Elpaal izey mo neeya: Eber, Misam, da Semer kaŋ na Ono da Lod da nga kawyey cina. 	 Huan Elpaal tapate, Eber, Misam, Semed, Ono leh Lod, huaia khopite toh lampa:


Manti bangandi yaamo no araŋ di bo? Manti mo tangari gunayaŋ no araŋ te, kaŋ araŋ ne: «Rabbi no ka ci»? baa kaŋ ay mana salaŋ. 	 Kilakna hongvuaksuak lel na mu un, thu gen kholh dik lou na gen uh ahi kei maw? TOUPA thupawt ahi na chi nawn ngal ua, kenlah ka gen het kei a.


Zijiyaŋ dooni no. Saaya kaŋ Rabbi ye ka kande Sihiyona izey kaŋ koy tamtaray, Iri ciya sanda boro kaŋ goono ga hindiri. 	 Toupan Zion salte a pi kik nawn laiin, mang neita bang hial I hi ua.


Waato kaŋ mo ga ba ka bo, malaykey na Lotu tuti ka ne: «Tun ka sambu ni wando da ni ize way hinka kaŋ yaŋ go ne. A ma si te ni mo ma halaci kwaaro wo halaciyaŋo ra.» 	 Huan, phalvakin, angelten, Thou inla, na ji leh hiaia na tanu nih omte piin; huchilouin jaw hiai kho gawtna ah na mang tel kha ding uh, chiin, Lota a nohta ua.


Musa kaa ka bayto wo sanney kulu ci jama hangey ra, nga nda Yasuwa Nun izo. 	 Huchiin mipite jakin huai la thu tengteng Mosiin a vagena, amah toh, Nun tapa Hosia toh.


Gallu woone si ciya araŋ se hinayaŋ kusu, araŋ mo si ciya ham a ra. Ay ga ciiti araŋ se yongo Israyla hirro me, 	 Hiai khopi na sa-ui bel uh ahi kei dinga, nou lah a sunga sa na hi sam kei ding ua, Israel gamgi lamah na tungthu uh ka ngaihtuah dinga.


Ay ga kambe sambu i gaa, ya laabo ciya koonu nda kurmu, kal a ma bisa Dibla haray saajo gaa, nangu kulu kaŋ i go da goray. I ga bay mo kaŋ ay no ga ti Rabbi. 	 Huan a tunguah ka khut ka lik dinga, gamdai akipana Diblah lama a tenna mun tengteng uah gam ka hihsiain ka hihgawp vek ding; huchiin kei TOUPA ka hi chih a thei ding uh, chiin.


Kala Yahuda bonkoono Amaziya Yowas ize te jiiri way cindi gu Israyla bonkoono Yehowas Yehowahaz izo buuyaŋo banda. 	 Huan, Juda kumpipa Joas tapa Amazia bel Israelte kumpipa Jehoahaz tapa Joas sih nungin kum sawm leh kum nga a dam lai hi.


A tun noodin ka furo boro fo kaŋ se i ga ne Titos Yustos kwaara. Boro no kaŋ ga sududu Irikoy se. A windo go ga lamba Yahudance diina marga fuwo gaa. 	 Huan, huai akipan a paia, a min Tita Justa mi khat in ah a lut a, huai min Pathian a be jel hi, a in leng kikhopna in toh a kizom ahi.


Dumey din game ra mo ni si du laakal kanay kulu, ni si du fulanzamay kulu mo ni ce taamo se. Zama hala noodin Rabbi ga ni no bine jijiriyaŋ, da mo kubay-kubay, da bine ra karhã. 	 Huai nam lakah tawldamna himhim na mu kei ding ua, na khe ding un khawlna himhim a om kei dinga; huaiah, TOUPAN linna lungsimte, mit gimnate, nguina lungsim te nou a honpe zo ding hi:


Ay go a laakalyaŋ gaa, kal a go, jindi fo fun wayna kaŋay haray, a bisa ndunnya fando kulu boŋ beene, a mana lamba laabo gaa mo. Jindo din mo, a gonda hilli kaŋ ga dambarandi nga moy game ra. 	 Huchia ka ngaihtuah laiin, ngaiin, lei pumpi maikaih tungah tum akipanin keltal khat a hongpaia, lei a khoih kha keia; huan huai kelin a mitte kikalah ki minthang khat a nei hi.


Kala Irikoy kaa Balaam do k'a hã ka ne: «May yaŋ no borey wo kaŋ go ni do?» 	 Huan, Balaam kiang ah Pathian a hong a, Na kiang a mite kuate ahi ua? a chi a.


Koy Hanno fo si no sanda Rabbi cine, Zama ni cine fo si no. Tondi fo mo si no sanda iri Irikoyo cine. 	 TOUPA banga siangthou a om kei uh; nangmah bang mahmah lah a om ngal kei ua, I Pathian bang suangpi himhim leng a om sam kei.


Kala day, ni hayey kaŋ ni fay waani, da ni sartey waney, ni g'i sambu ka kond'ey nango kaŋ Rabbi ga suuban. 	 Na thil siangthou te uh leh na thuchiam uate kia tawi unla, TOUPAN a mun seh dingah hoh un:


Kal a n'a fiti, a di zanka. A go mo, alborayze no kaŋ goono ga hẽ. A bakaraw n'a di. A ne: «Woone, Ibraniyancey ize no.» 	 Ahon leh, naupang amuta: huan, ngaiin, naungek akapta hi. Huchiin, a hehpih ta a, hiai Hebru tate laka khat ahi achi hi.


Laabo kulu ga ciya koonu parkatak, Ibarey g'a kulu ku parkatak, Zama Rabbi no ka sanno din ci. 	 Lei lah awnsak keuhkeuh inleh hih siat dimdemin a om ding; huai lah TOUPAN a chita ngala.


I ma boro ganji haŋ kaŋ ga wazibi a se Beeray-Beeri-Koyo jine, 	 Tungnung Pen mai maa mihing thuneihna kai hei ding.


A suba mo a na jirbi hinka sufuray kaa ka no yaw fu koyo se ka ne: ‹Ni m'a saajaw. Hay kulu kaŋ ni ga wi ka bisa yaadin, d'ay ye ka kaa, kulu ay ga ni bana.› 	 Huan, a jingin makhai nih a suahkhiaa, khualbuk kempa kiangah a piaa, Amah na kem inlan, hiai ban a na zat teng, ka hongkik nawn chiangin ka hondin ding, a chi a.


Ay ga soobay ka ni dondonandiyaŋey miila, Ay ma laakal da ni fondey. 	 Na thuzohna thute ka ngaihtuah ding a, na lampite ka limsak behlap ding hi.


Kal ay m'ay albarka lordi araŋ boŋ jiiri iddanta ra a ma albarka hay kaŋ ga naŋ a ma wasa araŋ se jiiri hinza din se. 	 A kum guk kumin ka vualjawlna na tunguah ka tungsak dinga, kum thum sung adia gah a suah ding hi.


Beene hari g'i tayandi tondi kuukey ra, I ga tondi daari ganday fu-jaŋay se. 	 Mualte vuahphinin a kawt ua, belhding deihmanin suangpi a kawi uhi.


Iri go ga goy gumo nda iri kambey. I go g'iri wow, amma iri go ga albarka gaara. I go g'iri gurzugandi, amma iri go ga suuru. 	 Koumau khuta semin ka gim mahmah uhi; min hontai uleh ka vualjawl ua; min honsawi uleh ka thuak teitei uhi;


Daniyel binde furo Ariyoku do, bora kaŋ bonkoono daŋ a ma Babila laakalkooney halaci. A koy ka ne a se: «Ma si Babila laakalkooney halaci. Ma kond'ay bonkoono do, ay mo ga feerijo bangandi bonkoono se.» 	 Huaijiakin Danial, kumpipan Babulon mi pilte hihse dia a sehpa, Ariok kiangah a hoh a; a vahoha a kiangah hichibangin a chi hi; Babulon mipilte hihmang ken; kumpipa maah honpi lut inla, huan kumpipa kiangah a hilhchetna ka ensak ding, a chi a.


Handu guwanta ra boro guwante mo, wongu nya Samhut Izra boro no. A sata mo gonda boro zambar waranka cindi taaci. 	 Kha nga na sepaih heutu Izra mi Samhut ahi a, huan a pawl ah sing nih leh sang li a om uh.


I laabo ga ti Yazer, da Jileyad birney kulu, da Amon izey laabo jara, ka koy to Arower kaŋ go Rabba kwaara jine, 	 Huan, a gamgi uh Jazer khua leh Gilead gam khopi tengteng leh Amon suante gam kimkhat, Raba kho china om Aroer phain;


Musa na sanney kulu kaŋ Rabbi na nga donton d'a ci Haruna se, da alaamey kulu kaŋ a ci nga se. 	 Huan, Mosiin amah sawl Toupa thu tengteng Aron a hilh a, amah a piak chiamtehna tengteng toh.


Saaya kaŋ Firawna maan, Israyla izey mo na ngey boŋ sambu. Kal i di Misirancey go ga kaa ngey banda nda wongu marga, i humburu gumo mo. Israyla izey na jinde tunandi Rabbi gaa, 	 Huchia Pharoin a honnaih laiin, Israel suante a dak tou ua, huan, ngaiin, Aiguptaten amau a hondelhta uhi: huchiin a lau mahmah uh: huan Israel suante TOUPA kiangah a kap kheta uhi.


Amma da boro fo ci araŋ se ka ne: «I na woone sarga tooru se», araŋ ma s'a ŋwa, bora din kaŋ n'a cabe araŋ se sabbay se, da bine lasaabu sabbay se mo. 	 Ahihhangin, kuahiamin, Hiai jaw kithoihna ahi, chia, a honhilh leh, sia leh pha theihna jiakin ne kei un amah nou a honhilhpa jiakin;


Fuwo tafayyaŋo mo, nga nd'a foymey kaŋ go wayna funay haray, kambe kar zangu no. 	 A inpi intual mun awl tong jaa ja a ahi.


A ciya mo, jiiri zangu taaci nda waranza din bananta, zaaro din ra no Rabbi kundey kulu fatta Misira laabo ra. 	 Huan kum za li leh sawmthum tawpin hichi ahia, huai ni ngeiin hichi a hong hia, Aigupta gam akipanin TOUPA mi tengteng a pai kheta uh.


Laalante no bora kaŋ kande ay baabo se baaru hanno k'a bine kaanandi gumo ka ne: «I na ize aru hay ni se,» 	 Ka pa kianga, Tapa na neita hi, chih thu hontuna, hongkipaksakmi tak hamse thuakin om hen.


Ni ma si sombu i de-koyey se, ni ma si may i se, ni ma si i teerey dondon mo, amma ni ma si jaŋ k'i halaci pat! Ma si jaŋ k'i toorey bagu-bagu mo. 	 A pathiante uh lakah na kun ding uh ahi kei, a na uh leng na sem ding uh a hikei: a thilhih bangte uh leng na hih ding uh a hikei: ahihhangin amaute na zou siang sipsip ding ua, a milimte uh na hihjan dimdem ding uhi.


A izey Isaka nda Isumeyla n'a fiji Makpela tondi guuso ra, Hetanca Zohar izo Efron faro ra, nango kaŋ go Mamre jine. 	 Huan, a tapa Isaak leh Ismaelin Hit mi Zohar tapa Ephron loua, Mamre phak maa Makpel kokhuk ah a vuita ua;


A go mo, asariya ya ihanno no, lordo mo ga hanan, adilitaraykoy no, a ga boori gumo. 	 Huchiin, dan tuh a siangthou ahi, thupiak leng a siangthou a, adika, a hoih ahi.


Yaadin cine no ni fongu ni zankataray yaamotara gaa. Ni goono ga yalla-yalla nda zankataray fafa deeney ham-hamyaŋo kaŋ Misira borey te, i goono ga ni zankataray fafey kankam-kankam. 	 Huchibangin na tuailai nawite a hon khoihsak ek lai na thei khe nawnta ahi.


A na Irikoy nangora kataakey mo te da jitti bundu kaŋ yaŋ ga kay beene. 	 Huchi in singgi sing in biakbuk singpek ding a bawl a, tun thoh in.


Gaa no i na tondo kaa. Yesu mo na boŋ sambu ka beene guna ka ne: «Ya Baaba, ay ga saabu ni se kaŋ ni maa ay se. 	 Huan, Jesu a vandak a, Pa ka thu na ngaih khiak jiakin na tungah ka kipak hi.


Koyne, wayna ga fun, a ga koy ka kaŋ, A ga waasu mo ka ye nango kaŋ a ga fun koyne. 	 Ni leng a suak jela, huan ni a tum jel; huchiin a suahna a mun lamah a kiknawn pah.


Ifo se no ay ga maa doori korno waati kulu, Ay biyo mo go, a sinda safari, a wangu ka yay? Daahir, ni ga ciya ay se sanda tangari gooru kaŋ haro sinda naanay. 	 Bang dia ka natna dai theiloua, ka liamna dam theilou ahi, hihdam ut lou bang maia? ka tungah guam khemhat tui kang sekte bang na hi sin ahia?


A ne mo: «Rabbi ne araŋ ma gooru batama wo toonandi nda gootayaŋ. 	 Huan, aman, Toupan hichiin a chi, hiai guam tengteng tou kuak tektuk un, chiin.


A goono ga goro Zeytun tondo boŋ kal a talibey kaa a do ngey hinne. I ne: «Ma ci iri se, waatifo no hayey din ga te? Ifo no ga ti ni kaayaŋ alaama, da zamana wo bananta wano?» 	 Huan, Oliv tang a a tutlai in nungjuite tuh amaua kia in a kiang ah, a hong ua. Huaite chik chiang in a hong om dia? na hong nawnna leh khovel tawpna ding chiamtehna bang ahi dia? hon hilh in, a chi ua.


Ni ga taabantey mo faaba, Amma ni moy go boŋbeeraykoyey boŋ, Zama ni m'i kaynandi. 	 Haksathuak mite na hondam ding a: mi kisatheite bel na niamsak theihna ding in a tungah na mit a tu gige.


Haya din binde ye ka kay, Amma ay mana hin k'a himando fayanka. Himandi fo go ga kay ay jine. Sum! Kal ay maa jinde kaŋ ne: 	 Ka ding kinkena, himahleh huaia a kilatdan ka theikak theita keia; a lim tuh ka mit maah a oma; daihna a oma, huan aw ka jaa,


Amma kulu nda yaadin i mana tudey boŋ sududuyaŋ harey kaa. Borey mo mana ngey biney sinji ngey kaayey Irikoyo gaa jina. 	 Himahleh mun sangte paihmang ahikei a, mipiten leng api leh pute uh Pathian tungah a lungtang uh a nga tuan sam kei uh.


Yaadin mo no borey kulu te, boro kulu na nga tuuri kambe beeri. I na Abimelek gana. I kand'ey ka daŋ wongu fuwo gaa. I na danji daŋ fuwo gaa borey boŋ. Yaadin cine no Sekem cinari kuuko borey kulu bu d'a, boro kaŋ ga to zambar fo, alboro nda wayboro. 	 Huan, mi tengtengin sing hiang a sat khe chiat ua, Abimelek a jui ua, in hawm kim ah a koih jel ua, huan, in hawmah a hal khum ua; huchiin Sekem kulha mi tengteng leng a si uh, pasal leh numei sang khat tak ahi uh.


A n'ay hamay ka kaa ay ibare gaabikoono kambe ra, Da borey kaŋ yaŋ konna ay kambe ra mo, Zama i bisa ay gaabi. 	 Amau tuh ka vangtah niin honsual ua, himahlen TOUPA ka ginpi pen ahi;


Amma waybora kaajey gaa, kambe fo ga fun ka kay a nango ra, nga mo ga kande wongu marga ka furo azawa kambe bonkoono wongu fuwo ra, a ga wongu nd'ey, a ga hin ey mo. 	 Ahihhangin a zungte a kipana selnou akipan a munah mi khat a hongding khe dinga; huai tuh sepaih pawl kiangah a hongpai dia; mallam kumpipa kulhpi sung ah a lut dia; amaute douin thil a hih dinga, a vualzou ding hi;


Amma ni ibarey kunda baayaŋ ga bara sanda kusa baano cine. Kunda din kaŋ si bakar ga hima sanda du kaŋ ga tun cine. Fap! folloŋ! no i ga kaa, jirsi boŋ. 	 Himahleh nang hondou mipite jaw leivui nel mahmah bangin a om ding uh, mi kihtakhuai mipite leng buhsi mangthang sekte bangin a om ding uh; ahi, huai tuh mitphiatkal louin a hongom guih ding.


Zama nda boro fo di nin kaŋ gonda bayray, ni go ga goro ka ŋwa tooru windi ra, manti nga wo kaŋ sinda gaabi kaŋ a bina g'a foy mo, a ga yaaru no ka koy ka ŋwa haŋ kaŋ i sarga tooru se? 	 Nang, theihna nei mi, kuapeuhin milimbiakna inn a ankuang uma a honmuh ngal un, amau mi hatlou na hita le uh, milim laka kithoihna thil ne dingin a sia leh pha theihna hong maingal lou ding hia?


