ma halaci, amma a ga ba boro kulu ma tuubi. 	 Mi khenkhat in zekai a sak bang un Toupa jaw a thuchiam lamah a zekai kei hi; kuamah manthat deih loua, mi tengteng hongkisik deihin, noumau lamah a dohzou ahi jaw hi.


woodin se no ni ga may ni ibarey se, ngey kaŋ yaŋ Rabbi ga donton ni gaa. Ni g'a te mo haray, da jaw, da banji, da hay kulu laami ra. I ga guuru-bi calu* daŋ ni jinda gaa mo kala waati kaŋ ni halaci. 	 Nou honsual dinga TOUPAN a honsawl ding na melmate uh na gilkial kawm leh, dangtak kawm leh vuaktang kawmin, thil bangkim tasam kawmin na sem ding uh; a honhihman masiah uh na ngawng uah sik hakkol a bang ding uh.


Annabey goono ga tangari annabitaray te. Alfagey goono ga may da ngey boŋ ibaay. Ay jama mo ga ba a ma ciya yaadin cine. Day, ifo no araŋ ga te a bananta? 	 Jawlneiten juau thu a gen ua, siamputen lah amau thuthuin vai a hawm ua, ka miten lah huchibang hih a ut uhi, atawptawp ah bang chiin na hih ding ua leh?


Abiya nda nga borey n'i wi da wiyaŋ bambata. Israyla boro zambar zangu gu kaŋ suubanante yaŋ no, i n'i wi. 	 Huchiin Abija leh a heuten amau a thak ek uhi: huchiin Israel mi tel ngen nuai nga a that uh.


da Noga, da Nefeg, da Yafiya, 	 Huan Noga, Nepek, Japhia;


«Amma da ni n'ay no nd'a, ay ga ni ŋwaaray, ma maa ay se. Ay ga ni no nooru faro se. M'a ta ay gaa, ay mo g'ay bora kaŋ bu din fiji noodin.» 	 Huan, huai gama mite theihin Ephron kiangah, Pha na sak phot leh hehpihin hon ngaikhiain; lou man pen jaw kon pe ding; keia kipanin la inla, tualai kia ah ka misi ka vui ding hi, chiin, a gena.


Irikoy bora na alaamayaŋ mo cabe han din hane ka ne: «Alaama kaŋ Rabbi ci neeya: Guna, feema wo ga kortu. Booso kaŋ go a ra mo ga mun.» 	 Huan, huai ni mahin chiamtehna a pia a, hiai toupan chiamtehna ding a chih ahi: ngaiin, maitam a hong khangkham dinga, a tunga meivute a hong bo vek ding, chih, chiin.


A n'i sinji mo hal abada abadin, A na hin sanni te mo kaŋ si gana. 	 Aman huaite khantawn khantawn adingin a hihkipa: khen nawn theihlouh dingin a gite uh a khung kipta.


D'a jiirey to igu hal a koy ka to jiiri waranka, kala ni ma alboro lasaabu sekel waranka, wayboro mo sekel way. 	 Huan, kum nga akipana kum sawmniha upa ahihleh, na seh dan ding pasal sekel sawmnih numei bel sekel sawm ahi ding.


I ga ba boro beerey nangorayey diina marga fuwey ra, da jine goray bucey do. 	 Kikhopna ina tutphah hoih pen bang, ankuangluina-a mun hoihpen bang, a nuamtuam nak uh;


Amma talibey konda Sawulu cino ra k'a zumandi cilla fo ra birni cinaro fune fo gaa. 	 Himahleh, a nungzuiten amah a pi ua, janin kulh tohlet ah bawmin a khaikheta uhi.


Zowan mayraykoyey ciya saamoyaŋ, Nof mayraykoyey mo go halliyaŋ ra, Ngey kaŋ ga ti a kunda lokoto tondo na Misira laabo borey darandi. 	 Zoan khuaa mi liante mi hai a hong hita ua, Noph khuaa mi liante khem in a omta uh; Aigupta namte ninga suangten Aiguptate lah a vak mang saktaa.


Woodin sabbay se no ay ga di kaŋ ni dondonandiyaŋey kulu ga saba no. Ay ga konna tangari fondo kulu mo. 	 Huaijiakin thil peuhmah thu-a na thuzohna thu tengteng tuh dikin ka theia; omdan dikou peuhmah ka hua ahi.


A goono ga ci malayka iddanta kaŋ gonda hilli se ka ne: «Malayka taaca din kaŋ yaŋ go hawante Ufratis isa beero me gaa, m'i feeri.» 	 Huai awin tuh angel gukna pengkul nei kiangah, Luipi Euphratisa angel li hena omte phel in, a chi a.


Sanku fa binde kaŋ ni ga ne ni mana di a! Ciiti sanno go a jine, kala ni m'a batu. 	 Nang ngial houh: Amah ka mu kei, a thu maah a om, amah ka ngak hi, na chih vial.


Ma laakalkooni dondonandi, nga mo ga tonton da laakal. Ma adilante dondonandi, a ga tonton da bayray. 	 Mi pil kiangah hilhna pe lechin, a pilzo lai dinga: mi diktat sinsakin,


A na Lotu kaŋ ti boro adili faaba mo, nga kaŋ bina sara gumo boro laaley furkutaray gora sabbay se. 	 huan, Lota mi diktat, mi giloute omdan huk tak jiaka lungkham mahmahpa tuh a hondamtaa;


I ra boro fooyaŋ bare ka lamba Bulos da Sila gaa. Gareku borey kaŋ yaŋ ga sududu _Irikoy se__ jama boobo, da wayboro beerey mo, manti jama kayna no. 	 Huchiin, a lak ua khenkhatin a ging ua, Paula leh Sila a kithuahpihta uhi; Pathian limsak Grik mipi thupi tak leh numei makai tampi toh.


I kay ngey nangey ra ka caw Rabbi ngey Irikoyo asariya* tira ra, danga zaari farsimi taacanta i goono ga kay. Sanda yaadin cine gayyaŋ koyne, i goono ga ngey taali ci ka sududu Rabbi ngey Irikoyo se. 	 Huan a mun uah a ding ua, TOUPA a Pathian uh dan laibu sungah ni khata a sehlina teng a sim ua; a sehlina teng thupha a tawi ua, TOUPA Pathian uh a beta uhi.


I ma kande hincin jindi fo mo kaŋ ga te zunubi se sargay. I g'i tonton han kulu sargay kaŋ i ga ton gaa, nga nda nga ŋwaari sarga d'a haŋyaŋ sarga gaa. 	 Khelh thoihna ding keltal khat toh; halmang thillat lat gige leh huaia tangbuang thillat leh huai a dawn ding thillat sim lou in.


Ni baaba wayme haawi ni ma s'a feeri, zama ni baaba nya ize no. 	 Na pa sanggamnu vuaktanna na lem ding ahi kei; na pa tanaunu nai ahi hi.


Araŋ guuni-guuni mo araŋ kuuru-fuwey ra ka ne: «Zama Rabbi konna iri, a se no a n'iri kaa Misira laabo ra, k'iri daŋ Amorancey kambe ra, zama i m'iri halaci. 	 Na puan innte uah na phun ua, TOUPA'N a hon huat ziak in hon hihmang ding a, Amorte khut a hon pe ding in Aigupta gam a kipan hon pikhia ahi.


A salaŋ i se buru sari himando ra, I n'a seedey da hin sanno kaŋ a no i se din haggoy. 	 Mei dingah a kiang uah thu a gena: a thutheihsakte leh thuseh a piak tuh a jui jel uhi.


I go ga lamba k'a batu mo, zama ngey m'a di a me sanney ra. 	 a pau khelh zenzena mat tumin a tang gige uh.


Ni ga di boro kaŋ gonda laakal nga boŋ diyaŋo gaa? Saamo gonda beeje ka bisa bora din. 	 Amah kideihnaa pil mi na mu hi? Amah akipan sangin mihai akipan lametna a om jaw hi.


Feej'izey go ni bankaaray kaymi sabbay se, Hincin izey mo fari daymi nooru no. 	 Belamnouten na puansilh ding honpe ding, huan kelten na lou man ding:Huan na an dingin, na inkote an dingin kel nawitul kiching a om ding hi; huan na nungakte vakna dingin.


‹Haŋ kaŋ Rabbi ci neeya: Araŋ ma si ziji fa! Araŋ ma si araŋ nya-izey Israyla izey wongu mo. Boro kulu ma ye ka koy nga kwaara, zama woone wo, ay do no a fun.› » I binde maa Rabbi sanno ka ngey fondo di ka ye, Rabbi sanno boŋ. 	 Toupan hichiin a chi, Vahoh tou kei un, Israel suan, na unaute vadou sam kei un; na in lam chiat uah pai nawn vek un; hiai hi kei hih ahi, chiin genin, chiin, Huchiin Toupa thu a mang ua, Toupa thu bangin a kik nawn ua, a pai nawn vek uh.


I go no, saaya kaŋ i na sargay kaŋ i ga ton no ka ban, a banda kala Yehu ne nga doogarey da nga soojey se: «Wa furo k'i kulu wi, baa afolloŋ ma si fatta.» I n'i kar mo nda takuba. Doogarey da soojey n'i furu taray. I furo hala Baal fu-izo ra. 	 Huan, halmang thillat a lat khit takin hichi ahi a, Jehuin galvil sepaih leh a heutute uh kiangah, Valut unla, va that un; kuamah suakta sak keiun, a chi a. huan, namsauin a sat jialjial ua; huan galvil sepaih leh a heutute un a paikhia ua, huan, Baal insung ah a lut ua.


Zama Rabbi baa ga ti a jama, Yakuba mo ga ti a wane haro. 	 TOUPA tantuan jaw a mite ahi ua; Jakobte lah a goutan ahi uhi.


A n'i guna, a ho hala nga ga du hay fo i gaa. 	 Huan, aman a lak ua banghiam muh a lamena, a en a.


Cimbeeri ra no Nuhu, waato kaŋ Irikoy n'a bayrandi nda hariyaŋ kaŋ borey mana di ce fo, kaŋ Irikoy humburkumay n'a di, a na hi soola zama nga windi borey ma du faaba. Woodin do no a na ndunnya zeeri ka ciya adilitaray tubuko, kaŋ boro kaŋ cimandi ga du. 	 Ginnain Noa tuh thil muh nailouhte lam thu ah Pathian hilha naomin, Pathian laudan siamin, a inkuansung hotdamna dingin longa bawla; huaiin khovel siamlouh a tangsakta a, ginna jiaka om diktatna gouluahpa ahong hi hi.


