Afo mo Yuwanna no, kaŋ a kurnye Kuza ga te jine funa Hirodus se, afo koyne ga ti Suzana, da iboobo fooyaŋ mo. Ngey wo, ngey arzakey ra no i ga kaa ka Yesu nda nga talibey laamey bana. 	 Herod sumkempa Chuza ji Jonna, Sussana leh mi dang tampite toh ahi uh; huaiten amau neihsain amah a khotuah jel uh.


To. Ni ga lordey* bay kaŋ ne: ‹Ni ma si zina, ni ma si boro wi, ni ma si zay, ni ma si tangari seeda te, ni ma ni baaba nda ni nya beerandi.› » 	 Thupiakte na thei vo oi, Angkawm ken, Tualthat ken, Gu ken, Hek ken, Na nu leh pa pahtawi in, chihte, a chi a.


Kala i tun ka Sawulu jin ka koy Zif. Amma Dawda nda nga borey go Mawon saajo ra, Gooru Beero ra, taasi beero se dandi kamba. 	 Huan, a thou ua, Saula pai main Ziph ah a hoh ua: himahleh David leh a mite gamdai simlam Araba ah Maon gamdai ah a om uh.


Ay ga alkaali ban a bindo ra, Ay m'a laabukoyey kulu wi a banda.» Yaadin no Rabbi ci. 	 Huai lak akipan vaihawmmi ka hihmang dinga, a mi liante tengteng, amah toh ka that ding, TOUPAN a chi.


Waato din gaa Hezeciya ne Isaya se: «Rabbi sanno kaŋ ni ci ga boori.» A ye ka ne koyne: «Zama ay wo, ay jirbey ra laakal kanay da cimi ga bara.» 	 Huchiin Hezekiain, Isai kiangah, Toupa thu na gen a hoih hi, a chi a. Amah mahin, Ka damsung in lemna leh thutak a om sin ngala, a chi lai hi.


Ya dumi cindey, wa farhã Rabbi jama banda, Zama a ga nga tamey kuri alhakko bana. A ga bana nga ibarey boŋ, A ga sasabandiyaŋ te mo nga laabo da nga jama se. 	 Aw, nou nam chihte aw, a mite toh kipak un; a sikhate sisan phu a la sin ahi; amah doute tungah phu a la sin, a gam leh a mite adingin kilepna buching a bawl ding.


A ne i ma Purim jirbey kaŋ i kosu din tabbatandi ngey alwaatey ra, mate kaŋ Yahudanca Mordekay da bonkoono wande Esta n'i lordi boŋ, da mate kaŋ i na hin sanni te ngey boŋ se da ngey banda-bandey kulu se mo, mehaw da hẽeni ciina ra. 	 Hiai Purim nite a hun sehsa uha, Mordekai Juda mi leh kumpinu Estherin huaite pha a sak uh dungjui leh, amau ading leh a suante uh adia, anngawlna leh a kahna thu ua a nahihkip bang ua hihkip dingin.Huchiin Esther thupiakin hiai Purim thute a hihkipa; laibu ah a kigelhta hi.


Kal a ne ay se: Boro izo, ni di haŋ kaŋ i goono ga te, wala? Fanta goy bambata kaŋ Israyla dumo goono ga te neewo, hal ay ma tun ka fay d'ay nangu hanna ka ye nangu mooro? Amma ma hangan jina, ni ga ye ka di fanta goy koyne kaŋ ga jaase woodin. 	 Huan aman ka kiangah, Mihing tapa, a thilhih uh na mu hia? Israel inkoten thil kihhuai mahmah, hiaia a hih ngei uh, ka in siangthou akipana gamlaa ka pai mangna dia a hih uh? ahihhangin thildang kihhuai jaw na mu nawn lai ding, a chi a.


Kal a na dodo-beero* di, gondi zeena din, kaŋ ga ti Iblisi nda Saytan*. A n'a haw kala jiiri zambar fo. 	 Huan aman tuh dragon, gulpi tek, huan Diabol leh Setan tuh a manta, huan kum sang khat sung dingin amah tuh a hentaa.


Guna mo, kokor banda wane yaŋ go no kaŋ ga ciya sintiney waney yaŋ. Sintina wane yaŋ go no kaŋ yaŋ ga ye kokor banda waney.» 	 Huan, ngai un, nanungpente leng masapena om ding a om ua, masapente leng nanungpena om ding a om uh, a chi a.


Isaka mo na nga biya taŋ ka bu. I n'a margu nga kaayey banda. Dottijo zeeno no kaŋ kungu nda ndunnya. A izey Isuwa nda Yakuba n'a fiji. 	 Huan, Isaakin a kha a khah a, upapi tek kuna damin a si a, a chipihte kiangah piin a om samta: huan, a tapa Esau leh Jakob in a vuita uhi.


Rabbi ga ciya i se humburandiko, Zama a ga ndunnya toorey kulu halaci. Dumi cindey mo ga sududu Rabbi se, Boro fo kulu nga nango ra, Hala nda teeku me gaa laabey dumi cindey kulu. 	 Amau tungah TOUPa a lauhuai ding a; lei pathiante tengteng kialin a kiamsak ding; miten amah a be ding ua, mi chih amau akipanin, namte tuikulh gam tengteng na ngawn.


A binde na tirey samba i ma koy bonkoono laabey kulu ra, ka koy laabu kulu da nga hantumo dumo, ka koy dumi kulu gaa mo koyne nga ciina ra. I ma lordo fe mo dumi kulu se nga borey sanno boŋ ka ne alboro kulu ma goro nga boŋ windo mayko. 	 Aman lah huaia kigelh dungjuiin, kimpipa bial tengteng, bial chiteng leh mi chiteng kiangah a pau uh dungjuiin, laikhakte a khaktaa, huchi-a michih in amah in sung mahmaha dante a puak lut theiha, a mite pau dungjuia a thehjak theihna dingin.


Sawulu mo, nga nda Israyla borey margu ka gata sinji Ela gooro ra. I na wongu daaga sinji Filistancey se. 	 Huan, Saula leh Israel mite a kikhawm khawm ua, Ela guam ah panmun a bawl ua, Philistia mite na dal dingin a kijak phalh uh.


Wongu nyaŋo mo na arwaso kamba di ka kond'a labu gaa k'a hã tuguyaŋ ra ka ne: «Baaru woofo dumi no ni du kaŋ ni ga ba ni ma ci ay se?» 	 Huan, sepaih heutu lalpenin a khutin a lena, a simin a tuam paipih a, bang ahia honhilh ding naneih? chiin a donga.


Mate kaŋ i n'a hantum Rabbi asariya ra ka ne: «Alboro hay-jine kulu, boro m'a fay waani k'a ye Rabbi se.» 	 (Toupa thu a, ta pasal sul hong peuhmah Toupa adinga seh a chi ding uh, chia gelh bangin),


Araŋ gonda suubanyaŋ seeda kaŋ fun Ihanna do, araŋ kulu ga _cimo__ bay mo. 	 Mi siangthou kianga kipan thaunilhna na tang ua, bangkim na thei uhi.


A na goy laaloyaŋ te mo Rabbi diyaŋ gaa. A mana fay da Yerobowam Nebat izo zunubey kulu mo, naŋ kaŋ a na Israyla daŋ i ma zunubi te. 	 Huan, Toupa mitmuhin thil hoih lou pipi a hihseka; Israelte thil hihkhialsaka a hih Nebat tapa Jeroboam khelhna tengteng paisan himhim a neikei,


Amma nin, waati kaŋ ni ga mehaw, ma ji tuusu ni boŋo gaa, ma ni moyduma nyun, 	 Nou jaw, an na ngolh chiangun na lu uh sathau nilh unla, na mai uh phiat unla;


Guna, baa a wane hanantey, Irikoy mana naanay i gaa bo. Oho, hala beeney bumbo sinda hananyaŋ a do. 	 Ngaiin, a mi siangthoute ah muanna a koih keia: ahi, a mitmuhin vante a siang kei uhi.


A du mo galluyaŋ, da feeji da haw yulwante yaŋ, zama Irikoy n'a no jinay boobo. 	 Huan, khuate leng a bawl laia, belam hon leh bawng hon a hau mahmah maia; Pathianin neizou takin a bawl hi.


da jeeri, da buka, da ŋwe, da saaji hincin, da me-kwaaray, da jeeri dumi kulu, da saaji feeji. 	 Sakhi, sangai, sakhi tal, sathak, gamkel, gamlawi gam belamte khawng.


Ay n'araŋ ize fooyaŋ tunandi i ma ciya annabiyaŋ*, Araŋ gaabikooni fooyaŋ mo ma ciya naziri* fonda ganakoyaŋ. Wala manti yaadin no, ya araŋ Israyla izey?» Yaadin no Rabbi ci. 	 Huan, jawlnei hi dingin na tapate uh laka mi leh Nazarit te hi dingin na tangvalte uh laka mi ka bawla, Aw Israel tate aw, huchibangin ahi ka hia? TOUPAN achi.


Zanka binde beeri ka te gaabi biya ra. A goro saajey ra hala jirbey kaŋ i n'a cabe Israyla se. 	 Huan, naungek tuh a hongkhang lian deuhdeuha, a kha lam a honghat hiaihiai a, Israelte kianga a hongkilak masiah gamdai ah a om gige.


Ay hangey ra no Rabbi Kundeykoyo ze ka ne: «Daahir, windi beerey, da windey kaŋ ga boori, Iboobo ga ciya kurmu, Boro kulu si goro i ra. 	 Sepaihte TOUPAN ka bilah hichi bangin a chi, In tampi, lian pipi kilawm pipi, a teng ding omlouin a hawm vek ngeingei ding.


A ciya mo, danga mate kaŋ a na feerijo ci iri se, yaadin no ka tabbat. Ay wo, i n'ay yeti ay kayyaŋ nango ra, nga mo, i n'a sarku.» 	 Huan, hichi ahia; kei bel ka nasep mah a hon semsak nawn a, amah bel a khaita a, achia.


Ay nya-izey, araŋ ma si care ciinay da taali. Boro kaŋ ga nga nya-ize ciinay da taali, wala a ga nga nya-ize ciiti, a goono ga asariya* ciinay da taali k'a ciiti mo. Amma da ni ga asariya ciiti, yaadin gaa ni manti asariya ganako, amma ni wo asariya ciitiko no. 	 Unaute aw, ki gensia tuah kei un. Kuapeuh in a unau a gensiat in hiam aw, a unau a vaihawm khum in hiam, dan a gensia in dan a vaihawm khum ahi; himahleh dan na gensiat leh dan zuimi na hi kei a, vaihawmpa na hizaw hi.


Me Zeena mo, Yoyada Paseya izo, nga nda Mesullam Besodeya izo, ngey mo na hanseyaŋ te, k'a kataakey sinji ka me daabirjey daŋ, k'a hawyaŋ harey d'a karangaley mo daŋ. 	 Huan kongpi lui pen Pasia tapa Joiada leh Besodeia tapa Mesullamin a bawlpha ua, a inkamte a khung ua, a kongkhakte a tung ua, a kalhnate leh, a kalhnatawnte.


Sohõ binde, kal araŋ ma yeeji iyye nda feeji gaaru iyye sambu. Araŋ ma koy ay tamo Ayuba do ka sargay kaŋ i ga ton te araŋ bumbey se. Ay tamo Ayuba mo ga gaara araŋ se, zama ay g'a adduwa ta, ay ma si bana araŋ gaa araŋ saamotara boŋ. Zama araŋ mana ay ciine te nda cimi, mate kaŋ cine ay tamo Ayuba te.» 	 Huaijiakin tuin, bawngtal sagih leh belamtal sagih la unla ka sikha Job kiangah hoh unla, noua dingin halmang thillat lan un; huchiin ka sikha Job nou adingin a thum dinga; amah vangin ka sang dia, huchiin na haina uh dungjuiin na tunguah ka hih kei ding; ka sikha Job bangin lah ka tanchin thildik na gen ngal kei ua, chiin.


Ay goono ga woodin yaŋ te no, kaŋ i di ay Irikoy windo ra, hanante mo, kaŋ manti nda jama da kosongu mo. 	 huan, huai thil ka piak lain, mipi bang louin buai louin, Pathian biakin ah kisiangsakin a honmu uhi.


Baa zanka kayney go ga donda ay. D'ay tun ka kay, kal i m'ay wow. 	 Naupang neute nangawnin a honsimmoh ua; ka thoh leh, ka siatna dingin thu a gen uhi.


Mizrayim mo na Ludancey hay, da Anamancey, da Lehabancey, da Naftuhancey, 	 Huan Mizraimin Ludim, Anamim, Lahabim, Naphtuhim,


Ay na adilitaray daŋ, a ciya ay se bankaaray. Ay cimo go sanda kwaay, boŋtobay mo no. 	 Diktatna ka silha, huan a hontuam hi: ka dikna puannak thupi bang leh suangmantam bang ahi.


Waato din gaa no a gana nd'ay azawa kambe haray meyo fonda gaa, hala Fu Beero jine. Kaŋ ay guna mo, kala ay di Rabbi darza na Rabbi Fuwo toonandi. Ay binde ganda biri. 	 Huan mal lam nga kongpi ah inpi intual ah a honpi a; huan, ka ena ngaidih, TOUPA in TOUPA thupinain a dim vek mai maha; huan khupbohin ka pukta hi.


Borey din kulu Laya izey no, kaŋ a hay Yakuba se Padan-Aram ra, ngey d'a ize wayo Dina. A izey kulu, alboro nda wayboro, boro waranza cindi hinza no. 	 Huaite tengteng Lea tapa, a tanu Dina toh, Padanaram gama Jakob a neihsakte ahi uhi: a tapate leh a tanute tengteng sawm thum leh thum ahi uhi.


A si gaze, a londi si bu mo, Kala nd'a na cimi ciiti sinji ndunnya ra. Teeku me gaa laabey mo g'a asariya batu. 	 Lei tunga vaihwmna a omsak masiah, amah a bah kei dinga, a lungdong sam kei ding; huan, tuikulh gamten a dan thu a ngak nilouh ding uhi.


A ciya mo, waato kaŋ a goono ga sududu nga de-koyo Nisrok se tooro windo ra, kal a izey Adrammelek da Sarezar n'a wi nda takuba. I zuru ka yana mo ka koy Ararat laabo ra. Sennakerib ize Esar-Haddon no te bonkooni a nango ra. 	 Huan a pathian Nisrok inah amah a biak laiin hichi ahia, Adrammelek leh Sarezer ten namsauin a that ua; huchiin Ararat gamah a tai lutta uh. Huan, a tapa Esar-haddon a sikin a lalta hi.


A ne i se: «Guna, waato kaŋ araŋ ga furo kwaara ra, boro fo kaŋ go ga hari foobu fo jare ga kubay d'araŋ. Araŋ m'a gana kala windo kaŋ ra a ga furo. 	 Huan, aman, a kiang uah, Ngai un, khopia na lut un, pasal, bela tui puain hontuak dinga, a lutna in ah juilut un.


ka koy Hamat, da Berota, da Sibrayim, wo kaŋ go Damaskos hirro da Hamat hirro game ra, da Hazar-Hattikon, wo kaŋ go Hawran hirro boŋ. 	 Berothah te, Damaska leh Hamath kigitna laia om Sibraim te, Hauran gamgi chin-a om Hazorhattikon phain.


I goray nangey mo neeya: Beyer-Seba, Molada, Hazur-Suwal, 	 Huan Beer-seba ah, Molada ah, leh Hazar-sual ah a teng ua;


Zama iri boro fo kulu si funa nga boŋ se, boro kulu mo si bu nga boŋ se. 	 Kuamah eimah adia hing i hi kei ua, kuamah eimah adia si leng i hi sam kei hi.


Kaari araŋ, asariya dondonandikoy da Farisi fonda borey, araŋ munaficey! Zama araŋ goono ga gullayze da gaasu banda gaa nyun, amma i ra haray go ga to da zamba da jaŋ-ka-boŋ-hinay. 	 Laigelhmi leh Pharisai, lepchiahte aw, na tung uh a gik hi: nou leh kuang polam na hihsiang ua, a sung lah lepgukna leh kideklouhna in a dim ngal a.


Wayna da hando ga ciya ibi, Handariyayzey mo kaaro ga zabu. 	 Nileh kha hih mial in omuh, huan aksi ten avakna uh asel uh.


Ngey mo, waato kaŋ i to Yesu do, i n'a ŋwaaray da himma ka ne: «Bora kaŋ se ni ga woodin te, a to r'a, 	 Huan, amau tuh Jesu kiang a vatung ua, limtakin a ngen ua,


Ya Rabbi, ma ni baakasinay suujo cabe iri se, M'iri no ni faaba mo. 	 TOUPA Pathian thu gen dingka ngaikhe ding: a mite leh a mi siangthoute kiangah khamuanna thu a gen dek ngala: himahleh amau tuh haina lamah kihei nawnta kei uhen.


da dumayze hinka d'i maano kaŋ go i gaa banda daaro gaa haray, da taana kaŋ ga haame daabu mo. A m'i dumbu dumayzey gaa haray ka woodin kulu kaa. 	 A kal nihte leh a phuk chin a om a tuam thau leh a sin tuam a lam, a kal nihte nangawn toh a suah ding a;


Yahuda bonkoono Azariya jiiri waygu cindi hinkanta ra no Peka Remaliya izo te bonkooni Israyla boŋ Samariya ra. A may mo jiiri waranka. 	 Juda kumpipa Azaria kum sawm nga leh kum nih a lal kumin remalia tapa Peka Israelte tungah Samari khuaah a lal pana, kum sawmnih a lal hi.


