A ciya mo, waato kaŋ Irikoy ne ay ma fatta ay baabo windo ra ka koy bar-bare, kal ay ci ay wando se ka ne: ‹Gomni kaŋ ni ga cabe ay se neeya: nangu kulu kaŋ iri ga koy, ni ma ne ay ya ni arme no.› » 	 Huan, hichi ahia, Pathianin ka pa in akipana a honvakvaihsak laiin, a kiangah, hiai na hehpihna ka tunga na latsak ding ahi; ka tunna peuhmah uah, Ka sanggampa ahi, honchi jelin ka chi him ahi, achia,


Ay ne ay bina ra: «Irikoy ga ciiti adilantey da boro laaley kulu se. Zama alwaati go noodin miila kulu da goy kulu se.» 	 Ka lungtangin, Pathianin mi diktat leh mi gilou a ngaihtuah ding: thiltup chiteng leh nasep chiteng adingin lah hun a om ngala, ka chi a.


Day yaamo no i go ga sududu ay se. Dondonandiyaŋey kaŋ i ga te mo, borey alaadayaŋ no.› » 	 Abang abang hileh, a thuhilhna uah mihing thupiak a hilh ziak un a hon biak uh a thawn mai ahi, chiin, a chi a, a dawng a.


Amma Yesu wo, nga gaahamo fuwo sanni no a goono ga te. 	 Himahleh a sapum in thu gen ahi zo ngala.


Susuba ra Dawda na tira hantum Yowab se ka tira samba Uriya kambe ra. 	 Huan, hichi ahi a, a zingchiang in David in Joab lai a khak a, Uria a posak hi.


Woodin yaŋ kulu no ka te windikoyyaŋ ngey zamaney ra, boro beeri yaŋ no. I goro Urusalima ra. 	 Hiaite a khangte ua pipute ankote lupente ahi uh, mi pipente: hiaite Jerusalem ah a teng uhi.


I g'a boro beerey ce ka kond'ey mayra do, Amma baa afolloŋ si noodin. A wane mayraykoyey kulu mo ga ciya yaamo. 	 A mi hoihte uh gam uk dingin a sam ding ua, himahleh huailaiah kuamah sap ding a om kei ding uh; a mi lian tengteng uh bangmah ahi kei ding uh.


Doonkoy jine bora se. Dawda baytu fo no kaŋ a doon. 	 Pathian aw, Zion ah phatna in hongngak nilouh hi: thuchiam na lakah tangtung sak in.


Jirbey din banda Alizabata, Zakariya wando te gunde. A na nga boŋ tugu handu gu ka ne: 	 Huan, tua nite nungin, a ji Elizabet tuh a honggaita a, kha nga a buta a,


Iri binde ma koy k'a wi ka jindaw guusey wo afo ra. Iri ma ne ganji ham laalo fo no k'a ŋwa. Waato din gaa iri ma di haŋ kaŋ no a hindiro ga ciya.» 	 Khai, I that dia, kokhuk khatah I khe ding uh, huan, sahangin a kei, chi nani; huchiin a mangte bangchi bangin a oma chih I thei mai ding uh, a kichi ua.


A koytara sintina ga ti Babila* nda Ereku nda Akkadu, da Kalne, kaŋ yaŋ go Sinar laabo ra. 	 Huan, a lal kipatna Sinar gama, Babel khua te, Erek khua te, Akkad khua te, Kalneh khua te ahi.


Waato kaŋ i daŋandi mo, i to Janisarata laabu, i na hiyo haw jabo gaa. 	 huan, gal khat lam a kai un Gennesaret gam a tung ua, luipiau ah long a khih ua.


Amma boro cindey ne: «Wa naŋ, iri ma di hala Iliya ga kaa k'a faaba no.» 	 Huan, Midangte'n, Thudon dah un, amah lakhe ding in Elija a hong hiam i en ding a chi ua.


Beene curey mo, ma kand'ey iyye-iyye, alboro nda wayboro, k'i dumey hallasi nda fundi ndunnya kulu ra. 	 Tunga leng vasa laka zong, a nu leh a pa chiat, kop sagih jelin, leitunga chi khah dinga hinsak dingin.


Ay borey halaci bayray-jaŋay sabbay se. Za kaŋ ni wangu bayray, Ay mo, ay ga wangu ni ma ciya ay alfaga. Za kaŋ ni na saalay kaa ay, ni Irikoyo asariya gaa, Ay mo, ay ga saalay kaa ni ize arey gaa. 	 Theihna neihlouh jiakin ka mite hihsiatin a om ua; theihna na deih louh jiakin, ken leng, kei dia siampu na hih louhna dingin ka hon sam kei ding; Na Pathian dan na mangngilhta chih theiin, ken leng na suante ka mangngilh ding.


Yesu na Bitros da Yohanna donton ka ne i se: «Araŋ ma koy ka Paska sooley te iri se zama iri ma ŋwa.» 	 Huchiin, Jesun, Peter leh Johan a sawla, Paikan Ankuang lui i nek dingin hon va hih sak un, chiin.


Sorro boobo no a g'i faaba, Amma i saawarey ra i go ga murte. I tibi mo ngey laalayaŋo ra. 	 Tamveipi amau a humbita; himahleh a lunggelna uah a hel nak uhi, a gitlou a satlouhna uah hihniamin aomta uhi.


Amma i ra boro fo kaŋ maa Kayafa kaŋ ti alfaga* beero jiiro din ra ne i se: «Araŋ si hay fo bay, baa kayna. 	 Huan, a lak ua mi khat Kaiaphain, huai kuma Siampu Lianpen ahi a, a kiang uah, Nou bangmah theikei uteh.


Sohõ ay izo, ma hangan ay sanney se: Tun ka koy ay arme Laban do ka tugu; Haran kwaara no a go. 	 Huchiin, ka tapa tu in ka thumangin; thou inla, Haran khua a ka sanggampa Laban kiangah taimangin;


Da mo a ciya i hin annabo din, hala mo a salaŋ, ay, Rabbi no ka hin a. Ay g'ay kamba salle a boŋ, y'a pati ka kaa ay jama Israyla ra. 	 Huan jawlnei khema omin thu gen henla, kei TOUPAN jawlnei ka khem ahi a, a tungah ka khut ka lik dinga, ka mi Israelte laka kipan ka hihmang ding.


Woodin sabbay se no ndunnya ga te bine saray, Beeney mo ga te ibi, Zama ay n'a ci, ay n'a waadu, Ay s'ay miila barmay bo, Ay si bare mo ka fay d'a. 	 Huaijiakin leiin a sun dinga, tunglam vante leng a mial ding: thu ka gentaa, ka tumta hi, ka kisik keia, ka lunghei sin sam kei.


A na arkuurey ganandi k'i kaa laabo ra. Toorey kaŋ a kaayey te, a na ngey mo kaa. 	 Huan, pasal kijuakte gama akipan a delhkhia, a puten milim a nabawlte tengteng uh a thelthang sak vek a.


Amma ay wo, waati kaŋ i goono ga zaŋay, Ay bankaarayey ya zaara-zaarayaŋ no. Ay n'ay fundo kaynandi nda mehaw, Ay soobay ka adduwa te mo ay bina ra. 	 Ken bel, a damlouh lai un, ka puansilh tuh saiip ahi a: ka hinna anngawlin ka hih genthei ngala; ka thumna tuh keimah angsung ngeiah a hongkik nawn hi.


Mali ize, Musi ize, Merari ize, Lawi ize. 	 Mahli tapa, Musi tapa, Merari tapa, Levi tapa.


da Uzza izey, da Paseya izey, da Besay izey, 	 Uzza tate, Pasea tate Besai tate;


Saaya kaŋ i kaa ka to Urdun meyo gaa, kura kaŋ go Kanaana laabo ra haray, Ruben izey da Gad izey, da Manasse kunda jara na sargay feema cina noodin Urdun meyo gaa. A alhaalo mo, feema bambata no. 	 Huan, Kanan gama Jordan uk a vatun un Reuben suante leh, Gad suante leh, Manassi nam kimkhatten Jordan lui geiah maitam lianpi kholang mahmah a na doh ua.


Laala si no kaŋ ga du nin, Balaaw fo mo si no kaŋ ga maan ni bukka gaa. 	 Thil hoihlou himhimin a hontuak kei dinga, hi himhim inleng na puanin a honnaih sam kei ding hi.


A suba kala biya laalo fo fun Irikoy do ka zumbu Sawulu boŋ da gaabi gumo, hal a follo nga windo bindi ra. Amma Dawda soobay ka moolo kar da nga kambe mate kaŋ a doona ka te. Sawulu mo go nda nga yaajo ga gaay nga kambe ra. 	 Huan, hichi ahi a, ajingsangin Saula tungah Pathian sawl dawi a hongtung eka, in sungah a pau bualbual mawka; huan, David in nidanga a hih bang mahin kaihging a tuma; Saulain a teipi a tawi gige hi.


Himmante miila, yulwa hinne gaa no a ga koy, Amma cahãkom kulu, jaŋay do haray no a ga koy. 	 Mi pil ngaihtuahnaten hauhsakna lam kia a nawta; himahleh mi chih kinohhat taksapna lam kiaah a kinoh hi.


A armo Absalom ne a se: «Ni arme Amnon go ni banda, wala? Amma sohõ kala ni ma dangay, ya ay waymo, nga wo ni arme no. Ma si woodin gaay ni bina ra.» Tamar binde goro nga armo Absalom windo ra ka nga boŋ seew. 	 Huan, a sanggampa Absalom in a kiang ah, Na sanggampa Amnon na kiang a hong lut ahi maw? himahleh dai mai in, ka sanggamnu, na sanggampa a ka, limsak dah in, a chi a. Huchi in Tamar a sanggampa Absalom in ah nguitak in a kikhum maimah hi.


Noodin sooje jine funa du Iskandariya hi fo kaŋ goono ga koy Italiya k'iri daŋ a ra. 	 Huaiah sepaih zaheutupan Aleksandria kho long Itali gam tawn ding a mu a; huaiah a hontuangsak a.


da amiru Dison, da amiru Ezer, da amiru Disan. Borey din ga ti Horiyancey amirey, i hinkoyey nooya Seyir laabo ra. 	 Huan. Beor tapa Velin Edom gama vai a hawma; a khopi min Dinhaba ahi.


Bazay izey din ma goro araŋ se hal araŋ m'i guna ka fongu Rabbi lordey kulu, k'i te. Zama araŋ biniya nda araŋ mo-diyaŋey i ma si araŋ candi ka konda araŋ k'araŋ daŋ zina ra. 	 Huai a mong na et ua, TOUPA thupiak tengteng na theihgige ua na zuihna ding un leh; kijuaka na om jel bang ua na lungtang uh deih leh na mit uh la lampeuh deiha na om louhna ding un:


Ya araŋ, wayna nda hando, w'a sifa! Ya araŋ, handariyayzey kulu kaŋ ga kaari, w'a sifa! 	 Ni leh khate aw, amah phat unla; aksi vakte tengteng aw, amah phat un!


A ga gaaba nda Hamat mo kaŋ go a hirro boŋ, Da Tir da Zidon mo, baa kaŋ i gonda carmay boobo. 	 Huaia gamgit pih Hamath leng; Turaleh Sidon, pil mahmah mahle uh


Ya araŋ dumey, wa iri Irikoyo maa sifa, Wa naŋ i ma maa a sifayaŋ jinde. 	 Mi chihte aw, I Pathian uh phat unla, amah phatna husa tuh theisak un.


A kambe ŋwaari ra mo gunayaŋ haro na Urusalima cabe. I ma wongu cinari baguyaŋ dubiyaŋ sinji. I ma wiyaŋ kuuwa te, i ma jinde sambu da wongu kuuwa, i ma wongu cinari baguyaŋ dubiyaŋ sinji gallo me daabirjey do haray, i ma laabu gusam, i ma wongu fuyaŋ cina mo. 	 Ka lumlet ding, ka lumlet ding, ka lumlet ding; hiai leng a ngeiin a om kei ding, a neimi tak ding a hongpai mateng amah ka pe ding.


Kala Yakuba ne Laban se: «M'ay no ay wando, zama jirbey to ay ma margu nd'a.» 	 Huan, Jakob in Laban kiangah, ka kithuahpih theihna dingin ka ji hon peve leh, ka hun lah a kimta ngal a, achia.


A suba mo waato kaŋ Filistancey kaa zama ngey ma borey kaŋ yaŋ bu jinayey ku, kal i na Sawulu nda nga ize hinza gar ga furu Jilbowa tondo boŋ. 	 Huan, hichi ahi a a zingsang in Philistiate a gal thahte uh puansilh phelsak ding a a vapai uleh Saula leh a tapate thum Gilboa tang a nasi a vamu ua.


Zama ize aru ga donda nga baaba, Ize way mo ga ture nga nya gaa, Ize aru wande ga ture nga anzuray waybora gaa. Boro windi borey no ga ciya boro se ibarey. 	 Tapain pa min a hihsiaa, tanuin a nu a dou a, mou-in a pi a dou ngal a; mihing melmate jaw amah inkote mah ahi uh.


Zama a ma ndunnya hirro me di, ka boro laaley kokobe ka kaa a ra mo? 	 Huchia lei tawpnate a mat theiha, huai akipana gilou sinkhiak a hihtheihna dingin?


Ya Rabbi, ni do no ay ga tuguyaŋ do ceeci, Ma si naŋ ya haaw hal abada. M'ay faaba mo ni adilitara ra. 	 Kei lamah na bil hondoh inla; honhumbit menin: kei dingin suangpi kiptak, hon hondamna dingin bitna in’ hong hi in.


Araŋ danay himandey kaŋ go daabante nda nzarfu, d'araŋ sooguyaŋ himandey kaŋ go daabante nda wura, araŋ ga di kaŋ i harram. Ni g'i furu sanda ziibi zaara-zaara ka ne i se: «Fatta!» 	 Huan na dangka uh milim bawl dangka chi-a zepna leh, na dangkaeng uh, milim sun dangkaeng tuia luanna lah na buahsak ding ua; thil nin bangin na paita ding ua, a kiangah, Pai mangin! na chi ding uh.


A ciya mo, za kaŋ wayborey din ga humburu Irikoy, kal a n'i no banda. 	 Huan, huchi ahia, naudom miten Pathian akihtak jiak un a inn te abawlsak ta hi.Pharo in amite tengteng thupia in, tapa ahong piang peuhmah lui ah na pai ding uh, huan tanu ahong piang peuhmah na humhing ding un, achia.


I yoy ga ciya araŋ se wongu arzaka, I haw kurey kulu wongu kuyaŋ hariyaŋ no. Ay g'i say-say mo haw faaru kulu ra, Ngey kaŋ ga ngey kar-kambey hõse. Ay g'i masiiba candi ka kande i boŋ, A ma fun kuray kulu gaa. Yaadin no Rabbi ci. 	 A sangawngsaute uh galin a la ding ua, a bawng honpi uh a lok ding uh. Baksam met giau honte ning chih ah ka dalhsak ding, a siatna ding uh ning chih akipanin ha hontun ding, chih TOUPA thu pawt ahi. Huan,


Harey n'ay windi, hal ay fundo gaa. Hari guusuyaŋo go g'ay windi, Subuyaŋ go ga didiji ay boŋo gaa. 	 Tangte tawah ka paisuka; leiin khantawn a dingin a kalhna tein a honkhak khuma; a hihhangin nang, AW TOUPA ka Pathian, kohawm akipan ka hinna na la khia ahi.


Kala ni ma biya nda ni jine bora bannyey kaŋ yaŋ kaa ni banda. Araŋ tunanta susubay, waato kaŋ hananyaŋo wasa araŋ se, kala araŋ ma araŋ diraw te.» 	 Huaijiakin na kianga om na pu sikhate toh jingkhangin thou unla: huan, jingkhanga na thoh ua khua a vak takin pai un, a chi a.Huchiin David leh a mite Philistia gama kik nawn ding in jingsangin pawtkhe dingin a thouta uh. Huan, Philistia mite bel Jezreel ah a hoh tou uhi.


Hay kulu kaŋ gonda fundi hari ra, da manti a gonda fatayaŋ da kobtoyaŋ no, kulu fanta hariyaŋ no araŋ se. 	 Tui a khate leh lipte neilou photphot zaw nou ding in thil kihhuai ahi.


Woodin sabbay se no Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo ne: A go, ay ga borey wo kuru nda kobto fotto, ay m'i no tay hari i ma haŋ mo. 	 Sepaihte TOUPA, Israel Pathianin hichiin a chi: Ngaiun, amau, hiai mite mahmah gamsai in ka vak dinga, tui kha leng ka dawn sak ding.


Nangu kaŋ ngey nooni si bu, i si danjo wi mo. 	 a than uh a sih louha, meikuang mih louhna ah.


Danjo kaŋ go sargay feema ra ma soobay ka di waati kulu, a ma si bu. Susubay kulu alfaga ma tuuri tonton a gaa k'a funsu. A ma sargay summaare kaŋ i ga ton hanse a boŋ mo ka saabuyaŋ sargayey maano ton a boŋ. 	 Zuau a a kichiamna thil bangpeuh leng a ditnawn ding ahi; a kim sipsip in a din nawn vek ding a, a mun nga a khen a mun khat a val in a behlap ding: siamlouh a tan ni in, a neitu a pe ding ahi.