Babila bonkoono Belsazzar zamana jiiri sintina ra, Daniyel na hindiri nda bangandiyaŋ te, nga boŋo ra wane, kaŋ a go nga dima boŋ ga kani. Saaya din a na hindiro hantum, a n'a misey mo ci. 	 Babulon kumpipa Belsazar kum khatna kumin Danialin mang leh a lupna tunga a lutanga mengmuhna a neia; huan mang tuh a gelha a thute a kimin a gen hi.


Samson binde kani kala cino farsi bindi, gaa no a tun. A na birno me daabirjo nd'a ganji hinka d'a karangala di k'i dagu. A n'i sambu nga jasey gaa ka kond'ey tondo kaŋ go Hebron jine din yollo boŋ. 	 Huan, Samson bel jankim tanin a luma, huan, jankimin a thoua, khopi kulh kongkhakte leh a khuam nih a lena, a kalhnate toh a phawi khe veka, a liangjang ah a pua, Hebron jawn mualvumah a pu tou buambuam mai hi.


I ne: «Araŋ si furo nda tamey din neewo, zama araŋ gonda miila araŋ ma hari te kaŋ ga alhakku candi ka dake iri boŋ Rabbi jine i m'iri taaley d'iri zunubey tonton da baayaŋ. Zama baa sohõ iri alhakko ga beeri, futay korno mo go no Israyla boŋ.» 	 Salte na honpi lut ding uh ahi kei: ka khelhna uh leh ka tatlekna uh behlapin, TOUPA tungah tatlekna non tungsaksin uh ahi, ka khelhna uh a thupi mahmah ngala, Israel mite tungah hehna thupi tak a om hi, ana chi ua.


Adduwa banda a tun ka kaa talibey do k'i gar jirbi gaa, bine saray sabbay se. 	 Huan, a thum khita a thohin, nungjuite kiangah a honga, a lungkham jiakun a na ihmu uh a mu a;


Yakuba ne i se: «Nya-izey, araŋ ya man boroyaŋ no?» I ne: «Haran no iri go.» 	 Huan, Jakobin, a kiang uah, ka unaute aw, koi lama mi na hi ua? achi a. Huan, amau, Haran kho lam mi ka hi uh, a chi ua.


A na nga goyo hino cabe nga jama se, Za kaŋ a na dumi cindey tubey no i se. 	 A thilhihte thilhihtheihdan a mite kiangah a langsaka, nam chih gouluah ding a kiang ua piain.


Saaya kaŋ Haruna di a, a na sargay feema cina a jine. Haruna fe mo ka ne: «Suba i ga sududu batu te Rabbi se.» 	 Aronin huai a muh takin, a maah maitam a bawla, huan Aronin thuphuanna a neia, Jingchiang TOUPA dia ankuangluina ahi, a chi a.


Waato kaŋ a zumbu Kaysariya, a koy ka Almasihu marga fo, gaa no a koy Antiyos. 	 Huan, Kaisaria khua ah a hongkaia, Jerusalem khua ah a hohtou a, saptuamte chibai a buka; huai khitin Antiok khua ah a hohsukta hi.


Nin, boro izo, kala ni ma windo wo cabe Israyla dumo se, zama i ma haaw i zunubey sabbay se. I m'a deedando mo neesi. 	 Huan nang mihing tapa, a inpi lim uh Israel inkote kiang ah ensak in; a thil hihkhelh uh a zumpih theihna ding un, a bawldan ding leng na nateh uhen.


Zama iri si candi ka bisa iri hirro meyo gaa, danga a mana to araŋ do, zama iri no ka kaa sintina hal araŋ do ka kande Almasihu Baaru Hanna. 	 Uk phal louhpi honuk bangin ka huap lian lo ngal kei ua; Kris Tanchin Hoih genin na kho pha un leng ka hongpai uhi.


Waato din gaa Israyla na diyayaŋ donton Edom bonkoono gaa ka ne: ‹Ay ga ni ŋwaaray, ma naŋ ay ma gana ka bisa ni laabo ra.› Amma Edom bonkoono mana yadda. Yaadin mo no a ye ka donton Mowab bonkoono mo gaa, nga mo wangu. Israyla binde goro noodin Kades. 	 Israelten Edom kumpipa kiangah, Hehpihtakin na gamah ka paisuak ding uh, chiin palai a sawl ua: himahleh Edom kumpipain a nangaikhe nuam kei. Huan, huchimahbangin Moab kumpipa kiangah a sawl nawna: himahleh pha a nasa keia: huchiin Israelte Kades ah a omta uh.


Woodin sabbay se no dumi gaabikooni ga ni beerandi. Ndunnya dumey kaŋ sinda bakaraw gallo ga humburu nin. 	 Huaijiakin mi hat mahmahten a honpahtawi ding ua, nam kihtakhuai mahmah khopiin a honkihta ding uhi.


Ay, Bulos, ay ya Almasihu Yesu diya no Irikoy miila do. Ay go ga hantum hanantey da naanaykoyey se kaŋ yaŋ go Afasos kwaara Almasihu ra. 	 Paula, Pathian deihlama Kris Jesu sawltakin, misiangthou Ephesa khuaa om Kris Jesu-a mi ginomte kiangah:


Amma ay g'ay tamey donton ni do suba mãsancine. I ga ni windo da ni tamey windey fisi. A ga ciya mo, ni hari kaana kulu, i g'a sambu ngey kambey ra ka dira nd'a.» 	 Himahleh jingchiangin hichih hun ding khawngin ka mite na kiangah ka honsawl dinga, na in leh na mite in a honmai ding ua; huan, hichi ahi dinga, na mit lala a la ding ua, a honpaipih vek ding uh, chiin, a chi ua.


Borey kulu margu Bonkoono Suleymanu do bato se Etanin hando ra, kaŋ ga ti handu iyyanta. 	 Huan, Israel mi tengteng Ethanim kha, (kha sagihnaah) ankuang luinaah kumpipa Solomon kiangah a kikaikhawm vek uhi.


Baa hinzanta na Zakkur di, da nga izey da nga nya-izey, i boro way cindi hinka no. 	 Thumveina bel Zakur tungah, a tapate leh a unaute sawm leh nih ahi uh;


Yaadin gaa, iri m'iri bato* te, manti nda dalbu zeeno, wala nda zamba nda laala wane bo, amma iri m'a te da buuru kaŋ sinda dalbu, ihanno nda cimi wane. 	 Huaijiakin, ankuanglui ni hang silngou luia ankuanglui louin, nunsia leh gitlouhna silngoua leng ankuanglui sam lou in, takna leh thutak tanghou silngou soh louhin ankuang i lui zo ding uh.


Baa haari teeyaŋ si ganji bine gonda hasaraw. Haari wo, a ga hin ka kokor da bine tiŋay. 	 Lungtang nuihna nangawn lungkhamna ahia; huan vualnopna tawpna gikna ahi.


Bora kaŋ na ni saŋ garbe fo gaa, m'afa mo bare a se. Bora kaŋ ga ni taafe sambu, ma si wang'a se ni kwaayo mo. 	 Biang langkhata honbengpa tuh a lehlam leng dohin; huan, na puan honlaksakpa kiangah na puannak leng it ken.


Musa ne: «Yaa no Rabbi lordi: Kal i ma jisi zaari fo neesiji hal araŋ zamaney kulu me, zama i ma di ŋwaaro kaŋ ay n'araŋ ŋwaayandi nd'a ganjo ra, saaya kaŋ ay n'araŋ kaa Misira laabo ra.» 	 Huan Mosiin, Hiai thil jaw TOUPA thupiak ahi, na khang na khang ua dingin omer khat thun dim un; Aigupta gama kipana ka honpi khiak laia, gamdaia ka honvakna tanghou a muh theihna ding un, a chi a.


Absalom tu Yowab se ka ne: «Guna, ay donton ni gaa. Ay go ga ne: Ma kaa neewo zama ay ma ni donton bonkoono do ka ne: ‹Ifo se no ay kaa ka fun Gesur? A bisa ay se ay ma goro noodin hala hõ.› Sohõ binde, ma naŋ ay ma di bonkoono moyduma. Da laala fo go no ay do mo, a m'ay wi.» 	 Huan, Absalom in Joab a dawng a, Ngai dih, Bangdia Gesur a kipan a hong ka hia? Huailai ah om thek leng kei dia hoih zo mah ding, chi a kumpipa kiang a sawl dia hon thukhak ing a; huaiziak in kumpipa mel hon musak in; huan, thu ginatlouhna nei ka hih leh hon hihlum mai leh a ke, a chi a.Huchi in Joab kumpipa kiang ah a hoh a, a hilh a; huan, Absalom a sam a, kumpipa kiang ah a hoh a, huan kumpipa ma ah a mai a lei si in a khupboh a; huan, kumpipa'n Absalom a tawp hi.


Nzarfu korbayyaŋ gaa no i na zaara fooyaŋ dumi sarku marbre tondi bonjare yaŋ gaa, zaara kwaaray da suudi wane yaŋ. I n'i haw da lin* baano korfoyaŋ, ikwaaray da suniya wane. Wura nda nzarfu goray daariyaŋ go no mo marbre daba boŋ, kaŋ gonda iciray da ikwaaray da isay da ibi. 	 Puan kang khaite, a hing, a dum, puanmalngat hoih leh sandup khauzangtea dangka zungbuhte leh suangpak khuamtea henden a om a: tutnanemte dangkaeng leh dangkaa bawl, suangchiang suangpak san, ngou, eng leh voma bawl tungah a om ua.


Baa zunubikooni na goy laalo te sorro zangu, hala mo a gay ndunnya ra, kulu nda yaadin ay bay kaŋ borey kaŋ yaŋ ga humburu Irikoy ga goro baani, zama i ga humburu a moy. 	 Mikhialin golou za vei hihin, a nite susau mahleh, Pathian kihtamite amaua dingin a hoih ding chih ka thei mahmah hi, a maa laudan siamte:


Ay, Nebukadnezzar, ay go ay kwaara, fulanzamyaŋ waate. Ay go ga zaada ay faada ra. 	 Kei Nebukadnezzar ka in sungah ka khawla, ka inpi sungah ka luna,


Amma Siddim gooro ga to da gudron guusuyaŋ. Saduma koyo da Gomorata koyo zuru ka kaŋ i ra. Borey kaŋ yaŋ cindi mo zuru ka koy tondi beerey ra. 	 Huan, Siddim guam longnai khukin a dim a; huan, Sodom leh Gomorra kho kumpipate a taikek ua, huai laiah a kia ua, ke valte tang ah a tai touta uhi.


da Bayt-Peyor, da Pisga zumbanta da Bayt-Yesimot, 	 Bethpeor te, Pisga kham pang te, Beth-jesimoth te:


Ziimey mana hin ka kay Musa jine jaŋey din sabbay se, zama jaŋey go ziimey da Misirancey kulu gaa. 	 Huchiin meimatumte jiakin mitkhialdawitawite Mosi maah a ding theita kei ua; mitkhialdawitawite tung leh, Aiguptate tungah lah meimatum a om ngala.