Ngey kaŋ yaŋ i kabu i do, sanda Isakar kunda waney, boro zambar waygu cindi taaci nda zangu taaci no. 	 Isakar nama, a simte uh sing nga leh sang li leh za li ahi uh.


D'araŋ ga ta mo, nga no ga ti Iliya kaŋ ga kaa din. 	 Na pom nop uleh, huai jaw Elija, hongpai dingpa mah ahi.


Dan izey kunda tubo nooya i almayaaley boŋ, birni woodin yaŋ da ngey kawyey. 	 Huaite ahi Dan suante nam a inkuan uh dungjui jela a tantuam uh; huai khopi leh a khopelte toh.


Amma i kwaarey kurey nangey si neera, zama ngey wo i wane no duumi. 	 A khokim khawng ua loute bel juak theih ahi kei ding, a khantawn tantuan uh ahi ngal a.


Oho, iri gonda bine-gaabi. A bisa iri se mo iri ma fay da gaahamo wo ka koy goro fu Rabbi do. 	 Muangtakin i om, huan pumpia om loua Toupa kianga om i ut jaw hi.


I n'a kar boŋo ra nda kwaari ka tuf'a gaa. I soobay ka sumbal ka sombu a jine. 	 Huan, a lu ah sialluangin a khen ua, chil a siat ua, khukdin in chibai a buk uh.


Kala Rabbi malayka kaseeti Yesuwa gaa ka ne: 	 Huan TOUPA angelin Josua thu a piaa,


Ni seedey ya dambara hari yaŋ no, Woodin se no ay fundo g'i haggoy k'i gana. 	 Na thutheihsakte a lamdang ahi: huaijiakin ka hinnain a vom hoih gige a.


Da biyo daaru kuuro gaa, woodin banda alfaga ma ci bora se kaŋ a ga ziibi; doori laalo no. 	 Huan, vun a a zamzak leh siampu in a nin chih a phuang ding ahi: hii ahi.


Filibos ne a se: «Rabbi, ma Baabo cab'iri se, a ga wasa iri se.» 	 Philipin a kiangah, Toupa, huai Pa tuh kou hon ensak tanla, huchiin koudin a hun ding, a chi a.


Amma baa d'ay ga ciiti mo, ay ciito ya cimi no, zama manti ay hinne no, amma in d'ay Baabo kaŋ n'ay donton no. 	 Ahi, vaihawmsak nahita leng zong, ka vaihawmsakna a dik ding; keimah kia ka hi kei a, kei leh Pa honsawlpa ka hi zo ngal ua.


Woodin banda a bangay nya-ize kaŋ bisa zangu gu se saaya folloŋ ra, kaŋ i baayaŋ kulu ga funa hala hõ, amma afooyaŋ jin ka kani. 	 Huai khitin unau za nga sanga tam kiangah a kilak nawna, huaite laka mi, a tam jaw tutanin leng a dam lai ua, khenkhat bel a ihmuta uhi.


«Ay wo, guna, ay na Lawitey suuban Israyla izey ra hay-jiney kulu gurbo ra, kaŋ yaŋ ga jin ka fatta hay-tu ra Israyla izey game ra. Woodin sabbay se no Lawitey ga goro ay wane yaŋ. 	 Ngaiin, Levite Israel suante lak akipan Israel suante ta chil sul hong masapen siaka keimah ngeiin ka lak ahi uh: Levite keia ahi ding ua:


Da ni nya-izo ga mooru nin mo, wala da ni man'a bay, kala ni ma kande almano fu ni windo ra. A ma goro noodin ni banda kala waati kaŋ ni nya-izo g'a ceeci, ni mo g'a yeti a se. 	 Huan, na unaute uh in kiang naia om a hih kei ua, a neimi na theih louh uh hiam a hihleh, na in lam uah na pi tou ding ua, na kiang uah a om nilouh dinga, na unau un a zon hunhunin na nape nawn ding uhi.


Araŋ ga zaytaray da boro wiyaŋ te, araŋ ga zina, araŋ ga ze da tangari, araŋ ga dugu ton Baal se, araŋ ga de-koy fooyaŋ gana, kaŋ araŋ s'i bay. 	 Gukguin, tualthatin, angkawmin, juaua kichiamin Baal kianga gimlim halin, pathian dang, na theih ngeilouhte uh delhin,


Birni windo cinaro mo gonda daba way cindi hinka, i gaa mo maa way cindi hinka go no, Feej'izo diya way cindi hinka waney nooya. 	 Huan kho kulhbangin tuh nuaiphah sawm leh nih a neia, huan huaite tungah tuh Belamnou sawltak sawm leh nihte minte.


Woodin banda, may no araŋ ra kaŋ nga boŋ karhã do ga hin ka baa kambe kar folloŋ tonton nga kuuyaŋo gaa? 	 Huan, nou lakah lunghimoh jiaka kuain ahia amah dunglam tong khata hihsang thei tuan?


Ifo se no ni ga sub'izo kaŋ go ni nya-izo mwa ra guna, amma ni baa si nda bundo kaŋ go ni bumbo din mwa ra? 	 Huan, bangdia, na mita singtum om limsak loua, na unau mita ninneng neuchik om mu na hia?


Yeeji boobo n'ay windi, Basan yaaru gaabikooney tun ay gaa k'ay daŋ game. 	 Humpineilkai duhgawl humham hat bangin a kam un honkamkat khum uhi.


Kala ay ne: «Kaari! ya Rabbi, Koy Beero! Guna, ay mana ay boŋ ziibandi baa ce fo, zama za ay go zanka hala ka kaa sohõ, ay mana hay fo kaŋ jifa ŋwa, wala mo haŋ kaŋ ganji ham tooru-tooru. Ham kaŋ ga harram mo, a mana furo ay me ra baa ce fo.» 	 Huan ken. A! TOUPA PATHIAN, Ngai dih, ka hin hihnit ahi ngei keia, ka tuailai akipan tutanin leng, amah siha si hiam, gamsa keih hiam lah ka ne ngei nai ngal keia, sa kihhuai ka kamah leng a lut ngei nai sam kei hi, ka chi a.


A ciya binde, waato kaŋ cine jama kulu kaŋ go Isumeyla banda di Yohanan Kareya izo da wonkoyey kulu kaŋ yaŋ go a banda, kal i soobay ka farhã. 	 Huan, hichi ahia, Ishmael kiangah mi tengtengin Kare tapa Johanan leh a kianga sepaih heutu tengteng a va muh un a nakipak law mahmah uhi.


Alfaga ma kuri kayna kaa, k'a tuusu bora kaŋ i ga hanandi gaa, a kambe ŋwaari hanga deena gaa, d'a kambe ŋwaari kambe nyaŋo gaa, d'a kambe ŋwaari ce nyaŋo gaa. 	 Huan, siampu in tatlek thoihna sisan a la ding a, kisiang sak ding mi bil tak lam mongte, a khut tak lam khutpite, a tak lam khepite siampu in a nuh ding a;


woodin jiraytaray zeeno no bora gaaham kuuro gaa. Alfaga ma ci a se kaŋ a ga ziibi. A ma s'a daabu ka di, zama a ziibi. 	 A sa a phak kumlui om ahi a, siampu in a nin chih a phuang ding a, khumtuam ding ahi kei a, nin ahi ngal a.


Ma s'ay furu zeenay jirbey ra, Ma s'ay furu waati kaŋ ay gaabo ban, 	 Ka tek chiangin honpaikhe kenla, ka tha a jawt chiangin hon paisan ken.


Waato din gaa no Absalom ne: «Da manti yaadin no, ay ga ni ŋwaaray, ma naŋ ay beere Amnon ma koy iri banda.» Bonkoono ne a se: «Ifo se no a ga koy ni banda?» 	 Huchi in Absalom in, ahihkeileh ka unaupa Amnon bek ka kiang uah hong leh a ke, a chi a. Huan, kumpipa'n a kiang ah, Bang ding in a hoh tuamse dia? A chi a.


Suleymanu na boro zambar wayye daŋ, kaŋ yaŋ ga jinay sambu, da boro zambar wahakku tondi jabuyaŋ se tondi kuukey ra, da boro zambar hinza nda zangu iddu kaŋ yaŋ g'i goyandi. 	 Solomonin van po ding mi sing sagih leh, muala sing phukmi singgiat leh amau vengmi sang thum leh zaguk a sepa.


Daahir, ay maa Ifraymu goono ga hẽ nga boŋ se, A goono ga ne: «Ni n'ay gooji sanda handayze kaŋ mana doona calu, ay gooji mo. M'ay bare, ay mo ga bare ka ye ka kaa, Zama nin no ga ti Rabbi ay Irikoyo. 	 Ephraim huchibang kikah ka za peuhmaha, Nang nin gawta, bawngtal tuai sawi louh bang maiin saw ka hi a, honkiksak inla, ka kik ding hi, TOUPA ka Pathian lah na hi ngala.


Saabuyaŋ sargay se mo, a kande yeeji hinka nda feeji gaaru gu, da hincin jindi gu, da feej'ize gu. Zuwar ize Natanel nooyaŋey nooya. 	 Huan, lemna kithoihna thillat dingin bawngtal nih, belamtal nga, keltal nga, belamnou apa kum khata upa nga a lana. Hiai Zuar tapa Nathanel thillatte ahi.


Kala Balaam tu farka se ka ne: «Zama ni n'ay hahaara no. Da day takuba go ay kambe ra, doŋ ay ga ni wi no sohõ.» 	 Huan, Balaam in sabengtung kiang ah, No'n simmoh ziak in ahi: namsau houh na tawi hileng, ka hoh hihlum khinta hial ding, a chi a.


Bulos goono ga kakaw Yahudance diina marga* fuwo ra asibti kulu, a goono ga ceeci nga ma Yahudancey da Garekey bare. 	 Huan, Khawlni peuhin kikhopna in ah chitaktakin thu a gen jela, Judate leh Grikte thuzoh a tum jel hi.


Woodin sabbay se, wa si Almasihu goy-teerey ciiti za alwaato mana to. Wa naŋ hala Rabbi ma kaa. Nga no ga kubay ra hari tugantey kaa taray kwaaray, ka bine miila lasaabey bangandi mo. Waato din boro kulu ga du nga saabuyaŋo Irikoy do. 	 Huchiin, ahun main bangmah zeet kei un, Toupa hong masiah, aman tuh miala thil selgulte vakah a honla khe ding hi; lungtanga tupte leng a hihlang lai ding hi; huai hun chiangin mi chihin Pathian akipanin amau tan hun chiatin phatna aloh chiat ding uh.


May no ga hin k'a garbey feeri? A hinjey sasarey kulu ga humburandi. 	 Vasa toh bangin amah toh na mawl diam? Ahihkeileh na sikhanute adingin amah na hen diam?


Yaa no Rabbi, Koy Beero ci biriyey wo se: A go, ay ga naŋ fulanzamyaŋ ma furo araŋ ra, araŋ ga funa mo. 	 Hiai guhte kiang ah TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Ngai un, noute ah nakna ka lutsak dinga, na hing ding uh.


Araŋ ga bay mo kaŋ Almasihu bangay zama nga ma zunubey sambu sabbay se, nga din kaŋ ra mo zunubi si. 	 Amah tuh khelhnate lamang dingin a honglangta chih na thei uhi; amah ah khelhna bangmah a om ngal keia.


Ay ga sargayey kaŋ i ga ton yaŋ salle ni se, Da kurey ra alman naasey, Da feeji gaarey _maano kaŋ ga te__ dugu a banda. Ay ga yeeji da hincin jindi yaŋ salle care banda. (Wa dangay) 	 Sa thau tak halmanga thillatte na kiangah ka lan dinga, belampate hal namtui toh; bawngpate, kelte toh ka lan ding hi. Selah.


Zama Haman Hammedata izo, Agagi bora, kaŋ ga ti Yahudancey kulu ibara, kaŋ na hiila te Yahudancey se nga ma du k'i halaci, a na Pur catu no, kaŋ a feeriyaŋ ga ti goŋ, zama nga m'i gon, nga m'i halaci mo. 	 Hammedatha tapa Haman, Agag mi, Judate tengteng melmapan Judate tengteng siatna ding amau hihse ding, a ngaihtuaha, amaute hihgawp ding leh, amaute hihse dinga, Pur, huai bel, aisan ahi, a na paih jiakin;


yaadin gaa mo kal ay ma Yakuba banda d'ay tamo Dawda banda furu, hal ay ma si sambu a banda ra boro kaŋ ga Ibrahim da Isaka da Yakuba banda may. Zama ay ga ye ka kand'ey ka fun d'ey tamtaray, ay ma bakar i se mo. 	 Jakob suante leh ka nasempa David suante ka paimang ding, Abraham te, Isak te, Jakob suante tungah vaihawmmi a suan akipan ka la kei ding: a omdante uh ka kiheisakin a tunguah hehpihna ka neisin ngala.


A na teera laalo te Rabbi diyaŋ gaa, amma manti sanda Israyla bonkooney kaŋ yaŋ n'a jin cine. 	 Huan, TOUPA mitmuhin thil hoih lou tak ahi seka, ahihhangin a maa Israel kumpipate bang jenin jaw ahih kei.


Abada! Iri kaŋ bu zunubi se, mate no iri ga te ka ye ka funa a ra koyne? 	 Om nilouh lou hial ding. Eite khelhna lama sisa, khelhna ah bangchin i hing thei lailai dia?


Zama boro te-goyey, Rabbi jine no i go. A ga boro laawaley kulu sasabandi mo. 	 Mihing lampite lah Toupa mit maah a om ngala, huan aman a lampi te tengteng a pheisak hi.


Simeyon kunda almayaaley nooya: i boro zambar waranka cindi hinka da zangu hinka no. 	 Hiaite Simeon suante ahi ua, singnih leh sangnih leh zanih ahi uh.


D'ay ne: «Daahir kubay no g'ay daabu, Hananyaŋo kaŋ go ay windanta mo ga ciya cin.» 	 Pellouin mialin honkhuh zouvek ding a, ka kima vak tuh jan ahi ding chi dek lengleng;


Ya Rabbi, ma si naŋ ya haaw, zama ay na ni ce. Ma naŋ laalakoyey ma haaw, i ma te siw Alaahara. 	 Muk juautheite pau theilou in om uhen; huaiten tuh kisathei leh musit kawmin pau taltakin mi diktat te a gense jel uhi.


A ne: «Yaa no Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo ci: Ay ga Babila bonkoono calo ceeri. 	 Sepaihte Toupa, Israel Pathianin hichiin a chi: Babulon kumipa hakkol ka hihtanta.


Ni banda bora do mo no ndunnya dumey kulu ga du albarka, zama ni n'ay sanney gana.» 	 Ka thu na man jiakin na suan ah khovel a chi chih a na vak ding uh, chiin,


Amma ni n'ay hillo tunandi sanda haw-bi wane cine, I n'ay tuusu nda ji taji. 	 Ka mitin leng ka galte tunga ka thudeih a mu dia, ka bilin kei hondou gilou-saloute tunga ka thudeih a za ding.


Ay zunubey d'ay goy laaley, ngey boro marge no? Ni m'ay bayrandi nd'ay hartayaŋ d'ay zunubo mo. 	 Ka thulimlouhnate leh khelhnate bang ahia? Ka tatlekna leh ka khelhna hontheisakin.


Amma Heber, Keni boro, nga wo jin ka nga boŋ fay waani ka fun Keni borey gaa, danga Hobab, Musa anzura izey. A na nga kuuru-fuwo sinji hala Zaanannim shen* tuuro jarga, kaŋ go Kedes jarga. 	 Huan, Ken mi Heber bel Ken Mosi puzon Hobab suante laka kipan a naom tuama, Kedes kianga Zaananim gama toso sing mun pekah a puanin a vakaia.


Saaya din no waybora ne: «Ay na ize ceeci ay jine bora gaa no? Wala ay mana ne ni ma s'ay fafagu bo?» 	 Huchiin aman, Ka pu tapa ka hon ngen eita? Hon khem ken, kon chi eita? a chi a.


Ni ma kaa yeej'izo kuro gaa ka daŋ feema hilley gaa da ni kambayze. Kuro kulu mo, ni m'a mun feema ganda gaa. 	 Huchiin bawngtal sisana na la dinga, na khutzungin maitam kite tungah na koih dinga, sisan tengteng maitam bul sikah na sung ding hi.


Laakal kanay ma bara ni banda. Ni corey goono ga ni fo. M'iri corey fo da ngey maayey. 	 I lawmten chibai a honbuk uhi. A min uh lou chiatin lawmte khawng chibai honbuk sak in.


Arpaksadu hayyaŋ banda koyne Sem te jiiri zangu gu. A na izeyaŋ hay, alboro nda wayboro. 	 Huan, Arpaksad a neih nungin Sem kum za nga a dam laia, tanu leh tapate a nei nawn lai hi.


