ay ga ze da beene nda ganda mo hunkuna, i ma te seeda araŋ boŋ. D'araŋ na woodin te, araŋ ga tara ka halaci parkatak. Araŋ ga ban laabo kaŋ araŋ ga Urdun daŋandi ka du din ra. Araŋ si te aloomar kuuku a ra, amma i g'araŋ halaci, parkatak! 	 Jordan kana na valuah ding uh gama kipan namangthang pah ding uh chih na tungtang thu ua hontheihpih dingin tuin lei leh van ka chial ahi; sawt na teng kei dingua, na mangthang vek mai ding uh.


Zama guna, kubay ga ndunnya daabu, Kubay bi mo ga jamayaŋ daabu, Amma Rabbi ga tun ka kay ni boŋ, Borey ga di a darza mo ni boŋ. 	 Ngaiin, mialin leitung a khuh sin ngala, mial bikbek in leng mite a khuh ding ahi; himahleh Toupa na tungah a hong suak dinga, thupina na tungah a hongkilang ding.


Albora binde ne a se: «Tun! iri ma soobay ka dira.» Amma tuyaŋ si no. Kala bora n'a sambu k'a dake nga farka boŋ. Bora binde tun ka koy nga kwaara. 	 Huan, aman a kiangah, Thouin, i pai ding, achia; himahleh a dawng het kei a: huchiin a sabengtung tungah a khatoua; huan, a thou a, a mun lamah a paitaa.


da kakawey kaŋ si ban, kaŋ yaŋ fun borey kaŋ laakaley sara yaŋ do. I si cimi bay koyne. I ga tammahã kaŋ Irikoy ganayaŋ ya riiba ceeciyaŋ fondo no. 	 hoihlou lama ginnate, selhat nate asuak nak hi; huchibang selhat mite tuh lungsimse nei leh thutak neilou mi, Pathian limsak pen punna khattou sa mi ahi uh.


A ga naŋ waygunu ma ciya fu-nya, A ma goro mo ka ciya izeyaŋ nya kaŋ bine ga kaan. Alleluya! 	 Aman numei ching tuh inlehlou a kepsaka, tulehta nei nu nuamsa takin a bawl jel hi. Toupa phat un.


Saabuyaŋ sargay kulu, nda i na hamo ŋwa jirbi hinzanta, Rabbi si yadda nd'a bora se. A s'a lasaabu boro kaŋ n'a salle se mo. A ga ciya fanta hari. Boro kulu kaŋ ŋwa a gaa mo, a taalo ga goro a gaa. 	 A lenna thillat kithoihna sa ni thum ni tan a a nek uleh, pomsak ahi kei ding a, a lantu leng a lan a sim ahi sam kei ding: thil kihhuai ahi ding a, kuapeuh a ne in a thulimlouhna moh uh a po ding uh.


Ay si dinya a cey sanni mo, Wala a gaabi beero, wala a gaaham himandi hanna. 	 Na kiangah thil nget tampi a bawl diam? Ahihkeileh na kiangah thu nemte a gen diam?


Zama i mana Yohanna daŋ kasu jina. 	 Huchihlaiin Johan suangkulh ah a khum nai ngal kei ua.


Ya araŋ, Urusalima nangu kooney, Wa farhã ka doon care banda, Zama Rabbi na nga jama bine yeenandi za kaŋ a na Urusalima fansa*. 	 Jerusalem mun sesate aw, nuamsa khe guih unla, nuamsa takin lasa un: Toupan lah a mite a lungmuanta ngala, Jerusalem a tanta hi.


Zijiyaŋ dooni no. Ay ga boŋ sambu ka tondi kuukey guna. Man gaa no ay gaakasina ga fun? 	 Tangte lamah ka mit ka suantou ding: koilam akipanin ahia honpanpihna a hongtun ding?


iway cindi yagganta Petahiya se, warankanta Yehezkel se, 	 Sawm leh kuaveina Pethahi tungah, sawmnih veina Jehezkel tungah;


Israyla kulu binde n'a fiji ka bu baray te a se, Rabbi sanno kaŋ a te nga tamo annabi Ahiya me ra din boŋ. 	 Huan, TOUPAN a sikha Jawlnei Ahija zanga thu agen bang ngeiin Israelte tengtengin a vui ua, a sunta uhi.


Israyla Darza si taari, a si tuubi mo, zama nga wo manti boro no, sanku fa a ma tuubi.» 	 Huan, Israelte thagui a juau kei dinga, a kisik sam kei ding; mihing banga kisik nawn mawkmawk mi lah ahi ngal keia, a chi a.


Amma waati kaŋ Irikoy na hay kulu daŋ Izo mayra ra ka ban, gaa no Izo bumbo ga nga boŋ ye ganda a se kaŋ na hay kulu daŋ a mayra ra, hala Irikoy ma bara a kulu hay kulu ra. 	 Huan, a nuaia bangkim koiha a om hun chiangin, Tapa mahmah leng a nuaia koihin a om dinga, Pathian tuh bangkima bangkim a hih theihna dingin


Ya Irikoy, waati fo no yanjekaarey ga ni kaynayaŋ naŋ? Ibare ga soobay ka donda ni maa hal abada no? 	 Pathian aw, melmain bangtan ahia hon gensiat ding? Galin na min khantawnin a gense dia hia?


Torko taaci mo da yeeji ahakku, a n'i no Merari izey se, ngey goyo boŋ. I go Alfa Haruna ize Itamar kambe ra. 	 Huan, kangtalai li leh bawngtal giat, siampu Aron tapa Ithamar te Merari tapate a nasep uh dungjui jelin a pia,


Zama boro kaŋ ga asariya* kulu gana, day a ma harta lordi folloŋ gaa, to, a ciya ikulu hartako nooya. 	 Kuapeuhin dan jui kim mahleh, munkhata a hihkhelh ngalin tuh, a vekah siamlouhtangin a om khinta ahi.


Nooyaŋ tugante ga futay kanandi, Me-daabu ganda ra mo ga dukuri kanandi. 	 Aguka thilpiakin hehna a nemzou huan angsunga vantawiin heh mahmahna.


ngey kaŋ yaŋ Rabbi na alkawli sambu i se. A na sanno gaabandi i se ka ne: «Araŋ ma si humburu de-koy fooyaŋ bo. Araŋ ma si sombu i se, araŋ ma si may i se, araŋ ma si sargay te i se mo. 	 Pathian dangte jaw laudan siam kei unla, amau chibai buk kei unla, a kiangah kithoih kei un;


Zofa izey mo, ngey ga ti: Suwa, Harnefer, Suwal, Beri, Imra, 	 Zopha tapate; Sua, Hernephar, Sual, Beri, Imra;


Zama guna, jirbey ga kaa kaŋ i ra i ga ne: ‹Albarkanteyaŋ no wayguney: gundey kaŋ mana hay ce fo, da mo fafey kaŋ i mana naanu ce fo.› 	 Ngai un, a ni a hongtung dinga, huai niin, numei chingte, naupai ngei louhna gilte, naunek ngei louh nawite a hampha uh, a honchi ding uh.


Amma baa da woodin te, kulu nda yaadin ay mana jaraw dake araŋ boŋ me! Amma zama ay gonda hiila, ay n'araŋ di da carmay. 	 Ahihhangin, keimahmahin honhihbuai lou hita leng, ka lepciah a zekhemna-in kon man, na sa uh ahi dinge.


Fundikooni, fundikooni no ga ni sifa, Sanda mate kaŋ ay goono ga te hunkuna. Baaba ga nga izey bayrandi da ni naanayo. 	 Mihingin, mihing in, amau ngeiin tuni-a ka hih bangin a honphat ding uh: pa in atate kiangah na thutak a theisak ding.


Malluk, da Harim, da Baana. 	 Malluk, Harim, Baana.


«Boro kulu ma nga bannya wala nga koŋŋa taŋ, da Ibraniyance no, alboro wala wayboro. Boro fo ma si ye ka boro fo daŋ tamtaray koyne, d'a nya-ize Yahudance no.» 	 A unaupa Hebru mi nasepsakin kuamah a om ding uh ahi kei, chia noplenna thu a phuana, thukhun a bawl nunga Toupa kianga kipan Jeremia kianga thu hong tung:


Boro kulu si hin ka may koy hinka se. Kal a ma wangu afa, ka ba afa, wala a ma mo ye afa gaa, ka donda afa. Araŋ si hin ka may Irikoy da arzaka se care banda. 	 Khuamahin heutu nih na a sem kop theikei; khat huain khat a it dinga; a hihkeileh, khat gumin khat a simmoh ding. pathian leh sum na na sem kop theikei ding uh.


Ya ay izo, ma maa k'ay sanney ta, Ni fundo mo ga te aloomar. 	 Aw ka tapa, ka gente ja inla, sang in; huchiin na damsung kumte a tam ding hi.


I tu a se ka ne: «Iri baaba ga ti Ibrahim.» Yesu ne i se: «D'araŋ ya Ibrahim izeyaŋ no, doŋ araŋ ga Ibrahim te-goyey te. 	 Huan, amau a kiangah, Kou pa Abraham ahi, a chi ua, a dawng ua. Huan, Jesun a kiang uah, Abraham tate nana hile uchin, Abraham thil hih na hihta ding uh.


Ya Rabbi, ma Lawi mayray hari albarkandi, Ma yadda mo d'a kambe goyo. Borey kaŋ yaŋ ga tun ka gaaba nd'a mo, Ni m'i kar k'i kungursu bagu, A konnakoy mo yaadin, Hal i ma si ye ka tun koyne.» 	 Vualjawlin, TOUPA, sum a pai, a khut nasepte nana pom inla; amah sualte kawng sat inla, amah hote kawng toh, a tat nawn louhna ding un, a chi a.


A ciya binde, waato kaŋ bonkoono goono ga goro nga windo ra, waato kaŋ Rabbi jin k'a no fulanzamay nga ibarey kulu kaŋ goono g'a windi yaŋ din gaa, 	 Huan, hichi ahi a, kumpipa a in a a om a, TOUPAN a kim a vel ua a melmate tengteng lak ua galmuang a a omsak nung in,


Koniya wo kusu bago kaŋ i ga dond'a no? Nga wo kusu no kaŋ boro kulu si ba r'a, wala? Ifo se no i n'a jindaw, nga nda nga banda. I n'i catu laabu kaŋ i si bay ra? 	 Hiai Konia pen bel kitam gawp, simmohhuai ahi ka hia? bel a sunga lungkimna omlouhna ahi kai maw? bangdia amah leh a suante paihkhiaka gam a theih ngeilouh ua paihkhiaka a om uh?


Gad izey kunda marga jine bora mo ga ti Reyul ize Eliyasaf. 	 Gadte heute Deuel tapa Eliasaph ahi.


A bine baakasina mo go ga baa ka tonton araŋ se waati kaŋ a ga fongu d'araŋ ganayaŋo, da mate kaŋ araŋ n'a ta nda humburkumay da jijiriyaŋ. 	 Huan, na vek ua a thu na mandante uh, lau leh ling kawma amah na kipahpih dante uh thei gigein, a lungsim tuh noumau lamah a nak ten nawnsem ta ahi.Thil bangkim ah na tung ua ka muan jiakin ka kipak ahi.


A go no binde, ay goono ga dira, hal ay maan Damaskos, sanda zaari sance cine. Kala sahãadin, kaari bambata fo fun beene ka nyaale ay windanta. 	 Huan, kapaia, Damaska khua kiang ka tunin, sun annek hun lain, thakhatin van akipan vak thupitak ka kim ah a hongvak puapa,


Bannya kaŋ ga wiikoy dabari tu ka ne a se: «Mowabancey ize way no, nga kaŋ kaa Neyomi banda ka fun Mowab laabu. 	 Huan, a buh lamite tunga houtu a sikhain, Moab nungak, Moab gam akipan Naomi toh hongpai ahi.


Wa si humburu Babila bonkoono, baa kaŋ sohõ araŋ goono ga humbur'a. Wa si humbur'a, yaa no Rabbi ci. Zama ay wo, ay go araŋ banda zama ay m'araŋ faaba sabbay se, ay m'araŋ kaa a kambe ra mo. 	 Babulon kumpipa na lau sek uh lau nawn kei un, amah lau kei un chih TOUPA thu pawt ahi; a khut akipan noute hondam ding leh honkhe dingin na kiang uah lah ka om ngala.


Woodin banda Musa salaŋ Haruna nda nga izey kaŋ yaŋ cindi se, kaŋ ga ti Eliyezar da Itamar. A ne: «Wa ŋwaari sarga kaŋ cindi sambu kaŋ i na sargay salle Rabbi se danji ra d'a. Araŋ ma s'a ŋwa da dalbu, sargay feema jarga, zama hari hanno no gumo. 	 Huan, Mosi in Aron kiang ah leh a tapa damlai Eleazar leh Ithamarte kiang ah, TOUPA a dia mei a thillat a, tangbuang thillat lak bangte la unla, maitam bul ah silngou tellou in ne un: thil siangthou ahi ngal a:


Rabbi di kaŋ borey laala baa ndunnya ra. A di mo mate kaŋ hay kulu kaŋ i ga miila ngey biney ra, ilaalo koonu no waati kulu. 	 Huan, Toupan, leiah mi gitlouhdan thupi ahi chih leh, a lungtang lunggeldan gilou ngen ahi ngitnget chih a na thei hi.


Ben-Hadad binde maa bonkoono Asa sanno, ka nga marga wongu nyaŋey mo donton i ma Israyla kwaarey wongu. A na Iyon, da Dan, da Abel-Bayt-Maaka, da Cinnerot kulu da Naftali laabo kulu mo kar. 	 Huan, Benhadadin kumpipa Asa thu a napoma, huchiin Israel khuate sual dingin a sepaih heute a sawla, Ijon khua te, Dan khua te, Abel-bethmaaka khua te, Kinneroth bial tengteng, Napthali gam tengteng toh a suala.


Araŋ ma te adduwa haya din ma si te jaw waate ra. 	 Huan, huaite phalbia a hongtun louhna dingin thum un.


Rabbi Kundeykoyo ne: Ay no ga naŋ laaliyaŋo ma fatta ka furo zay fuwo ra, da boro kaŋ ga ze d'ay maa tangari boŋ mo fuwo ra. A ga goro fuwo din ra mo k'a ŋwa, hala nd'a kataakey d'a tondey kulu. 	 Ka pai khesak ding, sepaihte TOUPAN achia, gutami in ah a lut ding, ka mina juaua hamsia zangmi in ah; huan, a in ah a om gige dia a negai ding, a sing a suang toh, a chi a.


Kohat izey mo ga ti: Amram, da Izhar, da Hebron, da Uzziyel. Jiirey kaŋ Kohat te, jiiri zangu nda waranza cindi hinza no. 	 Huan Kohath tapate; Amran, Izhar, Hebron, Uzziel: huan Kohath damsung kumte kum za leh sawmthum leh thum ahi.


A se no jasarey ga ne: «Wa kaa Hesbon! I ma Sihon birno sinji k'a cina. 	 Huaiziak in la a phuahkhum mite'n, Hesbon ah hong pai unla, Sihon khopi lam leh hihkip hi hen;


Kala Rabbi malayka fatta ka koy Assiriyancey wongu marga ra ka boro zambar zangu nda wahakku cindi gu wi. Waato kaŋ borey tun susubay za da hinay, kala soojey din kulu go buukoyaŋ. 	 Huchiin TOUPA angel a vapawta, Assuriate giahmunah mi nuai khat leh sing giat leh sang nga a sisak a; huan, jing khanga mi a thoh u leh, ngaiin, misi luang ngen a nahi hi.


Amma araŋ ne: «Koy Beero fonda mana saba!» Ya Israyla dumo, wa maa: Ay fonda no mana saba, wala araŋ fondey no mana saba? 	 Himahleh, TOUPA hih dan a kibang gige kei hi, na chi sek uh. Israel inkote aw, ngai un: ka hihdan a kibang gige kei maw? na hih dan uh a kibang kei gige jaw ahi kei maw?


Adilantey mo ga di woodin, I ma humburu, i m'a haaru ka ne: 	 Kei jaw, Pathian ina oliv sing sel liahliah bang kahi: Pathian chitna khantawn khantawn in ka muang ding hi.Huai na hih jiakin, khantwan in kipahthu kon hilh ding: na misiangthoute mitmuhah na min ka ngakngak ding, a hoih ngala.


Ifraymu izey neeya i almayaaley boŋ: Sutela, Sutela izey jama baaba; da Beker, Beker izey jama baaba; da Tahan, Tahan izey jama baaba. 	 Hiai a innkuan uh kizomdan bang zel a Ephraim suante ahi uh: Suthela suante Suthelate: Beker suante Bekerte: Tahan suante Tahante ahi uh.


Da ni na nooru garaw daŋ ay borey ra talka kaŋ go ni banda gaa, ni ma si ciya a se danga garaw-gar-hãako, ni ma si nooru nda riiba daŋ a gaa mo. 	 Na kiang ua om genthei na mite laka kuapeuh sum na leitawi sak leh, amah adinga punna bawlpa na hih louh dinga, a tunga punna na bawl louh ding ahi.


Kaŋ i go woodin ciyaŋ gaa, kala Yesu bumbo kay i bindo ra ka ne i se: «Laakal kanay ma bara araŋ banda.» 	 Huan, huai thu a gen lai un amah mah a lak uah a hongdinga, a kiang uah, Na tunguah khamuanna om heh, a chi a.