Sohõ ni ma tun ka zumbu ganda ka koy i banda. Ma si hay kulu sikka, zama ay no k'i donton.» 	 Huchiin, thou inla, kum inla, bangmah ginglel louin amau jui in; amau ka sawl ahi uh, a chi a.


Ay taabo ra ay na Rabbi ce. Rabbi tu ay se k'ay jisi nangu yulwante ra. 	 Ka mangbatna akipanin TOUPA tuh ka sama: TOUPAN hondawnga, mun awngthawl ah honomsakta hi.


Kala bonkoono da Haman koy bato do bonkoono wando Esta do. 	 Huchiin kumpipa leh Haman kumpinu Esther toh annekna ah a hong ua.


Waato kaŋ dumi cindey maa woodin, i goono ga farhã ka Rabbi sanno beerandi. I boro kulu mo kaŋ yaŋ i n'i waadu fundi hal abada duura gaa cimandi. 	 Huan, Jentelten huai thu a jak un, a kipak ua, Pathian thu a pahtawi ua, huan, khantawna hing dinga seh peuhmahin a gingta uhi.


Jare fo se kosaray taafeyaŋ ga to kambe kar way cindi gu, windi bundey ihinza no, dabey mo ihinza. 	 Kongpi sik khatlama puankhaite tong sawm leh nga ahi ding: a khuamte thum, a kingakna khuakkuak thum.


Nga no ga ti cimi Biya kaŋ ndunnya si hin k'a ta, zama a si di a, a s'a bay mo. Amma araŋ wo g'a bay, zama a goono ga goro araŋ banda, a ga bara araŋ ra mo. 	 Khovelin huai a nei theikei hi, amah amuh louh a, a theih louh behlap jiakin; nou tuh amah na thei ua, na kiang uah a om gige ngala, noumau ah a om ding ahi.


Waato din gaa Rabbi di kaŋ i ga konna Laya. A n'a gunda fiti, amma Rahila wo waygunu no. 	 Huan, Toupan Lea pen huatin a om chih a theia, huchiin a sul a honsaka; Rakil bel a chiing a.


Ay wo jaŋ follokom no, hala araŋ ma kande ay se boro woone wo a ma nga folla te ay jine? Boro wo no ga hin ka furo ay windo ra?» 	 Mihai ka kitaksap jiakin hia hiai mi a haidan hihlang dia ka maa na honpi uh? Hiai mi ka in ah a honglut tel mahmah ding maw? a chi a.


Zama iri no ga ti dambangantey, iri kaŋ goono ga sududu Irikoy Biya ra ka farhã Almasihu Yesu ra. Iri sinda mo gaaham do naanay, 	 Pathian khaa bia, Kris Jesu suang, zeksum diktak i hi ngal ua, huan pumpi ah suanding i neikei uhi.


Woone yaŋ ga wayborey kaŋ kurnyey bu windey ŋwa, i ga adduwa kuuku te ka te ce birji mo. I ga du ciiti konno kaŋ ga jaase ikulu.» 	 meithai in a ne gai ua, tangpi khemna dingin sawtpipi a thum uh; huaiten siamlouhtanna lianjaw a tang ding uh hi, a chi a.


Zama Farisi fonda borey da Yahudancey kulu si ŋwa kala nd'i na ngey kambey nyun jina, arkusey* alaadey boŋ. 	 Pharisai leh Juda tengtengin, Upate thugousiah a pom chinten jiak un a khut uh houhtaka a sil kei uleh a ne ngei kei uh.


amma a mana kand'a kubayyaŋ hukumo meyo gaa ka salle sargay Rabbi se, nga Irikoyo nangora jine -- i ga kuri lasaabu bora din boŋ. A na kuri dooru. I ma bora din waasu ka kaa nga jama ra. 	 TOUPA biakbuk ma a TOUPA a ding a thillat ding a kihoupihna puan inn kongpi bul a hon tawilou peuhmah, huai mi sisan suah a ngaih ahi ding; sisan suah ngei ahi, huai zaw a chipihte lak a kipan tuamkoih a om ding ahi.


Beyerot borey binde zuru ka koy Jittayim. I goono ga yawtaray goray te noodin hala hõ. 	 (Beeroth bel Benjamin gam a sim ahi ngal a: Beeroth khua a mite Gitaim ah a tai ua, tu tan in huailai ah a om uh. )


Amma a koyo tu ka ne a se: ‹Ni ya tam laalo no, kaŋ ga hawfun mo! Ni bay kaŋ ay ga wi naŋ kaŋ manti ay k'a duma, ay ga margu mo naŋ kaŋ ay mana say. 	 A pu'n a kiang ah, Sikha gilou leh zongjaw, ka tuh louhna ah leng ka at a, ka thehlouhna ah leng ka khawm nak chih na thei maw?


Naŋ bora din ma ciya sanda galley kaŋ yaŋ Rabbi zeeri, A mana jalla i gaa mo. A ma maa kuuwayaŋ susubay, Da wongu ceyaŋ mo wayna go zaari sance, 	 Huai mi lah, TOUPAN hehpih het loua a sukgawp khuate bangin om hen, jingsang lamin kikou husa ja henla, sun ahih chiangin galdou husa;


«Ma alaama ŋwaaray ni boŋ se Rabbi ni Irikoyo do. A ma guusu danga Alaahara, wala a ma ziji sanda beene batama cine.» 	 TOUPA na Pathian kiangah chiamtehna ngen in; thukpi ah hiam, tunglam sangpi ah hiam ngen in, a chi a.


Boro kulu si hin ka kaa ay do kala day da Baaba kaŋ n'ay donton m'a candi, ay mo g'a tunandi zaari bananta ra. 	 Pa honsawlpan a hip kei leh kuamah ka kiangah a hongpai theikei; huan, ken ni tawpni chiah a hongpai tuh ka kai thou ding.


I ne a se: «Ni goono ga maa haŋ kaŋ no borey wo goono ga ci, wala?» Yesu mo ne i se: «Oho. Araŋ mana caw ce fo kaŋ ‹Attaciriyey da naanandey me ra no ni na kukuyaŋey toonandi?› » 	 a kiang ah, Hiaite thugen na ja hia? a chi ua. Huan, Jesu'n a kiang uah, Ja e; Naungekte leh nawi nelaite kam a pawt in pahtawina na hihkimta, chih na sim ngeikei ua hia? A chi a.


nga no i na banda bare Irikoy gaa -- a si hin ka te i ma ye ka bare koyne ka kaa tuubiyaŋ do. Zama borey din goono ga Irikoy Izo kanji koyne ngey boŋ se, k'a haawandi mo taray kwaaray. 	 ginna a kiheimangsan uleh bel, huchibang mite jaw a kisik nading ua bawlthak theih ahi kei uhi; Pathian Tapa amau adinga kilhlum tuan nawna selphou a hih jiakun.


Amma waato kaŋ bato jirbey to bindi, Yesu ziji ka koy Irikoy windo ra ka sintin ka dondonandi. 	 Huan, ankuanglui san lai takin, Jesu Pathian biakin ah a hoh tou a, thu a hilha.


Wa si ye ka salaŋ da boŋbeeray gumo, Fooma sanni ma si fun araŋ me ra mo, Zama Rabbi Irikoy ya Bayraykoy no. Nga mo no ga goyey kulu neesi. 	 Huchi tela kisatheiin thu gen nawn kei unla; na kam ua kipan in pau uang himhim pawt kei leh; TOUPA lah pilna Pathian ahi ngala, aman thilhihte hoihtakin a buk jel hi.


I goono ga dadab kubay ra, kaari si no. A ga naŋ i ma dira ka teeni sanda boro kaŋ bugu cine. 	 Vakna beiin khomial ah a mai ua, huan zukhammi bangin amau a hoisak hi.


Sududuyaŋ batey jirbey ra da margey ra mo, ŋwaari sargay ma ciya hamni kilo fo yeeji fo banda, kilo fo mo koyne feeji gaaru fo banda. Feej'izey se mo haŋ kaŋ me a ga hin ka no day no, da ji butal fo mo kilo fo kulu banda. 	 Huan ankuanglui nite leh ankuangluipi ah te tanghou lat bawngtal tuai khat ah epha khat, belamtal khat ah epha khat, belamnou penah a piak theih bangbang, epha khatah sathau hin khat jel ahi ding ahi.


Ay no ka ndunnya te, Ay na boro taka a boŋ mo. Ay kambey no ka beeney salle, I kundey kulu mo, ay no k'i sasare. 	 Lei ka bawla, a tunga mihing om leng ka bawla: keimahin ka khut ngeiin, van ka kai palha, a sepaihte leng thu ka pia,


Za ce taamo gaa kal a ma koy boŋo gaa kulu sinda baani. Kala marayyaŋ, da burbunduyaŋ, Da jomboyaŋ kaŋ ga hinni dooru. Boro kulu mana i kankam, i man'i haw, I man'i tuusu nda ji mo. 	 Khepek nuaia kipana lutang phain damlai himhim a om kei; chikeh, vuak sidup ek, meima nai la ngen ahi: huaite lah a mek bing kei ua, tuam leng a tuam sam kei ua, sathau leng a nuh kei uh.


Ni ma Lawitey kayandi Rabbi jine. Israyla izey mo ga ngey kambey salle Lawitey boŋ. 	 Huan, Levite TOUPA kiangah na lan dinga; Israel suanten Levite tungah a khut uh a nga ding uh:


Yehu Hanani izo kaŋ ga fonnay, nga mo fatta zama nga ma bonkoono kubay se. Kal a ne bonkoono Yehosafat se: «A ga hima ni se ni ma boro laaley gaa, wala? Ni ma ba borey kaŋ yaŋ ga konna Rabbi? Woodin se binde Rabbi futay korna go ni boŋ. 	 Huan, Jawlnei Hanani tapa Jehuin a nadawna, kumpipa Jehosaphat kiangah, Mi gilou na panpihin TOUPA mudahmite na it sin ahi maw? hiai jiakin TOUPA hehna, na tungah a hongomta ahi.