Suuji nda cimi ma si ni furu, Ni m'i sarku ni jinda gaa k'i hantum ni bina walhã boŋ. 	 Chitna leh thutak in nang honnuse kei hen: Na ngawng kimvelin vial inla; na lungtang dohkan tungah amaute gelh in:


Haŋ kaŋ ay ci araŋ se kubay ra, araŋ ma woodin ci kaari ra. Haŋ kaŋ araŋ maa ciinay ra mo, araŋ m'a fe da jinde beeri fuwey boŋ. 	 Miala nou ka honhilh vak ah na gen ding ua; bil bula na jak uh in tunga tuangin tangkoupih un.


Asariya* folloŋ, da fondo folloŋ no ka bara araŋ kulu se, araŋ da yaw kaŋ goono ga goro araŋ game ra.» 	 Nou ading leh na kiang ua nam dang omte adingin dan khat leh hindan kibang khat kia a om ding, chiin, chiin.


Kala Obadiya ne: «Taali woofo no ay te, kaŋ ni ga ay, ni tamo daŋ Ahab kambe ra, a m'ay wi? 	 Huan, aman, thil bang ahia ka hihkhelh a, na sikha thah dinga Ahab khuta piak na ut mawk?


da Dilan, da Mizpe, da Yokteyel, 	 Dilan te, Mizpe te, Joktheel te;


Za kaŋ ni di i na tondi beero din kaa tondi kuuku bambata ra, kaŋ manti nda kambe, hala mo a na guuru-bi, da guuru-say, da botogo nda nzarfu nda wura kulu bagu-bagu, kala Irikoy, beeraykoyo, na bonkoono bayrandi nda haŋ kaŋ ga te ne jine. Hindiro mo tabbat no, a feerijo mo si gaze.» 	 Suang mual akipan khuta sek louh hongom khiaa, sik te, dal te, tung te. dangka te leh dangkaeng te a kitam sak dimdem na muh pen a hihleh; tunung chianga bang ahia hongom ding kumpipa kiang ah Pathian thupiin a thei sakta hi: huan mang tuh theihsa ahia, a hilhchetna a kichian hi, a chi a,


«Ay ze da Irikoy fundikoono kaŋ n'ay cimo ta ay gaa, Ay ze da Hina-Kulu-Koyo kaŋ n'ay fundo daŋ a ma koroŋ. 	 Pathian a hing bangin, aman ka dikna a la manga; huan Thil bangkim hihtheiin, aman ka kha a hih buai a;


I na halaciyaŋ ce a ma halaciyaŋ gana, Zama i na laabo kulu halaci. Baaru si i n'ay kuuru fuwey kulu halaci, Ay daabuley mo halaci sahãadin. 	 Siatna tungah siatna a tungta, gam pumpi lohin a om ta, ka puaninte a hihse guih ua, ka puanjakte leng mitphiat kal louin.


Dawda ize, bonkoono kaŋ go Urusalima*, Waazukwa sanno neeya: 	 Thugenpa, David tapa, Jerusalem kumpipa thute.


Waato kaŋ iri mana hin a, iri naŋ, ka ne: «Kala day Rabbi miila ma te.» 	 Huan, khem zoh vual ahih louh takin, Toupa thuthu hi heh aw, ka chi ua, ka tawpta uhi.


Saaya kaŋ a na beene batama gaabandi, Saaya kaŋ guusuyaŋey hari-moy te gaabi. 	 Tunga vante a bawl kip laiin: tui thukte tuikhukte a honghat lai un:


Wura lond'ize fo nda garenad fo, wura lond'ize fo nda garenad fo ma bara kwaay izo meyo gaa ganda a windanta. 	 Dangkaeng dak leh pomgrenet, dangkaeng dak leh pomgrenet, puanaktual gei tungah a kivelin.


Koy Beero ciya danga konnako, a na Israyla gon k'a faadey kulu mo gon. A n'a wongu fuwey kulu bagu-bagu, Yahuda ize wayo se mo a naŋ bu baray da hẽeni ma baa. 	 TOUPA melma bang a hong hi, Israel a nawmvalh ta; a inpite tengteng a nawmvalh veka, a kulh muanhuaite a hihseta: Juda tanu ah sunna leh kahna a pungsak.


Waato kaŋ Hirodus* gonda Yahudiya koytaray, alfaga* fo go no kaŋ a maa ga ti Zakariya, Abiya kuray boro no. A wando maa Alizabata, Haruna* dumo gaa n'a fun. 	 Judia gam kumpipa Herod a dam laiin, Abija pawla mi a min Zakaria khat a om a; huaiin Aron tanute laka khat jiin a neia, a min tuh Elizabet ahi.


Amma waybora waasu ka zuru ka koy ka ci nga kurnyo se, ka ne: «Bora neeya kaŋ bangay ay se, nga kaŋ kaa ay do jirbi bandey.» 	 Huan, numei kintakin a tai paha, a pasal a vahilha, a kiangah, Ngaiin, janlama ka kiang a hongpa ka kiangah a hongkilak nawn hi, a chi a.


Gaa no, a na alfaga* beerey da asariya* dondonandikoy kulu margu kaŋ yaŋ go jama ra, k'i hã nango kaŋ i ga Almasihu hay. 	 Huchiin, siampu liante leh mite laigelhmite tengteng a sam khawm a, Kris pianna ding tuh a dinga.


Laya moy sinda gaabi gumo, amma Rahila wo ga sogo, a ga boori diyaŋ gaa. 	 Huan, lea mit a nou a, Rakil bel chinou hoihtak ahia, a mel leng a hoih mahmah.


Za i mana tondi kuukey fattandi, Za ni mana laabo da ndunnya taka, Za doŋ-doŋ kaŋ sinda me ka koy hal abada abadin, Nin no ga ti Irikoy. 	 Tangte pian maa, leitung leh khovel na bawlkhiak ma inleng; khantawn akipan khantawn phain leng nang tuh Pathian na hi.


Kala Yusufu na hindiri fo te, a n'a ci mo nga beerey se, hal i konn'a ka tonton. 	 Juan, Joseph in mang a neia, a ute a hilha: huchiin, amah a mudah semsem uh.


Araŋ wo, waato araŋ go buukoyaŋ araŋ taaley d'araŋ zunubey sabbay se. 	 Nou leng na tatlekna uleh na khelhnate uh jiaka si na hih lai un a honhihhinga;


Wongaari waranza din ra mo i boro hinza zumbu ka koy Dawda do tondo ra, Adullam guuso ra, saaya fo kaŋ Filistancey na ngey gata sinji Refayim* gooro ra. 	 Huan mi pipen sawmthumte laka thum suangpi lamah David kiangah, Adullam kokhuk ah a hoh suk ua; huan Philistia mite tampiten Rephaim phaijang ah puanin a kai ua.


Hirro ga ziji mo ka koy Bayt-Hogla, a bisa Bayt-Arba se azawa kambe hirro, a ziji koyne ka koy Bohan Ruben izey tondo gaa. 	 Huchiin gamgi pen Beth-hogla ah a tou paia, Beth-araba mal ah a pai jela: huan, gamgi bel Reuben tapa Bohan suang ah a pai tou jela:


Borey kaŋ ga di moy si te kubay-kubay, Borey kaŋ yaŋ hangey ga maa ga laakal ye. 	 Huchiin a mute mite a mial kei dinga, a zate bilin a ngaikhe ding.


Rabbi fondey kulu ya baakasinay suuji nda cimi no borey kaŋ yaŋ ga haggoy d'a alkawlo d'a seedey se. 	 A thukhun leh a thutheihsakte juite adingin TOUPA lampi tengteng tuh chitna leh thutak ahi.


Gaa no Samuwila na ji sintili sambu, a n'a soogu Sawulu boŋo ra, a n'a garba sunsum ka ne: «Manti yaadin no, Rabbi na ni soogu nd'a ni ma ciya nga wane jama mayko? 	 Huchiin Samuelin sathau bawm a la khiaa, a lu ah a sunga, a tawpa, Toupan a goutante tunga heutu hi dingin sathau a honhilh ahi kei maw?


Waato kaŋ kurukoy di haŋ kaŋ te, i zuru ka koy ka baaro ci gallo da kawyey ra. 	 Huan, a vulten huai thil omdan a mu ua, a tai ua, khuaah leh gamahte khawng a gen ua.


Zama sanda mate kaŋ cine hari nda neezu* ga fun beene ka kaŋ, I si ye noodin koyne kala nd'i na laabo haŋandi, Hal a ga naŋ dumar'izey ma fun ka te kobtoyaŋ, A ma dumi no dumakoy se da ŋwaari mo ŋwaakoy se -- 	 Vuah leh vuk bel van akipanin a zu jela, huailamah kik tou ngei kei, lei a vak jaw hi, thil a pousakin a dawn saka, buh chi thehmi kiangah buh chi a piaa, nemi kiangah nekding a pe jel.


Siman Bitros tu a se ka ne: «Rabbi, may do no iri ga koy? Nin no gonda fundi hal abada sanney. 	 Huan, Simon Peterin a kiangah, Toupa, kua kiangah ahia ka pai ding uh? Nangman khantawn hinna thu na nei hi.


Araŋ ma te araŋ da care se yaw gaaykoyaŋ, kaŋ manti nda guunu-guunuyaŋ mo. 	 Phun louin kizintun tuah unla;


Ni naŋ iri ma banda bare iri yanjekaarey se, Ngey kaŋ konna iri du wongu arzaka ngey boŋ se. 	 Nang nek ding a seh belam bang in non pia a; namchih lakah non hihdalh behlap hi.


A na woodin te hala zamaney kaŋ ga kaa ra a ma nga gomno bangandi booriyaŋ ra kaŋ a te iri se Almasihu Yesu ra. Gomno wo gonda arzaka kaŋ sinda me. 	 Huchia hun hong tung ding te khawnga, Kris Jesu-a i tunga migitna neia, a hehpihna nak hauhdan tuh a etsak theihna dingin.


Zakariya laakalo tun waato kaŋ a di a, a humburu mo. 	 Huan, Zakariain a muh takin a lungjinga, lau leng a lau a.


Kaŋ a na sanney din ci, boro boobo n'a cimandi. 	 Huan, huai thu tuh a gen lain mi tampin amah a gingta ta ua.


Jama mo tun ka gaaba nd'ey. Alkaaley mo n'i bankaarayey kortu ka kaa i gaa. I lordi ka ne i ma Bulosyaŋ kar da goobu. 	 Huchiin, mipite leng sawltakte sual dingin a hongkisa sam ua, vaihawmten a puan khawng uh a sahkeksak ua, chianga sat dingin thu a pia uhi.


Ni n'i ciya koytaray da alfagayaŋ iri Irikoyo se. I ga koytaray ŋwa mo ndunnya boŋ.» 	 Huan ka Pathiankiang uah amau lalgam leh siampute hi dingin na bawla; huan amau tuh leitung ah vai a hawm ding uhi, chiin


Nuhu sintin ka far, hala mo a na reyzin* kali fo tilam. 	 Huan, Noa lounei miin a hong om pana, grep gui huan a bawla:


Ni ma goobey din te da jitti bundu k'i daabu nda wura. 	 Huchiin singgi singin chiang na bawl dia, dangkaengin huaite na luan ding hi.


Ahaz mo na Yara hay, Yara na Alemet hay, da Azmabet, da Zimri. Zimri mo na Moza hay. 	 Huan Ahazin Jara a suanga; huan Jarain Alamet, Azmavet, Zimri a suang hi;


Ay di fanta hari Israyla dumo ra, Ay na kaaruwataray* gar noodin Ifraymu ra, Israyla na nga boŋ ciya harram mo. 	 Israel inkote ah thil mulkimhuai ka muta a: huaiah Ephraim ah kijuakna muhin a om, Israel a buahta.Huailouin, Aw Juda, ka mite saltang ka pi nawn chiangin, nang adingin buhlakding sehsa a om hi.


Ay si kaseeti ni gaa ni sargayey se bo. Ni sargayey kaŋ i ga ton, waati kulu i go ay jine. 	 Na kithoihnate jiakin ka hontai kei ding; na halmang thillatte ka maah a om gige ngala.


Zama ni wongu goojiyaŋ, Ni go g'ay sanney mo furu ni banda. 	 Thuhilhna na hua a, ka thute na nunglamah na pai jel ngala.


Amma a ne i se: «Araŋ mana caw ka di haŋ kaŋ Dawda te no, waato kaŋ nga nda nga jama maa haray? 	 Aman bel a kiang uah, Davidin a gilkial laia a lawmte toh a thil hih uh na sim kei ua hia?


Da boro go yoonay ra mo, i s'a alhakko no a se kala nd'a n'a te da mate kaŋ cine a ga hima nd'a. 	 huan, kidemnate bangah leng mi pangmahleh, dan bang a ahih keileh khuksak in a om ngeikei hi.


Ma ni moy fiti ka tudey guna. Man nangu kaŋ ni baakoy mana kani nda nin? Fondey ra no ni n'i batu, Sanda Laarabu kaŋ go taasi beerey ra. Ni na laabo ziibandi da ni kaaruwatara da ni laala mo. 	 Tang giau viauvuau lamah na mitte lengtou sak inla, enin, a honluppih louhna mun koiah? Gamdaia Arabia mi bang maiin amau ngakin lampi geiahte na tu nilouh sek, na huknate leh na thulimlouhnatein gam na hihnin khinta.


Waato kaŋ ay maa sanney din binde, kal ay goro ganda ka soobay ka hẽ. Ay te jirbiyaŋ ay gonda bine saray. Ay na mehaw da adduwa te mo Irikoy kaŋ go beene jine. 	 Huan hichi ahi a, hiai thute ka jak laiin, ka tua ka kapa, ni bangzah hiam ka suna; huan van Pathian maah an ka ngawla ka thuma.


Zama hari kaano no da ni n'i haggoy ni bina ra, D'i kulu goro ni meyo ra care banda. 	 Na sunga na kep leh thil nuam ahi ngala, na muka hihkip khawma a om aleh.


Kal a to Siman Bitros do. Bitros ne a se: «Rabbi, ni no g'ay cey nyum?» 	 Huchiin, Simon Peter kiangah a hong a. Aman, Toupa, nang telin ka khe na sil dia hia? a chi a.


Rabbi Kundeykoyo ga faasa i se han din hane. I ga ŋwa mo, i ma finga-fingakoyey tondey taamu-taamu. I ga haŋ mo ka soobay ka kaati danga duvan* hankoyaŋ. I ga to sanda gaasiyayaŋ, sanda feema lokotey. 	 Sepaihte TOUPAN a mau a hun dinga; suang sailungtangte a sikden ding ua; a negai ding ua, huan uain bangin a sisan uh a dawn ding ua; huan noubem te bangin a dim ding ua, maitam ningte bangin a kawt ding uh.


Saaya din no Irikoy na gundo din bangandi Daniyel se cin bangandi ra. Kala Daniyel na Irikoy kaŋ go beene saabu. 	 Huchiin jan mengmuhna ah Danial kiangah thuguk tuh taklatin a om ta hi. Huan Danialin van Pathian a phat hi.


Dumi boobo mo ga koy ka ne: «Wa kaa, iri ma kaaru ka koy Rabbi tondo do, Iri ma koy Yakuba Irikoyo windo do, Zama a m'iri dondonandi nga fondey. Iri mo, iri ga soobay k'a fondey gana.» Zama Sihiyona ra no asariya ga fatta, Rabbi sanno mo ga fun Urusalima ra. 	 Huan, chi tampite a hoh ding ua, Hongpai unla, TOUPA tangah, Jakob Pathian in ah, i hohtou ding uh; huchiin aman a lamte tanchinte a honsinsak dinga, a lampite ah ia ai ding, a chi ding uh; Zion akipanin dan thu lah a hongpawt sin ngala, TOUPA thu Jerusalem akipanin a hongpawt sin hi.


Saaya din ra wayboro kaaruwa hinka kaa bonkoono do ka kay a jine. 	 Huchiin numei nih, kijuak, kumpipa kiangah a hoh ua, a maah ava ding uh.


Amma ay ga jama kayna naŋ i ra, kaŋ takuba da haray da balaaw si ŋwa, zama i ma du ka ngey fanta harey kulu ci dumi cindey game ra, naŋ kaŋ i ga koy. I ma bay mo kaŋ ay no ga ti Rabbi. 	 Himahleh namsau te, kial te, hipi te akipan mi tawm chik ka hawi ding; huaiten a hongpaina gam ua namte kiangah a kihhuaina tengteng a phuanna ding un; huan kei TOUPA ka hi chih a thei ding uh, a chi a.


Woodin sabbay se, ay baakoy, araŋ ma zuru tooru ganayaŋ se. 	 Huaijiakin ka deihtakte aw, milimbiak jaw taisan un.


Amma i kulu na jinde sambu care banda ka kuuwa ka ne: «Ma boro wo wi, ka Barabbas taŋ iri se.» 	 Himahleh, kituaktakin a kikou ua, Hiai mi hihmangthang inla, Barabba pen honpawt sak jawin, a chi ua.


