Woodin ay go ga ci araŋ nafa se. Manti sanda ay ma korfo zorti araŋ gaa se no ay go ga woodin ci bo, amma day haŋ kaŋ ga hagu araŋ se, zama araŋ goyo kaŋ araŋ ga te Rabbi se ma si te da laakal fayante mo. 	 Nou phattuamna dingin hiai ka gen ahi; na tung ua khamna nga hilouin, navaka na omna ding uleh Toupa kianga na kipiakna uh bukimna dingin ahi jaw.


Ciiti woodin batukoy din sanno boŋ no, misa mo hanantey lordo boŋ, hala fundikooney ma bay kaŋ nga kaŋ ga beeri nda ikulu goono ga may da nga koytara borey mayra ra. A g'a no boro kaŋ se a ga ba. Boro kaŋ ga kayna nda ikulu mo, a g'a daŋ koytaray. 	 Gawtna vengmite thupiak ahi a, mi siangthoute thuphut: huchia Tungnungpenin mite gamah vai a hawma, a utna peuh kiangah huai tungah a dingkhe saka chih mihingten a theihna dingun.


Naŋ mo, wandiya kaŋ bonkoono ga ba din ma ciya bonkoono wande Basti nango ra.» Ciina binde kaan bonkoono se, a te yaadin mo. 	 Huan nungak kumpipa lungkimsak pen Vasti sikin kumpinu hi hen, a chi ua. Huai thilin kumpipa a lungkim saka; huchibangin a hihta hi.


Ni baa nooya, baa kaŋ ay neesi ni se. Yaadin no Rabbi ci. Zama ni dinya ay gaa, ni de tangari gaa mo, 	 Hiai na tantuan, na tuam dia ka honsehsak ahi, na honmangngilha, juaua na kingak jiakin, chih TOUPA thu pawt ahi.


Woone wo mo, nga no ga ti asariya kaŋ Musa daŋ Israyla izey jine. 	 Huan, hiai Mosiin Israel suante a dan piak ahi:


Doŋ day i ma Ayuba neesi hala bananta, Za kaŋ a go ga sanni yeti sanda boro laaley cine! 	 Mihaite banga a dawnna thu ah, a tawp chiangin Job tungtang ngaihtuah le uh.Aman lah a khelhna ah helna a behlapa, I lak uah a khut a benga, Pathian kalhin a thute a pungsakta ngala.


Saaya din no Yasuwa salaŋ Rabbi se, zaaro kaŋ ra Rabbi na Amorancey daŋ Israyla izey kambe ra. Israyla izey jine no a ne: «Nin, wayna, ni ma kay tak! Jibeyon boŋ. Hando, ni mo ma koy Ayyalon gooro ra.» 	 Huchiin TOUPAN Amorte Israel suante a piak niin Josuain TOUPA kiangah thu a gen a; Israelte mitmuhin, Ni, Gibeon kho tungah ding nilouhin; kha, nang leng, Aijalon guam ah om nilouhin, a chi a.


Iliya ne Ahab se: «Ma ziji ka ŋwa ka haŋ mo, zama beene hari boobo yooje goono ga te.» 	 Huchiin, Elija in Ahab kiangah, va pai tou inla, ne in vata tain; vuahpi zu ding husa om ahi, achia.


A to nangu fo ka kani cin, zama wayna kaŋ a gaa. A na tondi fo sambu noodin k'a jisi ka te boŋ-dake. A kani noodin ka jirbi. 	 Huan, koilai mun hiam khat a tunga, ni a tum khit jiakin huailaiah a giakta hi; huan, huailaia suang khat a laa; lukhamin a neia, huailaiah ihmu dingin a lumta hi.


Amma araŋ kaŋ ga Rabbi furu, Araŋ ga dinya ay tondi hananta. Araŋ kaŋ ga taabal soola Bonkaanay se, Ka gaasiyayaŋ toonandi nda duvan* diibante Waadu se, 	 Himahleh nou Toupa paisana, ka tang siangthou mangilh a, Vangphatna Bawlpa dinga dohkan bawla, Tanhuana ngaihtuahsaknu dinga uain helsa sung dim jel te aw;


Woodin se no i ga ne batama din se Kuri Batama, hala hunkuna. 	 Huaizaik in ahi, huai mun tuh tutan a Sisan Mun a chih uh.


Boro laalo ga me-hawyaŋ te adilante boŋ, A ga hinje kaama a se mo. 	 Mi gilou-salou in mi diktat a sawma, a ha a gawi khum nak hi.


Amma nin wo, baani ra no ni ga dira ka ye ni kaayey do. Zeenay hanno ra mo no i ga ni fiji. 	 Nang bel na pipute kiangah lungmuang takin na pai dinga; na lu a kelsam pou vekin a honvui ding uh.


Manasse kunda ize fo Yayir na Argob laabo kulu ŋwa ka to hala Gesur borey da Maaka borey hirro me gaa. A na nangey din mo ce nda nga bumbo maa, danga Basan laabu nooya, ka ne i se Habbot-Yayir hala ka kaa hunkuna. 	 Manase tapa Jairin Argob gam tengteng Gesurte leh Maakatte gam tan in a la a, huaite, Basan pen, amah min tam in Havot-Jair a chi a, tutan in a chi lai uh. )


Gaa no nga mo ga tu i se ka ne: ‹Haciika, ay ga ne araŋ se: za kaŋ araŋ mana woodin te bora kaŋ kayna nda ikulu afo se, ay se no araŋ man'a te.› 	 Huan, aman a kiang uah, Chihtaktakin ka hon hilh ahi, Hiai mi neupente lak a mi khat tung a na hihlouh utuh ka tung a hihlou na hi uh, chi in, a dawng ding.Huan, huaite khantawn gawtna ah a pai ding ua; mi diktatte tuh khantawn hinna ah a pai ding uh, a chi a.


Laabukoy kayney din binde na ŋwaari margu Bonkoono Suleymanu se, da borey kulu kaŋ yaŋ ga kaa Bonkoono Suleymanu do ngey ma ŋwa se, boro fo kulu mo nga hando ra. I mana naŋ i ma jaŋ hay fo kulu. 	 Huai, heututen amau tan kha khain Solomon leh kumpipa Solomon dohkan hongum teite tengteng nek ding a ngaihtuah jel uh; piak kim louh a nei ngei kei uh.


Za kaŋ ni baakasinay suujo baa da fundi gande, Ay meyo ga ni sifa. 	 Huchi mahbang in ka damsung tengin ka honphat ding: na minin ka khutte ka jak ding hi.


Ni kambey no k'ay te, I n'ay daŋ care gaa ka kubandi. Kulu nda yaadin ni g'ay halaci no? 	 Na khutten a honsek un a honbawl kimvel sipsipa; tun kiheiin non hihse dia hia?


A n'ay bagu-bagu kuray kulu, ay ban mo. A n'ay beeja dagu mo sanda tuuri-nya. 	 Ning chitengah a hon hihniama, ka mangta hi: huan, sing bangin ka lametna a bot khia.


Ni borey ra bora kaŋ ay si waasu ka kaa ay sargay feema gaa ga funa zama a ma ni mo ŋwa ka ni bine sara mo. Ni banda-banda kulu ga bu ngey gaabo bindi ra. 	 Huan, na mi, ka maitama kipana ka hihman louh dingpen bel na mit hihkhamtu dingleh na lungsim lungkhamsaktu ding ahi ding: na in a hongpiang peuhmahte lah a dawnsih jel ding uhi.


Lawi izey binde goy Musa sanno boŋ. Zaaro din binde sanda boro zambar hinza cine no ka halaci. 	 Huan Levi tate’n Mosi thu dungzui in a hih ta uh: huchi in huai ni in mite lak ah mi sangthum khawng a puk uh.


Amma a hananyaŋo banda, da kaajiro ye ka daaru, 	 Himahleh meimasungtum pen a kisansak nung a a vun a a zamzak mahmah leh,


Oho, jinayey kaŋ cindi Rabbi windo ra, da Yahuda bonkoono windo ra, da Urusalima mo ra, yaa no Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo ci i boŋ: 	 Ahi, sepaihte TOUPA, Israel Pathianin TOUPA in leh Juda kumpipa in leh Jerusalema belsuan nutsiata om lai tungtang thu a gen ahi:Babulon ah lak mang ahi ding ua, amaute ka hongveh masiah huailaiah a om nilouh ding uh; huan, amau ka la tou nawn dinga, hiai munah ka koih nawn dinga, chih TOUPA thu thu pawt ahi.


Ay ga di a mo, ay bumbo, Ay moy no ga di a, manti mo sanda boro fo wane bo. Ay bina go ga yalla-yalla ay ra. 	 Keimah adingin amah keimahmahin ka mu dia, huan ka miten a en dia, midang hi louin. Ka sungah ka lungtang a sidangta hi!


Waato kaŋ i na diyey kayandi borey bindo ra, i n'i hã ka ne: «Dabari woofo dumi wala maa woofo no araŋ na woone wo te d'a?» 	 Huan, Peter leh Johan a laiah a dingsak ua, Bang hihtheih nain ahia kua minin ahia hiai khawng na hih uh? a chi ua, a dong ua.


Noodin binde Yahuda di wandiyo fo kaŋ baabo maa Suwa, Kanaanance fo no. A n'a hiiji ka margu nd'a. 	 Huan, Juda in huailaiah Kanan mi khat tanu a min Suah a mua; huan, amah a kitenpih a, a kithuahpih ta.


Rabsake mo ne i se: «Sohõ araŋ ma ci Hezeciya se: Yaa no bonkooni beero, Assiriya bonkoono ci: ‹Deyaŋ hari woofo dumi gaa no ni goono ga jeeri? 	 Huan Rabsakehin a kiang uah, Hezekia kiangah hichiin gen un, Kumpipa thupitak Assuria kumpipain hichiin a chi, Na muanna kiangakna bang ahi maia?


Yesu sintin ka salaŋ i se da misayaŋ ka ne: «Boro fo na reyzin* kali tilam k'a windi da sinkita, a na guusu fansi mo reyzin haro kankamyaŋ sabbay se. A na jidan bisa cina ka kalo sufuray goy-teeri fooyaŋ se ka koy laabu fo ra. 	 Huan, gentehna thuin a kiang uah a genta a, Kuahiamin grephuan a bawla, a kim huangin a um a, grep sukna ding khuk a tou a, in sang a lama, loukhoumite kiangah khohloh dingin a pia a, gam dangah a hohta-a.


Balaam mo tu Balak se ka ne: «Manti ay salaŋ ni diyey kaŋ ni donton ay do yaŋ se ka ne: 	 Huan, Balaam in Balak kiang ah, Na mi sawlte kiang ah leng ka gen him kei maw.


Rabbi sanno kaa ay do koyne ka ne: 	 Hiai namsau midang tunga chiamtehsa ahi ngala, na ngaihsak kei hita leh bang suak ding-chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi hi.


Waato kaŋ i na birni windanta cinaro ban, ay na meyey daabirjey daŋ ka me batukoy da Lawi borey, da doonkoy mo daŋ. 	 Huan hichi ahi a, kulhbang lamkhit a hih a, kongkhakte ka tun khita, kongkhakngakmite leh lasamite leh Levi mite seh a hih khit nung un,


Bariyey ga zuru tondi boŋ no? Wala i ga haw daŋ ka fari laabu tunandi noodin? Zama araŋ na cimi ciiti bare ka ciya tay, Adilitaray izey mo, Araŋ n'i bare i ma ciya iforto danga farre cine. 	 Sakolte suangpi tungah a tai ding ua hia? huaiah min bawngin lei a let ding ua hia? nouten vaihawmna lah gu na suaksak ua diktatna gah singkha na suaksak uh:


Waato din gaa Rabbi ne Musa se: «Ma furo Firawna do ka ne a se: ‹Yaa no Rabbi, Ibraniyancey Irikoyo ci: M'ay borey taŋ zama i ma may ay se. 	 Hualaiin TOUPAN Mosi kiangah, Pharo kiangah va lut inla, TOUPA Hebrute Pathianin, Ka na a sep theihna ding un, ka mite paisak in.


Jiiri waytaaci binde no Israyla izey goono ga Manna ŋwa, kal i to laabu kaŋ ra borey go. I na Manna din ŋwa hal i to Kanaana laabo me. 	 Huan gam kiluah a hongtun masiah uh, Israel suanten kum sawmli manna a ne ngei uhi; Kanan gamgi a hongtun masiah uh, manna a ne ngei uhi.Huchiin omer khat ephah khata a mun sawmna ahi.


Farisi* fonda borey mo maa woodin kulu. I soobay k'a haaru, zama ngey wo nooru baakoyaŋ no. 	 Huan, Pharisai sum deihmiten huai thu tengteng a ja ua, a nuih san uh.


Waati kaŋ jirbey kaa ka maan kaŋ Dawda ga bu, a binde na nga izo Suleymanu lordi ka ne: 	 Huan, David sih hun a hongnaita a; a tapa Solomon thu a piaa,


«Bonkoono Sirus jiiri sintina ra, bonkoono Sirus na lordi te Irikoy windo kaŋ go Urusalima ra ciine ra ka ne: Naŋ i ma windo din cina, nango kaŋ i ga sargayyaŋ no nooya. Naŋ mo i m'a daba sinji nda gaabi, kaŋ a kayyaŋ kambe kar waydu, a tafayyaŋ kambe kar waydu mo no. 	 Kumpipa Kura kum khatna kumin, Kura kumpipan thupiak a bawla: Jerusalema Pathian in tungtang, a in lam hi henla, kithoihnate a latna mun uh leh, huaia suangphumte kiptaka koih hi hen; a sanlam tong sawmguk, a zatlam tong sawmguk;


I binde, i m'iri no yeeji hinka. Ngey din ma yeeji fo suuban ngey boŋ se, i m'a dumbu-dumbu ka dake tuuri boŋ, i ma si danji daŋ a cire. Ay mo ga yeeji fa soola k'a dake tuuri boŋ, amma ay si danji daŋ a cire bo. 	 Huchiin bangtal nih hong pia u henla; amauten bangtal khat amau tuam dingin tel u henla, sem hen u henla, sing tungah koih u henla, a nuaiah mei toh louin: huan, ken leng bawngtal khat ka bawl sam dinga, sing tungah ka koih dinga mei ka toh sam kei ding hi.


Duumi i goono ga ne borey kaŋ yaŋ donda ay se: Rabbi ne: «Araŋ ga du laakal kanay!» Boro kulu mo kaŋ ga nga hanga sanda gana, I ga ne a se: «Masiiba kulu si du araŋ.» 	 TOUPA thu musitmite kiangah, Nang dingin a hoih ding, a chi vial ua; huan, amau deihlam engtata hih teiteimite kiangah, Thil hoihlou bangmah na tungah a hongtung kei ding, a chi uh.


Irimiya na tira hantum k'a samba a ma fun Urusalima ka koy tamtaray izey arkusu cindey do, da alfagey, da annabey, da jama kulu kaŋ Nebukadnezzar sambu Urusalima ka kond'ey Babila. 	 Huan, Jawlnei Jeremiain Jerusalem akipana saltang upate, siampute, jawlneite, mi dangte, Nebukadnezzarin Jerusalem akipana Babulon a pi khit, a dam sunte kianga a laikhak khak thu hiaite ahi:


Ifo se no ni tugu ka zuru? Ni n'ay hiila, ni mana ci ay se mo, hal ay ma ni sallama nda farhã da dooni nda haray da moolo. 	 Bang ding a hon taimang sana, hon guk paisan a, nopsaknate toh, late toh, khuangta te toh, kaihgingte toh ka hon khak theihna dia na hon hilh louha;


Merari dumo lasaabo nooya, kaŋ yaŋ Musa nda Haruna kabu Rabbi sanno kaŋ a ci Musa se din boŋ. 	 Huaite ahi uh, Merari tapate suante a sim uh, Mosi zanga TOUPA thupiak banga Mosi leh Aronin a simte uh.


Zama ay mana taali kulu bay ay boŋ gaa, amma woodin kulu s'ay hanandi. Amma ay neesikwa ga ti Rabbi. 	 Keimah leng ka kizeet ngei tuan kei. Bangmah kimohsakna ding ka kithei keia; himahleh, huaiin siam hontang sak tuan kei hi; honzeetpa tuh Toupa ahi jaw.


Ma fari kaŋ i goono ga wi guna k'i gana. Ma bay kaŋ ay na arwasey lordi ka ne i ma si ni ham. Da ni maa jaw, ma koy ay foobo do ka kaa haro kaŋ i guru ka kande din ra ka haŋ.» 	 A buh lak uh en gige inla, a nung uh sui jelin; tangvalte nang bangmah hon chih lou dingin thu ka pe vekta hi; huan, na dang a tak peuh chiangin tuibel a tangvalte tui tawisa va dawn jelin, a chi a.


Boro fooyaŋ kaŋ goono ga kay noodin ne i se: «Ifo se no araŋ goono ga farkay binj'izo feeri?» 	 Huan, huaia ding kuate hiamin, a kiang uah, Sabengtung nou bangdia phel? a chi ua.


Amma, da haŋ kaŋ ay si ba, nga no ay goono ga te, yaadin gaa ay goono ga yadda kaŋ asariya ya ihanno no. 	 Ka hih ut louh lam ka hih ngalin, dan a hoih chih pompih ka hi ta hi.