Waato din gaa bonkoono ne Ziba se: «Guna, hay kulu kaŋ go Mefiboset kambe ra, kulu ni wane no.» Ziba mo ne: «Ay ga sombu ni jine. Ya koyo ay bonkoono, naŋ ay ma du gaakuri ni jine.» 	 Huan, kumpipa'n Ziba kiang ah, Ngai in, Mephiboseth thil neih tengteng nang a vek ahita, a chi a. Huan, Ziba in, Chibai ka hon buk petmah ahi; toupa ka pu aw, na mittun zel ka tum ding, a chi a.


Sanda saajo tuurey ra pom* nya, Yaadin cine no ay baakwa ga hima arwasey game ra. A biyo ra goray ga kaan ay se gumo. A tuuri izey mo haŋ kaŋ ga kaan ay meyo ra no. 	 Gamlak singte laka apul kung bangin, huchibangin tapate lakah ka ngaihnou a om hi. Nakpia kipahna toh a lim nuaiah ka tua, a gah tuh ka chepin a khum hi.


Zama ndunnya kaŋ ga kaa, kaŋ ciine iri goono ga te, Irikoy man'a daŋ malaykey mayra ra. 	 Khovel hongom ding a tanchin I gen uh, angelte nuaiah jaw a koih kei hi.


Koyne, Musa na Gad kunda no tubu, Gad izey i almayaaley boŋ. 	 Huan, Mosiin Gad chi, Gad suante a inkuan dungjui jel un gam a pia.


Ni ma ne Yahuda bonkoono banda se mo: Wa maa Rabbi sanno. 	 Juda kumpipa inkote tungtang thu ah; TOUPA thu ngaikhia un,


Manasse mo mana Bayt-Seyan gorokoy da nga kwaarey gaaray, wala Taanak gorokoy da ngey kwaarey, wala Dor gorokoy da ngey kwaarey, wala Ibleyam gorokoy da ngey kwaarey, wala Mageddo gorokoy da ngey kwaarey. Amma Kanaanancey na ngey goray te noodin laabo ra. 	 Huan, Manassi leh Beth-sean khua leh a khopela omte, Dor khua leh a khopela omte, Ibleam khua leh a khopela omte, Megido khua leh a khopela omte a delh khe kei; huai gamah bel Kanante a om nilouhta uhi.


Yesu mo ne i se; «Ay mo si ci araŋ se dabari kaŋ dumi no ay goono ga hayey din te d'a.» 	 Huan, Jesun a kianguah, Ken leng kua thuin ahia hiai thil ka hih, ka honhilh sam kei ding, a chi a.


Ay ga laakal d'ay muraadey fonda kaŋ go cimi toonante ra. Waati fo no ni ga kaa ay do? Bine sabayaŋ no ay ga dira nd'a ay windo ra. 	 Lam hoih kimah pil takin ka om dinga: aw chikchiangin ahia ka kianga na hongpai ding? Ka in sungah lungtang hoihkim puin ka om ding hi.


Amma a goono ga Irikoy alkawlo guna. A mana sikka ka jaŋ cimbeeri, amma a te gaabi cimbeeri ra ka Irikoy beerandi. 	 Himahleh, ginna tasamin Pathian thuchiam a ging lel keia, Pathian a pahtawia,


I kande a se ŋwaari a ma ŋwa. Amma a ne: «Ay si ŋwa kala nd'ay n'ay kaayaŋo sabaabo ci jina.» Laban mo ne: «Ma salaŋ.» 	 Huan, Abraham sikha maah nek ding a lui ua; himahleh, aman, ka hong na san thu kagen mateng ka ne kei ding, achia. Huan, aman, gen ve, achia.


A fundo mo deeji Yakuba ize wayo Dina gaa, a ga ba wandiya. A na gomni sanni te wandiya se. 	 Huan, a lungsim Jakob tanu Dina tungah a om bikbeka, huai nungak lah a ita, amah kamsiam takin a houpiha.


Alboro zangu hinka mo fatta Urusalima birno ra Absalom banda kaŋ yaŋ i n'i ce no, amma jaŋ-ka-bay ra no i koy. I mana bay hay kulu gaa. 	 Huan, Absalom kiang ah a mi sap, mi zanih Jerusalem a kipan a hoh tei ua, lungsim hoihtak pu in a hoh ua, bangmah a theikei uh.


Ma ni cey laawalo sasabandi, Ni fondey kulu mo ga tabbat. 	 Na khe lampi pheisak inla, huan na lampi tengteng hihkipin omsak inKhut taklam ah hiam veilam ah hiam pial ken: gilou akipanin na khe suan in.


Abisuwa ize, Fineyas ize, Eliyezar ize, alfaga beero Haruna ize -- 	 Ahisua tapa, Phineha tapa, Eleazar tapa, Aron siampulian tapa:


Gaa no da ni gonda hay fo kaŋ ni ga ba ni ma ci, Ma tu ay se. Ni ma salaŋ, zama ay ga ba ay ma ni adilandi*. 	 Gending mahmah na neih leh, hon dawng in: Pau in, siam hontansak lah ka ut ngala.Na neih kei leh, kei honngaikhia in: dai inla pilna ka honsinsak ding hi.


Talibey koy mo ka kawyey gana ka Baaru Hanna waazu ka borey no baani nangu kulu. 	 Huchiin, a kuanta ua, khua a tawn vialvial ua. Gam chihah Tanchiin Hoih a hilh ua, mi a hihdam jel uh.


Zama alwaati ga kaa kaŋ borey si hin suuru nda dondonandiyaŋ cimi-cimo, amma i ga dondonandikoyaŋ margu ngey boŋ se, ngey bine ibaay laaley boŋ, kaŋ ga ci i se haŋ kaŋ ga kaan i hangey se. 	 Thuhilhna dik a ngaihkhiak ngaplouh hun uh hongtung ding ahi ngal a; abilte uh a zau ziakin amau deihlam bangin heutute a kiang uah a khawm zaw ding ua:


Kala day, haŋ kaŋ zankey da borey kaŋ yaŋ koy ay banda ŋwa. Aner da Eskol da Mamre mo, naŋ i ma sambu ngey baa.» 	 Tangvalte nek mang leh, ka mi paipihte tantuan kia loujaw kala kei ding; Anerte, Eskolte, Mamreten a tantuan uh la uhen, a chi hi.


A ciya mo, i go boro fo fijiyaŋ gaa, kal i na soojeyaŋ fonnay. I na bora jindaw Iliyasu saara ra. Kaŋ bora lamba Iliyasu biriyey gaa, kal a ye ka tun ka kay nga cey boŋ. 	 Huan, mi khat a vui sin lai tak un hichi ahi a, ngaiin, mi pawl khat a mu ua; huchiin huai mi Elisa hanah a khe mawk ua; huan, a luangin Elisa guhte a sukkhak takin, a hong hing nawna, a dingta hi.


Saaya kaŋ a salaŋ ay se sanni woodin yaŋ boŋ, kal ay n'ay moyduma ye ganda ka te sum! 	 Huan hiai thute banga ka kianga aman thu a gen khitin ka mai lei lam ka ngata, ka pau theikei.


Kal a ne: «Haciika ay ga ne araŋ se: hari kaŋ wayboro talka wo kaŋ kurnye bu daŋ, a bisa i kulu wane. 	 Huchiin, Chih taktakin ka honhilh ahi, Hiai tengteng sangin tua meithai tagah takin a khe tam jaw;


Zabluna izey mo ga ti: Saredu, da Elon, da Yaleyel. 	 Huan, Zebulun tapate Sered te, Elon te, Jhaleel te ahi uhi.


Amma Farisi fonda borey da asariya dondonandikoy na Irikoy saawara furu ngey boŋ se, zama i man'a baptisma ta. 	 Pharisaite leh dan theimiten bel a kianga baptisma natangsa ahi kei ua, amaua dinga Pathianin a hoih dia a sehsak tuh a deih kei uh.


Amma Yesu go ga dangay. Kala alfaga beero ne a se: «Ay ga ni daŋ ni ma ze nda Irikoy fundikoono, kala ma ci iri se hala nin no ga ti Almasihu, Irikoy Izo?» 	 Jesu bel a dai dide a. Huan, siampu lianpen in a kiang ah, Pathian hing min in ka hon vau ahi, Kris, Pathian Tapa tuh na hi hia? hon hilh in, a chi a.


I moydumey sanni mo, i gonda boro moyduma. I boro taaca mo gonda muusu beeri moyduma kambe ŋwaari gaa haray, i boro taaca gonda haw yaaru moyduma kambe wow kambo haray, i boro taaca gonda zeeban moyduma. 	 A mel un a kibatpihte mihing mel bang ahi a, a li un a taklam pang uah humpinelkai mel a pu ua, a li un a veilam panguah bawngtal mel, bang a pu ua, ali un muvanlai mel bang a pu nawn ua, a mel uh huchibang ahi hi;


Waato kaŋ a salaŋ ka ban, a ne Siman se: «Ma tuti ka koy naŋ kaŋ ga guusu, k'araŋ taarey zumandi zama araŋ ma du.» 	 Huan, thugen a tawpin, Simon kiangah, Li thuk lam naih unla, nga man dingin, na lente uh pai un, a chi a.


Ya Rabbi Irikoy Kundeykoyo, Waatifo no ni ga futay naŋ ni borey adduwa se? 	 Amaute khitui-tanghouin na vaka, khitui dawn dingin tehna lian takin na pe jel hi.


«Ma salaŋ Israyla izey se ka ne: D'araŋ wala araŋ banda boro fo go no kaŋ harram buuko gaa lambayaŋ sabbay se, wala mo d'a go naaruyaŋ ra nangu mooro, kulu nda yaadin a ga Paska bato te Rabbi se. 	 Israel suante kiangah, Na lak ua kuapeuh, na suante uh laka kuapeuh, misiluang jiaka siangthoulou hiam, na zin mang hiam a om zenzen uleh TOUPA adin paikan ankuangluina na nei tei himhim ding uhi:


Iri ga bay mo kaŋ Irikoy goono ga hay kulu margu ka goy borey kaŋ yaŋ ga ba r'a albarka se, sanda ngey se kaŋ yaŋ Irikoy ce nga waado boŋ nooya. 	 Huan, Pathian itte, aman a seh banga a sapte adin, a hoihna ding un bangkimin a sep sak chiat chih i thei hi:


Sohõ, ay izo, ma hangan ay se. Ma laakal daŋ ka te haŋ kaŋ ay ci ni se: 	 Huchiin, ka tapa, tuin kon thupiak bangin ka thu juiin.