Yesu mo dira noodin, nga nda nga talibey, ka koy Kaysariya Filibi kawyey ra. Waato kaŋ i go fonda ra, a na nga talibey hã ka ne i se: «Borey goono ga ne ay ya may no?» 	 Huan, Jesu leh a nungjuite a hongpai jel ua, Kaisari Philipi khua te a hongtung ua; huan, pai kawmin a nungjuit kiangah, Miten kei kua ahi a honchi ua? chiin, a donga.


Yusufu mo na noorey kulu kaŋ i du Misira laabo da Kanaana laabo ra margu-margu, ntaaso kaŋ i day wano. Yusufu konda nooro Firawna windo ra. 	 Huan, Joseph in, a buh leina man un, Aigupta gam leh Kanan gam a dangka om tengteng a khawmsak veka; huan, Joseph in huai dangka Pharo in ah a tawi a.


Ibrahim mo na boosay tuuri nyayaŋ tilam Beyer-Seba ra. Noodin mo a ce Rabbi maa boŋ ka ne a se Irikoy Duumikoy. 	 Huan, Abrahamin, Beer-seba ah meilah sing a suana, huaiah Toupa khantawn Pathian min a loua.Huchiin, Abraham Philistinte gamah sawtpi a om.


Ne ka guna jirbi hinza Firawna ga ni beerandi, a ga ni ye ni kayyaŋ nangu zeena ra. Ni ga Firawna taasa daŋ a kambe ra danga doŋ, waato kaŋ ni go hari tabakwa. 	 Tua kipan ni thumin Pharo in na lutang a domkang dinga, na nasep mah a honsemsak nawn ding: huchiin a uain pepa na nahin laia na piak ngeina bangin, Pharo nou a khut ah na pe nawn ding hi.


Ya beeney, wa adilitaray tolli a ma fun beene. Beene burey mo ma adilitaray gusam. Ganda mo ma bagu zama faaba ma zay ka fatta. Adilitaray mo ma zay a banda. Ay, Rabbi no k'a taka. 	 Vante aw, tunglam akipanin takkhe sak un, van dumten diktatna hon sung suk uhen: hotdamna a dotkhiak sak theihna ding un lei kihong henla, diktatna toh pou khawm sak hen; kei Toupan huaite ka siam ahi.


Kaari nin kaŋ ga halaciyaŋ te, Boro kulu mana halaciyaŋ te ni se mo baa ce fo! Kaari nin amaana ŋwaakwa, Boro kulu mana ni amaana ŋwa mo! Da ni na halaciyaŋ te ka ban, Gaa no ni mo ga halaci. Da ni na amaana ŋwa ka ban, Gaa no ni mo, i ga ni amaana ŋwa. 	 Nang loh tuak ngei lou pi-a, aloka pang, lepchiah taka bawl tuak ngeilou pi-a, lepchiah taka pang, na tung a gik hi, Mi loh na tuak sam ding hi; lepchiah taka na hih khit chianain, na tungah lepchiah takin a hih ding uh.


Yesu tu ka ne: «Manti boro wo wala a hayrey no na zunubi te. Amma woodin te zama Irikoy goyey ma bangay a do. 	 Jesun, Hiai min a hih khial kei, a nu leh a pan leng a hihkhail kei uh; Pathian nasepte a tung a latna ding ahi jaw.


Zama da Irikoy n'iri sutura nd'a, i s'iri gar iri go koonu. 	 Huchibanga silhin om leng vuaktangin i omkei ding uhi.


Bine ra laakalkooni ga lordiyaŋ ta, Amma boro kaŋ meyo gonda saamotaray ga kaŋ. 	 Lungtanga pilin thupiakte a sang dinga: himahleh mihai haihama puk ding.


Ma ne laabo borey se: Yaa no Rabbi, Koy Beero ci Urusalima gorokoy da Israyla laabo boŋ: I ga ngey buurey ŋwa karhã ra, i ga ngey harey haŋ boŋ-haway ra, zama laabo ga faaji ka fay da hay kulu kaŋ go a ra, a ra gorokoy care toonya sabbay se. 	 Huan gama mite kiangah TOUPA PATHIANIN Jerusalema tengte tungtang ah leh Israel gam tungtangah hichiin a chi ahi: A annte uh lau kawmin a ne ding ua, a tui uh lungjing takin a dawn ding ua, a gam a sunga tengte hiamgamna jiakin a sunga thil om tengteng akipan hihgawpin aom sin ngala.


Daahir, ay ga farhã d'ey, hal ay ma gomni te i se, ay m'i tilam laabo wo ra kaŋ sinda sikka, ay m'a te d'ay bine kulu nd'ay fundo kulu mo. 	 Ahi, a hoihna uh hih ka kipahlam ahi dinga, ka lingtang tengtengin hiai gamah ka phut ngeingei ding.


Waato kaŋ Yesu na nga talibi way cindi hinka lordi ka ban, kal a tun noodin zama nga ma dondonandi ka waazu kwaarey ra. 	 Huan, hichi ahia, Jesun a nungjui sawm leh nihte thu a piak zoh phetin huai a kipanin a khua khawng ua hilh ding leh thugen dingin a paita a.


kala alfaga ma guna ka di. Da tombo kaŋ haaga gonda hamni fooyaŋ kaŋ yaŋ ga kwaaray, d'a hima danga a guusu nda kuuro mo, jiraytaray dumi fo no kaŋ zay danji tonyaŋ biyo ra. Alfaga ma ci bora se kaŋ a ziibi, zama jiraytaray doori no. 	 Siampu in a na en ding a, ngaidih, a polna lai tak a mul pen a kaan a, huchia vun sang a thuk a a kimuh leh phak ahi a, meikat a hong omkhia ahi: huchi in siampu in a nin chih a phuang ding ahi, phak hii ahi.


Farisa banda kulu kaŋ goono ga goro Urusalima ra, i boro zangu taaci nda waydu cindi ahakku no, alboro timmanteyaŋ mo no. 	 Jerusalema teng Perez taqpate tengteng za li sawmguk leh giat pasal hangsan ahi uh.


A n'a toonandi mo nda Irikoy Biya, laakal da fahamay da bayray ra goy kulu se, 	 Huchi in pilna in, theihtheihna in leh, theihna in leh, nnasep siamna chiteng in amah a dimsak hi;


Ya Irikoy, danga haya din mo hari kayna no ni diyaŋ gaa, amma ni ye ka salaŋ ni tamo dumo boŋ alwaati kuuku kaŋ ga kaa ra, ya Rabbi Irikoy. Ni n'ay himandi danga boro kaŋ a dumo gonda beeray. 	 Aw Pathian, huaite leng nang mitmuhin thil neuchik phet jaw ahi a; himahleh aw TOUPA Pathian, na sikha inkuan hongom danding thu kum tampi sunga ding na nagentaa, mi lian bangin na honsep laia, aw TOUPA Pathian.


Albarkante no ni kaŋ cimandi kaŋ Irikoy ga haya kaŋ nga ci ni se toonandi.» 	 A gingnu a hampha hi, a kianga Toupan thu a gen tuh tung ding a hih jiakin, a chi a.


Boro kaŋ na boro zay ka neera, wala mo i n'a gar a kambe ra, haciika i g'a wi no. 	 Huan kuapeuhin mi guin, juak leh, a hihkeileh a khuta muh khiakin om leh, amah sihsak ngeingei ding ahi.


I cey mo kayanteyaŋ no, i ce taamey ga hima sanda handayze wane cine, i ga nyaale sanda guuru-say ziirante cine. 	 Huan a khete uh a tang ahia a; a khepek nuai lam uh bawngnou khepek bang ahi a; huan dalte mahmah bangin a vak khe jualjual jel uhi.


Boro kaŋ ga nga fundo haggoy, a fundo ga daray. Boro kaŋ ga nga fundo nooyandi ay wo sabbay se, a g'a hallasi. 	 Kuapeuh a hinna muin a tan dinga, keimah jiaka a hinna tanin a mu ding.


Waati kaŋ ni te jirbi hinza ni goono ga batu, kala ni ma zumbu nda waasi ka kaa nango kaŋ ni tugu za waato kaŋ i go muraado ra, ma kay Ezel tondo jarga. 	 Ni thum na om nungin pai suk pah inla, tumaa thil a hongom laia na bukna munah na hoh inla, Ezel suang chinah na om gigein.


Iri almaney mo ga koy iri banda. Baa ce camse fo, iri s'a naŋ banda, zama i ra no iri ga kaa ka may d'a Rabbi iri Irikoyo se. Iri si bay mo haŋ kaŋ no iri ga may d'a Rabbi se kala nd'iri to noodin jina.» 	 Ka bawnghonte un leng a honzuih ding uh ahi; nunglamah chin khat lel leng nawtsiat louh ding; huaite akipana TOUPA ka Pathian uh nasepna dia ka lak ding uh a hihjiakin; tualai ka tun masiah uh, bangin ahia TOUPA na ka sep ding uh ka theikei uh, a chi hi.


zama a halal Irikoy sanno da adduwa mo do. 	 Pathian thu leh thumna a hihsiangthou ahi khinta ngala.


Libna, da Eter, da Asan, 	 Libna te, Ether te, Asan te;


Nin mo, boro izo, ma fondo hinka cabe, naŋ kaŋ Babila bonkoono takuba ga gana ka kaa, i boro hinka kulu mo ga fun laabu folloŋ ra. Ma fondo fayyaŋ seeda te, naŋ kaŋ fondey ga fay ka koy gallo do. 	 Huaijiakin TOUPA PATHIANIN hichiin achi ahi: na thulimlouhna uh theih gigena dia na bawl jiak un na tatleknate uh a hongkilang, na thilhih tengteng uah na khelhnate uh a kimu kilkela, theihkhiak na honghih tak jiak un khuta mat na honghi ding uhi.


Kaŋ i maa woodin, alfagey maa kaani gumo. I na alkawli sambu mo ka ne ngey g'a no nooru. Yahuta mo sintin ka daama ceeci mate kaŋ nga ga te ka Yesu nooyandi. 	 Huan, amau a jak tak un a kipak mahmah ua, a kiangah dangka piak achiamta uh. Huchiin, juausana matsakna dingdan lemtang a zongta hi.


Ni ma si ni ize kulu no hal i m'i daŋ danji ra tooro Molek se, ni ma si ni Irikoyo maa kayna mo. Ay ya Rabbi no. 	 Molek a dia mei a lutsak ding in na gil a gah himhim na pe ding ahi kei a, na Pathian min na hihse ding ahi sam kei hi: Kei TOUPA ka hi hi.


Bonkoono mo ne: «Wa kand'ay se takuba.» I kande takuba bonkoono jine. 	 Huan, kumpipan, namsau honva lak dih uh, a chi a, huchiin namsau kumpipa maah a honla ua.


Ma ni ce dagu, Ma miila ka koy kurmey kaŋ yaŋ ga duumi do haray. Ibare na hay kulu sara Nangu Hananta ra. 	 Khantawn siatna lamah na khe khaiin, melmaten mun siangthou ah thil gilou chiteng a hihta uhi.


Sundurko din boŋ mo darza ciiti malayka himandey go no, kaŋ yaŋ goono ga te sasabandiyaŋo do se bi. Sohõ iri sinda daama iri m'i sanney te afo-fo. 	 a tunglamah jahngaihna tutphah liahin, thupina Cherubte a om ua; huaite khawng tuin jaw a kim sipsip in I gen theikei ding uh.


Sohõ binde, ay ga ni ŋwaaray, ma yadda ay, ni bannya se, ay ma goro arwaso banandi. Ay ma te bannya ay koyo se, arwaso mo ma ye ka koy nga beerey banda. 	 Huchiin, hehpihtakin na sikha ka nau uh sikin, pu, na sikhain honom sak inla, ka nau a ute jui tou sakin.Ka nauin honjui louin bangchiin ka pa tunga siatna tung ding mu ding ka kei hiam, a chi hi.


Etiyopi da Misira, dumey kaŋ sinda me, Ngey no ga ti a gaabo. Libi nda Lud, ngey mo a gaakoyaŋ no. 	 Ethipia leh Aigupta a hatna ahi a, huai bel tawp hun chih hei lou ahi; Put leh Lubim bel nang panpihte ahi uh.


M'ay fahamandi nda ni dondonandiyaŋ fondey, Yaadin gaa no ay ga ni dambara goyey miila. 	 Na thuzohna lam tuh hontheisiam sakin: huchiin na thillamdang hih thute ka ngaihtuah ding hi.


I n'iri tubey ta ka no yawey se, K'iri windey mo no laabu fo boroyaŋ se. 	 Ka gouluah uh mikhualte lama heiiin a oma, ka inte uh gamdangmite lamah.


Kala Musa ci Israyla izey se ka ne: «Woodin no ga ti laabo kaŋ araŋ ga tubu kurne boŋ, kaŋ Rabbi ne i m'a no kunda yagga nda jara se. 	 Huchi in Mosi in Israel suante thu a pia a, Hiai TOUPA'N nam kua leh a kimkhatte piak ding a thu a piak aisan a na luah ding gam uh ahi:


Yaadin cine no Saharatu na Ibrahim sanno gana nd'a ka ne a se nga koyo. Araŋ ciya mo a se izeyaŋ araŋ ihanno teeyaŋo do, kaŋ araŋ siino ga jijiri humburkumay kulu se mo. 	 Sara in Abraham tuh, toupa chi a athua a om bang in. Thilhoih hih a, khem launa himhim laulou a na om uleh Sara tate nahi ding uhi.


I ra boro fooyaŋ kaŋ goono ga kay noodin, waato kaŋ i maa woodin, i ne: «Boro wo, Iliya no a goono ga ce.» 	 Huan, a kiang a ding khenkhatte'n huai a jak un, Hiai mi'n Elija sam ahi, a chi ua.


Iddanta na Bukkaya di, da nga izey da nga nya-izey, i boro way cindi hinka no. 	 Gukveina Buki tungah, a tapate leh a unaute sawm leh nih;


Buuko cindey mana ye ka funa kala nda jiiri zambaro din ma kubay. Tunandiyaŋ fa din ga ti tunandiyaŋ sintina. 	 Kum sang khat a bei mateng, misi dangte tuh a hingta kei ua. Hiai tuh thohnawnna masapena ahi.


A na bora din hã ka ne: «Mate ga ti ni maa?» A ne a se: «Jama, zama iri ya iboobo no.» 	 Huan, aman Na min bang ahia? chiin a donga, Huan, aman, a kiangah, Ka min Nuai ahi, tampi ka hih jiakun, a chi a.


Ifraymu Meyo boŋ mo, da Me Zeena do koyne, da Hamisa Meyo do mo, da Hananeyel Cinari Kuuko do, da Zangu Cinari Kuuko do, hal a ma kaa Feeji Meyo do, i kay noodin surum! Batukoy Meyo do. 	 Huan Ephraim kongpi tungah, kongpi lui kiang, ngasa kongpi kianga, Hananel insang, Meah insang, belam kongpi tanphain: huan venna kongpi ah a ding kinken uh.


Hala alfagey si baa hin ka kay ka goyo te buro sabbay se, zama Rabbi darza na Rabbi fuwo toonandi. 	 huchiin meipi jiakin siampute nasemin a om theikei zou uh: Toupa thupinain Toupa in lah a dimsak vek ngal a.


Zaaro din ra no Rabbi Tuuri Kamba ga ciya diyaŋ hanno da darza hari borey kaŋ yaŋ ga fun kambe Israyla ra se. Laabu albarka mo ga ciya darza hari da taalam jinay borey kaŋ yaŋ ga fun kambe Israyla ra se. 	 Huai niin TOUPA hiang tuh kilawm takin leh thupitakin a om dinga, Israelte damlaite adingin leia gahte hoihtak leh kilawmtakin a om ding.


Waato kaŋ Suriyancey di ngey na goobu haŋ Israyla borey kambe ra, kal i margu. 	 Huan, Suria mite'n Israelte ma ah a ginakei uh chih a theih un a kikaikhawm ua.


Kaŋ a maa borey marga yooje kaŋ goono ga bisa, a soobay ka hã haŋ kaŋ no wo. 	 huai min tuh mipi pai ging a ja a, bangchi thu a hitaa chih a donga.


D'araŋ n'ay bay, doŋ araŋ g'ay Baaba mo bay. Za sohõ araŋ g'a bay, araŋ di a mo.» 	 Kei nontheihtak uleh ka Pa leng na theita ding uh; tu-a kipan amah na thei ua, muh leng na muta uh, a chi a.


Sorro marge no boro laaley fitilley bu? Sorro marge no masiiba ga kaŋ i boŋ? Sorro marge mo no Irikoy ga bine saray zaban i se nga futa ra? 	 Migilou meisel bangzah vei tak a mita, vangtahna a tung ua a tuna, a thangpaihnaa Pathianin lungkhamna a piak chiat?


Amma za a goono ga woodin fongu nga bina ra, kal Rabbi* malayka bangay a se hindiri ra ka ne a se: «Yusufu, Dawda izo, ma si humburu Maryama hiija, naŋ a ma ciya ni wande, zama izo kaŋ go a gunda ra din, Biya Hanno do wane no. 	 Himahleh, huai thute a ngaihtuah laiin, ngaiin, a mangin Toupa angel a kiangah a hong kilaka, Joseph, nang David tapa, na ji Mari neih lau ken, a nau pai Kha Siangthou laka ahi,


yagganta Yasuwa se, iwayanta Sekaniya se. 	 Kuaveina Jesua tungah, sawmveina Sekani tungah;


Ahaz goy cindey mo kaŋ a te, manti i n'i hantum Yahuda bonkooney baaru tira ra bo? 	 Huchiin Ahaz thilhih tanchin dangte bel Juda kumpipate lal lai thu gelhna bu ah a tuang ahi kei maw?Huan, Ahaz bel a pi leh pute kiangah a ihmu a, a pi leh pute lakah David khopi ah a vuita uh; huan, a tapa Hezekia bel a sikin a lalta hi.