Humburkumay na Adoniya di Suleymanu sabbay se. A binde tun ka koy ka sargay feema hilley di. 	 Huan, Adonija in Solomon a kihtaa, a thou a, maitam ki a valen a.


Day, ni ma gaabandi, ma te bine-gaabi hanno. Ma haggoy ka goy ka te asariya kulu boŋ kaŋ ay tamo Musa na ni lordi nd'a. Ma si kamba a gaa ka koy kambe ŋwaari wala kambe wow haray, zama ni ma te saaya naŋ kulu kaŋ ni ga koy. 	 Ka sikha Mosiin dan tengteng jui dinga thu a honpiak jui chinten dingin hattak leh hangtakin om peuhmah photin: na paina peuha na lamzanjel theihna dingin na taklamah hiam, na veilamah hiam pialsan het ken.


Waato kaŋ i maa sanno din, a n'i biney gooru. I ne Bitros da diya cindey se: «Nya-izey, ifo no iri ga te?» 	 Huan, huai thu a jak un a lungtang ua sut bang a honghita ua, Peter leh sawltak dangte kiangah, Unaute aw, bangchibangin ka hihta ding ua? a chi ua.


Fonda kaŋ a gana ka kaa d'a din, Nga no a ga gana ka ye koyne. A si kaa mo kwaaro wo do, Yaadin no Rabbi ci. 	 A hongpaina lampi ah, huai mahah a nungkik nawn dinga, hiai khopi a hongtung kei ding, TOUPAN a chi.


Waato din gaa batukoy jine bora Nebuzaradan na alfukaaru fooyaŋ ku, ka kond'ey ka daŋ tamtaray, ngey da boro jarey kaŋ cindi gallo ra, da borey kaŋ jin ka bare ka ye Babila bonkoono do haray, da kambe goy-teerey kaŋ cindi. 	 Huchiin vengpa pawl heutu Nebuzaradanin mipi laka genthei pawl pente khopia nutsiatte, Babulon kumpipa kianga kipesate leh mi khutsiam omsun tengtengte toh salin a pi vekta hi.


Zama iri bonkooney, d'iri laabukoyey, d'iri alfagey, d'iri kaayey mana ni asariya haggoy. I mana hanga jeeri ni lordey da ni kaseetey gaa mo, nango kaŋ ni kaseeti i gaa. 	 Ka kumpipate uh hiam, ka lalte uh hiam, ka siampute uh hiam, ka pipute uh hiamin na dan a jui kei ua, na thupiakte leh na thutheihpihnate, amaute dema na theihpihnate lah a ngaikhe nuam sam kei uhi.


Yasuwa n'i kar za Kades-Barneya kala Gaza, da Gosen laabo kulu, kal a ma koy Jibeyon. 	 Huan, josuain Kadeshbarnea akipana Gaza phain, Gosen gam tengteng toh Gibeon phain a hihse veka.


A ga hima sanda mutard* ize cine no kaŋ boro sambu ka duma nga kalo ra. A beeri hal a te tuuri-nya, beene curey mo zumbu a kambey boŋ.» 	 Ankam chi tangkhat min a laka, a huana a theh bang ahi, huai tuh a hongpou a, sing a honghi a, tungleng vasate khawng ahiangah a giak uh, a chi a.


Ay g'a halaci parkatak! I s'a kambey co-co, i s'a far mo, Amma tuuri izeyaŋ da karjiyaŋ ga fun a ra. Ay ga burey lordi mo ka ne i ma si hari te a boŋ. 	 Huan, ka hihse vek dinga; sat nouin om ken chin, tohvuiin leng om sam ken teh; loulingnei leh khau lingneite a pou zo ding: meite leng a tunga vuah himhim zu sak lou dingin thu ka pe ding hi.


Zama ay na boro laaloyaŋ gar ay jama ra. I goono ga batandi, Sanda mate kaŋ cine curayze diiko ga gum. I goono ga hirrimi dake deene, i goono ga borey di. 	 Ka mite lakah mi gilou a om ngal ua, vasa gemmi in a tan bangin a tang gige ua, thang a kam ua, mite a man uh.


«Mayray da humburkumay ya Rabbi wane yaŋ no, Kaŋ ga laakal kanay kayandi nga do yongo beene. 	 Lalna leh launa Pathian kiangah a om; aman a mun sangte ah muanna a bawl hi.


Laabey kulu nda kwaarey kulu ra, naŋ kaŋ bonkoono lordo d'a feyaŋo koy, Yahudancey du farhã da bine kaani. I na batu nda farhã te. Boro boobo mo laabey borey ra, dumi-dumi ciya Yahudanceyaŋ, zama i humburu Yahudancey. 	 Huan bial chiteng leh, khopi chitenga, koilai peuha kumpipa thupiak leha thubawl paina peuhah, Judaten kipahna leh nuamna a nei ua, ankuangluina leh ni hoih. Huchiin gama mite laka tampite Judate a honghi ua; Judate launa lah a tunguah a hongomta ngala.


Boro fo ga bu nga gaabo bindi ra, A fundo go fulanzamay ra, fitina si, 	 A lutlaiin mi a si a, nuamsa leh bittaka om in.


Kala i saaware ngey da care game ra ka ne: «D'iri ne: ‹Irikoy do no›, a ga ne: ‹Day ifo se no araŋ man'a cimandi?› 	 Huan, a kingaihtuah ua, Vana kipan chi lehang, Bang achia a thu ging lou na hi ua leh? a honchi kha dia;


Wa araŋ biney kaa nooru baakasinay gaa. Wa lasaabu kaŋ haŋ kaŋ go araŋ se ga wasa. Zama Irikoy bumbo ne: «Ay si fay da nin hal abada! Ay si ni furu hal abada!» 	 Na lungsim putdan uh tuh dangka deihtakna panglou hihen; na thil neih sun tunguah lungkim un; amah mah in, bangchikmah in kawn dawn lou kei ding a, paileng ka hon paisan kei hial ding, a chi ngal a.


Yaadin cine no i na Irikoy windo kaŋ go Urusalima ra cinayaŋo naŋ d'a. I gay d'a kala Persiya bonkoono Dariyus mayray jiiri hinkanta. 	 Huchiin Jerusalema Pathian in nasep a khawlta: Persia kumpipa Daria vaihawm kum nihna tanin a khawl hi.


Ifo no, ya ay izo? Ifo no, ya ay ize gunda? Ifo nooya koyne, ya ay sarti izo? 	 Bang ahia, ka tapa? Huan bang ahia, Aw ka sul tapa? Huan bang ahia, Aw ka thuchiam tapa?


Ayuba tu ka ne: 	 Huchiin Jobin a dawnga, hichiin a chi a:


(Hando jirbi guwanta hane, sanda Bonkoono Yehoyacim tamtara jiiri guwanta ra nooya, 	 Huai kha ni ngana ah, huai bel kumpipa Jehoiakin saltan kum ngana, ahi a;


Wa ye ka kaa, ay ga araŋ ŋwaaray no, Araŋ ma si adilitaray-jaŋay te. Oho, wa ye ka kaa koyne! Kalima kaŋ ay ga kande gonda cimi. 	 Kik nawn un ka honngen ahi, diklouhna om kei hen; ahi, kik nawn un, ka thu a dik ahi.Ka lei ah diklouhna a om hia? thil hoihlou ka leiin a theikak theikei dia hia?


Hay kulu kaŋ ay moy di kaŋ ay ga ba, Ay mana wangu nd'a i se. Ay mana ay bina ganji farhã hari kulu kaŋ no, Zama ay bina maa kaani ay goyey kulu sabbay se. Woodin mo ga ti ay baa ay goyey kulu ra. 	 Huan, bangpeuhmah ka mitin a lunggulh amau ka it kei hi: nuamsakna himhim akipanin ka lungtang ka len kei, ka sepgimnate tengteng jiakin ka lungtang lah a kipak ngala; huan hiai tuh ka sepgimna tengteng akipan ka tantuan ahi.


Nangu kulu kaŋ araŋ goono ga goro, galley ga ye ka ciya kurmuyaŋ. I ga fay d'i tudey boŋ sududuyaŋ nangey kurmu, zama i m'araŋ feemey ciya kurmuyaŋ, i ma goro koonu. I m'araŋ toorey bagu-bagu kal i ma ban, i m'araŋ wayno himandey beeri-beeri. Goyey kaŋ araŋ te mo, i ma tuusu parkatak. 	 Na tenna mun tengteng uah khopi a se dinga, mun sangte a segawp ding; na maitamte uh hihsiat leh hihgawp a hih theihna ding un leh na milimte uh a kitap nena, a man theihna dingin leh na ni Pathian limte uh phuk paiha a om theihna ding un, na nasepte uh aman theihna dingin.


Ahohi kunda boro Doday no ga handu hinkanta sata dabari. Miklot go a banda jine boro. A sata mo gonda boro zambar waranka cindi taaci. 	 Huan kha nih na pawl heutu Aho mi Dodai ahi a, a pawl ah sing nih leh sang li a om uh.


Rabbi sanno mo goono ga say-say laabo din kulu ra. 	 Huan, Toupa thu tuh, huai gam khokim khovel ah a dalhta a.


Ay ga konn'ey da konnari toonante, I ciya ay ibareyaŋ. 	 Amau tuh huat petmahin ka huaa: hondoute dingin ka sep chiat hi.


Dawda na nga jinayey naŋ jinay batukwa kambe ra ka zuru ka koy daaga meyo gaa. A kaa ka nga nya izey fo. 	 Huan, Davidin a van van kemmi kiangah a koiha, sepaihte kianglam ah a va taia, a ute chibai a va buk hi.


Nga no ga murte ka nga boŋ beerandi ka bisa hay kulu kaŋ se i ga ne irikoy, wala hay kulu kaŋ se i goono ga sombu, hal a ga goro Irikoy* fuwo ra, ka nga boŋ fe ka ne nga wo Irikoy no. 	 Amah tuh Pathian a hihsak peuhmah uleh, sabiak tengteng douin, a tung ua om tumin a kihihthupi ding: huchiin Pathian temple-a tuin Pathian banghialin a kitung khe ding hi.


D'a kaa k'ay kunfa mo, Kala sanni yaamo kaŋ a ga soobay ka ci. A bina goono ga laala margu-margu nga boŋ se, D'a koy taray mo, kala a m'a ci. 	 Honhote tengteng in hon gensiain a kihuau ua: honhihsiatna ding uh a ngaihtuah ua.


Obed-Edom da nga nya-ize waydu cindi ahakko mo go noodin. Obed-Edom wo, Yedutun ize no, nga nda Hosa mo, windi me batukoyaŋ no. 	 Obed-edom leh Hosa, a unau uh sawmguk leh giat te toh; Jeduthun tapa Obed-edom leh Hosa te kongkhakngakmi dingin ahi ua;


Manti nga no ka ndunnya himandi sanda saaji cine ka gallu beerey zeeri, Kaŋ mana nga tamtaray izey taŋ i ma ye ngey kwaara, wala?» 	 Khovel gamdai banga bawla, a kho omte hihmanga, a salte a inlam ua pai dia pawtsak ngei lou? chiin, na tanchin a sut ding uh.


A ciya mo, saaya kaŋ a fundo ga ba ka fun (zama a bu no), a na izo maa daŋ Ben-Oni, amma baabo n'a maa daŋ Benyamin. 	 Huan, hichi ahia, a kha a pawt dek laiin (a sita ngala) a min dingin Ben-oni a sa a: a pan bel Benjamin a sa hi.


Boro kulu kaŋ ga kani nda alman mo, daahir i g'a koy wi. 	 Ganta luppih peuhmah sihsak ngeingei ding ahi.


Koyne, da ni nooyaŋo ya ŋwaari sargay kaŋ i ga haagu guuru tafa boŋ no, a ma ciya hamni baano kaasumante nda ji, kaŋ sinda dalbu. 	 Huan, na thillat, kuang a kan tangbuang thillat a hihleh, silngou hel louh, sathau a mek, tangbuang nel dimdem ahi ding ahi.


Amma boro boobo kaŋ ga ti sintina waney ga ye kokor banda, kokor banda waney mo ga ciya sintina. 	 Himahleh, mi tampi, masapen a omte tuh, nanungpen in a om ding uh; nanungpen a omte leng masapen in a om ding uh.


Yaadin no afooyaŋ fun kwaara ra, sanda laabukoyey arwasey da wongu marga kaŋ go i banda. 	 Huchiin huaite, gam khentea heutute tangvalte leh a honjui sepaihte khuaa kipanin apawt uh.


da Hadid, da Zeboyim, da Neballat, 	 Hadid, Zeboim. Neballat;


Aminadab wane, Admin wane, Arama wane, Hezron wane, Farisa wane, Yahuda wane, 	 huai tuh Aminadab tapa ahi a, huai tuh Aram tapa ahi a, huai tuh Esrom tapa ahi a, huai tuh Perezi tapa ahi a, huai tuh Juda tapa ahi a,


Sahãadin-sahãadin Yesu n'i miiley bay. Kal a ne i se: «Ifo se no araŋ go ga miila woone te araŋ biney ra? 	 Huan, Jesun, a lungtang un huchibangin a ngaihtuah uh chih a lungsimin ana thei paha, a king uah, Huai thu bang dia na lungtang ua ngaihtuah na hi ua?


Zama a ne: «Daahir, woodin yaŋ ya ay jama no, Izeyaŋ no kaŋ si taari.» A binde ciya i se Faabako. 	 Aman, Ka mite, ta a taklou-a hih lou dingte ahi mahmah uh, a chi ngala; huchiin amaute hondampa din a hongomta hi.


Ni ma tun ka kay hamni kwaaray jine, ni ma dottijo beerandi mo. Ni ma humburu ni Irikoyo. Ay ya Rabbi no. 	 Lu-a kelsam poute maa na din jel jel ding ahi a, tek mel na zah ding ahi, na Pathian laudan na siam ding a: kei TOUPA ka hi hi.


Sanda wayboro kurnyekoy cine, asariya g'a haw kurnyo gaa waati kulu kaŋ kurnyo go baafuney ra. Amma d'a bu, waybora ga feeri asariya kaŋ n'a haw kurnyo gaa do. 	 Numei, pasal nei a pasal a dam sung teng dana a pasala henkhawmin a om ahi; himahleh, a sihin, pasal lamah dan akipan khahin a om ahi.


Yusufu ne i se: «Wo kaŋ ay ci araŋ gaa nooya, araŋ wo ma-cararayaŋ no. 	 Huan, Joseph in a kiang uah, galguk te na hi uh ka honchih na hi mahmah uh:


Sarti wala za-jinde kulu kaŋ wayboro sambu nga boŋ gaa, a kurnyo gonda dabari a m'i tabbatandi, wala a m'i tunandi. 	 Himahleh a pasal in a zak ni a kipan a a deih den leh a thuchiam chiam tengteng leh a tung a gakna om tengteng a kipsak ahi a: a zak ni a kipan a a daihsan ziak in a kipsak ahi.


Woodin se no a g'i nooyandi, Hala waato kaŋ waybora kaŋ go hay-zaŋay ra ma ize hay. Waato din gaa no a nya-izey kaŋ cindi ga ye ka kaa Israyla izey do. 	 Himahleh nang Bethlehem Ephratha, Juda gama sang tampi laka tel din neu tawk le chin leng, nanga kipanin Israelte vai hawmpa ding kei din a hongpawt ding; a hongpawtna sawtpi, tangali nite akipan ahi.


I hẽeno ra i ga bu baray jinde sambu ka bu baray te ni se, I ma ne: «May no ga hima Tir, Nga kaŋ dangay teeko bindi ra? 	 Nang honsunin a sam dingua, a kahla uh; Tua bang a oma-tuipi laiah paulehamlou suakta mai?


Wa tun! Wa tun! Wa fatta noodin! Wa si lamba hay kulu kaŋ ga ziibi gaa. Araŋ kaŋ ga Rabbi windo jinayey sambu, Wa araŋ boŋ hanandi ka fatta Babila ra. 	 Pawt un, pawt un, huaia kipanin pawt un, thil nin himhim lawng kei un; a sunga kipan pai khia un; Toupa belsuan tawite aw, siangthou takin om un.


Mate a ga te boro folloŋ ma hin ka boro zambar gaaray, Ihinka mo ma naŋ boro zambar way ma zuru, Da manti kaŋ i tondo n'i neera, Da manti Rabbi no k'i nooyandi? 	 Bangchiin khatin sang a delh dia, nihin sing a taikek sak ding uh, a Suangpi un amaute a khawngkhintaa, TOUPAN amau a piak khiak a hih kei ngal uleh?


Ya nin, Edom ize wayo, ni ma farhã. Nin kaŋ goono ga goro Uz laabo ra, ma te bine kaani. Amma haŋ-gaasiya din ga bisa kal a ma koy ni do. Ni mo ga haŋ ka bugu, ka ni boŋ kaa koonu. 	 Nuamsa inla kipakin Aw Edom tanu. Uz gama teng: nou lah nang phain leng a hongpai suak ding; na kham dinga vuaktangin na kibawl ding.Aw zion tanu, na thulimlouhna gawtna zoh a hita; saltanna ah nang a honpi mang nawnta kei ding: na thulimlouhna a hongveh ding, Aw Edom tanu; na khelhnate a mukhe dinghi


Da boro kaŋ mana cimandi n'araŋ ce ŋwaari se, araŋ yadda ka koy mo, to, ŋwaari kulu kaŋ i ga jisi araŋ jine, araŋ ma soobay k'a ŋwa. Araŋ ma si hãayaŋ kulu te bine lasaabu fonda ra. 	 Ginglou mi laka kuahiamin nou honsapa, hoh na ut ngal un, sialehphatheihna jiaka bangmah dong sese louin, a honlui peuh uh ne mai un.