Waato din gaa no Sawulu ne nga bannya se: «Haŋ kaŋ ni ci din ga boori. Kaa, iri ma koy.» I binde koy kwaara kaŋ Irikoy bora go. 	 Huchiin Saulain a sikha kiangah, hoih geih e, vahoh peuhmah ni, a chi a. Huchiin Pathian mi omna khua ah a hohta uh.


A ga ciya mo, da ni nya-izo ne ni se nga si fun ni do, zama a ga ba nin da ni windo, zama mo a go ga baani goray te ni banda, 	 Huan, hichi ahi dinga, noute leh na inkuan uh a ngaih jiak uleh, na kihoutheih jiak ua na kiang ua, Ka hon pawtsan kei ding, a chih bikbek u leh;


a mayra jiiri sintina ra no, ay Daniyel, tirey do ay faham da jiirey baayaŋ lasaabo, kaŋ Rabbi sanno ci din annabi* Irimiya se ka ne Urusalima zeeriyaŋo ga to jiiri wayye. 	 a vaihawmkum khatna kumin kei Danialin laibute akipan kumte zah, Jerusalem hihgawpnate pichinna ding, kum sawmsagih, jawlnei Jeremia kianga TOUPA thu hongtung tanchin ka theisiam hi.


Kal i na bonkoono tira hantumkoy ce handu sintina ra, hando jirbi way cindi hinzanta hane. Hay kulu kaŋ Haman lordi i hantum bonkoono laabukoyey, da mayraykoyey kulu kaŋ yaŋ go no laabey kulu boŋ, da dumey kulu koyey se -- laabu kulu nga hantumo boŋ, dumi kulu mo nga sanno boŋ. Bonkoono Zerses maa ra no i hantum, bonkoono korba mo no a na kawaatimo kar d'a. 	 Huchihlaiin a kha khatna, a ni sawm leh thum niin, kumpipa laigelhmite a sam lut ua, kumpipa heutuliante leh kumpipa bial chiha omte tengteng leh mi chiteng lalte Hamanin thu a piak peuhmah dungjuiin a kigelhta hi; bial chih kiangah huaia kigelh dungjuiin, mi chihteng kiang ah a pau bang jel un; kumpipa Ahasura minin a kigelha, kumpipa zungbuhin suai a kaisawn hi.


Rabbi zaari beero maan, a maan. A goono ga cahã gumo, Rabbi zaaro ga jinde sambu. Wongaari ga hẽeni korno te zaaro din ra. 	 TOUPA ni thupi a naia, a naia a kinoh mahmah, TOUPA ni aw mahmah; mi thilhihtheitak huai laiah a kap lawlaw.


Rabbi ne Musa se: «Guna, ni buuyaŋ jirbey maan. Ma Yasuwa ce. Araŋ boro hinka ma kaa kubayyaŋ hukumo ra, hal ay m'a daŋ goyo ra.» Musa nda Yasuwa binde koy ka kay kubayyaŋ hukumo ra. 	 Huan, TOUPAN Mosi kiangah, Ngaiin, na sih hun a hongnai ta; Joshua sam inla, kihoupihna puaninah vakihilin, amau thu ka pe sin hi, a chi a. Huan, Mosi leh Joshua a hoh ua, kihoupihna puaninah a vakihil ua.


Araŋ ma albarka gaara ngey kaŋ yaŋ g'araŋ laali se. Wa te adduwa mo ngey kaŋ yaŋ g'araŋ wow se. 	 Hamsia honlohte vualjawl unla, a honsimmohte thum sak un.


Ay g'i say-say mo dumi cindey kaŋ yaŋ i kaayey mana bay din game ra, ngey bumbey mo s'i bay. Ay ga takuba mo samba a m'i banda gana hal ay m'i ŋwa ka ban. 	 Nam, amau leh a pipute un leng a theih ngeilouhte lakah ka dalhsak dinga; ka hihmanthat vek mateng namsau ka delhsak ding.


«Ma salaŋ Israyla izey se ka ne: handu iyyanta din, a jirbi way cindi guwa hane no ga ti tanda bato kaŋ i ga te kala jirbi iyye fo Rabbi se. 	 Israel suante houpih inla, a kiang uah, Kha sagihna ni sawm leh ni nga ni jaw TOUPA adingin ni sagih sung Bawkte Ankuangluina ahi hi.


Mordekay mo na Hadasa biiri, kaŋ ga ti Esta, nga hasayze way no, zama koociya sinda nya wala baaba. Wandiya mo ga sogo no, kaŋ gunayaŋ ga kaan. Waato kaŋ a baabo da nyaŋo bu, Mordekay mo n'a sambu k'a ciya nga ize way. 	 Huchiin aman Hadassa, huai bel Esther, a pangak tanu ahi: aman lah pa a neikeia nu leng a neikei, huan huai nungak tuh a kilawmin a mel ahoih hi: a nu leh a pa a sih un, Mordekaiin amah a tanu mahmah dingin a la hi.


I ma ye k'a daabu nda hari-ra-hansi kuuru taafe. A kulu boŋ mo i ma zaara suudi fo daaru. I ma sundurko bundey daŋ. 	 Tuapen ngalvang vunin a khuh ding ua, huaipen puandum buangin a khuh ding ua, ajawnna chiang a thuah ding uh ahi.


I du Kattat, da Nahalal, da Simron, da Idala, da Baytlahami, birni way cindi hinka nooya da ngey kawyey. 	 Huan, katath te, nahalal te Siron te, Idala te, Bethlehem te; khopi sawmleh nih a khopelte toh.


Amma i mana Rabbi miiley bay. I mana faham da haŋ kaŋ ci a miila mo zama a n'i margu sanda karayaŋ gangani bokoyaŋ. 	 himahleh toupa ngaihtuahnate a theikei ua, a phatsakna leng a thei siam sam kei uh: phual a buhphal koih khom bangin amau lah a kaikhawmta ngala.Aw Zion tanu, thou inla chilin: na ki sik bang in ka bawl dinga, na khepek bomte dal bangin ka bawl ding ahi ngala; huan, chi tampite na sat ding: a thil lep uh TOUPA a dia na tuam koih ding ahi, a sum uh lei kumpi TOUPA adin ah tuam koih ding.


Rabbi Biya mo kaa Zakariya Alfa Yehoyda ize boŋ. A kay jama se beene ka ne i se: «Yaa no Irikoy ci: Ifo se no araŋ goono ga Rabbi lordey daaru, hal araŋ ma jaŋ ka du albarka? Za kaŋ araŋ na Rabbi furu, nga mo na araŋ furu.» 	 Huan, siampu Jehoiada tapa Zekaria tungah Pathian kha a hongtunga, amah mipi tung lamah a dinga, a kiang uah, Pathian in hichiin a chi, Bangdia lamzan theihlouh loha TOUPA thupiak hihsia na hi ua? TOUPA na lehngatsan jiak un aman leng nou a honlehngatsan ahi, a chi a.


Woodin se no ni ga haggoy da farilla woone a jirbey ra jiiri ka kaa jiiri.» 	 Huaijiakin kum tengin a hunbiin hiai dan na jui ding.


Borey kulu mo kaŋ yaŋ di kayna, da borey kulu kaŋ yaŋ na garaw sambu, da borey kulu kaŋ yaŋ biney sara, i margu a do. A binde ciya i jine boro. A gonda boro zangu taaci cine nga banda. 	 Huan, lungkham peuhmahte, leiba nei peuhmahte, lungkimlouhna nei peuhmahte a kiangah a kikai khawm ua; huchiin, a heutu un a omta a; huan, a kiangah mi za li hiamtak a om uh.


Waati kaŋ goy laalo teekoy kaŋ ay boŋ zama ngey m'ay hamo ŋwa se, Ngey, ay yanjekaarey d'ay ibarey kati ka kaŋ. 	 Thil hoihlou hihte, hondoute leh ka melmaten, ka sa nek tuma honsual lai un, a kisui ua, a puk chiat uh.


Amma Israyla borey kulu doona ka zulli ka koy Filistancey do ka ngey kumbey da ngey koomey da ngey deesey da ngey kalmey kaanandi. 	 Himahleh Israel mi tengteng, mi chih a leilehna, a suanggal, aheipi, a tupi tathiam dingin, Philistiate kiangah a hoh suk sek ua;


Araŋ ma farhã alwaati kulu. 	 Nuam gige un;


Woodin banda Yesu fatta. A di jangal taako fo kaŋ maa Lawi kaŋ goono ga goro jangal taayaŋ fuwo ra. Yesu ne a se: «M'ay gana.» 	 Huan, huaite khitin a pawta, siahpiakna muna tu, siahkhonmi khat a min Levi a mu a; huan, a kiangah, Honjui in, a chi a.


Ni ma wura korbay hinka te. Ni m'i daŋ gande daabiro kambu hinka meyey gaa, kaŋ go efod kwaayo gaa a ra haray. 	 Huan dangkaengin sikkual nih na bawl dia, huan huai a geia siampupuan mong nihte tungah na koih ding, a sunglama siampupuan geia ompen ah.


Woodin banda a na sargay summaara kaŋ i ga ton jinda kaa. Haruna izey kande kuro a do hal a m'a say-say sargay feema windanta kulu gaa. 	 Huan, haltum a thillat pen a gou a; Aron tapate'n sisan a pua ua, aman maitam kimvel in a theh.


Kaari borey kaŋ ga tun za da hinay zama ngey ma baji ceeci, Kaŋ ga cin zabu mo hala duvan m'i bugandi! 	 Ju delh dinga jingkhang pipi-a thou-a, uainin a kham gawp sak mateng jan sawt pipi tana om sakte a tung uh a gik hi.


Waato din Yasse na Samma daŋ a ma bisa. Samuwila ne: «Woone mo, Rabbi man'a suuban.» 	 Huan, Jesaiin Sama a vapaisak nawn. Huan, aman, hiai leng TOUPA tel ahi naikei lai, a chi a.


Yusufu biriyey mo kaŋ yaŋ Israyla izey sambu ka fun d'ey Misira laabo ra, i n'i fiji Sekem ra, laabu jara ra kaŋ Yakuba day Hamor izey Sekem cinakwa gaa. Nzarfu gude zangu no a n'a day d'a. A ciya Yusufu izey se tubu. 	 Huan, Israel suanten Aigupta gam akipan Joseph guh a puak touh uh sekem khuaa mun, Sekem pa Hamor tate akipana Jakobin dangka zaa a leinaah a vui ua; huan, huaite Joseph suante tuamin a hongomta a.Huan, Aron tapa Eleazar a si a; huan, Ephraim tang gama a tuam dia a piak uah a tapa Phinehas tangah a vui uh.


Zaari guwanta hane mo a tun da hinay ka diraw soola te. Kala waybora baabo ne: «Ay ga ni ŋwaaray, ma kay ka alciri kaa. Ma goro ne hala wayna ma yay.» I boro hinka kulu binde ŋwa. 	 Huan, a ni nga jing jingkhang piin pawt tumin a thou a; huan, nungak pan, Na lungtang hihhalh tadih lechin a kei dia, nitak ni nem hun tan bek om tadihin, a chi a; huan, a nih un an bang a ne khawm nawn ua.


Amma ay ne a se: «Boro sanda ay cine no ga zuru, wala? May no koyne, ay wo dumi, kaŋ ga hin ka furo sududuyaŋ fuwo ra, a ma funa mo? Ay wo si furo bo!» 	 Huan ken, Mi kei bang a tai ding maw? Huan kua ahia, huchia om kei bang, a hinna humbitna dia biakin sunga hoh nuam ding? Ka lut kei ding, ka chi a.


Kulu nda yaadin, hayey kaŋ ga ti riiba ay se doŋ, woodin yaŋ ay n'i lasaabu mursay Almasihu sabbay se. 	 A hihi hitaleh, thil kei adia punna peuhmah Kris jiakin mannain ka simta.


A nooyaŋey ga ti: Nzarfu taasa tafo fo kaŋ a tiŋa sekel zangu nda waranza no, da nzarfu taasa guuso fo mo, sekel wayye tiŋa wane, nangu hanna sekelo boŋ. Ihinka kulu to nda hamni baano kaasumante nda ji, ŋwaari sargay se. 	 A thillat dangkasik kuang khat, a gikdan sekel ja leh sawmthum, khat, mun siangthoua sekel sawmsagih toh kikima gik dangkasik belhbu khat, tangbuang thillat ding thau toh hel tangbuang nel mahmaha dim tuaktuak;


Laakal kanay no ay ga naŋ araŋ se, ay laakal kana no ay g'araŋ no. Manti danga wo kaŋ ndunnya ga no cine no ay g'araŋ no bo. Araŋ biney ma si sara, i ma si humburu mo. 	 Khamuanna kon nutsiat a; keimah khamuanna kon pia hi; khovelin a piak bangin kon pe keia. Na lungtang uh hihmangbatin om kei hen, lau leng lau kei hen.


da wura tiŋay kaŋ i ga wura fitilla suntuley da ngey deeney te d'a, kaŋ ga cabe fitilla suntulo kulu tiŋay da nga deeney; da mo nzarfu tiŋay nzarfu fitilla suntuley se, kaŋ ga cabe fitilla suntulu kulu tiŋay da ngey deeney, mate kaŋ i ga goy d'a ka fitilla kulu te. 	 Dangkaeng khawnvak koihna leh a khawnvak ding dangkaeng zat jel zah ding, khawnvak koihna leh a khawnvak tui dinga zat jel zah ding, khawnvak koihnaa mun kiphamoh chiat bang jel a dangkasik khawnvak koihna dinga dia zat jel zah ding toh;


Fonda ganakoy kulu go g'a ku, A ciya wowi hari nga gorokasiney se. 	 Amah doute khut taklam tuh na pahtawia; a melma tengteng na hihnuamsata hi,


kala day haŋ kaŋ go araŋ se din araŋ m'a gaay kal ay ma kaa. 	 Abang abang hileh na na-neihpen uh, ka hong mateng, lenkip un.


Dugo din kaŋ ni ga te, araŋ ma s'a cine fo te araŋ boŋ se, a diibiyaŋo boŋ bo. A ma ciya ni se hanante Rabbi se. 	 Huan huai na bawl ding gim namtui ahihleh, a helkhawm na bangin na kibawl kei ding hi: TOUPA jiakin nanga dingin siangthou ahi ding hi.Kuapeuh huai toh kibang bawl, nap ding lel, a mite laka kipanin satkhiakin a om ding hi, a chi a.


Zama ay ga dumi fooyaŋ gaaray ni jine, ay ma ni hirrey tuti. A si te mo boro kaŋ ga bine daŋ ni laabo gaa saaya kaŋ ni ga kaaru zama ni ma bangay Rabbi ni Irikoyo jine sorro hinza jiiro ra. 	 Na ma a namte ka delh khiak a, na gamgite ka suklet ding ziak in: kum khat thumvei TOUPA na Pathian ma a kilang ding a na paitouh chiang in, kuamah himhim in na gam a deih kei ding uhi.


Serug, Nahor, Tera, 	 Seruk, Nahor, Tera;


Kwaara nda kawye kulu kaŋ ra araŋ furo mo, wa ceeci boro kaŋ gonda Adam-izetaray. Araŋ ma zumbu a gaa kala han kaŋ hane araŋ ga dira. 	 Huan, kholianah hiam, khoneu ah hiam na lutna peuh ua nou hontung sak tak mi ding zong khia unla, na pawt nawn mateng uh huai ah tuh tung kinken un.


Nin no ka Lebiyatan* boŋey bagu-bagu, Nin no k'a nooyandi a ma ciya ŋwaari saaji ra gorokoy se. 	 Nang tuh ole lute na jansaka, amah tuh gamdai mi omte kiangah an dingin na pia hi.


Kala Bulos ne sooje jine funa da soojey se: «Hala day borey wo mana goro hiyo ra, to, kulu araŋ si hin ka du faaba.» 	 Hiai lain Paulain, sepaih zaheutu leh sepaihte kiangah, hiaite longa om gige kei uleh bit kei nuteh, a chi a.


A tun ka koy mo. Guna, boro fo go ga kaa kaŋ Etiyopi boro no, mantaw fo no kaŋ gonda dabari boobo Kandata cire, kaŋ ga ti Etiyopi wayboro bonkoono. A arzaka kulu go mantawo din kamba ra. Mantawo koy Urusalima zama nga ma sududu noodin. 	 Huchiin, a thou a, a paita. Huan, ngaiin, Ethiopia gama mi khat, Ethiopia kumpipa Kanda nuaia mi chilgeh laltak, a gou tengteng kempa, Jerusalem khua ah Pathian be dingin a hoh tou a,


Bulos mo ne: «Yohanna na baptisma te da tuubiyaŋ baptisma ka ne borey se i ma nga kaŋ goono ga kaa Yohanna banda cimandi, danga Yesu nooya.» 	 Huan, Paulain, Johanin jaw a nunga hongpaipa -huai tuh Jesu ahi- gingta dinga mite hilhin kisikna baptismain a baptis jel ahi, a chi a.


da silli suudi nda suniya nda iciray, da lin* baano taafeyaŋ, da hincin hamni taafeyaŋ, 	 A dum leh, a sandup leh, a san-au leh, puan malngat hoih, leh kel mul;


Bilatos tu a se ka ne: «Ay ya Yahudance no? Ni jama da alfaga beerey no ka ni nooyandi ay se. Ifo no ni te?» 	 Pilatin, Kei Juda mi ka hi ahia? Nangmah chite leh siampu lianten ka kiangah nang a honpi ua ahi; thil bang ahia na hih? a chi a, a dawng a.