Ay guna mo, ay maa mo zeeban fo goono ga deesi beene batama bindo ra. A goono ga ne nda jinde beeri: «Kaari, kaari, kaari! ndunnya gorokoy se, hilli cindey jindey sabbay se kaŋ malayka hinza din ga ba ka kar.» 	 Huan ka et leh, mupi van laijawla lengin, aw ngaihtakin, Angel thum pengkul mut lai dingte, huai ging hongom lai dingte jiakin, leitunga omte tung a gik, a gik, a gik; a chih ka zata hi.


Kaarimi hari iddo din boŋ mo gonda muusu beeri way cindi hinka, i goono ga kay kambu hinka kulu gaa. I mana karga din cine te mo mayray kulu ra. 	 Huan, siksanguk lang tuak tungah humpi nelkai sawm le nih a ding ua: huchi bang koilai gamah leng a bawl ngei kei uh.


Ay goono g'ay adilitara gaay, Ay s'a taŋ mo. Ay fundo me muudu ay bina si taali dake ay boŋ. 	 Ka diktatna ka len chintena, ka khah kei ding hi: ka damlai teng ka lungtangin kei honkou kei ding.


Yahasiyel izey do haray: Sekaniya; a banda mo, alboro zangu hinza. 	 Sikania tapate lakah, Jahaziel tapa; huan amah toh pasal sawmngate.


Sawulu faham mo kaŋ Rabbi go Dawda banda. Mikal, Sawulu ize wayo mo ga ba r'a. 	 Huan, Saulain David kiangah Pathian a om chih a thei teltaa; huan, Saula tanu Mikalin amah a it hi.


Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Ay ga toorey halaci, Ya naŋ mo himandi-himandey ma ban Nof ra. I si ye ka mayko fo daŋ koyne kaŋ Misira ize no. Ay ga humburkumay daŋ Misira laabo ra mo. 	 TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Milim te ka hihse dinga, Noph khua a kipan milimte ka hih mang ding, Aigupta ah heutu himhim a om ta kei ding uh: huan Aigupta gamah launa ka omsak ding.


Kala Rabbi ne: «Ay ga Yahuda ganandi ka kaa ay do, sanda mate kaŋ ay na Israyla ganandi nd'a. Koyne, kwaara wo kaŋ ay suuban din, kaŋ ci Urusalima, da windo kaŋ ay ci ka ne ay maa ga goro noodin, ay g'i furu.» 	 Huan, TOUPAN, Israel ka suan mang bangin Juda leng ka muh phak louhna ah ka suan mang sam ding a, hiai khua ka tel Jerusalem ngei leh, huailaiah ka min a om ding, ka chih in ka pai mang ding, a chi a.


Wa guna, Rabbi n'araŋ no fulanzamay. A se no zaari iddanta hane a g'araŋ no jirbi hinka ŋwaari. Naŋ boro kulu ma goro nga nango ra. Boro kulu ma si fun nga nango ra zaari iyyanta hane.» 	 Enin, TOUPAN khawlni a honpiak ngal leh, huaijiakin a ni gukniin ni nih ading tanghou a honpia a; mi chih a mun ah om hen, a ni sagih niin a mun akipan kuamah pai khe kei hen, a chi a.


Noodin binde no a ga naŋ harayzey ma goro, Zama i ma gallu cina k'a te nangoray. 	 Huaiah gilkialte a omsaka, omna ding khua a bawl ua.


Yesu furo Yeriko ka gana a ra. 	 Huan, Jesu Jeriko khua ah a luta, pai suak din a kisa a.


Israyla izey mo te mate kulu kaŋ Rabbi ci Musa se. I marga kulu zumbu, boro kulu nga liiliwalo jarga. I sasareyaŋey kulu mo i na fonda di, i boro fo kulu nga dumo banda, a kaayo dumo marga ra. 	 Huchibangin Israel suanten a hih ua; TOUPAN Mosi thu a piak bangjelin a pawlpawlin puanin a kai uh; huan, huchi mahbangin a chichiin, a inkuankuan jel un a kipankhe sek uhi.


Saaya din ra boro hinka ga bara fari. I g'afo sambu k'afa naŋ. 	 Huai hun chiang in lou ah mi nih a om ding ua; khat tuh paimangpih in a om dia, khat tuh nutsiat in a om ding.


A ye ka borey marga ce nga do ka ne i se: «Araŋ kulu ma maa ay sanno ka faham mo: 	 Huan, mipite a sam nawna, a kiang uah, Na vek un ka thu ngaikhia unla, theisiam un:


Amma cindey kaŋ laabu hanna ra. I fun, i beeri, i te albarka, hala labu-care zangu.» Kaŋ Yesu na woodin ci, kal a na jinde tunandi ka ne: «Boro kaŋ gonda hanga kaŋ ga maa, a ma maa!» 	 Huan, a khen lei hoih ah a kia a, a hongpou a, a leh jain a gahta a, a chi a. Huan, huai thu a gen lain a kikou a, Kuapeuh jakna dinga bilneiin ja uheh, a chi hi.


Ndunnya bonkooney, da boro beerey, da wongu nyaŋey, da arzakantey, da gaabikooney, da bannyey da burciney kulu, i na ngey boŋ tugu guusey ra da tondi kuukey tondey game ra. 	 Huan leitunga kumpipate leh lalte leh, heutute lah a hat leh a haute, leh salteng leh sallou teng tangsang khawnga suangpi khawngah leh kokhuk khawngah a kiselta ua:


Wongaari hinza din binde na Filistancey wongu daaga barsi ka hari kaa Baytlahami dayo kaŋ go kwaara meyo jarga din gaa. I kond'a Dawda se, amma a wangu ka haro haŋ. A n'a dooru Rabbi se. 	 Huchi in sepaih hangsan thumte'n Philistia sepaihte a paltan ua, kulh kongkhak kiang a Beth-lehem tuileh a va tawi ua, a tawi ua, David kiang ah a paipih uh: himahleh a na dawn nuamkei a, TOUPA a ding in a bungkhe zaw hi.


I tun Kehelata ka koy zumbu Safer tondo do. 	 Huan, Kehelatha a kipan a pawt ua, Sepher tang ah giahbuk a sat uh.


A ne a se: «Koy k'i nyum Silowam bango gaa» (kaŋ a maa feerijo ga ti Dontoni). A binde koy k'i nyum. A ye ka kaa, a goono ga di! 	 Huan, avapaia, a sila, mitvakin a hongkik nawnta hi.


Day, tira kaŋ ni hantum ay me sanno boŋ, kaŋ ga ti Rabbi sanno, ni ma koy k'a caw borey hangey ra Rabbi windo ra mehaw zaaro hane. Ni ga sanney caw mo Yahuda jama kulu kaŋ yaŋ ga fun ngey galley ra hangey ra. 	 Huaijiakin nang hoh inla, TOUPA thu ka paukam akipan laibu jial a na gelh anngawl niin, TOUPA ina mipite bila jakin vasim khia in; a khopi ua kipana hongpawt Judate tengteng bil jakin leng na simkhiak ding ahi.


Waato kaŋ i na sanno ci Bargata ra mo, i zulli ka kaa Ataliya. 	 Huan, Perga khua a a thu a genkhit un Attalia khua ah a hoh suk ua;


Ya araŋ, a tamo Israyla dumo, Ya Yakuba izey, a wane suubanantey! 	 A hihkhitsa a thilhih lamdangte theigige unla; a lamdannate leh, a kama vaihawmte;


Naftali izey neeya i almayaaley boŋ: Yazeyel, Yazeyel izey jama baaba; da Guni, Guni izey jama baaba; 	 A innkuan uh kizomdan bang zela Naphtali suante: Jazeel suante Jazeelte: Guni suante Gunite;


Yaa no Rabbi ci: Ay ga waadu taaci sinji i boŋ, takuba ma beeri, hansiyaŋ ma kurru, beene curey da ganji hamey ma ŋwa, i ma halaci mo. 	 Thil li ka sehsak ding, chih TOUPA thu pawt ahi: hihlum dingin namsau, kei zan dingin ui, ne khin leh hihmang dingin tunga leng vasa leh gam sahangte.


gaw gaabikooni mo no Rabbi jine. Woodin se no i ga ne: «Gaw gaabikooni no Rabbi jine, danga Nimrudu cine.» 	 Toupa maah sabengmi hattak ahia; Huaijiakin ahi, Toupa maa sabeng hattak Nimrod bang ahi, a chih nak uh.


yaadin mo no Almasihu na nga boŋ salle sargay sorro folloŋ zama a ma boro boobo zunubey sambu. A ga ye ka bangay koyne mo sorro hinkanta, manti zunubi ciine ra, amma faaba no a ga kande borey kaŋ yaŋ goono g'a batu se. 	 huchi bangmahin Kris leng, mitampi khelhnate paipih dinga khatvei lata omkhinin, hotdamna mu dinga, amah nangakte kiangah, khelhna panglouin nihveina ah a honglang nawn ding hi.


A g'ay naŋ ya kani kuray nangu tayey ra, A g'ay jine candi mo fulanzamyaŋ hari zurey me gaa, 	 Aman loupa hingnou mitmet munah honkhual sak jela: khawlna tui gei peuh ah a honpi jel hi;


Ni mo, boro izo, ni ma ne Israyla dumo se: Araŋ wo ne: «Iri taaley da iri zunubey go iri boŋ. Iri go ga ban mo i sabbay se. Mate no iri ga te ka faaba nd'a binde?» 	 Huan mihing tapa, nang Israel inkote kiang ah thu gen inla, Hichibangin na chi ua, ka tatleknate uh leh ka khelhnate un a hondelhkhuma, huai jiakin ka thanggawp uh ahi, bangchiin ka hing nilouh thei ding ua? Na chi ua;


Ay ga naŋ i ma ciya humburandiyaŋ hari ndunnya mayrayey kulu se Yahuda bonkoono Manasse, Hezeciya ize sabbay se, haya kaŋ a te Urusalima ra din sabbay se. 	 Juda kumpipa Hezekia tapa Manasein Jerusalema a thilhih jiakin lei kumpipa gam tengteng laka vial sepsep dingin ka bawl ding.


A banda Batama do haray alfagey na hanseyaŋ te. 	 Amah nungin, phaijang mite, siamputen a bawlpha uh.


Da mo feej'izo bisa windo gaabi, kala nga nda nga gorokasino kaŋ ga maan a windo ma sambu afo, fundikooney kaŋ yaŋ go windo ra baayaŋ hina me. Borey kulu ŋwaayaŋ hina me no araŋ ga feej'izo deedandi. 	 Belamnou adia inkuan a tawmluat leh, a mi zah dungjuiin amah leh a in zoma a inveng toh la khawm hen; mi chih a kham ding bang jelin belamnou na sim ding uh.


Ifo se no Urusalima borey wo na banda bare, Banda bareyaŋ kaŋ ga duumi no? I goono ga halliyaŋ di ka gaay. I wangu ye ka kaa yaŋ. 	 Bangachia hiai Jerusalem mite, khantawn a nungtawn dinga a tolhpuk uh? khemna a len kip ua, kik nawn a ut kei uh.


Amma Persancey mayraykoyo n'ay yanje jirbi waranka cindi fo, amma Munkayla kaŋ ga ti jine boro beerey ra afo, a kaa ay do da gaakasinay. Ay mo, ay gay noodin Persiya bonkooney banda. 	 Himahleh Persia gam lalpan ni sawmnih leh khat kei hon doua; himahleh, ngaiin, Mikael lal liante laka khat kei honpanpih dingin a hongpaia; huailaiah Persia kumpipa kiangah ka om nilou ta hi.


Moolo jinde, wala doonko, wala seese, wala hilli jinde, i si ye ka maa r'ey ni ra hal abada. I si ye ka kambe goy-teeri kulu dumi gar ni ra. Fufuyaŋ tondi yooje mo, i si ye ka maa r'a ni ra hal abada. 	 Huan gosem tumte leh la siamte leh tamngai tumte leh pengkul tumte, na sungah kiza nawnkei hial unteh; huan khutsiam kuamah siamna nei himhim, na sungah muh khiakin om nawn kei hial un chin; huan khawl ging himhim na sung ah kiza nawn kei hial in teh.


Horiyancey amirey neeya: amiru Lotan da amiru Zobal, da amiru Zibeyon, da amiru Ana, 	 Hiaite, kumpipa kuamah in Israel suante tunga vai a hawm ma ua, Edom gama vaihawm kumpipate ahi uhi.


Yakuba mo di i goono ga du ŋwaari Misira. Yakuba ne nga izey se: «Ifo se no araŋ ga care guna?» 	 Huan, Jakob in Aigupta gamah buh a om chih a theia, huchiin Jakob in a tapate kiangah, bang dia ki en maimah na hi ua? Achia.


Amma Rabbi ni Irikoyo g'i nooyandi ni jine. A g'i taabandi mo da gurzugay bambata, hal i ma mallaka. 	 A man masiah uh TOUPA na Pathian un a honpe dinga, hihbuai petmahin a hihbuai ding.


Zama ni batama kooney, Da ni laabo kaŋ i halaci din ciine ra, Sohõ ni ga kankam a ra gorokoy baayaŋ sabbay se. Borey kaŋ yaŋ na ni gon waato mo ga mooru. 	 Na mun sia leh nusiatsate leh na gam hihmansa nung thu ajaw tuin a omte adingin na neu lota ngeingei dinga, nang honvalhte gamla-pi ah aomta ding uhi.


Firawna bannyey binde ne a se: «Waatifo no boro wo ga ciya hirrimi iri se? I ma borey wo naŋ i ma fatta, zama i ma may Rabbi ngey Irikoyo se. Hala sohõ nin wo, ni mana bay kaŋ Misira laabo halaci bo?» 	 Huan Pharo sikhaten a kiangah, Bangtan hiai mipa ei dia thang hi ding ahia? Mite paisak in, TOUPA a Pathian uh na a sem thiehna ding un: Aigupta suksiatin a om chih thei nailou na hi hia? A chi ua.


D'i mehaw, ay si maa i hẽeno. D'i kande sargay kaŋ i ga ton, da ŋwaari sargayey, ay s'i ta. Amma ay g'i halaci nda takuba, da haray, da balaaw. 	 An ngawl mahle uh a kikou uh ka ngaikhe kei dinga, halmang leh buhbal thillat lan mahle uh ka dawng kei ding; namsau te, kial te, hipi tein amau ka hihmang zo ding, a chi hi.


Haran da Kanne da Eden, da fatawc'izey kaŋ yaŋ fun Seba da Assiriya da Cilmad, ngey mo na day da neera te da nin. 	 Haran, Kanneth leh Eden, Sheba leh Assuria leh Kilmad sumsinmite nang hondawlte ahi uh.


Rehobowam goy cindo, da hay kulu kaŋ a te, manti i n'i hantum Yahuda bonkooney baaru tirey ra bo? 	 Rehoboam tanchin dangte leh a thilhih tengteng Juda kumpipate lal lai thu gelhna bu ah a tuang keimaw?


Ifo se no araŋ g'araŋ biney sandandi binde, sanda mate kaŋ Misirancey da Firawna te, kaŋ yaŋ na ngey biney sandandi? Waato kaŋ a na goyey kaŋ ga dambarandi te i jine, manti i kokor ka borey taŋ, ngey mo tun ka dira? 	 Aigupta mite leh Pharoin lungsim a khauhsak bang un bangdia na lungsim uh khauhsak na hi ua? A lak ua thil lamdang pia a hihin mite lah a paisak ua, a pawtkheta uh hilou maw?


Torkey da Firawna wongu marga, a n'i jindaw teeko ra. A yaarukom suubanantey mo miri Teeku Cira ra. 	 Pharo kangtalaite leh a sepaihte tuipi ah a paikheta: a heutute uleng Tuipi San ah a ke lum uh.


Kaari araŋ! Zama araŋ no ga annabey saarayey cina, ngey kaŋ yaŋ araŋ kaayey wi. 	 Na tung uh a gik: Jawlneite han in khawng na lam ua, na pipute uh thah ahi ngal ua.


I go no, Israyla izey na Yeriko me-d'a-me daabu. Boro kulu si fatta, boro kulu si furo. 	 (Jeriko khua Israel suante jiakin a kikhak bibkbeka: kuamah a pawt kei ua, kuamah lah a lut sam kei uh. )


Ay binde na faro kaŋ go Anatot day ay baabo izo Hanameyel gaa, ay n'a nooro neesi a se, nzarfu sekel* way cindi iyye tiŋay no. 	 Huan, ka pangak tapa Hanamel Anathoth khuaa lou ka leitaa, dangka ka buksaka, a dangkasik shekel sawmsagih tak ahi.