Yaa no Rabbi ay Irikoyo ci: Wa wiyaŋ kalo kuru. 	 Hichibangin TOUPA ka PAthianin a chi.


Nebukadnezzar na Rabbi windo ra jinay fooyaŋ ku mo ka kond'ey Babila. A n'i daŋ nga tooro windo ra noodin Babila. 	 Nebukadnezzarin TOUPA ina tuiumbelsuante leng Babulon ah a laa, Babulona a pathian biakin ah a koih hi.


Malayka iyyanta mo kar. A banda mo jinde bambata yaŋ te beena ra kaŋ yaŋ ne: «Ndunnya koytara ciya iri Rabbo nda nga Almasihu wane, a ga may mo hal abada abadin.» 	 Huan angel sagihnain a pengkul a mutta a; huan van ah uh aw thupi taktakin a juita a, Khovel lalgam tuh i Toupa-a leh a Kris-a honghita a; huan ama tuh khantawnin vai a hawm ding, a chi ua.


da Patrusancey, da Kasluhancey (kaŋ yaŋ gaa Filistancey fun), da Kaftorancey mo. 	 Pathruste, Kasluhte (Philistinte pawtna) te a suangta hi.


Israyla* binde na nga mayray haro kulu margu ka kaa Beyer-Seba. A na sargay* salle nga baabo Isaka wane Irikoyo se. 	 Huan, Israel a neih tengteng toh a pawta, Beer-seba a tunga, a pa Isaak Pathian kiangah kithoihnate alan.


Amma ay wo, hal abada ay g'a baaro fe, Ay ma sifayaŋ baytu te Yakuba Irikoyo se. 	 Mi gilou-saloute ki tengteng leng ka hihtan dinga; mi diktatte ki jaw sansakin a om ding hi.


Rabbi, Koy Beero kaŋ ga Israyla wane say-sayantey margu no ka ne: Hala hõ ay ga ye ka boro fooyaŋ margu i do, Kaŋ ga waana a waney kaŋ jin ka margu din. 	 Toupa Pathian, delhkhiak Israelte pi khawmpan, Amaha pi khawma omte lou leng nam dangte a kiangah ka pi khawm lai ding, a chi hi.


Daahir Zowan mayraykoyey ya saamoyaŋ no. Firawna saawarekoy kaŋ yaŋ gonda laakal, I saawara si hima kala alman wane. Mate no araŋ ga te ka ne Firawna se: «Ay ya laakalkooney ize no, Za doŋ bonkooney ize mo no?» 	 Zoan khuaa mi liante a hai hial ding ua, Pharo mipil pente lemtheihna sa lemtheihna bang lel a hong hita: Pharo kiangah, Mi pil tapa, nidanglai kumpipate tapa ka hi, bangchi dana chi sek na hi ua?


Tir boro fooyaŋ mo, kaŋ go Urusalima ra da goray doona ka kande hamisa da jinay neerante kulu dumi, ka neera Yahuda izey se asibti zaari ra Urusalima ra. 	 Huaiah Tura mite leng a om ua, ngasa a hontawi ua, van chituamtuam toh, Juda tate kiang leh Jerusalem ah khawlniin a juak uhi.


I go ga sar birni cinaro gaa, I ma zuru birni cinaro boŋ, I ma kaaru ka furo hala fuwey ra, I ma furo finetarey gaa danga zay cine. 	 Khopi tungah a tawm ua; kulh tungah a tai ua; in sungahte khawng a lawn tou ua; guta bangin tohletah te khawng a lut uh.


Dum'ize cindi barma ra hal hõ, wala? Haciika, reyzin* nya mo, da jeejay* nya, da garenad* nya, da zeytun* nya -- i mana hay. Amma za hunkuna ka koy jina ay g'araŋ albarkandi.» 	 Pang sungah haichi a om lai hia? ahi, grepgui, theipi kung, pomgranet, oliv sing a hongsuak kei laia; tunia kipanin ka honvualjawl ding hi.


Woodin sabbay se no araŋ ma haggoy d'ay kaseeto, hala araŋ ma si baa afo te fanta alaadey din ra, kaŋ yaŋ dumey din doona ka te za araŋ mana kaa. Woodin banda, araŋ ma si araŋ boŋ ziibandi i do. Ay ya Rabbi no, araŋ Irikoyo.» 	 Huaiziak in hiai thil kihhuai na ma ua a chin bang uh na chin tei louh na ding un leh huai a na kihihnit louhna ding un ka thupiak na zuiah ding uh ahi: Kei TOUPA na Pathian uh ka hi, chi in, chi in.


Ndunnya dumey kulu margu care banda, Jamayaŋ mo margu care do. I ra may no du ka woodin bangandi ka muraadey kaŋ yaŋ jin ka bisa din cabe iri se? I ma kande ngey seedey ka du ka ngey boŋ hanandi. Wala mo i ma maa ka ne: «Cimi no.» 	 Nam chih kikhawm uhenla, mi chih om khawm uhen: a lak ua kua ahia hiai gen theia, tumalam thilte hontheisak thei? Siamtansaka a om theihna ding un a palaite uh honpi uhen: ahihkeileh bilin ja uhenla, thutak ahi, chi uhen.


Bonkoono mo ne Ziba se: «Ifo no ga ti ni miila nda jarawey wo?» Ziba mo ne: «Farkayey zama bonkoono almayaaley ma kaaru, buuro da kaydiya ŋwaari izey mo arwasey se, i ma ŋwa, duvan mo borey kaŋ yaŋ lakaw saajo ra se, i ma haŋ.» 	 Huan, kumpipa'n Ziba kiang ah, Hiaite bangchidan ahia? a chi a. Huan, Ziba in, Sabengtungte kumpipa inkuanpihte tuanna ding ahi dia; huan, tanghou leh nipi theite tangvalte nek ding ahi dia, huan, uain bel gamdai a bah peuhmahte dawn ding ahi ding, a chi a.


Ma goro nda bine kaani, nin da ni wando kaŋ ni ga ba, ni fundi jirbi yaamey kulu ra, kaŋ yaŋ i na ni no beena cire, zama ni baa no ni goray yaamo kulu ra, da ni goyo kaŋ ni ga te beena cire ra mo. 	 Na bangmahlou damsung ni tengtenga na it ji kiangah kipak takin om inla, huai aman ni nuaia a honpiak, na bangmahlou ni tengtengin: huai lah damsungin na tantuan ahi ngala, ni nuaia na sepgimnaa na sepgimna ah.


Waato a go Urusalima* ra da goray. A go borey ra kaŋ yaŋ i di Yahuda bonkoono Yekoniya banda, kaŋ i n'i ku ka kond'ey, sanda borey kaŋ yaŋ Babila bonkoono Nebukadnezzar ku nooya. 	 Amah bel Jerusalem akipana salte Juda kumpipa Jekonia Babulon kumpipa Nebukadnezzarin a pi manga omte toh pi mangin a om uhi.


ni ma si hiiji i gaa mo. Danga, ni ma si ni ize way no i ize aru se, wala ni ma si i ize way sambu ni ize aru se. 	 Ji leh tain na nei ding uh ahi sam kei, na tanute uh a tapate uh toh na kiteng sak ding uh ahi keia, a tanute uh na tapate uh toh nakiteng sak ding uh leng ahi kei.


Ize kwaaso hanna din kaŋ ga ti Sihiyona* ize wayo, Ay g'a halaci. 	 Zion tanu melhoih tak leh nou tak ka hihmang ding.


I goono ga salaŋ a se yaadin, kala bonkoono mantawey go, i kaa ka konda Haman bato kaŋ Esta soola din do. 	 Amah toh a houlin san lai un, kumpipa michilgehte a hongpai ua, hongpita uhi.


Ni do, ya nin Bonkoono, fonguyaŋey furo ni se ni boŋo ra ni dima boŋ da haŋ kaŋ no ga te ne ka koy jina. Nga mo kaŋ ga gundey fisi ka kaa taray na ni bayrandi nda haŋ kaŋ ga te. 	 Nang na hih leh aw kumpipa na lupna tungah na lungsim sungah na ngeihtuahnate a hongom ua; tunung chianga bang ahia hongom ding thu: huan amah thugukte na kianga taklangpan bang ahia hongom ding na kiangah a theisak ta ahi.


Heemar waate bisa, i na fari wiyaŋ ban, Iri mana du faaba mo. 	 Buh lak hun a kikhelta, nipi a beita, hotdamin i om kei lailai.


Han din kaŋ araŋ na bokwa feeni mo, araŋ ma kande feeji gaaru ize kaŋ sinda laru, haraŋ ize. I m'a salle a ma te sargay kaŋ i ga ton Rabbi se. 	 Huan, buhphal na vei ni un belamnou a pa, gensiatbei kum khata upa haltum thillat dingin TOUPA kianga na lat ding uh ahi.


Amma Yahuda bonkoono kaŋ n'araŋ donton araŋ ma hã Rabbi gaa din, haŋ kaŋ araŋ ga ci a se neeya: Rabbi, Israyla Irikoyo ne: Sanno kaŋ ni maa ciine ra, 	 Himahleh TOUPA dong dinga nou honsawlpa Juda kumpipa kiangah hichiin na chi ding uh: TOUPA, Israelte Pathianin hichiin a chi: na thu jak tungtang thu ah,


Han fo kaŋ Yesu kamba ka te adduwa, a talibey go a banda. A n'i hã ka ne: «Borey marga goono ga ne ay ya may no?» 	 Huan, hi chi ahi a, Jesu amah kiaa a thum lain a nungjuite a kiangah a om ua; a kiang uah, Mipiten kua ka hi a honchi ua? chiin a donga.


Sanni kaŋ Rabbi ci a boŋ neeya: Sihiyona ize wandiya donda nin ka donda-caray haari te ni se. Urusalima ize wayo na boŋ saku-saku ni banda! 	 Hiai a tungtang thu TOUPAN a gen ahi: Zion tanu nungakin nang a honmusit ua, a honnuih-san ua; Jerusalem tanuin a lu a honsin khum.


Araŋ ma no, i g'araŋ no mo. Neesiji hanno, kaŋ i kankam, kaŋ i zinji, kaŋ to hal a ga mun, yaadin no i g'a no araŋ ganda ra. Zama neesijo kaŋ araŋ ga neesi nd'a din, nga no i ga neesi nd'a araŋ se.» 	 Pia un, huchiin, piakin na om ding uh, hoihtaka teha, hen gaka, sin gaka, let nawinawiin na angsung uah piakin na om ding uh. Noumau tehna ngei maha tehsaka piak hi ding na hi ngal ua, a chi a.


Zama waato kaŋ Musa na asariya* lordey kulu ci jama kulu se, kal a na handayze da hincin kuri sambu, da hari, da feeji hamni silli ciray, da hissop* kambe. A na kuro say-say tira bumbo da jama kulu gaa, 	 Dan thupiak peuhmah tuh Mosiin mipi tengteng kianga a phuan nungin, bawngnoute leh kelte sisan tuh, tui toh, samulkhau sandup toh, husop toh a la a, laibu ngei leh mi tengteng leng a theha,


Yesu mo ne i se: «Mate no kaŋ i ga ne Almasihu ya Dawda ize no? 	 Huan, aman, a kiang uah, Kris David tapa ahi chih bangchidana chi thei uh ahia?


I ga hima Refayimyaŋ* mo, danga Anak borey cine, amma Mowabancey doona ka ne i se Emim borey. 	 Huaite leng Anakte bang mah a Ephate chih ahi uh; himahleh Maobte'n jo Emte a chi nak uhi.


Bora ne: ‹Ji tono waranka no.› A ne a se: ‹Ma ni tira sambu ka goro nda waasi ka hantum: iway no.› 	 Aman, Thau tehnadan za khat, achia a. Huan, aman, a kiangah, Na lai la inla tu meng inla, sawmnga gelh in, a chi a.


Gerson izey maayey neeya, i almayaaley boŋ: Libni da Simey. 	 Huan, amau suangpa Gerson tapate min Libni leh Simei ahi uh.


Wayboro laakalkooni ga nga fuwo cina, Amma wayboro saamo ga nga wano zeeri nda nga kambey. 	 Numei pil tengin a in a lama: himahleh mi haiin amah khutin a phel sia.


A na wura nda nzarfu mo sambu hala nda jinay kulu kaŋ a gar Rabbi windo ra nda bonkoono windo ra jisiyaŋ nangey ra, da tamtaray izeyaŋ mo. A ye ka kaa Samariya. 	 Huan, Toupa ina leh kumpipa ina gou koih khawmnaa, dangkaeng leh dangka leh tui um belsuan tengteng a omom a laa, thuchiam tangtunna dia henmite toh, huchiin, Samari kho lamah a pai nawntaa.


A salaŋ nga nya-izey da Samariya wongu marga jine mo ka ne: «Yahudance londibuuney wo binde, ifo no i goono ga te? I ga ngey boŋ gaabandi no? I ga sargayyaŋ te no? I ga ban parkatak zaari folloŋ no? I ga ye ka tondey funandi laabu gusamo wo ra kaŋ go, a te begunu, wo kaŋ yaŋ i n'i ton, wala?» 	 Huchiin a unaute leh Samari-a sepaih pawl maah thu a gen a, Hiai Juda jawngkhalten bang ahia a hih uh? Kihihhat ding uhia? kithoih ding uh hia? Ni khata tawpna bawl ding u hia? A kangsa a hih chih muna piin, ninneng sunvum akipana suangte bawlthak ding uhia? achia.


Woodin banda i ma sambu yeej'ize fo, nga nda nga ŋwaari sarga, danga hamni baano kaasumante da ji. Yeej'ize fo mo ni g'a sambu zunubi se sargay. 	 Huan, bawngtal tuai khat a tangbuang thillat thau toh hel tangbuang nel mahmah toh lasak inla, huan, khelh thoihna ding bawngtal tuai khat dang leng na kaih ding ahi.


Ndunnya kulu binde, i deene fo, ciyaŋ folloŋ mo. 	 Huan, leia mi tengteng pau khat leh thugen dan khat ahi ua.


Haya kaŋ boro laalo ga humburu, Nga no ga kaa a gaa. Amma adilante muraadu ga feeri. 	 Mi gilou launa, amah tungah a hongtung ding: midiktat deih phal in a om ding hi.


Sanno din mo kaan ay se gumo. Ay n'araŋ boro way cindi hinka suuban, boro fo kunda kulu se. 	 Huai in hon kipaksak ngial a; huchi in na lak ua mi sawm leh nih, nam khat a khat zel ka tel a:


Danga mate kaŋ Rabbi na Musa lordi nd'a, yaadin cine no Israyla izey mo goy d'a. I na laabo fay-fay. 	 TOUPAN Mosi thu a piak bangin Israel suanten a hih ua, gam a hawm uh.


Amma da boro ya adilante no, A ga haŋ kaŋ ga saba da haŋ kaŋ ga halal goy te mo, 	 Himahleh mi a diktata, siang leh dik lel a hiha,


kaŋ ay n'araŋ kaayey lordi nd'a waato kaŋ ay n'i fattandi Misira laabo ra, guuru dudal beero ra. Ay ne: Wa hangan ka maa ay sanno se, araŋ ma goy mo hay kulu kaŋ ay n'araŋ lordi nd'a boŋ! Yaadin gaa no araŋ ga ciya ay jama, ay mo ya ciya araŋ Irikoyo. 	 Huai bel na pipute uh, Aigupta gam, sik haltuina a kipana ka pikhiak nia, ka pau kamsuak mang unla, thu ka honpiak tengteng hih un, chia ka thupiak tak ahi: huchiin ka mite nahi ding ua, kei na Pathian uh ka hi ding:


Dawda mo ne: «Ay ga gomni cabe Nahas ize Hanun se, sanda mate kaŋ a baabo na gomni cabe ay se.» Dawda binde na nga tam fooyaŋ donton i m'a fonda tilas baabo se. Dawda tamey binde furo Amonancey laabo ra. 	 Huan, David in, A pan a honna hehpih bang in ken leng Nahas tapa Hanun ka hehpih sam ding, a chi a. Huchi in David in a pa tungtang thu a lungmuan ding in amah mite a sawl a. Huan, David mite Amon suante gam a va tung uh.


Woodin banda, ni ma salaŋ Israyla izey se ka ne: Da alboro fo bu, a sinda ize aru kulu, kal a tubo ma ciya a ize wayey wane. 	 Huan, Israel suante'n a kiang ah, Mi, tapa neilou a a sih leh a gou a tanute na piak ding uh ahi.


Laabey kulu kaa Misira Yusufu do, zama ngey ma ŋwaari day, zama hara kankam laabey kulu ra. 	 Huan, leitung pumpi a kial a nak kiak jiak in gam chiha mite buh lei dingin Aigupta gamah Joseph kiangah a hong jel uhi.


Dan wane, Yeroham izo Azarel no. Woodin yaŋ no ga ti Israyla kundey jine borey. 	 Dante laka Jeroham tapa Azariel. Huai te Israel nam heutute ahi uh.


Waato kaŋ Dawda wane gaabikooney din kaa ka to Nabal do, i salaŋ d'a sanney wo kulu boŋ Dawda maa ra ka ye ka dangay. 	 Huan, David tangvalte a vatun un Davidin minin huai thu tengteng Nabal kiangah a gen ua, a daihsan uh.


