Ay du Malon wande mo, Ruta, Mowabancey ize wayo, a ma ciya ay wande, zama i ma buukwa maa tunandi a tubo banda, zama buukwa maa ma si daray a nya-izey ra, d'a kwaara meyo gaa mo. Araŋ ya seedayaŋ no hunkuna.» 	 Huan, huai kia hilou in misi pen a min man louhna dingin Moab numei Ruthi, Malon ji ka ji dingin ka leia, huai, tuniin noute a theihpihte na hi uhi, a chi a.


Hari taaci go no kaŋ yaŋ ga kayna ndunnya boŋ, Amma i gonda laakal gumo: 	 Lei tungah aneu thil li a om ua himahleh apil mahmah uh:


Waato kaŋ a maa baaru kaŋ Yesu fun Yahudiya* ka kaa Galili, kal a koy Yesu do k'a ŋwaaray a ma kaa ka nga izo no baani, zama a ga ba ka bu. 	 Huan, Jesu Judia gama kipan Galili gamah a hong chih a jak takin a kiangah a hoh tou a, Va hohsuka a tapa vahihdamsak dingin achialchiala, a si dekdek ngala.


Manti woodin hinne mo no. Iri bumbey kaŋ gonda boŋ-jina kaŋ Biya _Hanno__ n'iri no, baa iri mo goono ga duray iri ra ka izetaray daŋyaŋo batu, kaŋ ga ti iri gaahamo fansayaŋo. 	 Thilsiamte kia hilou-in, eite ngei, Kha gahmasa tengte leng, ta hihna kilatna, i pumpi tatna ngakin i lungsimin i mau sam ngal ua.


Ay ne: «Ya ay Irikoyo, ma s'ay sambu saaya kaŋ ay go ay jirbey bindo ra. Ni jiirey go no hala zamaney kulu me. 	 Leitung kingakna tuh nidanga na phum sa ahi a; vante leng na khutsuak ahi.


Ni n'ay daŋ ya koogu parkatak, ay taalo seeda nooya! Faabiri go ga tun ka gaaba nd'ay, Taray kwaaray ra a goono ga seeda ay boŋ. 	 Huan kip takin na honlena, huai tuh kei demna theihpihna ahi: huchiin ka gawnna kei demin a thoua, ka mai tangah a theisak hi.


A ne i se: «Wa taaro catu hiyo kambe ŋwaaro gaa haray, araŋ ga du.» I binde n'a catu. A go mo i du kal i mana hin ka taaro candi hamisa baayaŋo sabbay se. 	 Huan, aman a kiang uah, Long sik taklamah len pai le uchin khenkhat na man ding uh, a chi a. Huan, a pai ua, ngasa tam jiakin a kai khe zouta kei ua.


A go g'iri biney gaabandi iri kankami kulu ra, hal iri ma du ka borey biney gaabandi kaŋ yaŋ go kankami dumi kulu ra. Iri m'a te mo da bine-gaabandiyaŋ kaŋ iri bumbey du Irikoy do. 	 Pathianin koumau honkhamuanna ngeiin gimthuakna peuhmaha omte leng ka khamuan sam theihna dingun, aman ka gimthuaknate uah a honkhamuan jel hi.


Zama ni baakasinay suujo ya ibeeri no, hala beene, Ni cimo mo hala beene burey gaa. 	 Pathian aw, nang tuh van khen pekah pahtawiin na omta in; na thupina tuh leitung tengteng tungah hong omta hen.


Saaya din no jine borey ga jinde tunandi Rabbi gaa, Amma a si tu i se. Oho, alwaati din a ga nga moyduma tugu i se zama i na zunubi te ngey goyey ra.» 	 Huai hun chiangin TOUPA a sam ding ua, himahleh amau a dawng kei ding: ahi, huai hun chiangin a thilhih ua a hih hoihloudan bang bang un, amau akipan a mai a sel ding.


Zama Irikoy mana malaykey* naŋ waato kaŋ i na zunubi te, amma a n'i catu Alaahara kaso ra k'i daŋ kubay guusey ra k'i jisi ciito se. 	 Angelten thil a hihkhelh lai un Pathianin a hawi keia, gawtmun ah a paia, vaihawm dingin guamkhukthuk mial ah a khum zo ngala;


Da Kesedu da Hazo da Pildasu da Yidlapu da Betuwel mo.» 	 Chesedte, Hazo, Pildaste, Jidlapte, Bethuelte leng ahi uh.


Kaŋ i na baytu fo te, i fatta ka koy Zeytun* tondo do. 	 Huan, la a sakzoh un, a pawt ua, Oliv tangah a hohta uh.


Koyne, a kond'a hala Urusalima* k'a kayandi Irikoy* windo gar'izo boŋ beene ka ne a se: «Da ni ya Irikoy Izo no, ma ni boŋ taŋ ganda. 	 Huan, diabolin Jerusalem khua ah a pi a, Pathian biakin tungzum ah a koiha, huan, a kiangah, Pathian Tapa na hih leh, hiai akipanin ke khe sukin;


Woodin boŋ no Mowab arkusey da Midiyan arkusey dira, i gonda gunayaŋ alhakkuyaŋ ngey kambey ra. I kaa Balaam do, ka Balak sanney salaŋ a se. 	 Huchi in Moab upate leh Midia upate aisan na ding tawi in a pawtkhia ua; Balaam kiang a va tung ua, Balak thukhah a hilh ua.


Ceeriyaŋ no ga ceeriyaŋ bana, mo no ga mo bana, hinje no ga hinje bana. Mate kaŋ cine a na boro fo larandi nd'a, yaadin cine mo no i ga yeti a se. 	 Guh kitan sikin guh kitan, mit sikin mit, ha sikin ha; mi a hihmelsiat bangin a tungahleng hih sam ding ahi.


Zama i hantum Zabura* tira ra ka ne: ‹A nangora ma ciya kurmu, boro kulu ma si goro a ra mo. Boro fo mo m'a goyo sambu.› 	 Sam bu ah hiai thu gelh ahi. A omna hihgamin om heh, a sungah kuamah om kei heh, chih leh, A heutu hihna mi dangin tang heh, chih.


A go mo, zaaro din ra no Isaka bannyey kaa k'a no baaru, way, dayo kaŋ ngey fansi din, i ne ngey du hari. 	 Huan, hichi ahia, huai ni mahin Isaak sikhate a hong ua, tuileh toh thu a honghilh ua, a kiangah, Tui ka muta uh, a chi uh.


A na alfagey biriyey mo ton i feemey boŋ. A na Yahuda da Urusalima hanandi mo. 	 Siampu guhte a maitamte uah a hala, Juda gam leh Jerusalem a hihsiang a.


Saaya kaŋ ni na goyey kaŋ ga humburandi te, Kaŋ yaŋ iri mana tammahã, Waato din no ni zumbu, Kala tondi kuukey manne ka bambari ni jine. 	 Nam chih na maa a linna ding un nang hondoute kianga na min theihsak nadingin, meiin sing neen a kuangsaka, meiin tui a sousak bangin!


Hay kulu kaŋ ga fulanzam ma Rabbi sifa. Alleluya! 	 Bangkim, ha thei peuhmahin Toupa phat hen! Toupa tuh phat un!


I na borey kaŋ yaŋ sinda taali kuri mun, Kaŋ ga ti i ize arey d'i ize wayey. I n'i te sargay Kanaana toorey se, Hala laabo ziibi nda kuro. 	 Sisan gensiatbei, a tapate uleh a tanute u sisan ngei a suahta ua, huaitein Kanaan gam milimte kiangah a kithoih uhi; huai gam tuh sisanin a na ninta hi.


«Ay ga ni ŋwaaray, ma yadda ay ma gana ka bisa ni laabo ra. Iri si kamba ka koy fari fo ra wala reyzin kali ra. Iri si dayey hari haŋ mo. Bonkoono fondo beero day no iri ga gana, kal iri ma bisa araŋ ya-haray hirro gaa.» 	 Na gamah hon paisuak sak ve; lou ah hiam, grep huan ah hiam ka pial kei ding ua; tuileh tuite ka dawn kei ding uh: na gam ka khen masiah uh kumpipa lamlian ah ka paizel ding uhi, chi in.


I na windo batamey meyey mo daabu, i na fitilley wi, i siino ga dugu ton wala sargay kaŋ i ga ton Israyla Irikoyo se Nangu Hananta ra. 	 Inlim kongkhakte a khak ua, khawnvakte a hihmit ua, Israelte Pathian mun siangthou ah gimlimte a hal kei ua, halmang thillatte leng a lan kei uh.


Woodin sabbay se no, waato kaŋ araŋ n'ay ce ay kaa, yana kakaw mo. Ay g'araŋ hã mo sabaabo kaŋ se no araŋ n'ay ce?» 	 Huaijiakin na hongsap takin sellouin ka hongpai ahi. Huchiin ka hondong ahi, bangdia honsam na hi ua le? a chi a.


A fatta sanda mate kaŋ muusu beeri ga fatta nga guuso ra, Zama i laabo ciya kurmu kankamandikwa futa da Rabbi futay korna sabbay se. 	 A bukna a pawtsanta, humpinelkai bangin, a gam uh lah a sekhinta ngala, nuaisiahna namsau lauhuai jiak leh, heh mahmahna jiakin.


Babila bonkoono soobay k'a no hay kulu kaŋ a ga laami nd'a duumi. Zaari kulu i g'a no nga baa kala han kaŋ hane a bu, a fundo jirbey kulu ra. 	 Huan amah vakna ding a damsing ni tengteng, a sih ni tanin a ni teng tantuan Babulon kumpipain a pe gige hi.


I n'a za ka kand'a da bariyaŋ _torko boŋ__ k'a fiji nga kaayey banda Urusalima ra, Dawda birno ra. 	 Huan, a luang sakolin a paipih ua, a pi leh pute lakah David khopi Jerusalem ah a vui uh.


Amma Yesu wo ne a se: «Albora, may no k'ay daŋ alkaali wala fayko araŋ game ra?» 	 Himahleh, aman, a kiangah, Mihing, noumau tungah kuan ahia kei thukhenpa hiam tanseppa hiam a honbawl? a chi a.


Kulu nda yaadin, jama mana bare ka ye bora kaŋ na ngey kar din do haray, I mana Rabbi Kundeykoyo ceeci. 	 A melma, suahlama Suriate, tumlama Philistiate, a tokthou ding; huchiin kam kain Israelte a ne khin ding uh. Huchi lawmlawma hihin leng a hehna a dai keia, a khut a lik lailai hi.


Kala Musa na nga kamba sambu ka tondo kar da goobo hala sorro hinka. Hari boobo mo fatta a ra, kala jama haŋ, ngey nda i almaney. 	 Huan, Mosi in a ban a zak a, suangpi achiang in nihvei a sat a; huchi in tui a hong pawt zuazua a, omkhawmte leh a gante un a dawn uhi.


A di mo kaŋ boro si no, Kal a dambara kaŋ a mana du gaarako kulu. Woodin se no nga bumbo kambe no ka faaba te, A adilitara mo n'a kayandi. 	 Huan, mi himhim a om kei chih a theia, ngetsakmi mawngmawng a om louh uh lamdang a chi-a: huaijiakin amah ban mahmahin hotdamna a kibawla; amah diktatna mahmahin a kilen kip hi.


Ma guusu fansi birni cinaro gaa k'a fun, i go ga di. Ma jinayyaŋ sambu ka furo nd'ey noodin funa ra ka bisa, i go ga di. 	 A mitmuh mahmah uah kulh bang vangsak inla, huaiah lakhia in.


Yakuba binde na Suriyanca Laban hiila, zama a mana ne a se nga ga zuru. 	 Huan, Jakob Suria mi Laban theihlouh kalin a guk pai mang hi: a paimang ding thu a hilh kei hi.


Waato din gaa kubayyaŋ hukumo ga fonda di, nga nda Lawitey kunda, kuray kulu bindo ra. Mate kaŋ i zumbu, yaadin no i ga fonda di, boro fo kulu nga sasara ra, a liiliwalo banda mo. 	 Huchiin kihoupihna puanin akipankhe dinga, Levite bel a laiah a om ding uah, a omna thuthu jelin a pawlpawlin a pai chiat ding uh.


Bora binde tonton da cimi. A du kuru bambata yaŋ da koŋŋayaŋ da bannyayaŋ da yoyaŋ da farkayyaŋ. 	 Huchiin, Jakob nakpiin a hongpung a, ganhon hon thupi tak, sikhanute, sikhapate, sangawngsaute, sabengtungte a neita hi.


Amma araŋ gonda alaada fo kaŋ ga ti ay ma boro folloŋ taŋ araŋ se Paska* alwaato ra. Araŋ ga ba ay ma Yahudancey bonkoono taŋ araŋ se no?» 	 Himahleh, Paikan Ankuangluina ah mi khat kon pawtsak ding dan na nei uh; huchiin, Judate kumpipa honpawt sak leng na ut uhia? a chi a.Huan, amau a kikou nawn ua, Hiai mi jaw hi kei henla, Barabba pen hi jaw heh a chi ua. Barabba tuh suamhat ahi.


I go ga di mo bora kaŋ du baani go ga kay i banda, i sinda mo hay kulu kaŋ i ga ci. 	 Huan, mi a hihdam uh a kiang ua ding a muh un, bangmah a gense thei tuankei uhi.


Dawda mo, waato din a go wongu fuwo ra, Filistancey kosaraykoy mo go Baytlahami ra. 	 Huan, huchihlai in David insung ah a om a, huchihlai mah in Philistia sepaihte Beth-lehem ah a om uh.


Amma sohõ i alhaaley bi da kusu banda, Boro si baa i bay fondey gaa. I kuurey sukum ka naagu i biriyey gaa, A koogu sanda bundu cine. 	 A mel uh suangkuangthei sangin a vom jaw a: kongzingtea theihin a om kei uh: a vun uh a guh uah a belh bikbeka; a keua, chiangkang a bang.


Woone no ga ti buuro kaŋ goono ga zumbu ka fun beena ra, hala boro kulu kaŋ g'a ŋwa ma si bu. 	 Hiai i chih van akipana tanghou hongpai sukpen ahi, min a nek ua, a sih louhna dingun.


Waato kaŋ wayborey koy ngey baabo Reyul do, a ne: «Mate no araŋ te ka kaa da waasi ya-cine hunkuna?» 	 Huchiin, a pa uh Reuel kianga a hong tak un, bangachia, tuniin hongpai baih ve uchia? A na chi a.