Kala ngey, borey kaŋ ga gay duvan* haŋyaŋ do, Ngey kaŋ ga duvan margante ceeci. 	 Uaina peng-opten; uain lehbulh zong dia kuanten.


Kala Saharatu ne: «Irikoy naŋ ay ma haaru. Boro kulu kaŋ ga maa ay baaru mo ga haaru ay banda.» 	 Huan, Sarain, Pathianin honnuisakta; a ja mi chihon honnuihpih ding uh, achia.


Yaa no Rabbi ci ay se: Koy ka lin* fatala guddama day. M'a haw ni canta gaa, day ma s'a daŋ hari ra. 	 TOUPAN ka kiangah hichiin a chi a: Puanmalngat kawnggak lei inla, kawtsak louin tengin.


Fatawc'izey mo, da jinay kulu dumi neerakoy zumbu ce fo wala ce hinka Urusalima banda. 	 Huchiin khatvei hiam nihvei hiam sumsinmite leh van chiteng juakmite Jerusalem polamah a giak uhi.


Hay kulu kaŋ araŋ ga te, w'a te da baakasinay. 	 Na hih peuhmah uh itnaa hih hi vek hen.


Muulu hinka da nyumayyaŋ bangu fo, da haw yaaru himandi way cindi hinka, guuru-say wane yaŋ kaŋ go bango cire, kaŋ yaŋ bonkoono Suleymanu te Rabbi windo se -- jinayey din kulu, boro kulu s'i guuru-sayo tiŋa bay. 	 Khuam nih, dala bawl bawngtal sawm leh nih, maiphiatnakuang kingakna, kumpipa Solomonin TOUPA in adia a bawl, hiai tuiumbelsuan tengteng dal bel kikima teh ahi kei hi.


«Koy ka Yahudancey kaŋ yaŋ goono ga goro Susan ra margu. Araŋ ma mehaw ay sabbay se, araŋ ma si ŋwa, araŋ ma si haŋ mo, cin da zaari, kala jirbi hinza. Yaadin no ay mo, in d'ay koŋŋey, iri ga mehaw. Yaadin gaa no ay ga du ka koy bonkoono do, baa day kaŋ a manti asariya boŋ no. Da mo a ciya ay halaci, ay halaci nooya.» 	 Kuan inla, Susana om Judate tengteng kai khawm inla kei dingin anngawl unla, nithum, jan hiam sun hiam: nek lah ne kei unla, dawn leng dawn kei un: huchi mahbangin ken leng ka nungakte toh an ka ngawl ding uh; huaichiangin kumpipa kiangah ka hoh ngeingei ding, dan bang jaw ahi keia: huchi-a ka man leh, mang ka hi mai ding, chiin.Huchiin Mordekai a kuana, Estherin amah thu a piak tengteng bangin a gamtata hi.


Rabbi ga Yahuda sambu mo nga baa laabu hananta ra. A ga ye ka Urusalima suuban koyne. 	 Huan gam siangthoua a tantuam bangin TOUPAN Juda a luah dinga, Jerusalem a hontel ding hi.Dai un, sa tengteng, TOUPA maah: a omna siangthoua kipanin amah lah a khanglou in a thou kheta ngala.


Rabbi mo no k'ay sambu kuro ganayaŋ do. Rabbi ne ay se: ‹Ma koy ka annabitaray te ay jama Israyla borey se.› 	 Huan, TOUPAN ka kiangah, Kuan inla, ka mi Israelte kiangah thu genin, honchi a.


Woodin banda, i mana alboro taka wayboro sabbay se, amma day wayboro no i taka alboro sabbay se. 	 Pasal numei adia siam leng ahi sam kei; numei bel pasal adia siam ahi ajaw:


Izhar izey mo ga ti: Kora da Nefeg da Zikri. 	 Huan Izhar tapate; Kora, Nepheg, leh Ziri


Koyne, da alboro fo wala wayboro fo gonda bi boŋo gaa wala kaaba gaa, 	 Huan, numei hiam, pasal hiam in a lu ah hiam, a khamul lak ah hiam hii a vei leh,


Zama ni ga dinya ni masiiba. Sanda beene hirriyaŋ kaŋ bisa, Yaadin cine no ni ga fongu a gaa. 	 Na haksatna na mangngilh ding jiakin; tui luang mangsa bangin na theigige ding hi:


Amma Musa mana Lawi kunda no tubu. Rabbi, Israyla Irikoyo, nga no ga ti i tubo, danga mate kaŋ cine a ci i se. 	 Levi chite bel Mosiin gouluah ding a pe tei kei: a kiang ua a nagensa bangin TOUPA, Israelte Pathian a gouluah uh ahi jaw.


Amma da tam din ga ne nga bina ra: ‹Ay koyo ga gay hal a ga kaa,› hal a ma soobay ka tamtaray hangasiney kar, alborey da wayborey, a ma ŋwa ka haŋ ka bugu mo. 	 Ahihhangin huai sikhain, a lungtangin, Ka pu a hong zok kei ding e, chiin, a sikhanu, a sikhapa, na vo ta leh, nein dawnin na nakham leh.


Yesu nya izey mo ci a se ka ne: «Tun neewo ka koy Yahudiya ra zama ni talibey ma di alaamey kaŋ ni goono ga te. 	 Hiai akipanin Judia gamah vahoh in, na nungjuiten na thil hih a muh theihna ding un.


Araŋ ga bay mo kaŋ ay no ga ti Rabbi, waati kaŋ ay kande araŋ Israyla laabo ra, laabo kaŋ ay ze d'a ka ne ay ga araŋ kaayey no nd'a. 	 Huan Israel gam, ban jak hiala na pate uh piak ka chiam gama noute ka honpi lut hun chiangin TOUPA ka hi chih na thei ding uh,


Da wayboro fo gonda kuri kaŋ ga dooru jirbi boobo, manti a ziibi waate wane no, wala d'a dooru jirbiyaŋ kaŋ baa a idda jirbey, jirbey kulu kaŋ a go ga dooru, a m'i lasaabu sanda nga ziibi jirbey. A ga ziibi no. 	 Huan, numei a nit hun ngeina hilou a ni sawtkuam tak a si a pawt hiam, a nitdan ngeina sang a sawt a si a pawt hiam a hihleh, a nitna dan ngeina sung a a om zel bang in si pawtmi a nit sung teng in a om tei ding hi; a nin ahi.


Waato kaŋ jama kulu bay kaŋ Haruna te ka si, kala Israyla dumo kulu n'a baray hala jirbi waranza. 	 Huan, mipi tengteng in Aron a si chih a theih un, Israelte tengteng in ni sawmthum a sun uhi.


Ngey kaŋ yaŋ ciya ay ibarey sabaabu kulu si, I n'ay gaaray da himma danga curayze cine. 	 Vasa bangin hondelh bah ua, ajiak beia ka melma hiten.


A go g'ay bagu, korti go korti boŋ. A ga kaŋ ay boŋ sanda wongaari fo cine. 	 Siatna tungah siatnain a honsesaka; galhat bangin ka tungah a tai.


Ay ne: Mate n'ay ga te, ay hinne, ay m'araŋ tiŋa d'araŋ jarawo d'araŋ yanjey jare? 	 Bang chi in kei kia in na buainate uh, na puakgikte uh, na kihou theihlouhnate uh ka po zou dia?


Zama a ga borey kaŋ go moori ra faaba waati kaŋ i hẽ ka gaakasinay ceeci, Da taabante, da boro kaŋ sinda gaako mo. 	 Gentheiin a sap chiangin aman a humbit dinga, mi tagah, panpihpa neilou leng a humbit ding hi.


Ay ga ni ŋwaaray, ni m'ay faaba ay beero kambe ra, kaŋ ga ti Isuwa, zama ay ga humbur'a, a ma si kaa k'ay kar, nya da ize. 	 Hehpihtakin ka u khut akipan, Esau khut akipan, hon humbit in; numei naupang takna honthah lah ka lau ngala.


kala ni ma ni sarga naŋ noodin sargay teeyaŋo do. Ni ma koy, nin da ni nya-izo ma saba jina, waato gaa ni ma kaa ka ni sarga salle. 	 Huai maitam ma ah na thilpiak tuh nusia inla, pai inla na unau kilempih phot inla huan na thilpiak lan in.


Jine boro fo mo na Yesu hã ka ne: «Alfa hanno, ifo no ay ga hima ka te hal ay ma du fundi hal abada ka tubu?» 	 Huan, vaihawmmi kuahiamin, a kiangah, Sinsakpa hoih, khantawn hinna tanna dingin bang ka hih dia? chiin, a donga.


Laabo wo kulu mo ga ciya kurmu nda alyanga hari. Dumey wo mo ga may Babila bonkoono se kala jiiri wayye. 	 Hiai avekin a se dinga, lamdangsak ahi ding; huan hiai namte Babulon kumpipa na kum sawmsagih a sem ding uh.


kal ay m'a gana k'a kar ka almano faaba a meyo ra. Waato kaŋ a naan ka tun ay gaa mo, ay n'a di a kaaba gaa k'a kar ka wi. 	 Ka delhjuia, ka suala, a kam akipanin ka honkhe zel: huan amah a honsual tumin a hong dinga, ken a baksam ah ka mana, ka suala, ka hihlum jel hi.


I n'a kaanandi zama a ma wi se, I n'a ziiri zama a ma ciya sanda maliyaŋ. Iri mo, iri ma soobay ka haaru, wala? Ay izo goobo ga donda tuuri kulu no, wala? 	 Lungtang zul, a pukna uh a pun nadingin, namsau te kong biang tengah ka giaksak hi; a! khopia bangin a te zolzol, sihna namsau.


Zama yaa no Koy Beero ci ay se: «Ne ka guna jiiri fo, mate kaŋ goy-ize ga goy lasaabu, Kedar darza kulu ga ban. 	 TOUPAN lah hichiin ka kiangah a chi ngala, Kilohmi kum sima kum khat sungin Kedarte thupina tengteng a mang khin dinga,Thalkapmi, Kedar suante laka mi hattak omsunte, tawmchik ahi ding uh; TOUPA Israelte Pathianin, huai lah a genta ngala chiin.


A ma ni bina muraado feeri ni se, A ma ni saawara kulu toonandi mo. 	 Na hotdamna ah nuamin la ka sa ding ua, ka Pathian min un ka puanjakte uh ka jak lai ding uh! TOUPAN na ngetna tengteng honlohchingsak hen!


Rabbi sanno kaa ay do koyne ka ne: 	 Huan TOUPA thu ka kiangah a hongtunga, hichiin a chi:


Amonance wala Mowabance kulu si furo Rabbi marga ra. Baa a zamana wayanta ra, wala hal abada, i dumi kulu si furo Rabbi marga ra. 	 Amon te leh Moab te TOUPA mite kikhawm khawmte laka a tel ding uh ahi kei. Suan sawmna tanin a lak ua mi TOUPA mite kikhawm khawmte laka a tel mahmah louh ding uh ahi:


Hannatu tu ka ne: «Manti yaadin no, ay jine bora. Ay ya wayboro no kaŋ gonda bine saray biya. Ay mana duvan wala baji dumi kulu haŋ, amma ay goono g'ay fundo soogu no Rabbi jine. 	 Huan, Hanain, Kham kei veng e, Pu, numei lungsim lungkham mahmah ka hi; uain leng, Zu chik leng ka dawn hetkei, TOUPA maah ka lungsim ka suahkhia ahi zaw.


Haŋ kaŋ araŋ ga te neeya: kala boro fo kulu ma cimi ci nga gorokasino se. Wa ciiti nda cimi hala laakal kanay ma bara araŋ faadey ra. 	 Na hih ding uh thil hiaite ahi; Mi chihin a insakinkhang toh thutak kihilh un; na kongpite uah thutak leh lemna vaihawmna hih un;


Ni bankaarayey kulu gonda zawul da alowes* da kaasiya haw kaano. Faadey kaŋ i cina nda cebeeri hinje, I ra mooley kaŋ ga hẽ na ni bina kaanandi ni se. 	 Na numei hoihte lakah kumpipate tanute a pang sam ua; na taklam ah Ophir dangkaenga kijemin kumpinu a ding hi.


A se no a ga tilas boro ma nga boŋ ye ganda, manti dukuro sabbay se hinne bo, amma bine lasaabo sabbay se mo. 	 Huaijiakin, Pathian hehna kihtakna jiak kia hilouin, na sia leh pha theihna jiakun leng vaihawmmi thuthuin na om ding him uh ahi.


Da yeeji fo na alboro wala wayboro fo nukum hal a bu, haciika i ga yeejo catu nda tondiyaŋ k'a wi. I s'a hamo ŋwa mo, amma yeejo koyo sinda taali. 	 Bawngtalin pasal hiam numei hiam siin, si leh uh: huchiin bawngtal denlup ngeingei ding ahi, huan a sa nek louh hial ding: ahihhangin a bawngtal neipen a hul ding.


D'a tun zama nga ma ndunnya zinjandi, Borey ga koy ka furo tondi guusey da tondi kortimey ra Rabbi humburkuma d'a beera darza sabbay se. 	 Lei nakpipi-a lingsak dinga a thoh hun chiangin, TOUPA kihtakhuaina akipan leh a kilawmna thupian akipanin, suangpihawmte leh kawl suangpi hawmte ah a lut ding uh.A nak vang ua hu om mihing muan tawpsanta un: Banglamah ahia muan tak a hih mahmah?


Boro fooyaŋ sintin ka tuf'a gaa, i n'a moy haw ka soobay k'a kutubo ka ne a se: «Ma te annabitaray!» Faadancey mo du a k'a saŋ-saŋa. 	 Huan, a khenin amah chil a siat pan pah ua, a kiangah, Gen in, a chi ua. Huan, vengtuten a let kawm un a beng ekek uh.


Lawiti fooyaŋ mo, a n'i daŋ i ma goy te Rabbi sundurko jine, sanda i ma Rabbi, Israyla Irikoyo beerandi, k'a saabu, k'a sifa mo. 	 Huchiin TOUPA bawm maia nasem ding leh TOUPA, Israel Pathian kipahpih ding leh kipahthugen ding leh phat dingin Levi mite laka kuate hiam a septa hi:


Kala koyo na jine funa kaŋ sinda naanay kuuku, zama a te dabari nda laakal. Zama ngey alwaato ra, zamana wo izey ga bisa annura izey laakal. 	 Huan, a Toupan sumkempa diklou tuh a lemtheih jiakin a phat a; vak tate sangin hiai khovel tate a tulai thu ua a piljawk jiakun.


Neewo mo, borey kaŋ yaŋ ga bu ga zakka ta. Amma yongo, boro go no _g'i ta__ kaŋ i seeda kaŋ a go ga funa. 	 Huan, hiai ah mihing si zel ten sawmakhat a mu ua, huai ah bel, ahing nilouh, chi a, a thu a theisak un a mu ahi.


Ay n'i say-say mo dumi cindey ra k'i duma ndunnya laabey ra. I muraadey d'i goyey boŋ no ay n'i ciiti. 	 Namte lakah ka dalh saka, gam chih ah a thehthangta ua: a om dan uh leh a thilhihte uh bang jelin a tung thu uh ka gensak a.


Gaa no Yesu kand'ey nangu fo kaŋ se i ga ne Jatsamani. A ne nga talibey se: «Araŋ ma goro ne hal ay ma koy yongo ka te adduwa.» 	 Huai zoh in amaute toh mun khat Gethsemani a chih uh a tung ua: huan, aman tuh a nungjuite kiang ah, Pam a ka vathum kal in hiai ah na tu un, a chi a.


Baaba Irikoy n'araŋ suuban nga waado boŋ, Biya _Hanno__ fay waaniyaŋo Irikoy se do. A n'araŋ suuban hal araŋ ma Yesu Almasihu gana ka hanan mo a kuro say-sayyaŋo do. Gomni nda laakal kanay ma tonton araŋ gaa. 	 thumang ding leh Jesu Kris sisan theh tang ding a Kha hihtuam, Pa Pathian theihkholh bang a telte kiang ah: Na tunguah hehpihna leh lemna hihkhanin omhen.


Wo kaŋ cindi din mo, a m'a te de-koy, Nga jabuyaŋ tooro nooya! A ga ye ganda a jine ka sududu. A ma adduwa te a gaa ka ne: «M'ay faaba, zama nin no ga ti ay irikoyo.» 	 A val pathian dingin a bawla, a bawltawm milim mah: huai khupboha chibai bukin a biaa, a kiangah athuma, Honhondamin, ka pathian lah na hi ngala, a chi jel hi.


Waato gaa no a kaa windi meyo kaŋ ga guna wayna funay haray do ka kaaru a kaarimi harey boŋ. A na meyo gaa kutijo neesi, deedandiyaŋ kwaari fo tafayyaŋ, me fa din mo, a tafayyaŋ deedandiyaŋ kwaari fo no. 	 Huchiin suahlam chial kongpi a hongtunga, a kalbi ah a pai toua; huan, kongpi lutna dantan a teha, chiang khep khat a ja ahi.