A go mo, zaaro din kaŋ Rabbi salaŋ Musa se Misira laabo ra, 	 Huchiin hichi ahia Aigupta gama Mosi kianga TOUPAN thu gena,


Ma ne Amon izey se: Wa maa Rabbi, Koy Beero sanno: Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Za kaŋ ni ne: «Ahãa!» ay Nangu Hananta boŋ waato kaŋ i n'a ziibandi, da Israyla laabo boŋ waato kaŋ i n'a ciya kurmu, da Yahuda dumo boŋ mo waato kaŋ i koy tamtaray ra -- 	 Huan Ammon tate kiangah, TOUPA PATHIAN thu ngai khia unla, TOUPA PATHIANIN hichiin achi ahi: ka mun siangthou hihnita a oma, Israel gam hih gawpa a oma, zuda inkote sala pi a omlai ua, Awi ing e: Numei: na na chihjiak in,


Suleymanu kani nga kaayey banda, i n'a fiji mo a baabo Dawda birno ra. A izo Rehobowam te bonkooni a nango ra. 	 Huan, Solomon bel a pi leh pute kiang ah a ihmua, apa David khua ah a vui ua, a sik in a tapa Rehoboam a lalta.


Musa ne a se: «Da ni bumbo si koy ay banda, ma si iri tunandi neewo. 	 Huan aman a kiang ah, Na ompihna kei toh a ton kei ding leh, hiai a kipan in kou hon pitou ken.


Jama binde kaŋ go ga kay noodin, kaŋ maa r'a, goono ga ne: «Beena dundu.» Boro fooyaŋ mo goono ga ne: «Malayka no ka salaŋ a se.» 	 Huan, mipi a kianga dingten huai a ja ua, Vanpi ging ahi, a chi ua; midangten, Angelin amah a houpih ahi, a chi ua.


A zankataray biriyey to nda gaabi, Amma nga nd'a no ga kani ganda laabo ra. 	 A guhte a tuailainain a dima, himahleh leivui ah amah toh a lum ding hi.


A binde, sohõ woone yaŋ wo, ni tamyaŋ da ni jama no, ngey kaŋ yaŋ ni fansa da ni hin beero, da ni kambe gaabikoono mo. 	 Tuin hiaite, na thilhihtheihna thupi leh, na ban hata na tatsa, na sikhate leh na mite ahi uh.Aw TOUPA, ka honngen ahi, na min laudansiam nuamsa, na sikha thumna leh, na sikhate thumna na bilin hungaih hen: ka honngen ahi, tuniin na sikha lohchingsak inla, hiai mi mitmuhin a kiangah chitna piain. (Kei bel kumpipa dawndingpepa ka hi. )


Borey wo ga ti Isuwa banda amirey, Isuwa hay-jina Elifaz izey mo neeya: amiru Teman, da amiru Omar, da amiru Zefo, da amiru Kenaz, 	 Hiaite Esau tapate laka heutute ahi uh: Esau ta chil Eliphaz tapate; heutu Temante, heutu Omarte, heutu Zephote, heutu Kenazte,


Zama ay ga ci araŋ se: borey kaŋ i jin ka ce din ra, baa afolloŋ si ay ŋwaaro taba.› » 	 Ka honhilh ahi, Mi ka sapte khatin leng ka ankuang lui achiam kei hial ding, a chi a, a chi a.


Yaadin gaa binde Israyla izey game ra tubu kulu si dagu kunda fo ra ka ye kunda fo ra. Zama Israyla izey ra boro kulu ma sandandi tubo kaŋ a kaayey kunda du din gaa. 	 Huchi in Israel suante gam pen nam dang kiang a suansuan ahi kei ding. Israel suante'n a pi-leh-pu uh nam gam a neih gige ding uh ahi.


Laban ne: «Manti yaadin no i ga te iri do, i ma jin ka kayne hiijandi ka beere naŋ. 	 Huan Laban in, ka gam uah huchibanga ta upajaw ma a a naupang jaw paisak dan ahi kei hi.


Ay ga ne Irikoy kaŋ ti ay tondi daaro se: «Ifo se no ni dinya ay gaa? Ifo se mo no ay goono ga dira nda bine saray ibare kankamo sabbay se?» 	 Ka guh a namsau om bang maiin hondouten hon gense gige ua; Na Pathian koia om ahia leh! honchi nilouhlouh ua.Ka hinna aw, Bangachia kun nilouh? Bangachia ka sung a buai? Pathian lamen in: amah ka honphat ding ahi ngala, hon panpihpa leh ka Pathian ahi.


Musa kande Haruna izey mo, k'i bankaarayey d'i jabbey daŋ i gaa k'i haw da korfoyaŋ i cantey gaa. A na fuulayaŋ daŋ i boŋey gaa mo, mate kaŋ Rabbi ci Musa se. 	 Huan, Mosi in Aron tapate a honpi a, puanak a silhsak a; TOUPA'N Mosi thu a piak bang in.


I koy ka di farkay binj'izo go ga haw fu meyo gaa taray fonda jarga. I n'a feeri. 	 Huan, a hohta ua, kongzing ah kongkhak polama sabengtung nou khih a vamu ua; huan, huai tuh a phelta uh.


Kal i na bora haw, zama i mana ci haŋ kaŋ no i ga te a se jina. 	 Bangchia hih ding ahia chih genkhiak nailouh ahih jiakin tanna in ah a khum uh.


Woodin banda ay boŋ do haray, Irikoy m'ay hallasi ay ma si zunubi te Rabbi se, ya fay da adduwa teeyaŋ araŋ se, amma ay ga soobay ka araŋ dondonandi fondo hanno boŋ, cimi wane. 	 Huai phet leng ahi keia, nou adia thum tawpa, TOUPA tunga khelh kei adingin ahi dek het kei hi; lampi hoih leh lampi dik ka hon kawkmuh zo jel ding hi.


Samma, Harar boro, Ahiyam, Sarar ize, Harar boro, 	 Harar mi Sama te, Arar mi Sarar tapa Ahiam te;


Waato kaŋ Musa maa woodin, a kaŋ ganda nga moyduma boŋ. 	 Mosi in huai a zak in a khupboh a:


Ya Irikoy, man ni miiley darza misa ay se! Man i kabuyaŋo baayaŋ misa! 	 Pathian aw, na ngaihtuahnate kei adingin manpha hina tele! a gawmkhawmna thupi hina tele!


Guna, ay go ni banda. Ay ga haggoy da nin nangu kulu kaŋ ni ga koy. Ay ga ye ka kande nin ne laabo wo ra, zama ay si fay da nin kala nd'ay na haya kaŋ ay ci ni se din te.» 	 Huan, ngaiin, na kiangah ka oma, na paina peuh ah kon veng jel ding, hiai gamah ka honpi kiknawn ding; na kianga ka gen ka hih masak kei leh ka honnuse kei ding, achia.


Waato kaŋ jiiro bare, alwaato kaŋ bonkooney doona ka fatta ka koy wongu, kaŋ Yowab na wongu marga candi i ma konda wurrandiyaŋ Amon izey laabo ra, kal i kaa ka Rabba kwaara windi nda wongu. Amma Dawda wo goro Urusalima. Yowab na Rabba kar ka zeeri. 	 Huan hichi ahi a, kum a hongbeia kumpipate kidou dinga a kuankhiak sek lai un, Joabin sepaih ahatahat a pi khiaa. Amon suante gam a suhsaka, Raba khua a um uh. David bel Jerusalem ah a om. Huan Joabin Raba khua a suala, a lata hi.


Zama Rabbi ga adilantey fonda bay, Amma boro laaley fonda ga halaci. 	 TOUPAN mi diktatte lampi tuh a thei naknak ngala; mi khialte lampi bel a mangthang ding hi.


Amma Bitros ne: «Manti yaadin no, ya Rabbi, zama ay mana hari kaŋ ga harram wala kaŋ ga ziibi ŋwa, baa ce fo.» 	 Himahleh, Peterin, Toupa hi lou e; sianglou leh nin bangmah himhim ka ne ngeikei, a chi a.


Bonkoono Dawda ne: «Wa Alfa Zadok da annabi Natan, da Yehoyda izo Benaya ce ay se.» I kaa bonkoono jine. 	 Huan, kumpipa David in, siampu Zadok leh, jawlnei Nathan leh Jehoiada tapa Benai hon vasap sak dih ua, a chi a, Huan, kumpipa ma lamah a vapai ua.


Gaa no Boro Izo alaama mo ga bangay beena ra. Saaya din no ndunnya dumey kulu ga te bine saray. I ga di Boro Izo go kaa beene burey boŋ da dabari da darza bambata. 	 huai hun chiang in Mihing Tapa chiamtehna van ah a hong lang ding. Huai hun chiang in leitung a nam tengteng in a sun ding ua, Mihing Tapa tuh thilhihtheihna leh thupina lian toh vanmei tung a hongpai a mu ding uh.


Waato din Sawulu na boro zambar hinza sambu, suubananteyaŋ Israyla kulu ra, ka koy ka Dawda ceeci, nga nda nga borey, ganji hinciney tudey boŋ. 	 Huan, lamkalah belam huang kakhuk omna a vatunga; huan, Saula bel khawl dingin a valuta. Huan, David leh a mite kokhuk sunggil lamah a om uh.


Woodin sabbay se araŋ ma tangari teeyaŋ naŋ. Boro kulu ma cimi ci nga gorokasino se. Zama iri kulu gaaham folloŋ no, iri ya care gaaham jareyaŋ mo no. 	 Huchiin, juaugen tawpsanin, noumau inveng kiangah thudiktak gen chiat un; kihiang tuah chiat na hi ngal ua.


Ya Rabbi, ma tu ay se, Zama ni baakasinay suujo gonda gomni. Ni bakaraw booba boŋ, ma bare ay do haray. 	 Na sikha lakah na mai leng sel ken; ka mangbang ngala; hondawng meng in.


I kaa Afasos. Bulos n'i naŋ noodin. Nga bumbo furo Yahudance diina marga fuwo ra ka kakaw da Yahudancey. 	 Huan, Ephesa a tung ua, huaiah amau a nuseta; amahbel kikhopna in ah a lut a, Judate kiangah chitaktakin thu a gen tadih hi.


Yaadin no Haruna kaa ka maan sargay feema do ka zunubi se sarga handayzo kaŋ ga ti nga boŋ wano jinda kaa. 	 Huan, Aron in maitam a va naih a, amah a tuam a khelh thoihna bawngnou a gou a.


To. Yahudance fooyaŋ go no kaŋ ni daŋ Babila laabo muraadey boŋ, kaŋ yaŋ ga ti Sadrak da Mesak da Abednego. Boro woodin yaŋ, ya Bonkoono, i baa si nda nin, i siino ga may ni de-koyey se, i mana sududu mo wura tooro kaŋ ni sinji din se.» 	 Babulon biala thulehla tunga na sehsa Juda kuate hiam a om ua, Sadrak te, Mesak te, leh Abed-nego te; hiai miten Aw kumpipa, nang a honlimsak kei ua; na pathiante na a sem kei ua na dinkhiak sak dangkaeng milim leng a be kei uh, chiin.


Amma zaaro din, wala saaya din sanno, boro kulu s'a bay, baa beene malaykey, wala Izo mo, kala Baabo hinne. 	 Himahleh, huai ni leh a hun thu tuh Pa kia loungal kuamah in, van a angelte'n leng, Tapa in leng, a theikei uh,


Woodin boŋ mo ay bina goono ga jijiri. A ga fittaw ka sosoro nga nango ra. 	 Hiaiah leng ka lungtang a linga, a mun akipan suanin a om hi.


Araŋ mana bay bo? Araŋ mana maa mo? Wala boro kulu mana ci araŋ se za sintina no? Araŋ mana faham da ndunnya sinjiyaŋo? 	 Na lungsim un na theingei kei ua hia? Na bil un na za ngei kei ua hia? a tunga kipan in hon hilh kei ua hia? Lei pian chila kipanin na theisiam kei ua hia?


Araŋ kaŋ ga ba Irikoy m'araŋ adilandi asariya ganayaŋ ra, araŋ fay da Almasihu, araŋ daray gomno gaa no. 	 Nou dana siamtan tumte aw, Kris toh kikhenta na hi uh, hehpihna na puksanta uhi.


Woodin banda i ye ka wongu nda Filistancey Gob haray. Saaya din Sibbekay, Husat boro na Refayim bora ize Saf wi. 	 Huan, hichi ahi a, huai nung in Philistia mite toh Gob khua ah kidouna a om nawn a: huchi in Husat mi Sebekai in mi liante tapate lak a mi Saph a that.


Woone yaŋ mo araŋ m'i fanta curey ra kaŋ yaŋ si ŋwa, zama fanta hariyaŋ no, danga zeeban da kaaw da gaadogo bi, 	 Huan, vasa lak ah hiaite thil kihhuai a na neih ding uh ahi; nek ding ahi kei hi, thil kihhuai ahi uh: muvanlai, musane leh tuivapi,


Abada, ay izey, manti baaru hanno no ay goono ga maa. Araŋ na Rabbi jama daŋ i ma harta. 	 Maijen! Maijen! Ka tate aw: na tanchin uh ka najak a hoihlou lam ngen ahi. TOUPA mite na taleksak uh ahi.


i na boro fo donton a ma Irimiya kaa batukoy windo ra. I n'a daŋ Gedaliya Ahikam izo, Safan ize kambe ra, zama a ma kond'a fu. A binde goro jama game ra. 	 Shaphan tapa Ahikam tapa Gedali kiangah a ina puak dingin a kemsak ua, huchiin mite lakah a omta hi.


Woodin banda no jama tun Hazerot ka koy zumbu Paran ganjo ra. 	 Huai khintin mipite Nazeroth akipan a pawt ua, Paran gamdai ah giahbuk a sat uhi.


D'ay ne: ‹Ay dima g'ay kunfa, Ay daarijo mo g'ay dooro dogonandi ay se,› 	 Ka lupnain honlungmuan dinga, ka tutna nemin ka phunna a jangkhaisak ding, ka chih chiangin;


Irimiya mo hantum tira ra masiiba kulu kaŋ ga kaa ka kaŋ Babila boŋ, sanda sanney kulu kaŋ i hantum Babila boŋ nooya. 	 Serai bel kumpipa in sung heutupen ahia. Huan, Jeremiain Babulon tunga siatna hongtung ding tengteng, Babulon tungtanga hiai thu gelh tengteng laibu ah agelh a.


Saaya din ay guna, ay laakal mo hal a boori, Ay di, woodin n'ay gooji mo. 	 Huchihlaiin ka ena, hoih takin ka ngaihtuaha: ka mua, hilhna ka sangta hi.


Boŋbeeraykoyey na kumsay hirri ka korfoyaŋ tugu zama ngey m'ay di se. I na wufa hirri laawalo gaa, I na sawyaŋ hirri. (Wa dangay) 	 Toupa kiangah, nang jaw ka Pathian na hi: Toupa aw, hehpih ka nget awte na bil na doh in.


«Ni ma salaŋ Israyla izey se ka ne: Da wayboro te gunde ka ize aru hay, a ga harram kala jirbi iyye. Danga a ziibi idda jirbey cine, yaadin cine no a go harram. 	 Israel’ suante kiang ah, Numei in nau a pai a tapa a neih leh nisagih a nin ding a; numei dan ngeina hun lai a a nit bang in a nin ding hi.


Amma Yesu ne i se: «Zama araŋ biney ga sandi se no a na lordo wo hantum araŋ se. 	 Himahleh, Jesun a kiang uah, Na lungtang khauh jiakun aka huai thupiak nou dia a hon gelh sak.


Amma Bitros ne: «Albora, ay si baa bay haŋ kaŋ no ni go ga ci.» Sahãadin-sahãadin, za a go sanno din gaa, gorongaari fo ca. 	 Huan, Peterin, Mihing aw, na thu gen ka theikei, a chi a. Huan, thakhatin, a pau lai takin ak a khuangta hi.


Rabbi malayka* fo mo bangay Zakariya se. A goono ga kay dugu tonyaŋ feema jarga, kambe ŋwaaro gaa haray. 	 Huan, Toupa angel khat gimlim halna maitam taklama dingin a kiangah a kilak a.


Bananta goono ga kaa! Bananta kaa! Guna, a mo hay ka gaaba nda nin! A kaa fa! 	 Tawpna a hongtung hi, tawpna a hongtung hi, na tungah a hongthou ta, ngai in, a hongtung hi.


Amma nin wo, boro izo, ma maa haŋ kaŋ ay go ga ci ni se. Ma si murte sanda dumi woone cine kaŋ go ga murte. Feeri ni meyo ka ŋwa haŋ kaŋ ay ga ni no.» 	 Himahleh nang mihing tapa, na kianga ka gen ngaikhia in; mi helhatte bangin helhat hi tei ken: na kam ka inla, ka honpiak ne in, a chi a.


amma zamana wo karhã, da arzaka halliyaŋ, da canse waani-waani kaŋ ga furo ga sanno koote, hal a ma jaŋ ka te albarka. 	 himahleh khovel lungkhamnate, thil dang duhgawlnate a honglut chiangin, thu a dep a, gah louin a om nak.