Baa sappa sintina mo, i man'a sinji kaŋ manti nda kuri. 	 Huchiin thukhun masa leng sisan louin a hihkip kei uhi,


Ni ma jabbayaŋ te Haruna izey mo se. Ni ma guddamayaŋ te i se, ni ma fatala fuulayaŋ te i se mo, i darza d'i beera se. 	 Huan Aron tapate adingin puanakte na bawl dia, kawnggakte bawlsak ding, thupina ding leh kilawmna dingin lukhute amau adingin na bawl ding hi.


Riiba woofo dumi no boro ga du nga goyey kulu kaŋ a te ra beena cire? 	 A sepgimna tengteng ni nuaia a sepgim akipan mihingin bang phattuamna a nei a?


Gerson dumo jine bora mo ga ti Layel ize Eliyasaf. 	 Huan, Gersonte inkuana lupen Lael tapa Eliasaph ahi ding.


May no ga bay binde hala boro biya ga ziji beene no, almaney biya mo ga do ganda laabo ra? 	 Mihing kha tunglama a pai touh leh, gamsa kha nuailama leia a pai suk kua ahia thei?Huaijiakin mihing a nasepte-a a kipah ding sanga hoih jaw bangmah a om kei chih ka thei hi; huai lah a tantuan ahi ngala: amah nungin bang ahi dia chih mu dingin amah kuan honpi nawn ahia leh?


Gaa no bonkoono ne Ittay Jitti bora se: «Ifo se no ni mo goono ga kaa iri banda? Ma ye ka koy ka goro bonkoono banda, zama ni ya yaw no kaŋ zuru ka kaa iri do. Ma ye ka koy ni nango ra. 	 Huchi in, kumpipa'n Git mi Itai kiang ah, Bangchidan ahiai ah nang na hong tei a? kik nawn inla, kumpipa kiang ah om in; nang zaw mikhual gam dang leng na hi ngal a, nang mah mun lam ah kik nawn mai in.


Day nin wo, ni ma hi fo te da yufra* bundu. Fu-izeyaŋ no ni ga te hiyo ra. Ni g'a tuusu nda gudron* a ra d'a banda gaa haray. 	 Nang dingin meilah singin long bawlin; longah dantante na bawl ding ahi. A sunglam leh a pawlam meilah naiin na jut vek ding ahi.


Filistancey ye ka sintin ka wongu nda Israyla borey koyne. Dawda mo zumbu, nga nda nga tamey a banda. I na Filistancey wongu, amma Dawda farga hal a yay. 	 Huan, Philistia mite'n Israel mite a dou nawn ua; huan, David a mite toh a kuan suk ua; Philistia mite a va sual uh: huan, David a bah mahmah hi.


I ga ni baakasinay suujo baaru dede saaray ra no? Wala ni naanayo mo halaciyaŋ ra? 	 Na thillamdang hihte tuh mialah theihin a om dia hia? Na diktatna gamah theihin a om dek nawn ahia?


Ahaz mo na nzarfu nda wura kaŋ i gar Rabbi windo ra, da bonkoono windo ra arzaka sambu. A n'i samba mo i ma ciya me-daabu Assiriya bonkoono se. 	 Huan, Ahazia TOUPA ina dangka leh dangkaeng om peuhmah, kumpipa ina gou koihkhawmna toh a laa, Assuria kumpipa kiangah kipahman dingin a khaka.


Hay kulu kaŋ ga kaan Rabbi se, woodin no a ga te, Beene nda ganda ra, teekoy da guusuyaŋey ra. 	 Toupan a ut peuhmah a hih jela, van khawngah, lei khawngah, tuipi khawngah, tuithukpi tengteng khawngah leng.


Waati kaŋ ni jama Israyla na goobu haŋ ngey ibarey kambe ra, zunubo kaŋ i te ni se din sabbay se, nga no, i ye ka bare ka ni maa seeda, i na adduwa da hẽeni te ni jine ne windo wo ra, 	 Na mi Israelten na tung a thil a hih khelh jiak ua melma te laka ana vuallelh ua, nang lam a hong ngat nawn ua, namin a gup ua, hiai in a thum a thil na kianga a hong nget uleh;


Rabbi tu Musa se ka ne: «Ni ma Yasuwa Nun izo suuban; boro no kaŋ Biya go a ra. Ni ma ni kambe dake a boŋo boŋ. 	 Huan, TOUPA'N Mosi kiang ah, Nun tapa mi lungsim neitak Josua pi inla, a tungah na khut nga inla:


Cinaro din, kaŋ gonda kambe kar zangu, a salleyaŋo jine no azawa kambe meyo go. Kambe kar waygu no a tafayyaŋo. 	 Huan mal lampanga dantante tong jaa sau tong sawmngaa ja ahi a.


I na ngey dirawo sintin za Sukkot ka koy zumbu Etam saajo me gaa. 	 Huchiin Sukkoth akipan a zin khe ta ua, gamdai jul ah, Etham mun ah a giakta uhi.


Laabo jama kulu binde farhã, gallo mo du laakal kanay zama i na Ataliya wi da takuba. 	 Huchiin, huai gama mi tengteng nuamsa takin a om ua, khua galmuangin a omta a; Athalia bel namsauin a that uh.


A na sappa tira sambu ka caw borey hangey ra, ngey mo ne: «Hay kulu kaŋ Rabbi ci, iri g'a te, iri g'a gana mo.» 	 Huan thukhunna laibu a laa, mite jiakin a sim: huan amau, TOUPAN a chih tengteng ka hih un, ka thumang ding uh, a chi uhi.


I go no, jiiri way cindi hinkanta ra, hando jirbi way cindi guwanta hane no, Rabbi sanno ye ka kaa ay do koyne ka ne: 	 Huan hichi ahi a, kum sawmlehnihna, huai kha ni sawmlehnga niin TOUPA thu ka kiang ah a hongtunga, ka kiang ah,


«Ifo se no ni talibey ga arkusey alaadey harta? Zama i si ngey kambey nyun hal i ga ŋwaari ŋwa.» 	 Bangdia na nungzuite upate thugousiah a talek nak uh ahia? tanghou a nek chiang un a khut uh a sil ngeikei uh, a chi ua.


A ne Musa se: «Ma kaaru ka kaa Rabbi do, nin da Haruna da Nadab da Abihu nda Israyla arkusu wayye. Araŋ ma sududu za nangu mooro. 	 Huchiin aman Mosi kiangah, TOUPA kiang lamah hong touin, nang leh Aron, Nadab leh Abihu, leh Israel upate laka sawmsagihte; huchiin gamla taka kipanin bia un:


Sintina gaa Irikoy na beena da ganda taka. 	 A tungin Pathianin lei leh van a siam.


I goono g'a dagu, kal a ma fatta banda haray, Oho, hangaw deena kaŋ ga nyaale din ga fatta a tayo ra. Humburkumay kaa a gaa nooya. 	 A dok khiaa, huan a pumpi akipanin a hongpai khia: ahi a sinkha apat a mukzum te velvel hongpai khiaa launate a tungah a hongtung hi.


I hirro mo, za Arower no a ga tun, kaŋ go Arnon isa jabo gaa, da birno kaŋ go isa batama bindi ra, da batamey lomey kulu kaŋ go Medeba haray. 	 Huan, a gamgi uh Arnon guam panga om Aroer khua akipana guam laitaka khopi leh Medeba phai gam tengteng:


Ay ga hẽeni nda wurru yaŋ te tondi kuukey se, Ay ma bu baray te saajo do haray kurey nangey se, Zama koogandi n'i halaci hala boro kaŋ ga furo ka bisa si no, Boro si maa haw hẽeni mo noodin. Za beene curey ka koy ganji hamey, I kulu zuru ka daray. 	 Tangte a dingin ka kap dia, ka mau vungvung ding, gamdai loupa munte ka sun dinga, kuamahpai nawn louhna dinga a kan khittak jiakin, gan husa miten a za nawnta kei ding ua, tunga leng vasate leh gamsate leng a taikek ua, a pai mangta uh.


«Woone no ga ti taali se sargay asariya*, hari hanno no gumo. 	 Huan, Hiai tatleek thoihdan ding ahi: thil siangthou tak ahi.


Ifo no ga ti laakalkooni nafa binde kaŋ a gonda ka bisa saamo? Wala nafa woofo no talka se, Kaŋ a ga bay mate kaŋ nga ga hima ka dira nd'a fundikooney jine? 	 Mi hai sangin mipilin bang phatuamna a nei aleh? Ahihkeileh, mihing maa omdan thei, mi gentheiin bang a neia?


Da boro fo boŋ hamni dagu ka kaŋ, bora te buulal, amma a ga hanan. 	 Mi a sam a pulh siang leh, lugiau ahi; himahleh a siangthou ahi.


I ga gooru kulu toonandi, tondi kuukey da fandu kulu mo, i g'i ye ganda. Isiirey ga ye ka kay soosay, gurbi-gurbey mo ga ye ka te banda folloŋ. 	 Guam chih sun dim ahi dinga, tang chih, mual chih, hihniam ahi ding; lampi kawite tansak ahi dinga, lampi phokte mamsak ahi ding;


Zabluna mo ga goro teeko me gaa. A ga goro nango kaŋ hiyey ga furo, a hirro boŋo mo ga maan Zidon kwaara. 	 Zebulun tuipi geiah a teng dinga: long khawlna luipiau ahi ding; a gamgi lah Zidon ah ahi ding hi.


A kande yeej'ize fo, da feej'ize fo kaŋ gonda jiiri fo, sargay summaare kaŋ i ga ton se. 	 Halmang thillat ding bawngtal tuai khat, belamtal khat, belam nou a pa kum khat a upa;


Amma yaawo no araŋ ga te i se hal i ma funa, i ma si bu d'i maan hari hanney gaa, kaŋ yaŋ ga hanan ka bisa i kulu. Haruna nda nga izey ma furo ka boro fo kulu goyo cabe a se, da boro fo kulu nga saajawo mo. 	 Thil siangthoute khoih loua si loua a om theihna ding uh hichibangin hihih: Aron leh a tapate lut uhenla, a sep ding uh leh a tantuam ding chiat uh seh sakin:


Gaa no i ga ganda guna ka di taabi da kubay da azaaba kubay bi tik. Taabo g'i gaaray mo ka kond'ey kuba ra. 	 Huan, lei lam a en ding ua, ngaiin, lungkhamna leh mialna, lungluana nguina ahi ding; huchiin mial bikbekah delh mangin a om ding uh.


Zama iri kaayey na amaana ŋwaari te, i na goy laaloyaŋ te Rabbi iri Irikoyo jine. I n'a furu ka ngey moydumey hibandi ka kaa Rabbi nangora gaa, i na ngey banda bare mo. 	 I pi leh pute un thil a nahihkhialta ua, TOUPA Pathian mitmuhin thil hoihlou a nahih ua, a nalehngatsan ua, TOUPA omna a lehngatsan ua, ananung ngat ta uh.


Yahuda kunda wane: Yefunna ize Kaleb. 	 Juda nam laka mi jephune tapa Kaleb.


A alfagey n'ay asariya taamu, i na haŋ kaŋ ga hanan ay se mo ziibandi. I siino ga fayanka haŋ kaŋ ga hanan da haŋ kaŋ si hanan game ra. I mana borey daŋ mo i ma fayanka haŋ kaŋ ga hanan da haŋ kaŋ si hanan game ra. I na ngey moy daabu ay asibtey gaa, ay mo i n'ay ziibandi ngey nda care game ra. 	 A siampute leng nakpi takin ka dan ah a talek ua, ka thil tante a hihnin uh ahi, thiltante leh thil namai himhim a khen kei ua, mite lah thil siangthou leh siangthou lou a khen tuan sak sam kei uh; ka lak uah hihminsiatin ka om hi.


Saaya din Iliyasu ye ka tun ka bar-bare fuwo ra, a koy, a ye ka kaa ce fo. A kaaru koyne ka nga gaahamo salle zanka gaahamo boŋ. Zanka mo tisso hala sorro iyye ka nga moy feeri. 	 Huchiin a hoh suk nawna, in sungah a kivial leha; huan, a hoh tou a, a tungah a kun nawna; huchiin naupang sagih vei a hong hah siau a honghakta a.


Ibrahim na Isaka hay. Isaka izey neeya: Isuwa da Israyla*. 	 Huan Abrahamin Isaak a suang. Isaak tapate; Esau, Israel.


Albarkante no boro kaŋ ga suuru taabi ra, zama waati kaŋ a ciya yaddante, a ga du fundi boŋtobay kaŋ Irikoy n'a alkawli sambu ka ne nga ga no borey kaŋ yaŋ ga ba nga se. 	 Khemna thuak teitei mi a hampha hi; zeeta om nungin hinna lallukhu, Toupan amah itte kianga achiam a muh ding jiakin.


Ya Irikoy, ni na beene hari boobo gusam, Ni na ni jama tabbatandi waato kaŋ a farga. 	 Na heuten huailaiah panmun a khoh ua: Pathian aw, nang na hoihna in gentheite a dingin na bawl hi.


Woodin banda no i ŋwa i haŋ, nga nda alborey kaŋ yaŋ kaa a banda. I kani noodin. Kaŋ mo bo, susuba ra kaŋ i tun, kal a ne: «W'ay sallama, ay ma ye ay koyo do.» 	 Huan, amah leh a lawmten a ne ua a dawn ua, a giakta ua; huan, jingsangin a thou ua ka pu kiangah honpaisakta un, achia.


Israyla tondi kuuku fo boŋ no ay g'a tilam. A ga te kambeyaŋ ka izeyaŋ hay, a ma ciya sedre nya hanno. Curo fatakoy dumi kulu ga kaa ka fata kaa a cire, i ga goro a kambey biyo cire. 	 Israel sana tanah k aphut dinga, hiangte a honsuak dinga, a honggah dinga, sidar thupi tak ahi ding; a nuaiah tungleng vasa chi chih a teng ding ua, ahiang limte ah a om ding uh.Huan gam sing tengtengin kei TOUPAN sing sangte ka niamsaka, sing niamte ka sangsaka, sing hingte ka keusaka, sing keute ka hingpha saka, ka chi nalai hi, a chi a.


Zama guna, Rabbi ga fatta nga nango ra zama nga ma ndunnya gorokoy ciiti i goy laaley sabbay se. Laabo mo ga kuro kaŋ borey mun nga boŋ bangandi, A si ye ka borey kaŋ boro laaley wi din tugu koyne. 	 Ngai un, TOUPA, a gitlouhna jiak ua leia omte gawt dingin a omnaa kipan a hong pawtkhe sin hi: lei mahin a sisan a hihlang dinga, a mi a thah te uh a khuhta kei ding hi.