Daw banakwa bumbo ma boro-wiyo din wi. Waati kulu kaŋ a kuband'a, a m'a wi. 	 Sisan phula mi'n tualthat mi a that pah mai ding: a muh peuh chiang in a hihlum ding ahi.


May no ga faham da ni futa hina? Ni futay korna da ni humburando ga saba nda care. 	 Kuan ahia na hehna thilhihtheihdan theia, nangmah kihtak dingdan banga na hehna theilou?


Waato kaŋ Irikoy n'a kaa, a na Dawda tunandi a ma ciya i se bonkooni. Dawda boŋ no Irikoy seeda ka ne: ‹Ay di Dawda, Yasse izo, boro no kaŋ ga saba nd'ay bina, kaŋ g'ay miila kulu te.› 	 Huan, amah a suan mang nungin a kumpipa ding ua om dingin David a bawlta a; Pathianin huai thu theihsakin, David, Jesai tapa, ka lungtang bang pu mi ka mukheta, aman ka deihlam peuh a hih ding, a chi a.


Esta wandiyey d'a mantawey kaa ka ci a se. Bonkoono wande biti mo gumo. A na bankaaray samba ka ne i m'a daŋ Mordekay gaa, i ma bufu zaarey kaa a gaahamo gaa, amma a wongu k'a ta. 	 Huan Esther nungakte leh a heutute a hongpai ua huchiin a thu a mah a hilhta uhi; huchiin kumpinu a dah mahmah a: puansilh Mordekai silh dingin a khaka, amah akipana a saiippuan la khe dingin: himahleh a sang kei hi.


Suleymanu goono mo ga goro koytaray karga boŋ. 	 Huan, Solomon bel gam laltutphah ah a tuta hi.


Boro fo kaŋ go borey marga game ra ne a se: «Alfa, ma ci ay nya izo se a ma tubo fay in d'a game ra.» 	 Mipi laka khatin, Jesu kiangah, Sinsakpa, ka u kiangah gou honhawm sam dingin hilh in, a chi a.


A ga borey kaŋ yaŋ gonda hin bagu-bagu, fintalyaŋ si, Ka boro fooyaŋ daŋ i kayyaŋ nangey ra. 	 Lamte theihphak vual louhin aman mi hatte a hihjan veka, a mun uah midangte a tungkhia hi.


Guna mate kaŋ cine a bagu-bagu nd'a! Wa kaati ka ne: «Kaari!» Mowab na banda bare, haawi n'a di! Yaadin cine no Mowab ga goro ka ciya donda-caray hari da humburkumay hari a windanta waney kulu se. 	 Seta namai e! Segawp zou hina tel e: Moab zahlakin a lehngatta ve: huchiin Moab bel a kimavela mite tenteng adin nuihzabawlna leh mulkimhuai a honghita.


Da wandiya baabo wangu k'a hiijandi a se mo, kulu nda yaadin a ga hiijay nooro bana sanda mate kaŋ cine i ga bana wandiyo se. 	 A numei pan a kianga a piak a nial bilbel leh, nungak siangthoute man dungjuiin sum a pe ding.


A go no mo sohõ, bonkoono ga dira araŋ jine. Ay mo za kaŋ ay go sohõ ay zeen, ay te hamni kwaaray. Ay izey mo neeya, i go araŋ banda. Ay mo, za ay go arwasu ay goono ga dira araŋ banda hala ka kaa sohõ. 	 Tuin ngai dih ua, kumpipain na ma uh a kaia; kei jaw ka na tekin ka lu leng a kangta a: huan, ngaidih ua, ka tapate na kiang uah a om ua; ka valnou lai akipanin tutanin na ma uh ka pi.


Alaama boobo fooyaŋ go no kaŋ Yesu te talibey jine kaŋ si hantumante tira wo ra. 	 Huan, Jesun nungjuite maah chiamtehna dang tampitak a hiha, huaite hiai laibu ah gelh ahi kei hi;himahleh hiaite Jesu, Kris, Pathian Tapa ahi chih na gintakna ding uleh, na gintak ua a mina hinna na neihna ding ua gelh ahi.


A ne ay se: Boro izo, ay koytaray karga do neeya, ay ce taamey do no, naŋ kaŋ ay ga goro Israyla izey game ra hal abada. Israyla izey da ngey bonkooney si ye k'ay maa hanna ziibandi koyne i kaaruwatara* kaŋ i doona ka te din, d'i bonkooney buukoy kaŋ go i sududuyaŋ nangey ra mo. 	 Mihing tapa, hiai ka laltutphah omna mun, ka khepek ngakna, Israel tate laka khantawna ka tenna ding mun ahi: ka min siangthou Israel inkoten amauin hiam, a kumpipate uh hiam, a hukna uleh a kumpipate uh luang vuinaa zangin a hihthanghuai nawnta kei ding uh;


Suleymanu goro nga baabo Dawda karga boŋ. A koytara sinji ka tabbat mo. 	 Huan, Solomon bel a pa David laltutphah ah a tu a; huchiin a gam nakpi taka hihkipin a hong omta hi.


Amma ay koloŋa wo kaŋ sinda laru, Nga hinne no, Nga hinne no za nyaŋo do, Ize kwaaso no nyaŋo kaŋ n'a hay din do. Wandiyey di a ka ne a se albarkante no. Oho, wayboro bonkooney da wahayey di a, i n'a sifa mo. 	 Ka vahui, ka ninbanglou, khat kia ahi; a nu laka amah kia ahi; amah suang laka a hoihpenpen ahi. Tanuten amah a mu ua, nuamsa amah a chi uh; ahi, kumpinuten leh meiten amau amah a phat uh.


Ay tamey ga zulli nd'ey ka fun Liban boŋ ka koy teeko do. Ay ma ne i ma te doyandi, i ma teeku haro gana kal a ma to nango kaŋ ni ga ci ay se, ya naŋ i m'i feeri noodin. Ni mo m'i ta. Ni g'ay muraadu feeri mo, k'ay almayaaley no ŋwaari.» 	 Ka sikhaten Lebanon tang a kipanin tuipa phain a honla suk ding uh; Huan, non mun seh saka tuipia tolh dingin ka gak lom sakdinga, huan, huai laiah ka phel sak dinga, nang nana la ding hi: huan, nang leng ka inkote nek ding tumin ka deih non awnghuksak tei ding a kei deh, chiin mi a sawl hi.


Da kakaw tun borey game ra, i kaa ciiti do mo hala ciitikoy ma sanno ciiti, kulu i ma cimikoyo hanandi ka taali-teero zeeri. 	 Mi a kinak ua, vaihawmna a hoh uleh, vaihawmten a nagensak ding ua, mi diktat siam a tangsak dingua, mi gilou moh a tangsak ding uhi:


Ma si deeni arkusey gaa, amma m'i yaamar danga ni baaba cine. Arwasey mo danga ni nya-izeyaŋ cine, 	 Putek deuhte tai kenla, pa bangin thuhilh zawin; tangval deuhte unau bangin;


Hal araŋ ciya di-ka-dondonyaŋ hari borey kulu se kaŋ go ga cimandi Masidoniya laabo ra, da Akaya laabo ra mo. 	 Huchiin Masidonia leh Akhaia gama gingta mi tengteng adingin zuihding na nahi uhi.


Da ize alboro no a nukum, wala ize way, asariya din boŋ no i ga te a se. 	 Tapa hiam, tanu hiam na nasita leh, hiai vaihawmna bangin a tunga hih ding ahi.


Woodin banda, may no araŋ ra kaŋ nga boŋ karhã do ga hin ka baa kambe kar folloŋ tonton nga kuuyaŋo gaa? 	 Huan, noute lakah lunghihmoh jiaka kuan ahia amah dung lam tong khata hihsang tuan thei?


Zama borey wo manti boroyaŋ kaŋ bugu, mate kaŋ cine araŋ goono ga tammahã, za kaŋ sohõ susubay guuru yagga no. 	 Hiaite na gin bang un a kham kei uh, vaihomsanlai khawng ahi.


Zama haciika za iri go araŋ do, iri soobay ka ci araŋ se kaŋ taabi ga ba ka kaa iri gaa. Kala woodin te mo, mate kaŋ araŋ ga bay. 	 Na kiang ua ka om lai un gimthuak ding ka hi uh chih ka honhilh khol ua; huchibang ngeiin a tungta hi, huai tuh na thei uhi.


A n'ay darza kulu kaa ay gaa, Ka boŋtoba kaa ay boŋo gaa. 	 Ka thupina honsuahsaka, ka lu akipan lallukhu a la.


A ga albarka daŋ i se mo hal i ma tonton gumo, A si naŋ mo i almaney ma zabu. 	 Amau tuh vual a jawla, huchiin nakpi taka hihpunin a om ua; a gante uh a kiam a phal kei hi.


A go no mo, Alizabata jirbey to kaŋ a ga hay, hala mo a na ize alboro hay. 	 Huan, Elizabet nau suah a honghunta a; huchiin tapa a honneita a.


Mate no? Ndunnya dumi fo go no kaŋ bay ka nga de-koyey barmay? Baa kaŋ manti irikoyyaŋ no! Amma ay borey na ngey darza barmay ka ta haŋ kaŋ si hay kulu hanse. 	 Namten a pathian uh a kheng u hia, pathian tak hilou pi leng? Ka miten bel a thupina uh, thil phatuamlou takin a khekzo ta uh.


Ifo se no i ga kaari no boro kaŋ fonda ga tugu se, Bora kaŋ Irikoy windi nda sinkita? 	 Bangdia mi a lampi sela om kiang leh Pathianin a umsuak kianga khovak piaka om ahia?


A ne: «Ya bora kaŋ Irikoy ga ba gumo, ma si humburu. Baani ma goro ni gaa. Ma te gaabi, oho, ma te gaabi!» Saaya kaŋ a salaŋ ay se din, ay du gaabi, ay ne mo: «Ay koyo ma salaŋ, zama ni n'ay gaabandi.» 	 Huan aman, Aw nakpi taka it mipa, lau ken; na kiangah muanna om hen, hat takin om in; ahi, hat takin omin, a chi a. Huan aman ka kianga thu a gen khitin, ka hattaa; Ka TOUPAN thugen heh, ka chia a; nang lah na honhatsakta ngala, chiin.


Da buru yuuma gay Irikoy nangora boŋ jirbi boobo, Israyla izey mo ga Rabbi goyo haggoy, i si dira. 	 Huan, biakbuk tunga meipi sawtpi a om leh Israel taten TOUPA thu a jui ua, a pai kei uhi.