Yusufu ne a se: «A feerijo neeya: kambe hinza din, jirbi hinza no. 	 Huan, Joseph in, a kiangah, a hilhchetna hiai ahi: ka thumte ni thum ahia:


Jeeni mariyey mo na jeeni kaso iyye kaŋ yaŋ ga to gon. Firawna mo hay koyne, wiiza, hindiri no. 	 Huan, vui ngat gigeuh ten vui sagih lian pipi hoih liahliah te a valh khin maimah ua. Huan, Pharo a khangloua a; huan, ngaiin, mang ana hi hi.


Amma Irikoy g'i hay jirsi boŋ k'i maray da hangaw. 	 Huchibangin, amau lei ngeiin a mau a dou jiakin, kisuiin a om ding uhi: amau muten a lu uh a sing uhi.


Talibey soobay ka care miisi ka ne: «Zama iri dinya ka kande buuru se no, wala?» 	 Huan, amau, Tanghou i po hetkei, chi in a kingaihtuah ua.


Jileyad ga ti laala goy-teerey kwaara, A gonda kuri ce tankayaŋ. 	 Thulimlou hihte khopi Gilead ahia, sisan a bang hi.


Ni koy bonkoono do mo da tuusuyaŋ ji, Ni na ni waddi jinayey mo labu-care a se. Ni na ni diyey donton nangu mooro, Ni zumbu mo ka koy hala Alaahara. 	 Huan, sathau toh kumpipa kiangah na hoha, na gimlimte lah na bawl thupi diakdiaka, na palaite gamlapiah na sawla, sheol pha hialin na niamsak hi.


Waato kaŋ Rehobowam na nga boŋ kaynandi, kala Rabbi futa mo hibi ka fun a boŋ, kaŋ ga naŋ a s'a halaci parkatak. Hala ka kaa sohõ mo, i na muraadu fooyaŋ gar Yahuda ra kaŋ yaŋ ga boori. 	 Huan, a kiniamkhiaktak jiakin a hihmanthat louhna dingin a tunga TOUPA hehna a kihemmangtaa; huan, Juda gam leng a hoih gige hi.


A na i no haya kaŋ i ŋwaaray, Amma a na faabiri samba i se i fundey ra. 	 A thil nget uh a pia a; himahleh a hinna uah gawnna a lutsakta hi.


Amma Lotu ne i se: «Abada, manti yaadin no, ay koyo. 	 Himahleh Lotain a kiang uah, ka Toupa, huchijaw hi kei hen:


I n'i toorey mo catu danji ra, zama manti irikoyyaŋ no, amma borey kambe goy yaŋ hinne no, tuuri nda tondi yaŋ no. Woodin se no i hin k'i halaci. 	 Huaite jaw Pathian ahi kei him ua, mihing khuta bawl sing leh suang, a hijaw uh; huaijiakin a hihmang uhi.


da lalabu, da boŋ hiniyaŋ. Asariya kulu si no kaŋ ga hayey din ganji. 	 Nunnemna, kidektheihna khawng ahi jaw uh; huchibang kalh lamin dan thu piak himhim a om kei hi.


Bitros mo tun ka koy i banda. Waato kaŋ a to noodin, i kond'a jidan bisa fu-izo ra. Wayborey kulu kaŋ yaŋ kurnye bu mo kaa ka kay a jarga. I goono ga hẽ ka bankaaray waani-waani yaŋ cabe kaŋ yaŋ Tabita te za a go ngey do. 	 Huan, Peter a thou a, a kiang uah a paita hi. Huan, a tun takin indan tungnung ah a pi ua; meithai tengteng dingin Dorka a kiang ua a om laia a puannak bawlte a puan bawlte lak kawmin a kap chiat ua.


Woodin sabbay se Almasihu ya alkawli tajo sasabandiko no, hala borey kaŋ yaŋ i ce ma du hal abada tubo alkawlo toonandiyaŋ, za kaŋ buuyaŋ fo te zunubey fansayaŋo se kaŋ yaŋ _borey te__ sappa sintina cire. 	 Huan, hiaijiakin, amah tuh thukhunthak palai ahi, thukhun masa nuaia tatleknate laka kipan tatna dinga mi a na sihtak jiakin sapten tuh khantawna gouluah ding thuchiam a tang thei ding uhi.


Amma woodin sabbay se ay du suuji, hala Yesu Almasihu na nga suuru kuuko bangandi ay do, ay kaŋ ga ti zunubikooney kulu ibeero, zama ay ma ciya deedandiyaŋ hari borey se kaŋ yaŋ ga aniya k'a cimandi ka du fundi hal abada. 	 himaleh, hiai jiakin ahi zangaihna ka na muh: Jesu Kris in a dohzohna kim akhialpen keimaha a latsak theihna ding ahi, huai tuh tubansiah khantawna hinna muhna dinga Amah hon gingta ding-te adia etsakna hi ding in.


Waato din no i kuri alhakko kaŋ ay mana kaa jina, Ay g'a kaa. Zama Rabbi go Sihiyona ra da goray. 	 Huan, asisan uh ka sawpsiang louh ka sawpsiang ding a; Toupa Jaion ah ateng gige ngal a.


A ma lasaabuyaŋ te da bora kaŋ na nga day, za jiiro kaŋ a na nga boŋ neera a se din hala Yubili jiiro. A daymi nooro ga ciya jiirey baa yaŋ boŋ kaŋ a goro a do, mate kaŋ i ga goy-ize alwaati bana. 	 A puklut na pa toha puklut akipana Jubili kum nawn ding sut khawm uhenla a puklut man a kum omdanin ahi dinga; huan kilehmi dia goih sut bang jela sut sak ahi ding hi.


Zama Kuluwe windi borey do ay maa araŋ baaru, ay nya-izey, kaŋ i ne: canda-canda go no araŋ game ra. 	 Ka unaute aw, na tungtangthu uh, na lak uah kiselna bang a om chih Kloi inkuanpihten honhilh ua.


Goy-izo din ga zuru zama a baa si nda feejey. 	 Kiloh ahia, belamte adinga deihsakna himhim a neih louh jiakin a tai mang nak ahi.


A baaro koy da waasi nangu kulu Galili laabo windanta. 	 Huan, Galili gam kim tengtengah gam chih ah a tanchin a thang pah ta a.


Amma afa tu ka deen'a gaa ka ne: «Ni si humburu baa Irikoy, za kaŋ ni go ciiti fo ra a banda? 	 Himahleh, khatpan tuh dawn kawmin, a taihilh a, Pathian na ngawn leng na kihta ka hia? kibang sapa hongawt uh.


Ize kaŋ si caram ya bine saray hari no nga baabo se, Forti mo no nyaŋo kaŋ n'a hay se. 	 Tapa hai a pa adingin lungkhamna ahi, amah piangsaknu adingin khatna.


A ciya binde, alwaati woodin ka koy jina, ay zanka jarey na saajaw te goyo ra. I boro jarey mo gonda yaaji, da koray, da biraw, da guuru kwaay ga gaay. Mayraykoyey mo go Yahuda dumo kulu banda _k'i batu__, 	 Huchiin hichi ahia huai hun akipanin, ka sikhate laka a kimkhat nasepna ah a pang ua, alak ua kimkhatin teipi, lum leh thalpeu leh sik puannakte a len ua; huan vaihawmmite Juda inkote nungah a om vek uh.


Amma ay g'araŋ ŋwaaray, nya-izey, araŋ ma suuru nda yaamaryaŋ sanno, zama sanni kayna fo no ay hantum araŋ se. 	 Himahleh, unaute aw, ka hawnngen hi, hasawtna thu ngai thei teitei un; na kiang uah thu tawmchik ka gelh ngal ua,


Beene wongu jama kaŋ go beena ra n'a gana bari kwaarayyaŋ boŋ, i goono ga bankaaray da lin baano kwaaray wak! kaŋ ga hanan. 	 Huan amah tuh vana om sepaih hon puan malngat hoih leh, a ngou leh siang, silha sakol kang tungah tuangin ahonjui ua.


Rabbi ne Saytan se: «D'a-ta day, ni ga faham d'ay tamo din Ayuba? A cine si no ndunnya ra kaŋ toonante no, adilante* mo no, kaŋ ga humburu Irikoy ka banda bare ilaalo gaa mo. Hala sohõ mo a goono ga nga cimo gaay, baa kaŋ day ni n'ay zukku hal ay ma gaaba nd'a k'a halaci sabaabu kulu si.» 	 Huan TOUPAN Setan kiangah, Ka sikha Job na ngaihtuah ngei hia? amah banga hoihkim leh mi tang, Pathian kihtaa hoihlou mudah leiah lah kuamah a om ngal keia: amah siatna dingin hon tangsak mah lechin, a ginomna a len chinten hi, a chi a.


Amma boro hanno ga muraadu hanno yaŋ soola, Muraadu hanney gaa mo no a ga sandandi. 	 Mi thilphal bel thilphal lam thilte a ngaihtuah: huchiin thilphal lam thilte ah a om gige ding.


I salaŋ mo Rabbi Kundeykoyo windo alfagey da annabey se ka ne: «Ay ma hẽ handu guwanta ra k'ay boŋ fay waani, sanda mate kaŋ ay te za jiiri boobo din?» 	 Sepaihte TOUPA ina siampute kiang leh jawlneite kianga thu vagen dingin. Hiai kum tampi sung ka nahihsa bangin, kei leh kei kihihtuamin, a kha ngana ah ka sunin an ka ngal diam? chiin.


Haya din mo ga laala no Irikoy diyaŋ gaa, hal a na Israyla kar. 	 Huan huai thilah Pathian a kipak ta keia; huchiin Israelte a gawtta hi.


Amma sohõ araŋ goono ga fooma araŋ boŋbeera ra. Fooma wo dumi kulu ilaalo no. 	 Himahleh na kiotsaknate uh na suang zaw ngal ua, huchibang suanna tengteng tuh gilou ahi.Huchiin kuapeuh thilhoih ding thei a hihtuanlou tuh amaha dingin khelhna ahi.


Ni farga ni fonda moora sabbay se, Kulu nda yaadin ni mana ne: «Ay g'ay bina kaa.» Ni kambe gaabo taji, Woodin sabbay se no ni mana zaŋay. 	 Na paina lampi sau jiakin na gima; ahihhangin, Lametna himhim a om kei, na chi ngal keia: na hatna halhsakna na mu-a: huaijiakin na bahta kei hi.


Samuwila ne: «Ifo se binde kaŋ ni g'ay hã, za kaŋ Rabbi fay da nin, a ciya ni yanjekaari mo? 	 Huan, Samuelin, huchia TOUPAN a honlehngatsana na melma a honghita chih thei gige kawma bangdia thu hondong?


ka ne: «Woodin ma mooru ay, ay Irikoyo jine, ay ma woodin te. Ay ma borey wo kuro haŋ, wala? Ngey kaŋ yaŋ koy ka ngey fundey daŋ kataru ra. Zama i kand'a nda ngey fundey kataru.» A sabbay se no Dawda wangu k'a haŋ. Haŋ kaŋ sooje hinza din te nooya. 	 Hiai ka hih, ka Pathianin honphal kei hen: a hinna uh lauhuainaa koih hiai mite sisan ka dawn ding hia? amau lah a hinna uh lauthawnna tohin a hontawi uh ahi ngala, a chi a. Huaijiakin a dawn nuamta kei hi. Hiai thilte huai mi hat thumten a hih uh.


Dawda mo ne Acis se: «Ni bay mo haŋ kaŋ ay, ni bannya ga te.» Acis ne Dawda se: «Ay ga ni ciya ay doogaro hal abada.» 	 Huan, Davidin Akis kiangah, Aw leh, na sikha thilhihtheihdan na thei mai ding, a chi a. Huan, Akisin David kiangah, A hoih ve, kei honvengpa dingin ka honbawl den ding, a chi a.


Ay mo go ga hantum ni se hala ni ma sanno kaŋ i na ni dondonandi nd'a din tabbatandiyaŋo bay. 	 tumaa thu nang honhilh uh a dik ngelngel hi chih na theihna dingin.


Amma waato kaŋ ay ga kani ay kaayey banda, kala ni m'ay sambu Misira laabo ra ka kond'ay ka fiji ay kaayey saara ra.» Yusufu ne: «Ay ga te mate kaŋ ni ci din.» 	 Hon suangte kianga ka ihmut hun chiangin, nang Aigupta gam akipan na hon jawngkhe dinga, amaute vuina mun ah na honvui zaw ding ahi, achia. Huan, aman, na chih bangin ka honhih ding hi, achia.Huan, aman, ka kiangah kichiamin leh, achia: huchiin, a kiangah a kichiamta hi. Huan, Israel lukhung siin a kunta a.


Ay g'i kar da balaaw, k'i tubo ta i gaa. Ay ma dumi fo te ni do kaŋ ga beeri nd'ey, kaŋ ga gaabu nd'ey mo.» 	 Hiin ka gawt dinga, ka in-gam sak dinga, nangmah ah a sang ua thupi leh thilhihthei jaw nam ka bawlkhe zo mai ding, a chi a.


Day, waati kaŋ i g'araŋ gurzugandi kwaara woone ra, araŋ ma zuru ka koy afa kaŋ ga maan din do. Zama haciika ay ga ne araŋ se: za araŋ mana Israyla* izey kwaarey kulu gana ka ban, kulu Boro Izo ga kaa. 	 Huchiin, hiai khuaa hon gawt chiangun, kho dangah taisan un; chihtaktakin ka honhilh ahi, Mihing Tapa a hongpai main Israel khuate tuh na na sik suak kei ding uh.


Ayuba binde bu da zeenay, a kungu nda ndunnya. 	 Huchiin Job a sita a, a tek mahmah, nite a tam mahmah ngala.


Rabbi ga may hal abada abadin. 	 TOUPAN tangtawn tangtawnin vai a hawm ding.


da Helkat da nga kuray nangey, da Rehob da nga kuray nangey, birni taaci nooya. 	 Helkath khua a kim a velte toh, Rehob khua a kim a velte toh, khopi li.


I ne Musa se: «Ni tamey na soojey kaŋ yaŋ go i kambe ra kabu. Baa boro folloŋ mana gaze iri do. 	 Mosi kiang ah, Na sikhate'n ka khut ua om kidou mite ka sim ua, kuamah kimlou ka om kei uh.


D'iri ga bay mo kaŋ a goono ga maa iri se, iri ga bay kaŋ iri ga du haŋ kaŋ iri ŋwaaray a gaa, hay kulu kaŋ no. 	 Huchiin, bangpeuhmah i nget tuh a honngaih khiaksak chih i thei leh, a kianga i thil nget tak tuh i muta chih i thei hi.


Ize wayboro kulu mo kaŋ gonda nga wane laabu kaŋ tubu no, Israyla izey kunda kulu do, i m'a hiijandi a baabo dumo kunda ra boro fo se. Yaadin gaa Israyla izey ra boro fo kulu ga du nga kaayey wane tubo. 	 Huan, Israel suante lak a gouluah pen ding tanu peuhpeuh Israel suante'n a pi-leh-pute uh gam a luah chiat zel theihna ding un a pa nampih lak a mi ngei zi ahi ding ahi.


Man gaa sabaabo kaŋ se araŋ goono g'ay borey kankam, Araŋ goono ga talkey moydumey ziiri ganda nda gaabi mo? Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. 	 Bang achia ahia ka mite na at ua, tagahte mai na gawijan uh? achia.


Ay mana ŋwa a gaa ay seew jirbey ra. Ay mana lamb'a gaa waati kaŋ ay ziibi, ay mana kaa a gaa mo ka sarga buuko fo se. Amma ay na hanga jeeri Rabbi ay Irikoyo sanno se. Mate kulu kaŋ ni n'ay lordi nd'a, yaadin cine mo no ay te. 	 Ka dah lai un huaia ka ne kei ua, ka buah lai un ka thehthang sam kei ua, misi tuam dingin leng ka pe kei un; TOUPA ka Pathian uh aw ka dawp ua, na thu honpiak tengteng bangin ka hih uhi.


Ay si sanni boobo ci araŋ se koyne, zama ndunnya koyo go kaa, a sinda hay kulu ay do mo. 	 Na kiang uah thu ka gen nawn ngel kei ding, khovel lal a hongpai dek ngala; aman tuh keimah ah bangmah himhim a neikei hi;himahleh, ken Pa ka it chih leh, Pain thu honpiak bang jelin thil ka hih chih, khovelin a theihna ding uh ei ve. Ding di ua, hiaia kipan i pai ding uh.


Eliyezar bu, a sinda ize aruyaŋ, kala day ize wayyaŋ. Ngey mo, i nya-ka-fo-siney n'i hiiji, Cis ize arey nooya. 	 Huan Eleazar a si a, tapate neilouin, tanute kia a nei a; huan Kis tapa a unaute un jiin a nei uh.


Babila borey te Sukkot-Benet. Kuta borey mo te Nergal. Hamat borey te Asima. 	 Babulon miten Sukkoth-benoth a bawl ua, huan, Kuthten Nergal a bawl ua, huan, Hamathten Asima a bawl ua,


Ay n'ay sajeera daŋ beene buru ra. A ga ciya in da ndunnya game ra alkawlo seeda. 	 Meiah ka sakhituihup ka jamsaka, huai kei leh lei kala thukhun chiamtehna ding ahi ding.