Mate no? Ay ga adduwa te da biya, ay ga adduwa te da fahamay mo. Ay ga baytu te da biya, ay ga baytu te da fahamay mo. 	 Bang chin a hita dia leh? Khain ka thum dia, theihtheihnain leng ka thum ding; khain la kasa dia, theihtheihnain leng la kasa ding hi.


Zama nga m'i gorandi mayraykoyey banda, Kaŋ ga ti nga jama mayraykoyey. 	 Mi liante kianga omsak theihna dingin, a mite mi liante kiang ngeingei ah.Aman numei ching tuh inlehlou a kepsaka, tulehta nei nu nuamsa takin a bawl jel hi. Toupa phat un.


Za doŋ borey mana bay ka maa ni baaru, I mana hanga jeeri, Mo kulu mo mana di Irikoy fo kaŋ waana nin, Ni kaŋ ga goy te boro se kaŋ ga hangan ni se. 	 Ka lamet louh uh thil mulkimhuai na hih laiin na hong suka, tangte maah a luangkhe zoizoi uhi.


Sohõ binde, ma s'a himandi boro kaŋ sinda taali, zama ni ya fahamaykoy no. Ni ga bay mo haŋ kaŋ ga hima ni ma te a se. Ni g'a boŋ hamni kwaara din candi ka konda Alaahara nda kuri.» 	 Huchiin mohlou louin jaw khah ken, mi pil na hi ngala; a tungah bang chiin na hih dia chih a hih leh na thei mai ding; a lu a kelsam pou sisan toh hanah na tumsak ding ahi, achia.


Wa kaaru a reyzin* kalo gaa ka halaciyaŋ te. Amma wa si halaciyaŋ toonante te bo. W'a kambey pati-pati, Zama manti Rabbi wane no. 	 A gawlte ah kah lut unla, hihsia un, ahihhangin hihse hin vek kei un, ahiangte la mang unla, TOUPA lah ahi ngal kei a.


Alwaato din za kaŋ Hirodus di kaŋ seekoy din na nga hahaara, a dukur gumo. A donton ka zanka alborey kulu wi kaŋ go Baytlahami ra, hal a laabo me kulu, za jiiri hinka ize ka kaa ganda, jirbey lasaabuyaŋ boŋ kaŋ a ceeci nda laakal seekoy do. 	 Huchihlaiin Herodin mi pilte khem a hih a kitheih tak in a heh mahmah a, mi a sawla, a hun lai tak thu ngentel taka mi pilte a dot khiak bangin, Bethlehem khua leh a kim tengtenga pasal naupang kum nih chiang nuai lam tuh a vek un a that a.


Sohõ binde, ay ga ni ŋwaaray, m'ay yaafa nd'ay zunubey, ma bare ka koy ay banda, zama ay ma sombu Rabbi se.» 	 Huchiin ka khelhna ngaidam inla, TOUPA ka biak theihna ding in hon paipih nawn dih ve, a chi a.


Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: «Guna, jirbiyaŋ goono ga kaa kaŋ ay ga haray samba laabo ra, Kaŋ manti ŋwaari haray no, manti mo hari jaw no, Amma Rabbi sanno maayaŋ wane no. 	 TOUPA PATHIANIN, Ngai dih ua, nite a hongtung lellel; huaini chiangin gamah kial ka sawl dinga, an kialna hi luin, tui kialna hi sam louin, TOUPA thu theihna kial pen.


Zama mate kaŋ Yonana ciya alaama Ninawiya* borey se, yaadin cine no Boro* Izo mo ga ciya zamana wo izey se. 	 Jona tuh Ninevi khuaa mite adia chiamtehna a na hih bangin, Mihing Tapa leng tulai khangthakte din chiamtehna a honghi ding.


Jama kulu binde na ngey koyyaŋ te zama ngey ma ŋwa ka haŋ ka gomni samba. I na farhã batu bambata te mo zama i faham da sanney kaŋ yaŋ i feeri i se. 	 Huan mite tengteng ne ding leh, dawn ding leh, vualnopna thupi bawl dingin a paita ua, a kiang ua phuankhiaka om thute lah a theisaim ta ngal ua.


Hala nda Kaldancey mo, laabo kaŋ ga day da neera te. Noodin no ni konda ni kaaruwatara ka naŋ a ma baa, kulu nda yaadin ni mana ne a wasa. 	 Kanan gamah, Kaldai mite kiangah na hukna na uangsak lailaia, na kham tuan kei hi.


Ay mo g'a ciya ay hay-jina, Kaŋ gonda beeray ka bisa i kulu ndunnya bonkooney ra. 	 Ka chitna tuh khantawnin amah adingin ka kep hoih sak dinga, ka thukhun tuh a kiangah a om kip ding hi.


Araŋ ma bara nda miila araŋ gaa kaŋ dumi go Almasihu Yesu ra mo. 	 Kris Jesu a leng om, hiai lungsim tuh nei le uchin;


Kala cino din ra Rabbi malayka fatta ka koy ka Assiriyancey wongu marga ra boro zambar zangu nda wahakku cindi gu wi. Waato kaŋ borey tun susuba, a go, i kulu buukoyaŋ no. 	 Huchiin huai janin hichi ahi a, TOUPA angel a kuan khiaa, Assuriate giahmun ah mi nuaikhat leh singgiat leh sangnga a thata; huan, jing khanga a hongthoh uleh, ngaiin, misi luang ngen ana om maimah.


Waato kaŋ a ye ka kaa, a n'i gar i go ga jirbi, zama i moy tin gumo. I mana bay mate kaŋ ngey ga tu a se d'a. 	 Huan, a hongpai nawna amau tuh ihmuin a honmu nawna, a ihmut uh a suak mahmah ngala; dawn dan leng a theikei uh.


Hala day ni ga Rabbi ni Irikoyo sanno gana, ni ga haggoy d'a lordey d'a hin sanney kaŋ yaŋ go hantumante asariya tira wo ra. Hala day ni ga bare ka ye Rabbi ni Irikoyo do da ni bina kulu da ni anniya kulu mo. 	 Hiai dan bua tuang a thupiakte, a dan te jui dinga TOUPA aw na zuih ua, na lungtang tengteng uh leh na lungsim tengteng ua TOUPA na Pathian uh lam na ngat photphot uleh.


Iri konda wurrandi no Keritancey gaa Negeb ra, da Yahuda laabo gaa, da Kaleb banda laabo gaa Negeb ra mo. Iri na Ziklag mo ton da danji.» 	 Kereth Sim gam leh Juda tan Sim gamte ka sim ua, huan, Kaleb Sim gam leng ka sim uh; huan, Ziklag khua leng ka hal ua, a chi a.


Ya Filistiya, araŋ kulu, Ma si farhã ka ne, way, «Goobo kaŋ n'iri kar din ceeri.» Zama gondi kaajo gaa no gazama ga fatta, Gazama hayyaŋ mo ga hima gondi futo kaŋ ga zuru danga mali cine. 	 Philistia gam pumpi aw, nangmah vuakna chiang a kitantak jiakin kipak ken: gul zunga kipanin guldekpak a pawt sin ngala, a gah tuh gul kuang leng thei a honghi ding hi.


Yahudancey* se ay ciya danga Yahudance, hal ay ma du Yahudancey. Borey kaŋ yaŋ go asariya* ganayaŋ ra se, ay ciya sanda asariya ganako, (baa kaŋ ay si asariya fonda ra), hal ay ma du asariya ganakoy. 	 Huchiin, Judate ka laklut theihna dingin Judate kiangah Juda mi bangin ka om jel; dan nuaia omte ka lak lut theihna dingin dan nuaia omte kiangah dan nuaia om bangin ka om jel, dan nuaia om tuanlouin;


Laakal do no boro ga windi cina, Fahamay do mo no i g'a sinji. 	 Pilna jiakin in lamin a oma; theihsiamnain hihkipin a om:


«Ma koy alfaga beero Hilciya do, zama a ma nooro kaŋ i kande Rabbi windo ra lasaabu, wo kaŋ yaŋ me batukoy margu-margu ka ta jama gaa. 	 Siampu lalpen Hilkia kiangah hoh tou inla, kongkhak vengmiten mite kiang a nalak khawmuh TOUPA in a dangka hong kikoih sim uh henla;


A ga te boro ma du tubu nda cahãyaŋ sintina gaa, Amma a bananta, a si goro nda albarka. 	 Kinohtaka gouluah muh tawpna vualjawl ahi kei ding hi.


Za i go cimandiyaŋ-jaŋay ra jina, dambara nda farhã sabbay se, a ne i se: «Araŋ gonda ŋwaari ne, wala?» 	 Huan, a kipah luat jiak ua a gin ngam louh a, lamdang a sak lai un, a kiang uah, Hiai ah banghiam nek ding na nei uhia? a chi a.


Iri se, sikka si a ga hagu, zama iri goono g'iri goyey alhakko ta soosay. Amma boro wo mana te hari kulu kaŋ mana saba.» 	 Ei jaw gawttuak him i hi; i thil hih man lel mu i hi a; hiai miin bel bangmah a hihkhial ngal keia, a chi a.


Woodin sabbay se no Rabbi Kundeykoyo ga faabiri taŋ Assiriya wongaari naasey ra. A darza cire mo Rabbi, Koy Beero tonyaŋ fo ga te danga danji beele cine. 	 Huaijiakin TOUPA, Sepaihte, TOUPAN, a mi thaute lakah gawnna a sawl dinga; a thupina nuaiah mei kuang lai lel bangin mei tohin a om ding.


Kala Yesu ne i se: «Ay alwaato mana to jina, amma araŋ alwaato go soolante han kulu. 	 Huan, Jesun a kianguah, Ka hun a tung nai kei; nou hun jaw chikpeuhin a tung gige ahi.


Hirro gana noodin mo ka koy Luz, ka koy Luz jabo gaa (kaŋ ga ti Betel) dandi kamba haray. Hirro ye ka zulli koyne ka koy Atarot-Addar, a ga gana ganda Bayt-Horon tondo gaa, dandi kambe. 	 Huan, gamgi hiai akipanin Luz lamah, Luz (huai bel Bethel a hi) sikah, simlam pangah a pai jela; huan, gamgi Beth-horon khangnung simlam panga tang julah Atarothadarah a pai suk.


Ay fundo ga fooma nda Rabbi. Boro kaŋ sinda boŋbeeray ga maa, a ga farhã mo. 	 Aw, Toupa hon phatpih unla, a min pahtawi chiat ni.


Ma si dabari laalo miila ni gorokasin boŋ, Za kaŋ a goono ga goro baani samay ni jarga. 	 Na insakinkhang siatna ding gilou ngaihtuah ken, na kiangah bittakin a teng chih thei in.


I binde ye ka kuuwa ka ne: «Manti boro wo, amma Barabbas!» Barabbas wo mo zay no. 	 Huan, amau a kikou nawn ua, Hiai mi jaw hi kei henla, Barabba pen hi jaw heh a chi ua. Barabba tuh suamhat ahi.


Samuwila ne jama se: «Wa si humburu. Daahir no araŋ na laala woodin kulu te. Kulu nda yaadin, araŋ ma si kamba ka fay da Rabbi ganayaŋ. Amma wa may Rabbi se nda araŋ biney kulu. 	 Huan, Samuelin mipite kiangah, Lau kei un, hiai thil hoihlou tak hih jaw na hih ngeingut ua, himahleh TOUPA na zuih uh pialsan tuan kei unla, na lungtang tengteng un TOUPA na sem jaw uh;


Karga jine mo ga hima sanda teeku kaŋ boro ga di hal a ganda, kaŋ ga hima kristal* tondi. Karga bindo ra da karga windanta mo, fundikooni taaci go no kaŋ to da moy jine nda banda. 	 Huan huai laltutphah maah Kristal banga siang limlang tuipi a oma. Huan laltutphah kimvel ah ganhing nunglam leh malam mita dim a om ua.


Ay fansi ka hari haŋ mo. Ay ce taamey no ay na Misira isey kulu koogandi nd'a.› 	 Tuileh ka leta, tui ka dawn jela, ka khepek nuaiin Aigupta lui tengteng ka kangsak vek ding, na chi.


Amma kaari ngey kaŋ gonda gunde, da ngey mo kaŋ go ga naanandi jirbey din ra! 	 Huai niin gaite leh naunou pomte tung a gik ding.


Doonkoy jine bora se. Dawda wane no. 	 TOUPA aw, kumpipa tuh na hatna ah a nuam dinga, na hotdamna ah nuamsa na zoujen inchia!


A goono ga ne i se: «I hantum ka ne: ‹Ay windo ga ciya adduwa windi.› amma araŋ n'a bare ka ciya ‹zayyaŋ guusu›.» 	 Ka in thumna in ahi ding, chih gelh ahi; nou bel suamhatte khukin na bawl jaw uh, a chi a.


Araŋ ma fongu Lotu wando. 	 Lota ji theigige un.


Amma woone ga ti alkawlo kaŋ ay ga sambu Israyla kunda se jirbey din banda, Yaa no Rabbi ci: Ay g'ay lordey* daŋ i laakaley ra, Ay g'i hantum mo i biney ra. Ay ga ciya i Irikoyo, ngey mo ga ciya ay jama. 	 Huai ni khawng nung chiangin Israel inkuante kianga thu ka khun ding tuh hiaite ahi. Toupan achi; a lungsim uah ka thupiakte ka koih dia, a lungtang uah ka gelh nalai dia, huan amau adingin Pathian ka hi dia, keia dingin amau tuh ka mite ahi sam ding uhi;


Sohõ gungey ga jijiri ni kaŋyaŋo hane. Oho, hala nda gungey kaŋ go teeko ra, I biney ga pati ni banyaŋo se!» 	 Na pukna niin a ling uh, tuikulh gamte; tuipi tuikulh a lunglel ua, na man niin, a chi diing uh chiin.


Alwaato din ra no Amalek kaa ka wongu nda Israyla Refidim ra. 	 Huchihlaiin Amalek a hongkuana, Rephidim ah Israelte toh hongkidou uh.


Amma baa sohõ ay si ciya borey kaŋ cindi din se sanda mate kaŋ ay go doŋ jiirey ra cine. Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. 	 Himahleh tuin jaw hiai mite laka omlai tungah tuma lam nitea bangin ka om kei ding, sepaihte TOUPAN a chi hi.


A ne i se koyne: «Amma sohõ, boro kaŋ gonda nooru lonko, a ma kond'a, nga nda foolo. Boro kaŋ sinda takuba mo ma nga taafe neera k'afo day. 	 Huan, aman, a kiang uah, Tun jaw dangka ip neiin keng henla, kawljal toh, kuapeuh temsau neilouin a puan juak henla, lei hen.