A ga ciya mo, waato kaŋ ni na ni aloomaro toonandi, kaŋ ni ga kani ni kaayey banda, gaa no ay ga ni dumi fo sinji ni banda, danga ni ize aru fo nooya, ay g'a koytara tabbatandi mo. 	 Huan na ni a beia, na pi leh pute kianga na pai hun chiangin, hichi ahi dinga, na nunga na suan, na tate laka mi ka tungding dinga; huan a gam ka hihkip ding hi.


A ga boro gooji da doori mo nga daaro boŋ, Da foyrayyaŋ waati kulu nga biriyey ra, 	 A lupna tungah natnaa sawiin leng a om, huan a guhtea kinakna omgige tohin:


A ga goro birni woodin ra hala hano kaŋ hane a ga kay jama jine ciiti se, hala alfaga beero kaŋ gonda dabari jirbi woodin yaŋ ra buuyaŋo banda. Gaa no nga din, boro-wiyo ga hin ka ye nga birno ra. A ma koy nga boŋ windo ra, birno ra nango kaŋ a zuru ka fun din.» 	 Mipi maa vaihawmsak dinga a din ma leh huailaia siampu liana pangpa a sih mateng, huai khuaa a om nilouh ding ahi; huan, huai nungin mi thatmi pen amah kho sung mahmah, a taikhiak san khua, amah mah in sungah a lut nawn ding ahi, chiin genin, chiin.


A ne mo: ‹Haŋ kaŋ ay ga te neeya: ay g'ay barmey feeri ka afooyaŋ cina kaŋ ga beeri nd'ey. Noodin no ay g'ay ntaaso d'ay arzaka jisi. 	 Huan, Hichi bang in ka hih ding e; ka buhin te ka phel dinga, a sanga lianin ka lam dia, huai ah tuh ka buh leh ka van tengteng ka koih khawm ding.


Amma i bare ka amaana ŋwaari te sanda mate kaŋ cine i kaayey te, I siiri ka kamba sanda biraw laalo. 	 Kihei nawnin, a pipute u bangin lepchiah takin a gamta zota uhi: thalpeu muanhuai lou bangin a pai kawi uhi.


Simeyon izey mo ga ti: Yemuwel, da Yamin, da Ohad, da Yacin, da Zohar, da Sawul, Kanaana waybora ize; borey din no ga ti Simeyon kunda. 	 Huan, Simeon tapate; Jemuel, leh Jamin, Ohad, Jakin, Zohar, Shaul Kanan numei tapa: hiaite Simeon inkote ahi uh.


Zama baa waato kaŋ iri go araŋ do, iri n'araŋ lordi nda woodin ka ne: boro kulu kaŋ wangu ka goy, bora koy ma si ŋwa mo. 	 Na kiang ua ka om lai un leng, hiai thu ka honpia uhi: kuapeuhin na a sep nop keileh, nek leng ne kei hen, chih.


I ga haŋ mo, ka teeni, hal i ma follo, takuba kaŋ ay ga samba i game ra din sabbay se. 	 A dawn ding ua, a hoi dongdong ding ua, a hai ding ua, a kiang ua ka sawl ding namsau jiakin chiin.


Borey binde kuuwa ka ne: «Yiihu!» Alfagey mo na hilley kar. A te ka ciya binde, saaya kaŋ cine borey maa hilli kaatiyaŋey, i na jinde sambu ka te «Yiihu!» da jinde beeri, kala birni cinaro mo kulu taŋ ka gusam ganda parkatak! Kala borey kaaru ka furo, boro kulu nga jine ka birno ŋwa. 	 Huchiin mipite a kikou ua, siamputen pengkul a mut ua: huan, hichi ahi a, mipiten pengkul ging a jak tak un mipite a kikou juajua ua, kulh a chim zoizoia, huchiin mipite amau majawn chiat uah a pai tou ua, khopi ah a lut ua, khopi a lata uhi.


Amma boro fo ga ne: «Mate no buukoy ga tun d'a? Gaaham woofo dumi mo no i ga kaa d'a?» 	 Himahleh, kuahiamkhatin, Misi bangchin kaihthoh ahi ding uh? Pumpi bangchi bang puin ahia a hongsuah ding? a chi ahi ding e.


hala baani alwaati ma du ka kaa ka fun Rabbi do. Zama a ma Almasihu Yesu donton mo, nga kaŋ Irikoy waadu araŋ se, 	 Kris Jesu, nou adia a seh mahleng, a honsawl thei ding;


I taablo ma ciya kumsay i jine. Waati kaŋ i goono ga baani goray te mo, A ma ciya hirrimi. 	 A mitte uh, a muh theihlouhna ding un, hihmialin om hen; a kawngte uh kivuang sak gige in.


Ibrahim da nga banda bora se no Irikoy na alkawlo no. A mana ne: «banda se», danga day boro boobo, amma «ni banda bora», danga banda gaa boro fo no, kaŋ ga ti Almasihu. 	 Huan, Abraham kiangah ahi, thuchiamte piak a nahih, a chisuan kiangah leng. Mi tampi tungthu gen bangin, Chisuante kiangah leng, a chi keia; mi khat tungthu gen bangin, Nang chisuan kiangah leng, a chi ahi jaw, huai tuh Kris ahi.


Ay ga laabo ciya kurmu koonu mo. A hino boŋbeera ga ban. Israyla tondi kuukey mo ga ciya kurmu, boro kulu si gana i ra. 	 Huan gam leng ka hihsiain, mulkimhuai takin ka bawl dinga; a thilhihtheihna, a kisktheihpih a beita ding; Israel tangte a segawp dinga, kuamah a vialvak nawn ta kei dinguh.


Noodin binde Zeruwiya ize Abisay ne bonkoono se: «Ifo se no hansi buuko wo ga koyo ay bonkoono wow? Ay ga ni ŋwaaray, ma yadda ay se ay ma daŋandi k'a boŋo dagu a se.» 	 Huchi in Zerui tapa Abisai in kumpipa kiang ah, Bangdia hiai ui sisa in toupa ka pu hamsiat mawkmawk ahia? a lu ka tansak mai deh? A chi a.


Amma ngey kaŋ yaŋ go taray, Irikoy g'i ciiti. Araŋ ma boro laala din kaa araŋ game ra. 	 Po lama mite bel Pathianin ngaihtuah jel hilou hia? Huai mi giloupa tuh na lak ua kipan delh khia un.


Zama araŋ kambey ziibi nda bora kaŋ araŋ wi kuro, Araŋ kambayzey mo ziibi nda taali. Araŋ meyey goono ga tangari te, Araŋ deeney goono ga laala ciinay. 	 Na khutte uh lah sisana hihnitin a oma, na khutzungte uh lah thulimlouhnaa hihnitin a om hi; na mukte un juau a gena, na lei uh ginatlouhna thu genin a phun nuanua hi.


A ma nga kamba dake zunubi se sarga boŋo gaa k'a jinda kaa zama a ma te zunubi se sargay. A m'a te nango kaŋ i ga sargay summaare kaŋ i ga ton wi. 	 Khelh thoihna lu tungah a khut a koih ding a, haltum thillat a gohna uah khelhna thoihna ding in a gou ding ahi.


Rabbi kamba mo go Iliya boŋ. A na nga canta haw ka zuru Ahab jine kala Yezreyel meyo gaa. 	 Huan, Toupa khut Elija tungah a oma; huchiin a puan a tenga Ahab maah Jezreel kho lutna tan a taita hi.


Amma a na Yahuda kunda suuban, Kaŋ ga ti Sihiyona tondo kaŋ a ga ba. 	 Juda nam tuh a tel zota a, a it Zion tang mah.


Ma cimi day, ma s'a neera, Oho, nga nda laakal, da dondonandiyaŋ, da fahamay. 	 Thutak lei inla, juak ken; ahi, pilna leh, hilhna leh theihsiamna.


Saaya din Ibrahim kaŋ ka ganda biri. A haaru nga bina ra ka ne: «I ga izeyaŋ hay jiiri zangu ize gaa no? Saharatu binde, a go, jiiri wayga ize, nga mo ga hay?» 	 Huchiin, Abraham a khupboha, a nuia, a lungsimin, mi kum ja a upain ta a nei ding maw? Sara kum sawm kua a upain ta a nei ding maw? A chi a.


Arwasutaray ra no i ga bu. I fundey ga ban tooru maa gaa aru-ci-wayey banda. 	 Tuailaiin a si ua, siangloute lakah a hinna uh a mangthang hi.


Irikoy sifaw kaŋ Dawda te no. Ya ay Irikoyo, ay Koy Beero, ay ga ni beerandi! Ay ga ni maa sifa mo hal abada abadin. 	 Kumpipa aw, ka Pathian, kon pahtawi dinga; na min khantawn khantawnin ka phat ding hi.


Israyla bonkoono binde, nga nda Yahuda bonkoono Yehosafat ziji ka koy Ramot-Jileyad. 	 Huan, Israel kumpipa leh Juda kumpipa Jehosaphet bel Ramoth gilead khuaah va hoh tou ua.


A ne: «Araŋ ma s'ay wane suubanantey ham, Wa si hasaraw te ay annabey se mo.» 	 Ka thaunilhte khoih kei unla, ka jawlneite himhim leng hihna kei un, chiin.


Ya iri Irikoyo, ni si ciiti nd'ey no? Zama iri wo, iri sinda hina fo jama bambata wo gaa kaŋ goono ga kaa k'iri wongu. Iri si bay mo hay kulu kaŋ iri ga te. Amma iri moy go ni gaa.» 	 Aw ka Pathian uh, a tung ua vaihawm lou ding na hi maw? Mi hu zahzah honsual ding a hong kuante lah nana sual thei dingdan mahmah kahi ngal kei ua; a lohna dan mahmah leng ka theikei uhi, nanglam ka hongnga zo tamai uhi, a chi a


Yaadin mo no araŋ bumbey, d'araŋ deeney si sanni kaŋ i ga tara ka faham d'a salaŋ, mate no i ga te ka bay haŋ kaŋ araŋ goono ga ci? Zama araŋ goono ga salaŋ hawo ra. 	 Huchi mahbangin nou leng pautheih baihlama na gen kei uleh, bangthu ahia na gen uh bangchin a theihtheih dia? Huihkhuaa pau lel na hi kei ding ua hia?