Sanni kaŋ fun Rabbi do ka kaa Irimiya do neeya: 	 Jeremia kianga TOUPA thu hongtung:


Araŋ ma zuru zina se! Zunubi kulu kaŋ boro ga te, a si lamba boro gaahamo gaa. Amma boro kaŋ go ga zina te, a koy go ga taali te nga bumbo gaahamo se. 	 Kingaih taisan un. Mihing thil hihkhelh chiteng pumpi po lamah ahi; mingaihhat inbel amah pumpi tungah thil a hihkhial ahi.


Adilante me go ga laakal kaa taray, Amma i ga sanni-siiro-koy deene dumbu. 	 Mi diktat kamin pilna a hontun a: himahleh lei ginalou satkhiak iin a om ding.Mi diktat mukten laktuak bang ahia a theia, himahleh migilou kamin ginatlouhna a gen hi.


Saajo tuurey kulu mo ga bay kaŋ ay, Rabbi, ay ga tuuri kuuku kaynandi, ay ga wo kaŋ si ku mo beerandi. Ay ga tuuri tayo koogandi, ay ga naŋ tuuri kogo mo ma te kobto. Ay wo, Rabbi, ay na sanno ci, ay g'a goy mo. 	 Huan gam sing tengtengin kei TOUPAN sing sangte ka niamsaka, sing niamte ka sangsaka, sing hingte ka keusaka, sing keute ka hingpha saka, ka chi nalai hi, a chi a.


Borey kulu kaŋ ay donton araŋ do, ay n'i daŋ i m'araŋ ŋwa no? 	 Na kiang ua ka sawlte lakah kuahiam bek zangin nou kon hamphatpih ahia?


Waati kaŋ i goono ga ne: «Baani nda laakal kanay!» kala halaciyaŋ ma kaa, fap folloŋ! ka kaŋ i boŋ, mate kaŋ cine hay-zaŋay ga kaa waykuno gaa. Faaba si no i se mo baa kayna. 	 Muanna leh bitna, chia a gen lai tak un numei nauvei bangin thakhatin manthatna a tunguah a tung dinga, a suakta kei hial ding uhi.


Zama Rabbi ga faasa i se, A ga borey kaŋ g'i kom yaŋ din mo fundey kom. 	 TOUPAN lah a thu uh a gen sin ngala, amau lokte hinna a lok ding hi.


Woodin sabbay se, iri ma Almasihu boŋ dondonandiyaŋ sanni sintiney naŋ ka to jina hala timmandiyaŋo do. Iri ma si ye ka sanno kaajo sinji, kaŋ ga ti tuubiyaŋ goy buukoy _kaŋ sinda nafa__ gaa, da Irikoy cimandiyaŋ, 	 Huchiin, Kris thubulte gen nawn louin pichinlam I manoh ding uh; thilhih sisa kisiknate, Pathian lama ginnate,


Rabbi g'a fay waani Israyla kundey kulu ra k'a laali, laaliyaŋ kulu kaŋ i hantum asariya tira wo ra boŋ. 	 Hiai dan bua tuang hamse thukhun tengteng bangin Israel nam tengteng laka kipan hihtuamin thil hoih lou lamah TOUPAN a pangsak ding.


Amma boro kulu ga goro nga reyzin* nya da nga jeejay* nya cire. Boro kulu s'i humburandi koyne, Zama Rabbi Kundeykoyo meyo no ka woodin ci. 	 Mi chihte a grep gui nuai uah leh a theipi kung nuai uah a tu zo ta ding ua; kuamahin a lausak kei ding uh: sepaihte TOUPA kamin a ganta ngal a.


Ni ga naan dumi cindey gaa, Ka bonkooney fafey naan mo. Ni ga bay mo kaŋ ay no ga ti Rabbi, ni Faabakwa da ni Fansakwa, Yakuba wane Hinkoyo. 	 Huan, namcih nawitui na tawp dinga, kumpipate nawi leng na tep ding: kei Toupa jaw nang Honhondampa leh nang Tanpa, Jakob Mi Hat ka hi chih leng na hontei ding hi.


Ay nya-izey d'ay baakoy sabbay se no ay ga ne: «Laakal kanay ma goro ni ra.» 	 Ka uanute leh ka lawmte jiakin na sungah khamuanna om hen, ka chi ding.Toupa I Pathian ni jiakin na hoihna ding ka zong ding.


Yahuta nda Sila mo, zama annabiyaŋ no, na nya-izey yaamar da sanni boobo k'i no bine-gaabi. 	 Huan, Juda leh Silain, jawlnei leng ahi ua, thu tampiin unaute tuh a khamuan ua, a hihkip uhi.


Boro jama ye ka margu koyne hal i si du ka baa buuru ŋwa. 	 Huan, mipi a a hong khawm nawn ua, huchiin an nangawn leng a ne theikei ua.


Amma a ne ay se: «Ay gomno ga wasa ni se, zama ay dabaro ga kubay londibuunay ra.» Woodin sabbay se binde, ay ga farhã no gumo ka fooma nd'ay londibuuna, hal Almasihu dabaro ma goro ay gaa. 	 Huan, aman ka kiangah, Ka hehpihna nang din a hun hi, ka thilhihtheihna hat louhnaah ahi hihkima a om a chi a. Huchiin, Kris thilhihtheihna ka tunga a om theihna dingin kipak takin ka hatlouhna te ka suang zo ding hi.


Yesu mo, waato kaŋ i na baptisma te a se, a fatta nda waasi haro ra. Guna mo, beena feeri, a di Irikoy Biya mo go ga zumbu sanda koloŋay cine, a goono ga kaa nga boŋ. 	 Huan, Jesu baptisma a tan takin tui a kipanin a pawt pah ngala, huan, ngaiin, amah adingin van ahong kihonga, Pathian Kha tuh vakhu banga hongsukin, a tunga hongtu a mu a.Huan, ngaiin, vana kipanin aw in, Hiai ka Tapa deih tak, ka kipahna mahmah ahi, a chi a.


Dan ga ciya danga fondo beeri boŋ gondi. Fondayze me gaa gazama no kaŋ ga bari ce-kobsi kar hal a kaarukwa ma kaŋ banda-banda. 	 Dan bel lamlian gul, lampi a gul gial, a tunga tuang thalkiak ek khopa sakol khe a tu nakpa ahi ding.


ka haawa a gaa ka ne nga mana ay izo gar wandiyo. Amma ay izo wandiyotaray seeda neeya.» Kal i ma zaara daaru kwaara arkusey jine. 	 Huan, ngai un, Na tanu nungak singthou a hihna ka mu kei chiin zahlak takin a bawla, himahleh hiaite ka tanu nungak siangthou a hihna ahi hi, a chi ding hi. Huchiin huai kho upate maah puan a phah ding uh.


Woodin banda no Israyla izey kulu maan. A na ganayaŋ fondo sanney kulu ci i se, kaŋ yaŋ Rabbi ci nga se Sinayi tondo boŋ. 	 Huai nung in Israel suante tengteng a hong pai nau ua; huan Sinai tang a a kiang a TOUPA'N a gen tengteng thupiak in amau a pe ta.


Afa mo kaa ka ne: ‹Ay jine bora, ni mina neeya, kaŋ ay jisi ni se diko ra. 	 Huan, mi dang a hongpaia, Toupa, en in, hiai na dangka: khoulnulna puanin ka kem kinken ahi;


Adamu na nga wando maa daŋ Hawa, zama nga no ga ti boro kulu nya. 	 Huan, Adamin a ji, mi hing tengteng nu a hih jiakin, a min dingin Evi a sa hi.


Ay ga kande takuba araŋ gaa hal a ma sappa tunandiyaŋo bana. Araŋ ga margu care do araŋ kwaarey ra, ay ga balaaw samba araŋ gaa. I g'araŋ daŋ araŋ ibarey kambey ra mo. 	 Na tunguah namsau ka leng sak dinga, huaiin thukun phu a la dinga, numau kho sung chiat ah na kibawm khawm ding ua: huan, na lak uah hi ka leng sak dinga, melmate khuta piak na hi ding uhi.


Boro kaŋ sinda carmay ga saamotaray tubu, Amma bayray ga te laakalkooni se boŋ gaa taalam. 	 Mi mawlin haina a luah ding: himahleh mipilvang theihna khuksakin a om ding.


Bora kaŋ banda folla bara din kaŋ i ra k'i zeeri. A te i boŋ zaama, kal i zuru ka fun fuwo din ra gaa-koonu. I maray mo. 	 Huan, dawi pain a honboh a, a nih un a zou a, a nuaisiahta hi, huchiin huai mipa in akipan vuaktang leh liamin a taikheta uhi.


Waato kaŋ Dawda kaa ka fun Filistanca wiyaŋo do, Abner n'a sambu ka kand'a Sawulu jine. Filistanca boŋo go Dawda se a kamba ra. 	 Huan, David, Philistia mi that a hongpaiin Abnerin a pia, Philistia mi lu tawi kawmin Saula kiangah a paipiha.Huan, Saulain a kiangah, kua tapa na hia oi, tangval? A chi a. Huan, Davidin a dawnga, bethlehem mi na sikha Jesai tapa ka hi, a chi a.


Kala Yesu tonton ka ne: «Ifo no ay ga zamana wo borey himandi nd'a, wala i go danga ifo cine no? 	 Huchiin Jesu mahin, Tulai khangthakte bang toh ka teh de aw? bangtobang ahi ua?


Siman anzuray waybora goono ga kani kaŋ konni n'a zeeri. Sahãadin-sahãadin i na baaro ci Yesu se. 	 Huan, Simon ji nu khosikin a chi a na a, a na lum a; huchiin, a tanchin tuh Jesu a hilh pah ua.


Yaadin gaa, kal iri ma maan nda bine cimikoy, da cimbeeri daahirante, da bine kaŋ nyun ka hanan ka fay da bine lasaabu laalo kulu, da gaahamyaŋ kaŋ i nyumay da hari hanno. 	 I lungtanga sia leh pha theihna sianglou thehsiansaka oma, I pumpi leng tuichima sila omin, ginna a theih chetna kimneiin lungtang tak mah puin I naih ding uhi.


Zama borey kaŋ cindi goono ga haggoy da ngey boŋ muraadey, manti nda Yesu Almasihu waney bo. 	 Jesu Kris thilte zong louin, a vek un amau tuam chiat a zong ngal ua.


Rabbi sanno ye ka kaa ay do koyne ka ne: 	 Huan TOUPA thu ka kiangah a hongtung nawn a,


Sohõ binde, kala ni ma koy ka Amalek kar, ni ma hay kulu kaŋ go i se halaci. Ma si bakar i se, amma alboro nda wayboro, attaciriya nda naanandi, haw da feeji, yo da farka, ni m'i wi.» 	 Amalekte sual dingin kuan inla, a thil neih tengteng uh hawi himhim neilouin hihmang vekin; numei pasal naungekte, nawi nelai te, bawngtalte, belamte, sangawngsaute, sabengtungte toh hihlum vek in, a chi ahi, a chi a.


Gad izey mo ga ti: Zifiyon, da Haggi, da Suni, da Ezbon, da Er, da Arod, da Areli. 	 Huan, Gad tapate Ziphion te, Haggi te, Suni te, Ezbon te, Eri te, Arobdi te, Areli te ahi uh.


A na nga almaney kulu ku, da arzaka kulu kaŋ a margu, a duura almaney kaŋ yaŋ a margu Padan-Aram kwaara ra, zama nga ma koy nga baaba Isaka do Kanaana laabo ra. 	 Huan, Kanan gama a pa Isaak kianga pai dingin a gan tengteng leh a sum khol tengteng, a gan muhte, Paddan-aram gama a kholte, a paipih veka.


A go ay se sanno ra, kala jirbi tiŋo n'ay sambu, ay moyduma go laabo gaa haray. Amma a n'ay ham, a n'ay tunandi ka kayandi. 	 Huan kei a honhoupih laiin, kei lei lam ngain nakpi takin ka ihmu taa: himahleh a hon khoiha, a honding tang saka.


Waato din gaa no Yonata ne a se: «Suba hando ga kay. I binde ga bay ni si noodin, zama ni gora do sinda boro kulu. 	 Huchiin Jonathanin a kiangah, jingchianga kha de ding ahia; na ut mun a vuak sin jiakin na omlouh a kilang ngei sin a.


D'ay n'i sambu ndunnya dumey ra, ay n'i margu ka fun d'ey ngey ibarey laabey ra, ay ye ka kand'ey mo -- gaa no ay ga hanan ndunnya dumi boobo jine i sabbay se. 	 Mite lak a kipan ka pi khiak nawna, a melmate uh gama kipan ka kaihkhawma, amaua nam tampi mitmuh a hihsiangthou a ka om hun chiang in.


Sanney kulu kaŋ ay ci ni se, ni m'i hantum tira fo ra, yaa no Rabbi, Israyla Irikoyo ci. 	 TOUPA Israel Pathianin hichiin a chi, Na Kianga thu ka gen tengteng laibu ah gelh in, chiin.


Kaayey windi arkusu fooyaŋ mo, waato kaŋ i kaa Rabbi sududuyaŋ windo kaŋ go Urusalima ra din do, i na gomniyaŋ no da bine yadda Irikoy windo se, zama i m'a sinji nga daba zeena boŋ. 	 Huan pipute uh inkuantea lupente laka a khen, Jerusalem a om TOUPA ina a honglai ua ut taka Pathianin a muna ding dinga thillante:


I ga ye ka kaa wiciri kambu ka ballu sanda hansi cine, I ga casu ka gallo windi. 	 Ngaiin a kam un a saik khia ua; a muk uah namsaute a oma: kua a thei a oma! A chi maimah uhi.


Rabbi bumbo no ga furo ni jine. Nga bumbo no ga goro ni banda, a si fay da nin, a si ni furu mo. Ma si humburu bo, ma si jijiri mo.» 	 Huan, na ma pipa TOUPA ahi dinga, na kiangah a om jeljel dinga, a honvuallel sak kei dinga, pai leng a honpai san kei hial ding hi; lau kenla, lunglel sam ken, a chi hi.


Gaa no i ne a se: «Day, nin no may, hal iri ma konda tuyaŋo borey kaŋ n'iri donton se? Ifo no ni ga ne ni bumbo ciine ra?» 	 Huan, amau a kiangah, A hih leh, kua na hia? honsawlte ka dawn theihna ding un honhilh tanla. Na tanchin himhim bang ahia na gen ding? a chi ua.


Rabbi binde zumbu zama nga ma gallo guna, da cinaro kaŋ Adam-izey cina. 	 Huan, Toupa mite taten khopi leh insang a lam khawng uh en dingin a hoh suka.


Ay di malayka gaabikooni fo mo kaŋ goono ga zumbu ka fun beena ra. A goono ga daabu nda buru nga gaa. Sajeera mo go a boŋo gaa, a moyduma ga hima wayno cine, a cey mo ga hima danji sariyaŋ. 	 Huan angel hat dang, meipia kijem, van akipan hongpai khe suk ka muta a: huan sakhituihup a lu tungah a oma, a mai tuh ni a banga, a khe tuh mei khuam bangmai ahia a;


waati din gaa bonkooney da ngey mayraykoyey ga furo gallo wo meyey gaa, ka goro Dawda karga boŋ mo. I ga wongu torkoyaŋ da bariyaŋ kaaru, ngey da ngey mayraykoyey, ngey kaŋ ga ti Yahuda alborey da Urusalima gorokoy. Gallo wo mo ga bara nda gorokoyaŋ hal abada. 	 Na himhim na sep louh ua khawlni na tan siangthou uleh, hiai khopi kongpi ah leh heutute, David tutphaha tu dingte kangtalaite leh sakolte ah tuangin a honglut ding ua, amau leh a miliante uh Juda leh Jerusalema tengte toh; huchiin hiai khopi ah mi a teng denta ding uh.


Farisi fonda borey mo ne Yesu se: «Guna, ifo se no ni talibey goono ga te haŋ kaŋ mana halal* i ma te asibti zaari ra?» 	 Huan, Pharisaiten, a kiang ah, En dih, bang dia Khawlni a hihsianglou hih ahi ua? a chi ua.


Farhã da faaba jinde go adilantey bukkey ra. Rabbi kambe ŋwaari ga yaarutaray te. 	 Kipahna leh hotdamna husa tuh midiktatte puanin ah a om nak hi: TOUPA khut taklamin hang takin a hih nak hi.


Amma nga bumbo wo ye ka kay jabuyaŋ himandi-himandey ra noodin, Jilgal, ka ye ka kaa. A ne: «Ya bonkoono, ay gonda ni se samba fo, gundu wane.» Bonkoono ne: «Wa dangay!» Borey kulu kaŋ yaŋ go no a do ga kay fatta k'a naŋ. 	 Amah bel Gilgal kho kianga suangsek mun akipan a nungkik nawna, I aw kumpipa, honhilh ding thuguk neikei ve, a chi a. Huan, aman, Dai sisip un, achi a. Huchiin a kianga gingte teng in a pawt khiak san vek ua.


I dondonandiyaŋo mo ga ŋwa danga bi ŋwaari cine. Himinayos da Filitos mo go i ra, 	 athu untuh meima sia nek bangin a nezel ding; alak uah tuh Himenaia leh Phileta a pang uhi;


Dawda baytu no kaŋ a te waato kaŋ a go Yahuda ganjo ra. 	 Pathian aw, nang ka Pathian na hi a; jingsangpiin kon zong hi: ka hinna nangmah duhin a dangtaka, ka sain a honngai ahi, gam keu leh gim tui omlouhna ah.