Taray haray mo hansiyaŋ go no, da moodabal-teekoy, da zina-teerey, da boro-wiyey, da borey kaŋ yaŋ ga sududu tooru se, da boro kulu kaŋ ga ba tangari, k'a te mo. 	 A polam ah uikhawng, leh bumhatte leh, mingaihhatte leh tualthatte leh milimbete leh kuapeuh juau thu deih a, juau thu bawlte a om uhi;


Koyne, Firawna na maa daŋ Yusufu gaa ka ne a se Zafanatu-Panaya. A na Alfa Potifera, On wano, ize wayo Asenata hiijandi a se. Yusufu bar-bare mo Misira laabo ra. 	 Huan, Pharoin Joseph min dingin Zaphenathpaneh a sata: On kho siampu Potipher tanu Asenath a ji dingin a piaa, Huan, Joseph a pawta, Aigupta gam a tuansuak hi.


Doonkoy jine bora se. I m'a doon da subo kaŋ ga ne: «Seeda hanno.» Asaf baytu fo no. 	 Israelte chingpa, Belam pawl banga Josephte pipa, bil na doh in: nang cherubte tunga tu, hongvak khia in.


Wa saabu Rabbi se, zama nga wo booriyankoy no, Zama a baakasinay suujo ga tondo hal abada. 	 Aw, Toupa kiangah kipahthu hilh un: amah lah a hoih ngala; a chitna leng khantawna om ding ahi ngala.


«Za kaŋ ay na ni beerandi ka ni kaa bulungu ra, ay na ni daŋ ay jama Israyla jine boro, ni na Yerobowam fonda gana mo, ni n'ay jama Israyla daŋ i ma zunubi te, k'ay bine zuku hal ay ma dukur i zunubey sabbay se, 	 Leivui a kipan ka hondom sanga, ka mite Israel te tungah heutu in ka hon bawla; huan, nang Jeroboam lampi tot na tawn teia, a khelhnate ua a hon hehsakna ding un ka mi Israel te thil na hihkhial saka;


Bitros na nga kambe no a se k'a kayandi. Gaa a na hanantey da wayborey kaŋ yaŋ kurnye bu din ce, k'a no i se baafuna. 	 Huan, Peterin a khut a pia a, a kaithouta a; huan, mi siangthoute leh meithaite a sama, damin a peta hi.


Tondey mo jijiri Rabbi jine. Oho, baa Sinayi tondo mo jijiri, Rabbi Israyla Irikoyo jine. 	 Tangte Toupa maah a hongchima, Siani tang lam mahleng Toupa Israelte Pathian maah.


Midiyancey mo na Yusufu neera Misira laabo ra, Potifar se, Firawna mantaw fo no kaŋ doogarey koy no. 	 Huchiin, amah ngaiin apa a kapkap hi. Huan, Midian ten Joseph bel Aigupta gamah a lut pih ua, Pharo nuaia heutu khat vengmi pawl heutu Potiphar kiangah a khawng uh.


Zama Ibrahim maa ay se. A n'ay ganayaŋ sanney d'ay lordey*, d'ay hin sanney d'ay asariyey* gaay.» 	 Abrahamin ka thu a manga, ka thuhilhte Ka thupiakte, ka thusehte, ka dante leng a zuih bangin, achia.


Amma wura da nzarfu nda guuru-say, da guuru-bi, da guuru-kwaaray, da bidile -- 	 Bangpeuh hi hen, dangka-engte, dangkasikte, dalte, sikte, langvate, ngente,


Kal a ne ay se: Ya nin, boro izo, ngo, sohõ ni di haŋ kaŋ Israyla dumo arkusey goono ga te kubay ra, i afo kulu nga himandey fuwo ra? Zama i goono ga ne: «Rabbi si ga di iri, me! Rabbi na laabo naŋ!» 	 Huchiin ka kiangah, Mihing tapa, Israel inkuan upate mial nuaia thilhih na mu hia? Michihin milim dantana a hih uh? TOUPAN a honmu keia, TOUPAN gam a paisanta aka, a chi ngal ua.


Ya Rabbi wane hanantey kulu, wa ba r'a. Rabbi ga naanaykoyey haggoy. A ga banandi toonante te mo boŋbeeray goy teeko se. 	 Toupa lamen tengtengte aw, hattakin om unla, na lungtang uh hangsak un.


Kulu nda yaadin, i ga goro ka ciya a tamyaŋ, zama i ma ay se tamtaray da ndunnya koytaray se tamtaray bay ka fayanka.» 	 Ahihhangin a sikhate ahi ding ua, ka nasep leh gam dang mi nasep dan theihna ding un, chiin.


Boro kayna ga ciya boro zambar, Ikayna din ga ciya dumi gaabikooni. Ay, Rabbi, ay ga naŋ woodin ma cahã nga alwaato ra. 	 Mi neupen lah beh khat a hita dinga, mi tawmpen mahmah leng nam hat mahmah a hita ding: kei Toupan a hunhun in ka tungsak pahpah ding.


Amma boro kaŋ ga hin suuru hala bananta, nga no ga du faaba. 	 Himahleh, a tawp tan a thuak ngap peuhmah, huai mi ngei tuh hotdam in a om ding.


Manasse goy cindey mo, d'a adduwa kaŋ a te nga Irikoyo gaa, da borey kaŋ yaŋ ga fonnay sanney kaŋ yaŋ i salaŋ a se Rabbi, Israyla Irikoyo maa gaa, ngey neeya, i go Israyla bonkooney baaru tira ra. 	 Manasi tanchin dang tengteng, a Pathian kianga a thum thu te, TOUPA Israelte Pathian mina jawlneiin a kianga thu a gen te uh ngai dih, Israel kumpipate tanchin lakah a tuang hi.


Albarkanteyaŋ no ngey kaŋ gonda bine saray, Zama i ga bakar i se. 	 Lungkhamte a hampha uh; khamuan a om ding ahi ngal ua


Israyla na diya fooyaŋ donton Amorancey bonkoono Sihon do. I ne: 	 Huan, Israel mite'n Amorte kumpipa Sihon kiang ah mi a sawl ua,


Araŋ na adilantey biney sara nda tangari, borey kaŋ yaŋ ay wo mana i biney sara. Araŋ na boro laalo kambe gaabandi, hal a si bare ka fay da nga laalayaŋo, a ma nga fundo faaba mo. 	 Kei lungkham sak hi loua, mi diktatte lungtang juaua na hihnat jiak un leh mi gilou hingdama a omna dinga a khelhna lampia kipan kilehhei louhna dingin mi gilou khutte na hihhat ua,Huaijiakin bangmahlou lel, thu genkhawl diklou hiam jaw na mu nawn himhim kei ding uh; huan ka mite na khut ua kipan ka hun khe dinga, TOUPA ka hi chih na thei ding uh, a chi, chiin gen in, achi a.


Ay ga ne araŋ se: boro kulu si no kaŋ wayboro hay kaŋ ga bisa Yohanna beeray. Amma kulu nda yaadin, boro kaŋ kayna da ikulu Irikoy koytara ra ga bisa Yohanna beeray.» 	 Numei suan lakah Johan sanga thupi jaw a om kei; himahleh, Pathian gama mi neu pen leng amah sangin a thupi jaw, ka honchi a chi a.


A tandey ga guna taray batama gaa haray. Sabb'ize nya himandi go a casanta ganjey boŋ, a kaarimi haro mo gonda taamuyaŋ do ahakku. 	 A sumtawngte huang sung ponungzolam a ngaa; a bangkate ah tum sing lim a oma: a kahtouhnain kalbi giat a nei hi.


A ciya binde a suba, danga hando jirbi hinkanta nooya, kala Dawda nangora go koyne, boro kulu si a ra. Sawulu mo ne nga izo Yonata se: «Ifo no kaŋ Yasse izo mana kaa ŋwaaro do bi da hunkuna?» 	 Huan, hichi ahi a, kha det jing a ni nih niin David mun a vuak lailaia; huchiin Saulain a tapa Jonathan kiangah, bang achia Jesai tapa jan leh tuni a ankuang um dinga hong lou ahia? a chi a.


Waati kaŋ araŋ ga ŋwa, araŋ ga haŋ mo, manti araŋ boŋ se no araŋ goono ga ŋwa ka haŋ bo? 	 Huan na nek chiang un, na dawn chiang un, noumaua mah dingin na ne un, noumaua dingin na dawn uh ahi kei maw?


D'ay mana kaa ka salaŋ i se, doŋ i sinda zunubi, amma sohõ i sinda ngey zunubey se kobay. 	 Kei hongpai keiin a kiang uah thu gen kei leng, khelhna neilou ding hi ua, himahleh tuin a khelhna uh paulap ding a neita kei uh ahi.


Kwaara kulu to mo da kururuwa. I kulu te me folloŋ mo ka tun da zuray ka koy marga batama do. I goono ga Gayos da Aristarkos candi ka kond'ey, kaŋ yaŋ ti Masidoniya boroyaŋ, kaŋ ngey da Bulosyaŋ ga dira care banda. 	 Huchiin a khuain a buai vekta ua, Gaia leh Aristarkha, Masidonia gama mi, Paula nungjuite, a man ua, kituaktakin etnop in ah a taipih kheukhou uhi.


Kwaarey kulu kaŋ yaŋ araŋ ga no Lawitey se mo, kwaara waytaaci cindi ahakku no, ngey nda ngey kuray nangey. 	 Levite na piak ding khua tengteng kho sawmli leh kho giat ahi ding: dainawl toh na piak ding ahi.


Waato kaŋ i goono ga maa hayey din, Yesu tonton ka misa fo ci i se, zama nga ga maan Urusalima, ngey mo go ga tammahã hala Irikoy koytara ga bangay sahãadin-sahãadin. 	 Huan, huai thute a ngaihkhiak lai un, Jerusalem khua a naih tak jiak leh Pathian gam honglang pah ding hia a gin jiak un gentehna thu a gen tela.


Absalom da Israyla alborey kulu ne Husay Arcita bora saawara bisa Ahitofel wano. Zama Rabbi no ka waadu i ma hin Ahitofel saawara kaŋ gonda nafa hala Rabbi masiiba ma kaa Absalom gaa. 	 Huchi in Absalom leh Israel mi tengteng in, Ark mi Husai hoihsak Ahithophel hoihsak sang in a hoihzaw, a chi ua. TOUPA'N Absalom tung a thil hoihlou a tunsak theihna ding in TOUPA'N Ahithophel hoihsak hoih tak letkhe ding in a nasep khin him ahi.


I bini gumo saajo ra, i na Irikoy si saajo ra mo. 	 Gamdai ah thil a lungulh mahmah ua, gam keu ah Pathian a zeetta uhi.


Akan tu Yasuwa se ka ne: «Daahir ay na zunubi te Rabbi, Israyla Irikoyo se.» A ne mo: «Yaa da yaa n'ay te: 	 Huan, Akanin Josua a dawnga, a kiangah, TOUPA Israelte Pathian tungah thil ka nahihkhialta ngei ngut hi, hichibangin ahi ka nahih:


Amma danga mate kaŋ izo kaŋ i hay gaaham miila do na izo kaŋ i hay _Irikoy__ Biya do gurzugandi, yaadin mo no sohõ. 	 Himahleh, huailai bangin tuin leng ahi; sa dana piangin tuh Kha dana piang a sawi ahi.


Warankanta na Eliyata di, da nga izey da nga nya-izey, i boro way cindi hinka no. 	 Sawmnihveina Eliath tungah, a tapate leh a unaute sawm leh nih;


Rabbi ni Irikoyo mo ga laaliyaŋo din kulu dake ni ibarey da ni konnakoy boŋ, ngey kaŋ yaŋ na ni gurzugandi. 	 Huan, TOUPA na Pathian un hiai hamsia tengteng a honsimmohte, na melmate uh leh a honhote tungah a omsak ding hi.


Bilatos mo n'a hã ka ne: «Ni ya Yahudancey bonkoono no?» A tu ka ne Bilatos se: «Mate kaŋ ni ci no.» 	 Huan, Pilatin a kiangah, Judate Kumpipa na hi hia, chiin a donga. Huan, aman a kiangah, Hi e, chiin, a dawng a.


Israyla izey mo te Musa sanno boŋ. I na taalam jinayyaŋ ŋwaaray, nzarfu nda wura wane, da bankaaray mo Misirancey gaa. 	 Huchiin Mosi thu bangin Israel suante a omta ua; Aiguptate dangka suangmantam leh dangkaeng suangmantam leh puansilh a ngen uh:


Ziza Sifi ize, Allon ize, Yedaya ize, Simri ize, Semaya ize. 	 Huan Siphi tapa Ziza, Allon tapa, Jedai tapa, Simri tapa, Semai tapa;


A se no i hantum Rabbi Wongey Tira ra ka ne: «Baheb kwaara kaŋ go Sufa haray, nga nda Arnon goorey; 	 Huaiziak in TOUPA kidounate laibu ah, Supha a Vaheb, Arnon guamte,


Zama boro fooyaŋ tammahã, za kaŋ Yahuta gonda nooru foola, hala Yesu ne a se: «Ma day haŋ kaŋ yaŋ iri ga laami nd'a bato se,» wala a ma hay fo no alfukaarey se. 	 A khenin, Judain dangka ip a vom jiakin, Jesun, Ankuangluinaa dingin i thil kiphamoh peuh lei in, a chi hiam, mi gentheite kiangah banghiam piak ding, a chi hiam a sa uh.


Bora din gonda ize wandiyo taaci kaŋ yaŋ ga annabitaray te. 	 Huai miin tanu li a neia, nungak siangthou ahi ua, Pathian thu a gen jel uhi.


Sawulu binde na boroyaŋ donton Yasse gaa ka ne: «Ma ni izo Dawda donton ay do, nga kaŋ go feejey banda.» 	 Huchiin Saulain Jesai kiangah mi a sawla, na tapa David belam chinga om ka kiangah hong sakin, a chi a.


Ya araŋ kulu kaŋ ga ba r'a, Wa farhã Urusalima banda, Ya araŋ kulu kaŋ goono ga bu baray te a se, Wa te bine kaani ka farhã a banda, 	 Jerusalem iitte tengteng aw, Jerusalem nuamsakpih unla, kipahpih un: amah sunte tengteng aw, kipah jiakin nuamsak pih un.


Ya Rabbi, ni sanno sinji beene hal abada. 	 TOUPA aw, khantawn adingin na thu tuh van ah kiptakin a om hi.


Da sundurko ga zumbu mo, Musa ma ne: «Ya Rabbi, ma ye ka kaa hala Israyla ize zambar-zambarey do.» 	 Huan, a kingakna peuhin, TOUPA aw Israel mipite kiangah hongkik nawnin, a chi jel uhi.


Amma ay wo ga ni gora bay, Da ni fattayaŋ, da ni furoyaŋo, Da ni futay beero ay gaa mo. 	 Ken bel na tut bang, na pawt bang, na lut bang, ka tunga na hehdan ka thei hi.


Ya Koy Beero, haŋ kaŋ ay ga laami kulu go ni jine, Ay durayyaŋo mo si tugante ni se. 	 Ka lung a phu dupdupa, hatna ka neita kei; ka mit vakna nasanin hon omlouh santa hi.


_Irikoy__ Biya bumbo goono ga seeda ka margu nd'iri biya ka ne iri ya Irikoy izeyaŋ no. 	 Kha mahmahin, eimah kha toh, Pathian tate i hi chih hontheisak hi;


Boro kulu sinda baakasinay kaŋ ga bisa woone: boro ma nga fundi no nga corey se. 	 Mihingin a lawm adia a hinna a piak vala itna thupijaw kumahin a neikei.


Yaadin no Absalom soobay ka te Israyla ra, boro kulu kaŋ ga ba ka koy bonkoono do ciiti ceeciyaŋ se. Yaadin mo no Absalom na Israyla alborey biney bare nd'a. 	 Huchi in Israel mi kumpipa kiang a thugen ding a hong kuan peuhmahte Absalom in huchi bang in a na hilh zel hi. Huchi in Absalom in Israel mite lungtang a hip sak.


Kala Ahab salaŋ Nabot se ka ne: «Ay no ni reyzin kalo a ma ciya ay wane foy jiney kali, zama a ga maan ay windo. Ay mo ya ni no kaliyaŋ kaŋ boori ka bisa ni wano wo, wala mo da ni ga ba, ay m'a darza bana ni se da nooru.» 	 Huan Ahabin Naboth bel ka in kiang chin ahihziakin an-teh louhing huan ding in na grephuan hon pia in, a sik ding in grephuan hoihzaw ka hon pe ding; ahih kei leh na deihzawk ngial le-houh a dangka in aman hun ka hon pe ding chi in a houpih a.


Wayboro mo, d'a na kurnyo fay k'afo hiiji, zina no nga mo go ga te.» 	 Aman leng a pasal a khena, mi dang a neih leh, angkawm ahi sam hi, a chi a.


Ay go ga hayey din hantum araŋ se zama araŋ ma bay kaŋ araŋ gonda fundi hal abada, araŋ kaŋ goono ga cimandi Irikoy Izo maa gaa. 	 Khantawnin hinna na nei uh chih na theihna ding un, nou Pathian Tapa min gingtate kiangah hiai thu ka gelh a hi


Yedutun do haray: Yedutun izey Gedaliya, Zeri, Yesaya, Simey, Hasabiya, da Mattitiya, i boro iddu no. I go ngey baabo Yedutun ganayaŋ ra ka goy nda moolo beeri, i ma annabitaray te ka Rabbi saabu k'a kuuku mo. 	 Jeduthun lakah; Jeduthun ta Gedali te, Zeri te, Jesai te, Simei te; Hasabi te, Matithi te, guk ahi uh; kaihging toha TOUPA kianga kipahthu gena leveka a pa uh Jeduthun thuthu-a om ahi uh.