I kambey, boro wane yaŋ no i fatey cire i kambu taaca kulu gaa. I boro taaca din binde, mate kaŋ i fatey d'i moydumey bara, nga neeya: 	 Huan a pang lite ua a kha nuai uah mihing khut bang a nei ua: huchiin a li un a mel u leh a khate uh hichi bangin a pu uhi;


Suleymanu na jinayey kulu te mo kaŋ go Irikoy windo ra, wura feema, da taabaley kaŋ yaŋ gonda jisiyaŋ buurey ngey boŋ, 	 Huan, Solomonin Pathian ina tuiumbelsuan om tengteng abawl a, dangkaeng maitam te, tanghou koihna dohkan te.


I izey mo go ga salaŋ da Asdod ciine jara. I si waani mo Yahudancey sanni, kala day dumi cindey kulu waney. 	 Huchiin a tate Asdod pau kimkhat a zang ua, Judate pauin a pau theikei uh, himahleh mi chih pau dungjuiin.


Za nangu mooro, za beena me gaa no i ga fun ka kaa zama ngey ma laabo kulu halaci se. Rabbi nda nga futa wongu jinayey no ga kaa. 	 Amaute, TOUPa leh a lungkumlouhna vanzat, gam gamlapi akipan, kawlmong tawpna mahmah akipanin gam tengteng hihse dingin a hong pai uhi.


A n'i baani hã ka ne: «Araŋ baabo go baani, wala, dottija din kaŋ araŋ ci? A gonda fundi hala hõ?» 	 Huan, aman a tanchin uh a donga, na pa uh a tanchin na gen uh, huai putek a damdam na hia? A hing lai hia? a chi a.


Yesu ne a se: «Zama ni di ay, ni cimandi. Albarkante no borey kaŋ yaŋ mana di, amma i cimandi.» 	 Jesun a kiangah, Nang jaw non muh jiakin na gingta ahi; mu loua gingta peuhmahte a hampha uhi, a chi a.


A ga nga kambe salle alfukaarey se, Oho, a ga nga kambey salle jaŋaykoyey se. 	 Gentheite lamah a khut a jaka; ahi, tasamte lam a sawk hi.


A ne: «Za kaŋ i na kambe salle Rabbi karga do haray, woodin se no Rabbi ga wongu nda Amalek zamana ka koy zamana.» 	 Akhang akhanga TOUPAN Amalek toh kidouna a neih ding thua TOUPA a kichiam jiakin, a chih jiakin.


I ma bara ni hinne wane, Manti nin da yaw margante wane. 	 Nangmah ading kia hi uhenla, nang kianga mikhualte ding hi louin.


Ndunnya kulu goono ga goro kaŋ sinda fitina, kala laakal kanay. I ga tun da farhã dooni mo. 	 Lei pumpi a khawla, a dai vungvunga; thakhatin la a sa khe guih uh.


Manti woodin hinne mo no bo, amma iri ga farhã mo kankami ra, zama iri ga bay kaŋ kankami no ga kookari hay. 	 Huai kia leng hilou in, I gimthuakna ah leng kipakin I om uh, gimthuaknain kuhkalna a tuna,


Buuyaŋ nda fundi go deene hina ra, Boro kaŋ ga ba hina din mo ga kungu nd'a nafa. 	 Sihna leh hinna lei thilhihtheihna ah a om; huan huai itten huai gah a ne ding uh.


Ya beeney, wa dambara nda woodin, Araŋ ma humburu gumo, araŋ ma jijiri gumo. Yaadin no Rabbi ci. 	 Aw vante, lamdang sa unla, honmulkim sak henla, mau tuaituai un, chih TOUPA thu pawt ahi.


Simey izey neeya: Selomot, Haziyel, da Haran, i boro hinza. Woodin yaŋ ga ti Ladan kaayey almayaaley windikoyey. 	 Simei tate Solomoth te, Haziel te, Haran te, thum ahi uh. Hiaite Ladan suan inkote pipente ahi uh.


Ya-cine no Rabbi ni Fansakwa, Israyla wane Hananyankoyo ci, a ne: Ay no, Rabbi ni Irikoyo kaŋ ga ni dondonandi ni nafa se, Kaŋ ga ni candi fonda kaŋ ni ga hima ka gana din ra. 	 Toupa, nou hantanpa, Israelte Mi Siangthouin hichiin a a chi: Kei, Toupa na Pathian uh, na hoihna ding ua noute honchilpa, na paina ding lampi ua honpipa ka hi.


Hiram na wura danga ton gu nda jare cine samba bonkooni se. 	 Huan, Hiramin kumpipa dangkaeng talent ja leh sawmnih a khaka.


Amma ni wane suubananta, ni n'a furu no, Ni futu a se gumo mo. 	 Na sikha thukhun tuh na kiha: a lallukhu leia pai khe hialin na hihniamta hi.


Woodin banda, waato kaŋ bonkoono Zerses futa zumbu, kal a fongu Basti gaa, da haŋ kaŋ a te, da hin sanni kaŋ i te a boŋ. 	 Hiai thilte zohin, kumpipa Ahasura thangpaihna lungkimsaka omin, Vasti, bang ahia a hih, a siatna dia bang ahia thupiak chih a theigige hi.


Ay ga farhã ni sanno sabbay se, Sanda boro kaŋ du wongu arzaka boobo farhã cine. 	 Na thu ah nuam kasa a, thil thupipi gallaka mu bangin.


Yesu ne: «Wa kand'ey ay do neewo.» 	 Huan, aman tuh. Hiai ah ka kiangah honla un, a chi a.


Gulinci go no borey kaŋ yaŋ ga ilaalo sijiri biney ra se, Amma bina farhã go no baani saawarekoy se. 	 Gilou gel te lungtang ah khemna a om: himahleh lemna thupha gente kiangah nuam na a om hi.


zama ay g'araŋ bay. Araŋ sinda Irikoy se baakasinay araŋ ra. 	 Himahleh nou kon thei hi, Pathian itna noumau ah na neikei uhi.


Hay fo mo kaŋ i ga laami, sanda yeej'izeyaŋ, wala feeji gaaru yaŋ, wala feej'ize yaŋ sargay kaŋ i ga ton wane, Irikoy kaŋ go beene se, da alkama, da ciiri, da duvan*, da ji alfagey kaŋ yaŋ go Urusalima ra sanney boŋ, kal i m'i no zaari kulu, a ma si fappe. 	 Huan a taksapna te uh, bawngtal noute leh, belam talte leh, belamnoute, Van Pathian kianga halmang thillatte ding huit-buh te, chi te, uain te, leh thau te, Jerusalem aom siampute thu bangjelin, tatlak louin ni tengin amau piak ding ahi:


Saaya din binde Ziba ne bonkoono se: «Hay kulu boŋ kaŋ koyo ay bonkoono na ay, nga bannya lordi nd'a, yaadin no ni bannya ga te. Mefiboset ciine ra, mate kaŋ bonkoono ne, nga mo ga soobay ka ŋwa a taablo boŋ ka saba nda bonkoono izey.» 	 Huchi in Zib in kumpipa kiang ah, Kumpipa ka toupan a sikha thu a piak bang zel in na sikha in a hih ding, a chi a. Kumpipan, Mephi-boseth in zaw ka dohkan ah kumpipa tapa bang mah in an a um ding, a chi a.


Doonkoy jine bora se. I m'a doon da moolo beeri karyaŋ. Asaf baytu fo no, dooni mo no. 	 Judate lakah Pathian theihin a oma; Israelte lakah a min a thupi hi.


Itaacanta, Adoniya, a du a Haggit gaa. Iguwanta, Sefatiya, Abital ize no. 	 Huan, a lina Adonija, Hagith tapa ahi a; a ngana bel Sephati, Abital tapa ahi a;


A nooyaŋey ga ti: Nzarfu taasa tafo fo kaŋ a tiŋa sekel* zangu nda waranza no, da nzarfu taasa guuso fo mo, sekel wayye tiŋay wane, nangu hanna sekelo boŋ. Ihinka kulu to nda hamni baano kaasumante nda ji, ŋwaari sargay se. 	 A thillat dangkasik kuang khat, a gikdan sekel ja leh sawmthum, mun siangthoua sekel sawmsagih toh kikima gik dangkasik belhbu khat, tangbuang thillat dingin thau helsa tangbuang nel mahmaha dim tuaktuak;


Boro wo, Yahudancey n'a di no, i goono ga ba ngey m'a wi mo. Kal ay kaa i gaa jirsi boŋ nda soojeyaŋ ka bora din kaa kambe, zama ay du baaru kaŋ nga wo Romance no. 	 Hiai mi Judaten a mu ua, a thah dek lai un a kiang uah sepaihte piin ka hoh a, Rome mi ahi chih ka theihin ka honkheta hi.


Irikoy m'iri waa d'iri ma murte Rabbi gaa hal iri ma banda bare ka fay da Rabbi ganayaŋ hunkuna! Iri ma feema cina sargay kaŋ i ga ton, wala hamni sargay, wala sargay kaŋ i ga dumbu se, kaŋ ga waana Rabbi iri Irikoyo feema kaŋ go a nangora jine, a ma mooru iri!» 	 TOUPA tunga hela TOUPA lehngatsana, TOUPA ka Pathian uh maitam, a biakbuk china maitam keleu lou halmang thillatna ding hiam, nekding thillatna ding hiam, kitheihna ding hiama maitam bawl ka hih louh dan uh, a chi ua.


Ay maa jinde beeri fo mo kaŋ fun karga do kaŋ ne: «Guna, Irikoy nangora go borey banda. A ga goro i banda, ngey mo ga ciya a jama. Irikoy bumbo ga goro i banda, a ga ciya mo i Irikoyo. 	 Huan laltutphah akipana aw thupitak ka jakin, Ngai in, Pathian biakbuk mihingte lakah a omta, huan amau lakah a teng dia, huan amau tuh a mite ahi ding ua, huan Pathian mahmahin amau a ompih dia, huan a Pathian uh ahi dia:


Zamana wo koyey kulu mana bay laakalo din gaa, zama d'i bay a gaa, doŋ i si Rabbi darzakoyo kanji. 	 Huai tuh hiai khovel vaihawmte himhimin a theikei uh; thei le ujaw thupina Toupa kilhden lou ding hi ve un.


Windi me batukoy mo, Sallum, Akkub, Talmon, da Ahiman da ngey dumey. (I jine bora ga ti Sallum, 	 Huan kongkhak ngakmite; Sallum, Akkub, Talmon, Ahiman, a unaute uh:


Ay lordo neeya: araŋ ma ba care, danga mate kaŋ cine ay ga ba araŋ. 	 Hiai ka thupiak ahi, ken nou kon it bngin, noumau leng kiit unla.