May no bora kaŋ ga hari laalo te araŋ se d'araŋ gonda anniya goy hanno teeyaŋ se? 	 Thil hoih lam a phatuam nangaih uleh, na pawi khoih ding uh kua a om dia?


I ra boro fooyaŋ ga ba ngey m'a di, amma boro kulu mana kambe dake a gaa. 	 Khenkhatin mat a ut ua, himahleh kuamahin a khoih tuankei uhi.


Amma borey kaŋ yaŋ ga maa ay cimo kaani ma cilili bine kaani sabbay se, i ma farhã mo. Duumi i ma soobay ka ne: «Rabbi ma beeri, Nga kaŋ ga maa nga tamo albarka kaani.» 	 Ka diktatna tunga kipakte nuama kikouin kipak takin om uhenla: Ahi, a sikha vangphatna tunga kipak sak Toupa tuh pahtawiin om hen, chi gige uhen.Huchiin, ka leiin na diktatna thu a gen dinga, na phatna thu leng nitumin a gen ding hi.


Kala Lawi kunda alboro fo koy ka Lawi ize way fo hiiji. 	 Huan, Levi inn a kipan pasal khat a paikhia a, Levi tanu ji in anei hi.


Waato kaŋ i na bar-bareyaŋey kulu ban laabo ra, i kaa Urusalima handu yagga nda jirbi waranka bananta. 	 Huchi in gam tengteng a tot suah khit un kha kua leh ni sawmnih a bei in Jerusalem a hongtung uh.


A tamey kulu mo bisa a banda. Bonkoono doogarey kulu, Kerat sata da Pelet sata, da Jittancey kulu mo, i boro zangu iddu kaŋ yaŋ n'a gana za Gat, i go bonkoono jine. 	 Huan, a mi tengteng in a kheng ua; huan, Kerit mi tengteng, Pelet mi tengteng, Git mi tengteng, mi zaguk Gath a kipan a amah hon zuite'n kumpipa a bel zel uhi.


Kubay da buuyaŋ biya ma ne a se ngey wane. Beene hirriyaŋ ma soobay ka goro a boŋ. Hay kulu kaŋ ga wayna ciya kubay ma zaaro din humburandi. 	 Khomial leh sihna limin amau adingin huai ngen uhen; a tungah meipi kai hen; khua nimsak tengtengin huai tuh lausak uhen.


M'ay fundo haggoy k'ay faaba, Hala ay ma si haaw, zama ni do no ay ga tugu. 	 Ka hinna vom hoih inla, hon humbit in aw: zahlakin honomsak kenla, nang ah ka ginna ka koih ngala.


Jirbi iyyanta, hala wayna ga kaŋ, kwaara borey ne Samson se: «Ifo no ga bisa yu kaani? Wala mo ifo no ga bisa muusu beeri gaabi?» Amma a ne i se: «Da manti kaŋ araŋ n'ay haw zano daŋ ka far d'a, doŋ araŋ s'ay jand'izo wo kaa taray.» 	 Huan, a ni sagih ni, nitum main huai khuaa miten a kiangah, khuaiju sanga khumjaw bang ahia? Huan, humpinnelkai sanga hatjaw bang ahia? a chi ua. Huan, aman a kiang uah, ka bawnglain lei let kei le u chinjaw, ka thuhak theikhe hetlou ding hi ve uchin, a chi a.


Zama woone wo ay kuro no, alkawli wano, kaŋ a si gay i g'a dooru boro boobo sabbay se, i zunubey yaafayaŋ se. 	 Na vek un dawn un, hiai ka sisan, khelhnate ngaihdamna ding a mi tampi dia pawt ding, thukhunna tuh ahi.


Musa ne: «Yaawo gaa no araŋ ga bay kaŋ Rabbi no k'ay donton ay ma goyey wo kulu te, manti ay boŋ miila no ay goono ga goy bo, nga neeya: 	 Huan, Mosi in, Kei mah lungsim a pawtkhia a hih ahih kei a, hiai thil hih ding in TOUPA'N a hon sawl ahi chih hiai ah na thei ding uh.


Muusu beeri izey ga jaŋ, i ga maa haray mo, Amma borey kaŋ yaŋ ga Rabbi ceeci si jaŋ hari hanno kulu. 	 Kisa un, naupangte, ka thu ngaikhia un: Toupa laudan ka honhilh ding hi.


I kaa Tir wongu fuwo do da Hibancey kwaarey kulu da Kanaanancey waney. I dumbandi ka bisa Yahuda kura kaŋ go Negeb* ra ka koy hala Beyer-Seba. 	 Huan, Tura kulh leh, Hivmite khuate tengteng leh, Kanan mite khuate tengteng a va tung ua; Beer-seba a, Juda simlam ah a pai khia uh.


Hirro gana Bayt-Hogla jarga azawa kambe. Naŋ kaŋ a ga fun ga ti Ciiri Teeko do-meyo gaa haray, azawa kambe, Urdun bananta dandi kambe. I dandi kambe hirro nooya. 	 Huan, gamgi Beth-hogla sik, mallam pangah a pai jela: huan, gamgi tawpna bel Jordan sim tawp, Tuipi Al mal tuipimeng ah ahi: huai bel simlam gamgi ahi.


I jarga mo beene curey ga goro, I goono ga hẽ tuuri kambey boŋ. 	 A dung uah tungleng vasaten omna a nei ua, singbawk lak khawngah a ham uhi.


Yehowahaz binde kani nga kaayey banda; i n'a fiji Samariya ra. A izo Yehowasa te bonkooni a nango ra. 	 Huan, Jehoahaz bel a pi leh pute kiangah a ihmutaa; huan, Samari khuaah a vui ua; huan, a tapa Jehoas a sikin a lalta hi.


Ni na teeko fay mo Israyla jine, hal a te mate kaŋ i ga hin ka bisa laabu kogo boŋ teeko bindi ra. I ce banda ganakoy mo, ni n'i furu guusuyaŋey ra, danga day tondi kaŋ i taŋ hari bambata ra. 	 A ma uah tuipi na khena, huchiin gam hul tungah tuipi lakah a pai suak ua; amau delhte nang tuithuk sungate, tui hattak sunga suang bangin na pai lut hi.


Hezeciya farhã mo, nga nda jama kulu, haŋ kaŋ Rabbi soola jama se din sabbay se, zama i na haya te baaru si. 	 Mipite adia Pathianin a bawl thil jiakin Hezekia leh mi tengteng a kipak mahmah ua; up louh pia thil hongom guih a hibehlap ngal a.


Boro kulu goono ga Dimitriyos seeda, cimo bumbo mo goono g'a seeda. Oho, iri mo goono g'a seeda, ni ga bay mo kaŋ iri seeda ya cimi no. 	 Demetria-in mi tengteng phat a hoha, thutaka phat nangawn a loh behlap hi; ahi, en leng i phat ahi; i phatna tuh a dik ahi chih na thei hi.


Ni ga tangari ciikoy halaci. Boro kaŋ ga kuri mun, a ga gulinci mo, Rabbi g'a fanta. 	 Kei bel, na hoihna phatnain, na inn ah ka honglut dinga: laudan honsiam kawmin na biakin siangthou lam ngain ka honbe jel ding hi;


Iri mo, iri ma ye ka kande iri Irikoyo sundurko iri do koyne, zama iri man'a ceeci Sawulu zamana ra.» 	 Huchiin I Pathian uh bawm i kilak nawn ding uhi: Saul hun laiin lah i nazong kei ua, a chi a.


Amma waato kaŋ i di kaŋ Yahudance no, borey kulu soobay ka wurru me fo kal a to sanda guuru hinka cine ka ne: «Artemis, Afasos wano, ya ibeeri no!» 	 Himahleh, amah Juda mi ahi chih a theihtak un, dakkal nih khawng, aw kituak takin, Ephesa khua a Diana thupitak ahi, chi ngenin a kikoukou uh.


I tun Hazerot ka koy zumbu Ritma. 	 Haze-rot a kipan a pawt ua, Ritma ah giahbuk a sat uh.


Koy Beero na Yakuba gorokoy kulu gon, Bakaraw man'a di mo. A futa ra a na Yahuda ize wayo wongu fuwey bagu-bagu k'i zeeri. A na mayra nda nga koyey kulu ziibandi. 	 Jakob tenna tengteng Toupana nawmvalha, a hehpih kei; a hehna ah Juda tanu kulh hatte a lai chima, lei toh a kilual in a koih hi; gam leh huaia lalte a hihninta.


Woodin se no Alaahara na nga karra tafandi, A na nga meyo feeri kaŋ sinda misa, Hala Urusalima darza d'a jama, d'a kosongo, Da boro kaŋ goono ga fooma a ra ma gunguray ka do a ra. 	 Huaijiakin Sheolin a gilkialna a na liansaka, a kam tuh leh vuallouh khopin a kataa: huchiin a thupinate uh, a mipite uh, a thupi mahmahnate un, a lak ua kipak taka omte toh a lut suk ngoingoi uhi.


May yaŋ no woone yaŋ kaŋ goono ga deesi sanda zugula, I ga deesi sanda tantabalyaŋ mo kaŋ goono ga fatta ngey fuwey ra? 	 Mei banga leng leh, vakhu amau tohlet juana a leng duamduam bang kuate ahi ua?


Abram binde soobay ka dira ka koy Negeb* haray. 	 Huan, Abram Sim gam lam juanin a kisuan lailai hi.


Ni fahama do no gabu ga kaaru beene, A ma nga fatey salle ka koy dandi kambe? 	 Huai akipanin matding a mu a; a miten gamla ah a mu hi.A nouten leng sisan a tep bei ua: huan thah omna mun ah, huailaiah a om hi.


Baa ni ya adilante no, ni n'a no hay fo, wala? Ifo mo no a ta ni kambe ra? 	 Daktat hi lechin, amah bang na pia a? Ahihkeileh na khut akipan bang a mu a?


amma ni ma koy ay baaba windo ra, ay dumey do, ka wande sambu ay izo se.› 	 Ka pa in lamah, ka tanaute kiangah hohin, ka tapa dingin ji na neihsak zo ding ahi, chiin, hon kichiamsaka.


«Albarkante no koytara kaŋ go kaa, iri baaba Dawda koytara nooya!» «Hosanna beene kaŋ bisa ikulu ra!» 	 Gam hongtung ding, i Pa David gam a hampha! Tungnungpen ah Hosanna! chiin a kikou ua.


Abbi borey mo, kaŋ yaŋ goro kawye-kawyey ra hal a kaa ka to Gaza, ngey wo Kaftorance yaŋ no kaŋ yaŋ fun Kaftor laabo ra. I na ngey mo mallaka ka goro i nango ra.) 	 Huan, Gaza tan a kho neu chikchik a om Avite Kaptor a kipan a hong pawt Kaptorte'n a hihmang ua, a mun uah a om uhi. )


Iri ne mo iri ga kande iri laabo dumari boŋ-jina, da tuuri kulu izey boŋ-jina, jiiri ka kaa jiiri, ka kond'a Rabbi windo ra. 	 Huan TOUPA ina, kum tenga, i lei theigah masapente, sing chitenga gah tengteng akipan gahmasapente, tawi dingin:


Irikoy kaŋ ti Laakal-Kanay-Koyo mo ga waasu ka Saytan* mumuru araŋ cey cire. Iri Rabbo Yesu gomno ma bara araŋ banda. 	 Huan, lemna Pathianin na khepek nuai uah Setan a honsik den sak zok ding ahi. I Toupa Jesu Kris hehpihna na kiang uah om heh.


A kaa hala Ayi, a gana Migron, A na nga jinayey jisi Mikmas. 	 Rimon akipan Aiath khua a tungta Migron khuaah a pai suakta; Mikmas khuaah a van a koihta.


Zama Rabbi no ka woodin miila, i m'i biney sandandi hal i ma konna Israyla k'a wongu, zama a m'i halaci parkatak! I ma si suuji ceeci, amma a m'i halaci, danga mate kaŋ cine Rabbi na Musa lordi nd'a. 	 TOUPAN Mosi thu a piak banga a hihchimih veka, deihsakna nei hetloua a hihman theihna dinga a lungtang uh hihkhauh saka Israelte dou sak nakpa leh TOUPA ahi ngala.


Noodin no i n'a kanji, nga nda boro hinka a banda, afo a kambe ŋwaaro gaa, afa mo a kambe wow gaa, Yesu mo go i bindo ra. 	 huaiah kros ah a kilhlum ua, mi dang nih toh, a sik ah khat tuaktuakin, a lai ah Jesu.


Waato din no Filistancey maa baaru kaŋ Israyla go margante Mizpa. Filistancey koyey tun ka gaaba nda Israyla. Waato kaŋ Israyla borey du baaru, i humburu Filistancey. 	 Huan, Philistia miten Israel mite Mizpa ah a omkhawm uh chih a jak un Israel mite sual dingin Philistia hausate a kisa tou ua. Israel miten huai a na jak un Philistia mite a kihta uhi.


Waato da Ifraymu ga salaŋ, i ga jijiri no. A na nga boŋ beerandi Israyla ra, Amma waato kaŋ a na taali te Baal sanno ra, kal a bu. 	 Ephraimin thu a gen laiin, linna a om; Israel ah amah leh amah a kiliansak; himahleh Baala a tatkhelh laiin, a sita.


Ay n'a no saajo a ma ciya a windi, Ciiri laabo mo a nangoray no. 	 Na na sem gingin gam bawngtal a lungkim diam? Ahihkeileh na anpiakna kiangah a omgige diam?


A ciya binde, saaya kaŋ cine waybora n'a kankam waati kulu nda nga sanney, a n'a kankam mo kal a bine sara hal a to a se fundi ciine gaa. 	 Huan, hichi ahi a, nitengin a ngen ngutnguta, a kutkut jiakin, sihna khop hial dingin alungsim a buaita a.


Jama kulu mo ziji a banda k'a gana, i goono ga seeseyaŋ kar ka te farhã nda bine kaani gumo, kala baa laabo kortu i kosongo sabbay se. 	 Huan, mipite tengtengin amah a jui tou ua, mipiten tamngai te a tum ua, a kipak mahmah ua, a husa ging un lei a kheng khama.


zama i ma haŋ kaŋ i ci annabi meyo ra toonandi, kaŋ ne: «Ay g'ay meyo feeri da misayaŋ. Haŋ kaŋ go tugante za ndunnya sinjiyaŋ, ay g'a kaa taray.» 	 Jawlnei in, Gentehnain ka kam ka ka dinga, leilung pian tunga kipat thil kisel tuh ka gen kheding, chia a gen a hongtun theihna ding in.


Da kay i mana haaw hay kulu kaŋ i te sabbay se, kala ni ma windo himando bayrandi i se, d'a misey, da naŋ kaŋ i ga fatta nd'a, da naŋ kaŋ i ga furo nd'a ra, d'a jeeriyaŋ kulu, d'a hin sanney, d'a asariyey kulu. Ni m'i hantum i jine, zama i m'a jeero nd'a hin sanney kulu haggoy, i m'i goy mo. 	 Huan a thilhih tengteng uh a zumpih ua a inpi om dan te, a pawtkhiakna te, a lutna te, a geldan te, a zat dan te, a kepdan te ensak inla, a mitmuh mahmah uah gelh in; a dan pumpi leh a zatdan tengteng a vom ua, a zuih theihna ding un.


Han din hane binde Dawda ne: «Boro kulu kaŋ ga Yebusancey kar ma ziji ka koy hari zurey do haray ka danawey da fanakey din kar, ngey kaŋ yaŋ ay, Dawda ga konn'ey.» Woodin se no i ga ne: «Danawey da fanakey si furo windo ra.» 	 Huan, David in huai ni in, Jebus mi sual peuhmahte tui luanna ah paitou uh henla, David mudah khebai leh mittawte that uheh, a chi a. Huchi in, mittaw leh khebaite om zaw a om ua; in ah a lutheikei, a chi sek uhi.


da Hazar-Suwal, da Beyer-Seba, da Biziyotiya, 	 Hazar-sual te, Beer-seba te, Biziothia te;


Kaŋ a go hay-zaŋa gaa, kal afo na nga kambe salle. Fuuma dumbukwa na kamba di ka silli ciray haw kamba gaa ka ne: «Woone no ka fatta sintina.» 	 Huan, hichi ahia, nau avei laiin khat in a khut a hon golh khia a: huchiin nau dom mi in, hiai a pawt masa jaw ahi, chiin ana len a, a khut ah khau san a bunsak hi.


Ay na hayey din ci araŋ se zama ay farhã ma bara araŋ ra, araŋ farhã mo ma to. 	 Ka kipah noumaua a om gige theihna din leh, na kipah uh a kimna dingin, hiai thu na kiang uah ka gen ahi.


Kal a ma naŋ ay ma duma, boro fo ma ŋwa. Oho, a m'ay fari nafa dagu. 	 Huchi anahihleh, chi tuh ning, midangin ne hen; ahi, ka loua piang bulkalh khiak hi hen.