I goono ga ye ka ceeci ngey m'a di, amma a koma i se. 	 Huchiin, amah mat a tum nawn ua, himahleh a khut ua kipan a suaktata.


Zama a go, ni ibarey go ga kosongu hanya-hanya, Ni konnakoy na ngey boŋ tunandi. 	 Na mite lepchiahtakin a sawm ua, na mi selgukte tungah a selamin a kihou a kihou khawm uhi.


Baakasinay si farhã da cimi-jaŋay, amma a ga farhã cimi se. 	 Itna-in gilou a kipahpih kei a, a dik a kipahpih jaw.


da Humta, da Ciriyat-Arba (Hebron nooya), da Ziyor, birni yagga nooya da ngey kawyey. 	 Humta te, Kiriath-arba (huai bel Hebron a hi) te, Zior te; khopite a khopelte toh kho kua ahi.


Birni nooya kaŋ gonda bine kaani doŋ, Kaŋ gonda laakal kanay goray, nga kaŋ ne nga bina ra: ‹Ay no! Boro fo kulu si no kala ay hinne!› Guna mate kaŋ a ciya kurmu, Naŋ kaŋ ganji hamey ga kani. Bisako kulu ga cuusu ka ngey kambey kobi. 	 Hiai khopi nuamsa pilvangloutaka tenga, a lungtanga, Kei ka hi, kei lou kuamah dang a om kei; chi ahi; bangchidana hongsegawpa, gan tate adia kualna ding hi ahia; kuapeuh a kianga paiin a luisanin, a khut a lehkhum ding hi.


Zama ganda kaŋ i ga feeni nda tanja kaŋ i ga sambu beene, ay n'i ta Israyla izey gaa ka kaa i saabuyaŋ sargayey ra. Ay n'i no Alfa Haruna nda nga izey se. I baa no hin sanni kaŋ ga duumi boŋ kaŋ Israyla izey g'i no. 	 A awm leh a liang a vei zel uh pen Israel suante a lemna thillat kithoihna a kipan ka la tuam a, Israel suante khantawn silbawl dan ding in siampu Aron leh a tapate ka pia ahi, chi in Israel suante kiang ah gen in chi in.


Borey kaŋ yaŋ go ga ci yaadin binde go ga cabe taray kwaaray kaŋ ngey go ga ngey boŋ laabu ceeci no. 	 Huchibanga thu na genten amau gam ding a zong uh chih ahih lang mahmah uhi.


I ga woodin yaŋ te baa Rabbi asibti haney baa si, d'araŋ nooyaŋey baa si, d'araŋ sarti banayaŋ kulu, d'araŋ bine yadda nooyaŋey kulu, kaŋ yaŋ araŋ ga no Rabbi se. 	 TOUPA khawlni te, na thilpiak te uh, na thuchiam tengteng uh, mahni ut thua thillat, TOUPA kianga na thillat jelte uh ban ah.


Ya Israyla, wa maa! Sohõ ni ga ba ka Urdun isa daŋandi, ni ma furo ka dumi fooyaŋ laabuyaŋ ŋwa. I ga beeri, i gonda gaabi mo ka bisa ni bumbo. I gonda kwaara bambata yaŋ kaŋ yaŋ i n'i birni cinarey gaabandi ka koy hala beene. 	 Israelmite Aw, ngaikhia un: nou sanga thupijaw leh thilhihtheijaw namte, khopi van suna kulh daikaihte leh thupi luah dingin tuniin Jordan galkaha, na kuan ding uh ahi.


Kenancey da Kenizancey da Kadmonancey da Hittancey, 	 Kente, Kenizte, Kadmonte,


Nin no ga bonkooney no faaba. Ni ga ni tamo Dawda faaba k'a kaa takuba laala me ra. 	 Amah ahi, kumpipate kianga hotdamna piaa, namsau mi hihsethei laka a sikha David honkhepa pen.


A ciya binde, jiiro bananta, kala Suriya borey kande Yowasa gaa wongu. I kaa Yahuda nda Urusalima ka jama mayraykoyey kulu halaci borey ra. I n'i wongu arzakey kulu sambu ka kond'ey Damaskos bonkoono se. 	 Huan, hichi ahia, kum a hongbeiin Suria sepaihten a hongsual ua; Juda gam leh Jerusalem ah al ut ua, a milian tengteng uh a hihman sak ua, Damaska kumpipa kiangah gallak sum tengteng a khak vekta uhi.


Rabbi malayka ne a se: «Ma hamo da maasa kaŋ sinda dalbu din sambu k'i dake tondo wo boŋ, ma maafa mo soogu a boŋ.» A binde n'i te yaadin. 	 Huan, Pathian angelin a kiangah, Sa leh tanghou silngou soh louh la inla, hiai suang tungah koih inla, a tui pen sung khiain, a chi a. Huchibangin a hihta.


Ay ga kunda bambata te ni do, ay ga ni albarkandi, ay ga ni maa beerandi, ay ga naŋ ni ma ciya albarka hari. 	 Huchiin, chi thupi mahmahin ka honbawl dinga, vual ka hon jawl dinga, na min ka hih thupi ding; huan, nang vualjawlna hiin:


Boro fo go no Benyamin dumi, kaŋ maa Cis Abiyel ize, Seror ize, Bekorata ize, Afiya ize, Benyamin boro fo ize, kaŋ wongaari no. 	 Benjamin gama Benjamin suan mi khat mi hat hangsan mahmah a oma, a min Kis ahi, huai mi Abiel tapa ahia, huai mi Zeror tapa ahi, huai mi Bekorath tapa ahi, huai mi Aphia tapa ahi.


Zabluna izey kunda marga jine bora mo ga ti Helon ize Eliyab. 	 Zubulunte heute Helon tapa Eliab ahi.


Rabbi malayka ne a se: «Ma ye ni koyo do ka ni boŋ ye a se ganda k'a gana.» 	 Huan, Toupa angelin, a kiangah, na pi kiangah kik nawn inla, a thuthuin omin, a chi a.


Zama Cittim hiyey no ga kande a gaa wongu. Woodin se no a ga te bine saray ka ye banda. Kaŋ a ye, a ga dukur da sappa hananta. A ga te mate kaŋ ga kaan nga se hal a ma ye ka laakal da boro fooyaŋ kaŋ yaŋ bare ka fay da sappa hananta ganayaŋ. 	 Amah dou dia Kittim loingte hong pai ding a hih jiakin; huaijiakin a dah dinga, a kik nawn dia; thukhun siangthou tungah thangpaihna a nei dinga, a utut a hih ding hi; a hong nawn ngeingei dia, thukhun siangthou mangngilhte a lim sak ding hi.


Amma a wangu k'a taŋ. A kond'a k'a daŋ kasu hal a ma nga garawo bana. 	 Himahleh a utkei a; a bat a piak zoh masiah suangkulh ah a vakhumta a.


Waato, Babila wo wura haŋ-gaasiya no Rabbi kamba ra, Gaasiya kaŋ a daŋ ndunnya kulu ma haŋ a ra ka bugu. Ndunnya dumey n'a duvaŋo haŋ, i binde follo da futay. 	 Babulon bel TOUPA khuta dangkaeng nou, lei pumpi hihkhamna ahia, namten lung a mawl khin ta ahi.


Ya Rabbi, ni faaba no ay ga hangan. 	 Aw Toupa, na hotdamna ka ngak gige hi.


Israyla alborey binde fatta ngey ma Benyamin wongu. Israyla alborey na daaga sinji i se Jibeya gaa. 	 Huan, Israel mite Benjamin-pawl sual dingin a kisa ua; huan, Israel miten Gibea khua ah sual dingin panmun a nabawl uh.


kaŋ a ne: ‹Tilas kal i ma Boro Izo daŋ zunubikooney kambey ra, i m'a kanji*, jirbi hinzanta mo a ma tun.› » 	 Mihing Tapa mikhialte khuta mat sakin a om dinga, kros ah a kilhden ding uh, ni thum niin a thou nawn ding ahi, a chih, a chi ua.


Amma sanno kaŋ fun ni me ra, ni ma haggoy ka te mate kulu kaŋ ni na sarto sambu nd'a Rabbi ni Irikoyo jine. Ni ma kanda haya nda bine yadda, wo kaŋ sarti ni sambu da ni meyo. 	 Na kam ua pawtsa na hih ngei ding uh ahi; ut thua thillat nakam ua na chiam uh TOUPA na Pathian uh kianga na chiam bangbang jel un.


Musa te mo mate kaŋ cine Rabbi ci nga se din. A na jama kulu margu kubayyaŋ hukumo meyo jine. 	 Huan, Mosi in TOUPA'N thu a piak bang in a hih a; mi tengteng kihoupihna puan inn kongpi kim ah a omkhawm ua.


Sanni kaŋ Rabbi, Koy Beero ci neeya: Misa din ya Urusalima no. Ay n'a daŋ ndunnya dumey bindo da ndunnya laabey kaŋ go g'a windi bindo ra. 	 TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Hiai Jerusalem khua ahi: namte lakah ka koiha, a kimah gamte a om hi.


Kal i kulu ne: «Ni ya Irikoy Izo no, wala?» A ne i se: «Araŋ wo n'a ci, ay ga ti nga.» 	 Huan, a vek un, Nang Pathian Tapa na hi maw leh? a chi ua. Huan, aman, a kianguah, Hi e, non chih bang un, a chi a.Huan, amau, Bang theihna dang i deih lai dia? ei mah mahin amah kamsuak i zata ve le, a chi ua.


Urusalima annabey ra mo ay di fanta hari: I goono ga zina goy te, i ma tangari fondoyaŋ gana, I goono ga laala goy-teekoy kambey gaabandi, Hala boro fo si no kaŋ goono ga bare ka fun nga fondo laala ra. I kulu ciya ay se sanda Saduma* cine, A ra gorokoy mo ga hima Gomorata* cine. 	 Jerusalem jawlneihon tungah leng thil mulkimhuai kamu, ang a kawm ua, juauin a gamta ua, thilgilou hihte khut a hatsak ua, kuamahin a gitlouh uh kisik a tup louh loh uhi; kei dingin Sodom khuaa mite bang a honghi vek ua, a kho sunga mite tengteng leng Gomorrah khua a mite bang hial.


Zama dukuri no ga saamo wi, Bine tunay mo ga boro kaŋ si caram wi. 	 Lungjinnain lah mi hai a that ngala, huan thiknain mi mawl a hihlum sek hi.


A kakaw i diina marga fuwo ra da Yahudancey, da _dumi cindey__ kaŋ yaŋ ga sududu _Irikoy se__. Habo ra mo zaari kulu a ga kakaw da borey kaŋ yaŋ a ga kubanda. 	 Huchiin, kikhopna in ah Judate leh Pathian limsakte a sel jela, dawl mun ah leng huaia naom peuhmahte tuh nitengin a sel jel hi.


Ay na woodin te mo Urusalima ra. Kaŋ ay du dabari alfaga beerey do, ay na hanantey boobo daŋ kasu. Waati kaŋ i goono g'i wi mo, ay n'ay me daŋ ka gaaba nd'ey. 	 Huai bang Jerusalem khua ah leng ka hih jel ahi; huan, siampu liante kiangah thu ka mu a, mi siangthoute laka mi tampi suangkulh ah ka khum jela; huan, a hihlup lai un, lemsa lamah leng ka napang jel ahi.


(Amma d'a fay, a ma goro yaadin, kurnye si, wala a ma ye ka saba nda nga kurnyo.) Kurnye mo ma si nga wande fay. 	 A khen vanglak leh pasal nei nawn louin om vanglak heh, a hihkeileh, a pasal toh mah kituak nawn uheh; huan pasalin a ji ma kei heh.


Alwaato kaŋ a n'a sambu ka konda nyaŋo do, koociya goro nyaŋo cey boŋ kala wayna to zaari, gaa no a bu. 	 Huan, a pi-a, a nu kiang a tunin a phei tungah sun vengveng tan a tu a, huchiin a sita hi.


Guna, Rabbi zaaro kaŋ sinda bakaraw neeya ga kaa, A ga kaa da futay da futay korno, Zama nga ma laabo ciya kurmu. A ma zunubikooney kaŋ go a ra mo halaci. 	 Ngaiin, gam hihse ding leh huailaia mikhialte a sunga kipata hihmangthang dingin TOUPA ni thupitakin, thangpaihna leh hehna thupi tak toh, a hongtung sin hi.


Yesu tu i se ka ne: «Baa d'ay ga seeda ay boŋ se, ay seeda ya cimi no, zama ay ga bay naŋ kaŋ ay fun da naŋ kaŋ ay ga koy mo. Amma araŋ si bay naŋ kaŋ ay fun da naŋ kaŋ ay ga koy. 	 Jesun a kiang uah, Keimah thu theisak nahita leng zong, ka thu theisak a dik ahi; ken ka hongkipatna hiam, ka manohna ding hiam leng, ka thei hi; nouten bel ka hongkipatna hiam, ka manohna ding leng na theikei uhi.


Amma woodin ay goono ga ci no yadda boŋ, manti lordi* boŋ no. 	 Himahleh, hiai thu thupe danin ka gen keia, phal lam thuin ka gen jaw ahi.


Amma Eli zeen gumo, a go ga maa mo hay kulu kaŋ nga izey goono ga te Israyla kulu se, da mate kaŋ i ga kani nda wayborey kaŋ yaŋ goono ga goy te kubayyaŋ hukumo me gaa. 	 Eli bel a tek mahmahta a; Israel mite tengteng tunga a tate thilhih tengteng leh kihoupihna puanin kongkhak bula nasem numeite a na luppih jel thute uh a ja a.


A na jisiyaŋ nangu gu daŋ fuwo kambe ŋwaari gaa, igu fa mo koyne fu beero kambe wow gaa haray. A na bango mo daŋ kambe ŋwaaro gaa haray wayna funay haray ka dandi kambe guna. 	 Huan, tunsawnnate in taklam pangah nga a tunga, in veilam pang ah nga: huan, tuibem bel in taklam pangah suah lamah sim lam ngain a tung.


Wa naŋ, ay mo ma salaŋ. D'ay salaŋ ka ban, Gaa araŋ mo ma soobay ka araŋ hahaaray sanney te. 	 Honthuak teitei unla, ka hon-gen ding a, ka gen khit chiangin nuihsan na nu teh.


Ay guna mo, kala ay di kaajiyaŋ go i gaa, basi zay, kuuru mo n'i daabu, amma fulanzamyaŋ si no i ra jina. 	 Huan ka et leh, ngaiin, amau ah thagui a hongoma, sain a tuama, vunin akhuhtaa; nakna bel amau ah a om nai kei.


Sohõ binde, ay ga ni ŋwaaray, naŋ ay Koyo dabaro ma beeri, danga mate kaŋ cine ni salaŋ ka ne: 	 Tuin ka honngen ahi, ka TOUPA thilhihtheihna hihthupiin om hen, thu a na gentak dungjuiin,


Baaru Hanna ciine ra, i te ibareyaŋ araŋ sabbay se. Amma Irikoy suubanyaŋo ciine ra, ngey no ga ti borey kaŋ Irikoy ga ba doŋ kaayey sabbay se. 	 Tanchin Hoih lam ngaihtuah in, nou jiakin melma ahi ua; tel thu lam ngaihtuahin bel a pipute uh jiakin deihtakte ahi uhi.


Rabbi sanno ye ka kaa ay do koyne ka ne: Irimiya, ifo no ni go ga di? Ay ne: «Ay goono ga di amand* tuuri goobu.» 	 Huailou leng TOUPA thu ka kiangah a hongtunga, Jeremia, bang na mu a? chi in. Huan ken bel, vaisuaklu sing hiang ka mu, ka chi a.


A n'ay no gomno wo zama ay ma cabe boro kulu se haŋ kaŋ ga ti gundo din toonandiyaŋ. Irikoy kaŋ na hay kulu taka na gundo din tugu nga do zamaney kaŋ bisa ra. 	 Huan, Pathian thil bangkim siampaa tangtawna sela naom, thuguk thilseh tuh bang ahia chih mi tengteng musak dingin;


Hunkuna ni seeda taray kwaaray ka ne kaŋ Rabbi ga ciya ni Irikoyo, kaŋ ni g'a fondey gana, k'a hin sanney, d'a lordey, d'a farilley gana, hala ni ma hanga jeeri a sanno se. 	 Tuniin TOUPA a lampite juia, a dante, a thupiakte leh a vaihawmte juia a awte dawp tumin na Pathian ding un na telta ua:


A di Negeb* mo da Gooru Beero kaŋ ra Yeriko, kaŋ se i ga ne Teenay Nya kwaara go, kala ma koy Zowar. 	 Sim gam leh tum khopi Jeriko Phai kuam, Zoar phain.