Saaya kaŋ cine Israyla borey di kaŋ Abimelek bu, boro kulu soobay ka koy nga kwaara. 	 Huan, Israelten Abimelek a si chih a jak tak un, mi chih amau in lam chiat ah a paita uhi.


Araŋ mo, Etiyopi borey, Araŋ bumbey i g'araŋ wi d'ay takuba. 	 Nou Ethiopiate leng, ka namsaua thaha om ding na hi uhi.


«A dooru ay gaa kaŋ ay na Sawulu daŋ a ma ciya bonkooni, zama a bare ka fay da ay ganayaŋo, a mana ay lordo toonandi.» Samuwila mo futu, a hanna ka jinde tunandi Rabbi gaa. 	 Saula kumpipa dia ka naseh ka sik hi: a honjui lai hon nungngat sanin ka thupiak bangin lah a hih ngal keia, a chi a. Huan, Samuel a heha, jankhuain TOUPA a sam hi.


Amma yeejo hamo d'a kuuro d'a wuro, ni m'i ton da danji gata banda, zunubi se sargay* no. 	 A bawngtal sa leh, a vun leh a ek jaw, khopo lamah mei in na hal ding hi, khelhna thillat ahi.


Rabbi ne Musa se: «Ma woone hantum tira fo ra, zama i ma fong'a se. Ni m'a ci mo Yasuwa hangey ra: ay ga Amalek fonguyaŋ tuusu pat! beena cire.» 	 Huan TOUPAN Mosi kiangah, Theihgigena dingin hiai laibu ah gelh in huan Joshua bil ah gen nawnin: van nuai akipan Amalek theihgigena ka koih mang sipsip ding a hih jiakin, a chi hi.


Isakar hirro gaa mo, wayna funay ka koy wayna kaŋay kambo, Zabluna baa no. 	 Issakarte tan toh kigiin suah leh tum lam tankhat Zebulunte tan ahi.


Boro izo, man no reyzin* bundu bisa tuuri cindey wane, reyzin kambe mo, man no a bisa saajo tuuri zugey ra wane? 	 Mihing tapa, gammang nuaia sing laka Grep gui sing dang sangin bang ahi aleh?


Yawey n'a gaabo ŋwa, nga wo mana bay a gaa. A gonda hamni kwaaray nangu waani-waani nga boŋo gaa, Woodin mo, a mana bay a gaa. 	 Mikhualten hatna a gai ua, aman a theikei: ahi, a tung koilailai hiamah mulkang a om, a theikei hi.


Aliyuda na Eliyezar hay, Eliyezar na Mattana hay, Mattana na Yakuba hay, 	 Eliudin Eleazar a suanga, Eleazarin Mathan a suanga, Mathanin Jakob a suanga;


Waato din gaa, Abner na Yowab ce ka ne: «Takuba ga ŋwa hal abada no? Ni mana bay kaŋ kokor banda a ga ciya bine forti no? Waati fo no ni ga ni borey lordi ka ne i ma bare ka fay da ngey nya-izey ganayaŋ?» 	 Huchi in Abner in Joab a sam a, Namsau in a vat gige sin ahia? A tawplam chiang in a hong lungkhamhuai mahmah ding chih na theikei maw? bangtan ahia mipite a unaute uh delh kik nawn ding a hilhlou a na om sin? a chi a.


Irikoy na seeda kaŋ iri te Almasihu boŋ tabbatandi araŋ game ra 	 Huchibangin Kris thu ka theihsak pen noumau ah hihkipin a om hi;


Kala Dawda na nga wande Bat-Seba kunfa nda tilas. A furo a do ka kani nd'a. Kal a na ize alboro hay a se k'a maa daŋ Suleymanu. Rabbi ga baa r'a mo. 	 Huchi in David in a zi Bath-seba a lungmuan a, a kiang ah a lut a, a luppih a, huan, tapa a suang a, a min in Solomon a sa hi.


Yahuda bonkoono Yehoyacim, Yosiya izo koytara jiiri taacanta ra no, sanni woone fun Rabbi do ka kaa Irimiya do ka ne: 	 Huan, hichi ahia, Juda kumpipa Josia tapa Jehoiakim lal kum lina ah hiai thu TOUPA kiang akipan Jeremia kiangah a hongtunga:


A ciya, alwaato kaŋ Israyla bonkoono na tira caw, a na nga kwaayo tooru. A ne: « Ay ga ti Irikoy no, kaŋ ga wi ka funandi, hala nda boro wo ma donton ka ci ay se ya boro wo yayandi nga jiraytara gaa? Amma wa faham, ay g'araŋ ŋwaaray, araŋ ma di mate kaŋ cine a ga yanje ceeci nd'a ay gaa.» 	 Huan, Israel kumpipan huai lai a sima hichi ahi a, a puan a botkeka, mite hihlum thei a, hingsak nawn thei sek Pathian hia ka hih, hiai mi in phak hihdam dinga ka kianga a honsawl mawkmawk? Ngaihtuah unla, ka tungah thusia a zong hi chih thei dih ua, a chi a


Amma Rabbi ya naanaykoy no. A g'araŋ sinji k'araŋ wa da Izefuto. 	 Himahleh, Toupa tuh a muanhuaia, aman tuh a hihkipin mi gilou lakah nou a honveng ding hi.


Nga mo, za kaŋ i n'a lordi nda gaabi yaadin cine, a n'i daŋ kaso ra hala jina haray. A na bakayaŋ* daŋ cey gaa k'i haw. 	 Huchitela thu a piak jiak un aman tuh tanna sungnungjaw ah a khuma, a khe uh singkol a bunsak hi.


M'a beerandi, a ga ni daŋ jina. A ga ni no darza waato kaŋ ni n'a ganday. 	 Amah pahtawi inla, a man nang honkaisangsak ding: zahtakna a hontun dia, amah na kawi laiin.


Hinkoyey takubey no ay ga naŋ i ma ni jama zeeri nd'ey, I kulu ndunnya dumey koyyaŋ no kaŋ ga humburandi. I ga Misira boŋbeera hasara, a jama kulu mo ga halaci. 	 Na mite ka puksak ding, galhatmite namsauin, namte laka kihtakhuai pente ahi uh, a hihse ding uh. Aigupta mite thupina, a mipite tengteng a hihmang ding uh.


Yesu n'a hã ka ne: «Mate ni maa?» A tu ka ne: «Iri ya jama no.» (Zama follay boobo no a banda.) 	 Huan, Jesun, Na min bang ahia? chiin, a donga. Huan, aman, Nuai, a chi a, a sunga dawi tampi a lut jiakin.


Da malaykey ga koy, i kambu taaca ga koy jina tak-tak, diraw ra mo i si bare, amma nango kaŋ moyduma miila, noodin no i ga gana. I go ga dira, i si bare. 	 A pai chiang un sikliin a pai thei ua, apai un leng akihei ngei kei uh; himahleh a masa ngatna lam a jui jel uh, a pai un a kihei tuan kei uh.


Borey kaŋ di mo dede mate kaŋ follokomo te ka du baani. 	 Huan, a theiten dawi mat a hihdamdan thu a maute a na hilh ua.


Kala Rabbi ne ay se: Baa Musa nda Samuwila no ga kay ay jine, i day si du ka te ay bina ma bare ka ye dumi woone wo do haray. M'i moorandi hala naŋ kaŋ ay si di ey, i ma ngey koyyaŋ te! 	 Huan, TOUPAN ka kiangah hichiin a chi a: Mosi leh Samuel ka maah hongding mahle uh, ka lungsim hiai mite lam a ngatuan kei ding. Ka muh phak louhah delhkhia inla, paimang uhen!


Iway cindi yagganta na Malloti di, da nga izey da nga nya-izey, i boro way cindi hinka no. 	 Sawm leh kuaveina Malothi tungah, a tapate leh a unaute sawm leh nih;


I goono ga ne: «E! Manti windey cinayaŋ alwaati maan bo? Gallu woone wo, hinayaŋ kusu no, iri mo hamyaŋ no.» 	 Inn lam hun ahi naikei hi; hiai khopi sa-ui bel ahi a, eite a sa I hi uh, chite,


Kala alfaga beero Azariya, Zadok windi boro, a tu bonkoono se ka ne: «Za kaŋ jama sintin ka kande ngey nooyaŋey Rabbi windo ra, iri ŋwaaro wasa iri se, hala iri na iboobo cindi, zama Rabbi na nga borey albarkandi. Ibooba kaŋ cindi jisante neeya.» 	 Huan, Zadok mi siampu heutu Azariain a dawnga, Miten TOUPA ina thilpiak a hontawi tung ua kipanin I ne ne jel ua, I deihkhop ua, a om ekok lai hi; TOUPAN mite vual a jawl jela, hiaia om ekok laiteng I khamval uh ei ve, a chi a.


Waato kaŋ i kaa ka to Misiya jarga, i ceeci ngey ma koy Bitiniya laabo ra, amma Yesu Biya mana yadda i se. 	 Huan, Missia gam kiang a tun un Bithinia gama lut a tum ua; himahleh Jesu Khain a phal kei hi.


Annabey boŋ sanni no, Ay bina dooru. Ay biriyey kulu go ga jijiri, Ay ciya sanda boro kaŋ bugu, Sanda boro kaŋ duvan* hin a, Rabbi nda nga sanni hanantey sabbay se. 	 Jawlneite tungtang thu pen, ka sungah ka lungtang a puakkham hi, ka guh tengteng a linga, zu kham bang mai ka hi, juin a zelh zoh mi bang maiin, TOUPA jiak leh a thu siangthou jiakin.


Iri si fooma nda boro fo goy kaŋ bisa iri hirro me. Amma iri goono ga bine daŋ araŋ cimbeero ma tonton ka beeri hal iri ma du tontoni araŋ game ra iri hirro me. 	 Ka tehna hun val uh, midang sepgimte jaw, ka suang kei ua; na ginna uh a khandan bang jelin, na lak ua ka louma uh nakpitaka hihletin leh om chih lametna ka nei jaw uhi,


Amma Yesu ne: «Daahir ay ga ci araŋ se: i si annabi kulu ta nga laabo ra. 	 Huan, amahmahin, Chihtaktakin, ka honhilh ahi, Jawlnei kuamah amah kholamah min a kipahpih ngei kei.


Zama a ga iri naamey bay, A ga fongu mo kaŋ iri ya laabuyaŋ no. 	 I pumpi kibawldan a theia, leivui lel I hi chih a theih jiakin.


a ga ciya, hala day bonkoono futa tun, hal a ma ne ni se: ‹Ifo se no araŋ maan birno yaadin cine wongu teeyaŋ se? Araŋ mana bay kaŋ birno cinaro boŋ borey ga hay bo? 	 A hong heh guih a, Bangdia sual ding a huchibang a kho bul chin a hoh na hi ua? Kulh a kipan in a hon kap ding uh chih theilou na hi uh maw?


Ni binde, boro izo, ma bu baray te Tir se. 	 Nang, mihing tapa, Tura kho suna la phuak inla,


Hala day daahir boŋbeeray no araŋ goono ga cabe ay se, Ka cabe kaŋ ay masiiba no ga ti ay taali dakeyaŋo sabaabu, 	 Kei demin nou kiliansak petmah ve nuchin, ka minsiatna ka tungah gen ven uchin:


Kala Babila bonkoono wonkoyey kulu furo ka goro kwaara Bindo Meyo gaa. Ngey neeya: Nergal-Sarezar, da Samgar-Nebo, da Sarsecim kaŋ ga ti mantawey jine funa, da Nergal-Sarezar kaŋ ga ti safarko beero, da Babila wonkoy cindey kulu i banda. 	 Huan, hichi ahia, Jerusalem a lak un Babulon kumpipa heutute tengteng a hong lut ua, kongpi laita ah a tu ua, Nergal-sherezer te, Samgar-nebo te, Sarsekim Rab-sari mi nergal-sarezer Rabmag mi leh Babulon kumpipa heutu dang tengtengte toh.


Amma Yonana tun, ga ba nga ma zuru Rabbi se ka koy Tarsis ka tugu. A zulli ka do Yaffa ka hi fo gar kaŋ ga koy Tarsis. A binde na nga nooro bana ka furo hiyo ra zama nga ma koy i banda Tarsis. A goono ga zuru Rabbi se. 	 Himahleh Jona bel TOUPA maa kipan Tarsis ah tai mang dingin a thou a; huan, Joppa khuaah a hoh suka, Tarsis juan ding long a mua; huchiin, atuan man a piaa, TOUPA maa kipan Tarsis juan dingte toh hoh dingin longah a lut suk hi.


Zama yaadin gaa sanno wo cimi no kaŋ ne: ‹Boro fo go ga duma, boro fo mo go ga wi.› 	 Khatin a tuha, midang in a la hi, chih thu, huai ah a dik ngel hi.


Woodin boŋ no alfaga beero da faada arkusey kulu ga te ay se seeda. I do mo no ay du tirayaŋ Damaskos nya-izey se. Noodin mo ay goono ga koy zama ya borey di ka kand'ey Urusalima hawante, zama i ma ciiti nd'ey. 	 Siampu Lianpen leh upate tengtengin leng huai thu hontheihpih thei hi, amau akipanin leng unaute piak dingin lai ka mu hi, huan, Damaska khua a om peuhmah, a sawi ding un, hensa a Jerusalem khua a pi dingin ka hoh hi.


A na i almaney nooyandi gari se, I alman kurey mo, beene maliyaŋ n'i ton ka wi. 	 A ganta u leng gial kiangah a pia a, a ganhonte uh kek sa velvol kiangah a pia hi.


Batukoy fuwey kaŋ go meyo gaa, ihinza no wayna funay kambo gaa haray. Ya-haray kambo mo gaa gonda ihinza. I kulu beeray folloŋ no, i casante ganjey mo kambu woone da ya-haray kambo, i kulu neesiji folloŋ no. 	 Huan suahlam kongpi vilna dantante langkhat langkhat ah thum tuaktuak ahi a, a thum un a kikim vek uh ahi: huan, bangkate leng langkhat langkhata te a kikim ahi.


Ma ne: A go, yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Gallu kaŋ ga kuri mun nga bindi ra, a saaya ga kaa. A goono ga tooruyaŋ te nga boŋ se mo, kaŋ ga nga bumbo din ziibandi. 	 Huan a kiang uah, TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: khopi, a hun hongtunna dinga amah sunga sisan suah leh amah kihihnin dinga milim bawl:


Da boro ga salaŋ da ciine waani, kala ngey boro hinka, wala a ma si bisa ihinza. I ma salaŋ afo-fo, boro fo mo ma feeri. 	 Kuapeuhin pau theihlouha thu a gen uleh, nihin hiam, a tampenin thumin hiam hi leh, kikhel jel inleng hi hen.


Manti bonkooney muraadu no, ya Irikoy bora, Manti bonkooney muraadu no i ma duvan* haŋ, Wala mo manti koy kayney wane no i ma ba baji! 	 Kumpipate ading ahi kei, Aw Lemuel, uain dawn kumpipate ading ahi kei; Zu khauh koia om ahia, chih leng lalte ading ahi sam kei.


Nga mo kaŋ goono g'iri tabbatandi araŋ banda Almasihu ra, nga kaŋ n'iri suuban mo, ga ti Irikoy. 	 Huan, Krisa noumau toh honhihkippa leh kou honsawlpa Pathian ahi;


Ni korfey yogol, Hal i si hin ka hiyo tuuri tiksa gaay a ma boori, I si hin ka hi zaarey feeri mo. Saaya din no borey ga wongu arzaka boobo fay, Baa fanakey ga wongu arzaka ku. 	 Na khaute tuh kolsakin a om dinga; a puanjak peu bul uh lah a kipsak theikei ua, puanjak lah a jak theikei uh; huai laitakin gallak sum tampi hawmin a oma; khebaiten leng gallak sum a lata uhi.Huai khuaa mi omin, ka chi a na, chi kei dinga, a sunga mite tuh khelh ngaihdamin a om ding uhi.


Borey kaŋ yaŋ ga koy tam ga hẽ, Borey kaŋ yaŋ ga maamari hirri Nil isa ra mo ga baray. Borey kulu kaŋ yaŋ ga taaru daaru haro boŋ mo, I gaa londey ga bu. 	 Ngamanmi te leng a kap ding ua, Nile luia ngakuai khaimi tengtengin a awm uh a kitum ding ua, tuia lenpi jak sekte a thadahgawpta ding uh.


Waati kaŋ boro laaley ga kaaru, jama ga tugu, Amma waati kaŋ i ga halaci, adilantey ga tonton. 	 Mi gilou a thoh chiangin, mite a bu ua: himahleh a manthat chiangun, mi diktat a pung hi.


Rabbi salaŋ Musa se koyne ka ne: 	 Huan TOUPAN Mosi kiangah thu a gena,


Ay mo, waato kaŋ ay di araŋ mana ay faaba, ga ti ay mo n'ay fundo neera. Ay daŋandi ka koy ka Amon izey wongu. Rabbi mo n'i daŋ ay kambe ra. Ifo se no hunkuna araŋ kaa ne ka ne araŋ g'ay wongu?» 	 Huchiin non honkhe nuamkei uh chih ka theih tak in, sih khawk salou hialin ka panga, Amon suante sual dingin ka kuana, hichiin TOUPAN amaute ka khut ah a honpiaa: huai jiakin bangdinga honsual dinga tunia hongkuan na hi ua? a chi a.