Borey kaŋ dira kubay ra di kaari bambata. Borey kaŋ yaŋ go buuyaŋ biya laabo ra da goray, I boŋ no kaari bangay. 	 Himahleh lungluaua omkhinnu adingin nguina himhim a omta kei ding. Nidanglaiin Zebulun gam leh Naphtali gam simmohhuaiin a omsaka, himahleh hun nanungah jaw thupitakin a omsakta, dil geiah, Jordan galah, nam chih Galili mah.


Wayborey kulu mo kaŋ biney n'i zuku laakal ra na hincin hamni bi. 	 Huchi in numei tengteng a lungtang uh pilna a tohthoh a omten kel mul a khek uhi:


Ni binde, boro izo, ya-cine no Rabbi, Koy Beero goono ga ci Israyla laabo boŋ: Kokoray! Kokoray no ga kaa laabo lokoto taaca gaa! 	 Nang mihing tapa, TOUPA PATHIANIN Israel gam kiangah hichiin a chi ahi: Tawpna, tawpna gam ning liah a hongtung hi.


Biya Hanna ra Dawda bumbo ne: ‹Rabbi ne ay Koyo se: Ma goro ay kambe ŋwaaro gaa, hal ay ma ni ibarey daŋ ni ce taamey cire.› 	 David ngeiin, Kha Siangthouin, Toupan, ka Toupa kiangah, Na melmate na khepek ngaknaa ka bawl masiah ka taklamah tuin, a chi a, a chi a.


A mana naŋ boro fo kulu m'i kankam. A deeni bonkooniyaŋ gaa i sabbay se ka ne: 	 Kuamah nuaisiah a phal keia; ahi, amaute jiakin kumpipate leng a sal hi;


Wala araŋ mana bay kaŋ iri kulu kaŋ i na baptisma* te iri se Yesu Almasihu ra, a buuyaŋo ra no i na baptisma din te iri se? 	 Eite Kris Jesu-a baptis luta om tengteng a sihna ah baptis lutin i om chih na theikei ua hia?


Guna mate kaŋ gallo kaŋ i ga sifa, kaŋ ga ti ay farhã haro say d'a! 	 Khopi minthang leh kipahhuai kingtana mai e:


Woodin yaŋ no ga ti jine borey kaŋ go Suleymanu goyo boŋ, i boro zangu gu nda waygu no kaŋ yaŋ ga borey kaŋ goono ga taabi goyo te may. 	 Huaite Solomon nasep tunga heutu tuam, za nga leh sawmnga, nasep veng mite ahi uh.


Lawi izey neeya: Gerson, Kohat, da Merari. 	 Levi tapate; Gersom, Kahath, leh Merari.


Amma waato kaŋ goy-teerey di a, i ne ngey da care se: ‹Woone ya tubukwa no. Iri m'a wi hala tubo ma ciya iri wane.› 	 Himahleh loukemten amah a namuh tak un, Hiai gouluah dingpa tuh ahi, that ni, huchiin, a gou ei ading ahi ding, chiin, a kihou ua.


I mana du boro kulu kaŋ ye ka kaa ka darza no Irikoy se kala day mebaraw wo hinne?» 	 Pathian phat dinga kik nawn, hiai theihlouhmi kia loungal kuamah muha om lou uhia? a chi a.


Ya-cine no i na Rabbi saajawo kulu soola nd'a, zaari follonka din ra, i ma Paska bato haggoy. I ma sargay kaŋ i ga ton salle Rabbi feema ra Bonkoono Yosiya lordo boŋ. 	 Huchiin kumpipa Josia thupaik banga paikan ankuang nei ding leh TOUPA maitama halmang thillat lan dingin huai ni mahin TOUPA nasepna thil tengteng a bawl uh.


Woodin sabbay se no, ya nin Oholiba, yaa no Rabbi, Koy Beero ci: A go, ay ga ni baakoy din daŋ i ma gaaba da nin, ngey kaŋ ni bina fun i ciine ra. Ay g'i candi ka kande ni gaa ka fun kuray kulu. 	 Huaijiakin, aw Aholibah, hichibangin TOUPA PATHIANIN a chi ahi; Ngai in, nang honit, na lungsimin a nelsate ka tamsak dinga, kil chiha kipan ka pi khawm ding.


Cimbeeri ra no Yakuba, waato kaŋ a go ga ba ka bu, a na Yusufu ize hinka kulu albarkandi. A jeeri nga goobo gaa ka sududu mo. 	 Ginnain Jacobin, a sih ding kuanin, Joseph tate vual a jawl tuaktuaka; achiangkhun dawna kingaiin Pathian a bia hi.


Ni baakoy kulu dinya ni gaa, i siino ga ni ceeci. Zama ay na ni maray da ibare marayyaŋ, Da boro kaŋ bine ga koroŋ ciiti dumi, Ni laala beera sabbay se, Zama ni zunubey baa gumo. 	 Nang honitten a honmanghilhta ua, honlimsakta kei uhi: melma liamnain ka honliamsak a, dawm lou hialin ka hon gawt hi, na thulimlouhna a thupi a, na thil hih giloute a pun jiakin.


Amma da boro go no kaŋ goy da laakal da bayray da gonitaray, gaa no a ga dira k'a naŋ boro kaŋ mana goy a ra se, woodin mo yaamo no da hasaraw beeri. 	 Mi a sepgimna pilna leh, theihna leh, kivakna toh om lah a om ngala: himahleh huaia semgim lou mi kiangah a tantuan dinga nutsiahin a om ding hi. Hiai leng bangmahlou leh gilou lianpi ahi.


Zama ay ga gaaham baani yeti ni se, Ay ga ni marayyaŋo yayandi. Yaadin no Rabbi ci. Za kaŋ i ne ni se furku, i ma ne: «Sihiyona neeya, kaŋ boro kulu baa si nd'a.» 	 Ka hondamtheisak nawn dinga, na liamna tengteng ka hihdam ding; TOUPA thu pawtin a chi; Delhkhiak, a honchi ua, Kuamah limsaklouh Zion ahi, a honchih jiak un.


ni ya hanante no kaŋ sinda hartayaŋ, Kaŋ sinda taali no, Laala fo mo si ni gaa. 	 Ka siang hi, tatlekna bei; ka hoiha, kei ah thulimlouhna leng a om kei, chiin:


Woodin se no i ga sargay te ngey bililo se, I ma dugu ton mo ngey taaro se, Zama i gaa no i ga du ham boobo, i ŋwaaro mo ga yulwa. 	 Huaijiakin a len adingin a kithoihna, a ngasuah adingin gimlim a hai; amaute jiaka a tan a hoiha, a sa a tm jiakinHuaijiakin a len a hih vuakin, anmte hihlum gige lou dingin a om peuhmah ding maw?


Ay na za doŋ muraadey bangandi za gayyaŋ. I fatta ay meyo ra, ay n'i ci mo. Mo-milla folloŋ no ay goy, a te mo. 	 A tunga kipanin thil masate ka gena; ahi, ka kama kipanin a pawta, ka theisaka; thakhatin ka tangtung sak guiha, a hongtung hi.


(Zama Yowab da Israyla kulu goro noodin handu iddu, kal a na Edom ra alborey kulu halaci.) 	 (Joab leh Israel mi tengteng kha guk tak Edom gama pasal tengteng a hihlup khit masiah a om uh ahi; )


Saaya kaŋ Dawda na sargay kaŋ i ga ton nda saabuyaŋ sargayey te ka ban, a na albarka gaara jama se Rabbi Kundeykoyo maa ra. 	 Huan, David in halmang thillat leh lemna thillatte a lat khit in sepaihte TOUPA min in mipite a vualzawl a.


‹Iri ma kaaru ka koy ka wongu nda Yahuda. Iri m'a humburandi, iri ma daarandi ka furo a ra, iri ma bonkooni fo sinji a bindo ra, kaŋ ga ti Tabeyal izo.› 	 Juda dou dingin kuantou niin, vahihlau ni, eimah ading ngeiin i vazou dia, a laitakah Tabeel tapa kumpipain i tusak ding, chiin.


Woodin sabbay se no laaliyaŋ go ga laabo ŋwa. A ra gorokoy mo, i n'i gar taali-teeriyaŋ. Woodin sabbay se no laabo gorokoy ton, Manti boro boobo no ka cindi a ra. 	 Huaijiakin hamsiatin lei a ne khina, a ommite lah siam louh tansak in a omta uh: huaijiakin leia ommite lah a kanglum ua, mi tawm chik kia a om lai uh.


Jirbey din ra mo annabi fooyaŋ fun Urusalima ka zulli ka koy Antiyos. 	 Huan, huai lain jawlnei kuahiam Jerusalem khua akipanin Antiok khua ah a hoh suka.


Ay ze d'ay boŋ, sanno ban ka fun ay meyo ra, Adilitaray ra no ay salaŋ, Sanno si ye ka tun koyne. Ay ne: Ay se no kange kulu ga gurfa, Deene kulu mo ga ze. 	 Khuk chih ka maah a khukdin ta dia, lei chihin leng ka kiangah kichiam in thu achiamta ding chi in kei lehkei ki lou in ka ki chiam ta, thu lah diktatna ngenin ka kam akipanin a pawttaa, a hongkik nawnta kei ding.


Sanni woofo dumi no a ci wo, kaŋ a ne: ‹Araŋ g'ay ceeci, araŋ si di ay mo,› da mo: ‹Nango kaŋ ay go mo, araŋ si hin ka kaa›?» 	 Nou non zong ding ua, non mu kei ding uh, ka omna ah leng na hong theikei ding uh, a chih, bang a chihna a de aw? a chi ua.


To, Misira no goono ga furo sanda Nil isa cine, A haro ciya isa boobo yaŋ kaŋ ga koy-da-ye te. A goono ga ne mo: «Ay ga furo ka laabo kulu daabu, Ay ga gallu nda nga ra gorokoy kulu halaci, Ay kay a me mo.» 	 Aigupta bel Nile lui bangin a khanga luipi tui kihot kimvel bang maiin, ka khang dinga, leitung ka luah sak ding, khopite leh a luahmite ka hihse ding, a chi a.


Etan ize aro mo, Azariya no. 	 Huan Ethan tapate; Azaria.


A n'ay cey ciya sanda jeeri wane yaŋ cine, A g'ay daŋ ay nangu beerey boŋ. 	 Ka khutte uh gal kap dingin a chila, huchiin ka banten leng dal thalpeu a lai zou hial hi.


Haciika borey kaŋ yaŋ n'a ŋwaaro ŋwa, ngey no g'a halaci. A wongu marga mo ga say, boro boobo ga kaŋ ka bu. 	 A hi, a an neten amah a hihmang ding ua, a sepaihte phiat mangin a om ding uh; huchiin tampi thahsa in a puk ding uh.


Waato kaŋ a go gallu meyo kaŋ se i ga ne Benyamin Meyo gaa, me batukoy arkusu fo go noodin, kaŋ maa ga ti Iriya, Selemiya izo, Hananiya ize. A binde na annabi Irimiya di ka ne a se: «Ni goono ga ba ni ma koy Kaldancey do ka ciya i wane.» 	 Huan, Benjamin kongpi a tunin ngakmi heutu Hanania tapa Shelemia tapa a min Irija a naoma; huaiin Kaldaite kianga kipia nahi, chiin jawlnei Jeremia a naman hi.


Diyey da arkusey margu zama ngey ma sanno din saaware te. 	 Huan, sawltakte leh upate, huai thu ngaihtuah dingin a kikhawm ua.


Borey g'araŋ wongu arzaka haabu ka ku sanda mate kaŋ cine do-bi ga haabu ka bisa. Sanda mate kaŋ cine do ga sar, Yaadin cine no i go ga sar wongu arzaka boŋ. 	 Na sum uh gallaka lak ding lungin thil a kaihkhawmin a om ding; khaupete a tawm duamduam uh bangin amaute tuh sum tungah a tawm duamduam ding uh.


Alwaato din gaa i na fune te kwaara cinaro gaa. Yahuda soojey kulu mo zuru cino ra ka gana fonda kaŋ go meyo kaŋ go garu hinka game ra din gaa ka fatta, meyo kaŋ go bonkoono kalo jarga nooya. (Amma Kaldancey wongu jama goono ga kwaara windi; i goono ga wongu nd'a.) Bonkoono mo gana Gooru Beero fonda gaa haray. 	 Huan, khopi kulh a hihvang ua, huchiin janin galkap thei mi tengteng kumpipa huan chin, kulh bang nih kikala kulh kongpiah a tai kek vek ua: (Kaldaiten khua a um suak uhi: ) huan, kumpipa Araba lampi lamah a pai hi.


Wa maa sohõ haŋ kaŋ Rabbi ci, a ne: «Tun ka kande ni sabaabey tondi kuukey jine, Tudey mo ma maa ni jinde.» 	 TOUPA thu gen tuin ngaikhia un; Thou inla, tang lian maahte langin, tang neuten na aw ngaikhia uhen,


Waato kaŋ a na hayey din ci, kala borey kaŋ yaŋ go ga gaaba nd'a kulu, haawi n'i di. Borey marga kulu farhã mo, goy darzantey kaŋ go ga te a do sabbay se. 	 Huai thute a gen laiin a melmate tengteng a zum ua; mipi bel a thil thupi hih tengteng jiakin a kipak uh.


A jarga mo i nya-izey, Babbay Henadad izo go no, nga kaŋ ga Keyla laabo jare fa may. 	 Amah nungin a unaute uh, Keilah seh kimkhata vaihawmpa, Henadad tapa Bavaiin a bawl hoiha,


Wayboro hinka ga bara nangu fo ga fufu care banda. I g'afa sambu k'afa naŋ. 	 Numei nih buh gawi janin a om ding ua, khat lakin a om dia, khat nutsiatin a om ding.


Rabbi salaŋ Musa se ka ne: 	 Huan, TOUPAN Mosi a houpiha,


Boro wo tun ka kay, ka Filistancey kar kal a kamba farga. A kamba naagu mo nga takuba gaa. Rabbi na faaba bambata te zaaro din ra. Jama mo ye ka kaa a do zama ngey ma wongu arzaka ku hinne. 	 Huan, amah a thou a, Philistia mite a khut a kham matan in namsau leng khahlou khop in a that a; huai ni in TOUPA'N nakpitak in a zouta a: huan, mipite a nung ah gallak thil la ding lel in a hong kik nawn uh.


Amma mate no i ga te k'a ce d'i man'a cimandi? Wala, mate no i ga te k'a cimandi d'i mana maa a baaro? Wala, mate no i ga te ka maa da waazuko si no? 	 Ahihleh, a gintak louhpi uh bangchin a lou ding ua? A thu a jak louhpi uh bangchin a gingta ding ua? Thuhilhmi om louin bangchin a za ding ua?