Saaya kaŋ cine Yahuta kaŋ n'a nooyandi din di kaŋ i na wiyaŋ ciiti dumbu Yesu se, kal a ye ka ba ye, way, nga ma nzarfu noor'ize waranza yeti alfaga beerey da arkusey se. 	 Huan, Juda a mansakpa'n Jesu siamlouh a tangsak uh chih a theih tak in a kisik a, dangka sawmthum tuh siampu liante leh upate kiang ah a hon tawi nawn a.


Doonkoy jine bora se. I m'a doon da moolo beeri karyaŋ. Baytu no, dooni mo no. 	 Pathian in honhehpih hen la, vual honjawl henla, a mel tuh i tunguah honvak sak hen. Selah.


Amma a daray i game ra ka koy nga fonda ra. 	 Himahleh, amah tuh a kikal uah a pai suaka, a paimangta.


Boro kulu ma si goro kubayyaŋ hukumo ra waati kaŋ Haruna ga furo ka sasabandiyaŋ te Nangoray Hananta ra, kala nd'a ye ka fatta, waati kaŋ a na sasabandiyaŋ te nga nda nga windo borey da Israyla jama kulu se. 	 Mun siangthou a kilepna bawl ding a a lut lai in, amah leh a innkote leh Israel mipte a ding in kilepna a bawl khit a a hong pawt khiak masiah kuamahmah peuh puan inn sung a a om ding uh ahi kei hi


Nahor mo te jiiri waranka cindi yagga, gaa no a na Tera hay. 	 Huan, Nahorin, kum sawm nih leh kum kua ahihin, tapa Terah a neia:


Boro kaŋ goono ga bisa, A na nga boŋ kankam da yanje kaŋ manti a wane no, A ga hima boro kaŋ na hansi di a hangey gaa. 	 Kuapeuh paisuak a, amaha hilou kinakna a kihihbuai, ui a bila man bang ahi.


I dumey go no mo, i boro zambar fo da zangu iyye da waydu, borey no kaŋ yaŋ ga waani Irikoy windo ra goy gumo. 	 Huan a unaute uh, a pipute uh lupente, sang khat leh za sagih leh sawmguk; Pathian ina nasepna thilhihna dinga mi hithei mahmahte.


«Woodin se binde, ya Israyla, Mate kaŋ cine ay ga te ni se nooya. A binde, za kaŋ ay ga woodin yaŋ te ni se, Kala ni ma soola ka kubay da ni Irikoyo, ya Israyla. 	 Huaijiakin, Aw, Israel, na tungah hichibangin ka hih ding: na tunga hiai ka hih sin jiakin, Aw, Israel, na Pathian kituahpih dingin mansain omin.Ngaiin, tangte dingkhe saka, huih bawla, mihing kianga a ngaihtuahna bang ahia chih gen khiak saka, jingsang mial saka, lei mun sangte chilpa a min TOUPA, sepaihte Pathian lah ahi ngala.


Ma ni futa gusam dumi cindey kaŋ yaŋ si ni bay boŋ, Da kundey kaŋ yaŋ siino ga ni maa ce boŋ. Zama i na Yakuba ŋwa parkatak, Oho, i n'a ŋwa, i n'a ban, I n'a nangora halaci. 	 Pautuam mi, nang thei ngeiloute tungah leh, na min lou ngeiloute tungah na hehna bungkhiain; Jakob a nekhin ua, ahi, a nekhin ua, a ne mang ua, a tenna gam a hihsia uhi.


Daahir, kal ay m'a sambu ay jase gaa, Ay m'a haw sanda koytaray fuula cine ay boŋo gaa. 	 Chihtaktakin ka liang jangah ka po dinga; lallukhu bangin kei ah ka kan den ding hi.


Amma kulu nda yaadin Haman hin nga bina ka koy fu. A naŋ mo i ma nga corey da nga wande Zeres ce. 	 Huchiin leng Haman a kiip teiteia, in ah a paita; huan mi a sawla a lawmte leh a ji Zeresh a hontonpiha.


Amma jiiri boobo ni go ga suuru i se, ni na seeda te i boŋ mo nda ni Biya ni annabey meyey ra. Hala hõ mo i wangu ka hanga jeeri. Woodin se no ni n'i daŋ laabu cindey dumey kambe ra. 	 Himahleh kum tampi amaute na thuaktheia, na jawlneitein na kha zangin amaute na dema: ahihhganin a ngaikhe nuam kei ua: huaijiakin gamte mite khut ah amau na peta hi.


Ay fundo siino ga maa kaani, Ay sinda daama fo kulu, Ay sinda fulanzamay mo, kala day taabi.» 	 Nuam ka sa keia, muan leng ka muang kei, khawlna leng ka neikei hi; himahleh buaina a hongpai hi.


Malayka ne: «Ma si ni kambe dake arwaso gaa. Ma si hay kulu te a se mo, zama sohõ ay bay kaŋ ni ga humburu Irikoy, za kaŋ ni mana wangu k'ay no ni ize follonka.» 	 Huan, aman, naupang tungah na khut kha ken, amah bangmah chih sam ken: na tapa, na neihsun mahmah leng na it louh jiakin Pathian na kihta chih tuin ka theita ahi, achia.


Zama haciika ay ze da Rabbi, Israyla Irikoyo fundo, nga kaŋ n'ay ganji ay ma hasaraw te ni se, da manti kaŋ ni cahã ka kaa k'ay kubay, haciika doŋ ay si zanka alboro baa afolloŋ cindi Nabal se hala mo ga bo.» 	 Kei hondawn dinga hongpawtkhe pah lou hilechin TOUPA, Israelte Pathian hinna louin ka gen hi, jingchiang khovak phain Nabal tuh naupang khat lel leng ka hawisak het kei ding, a chi a.


Amma Hezeciya mana bana a se gomno kaŋ cine a te a se din boŋ, zama a te boŋbeeray. Woodin se no dukuri kaa a gaa, nga da Yahuda da Urusalima gaa. 	 Himahleh Hezekiain amah adinga hoih kihih dungjuiin a hih keia, a lungtang a hong kisaktheih jiakin: huaijiakin a tungah leh Judate leh Jerusalem tungah hehna a hongtung hi.


Wa kaa ka di Irikoy goyey. Nga wo, humburkumay hari no a goyey kaŋ a te Adam-izey do ra. 	 Kisa un, Pathian thilhihte en un; mihing tate tunga a thilhih ah a kihtakhuai ahi.


Saamo me ra gonda sar'ize a boŋbeera sabbay se, Amma laakalkooney deeney g'i hallasi. 	 Mi hai kam sungah kisaktheihna chiang a om: himahleh mi pil mukten huaite a hawi ding hi.


Saytan binde fun Rabbi do ka koy ka Ayuba kar da jombo laalo yaŋ kaŋ ga dooru, za a ce taamey gaa kal a boŋo ra. 	 Huchiin Setan a pawt khiaa TOUPA ma akipanin, meima tumin a khepek nuai akipan a lujang tanin Job a gawta.


Kala Israyla kulu da arkusey, da jine borey, da alkaaley, da wongu nyaŋey Yasuwa n'i ce i ma margu. A ne i se: «Ay wo, sohõ ay zeen. Ay jiirey mo gooru. 	 Huchiin Josuain Israel pawl tengteng, a upate uh leh a intekpenpente uh, a vaihawmmite uh leh a heutute uh a sam saka, a kiang uah, Kei jaw ka na upain, ka na tek ta;


d'i windi bundu waranka nda ngey daba waranka, i kulu guuru-say wane yaŋ no. Windi bundey gotey d'i hawyaŋ harey kulu nzarfu no. 	 A khuamte uh sawmnih ahi ua, a dal kingakna khuakkuakte uh sawmnih; khuam a bannate leh a dangka puanduangte uh.


I ga ciya kurmuyaŋ laabey kaŋ sinda gorokoyaŋ game ra. A galley mo go galley kaŋ i bagu-bagu yaŋ game ra. 	 Gam hih gawp sate laka khat ahi dinga, a khopite leng khopi gawpsate laka ahi mai ding uh.


Boro gonda farhã nga tuyaŋey ra, Sanni kaŋ ga hagu nga alwaati ra mo, Man a booriyaŋ misa! 	 A kama dawnna ah min nuamsakna a nei: huan a huna thu khat, hoih hina mah e:


Jirbi iddu no ni ga taabi ka ni goyo kulu kubandi, 	 Ni guk na na sem dinga, na nasep tengteng na hih ding:


Sanda mate kaŋ cine curayze fito ga to da curayzeyaŋ, Yaadin cine no i windey ga to da amaana ŋwaari. Woodin se no i je, i te arzaka. 	 Bawm vasa a dim bang main, a inte uh khemnain a dima, huaijiakin a honglian ua, a honhauhsak loh ta uhi.


A ga nga gariyo catu zanjarmi-zanjarmi. May no ga hin ka kay a yeeno jine? 	 A tui khal tuh tanghou them nen bangin a paikhia: amah votna maah kua ahia ding thei ding?


Saaya kaŋ Ifraymu di nga dooro, Yahuda mo di nga biyo, Kala Ifraymu koy Assiriya ka donton Bonkoono Yareb do, Amma nga wo si hin k'araŋ no baani, A si hin k'araŋ biyey yayandi mo. 	 Ephraimin a chinatna a muha, Juda in a liamna a muh chiangin, huai chiangin Ephraim bel Assuria kiangah a hohtaa kumpipa Jareb kiangah a sawlta hi; himahleh nang a hon hihdam theikeia, na luamna leng a hondam thei sam kei hi.


Ni ma Irikoy bay gumo sohõ, ka goro baani, Woodin gaa no ni ga di gomni. 	 Tuin amah kimeltheihpih inla, muang takin omin: Huaiah hoih na kiangah a hongpai ding hi.


Ni zina mo da Misira borey, danga ni gorokasin binikomey nooya. Ni naŋ ni kaaruwatara ma baa mo zama ni ma yanje ceeci ay gaa. 	 Aigupta mi, na innveng, sami mahmah toh kingaihna khelhna leng na hihta; honheh sak dingin na hukna na uangsakta ahi.


Kal ay mo ma haaru araŋ masiibey zaaro hane, Ay ga hahaarayaŋ te waato kaŋ humburkumay kaa araŋ gaa. 	 Ken leng na tuahsiatna ni un ka honnuihsan dia; na launa uh a hongtun chiangin kon chiamnuih ding;


Maa hanno ya suubanyaŋ hari no ka bisa duure boobo, Gomni mo bisa wura nda nzarfu. 	 Hauhsakna thupite sangin min hoih tel jawk ding ahi, dangka leh dangkaeng sangin deihsakna a ithuai.


Zama a na nga koŋŋa kaynandiyaŋo guna, Hal a go, ne ka koy jine zamana kulu izey ga ne ay se albarkante. 	 A sikhanu nam tom dan a mu a, a hehpiha; ngai in, tu nung siah khangthak tengtengin hampha honchi ding uh.


Ma hangan mo ay, ni tamo ŋwaarayyaŋey se, da ni jama Israyla waney mo se, waati kaŋ i ga adduwa te ka nango wo do haray guna. Oho, ma maa beena ra ni nangora do. Waati kaŋ ni maa mo, kala ni ma yaafa. 	 Huan, na sikha leh nami Israelten hiai mun lam ngaa a thum chiang un a ngetnate uh na nangaihkhiak sak jelin; ahi, na tenna mun van ah na nangai khia inla; huan, na ngaikhiain ngaidamin.


A kande wura kawra fo mo kaŋ a tiŋa sekel way no, kaŋ to da tonyaŋ dugu. 	 Sekel sawm toh kikima gik gimlima dim dangkaeng keu khat;


Da windo ya cimi wane no, araŋ salam ma goro a boŋ. Da mo manti cimi wane, naanayo ma ye ka kaa araŋ do. 	 Huan, in a mite tuh chibai buk tak ahih uleh na khamuanna thu uh a tunguah hongtung heh; a tak kei uleh na khamuanna thu uh na tunguah hongkik nawn heh.


A ne i se: «Gad da Ruben izey, d'i boro fo kulu nda nga wongu jinayey na Urdun daŋandi araŋ banda da Rabbi jine, hal araŋ ma laabo ŋwa, gaa no araŋ g'i no Jileyad laabo a ma ciya i wane. 	 Huan, Mosi in a kiang uah, Gad tate, Reuben tate, kidou ding a kigalvan tengteng in TOUPA ma a Jordan lui a hong galkah pih ua, huai gam na zoh uleh Gilead gam pen a luah ding ua na piak ding uh ahi:


«Araŋ ma s'ay wane suubanantey ham, Wa si hasaraw te ay annabey* se mo.» 	 Khoih kei unla, ka jawlneite poi himhim leng khoih kei un, chiin.


Amma Musa nda Alfa Eliyezar na wura din ta zambarey jine borey da zangey jine borey gaa. I kand'a kubayyaŋ hukumo ra, zama a ma ciya fonguyaŋ hari Israyla izey se Rabbi jine. 	 Huan, Mosi leh siampu Eleazar in sang tung a heutu leh za tung a heutute dangka-eng a la ua, Israel suante theih gigena ding in kihoupihna puan inn ah TOUPA ma ah a hon tawi uhi.


Alleluya! Albarkante no boro kaŋ ga humburu Rabbi, Kaŋ ga nga bine kaanandi gumo a lordey ra. 	 TOUPA tuh phat un, TOUPA kihta miin nuam a sa hi, a thupiaktea nakpi taka kipak miin.


Da boro laalo bu, a beeja ga halaci. Haŋ kaŋ boro yaamey beeje mo ga halaci. 	 Mi gilou a sih chiangin, a lametna a mangthang ding: huan thulimlouh na lametna a mangthang hi.


Ay fundo gay gumo a goono ga goro borey kaŋ yaŋ konna laakal kanay banda. 	 Ka hinnain lemna hote kiangah sawtpi omna a neita hi.Ken kituah ka uta; himahleh thu ka gen takin kidou a ut nak uhi.


Danji n'i sahãkooney ŋwa, I wandiyey mo mana du hiijay doono. 	 Meiin a tangvalte uh a kangmanga, a nungakte un kitenna himhim a neita kei uhi.


Asdod d'a kwaarey d'a kawyey, Gaza d'a kwaarey d'a kawyey, hal a ma kaa Misira gooro gaa, da Teeku Beero, d'a tasasa. 	 Asdod leh a khopite leh a khopelte; Gaza leh a khopite leh a khopelte; Aigupta lui leh tuipi ja leh a gei chiang phain.


Fundikooney din mo, i koy-da-yeyaŋo ga hima sanda maliyaŋ kaari. 	 Huan thilhingte khophe jualjual bangin a vial taita uhi.


Amma kayna kulu kaŋ i goono ga te i se, kulu i go ga baa day no ka tonton koyne. Misirancey binde go ga joote Israyla izey sabbay se. 	 Ahihhangin amau a sukgim semsem uleh, a kibehlap semsem uh a khang semsem uh. Huchiin, Israel suante jiakin a lungkim kei uhi.


Boŋbeeraykoyey na guusu hirrimi te ay se, Ngey kaŋ si ni asariya gana. 	 Mi kisathei, na dan banga om louten ka kiakna dingin kokhukte bang a tou ua.


Baakasinay gonda bongu-daabay hay kulu ra, a ga ihanno cimandi hay kulu ra, a ga beeje hay kulu se, a ga suuru nda hay kulu. 	 Itna-in bangkim a thuak teitei a, bangkim a gingta a, bangkim a lamen a, bangkim a thuak khe jel hi.


I sinda fahamay, i sinda naanay, i sinda baakasinay kaŋ ga hima nd'a, i sinda suuji mo. 	 nu leh pa thu mangloute, theihna beite, thuchiam susete, itna pianpih neiloute, hehpihna neiloute ahi ua.Huchi banga hihte tuh si tak him ahi uh chih Pathian dan tuh thei gigein, amau kiaa hih leng hi louin, mi dang hih jelte tungah leng a kipak uhi.


Alman sintina hino kulu no a goono ga goy d'a a jine. A goono ga ndunnya nda nga gorokoy kulu daŋ i ma sududu alman sintina se, nga kaŋ a buuyaŋ goobo biyo yay. 	 Huan gamsa masapen thuneihna tengteng a mitmuhin a nei a. Huan leitung leh a sunga teng tengteng tuh gamsa masapen si khop hial dia liama hihdama om tuh be dingin a bawl hi.


Sohõ binde, ni ma tun ka guddu. Ma ci i se hay kulu kaŋ ay na ni lordi nd'a. Ma si humburu i jine, zama ay ma si ni humburandi i jine. 	 Huaijiakin puan teng inla, thou inla, ka honthupiak tengteng a kiang uah vagenin; a ma uah lunglel kenla, huchilouin jaw a ma uah ka honlunglel sak ding hi.


Boro kaŋ ga tondiyaŋ jabu, Hambara i g'a maray. Boro kaŋ ga tuuri fara, Nga mo ga furo i kataru ra. 	 Kuapeuh suang hemkhia huaiin a kihihna dinga; kuapeuh singa belh huaiah lauhuaiin a kibawl hi.