Yefta binde ye ka kaa fu nga kwaara do Mizpa. Guna mo, a ize wayo fatta k'a kubay da gaasu haray da gaani. Nga hinne mo ga ti Yefta se ize, a banda a sinda ize way fo wala ize aru fo. 	 Huan, Jephtha bel a omna Mizpa khuaa a in a tungtaa, huan, ngaiin, a tanuin khuangtate tohin lamin a nadawna: a ta neih sun ahia; amah lou tapa leh tanu dang himhim a neikei.


A ne koyne: «Ya dumi cindey, wa farhã Rabbi jama banda.» 	 Huan, Nou Jentel tengteng te aw, a mite toh kipak un, a chi nawna.


«Waati fo no araŋ ga sanney wo dumi naŋ? Wa lasaabu day, a banda iri mo ga salaŋ. 	 Thute zonga bangtan thang kam ding na hia ua? Ngaihtuah in, huaikhit chiangin ka pau ding uh.


Ya wayna funay haray borey, wa Rabbi beerandi fa! Ya teeko meyey kulu gaa borey, Wa Rabbi Israyla Irikoyo maa beerandi. 	 Huaijiakin TOUPA tuh Suahlam ah pahtawi un.


Waati kaŋ ni jama Israyla na goobu haŋ ngey ibarey kambey ra, zunubo kaŋ i te ni se din sabbay se, nga no, d'i bare ka ye ni do haray, ka ni maa seeda, ka adduwa te, ka ŋwaaray ni gaa fuwo wo ra, 	 Na mi Israelten na tunga thil a hihkhelh jiak ua melmate laka a navualleh ua nang lam a hongngat nawn ua, na min a phat ua, hiai ina thuma thil a hon nget uleh,


Yesu tu a se ka ne: «Zama ay ci ni se ka ne ay di nin jeejay nyaŋo cire se no ni go ga cimandi, wala? Ni ga di hariyaŋ kaŋ ga bisa woodin yaŋ beeray.» 	 Jesun a kiangah, Theipi bula nang ka honmu hi, na kianga ka chih jiakin na gingta ahi maw? Hiaite sanga thil thupi jaw na mu lai ding, a chi a, a dawnga.Huan, Jesu mahin a kiangah, Chihtaktakin, chihtaktakin ka honhilh ahi, van kihonga, Pathian angelte Mihing Tapa tunga kah leh kum na mu ding, a chi a.


A n'a cabe mo wura tiŋay jisiyaŋ buuru taabaley se, taabal fo kulu se, da nzarfu mo nzarfu taabaley se. 	 Tanghou-at koihna dohkan ding, khat khat adia dangkaeng zat zah ding, dangkasik dohkan adia dangkasik zat zah ding, dangkaeng ngen sa thukna sik kuaika.


Irikoy windo goy-izey neeya: Ziha izey, da Hasufa izey, da Tabbayot izey, 	 Nithinim mite: Ziha tate, Hasupha tate, Tabbaoth tate;


Boro fo mo zuru ka koy ka zaara-zaara fo toonandi nda hari mooro k'a dake kwaari boŋ k'a no Yesu se a ma haŋ. A ne: «Wa naŋ, iri ma di hal Iliya ga kaa k'a zumandi.» 	 Huan, mi khat a taia, spanji uain thuka diah dimin, chiangah a taka, a dawn tou saka. Khawl dih ua, amah la khe dingin Elija a hong hiam i en ding uh, a chi a.


A na fuwo ra haray cinarey mo te da sedre kataakuyaŋ, za fuwo ganda ka koy fuwo beena. I kulu a n'i daabu a ra haray da kataakuyaŋ. Fuwo ganda laabo mo, a n'a daabu nda sipres* bundu kataakuyaŋ. 	 In sung lam bang dingin sidar singpek a zanga; a pialkhang akipan tung lam bang phain a sung lamah sing a belh vek hi: a pialkhang dingin meilah singpek a phah beh a.


A go mo, ay goono ga soola ya windi cina Rabbi ay Irikoyo se, zama ay m'a fay waani a se, i ma dugu haw-kaano-koy ton a jine, i ma buuru jisi zaari kulu, da sargayey kaŋ i ga ton susubay da wiciri kambu, da asibti* haney, da handu kayyaŋ hane, da Rabbi iri Irikoyo wane sududuyaŋ batu jisantey. Farilla nooya Israyla se hal abada. 	 Ngai dih, TOUPA ka Pathian mina in amah adia lama, a maa gimlim hala, tanghou siah koih gige a, khawlni te, kha thak te, TOUPA ka Pathian ankuanglui nitea jingsang leh nitak a halmang thillat latna dingin ka lam sin ahi. Hiaite Israelte adingin khantawn thuseh ahi hi.


Zama a ga ne neezo* se: ‹Ma kaŋ ganda!› Yaadin mo no a ga ci buru harey da hirriyaŋ bambatey se, Ka ne: ‹Wa te gaabi!› 	 Aman lah vuk kiangah, Lei ah kiain, a chi ngala; huchi mahbangin vuah malphin kiangah leng.


Teeku me gaa laabey ga di, i ga humburu mo. Ndunnya meyey ga jijiri, i ga maan, i ga to kwaara. 	 Tuikulh gamten amu ua; a lau ua; kawlmongte a ling ua: a honnaiha, a hongpai ua.


Waato kaŋ i te adduwa, nango kaŋ i bara din zinji. I kulu to mo da Biya Hanna, i na Irikoy sanno ci mo da bine-gaabi. 	 Huan, a thum khit un a omkhawmna uh a honglinga, a vek un Kha Siangthouin a hongdim ua, hangtakin Pathian thu a hilhta uh.


Hannatu ne: «Naŋ ay, ni koŋŋa ma du gaakuri ni jine.» Waybora binde na nga fonda gana ka koy. A ŋwa, a moyduma mana ye ka bine saray alhaali cabe koyne. 	 Huan, aman, Na sikhanu na mittung hen, a chi a, Huchiin Numei a paitaa, an a nea, lungkham mel a puta kei hi.


A nooyaŋey ga ti: Nzarfu taasa tafo fo kaŋ a tiŋa sekel zangu nda waranza no, da nzarfu taasa guuso fo mo, sekel wayye tiŋa wane, nangu hanna sekelo boŋ. Ihinka kulu to nda hamni baano kaasumante nda ji, ŋwaari sargay se. 	 A thillat dangkasik kuang khat, a gikdan sekel ja leh sawmthum, khat, mun siangthoua sekel sawmsagih toh kikima gik dangkasik belhbu khat; halmang thillat ding thau toh hel tangbuang nel mahmah dim tuaktuak;


ihinzanta Harim se, itaacanta Seyorim se, 	 Thumveina Harim tungah, liveina Seorim tungah;


Rabbi ne Nuhu se: «Ma kaa, nin da ni windi borey kulu, ka furo hiyo ra, zama ay di ni ya adilante no _ay jine__ zamana woone borey game ra. 	 Huan, Toupan, Noa kiangah, nang leh na inkuanpihte tengteng longah lut un; nang jaw tulai khangthak lakah ka mitmuhin mi diktat na hihna ka honthei hi.


Woodin sabbay se binde ni ma ba Rabbi ni Irikoyo. Ni ma haggoy d'a talfo, d'a hin sanney, d'a farilley, d'a lordey mo, duumi. 	 Huaijiakin TOUPA na Pathian uh nait un a thusehte, a dan te, a vaihawm te, a thupiak ten a jui gige ding uhi.


Ay gonda hari boobo kaŋ ay ga ba ay ma hantum araŋ se. Ay si ba ay m'i hantum da tira nda dawa, amma ay goono ga beeje* ay ma kaa araŋ do ka salaŋ me-da-me, zama iri farhã ma to. 	 Na kiang ua thu tampi gen ding ka neih jiakin lai lah laituia gelh ka ut keia; na kipahna uh a kim thiehna dingin na kiang ua honga, kimatuaha kihou ka lamen jaw hi.Na sanggam nu tel tate un chibai a honbuk uhi. Amen.


Oho mo, hala ay kookari birni cinaro din goyo ra. Iri mana fari day mo, baa kayna fo. Ay zankey kulu mo ga margu goyo do. 	 A hi, Huailou leng hiai kulhbang nasepna ah ka pang nilouhlouha, gam himhim leng i lei keiuh: huan ka sikhate tengteng huailamah nasepna ah kaihkhawmin a om uh.


m'araŋ toonandi hari hanno kulu ra hal araŋ m'a miila te. A ma haŋ kaŋ ga kaan nga se goy iri ra Yesu Almasihu do. Darza ma bara Yesu Almasihu se hal abada abadin! Amin! 	 amitmuha a kipahlam peuhmah, Jesu Kris ziakin eimah a sem in, a deihlam hih ding in thil hoih chiteng lam ah nou hawn hihkim hen: Jesu Kris kiang ah thupina khantawn in awm hen. Amen.


Amma Yahudance fooyaŋ kaŋ yaŋ goono ga windi-windi laabo ra, kaŋ tibbonceyaŋ no, si ka Rabbi Yesu maa ce borey kaŋ gonda follayyaŋ boŋ. I goono ga ne: «Ay g'araŋ lordi da Yesu kaŋ Bulos goono g'a baaro waazu.» 	 Huan, Juda vakvai dawithuthei kuatehiam, Paulain a thu a tangkoupih jel Jesu minin kon vau ahi, chiin, dawi paite tungah Toupa Jesu min a lou vial nak ua.


A binde, borey kulu kaŋ yaŋ g'a bay waato, kaŋ i di a goono ga annabitaray te annabey banda, i ne ngey nda care se: «Ifo no woone kaŋ du Cis izo? Sawulu mo go annabey ra, wala?» 	 Huan, hichi ahi a, tuma siaha amah natheisaten jawlneite lasakna ah a tel tei chih a theih un, mite a kihou ua, Kis tapa tunga thil hongom bangchidan a hitaa? Saula leng jawlnei laka tel teita ahi maw, a chi ua.


Laabo borey kulu mo soobay ka farhã, birno mo to nda laakal kanay. I na Ataliya wi da takuba bonkoono windo ra. 	 Huchiin huai gama mi tengteng a kipak ua, huan, khopi buai louin a omta hi; huan, Athalia bel namsauin kumpipa inah a that uhi.Joasin vai a hawm pat laiin kum sagiha upa ahi.


Ya nin kaŋ ga goro Liban ra, Kaŋ ga ni fito te sedrey ra, Man gaa ni durayyaŋo kaŋ ni ga te misa, Waati kaŋ zaŋay ga ni di, Sanda wayboro kaŋ ga hay-zaŋay wane cine! 	 Aw Lebanon tanga teng, sidar sing laka bu septu natna na tunga a hongtuna na honghehpihhuai dingdan mai jaw! numei nauvei na bang maiin.


Hilli karyaŋ da wongu kuuwa zaari no, Ka gaaba nda birni cinarikoyey da cinari kuuku beerey mo. 	 Pengkul leh gallauna ni, khopi daikaih siatna, a ninga insangte siat ni.


Kaŋ i na baytu fo te, i fatta ka koy Zeytun tondo do. 	 Huan, la a sak zoh un a pawt ua, Oliv tang ah a paita uh.


Amma Yesu tu ka ne a se: «Ni m'a ta sohõ. Zama yaadin no a ga hima iri se iri ma adilitaray kulu toonandi nd'a.» Alwaato din gaa no Yohanna yadda. 	 Himahleh, Jesun a akiangah, Tuin lemsak teitei in, hichi banga diktatna tengteng hihtangtun ei adia kilawm hi, chiin, a dawnga. Huchiin lem a sata a.


Alwaati woodin ra Abiya, Yerobowam ize fo zaŋey. 	 Huai laiin Jeroboam tapa Abija a china.


Ay ga ci araŋ se: Hano din hane, Saduma ga du rongome ka bisa kwaara din. 	 Ka honhilh ahi, huai ni chiangin huai khuate thuak sangin Sodom kho thuak ding adan a om zo ding,


ngey jindey tunandi ka ce ka ne: «Yesu, iri Koyo, m'iri suuji!» 	 Jesu, Heutupa, ka tunguah zahngai in, a chi ua.


A na haro batama me kurkutu ka windi hal a koy ka kubay da kaari fay-fayyaŋ. 	 Tuite tungah, khovak leh khomial kigitna ah, kawlmong a kaikual hi.


Ibrahim ne koyne: «Ya ay Koyo, ni ma si te bine. Ay si ye ka salaŋ koyne kala ce folloŋ wo hinne. Hambara i ga iway gar noodin.» Rabbi ne: «Ay s'a halaci iwayo din sabbay se.» 	 Huan, aman, Toupa aw, heh ken, khatvei kia kon gen nawn ding, huailaiah sawm kia na mu ahi kha ding, a chi a. Huan, aman, sawm jiakin leng ka hihmang kei ding, a chi a.Huchiin, Toupa Abraham toh a kihou khit tak un a paita; huan, Abraham amah omna lamah a kik nawnta hi.


A na maano sambu, danga: sunfa do maano, da gunda ra maano kulu, nda taana kaŋ ga haame daabu, nda dumayze hinka kulu nda ngey maano da kambe ŋwaari tanja mo. 	 Huan, a thaute, a mei thau takte, a gilboh tengteng a a sin tuampen a lapte, a kal nih leh a thau leh a liang tak lam a la a:


Zama a si du ka te iri ma jaŋ ka dede haŋ kaŋ iri di da haŋ kaŋ iri maa.» 	 Kou jaw ka thil muh uh leh ka jakte uh gen louin ka om theikei uh, a chi ua.


Kala Zerubabel, Seyaltiyel izo, da Yesuwa Yozadak izo tun ka kay ka sintin Irikoy windo kaŋ go Urusalima ra cinayaŋ. Irikoy annabey mo go i banda k'i gaa. 	 Huchiin Sialteil tapa Zerubbabel leh, Jozadak tapa Jesua a thou ua, Jerusalema om Pathian in a lam panta uh; huan amaute panpihin a kiang uah Pathian jawlneite a om uhi.


A ga hari no ndunnya boŋ, A ga hari samba farey ra, 	 Lei tunga vuah pepa leh, loute tunga tui sawlpa:


Haŋ kaŋ ay ga ci Firawna se neeya: haŋ kaŋ Irikoy soola, kaŋ a ga ba ka te, a n'a bangandi Firawna se. 	 Huai ahi Pharo kianga ka gen: Pathian in hih dia a kisak Pharo kianga a theihsak ahi.


Zama yawyaŋ tun ay gaa, Toonyanteyaŋ mo n'ay fundo ceeci, I mana Irikoy daŋ ngey jine mo. (Wa dangay) 	 Aman gitlouhna tuhka melmate tungah a thuk ding: nang amau tuh na thutakna jiakin hihmangthangin.


A mana dabari goy boobo te noodin mo, i cimbeeri-jaŋa sabbay se. 	 Huan, a gin louh jiak un huaiah tuh nasep thupi dang tam a hih kei.


Ya nin, Babila ize wayo, nin kaŋ i ga halaci, Bine kaanikoy no nga kaŋ ga bana ni se misa kaŋ ni te iri se din cine. 	 Babulon tanu aw, hihmana om ding; ka tung ua na hih banga honthuk ding tuh kipakin a om ding hi.Na tanu noute honla saka, suangpa satna dia zangpa ding tuh kipak takin a om ding hi.


Woodin se no ni ga jaŋ boro kaŋ ga korfo candi nga baa neesiyaŋ sabbay se Rabbi jama ra. 	 Huaijiakin TOUPA mite kikhomte lak ah aisana khaua teh sakmi kuamah na neikei ding.


Farhã da bine kaani ra no i ga kand'ey, I ga furo bonkoono faada ra. 	 Na pate sikin na tate a om ding ua, amau tuh leitung tengteng ah milian in na bawl ding.Na min tuh suan tengteng ah theih gige dingin ka bawl ding: huaijiakin michihin khantawn khantawnin kipahthu a honhilh ding uh.


Kala Biya n'ay sambu ka kande ay Kaldiya ra, tamtaray izey do. Haya mana te mo kala Irikoy Biya bangando ra. Bangando kaŋ ay di din binde, a tun ka fay d'ay noodin. 	 Huan khain a hondomkangtaa, kilakanaah Pathian khain Kaldai gama saltangte kiangah a hontun hi. Huchiin ka kilak na muhin a honpai touh santa hi.Huchiin saltangte kiangah TOUPAN thil a honet sak tengteng ka genta hi.


D'i na jiirey lasaabu kaŋ i baa, yaadin cine no i ga daymi nooro tonton. Da jiirey mana baa, yaadin cine no i ga daymi nooro zabu, zama heemar wiyaŋ lasaabu no a g'a neera ni se d'a. 	 A kum tam dan dungjui jelin aman na khangsak dinga, huan, a kum tawm dan dungjuiin aman na kiamsak dinga; buhlehbal tun kum tam dungjuiin na kianga juak ahi hi.


Amma boro kaŋ n'ay ze borey jine, ay g'a koy ze Irikoy malaykey jine. 	 Himahleh mite maa honkitheihmoh bawl peuhmah Pathian angelte maah kitheihmoh bawl a hisam ding.