Amma Irikoy sanno goono ga say-say ka koy jina. 	 Pathian thu bel a dalha, a pung jela.Huan, Barnaba leh Sualain na a sep khit un, Jerusalem khua akipan a kik nawnta ua, Johan, Marka a chih uh, a tonpih uh.


I na Yesu nda nga talibey burnye hiija hawyaŋo do. 	 Jesu leh a nungjuite leng kitenna ah achial ua.


Waato kaŋ laabukoyo na tira caw, a na Bulos hã hala laabo kambu kaŋ boro no. Kaŋ a bay Silisiya no Bulos fun, 	 Huan, Gamukpan, a sim khitin, Paula omna gam a donga. Huan, Silisia gama ahi chih a theihtakin,nang honhekte a hongtun chiang un na thubuai ka ngaihtuah ding, a chi a. Huan, Herod ina vending thu a pia hi.


A talibey goono g'a hã misa wo, mate kaŋ no a bara nd'a. 	 Huan, a nungjuiten a kiang ah, Hiai gentehna thu bang chihna ahia? chiin, a dong ua.


Izey kaŋ yaŋ i hay a se Urusalima ra maayey neeya: Sammuwa, da Sobab, da Natan, da Suleymanu, 	 Huan, Jerusalem a a neihte min hiaite ahi; Samu, Sobab, Nathan


Yesu na sanney din ci, waato gaa a na nga boŋ sambu beene ka ne: «Ya Baaba, saaya to. Ma ni Izo beerandi zama ni Izo mo ma ni beerandi, 	 Huai thute Jesun a gen khitin van lam ngain, Pa a hun a tungta; na Tapa pahtawi in, Tapain nang hon pahtawina dingin;


Kal a bisa ka koy noodin Nayot, Rama wano do. Nga mo, Irikoy Biya zumbu a boŋ. A bisa jina, a goono ga annabitaray te, kal a kaa ka to Nayot, Rama wano. 	 Huchiin Rama khuaa Naioth ah a hoha; huan, pathian kha a tungah a hongtung sam taa, a pai jela, Rama khuaa Naioth a tun tan in la a sa jela.Huan, aman leng a puansilhte a suah sama, Samuel maah la a saa, huai ni nitum leh huai jan jankhuain vuaktangin a luma. Huaijiakin, Saula leng jawlnei laka tel tei ahi maw? chih a ching tawntung uh.


Omri goy cindey kaŋ a te binde, da hino kaŋ a cabe, manti i n'i hantum Israyla bonkooney baaru tira ra bo? 	 Omri thilhih tanchin dangte leh a thilhihtheihdan a hihlat thute Israel kumpipate lal lai thu gelhna bu ah a tuang ka hia?


A na batukoyaŋ daŋ Edom ra, Edom laabo kulu ra no a na batukoyaŋ daŋ. Edomancey kulu binde ciya Dawda tamyaŋ. Rabbi na Dawda gaa mo nangu kulu kaŋ a ga koy. 	 Huan, Edom ah sepaih a koih a; Edom gam mun chih ah sepaih a koih ngennguan a, huchi in Edom mi tengteng David sikha a hong hita uh. Huchi in TOUPAN David bel a paina peuh ah a zousak zel hi.


A binde, waato kaŋ ay guna a ra, ay goono ga laakal daŋ mo, kal ay di ndunnya alman ce-taaci-koyyaŋ, da ganji hamyaŋ, da ganda fanakayaŋ, da beene curoyaŋ. 	 Huai tuh ka en kilkela, ka ngaihtuah a, leia gan kheli neite, gamsate, ganhingte leh tungleng vasate ka mu a.


Hezeciya binde na nga moyduma bare cinaro gaa haray ka te adduwa Rabbi gaa. 	 Huchiin Hezekia bang lam ngain a oma, Toupa kiangah a thuma,


Wa Rabbi maa sifa, za sohõ ka koy hal abada. 	 TOUPA min tuh phatin om hen, Tua kipana, khantawnin.


Malciya Harim izo, da Hassub Pahat-Mowab bora na hanseyaŋ te nangu fo haray, da Feema Cinari Kuuko mo. 	 Malkija Harim tapa leh, Hasub Pahath-moab tapain a mun dang leh meipi insang a bawlpha uh.


Yaa no Rabbi ci: Wa si dumi cindey fondey dondon, Araŋ ma si humburu beene alaamey mo, Baa kaŋ dumi cindey ga humbur'ey. 	 TOUPAN hichiin a chi: Namte omdan ching kei unla, vana chiamtehnate jiakin leng lunglau sam kei un; namte lah huaite ah a lunglau sek nak ua.


A wane suba mo i na sargayyaŋ te Rabbi se, ka sargayyaŋ ton mo Rabbi jine: yeeji zambar fo, da feeji gaaru zambar fo, da feej'ize zambar fo, ka margu nda ngey haŋyaŋ sargayey, da sargay fooyaŋ mo, iboobo, Israyla kulu se. 	 Huan a jingin TOUPA kiangah kithoihna ding leh TOUPA kianga halmang thillat dingin bawngtal sang khat leh belam sang khat leh belam nou sang khat, a dawn ding uh thillat toh Israelte tengteng a din kithoihna tampi a lan ua;


Amma may no ga bay haŋ kaŋ ga boori boro se a zamana ra, a fundo jirbi kayna yaama ra? I go ga bisa danga tuuri bi cine. Zama may no ga ci boro se haŋ kaŋ no ga te a banda beena cire? 	 A damsung bangmahlou limliap banga a sukbei tengteng, a damsangin mihing adinga hoih kuan a thei aleh? Ni nuaiah amah nungin bang a om dia chih kuan mihing a hilh theia ahia?


Makkeda koyo afo Betel koyo afo 	 Makeda kho kumpipa, khat, Bethel kho kumpipa, khat;


Araŋ mo ga te sanda mate kaŋ cine ay te wo. Araŋ si araŋ me hamney daabu, wala bu batu ŋwaari ŋwa. 	 ka hih bang geihin na hih tei sin uhi; na muk uh na hum kei ding ua, mite an leng na ne sam kei ding uh.


Bora mo na jinde tunandi ka feema ciine te Rabbi sanno boŋ ka ne: «Ya feema, ya feema! Haŋ kaŋ Rabbi ne ga ti: ‹Guna, i ga ize alboro hay Dawda dumo ra kaŋ maa ga ciya Yosiya. Ni boŋ mo no a ga tudey boŋ sududuyaŋ nangey alfagey sarga, ngey kaŋ yaŋ ga dugu ton ni boŋ. I ga boro biriyaŋ mo ton ni boŋ.› » 	 Huan, Toupa thuin matam a kikou khuma, maitam aw, maitam, Toupan hichiin a chi, ngaiin, David inkote lakah tapa a min Josia a hong piang dinga, na tunga gimlim hal sekpa, mun sang siampute na tunga kithoihna dingin a honlan dinga, na tungah mihing guhte a honhal ding uh chiin, achia.


Fundikooni sintina ga hima muusu beeri, fundikooni hinkanta ga hima handayze, fundikooni hinzanta gonda moyduma kaŋ ga hima boro wane, fundikooni taacanta mo ga hima zeeban kaŋ goono ga deesi. 	 Huan a ganhing khatna humpinelkai bang ahi a, huan a ganhing nihna bawngnou bang ahi a, huan a ganhing thumnain mai, mihing mai bang a neia, huan a ganhing lina mupi lenglai bang mai ahi.


Amram izey Haruna nda Musa no. I na Haruna mo fay waani k'a hanandi a ma ciya hanante gumo, nga nda nga izey hal abada. I ma dugu ton Rabbi jine, i ma goy a se k'a maa beera sifa hal abada. 	 Amram tate Aron leh Mosi ahi uh; Aron bel amah leh a suante khantawna dinga thil siangthou takte hihsiangthou-a, khantawna TOUPA maa gimlim hala, a na sema, a mina vualjawlpa dinga hihtuam ahi uh.


Guna mate kaŋ cine gallu bambata naanaykoyo din go, A ciya kaaruwa*. Nga kaŋ waato a go toonante nda cimi ciiti, Adilitaray go a ra da goray mo, Amma sohõ boro wiyey go a ra. 	 Bangchidan ahia khopi muanhuaitak kijuak a hongsuah maimah, vaihawm diktatnaa dimnu hi sek hi a! amahah diktatna a om seka, tun lah tualthatmite!


I ga boro laaley ganji ngey kaaro, Kambe sambante mo no ga ceeri. 	 Huan gilou akipana a khovak uh lettang sak ahia, a ban liksang uh a kitan hi.


A futa koroŋ mo a hangasin hinza boŋ, zama i mana du haŋ kaŋ i ga tu d'a a se. Kulu nda yaadin, i na taali dake Ayuba boŋ. 	 A lawm thumte tungah leng a hehna a kuangkhiaa, dawnna ding neiloua, hinapia lah Job a mohpaih jiak un.


Woodin se no Rabbi, Koy Beero ne: Guna, kal ay bumbo, ay ma gaaba nda nin, ay ma ciiti te ni bindo ra kaŋ ndunnya dumey ga di. 	 Ngai un, kei nasanin leng ka honnang ahi, namte mitmuh ngeiin na lak uah vaihawmna ka tangtungsak sin hi;


Ni ga ni beera dake a boŋ, hala Israyla izey jama kulu m'a gana. 	 Huan, Israel suante omkhawm tengteng in thu a man theihna ding un a tungah na thupina nga in.


A na gande daabiri daŋ a gaa, gande daabiro ra mo a na Urim* nda Tummin daŋ. 	 Huan, awm tuamna a thuah a; huan, awmtuamna ah Urim leh Thumin a koih a.


«Ni ma salaŋ Haruna nda nga izey se ka ne: Woone ga ti asariya zunubi se sargay boŋ: Nango kaŋ i ga sargay summaare kaŋ i ga ton wi, noodin no i ga zunubi se sargay wi Rabbi jine; hari hanno no gumo. 	 Aron suan pasal tengteng in a nek ding uh ahi. Huaibel TOUPA a dia haltum thillat tungthu a na suante zel uh tan a khantawn dan ahi ding: kuapeuh huaite khoih peuhmah hihtuam ahi ding uh, chi in thu pia in, chi in.


A marga mo, sanda ngey kaŋ yaŋ i lasaabu i do, boro zambar wayye cindi taaci nda zangu iddu no. 	 Huai sima om, a pawlte tamdan, sing sagih leh sang li leh za guk ahi uh.


Naŋ kaŋ araŋ kaayey n'ay gosi k'ay si. I di ay goyo, 	 Huailaiin na pipute un honkhem ua, honzeet ua, ka thilhih tuh a mu uhi.


Kala Baruk tu i se ka ne: «A na sanney wo kulu ci ay se da nga meyo. Ay mo n'i hantum tira ra da dawa.» 	 Huan, Barukin, Hiai thu tengteng a paukamin a honhilha, laituiin laibu ah ka gelh mai ahi, chiin a dawng hi.


A go, boro fo ga kaaru sanda muusu beeri kaŋ tun Urdun* tuuri zugey ra cine. A ga wongu nda gaabikoono nangora. Amma ay g'a gartandi a ma zuru k'a naŋ, porot folloŋ! May no suubananta kaŋ ay ga kayandi a boŋ? Zama man boro kaŋ in d'a ga saba, May mo no ga han kosu ay se? Wala man gaa alman hawjiyo kaŋ ga hin ka kay ay jine? 	 Ngai un, Jordan gam gammang akipana humpinelkai, gan khahna munah a hong tou dinga; amah akipan amau ka taimang sak pah dinga, a tunga thu nei dingin ka utut ka sep ding. Keimah bang kua ahia om? Kuan ahia hunbi honkhiah sak ding? Belamchingmi kua ahia ka maa ding dingpen?


Laalakoy ga garaw sambu, a si bana mo, Amma adilante ya gomnikoy no, a ga nooyaŋ no. 	 Mi gilou-salou in a leitawia, a pe nawn kei naka; mi dik in bel mi a hehpih a, a pe zo nak hi.


Da boro fo ga ne: «Ay ga ba Irikoy,» amma a goono ga konna nga nya-izo, a ciya tangarikom. Zama boro kaŋ si ba nga nya-izo kaŋ a go ga di si hin ka ba Irikoy kaŋ a mana di. 	 Min, Pathian ka it, chiin, a unau ho ngal leh, amah tuh juauthei ahi; a unau a muhsa bawn a it ken, Pathian a muh ngei louhpi bangchin a it thei dia?Amah kianga kipanin hiai thupiak i nei uh, Kuapeuhin Pathian a it leh, a unau leng a it sam ding ahi, chih.


da wura feema, da tuusuyaŋ jiyo, da tonyaŋ dugu haw kaano se, da daabule hukumo meyo se. 	 Dangka-eng maitam leh, nilhtheih thau leh, gimlim leh, puan in kong a ding a puankhai;


Amma kaŋ Yesu maa sanno kaŋ i ci, a ne diina marga jine bora se: «Ma si humburu, kala day ni ma cimandi.» 	 Jesun tuh a thugen uh ngeingaih louin, kikhopna in vaihawmpa kiangah, Lau ken, gingta mai in, a chi a.


Hajaratu na Rabbi kaŋ salaŋ nda nga din maa ce: Nin, Irikoy kaŋ go ga di ay. Zama a ne: «Ay wo, ay di boro kaŋ di ay neewo no?» 	 Huan, Hagarin amah houpiha Toupa min din, Nang muthei Pathian na hi, chih a saa, aman lah, Pathian mua hing nalai ka hi maw? A chi ngala.


Boro kaŋ jeeri nga duura gaa ga kaŋ, Amma adilante ga zaada danga kobto tayo. 	 Kuapeuh a hauhsak na muang a puk ding: himahleh mi diktat nah hing bangin a lun ding hi.


Ya araŋ kaŋ goono ga naaru teeko boŋ, Da hay kulu kaŋ go a ra, da gungey da ngey ra gorokoy, Wa baytu taji te Rabbi se, w'a sifa mo za ndunnya me! 	 Tuipi-a hohsukte leh, a sunga om tengteng leh, tuikulh gamte leh, a tunga om tengteng aw, TOUPA pahtawiin la thak sa unla, kawlmong akipanin leng amah phatna lasa un.