A bannyey n'a sambu torko ra ka kond'a Urusalima. I n'a fiji nga saara ra a kaayey banda Dawda birno ra. 	 Huan, Megiddo khuaah a tai luta, huaiah a sita hi. Huan, a miten Jerusalem khuaah kangtalai in a paipih ua, amah hanah, a pi leh pute lakah David khopi ah a vui uh.


Jirbey din ra i ga sintin ka ne tondi kuukey se: ‹Wa kaŋ iri boŋ!› I ma ne tudey mo se: ‹W'iri daabu!› 	 Huai hun chiangin, miten, tangte kiangah, Hondelh un, a chi ding uh, mualte kiangah, Honkhuh un, a chi ding uhi.


Zabluna izey neeya, i almayaaley boŋ: Saredu, Saredu izey jama baaba; da Elon, Elon izey jama baaba; da Yaleyel, Yaleyel izey jama baaba. 	 A innkuan uh kizomdan bang zel a Zebulun suante: Sered suante Seredte: Elon suante Elonte: Jaleel suante Jaleelte ahi uh.


D'ay goono ga follayey gaaray da Baalzabula dabaro, araŋ izey binde, may dabari no i goono ga follayey gaaray d'a? Woodin sabbay se, ngey wo ga bara araŋ se ciitikoyaŋ. 	 Huan, kei Beelzibul jiaka dawite delh khia ka na hih leh, na tate un kua jiakin ahia a na delh khiak jel uh? Huaijiakin amau noute honvaihawmsak dingte ahi ding uh.


Kulu nda yaadin Israyla izey ga baa danga teeku me gaa taasi cine, kaŋ ga bisa neesiyaŋ wala kabuyaŋ. A ga ciya mo, nango din kaŋ i ga ne i se: «Araŋ wo manti ay jama no» -- noodin no i ga ne i se: «Irikoy fundikoono izeyaŋ.» 	 Na unaute uh, Ammi kiangah gen un; na sanggamnute uh, Ruhama kiangah.


Bora m'a nooyaŋo kaa a gaa, danga: nooyaŋ kaŋ i ga salle Rabbi se danji gaa. Woodin ga ti: gunde ra maano, da maani kulu kaŋ go teelo gaa, 	 Huan, huai a a thillat pen a lan ding a, TOUPA a dia mei a thillat tak; a sungkua thau leh a gilboh tengteng leh,


Ni n'a daabu nda teeku guusuyaŋ sanda taafe cine, Harey kay tondi kuukey boŋ. 	 Nang leilung tuh thukpi puan bangin na silhsaka; tuite tang tungah tekhawng a om pheuphou hi.


Yowab binde, waato kaŋ a di i na daaga sinji nga se jina nda banda, kal a na Israyla sooje hanney kulu suuban i ma soola ka kubay da Suriyancey. 	 Huchiin a malam leh nunglamah a honsual sin uh chih Joabin a theihin Israel mite laka mi a hoih tata a tel khiaa, Suria mite sual dingin a nakijak uhi.


Zama i g'i dumbu da waasi sanda subu cine. I ma lakaw mo sanda kobto tayo. 	 Loupa bang in at paihin a om zok ding ua, louhing bang in a vuai ding uh ahi ngal ua.


Musa ne Firawna se: «Ma te darza ay boŋ. Nin no ga suuban saaya kaŋ no ay ga ŋwaaray nin da ni bannyey da ni borey se, i ma balancawey halaci ni se, nin da ni windey. I si cindi mo kala isa ra hinne.» 	 Huchiin TOUPAN Mosi kiangah, Aron kiangah, luinak neite tung leh, luite tung leh, tuichinte tungah na chiang toh na khut lik inla, Aigupta gam tungah ute honpai tou sakin, chiin, a chi hi.


Gaa no soojey na hi kayna korfey dumbu ka hiyo taŋ. 	 Huchiin, sepaihten longneu khaute a attat ua, a khahta uhi.


Zama bi cin Irikoy, kaŋ ay ya a wane no, kaŋ se ay goono ga may mo, a malayka no kay ay jarga. 	 Amah Pathiana ka hih, a na leng ka sep, amah angel tuh tujanin ka kiangah a hongdinga, ka kiangah,


May no k'iri baaro cimandi? May se mo no Rabbi kamba bangay? 	 I thugen kuan a uma? Toupa khut kua kiangah ahia a kihil?


Ay n'a no alwaati mo hal a ma tuubi, amma a si ba nga ma tuubi ka fay da nga zinayaŋo. 	 Huchiin amah a kisikna dingin hun ka pia a; huan a mingaihna khelhna tuh a kisik nuam tuan kei hi.


Kala day ni ma haggoy da ni boŋ. Ma haggoy mo da ni bina da himma, hala ni ma si dinya hayey wo kulu kaŋ ni moy jin ka di. I ma si fatta ni bine ra mo kala ni fundo ma to nga me. Amma ni ma ni izey da ni haamey bayrandi nd'ey. 	 Abangabang hi heh, pilvang unla, ngentel takin kikem peuhmah phot un; huchilouin jaw na mit un a thil muhte na mangngilh ding ua, na damsung un na lungtangua kipan a mang kha ding hi; na tate uh leh na tute uh sinsak un;


Sohõ binde, i ma ngey kaaruwatara da ngey bonkooney buukoy kaa ay jine k'i moorandi ay. Ay mo ya goro i game ra hal abada. 	 Tua kipan in huknate, a kumpipa uh luangte keia kipana gamlapi ah koihmang leh uh; huan a lak uah khantawnin ka teng ding.


I mayray harey d'i goray do ga ti Betel da nga kawyey, da Naaran kaŋ go wayna funay haray, da Gezer da nga kawyey kaŋ go wayna kaŋay haray, da Sekem da nga kawyey ka to hala Ayya nda nga kawyey. 	 Huan a neihte uleh a tennate uh Bethel leh huaia khuate ahi, suahlamah Naaran, tumlamah Gezer, huaia khopite toh, huaia Azzah leh khopite tanin:


Baaro maayaŋo n'iri biney pati. Bine-gaabi kulu mana cindi boro kulu ra araŋ sabbay se. Zama Rabbi araŋ Irikoyo, nga no ga ti Irikoy beena ra beene, da ganda ndunnya ra mo. 	 Huai ka najak tak un ka lungtangte uh a zul khina, noute jiaka lunglau lou himhim a om kei uh: TOUPA na Pathian u lah tunglam van ah leh nuailam lei ah Pathian ahi ngala.


Boro kulu kaŋ ga nzarfu nda guuru-say nooyaŋ salle mo kand'ey ka no Rabbi se. Boro kulu mo kaŋ gonda jitti bundu nga do goy kulu se, saajawo wo wane, i kand'a. 	 Michih dangka leh daal lat lanten TOUPA thillat a hon tawi ua: huan michih, nnasepna hihna ding himhim singgi sing a hon tawi uhi.


Haw fo kaŋ ga gaabu nd'a ga fun ay lordo boŋ. Sohõ mo ay ga ciiti dumbu i se.» 	 Huih hat lua, ka thuin a hongtung sin ahi: tuin leng a tung thu uh ngaihtuahpa kei ka hi, chih ahi ding.


Kala hari haw bambata fo tun k'i gar teeko ra, k'i daabu nda hari bondayyaŋ, amma Yesu wo goono ga jirbi. 	 Huan, ngaiin, dil ah huihpi thupi tak a hongnunga, huchin, tuikihawtin long tuh a honvuk noinoi a; amah lah a ihmu a.


Irikoy nangora jinayey kulu, a saajawey kulu ra, d'a loley, da batama loley kulu, guuru-say no ni g'i te d'a. 	 Biakbuka vanzat tengteng huai a nasepnaa tengteng leh, huaia pin tengteng leh, huangsunga pin tengteng, dal ahi ding hi.


A na nga kaay waybora Maaka kaa koytara kaŋ i n'a daŋ din ra mo, zama waybora na kazaamataray wayboro himandi te, bundu tooro wane. Asa na nga kaayo wane tooro din pati-pati k'a ton Kidron gooro ra. 	 Huan, a nu Maaka leng, milim kihhuai mahmah Asehr a bawl sak jiakin, a kumpinu hih a tawpsaktaa; huan, Asain a milim bawl a satpuka, kidron luiah a hal hi.


Da ni ye ka kaa Hina-Kulu-Koyo do, ni ga tonton, Hala day ni na adilitaray-jaŋay hibandi ka moorandi ni nangora gaa, 	 Thilbangkimhihthei kianga na kik nawn leh, lam kipin na om ding hi; na puaninte akipana gamla pia diktatlouhna na koih mang leh.


Waato kaŋ a na sanni woodin ci ka ban, gaa no a na garbay biriyo furu k'a kaa nga kambe ra. Nango din mo, i n'a maa daŋ Ramat-Lehi. 	 Huan, hichi ahia, thu a gen khit takin a khaguh tawi a paia: huan, huai mun bel Ramathlehi a nachita hi.


Wa haggoy araŋ ma s'araŋ adilitaray te borey jine, zama i ma di se. Zama da yaadin no, kulu araŋ sinda alhakku fo araŋ Baabo kaŋ go beena ra do. 	 Na thil hoih hihte uh mi muh dingin, mihing mitmuha hihlou dingin pilvang un; huchilouin jaw na Pa uh vana om kiangah kipahman na neikei ding uh.


A ga ciya mo, waati kaŋ Rabbi kande nin Kanaanancey, da Hittancey, da Amorancey, da Hibancey, da Yebusancey laabo ra, wo kaŋ Rabbi ze d'a ni kaayey se ka ne nga ga ni no laabu kaŋ ga wa nda yu bambari, saaya din no ni ga goy woone haggoy handu woone ra. 	 Hichi ahi ding TOUPAN Kanante, Hitte, Amorte, Hivte leh Jebuste gam nou honpiak dinga na pipute uh kianga a kichiamna, bawngnawitui leh khuaijua luang gam a hontut chiangin, hiai silbawl hiai khain na hih ding uh.


A ne i se: «Ya araŋ Lawi borey, wa maa ay se: sohõ kala araŋ ma araŋ boŋ hanandi. Araŋ ma Rabbi, araŋ kaayey Irikoyo windo mo hanandi. Araŋ ma ziibo kaŋ go Nangu Hananta ra ku. 	 Nou Levite aw, ka thu ngaikhia un; noute kihihsiangthou phot unla, huan, TOUPA, na pi leh pute uh Pathian in hihsiangthou unla, mun siangthou akipan ninte pai khia un


Amma zeeban bambata fo mo go no koyne kaŋ gonda fata bambatayaŋ, a hamno mo iboobo no. Kala tuuri tiksa din na nga kaajey salle ka koy zeebano din do. Tuuro na nga kambey mo salle ka koy a do haray noodin laabo ra, nango kaŋ i n'a tilam din, zama zeebano din ma nga haŋandi. 	 Muvanlai lianpi dang a om nawna, kha zapi leh mul bit tak a nei teia, huan, ngaiin, hiai grep kung amah lamah a zung a jama: a suanna mun akipanin amah lamah hiangte a pou khiaa, amah tuia a vak theihna dingin.


Ay g'ay humburkuma samba ni jine, ay ma dumi cindey kulu laakaley tunandi, ngey kaŋ yaŋ do ni goono ga koy. Ay ma naŋ ni ibarey ma banda bare ni se. 	 Kei kihtakna na maah ka sawl dinga, na hong tuna mite tengteng ka hihse vek dinga, huchiin na melmate tengteng nang kon nungngatsan sak ding hi.


Saamo goyo g'a fargandi gumo, Hal a si baa waani mate kaŋ nga te ka koy kwaara do. 	 Khopi-a hohna dan a theih louh jiakin, mi haite sepgimnain amaute laka michih a gimsak hi.


Danga a na hay kulu kaŋ _Irikoy__ Biya daŋ a bina ra deedando cabe -- Rabbi windo batamey, da fu-izey kaŋ yaŋ g'i windi kulu, da Irikoy windo jisirey, da sarti boŋ nooyaŋ jisirey. 	 A lungsima a lunggel bang tengteng, TOUPA in umsung intual lim, a kimdantan tengteng lim, Pathian ina sum koihkhawmna in lim, thil tan koih khawmna inlim a piaa;


Amma ay bora, kaŋ ciya adilante* _Irikoy jine__, cimbeeri ra no a ga funa . D'a ye da banda mo, ay fundo si maa a kaani.» 	 Himahleh, ka mi diktat tuh ginnain a hing ding; a nungtolh le bel, ka khain amah ah kipahna himhim a neikei ding, chih.Himahleh, ei jaw mangthang dinga nungtolh pawla pang I hi kei ua; hinna humbit dinga ginna nei pawla pang I hi jaw uhi.


Amma Rabbi na Firawna bina sandandi, a mana i taŋ mo. 	 A hihhangin TOUPAN Pharo lungtang a khausaka, amau a pai sak nuam kei hi.


Araŋ ma haggoy d'ay asibtey ka gaakuri cabe ay Nangoray Hananta se. Ay ya Rabbi no. 	 Ka khawlnite na tang ding ua, ka mun siangthou na zahtak ding uh ahi: Kei TOUPA ka hi.


Saaya din bonkoono lordi ka ne i ma moodabal-teekoy da handariya ceecikoy da ziimey da Kaldancey ce, zama i ma bonkoono hindirey ci a se. i binde furo ka kay bonkoono jine. 	 Huan kumpipan mitkhialdawitawite leh, bummite leh, aisanmite leh Kaldai mite, kumpipa a mang hilh dinga sap dingin thu a piaa. Huchiin a hong lut ua kumpipa maah a hong ding ta uhi.


Musa zumbu ka fun tondo boŋ ka kaa jama do. A na jama hanandi, i na ngey bankaaray nyuna mo. 	 Huchiin tanga kipanin mite kiangah Mosi a pai suka; huan a puante uh a sawp uhi.


Da nango kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga suuban ka nga maa daŋ din ga mooru ni se gumo, kala ni ma ham wi ni haw wala ni feeji kurey ra, wo kaŋ Rabbi na ni no. Ma te mate kaŋ ay na ni lordi nd'a. I yadda ni m'a ŋwa ni windo ra ni bine ibaay kulu boŋ. 	 TOUPA na Pathian un a min omna a seh ding na gamlet luah uleh, thu ka honpiak bangin TOUPAN a honpiak na gan hon uleh na belam hon lak ua na gou dingua, na hinna un a lunggulh lampang na in uah na ne ding uhi.


Kala Sawulu ne: «Ay na zunubi te. Ya ay izo Dawda, ni ma ye ka kaa, zama ay si ye ka hasaraw fo te ni se, za kaŋ ay fundo gonda darza ni jine hunkuna. A go, ay na saamotaray te, ay harta mo gumo.» 	 Huchiin Saulain, ka nakhialta hi; ka tapa David, hongpai nawn in: tunia na mitmuha ka hinna a manphat mahmah jiakin bangmah himhim ka hihta kei ding hi: ngai in, thil haihuai mahmah ka nahihtaa, ka nak khelh mahmah hi, a chi a.


Da alboro fo di wandiyo fo kaŋ mana te arwasu, a n'a di ka kani nd'a, hala mo i n'i gar, 	 Min nungak siangthou kham louh a muha, a mata, a luppih a muh uleh;


Alwaato din ra no ay ga ye ka kande araŋ, Waato din mo ay g'araŋ margu. Zama ay g'araŋ ciya maa hanno da sifayaŋ hari ndunnya dumey kulu game ra, Waati kaŋ ay ga ye ka kande araŋ ka fun d'araŋ tamtaray araŋ moy jine. Yaadin no Rabbi ci.» 	 Huai hun chiangin ka honla lut dinga, huai hun chiangin ka honkai khawm ding; leia mite tengteng laka min leh phatnaa nou ka honbawl ding jiakin, na mitmuh ua na saltanna ua kipana ka honpi nawn chiangin, TOUPAN a chi.


Yaa no Rabbi Kundeykoyo ci: Woodin sabbay se binde, za kaŋ araŋ man'ay sanney gana, 	 Huaijiakin sepaihte TOUPAN hichiin a chi: Ka thu na ngaihkhiak louh jiak un, ngaihdih ua,


Yahuda izey binde na Urusalima wongu, i n'a ŋwa mo. I n'a kar da takuba ka danji daŋ birno gaa. 	 Huan, Juda suanten, Jerusalem khua a dou ua, a la ua, namsauin a sual ua a khopi a hal uh.


Ya Rabbi Kundeykoyo, Ma si naŋ borey kaŋ ga hangan ni se yaŋ ma haaw ay sabbay se. Ya Israyla Irikoyo, ma si naŋ borey kaŋ ga ni ceeci yaŋ ma di kayna ay sabbay se. 	 Nangmah jiaka gensiat ka thuak jiakin, zumnan ka mai a khuh khinta hi.


Bonkoono ne waybora se: «Koy ni kwaara. Ay ga lordi te ni sanno boŋ.» 	 Huan, kumpipa'n numei kiang ah, Na in ah pai inla, na tungtang thu ah thu ka pe mai ding, a chi a.