Zama haŋ kaŋ ay ga ba gumo d'ay beeja ga ti woone: hay kulu ra ay ma si haaw. Day sohõ, sanda mate kaŋ ay doona, ay ma to da bine-gaabi waati kulu, hal ay ma Almasihu beerandi ay gaahamo ra, d'ay ga bu wala d'ay ga funa. 	 Ka gingtak taktakna leh ka lametna bangin bangmah ah hihzumin ka om kei hial dia, himahleh ahi gigesa mahbangin tuin leng Kris tuh ka hinna hiam ka sihna hiamin ka pumpi ah hangsanna kim toh hihletin a om ngeingei ding.


A na windi cinaro mo neesi. A beene kuuyaŋo to kambe kar zangu nda waytaaci cindi taaci, boro kambe karyaŋ boŋ, kaŋ ga saba nda mate kaŋ malayka n'a neesi. 	 Huan amah tuh a kulhbang a teha, mihing tehnaa tehin huai tuh angel tehna ahia a, tong zakhat leh tong sawmli leh li ahi a.


Gunda ra haray maani kulu, da taana kaŋ ga haame daabu, da dumayze hinka nda ngey maano kulu mo, Musa n'i sambu k'i ton feema ra. 	 Huan, a gilboh tengteng, a sin a lap, a kal nihte leh a thau a la a, maitam ah Mosi in a hal hi.


Da boro fo na guusu fiti, wala da boro fo na guusu fansi no, a man'a daabu, yeeji wala farka fo mo kaŋ a ra, 	 Pasalin kokhuk bawl henla, a hih keileh pasalin kokhuk tou henla, sin kei henla, huaiah bawngtal hiam sabengtung hiam ke leh,


da fafagay goy laalo kulu dumi borey kaŋ yaŋ goono ga halaci se. I goono ga halaci zama i wangu ka ba cimo hal i ma du faaba. 	 Mangthang lellelte dingin khemna gilou chiteng toh ahi ding; hotdama a om theihna ding ua thutak itna tuh a pom louh jiak un.


Amma Amorancey soobay ka goro Heres tondey ra, da Ayyalon mo, da Saalabbin. Kulu nda yaadin, Yusufu kunda gaabu ka te zaama hala Amorancey ye doole goy ra. 	 Amorte bel tangah khawng, Aijalon khuaa khawng, Saalbim khua ah khawng a om thek ua: himahleh Joseph inkuante khut bel a hata, a na uh sem dinga lak dingin a naomta uhi.Huan, Amorte gam chiang Akrabim tungkahna leh Sela akipanin a tungkah tou pek hi.


«Iri si ye k'iri ize wayey hiijandi laabo dumi woodin yaŋ ize arey se koyne. Iri si ye k'i ize wayey hiiji mo koyne, ka kande iri ize arey se. 	 Huan i tanute gama mite kianga pe lou ding leh, i tapate adia a tanute uh la lou dingin:


Ya laabo gorokwa, ni waado kaa ni gaa! Alwaato kaa! Zaaro maan, laakal tunay zaari nooya, manti tondi kuukey boŋ farhã kosongu zaari no bo! 	 Aw gam luahpa, na siatna ding na tungah a hongtung hi, hun a hongtung hi, ni a naita hi; buaina, kipaka tang tunga kikouna ni hi lou.


Jirbey din ra no hini sanni fo fun Kaysar* Agustos* do ka ne i ma laabey borey hantum. 	 Huan, huai laiin hichi ahia, Kaisar Augusta in khovel tengteng min khum ding thu a pia a.


Amma bonkoono wande Basti wangu bonkoono lordo mantawey din me ra. Woodin se no bonkoono bine tun, a futa mo dungu a ra. 	 Himahleh kumpinu Vastiin michilgehte zanga kumpipa thupiak hoh lou dingin a sela: huaijiakin kumpipa a heh mahmaha a sungah a hehna a kuang hi.


A waasu ka zumbu. A na Yesu kubayni nda farhã. 	 Huan kintakin a kuma, kipaktakin amah tuh a zintuntaa.


Yahuda bonkoono Yehoyacim Yosiya izo koytara sintina ra no, sanni woone fun Rabbi do ka kaa Irimiya do kaŋ ne: 	 Juda Kumpipa Josia tapa Zekedia lal pattungin, TOUPA kiang akipanin hiai thu a hongtung.


Dawda ne arwaso kaŋ na baaro ci nga se din se: «Ni ya mana gaa boro no?» A tu ka ne: «Ay ya yaw fo ize no, Amalek boro.» 	 Huan, David in amah hilhpa tangval kiang ah, Koilam mi na hia? a chi a.


Woone no ga ti Kohat izey saajaw goy kubayyaŋ hukumo ra, jinay hanantey se: 	 Kihoupihna puanin mun siangthou pen Kohath tapate nasep ding hiai ahi:


Rabbi no ga Israyla banda kulu adilandi*, Nga mo no g'i no darza.› 	 Israel suan tengteng Toupa ah ahi, siamtansaka a om ua, Toupa a suan ding uh, chiin.


Buwaza bare ka ne Ruta se: «Ay izo, ma maa. Koobu se ni ma si koy fari fo do, ni ma si gana ne wo mo, amma ni ma lamba ay koŋŋey gaa. 	 Huchiin Boaziin Ruthi kiangah, Ka tanu, ngai dih ve; buhsang zong in lou dangah hoh kenla, hiai akipan pai ken, ka sikha nungakte kiangah om gige in.


Ni g'i faaru, haw mo g'i sambu, Alma haw g'i say-say. Amma nin wo, ni ga farhã Rabbi do, Ma du darza Israyla wane Hananyankoyo ra. 	 Na jap ding ua, huihin a mut leng dinga, pingpeiin a hih dalh ding: huan, noute TOUPA ah na kipak ding ua, Isrealte Mi Siangthoupa na hon suang ding uh.


Zama alwaati kulu kaŋ araŋ ga buuro wo ŋwa ka gaasiya wo haŋ mo, araŋ go ga Rabbi buuyaŋo waazu no hal a ga kaa. 	 Huai tanghou na nek ua, nou na dawn teng un, a hongpai nawn masiah, Toupa sihna na phuangjak jel uh ahi ngala.


Marot gorokwa goono ga karhã da ihanno batuyaŋ, Zama masiiba zumbu ka fun Rabbi do. A koy mo hala Urusalima meyo gaa. 	 Maroth miin tan hoih tan a ngaklah tuntun hi, TOUPA kianga kipan thil hoih lou Jerusalem kongpi chin tana a hongtun suk jiakin.


Ni buuko mo ga ciya beene curey kulu se ŋwa hari, da ndunnya ganji hamey mo se. Boro kulu si i humburandi k'i gaaray mo. 	 Na luang uh tunga leng vasa tengteng leh gamsa tengteng an ahi dinga, a delh mangmi a om het kei ding uh.


Ya araŋ Israyla izey, wa maa sanni woone kaŋ Rabbi te araŋ boŋ, dumo din kulu boŋ kaŋ ay fattandi Misira laabo ra. Ay ne: 	 Aw, Israel tate aw, Aigupta gam akipana ka honpi khiak inkote aw, TOUPAN hichi banga nou a hondemna thu ngaikhia un,


Kala Rabbi na balaaw samba Israyla gaa, Israyla alboro zambar wayye bu mo. 	 Huchiin TOUPAN Israelte lakah hi a lengsakta.


Biya binde ga ti iri tubo se daymi kayandiyaŋ hari ka koy hala hano kaŋ hane Irikoy ga haya kaŋ nga day din fansa, iri ma ciya Irikoy darza sifayaŋ hari. 	 Huai Kha Siangthou bel i gouluah ding tatna kim i luah matenga, Pathian thupina dinga, khamna ahi.


Balaam sintin ka annabitaray te, ka ne: «Hala Aram laabu no Balak donton k'ay ceeci, Mowab bonkoono donton hala wayna funay haray tondey ra. A ne ‹Ni ma kaa, ni ma Yakuba laali ay se. Ma kaa ka deeni Israyla gaa ay se.› 	 Huan, aman thu a gen ta a, Arom a kipan Balak in a hon pi a, suahlam tang a Moab kumpipa in, Hong inla, Jakobte hon hamsiat sak in, hong inla, Israelte hong nan sak in.


A ga nga izey kaŋ mana nin yaŋ zama, Danga reyzin* nya cine. Danga zeytun* tuuri-nya mo, a ga nga booso dooru. 	 Grepgui bangin a gah min lou a singpulh dia, oliv bangin a pak a pai khe ding.


Zama a mana zumbu i ra boro kulu boŋ jina, kala day i te i se baptisma hinne Rabbi Yesu maa ra. 	 Huai main a lak uah kuamah tungah a tung nai kei; Toupa minin baptisma a tang phet uh ahi.


Teekoy kosongo d'i hari bondayey, Da ndunnya dumey kosongey, ni ya i kanandiko no, 	 Kawlmong tawpa omten leng na theihsaknate a lau ua: jingsang leh nitak paikhiaknate nuamin na kikou sak hi.


Ya Rabbi, woodin se no ay ga saabu ni se dumi cindey game ra. Ay ma sifayaŋ baytu te ni maa gaa. 	 Aman tuh hotdamna thupitak a kumpipa bawl kiangah a pejela; a thaunilhpa tungah, David leh a suante tung ngeiah, khantawnin a chitna a langsak ding hi.


Ni ize aru ize way wala ni ize wayo ize way, ni ma s'i haawi feeri, zama i haawo ya ni wane no. 	 Na tapa tanu hiam, na tanu tanu hiam vuaktanna, a vuaktanna uh na lem ding ahi kei. A vuaktanna uh nang vuaktanna ahi ngal a.


Araŋ ma nya-izey fo kaŋ yaŋ go Lawodisiya. Araŋ ma Nimfas da nga windo ra Almasihu marga fo. 	 Leodisia khuaa unau omte, huaite chibai honbuk sak un.


Yasuwa ne boro hinka kaŋ yaŋ na laabo windi din se: «Wa furo wayboro kaaruwa din windo ra. Araŋ ma waybora da hay kulu kaŋ go a se kaa taray, danga mate kaŋ cine araŋ ze a se d'a.» 	 Huan, Josuain huai mi nih gam vaenkhete kiangah, Hua kijuaknu in ah valut unla, a kianga na nakichiamsa bang un huai numei a neih tengteng toh honpi khia un, a chi a.


Ay ga ni ŋwaaray, naŋ iri ma te fu-ize fo garo boŋ, iri ma dima jisi a se noodin, da taabal da tita nda fitilla. A ga ciya mo, alwaati kaŋ a kaa iri do, kal a ma gana ka furo.» 	 Kisa dih, in chial neu I bawl sak ding, lupna, dohkan, tutphahte, khawnvak koihna I koihsak ding; huchiin I kianga a hong peuh chiangin a lut jel ding hi, a chi a.


Ay g'ay Baaba ŋwaaray, nga mo g'araŋ no Gaako fo, zama a ma goro araŋ banda hal abada. 	 Huan, Pa ka ngen dia, aman Khamuanpa dang a honpe ding, khantawna na kiang ua om dingin; huai tuh thutak Kha ahi;


Zakkay izey, zangu iyye nda waydu. 	 Zakkai tate, za sagih leh sawmguk.


Haya kaŋ iri goono ga ne bangay mo taray kwaaray ka tonton, za kaŋ alfaga waani fo tun, Malcizadaka wano cine, 	 Huan, Melkisedek bang a siampu dang hong suah tuh nakpi takin I thugen pen a kichian nawn diak hi;


za Habila kuro ka koy Zakariya kuro, kaŋ i halaci sargay* feema da Nangoray Hanna game ra. Haciika, ay ga ne araŋ se: zamana wo izey gaa no i g'a ceeci. 	 Abel sisan suah akipan, Zakaria, maitam leh biakin kikala si sisan suah tannin; ahi, ka honhilh ahi, tulai khangthakte tungah phu a akila ding.


Borey binde na ngey buuru mottey sambu za i mana fuuru. I diibiyaŋ harey mo go i se ga kunkuni ngey bankaarayey ra ga koto ngey jasey gaa. 	 Hichiin miten a tangbuang uh silngou soh main a la ua, a liangjang uah a tangbuanghaihnate uh puana khihsawnin.


Samson na adduwa te Rabbi gaa ka ne: «Ya Rabbi, Koy Beero, ay ga ni ŋwaaray, ma fongu ay gaa. Ya Irikoy, ay ga ni ŋwaaray, m'ay gaabandi sorro folloŋ wo hinne, zama y'ay mo hinka fansa sambu Filistancey wo boŋ.» 	 Huan, Samsonin TOUPA a sama, Aw TOUPA Pathian, hehpih takin hon theigige inla hehpih takin tutung kiain hong hihhat inla, aw Pathian, ka mit lang nih phu Philistiate tungah ka honla zok ding, a chi a.


Kala Yonadab, Dawda beero Simeya ize tu ka ne: «Ay koyo ma si tammahã hal i na bonkoono ize arwasey kulu wi no bo. Amnon hinne no ka bu, zama Absalom miila boŋ no i na woodin te za hano kaŋ hane a n'a waymo Tamar hasara. 	 Huan, David unau Sime tapa Jonadab in a dawng a, Ka pu in kumpipa tapa tangval tengteng a that vek uh hi chih umkei hen; Amnon kia ahi si; a sanggamnu Tamar a chih teitei nungsiah Absalom in hichibang a hih a tup him ahi.


I ma kay mo susubay kulu ka Rabbi saabu k'a sifa mo. Yaadin cine mo no wiciri kambu, 	 Huan jingsang tenga TOUPA kianga kipahthu gen leh amah phatte toh, nitaka leng huchi mah;


Koyne, dumayze hinka kulu nd'i maano kaŋ go banda daaro gaa haray, da taana kaŋ ga haame daabu, a g'i dumbu dumayzey gaa haray k'i kaa. 	 A kal nihte leh a phuk chin a om a tuam thau leh a sin tuam a lap, a kalte nangawn toh a suah ding ahi


Sohõ day, ay goono ga farhã ay gurzuga kulu ra araŋ sabbay se. Ay goono ga toonandi ay gaahamo ra haŋ kaŋ gaze Almasihu kankamey ra a gaahamo sabbay se, danga Almasihu* marga nooya. 	 Nou jiaka tu-a ka gimthuaknate ah ka kipak hi; huan, a pumpi jiaka Krisin a gimthuaknate ban zom jel ka hi: a pumpi tuh Saptuam ahi.


A ga feejey ye nga kambe ŋwaaro gaa, hinciney mo nga kambe wow gaa. 	 belamte tuh a taklam ah a koih ding a, kelte tuh a veilam ah a koih ding.


Yaadin gaa, manti boro kaŋ ga ba do no, wala manti boro kaŋ ga goy gumo do, amma day Irikoy kaŋ ga bakar do no. 	 Huaijiakin, a deihpa jiak ahi keia, a taipa jiak leng ahi sam keia, a hehpihpa Pathian jiak ahi jaw hi.


I go no, alwaato kaŋ i furo Samariya ra, Iliyasu ne: «Ya Rabbi, ma borey wo moy fiti i ma du ka di.» Rabbi mo n'i moy fiti hal i di. A go mo, i go Samariya bindo ra. 	 Huan, Samari kho sung a tun un hichi ahi a, Elisain, TOUPA, hiaiten a muh theihna ding un a mit uh haksakin, a chi a. Huan, TOUPA a mit uh a haksaka, a muta uh; huan, ngaiin, Samari kho sungah a naomta mai uhi.


Doonkoy jine bora se. I m'a doon da moolo hamni ahakkukoy karyaŋ. Dawda wane no. 	 TOUPA aw, hehin honsal kenla, thangpaiin honsawi sam ken.


Zama afooyaŋ go no kaŋ ga ne: «Iri nda iri ize alborey nda wayborey, iri ga baa. Naŋ iri ma du ntaaso ka ŋwa zama iri ma funa.» 	 Kou, ka tapate leh ka tanute uh, tampi ka hi ua: ka nek ua ka hin theihna ding un, buhlehbal honpia un, chi lah a om ngal ua.


Kanaana* wayboro fo mo kaa ka fun laabey din ra haray. A kaa ka hẽ ka ne: «Ya Rabbi, Dawda izo, ma bakar ay se! Ay ize way no goono ga taabi gumo da follay.» 	 Huan, ngaidih, huai gam a kipan Kanan numei khat a hong pawt a, Toupa, David Tapa, ka tungah zahngai in, ka tanu dawi in lungkhamhuaipi in a man a, chi in, a kikou a.


Jideyon furo ka koy ka hincin ize fo soola, da maasa kaŋ sinda dalbu, muudu fo hamni. A na hamo daŋ diika ra, maafa mo go kusu ra. A fatta taray ka kond'ey ka malayka gar shen tuuro cire. Jideyon n'i salle a se. 	 Huan, Gideon a luta, kel nou leh tangbuang epha khat silngou soh louh a bawla: a sa bel seng ah a koiha, huan, a tui bel ah a koiha, toso sing nuaiah a kiangah a hontawia, a hong lana.


Alborey mo kaŋ yaŋ goono ga Yesu gaay n'a hahaara k'a jadde. 	 Huan, Jesu Lenten nuihzabawlnan a zang ua, a sat ua,


Jirbey din ra binde, kal ay di Yahudance fooyaŋ kaŋ yaŋ go ga reyzin kankamyaŋ do taamu asibti hane. I goono ga furo nda jeeniyaŋ mo, i goono ga jaraw dake farkayyaŋ boŋ. Yaadin mo no duvan* da reyzin izey, da jeejayyaŋ*, da jaraw kulu dumi, kaŋ i goono ga kande Urusalima ra asibti zaari hane. Ay kaseeti i gaa mo da zaari kaŋ i ga ŋwaari neera. 	 Huai laiin Juda ah khawlnia kuate hiam uainsuknate chila, buhphalte hontawia, huaite toh a sabengtungte van guang ka mua; uain, grepgahte, theipite vanpuakgik chichih, khawlnia Jerusalem a hontawilut uhte leng: huan annekte a juak ni uh huai niin amaute demin thu ka gen hi.