Amma da waato kaŋ alfaga guna, a di bilsa ye ka daaru nyunayaŋo banda, kal a m'a dagu k'a kaa bankaara gaa wala kuuro gaa, d'a go jarsa ra wala soofo ra. 	 Huan, siampu in a na et a, huchia, ngai dih, sawp khit nung a mial sim lel a hih leh puansilh a kipan hiam, savun a kipan hiam, gat a kipan hiam, phan a kipan hiam a botkhe ding a:


I goono ga farkay binj'izo feeri, kal a koyey ne i se: «Ifo se no araŋ ga farkay binj'izo feeri?» 	 Huan, sabengtung nou tuh a phel lai un, a neiten a kiang uah, Sabengtung nou bangdia phel? a chi ua.


Israyla izey ye ka koy ka wongu nda Benyamin izey zaari hinzanta ra. I na wongu daaga sinji Jibeya se, danga mate kaŋ i doona ka te waato. 	 Huan, Israel suante Benjamin suante sual dingin a nithum niin a kisa nawn ua, nidang mah bangin Gibea kho sual dingin panmun a bawl nawn uh.


Boro zangu hinza din binde, Jideyon n'i fay kanandi hinza. A na hilli daŋ ikulu kambe ra, da kus'izeyaŋ kaŋ sinda hay kulu i ra kala yulbeyaŋ. 	 Huchiin mi za thumte pawl thumin a bawla, a vek un pengkul leh, bel vuak, a sunga meisel koihsa a pe chiata.


Kala day, araŋ ma si kuro ŋwa. Araŋ m'a mun laabo boŋ danga hari cine. 	 A sisan jaw na ne ding uh ahi kei; tui bangin lei ah na sung baw ding uhi.


Wa saabuyaŋ te Irikoy se iri Rabbi Yesu Almasihu do! Yaadin no, ay bumbo laakalo ra, ay goono ga may Irikoy asariya se, amma ay Adam-ize daa laala ra ay go ga may zunubi asariya se. 	 Jesu Kris i Toupa jiakin Pathian kiangah kipahthu ka gen ahi. Huchiin, keimah takin jaw ka lungsimin Pathian dan ka sema, ka sain tuh gitlouhna dan a sem hi.


Hezeciya na Manasse hay, Manasse na Amon hay, Amon na Yosiya hay, 	 Hezekianin Manassi a suanga; Manassiin Amon a suanga; Amonin Josia a suanga;


Ya araŋ zamana wo borey, wa maa Rabbi sanno. Ay ciya saaji nooya Israyla se? Wala laabu kaŋ gonda kubay bi tik? Ifo se binde no kaŋ ay jama goono ga ne: «Taŋante no iri go, iri si ye ka koy ni do koyne?» 	 Aw khangthakte aw, TOUPA thu thei un, Israel ading gamdai gam bang ka hi maw? Mial sah meuhmouh gam ka hi maw? Ka miten bangdia, Ka pawt kichianta ua, na kiangah ka kik nawnkei ding uh, chi uh ahi ua?


Borey kaŋ yaŋ ga zulli ka koy teeko do hiyey ra, Kaŋ yaŋ ga muraadey te hari beerey ra, 	 Tuipi-a long liana vapai suka, tui za tak tung khawnga na sem semten:


Amma Irikoy gomno do no ay go mate kaŋ ay bara. A gomno mo, kaŋ a n'ay no mana goro yaamo, amma ay goy ka bisa i kulu. Day manti ay no, amma Irikoy gomno kaŋ go ay banda no. 	 Himahleh, Pathian hehpihna jiakin ka hihhih ka hita; huan, a hehpihna honpiak a thawnin a om keia, huchih naksangin, amau tengteng sangin ka sem gim jaw ahi; himahleh keimah kian ka sem keia, Pathian hehpihna ka kianga omin a sem jaw hi.


Paska* kaŋ ti Yahudancey bato maan. 	 Huan, Paikan Ankuangluina, Judate Ankuangluina a naita hi.


Jirbey din ra mo Yahuda laabukoyey soobay ka tira boobo hantum Tobiya se. Tobiya mo tirey goono ga koy i do. 	 Huailouin huai laiin Juda milianten laikhak tampi Tobia kiangah a khak ua, amau kiangah Tobia laikhakte a hongtung hi.


Arzaka da darza kulu, ni do no i ga fun. Ni go ga hay kulu may, gaabi da dabari go ni kambe ra. A go ni kambe ra mo ni ma boro beerandi, Wala ni ma boro kulu gaabandi. 	 Hausakna leh pahtawina te na kiang a kipan ahi, bangkim tungah thu na neia, huan thilhihtheihna ma khutah a om a, na khut a mi tengteng hih thupina leh hatna piaktheihna a om hi.


Alboro kulu mo kaŋ i mana dambangu nga jofolo kuuro gaa, fundi woodin i m'a waasu ka kaa nga jama ra. A murte ay sappa gaa nooya.» 	 Huan, pasal zeksum leh, a zekvun sa a zeksum a omlou jaw, huai nei a chipihte laka pat hihman ahi ding; aman ka thukhun hihsia ahi, a chi nawna.


Ngey ga ti jine borey margey ra, koyyaŋ no i kaayey kundey ra, jine boroyaŋ mo no zambaryaŋ boŋ Israyla ra. 	 Hiaite mipite tel, a pi leh pute uh nama lupen Israel inkuana lupente ahi uh, chiin.


D'iri fay d'a ya-cine, borey kulu g'a cimandi. Romancey mo ga kaa k'iri nango nd'iri dumo kom.» 	 Hichi banga i khahzam injaw mi tengtengin amah a gingta ding ua; huan, Rome mite a hongpai ding ua, i mun leh i chite a honlak sak ding uh, a chi ua.


Kala bonkoono Suleymanu na Yehoyda ize Benaya donton, nga mo kaŋ Adoniya boŋ k'a wi. 	 Huchiin, kumpipa Solomonin Jehoiada tapa Benai a sawla, aman a vasuala, a thatta hi.


Saaya kaŋ a si tugu koyne, a na isa subu cilla fo sambu, a n'a tuusu nda botogo nda gudron _haro se__. A na ize aro daŋ a ra k'a jisi burgu ra isa me gaa. 	 Huchia a sel joh nawnlouh takin, phaiphek bawm abawl saka, vahai buan leh chimin ajutbit a, asungah nau a koih a; lui pangah loupa kawm ah a koih hi.


Jeejay* nya goono ga nga ize gani ninandi ka kubandi, Reyzin tiksey mo goono ga boosu, I goono ga ngey haw kaana te. Ya ay baakwa, nin kaŋ ga sogo, Ma tun ka kaa ay banda.» Arhiijo ne: 	 Theipi kungin a gah hingte a min saka, grepguite a pak lun uh, a gimlimte uh a suaksak uhi. Thou ve, ka it, ka kilawmnou hongpai mangin.


Ay ga te mo-fasiya, Ay ciya mo sanda sasa kaŋ go fu boŋ nga hinne. 	 Hondouten nitumin hon gensia ua: ka tunga hangsanten keimah banga om dingin hamsia a lou nak uhi.


A dondonandiyaŋo ra a ne i se: «Araŋ ma haggoy da asariya dondonandikoy kaŋ yaŋ ga ba ngey ma dira ka windi nda kwaay kuuku yaŋ, borey m'i fo mo habey ra. 	 Huan, a thuhilhna ah, laigelhmite lakah pilvang un; amau lah puannak tual silha vak a ut ua, dawl muna chibai buk bang,


Zama boro kulu kaŋ gonda, nga se no i ga no, a ma du iboobo mo. Amma boro kaŋ sinda, baa haŋ kaŋ go a se din, i g'a ta a gaa. 	 Kuapeuh a nei tuh piak behlap ahi ding a, a hong hau ding; kuapeuh a neilou tuh a neih sun nangawn laksak ahi ding.


Rabbi, iri Irikoyo booriyaŋo ma goro iri boŋ. M'iri kambe goyey tabbatandi iri se. Oho, iri kambe goyey, m'i tabbatandi. 	 Huan, TOUPA ka Pathian uh kilawmna tuh ka tunguah om hen: ka khut nasep uh ka tunguah leng hihkipin; ahi, ka khut nasep uh hihkipin.


ka ne: «Hay, ay borey, ay diyaŋo gaa dirawo wo ga te hasaraw da mursay boobo, kaŋ manti hiyo da jinayey hinne gaa bo, amma hala baa iri fundey.» 	 Pute aw, longa tua pai siatna leh manthatna thupitak tung ding ahi chih ka theia, a sum leh long tungah kia ka chi kei, eimah tungah kia ka chi ahi, a chi a.


Rabbi jinda goono ga birno ce. Laakal hanno hari mo no boro se a ma humburu ni maa. Wa maa goobo, da nga mo kaŋ n'a daŋ se. 	 TOUPAN khopi a sam ahi, pilna nei min na min laudan a siam ding: khetbuk leh a bawlmi thei un.


Wa si jijiri, wa si humburu mo. Manti ay jin ka ni kabarandi nd'a za doŋ bo, Hal ay n'a ci ni se? Araŋ no ga ti ay seedey. Irikoy fo go no kaŋ waana ay? Abada, afo si no. Ay mana Tondi fo bay. 	 Lau kei unla, kihta sam kei un; tumalamin na kiang uah ka gen khinin ka hontheihsak khin hi lou hia? Huchiin noute ka palaite na hi uhi. Keimah lou Pathian himhim a om ua hiam? A hi, Suangpi himhim a omkei; khat lel leng a om ka theikei.


Waato kaŋ Balak maa kaŋ Balaam go kaa, kal a fatta ka koy k'a kubay Mowab kwaara fo haray. Kwaara din go Arnon gooro jarga; laabo din hirro me no. 	 Huan, Balak in Balaam a hong chih a zak in Arnon lam a a gamgi chiang uah Moab khopi pha in a va dawn a, huai bel gamgi tawpna ahi.


Waati kaŋ a bay nga taalo gaa, haya kaŋ do a na zunubi te din, kal a ma kande hincin jindi fo kaŋ laru kulu si a gaa ka no. 	 A thil gilou hih theihsak a hih leh a thillat ding in kel, a pa, gensiatbei a hon kai ding a:


Woodin yaŋ kulu Aser kunda boroyaŋ no, kaayey almayaaley jine boroyaŋ, suubananteyaŋ da soojeyaŋ kaŋ ga yaaru; laabu koyey jine boroyaŋ no. I boro kulu kaŋ ga hin ka koy wongu mo, kaŋ yaŋ i hantum asuli tira ra, boro zambar waranka cindi iddu no. 	 Hiaite tengteng Aser tate ahi uh, pipute inkote lupente, mihat, tel, hangsan, lalte laka lalte. Huan kidouna nasepna dinga Khangthusutnaa simin amau zah sing nih sang guk ahi uhi.


Hunkuna Rabbi ni Irikoyo go ga ni lordi ka ne ni ma hin sanney da farilley wo te. Ni m'i haggoy, k'i te da ni bina kulu, da ni fundo kulu mo. 	 Tuniin TOUPA na Pathian un hiai dan khawng leh vaihawmte jui dingin thu a honpia hi; huaijiakin, nalungtang tengteng uh leh, na lungsim tengtengun na pom uh na jui ding uhi.


Woodin yaŋ kulu no i ga no ka tonton duumi sarga kaŋ i ga ton gaa, nga nda nga ŋwaari sarga d'a haŋyaŋ sarga. I kulu ma ciya wo kaŋ yaŋ sinda laru kulu ngey gaa. 	 Halmang thillat gige leh huai a tangbuang thillat, huaite na lat ding uh ahi (na ngaihtuah ua gensiatbei ahi ding ahi), dawn ding thillat toh.


Woodin sabbay se no ay konna fundi, zama goyo kaŋ i go ga goy beena cire din, doori hari no ay se, zama hay kulu yaamo no, da haw gaarayyaŋ mo. 	 Huchiin hinna ka huaa; ni nuaia bawl thilhih keia dinga a haksat jiakin: bangteng lah bangmahlou leh huih nungdelh ahi ngala.


Handu woone ra, a jirbi way cindi taacanta hane, wiciri kambu haray, araŋ g'a gaay nga alwaato boŋ, a farilla sanney kulu boŋ, a ganayaŋ fondey kulu boŋ mo no araŋ g'a gaay.» 	 A hunbiin, hiai kha ni sawm leh ni li nitaklamin na nei ding uhi: huaia hih ding seh bang tengteng leh adan bang bangin na nei ding uhi, chiin.


Gaa no Yesu na misa fo ci i se ka ne: «Boro kulu si kwaay taji kottu k'a laafi kwaay zeeno gaa. Zama yaadin gaa, itajo ga kottu, itajo dumbaro mo si saba nda izeena. 	 Huan, a kiang uah gentehna thu leng a gena: Kuamahin puan thak eu khiain puan lui a thuap ngei kei, thuap him taleh, a thakin a kaikek dia, a thak them leh a lui tuh a kituak tuan kei ding.


Ni ga salaŋ Semaya Nehelami bora se ka ne: 	 Huan, Nehelam mi, Semaia tungtang thu ah nang hicia na gen dian ahi.


Waato kaŋ i te nga nda nga almayaaley se baptisma, a n'iri ŋwaaray ka ne: «D'araŋ di ay ya naanaykoy no Rabbi gaa, araŋ ma kaa ka zumbu ay kwaara.» A n'iri tilasandi no. 	 Huan, amah leh a inkuanpihten baptisma a tan khit un, Toupa a ginoma non seh uleh, ka in ah hongtung un, chiin, a honngen ngen a, a honkhouta a.


Yaadin no Rabbi iri Irikoyo na Basan bonkoono Og daŋ iri kambe ra d'a, nga nda nga jama kulu. Iri n'a kar k'a mallaka mo kala baa boro folloŋ mana cindi a se. 	 Huchi in TOUPA I Pathian in Basan kumpipa Og leng a mite tengteng toh i khut ah a hon pia a; huchi in khat lel leng hawi sak lou in i that vek hi.


A ga ye nga laabu nda arzaka boobo, a bina mo ga gaaba nda sappa hananta, a ga te mate kaŋ ga kaan nga se, a ga ye nga laabu mo. 	 Huai hun chiangin van thupi toh a gam lamah a kik nawn dia; huchiin a lungtangin thukhun siangthou a dou ding; a utut a hih dinga, amah gam ngeiah a kik nawn ding.


Amma Filikos, zama a ga Fonda muraadey bay gumo ka bisa boro boobo, na sanno gaay ka ne: «Waati kaŋ Lisiyas kaŋ ga ti wongu nyaŋo kaa, ay g'araŋ sanno wo ciito te.» 	 Huan, Felikin Lam thu a theihtel deuh jiakin, Sepaih heutu lalpen Lisia a hongtun suk hun chiah na thu uh ka lem ding, chiin, a koih tadih a.