Amma d'araŋ ra boro fo jaŋ laakal, a ma ŋwaaray Irikoy gaa, kaŋ ga boro kulu no da baayaŋ, kaŋ si deeni mo. A g'a no bora se. 	 Na lak ua kuapeuhin pilna a taksap leh, mi tengteng kianga tai lou leh it loua pepa Pathian tuh ngen hen, huchiin a kiangah piaka hi ding hi.


Waato kaŋ jama di kaŋ Yesu si no, a talibey mo si no, ngey mo furo hiyey ra ka koy Kafarnahum ka Yesu ceeci. 	 Huchiin, mipin Jesu leh a nungjuite a om takei uh chih a theih un, amau leng long neute ah a tuang ua, Jesu zongin Kapernaum khua a hong tung ua.


Wa beene hari ŋwaaray Rabbi gaa kaydiya alwaati ra. Wa ŋwaaray Rabbi gaa, nga kaŋ ga maliyaŋ te. A ga ni no beene hari mo, Boro kulu ma du subu nga faro ra. 	 Vuah nanung hunin TOUPA vuah ngen un, meipite bawlpa TOUPA mahmah, huchiin vuah phinte, gama loupa khat tek kiangah, amaute a pe ding.


Woodin sabbay se no boro laaley si du ka kay ciiti zaaro ra, Zunubikooney mo si kay adilantey jama ra. 	 Huaijiakin mi Pathian limsakloute jaw vaihawmna maah a ding theikei ding uh, mi khialte leng mi diktatte kikhopna ah a ding thei sam kei ding uhi;TOUPAN mi diktatte lampi tuh a thei naknak ngala; mi khialte lampi bel a mangthang ding hi.


Ni ma si naŋ ni fari albarka nooyaŋ ma gay wiyaŋo zaaro ra, da ni reyzin* izey hari jina. Ni ize alboro hay-jine kulu mo, ni g'ay no nd'a. 	 Na thei min masate, na uaina pan lan dingin na zekai ding ahi kei, na tapate laka piang masapen kei non piak ding ahi.


Wa suuji cabe boro fooyaŋ kaŋ gonda sikkayaŋ se. 	 Khenkhatte, ginglaha omte tuh hehpih unla;


Amma ay na saawaro wo tabbatandi ay bina ra: ay si ye ka kaa araŋ do da bine saray. 	 Himahleh, keimah lam thu ah jaw hiai ka natum chiltelta ahi, lungkham nadia na kiang ua hong nawnta lou dingin.


Jileyad goro Urdun daŋanta. Dan mo, ifo se no a goro hiyey ra? Aser go ga goro teeko me gaa. A go ga naagu nga hi fandiyaŋ nango gaa. 	 Gileadte Jordan galah a om nilouh ua: huan, Dante bangdia longte khawnga om nilouh uh ahia? Aserte tuipi piau ah a tu kinken ua, a tuipimengte khawng uah a om nilouh uh.


Ngey neeya: Urusalima, da Yahuda galley, d'a bonkooney, d'a mayraykoyey, zama i ma ciya kurmu da humburandiyaŋ hari, da donda-caray hari, da laaliyaŋ hari mo, sanda mate kaŋ cine a go d'a hunkuna. 	 Huai bel hiaite ahi uhi: Jerusalem leh Juda khopite, huai kumpipate leh heutute, siatgawpna te, lamdangsak te, tek khum ding te, hamsiat te tang dingin, tua a omdan bang uh:


Haciika ay ga ne araŋ se: hayey din kulu ga kaŋ zamana wo borey boŋ. 	 Chihtaktakin ka hon hilh ahi, huai tengteng tuh tulai khangthakte tungah a hongtung ding.


Kulu nda yaadin armo mana yadda nd'a sanno, amma za kaŋ a bisa waymo gaabi, a hin a k'a kom. 	 Himahleh a thu a zuikei a, amah sang in a hatzaw ngal a, a chi teitei a, a luppihta hi.


Jinayey din kulu Suleymanu n'i naŋ, a man'i neesi zama i baa gumo. Guuru-sayo din, tiŋay kaŋ si neesi no. 	 Huan, huai tuiumbelsuante tengteng a tam mahmah jiak un Solomonin buk khe louin a koih mawk hi: dal buk zah pen theih khiak vual ahi kei.


Yaadin cine no ay mo, I naŋ ay ma handu yaamoyaŋ ŋwa, Jirbiyaŋ kaŋ sinda fulanzamay no i waadu ay se. 	 Huaibangin bangmahlou khate nei dinga bawl ka hi, huan kei adingin jan chimhuaite seh ahi hi.


Ibrahim na wande fo hiiji koyne kaŋ maa Ketura. 	 Huan, Abrahamin ji dang a neia, amin Ketura ahi.


Amaana ŋwaari kulu dumi se, da yeeji no, wala farkay, wala feeji wala bankaaray no, wala hay fo kulu kaŋ daray, kaŋ boro fo ga ne nga wane no, i ga kande i boro hinka kulu sanno alkaaley jine. Bora kaŋ boŋ alkaaley ga taalo dake din ga bana nga gorokasino se sorro hinka. 	 Tatlekna chi tengteng, bawngtal thu ah hiam, sabengtung thu ah hiam, belam thu ah hiam, puansilh thu ah hiam, van mang dan himhim hiam, huai midangin keia ahi a chih leh, a lang tuak thu vaihawmmite maa tut ding ahi; huan vaihawmte mohpaihpan a invengpa azahnih a piak ding ahi.


Amma Haruna nda nga izey, ngey no ga sargay* goy te feema kaŋ boŋ i ga sargay ton se, da dugu tonyaŋ feema mo se. Goy kulu kaŋ i ga te Nangoray Hanna ra mo, ngey no g'a te, zama i ma sasabandiyaŋ te Israyla se, sanni kulu kaŋ Irikoy tamo Musa n'i lordi nd'a. 	 Himahleh Aron leh a tapaten halmang maitam tungah, gimlim maitam tungah, mun siangthou pena nasepna tengteng adingin a lan ua, Pathian sikha Mosiin thupiak tengteng dungjuia, Israel adingin tatna bawl dingin.


Ni ma hamni baano, sanda zaka hinka cine tonton a gaa, k'a kaasum da zeytun* gabante ji, sanda butal fo da jare cine. 	 Tangbuang thillat ding in tangbuang nelte epha mun sawm a khen mun khat sathau suk hin mun li a khen mun khat a hel toh.


Meyey kaŋ ga tangari ma dangay, Ngey kaŋ yaŋ ga salaŋ adilantey boŋ da mo-koogay, Da boŋbeeray, da donda-caray mo. 	 Na hoihna, nangmah laudamsiamte a dingin na kholkhawm tuh thupi natel e aw! Mihing tate mitmuha muanna koihte a dinga na hih sak pen tak.


Ma zanka biiri fondo kaŋ a ga gana ra, Baa waati kaŋ a zeen a s'a taŋ mo. 	 A paina ding lampi ah naupang chil in, huan a upat hun nangawnin leng huai akipan a paimang kei ding hi.


Afo mo maa Basematu, Isumeyla ize way no, Nebayot waymo. 	 Ismael tanu, Nebaioth sanggamnu Basemath toh.


Sohõ binde, ifo no ni goono ga batu? Tun k'a maa ce, i ma te ni se baptisma, a ma ni zunubey nyun.› 	 Huan, bangdia omom na hia? thou inla, amah min lou kawmin baptisma tang inla, na khelhna hihsiang tanla, a honchi hi.


Ma laakal da Irikoy goyo: Zama haŋ kaŋ nga din jin ka siirandi, May no ga hin k'a kayandi koyne? 	 Pathian nasep ngaihtuahin: aman a kawisaksa, kua ahia bawl tang thei ding leh?


Kala Israyla bonkoono ne Yehosafat se: «A cindi boro folloŋ kaŋ do iri ga Rabbi hã, amma ay konn'a, zama duumi a si annabitaray hanno te ay se, kala day laala han kulu. Mikaya Imla izo no.» Yehosafat binde ne: «Bonkoono ma si ci yaadin!» 	 Huan, Israel kumpipa Jehosaphat kiangah, TOUPA hondot sak ding mi khat om ve e; himahleh amah bel ka muhdan lam tak ahi; ka tungtang thu a hoih lou lam kia loungal a hoih lam himhim a gen ngei ngal keia; huai mi bel Imla tapa Mikai ahi, a chi a.


Amma waato kaŋ a deeni bonkoono Hirodus gaa, a kayno wando sanni ra (wando maa Hirodiya), a deen'a gaa mo goy meerey kaŋ a te sabbay se, 	 Himahleh, kumpipa Herod-in bel a nau ji Herodia tungthu ah leh a thil hihkhelh tunga Johanin a taihilh jiakin,


Jiraykoono kaŋ dooro go a gaa, a ma dira ka windi nda bankaarayyaŋ kaŋ kottu. A ma si nga boŋo daabu, a ma nga meyo daabu ka kuuwa ka ne: ‹Ziibi! Ay ga ziibi!› 	 Phak, hii vei zaw a puante bohkek ahi ding a, a samte a khah ding a, a muk tung lam a tuam ding a, Sianglou, sianglou, chi in a kikou ding ahi.


Alwaato din adilantey ga kaari sanda wayno cine ngey Baabo koytara ra. Boro kaŋ gonda hanga kaŋ ga maa, a ma maa. 	 Huai hun chiangin mi diktatte tuh a Pa uh gamah ni bangin a vakta ding uh. Bil neiin ja heh.


Yaadin mo no ya-haray kambo se, windo meyo gaa, kosaray taafeyaŋ go no kambe kar way cindi gu, d'i windi bundu hinza d'i daba hinza. 	 Hiai lam sang leh huai lam sang a, huangsung kongpi sik khat lam pang a ding in puankhai tong sawm leh tong nga ahi uh; a khuamte uh thum, a kingakna khuakkuakte uh thum.


A na hukumo daabirji fo te da feeji kuuruyaŋ kaŋ i cirandi, da daabirji fo mo kaŋ i te da hari-ra-hansi kuuru k'a daabu beene. 	 Puan in khuhna ding in belampa vun diahsan in a bawl a, hual tungah ngalvang vun in khuhna a bawl.


Rabbi mo ne: «May no binde jine funo wo kaŋ gonda naanay da laakal, kaŋ a koyo n'a daŋ nga windo almayaaley boŋ, zama a m'i no ŋwaari alwaato kaŋ ga hagu ra? 	 Huan, Toupan, sumkempa ginom, piltak, a puin a hun teng a a tan ding uh hawm sak dinga a inkuanpihte tunga heutua a bawl ding tuh kuapen ahi dia le?


Kala a na nga borey ra arwasu fo ce da waasi, kaŋ go ga wongu jinay jare a se. A ne arwaso se: «Ma ni takuba foobu k'ay wi zama borey ma si salaŋ ay boŋ ka ne: ‹Wayboro no k'a wi.› » Arwaso mo na Abimelek zorme, a bu mo. 	 Huchiin a galvan tawipa tangval a sam paha, a kiangah, Huai na namsau phawi inla, hon that mai dih, huchiin miten, Numei thah ahi, a hon chih louhna ding un, a chi a.


Yeeji kulu se mo araŋ ma kande hamni baano zaka yagga, kaasumante nda ji. Feeji gaaro se mo araŋ ma kande hamni baano zaka iddu kaasumante nda ji kaŋ ga ti ŋwaari sargay. 	 Huan, bawngtal chih ah tangbuang thillat ding tangbuang nelte sathau a helkhawm epha mun sawm a khen a mun thum; huan, belam khat ah tangbuang thillat ah tangbuang nelte, sathau a helkhawm mun sawm a khen a mun nih;


Kala Israyla izey du baaru. I ne: «Ruben izey da Gad izey da Manasse kunda jara, ngey neeya ka feema cina Kanaana laabo sukuto gaa, Urdun haray. A go noodin kura kaŋ ga ti Israyla izey wane ra.» 	 Huan, Israel suanten, Ngai un, Reuben suante leh Gad suan te leh, Manassi nam kimkhatte Kanan gam chintak, Jordan uk, Israel suante gam lampang ah maitam a doh uh, chia mi gen a ja ua.


Yaadin cine no boro mo ga kani, Kaŋ a si ye ka tun koyne. A si ye ka mo hay koyne, kala beeney ma ban. I s'a tunandi nga jirbo gaa mo. 	 Huaimahbangin mihing a luma a thou kei hi: vante a om nawn louh matan, akhanglou kei ding uh, a ihmu uh leng a halhkhe sam kei ding uhi.


Hari hinka no ay ceeci ni gaa, Ma si wangu nd'ey ay se, hala ay ga bu. 	 Thil nih ka hon ngen: ka sih main huaite honkitheihmoh-bawl ken:


Jine borey ne i se mo: «W'i naŋ da ngey fundey.» Yaadin cine no i ciya tuuri beerikoyaŋ da hari gurukoyaŋ jama se, danga mate kaŋ cine jine borey ci i se din. 	 Huan, mi liante mahin a kiang uah, Hawiin om uheh, a chi ua. Huchiin paikhawmte tengteng singpomite leh tuitawimite dingin a hongomta ua; mi lianten a hilh bang un.


Nga no ka furo araŋ jine fonda ra ka nangu ceeci araŋ se kaŋ araŋ ga zumbu ka sinji. A go danji ra cin haray, zama a m'araŋ cabe fonda kaŋ araŋ ga hima ka gana, a go buro ra zaari haray mo. 	 Na puan inn na zak ding uh hon zonsak ding leh na lampi uh hon kawkmuh ding a zan a mei a, sun a meipi a na ma uh pipa.


Waati kaŋ i ga ciiti a se, i ma taali dake a boŋ, A adduwa mo ma bare ka ciya zunubi. 	 Vaihawmsaka a om chiangin siamlouh tangin pawt henla: a thumna tuh khelhna ah suak hen.


Yaadin no Israyla na kwaarey wo kulu di d'a ka goro Amorancey kwaarey kulu ra, Hesbon kwaara d'a kawyey kulu nooya. 	 Huan, Israel mite'n huai khua tengteng a la ua: huchi in Israel mite Amorte khua tengteng khawng ah a om ua. Hesbon leh a khopel tengteng khawng ah leng.


Saaya kaŋ cine Yesu furo marga jine bora windo ra, a di seese karey da jama kulu goono ga kosongu. 	 Huan, Jesu vaihawmpa in ah a luta, tamngai tumte leh mipi thawmngaih vengvungte a va muhin.


Gaa no talibey faham kaŋ Yohanna kaŋ na baptisma* te sanni no a goono ga te ngey se. 	 Huaitak in, nungjuite'n tuh, Baptispa Johan thu a kiang uah a gen ahi chih a hontheita uh.


Araŋ goono ga Irikoy sanno ciya sanni yaamo araŋ alaadey se, kaŋ araŋ wo daŋ. Hari boobo go no mo, woodin yaŋ dumi, kaŋ araŋ goono ga te.» 	 Na thugousiah uh mi na piak sawnsawnna un Pathian thu bangmahlou na suah uhi; huai bang thil tampi na hih uh, a chi a.


Zama ngey ya ni jama no, ni suubanante yaŋ mo no kaŋ ni soolam ka kaa Misira ra, guuru dudal danji beeri bindo ra. 	 Na mi na goutan, Aigupta gam akipana, sik haltuina sunga kipana na pi khiakte lah ahi ngal ua:


Koytaray fuula fun iri boŋey gaa ka kaŋ. Kaari iri sohõ! Zama iri na zunubi te. 	 Ka lu ua kipan ka lallukhu uh a kiaa, ka tung uh a gik hi! ka khelh jiakun.


d'araŋ soojey kulu nda ngey wongu jinayey na Urdun daŋandi Rabbi jine hal a ma nga ibarey gaaray nga jine, 	 TOUPA ma a gam zoh a hih masiah na lak ua kigalvan tengteng TOUPA ma a Jordan na galkah vek uleh,


Gaa no nga bumbo koy Rama. A kaa day beero me gaa kaŋ go Seku. A hã mo ka ne: «Man Samuwila nda Dawda go?» Boro fo ne: «Ngey nooya Nayot, Rama wano ra.» 	 Huchiin amah leng Rama khua ah a vahoha, huan Seku muna tuileh za mahmah a vaphaa, Samuel leh David koia om ahi ua? A chi a, a dong a. Huan, kuahiamin, ngai in, rama khuaa Naioth ah a om uh, a chi a.


Fundikooni taaca din mo goono ga ne: «Amin!» Arkusey mo ye ganda ka sududu. 	 Huan ganging liten, Amen, a chi ua. Huan upate tuh a khupboh ua, a beta uhi.


Araŋ ma si arzaka margu araŋ boŋ se ne ndunnya ra, naŋ kaŋ kollo nda haŋ kaŋ ga guuru hayandi ga ŋwa, naŋ kaŋ zay mo ga fun ka zay. 	 Leia, leikha leh tuiekin a nek siatna ah, gutaten a phen vang ua gukna uah gou kikhol kei un;


Beene kundey kulu ga manne. Beene batama mo ga kunkuni sanda tira cine, I kundey kulu mo ga suugu sanda mate kaŋ cine reyzin kobto ga lakaw d'a fun nya gaa ka kaŋ, Sanda mate kaŋ cine jeejay kobto kogo ga kokobe ka fun jeejay nya gaa. 	 Vana omte tengteng hihmanin a om ding ua, van tuh laibu jialchi a jial bang un jialin a om dinga, a omte tengteng tuh, grep gui akipan a nah a vuia a pulh jel bangin leh, theipi kung akipana a nah vuai a pulh jel bangin a vuai khin ua a pulh vek ding uh.