Amma sohõ Irikoy n'a bangandi k'a bayrandi dumi kulu se annabey tirey ra, nga lordo boŋ, nga kaŋ go no duumi, hal i ma cimi fonda gana. 	 Tun bel ginna thumanna piangsak dingin jawlnei laibute zanga nam tengteng kianga theihsak leh tangtawn Pathian thupiak bangin taklatin a hongomta hiPilna Pathian kiang kia ah, Jesu Kris jiaka, thupina tangtawn dongin om hen! Amen.


Sahãadin-sahãadin i na taarey naŋ k'a gana. 	 Huan, len khawng paisanin a jui pah ua.


Zama ni ga taabantey faaba, Amma ni ga boŋ-jarekoy kaynandi. 	 Nang ka khawnvak na hondet sak ding ahi ngala: TOUPA ka Pathianin ka mialna a hihvak ding hi.


Hala hõ koyne Rabbi sanno ye ka kaa Yehu, Hanani ize me ra Baasa boŋ d'a dumo boŋ mo, laala kulu boŋ kaŋ a te Rabbi jine, kaŋ a n'a bine zuku hal a dukur. Zama a kambe goyey se kaŋ a te sanda Yerobowam windo cine, woodin se no Rabbi n'a kar. 	 Huan, Baasa leh a inkote tungtang thu ah khutsuak a Toupa hehsak na dia Jeroboam inkote batna nei a Toupa mitmuh a thil hoihlou mahmah a hih jiak leh amah a thah jiak in Hanani tapa jawlnei Jehu zanga a gen Toupa thu a hongtung hi.


Irikoy ma Zafetu yulwandi, a ma goro Sem kuuru fuwey ra. Kanaana ma ciya a se bannya.» 	 Pathianin Japheth hihlian henla, huan, Kanaan a sikhain om hen, achi lai hi.


A na nga borey nooyandi mo takuba se, A futu mo nga wane jama se. 	 A mite namsau kiangah a piaa; a gouluah ding tungah a hehta hi.


Albarkante no boro kaŋ ga woone te, Albarkante mo no Adam-ize kaŋ ga gaabu a gaa: Boro kaŋ ga asibti* haggoy a ma s'a ziibandi, A ma haggoy mo nda nga kambey hal i ma si goy laalo kulu te. 	 Huchibang hih mi leh, huai tak pom geih mihing tapain nuam a sa hi; khawlni tanglou lou-a tang jel leh, hoihlou himhim hih lou dinga khut venghoih jelmi.


Zama boosu no ay soobay ka ŋwa sanda buuru cine, Ay haŋyaŋ haro mo, ay n'a margu nda mundi. 	 Na lunghih louh mahmah leh na heh jiakin: nang non dom kanga, na honpai mangta ngala.


Da mo Almasihu mana tun, iri waazuyaŋo ya yaamo no, araŋ cimbeero mo yaamo no. 	 Huan huai Kris kaihthoha a om kei leh, i thugen uh bangmah lou ahi dinga, na gin uleng bangmah lou ahi ding hi.


Ay ga ni ŋwaaray, ma dondonandiyaŋ ta a meyo ra, K'a sanney jisi ni bina ra. 	 A kam akipanin dan tuh sangin, ka honngen hi, huan na lungtang ah a thute khol khawmin.


Abram binde koy, danga mate kaŋ cine Rabbi ci nga se, Lotu mo koy a banda. Abram gonda jiiri wayye cindi gu saaya kaŋ a fun Haran kwaara. 	 Huchiin Abram Toupan a kianga a gen bangin a kuantaa; Lota leng a kiangah a kuan sam hi: huan, Abram Haran khua akipan a pawt laiin kum sawm sagih leh kum nga a upa ahi.


Amma Yehoyacim na nzarfu nda wura no Firawna se, amma a na jangal dake laabo borey boŋ, zama i ma nooro no Firawna lordo boŋ. A na nzarfu nda wura kom laabo borey gaa, boro kulu a jangalo me, zama i m'a no Firawna-Neko se. 	 Huan, Jehoiakimin dangka leh dangkaeng Pharo a pe phota; a gamte uh Pharo thupiak bangin a dangkaa pe dingin siah a leh liau sak a: Pharo-neko kianga piak dingin mi chih liau dinga a seh zah chiat bangin huai gama mitea dangka leh dangkaeng a liau sak hi.


Waato kaŋ a na banda bare Samuwila gaa ka dira mo, zama nga ma koy nangu fo haray, kala Irikoy n'a bina barme k'a no itaji. Alaamey din kulu binde te han din. 	 Huan, huchibang a honghi ngeinguta, Samuel paisan dia a nungngat takin Pathianin lungtang dang a peta hi; huan, huai chiamtehna tengteng huai niin a hongtung vek hi.


a bisa ka gana Azmon, ka fatta Misira gooro do haray. A hirrey mo go ga fun Teeku Beero gaa haray. Woodin no ga ciya araŋ hirro dandi kambe hara. 	 Huan, Azmon ah a pai jela, Aigupta lui ah a tuakkhiaa; huchiin tuipi gamgi tawp chiang ahi: huai bel sim lampanga na gamgi chiang ding uh ahi ding.


Filibos ne: «Da ni ga cimandi da ni bina kulu, a ga hin ka te.» A tu ka ne: «Ay ga cimandi kaŋ Yesu Almasihu ya Irikoy Izo no.» 	 Huan, Philipin, Na lungtang tengtenga na gintak leh, na hi thei, a chi a. Huan, amah a dawnga, Jesu Kris tuh Pathian Tapa ahi chih ka gingta, a chi a.


Alboro kulu kaŋ i hay ni windo ra, da wo kaŋ i day da ni nooro, tilas kal i m'a dambangu. Ay sappa ga bara araŋ gaahamey gaa; sappa kaŋ ga duumi no. 	 Na in a piang leh na dangka suma na lei leng zeksum ngeingei ding ahi: huchiin, ka thukhun khantawn thukhun dingin na sa ah a omta ding.


Iri windi hananta kaŋ diyaŋ ga boori, Naŋ kaŋ iri kaayey na ni sifa, danji n'a ŋwa. Hayey kulu kaŋ iri ga ba halaci mo. 	 Na khopi siangthoute gamdai a hong suak ua, Zion lah gamdai a hong suak a, Jerusalem lah mun nawtsiat a hong hita hi.


Oho, a hin malayka* ka te a boŋ zaama. A hẽ ka gomni ŋwaaray a gaa. A n'a gar noodin Betel, Noodin mo no Rabbi salaŋ a se, 	 TOUPA mahmah, sepaihte Pathian, TOUPA tuh a theihgigena ahi.


Misira ga ciya kurmu, Edom mo ga ciya saaji kaŋ boro kulu si a ra, Gurzuga kaŋ i te Yahuda izey se sabbay se, Za kaŋ i na borey kaŋ sinda taali wi ngey laabey ra. 	 Juda tate tungah eng bawl taka agam uah sisan asuah ziak un, Aigupta ase gawp ding a, Edom gambel gamdai gamkeu ahi ding.


May no ni kayna? May no ni donda din? May gaa no ni na jinde sambu, Ni na ni boŋ sambu ka beene guna ka gaaba nd'a Israyla wane Koy Hanna? 	 Kua na minse saka, kua na gensiaa? Kua tungah ahia na aw na puk sak, na mit na hah san? Israelte Mi Siangthoupa tungah ahi.


Kulu nda yaadin, i ga Kenancey ŋwa waati kaŋ Assiriya ga kaa ka konda nin tamtaray ra.» 	 Assurte sal a hon pimang uh tan in, a chi a.


Ay kaa no zama ay ma ‹boro nda nga baaba kubandi i ma gaaba nda care, ize way da nga nya, da ize aru wande nda nga anzuray waybora. 	 Mi a pa dousak dingin, tanu a nu dousak dingin, mou a nu dousak dinga hongpai ka hi.


Sohõ binde, d'ay koy ni bannya do, ay baaba nooya, zanka mo si iri banda, za kaŋ a fundo go ga haw zanka fundo gaa, 	 Huchiin, ka nauin kou honjui loua, na sikha ka pa kiang vatung leng, a hinna ka nau uh hinna toh a kizop jiakin;


Amma Gerar hawjiyey kakaw da Isaka hawjiyey ka ne: «Haro wo, iri wane no.» A na maa daŋ dayo din mo gaa, Eseku, zama i kakaw a boŋ. 	 Huchiin, Gerar khuaa ganputen, Kou tui ahi, chiin, Isaak ganpute toh a kisel uh: huchiin amah toh a kisel jiak un tuileh min din Esek a sata hi.


Goŋ ga kakaw feeri, A ga fay hinkoy hinka game ra mo. 	 Aisanin kiselna a dai saka, huan mi hatte kikalah a khen hi.


Kal a ne: «Amos, ifo no ni di?» Ay ne: «Cilla kaŋ to da kaydiya nafa no.» Kala Rabbi ne ay se: «Bananta kaa ay borey Israyla gaa. Ay si ye k'i yaafa koyne. 	 Huan, aman, Amos, bang ahia na muh? a chi a. Huan, ken, Nipi theibawm, ka chi a. Huan, TOUPAN ka kiangah, Ka mi Israelte tungah tawpna a hongtungta; amau ka kheng nawnta kei dinga, a chi a.


Nga no k'iri faaba, a n'iri ce mo da ceeyaŋ hanno, manti iri goyey boŋ bo, amma nga bumbo miila d'a gomno boŋ, kaŋ a n'iri no Almasihu Yesu ra za zamaney mana sintin. 	 Aman tuh I thilhihte bang hilou in, amah seh leh ama hehpihna bang zaw in a hon hondam a, sapna siangthou in a hon sam hi; huai hehpihna tuh leilung pianma a Kris Jesu-a a honpiak a hita.


Me no Irikoy wanga ga nga gorokasin halaci nd'a, Amma bayray do no adilante ga du faaba. 	 A kama Pathian limsaklou min a innveng a hihsia a: himahleh theihna jiakin mi diktat suahtaksakin a om hi.


A ga teeku harey margu-margu ka gusam, A ga guusuyaŋey mo jisi nga jisiri nangey ra. 	 Aman tuipi tuite bangkhat koih khawm bangin a bawl khawma: tui thukpi te tuh koihkhawmna in ah te khawng a koih hoih jel hi.


Rabbi binde na balaaw samba Israyla boŋ za susubay kal a to saaya kaŋ a waadu din. Za Dan gaa kal a koy Beyer-Seba gaa, borey ra boro zambar wayye no ka bu. 	 Huchi in TOUPA'N Israel mite tungah zingsang a kipan in hun seh tan hi a lengsak a; huchi in mipi lak a mi Dan akipan in Beer-seba tan in mi sing sagih a si uh.


Kwaara din kaŋ ga maan buukwa, a arkusey kulu ma ngey kambey nyun zano kaŋ i n'a jinda ceeri gooro ra din boŋ. 	 Huan, luang naihpen kho upate tengtengin guama bawngla ngawng a tan tunguah a khut uh a sil ding ua:


Ya araŋ teeku me gaa laabey, wa dangay ay jine. Ndunnya dumey mo ma ngey gaabey tajandi. I ma maan ay gaa, i ma salaŋ. Iri ma maan care gaa sanni dumbuyaŋ se. 	 Tuikulh gahte aw, ka maah dai sisip unla; michihin a hatna uh thaksak nawm uhenla: hongpai nai chiat le uh; huai khit chiangin gen uhen: vaihawm dingin kinaih tuah chiat ni.


Amma waati kaŋ i fatta, i soobay ka baaro kar ka say laabo kulu ra. 	 Himahleh, amau tuh a pawt ua, huai gam tengteng ah a tanchin a hihthangta uh.


Fundi hal abada ga ti woone: i ma ni bay, ni hinne kaŋ ti Irikoy cimi-cimo, i ma Yesu Almasihu mo bay kaŋ ni donton. 	 Hiai khantawna hinna ahi, nang Pathian tak kia leh na sawl Jesu Kris theih.


Dumi woofo no ga bara ndunnya kulu ra mo kaŋ ga hima ni jama Israyla, dumi follonka kaŋ Irikoy koy ka fansa a ma ciya nga wane jama, a ma maa te nga boŋ se mo, a ma hari beeri yaŋ te mo i se. Ni na hayey kaŋ yaŋ ga humburandi mo te ni laabo se, ni jama jine kaŋ ni fansa ni boŋ se ka kaa Misira ra, i ma fun dumi cindey da ngey toorey game ra. 	 Aigupta gam a kipan leh nam chih a pathiante uh a kipan nang a dia na tatkhiak, na mite ma a nou a ding a thil thupi tak leh na gam a dia thi lauhuai tak hih ding leh amah min thupi tak bawl ding a Pathian in amah mite ding a a tatkhiak, na mi Israelte bang himhim khovel ah nam ding kua a oma?


Zabluna hirro gaa mo, wayna funay haray ka koy wayna kaŋay kambo, Gad baa no. 	 Zebulunte tan toh a kigiin suah leh tumlam sang tan khat Gadte tan ahi a.


Israyla bonkoono Peka Remaliya izo mayra jiiri hinkanta ra no Yahuda bonkoono Yotam Uzziya izo te bonkooni. 	 Israel kumpipa Remalia tapa Peka kum nih a lal kumin Juda kumpipa Uzzia tapa Jotham bel a lal pana.


I to kawya kaŋ do i go ga koy. Yesu te danga nga ga koy jina. 	 Huan, a hohna ding khua uh atung dek ta ua; huan, amah gam la deuha hoh tum bangin a om a.


A ne i se: «Waato kaŋ araŋ ga furo fu fo ra, wa goro noodin kal araŋ ma tun noodin. 	 Huan, amahmahin, a kiang uah, Koi peuh ah leng na tunna in uah, huaia kipana na pawt mateng uh tung kinken un


D'a ciya cinari, kay, Iri ga nzarfu cinari cina a boŋ. D'a ciya windi me mo, Kal iri m'a windi nda sedre kataakuyaŋ. Wayhiijo ne: 	 Kulhbang hi le bel, amah tungah dangka insang neu khat ka lam ding ua: huan kongkhak hita leh, amah sidar singpekin ka sungkhum ding uh.


Day i ne: «Manti bato jirbey ra bo, zama kusuuma ma si koy ka tun borey game ra.» 	 Himahleh, Ankuanglui sung in jaw hikei leh, huchilou in jaw vantang lak ah buaina a hongpiang kha ding, a chi ua.


Ay no, oho, ay no ka salaŋ. Oho, ay n'a ce, ay no ka kand'a. A ga nga fonda albarkandi mo. 	 Kei, keimah ngeiin, thu ka genta; ahi, amah ka sama, ka pia, a lampi zangsak ding.


Amma Abiya te gaabi. A na wande way cindi taaci hiiji. A na ize aru waranka cindi hinka hay, da ize wayboro way cindi iddu. 	 Abija bel a hat deuhdeuha ji sawm leh li a neia, tapa sawmnih leh nih leh tanu sawm leh guk a nei.Abija tanchin dangte leh a omdante, a thu gente jawlnei Jedai hilhchetna bu ah a tuang ahi.


Windi nda arzaka ya tubu hari no za baabey do, Amma wande laakalkooni, Rabbi do no a ga fun. 	 In leh hauhsaknate pate akipan gouluah ahi: himahleh ji pil TOUPA akipan ahi.


I mana Yerub-Baal windo cabe suuji mo, sanda Jideyon nooya, gomney kulu kaŋ a cabe Israyla se boŋ. 	 Jerubaal (Gideon mah) Israelte tunga theihtawpa hoih suah sekpa inkote tungah leng hoih a tuh teita kei uh.


Gaa no bonkoono Dariyus na lordi te. I na tirey jisiyaŋ fuwo fintal mo, nango kaŋ i ga jisiyaŋ jinay jisi Babila ra. 	 Huchihlaiin kumpipa Dariain thupaik a bawla, Babulona goute koihkhawmna, laibute in sung a zong ua.


Bonkoono mo na sooja kaŋ kambe gaa a ga jeeri daŋ a ma kwaara meyo batu. Jama mo n'a taamu-taamu kwaara meyo gaa. A bu, mate kaŋ Irikoy bora ci, nga kaŋ na sanno te alwaato kaŋ bonkoono zumbu ka kaa a do. 	 Huan, kumpipan sepaih heutu a khut a hong ngaihpa kulh kongpi vengpain a sep a; huan, mipiten a kulh kongpi bulah a chilta ua, Pathian miin a kianga kumpipa a hongpai suk laia a nagen bangin a sita hi.


Kala Samson zulli ka koy Timna. A di wandiyo fo noodin Timna, Filistancey ize wandiyey ra. 	 Huan, Samson bel Timna khua ah a hoh suka, Timna khua ah Philistiate tanute laka mi numei khat a vamua.


Iri ma fintalyaŋ te, Iri m'iri muraadey neesi, Iri ma bare ka ye Rabbi do haray. 	 I lampite zongin enchain ni, TOUPA lamah kik nawn ni.


Woodin yaŋ kulu soojeyaŋ no, kaŋ yaŋ ga waani daaga sinjiyaŋ. I kaa Hebron da bine folloŋ zama ngey ma Dawda didiji bonkooni Israyla kulu boŋ. Israyla cindo kulu mo, nga nd'ey laakal folloŋ no, zama ngey ma Dawda ciya bonkooni. 	 Hiaite tengteng, kidou mi ngen hiin, kidouna thupe thei, lungtang hoihkim toh Hebron ah David Israel tengteng tunga kumpipa dia bawl dingin a hongpai ua: huan David kumpipaa bawl dingin Israel dangte tengtengin lungkhat a pu chiat uhi.