Sanney din binde, Rabbi n'i salaŋ araŋ jama kulu se noodin tondo boŋ. Jinda fun danjo bindo ra, da buro ra, da kubay bi tik ra. A n'i fe nda jinde bambata mo. A mana tonton i gaa. A n'i hantum mo tondi walhã hinka gaa k'i no ay se. 	 Hiai thute, tanga mei te, meipite, mial sah bikbek a kipante khawngin TOUPAN aw ngaihtakin na vek ua kikhawmte kiangah a gena, a behlap nawn tuan kei hi. Huaite suangpek nihah a elha. a honpia hi.


Mate kaŋ cine Yannisu nda Yambirisu murte Musa gaa, yaadin mo no borey din goono ga murte cimo gaa. Boroyaŋ no kaŋ laakaley sara gumo. Boroyaŋ no kaŋ i mana yadda nd'ey, zama i cimbeero manti cimi wane no. 	 Huan, Janni leh Jambri in Mosi adou bang un, huaimiten leng thutak tuh adou gige uhi; lungsim sesa ginna lama Pathian deihlouh mi ahi uhi.


da Ciriyat-Yeyarim almayaaley, sanda Itri gorokoy, da Put waney, da Sumat waney, da Misra waney nooya. Borey din gaa no Zorat gorokoy fun, da Estayol waney. 	 Huan Kiriath-jearim inkote; Ithrit mite, Puthit mite, Sumathit mite, Misrai mite; Zorathit mite leh Estaolit mite hongkipatna.


Amma borey kaŋ ga ba ngey ma ciya arzakanteyaŋ go ga kaŋ siyaŋ da hirrimi da bine ibaay laalo yaamo boobo ra kaŋ yaŋ ga borey candi ka daŋ hasaraw da halaciyaŋ ra. 	 Ahihhangin, hauhsak tumte tuh, khemna ah te, thang ah te, haihuai leh hihsethei duhgawlna tampi bang ah a puklut nak uhi, huaiten tuh siatna leh manthatna ah mite a hih tumnak hi.


Alfaga mo kaŋ i tuusu nda ji k'a kambey toonandi nda goyo hal a ma ciya alfaga nga baabo gurbo ra din, nga no ga sasabandiyaŋo te. A ga lin taafe bankaarayey daŋ, danga bankaaray hanantey nooya. 	 Huan, siampu, a pa sik a siampu hi ding a sathau nilh ding leh hihtuam mi ding in kilepna a bawl ding a, puan malngat puansilh siangthou a silh ding a; mun siangthou a ding in kilepna a bawl ding; kihoupihna puan inn leh maitam a ding in kilepna a bawl sam ding hi;


Ay ma Rabbi gomno jiiro d'iri Irikoyo banandi zaaro fe. Ay ma bu baray teekoy kulu kunfa, 	 Toupa lungkim kum thu leh i Pathian phu lak ni thu gen ding bang, lungkhamte tengteng lungmuan ding bang,


Da ni yadda, wandiya kaŋ ay ga ne a se: ‹Ay ga ni ŋwaaray, ma ni foobo zumandi ay se ay ma haŋ,› nga mo ma ne ay se: ‹Haŋ. Ay ga ni yoy mo haŋandi› a ma ciya nga no ga ti bora kaŋ ni waadu ni tamo Isaka se. Yaadin gaa no ay ga bay kaŋ ni na gomni cabe ay koyo se.» 	 Huchiin, hichi hihen, nungak kuapeuh kianga, hehpihtakin ka dawn dingin na tui bel niamsak dih ve, ka chiha, huan, aman, Dawnin, na sangawngsaute leng dawn ding ka pe ding, chi peuhmah, huai mi ngei na sikha Isaak a dinga na mi seh hihen; huan huaiah ka pu tungah hehpihna na langsak chih ka thei ding hi, a chi hi.


Arzakante duure ga te a se kwaara gaabikooni. Alfukaarey halaciyaŋ ga ti talkatara. 	 Mi haisa hauhsakna a khopi muanhuai ahi: mi genthei siatna a gentheih uh ahi.


Sekem baaba Hamor binde faata ka koy Yakuba do zama nga ma saaware nd'a. 	 Huan, Sekem pa Hamor Jakob houpih dingin a kiangah a hoha.


I goono ga ngey zunubey ci. A te i se baptisma* Urdun isa ra mo. 	 a kianglamah a pai ua, a khelhna uh thupha tawiin Jordan lui ah amah kiangah Baptisma a tang ua.


Amma ay tu i se ka ne: ‹A manti Romey alaada no i ma boro nooyandi, za i mana boro kaŋ i kalima d'a kalimakoy kubandi mo-da-mo, hala bora kaŋ i ga kalima din ma du daama ka kay ka nga boŋ fansa sambu kalima kaŋ i goono ga kande a boŋ din se.› 	 Huan, ken, a kiang uah, a hekpa uleh a hekte a kimatuah ua, a hekna thu ua a siamna thu gen sam na lemtang a neih sam main, mi himhim gawt dinga khah Rome mite dan ahi kei hi, chiin, ka dawng hi.


Waato kaŋ wiciri kambo to, kali koyo ne nga goyo jine funa se: ‹Ma goy-izey ce k'i bana ngey alhakko. Ma sintin za kokor banda waney gaa, ka koy hala sintina waney gaa.› 	 Huan, nitaklam a honghih in, grep huan neipan, a sum kempa kiangah, Nasemte sam inla, a nanungpen a kipanin a masapen tan in aloh uh pia in, a chi a.


Zama a ma soobay ka iri biney bare ka ye nga do haray, iri m'a fondey d'a hin sanney, d'a farilley kulu gana, kaŋ yaŋ a na iri kaayey lordi nd'a. 	 Huchiin a lampi tengteng tawn ding leh, I pute a na piak khitsa banga athupiakte, a thusehte, a vaihawmte pom dinga I lungtangte amah lama a ngatsak theihna dingin.


M'iri no hunkuna ŋwaari, 	 Tunin ka nek khop uh an honpia in.


Woodin sabbay se, ya nya-izey hanantey, araŋ kaŋ yaŋ gonda baa beene ceeyaŋo ra, araŋ ma mo sinji Diya da Alfaga Beero gaa kaŋ iri goono ga seeda, nga kaŋ ti Yesu. 	 Huchiin, unau siangthou, van sapna tangsamte aw, I thugina Sawltak leh Siampu Lian, Jesu tuh, ngaihtuah un;


Woone, nga no ga ti windo asariya: tondi yolla gaa, a hirrey me nangu kulu, a ga ciya wo kaŋ bisa i kulu hananyaŋ. Guna, windo asariya nooya. 	 Hiai a inpi adia dan ding ahi: tang vum tung tam kim tengteng mun siangthoupen ding ahi; ngai dih, hiai inpi a dia dan ding ahi.


Ay no, oho ay no ga ni taaley tuusu ay bumbo sabbay se. Ay si ye ka fongu ni zunubey gaa koyne. 	 Kei, kei mahmah, keimah leh keimah jiak lela na tatleknate uh nul mangjelpa ka hi; na khelhnate u leng ka theigige kei ding.


Wa zuru k'araŋ fundey faaba, Wa ciya sanda saajo ra dudube. 	 Tai mang unla, na hinna uh humbit un, gamdang gam sabengtung bang in om un.


Yowab binde kaa bonkoono do ka ci a se. Waato kaŋ a na Absalom ce, kal a kaa bonkoono do. A na nga moyduma sumbal hala ganda bonkoono jine. Bonkoono mo na Absalom garbey sunsum. 	 Huchi in Joab kumpipa kiang ah a hoh a, a hilh a; huan, Absalom a sam a, kumpipa kiang ah a hoh a, huan kumpipa ma ah a mai a lei si in a khupboh a; huan, kumpipa'n Absalom a tawp hi.


I si hasaraw wala halaciyaŋ te mo nangu kulu ay tondi hananta ra, Zama ndunnya ga to da Rabbi bayray sanda mate kaŋ cine teeko ga to da hari. 	 Ka tang siangthou mawngmawngah kihihnat a omta kei dinga, kihihsiat leng a om nawnta kei ding, tuitein tuipi a khuh gige bangin, lei TOUPA theihnain a dim khin vek sinta hi.


Mayraykoyo sarga kaŋ i ga ton, a ga kand'a Rabbi se asibti hane, feej'ize iddu kaŋ sinda laru, da feeji gaaru fo mo kaŋ sinda laru. 	 Huan khawlnia lalin TOUPA kianga halmang kithoihna a lat ding bel belam nou gensiat bei guk leh belamtal gensiat bei khat ahi ding;


Amma Rabbi n'araŋ suuban, a n'araŋ kaa taray araŋ ma fun guuru-bi dudal ra, kaŋ ga ti Misira laabo. A n'araŋ suuban araŋ ma ciya nga bumbo jama d'a wane mayray hari, mate kaŋ a go d'a hunkuna. 	 TOUPAN a mite, a gou hi dingin sik haltuina akipan, Aigupta gama kipanin nou a honpi khe zota ahi, tua na hih bang uh.


Sohõ kay i ga ne: «Iri sinda bonkooni, Zama iri si humburu Rabbi. Bonkooni binde, ifo no a ga hanse iri se?» 	 Kumpipa i neikei uh: TOUPA lah i kihta kei ua; kumpipa leng, ei adingin bang a hih thei dia? tuin a chi taktak ding uh.


Tondey laabu gorokoy kulu go no mo, za Liban gaa kal a ma koy Misrefot-Mayim, danga Zidonancey kulu nooya. Ngey no ay g'i gaaray Israyla izey jine. Kala day, ni ma Israyla no nga baa tubo, danga mate kaŋ cine ay na ni lordi nd'a. 	 Lebanon akipan Misrephoh-maim mun phain, tang gama teng tengteng, Zidon mi tengteng; amau Israel suante maah ka delhkhe dinga: ka honthupiak bangin Israel gouluah dingin bawlsak peuhmahin.


Danji mo firsi ka fun Rabbi jine ka sargay summaara kaŋ i ga ton ŋwa, nga nda maano. Waato kaŋ jama kulu di woodin, i kuuwa. I ye ganda ka gande biri mo. 	 Huan, TOUPA ma a kipan mei a hong pawtkhia a, haltum thillat leh thaute maitam ah a kangman ta a: huan, mipi tengteng in huai a muh un a kikou zuazua ua, a khupboh khekhup uhi.


Kulu nda yaadin a goono g'i taabey saal waati kaŋ a maa i hẽeno. 	 Huchi pipiin leng aman, a kikou husa uh a jain, a mangbat uh a limsak ahi.


A ciya mo, sorro iyyanta waate day, waato kaŋ cine alfagey na hilley kar, Yasuwa ne borey se: «Wa kuuwa! zama Rabbi na birno no araŋ se. 	 Huan, hichi ahi a, a sagih veinaa siamputen pengkul a honmut uleh Josuain mipite kiangah, kikou un: TOUPAN Khopi a honpe khinta hi.


Waato din gaa ay ibara ga di. Waybora kaŋ ne ay se: «Man no Rabbi ni Irikoyo go?» A ga haaw mo. Oho, ay ga mo daaru k'a guna, Sahãadin i g'a taamu-taamu sanda fonda ra potor-potor cine. 	 Huchiin ka melma ka kianga, TOUPa na Pathian koiah, chipan huai a mu dinga, zahlaknam amah a tuam ding. Ka miten amah a en ding a: tun jaw kongzing buannawi banga sikden a hita ding.


Waato kaŋ ay na ni danjo wi, ay ga beena daabu, Ya handariyayzey bare ka ciya kubay, Ya wayna daabu nda buru, Hando mo si nga kaaro no. 	 Ka honchimih sak hun chiangin, van ka khuh in aksi ka mialsak ding; meipiin ni ka liah mang ding; khain a vakna a suah kei ding hi.


Elizafan izey do haray mo, Simri da Yeyel. Asaf izey do haray mo, Zakariya da Mattaniya. 	 Elizaphan tapate laka mi Simri leh Jeuel te: Asap tapate laka mi Zekaria leh matani te;


Ay nangora mo ga goro i do. Ay ga ciya i Irikoyo, ngey mo ga ciya ay jama. 	 Ka bawkin leng a kiang uah a om dinga, a Pathian uh ka hi dinga, amau ka mite ahi ding uh.Huan a lak ua khantawn a dinga ka biakbuk a din hun chiangin kei TOUPA, Israel hihsiangthoupa ka hi chih namten a thei ding uh, chi in, chiin.


Annura din goono ga kaari mo kuba ra, kuba mo mana hin a. 	 Vak tuh mial lakah a hongvaka; mialin huai tuh a zou kei hi.


Waato kaŋ a kuuwa ka zanka kuubi-kuubi gumo-gumo, a fun zanka banda. Zanka te sanda buuko, hala borey baayaŋ kulu ne: «A bu.» 	 Huchiin, a kikou kheta a, Nakpitaka a sawi khitin a hongpawtta a, huan, naupang tuh misi luang bangin a oma; huchiin mi tamzoten, A si ahi, a chi uh.


da Besay izey, da Meyunim izey, da Nefusesim izey, 	 Besai tate, Me-unim tate, Nephusesim tate;


Ni ma kande Haruna nda nga izey hala kubayyaŋ hukumo me gaa, m'i nyumay da hari. 	 Huan kihoupihna puanina kongkhak ah Aron leh a tate non pi dia, tuiin amau na sil ding.


da Dimna da nga kuray nangey, da Nahalal da nga kuray nangey, birni taaci nooya. 	 Dina khua a kim a velte toh, Nahalal khua a kim a velte toh, khopi li.


Ay di mo malayka iyya din kaŋ ga kay Irikoy jine. I n'i no hilli iyye kaŋ i ga kar. 	 Huan Pathian maa angel sagih dingte tuh ka muta a, huan amau kiangah pengkul sagih piakin a omta a.


Alfagey mo, ngey: Eliyacim, da Maaseya, da Minyamin, da Mikaya, da Eliyowenay, da Zakariya, da Hananiya gonda hilliyaŋ i banda. 	 Huan siampute, Eliakim, Maasei, Miniamin, Mikai, Elioenai, Zekaria, Hanania, pengkulte toh;


Ay mo, ay na araŋ nya-ka-fo-sina Lawitey suuban Israyla izey game ra k'i no araŋ se, nooyante Rabbi se, zama i ma kubayyaŋ hukumo goyo te. 	 Huan, ngai in, ke'n na unau Levite Israel suante lak a kipan ka tel khia a, kihoupihna puan inn nna sem ding in TOUPA kiang a piak, nang a dia thilpiak ahi ding uh.


Fahamay ya fundi hari-mo no boro kaŋ gond'a se, Amma saamey goojiyaŋ ga ti saamotaray. 	 Theihsiamna huai neia dingin hinna luikhuk ahi: himahleh mi haite bawlhoihna a haina uh ahi.


Harim izey waney: Eliyezar, da Issiya, da Malciya, da Semaya, da Simeyon, 	 Huan Harim tapate lakah; Eliezer, Issija, Malkija, Semai, Simeon;


Boro laaley ga aniya ka sumbal boro hanney jine, Zambantey mo yaadin cine no adilantey fu meyey gaa. 	 Hoih maah hoihlou a kuna; huan diktat kongpite ah gilou.


I ne: «Hala day iri gonda gaakuri araŋ do, wa naŋ i ma laabo wo no iri, araŋ tamey wo se, a ma ciya iri mayray hari. Wa si konda iri Urdun isa daŋanta.» 	 Hoih na sak lam a hihleh hiai gam ka luah ding un hon pia inla, Jordan lui hon pi galkah dah mai ve, a chi ua.


Zama haŋ kaŋ Rabbi, Koy Beero ci neeya: A go, ay ga ni daŋ borey kaŋ yaŋ ni bina wangu kambe ra, ngey kaŋ yaŋ ni bina fun i ciine ra yaŋ kambe ra. 	 TOUPA PATHIANIN lah hichiin a chi ngala: Ngai in, na huat mahmah, nang hon nim takte khut mahmah ah ka honman sak ding.


Irikoy ma boriyandi, way, Ay ma yadda kaŋ araŋ gonda cimi! Kala ya bu, ay si fay d'ay cimo. 	 Siam kon tansak mahmah kei ding hi: ka sihma tan ka takna kei akipanin ka koih mang kei ding hi.


Ize kayney, alwaati kayna fo ka cindi kaŋ ay go araŋ banda. Araŋ g'ay ceeci, amma danga mate kaŋ ay ci Yahudancey se ka ne naŋ kaŋ ay ga koy i si hin ka kaa, yaadin no ay goono ga ci araŋ mo se sohõ. 	 Naute aw, sawt lou chik na kiang uah ka omlai tadih a. Nou non zong ding uh; huan, Judate kianga, Ka paina dingah nou na hongpai theikei ding uh, chih ka gen bangin, tuin huchi mahbangin na kiang uah ka gen ahi.