Amma i ga may Rabbi ngey Irikoyo se, Da ngey bonkoono Dawda mo se, kaŋ ay ga tunandi i se. 	 TOUPA a Pathian uh leh a kumpipa uh dinga ka tungding ding David na a sem zo ding uh.


Zama sanno kaŋ a na jinde tunandi ka fe feema boŋ Betel ra, Rabbi ciyaŋo boŋ, da sanno kaŋ a ci tudey boŋ sududuyaŋ nangey kulu kaŋ go Samariya kwaarey ra boŋ, sikka si sanney din ga to.» 	 Pathian thua Bethela maitam leh, Samari gam khopitea mun sang in tengteng a kikoukhumna thu hongtung ngeingei ding lah ahi ngala, chiin a gen a.


Woodin banda, lin* karkoy da fatala kwaaray cakay, haawi g'i di. 	 Huailouin leng jija hiahsiang khoih mite leh puan ngou gan mite a zahlak ding uh


I na jihaadi woodin izey kulu margu ngey kaayey do. Kala zamana fo boroyaŋ, kaŋ tun i banda, ngey wo si Rabbi bay, i si goy kaŋ a te Israyla se mo bay. 	 Huan, huai suante tengteng leng a pipute uh kiang lamah a pai khawm khinta ua huan, huai mite nungin TOUPA leh Israelte a dia a thilhihte leng theilou suan dang a hongomta uhi.


Nuhu: Sem, Ham, da Zafetu. 	 Noa, Sem, Ham, leh Japhet;


Waato din gaa Hezeciya na alfagey da Lawi borey hã citiley sanni boŋ. 	 Huchiin Hezekiain a thil koih khawm tungtang thu uh huai siampute leh Levite a donga.


Watay baako ga talka, Duvan* da ji baako mo si ciya arzakante. 	 Kuapeuh nopbawlna it mi genthei ahi ding; kuapeuh uain leh sathau hai a hau kei ding uh.


Zama baa woofo no ay ga du Irikoy do, beene wane? Tubu woofo mo no koyne kaŋ ga fun Hina-Kulu-Koyo do beene? 	 Ahihleh tunglam Pathian akipanin ka tantuan bang a hita dia, tungsang Thilbangkimhihthei akipanin ka goutan?


Waato kaŋ i na ni di da ngey kambey, kala ni ceeri, ni na i jase boŋey kulu tooru-tooru mo. Waato kaŋ i jeeri ni gaa, ni ceeri, ni naŋ mo i cantey kulu ma goori. 	 Khuta honlet ua, a liangzang uh na tansaka, na satkhia a; hon ngaiua, a kawngte uh kitana tanglouin na omsaka.


da batamey lomey birney kulu, da Sihon Amorancey bonkoono mayra kulu, nga kaŋ goro ka may Hesbon ra. Nga no Musa na nga nda Midiyan koyey kar: Ebi nda Rekam da Zur, da Hur, da Reba, Sihon koyyaŋ nooya kaŋ yaŋ goro laabo ra doŋ. 	 Phai gam khopi tengteng te, Hesbon vaihawm, Amorte Kumpipa Sihon mi liante, Midiante kumpipaa om Evi te, Rekem te, Zur te, Hur te, Reba te omna gam toh Mosiin a nahihman khitsa toh ahi.


Man muusu beerey tondi guuso, Muus'izey kuray do, Nango kaŋ muusu aro da nga wayo ga bar-bare, Da muus'izey mo? Boro kulu si no mo kaŋ g'i humburandi. 	 Humpinelkai talin a noute kham khop a bot nena, humpinelkai pite a din a kei luma, a kokhukte uh sa keihin a dim saka, a bu jangte saluang boh janin.Sepaihte TOUPAN, ngaidih, ka hondou ahi, a kangtalaite ka hah thu vung vung dinga, na humpinelkai noute namsauin a hihmang ding; huan, leia na sa keih ka sutawp dinga, na palaite aw jak ahi nawnta kei ding, a chi a.


Bonkoono na jama kulu lordi mo ka ne: «Wa Paska* bato haggoy Rabbi araŋ Irikoyo se, sanda mate kaŋ cine i hantum sappa tira wo ra.» 	 Huan, kumpipan mi tengteng kiang ah, Hiai thukhun bu a tuang bang in TOUPA, na Pathian uh a din Paikan Ankuang bawl un, chiin in thu a pia a.


Darza ma bara a se hal abada abadin! Amin! 	 Pathian kiangah thupina khantawnin om hen. Amen.


«Ya Israyla, i na ni darza wi ni beene nangey boŋ! Hinkoyey din, mana gaa i kaŋyaŋo misa! 	 Aw Israel, na thupina na mun sangte ah a that ua, mi liante a pukta uhi;


Ay g'araŋ gaaray mo, ya araŋ fay d'ay diyaŋ, sanda mate kaŋ ay n'araŋ nya-izey kulu gaaray, Ifraymu jama kulu nooya. 	 Na unau tengteng uh, Ephraim chi pumpi nangawn ka pai khia bangin ka mitmuha kipan nou ka honpai khe ding, chih TOUPA thu pawt ahi.


May no ga ti darzakoyo din? Rabbi Kundeykoyo no, nga no ga ti darzakoy. (Wa dangay) 	 Tua thupina Kumpipa kua ahia? Sepaihte TOUPA, amah mah tuh thupina Kumpipa ahi. Selah.


Ahitofel ye ka ne Absalom se koyne: «Naŋ ay ma alboro zambar way cindi hinka suuban sohõ, ay ma tun mo ka Dawda banda gana hunkuna cino wo ra. 	 Huan, Huailou leng Ahithophel in Absalom kiang ah, Mi singkhat leh sangnih ka telkhe ding a, huan, tuzan in David delh ding in ka kuan ding:


Ndunnya kayna hayey, da hayey kaŋ yaŋ i ga donda mo, Irikoy n'i suuban. Oho mo, hala baa hayey kaŋ yaŋ si no, a n'i suuban zama a ma hayey kaŋ yaŋ go no ciya yaamo. 	 Khovel thil niam leh thil siammohhuaite, thil omloute toh tanin Pathian in a tela, thil omte bangmah loua a bawl theihna dingin;


Hari zuru beerey ma s'ay yoole, Teeku guusuyaŋ mo ma s'ay gon, Guuso ma si nga me daabu ay boŋ. 	 Toupa aw, hondawng in; na chitna a hoih ngala; na lainatna thupidan bang jelin kei lam hongnga in.


Waato kaŋ Isuwa maa nga baabo sanney, a soobay ka kaati nda hẽeni fotto, ka ne nga baabo se: «Ya nin ay baaba, m'ay no albarka, ay mo!» 	 Esauin a pa thugen a jakin nakpi tak leh khase mahmahin a kapta a, a pa kiangah, pa aw, kei, kei leng honvualjawl mahmah ve aw, achi hi.


Hanantey suuro neeya: ngey kaŋ yaŋ ga Irikoy lordey da Yesu cimi fonda gana.» 	 Hiai ah misiangthou, Pathian thupiakte leh Jesu ginna juite kuhkalna nei dinga chialna a om hi.


Gaa no Irikoy ne: «Kaari ma te.» Kaaro mo te. 	 Huan, Pathianin, Vak hongom hen, a chi a: huchiin vak a hongomta hi.


Boro laalo sargayey ya fanta hariyaŋ no, Sanku fa saaya kaŋ a kand'ey da miila laalo. 	 Mi gilou kithoihna kikhuai ahi, lungsimgilou toh huau sem ahi de aw!


Ya Rabbi Irikoy Kundeykoyo, May no ga ti gaabikoy sanda ni cine, ya Rabbi Hinkoyo? Ni naanayo mo go ni windanta. 	 Nang tuipi kisaktheihna vai na hawma: a tuikihawt kisep laite uh na hihdai hi.


Nga kaŋ na Teeku Cira kortu, wa saabu a se, Zama a baakasinay suujo ga tondo hal abada. 	 Tuipi San kikhensak hokpa kiangah: a chitna lah khantawnin a om sin ngala.


A koyo di kaŋ Rabbi go a banda. Rabbi mo naŋ hari kulu kaŋ Yusufu ga te, muraado ga feeri a kambe ra. 	 Huan, a puin, Toupa a kiangah a om a, a thilhih peuhmah Toupan a khut ah a lohchingsak chih a thei a.


Ay mo, ay ga Firawna bina sandandi, ay ga naŋ ay alaamey d'ay dambara goyey ma baa Misira laabo ra. 	 Huchiin Pharo lungtang ka khauhsak dinga, Aigupta gama ka chiamtehnate leh ka thillamdangte ka khangsak ding.


Kambe ŋwaaro ra mo a gonda handariyayze iyye. A meyo ra mo takuba kaano goono ga fatta. A moyduma mo ga hima wayna alwaati kaŋ a goono ga kaari da nga gaabo. 	 Huan a khut taklamin aksi sagih a tawia; huan a kam a kipanin namsau hiamtak hiamtuah a suak khia a; huan a mel tuh ni a sat sanlai bang ahi.


A ciya mo, waato kaŋ Irimiya salaŋ jama kulu se ka ban, a na Rabbi i Irikoyo sanney kulu ci i se, kaŋ Rabbi i Irikoyo n'a donton d'a i do, sanda sanney din kulu nooya, 	 Huan, hichi ahia, Jerusalem mipite tengteng kianga TOUPA a Pathian uh thu tengteng TOUPA Pathianin gen dinga a sawlna thu, huai thu tengteng a gen khitin;


Borey kaŋ yaŋ bu balaawo din ra, boro zambar way cindi taaci nda zangu iyye no, kaŋ waana ngey kaŋ yaŋ bu Kora murteyaŋo ra. 	 Huchi in Kora tungtang thu a simte simlouh in hia si tengteng singkhat leh sang li leh za sagih ahi uh.Huan Aron kihoupihna puan inn kongkhak ah Mosi kiang ah a kiknawn a, huchi in hi a bei ta.


Yaadin gaa, ya Sihiyona izey, araŋ ma farhã ka te bine kaani Rabbi araŋ Irikoyo se, Zama a n'araŋ no beene hari sintina araŋ adilitara boŋ. A na hari gusam araŋ boŋ, Sintina wano da bananta wano, danga waato cine. 	 Nou, Zion tate aw, kipak un, TOUPA na Pathian uah nuam un; vuah masa lah teh tehin a honpe ngala, nou dingin vuah a zu saka, kha khatnaa vuah masa leh vuah na nung.


Wa saabu nga kaŋ na kaari beerey te se, Zama a baakasinay suujo ga tondo hal abada. 	 Vaksakpa thupitak kiangah: a chitna lah khantawnin a om sin ngala.


Sohõ binde, ay ga ni ŋwaaray, ni mo ma maa ay, ni koŋŋa sanney. Naŋ ya kande ni se ŋwaari kayna, ni ma ŋwa, zama ni ma du gaabi hala ni ga koy.» 	 Huaijiakin nang leng na sikhanu thu taksang samin; an tawmchik bek ka honlui dinga, huchiin na pai chianga thagui na neih theihna dingin nein, a chi a.


kal ay mo, ay ma fongu nd'ay sappa kaŋ go in nda Yakuba game ra, ay sappa kaŋ go in nda Isaka game ra, ay sappa kaŋ go in nda Ibrahim game ra mo. Ay ma fongu a gaa, ay ma fongu nda laabo mo. 	 Isaak leh Abraham kianga ka thukhunte leng ka theigige dinga;


A ga di nga fundo taabo nafa ka ne a wasa, Ay tam adilanta ga boro boobo adilandi zama i n'a bay se, A g'i zunubey sambu mo. 	 A kha nauvei-gim gah a mu dinga, a lungkimta ding: ka sikha diktat takin a theihnain mi tampi siam a tangsak dinga, a thulimlouhnate uh a puak sak ding.Huaijiakin mi liante tantuan bang amah ka hawm sam dinga, gallak sumte aman mi hatte a hawm sam ding; a hinna pen si khop hiala a sun buaka, talekte laka sim tela a om jiakin: himahleh mi tampi khelhna a puaa, talekte adingin a thumsak hi.


Ni izey ga cahã. Borey kaŋ yaŋ na ni halaci ka ni ciya kurmu kulu ga fatta ni do. 	 Na tate a kin ua, nang honhihmangmite leh nang honhihsemiten a honpawt san ding uh.


Waato kaŋ Jideyon kaa, kala boro fo go ga dede nga hangasin se hindiri fo kaŋ nga te. Bora ne: «Guna, ay na hindiri fo te. A go, sayir* buuru ize fo kaa ka kaŋ Midiyan borey gata ra, a furo kuuru-fuwo ra, a n'a kar kala a kaŋ, a n'a zeeri, kala a go ga kani ganda ka salle.» 	 Huan, Gideon a tunsuk in, ngaiin, mi khatin a lawmpa a mang a nahilha, a kiangah, Ngaiin, mang ka neia, huan, ngaiin, barli-buh tanghou phel Midiante kulhah ana oma, puanin ah ana tuk luta, a honhih chima, a hih lumleta, puanin a kiphah diahduah maimah, a chi a.


Saytan* binde furo Yahuta Kariyoti bora ra, kaŋ ga ti i way cindi hinka din ra afo. 	 Huan, sawm leh nihte lak a pang, Juda, Iskariot kichi sungah Setan a lut a.


I go no, waato kaŋ Amaziya ye ka kaa ka fun Edomancey wiyaŋo do, kal a kande Seyir izey toorey. A n'i sinji zama i ma ciya nga de-koyyaŋ. A sududu i se mo ka dugu ton i se. 	 Huan, hichi ahi a, Amazia Edomte thata a hongpaiin Seir suante pathiante a honpuaa, a pathian dingin a pangsaka, chibai a buk a, gimlimte a halsak chiat hi.


Araŋ na Urusalima windey kabu, Araŋ na windi fooyaŋ zeeri ka birni cinaro gaabandi nd'ey. 	 Huan, Jerusalem inte na sim ua, kulhpi bang bawl hoihna dingin inte khawng na phel uh.


d'araŋ zankey, d'araŋ wandey, da ni yaw kaŋ zumbu ni gata ra, za ni tuuri beeriko ka koy ni hari guruko. 	 Na ta neu chikchik te uh, na jite uh, na omna ua gam dang mi na ompih uh, na singphukmi uh leh na tuitawi mite uh nangawnin:


da ngey nzarfu daba waytaaci, daba hinka kataaku fo cire, daba hinka koyne kataaku fo cire. 	 A dangka-eng kingakna khuakkuak sawmlite toh; singpek khat dang ah kingakna khuakkuak nih, huan singpek dang khat dang ah kingakna khuakkuak nih.


Me kaŋ ga taari ya fanta hari no Rabbi se, Amma bora kaŋ ga goy da cimi ya a farhã hari no. 	 Muk juau thei te Toupa a dingin kih huai ahi: himahleh mi diktak a hih te a kipah na ahi uh.


Rabbi sanno kaa Suleymanu do ka ne: 	 Huan, Solomon kiangah Toupa thu a hongtunga,


Zama ay na Yahuda naan ka siirandi ay boŋ se. Ay na Ifraymu mo daŋ ay birawo gaa. Ya Sihiyona, ay ga naŋ ni izey ma gaaba nda ni izey, ya Gares laabu. Ay ma ni ciya sanda yaarukom takuba. 	 Juda lah thalpeu bangin ka laikulta ngala, Ephraim thala bawlin thalpeu ah ka bulhta hi; Aw Zion, na tapate dou dingin na tapate ka tokthou ding, Aw Grik, huchiin mi hat namsau bangin, nang ka honbawl ding.


A n'i lordi ka ne i ma Adar hando jirbi way cindi taacanta da iway cindi guwanta mo beerandi jiiri kulu. 	 Kum sika, Adar kha ni li leh, huaimah ni sawm leh ni nga ni tang dinga hilhna dingin,


Dawda na Zoba bonkoono Hadad-Ezer mo zeeri ka to hala Hamat gaa. A mayra to mo hala Ufratis isa me gaa. 	 Huan Euphrates luia a gam kipsak dinga David a pai kawmin Zoba kumpipa Hadadezar leng Hamat chinah a sual nawn hi.


Dawda binde ne Yowab da borey kaŋ go a banda yaŋ se: «Wa araŋ bankaarayey tooru-tooru. Araŋ ma bufu zaarayaŋ haw ka bu kunfa te Abner jine.» Bonkoono Dawda binde na buukwa daaro banda gana. 	 Huan, David in Joab leh a kiang a mipi om tengteng kiang ah, Na puante uh botkek unla, saiip puan silh unla, Abner sun un, a chi a. Huan, David in leng a zui a.


I ga Israyla izey kundey maayey daŋ gallo meyey gaa: azawa kambe haray gonda me hinza: Ruben me fo, Yahuda me fo, Lawi me fo. 	 Khopi kongpite Israel nam min bang jela sak ding ahi a; mal lama kongpi thumte, Reuben kongpi khat, Juda kongpi khat, Levi kongpi khat;


Mate kaŋ i g'ay Baabo beerandi neeya: araŋ ma ize boobo hay. Yaadin gaa no araŋ ga cabe kaŋ araŋ ya ay talibiyaŋ no. 	 Hiai jiakin ka Pa tuh pahtawiin a om, tampia na gah un; huchiin ka nungjuite na hi ding uh.