Zama lordo wo kaŋ ay go ga ni lordi nd'a hunkuna, a si gaabu ni se, a si mooru ni se mo. 	 Hiai thupiak, tua ka honpiak nou adingin a haksa lo keia, gamlat leng a hon gamlat kei hi.


Da baani ize go noodin, araŋ salam ga goro a boŋ. Da manti yaadin mo no, a ga ye araŋ do. 	 Huan, huaiah khamuanna ta a om leh na khamuanna thu uh a tungah a om dinga; a omkei leh na ang uah a hongkik nawn ding.


Amma araŋ wo, nya-izey, Irikoy n'araŋ ce burcinitaray se no. Day wa si naŋ burcinitara din ma bine ibaay* laaley no fondo, amma baakasinay do araŋ ma may care se. 	 Nou, unaute aw, bawi hilou dingin sap na hi ngal ua; himahleh, na bawi hih louhna u tuh sa adinga lemtannan zang kei unla, itnain akua akua adinga kisepsakte hi jaw un.


Zama _wandiya__ ga ize hay iri se, Irikoy g'iri no ize alboro. Mayra ga goro a jase gaa mo. I g'a maa ce Saawareko kaŋ ga dambarandi, Irikoy Hina-Kulu-Koyo, Zamaney kulu Baaba, Laakal Kanay Mayraykoy. 	 Chiak vengvunga mi galthuama a kithuamna tengteng u leh puansilh sisan toh kidiah niaunuau tengteng, hala, meia khul ding phet lah ahi ngala.


Tira hantumkoy almayaaley mo kaŋ yaŋ goro Yabez, danga Tira borey da Simeyat waney, da Suka waney, ngey mo Keni boroyaŋ no kaŋ yaŋ fun Hammat Rekab dumo baabo gaa. 	 Huan Jabeza teng laigelhmite inkote; Tirathit mite, Simeathit mite, Sukathit mite. Hiaite Ken mi Rekab inkote pa, Hammat akipan hongpaite ahi uh.


Amma laabo na waybora gaakasinay. A na nga meyo feeri ka isa kaŋ dodo-beero kaa nga meyo ra ka bambari din haŋ. 	 Huan leiin tuh numei a panpihta a, huan leiin tuh a kam a kata a, huan dragonin a kama kipana a lui tui siat khiak tuh a navalh zoh sak vekta hi.Huan dragon tuh numei tungah a heh mahmaha, huan a suan dangte, Pathian thupiak juite leh Jesu thutheihpihna juite vakidou pih dingin a pai mangta hi.


Amma iri wo manti borey kaŋ dumi ga ye da banda ka to halaciyaŋ gaa no. Day iri ya boroyaŋ no kaŋ gonda cimbeeri kaŋ ga fundi faaba. 	 Himahleh, ei jaw mangthang dinga nungtolh pawla pang I hi kei ua; hinna humbit dinga ginna nei pawla pang I hi jaw uhi.


I kawyey mo ga ti Etam, Ayin, Rimmon, Tokan, da Asan, kawye gu nooya, 	 Huan Etam leh Ain, Rimmon, Token, Asan, a khotate uh ahi, khopi ngate:


Taray haray kambu fo, meyo kaŋ ga guna azawa kambe haray din taamuyaŋ harey do, kaŋ go meyo kaŋ ga guna azawa kambe haray din furoyaŋo do, noodin gonda taabal hinka. Ya-haray kambo gaa mo, wo kaŋ ga ti meyo batama wano, nga mo do gonda taabal hinka. 	 Mallam kongpi lutna kahtouhna polam sik khatah dohkan nih a oma; huan kongpi sumtawng langkhat ah leng dohkan nih a om nawna.


Woone ga ti buuro kaŋ kaa ka fun beena ra, manti sanda wo kaŋ cine araŋ kaayey ŋwa ka bu no bo. Boro kaŋ ga buuro wo ŋwa ga funa hal abada.» 	 Hiai tuh van akipana tanghou hongpai suk ahi; na pipute un tanghou a ne ua, a sih bang ujaw ahi kei; kuapeuh hiai tanghou ne tuh khantawnin a hing gige ding, a chi a.


Doonkoy mo neeya: Asaf izey, zangu nda waranka cindi ahakku no. 	 Lasa mite: Asaph tate, za khat sawmnih leh giat.


Waato iri ga saaware kaano te care se, Irikoy windo ra mo iri ga bar-bare jama banda. 	 Sihna a tunguah hontung guih henla, kohawm ah a hingin paisuk uhen: gitlouh- satlouhnate a omna uah leh a gilsung uah tekhawng a om ngala.


Woodin ga te zaaro din ra waati kaŋ Yesu ga kaa ka du beeray nga hanantey ra. Borey kulu kaŋ yaŋ cimandi ga dambara nd'a mo ngey game ra. Zama araŋ na seeda kaŋ iri te araŋ se cimandi. 	 Huai nia a misiangthoute-a hihthupi-a om ding leh ka hon thu theihsak uh gintak jiaka huchibanga gingtate tengtenga lamdangsaka om ding amah a hong pai chiangin.


Ay na nzarfo neesi i se, da wura, da taasa jinayey. Woodin yaŋ ga ti nooyaŋ iri Irikoyo windo se, haŋ kaŋ bonkoono da nga faadancey d'a laabukoyey da Israyla kulu kaŋ go noodin mo no. 	 Amau adingin dangka leh dangkaeng leh, tuiumbelsuan, kumpipa leh a thuhilhmite leh, a lalte leh huailaia om Israel tengteng lat ka buksaka:


Irikoy Biya no k'ay te, Hina-Kulu-Koyo fulanzama no k'ay no fundi. 	 Pathian Khain a honbawla huan Thil bangkim hihthei huin hinna a honpai hi.


Harif, da Anatot, da Nebay, 	 Harip, Anathot, Nebia;


Yaadin no Alfa Uriya te haŋ kaŋ Bonkoono Ahaz n'a lordi nd'a kulu boŋ. 	 Huchiin siampu Urijain kumpipa Ahaz thupiak bangbangin a hihta hi.


Ay ga ni goyey bay. Ni si yay, ni si dungu mo. Doŋ day ni ma yay wala ni ma dungu! 	 Na thilhihte ka thei, lum la lum lou vot la vot louin na om a: na lum leh lum inla, na vot leh vot vanglak lechin!


Taabante woone hẽ, Rabbi maa a se mo, A n'a faaba k'a kaa nga taabey kulu ra. 	 Amah laudansiamte tuh, a kim a vel uah Toupa angelin a om khuma, a humbit jel.


Amma Israyla izey na laabu kogo taamu teeko bindo ra. Haro mo te i se jabu kambu hinka kulu gaa, kambe ŋwaari nda kambe wow. 	 Ahihhangin tuipi lakah gam hul tungah Israel suante a pai ua; huchiin a khut taklam uleh, a vei lam uah tute amau adingin bang a hita hi.


I goono ga ne: «Haciika, Irikoy na Rabbi tunandi, a bangay Siman se mo.» 	 Toupa a na thou nawn taktak ahi, Simon kiangah leng a kilakta, a na chi ua.


Amma araŋ ma si ta i m'araŋ ce Alfa, zama araŋ alfaga ya afolloŋ no, araŋ mo care nya-izeyaŋ no. 	 Nou jaw, Rabbi chih in omkei un; sinsakpa khat na nei ua, nou tengteng tuh unaute na hi ngal ua.


Amma a ma curo fundikoono taŋ kwaara banda batama ra. Yaadin no a ga sasabandiyaŋ te fuwo se d'a. A ga hanan mo. 	 Vasa hing pen bel khua a kipan in gamlak ah a lengkhe sak ding ahi: huchi in a hong siangthou ta ding hi.


Zama ay ma Israyla si i do, ka di hal i ga Rabbi fonda gana, i ma dira a ra, sanda mate kaŋ cine i kaayey na fonda gana, wala mo hal i si te yaadin.» 	 A pipute uh zuih banga TOUPA dan a zuih sin uh leh sin louh uh Israelte zeetna dingin amau ka zang ding, a chi a.Huchiin TOUPAN huai namte delh khe pah louin a omsakta a; Josua khut ah leng a peta kei.


«M'a sambu ka haggoy d'a hal a ma boori. Ma si taali kulu te a se, kala day haŋ kaŋ nga bumbo ga ci ni se.» 	 Amah pi inla, hoih takin bawl inla, hihna himhim ken, na kianga a gen bangbangin hih jel jawin, chiin thu a pia hi.


Wala d'ay n'ay looma ŋwa ay hinne, Kaŋ alatuumi mana du baa kulu a ra -- 	 Ahihkeileh kei kiain ka an ka naneka, huaia pabeiin ananek kei leh;


Saaya din i maa kaani zama nango kani. Yaadin no a kand'ey d'a do-meyo kaŋ i ga ba din ra. 	 Huan, a daihtak jiakin a kipak ua; huchiin aman a omna ding uh longkhawlna ah a pi tung jel hi.


Nga bumbo furo i jine ka sumbal hala ganda sorro iyye, hal a ga to nga beero do. 	 Huan, amah a ma uah a paia, a u kiang chin a tun masiah sagih vei lei siin chibai a buk hi.


Yesu ne a se: «Manti ay ne ni se da ni cimandi, ni ga di Irikoy darza?» 	 Jesun a kiangah, Na gintak leh Pathian thupina na mu ding, kon chi ka hia? a chi a. Huchiin, suang a hem ua.


Ay mo haciika, ay na goray fu cina ni se, nangu kaŋ ni ga goro hal abada.» 	 Himahleh na tenna ding in, khantawna na om na ding ka honna lamsakta hi chiin.


Han fo koyne Iliyasu bisa ka koy Sunem kwaara, naŋ kaŋ wayboro fo go no kaŋ gonda daa hanno. Waybora n'a ŋwaaray a ma ŋwa nga kwaara. A ciya, saaya kaŋ a ga bisa kulu, a ga kamba ka ŋwa noodin. 	 Huan, nikhat bel Elisa Shunam khua ah a va zin a, huaiah numei neizou tak a oma; aman an ne dingin a na kai luta. Huchiin a pai peuhmah chiah huaia an ne dingin a lut sek hi.


Gooru kwaari ga hin ka fun ka zay mansaara si no, wala? Wala kundu ga hin ka beeri, hari si no? 	 Buannawi louin phaipek a khang khe thei ahia? tui louin loupa a khangthei ahia?


Araŋ ma si jance mo, mate kaŋ i boro fooyaŋ te, i halaci mo halaciyankoyo do. 	 A lak ua khenkhat a phun ua, hihmangthangpa hihmanthata a om bang un, phun sam kei ni.


Yohanna ne a se: «Alfa, iri di boro fo kaŋ goono ga follayyaŋ gaaray ni maa ra. Iri n'a gaay mo, zama a si ga iri gana.» 	 Johanin a kiangah, Sinsakpa, kuahiam na mina dawite delhkhia ka mu ua; honzuih louh jiakin ka kham uh, achia.


Dooni. Kora izey baytu fo no. 	 Toupa a thupi a, nakpi taka phat ding ahi, i Pathian khopi ah, a tang siangthou ah.


Kulu nda yaadin, ay hantum araŋ se da bine-gaabi hay fooyaŋ boŋ, hal ay m'araŋ fongandi. Ay na woodin te za kaŋ Irikoy na gomno wo no ay se, 	 Himahleh Pathianin a honpiak hehpihna jiakin nou hontheihpih dingin koi kalkal hiamah hangtakin ka gelh ahi,


Nason na Salma hay, Salma na Buwaza hay, 	 Huan Nahsonin Salma a suang, huan Salmain Boaz a suang;


A na nyumayyaŋ taasa mo jisi kubayyaŋ hukumo da feema game ra. A na hari daŋ a ra nyumayyaŋ se. 	 Huan kihoupihna puan inn leh maitam kikal ah tuikuang a koih a, huai ah tui a koih a, kisawpna ding in.


Kaŋ i kaa Israyla marga do, Israyla tun ka kay ka Mowabancey kar kal i zuru i jine. I koy jina ka furo laabo ra, i soobay ka Mowabancey kar. 	 Huan, Israelte giahmun a va tun uleh, Israelte a hong thou phut mawk ua, Moabte a sual ua, huchiin ama uah a taikek jak ua; huan, Moabte that kawm jelin a gam uah a delh lut uhi.


Amma i laakaley daabu, zama hala hõ, waati kaŋ i ga Alkawli Zeena caw, bangumo din go no. A mana fun zama Almasihu ra hinne no a ga ban. 	 A lungsim ubel hihkhauhin a oma; tuni tanphain thukhun lui a sim un khuhna ngeina tuh hawk louhin a om gige ngala, huai khuhna tuh Kris ah hihmangin a omta hi.


A ne i se: «I n'a hantum ka ne: ‹I ga ne ay windo se adduwa windi.› Amma araŋ n'a bare ka ciya ‹zayyaŋ guusu›.» 	 a kiang uah, Ka in thumna in a chi ding uh, chih gelh ahi; nou bel suamhatte khuk in na bawljaw uh, a chi a.


Alwaati ga kaa kaŋ ni ga fatta ka konda wongu ni ibarey gaa. Rabbi ni Irikoyo mo g'i daŋ ni kambe ra hala ni ga kond'ey tamtaray ra. 	 Na melmate uh sim dinga na kipatkhiak ua, TOUPA na Pathian un na khut ua a honpiaka, sala n api ua,


Ma Israyla* izey marga kulu kabuyaŋ te. M'a te kundey boŋ, i kaayey windey boŋ, i maayey lasaabo boŋ, i alboro fo kulu. 	 Israel saunte a omkhawm tengteng, a chi chiin, a inkuankuanin, a min uh kizomdan bangjelin pasal tengteng sim vekin;


Iri ga nya-ize fo da Titos donton care banda. Nya-izo din saabuyaŋ go Almasihu margey kulu ra a Baaru Hanna goyo se. 	 Huan, amah toh unaupa kon sawl ding ua, amah tuh tanchin hoih lama a phat thu uh saptuam pawl tengteng ah a thangsuak hi;


A ne ay se: ‹Ay g'araŋ ŋwaaray, wa naŋ ay ma wiikoy banda gana, ka koobu izey kumna-kumna bokwey game ra.› A kaa binde, a goono ga koobu za susubo ka kaa sohõ, kala fulanzamyaŋ kayna kaŋ a te windo ra.» 	 Huan, aman, honhehpih inla, na buhsang uh ka zong ding a, buh lamiten a buhphal uh a lakkhawm khit chiang in ka zong zel ding aw, achia; huchiin a hong a, in a tomchik a om chih louh jingsang a kipan a om nilouh ahi, chiin a dawng hi.