Zama azawa kambe haray dumi fo no ga kand'a gaa wongu kaŋ g'a laabo ciya humburandiyaŋ hari, boro kulu si goro a ra mo. Boro nda alman kulu ga zuru k'a naŋ. 	 Mal akipanin amah nam khatin a honsuala, huaiin a gam a hihgawp dinga, huailaiah kuamah a teng nawn kei ding ua; a taikek ua, a mangkhin ta uh, mi leh sate leng.


Rabbi Irikoy, beene Koyo, nga kaŋ n'ay kaa ay baabo windo ra, ay hayyaŋ laabo ra mo, kaŋ salaŋ ay se ka ze ay se ka ne nga ga laabo wo no ay banda bora se -- nga no ga nga malayka donton ni jine. Ni ga wande sambu ay izo se noodin. 	 Toupa van Pathian, ka pa in akipan leh ka pianna gam a kipan hon pikhepa leh hon houpihpa leh, hiai gam na suante kiangah ka pe ding, chia, ka kianga kichiampan, amah ngeiin a angel na maah a paisak dinga, huai akipanin ka tapa ji na hon neisak ding hi.


Amma ay wo, ay saal ay maa hanna darza, maa kaŋ Israyla dumo ziibandi dumi cindey game ra, nangey kaŋ i koy. 	 Himahleh Israel inkote'n a vahohna namte lak a a hihbuah uh, ka min siangthou ka lainat ahi.


A go, Isaya mana to bindo ra batama gaa jina, kala Rabbi sanno kaa a do ka ne: 	 Huan, Isai khopi lai tak leng a tun main hichi ahi a, TOUPA thu a kiangah hongtunga,


Bora kaŋ dak'a gaa mo ga ti Eliyezar Dodo ize, Ahohi dumi boro. A te afo sooje hinza ra kaŋ yaŋ ga cindey jin. 	 Huan amah nungin Dodo tapa Eleazar, Ahoh mi, mi hat thumte laka khat ahi hi.


Ni ma feema te da kataakuyaŋ. A ra haray ma bara koonu. Danga mate kaŋ i cabe ni se tondo boŋ, yaadin no ni g'a te. 	 Tanga a honetsak bang un, singpekte ah hawm na bawl dinga, huchibangin a bawl ding uh.


Azawa kambe bonkoono binde ga laabu gusam margu, a ga kwaara kaŋ gonda cinari beero ŋwa. Dandi kambe wongu marga mo si hin ka kay, baa a wongaari suubanantey mo, kayyaŋ gaabi fo mana cindi i se baa kayna. 	 Huchibangin mallam kumpipa a hong dia, mualvum a bawldia, khopi hoihtaka um a lading; huan simlam banten a nang kei ding ua, a mi telten leng; nanna dingin hatna himhim leng a om sam kei ding.


Mate binde no ni ga te ka yaarukom folloŋ bare ka ye banda ay koyo bannyey ra, baa i kulu ikayna? Ni goono ga jeeri Misira gaa. To, ni ga du wongu torko nda bari-kariyaŋ noodin? 	 Bangchin, kangtalaite leh sakol tungtuang mite thu-ah Aiguptate tunga na muanna ngaa, ka pu sikha neupente laka heutu khat leng na nan zoh ding?


Ya ay jama, wa hangan ka maa ay se. Ya nin ay kunda, ma hanga jeeri ay se, Zama asariya ga fun ay do, Ay g'ay cimi ciito sinji a ma ciya kaari dumey se. 	 Ka mite aw, ka thu ngaikhia unla; ka namte aw, ka thu ah bil na doh un: keia kipanin dan thu a hongpawt sin ngala, mi chih vakna dingin ka vaihawmna ka kipsak ding.


Bulos mo goro noodin jiiri fo da handu iddu. A goono ga Irikoy sanno dondonandiyaŋo te i game ra. 	 Huan, Paula huaiah a lak uah Pathian thu hilhin kum khat leh kha guk a omta hi.


Dawda borey ne a se: «Guna, zaaro neeya kaŋ Rabbi ci ni se: ‹Guna, ay ga ni ibara daŋ ni kambe ra, zama ni ma te a se haŋ kaŋ ga kaan ni se.› » Saaya din Dawda tun ka Sawulu kwaayo saafo dumbu tuguyaŋ ra. 	 Huan, hichi ahi a, a denchiang in Saula puan mong a vatanin David lungsim a sun mahmah hi.


Masiiba nda gomni, Manti i kulu ga fun Beeray-Beeri-Koyo me ra no? 	 Tungnung Pen kama kipanin hoih lou leh hoih a hongpai kei maw/


«Woone ga saba ni diyaŋ gaa no, kaŋ ni ga ne: ‹Ay adilitara ga bisa Irikoy wane?› 	 Hiai na dikna hiin na ngaihtuah hia, ahihkeileh, keia mawng ahi, Pathian mai ah, na chi hia,


Yasuwa binde ne Israyla izey se: «Wa kaa ka maa Rabbi araŋ Irikoyo sanney.» 	 Huan, Josuain Israel suante kiangah Hongpai unla, TOUPA na Pathian uh thu hongngaikhia un, a chi a.


Sorro boobo mo Yahudance diina marga* fuwey kulu ra, ay g'i taabandi. Ay anniya mo ga ti ay m'i tilasandi i ma Yesu maa alaasiray. Koyne, zama ay bina tun i se da follay, ay n'i gana da gurzugandiyaŋ ka koy hala mebarawey laabey kwaara fooyaŋ ra. 	 Huan, kikhopna in tengah ka sawi gige a. Jesu thu gensiatsak ka tum teitei nak hi, huan, a tunguah ka gilou mahmah, gamdang kho pha hialin leng ka sawi jel ahi.


Dawda mo na Sawulu takuba koto nga bankaarayey boŋ. A soola nga ma tun (zama a mana si jina bo). Kala Dawda ne Sawulu se: «Ay si hin ka dira nda woone yaŋ wo zama ay man'i si ka di jine.» Dawda binde n'i kaa. 	 Huan, Davidin a galvan tungah a namsau a kuaha, pai din a kisa a; huchibang in lah a hih chiamteh ngei naikei a. Huan, Davidin Saula kiangah, ka paipih thei sin kei hial ka chi, hichibangin ka hih chiamteh ngeikei, a chi a. Huchiin David a kisuahta hi.


Ya Rabbi, taabi ra ni jama na ni ceeci. Waato kaŋ cine ni goojiyaŋo go i boŋ, I na adduwa te ciinay ra. 	 TOUPA, a dah lai un a honzong ua, na gawtna a tung ua a kiak laiin a thum zihzeh uh.


A na ham gusam i se sanda kusa cine, Curayze fatakoy sanda teeku taasi baayaŋ cine no. 	 Sa tuh leivui zah khawng tak a tunguah a zusaka, vasa kha nei tuipi-a piaunel zah tak:


nga kaŋ kande araŋ ka fun Misira laabo ra, zama ay ma ciya araŋ Irikoyo. Ay ya Rabbi no.» 	 Kei noute honpahtawipa, na Pathian uh hi dinga Aigupta gam akipan noute honpikhia TOUPA ka hi. Kei TOUPA ka hi. chiin.


Guna, dumo din ga tun sanda mate kaŋ muusu beeri ga fun Urdun* tuuri zugey ra, A ga wongu nda gaabikoono nangora, Amma ay g'a gartandi a ma zuru k'a naŋ, porot folloŋ! Man no suubananta kaŋ ay ga kayandi a boŋ? Zama man boro kaŋ in d'a ga saba, May mo no ga han kosu ay se? Wala man gaa hawjiyo kaŋ ga hin ka kay ay jine? 	 Ngai un, Jordan gam gammang akipan humpinelkai, kahna muna a hongtou bangin a hingpaitou dinga; amah akipanin amaute ka taimangsak pah ding; a tunga thu nei ding ka ut-ut ka sep ding. Kei bang kua a oma! Kuan sep ding. Kei bang kua kua a oma? Kuan ahia hunbi honsehsak ding? Belamchingmi kua ahia ka maa ding ding?


Woodin sabbay se, boro kaŋ goono ga wangu hini, Irikoy waado no a goono ga wangu. Borey kaŋ ga wangu mo ga kande ciiti ngey boŋ. 	 Huaijiakin, kuapeuh vaihawmmi sel tuh Pathian seh kalh ahi; a selten amau tungah vaihawmna a mu ding uhi.


Abimelek mo ne: «Ay ya, mana bay boro kaŋ na haya din te, ni mana ci ay se mo. Ay mana maa r'a mo, kala hunkuna.» 	 Huan, Abimelekin, hiai thil hihpen kua ahia, ka thei himhim kei: nang lah non hilh ngal keia, tuni ngallouin ka za nai himhim kei, achia.


Koyne, ni ga fulanzamay jiiri iyye lasaabu ni boŋ se, sanda jiiri iyye hala sorro iyye. Jirbey kulu hala fulanzamay jiiri iyya ma kubay ga to jiiri waygu afo si nooya. 	 Huan, khawl kum kum sagih bel na sim dinga, kum sagin mun sagih ahi dinga; khawl kum kum sagih sung bel kum sawmli leh kum kua ahi dinga.


Woodin sabbay se no, Ay ga ye k'ay ntaaso ta nga alwaato ra, D'ay reyzin haro mo nga jirbey ra. Ay g'ay feeji hamno d'ay lin haabo hamay ka kaa a gaa, Kaŋ yaŋ a na nga gaa-koono daabu nd'a. 	 A vualnopna tengteng ka tawpsak dinga, a ankuanluite, a kha thakte, a khawlnite, leh a kikhawmpi kulmut tengteng


Jinde fo ne: «Ma fe!» A tu mo ka ne: «Ifo no ay ga fe ka ne? Adam-ize kulu ya subu no. A booro kulu mo danga saaji tuuri boosi cine no.» 	 Tua! awin, Kikou in, a chi. Huan, miin, bang thu gen din kaki kou dia? a chi-a. Mi tengteng loupa bang ahi ua, a thupina tengteng uleng pawna pak bang ahi.


Israyla izey mana fongu Rabbi ngey Irikoyo, nga kaŋ n'i faaba hal i fun ngey ibarey kulu kambe ra kuray kulu. 	 Huan, Israel suanten a kim ua melmate tengteng lak akipanin hunkhepa TOUPA a Pathian uh a theita kei ua:Jerubaal (Gideon mah) Israelte tunga theihtawpa hoih suah sekpa inkote tungah leng hoih a tuh teita kei uh.


Manti a kaayaŋo hinne se bo, amma da bine-gaabi kaŋ a kande iri gaa araŋ ciine ra. A dede iri se mate kaŋ cine araŋ faajo, d'araŋ bine sara, d'araŋ anniya mo go d'a ay se, hal ay farhã gumo ka tonton. 	 Tita hongnain hon khamuanta a; a hongna kiain ahi keia, na lungjuandan te uh, na kahdante uh, ka tunga na phattuamngaihdan te uh honhilhin, noumaua a khamuanna mahin leng a honkhamuanta ahi; huchiin, ka kipak nawn sem hi.


Iri ga bay kaŋ Irikoy n'iri boro zeena kanji Almasihu banda, zama a ma zunubi gaahamo dabaro halaci, hal iri ma si ye ka bara zunubi tamtaray ra koyne. 	 I mihing lui a kiangah kilhdenin a om samta chih i thei; huchia khelhna pumpi hihmanthata a om theihna ding leh tua kipana khelhna sikhaa i om louhna dingin.


Yahuda mo na goy laalo te Rabbi diyaŋ gaa, k'a bine zuku hal a ma canse ka bisa hay kulu kaŋ i kaayey te i zunubey kaŋ i te sabbay se. 	 Judaten Toupa mitmuhin thil gilou a hih ua; apute uh thilhih tengteng khupin a khelhnate un a mullitna a tokthou sak ahi.


Assir ize Tahat, Tahat ize Uriyel, Uriyel ize Uzziya, Uzziya ize Sawulu. 	 Tahath a tapa, Uriel a tapa, Uzzia a tapa, Shaul a tapa.


Boro kaŋ go ga di ay go ga di nga kaŋ n'ay donton mo. 	 Kuapeuh kei hon mu tuh honsawlpa mu ahi.


Gaa no ikulu du bine-gaabi, ngey mo na ŋwaari ŋwa. 	 Huan, amau leng khamuang takin a om ua, an a ne samta uh.


I na baa taacanta kaa Isakar se, danga Isakar izey i almayaaley boŋ. 	 Huan, aisan li veina Isakar tungah, Isakar suante tungah a inkuan uh omdan dungjui jelin a puk nawn a.


Wa fongu nd'araŋ jine borey kaŋ yaŋ na Irikoy Sanno fe araŋ se. Wa lasaabu ka di mate kaŋ i na ngey gora te d'a kal i fundey me, w'i cimbeero dondon mo. 	 Nou hon heu, Pathian thu honhilhte, theigige unla, a awmdan ua thil suakte ngaihtuah in a hindan uh ching un.


Laabo din borey, Kanaanancey, waato kaŋ i di Atad karayaŋ gangano do bara, i ne: «Baray woone ga tin Misirancey se.» Woodin se no i na nango maa daŋ Abel-Mizrayim, a go Urdun daŋanta. 	 Huan, hiai gama a mi Kananten, Atada phual a a mi sun uh a muh un, Hiai Aiguptate misi sunna thupital ahi, a chi ua: huaijiakin huai mun minin Abel-Mozraim a sa ua, huai Jordan lui gala om ahi.


Hezeciya tu ka ne: «A ga faala biyo ma koy jina da kaarimi hari jabu way. Abada, amma ma naŋ biyo ma ye banda da kaarimi hari jabu way.» 	 Huan, Hezekiain a dawnga, Lim kalbi sawm tana kin touh a baih tela, huai jaw hi kei hen, lim kalbi sawm tanin nungkik jaw heh, a chi a.


Ay dumey gaze, Ay goray corey mo dinya ay gaa. 	 Ka tanauten a honjuausanta ua, huan ka lawm theihngeiten a honmangngilhta uh.


Zama a na Yerobowam Nebat ize fondey kulu gana, d'a zunubey kulu, naŋ kaŋ a na Israyla daŋ i ma zunubi te, i ma Rabbi Israyla Irikoyo bina zuku a ma dukur i goy yaamey se. 	 Nebat tapa Jeroboam dan tengteng alaa, a ginnatlouhna jiak ua Toupa, Israelte Pathian hehsakna dinga Israelte thil a hihkhelhna bangin a khial teita ngala.


Boro kulu kaŋ ga ba nga ma ciya jine boro araŋ game ra, a ga ciya araŋ kulu se bannya. 	 Kuapeuh na lak ua masapen hih ut tuh mi tengteng sikhain a pang ding ahi.


Iri go g'iri waymo Afiya fo, d'iri wongu hangasino Arkipas, da Almasihu* marga mo kaŋ ga margu ni kwaara. 	 Ka sanggamnu uh Apphia kiang ah, ka sepaih pih uh Arkipka kiangah, leh na ina saptuam kikhawmte kiang ah leng;


Zaari woodin ra i ga hantum bari londiyaŋ gaa ka ne: «HANANTE NO RABBI SE.» Rabbi windo kusey mo ga hanan danga sargay feema jine taasayaŋ. 	 Huai ni chiangin sakolte longte tungah, TOUPA DINGA SIANGTHOU, chih a om dinga; huan TOUPa ina belte maitam maa noubemte bang ahi ding uhA hi, Jerusalem leh Judaa bel teng sepaihte TOUPA adingin siangthou ahi ding uh; huan a kithoihte a hongpai ding ua huai belte la-in kithoihna sa a huanna ding uh, huan huai ni chiangin sepaihte TOUPa in ah Kanaan mi a om nawnta kei ding hi.


Borey kaŋ yaŋ i kabu Merari izey do mo, i dumey kulu ra, i kaayey almayaaley boŋ neeya: 	 Huan, huaite a inkuankuan ua, a khangkhang ua, Merari tapa a simte uh ahi,


Araŋ ma koy jina ka tonton baakasinay ra hal a ma araŋ biney sinji, sinjiyaŋ kaŋ sinda jance, hananyaŋ ra iri Baaba Irikoy jine, iri Rabbi Yesu kaayaŋo alwaato ra, waati kaŋ a ga kaa, nga nda nga hanantey kulu nga banda. 	 Huchia, i Toupa Jesu a misiangthou tengteng toh a hongpai chainga, i Pathian leh a Pa maa na lungtangte uh siangthouna lamah gensiatbeia om dinga nou a honhihkip theihna dingin.


Sohõ mo a g'ay beerandi ay ibarey kaŋ yaŋ goono g'ay windi boŋ. Ay mo ga farhã sargay no a hukumo ra da cililiyaŋ. Ay ga baytu, oho, ay ga sifayaŋ baytu te Rabbi se. 	 Tunah hondoute, honumsuakte tunglamah ka lu dopkangin a om ding; huchiin, a puanin ah nuam na kithoihnate ka lan dinga; la kasa ding.