Ya Irikoy, ni ma beeri ka bisa beeney gaa, Ni darza mo ma bara ndunnya kulu boŋ. 	 Na deih takte humbita a omtheihna ding un, na khut taklaminhondam inla, hondawngin.


Woodin se no ay mo ga ni gurzugandi. Ay ga ni halaci ni zunubey sabbay se. 	 Huaijiakin ken leng nakpia hon limsakin ka honkhena; na khelhnate jiakin ka honhihgam ahi.


A g'i margu nangu folloŋ, Sanda mate kaŋ cine i ga kas'ize yaŋ margu kasu guusu folloŋ ra. A g'i daabu kasu fu ra, Jirbi boobo banda mo a g'i ciiti. 	 Huan, hentate kokhuka pi khawma a om bang un huaite pi khawmin a om ding ua, suangkulha khum in a om ding uh, ni sawttak nungin gawt in a om ding uh.Huai hun chiangin tunga kha zum takin a om dinga, tunga ni zahlak takin a om ding; sepaihte TOUPA lah Zion tang leh Jerusalem khuaah leh, a upate maah, thupitakin lalin a om sing ngala.


Yesu ye ka salaŋ i se koyne nda misayaŋ ka ne: 	 Huan, Jesu'n, amaute a houpih a, a kiang uah gentehna thu a gen nawn a,


M'i tuusu mo, danga mate kaŋ cine ni n'i baabo tuusu, zama i ma goy ay se alfagataray goyey ra. I tuusuyaŋo mo g'i ciya alfagayaŋ duumi, i zamaney kulu ra.» 	 A pa uh na nilh bang in amau siampu nnasepna mun a ka nna a sep theihna ding un na nilh ding hi: a thaunilhna uh akhang-akhang ua siampu hihna a hih taktak ding ziak in, chi in.


A ga donda-caray gusam koy-izey boŋ, A ga gaabikooney guddamey feeri. 	 Lalte tungah muhsitna a buaka, mihatte kawnggak a phel hi.


Jirbi ahakkanta hane no bora ga kande hayey din alfaga do, hal a ma du ka hanan. I ma koy kubayyaŋ hukumo meyo do Rabbi jine. 	 Ni giat ni in a kisian sakna ding in siampu kiang ah kihoupihna puan inn kongpi bul ah TOUPA ma ah a hon tawi ding ahi.


Wongu arzakey kaŋ i du tangamey ra, i na baa kaa i ra ka fay waani zama i ma Rabbi windo hanse nd'a. 	 Kidouna gallak thilte TOUPA in bawlphatna dingin a koih uhi.


Sohõ binde, a go, Amon da Mowab izey, da Seyir tondo waney, borey kaŋ yaŋ ni mana naŋ Israyla izey ma wurrandi te i laabey ra waato kaŋ i fun Misira laabo ra, amma i kamba ka fay d'ey, i man'i halaci -- 	 Huchiin, ngaiin, Amon suante leh Moabte leh Seir tanga mi, Israelte, Aigupta gam akipan a hongpai khiak lai un, amau a sim uh na phal kei a, amau akipan a kihei mang jaw ua, amau ahih mang kei uh;


Bonkoono mo na nga moyduma daabu. A ce mo da jinde beeri, ka ne, «Ya ay izo, Absalom, ya Absalom! Ya ay izo, ay izo!» 	 Huan, kumpipa'n a mai a hum a, Aw ka tapa Absalom, aw Absalom, Ka tapa, ka tapa! Chi in kumpipa a kap huphup a.


Doonkoy jine bora se. Dawda baytu fo no. 	 Toupa aw, mi gilou lakah honhumbit inla; mi ngongtat lakah honhum in:


Da ni nya-ize kaŋ ga ti ni gorokasin te talka hal a na nga boŋ neera ni se, kulu ni ma s'a daŋ tamtaray danga bannya. 	 Huan, na unau a hongentheiha, na kianga a hong puk lut leh sikha banga na zat ding ahikei.


Manti nga no ga ti bora kaŋ darza bisa cindey i boro hinza din ra bo? Woodin se a ciya i jine boro baa kaŋ a mana to ihinza fa din beeray. 	 Thumte lak ah pahtawi tuak pen ahi kei maw? Huaiziak in a heutu ding un a bawl uhi: himahleh tungnungpen thum lak a simtei a kaikei hi.


Ngey kaŋ ga ne ay se: «Ahãa! Ahãa!» Naŋ i ma dangay siw i haawo sabbay se, 	 Nang hon zongte tengteng nangmah ah nuamtak leh kipak takin om uhenla; na hotdamna itten, Toupa pahtawiin om hen, chi gige uhen.Kei jaw genthei leh jawngsan ka hi a, himahleh Toupan honngaihtuah jela; nang hon panpihpa leh hon humbitpa na hia; ka Pathian aw, sawt hal mahmah ken.


Birno ra mo a sambu mantaw fo kaŋ i daŋ soojey boŋ, boro gu kaŋ yaŋ ga ti bonkoono saawarekasiney, wo kaŋ yaŋ i gar kwaara ra, da bora kaŋ ga hantum batukoy jine bora se, da wongu jama arkuso, nga kaŋ ga laabo jama margu, da boro waydu laabo jama ra, kaŋ yaŋ i n'i gar kwaara ra. 	 Huan, galkap thei mite tung heutu khat toh, kumpipa mel mu pha sek khopi tunga om lai ngate toh, mipite min gelhpa sepaih heutute laigelhmi toh, khopi sunga om lai gama mi sawmguk toh khopi sunga kipan a man hi.


Paska bato soolayaŋ zaaro hane no, sanda zaari bindi cine no. Bilatos ne Yahudancey se: «Wa guna araŋ bonkoono!» 	 Huan, huai ni tuh Paikan Ankuangluina kiginni ahi a, dak gukna khawng ahi. Huan, aman Judate kiangah, En un, na Kumpipa uh, a chi a.


Ay g'ay maa hanna bayrandi ay borey Israyla bindo ra, ay si naŋ mo i ma ye k'ay maa hanna ziibandi koyne. Dumi cindey ga bay mo kaŋ ay no ga ti Rabbi, Koy Hanna no Israyla game ra. 	 Huan ka mi Israelte lak ah ka min siangthou ka hih lang dinga, ka min siangthou hihbuah nawn ka phal nawn ta kei ding: huchiin namte'n kei, TOUPA Israel Mi siangthoupa ka hi chih a thei ding uh.


Ni moy hinne no ni ga guna nd'a ka di boro laaley banando. 	 Na mitin na en dinga, migilousaloute ditna tuh a muhin na mu lel ding hi.


Daahir gallu woone ciya ay yanje ceeciyaŋ hari, ay ma dukur, ay ma futu mo, za han kaŋ hane i n'a cina ka kaa sohõ, hal ay m'a hibandi ka kaa ay jine. 	 Hiaia khopi alam tung ua kipan tutanin honhehsaktu leh honthangpaisaktu ahi nilouh ngala: ka maa kipana ka hihman vengveng na dingin: Israel tate leh Juda tate honhehsak dinga a thil hoihlou hih sate uh tengteng jiakin,


Waato kaŋ a di mate kaŋ i goono ga nangoray darzakoyey suuban ngey boŋ se, kal a na misa fo ci ngey kaŋ yaŋ i ce se. A ne i se: 	 Huan, a mi sapte un tutnamun hoihpen a tel jel dan uh a mu a, a kiang uah gentehna thu a genta a:


Ya Rabbi, ni kamba go beene, amma boro laaley mana di a. Amma i ga di ni anniya ni jama se, Haawi m'i di mo. Oho, danji ga ni yanjekaarey ŋwa. 	 TOUPA, na khut lah jakin a oma, himahleh amau lah a mu tuan kei ua: ahihhangin mite adia na phatuamngaihna a mu ding ua, a zum ta ding uh; ahi, nang hondoute meiin a kang mang ding.


A na nga meyo fiti zama nga ma Irikoy kayna, k'a maa d'a nangora kayna, da borey kaŋ yaŋ goono ga goro beena ra mo. 	 Pathian gensiatna ding, a min gense ding leh a omna, huai vana tengte ngei gensiain akamkata hi.


Amma boro kaŋ goono g'a sanno gana, daahir no Irikoy baakasina to bora din ra. Woodin do no iri ga bay kaŋ iri goono ga goro a ra. 	 Kuapeuh a thu jui peuhmah amah ah Pathian a itna a kim petmahhi. Amah ah i om chih hiaiah i kithei ahi.


Zama iri si ga hantum araŋ se kala haŋ kaŋ araŋ ga hin ka caw da haŋ kaŋ araŋ ga faham d'a mo. Ay go ga beeje daŋ, 	 Na sim theih uleh na theihtheih ding uh lou ngal thu dang himhim na kiang uah ka gelh kei uhi; a tawp phain ka thu uh na theihsiam uh ka lamen lai uhi,


Araŋ ma si care zamba mo, amma ni ma humburu ni Irikoyo, zama ay ya Rabbi araŋ Irikoyo no. 	 Na kikhem ding uh ahi kei, na Pathian laudan na siam ding u hi: Kei TOUPA na Pathian uh ka hi ngala.


Irikoy ne: «Ma si maan ne. Ma ni taamey kaa ni cey gaa, zama nango kaŋ ni goono ga kay din, nangu hanante no.» 	 Huan, aman, hiai lam honnaih ken: na khepek akipan na khedapte suahin, na dinna mun lah lei siangthou ahi ngala, a chi a.


Ay ga gaaba nda annabey, ngey kaŋ goono ga ngey meyey fiti ka ne: «Yaa no Rabbi ci...» Yaadin no Rabbi ci. 	 Ngaidih ua, Jawlnei amah dangnal saka, TOUPAN a chi, chi sekte ka dou ahi, chih TOUPA thu pawt ahi.


Waato din gaa no a kand'ay taray, taray haray batama ra, fonda kaŋ ga koy azawa kamba din gaa. A konda ay fu-izey kaŋ ga foyma din guna, i ra haray, wo kaŋ ga azawa kambe haray cinaro guna. 	 Huan huang sungnungzo malam pangah a honpi khiaa; mun awl jawn mal lam kulh khuam doh dantan ah a honpi luta.


Filistancey binde kande wongu. Israyla borey na goobu haŋ i kambe ra mo. Afo kulu zuru ka koy nga windo do. I n'i wi gumo, zama Israyla borey do haray ce-koyey zambar waranza no ka bu. 	 Huchiin Philistia miten sual zel ua, Israel mite a zahlaksak ua, a puanin lam chiat uah a tai vek miamah uh: a nak thah mahmah ua, Israelte lakah sepaih sing thum a si uhi.


Tamar tu a se ka ne: «Abada, ay armo, ma s'ay kaynandi, zama a si hima i ma woone dumi te Israyla ra. Ma si saamotaray woone te. 	 Huan, aman a dawng a, Hilou e, ka sanggampa, hon chi teitei ken, Israelte lak ah hichi bang thil hih ding a hikei hi; hiai thil gilou haihuaitak hih ken.


Ngey mo, i ga kond'ey Babila. I ga goro noodin mo, hala waati kaŋ ay g'i kunfa. Waato din gaa no ay ga ye ka kand'ey k'i yeti neewo. Yaadin no Rabbi ci. 	 Babulon ah lak mang ahi ding ua, amaute ka hongveh masiah huailaiah a om nilouh ding uh; huan, amau ka la tou nawn dinga, hiai munah ka koih nawn dinga, chih TOUPA thu thu pawt ahi.


da Gederot, da Bayt-Dagon, da Naama, da Makkeda, birni way cindi iddu nooya da ngey kawyey. 	 Gederot te, Beth-dagon te, Kakeda te; khopi a khopelte toh kho sawm leh kho guk ahi.


Hay kulu jine, wa bara nda baakasinay gumo araŋ da care game ra, zama baakasinay ga zunubi boobo daabu. 	 Bangkimteng sangin phatuamngai takin kiit tuah chiat unla; itnain gilou tampi a khuh jel ngala.


Dumi cindey ga di, Haawi g'i di mo baa kaŋ i gonda hina. I ga kambe daŋ ngey meyey gaa, i hangey mo ga lutu. 	 Nam chihin huai a mu ding ua, a thilhihtheihna tengteng uh a zumpih ding uh: a muk uh a hum ding ua, a beng uh a ngong ding.


Ya Rabbi, bonkoono ga farhã ni gaabo ra. Farhã kaŋ a ga te ni faaba ra binde, man a misa cine? 	 A lungtang deihlam lah na pia a, a muka a thil nget lah na phal lou kei hi. Selah.


I ga ni mayray darza sanni te, I ma soobay ka ni hino sanni salaŋ, 	 Na gam thupidan thu genin, na thil hihtheihna thu tuh houlimna dingin a honzang ding ua;


I game ra mo iri kulu n'iri gora te doŋ, iri bine* ibaay laaley ra. Iri goono ga bine ibaay d'iri fonguyaŋey gana. Iri zunubi daa kaŋ iri hay d'a sabbay se mo iri ciya boroyaŋ kaŋ se Irikoy bine ga tun, danga boro cindey cine. 	 Huai thumanglou tate lakah eite leng tumalamin sa duhgawlna hihin, i sa utnate bangin i om vek ua, midangte bangmahin thangpaihna taa piang him i hi uhi.


I ga ye ka kaa wiciri kambu, I ga ballu sanda hansi cine, i ga casu ka gallo windi. 	 Amau tuh nekding zongin a vak a vak ding ua, a tai kei uleh a om janhak ding uhi.


Borey kaŋ yaŋ na Bulos dum mo kand'a hal Atina kwaara. Waato kaŋ i du lordi kaŋ ne Sila da Timotiyos ma kaa a do da waasi, gaa no i dira. 	 Huan, Paula piten Anthen kha tannin a pi ua; huan, Sila leh Timothi tuh theihtawpa a kianga hongpai mengna ding thukhah puain a paita uhi.


Ya ay Koyo, ma maa ay jinda, Ni hangey ma hangan ay ŋwaarayyaŋey jinda se. 	 Toupa, ka aw ngaikhia in: hehpih ka ngetna aw na bilin ngaikhia in.


Zaari iyyanta Amihud ize Elisama, Ifraymu kunda jine bora kaa. 	 Ni sagih niin Ephraim tate intekpen Amihud tapa Eliasamin a lana:


Ni mana ji soogu ay boŋo boŋ, amma wayboro wo, a na waddi soogu ay cey boŋ. 	 Nang ka lutang ah thau non nilh kei; aman tuh ka khepek thau namtui a nilh.


Sanda mate kaŋ cine ni farhã Israyla dumo tubo boŋ, zama se a ciya kurmu, yaadin cine no ay ga te ni mo se. Nin, ni ga ciya kurmu, ya nin Seyir tondo, nin da Edom da nga tooyaŋo kulu. I ga bay mo kaŋ ay no ga ti Rabbi. 	 Israelte gouluah a siat jiaka na kipah mahbang in na tungah ka hih ding: Aw Seir tang leh Edom tengteng, a vekin a kise gawp ding: huan TOUPA ka hi chih na thei ding uh.


Sohõ binde, ma maa woone, Nin kaŋ ndunnya kaani no ni goono ga zal-zal d'a. Ni goono ga goro nda laakal kanay, Ni ga ne ni bina ra: ‹Ay neeya! Wayboro fo si no mo kal ay hinne. Ay si goborotaray goray te, Ay si ize mursay bay mo.› 	 Huchiin nang nuamtata om, awlmohneilou-a om, lungsima, Keimah ka hi, kei mah lou mi dang himhim a om kei uh, meithaiin ka tu kei dinga, tate tan thu lah ka thei sam kei ding, chinu, hiai theiin:


A jirbey kulu ra a go kubay ra ka margu nda hẽeni korno da doori nda dukuri. 	 Huan hiai leng gilou hoihhetlou ahi, a hongpai bang dan tengtengin, hichibangin a pai dinga: huih adinga a sepgimnaah bang punna a nei a?


Zama beene handariyayzey d'i marga beerey si kaari koyne. Wayna ga te kubay za a fattanta. Hando kaaro mo si te koyne. 	 Van aksite leh aksimunkipte un a vakna uh a suaksak kei ding ua; ni lah a suah laiin mialsakin a om dinga, khain leng a vakna a vaksak sinta kei ahi.


Haro binde ye. I na torkey da bari-karey daabu, danga Firawna wongu margu kulu nooya, kaŋ na Israyla gana teeko ra. I ra baa afo mana cindi. 	 Huan tuite a hong kik ua, kangtalaite, sakoltungtuangmite leh Pharo sepaih a nung ua tuipi honglutte tengteng a khuhta hi; a lak ua khat lel leng om a omta kei uhi.


A ciya mo, waato kaŋ cine borey fun ngey kuuru-fuwey ra zama ngey ma Urdun daŋandi se, alfagey mo kaŋ yaŋ goono ga sappa sundurko jare go jama jine. 	 Huan, hichi ahi a, mipite Jordan lui kan dinga a puanin ua kipana a pawt lai un, thukhun bawm jawng siampute mipite maah a pai ua;