I ga butugu gari sabbay se, Da neezu* kaŋ manne i ra. 	 Huai tuh tuikhalin a voma; huai ah vuk a kisel.


Zama ni ma humburu Rabbi ni Irikoyo. Ni m'a hin sanney d'a lordey kulu haggoy mo, wo kaŋ yaŋ ay na ni lordi nd'a, nin da ni ize da ni haama, kala ni fundo jirbey kulu me. Ni aloomaro ma ku mo. 	 Nou leh na tapate uh leh na tupate un TOUPA na Pathian uh laudan na siam ua, na damsung teng ua a dan tengteng leh a thupiak ka honpiak na zuihna ding uh leh na hongten sawt theihna ding un.


Handu iyyanta jirbi waranka cindi fa hane, Rabbi sanno kaa annabi Haggay do ka ne: 	 Kha sagihna, khaa a ni sawmnih leh khatnain, jawlnei Haggai akipanin TOUPA thu a hongtunga


Bora din no k'i kaa taray, kaŋ a na dambara hariyaŋ da alaamayaŋ te Misira ra da Teeku Cira ra, da ganjo ra mo jiiri waytaaci. 	 Aman Aigupta gam bangah, Tuipi San bangah, gamdai bangah, kum sawmli sungin thillamdang leh chiamtehnate a musak phot a, amaute a pikheta ahi.


Ma si ni boŋ guna sanda ni ya laakalkooni no, Ma humburu Rabbi ka fay da laala. 	 Nangmah mit ah pil ken la; Toupa kihta inla, gilou taisan in:


Rabbi ne ay se: Me woone wo, daabante no a ga goro, i s'a fiti bo. Boro mo si no kaŋ ga furo a gaa, zama Rabbi, Israyla Irikoyo furo noodin a ra. Woodin sabbay se mo daabante no a ga goro. 	 Huan TOUPAN ka kiangah, Hiai kongpi a kikhak thek dinga, a kihong kei dinga, kuamah a lut samkei ding uh; TOUPA, Israel Pathian a honglut khit jiakin; a kikhak thek dinga hi.


Za doŋ mo a baabo mana doona k'a dukurandi baa ce fo, danga a mana ne izo se: «Ifo se no ni na woone te?» Bora mo alboro sogo no nda cimi. Absalom banda no i n'a hay. 	 A pan lah chiklaiin leng, bang dia hichibanga hih na hia? Chiin a lungkhamsak ngeingal keia; huan, amah lah mel hoih mahmah ahi ngala, Absalom sang ahi.


Yerobowam wo mo, sooje beeri no. Suleymanu na laakal daŋ ka faham da arwaso din, a gonda kookari, kal a na Yusufu kunda kulu doole goyo daŋ a kambe ra. 	 Huai Jeroboam bel mi hat hangsan ahi: huchiin, Solomonin huai tangval bel mi thanuam tak hia a theih jiakin Joseph inkote nasep tengteng tungah heutu dingin a bawla.


Haruna mo na Aminadab ize way Elisaba, Naason wayme sambu a ma ciya nga wande. Nga mo hay Haruna se Nadab, da Abihu, nda Eliyezar, da Itamar. 	 Huchiin Aron in Amminadab tanu, Nason sanggamnu, Eliseba jiin a neia, Nadab, Abihu, Eleazar, leh Ithamar a neihsak hi.


Yonata mo, fananyaŋ no a ziji nd'a, a jinay jarekwa go a banda. Filistancey kaŋ mo Yonata jine, a jinay jarekwa mo go g'i wi a banda. 	 Huchiin Jonathan a khut leh a khe panin a kal tou a, galvan tawipan a juia; huan, amau bel Jonathan maah a puk zungzung ua, a galvan tawipan a honthat behlap jel hi.


Ni ma kande a izey ka jabbey daŋ i gaa. 	 Huchiin a tapate non pi dia a tunguah puanaktungte na koih ding.


Faadanca din ne a se: «Rabbi, ma kaa za ay izo mana bu!» 	 Huan, upain a kiangah, Pu, ka ta sih main hongsuk tanla, a chi a.


Faadancey kulu binde na Yehudi Netaniya izo, Selemiya ize, Kusi ize donton a ma koy Baruk do ka ne: «Tira kaŋ ni caw jama hangey ra din, m'a sambu ka kand'a ni kamba ra.» Baruk Neriya izo binde na tira sambu nga kamba ra ka koy i do. 	 Huan, heutu tengtengin Kusi tapa, Shelemi tapa Nethani tapa Jerhudi Baruk kiangah a sawl ua, a kiangah, Mite bila jaka nasim laibu tawiin hongin, chi dingin. Hichiin Neri tapa Baruk bel laibu jial tawinin a kiang uah a honga.


Jama mo na Filibos sanno kaŋ a ci ngey se din hangan da bina folloŋ, waato kaŋ i maa, i di mo alaamey kaŋ a goono ga te. 	 Huan, a thillamdang hihte a jak ua, a muh un, mipiten lungsim mun khatin, Philip thugente a limsakta uhi.


Ay maa mo fundikooney din fatey tuku care gaa yaŋ kosongu, da kanjey kaŋ go i jarga kosongo, yooje beero din jinde nooya. 	 Huai tuh thilhingte kha kisukha leh a kiangua kangtalai pei te, jinling thawm bang nei ahi uhi.


sasare taacanta ra: beril* fo, da oniks fo, da yaspidi* fo. Tondey din, i n'i jisi ngey wura taalamante jisiyaŋ nangey ra. 	 A vual lina, beril suang, onik suang leh Jasper suang: a phuhna uah dangka-eng bulhna a siatlut ahi uh.


Borey din humburu zama i n'i daŋ Yusufu windo ra. I ne: «Nooro din kaŋ i ye iri hawgarey ra za sintina gaa din, a se no i n'iri daŋ, zama nga ma du kobay ka kaŋ iri boŋ, ka iri te bannyayaŋ, iri nda iri farkayey kulu.» 	 Huan, Joseph in a pi luta a om jiak in a lau ua, hoh masak laia I ip ua dangka hon kiknawnte jiakin eive a honpi lut uh; I tung ua siatna zonga, hon sualin, ei leh I sabengtungte toh sikha dinga hon mat tum eive, a chi ua.


Bayt-Semes borey binde goono ga ngey alkama wi heemar waate ngey goorey ra. I na ngey boŋey sambu. I na sundurko fonnay, i farhã nd'a diyaŋo mo. 	 Huan, Beth-semes khua miten guam ah a buh uh a nala ua, a dak tou ua, bawm a mu ua, a kipak mahmah uhi.


Ni ga ciya takooko hari, da yaasay, da wowi hari mo dumey kulu game ra, naŋ kaŋ Rabbi ga ni gaaray ka konda nin. 	 Huchiin, TOUPAN a honpi mangna ding nam tengteng lakah lamdang chih leh paunak leh a selama gentehna na honghi ding uhi.


Ngey mo, waato kaŋ i maa woodin, na Irikoy beerandi. I ne a se mo: «Iri nya-izo, ni di kaŋ Yahudancey ra boro zambar-zambar yaŋ no cimandi, ikulu mo no gonda anniya asariya ganayaŋ se. 	 Huan, unauten huai thu a jak un Pathian a pahtawi uh; huan Paula kiangah, Unaupa, Judate laka gingta mi tamdan na mu a; a vek un dan tungah phatuam a ngai lai uhi;


Waato kaŋ i kungu, a ne nga talibey se: «Wa patarmey kaŋ cindi margu, zama hay kulu ma si hasara.» 	 Huan, a kham nung un, a nungjuite kiangah, Bangmah mang lou dingin a nente luak un, a chi a.


Jirbey din ra no Hezeciya zaŋay da bu doori. Annabi Isaya mo, Amoz izo kaa a do ka ne a se: «Rabbi ne: Ma ni windo soola zama ni ga bu, ni si funa bo.» 	 Huai Laiin Hezekia muanmohin a china a. Huchiin Amoz tapa jawlnei Isai a kiangah a honga, a kiangah, TOUPA hichiin a chi, Na inkote omdan ding genin; na dam khe zou sin ngal keia, chiin, a chi a.


Amma Yesu ne i se: «Araŋ bumbey m'i no ŋwaari.» I ne: «Iri sinda haŋ kaŋ ga bisa buuru kunkuni gu nda hamisa hinka. Wala iri ma koy ka ŋwaari day borey din kulu se no?» 	 Aman bel a kiang uah, Nou nek ding pia un, a chi a. Huan, amau, Mi hiai zahzah adia nek ding I valei sak keileh, tanghou phel nga leh nga nih kia loungal bangmah I neikei uh, a chi ua.


Zama masiiba kaŋ ga fun Irikoy do, Humburkumay hari no ay se, A beera sabbay se mo no ay si hin ka hay kulu te. 	 Pathian akipan tuahsia lah keia dingin launa ahi ngala, A thupina lah ka tuak ngam ngal keia.


I na Yesu gaahamo sambu k'a kasance nda lin* taafe da yaazi jinayey din, Yahudancey fijiyaŋ alaada boŋ. 	 Huan, Jesu luang a la ua, Judate kivui dan bangin gimlimte toh puan malngat hoihin a tuam uh.


Arwasey kaŋ nga nd'ey beeri care banda ne a se: «Haŋ kaŋ ni ga tu d'a jama wo se, kaŋ salaŋ ni se ka ne: ‹Ni baaba na calu tiŋandi iri se, amma nin wo, kala ni m'a dogonandi iri se› -- yaa no ni ga tu d'a i se: ‹Ay kambayze koda bisa ay baaba canta warga yaŋ. 	 Huan, a khanvualpih tangvalten a kiangah hiai mipite napan a hakkol uh ahih gik thei mahmah a, nang jaw hon hih zangsak jaw in na kiangah chimite kiangah hichiin chi inla, hichiin akiang uah gen in, kapa kawng sang in akhut zung a gol jaw


A ne: «W'ay mo no dabaro wo, zama boro kulu kaŋ boŋ ay ga kambey dake ma du Biya Hanno.» 	 Hichibang thuneihna honpe sam un, kua tung peuh aleng khut ka koihnain Kha Siangthou a muh samna dingin, chiin, a kiang uah dangka piak a tum hi.


Woodin kulu ra Ayuba mana zunubi te, a mana harta mo ka Irikoy wow. 	 Hiai tengtengah Jobin a hihkhial keia, haihuaitakin Pathian leng a mohsa kei hi.


Da hay fo go waybora daaro boŋ, wala a goray nango boŋ, boro kaŋ lamba haya din gaa ga ziibi kala wiciri kambu. 	 Lupna a thil om hiam, a tutna a thil om hiam khoih peuhmahte nitak lam tan in a nin ding uh.


Ya nin ize wayo kaŋ ye banda, Ifo se no ni goono ga fooma nda gooro batamey, Ni gooro kaŋ gonda hari zuru? Ni de ni arzaka gaa ka ne: «May no ga kaa ay gaa?» 	 Bangdia na guam hoihte suang nahia, aw muanhuailounu a neih hoihhoihte muanga, Kua ahia honsual ding, chichi nakmi?


A koy ka donton Yahuda bonkoono Yehosafat gaa mo, ka ne: «Mowab bonkoono murte ay gaa. Wala ni ga yadda ka koy ay banda no, iri ma Mowab bonkoono wongu?» Nga mo ne: «Kal ay ma kaaru. Ay ya ni cine no; ay borey mo ni borey cine yaŋ no, ay bariyey mo ni bariyey cine yaŋ no.» 	 Huchiin a pawta, Juda kumpipa Jehosaphat kiangah Moab kumpipa ka tungah a hel a, Moabte na hon sual pih nuam ding maw? Chiin mi a sawl a. Huan, aman, Hon sual pih e: kei leh nang, ka mite na mite pumkhat ihi ua, ka sakolte leh na sakolte pumkhat ahi uhi, a chi a.


Gaa no a ne ay se: «Laaliyaŋ no kaŋ ga fatta ka koy laabo kulu boŋ. Zama boro kulu kaŋ ga zay, i g'a gaaray sanno kaŋ go hantumante kambu fa gaa boŋ. Boro kulu kaŋ ga ze da tangari mo, i g'a gaaray kambu fa mo sanno boŋ.» 	 Huan, aman ka kiangah. Hiai, gam pumpi tunga paikhia hamsia tuh ahi, huai dungjuiin kuapeuh guta tuh tua kipan sat khiakin a om ding ua; huai dungjuiin kuapeuh dikloupi a kichiam tuh tu-a kipan sat khiakin a om ding uh.


I hirro sambu za Mahanayim, da Basan kulu, da Basan bonkoono Og mayra kulu, da Yayir kwaarey kulu kaŋ yaŋ go Basan ra, kwaara waydu no, 	 Huan, a gamgi uh Mahanaim akipanin Basan gam tengteng, Basan gam kumpipa Og gam tengteng leh Basan gama Jair khopi tengteng toh, huai tuh kho sawmguk ahi:


Irikoy laakal kana mo, kaŋ bisa fahamay kulu g'araŋ biney d'araŋ fonguyaŋey batu Almasihu Yesu ra. 	 Huchiin Pathian muanna, lungsim himhima theihzoh vuallouhin Kris Jesu ah na lungtang uh leh na ngaihtuahnate uh a honkep sak ngeingei ding hi.


Irikoy n'iri fansa nda Almasihu kuro, danga a n'iri taaley yaafa nooya nga gomni arzakey boŋ. A na woodin te iri se da Almasihu. 	 A sisan jiakin Amah ah tatkhiakna, huai a hehpihna hauhdan bangbanga i tatleknate ngaihdamna ngei i tangta hi,


Kala biya* fo go, a fatta ka kay Rabbi jine ka ne: ‹Ay no g'a halli.› Rabbi ne a se: ‹Mate cine no ni g'a halli nd'a?› 	 Huan, khakhat a hongpawt a, TOUPA maah a dinga, ken kakhem ding, a chi a, huan TOUPAN a kiangah, bangin eita? a chi a.


Amma haw hay-jine, wala feeji hay-jine, wala hincin hay-jine, ni ma si i fansa. I ga hanan no. Ni m'i kuro say-say sargay feema boŋ, ka maano daŋ danji ra k'a salle, kaŋ hawo ga kaan Rabbi se. 	 Himahleh bawngtal suakkhe masa pente, belam suak khe masa pente, kel suakkhe masa pente na tat ding ahi kei a: a siangthou uhi: a sisan uh maitam ah na theh ding a, TOUPA ding in gimlim di'n a thaute uh mei a thillat di'n na hal ding ahi


Moza mo na Bineya hay, Bineya ize Refaya, Refaya ize Eleyasa, Eleyasa ize Azel. 	 Huan Zimriin Moza a suanga: huan Mozain Binea a suang; huan Rephai a tapa, Eleasa a tapa, Azel a tapa:Huan Azelin tapa guk a neia, a min uh hiaite ahi; Azrikam, Bokeru, Ismael, Seriah, Obadia, Hanan: hiaite Azel tapate ahi uh.


amma ay konna Isuwa. Ay n'a tondi kuukey mo ciya koonu. A tubo mo, ay n'a no saajo zoŋey se.» 	 Himahleh Esau ka huaa, a tangsangte ka hihgopa, a goutan gamdai sehalte kiangah ka peta hi.


Laakalkooni dondonandiyaŋ ya fundi hari-mo no, Kaŋ ga boro fay da buuyaŋ kumsay. 	 Mi pil dan hinna tuikhuk ahi, sihna thangtea kipana paimangna ding.


Yaadin mo no Bonkoono Suleymanu bisa ndunnya koyey kulu arzaka nda laakal. 	 Huchiin in kumpipa Solomon in khovel kumpipa tengteng hauhlam ah leh pil lam ah a khup vek.


Karhã boobo kaŋ go ay gaa waate ni kunfayaŋey goono g'ay bine kaanandi. 	 Ka lungsima ngaihtuah tampi ka neih laiin, na khamuannaten ka hinna a hihnuam jel hi.


I laabo te balancaw marga zugulayaŋ, Hala baa a bonkooney fu lokotey ra. 	 A gam uh ukengin a dimta a, a kumpipate uh dantan sungah nangawn leng.


Sohõ no ay n'i taka, manti za doŋ bo, Amma ni mana maa i baaru baa ce fo, kala hunkuna. Zama ni ma si ne: ‹A go, ay jin ka bay i gaa.› 	 Huaite nidanglaia siam hilouin, tua siam ahi; tuni main na bil un na za ngei kei uh; huchilouin jaw, Ngaiin, huaite I theihsa ahi, na chi kha ding uh.


Yesu ye ka furo Yahudance diina marga fuwo ra. Noodin mo boro fo go no kaŋ kamba suugu. 	 Huan, kikhopna in ah a lut nawna; huaiah mi khat khutjaw a na om a


iguwanta Malciya se, iddanta Miyamin se, 	 Ngaveina Makija tungah, gukveina Mijamin tungah;


Haba? Ni mana maa baaru za gaayaŋ? Ay no ka woodin te k'a waadu mo za waato zamaney ra. Sohõ mo ay n'a toonandi kaŋ ga ti ni ma gallu kaŋ gonda cinari beeri halaci, K'i ciya laabu gusam. 	 Keimahin nidang laia kipan huai ka hih a hihdan bang, malaia kipan huai ka bawl a hih dan bang na za ka hia? Kho kulh neite in chim khawm lel banga hihsepa dingin nang ka honsepta ahi.