Amma hala handu fo kubante, kal a ma fatta araŋ niine funey ra, a ma ciya araŋ se fanta hari. Zama araŋ donda Rabbi kaŋ go araŋ game ra, ka hẽ a jine, ka ne: ‹Ifo se no iri fatta Misira?› » 	 Himahleh kha khat pumlum, na nakvang ua a hongpawt khiaka nou dia kihhuai a honmghih matan na ne ding uh; na lak ua om TOUPA na deih louh ua, Aigupta gam akipan bangdia pai khia I hi ua? Chia, a maa na kah jiak un.


Mika na Lawito kambey toonandi mo, arwaso binde ciya a alfaga. A goro Mika windo ra. 	 Huan, Mikain Levi chi a sehtuamtaa, huchiin tangval bel siampuin a hong oma, Mika in ah aomta hi.Huchiin Mikain, tuin jaw Levi chi ka siampu dingin ka neita ngala, TOUPAN ahonlamzang sak ngeiding chih ka thei, a chi a.


Woodin yaŋ, i na ngey maa ceeci asuley hantum yaŋ tira ra, amma i man'i gar. Woodin se no i n'i lasaabu harram no, k'i kaa alfagataray goyo ra. 	 Hiaiten khangthusuinaa sima omte lakah a mingelhna uh a zong uh, himahleh muhin a om kei: huaijiakin nin a sim ahi ua siamputna akipan koihkhiak.


Kulu nda yaadin, Lawitey kwaarey ciine ra, da fuwey kaŋ yaŋ go i mayra kwaarey ra, Lawitey gonda fondo i m'i fansa waati kulu. 	 Himahleh Levi-tepawl khua, a tantuam khua ua inte jaw Levi-tepawlin chiklai peuhin leng a tan thei ding uh.


Araŋ na Almasihu cimandi waato kaŋ araŋ maa cimi sanno, kaŋ ga ti Baaru Hanna kaŋ kande araŋ se faaba. Waato kaŋ araŋ cimandi mo, Irikoy n'araŋ kawaatimandi Almasihu ra da Biya* Hanno, kaŋ a jin ka alkawli te ka ne nga ga no. 	 Huan, noute, thutak thu, na hotdamna tanchinhoih uh ngaikhiaa gin leng gingtate leng, amah ah chiamsa Kha Siangthou-a chiamtehin na om uhi;


Waato din gaa Benyamin kunda nda Yahuda kunda ize fooyaŋ kaa Dawda do wongu fuwo ra. 	 Huan kulha David kiangah Benjamin leh Juda tate laka mi a hong ua.


Rabbi ma suuji cabe Onisifaros windo se, zama sorro boobo a n'ay bina yeenandi. Haawi man'a di baa kaŋ ay go hawante ay sisiro gaa, 	 Toupan Onesifora inkuanpihte kiangah zahngaihna pia hen aw, aman tuh a hon hihhalh zelzel hi. Ka khainiang but leng a hon zumpih ngalkei a;


Izhar izey ra, Selomot; Selomot izey ra mo Yahat. 	 Izharte lakah Selomot; Selomot tapate lakah Jahat,


Wa saaware da care, amma a ga ciya yaamo. Araŋ ma sanni ci, amma a si ŋwa zama Irikoy go iri banda. 	 Thu kikum unla, bangmah hi peuh kenteh; thugen unla, piching peuh kenteh: Pathian i kiangah a om ngala, chiin.


Iri mo n'iri nya-izo Timotiyos donton, kaŋ ga ti Irikoy goy-teeri Almasihu Baaru Hanna ra. Iri n'a donton zama a m'araŋ sinji, a m'araŋ biney gaabandi mo araŋ cimbeero ra, 	 I unaupa uh. Timothi, Kris tanchin hoih lama Pathian nasempa bel, nou honhihkip ding leh na ginna lam ua nou honkhamuan dingin, kon sawlta uhi.


Amma Rabsake ne i se: «E! Ay koyo n'ay donton nin da ni koyo do no, sanku fa ay ma sanni woone yaŋ ci? Manti alborey kaŋ go ga goro birni cinaro boŋ yaŋ gaa no a n'ay donton, i ma ngey wuri ŋwa, i ma ngey hari-mun haŋ mo araŋ banda?» 	 Himahleh Rasakein a kiang uah, ka puin na pu uh kiang leh nou kiang kiaah hiai thu gen dingin a honsawl ahia? Kulh tunga tute, noute leh amau a ek uh ne dingte kiangah leng a honsawl ahi kei maw? a chi a.


Amma a mana baa gay kayna kala day haw gaabikooni fo, kaŋ se i ga ne Yurokalidon, fun gungo do haray. 	 Himahleh, sawtlou chik nungin gam lam akipanin huih hattak a hongnung sukta a, huai huih tuh Euroklidon a chi jel uhi.


Ya nin Sihiyona gorokwa, Ma jinde sambu ka kuuwa ka cilili farhã sabbay se, Zama Israyla wane Hananyankoyo kaŋ go ni bindo ra din, nga ya beeraykoy no. 	 Ziona omte aw, ngaihtakin kikou unla, kikou vengvung un, Israelte Mi Siangthou na lak ua om lah a thupi ngala, chiin.


Da ndunnya bonkooney, da dumey kulu, Da koy izey, da ndunnya alkaaley kulu, 	 Leia kumpipate leh mi- mi chih khempeuhte aw; mi liante leh leia vaihawm tengtengte aw:


Zama nin wo manti Irikoy kaŋ ga maa laala kaani no, Laala si goro ni banda. 	 Mi ki-uangsakte tuh na mitmuhin a ding theikei ding ua: gitlouhna na semte tengteng na hua hi;


Ay Irikoyo na nga malayka donton, a na muusey me daabu, i man'ay maray nda doori fo, za kaŋ a jine taali kulu si ay gaa. Ni do mo, ya Bonkoono, ay mana taali fo te.» 	 Ka Pathianin a angel a honsawla, humpinelkaite kam a hongchih saka, a honhihna kei uhi; amah maa keimaha hoihna muha a om jiak leh, Aw kumpipa nang maa leng, gilou ka hih louh jiakin a chi a.


Wa sifayaŋ baytu te Rabbi se moolo beeri boŋ, I m'a te da moolo beeri nda subu kaŋ maayaŋ ga kaan, 	 Kaihging toh TOUPA phatin lasa un: kaihging leh phatna la husa toh.


Zama «Ganda ya Rabbi wane no, nga nda hay kulu kaŋ go a ra.» 	 Lei leh a sunga tengteng Toupaa ahi ngala.


Jirbey kaŋ Yehu na Israyla may Samariya ra ga ti jiiri waranka cindi ahakku. 	 Huan, Samari gama Israelte tunga Jehu vaihawm sung kum sawmnih leh kum giat ahi.


A ciya binde, alfagey fatta nangu hananta ra, (zama alfagey kulu kaŋ yaŋ go noodin na ngey boŋ hanandi, i mana ngey sasareyaŋo guna). 	 Huan, hichi ahia, siampute mun siangthoua kipana a hongpawt tak un, (siampu omte tengteng a kisiangsak ua, a paawlin a kibawl tuan kei ua;


Kala a wando Yezabel ne a se: «Sohõ manti nin no goono ga Israyla may bo? Tun ka ŋwa, ni bina ma farhã mo. Ay ga ni no Yezreyel bora Nabot reyzin kalo.» 	 Huan, a ji Jezebel in a kiangah, "Israel gam kumpipa na hi kei ahia? thou in la, an ne in la, lungsim nuamsa takin om ve, Jezreel mi Naboth grephuan ken ka hon pe ding" achi a.


Amma ngey wo te bine hal i ga ba ka follo. I saaware ngey game ra haŋ kaŋ ngey ga te Yesu se. 	 Huchiin a heh lo mahmah ua, Jesu tunga hihdingdan a kihouta uh.


Haciika, baa sohõ woone te mursay hari gumo araŋ da care game ra, za kaŋ araŋ ga konda care ciiti do. Manti a ga bisa araŋ ma yadda nda toonye bo? Manti a ga bisa i m'araŋ kom? 	 Hilou, hiai na kizen zoh louhna khat uh ahi pah hi, thubuai na kineih tuah nak uh. Bang dia diklou pia hihna nathuak zo lou? Bang achia kijang sak zo mailou oi?


«Boro kulu kaŋ kaa ay do, d'a mana wangu nga baaba, da nga nya, da nga wande, da nga izey, da nga nya ize alborey, nda nga waymey, oho, hala nga bumbo fundo mo -- a si hin ka ciya ay talibi. 	 Kuapeuh ka kianga hongin, a pa, a nu, a ji, a tate, a unau a sanggamnu, leh amah hinna nangawn toh a huat keileh ka nungjui ahi theikei ding.


Nga no g'araŋ tabbatandi hala bananta, hal araŋ ma bara boroyaŋ kaŋ sinda taali iri Rabbi Yesu Almasihu zaaro ra. 	 Aman, i Toupa Jesu Kris ni chia gensiat beia na omna ding un, a tawp phain a honhihkip behlap ding hi.


Amma fatakoy kulu kaŋ ga halal, araŋ ga hin k'i ŋwa. 	 Vasa siangthou tengteng na ne thei ding uh.


Amma Irikoy alkawlo boŋ iri goono ga hangan beene tajey da ganda tajo se, nangey kaŋ adilitaray ga nga gora te. 	 Himahleh, a thuchiam bang in van thak leh lei thak, a sunga diktatna omte khawng i lamen ahi.


Ni gallu hanantey ciya saaji. Sihiyona ciya saaji, Urusalima ciya kurmu. 	 TOUPA aw, heh lo kenla, thulimlouhnate leng khantawnin theigige sam ken: ngaiin hehpihtakin hon en inla, ka vek un nangmah mite ka hi uhi.


To. A ga hima sanda dalbu* cine kaŋ wayboro fo sambu ka daŋ hamni neesiji hinza ra ka diibi, hala dalbuwo n'a kulu kubay.» 	 Silngou numeiin a laka, anbuang tehna thum laka a veka a thoh mateng a phumbang ahi, a chi a.


Medanca Dariyus jiiri sintina ra, ay tun ka kay zama ay m'a sinji se, ay m'a gaabandi mo. 	 Huan kei ka hihleh, Mid mi Daria kum khatna kumin, amah hihkip ding leh hihhat dingin ka dinga.


Abada! Araŋ biney ra haray araŋ goono ga adilitaray-jaŋay goy te. Araŋ goono g'araŋ kambey toonyeyaŋo neesi ndunnya ra. 	 Migilou-saloute a nu uh gilsung akipanin leng Pathian laka khenin a om ua: a suah tak un juau thugenin a vak mang jel uhi.


Amma ifo n'a ga ne? To: «Sanno ga maan nin, A go ni meyo da ni bina ra mo,» kaŋ ga ti cimbeero sanno kaŋ iri goono ga waazu. 	 Ahihleh, bang ahia a gen? Thuin a honnaih hi, na kam leh na lungtang ah a om, chiin, a gen ahi; (huai tuh ginna thu ka gengen a hi).


May no ka bara nda hina a ma ne: «Ay n'ay bina hanandi, Ay ya hanante no ay zunubey gaa?» 	 Kuan, ka lungtang ka hihsianga, ka khelhna akipan ka siangthou, a chi thei dia?


Gooro ra mo i du Bayt-Haram, da Bayt-Nimra, da Sukkot, da Zafun, Hesbon bonkoono Sihon mayra jara. I du Urdun da nga casanta, kal a ma koy Cinnerot teeko jabo gaa, Urdun daaranta wayna funay haray. 	 Huan, guam ah Beth-haram te, Beth-nimara te, Sukoth te, Zaphon te, Hesbon kumpipa Sihon gam dang te, Jordan leh a gei te, Jordan gal suahlam panga Kineroth dil tawp chiang nangawnin.


Ni naŋ mo ay yanjekaarey ma jinde banda no ay se, Zama ay m'ay konnakoy tuusu. 	 Hon hote ka hihmanthat theihna ding in, nang kei hondoute hon nungngat in na omsakta ngal a.


Zama ay, ni tamo bay kaŋ ay na taali te. Sohõ binde, guna ay kaa hunkuna. Ay no ga ti ijina Yusufu kunda kulu ra ay ma kaa koyo ay bonkoono kubayyaŋ se.» 	 Na sikha in thil ka hihkhial chih ka kithei a; huaiziak in, ngai in, Joseph inkote tengteng lak a ka pu toupa dawn ding a tuni a hong pawt masapen leng ka hi hi, a chi a.


ni ma ni baaba nda ni nya beerandi, ni ma ba ni gorokasin danga ni boŋ cine.» 	 Na nu leh na pa zah in, chihte leh, Nangmah na ki-it bang in na vengte na it ding ahi, chih, a chi a.


Yakuba na diyayaŋ donton nga jine, i ma koy nga beero Isuwa do Seyir laabo ra, Edom haray. 	 Huan, Jakob in, Seir gam a, Edom pawn lamah, a u Esau kiangah a maah thangkoute a paisaka.


I ga hanna Irikoy windo windanta cin kulu, zama i n'a batuyaŋ talfi i gaa. I ga laakal da windi meyey fitiyaŋ mo susubay kulu. 	 Huan huailaia thupiak amau tunga a om jiakin, Pathian in kimvelah a giak ua, huan jingsang tenga huai hon ding thu a mau nasep ahi hi.


Kaŋ i maa ni deeniyaŋo i zuru, Kaŋ i maa ni kaatiyaŋ jinda i te nyagas! da zuray. 	 Na taihilhna jiakin a taimanga; na van-ging husa jiakina paimang pahta a;


Rabbi sanno kaa Amittay izo Yonana do, ka ne: 	 Amittai tapa Jona kiangah TOUPA thu a hongtunga,


A ciya binde, waati kaŋ Irikoy do biya laala din ga kaa Sawulu gaa, kala Dawda ma moolo sambu k'a kar da nga kamba. Woodin gaa no biya laala ga fay da Sawulu, a ma te daama mo. 	 Huan, hichi ahi a Pathian sawl dawiin Saula a mat teng in Davidin kaihging a laa, a tum sek a: huchiin Saula a hong halha, a hoih pahpaha; huan, dawiin a pawtsan jel.


Borey din kulu no ka mebarawey wayboroyaŋ hiiji, afooyaŋ mo gonda wandeyaŋ kaŋ na izeyaŋ hay i se. 	 Hiaite tengteng ji lamdante a pi ua: huan a lak ua khenkhatten ji a nei ua huaite akipan tate a nei uhi.


Zaari no kaŋ ra fuwo batukoy ga jijiri, Alboro gaabikooney mo ga gungum, Fufukoy mo ma naŋ zama i si baa se, Wo kaŋ yaŋ ga niigaw funey ra mo te kubay. 	 A hi, tung sanga om a kihta ding ua, a lampi ah launa a om ding; vaisuaklu sing a pak lun dinga, huan khaukhup tunggikna ahi dia, lingmin thuk a juau ding; mihing a in saua paia, sunmite kongzing kim khawnga a pai jiak un.


Ahitofel mo ne Absalom se: «Kala ni ma margu nda ni baabo wahayey kaŋ yaŋ a naŋ windi batuyaŋ se. Israyla kulu ga maa baaru kaŋ ni ciya fanta hari ni baaba se. Waato din gaa no borey kaŋ yaŋ go ni banda kulu kambey ga te gaabi.» 	 Huan, Ahithophel in Absalom kiang ah, Na pa mei, in ngak a akoihte kiang ah valut in; huan, Israel mi tengteng in na pan nang hoh mudah chih a na za ding ua; huchi in nanglam a pangte tengteng khut a hat ding, a chi a.


Boro izo, a go, Israyla dumo goono ga ne: «Bangando kaŋ a goono ga di din, jiirey kaŋ go jina gumo sanni no. I si maan, day i ga mooru jina. Zamaney kaŋ yaŋ ga mooru annabitaray no a goono ga te.» 	 Mihing tapa, ngai in, Israel inkotea min, Kilaaknaa muhte bel denchianga ding ahi a, a genkholhte leng gamla pia ding ahi, a chi ua.Huaijiakin a kiang uah, TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Ka thu bangmah sit ahi kei dinga, ka thugen peuhmah hihtangtunin a om jel zo ding, chih TOUPA PATHIAN thupawt ahi chiin hilh in, a chi a.


Follay laala din na bora kuubi ka nga jinde sambu nda gaabi ka fun a banda. 	 Huan, dawi ninin amah engbawla ngaihtaka kikouin a sunga kipan a hongpawt ta a.


I go no kala alwaato kaŋ i na Yesu hay Baytlahami, Yahudiya* laabu wane ra, Hirodus* koytaray zamana ra, nga no, seeku fooyaŋ fun wayna funay haray ka kaa Urusalima*, ka ne: 	 Huan, kumpipa Herod a lal laia, Judia gama, Bethlehem khuaa Jesu a hongpianin, ngaiin, suahlam a kipan mi pilte Jerusalem khua ah a hongpai ua.


I ma batama windi bundey mo jare, d'i dabey, d'i loley d'i korfey, d'i jinayey kulu. I ga jinayey din kulu goy te mo. Ni ma boro fo kulu goyo d'a saajawo fay i se i maayey boŋ. 	 A intual umna khuamte, akingakna khuakkhuakte, a kilhbelhnate, a khau te, a vanzat tengteng leh a vanzat dang tengteng puak te: a min uh lou jel chiatin a tantuam ding uh na sehsak ding ahi.