Zama baaro kaŋ araŋ maa za sintina neeya: Iri ma ba care. 	 Hiai tuh a tunga kipana thukhah na jak uh ahi ngala, i kiit tuah chiat ding uh ahi chih;


hal i ma laabo ŋwa mo Rabbi jine -- waato din gaa no araŋ ga ye ka kaa. Taali si araŋ gaa Rabbi do da Israyla mo do. Laabu woone mo ga ciya araŋ se tubu hari Rabbi jine. 	 Denchiang in na pai ding ua, TOUPA tungah leh Israelte tungah na moh kei ding ua; huchi in hiai gam TOUPA ma a na luah ding uh ahi ding a.


Zama danga mate kaŋ cine Baabo gonda fundi nga bumbo ra, yaadin mo no a na Izo no a ma bara nda fundi nga bumbo ra. 	 Pain amaha hinna a nei bangin, Tapa leng amaha hinna neidingin a peta hi.


Musa mo ne: «Naŋ ay ma kamba ka di gomdo hari beero wo, haŋ kaŋ se gumbo si ga ton.» 	 Huan, Mosiin, ka kihei dinga, hiai thilmuh thupi, bangdia pawn kanglou ahia, ka en ding, a chi a.


Musa izey neeya: Gersom da Eliyezar. 	 Mosi tate Gersom leh Eliezer ahi uh, Gersom tate laka upa pen Sebuel ahi.


Wa Rabbi nda nga hino ceeci, w'a ceeci duumi, 	 TOUPA leh a hatna zong unla: a mel zong gige un.


hal iri Rabbi Yesu maa ma du beeray araŋ ra, araŋ mo ma du beeray a do, iri Irikoyo da Rabbi Yesu Almasihu gomno boŋ. 	 Huchia i Pathian leh Toupa Jesu Kris hehpihna bang jela i Toupa Jesu min tuh noumaua hihthupia a oma noumau leng amaha hihthupia na om theihna ding un.


Ya nin kaŋ goono ga goro kaley ra, Ay hangasiney goono ga hanga jeeri ni jinda se. Naŋ ay mo ma maa. Wayhiijo ne: 	 Nang huante suanga teng, kithuahpihte na aw a ngai ua, huai honza sakin.Kin mengin, ka ngaihnou, gimlim mual tunga zuktal hiam sakhi tuailai hiam bangin om in.


Koyne, da boro fo lamba hay fo kaŋ ga harram gaa, da boro ziibo no, wala alman kaŋ ga harram no, wala fanta hari kulu kaŋ ga harram no, woodin banda a ma koy ka saabuyaŋ sargay hamo ŋwa, kaŋ ga ti Rabbi wane, i ga bora din waasu ka kaa nga jama ra.» 	 Huan, kuapeuh in thil siangthoulou himhim, mi siangthoulou hiam, gan siangthoulou hiam, thil kihhuai siangthoulou hiam himhim a khoih a, lemna thillat kithoihna sa, TOUPA a tuam a nek leh huai mi a chipihte lak a kipan tuamkoih a om ding ahi, chi in Aron leh a tapate houpih in, chi in.


Kaari bora kaŋ ne baaba se: ‹Ifo no ni goono ga hay?› Wala a ma ne waybora se: ‹Ifo hay zaŋay no ni goono ga te?› 	 A pa kianga, Bang suang na hia? Chimi tung hiam, a nu kianga, Bang ahia na suan ding? chimi tung hiam a gik hi!


Yahuda bonkoono Hezeciya mo donton Assiriya bonkoono do Lacis kwaara ra ka ne: «Ay na taali te. Ni ma tun k'ay naŋ. Haŋ kaŋ ni dake ay boŋ kulu, ay g'a sambu.» Assiriya bonkoono mo dake Yahuda bonkoono Hezeciya boŋ nzarfu ton way cindi hinza nda jare cine, da wura ton fo nda jare cine. 	 Huan, Juda kumpipa Hezekiain Lakis khuaa Assuria kumpipa kiangah, Thil ka na hihkhial a hita hi, chiin thu a khak a. Huan, Assuria kumpipan Juda kumpipa Hezekia dangka talent zathum leh dangkaeng talent sawmthum a bikhiah saka.


Alfagey mo kande Rabbi sappa sundurko. I n'a daŋ nga nango ra jina haray fuwo ra, ka koy nangu kaŋ ga hanan gumo din ra, ciiti malaykey fatey cire. 	 Huchiin siamputen TOUPA thukhunna bawm a omna dingah a la lut ua, in sunga biakna mun, mun siangthou penah, cherubte kha nuaiah.


Wandiya mo fatta ka koy nga nyaŋo do ka ne: «Ifo no ay ga ŋwaaray?» Nyaŋo ne: «Ma ne Yohanna baptisma teekwa boŋo.» 	 Huan, amah a pawta, a nu kiang ah, Bang ka ngen dia? a vachi a. Huan, aman, Baptispa Johan lutang, a na chia.


Zabluna kunda almayaaley nooya, i lasaabo boŋ. I boro zambar waydu da zangu gu no. 	 Hiaite a simdan bang ua Zebulunte suante ah uh, singguk leh zanga ahi uh.


Gaa no a na danji tusu yulbey gaa ka zoŋey taŋ i ma furo Filistancey farey ra, naŋ kaŋ alkama goono ga kay. A na bokwey da wo kaŋ i mana wi mo ton, hala nda zeytun kaley. 	 Huan meiselte a det takin Philistiate buh ding lak ah a tai lut saka, buhphal leh buh ding laite, oliv munte toh nangawn a kang vek hi.


Gaa no, Yesu na buurey sambu. Waato kaŋ a na Irikoy saabu, a n'i fay-fay borey kaŋ goono ga goro ganda se. Yaadin cine mo no a te hamisey se hala boro kulu ŋwa haŋ kaŋ cine a ga ba. 	 Huan, Jesun tanghou phelte a la a, kipahthu a gen khit in a tute kiangah a hawma, huchi mahbangin ngasate leng a deih hun un a hawm sam hi.


May se no ni na ni sanney ci? May biya mo no ka fun ni do? 	 Kua kiangah ahia thute na genkhiak tak? Huan kua kha ahia nang akipan hongpai khia?


Wa araŋ boŋ gaay Irikoy baakasina ra, waati kaŋ araŋ goono g'iri Rabbi Yesu Almasihu suujo batu ka koy fundi hal abada do. 	 khantawn hinna neihsakna khop i Toupa Jesu Kris hehpihna tuh ngak kawmin, Pathian itna a kikem hoih un.


Danga, d'i gonda kakaw fo, i ga kaa ay do, ay mo ga ciiti boro nda nga gorokasin game ra. Ay g'i bayrandi nda Irikoy farilley d'a asariyey*.» 	 Thu a neih chiang un, ka kiang ah a hong ua; khat leh a dang kikalah vai ka hawma, Pathian thusehte leh a dante ka theisak hi, a chi hi.


Zama i ma humburu nin jirbey kulu kaŋ i go laabo kaŋ ni na iri kaayey no din ra ga goro. 	 Ka pute uh na piakgama a om laiteng uh amau nang honkihtakdan a siam theihna dingun.


Amma a tu ka ne i se: «Ifo se no araŋ mo ga Irikoy lordey* harta araŋ alaadey sabbay se? 	 Huan, aman tuh a kiang uah, Nou leng bang dia na thugousiah ziak ua Pathian thupiak a talek na hi ua?


Mordekay du ka bay i me-hawyaŋo gaa. A n'a ci bonkoono wando Esta se, nga mo n'a seeda bonkoono se Mordekay maa ra. 	 Huan huai thil Mordekaiin a theia, aman khumpinu kiangah a theisak hi; huan Estherin Mordekai minin huaia kumpipa a hilhta hi.Huchiin a thu a kikan aleh, huchibang ahi ngei chih a kimu khiaa, a nih un sing dawnah khailupin a om ua: huan tanchingelhna laibuah kumpipa maah a kigelhta hi.


A na ciiti malayka himandi hinka mo te da wura, danay goy no a n'i te d'a, sasabandiyaŋo do boŋ hinka gaa. 	 Dangka-eng in cherub khiak in huaite a bawl a, chitna tutphah mong nihte tuak ah;


A n'i hã ka ne: «Araŋ binde, araŋ ga ne ay ya may no?» Bitros tu ka ne a se: «Ni ya Almasihu no.» 	 Huan, aman, a kiang uah, A hihleh nou kei kua ahi non chi ua? chiin, a dong a, Peterin akiangah Kris tuh na hi, chiin, a dawnga.


Oho, i ga Rabbi fondey baaru baytu te, Zama Rabbi darza ya ibeeri no. 	 A hi, Toupa omdan thute lain a sa ding ua: Toupa thupidan lah a thupi ngala.


Zama alfukaaru si ban laabo ra hal abada. Woodin sabbay se no ay na ni lordi ka ne ni ma ni kambe feeri gumo ni nya-ize, da ni do laamikoy, da talka mo kaŋ go ni laabo ra din se. 	 Huai gamah la mi gentheite om louh lai a om sin ngal keia; huaijiakin, Na gam ua na unaute uh tungah, tasamte tungah, na mi gentheite uh tungah, na thilphal ngeingei ding uh ahi, chia thu ka honpiak.


I ma Rabbi sifa, zama a maa ay ŋwaara jinda. 	 Hehpih ka ngetna awte a ngaihkhiak jiakin TOUPA phatin om hen.


Bonkoono Zedeciya binde ne Irimiya se: «Ay ga humburu Yahudancey kaŋ yaŋ bare ka ye Kaldancey do haray, ay ma si furo i kambey ra, i m'ay taabandi mo.» 	 Huan kumpipa Zedekiain Jeremia kiangah, Kaldai mite kianga kipia Judate khut ah a honmansakin nuihzatin a honbawl kha ding uh ka lah ahi, achia.


Hal a na nangora kaŋ go Silo furu, Kaŋ ga ti hukumo kaŋ a sinji borey game ra. 	 Huchiin Shiloh biakbuk mihing laka apuanin koih, a paisan a:


Kala Nun izo Yasuwa nda Yefunna izo Kaleb, kaŋ yaŋ koy laabo fintalkoy banda na ngey bankaarayey tooru-tooru*. 	 Huan, Nun tapa Josua leh Jephune tapa Kaleb, gam vaenkhete laka telten a puan uh a botkek ua:


To, mana gaa binde no laakal wo ga fun? Mana gaa no fahamay nango go? 	 Ahihleh pilna koi akipana hongpai ahia? Huan theihsiamna mun koia om hia?


Sefatiya izey, zangu hinza nda wayye cindi hinka. 	 Sephatia tate, za thum sawmsagih leh nih.


A si du ka te i ma haŋ kaŋ jin ka siiri kayandi. Haŋ kaŋ si no mo si lasaabu. 	 A kawisa bawltang theih ahi kei: huan a kimlou sim theih ahi kei.


Gaa no Rabbi darza kaaru ka fun malayka boŋ ka kay fuwo me kutijo boŋ. Fuwo to da buro, batama mo to da Rabbi darza nyaaleyaŋo. 	 Huan, TOUPA thupina cherubte akipan a pai toua, biakin kongpi tungah a vadingtaa, huai in meipiin a dima, um sung TOUPA thupina vakin a dimta hi.


Woodin sabbay se binde, ay diyaŋo gaa, borey kaŋ yaŋ ga bare ka ye Irikoy do dumi cindey ra, iri ma s'i taabandi. 	 Huaijiakin hichiin ka sep ahi, Jentelte laka Pathian lam ngate hihgim kei lehang,


Waato kaŋ alwaato to a ma du kali albarka ra goy-teerey do, a na bannya fo donton i gaa. 	 Huan, a loh hunin huan-a a gah tuh a tansik amau kianga kipana la dingin loukhohlohmite kiangah sikha khat a sawla.


Amma sohõ kal i ma kand'ay se moolo kari.» A ciya mo, waato kaŋ moolo koyo kaa ka kar, kala Rabbi kamba zumbu ka kaa Iliyasu boŋ. 	 Abang abang hileh, kaihging tumsiam mi hon sam un, a chi a. Huan, kaihging tumsiam in a hon tum leh, hichi ahi, Toupa khuta ahong omta hi.


Borey kaŋ yaŋ goono g'ay gurzugandi, naŋ i ma haaw, Amma ma si naŋ ay wo ma haaw. Naŋ i biney ma pati, amma ay wo bina ma si pati. Ni ma masiiba zaaro candi ka kande i gaa k'i halaci labu-care. 	 Honsimmohte zahlak uhenla, kei bel zahlak kei leng; amau bel lungjing uhenla, kei bel lungjing kei leng; mangbat ni a tunguah tun inla, nakpiin amau hih mangin.


Israyla izey binde di Musa moyduma kuuro go ga nyaale. Musa mo ga bangumo ye nga moyduma gaa hala waati kaŋ nga ga ye ka furo ka salaŋ da Rabbi koyne. 	 Huchi in Israel suante'n Mosi mai a mu ta ua, Mosi maivun a tandan: huan Mosi in, amah houpih ding a a lut nawn tan in a mai maituamna in a tuam nawn.


Yesu mo kaŋ a faham da woodin, a ne i se: «Ifo se no araŋ goono ga care miisi zama araŋ sinda buuru? Day, hala hõ araŋ mana faham jina, wala? Araŋ gonda bine sanday no hala hõ? 	 Huan, Jesun huai a theihin, a kiang uah, Bangdia tanghou na neih louh jiakua kingaihtuah na hi ua? Tu nangawnin na theithei sam kei u-maw? theisiam sam loulai maw? na lungtang uh na taksakta ua hia?


Yesu tu ka ne: «Manti guuru way cindi hinka no go zaari ra? Da boro ga dira zaari ra, boro si kati, zama bora ga di ndunnya wo kaariyaŋ. 	 Huan, Jesun, Sunin dak kal sawm leh nih a om ka hia? Mi suna a vak leh, a hoi ngei keia, hiai khovel vak a muh jiakin.


Waato din gaa bonkoono kaa ka fun faada tuuri boosi kalo do ka furo fuwo ra. Kala Haman go, a kaŋ daaro meyo gaa, nangu kaŋ bonkoono wande Esta go. Kala bonkoono ne: «A ga ba k'ay wande kaynandi ay jine fuwo ra nooya?» Sanno to ka fatta bonkoono meyo ra ya-cine day, kal i na Haman moyduma bangum. 	 Huan kumpipa inpi huan akipan uain annekna mun ah a hongkik a; huchiin Esther omna tutphahnem tungah Haman a puka. Huchiin kumpipan, In sunga ka maa kumpinu nangawn sual ding ahi hia? a chi a. Kumpipa kam a kipana thu pawt bangin, Haman maitang a tuamsakta uhi.


Dawda wane no kaŋ a te waato kaŋ a zuru nga izo Absalom se. 	 TOUPA, kei hondoute pung hina mahmah u e! Kei honsualte tampi ahi uhi;


Araŋ ma kande araŋ koda ay do. Gaa no ay ga bay kaŋ araŋ manti ma-cararayaŋ, amma araŋ ya cimi boroyaŋ no. Ay g'araŋ nya-izo no araŋ se, araŋ ma day da neerayaŋ te laabo ra mo.› » 	 Huan, na nautumpen uh ka kiangah honpi un: huchiin galguk na hi kei ua, mi diktak na hi jaw uh chih ka thei ding: huchiin na unaupa uh ka honpe nawn dinga, hiai gamah sum na sinta ding uhi, hon chia, a chi ua.


Woodin se no boro kaŋ go ga salaŋ nda ciine waani, a ma Irikoy ŋwaaray hala nga ma du k'a feeri. 	 Huaijiakin pau theihlouha thugenin a hilhchettheihna din thum hen.


I n'a bay kaŋ nga no ga goro waato Irikoy windo me gaa kaŋ se i ga ne Ihanna ka bar kar. I to da takooko, boŋ haway n'i di mo haŋ kaŋ du a sabbay se. 	 Biakin Kongkhak Kilawm bula khutdoha tu jel pa ahi chih a thei ua; a tunga thiltung lamdang a sa mahmah ua, a buai ngial uhi.


Banayaŋ da alhakku ya ay wane no. Alwaati ga kaa kaŋ i ce ga tansi, Zama i masiiba zaaro maan. Hayey kaŋ yaŋ i waadu i boŋ mo go no ga cahã ka kaa. 	 Phulak leh thuk jaw kei hih ding ahi, a siksan uh a teu hun chiangin; a siatna ni uh a hongnaita, a tung ua thil hongtung dingte a hongtung ding zok ding.


Zama a ga kay moori ra goroko kambe ŋwaari gaa, Zama a m'a faaba boro kaŋ goono g'a fundo ciiti kambe ra. 	 Amah tuh tagahte taklamah a dinga, a hinna vaihawmsakte laka hondam dingin.


Amma a mana annabi Natan ce, wala Benaya, wala soojey, wala nga kayne Suleymanu mo. 	 Jawlnei Nathan te, Benai te, mi hangsante leh a unaupa Solomon bel achial kei hi.