Amma iri, ni tamey, iri boro fo kulu kaŋ gonda wongu jinay, iri ga daŋandi Rabbi jine ka koy wongo do, mate kaŋ cine nin, iri jine bora, ni ci.» 	 Himahleh na sikha, kidou ding a kigalvan tengteng in ka pu uh gen bang in TOUPA ma ah ka va galkah ding uhi, chi in, a gen uh.


Fundikooney din game ra sanni binde, a ga hima sanda danj'ize kaŋ go ga di, sanda yulbe deedandi mo. Danjo ga koy-da-ye te fundikooney din bindo ra. A ga kaari mo, a ra mo maliyaŋ go ga fatta. 	 Thilhingte lakah suangkuangthei ampha bang, meisel bang mai asuk leh atouin a pai a; mei bel a ampha mahmaha, mei akipanin khopia a hongsuak khe jualjual hi.


«Ifo k'iri zaa nda nin, ya Yesu, Nazara bora? Ni kaa zama ni m'iri halaci nooya? Ay ga ni bay, ni ya boro kaŋ no! Ni ya Irikoy wane hanna no.» 	 amah tuh aw ngaihtakin a kikoua, Ei! Nazaret Jesu, kou leh nang bang ahia i kizolhna om? honhihmangthang dingin na hong maw? Nang kon thei, Pathian Mi Siangthou na hi, a chi a.


Nango kaŋ goorey goono ga gangare kaŋ yaŋ do Ara kwaara do haray, kaŋ yaŋ ga lamba Mowab hirro me gaa mo.» 	 Ar omna lam a luangsuk luitate tui, Moab gamgi bul a om ah.


Ni baaba albarkey te zaama ay kaayey albarkey boŋ, hala tudey kaŋ ga duumi me. I ma goro mo Yusufu boŋ, ka dake a se beene, za kaŋ i n'a fay da nga nya izey. 	 Na pa vualjawlnate, honsuangte vualjawlna sangin khantawn tang tawpkhawk phain a thupi zo ta hi: huaite bel Joseph lu ah a om dinga, a unaute kiang akipan hihtuama ompa sip ah a om ding.


Irikoy ne mo: «Guna, ay n'araŋ no tuurey kulu kaŋ ga ize hay, kaŋ yaŋ go ndunnya fando kulu boŋ, da tuuri-nya kulu kaŋ ga ize hay mo kaŋ gonda gure. I ga ciya araŋ se ŋwaari. 	 Huan, Pathian mahin, ngai un, leitung tengtenga anteh chinei om chiteng leh sing chiteng, sing chinei gah omnate, ka honpia hi; na an ding uh ahi ding:


Amma iri wo n'iri adduwa te iri Irikoyo gaa. I sabbay se mo no iri na batukoyaŋ daŋ cin da zaari cinakoy se. 	 Himahleh i Pathian kiangah thumna i bawl ua, sun leh jana amaute vil ding i koih ua, a mau jiakin.


Zaaro kaŋ gonda yuumay da kubay no, Zaaro kaŋ gonda burey da kubay bi tik. Danga mate kaŋ cine mo boyaŋ kaari ga daaru tondi kuukey boŋ, Yaadin cine no dumi gaabikooni bambata go no, Kaŋ boro mana di a dumi baa ce fo. A banda i si ye ka di i cine koyne, Kal a ma koy zamana boobo. 	 Mialna leh khonimna ni, mei kai ni leh mial sah ni, tang tunga phalvak vak hiuhiau bang; mipi thupi tak leh hat tak, huchibang om ngei nai lou, huai nunga suan tampi tana leng om nawn ngei sam lou ding.


Boro kulu kaŋ ga asariya haggoy te ize kaŋ gonda fayanka, Amma boro kaŋ ga hangasinay da laakal-zaaray ŋwaarikoyey ga nga baaba haawandi. 	 Kuapeuh dan jui tapa pil ahi: himahleh kuapeuh an hai mite toh kithuahin a pa a zumsak hi.


Borey kaŋ yaŋ ga wura dooru ka kaa ziika ra ka nzarfu mo neesi tiŋay neesiji ra, I ga zinga nda wura zam, A m'a bare ka te tooru. I ga gungum, oho, i ga sududu a se. 	 Zaip akipan dangkaeng bung khe jel, dangka buknaa buk jelten, dangkaeng sekmi achial ua, aman pathianin a bawla, huchiin, a khupboh ua, ahi, chibai a buk jel uhi.


Kaŋ a n'i wi, gaa no i n'a ceeci, I bare ka Irikoy ceeci da anniya. 	 Amaute a thah chiangin amah a zong ua: a kik nawn ua, jingsangpiin Pathian a zonguhi.


Woodin banda Ibrahim na feeji zan iyye kaa nga kuro ra. 	 Huan, Abrahamin a belam hon laka belamnou a nu sagih a koih tuama.


Laabu bumbo ga albarka no nga boŋ se, sintinay kobto, woodin banda jeeno, waato gaa gure ninante jeeno ra. 	 Leiin amahin gah a honsuah jela; A masapenin a kung, huan, a vui, huan, a vui ah a tang.


ka fun saarayey ra Yesu tunyaŋo banda. I furo mo kwaara* hananta ra ka bangay boro boobo se. 	 huaite tuh, A thoh nawn nung in, han a pat hong pawt in kho siangthou ah a lut ua, mi tampi lak ah a kilakta ua.


Amma da woodin mo wang'a, ka fayyaŋ tira hantum a se ka daŋ a kambe ra k'a sallama nga windo ra, wala da kokor banda kurnyo kaŋ n'a hiiji din bu, 	 Huan, a pasal nanungpenin a jakdaha, kimakna lai a gelhsaka, a piaka, a ina kipan a pawt sak hiam, a pasal nanungjaw, jia neipa a si hiam a hih leh;


Assiriya bonkoono Sennakerib binde tun ka ye nga ce banda ka goro Ninawiya kwaara. 	 Huchiin, Assuria kumpipa Sannakerib a pawta, a paia, a kik peka, Ninevi khuaah a om nilouh hi.Huan, hichi ahi a, a pathian Nisrok inah pathian a biak laiin a tapa Adrammelek leh Sarezer ten namsauin a sat lum ua; huchiin a tai mang ua, Ararat gamah a lut uh. Huan, a tapa Esarhaddonin a sikin vai a hawm hi.


Yaa no Rabbi ci: Boro kaŋ goro gallo wo ra, takuba nda haray da balaaw no g'a koy wi. Amma boro kaŋ fatta ka koy Kaldancey do, a koy ga funa. A fundo ga ciya a se sanda wongu arzaka, a ga funa mo. 	 TOUPAN hichiin a chi, hiai khopi a om nilouhte zaw namsau te, kial te, hipi tein a si ding ua, Kaldaite kianga kipia bel a hing ding ua, a hinna a ki humbit dinga a hing ding.


Ay ga ye ka naŋ boro nda alman ma baa araŋ se koyne, i ga izeyaŋ hay ka tonton mo. Ay ga naŋ mo i ma goro araŋ ra sanda waato jirbey misa cine, hala mo ya albarka te araŋ se kaŋ ga bisa sintina wano. Woodin gaa no araŋ ga bay kaŋ ay no ga ti Rabbi. 	 Na tunguah mi leh sa ka pungsak dinga, a pung un a lamzang ding uh: Na omdan masa bang in luahin ka honomsak dinga, atunga na omdan sang ua hoihin ka hon bawl ding hi: huchiin kei TOUPA ka hi chih na thei ding uh.


Da ni di zay, nin d'a ga te me fo, Ni ga hangasinay da zina-teerey mo. 	 Guta na muh in phaje na sakpih a, angkawmpate na koppih gige behlap hi.


Daliili woodin se no araŋ ga jangal bana mo, zama hinkoyey wo Irikoy goy-teeriyaŋ no a goyo se. I goono ga kookari woodin ra waati kulu mo. 	 Hiai jiakin siah leng na liau jel ve ua leh; huchibang thil ngei hih teitei dingin Pathian nasemmite ahi ngal ua.


I ma si ngey boŋ ziibandi boro buuko kulu hamyaŋ do, kulu nda yaadin i yadda i se i ma ngey boŋ ziibandi baaba wala nya, wala ize alboro wala waybora, wala nya fo ize alboro wala wayboro kaŋ sinda kurnye, wala baaba fo ize alboro wala wayboro kaŋ sinda kurnye do. 	 Amau kihihbuah ding in mi luang a naih ding uh ahi kei; himahleh nu hiam, pa hiam, tanu hiam, tapa hiam unaupa hiam sanggamnu pasal neilou hiam a din a kihihbuah thei ding uh.


Follayey mo na Yesu ŋwaaray ka ne: «Da ni g'iri gaaray, m'iri donton gursuney kuro din ra.» 	 Huan, dawiten tuh, Na hondelh khaika leh hua vokhon sungah honlutsak in, chiin, a kiangah hahtangpiin a ngen ua.


Nin no ga tondi beerey sinji nda ni gaabo, I na ni guddu nda hin. 	 Tuipi ging honhon, a kihot ging honhonte leh mi chih chiak vengvung hihdaipa na hi.


Saaya din i kande Daniyel bonkoono jine. Bonkoono salaŋ Daniyel se ka ne: «Nin no ga ti Daniyel din kaŋ go Yahuda tamtaray izey do haray, ngey kaŋ yaŋ ay kaayo kande ka fun Yahuda? 	 Huan Danial kumpipa maah a honpi ua, Kumpipan thu a gena Danial kiangah, Danial na hi hia, huai Juda saltang tate laka, ka pan Juda a kipan a pi?


Saaya din cine, kaŋ ay ga fatta ka koy gallu meyo gaa, Ay g'ay nangora soola batama windanta ra, 	 Khopia kongpi juana ka pai laiin, kongzinga ka tutna ka bawl laiin,


Kal i ma goy kaŋ ga taabandi tonton borey din se, zama i ma tangam d'a. I ma si laakal da tangari sanney din.» 	 Na tam sem a tunguah guan unla, huaia a sepgim theih na ding un; huan thu ginalou limsak kei un, chiin.


Waato kaŋ Filistancey maa baaru kaŋ i na ji soogu Dawda boŋ a ma ciya bonkooni Israyla kulu boŋ, kala Filistancey kulu ziji zama ngey ma Dawda ceeci. Dawda maa woodin baaru ka zulli mo ka koy wongu fuwo do. 	 Huan, Philistia miten David Israel mite kumpipa ding in sathau a nilh uh chih a zak un Philistia mi tengteng David zong ding in a hohtou ua; huan, David in a na za a, kohawm ah a paisuk a.


A kaa ka saba nda bonkoono go ga salaŋ da Gehazi, Irikoy bora zanka. A go ga ne: «Ay ga ni ŋwaaray, ma ded'ay se hari bambata kulu kaŋ Iliyasu te.» 	 Huan, Kumpipan Pathian mi Sikha Gehazi bel, Elisain thil thupi a hih tengteng hon hilh dih ve, chia a na houpih laitak ahi.


A ga ciya mo, bora kaŋ ay n'a goobo suuban, goobo ga zay. Yaadin no ay ga te hala Israyla izey janceyaŋo ma ban ay gaa, kaŋ i goono ga jance ni boŋ.» 	 Huan, hichi ahi ding a, mi ka tel ding chiang a sel ding a: huchi in Israel suante phunna, na tung a a phunna uh ka hihdai ding hi, chi in,


Ya Rabbi, ni ga alhakku bana i gaa, I kambe goyey hina me. 	 Aw TOUPA, a khut nasep uh dungjuiin, amau tungah thukna na pe ding hi.


Kaldiya mo ga ciya wongu arzaka. Borey kaŋ n'a ku wongo ra ga ne a wasa ngey se. Yaadin no Rabbi ci. 	 Huan, Kaldai lokin a om ding, a lok mite a tai ngial ding uh, chih TOUPA thu pawt ahi.


Amma i ra boro fooyaŋ, Kubrus da Kayrawa boroyaŋ no, waato kaŋ i to Antiyos, i sintin ka salaŋ Gareku borey se mo ka Rabbi Yesu baaro waazu i se. 	 Himahleh, a lak ua akhen tuh Kupra tuikulh leh Kurini khua a mite ahi ua, huai miten Antiok khua a tun un Grikte leng a houpih ua, Toupa Jesu Tanchin Hoih a hilh samta uhi.


Mowab goro da laakal kanay za nga zankatara gaa. Sanda duvan* kaŋ go ga kani, Yaadin cine no a goro nd'a. A mana di i m'a bare ka kaa foobu fo ra ka ye foobu fo ra, A mana dira ka koy tamtaray baa ce fo. Woodin se no a kaaniyo mana fay d'a, A haw kaana mo mana barmay. 	 A tuailai akipan Moabin nuam a saa, a uain a bohkhum theka, bel danga tei tuah leng a tuak keia, sala piin a om ngeisam kei hi, a lim ngeingeia lim gigein, a gim leng a lamdang tuan kei.


Hawfuno ga nga kambe daŋ hawru ra, Amma a ga maa a tiŋay nga m'a kaa ka kond'a nga meyo do. 	 Thadahin kuang sungah a khut a thun; huaituh a kam tun nawn dingin a ngap kei hi.


Benyamin kunda wane: Rafu ize Palti. 	 Benjamin nam laka mi laka mi Raphu tapa Palti.


Woodin se no cimi ciiti mooru iri, Adilitaray mo mana iri to. Iri goono ga kaari batu, amma kubay go no. Haagayaŋ no iri goono ga batu, Amma iri go ga dira kubay-kubay ra. 	 Huaijiakin vaihawmna ei akipana gamla pi-ah a om naknaka, diktatnain a honpha zou ngei kei: vak i ngak sek ua, himahleh, ngaiin, mial a honghi jel; vakna I ngak jel ua, himahleh mial bikbekah mah I pai nak uh.


Wayna kaŋay haray kambo mo, zambar taaci nda zangu gu no, da nga me hinza: Gad me fo, Aser me fo, Naftali me fo. 	 Tum lampang tong sang li leh za nga ah kongpi thum: Gad kongpi khat, Asher kongpi khat, Naphtali kongpi khat, ahi ding.A kimvelin tong sing khat leh sang giat ahi dinga; huai ni a kipan in khopi min bel TOUPA omna mun chih ahi dinga hi.


Yaadin cine no Israyla murte nd'a Dawda dumo gaa ka kaa hala hunkuna. 	 Huchiin Israelte David inkote tungah ahong hel ta ua, tutan in.


Amma a mana Lawitey da Benyamin kundey kabu i ra, zama Yowab go ga koyo lordo fanta. 	 Levite leh Benjaminte bel a sim tel tei keia; kumpipa thu Joab jakdah lamtak ahi ngala.


Ay ga hẽ Irikoy Beeray-Beeri-Koyo gaa, Ay ga hẽ Irikoy gaa no, Nga kaŋ ga muraadey kulu feeri ay se. 	 Honvalh khit tumpan a hon gensiat hun chiangin aman van akipanin a honsawl dinga, honhondam ding hi; Selah.


Kala alma haw beeri fo fun taasi beero boŋ haray ka kaa ka fuwo lokoto taaca kulu kar. Fuwo binde kaŋ ni izey boŋ hal i bu. Ay hinne mo no ka du ka yana ka kaa ka ci ni se.» 	 Huan, ngaiin gamdai akipanin huih thupi a hongnunga, huai in ning lite a honnuaia, tangvalte tungah a chima, a si uh: huan nang hilh dingin kei keleuleu ka suakta hi, a chi a.


Dumi boobo ga ngey boŋ no ay, Rabbi, se han din hane. I ga ciya ay jamayaŋ, ay ga goro ni bindo ra mo. Malayka ne: «Gaa no ni ga bay kaŋ Rabbi Kundeykoyo no k'ay donton ni gaa. 	 Huan huai ni chiangin TOUPA lam ah nam tampi a kizom khawn ding ua, ka mite ahi ding uh: huan na lakah ka teng ding, huchiin sepaihte TOUPAN kei na kiangah a honsawl chih na thei ding hi.


Woodin sabbay se no i hẽ Rabbi gaa ka ne: «Iri ga ni ŋwaaray no! Ya Rabbi, iri ga ni ŋwaaray! Ma si naŋ iri ma halaci boro wo fundo sabbay se. Ma si boro wo alhakko candi mo ka kande iri boŋ, iri kaŋ sinda taali, zama nin, ya Rabbi, haŋ kaŋ ga kaan ni se no ni ga te.» 	 Huaijiakin TOUPA a sam ua, AW TOUPA, hiai mipa hinna jiakin honhihmang ken la, mi hioh sisan moh ka tung ua nga mahmah lou dingin nakpi takin ka honngen uh, ka honngen uh: TOUPA, nang na deih banga na hih ahi ngala a chi ua.


Boro izo, ma baray Misira jama marga se. M'a zumandi, nga nda ndunnya dumi darzakoyey ize wayey, i ma koy Alaahara, ngey nda borey kaŋ ga zulli ka koy guuso ra care banda. 	 Mihing tapa, Aigupta mipite kah ekek inla, amah leh nam minthang tak tanute kokhuka pai suk khinte toh lei nuainung lamah paikhia in.