I ga bufu zaara haw ngey gaahamey gaa, jijiriyaŋ g'i daabu, haawi ga goro i moydumey kulu gaa, boŋ hamni koosu ka windi mo go i kulu boŋey gaa. 	 Saiip puan a teng ding ua, mulkimnain amau a tuam dinga, mel chitengah zumna a lang dinga, a lutang tengteng uh a giau khin vek ding.


Ay ne malayka kaŋ in d'a go ga salaŋ din se: «Ifo misa no woone yaŋ?» A tu ka ne ay se: «Ngey no ga ti hilley kaŋ yaŋ na Yahuda nda Israyla* nda Urusalima say.» 	 Huan kei honhoupih angel kiangah, Hiaite bang hi ding ahia? ka chi a. Aman, Hiai Juda, Israel, leh Jerusalem hawljak mite ahi ding uh, chiin a hondawnga.


Nga kaŋ i n'a wow, a mana wow ka bana. Nga kaŋ i n'a taabandi, a mana kaseeti, amma a na nga boŋ talfi Irikoy gaa kaŋ ga cimi ciiti te. 	 mi koua a om laiin, akou thuk kei a, a thuak lai in a vau kei hi; diktat taka ngaihtuah pa kiang ah akipe zaw hi.


Ni na tolme ta ni nya-izo gaa yaamo-yaamo, Ni na dirakooney bankaarayey kaa i gaa. 	 Bangmahlou dingin na unau thuchiamte na lata ngala, huan vuaktangte a puansilh uh na suahsaka.


Ngey mo n'a no sacey da cinakoy se, hal i ma tondi jabante yaŋ da kataakuyaŋ kaŋ ga saba day. I ga goy d'ey ka fuwey kaŋ yaŋ Yahuda bonkooney halaci din beeney daabu. 	 Juda kumpipaten a nahihsiat uh bawl hoihna dingin suang sek te, a pehna te leh a inkamte dingin sing leina dingin khutsiamte leh in lammite a pia uh.


Yaa no Rabbi ci: «Alwaati kaŋ ga hagu ra no ay tu ni se, Faaba zaari ra mo no ay na ni gaa. Ay ga ni haggoy mo ka ni ciya alkawli jama se, Zama laabo ma ye ka tun, Ni m'i tubey kaŋ halaci yeti i se koyne. 	 Toupan hichiin a chi, Hun kipahhuaiah ka hondawngtaa, hotdamna ni ah ka hon panpihta: ka honhawi dinga, mipite thukunna dingin ka honpe ding, lei dingkipsak ding, gouluah nutsiatsa luahsak dingin;


Borey kaŋ n'iri gaaray n'iri ce kondo ŋwa. Iri farga, i si g'iri no fulanzamay mo. 	 A hondelhte ka ngawng jang uah a om ua, ka bah ua, khawlna ka neikei uh.


Amma i ne a se: «Buuru ize gu da hamisa ize hinka hinne no ka bara iri se neewo.» 	 Huan, amau tuh a kiangah. Hiai ah tanghou phel nga leh nga nih kia i nei uh, a chi ua.


A fayyaŋ jirbey ra, a ma si hay kulu ŋwa kaŋ i ga te da reyzin ize, za a ra haray gura ka koy a kuuro gaa. 	 A kihihtuam sungteng grep guia a laia a tang leng, a hawng leng a nek ding ahi kei.


Zama nga no ga ti boro kaŋ i n'a ciine te annabi Isaya me ra, kaŋ ne: ‹Boro fo kaŋ goono ga kuuwa ganjo ra jinda go ga ne: Wa Rabbi fonda soola, w'a fondayzey sasabandi.› » 	 Amah ahi, jawlnei Isaiin. Gamdaia mi kikou awin, Toupa lamlian sial unla a lampi khawng bawl tang un, a chi, chia a nagen.


A kande yeej'ize fo, da feej'ize fo kaŋ gonda jiiri fo, sargay summaare kaŋ i ga ton se. 	 Halmang thillat lat dingin bawngtal tuai khat, belamtal khat, belamnou apa kum khata upa khat;


Zama Tawretu* da annabey kulu na annabitaray te hala i to Yohanna jirbey wo gaa. 	 Jawlneite tengteng leh dan thuin Johan a hongom tanphain a na gen khol jel uh ahi.


Ce ga gallo taamu-taamu, Sanda alfukaarey cey da londibuuney taamuyaŋey nooya. 	 Khein a sikden ding; gentheite khe leh tagahte kalsuan mahmahin.


A ga feeji hamni nda haabu mo ceeci. A gonda himma nga kambe goyey ra. 	 Samul leh jija a zonga, a khutin kilawptakin na a sem hi.


Boro kaŋ na nga corey amaana ŋwa zama nga ma du alhakku, Baa a izey moy ga te kubay-kubay. 	 Kuapeuh matdinga a lawmte heka, a neihlehlam tan tummi, a tate nangawn nit a juausuak ding hi.


A go no, sanni wo ciyaŋ banda, danga jirbi ahakku cine, kaŋ Yesu na Bitros da Yohanna da Yakuba sambu ka ziji nd'ey tondi kuuku fo boŋ zama nga ma te adduwa. 	 Huan, hichi ahi a, huai thugen nung ni giat hiam khawngin, Jesun Peter, Johan leh Jakob a pi a, thum dingin tangah a hohtou a.


I ma Rabbi sundurko sambu ka dake torka boŋ. I ma wura taalam jinay kaŋ yaŋ araŋ ga no a se daŋ a banda danga taali se sarga, sundurku kayna fo ra a carawey gaa. Day, araŋ m'a taŋ a ma koy. 	 Huan TOUPA bawm la unla, kangtalai ah koih unla; huan, tatlek thoihna dinga na lat uh dangkaeng thil manpha pen singlem ah thunin a sikah koih unla, paisak unla khah mai un.


Dumo kaŋ se i ga may din mo, ay g'a ciiti. Woodin banda no i ga fun ka kaa ka sududu ay se nango wo ra.› Yaadin no Irikoy ci. 	 Huan, Pathianin, Sikhaa nei dingte nam keiman ka honngaihtuah dinga, huan, huai khit chiangin a hongpawt ding ua, hiai mun ah ka na a sem ding uh, a chi behlap hi.


Zama bine no boro ga cimandi nd'a ka du _Irikoy jine__ adilitaray, me mo no boro ga seeda nd'a ka du faaba. 	 Min lungtangin a gingta ua, diktatna a mu jel uh; kamin a gum ua, hotdamna leng a mu nak uh ahi.


Waato kaŋ i na salleyaŋ goyo ban, bonkoono da borey kaŋ yaŋ go a banda, i kulu na boŋ sumbal ka sududu. 	 Huan, thillat a lat khit un kumpipa leh a kianga om teite tengtengin kunin Pathian chibai a buk uh.


Amma Bulos da Barnaba na ngey ce taamey kusa kokobe _ka seeda__ i gaa ka dira ka kaa Ikoniya. 	 Huan, amau a tunguah a khepek ua leivui a singkhia ua, Ikoniam khua a tung uh.Huan, nungjuite kipahna leh Kha Siangthouin a dim chiat uh.


Iliya na tondi way cindi hinka sambu, Yakuba izey kundey baayaŋ hina me, nga kaŋ Rabbi sanno kaa a do ka ne: «Ni maa ga ciya Israyla.» 	 Huan, Toupa maitam chipsaksa a bawl pha a. Huan, na min Israel ahi ding, chia toupa thu na mupa Jakob tate nam zah suang sawm leh nih Elija in a la a,


Boro fo go no nga hinne, a sinda boro kulu, A sinda ize wala nya-ize, Kulu nda yaadin a taabo sinda me. Daahir, a moy mana kungu nda arzaka. A mana hã mo ka ne: «May se binde no ay go ga taabi k'ay boŋ ganji ndunnya kaani?» Woodin mo yaamo nda goy kaŋ ga taabandi no. 	 Amah kiaa om khat ka mu a, nihna a neikeia; ahi, tapa a neikei, sanggampa leng a neikei; hinapiin lah a sepgim tawpna a om keia, hauhsaknain a mitte leng a lungkim tuan kei hi. Kua adia semgima, ka kha hoih tansak ka hia? a chi a. Hiai leng bangmahlou ahi, ahi, nakpi-a gimthuakna ahi.


I na wandiyo zangu taaci gar Yabes-Jileyad ra, kaŋ yaŋ mana bay ka kani nda alboro ce fo. I kande wandiyey jama do Silo ra, kaŋ go Kanaana laabo ra. 	 Huan, Jabes-gilead gama omte lakah nungak za li, pasal kithuahpih ngei het louh a mu ua; huchiin a omna uh Silo khua ah a pi ua, huai bel Kanan gamahi.


Rabbi tamo Musa binde bu noodin Mowab laabo ra, Rabbi sanno boŋ. 	 Huchiin TOUPA sikha Mosi TOUPA thu bangin Moab gamah a sita.


Israyla izey binde tun Ramses ka koy ka zumbu Sukkot. 	 Huchi in Israel suante Ramase a kipan in a pawt ua, Sukot ah giahbuk a sat ua.


Kirisbos, kaŋ ga ti Yahudance diina marga jine bora na Rabbi cimandi, nga nda nga windo kulu. Korint kwaara boro boobo mo, waato kaŋ i maa _Bulos waazo__, cimandi, i te i se baptisma mo. 	 Huan, Krispa, kikhopna in heutuin a inkuanpihte tengteng toh Toupa a gingta a, Korinth khua a mi tampi inleng jain a gingta ua, baptisma a tangta uhi.


Da sanni boobo yaŋ gaa a n'i seeda k'i yaamar mo ka ne: «Wa araŋ boŋ faaba zamana siiro wo gaa.» 	 Huan, thudang tampiin a hilhchiana; Tulai khangthak thulimloute lakah kihumbit un, chiin a hasuana.


A na sarey kaŋ a koosu yaŋ din sinji almaney jine haŋandiyaŋ garbey ra, nango kaŋ almaney ga koy ka hari haŋ, hal i ma hari haŋ ka gunde sambu. 	 Huan, achiang hawng khohte gan honten, a hong dawn jelna tuikuangte ah, tui luannate ah, gan honte ma jawn jelah a koihta; huan, tui dawn dinga a hongpai chiang ua a gaina ding un.


Da boro na alman hi nga gorokasin gaa, d'a maray, wala mo a bu, koyo si a banda, daahir bora ga bana koyo se. 	 Min a invengpa banghiam leitawi henla, liamin, hiam si leh, huaiah a neipa a kiangah om keileh, a dit ngeingei ding ahi.


«Laalante no boro kaŋ ga tooru jabante wala soogante te, k'a kayandi tuguyaŋ ra, gonitaray goy no, fanta hari mo no Rabbi se.» Jama kulu ma tu ka ne: «Amin!» 	 Khutsiamte khutsuak TOUPA dinga kihhuai milim tunkhiak tawm hiam, guk kep peuhmah hamse thuakin om hen, a chi ding ua. Huan, mipi tengtengin, Amen, a na chi ding ua, a nadawng ding uh ahi.


Adamu bandey tira neeya: Hano kaŋ hane Irikoy na boro taka, danga Irikoy alhaalo cine no a n'a te. 	 Hiai Adam suante tuan na laibu ahi. Pathianin mi a siam niin Pathian batpihin amah a bawla;


Ay na laakal ye ka di naanay feerikoy, Ay n'i fanta mo, zama i mana ni sanno gana. 	 Lepchiah taka hihte ka ena, ka lungkim kei hi; na thu a zuih louh jiakun.


Ay goono ga saabu Almasihu Yesu iri Rabbo se, nga kaŋ n'ay no gaabi. Ay go ga saabu zama a n'ay lasaabu naanaykoy k'ay daŋ nga goyo ra, 	 A honhihhatpa Kris Jesu I Toupa kiangah kipahthu ka gen hi, muanhuai a honsak a, a nasempa dia a hon chih tak jiakin;


Zama sanda mate kaŋ cine guddama ga naagu boro canta gaa, yaadin cine mo no ay naŋ Israyla kunda kulu, da Yahuda kunda mo ma naagu ay gaa. Zama i ma ciya ay se jama, i ma ciya maa hanno nda sifayaŋ da darza. Amma i wangu ka maa. Yaadin no Rabbi ci. 	 Kawnggak mi kawnga a belh gige bangin Israel inko pumpi leh Juda inko pumpi ka mite leh ka minthanna leh ka kilawmna leh ka thupina a honghih theihna ding ua ka kianga belh gige dinga ka bawl lah ahi ngal ua; himahleh a limsak kei uh.


Amma araŋ ma kay sanni folloŋ gaa: araŋ ma si lasaabu mate kaŋ araŋ ga tu i se d'a. 	 Huchiin, dawnna ding ngaihtuah khol lou dingin na lungtang uah kihihkip un;


Marga yadda nd'a saawara. I na diyey ce k'i barzu. I n'i lordi ka ne i ma si salaŋ Yesu maa ra. Gaa no i n'i taŋ. 	 Huan, a gen tuh lem a sata ua; huchiin, sawltakte tuh a sam ua, a vua ua; a vuak khit un, Jesu mina thu gen louh ding chi bikbekin a khahta uh.


Ela izo Simey go Benyamin kunda ra. 	 Benjamin gamah Ela tapa Simei


Kaŋ i sinda hay kulu kaŋ ga bana, kal a na ikulu yaafa. To. Boro woofo no i game ra ga ba r'a ka bisa afo?» 	 Huan, a ditna ding a neikei a, a ngaidam tuaktuak ta. Huchiin, huai mite a kuain ahia amah it zo ding? a chi a.


Yaadin cine no Suleymanu na fuwo ra haray daabu da wura hanno. A na sisiriyaŋ mo salle nango kaŋ ga hanan gumo din jine. A na noodin mo daabu da wura. 	 Huchiin, Solomonin huai in sung dangkaeng hul ngenin a luana: huan, biakna mun ma lam bel dangkaeng khainiangin a daikaih; huai tuh dangkaengin a luan hi.


Taray haray takuba ga mursandi, Fuwo ra mo kala zalbayaŋ. A ga arwasu nda wandiyo nda naanandi nda hamni kwaaray koy ŋwa. 	 Polamah namsauin a si ding ua, sung lamah launain, nungak tangval, nawi nelai, lua kelsam poute tan phain.


Adilante ga laakal da boro laaley windi, A ga di kaŋ Rabbi go ga boro laaley bare ka gum hal i ma halaci. 	 Mi diktatin mi gilou inkuan a ngaihtuah; mi giloute amau siatna dingin vuallela a omdan uh.


I na kambe dak'a gaa k'a di. 	 Huan, amah a lenta ua, a manta uh.


A na dugu haw kaanokoy ton a boŋ, danga mate kaŋ Rabbi na Musa lordi nd'a. 	 Huai tungah namtui a hal: TOUPA'N Mosi thu a pak bangin.


Ya Rabbi, ay na ni ce. Ay ne: «Nin no ga ti ay koruyaŋ do, Nin no ga ti ay baa mo fundikooney laabo ra. 	 Ka kikou husa ngaikhia in; nakpi taka hihniamin ka omta ngala. Honsimmohte lakah honhumbit in; kei sangin a hat zo ngalua.Na min ka phat theihna dingin, ka hinna suangkulh akipanin pi khia in: mi diktatten honum suak ding ua; nang hoihtaka non hih ding jiakin.


Amma waati kaŋ laabo borey ga kaa Rabbi jine sududuyaŋ batey kaŋ i daŋ do, boro kaŋ ga furo azawa kambe haray meyey gaa zama nga ma sududu se, kal a ma fatta dandi kambe meyo fonda gaa haray. Boro kaŋ ga furo dandi kambe haray fonda meyo gaa mo, kal a ma fatta azawa kambe fonda meyo gaa. A si ye meyo kaŋ a furo nd'a din fonda gaa bo koyne, amma a ga fatta nda ya-haray meyo. 	 Vantangte bel ankuanglui ni sehsaa TOUPA maa a hongpai uleh Pathian a be dinga mal lam kongpi a honglut sim lam kongpi ah a pawt khe ding uh; sim lam kongpi a honglut mal lam kongpi ah a pawt khe leuleu ding uh; a lutna kongpi uah a kik ding uh ahi keia, a ma lamah a pai jel zo ding uh ahi.


Alwaato din mo no Suriya bonkoono Rezin ye ka Elat di Suriya mayra se ka Yahuda borey gaaray Elat ra. Suriyancey mo kaa Elat ka goro a ra hala ka kaa sohõ. 	 Huai laiin Suria kumpipa Rezinin Elath khua Suria gam dingin a la nawna, Judate Elath khua akipan a delh khia; huan, Suriatein Elath khua a valuah ua, tutanin a om lai uh.


A bariyey ce camsey no a ga ni fondey kulu taamu-taamu nd'a, a ga ni borey wi da takuba. Ni seeda tondi gaabikooney mo, a g'i zeeri kala ganda. 	 Sakol khechinin achil seding, na kongzingte; na mite a that khin ding, namsauin; na hatna bangsang leiah a chim ding.