Sohõ mo ay ga ni ŋwaaray, waybora, manti sanda lordi taji no ay goono ga hantum ni se bo, amma wo kaŋ go iri se za sintina no: iri ma ba care. 	 Numei hoih, na kianga thupiak thak gelh bang hi louin, a tunga kipana i neih bangpen gelh jawin, i kiit tuah theihna dingin nget pet mahin ka hon ngen ahi.


Waato kaŋ i kaa Kafarnahum, kala Irikoy windo jangal taakoy kaa Bitros do ka ne: «Ni alfaga, a si Irikoy windo jangal bana, wala?» 	 Huan, Kapernaum khua a hongtun un, Pathian biakin sum khonte Peter kiangah a hongpai ua, Na pu un biakin sum pe jel sam lou hia? A chi ua,


Kal i kaa ka ne Musa se: «Borey goono ga kande iboobo hal a bisa wo kaŋ ga wasa goyo saajawo kaŋ Rabbi lordi ka ne i ma te se.» 	 Mosi kiang a thugen in, Miten nnasepna a sepna hunzah sang a tamzaw a hon tawi uh, chi in.


Barak mo ne waybora se: «Da ni ga koy ay banda, ay ga koy; amma da ni si koy ay banda, kulu ay si koy.» 	 Huan, Barakin a kiangah, Hontonpih lechin, huchiin ka hoh ding: na hontonpih kei ding lebel ka hoh kei ding, a chi a.


Isakar izey tubo nooya i almayaaley boŋ, birney da ngey kawyey nooya. 	 Khopi sawm leh guk a khopelte toh. Huaite ahi Isakar suante nam a inkuan uh dungjui jela a tantuam ding ua seh; khopi te leh a khopelte toh.


Ay na anniya haw hal ay na Almasihu* marga gurzugandi. Adilitaray ciine ra mo (sanda asariya wano do), ay sinda taali. 	 Phatuamngaihna lam chi lehang, saptuamte sawi; dan bu-a diktatna lam chi lehang, gensiatbei hi inga.


da Baala, da Ayim, da Ezem, 	 Baala te, Iim te, Ezem te;


Waato din gaa Eliyacim da Sebna nda Yoha ne Rabsake se: «Iri ga ni ŋwaaray, ma salaŋ iri, ni bannyey se da Suriyance sanni, zama iri ga maa woodin. Ma si salaŋ iri se da Yahudancey sanni borey kaŋ go birni cinaro boŋ hangey ra.» 	 Huan, Eliakim leh Shebna leh Joa ten, Rabsakeh kiangah, Hehpihtakin na sikhate Suria pauin honhoupihtain; huailah ka theithei ngal ua; kulh bang tunga mite jakin Juda pauin honhoupih nawn ken, a chi ua.


Ya Rabbi, tun! Ya ay Irikoyo, m'ay faaba! Zama ni n'ay ibarey kulu kar garbe gaa. Ni na laalakoyey hinjey bagu-bagu. 	 Hotdamna tuh TOUPA-a ahi: Na vualjawlna tuh na mite tungah om hen. Selah.


Waato kaŋ a kaa ya-haray kambo gaa Gadarancey laabo ra, kala follokom hinka kuband'a, i goono ga fun saarayey ra. I ga futu gumo, hala boro kulu si hin ka fonda din gana. 	 Huan, gal khat lam Gadara mite gam tuh a tunin dawi mat nih, han a kipana hongpawtin, a hontuak ua; a hang mahmah ua, huchiin, huai lampi ah tuh kuamah a pai theikei uh.


Laakalkooni gonda gaabi, Oho, boro kaŋ gonda bayray ga tonton da gaabi. 	 Mi pil a hat: ahi, theihna miin hatna a pungsak.


Fastos mo ne: «Bonkoono Agariba, d'araŋ borey kulu kaŋ yaŋ go ne iri banda, araŋ go ga di bora kaŋ Yahudancey jama n'ay ŋwaaray a boŋ Urusalima ra, hala ka kaa neewo mo. I goono ga ngey jindey sambu ka ne a si hima a ma funa koyne. 	 Huan, Festain, Kumpipa Agrippa leh hiailaia i laka om tengtengte aw, hiai mi na muh uh ahi, a tungtang thu a Judate tengtengin a vek ua, hing nawn lou ding chi a, kikoua, Jerusalem khua leh hiailaia ka kianga a hekna uh.


Ya ndunnya kulu, wa farhã kuuwa te Rabbi se. Wa bagu nda baytuyaŋ farhã sabbay se, Oho, wa sifayaŋ baytu te. 	 Leilung luah tengteng aw, TOUPA pahtawiin nuamsa takin kikou unla: kikou khia unla nuamsain lasa un, ahi, phatna lasa un.


Tun ka kay, zama sanno wo ni wane no, iri mo go ni banda. Ma te bine-gaabi gumo ka woodin te mo.» 	 Thou in, a thu lah nanga ahi ngala, kou leng na kiangah ka om ding uhi: hangsan takin om inla, hihin, a chi a.


Yaadin cine no a na fuwo cina ka kubandi d'a. A na fuwo daabu mo da bunduyaŋ da sedre bunduyaŋ ka sasare. 	 Huchiin huai in a honlama a zou a, in bel sidar inkam leh a pekin a khuh hi.


ka ne: Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: A go, ya nin Sidon, ay ga gaaba nda nin, Ay ga du beeray ni do. Borey ga bay mo kaŋ ay no ga ti Rabbi, Waati kaŋ ay na ciiti toonandi a se, Y'ay hananyaŋo bangandi a ra mo. 	 Hichiin TOUPA PATHIANIN a chi: Ka hon nang ahi, aw sidon, ka hihlang ding, ka thupina; nangah TOUPA ka hihdan a thei ding ua, amah ah vai ka hawm hun chiangin, ka ensak mahmah ding, ka siangthouna.


Sohõ mo araŋ na anniya haw araŋ ma Yahuda da Urusalima izey kulu naan ganda i ma ciya tamyaŋ araŋ se, alboro nda wayboro. Wala araŋ bumbey wo, araŋ sinda araŋ taaley Rabbi araŋ Irikoyo do no? 	 Huan, Juda leh Jerusalem mite sikhanu leh sikhapa bawl na tum ua: himahleh noute ngeiin leng TOUPA na pathian uh tungah na hihkhial tei uh ahi kei maw?


Rabbi kaa mo ka kay k'a ce sanda doŋ wano cine: «Ya Samuwila, Samuwila!» Waato din gaa no Samuwila mo ne: «Salaŋ, zama ni tamo goono ga maa.» 	 Huan, TOUPA a hongpaia, a hong dinga, a maa a sap bangin, Samuel, Samuel, chiin a sam nawna, huchiin Samuelin, Thu genin, na sikhain a ngaikhia hi, a chi a.


A ga te ni se gomni taalam ni boŋo gaa. A ga ni no koytaray fuula darzakoy. 	 Na lua dingin kilawmna kizepna a honpe dia: kilawmna manglukhu nang a honpe ding hi.


Nuhu binde te mate kulu kaŋ Rabbi ci nga se. 	 Huchiin, Noain Toupan a kianga thu a piak tengteng bang jelin ahihta.


Haŋ kaŋ ga ti Titos ciine ra, nga wo ay hangasin d'ay goykasin mo no araŋ se. Iri nya-izey ciine ra mo, ngey wo Almasihu margey diyayaŋ no, Almasihu darza mo no. 	 Tita a hih leh, ka lawm leh noumau lama ka naseppih ahi a; huan, ka unaute uh a hih leh, saptuam pawlte sawltak, Kris thupina ahi uh.Huaijiakin, na it uh chih theihna leh, kon suanna uh theihna tuh saptuam pawlte maah a kiang uah hihchian un.


I ne Yasuwa se: «Haciika Rabbi na laabo kulu daŋ iri kambe ra, hala baa laabo gorokoy kulu goono ga yay iri jine latak!» 	 Huan, Josua kiangah, TOUPAN a gampumpi ikhut uah a honnape petmah ve, huai kia leng hilou, huai gama tengte tengteng I ma uah zul jel maimah uhi, a chi ua.


Boro izo, ma bu baray te Misira bonkoono Firawna boŋ, ka ne a se: I na ni deedandi nda muusu beeri ize ndunnya dumey ra, Da ham beeri kaŋ go teekoy ra mo. Ni ga bagu ka fatta ni isey ra, Ni ga harey butugu nda ni cey, Ni g'i isey ziibandi mo. 	 Mihing tapa, Aigupta kumpipa Pharo sunna la phuak inla, a kiangah: Namte humpinelkai lunlai kibatpih: tuipia olepi na bang zaw hi; na naka tuite phuansakin, na khein na tok nina, aluite uh na ninsak vekta.


Ay mo, ay konna hay kulu kaŋ ay taabi ka te beena cire nafa, zama tilas ay m'a naŋ boro kaŋ ga kaa ay banda din se. 	 Huan, ni nuaia ka sepgim ka sepgimna tengteng ka huaa: ka nunga hongom ding mi kianga ka nutsiat ngei ding ahi chih theiin.


Waato kaŋ a ba nga ma bisa ka koy Akaya, nya-izey n'a no bine-gaabi. I hantum talibey se noodin ka ne i m'a kubayni. Nga mo, waato kaŋ a to noodin, a na borey kaŋ yaŋ cimandi gomni do gaa gumo. 	 Huan, aman Akai agama paikai a tup takin unauten a hasuan ua, amah a nakipahpihna ding un nungjuite kiangah lai a gelhsak uhi; huan, a tunin, Pathian hehpihna jiaka gingtate nakpitakin a panpih a;vantang theihin Judate nakpitakin a seldonga, laisiangthou zangin tua Jesu Kris tuh ahi chih a theisak hi.


Hiram binde na Suleymanu no sedre da sipres bundu mate kulu kaŋ a ga ba me. 	 Huchiin, Hiramin sidar sing leh meilah sing Solomon a deih peuhmah a piaa.


Heber hayyaŋ banda mo, Sela te jiiri zangu taaci nda ihinza. A na izeyaŋ hay, alboro nda wayboro. 	 Huan, Eber a neih nungin Selah kum zali leh kum thum a dam laia, tanu leh tapate a nei nawn lai hi.


A ga ba Sihiyona kwaara meyey ka bisa Yakuba ra nangorayey kulu. 	 TOUPAN Zion kulh kongkhakte Jakob omna tengteng sangin a it jaw ahi.


Zama boro jama, sanda Ifraymu nda Manasse da Isakar da Zabluna ra, i boobo mana ngey boŋ hanandi. Kulu nda yaadin i na Paska ŋwa, day manti sanda mate kaŋ cine i hantum din boŋ. Zama Hezeciya na adduwa te i se ka ne: «Rabbi gomnikoy ma yaafa 	 Ephraim mite, Manasi mi te, Isakar mi te, Zebulun mite tampi a kihihsiangthou kei na ua, dan lou bangin paikan ankuangluina a ne tei uh. Himahleh Hezekia amau adingin a thuma, Chingthei TOUPAN.


amma da alwaati woodin ra a na goy laalo te ay diyaŋ gaa, a mana ay sanno gana, ay mo, kal ay ma bare ka fay da gomno kaŋ ay miila ay ma te i se din. 	 Ka paukam suak ngaikhe loua ka mitmuh a thilhoihlou a hih leh amah a dingin thil hoih hih ka tup ka kikhelsak sam ding.


Sohõ binde cimbeeri da beeje da baakasinay, ihinza din no ka bara. Amma i ra wo kaŋ bisa ikulu ga ti baakasinay. 	 Huchiin, hiai thumte, ginna, lametna, itna, a om gige ding; huan, huaitea a thupipen tuh itna ahi.


Da hanga mo ne: «Za kaŋ ay wo manti mo, yaadin gaa ay manti gaahamo wane» -- woodin si naŋ a ma si ciya gaahamo wane. 	 Huan, bilin, mit ka hih louh jiakin pumpia pang ka hi kei, chileh, huai thu jiakin pumpia panglou ahi tuan kei.


Halaciyaŋ da masiiba no go i fondey boŋ. 	 A lampi uah manthatna leh gimthuakna a om a;


I na gallu birnikoyyaŋ da laabu kaŋ gonda albarka mo ŋwa. I na windi mayray ta kaŋ yaŋ gonda jinay hanno yaŋ dumi kulu, da dayyaŋ kaŋ i hanse hal i ma boori, da reyzin kaliyaŋ, da zeytun* fariyaŋ, da tuuri kaŋ gonda ize boobo yaŋ. I binde ŋwa ka kungu ka naasu. I na ndunnya kaani maayaŋ waate ŋwa ni gomni beero ra. 	 Huan khopi umte, gam hoih, a la ua, thil hoih tengtenga dim inte a nei ua, tuibel sekte, grephuante, oliv huante, a tama tam thei kungte: huchiin a ne ua, a vah ua ahongthau ua, na hoihna thupi jiakin kipahhuai a sa mahmah uh.


Zijiyaŋ dooni no. Dawda wane no. Ya Rabbi, ay mana te boŋbeeray, Ay mana mo daabay te mo. Ay mana furo muraadu bambata yaŋ ra, Wala hayey kaŋ ga dambarandi gumo ay se. 	 Toupa, ka lungtang a kisathei keia, ka mitte a sanghah lo sam ngei keia; thil thupi takte ah ka kisangsak sam keia, keia dingin thil lamdang luate ah leng.


Waato din gaa ngey kaŋ yaŋ ga humburu Rabbi salaŋ care se, Rabbi mo na hanga jeeri ka maa, kal i na fonguyaŋ tira hantum a jine, borey kaŋ yaŋ ga humburu Rabbi, da ngey kaŋ yaŋ g'a maa beerandi din mo se. 	 TOUPA kihtate a kihoupih ua; huchiin TOUPAN a ngaikhiaa, a jaa, a maah theihgigena laibu a kigelha, TOUPA kihtaa, a min ngaihtuahte a dingin.


Waato kaŋ a n'a kulu ŋwa, kala haray bambata te laabo din ra. Moori na arwaso di. 	 Huan, a zat bei zoh vek takin, huai gamah kial thupitak a hongtunga; nek ding a hong kitasamta a.


Kal i soobay ka baytu ka tu care se, i goono ga Rabbi sifa k'a saabu ka ne: «Zama nga wo booriyankoy no, zama a baakasinay suujo ga tondo hal abada Israyla se.» Jama kulu mo kuuwa nda jinde gaabikooni waato kaŋ i na Rabbi sifa, zama i na Rabbi windo daba sinji. 	 Huchiin TOUPA phatna leh kipahna piaknain la a kisak sak chiat ua, Amah lah a hoih ngala, a chitna lah khantawnin Israel lamah a omgige ngala, Chiin. Huchiin nakpia kikouin mite tengteng a kikou ua, TOUPA a phat lai un, TOUPA in suangphum koiha a om jiakin.


Handu hinza banda no iri tun Iskandariya hi fo ra, kaŋ jaw noodin gungo ra, kaŋ a seeda ga ti Tawey himandi. 	 Huan, kha thum nungin, Aleksandria kho long a min, Unau-Phik, a chih uh, phalbi tuikulh a omsa, huai long ah ka paita ua.


Bonkoono Suleymanu da Israyla jama kulu kaŋ yaŋ margu a do go a banda sundurko jine, i goono ga feejiyaŋ nda hawyaŋ wi. I baayaŋ bisa haŋ kaŋ me ga ci, wala i m'i lasaabu. 	 Huan, kumpipa Solomon leh Israelte kikaikhawm tengteng a kianga hongkikhawmte bawm maah a om khawm ua, belam leh bawngtal a tam jiaka sim sen vual louh leh a zah theih seng vual louhin akithoih uhi.


A na kanjar'ize waygu te da wura. Kanjar'izey mo na taafey margu care gaa. Woodin gaa no Irikoy nangora te afo. 	 Huan dangka-eng in kilhna sawmnga a bawl a, kilhnate in puanzakte a gawmkhawm: huchi in biakbuk khat a hong hi hi.


Sohõ binde, Rabbi go ga salaŋ, Nga kaŋ n'ay te za gunde ra zama ay ma ciya nga tam, Zama mo ay ma ye ka kande Yakuba nga do, Baa kaŋ Israyla mana margu. (Kulu nda yaadin ay ya darzante no Rabbi jine, Ay Irikoyo mo no ga ti ay gaabo). 	 Huan, tuin Toupa, Jakobte a kianga pi nawnna ding leh, Israelte a kianga pi khawma a omna ding un, a sikhaa om dinga sula kipana honbawlpan a gen (Toupa mitmuhin mi zahtakhuai ka hi ngala, ka Pathian lah ka hatna ahi behlapta hi)


Da koyo no k'a no wande, a na izeyaŋ hay a se mo, alboro wala wayboro, wando da nga izey ga goro koyo wane-taray ra, bora hinne no ga fatta. 	 A puin ji apiaka, tapate hiam tanute hiam a neihsak leh, ji leh a tate a pua ahi ding ua, amah tumin a pawt khe ding.