Za alwaato din no Yesu sintin ka cabe nga talibey se kaŋ tilas no nga ma koy Urusalima, ka taabi boobo haŋ arkusey* da alfaga beerey da asariya dondonandikoy kambey ra, i m'a wi. Zaari hinzanta hane mo a ma tun. 	 Huai nungsiah tuh Jesun Jerusalem a a pai dingdan bang, upate, siampu lalte, laigelhmite lak a thil tampi a thuak dingdan bang, hihlup a a om dingdan bang, ni thum ni a kaihthoh a a om dingdan bang a nungjuite a theisak panta a.


Ay, ni tamo go mo ni jama kaŋ ni suuban game ra, jama kaŋ ga beeri, kaŋ si kabu ka ban, baayaŋ se. 	 Na sikha na mite na telte, mi tampi, a tam jiak ua sim seng vual louh leh, a zah theih seng vuallouhte lakah a om hi.


ka margu nda birney kaŋ yaŋ i fay waani Ifraymu ize se, Manasse ize tubo bindo ra; birney nda ngey kawyey kulu nooya. 	 Manassi suante tantuam laka Ephraim suante adia khopi seh tuam sakte toh, a khopi tengteng leh a khopelte leng.Huan, Gezera om Kanante a delhkhe kei ua: Kanan mite Ephraimte lakah tutanin a om lai ua, nasem dia lak dingin sikha din a om zota uhi.


Ngey kaŋ ga ne koyne: «Irikoy ma te waasi, A ma nga goyo cahandi zama iri ma di a. Naŋ Israyla wane Hananyankoyo saawara ma kankamandi ka kaa, zama iri m'a bay!» 	 I muhna dingin hih meng henla, a thilhih ding hih kin leh; i theihna dingin Israelte Mi Siangthou lemtheih tuh hongaiin nongtung hen, chi gigete ngei.


Zama a ga guna hala ndunnya me, A ga di hay kulu kaŋ go beena cire. 	 Lei mong tanin a en ngala, huan van nuai thil tangtang a mu hi.


Kal i goro ka ŋwa ka haŋ care banda, i boro hinka kulu. Waybora baabo ne bora se: «Ay ga ni ŋwaaray, ni ma yadda ka kani, ni bina ma kaan.» 	 Huchiin a tu ua, a nih un a ne un a dawn khawm ua: huan, nungak pan huai mi kiangah, Lungkim takingiak mahmahin, na lungtang nuam takin om hen, a chi a.


Kala Rabbi sanno kaa Tisbi bora Iliya do ka ne: 	 Huan, Toupa thu Tisbe mi Eliza kiangah a hong tunga, Ahab ka ma a aki niamkhiak dan na mu hia?Ka ma a aki niamkhiak jiakin a damsung in thil hoihlou ka tungsak kei dinga, a tapa damsung in bel a inkote tungah thil hoih lou ka tungsak ding, chi in.


Ne mo koyne a ne: «Daahir i si furo ay fulanzamyaŋo ra.» 	 Huan, hiai munah, Ka khawlna ah a lut kei ding uh, a chi nawn a.


Mordekay mo na haŋ kaŋ du nga baaru kulu ci a se, da nooro kaŋ cine mo Haman na alkawli sambu kaŋ nga ga bana bonkoono jisiri nango ra, zama i ma Yahudancey halaci se. 	 Huan Mordekaiin a tunga tung tengteng thu amah a hilha, Judate adia, maute hihsiatna ding, kumpipa sumbawmtea Hamanin dangka sum piak dinga achiam zah geih a hilh hi.


Dawda ga koy mo nangu kulu kaŋ Sawulu g'a donton. A muraadey mo laakal wane yaŋ no. Sawulu n'a daŋ wongu boro fo yaŋ boŋ. Haya boori mo jama kulu diyaŋ gaa, hala nda Sawulu goy-teerey mo do. 	 Huan, Saulain a sawlna peuh ah David a hoh jela, kizen takin a gamtang: huan, Saulain galkapmite heutu dingin amah a bawla, huai mite tengteng ngaihin leh Saula sikha te ngaihin leng a hoih mahmah.


Dumi cindey ga di ni adilitara, Bonkooney kulu mo ga di ni darza. Maa taji no i ga ni ce d'a, Maa kaŋ Rabbi meyo ga ci. 	 Huchiin na diktatna a mu ding ua, kumpipa tengtengin leng na thupina a mu ding uh: huan, min thak, Toupa kamin a sak dingin, a honsam ding uh.


Woodin no ga ti asariya* alman, da curo, da fundikooni kulu kaŋ ga nyooti hari ra boŋ, da takahari kulu mo kaŋ ga ganda biri laabo boŋ ka candi. 	 Hiai pen gamsa leh vasate leh tui a teng chi thil hing chiteng leh lei a a bok a vak chi chitengte tungthu a dan ding ahi.Siangthou leh siangthoulou khenna ding leh, gamsa nek theih chi leh gamsa nek theihlouh chi khenna ding in, chi in, chi in.


Alfaga ma maano daŋ danjo ra, amma ganda ga ciya Haruna nda nga izey wane. 	 Huan, siampu in maitam ah a thau a hal ding a: a awm bel Aron leh a tapate a tuam ding ahi.


Amma bora wangu ka kani. Kal a tun ka fatta, a koy ka to Yebus kaŋ ga ti Urusalima. A banda mo farkay hinka go no da ngey lafarey. A wahayo mo go a banda. 	 Himahleh huai miin huai zan jaw giah a ut keia, a thou a, a pawttaa, Jebus kho jawn a tunga (huai bel Jerusalem khua a hi) sabengtung nih bawlsa a pia; a mei leng a tel hi.


A na baytu taji daŋ ay meyo ra mo, Saabuyaŋ nooya iri Irikoyo se. Boro boobo ga di, i ma humburu, i ma de Rabbi gaa mo. 	 Toupa a muana nei a, ki sathei te leh thujuau a kipana kihemkhiate tuh a hampha hi.


Dawda gaabikooney din binde na banda bare ka ngey fondo gana ka ye. I kaa ka sanney wo kulu ci Dawda se. 	 Huchiin David tangvalte a kihei ua, a kik nawn ua; huai thute tengteng a honghilh uh.


A si boro kulu kankam, A si tolme kulu gaay, a si kom, Amma a ga harayzey no nga ŋwaaro gaa, A ga banjikom daabu nda bankaaray, 	 Kuamah tunga thil a hihkhelh louha, khamnakoih bangmah la loua, kuamah lok loua, gilkialte nek ding pe jawa, savuakte a silh saka.


Yaadin cine no ay ga naŋ goy yaamo ma ban d'a laabo ra, zama wayborey kulu ma dondon i ma si goy araŋ goy yaamey wo dumi boŋ. 	 Hichibangin hukna gam akipan ka hihmang dinga, numei tengtengin na hukna uh chin louh hial dinga hi chih na theihna ding un.Huan na tunguah na hukna uh a honthuk ding ua, na milim khelhnate uh na thuak ding uh, kei TOUPA PATHIAN ka hi chih na thei ding uh, a chi a.


Kala Filistancey koy ka gata sinji Yahudiya* laabo ra. I bambari Lehi ra. 	 Huchiin, Philistiate a va hohtou ua, Juda gamah a vakikulh ua, Lehi munah a kiphalh uhi,


Yaadin gaa no iri si bara zankayaŋ koyne, hala dondonandiyaŋ waani fo m'iri sambu ka kond'iri ne-haray da ya-haray danga teeku bondayyaŋ cine. A ma kond'iri mo danga mate kaŋ cine haw kaŋ ga faaru ga te. Dondonandiyaŋo wo si fun kala borey kaŋ ga waani carmay da halliyaŋ do. 	 Huchi-a mihingte diklouhna zekhemna banga lepchiah pila khem tawmtawma oma thuhilhna huih chitenga langkhat langkhata sep leh mut lengleng, naupang i hih nawn louhna dingun.


Iliya ne i se: «Wa Baal annabey di. Baa afolloŋ ma si yana.» Kal i n'i di. Iliya mo zumbu nd'ey Cison gooro me gaa. Noodin no a na ikulu wi. 	 Huan, Elija in a kianguah, Baal jawlnei te man unla, khat leng khah kei uh, achia. Huan, aman ua, Elija in Kishon lui ah a pi suk a, huaiah amaute a that a.


Arawna ne Dawda se: «Koyo ay bonkoono ma sambu haŋ kaŋ nga ga ba, a ma sargay te d'a. Hawyaŋ neeya sargay kaŋ i ga ton se. Karayaŋ torkey da hawey calu* bundey, ngey mo neeya tuuri se. 	 Huan, Araun in David kiang ah, Toupa ka pu in kilawm a sak aleh la henla, lan leh a ke; en in, halmang a lat ding in bawngtalte a om uh, huan, sing ding in phual vanzatte leh bawng vante a om;


Rabbi bangay a se cino din ra ka ne: «Ay no ga ti Irikoy, ni baaba Ibrahim wano. Ma si humburu, zama ay go ni banda. Ay ga ni albarkandi mo, ay ga naŋ ni banda ma baa, ay tamo Ibrahim sabbay se.» 	 Huai jan mahin Toupa a kiangah a hong kilak a, Kei na pa Abraham Pathian ka hi: lau ken, na kiangah ka om hi, kon vualjawl ding a, ka sikha Abraham jiakin na suante pungsak ding ka hi, achia.


Rabbi go ga furo i jine zaari buru sari himandi ra, zama a ma te i se jina candiko dirawo ra. Cin mo a go buru sari himando ra, danji wane, zama a m'i no kaari, i ma dira cin da zaari. 	 Huan TOUPA a ma uah sunin meipi dingin, a maute lampia pi dingin, a paia; janin mei dingin, amaute vakna pe dingin; sun leh jana pai dingin:Mite maa kipanin suna meipi ding hiam, a hihkeileh jana mei ding hiam a la mang kei hi.


Guddama kaŋ go efod kwaayo gaa mo, a kulu kaymi goy fo. I n'a te da wura, da silli suudi nda suniya nda iciray, lin baano taafe gaa, danga mate kaŋ Rabbi na Musa lordi nd'a. 	 Huan, a tung a om, a siampu puanak kawnggak lamdang leng a kibang mah in ahi, huai a nnasep dungzui in; dangka-eng, a dum, a sandup, a san-au leh puan malngat hoih koptah: TOUPA'N Mosi thu a piak dungzui in.