Amma i mana faham da sanno wo. A go tugante i se hal i ma si bay a gaa. I humburu mo ngey ma Yesu hã sanno din ciine. 	 Himahleh, a thugen tuh a theisiam kei uh, a theihtheih louhna ding un a kisel ahi, huai thugen tanchin tuh amah a dong ngam ngal kei ua.


Gariyo binde te, danji nda gari margante kaŋ ga laala da cimi, kaŋ dumi mana te baa ce fo Misira laabo ra za a sinjiyaŋo. 	 Huchiin gial a oma, mei gial toh hel, thupi mahmah, nam a hih nung siah Aigupta gam tengtenga, huchibang om lou.


I go ga zuru danga alboro gaabikooniyaŋ cine, I ga cinari kaaru danga soojeyaŋ cine. I boro kulu go ga dira care banda, A sinda wo kaŋ kamba fonda ra, 	 Mi hattak bangin a tai ua; kidou mi bangin bang ah a kah ua, a mau jawn chait ah a pai ua, a kivolhdan uh a hihbuai kei uh.


Wa araŋ karhã kulu dake a boŋ, zama a laakalo go araŋ gaa. 	 Aman a honlimsak gige jiakin na mangbatna tengteng uh amah tungah nga vek un.


Yaadin cine no Mowab ye d'a Israyla mayray cire zaari woodin ra. Laabo binde du fulanzamay jiiri wahakku. 	 Huchiin huai niin Moabte Israelte lakah a nazahlak uhi. Huan, gam kum sawmgiat sung galmuangin a om.Huan, a nungin Anath tapa Samgar a hong kilang sama, huai miin Philistiate mi za guk bawng sutna chiangin a sunluma: amahmahin Israelte a hondam hi.


A go, ay ga naŋ biyo kaŋ go fu kaarimi harey jabey boŋ, wo kaŋ jin ka zumbu nda wayna Ahaz kaarimi harey jabey boŋ, a ma ye banda kaarimi hari jabu way.› » Noodin binde, wayna ye banda da kaarimi hari jabu way, kaarimi haro boŋ, nango kaŋ a jin ka zumbu. 	 Enin, inlimchiala lim, Ahaz dakbitheihnaa niam kiaksa, inlimchial sawm tanin ka kiksak nawn ding, a chi, chiin, chiin. Huchiin, ni a niamna dakbitheihnaah inlimchial sawm tannin a kik nawnta hi.


I boŋ mo jine boro hinza go no, Daniyel binde no ga ti afo i ra, zama ngey din, laabukoy kayney ma lasaabu no ihinza din se, hasaraw ma si te bonkoono se. 	 Huan amau tungah, heutu lian thum, huaite lakah Danial khatna ahi a; huchia hiai bial-heututen huaite kiangah thu a tut ua, kumpipan siatna a neih louhna dingin.


Gaa no Israyla arkusey kulu na care margu ka kaa Samuwila do Rama. 	 Huchiin Israel mite upate tengteng a kikhawm ua, Rama khua ah Samuel kiangah a hoh ua;


Zama kaŋ a bu, a bu zunubi se sorro folloŋ. Amma fundo kaŋ a goono ga funa nd'a, a goono g'a funa Irikoy se. 	 A sihna tuh khelhna lam thu ah khantawna din khat vei kia a si ahi, a hinna bel Pathian lam thu ah a hing ahi.


Yakuba na Yahuda donton nga jine a ma koy Yusufu do, zama nga ma fonda cabe a se nga jine hala Gosen. I kaa mo Gosen laabo ra. 	 Huan, Jakob in, Gosen gam lam lampi na nakawk muh dingin, Juda bel Joseph kiangah a hoh masa saka;


Zama a ga fundi kaŋ gonda jaw yeesandi, A ga haraykom mo kungandi nda gomni. 	 Aman hinna thil lunggulh mahmah tuh a taisakin, hinna gilkial tuh vahsak jel ngala.


Boro kaŋ goono ga Irikoy lordey gana mo goono ga goro Irikoy ra, Irikoy mo goono ga goro a ra. Naŋ kaŋ iri ga bay a goono ga goro iri ra neeya: Biya _Hanno__ kaŋ a n'iri no do. 	 A thupiakte juimi tuh amahah a om gige a, amah mah leng amah ah a om gige hi. Huan, hiaiah amah tuh eimau ah a om gige chih i thei uh, Kha a honpiak ah.


Rabbi laaliyaŋo go boro laaley windey ra, Amma a ga adilantey nangorayey albarkandi. 	 Toupa hamsia migiloute in ah a om; himahleh mi diktatte tenna vual a jawl hi.


Dandi kamba hirro sambu za Ciriyat-Yeyarim kambo gaa, nga nooya ka gana wayna kaŋa, a ye ka fatta ka koy Nefta hari zurey do haray. 	 Huan, simlam panga gam Kiriath-jearim tawp akipanin ahi, huan, gamgi tum lamah a pawt, nephtoa lui tuite ah a pai jela:


alborey, da wayborey, da zankey, da bonkoono ize wayborey, da boro kulu kaŋ batukoy koyo Nebuzaradan naŋ Gedaliya Ahikam izo, Safan ize kambe ra, da annabi Irimiya, da Baruk Neriya izo. 	 Pasal te, numei te, naupang te, kumpipa tanu te leh michih ngakmi heutu Nebuzaradanin Sapham tapa, Ahikam tapa Gedalia leh a kianga a nutsiatte uh Jawlnei Jeremia leh Neria tapa Baruk te leng, a pi khawm vek zota uhi.


Yonana binde fatta gallo ra ka goro gallo se wayna funay haray. A na bukka cina nga boŋ se noodin ka goro bukka biyo ra, hala nga ma di haŋ kaŋ ga te gallo din gaa. 	 Huchiin, Jona bel khopi akipan a pai khiaa, khopi suahlam pangah a tua, huaiah sawlbuk a lama, khopi tung a thil hongtung ding muh tumin a nuai limah a tu nilouh hi.


Rabbi naŋ a ma kaaru ka koy ndunnya nangey kaŋ go beene boŋ. A na fari nafa albarka ŋwa. Rabbi naŋ a ma yu sunsum ka kaa tondi ra. A ma ji kaa tondi sando ra. 	 Lei mun sangte ah a tuangsaka, loua thil tung a ne jela; suangpi akipanin khuaiju a kikhohkhesak jela, suang tak akipan thau toh;


Waato din gaa Yahuda galley da Urusalima gorokoy ga koy ka hẽ de-koyey gaa kaŋ yaŋ se i na dugu ton, amma ngey mo s'i faaba baa kayna fo i taabi alwaato ra. 	 Huan, Juda khopite leh Jerusalem a tengten pathian, a kiang ua gimlim a hal seknate uh a sam ding ua, himahleh a buai hun chiang un huaiten amau a humbit het kei ding hi.


A na i reyzin* tiksey halaci nda gari, I durmi nyaŋey mo, leema n'i hasara. 	 A grep guite uh gialin a hihsia a. a theipi kungte u leng vukin a hihsia hi.


Yesu tu i se ka ne: «D'ay g'ay boŋ beerandi, ay beera manti hay kulu no. Ay Baaba no goono g'ay beerandi, nga kaŋ se araŋ ga ne araŋ Irikoyo. 	 Huan, Jesun, Keimah kipahtawi leng ka kilawmna bangding mah ahi kei; ka Pathian uh, na chih uh ka Pa, hon pahtawipa ahi; nou amah na thei ngal kei uhi;


Bonkooney din zamaney ra no Irikoy kaŋ go beena ra ga mayray fo sinji, kaŋ i s'a zeeri abada. A koytara mo, a s'a naŋ boro cindey se, amma a ga mayrayey din kulu bagu-bagu, a m'i ŋwa. Nga wo ga kay mo hal abada. 	 Huan huai kumpipate dam laiin van Pathianin gam suksiata om ngei lou ding, a thuneihna mi dang kianga nutsiata om ngei sam lou ding, a honding khe sak dinga; himahleh hiai gam tengteng a kitam nen sak dinga, a suse vek dinga, amah bel khantawnin a ding ding hi.


Hantumo kaŋ i hantum neeya: MENE, MENE, TEKEL, UFARSIN. 	 Huan gelha om laigelh hiai ahi, MENE, MENE, TEKEL, UPHARSIN.


Kaari araŋ, asariya dondonandikoy da Farisi fonda borey, araŋ munaficey! Zama araŋ ga teeko da laabo windi ka ceeci boro folloŋ hinne kaŋ ga furo araŋ diina ra. Day waati kaŋ a ciya yaadin, gaa no araŋ g'a ciya danji bangu ize ka jaase araŋ hala sorro hinka. 	 Nou laigelhmite leh Pharisaite, lepchiahte aw, na tung uh a gik hi: phungkai khat lel leng bawl ding in tuipi leh gam na pai kimvel ngal ua, huan huchi bang a a hong om tak in, amah tuh noumau lehnih in gawtmun ta in na bawl jel uh.


A kond'ey nga windo ra k'i no ŋwaari. A farhã gumo, nga nda nga windo kulu, zama i na Irikoy cimandi. 	 Huan, a in ah a pitou a nekding a luia, huan, Pathian a gintak jiak un, amah, a inkuanpihte tengteng toh, a kipak mahmah uhi.


M'ay batu k'ay waa da kumsa kaŋ i deeniya ay se, Kaŋ ga ti taali-teerey hirrimey. 	 Ka awkna dinga thang a kam lak uah honhum in, thilhihkhialte thang lakah te toh.Ken ka khen laiin, migilou-salou tuh amau len ah te khawng kelut uhen.


Babila ga ciya laabu guyaŋ, Zoŋoyaŋ nangoray, da humburandiyaŋ hari, Da donda-caray hari, kaŋ sinda goroko. 	 Huan, Babulon bel hoihlou paihkhawm lel, sehal tenna mun, lamdang sak chiat leh tek khum, tengmi omlou mun a honghi ding.


Goy kulu kaŋ ni kambe gar, kala ni m'a te da ni anniya kulu, zama goy fo kulu, wala dabari, wala bayray, wala laakal si no noodin Alaahara, naŋ kaŋ ni go ga koy. 	 Na khutin hih ding bangpeuh a muh na theihtawpin hihin; na paina lam han sungah lah, nasep hiam, thilngahtuah hiam, theihna hiam, pilna hiam lah a om nal kei a.


Saabuyaŋ sargay se mo, a kande yeeji hinka da feeji gaaru gu da hincin jindi gu, da feej'ize gu. Gedayoni ize Abidan nooyaŋey nooya. 	 Huan, lemna kithoihna thillat ding bawngtal nih, belamtal nga, keltal nga, belamnou apa kum khata upa nga ahi: hiaite Gideoni tapa Abidan thillat ahi.


Adoram go doole goy boŋ. Alihud ize Yehosafat, nga mo tirey haggoyko no. 	 Huan, Adoram bel nasem dia goih teiteite heutu ahi a, huan, Ahilud tapa Jehosaphat bel tanchin gelhmi ahi hi;


Wala ni ga ba ni ma ay mo wi mate kaŋ ni na Misiranca wi bi?› 	 Jana Aigupta mi na hihlup banga, honhihlup tum na hi maw? a chi a.


Tuuri-jaŋay se no danji ga bu. Naŋ kaŋ kormotante si no mo, yanje ga ban. 	 Sing taksap jiakin mei a mit a: huan huauhatmi om louhna ah, kinakna a bei hi.


Malayka guwanta mo kar. Ay di handariyayze fo mo kaŋ jin ka fun beene ka kaŋ ndunnya boŋ. I n'a no guusu kuuko kaŋ sinda me saaf'izo. 	 Huan angel nganain a mutta a, huan van akipan aksi leitunga kesa ka mu a; huan amah kiangah guamkhuk thukpi honna tahbi piakin a oma.


Dawda go wongu fu gaabikooni ra waato din. Filistancey sata fo mo go Baytlahami kwaara ra ga zumbu. 	 Huailaiin David bel kohawm sungah a om a, Philistia mite kulhpi bel Beth-lehem ah a om hi,


Amma arwasu fo di ey ka ci Absalom se. I boro hinka binde fatta da cahãyaŋ ka koy boro fo kwaara Ba-Hurim, kaŋ gonda day nga windo bindi ra. I furo dayo ra. 	 Himahleh naupang in a na mu a, Absalom a hilh a: huchi in a nih un a taimang pah ua, Bahurim a mi khat a intual a tuileh nei in ah a vahoh ua, tuileh ah a lutta uhi.


Bonkoono salaŋ ka ne: «Manti woone no ga ti Babila bambata kaŋ ay cina koytaray goray se bo, d'ay hino gaabo, ay darza beera se mo?» 	 Kumpipan thu a gena, Hiai Babulon thupi, kumpi tenna mun dinga, ka thilhihtheihna hatnaa, ka lalna thupina dinga ka lam ahi kei maw? a chi a.


A nooyaŋey ga ti: Nzarfu taasa tafo fo kaŋ a tiŋa sekel zangu nda waranza no, da nzarfu taasa guuso fo mo, sekel wayye tiŋa wane, nangu hanna sekelo boŋ. Ihinka kulu to nda hamni baano kaasumante nda ji, ŋwaari sargay se. 	 A thillat dangkasik kuang khat, a gikdan sekel ja leh sawnthum, mun siangthoua sekel sawmsagih toh kikima gik dangkasik belhbu khat; tangbuang thillat ding thau toh hel, tangbuang nel mahmah a dim tuaktuak;


A do mo no araŋ go ga du faaba, d'araŋ go ga sanno kaŋ ay waazu araŋ se gaay gumo. Da manti araŋ cimandi fahamay si. 	 Kon thu hilh pen na mawk gintak uh a hih louha, pom kichian na hih uleh huai mahah hotdam lelin na om uhi.


Jibeyon ra binde Rabbi bangay Suleymanu se cin hindiri ra. Irikoy ne a se mo: «Ma ŋwaaray haŋ kaŋ ay ga ni no.» 	 Huan, Gibeon khuaah Toupa janin Solomon kiangah amangin a hongkihila: huan, Pathianin, ngen ve, bang ahia ka honpiak ding? a chi a.


ka ne: «Nin kaŋ ga Irikoy fuwo zeeri ka ye k'a cina mo jirbi hinza nda care game ra, to, ma ni boŋ faaba me! Da ni ya Irikoy Ize no, ma zumbu ka fun kanjiyaŋ bundo wo gaa!» 	 a lu uh sinkhum a, Nang Pathian biakin hihsia a ni thum a lam nawnpa, kihihdam in; Pathian Tapa na hih leh kros a kipan hong kumsuk tanla, chi in.


Rabbi ni Irikoyo go ni bindo ra, Hinkoy no kaŋ ga faaba. A ga farhã ni boŋ da bine kaani, A ga fulanzam nga baakasina ra, A ga farhã ni boŋ da baytuyaŋ. 	 Na lakah TOUPa na Pathian a om, hondam ding mi hat; na itnaah a khawl ding, lasain na tungah a nuam ding hi.


Gaa no, doogarey ye ka kaa alfaga beerey da Farisi fonda borey do. Ngey mo ne i se: «Ifo se no araŋ mana kand'a?» 	 Huan, heutute, siampu liante leh Pharisaite kiangah a hongpai nawn ua; huan, amau a kiang uah,


Sahãadin-sahãadin zanka baabo na nga jinda sambu ka ne: «Ya Rabbi! Ay ga cimandi! M'ay cimandiyaŋ-jaŋa gaakasinay!» 	 Huchiin, naupang pan tuh, ka gingta hi, ka ginlahna ah honhuh in, chiin, a kikou khe pah ngal a.


Siman Kanaana bora da Yahuta Kariyoti bora, kaŋ na Yesu amaana ŋwa. 	 Kanan mi Simon leh juausana mansakpa Juda Iskariot te.


I n'ay no kwaari sanda goobu cine ka ne: «Tun ka fuwo kaŋ ra i ga sududu Irikoy se nda sargay feema neesi, ka borey kaŋ yaŋ ga sududu a ra mo kabu. 	 Huan sialluang chiang bangkhat piakin ka oma: huan angelin, Ding inla, Pathian biakin leh maitam leh huaia bete teh in:


Borey kaŋ yaŋ goono ga gaaba nd'ay fundo ma haaw, I ma ban mo. Borey kaŋ yaŋ goono ga taabi haŋyaŋ ceeci ay se, I ma daabu nda foyray da kayna. 	 Ka hinna tunga melmate zahlak leh mangthangin om uhenla; ka siatna ding zongte gensiatna leh zumnaa khuhin om uhen.


Kala Ahimelek tu bonkoono se ka ne: «May no ni goy-teerey kulu ra ga ti naanaykoy sanda Dawda cine, kaŋ go bonkoono anzuray, hala ni n'a ta ni faada ra, a gonda beeray mo ni windo ra? 	 Huchiin Ahimelekin kumpipa a donga, kumpipa makpa, na mi dotpen sek, na inkuan sung ua mi zahtakhuai David bang himhima mi muanhuai na sikhate tengteng lakah kua a om ua?


Borey kulu ŋwa hal i kungu. Woodin banda i na patarmey kaŋ yaŋ cindi margu, ka cilla kayna way cindi hinka toonandi. 	 Huan, a ne ua, a vah vekta ua, huan, a khamval nengte uh bawm sawm leh nih a luak dim uh.