Amma handu iyyanta ra, a jirbi way cindi guwa hane, waato kaŋ araŋ na laabo heemaro ntaaso wi ka kande barma do, kal araŋ ma Rabbi bato haggoy kala jirbi iyye. A zaari sintina, i m'a te sududuyaŋ fulanzamay zaari. A zaari ahakkanta mo, i m'a te sududuyaŋ fulanzamay zaari. 	 Huan, kha sagihna ni sawm leh ni nga ni-a na lou ua thil piang te na lak khit chiang un TOUPA ankuangluina ni sagih na zang ding ua: a ni khatna ni pen khawl kinkenna ni ahi dinga, a ni giat ni leng khawl kinkenna mah ahi ding.


Ni ga ndunnya boro laaley kulu kaa sanda guuru ziibi cine, Woodin se no ay ga ba ni seedey. 	 Leia mi gilou-salou tengteng banghiam ek sia bangin a hihmang jela: huaijiakin na thutheihsakte ka deih ahi.


Haba? Ni mana maa baaru za gayyaŋ? Ay no ka woodin waadu za waato zamaney ra, Ay n'a te mo. Sohõ mo ay n'a toonandi kaŋ ga ti ni ma gallu cinari-beeri-koyey halaci k'i ciya laabu gusam. 	 Ken nidanglaia patin huai ka hih ahi a, tumalama kipana ka suktuah ahi chih na za ka hia? Khua kulhpi neite in chim khawm bang lela hihsepa na hih theihna dingin tuin ka tungsak hi.


Ya nin Hesbon, ma kuuwa, Zama Ayi halaci wongu ra! Ya araŋ Rabba kawyey, Wa hẽ ka guddama nda bufu zaara! Wa bu baray te! Wa zuru ka koy-da-ye te birney ra. Zama Malkam ga koy tamtaray, nga nda nga alfagey d'a mayraykoyey mo care banda. 	 Aw Heshbon, mau tuaituai inla, Ai lah a lok khinta ngala ua; Rabbah tata aw, kap un, kap unla, umna sungahte vial tai un. Milkom sala piin a om sin ngala, a siampu leh a mi liante toh.


Araŋ g'ay ceeci mo ka du ay, waati kaŋ araŋ g'ay ceeci nda bine kulu. 	 Huan, non zong ding ua, na lungtang tengteng ua na honzon hun chiang un non mu ding uh.


Zama Israyla do no woodin fun, kambe goy-teeri mo no k'a te, Woodin binde manti Irikoy no. Daahir i ga Samariya handayzo bagu-bagu. 	 Israel akipanin hiai nangawn lah a om ngala: nasemmiin a bawlta, Pathian ahi kei: ahi, Samari bawngnou a kitam jan ding.


Jideyon ne i se: «Ay si araŋ may, ay ize mo s'a te. Rabbi no g'araŋ may.» 	 Huan, Gideonin a kiang uah, Ken jaw na tunguah vai ka hawm kei ding, ka tapain leng na tunguah vai a hawm sam kei ding: TOUPAN na tunguah vai a hawmzo ding, a chi a.


Hawjiyey hẽeni jinda da kuro jine borey kaatiyaŋo neeya! Zama Rabbi goono g'i kurey nangey halaci. 	 Belamchingmite kah husa, belam hon laka makaite mau ging toh, TOUPAN a tatna mun uh a suksiat lel jiakin.


Bilatos binde ye ka furo faada ra ka Yesu ce ka ne a se: «Ni ya Yahudancey bonkoono no?» 	 Huchiin, Pilat a in ah a lut nawna, Jesu a sama, a kiangah, Judate kumpipa na hi ahia? a chi a.


Woodin se ay go ga lordi ka ne boro kulu nda kunda kulu nda deene kulu se: boro kaŋ ga gaaba sanni te Sadrak da Mesak da Abednego Irikoyo se, i ga bora din dumbu-dumbu k'a windo ciya begunu. Zama Irikoy fo si no kaŋ gonda hina ka faaba te deedando wo boŋ.» 	 Huaijiakin thupiak ka bawl ahi, mi chih, nam chih, pau chih, Sadrak, Mesak leh Abednego Pathian gensiatnaa thil banghiam himhim gen, at nenin a om dia, a inte uh ekvuma bawl ahi ding hi: hichi banga hunkhe thei pathian dang a om louh jiakin, a chi a.Huchiin kumpipan Sadrak, Mesak leh Abed-nego, Babulon bialah a kaisang saktai.


Ay gorokasin laaley kulu kaŋ ga tubo kaŋ ay daŋ ay borey Israyla ma tubu din ham, yaa no Rabbi ci i boŋ: A go, ay g'i dagu ka kaa ngey laabo ra, ay ma Yahuda kunda mo dagu ka kaa i game ra. 	 Ka mi Israel kianga gouluah dinga ka piak khoihsemi, ka inveng giloute tengteng tungtangah TOUPAN hichibangin a chi: Ngai un, a gam ua kipan ka botkhe dinga, a lak ua kipan Juda inkote ka phawi khe ding.


Ay ma alfagey kungandi nda yulwa, Ay jama mo ma ne ay gomno wasa ngey se. Yaadin no Rabbi ci. 	 Siampute hinna thauin ka taisak dinga, ka hoihnain ka mite leng a tai ding uh, chih TOUPA thu pawt ahi.


Kala ni ma koy sohõ ka za doŋ-doŋ jirbey kaŋ yaŋ na ni jin sanney din hã. Wa guna za hano kaŋ hane Irikoy na boro taka ndunnya ra, za beena me fa gaa ka koy hal a me fa gaa. Wa hã hala hari bambata wo dumi jin ka te ce fo, wala baa i maa a cine baaru? 	 Na om ma uh, nidanglai te khawng sui le uchin leitunga Pathianin mihing siam nungsiah van nuaiah, hichibanga thil thupi a om ngeiin, jak ahi ngei hiam?


Haya din binde ciya zunubi, zama jama koy zama ngey ma sombu ka sududu wo kaŋ go hala Dan ra din jine. 	 Huai thil bel khelhna a honghita hi: mipite lah a niha be dingin Dan phain a hoh ngal ua.


Duure nda beeray go ay banda, Oho, da arzaka kaŋ ga duumi da adilitaray mo. 	 Hauhsakna leh zahtakna ka kiangah a om; ahi, hauhsakna leh diktatna pangsawtte.


Iri biney farhã ban, Iri gaani kulu bare ka ciya bu baray. 	 Ka lungtang kipahna uh a tawpa; ka lamnauh dahna a suak hi.


Saaya kaŋ i na ni soote ganda, Ni ga ne: ‹Tunyaŋ go no koyne.› A ga lalabuko faaba mo. 	 A honsawnpuk chiang un, Thoh touhna a om, na chi ding; huan mi niamkhiak aman a hondam ding hi.Amah a hoihlou nasan a suaktasak dinga: ahi, na khutte sianna jiakin amah suangtaksakin a om ding.


ka ne i se: «Wa koy kwaara kaŋ go araŋ jine din ra. Sohõ da araŋ ga di farkay nya fo goono ga haw da nga ize binji kaŋ go a jarga. Araŋ m'i feeri ka kand'ey ay se. 	 Na ma jawn khua uah vahohta unla, sabengtung khih, a kiang a a nou toh, na mu ding ua; phel unla, ka kiang ah hon kai un.


Yerobowam wando binde tun ka dira ka kaa Tirza. Kaŋ a to fuwo kutijo gaa, kala arwaso bu. 	 Huan, Jeroboam ji a thou a, a pawtkhia, Tirza khua a vatunga: huan, in kongpi bul avatun takin naupang a sita hi.


Ma si fari hirri seeda zeeno ganandi, Ma si furo alatuumey farey ra mo. 	 Tanga gamgi suan ken; pa neilou louah lut ken:


May no ga maa araŋ sanno se hayo wo ra? Zama sanda mate kaŋ cine boro kaŋ koy wongo do baa ga bara, yaadin mo no boro kaŋ goro jinayey do wane ga bara. I ga fay ka saba no.» 	 Kuan ahia hiai thu a na thu uh zui ding? Kidouna a hohte tan bangmah van veng a na omten leng a tan sam ding uh aka; kibang vek a tan ding ahi, a chi a.


Sohõ binde ay ga cimi bangandi ni se. A go, a cindi bonkooni hinza Persiya ra kaŋ ga tun ka kay, itaacanta mo ga bisa i kulu duure. Saaya kaŋ a dawsa nga duura do mo, a ga naŋ borey kulu ma murte Gares mayra gaa. 	 Huchiin thutak ka honensak ding hi. Ngaiin, Persia ah kumpipa thum a hong dingkhe lai ding ua; huan a lina pen amaute tengteng sangin nakpi takin a hausa zo ding hi; huchia a hauhna jiaka a honghat mahmah chiangin, Grik dou dingin mi tengteng a tokthou ding hi.


Ay ga ce Rabbi gaa, nga kaŋ to sifayaŋ. Woodin ga naŋ i m'ay faaba ay ibarey kambey ra. 	 Phat tuak TOUPA ka sam ding a: huchi in hondoute lak ah hotdam in ka om ding.


Ya moolo kayna nda moolo beeri, wa mo hay, Ay bumbo mo, ay ga mo boyaŋ tunandi jirbi. 	 TOUPA aw, mi chih lakah tekhawng kipahthu ka honhilh ding: nam chih lakah nangmah phatin la kasa ding hi.


Kala Yesu ne i se: «Araŋ ga hin ka ne hiijay batu borey se i ma mehaw za arhiijo go i do, wala? 	 Jesun a kiang uah, Mou pimite kianga a pasal ding a om lai siah mou pimite na ngawl sak thei ngei ua hia?


Iri ma si farga nda goy hanno teeyaŋ, zama alwaati toonanta ra iri g'a albarka wi, d'iri man'a naŋ. 	 Huchiin, thil hoih hih chimtak kei ni; i lungkiak keileh a hun takah i at ngei ding ahi ngala.


Amma waato kaŋ a di Farisi* fonda borey da Sadusi* fonda borey iboobo goono ga kaa naŋ kaŋ a goono ga baptisma te, kala Yohanna ne i se: «Araŋ wo gazama izey! May no k'araŋ kaseeti ka ne araŋ ma zuru bona kaŋ goono ga kaa se? 	 Himahleh, Pharisaite leh Saddukaite tampi amah baptisma tang dinga hongpai a muh takin, a kiang uah, Gul suante! hehna hongtung ding taisan dingin kuan honthuhilh a?


Laabu zinjiyaŋo banda koyne, kala danji, amma Rabbi si danjo ra. Danjo banda kala jinde baana-baano kaŋ sinda gaabi. 	 Huan, jinlin khitin mei a hongpawt a; himahleh nei ah Toupa a om kei; huan, mei nung in aw ngat ngeingei a hong pawt.


Guna dumi fo neeya ga fun azawa kambe kaŋ kunda bambata no. Bonkooni boobo ga tun ka fun ndunnya nangu moorey do. 	 Ngai un, mal lam gam akipan mite a hong ua, leh mun tawpa kipan nam thupi tak leh kumpipa tampi a hongkuan uhi.


Fap, folloŋ! Babila kaŋ ka halaci! Wa baray a se! Wa kond'a se safari a doori laala sabbay se, Hambara a ga hin ka te a ma yay. 	 Babulon bel a puk guiha, a mangta, amah kah ekek un, hihdam theih dingdan ahihleh singnai damdawi nuh chi laksak un.


Amma d'araŋ ye ka kaa ay do, k'ay lordey haggoy mo zama araŋ m'i goy se, baa day ni wane furantey go beene batama me, kulu nda yaadin hala noodin kala ay ma ye k'i margu, ya kand'ey nango kaŋ ay suuban din k'ay maa daŋ a ma goro a ra.› 	 Himahleh ka kianga na hongkik ua, ka thupiakte na zuih ua na hih uleh, delhkhiaka na omna uh van tawp mun pekah himahleh, huai akipanin amau te ka kaikhawm dinga, huan ka min tenna dia ka mun telsa ah amau ka pi khawm ding, chiin.


Da wayna kaŋ mo, a ga ye ka hanan. Woodin banda a ga ŋwa hari hanney gaa, zama a ŋwaaro no. 	 Huan, ni a tum leh a siangthou ta ding hi: huai khit chiangin thilsiangthoute laka a ne theita ding, a nek ding a hih jiakin.


Haciika, haciika ay ga ci araŋ se: boro kaŋ ga bora kaŋ ay donton ta g'ay ta. Bora kaŋ g'ay ta mo ga nga kaŋ n'ay donton ta.» 	 Chihtaktakin, chihtaktakin, kon hilh ahi, Kuapeuh ka sawl kipahpih tuh, keimah honkipahpih ahi; kuapeuh kei honkipahpih tuh, honsawlpa kipahpih ahi, a chi a.


Eli mo na Elkana nda nga wando albarkandi ka ne: «Rabbi ma ni no banda wayboro wo do, nooyaŋo wo banandi kaŋ i na Rabbi no.» I koy ngey kwaara. 	 Huan, Eliin Elkan leh a ji vualjawla, TOUPA adia na thillat uh na lat uh hiai numei suanin TOUPAN honthuk hen, a chi a. Huchiin a in lam uah a paita uh.


Coro hanno wo, baakasinay no a ga te waati kulu, I na nya-izey hay mo taabi haŋyaŋ jirbey se. 	 Lawmin chiklaipeuhin a it gigea, huan vangtahna dingin unau khat a piang hi.


Yakuba mo koy Misira. Nga bumbo bu noodin, d'iri kaayey mo. 	 Huchiin, Jakob tuh Aigupta gamah a hohsuk a; huan, amah leh i pipute a sita ua,


I n'a no me mo kaŋ ga hari bambata yaŋ da alaasiray sanniyaŋ salaŋ. I n'a no hin mo a ma nga goyo te hala handu waytaaci cindi hinka. 	 Huan amah kiangah tuh thil thupite leh Pathian gensiatnate genna ding kam piakin a omta a; huan amah kiangah thuneihna piakin a oma, kha sawmli leh kha nih gamtang jel dingin.


Musa binde ne Rabbi se: «Sabaabu woofo se no ni na ay, ni tamo taabandi? Ifo se mo no ay mana du gaakuri ni jine, kaŋ ni ga borey wo kulu jaraw dake ay boŋ? 	 Huchiin TOUPA kiangah, Bangjiakin ahia na sikha non sukgim, bangchidan ahia na mit ka tunlouhna, hiai mite tengteng puakgik ka tunga na ngak?


Ni m'ay hanandi nda hissop*, ay ga hanan mo. M'ay nyun, ay mo ga kwaaray da neezu*. 	 Ka khelhnate lakah na mai sel inla, ka thulimlouhna tengteng nul mangin.


Amma, ay diyaŋ gaa, a ga farhã ka bisa d'a goro yaadin. Ay ga tammahã mo ay gonda Irikoy Biya. 	 Himahleh, kei ngaihdan in, a om ngeiin om gige leh nuam a sa zo ding; ken Pathian Kha nei samin ka kithei hi.


Woodin banda no Assiriya bonkoono Sennakerib na nga tamey donton i ma koy Urusalima (zama a go Lacis jine nda nga wongu gaabo kulu nga banda.) A donton Yahuda bonkoono Hezeciya da Yahuda kulu gaa kaŋ go Urusalima ra ka ne: 	 Huai nungin Assuria kumpipa Senakeribin (amah leh a sepaihte Lakis ah a om ua) Juda kumpipa Hezekia leh Jerusalema Juda mi tengteng kiangah,


Ma si ciya humburkumay hari ay se, Zama nin no ga ti ay koruyaŋ do masiiba hane. 	 Kei ding in kihtakhuai hi kenla, mangbat nia ka kihumbitna na hi.


Saaya din binde Yezabel na diya donton Iliya gaa ka ne: «Iri de-koyey m'ay laali d'ay mana ni fundo ciya sanda i ra afo wane cine hala suba mãsancine.» 	 Huchiin Elija kiangah, huai mite laka mi khat hinna bangin jingchianga hichi hun ma a na hinna ka hon bawlsak sam kei leh Pathian ten a lohloh uh honloh mai u henla, huai sanga thupi jaw inleng, chiin mi a sawla.


«Ay g'araŋ ŋwaaray, araŋ ma salaŋ Sekem borey kulu hangey ra. To. Woofo no ga boori araŋ se, Yerub-Baal izey kulu, kaŋ boro wayye no m'araŋ may, wala mo afolloŋ m'araŋ may? Wa fongu mo kaŋ ay ya araŋ wane no, basi da biri.» 	 Sekem khuaa mi tengteng jakin thug en unla, Jerubaal ta tengteng mi sawmsagihten na tung ua vai a hawm uhia hoih na sak uh, mi khatin na tung ua vai a hawm? Gen dihua: huan, kei leng na guhuh leh na sa uh ka hi chih theigige sam un, chiin a gen a.


Jirbi woodin yaŋ ra Yahuda ga du faaba, Urusalima mo ga goro nda baani samay. Maa kaŋ i g'a ce d'a neeya: Rabbi ya iri Adilitara no. 	 Huai ni ah te Juda humbit in a om ding, Jerusalem bit takin a om ding: huan, a min put ding hiai ahi ding, TOUPA i diktatna, chih.