Rabbi Irikoy ne gondo se: «Za kaŋ ni na woone te, ay na ni laali kwaara almaney da ganji hamey kulu game ra. Ni gunda boŋ no ni ga dira. Kusa no ni ga ŋwa mo, kala ni fundo me. 	 Huan, Toupa Pathianin, gul kiangah, hichibanga na hih jiakin gan tengteng leh gam sa chiteng lakah hamsiatin na om tuanse dinga, khupbohin na pai gige ta dia, na dam sungin leivui na nek ding ahi;


Sohõ binde Rabbi Kundeykoyo ne: Wa laakal ye araŋ muraadey gaa. 	 Huaijiakin tuin sepaihte TOUPAN huchiin a chi; Na lampite uh ngaihtuah un,


Amma waati kaŋ ay guna, ay di kaŋ boro kulu si no, Hala mo i ra saawareko fo si no kaŋ gonda hina kaŋ ga tu da sann'ize folloŋ waati kaŋ ay n'i hã. 	 Huan, ka etin leng mi himhim a om kei ua; amau ka dotin leng. A lak ua lemtheimi, thu khat leng dawng thei, kua mah him him leng a om kei uh.En un, a vek un, a nasepte uh bangmah lou ahi a, thil om lou himhim ahi: a milim sunte u lah huaih leh huihkhua lel ahi hi.


Saaya din ra no ay na Rabbi ce ka ne: «Ya Rabbi, ay ga ni ŋwaaray, m'ay fundo faaba.» 	 Huaitakin TOUPA min tuh ka lou a: Aw TOUPA, hehpihtakin ka hinna humbitin, chiin.


Amma Ruta ne: «Ma s'ay ŋwaaray ka ne ya fun ni banda, ya si ni gana mo. Zama nangu kulu kaŋ ni ga koy, noodin no ay mo ga koy. Naŋ kaŋ ni zumbu, ay mo ma zumbu noodin. Ni dumi ma ciya ay dumi, ni Irikoyo mo ma ciya ay Irikoyo. 	 Huan, Ruthiin, Nang khen ding leh nang jui loua kik nawn dingin hon khem kei teitei in; na paina peuhah ka pai dinga; na giahna peuhah ka giak dinga; na chite ka chite ahi ding ua, na Pathian ka Pathian ahi ding.


Hambara Irikoy ga guna ka di taali kaŋ i goono ga te ay se. Rabbi mo ma bana ay se da gomni, wowo kaŋ a te ay se hunkuna sabbay se.» 	 TOUPA'N ka haksatna a hon mu ding a, TOUPA'N tuni a hon hamsiat a hoih lam in a hon thuk nawn kha maithei hi, a chi a.


A na gaaru fo taŋ kaŋ soobay ka windi-windi kala haro koogu ndunnya boŋ. 	 Huan, va ak khat a khah kheta a; huai a pawt kheta a, lei akipan tui a kan khit masiah a vial lenlen hi.


Gallo kurmo bagu ka kaŋ. Windi kulu go daabante, Hala boro kulu si du ka furo. 	 Buaina khopi chipsakin a omta: kuamah himhim a lut louhnba ding un in chih khakin a omta.


Musa binde na Bezaleyel da Oholiyab, da borey kaŋ gonda laakal ce, ngey kaŋ yaŋ Rabbi na laakal daŋ i biney ra, danga borey kulu kaŋ yaŋ i biney n'i zuku ka koy goyo din do haray, ngey m'a te se. 	 Huchi in Mosi in Bezaleel leh Aholiab leh, michih lungtang pil nei, a lungtang ua TOUPA'N pilna a koihnate, michih a lung ua nnasepna hong kuan a hih ding a tohthoh a omte ngei a sam ta hi:


Ay ga ni ye ganda mo. Ganda laabo ra no ni jinda ga fun, Ni sanno ga fun laabu bulungo ra. Ni jinda ga fun ganda, Danga boro kaŋ gonda ganako wane cine. Ni sanney ga fun ganda laabo ra mo, Sanda ciinay wane cine. 	 Huchiin, puksakin na om dinga, leinuaia kipanin thu na gen dinga, na aw lah leivui lakah awlawlin a gingkhe ding; na aw lah dawi aisansiam jawl aw bang lelin leinuaia kipanin a pawt ding hi, na pau lah leivui laka kipanin a hongpawt siausiau ding hi.


I na Yohanna daŋ kasu. A banda Yesu kaa Galili. A goono ga Irikoy baaru hanna waazu 	 Huan, Johan mat a om nungin, Jesu, Pathian Tanchin Hoih genin, Galili gamah a honga.


ngey neeya: Naaman, Ahiya, da Gera kaŋ kond'ey yawtaray ka goro. A na Uzza da Alihud hay mo. 	 Huan Naaman, Ahija, Gera, amaute salin a pia; huan Uzza leh Ahihud a suang hi.


Kosaray taafa jine mo, Nangora go no kaŋ se i ga ne Nango kaŋ ga hanan gumo. 	 Huan, puanjak nihna khenah biakbuk, Mun Siangthoupen achih uh a oma;


da borey kaŋ yaŋ go Horma ra, da borey kaŋ yaŋ go Korasan, da borey kaŋ yaŋ go Atak ra, 	 Hormaa omte kiangah bang, Kerasan a omte kiang ah bang, Ataka omte kiang ah bang;Hebron a omte kiang ah bang, David leh a mite tatna mun tengteng kiang ah bang.


Zabluna izey kunda ra, koy fo kaŋ maa Elizafan, Parnaka izo. 	 Huan, Zebulun tate nam lak a inntek pen Parnak tapa Elizaphan.


Borey kaŋ yaŋ ga cindi, dumi laalo wo waney, sanda ngey kaŋ yaŋ ga cindi nangu kulu ra kaŋ ay n'i gaaray ka kond'ey, i ga buuyaŋ suuban ka fay da fundi. Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. 	 Hiai inkuan gilou mahmah omlai sun tengteng, ka hawljakna muna omlaiten hin sangin sih a tel zo ding uh, chih sepaihte TOUPA thu pawt ahi.


I mana ngey da Irikoy game ra sappa haggoy, I wangu ka dira a asariya ra. 	 Pathian thukhun a jui kei ua, a dana om leng a ut kei ua:


Absalom ma ne koyne: «Ay! D'a ciya ay no i daŋ alkaali laabo ra, doŋ hala boro fo gonda kalima sanni wala ciiti, a ma kand'a ay do. Ay mo, doŋ ay ga cimi ciiti te a se!» 	 Huan, Absalom mah in, Michih thukhawk gen ding nei hiam, nget ding nei hiam peuhmah ka kiang a a hongpaina ding un, kei hiai vaihawmpa in hon bawl leh chi na tel ing e aw! Huchi in dik tattak in vai hawm sek ding, bang leng a na chi zel a.


Bayt-Semes borey ra mo Rabbi na boro zambar waygu nda boro wayye kar, zama i na Rabbi sundurko ra haray niigaw. Jama binde soobay ka baray zama Rabbi na jama kar da halaciyaŋ bambata. 	 Huan, Toupa bawm sung a et jiak un Beth-semes khuaa mite a gawta, a lak uah mi sang nga leh sawmsagih tak a gawt hi: TOUPAN a nak gawt tel jiakin mite a kap uh.


Ni ga fooru nd'a sanda curayze cine no? Wala mo ni g'a haw zama a ma ciya ni wandiyey se foori hari no? 	 A kiven laiin kuapeuhin amah sikkawiin a man diam, ahihkeileh thangin a nak a vut pailet diam?


Ay ma tondi kuukey da tudey bare ka ciya taasi beerey cine. Ay m'i kobtey kulu koogandi, Ay ma isey mo ciya sanda teeku me gaa laabu yaŋ, Ay ma naŋ bangey ma sundu ka koogu. 	 Tangte leh mualpawngte ka hihse dinga, a niam tengteng ka keusak vek ding; luite khawng tuikulh gamin ka bawl dinga, dilte ka kangsak ding.


Ma fongu siyaŋ beerey kaŋ yaŋ ni moy di. Ma fongu alaamey, da dambara harey, da kambe gaabikoono, da kambe sallanta kaŋ Rabbi ni Irikoyo na ni kaa taray d'a. Yaadin mo no Rabbi ni Irikoyo ga te dumey kulu kaŋ ni go ga humburu se. 	 Zeetna thupi tak na mit mahmah ua namuhte uh, chaimtehna te, thillamdangte, khut hat tak te, ban jak tea TOUPA na Pathian un nou a honpi khiak; huchibangin TOUPA na Pathian un na mi kihtakte uh tungah a hih jel ding.


Wa hanga jeeri ay se, Zama ay ga muraaduyaŋ kaŋ gonda beeray salaŋ. Ay meyo feeriyaŋ ya hari kaŋ ga saba no. 	 Ja un, thil hoihpenpente gen ding lah ka hi ngala; huan ka mukte honna thil dikte ahi ding hi.


Zama ay wo, daahir i n'ay zay no Ibraniyancey laabo ra. Neewo mo ay mana hay kulu te kaŋ to i m'ay daŋ kasu.» 	 Hebru te gam a kipan min a guka a honguk mang uh ka hia: hiai gamah leng khuk sunga a honkhum na ding in bangmah ka hihkhial kei hi, achia.


A go binde, ay na kambe nama waati kaŋ ay di ni na ni gorokasin zamba, ay di kuro mo kaŋ go ni ra. 	 Huaijiakin, ngaiin, na na lepgukna thu ahte, nanga sisan pawt thu ah te khut ka honbet khum ding.


Yahuda bonkoono Hezeciya da Yahuda kulu na bora din wi no, wala? Manti Rabbi humburkuma na bonkoono di no, hal a na gomni ŋwaaray Rabbi gaa? Manti Rabbi bare mo ka fay da masiiba kaŋ a jin ka ci i boŋ din? Amma iri goono ga laala bambata te iri bumbey fundey se. 	 Juda kumpipa Hezekia leh Judate tengtengin amah a that uhia? TOUPA lauin TOUPA deihsakna a ngen ua, TOUPAN a tung ua thil hoihlou tung ding a phuan a kikhelsak ahi kei maw? En jaw i tung ua thil hoihlou tungsak ding i hi ve ua.


Ifraymu waney ga ciya sanda wongaariyaŋ. I biney ga farhã danga day duvan* sabbay se no. Oho, hal i izey ga di woodin ka farhã, I biney ga kaan mo Rabbi ra. 	 Huan Ephraim ate mi hatpa bangin a om ding ua, uain jiak bangin a lungtang uh a kipak ding hi; ahi, a tate un huai a mu ding ua, a kipak ding uh; TOUPa ah a lungtang uh a kipak ding hi.


Adilante ga konna taari, Amma boro laalo ya fanta hari no, A ga haawi hari te mo. 	 Mi diktatin juau a hua: himahleh mi gilou huathuai ahia, zumna a tung sek.


Yesu hẽ. 	 Jesu a kapta.


Araŋ ma goro iri banda. Laabo go araŋ jine. Araŋ ma goro a ra ka daymi te ka du arzaka a ra.» 	 Huchiin, ka kiang uah na om ding ua; gam leng a kiching gige ding: hiai khawngah om unla, sum sin unla, hiai khawngah kihih inbul un, a chi a.


Iri mo, kal i m'iri lasaabu Almasihu goy-teeriyaŋ, da Irikoy gundu jine funeyaŋ. 	 Koute jaw Kris nasemtein leh Pathian thuguk kemte bangin min honthei uhen.


Ay izo, ma si donda Rabbi goojiyaŋo, Ma si wangu mo nd'a kaseetiyaŋo. 	 Ka tapa, Toupa sawina musit kenla; a salhna leng chimtak sam ken:


Amma, d'araŋ mayray laabo si hanan, yaadin gaa araŋ ma daŋandi ka koy Rabbi mayray laabo ra, nango kaŋ Rabbi nangora go da goray. Araŋ ma du mayray hari noodin iri game ra. Amma araŋ ma si murte Rabbi gaa. Araŋ ma si murte iri mo gaa, ka feema fo cina araŋ boŋ se kaŋ waana Rabbi iri Irikoyo feema. 	 Himahleh na gam luah uh a buah leh, TOUPA gamsung, TOUPA biakbuk omna munah hongpai sam unla, ka lak uah teng teita mai unla; ahihhangin TOUPA i Pathian un a chih louh maitam dang bawlin TOUPA tungah hel kei unla, kou tungah leng hel dahta un.


I gorokasiney kulu kaŋ go g'i windi n'i gaa da nzarfu taasayaŋ, da wura wane yaŋ, da jinayyaŋ, da almanyaŋ, da jinay caadanteyaŋ, hala nda bine yadda nooyaŋey kulu. 	 Huan a kim a vel ua omte tengtengin a khut uh dangka tuiumbelsuante leh, dankaengte leh, vante, leh, gantate, leh thil manphatein a hihhat ua, uttaka piakte tengteng sim louin.


Amma sohõ nya-ize fo go ga konda nga nya-izo ciito do. A go ga woodin te mo ciitikoy kaŋ manti Almasihu ganakoy jine! 	 Unau in a unau vaihawmna a tut jawk nak, ginglou maah a hih behlap toh?


Da ni n'a taŋ mo, ni ma s'a sallama a ma koy kambe koonu bo. 	 Huan, na khah chiang un a vuakin na pawtsak ding uh ahi kei:


Ya Irikoy, m'ay faaba k'ay kaa ay ibarey kambe ra. Ay go ga koru ni do. 	 Toupa aw hondoute lakah hin humbit in; non nasel dingin na kiangah kongtai ahi.


Ay meyo ma sifaw ci, Zama ni g'ay dondonandi ni hin sanney. 	 Ka mukin phatna thu gen hen: nang na thusehte non zilsak jel jiakin.


Kala Musa bare ka zumbu ka fun tondo boŋ. Seeda walhã hinka go a kambe ra -- walhẽy hantumante yaŋ no i kambu hinka kulu gaa, ne-haray kambo da ya-haray kambo gaa. 	 Huan Mosi a kiheia, tang akipan a pai sukta, a khutah theihpihna suangpek nihte a om: suang pekte a langnih tuaka gelh ahi, khat lam leh langkhat lama gelh ahi uh.


Kal i ye ka kaa a do, naŋ kaŋ a go g'i batu Yeriko ra. A ne i se: «Yana ci araŋ se ka ne araŋ ma si koy?» 	 Huan, Jeriko khua a a ni tuan lai in a kiangah a hong nawn ua; aman a kiang uah, na kiang uah, kuansak kei un, ka hon chi a hikei maw? a chi a.


A na alfagey kwaara Nob mo kar da takuba, alboro nda wayboro, zanka nda naanandi, da haw da farkay da feeji. I n'i kulu wi da takuba. 	 Huan, Nob, siampu khua namsauin a suala; numei leh pasal naupang leh nawine laite nangawn, bawng khawng, sabengtung khawng, belamte toh namsauin a satlum hi.


I na Benyamin izey lordi ka ne: «Wa koy ka gum reyzin kaley ra. 	 Huan, amau Benjamin suante pawl kiangah, Va hoh unla, grep munah va guk tan un;


«Iri maa a ne: ‹Ay ga Irikoy fu wo kaŋ i te da borey kambey zeeri, amma jirbi hinza nda care game ra ay g'afo cina kaŋ manti nda kambey.› » 	 Hiai min, Hiai Pathian biakin khuta lam ka hihse dia, ni thum sungin biakin dang, khuta lam louh, ka lam ding, a chih, ka ja uh, a chi ua.


Ni ma asariya wo sanney kulu hantum i gaa mo, d'araŋ daŋandi ka furo. Yaadin gaa no i ga yadda ni ma furo laabo kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga ni no din ra. Laabo din ga wa nda yu bambari, mate kaŋ Rabbi ni kaayey Irikoyo na alkawli sambu nd'a ni se. 	 Huan, na galkah khit chiang un a tungah hiai dan thu tengteng na gelh ding uh ahi; huchiin TOUPA, na pi leh pute uh Pathianin a honna chiamsa bangin nawitui leh khuaiju luanna gam, TOUPA na Pathian un a honpiak gamah na pai thei ding uh.


Rabbi ye ka Samuwila ce koyne, ceeyaŋ hinzanta. Kal a tun ka koy Eli do ka ne: «Ay neeya, zama daahir no ni n'ay ce.» Gaa no Eli faham kaŋ Rabbi no goono ga arwaso ce. 	 Huan, TOUPAN Samuel a sam nawna, huai bel a thumveina ahi. Huan, a thoua, Eli kiangah a hoha, Hiaiah ka om; non sama, a chi a. Huchiin Eliin naupang TOUPAN sam ahi chih a theitaa.


Sohõ binde, araŋ ma si ciya borey kaŋ ga donda sanno zama araŋ sisirey ma si kankam ka tonton. Zama Rabbi Kundeykoyo do no ay maa kaŋ a na halaciyaŋ kubante waadu ndunnya kulu boŋ. 	 Huchiin mi muhsit chingte hi nawn kei un, huchiloujaw na kolbutte uh muanhuaitakin a bawl kha ding uh; tawpna tawpna tung ngei dinga seh, lei pumpi tunga a tunsak ding. TOUPA, sepaihte TOUPA akipan inlah ka za ngala.


Da bora goyo ton, a ga mursu nd'a, amma nga bumbo ga du faaba, danga boro kaŋ fun danji ra punti. 	 Kua nasep leng a kat leh, huai miin a tan ding hi; amah taktak jaw hotdamin a om ding, himahleh, meia pai suak bangin.