Deene kaŋ na tangari te ga konna borey kaŋ yaŋ a maray. Me-kaanay meyo mo, zeeriyaŋ goy n'a ga te. 	 Lei juau theiin a hihliamsate a mudaha maitangphathat kamin siatna a bawl hi.


Amma waato kaŋ i di a, a go ga dira teeko boŋ, i ho hala biya no. I na jinde sambu ka kaati. 	 Himahleh, amau amah dil tungah khea pai a muh un sikha khattou a sa ua, a kikou khia uh;


Gaa no a kwaara arkusey mo ga albora ce ka salaŋ a se. Da mo albora kay yaadin ka ne: «Ay si ba ay m'a hiiji,» 	 Huchiin a kho upate un amah a sam ding ua, a houpih ding ua, huan, aman ka nei nuam kei hi, chia pan giugeu leh:


Musa mo maa kaŋ borey goono ga hẽ i almayaaley kulu ra, i boro fo kulu nga kuuru fuwo meyo gaa. Kala Rabbi bine tun i se gumo-gumo. A mana kaan Musa se mo. 	 Huan, mipite a inkuankuan un a puanin kongkhak chiat uah a kap uh chih Mosiin a naja a; huan, TOUPA a heh mahmaha; Mosi leng a lungkimkei hi.


Amma sohõ kaŋ Irikoy n'araŋ fansa zunubi gaa, hal araŋ ciya a se bannyayaŋ, araŋ gonda araŋ albarka ka koy to hananyaŋ gaa. A kokora mo fundi hal abada no. 	 Huai thil tawpna jaw sihna a nahi nak ahi. Tunah bel khelhna laka hihsianga omin, Pathian sikhate na honghih un, siangthouna mu khopin na gah uh na nei uh a keihiam, huai tawpna khantawna hinna toh.Khelhna man tuh sihna ahi ngala Pathian thilthawnpiak bel i Toupa Kris Jesu jiakin khantawna hinna ahi.


Hirodiya mo konna Yohanna, a ga ba nga m'a wi za doŋ, amma a mana du fondo. 	 Huaijiakin Herodiain amah a mudah a, hihlup a uta, himahleh a hihthei kei hi.


Amma iri ga bay kaŋ asariya ga boori da boro ga goy d'a mate kaŋ a ga hima. 	 Dan jaw a hoih chih I thei ngal ua, min a zat hoih peuhmah uleh.


Amram mo, a wando maa ga ti Yokabed, Lawiti* wayboro fo no kaŋ i hay Lawitey kunda ra Misira laabo ra. A na Haruna nda Musa nd'i waymo Maryama hay Amram se. 	 Huan, Kohat in Amram a suang a, Huan, Amram zi min Jokebed, Levi tanu, Aigupta gam a Levi lak a piang ahi a, huan, aman Amram lak ah Aron leh Mosi leh a sanggamnu Miriam a suang hi.


Esta mo mana nga dumo wala nga asulo kaa taray jina, zama Mordekay n'a lordi ka ne a ma si i bangandi. 	 Estherin a mite a musak keia a tanaute leng a musak sam kei hi: Mordekaiin lah musak lou dingin amah thu a pe ngala.


Ay ne: ‹Nin no may, ya Rabbi?› Rabbi ne: ‹Ay no Yesu, kaŋ ni goono ga gurzugandi. 	 Huan, ken, Toupa, kua na hia? ka chi a. Huan, Toupan, Jesu, na sawi ka hi.


Naŋ danj'izeyaŋ ma kaŋ i boŋ, I m'i catu danji nda day guusoyaŋ ra, Naŋ kaŋ i si ye ka tun koyne. 	 Thu hoihlou genpa tuh lei ah hihkipin a om kei dinga: mi ngongtat hihse dingin thil hoihlouin a zong ding hi.


Amma i ga waasu ka do Filistancey tudey boŋ ka koy wayna kaŋay haray. Care banda mo no i ga wayna funay izey ku. I ga ngey kambey dake Edom da Mowab boŋ, Amon izey mo g'i gana. 	 Huchiin, amaute tuh tumlamah Philistiate liangjangah leng suk in a va tuang ding ua; suahlam mite a lok khawm ding uh; Edom leh Moabte tungah a khut uh a kha ding ua, Ammon suanten a thu uh a mangta ding uh.


wala zayey, wala binikomey, wala baji-haŋ-ka-bugukoy, wala wowkoy, wala komkoy, ikulu si Irikoy koytara tubu. 	 Gutate hiam, mihuaihamte hiam, zukhamhatte hiam, salhhatte hiam, lepgute hiamin Pathian Gam a luah kei ding uh.


I goono ga ngey arzakey da ngey jiney neera ka fay-fay jama se, boro kulu laamo boŋ. 	 a goute uh, a thilneihte uh a juak ua, a deihdong ching lel chiatin a vek ua kiangah a hawm jel uhi.


Ay kuuro ibi no, a go ga hasara ay gaahamo gaa. Ay biriyey ton gaaham konni sabbay se. 	 Ka vun a voma, kei akipan a pilh uh, huan kholumin ka guhte a kang hi.Huaijiakin ka kaihging sunna a suaka, ka mutging mikapte aw.


waato din gaa i ma bora cabu, amma manti naŋ kaŋ kaajiro go. Alfaga ma kaajirikoyo daabu kala jirbi iyye fo koyne. 	 Met ding ahi a, meimasungtum laitak bel a met ding ahi kei; huan, siampu in meimasungtum neimi ni sagih dang a khum tuam nawn ding a;


‹Araŋ di haŋ kaŋ ay te Misirancey se, mate kaŋ cine ay n'araŋ sambu zeeban fatayaŋ boŋ ka kande araŋ ay do. 	 Aiguptate tunga ka hih na muta ua, muvanlai khaa kon tuah a keimah kiang ngeia kon tut dan.


Saaya kaŋ a na lordi te beene hari se, Da fondo mo koyne maliyaŋ kaatiyaŋey se, 	 Vuah adinga thupiak a bawla, vanging khophia adia lampi a bawl laiin;


Alfa Haruna kaaru Hor tondo boŋ ka bu noodin Rabbi sanno boŋ. Alwaati woodin a to jiiri waytaaci afo si da handu gu da zaari fo za Israyla izey Misira laabu funyaŋo ka kaa alwaati woodin. 	 Huan, siampu Aron TOUPA thupiak in Hor tang ah a hohtou a, Israel suante Aigupta gam a kipan a a hong pawt uh kum sawmli kum, kha nga na, ni khat ni in huai lai ah a sita hi.


Baa a gaa fonguyaŋ ga daray ndunnya ra, A si maa naŋ kwaara ra. 	 Lei akipanin a theihgige a mangthang ding; huan kongzing ah min a neikei ding.


Acis ne: «Man gaa no araŋ na wurrandi te hunkuna?» Dawda ne: «Yahuda se Negeb* haray, da Yera-Melancey se Negeb haray, da Kenancey se Negeb haray.» 	 Huan, Akisin, Tunin koilam na sima? A chi a. Huan, Davidin, Juda Sim gam te, Jeramilte Sim gam te, Kente Sim gam te, a chi a.


Ni g'i nooyandi takuba hin se, i ga ciya zoŋey baa. I ga furo yongo ndunnya guusuyaŋo ra. 	 Kumpipa bel Pathian ah a nuam dinga: amah lou a kichiam peuhmah in a suang ding ua, juauthu gen hat kamte tuh huma om ding ahih jiak in.


Ay ga suuji cabe zambaryaŋ se mo, ay baakoy kaŋ yaŋ g'ay lordey* gana se. 	 Kei honita, ka thupiakte juite laka sang tampite kianga chitna pia ka hi.


Ya Rabbi iri Irikoyo, koy fooyaŋ kaŋ manti nin n'iri may. Amma ni maa hinne no iri ga seeda. 	 TOUPA ka Pathian uh aw, nang kia hilouin kumpipa dangten leng ka tunguah thu a neikhin ta ngal ua, himahleh nang mahmah panpihin na min ka lou ta ding uh.


Kulu nda yaadin Irikoy ga gaabikooney no aloomar nga hino ra. Saaya kaŋ cine i mana tammahã ngey ga funa, Kal i tun. 	 Ahia lah Pathianin a thilhihtheihnain in hatte hin a sausaka, hinna a lamet phaklouh lai unleng a dingtou uh.


A ma ciiti te borey ra talkey se; A ma laamikoyey izey faaba, A ma taabandikoy mumuru mo. 	 Aman mi laka gentheite tuh vai a hawmsak dinga, tagah tate tuh a hondam dinga, nuaisiahpa bel a hihjan ding hi.


Abimelek mo kaseeti boro kulu gaa ka ne: «Boro kulu kaŋ ga bora din wala a wando mo ham, daahir i g'a koy wi.» 	 Huan, Abimelek mahin, Kuapeuh hiai mi hiam, a ji hiam, khoih hihlup ngeingei ding ahi, chiin mi tengteng thu a pia hi.


Dambe ihinka, a bisa afo, Zama i ga du arzaka ngey goyo ra. 	 Khat sangin nih a hoihjaw; a sepgimna ua dinga kipahman hoih a neih jiak un.


Ay ye k'a hã mo koyne sorro hinkanta ka ne a se: «Ifo yaŋ no zeytun kambe hinko wo kaŋ goono ga ji soogu ka kaa ngey boŋ se wura gombo hinko wo ra?» 	 Huan a nihveina dingin ka donga, a kiangah, Dangkaeng sel nihte sika om, hiai oliv hiang nihte bang ahi ua, dangkaeng sathau amau akipan suah jel? ka chi a.


Araŋ mo, kal araŋ ma ize boobo hay. Araŋ ma tonton, araŋ ma daaru ndunnya ra ka hay ka baa a ra.» 	 Huan, nou chi tampi suangin hongpung un; leiah tampi nei unla, a tungah hongpung un, a chi hi.


Ay ga ciya a se baaba, nga mo ga ciya ay se ize. D'a na goy laalo te, ay g'a gooji nda Adam-izey goobu, da borey izey karyaŋo mo. 	 A pa ka hi ding a, amah ka tapa ahi ding a: thil a hihkhelh leh, mihing chiang leh mihing tate khetna in ka thunun ding;


Ni ma kande a izey mo, ma jabbey daŋ i gaa. 	 Huan a tapate non tonpih dia, puanak tung na silhsak ding hi:


Ni ga ne i se: Yaa no Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo ci: Wa haŋ ka bugu. Araŋ ma yeeri, araŋ ma kaŋ, araŋ ma si ye ka tun mo, takuba kaŋ ay ga samba araŋ game ra sabbay se. 	 Huan, a kiang uah sepaihte TOUPA, Israelte Pathianin hichiin a chi: Dawn unla, kham unla, lau unla, kipuk unla kipuk unla thou nawn kei un, namsau na lak ua ka sawl ding jaikin, chiin.


Zaaro din ra, waato kaŋ wiciri kambo to, Yesu ne nga talibey se: «Iri ma teeko daŋandi ka koy ya-haray kambo gaa.» 	 Huan, huai ni mahin, nitaklam a honghihin, aman, a kiang uah Gal khat lam i kai ding uh, a chi a.


Ma te laakal ka hanga jeeri sanney din kulu kaŋ ay go ga ni lordi nd'a se. Yaadin gaa no ni ga goro baani, nin da ni izey ni banda hal abada, waati kaŋ ni ga haŋ kaŋ ga boori te, a ga saba mo Rabbi ni Irikoyo diyaŋ gaa. 	 Hiai kon thupiak tengteng limsak unla, ngaikhia un, huchiin TOUPA na Pathian uh mitmuha thilhoih leh thil dik na hih un nou ding leh na nung ua na tate uh adingin khantawnin honghoih jelding hi.


«Guna, wandiyo ga te gunde, a ga ize aru hay mo, i g'a maa daŋ Immanuwel,» (danga, Irikoy go iri game ra nooya.) 	 Ngai in, nungak siangthou a gai dia, tapa a nei dia, a min dingin Immanuel a sa ding uh. chia a nagen a hongtun theihna dingin huai tengteng tuh a hongom hi. Huai tuh, i kiang uah, Pathian a om, chihna ahi.


Zama ni n'i fayanka ndunnya dumey kulu ra, i ma ciya ni wane jama, sanda mate kaŋ cine ni ci ni tamo Musa me ra, waato kaŋ ni n'iri kaayey fattandi Misira ra, ya Rabbi, Koy Beero.» 	 Aw Toupa Pathian, ka pute uh Aigupta gam akipana na pi khiak laia na sikha Mosi zanga na gen bangin na goutan dingin khovel nam chih laka kipan na hihtuam lah ahi ngala, a chi a.


Bonkooni hinka din se binde, i biney ga zamba miila, i ga soobay ka tangari ci taabal folloŋ boŋ, amma a si te nafa fo, zama kulu nda yaadin bananta ga sintin alwaati jisanta ra. 	 Huan hiai kumpipate gel a hih uleh, a lungtang uh gilou hih ding ahi a, dohkan khatah juaute a gen ding uhi; himahleh a lohching kei dia; tawpna lah hun sehsaa tung ding ahi lai ngala.


manti danga bannya koyne, amma boro kaŋ bisa bannya, danga nya-ize cine. Nya-ize no kaŋ ay ga ba gumo, kaŋ a ga hima mo ni ma ba r'a ka bisa ay a borotara ra da Rabbi ra mo. 	 Himahleh sikha bang hinwnlo a, sikha sang a hoih unau deihtak bang zaw in; keia ding in deihtak ahi tuam a, nang a ding ngial in houh saah leh Toupa ah nak hihna zouzen inchia:


May no ga ti Irikoy sanda ni cine, Kaŋ ga zunubi yaafa, Nga kaŋ na nga wane jama kaŋ cindi yaŋ din murteyaŋo daabu? A si nga futa gaay hal abada bo, Zama a ga maa suuji kaani. 	 Nang banga thulimlouhna ngaidampa leh a goutan om sun tatlekna nelhsiahpa Pathian kua a oma? a hhna khantawnin a vom gige kei, hehpihna a a kipah mahmah sek jiakin.


Saaya kaŋ i na bonkoono ce, kala Eliyacim Hilciya ize kaŋ ga faada almayaaley dabari, da Sebna kaŋ ga tirey hantum, da Yowa Asaf izo kaŋ ga tirey gaay, i fatta ka koy i do. 	 Huan, kumpipa a sap uleh, in sung lam heutu Hilkia tapa Eliakim te, laigelhmi Sebna te, tanchin gelhmi Asaph tapa Joa te a kiang uah a pawt khia ua.


I ga hin ka arzaka kom wongaari gaa no? Tam ga hin ka fun mayraykoy laalo kambe ra no? 	 Gallakte mi hattak akipana suha omin, mi lauhuai salte hotkhiakin a om ding ua hia?


Ya Israyla dumo, wa Rabbi sifa! Ya Haruna kunda, wa Rabbi sifa! 	 Israel inkuanpihte aw, Toupa tuh phat un: Aron inkuanpihte aw, Toupa tuh phat un:


Kaldancey mo na bonkoono faada da borey windey ton, ka Urusalima birni cinarey bagu-bagu mo. 	 Huan, Kaldaiten kumpipa in leh midang in tengteng a hal ua, Jerusalem kulh bangte leng a hihsia uh.


Amma adilanta ga koy nga koyyaŋ, Kambe hanantekoy mo ga soobay ka gaabu ka koy jine. 	 Himahleh mi diktat a lampi ah a pang zouzou dia, huan kuapeuh khut siangneite a hat semsem ding uhi.


Ni goro daari kaŋ gonda darza boŋ, taabal mo go a jine soolante, nangu kaŋ ni n'ay dugo d'ay jiyo daŋ. 	 A maah dohkan na bawla, ka gimlim leh ka sathaute huaiah na lui sek ahi.


da Zela, da Elef, da Yebus (danga Urusalima nooya), da Jibeya, da Ciriyat; birni way cindi taaci nooya nda ngey kawyey. Woodin yaŋ no ga ti Benyamin izey tubo i almayaaley boŋ. 	 Zela te, Eleph te, Jebus te (huai bel Jerusalem ahi), Sibeath te ahi; khopisawm leh li a khopelte toh. Huaite ahi Benjamin suante a inkuan uh dungjui jela a tantuam ding ua seh.


Ma si ni moy no jirbi, Ni mo-kuurey mo, i ma si dusungu. 	 Na mitte ihmu sak kenla, na mitvunte leng lusu sak sam ken.


Amma mate kaŋ cine nga kaŋ n'araŋ ce ya Hananyankoy no, yaadin cine no araŋ bumbey mo ma bara ihannoyaŋ araŋ gora kulu ra. 	 nou honsampa a siangthou bangin nou leng na tatdan tengteng uah hong siangthou jaw un;


Kaŋ a go, daahir, Ibrahim ya dumi bambata gaabikooni no. Ndunnya dumey kulu mo ga du albarka a do. 	 Abraham lah chi thupi leh thilhihthei tak a hong hi ngei dinga, amah ah lah khovel a chi chih navaka om ding ahi ngal ua.


Kala binde Musa nda Iliya* bangay i se noodin. I goono ga salaŋ da Yesu. 	 Huan, ngaidih, Mosi leh Elija tuh amah toh kihoupih in a kiang uah a kilak ua.