Ifo se no ay di kaŋ Misirancey humburu hal i na banda bare? Nebukadnezzar n'i gaabikooney kar ka zeeri, I zuru ka tuguyaŋ do ceeci, I siino ga baa zagu mo. Humburkumay go kuray kulu gaa. Yaadin no Rabbi ci. 	 Bangchidan! A taikekta uh, a dek uh a ngat uh, a galkapmite uh a vuallel uh, baksam leng zenin a tai ua, nunglam nga het louin, ning chihah gal a lang chih TOUPA thu pawt ahi.


Alman kulu kaŋ go ndunnya ra, da beene curo kulu, da hay kulu kaŋ ga ganda biri laabo boŋ mo, kaŋ yaŋ ra fundi go, ay na kobto tayo no i se a ma ciya i se ŋwaari.» Yaadin mo no ka te. 	 Huan, leia sa chiteng kiangah, tunga leng vasa chiteng kiangah, thil, leitunga khupboha pai, henna nei chiteng kiangah a an ding un loupa hing chiteng ka pia hi, a chi a: huchiin, huchibang a honghita.Huan, Pathianin a thil bawl khempeuh a ena, ngaiin, hoih a sa mahmah, Huchiin, nitaklam a oma, jinglam leng a om, ani gukna ah.


Kala borey na fooyaŋey sambu. I na nooru labu-care hinka mo sambu ngey kambe ra, da Benyamin mo. I tun ngey do ka koy Misira ka kay Yusufu jine. 	 Huchiin, amau kipahman a tawi ua, dangka leng a mun nih a tawi ua, Benjamin leng a pi uh; huan, a thou ua, Aigupta gamah a hoh suk ua, Joseph maah a ding nawn uhi.


Amma iri nya-izo Abolos ciine ra, ay n'a yaamar da himma a ma kaa araŋ do nya-izey banda, amma a mana yadda baa kayna nga ma kaa sohõ. Waati kaŋ a du daama no a ga kaa. 	 I unau Apollo thu jaw, unaute toh na kiang ua hong dingin ka chial ngial hi, himahleh, tun jaw hong a ut het keia; a lemtan hun chiangin a hong ding hi.


ka ne: «Araŋ ma tuubi, zama beene* koytara maan. 	 Kisik un! vangam a naita, chiin, Judia gamdai ah thu genin a hongpai a.


Ay ga ciiti a se da balaaw nda kuri. Ay ga beene hari bambata gusam a boŋ, da gari bambata yaŋ, da danji, da sufar*, Gog da nga wongu marga kulu da dumi boobey kaŋ go a banda boŋ. 	 Huan sisan pawt leh hipiin amah ka sual dinga; amah leh a sepaih honte leh a kianga mi tampite tungah vuahpi leh gial thupi leh mei katte ka zusak ding.Huan ka thupidan leh ka siangthoudan ka hihlang dinga, huan nam tampite mitmuh in ka kihihlang ding, huan, kei TOUPA ka hi chih a thei ding uh.


Iri si ye ka kaa iri windey do kala nda Israyla izey afo kulu du ka furo nga tubo ra jina. 	 Israel suante mi chih in a mun luah ding uh a luah chiat ma un ka inn lam uah ka pai kei ding uh.


Misma, Duma, Massa, Hadad, Tema, 	 Misma, Duma, Massa; Hadad, Tema,


Haciika a ga ba nga jama. Ni hanantey kulu go ni kambe ra. I na ni ce daarey gana. I afo kulu na ni sanney ta. 	 A hi, chi chihte a ita, mi siangthou tengteng nakhutah a om uh; a khebulah a tu ua; na thu a pom chiat ding uh.


Araŋ ma si araŋ boŋ ziibandi nda hayey din kulu, baa afo. Zama dumey kaŋ yaŋ ay ga gaaray araŋ jine k'araŋ daŋ, teerey din no i ziibi nd'a. 	 Hiaite ah, a bangmahmah ah kihihnin kei un; hiai thil tengteng ah na ma ua ka delhkhiak khitsa namte a na nin khin ta ua;


Waato din no a di laakal, a n'a baaru dede mo. A n'a sinji, oho, a n'a gundu kaa taray. 	 Huailaiin aman a mua, a phuanga; ahih kipa, ahi, a zong khia hi.Huan mihing kiangah, Ngaiin, TOUPA kihtak, huai pilna ahi: huan hoihlou akipan pai mang theisiamna ahi, a chi hi.


Yabez na Israyla Irikoyo ŋwaaray ka ne: «Doŋ day ni m'ay albarkandi nda cimi, ni m'ay hirro feeri. Ni kambe ma goro ay banda, ni m'ay wa da laala teeyaŋ mo, zama woodin g'ay bina sara.» Irikoy na ŋwaaray kaŋ a te din ta k'a goy mo. 	 Huan Jabezin Israel Pathian a sama, Aw honvualjawl mahmah in, ka gam liansak in, na khut ka kiangah omin, hoihlou akipanin kei honkemin, hon lungkhamsak louhna dingin chiin. Huchiin Pathianin a nget a phalta hi.


A ne: «Ya nin Daniyel, koy ni koyyaŋ, zama i na sanney daabu k'i kawaatimandi hala jirbey bananta. 	 Huan aman, Pai in, Danial: thute lah khakkhum bikbek ahi ua tap hun matana bilh bikbek ahi ngala.


Urusalima koyo afo Hebron koyo afo 	 Jerusalem kho kumpipa, khat, Hebron kho kumpipa, khat;


Araŋ ma buuru tafay fo salle araŋ boŋ-jina hamno gaa, sargay no kaŋ i ga sambu beene ka salle. Araŋ ma karayaŋo do sargay kaŋ i ga sambu beene salle mo. 	 Na tanghou mek masapen lak ua beu khat vei thillat dia na lat ding uh ahi: phuala vei thillat dia na vei bang un na vei ding uhi.


Laala tudey boŋ sududuyaŋ nangey no ga ti Israyla zunubo, ngey mo i g'i halaci. Ndaaniyaŋ da yo-karjiyaŋ ga zay i sargay feemey boŋ. Borey ga ne tondi kuukey se: «Wa iri daabu!» I ma ne tudey mo se: «Wa kaŋ iri boŋ!» 	 Aven mun sangte leng, Israel khelhna hihsiat ahi ding: ling leh loulingnei a maitam tunguah a hongkahtou dinga; mualte kiangah, Honsin un; tangte kiangah, honpuk khum un, a chi ding uh.


Zama d'ay go ga Baaru Hanna waazu, manti fooma hari no ay se. A ga tilas ay gaa no. Zama kaari ay, d'ay si Baaru Hanna waazu! 	 Tanchin Hoih gen mahleng, huai jaw kisaktheih nading san ahi kei. Hihlouh theihlouh ka tungah a kinga ahi; Tanchin Hoih gen kei leng, ka tung gik ding ahi ngala.


Yakuba ne Simeyon da Lawi se: «Araŋ n'ay taabandi, za kaŋ araŋ naŋ ay ma ciya fanta hari laabo gorokoy se, kaŋ yaŋ ga ti Kanaanancey da Perizancey se. Ay go mo kunda kayna no. I ga tun ay se k'ay kar, ay ga halaci mo, in d'ay dumo.» 	 Huan, Jakob in Simeon leh Levi kiangah, nou hiai gam a omte laka, Kanan te leh Periz te lakah, huat non posak ua non lungjing sak mahmah uh: kei tawmchik ka hih jiakin honsual dingin a kikhawm khawm ding ua, hon that mai ding uh; huchiin, hih mangin ka om dinga, kei leh ka inkuanpihte toh, achia.Huan, amau, ka sanggamnu uh kijuak bawl bangin a bawl ding ahi diam? A chi uhi.


Boro kaŋ na nga hanga kaa asariya maayaŋ gaa, Baa a adduwa ya fanta hari no. 	 Kuapeuh dan za lou dinga a bil kaihei tuh a thumna nasan kihhuai ahi.


Jirbi boobo banda i ga ni ce ni ma kaa. Jiirey bananta mo ni ga kaa laabo kaŋ borey fun takuba ŋwaari kambe, dumo kaŋ i margu i ma fun ndunnya dumi boobo game ra, hal i kand'ey Israyla tondi kuukey boŋ. Waato kurmu no soosay, amma sohõ borey fatta ka fun ndunnya dumey ra, i kulu mo go ga goro baani samay. 	 Ni tampi nung in sap khawm na hi dinga, kum nanungte ah namsau akipan hotkhiak, nam tampite lak akipan lak khawmte omna gam, Israel tang se gige sekte na hon sual ding; namte lak akipan pi khiaka, tua a vek ua lungmuang taka a omna gam uh.


A ne i se: «Wa guna, iri goono ga koy Urusalima. I ga Boro Izo nooyandi alfaga beerey da asariya dondonandikoy se. I ga buuyaŋ ciiti te a se k'a nooyandi dumi cindey se. 	 Ngai dih ua, Jerusalem khua ah hohtou ding i hi ua; Mihing Tapa siampu liante leh laigelhmite kianga matsakin a om ding; huan, amau si dingin a tungah thu a hihpuk ding ua, Jentelte kiangah a pe ding uh;


Zaari sance no ngey nda kubay ga karba; Wayna go zaari bindi no i ga dira ka dadab sanda cin. 	 Sunlaiin khomialna a thuak ua, janlai bangin suntang laiin a mai maimah uh.


kala Rabbi ye ka bangay Suleymanu se koyne sorro hinkanta, sanda mate kaŋ cine a bangay a se waato Jibeyon ra. 	 Gibeon khuaa a kianga a kilak bangin Toupa Solomon kiangah a hong kilak nawn a.


I yadda a se mo a ma wongu nda hanantey, a ma te zaama nd'ey mo. I n'a no hin mo a ma kunda kulu, da jama kulu, da deene kulu da dumi kulu may. 	 Huan misiangthoute kidou pih ding leh amau zou dingin amah kiangah tuh phalna piakin a omta a: huan chi tengteng leh mite leh paute leh namte tunga thuneihna a kiangah piakin a omta hi.


A murte mo ay farilley gaa da laala kaŋ bisa ndunnya dumi cindey kulu wane. A murte ay hin sanney gaa mo ka bisa laabey kulu kaŋ goono g'a windi. Zama i wangu ay farilley, ay hin sanney mo, i mana i gana. 	 Huan namte sang nakpi jawn gitlouhna hihin ka thugel tungah a hela, a kima gamte sanga thupiin, ka dan bawl tungahte leng a hel ahi. Ka thugelte lah a pai khe ngala, ka dan bawlte banga leng a om sam kei hi.


Jama marga kulu binde kaŋ yaŋ ye ka kaa ka fun tamtaray ra na tandayaŋ te ka goro tandey ra. Zama za Yasuwa Nun ize jirbey banda, Israyla izey mana woodin cine te, hal a kaa ka to zaaro wo gaa. I binde te bine kaani gumo. 	 Huan saltanna akipan hongpai nawnte omkhawmte tengtengin aidakbukte a bawl ua, aidakbute ah a tengta ua: Nun tapa Jesua damlai akipan huai ni tanphain Israel taten lah huchibangin ahih nai kei ua. Huchiin nakpia kipahna mahmah a omta hi.Huailouin ni tengin ni masapen akipan ni tawpni tanin Pathian dan laibu sungah a sim hi. Huan ankuangluina ni sagih a nei ua; a ni giatniin thuseh dungjuiin kikhopna thupi a omta hi.


Irimiya ye ka ne bonkoono Zedeciya se: «Man taalo kaŋ ay te ni se, za nin ka koy ni tamey, wala jama wo, kaŋ se araŋ n'ay daŋ kasu fuwo ra? 	 Huan, Jeremiain kumpipa Zedekia kiangah, Nang hiam na nasemmi hiam hiai mite tungah bang thil ahia ka hihkhelha na honmatsak?


A ne i se: «Yaa no Rabbi, Israyla Irikoyo ci, nga kaŋ araŋ n'ay donton a gaa zama ya kond'a se araŋ ŋwaarayyaŋo: 	 TOUPA na Pathian uh, a maa na ngetna tundia tun dia na honsawlnapa uh hichiin a chi hi;


Ay si ye ka naŋ Israyla cey ma fatta koyne laabo kaŋ ay no i kaayey se din ra ka bar-bare, hala day i na haŋ kaŋ ay n'i lordi kulu haggoy, da asariya kulu kaŋ ay tamo Musa n'i lordi nd'a.» 	 Thu ka piak tengteng leh ka sikha Mosiin dan a piak bang tengteng a pom peuh mah uleh a pi leh pu te uh ka piaksa gam akipan Israelte khete leng ka kalsuan khe sak nawn sam kei ding, ana chih khitsa inah Asera lim a bawl a koiha.


Kala Farisi fonda boro fooyaŋ ne: «Ifo se no araŋ goono ga te haŋ kaŋ mana halal* i ma te asibti zaari ra?» 	 Huan, Pharisai kuate hiamin, Bangdia Khawlnia hih sianglou hih na hi ua? a chi ua.


Boro kulu mana ni guna nda bakaraw mo, ka gomni woodin te ni se ka bakar ni se. Amma i na ni furu saaji ra, zama i na ni fanta, hano kaŋ hane i na ni hay. 	 Lainat dinga na tunga hiaite hih dingin kuamah mitin nang a honhehpih kei ua: gam laka paih khiak n ahita, na pian ni akipan kih-a om na hi ngala.


Ma s'ay furu ka kaa ni jine, Ma si ni Biya Hanna mo sambu ka kaa ay boŋ. 	 Huchiin talekte na lampi tungtang ka hilh dinga; huan, mi khialte nang lam a nga nawn ding uhi.


Israyla dumo mo si ye ka de i gaa koyne, kal i ma fongu ngey waato zunubey gaa, zama se i miila ngey ma koy Misira do haray. Waato din no i ga bay kaŋ ay no ga ti Rabbi, Koy Beero. 	 Amau lam nga peuhmah in a thulimlouhna uh a theikhiak pih sek jiakin Israelte muanpi ahi nawn ta kei ding uh; huan TOUPA PATHIAN kahi chih a thei ding uh, a chi, chi in, chiin.


Araŋ ma suuru care se, araŋ ma care yaafa mo. D'araŋ ra boro fo gonda kalima sanni boro fo boŋ, a ga hima, mate kaŋ cine Rabbi n'araŋ yaafa, yaadin mo no araŋ ma te care se. 	 Kua peuhin kua tungah leng thubuai nei bang hile uchin, kithuakzou chiat in, kingaidam tuah unla, Toupan a honngaihdamtak bangin, kingaidam sam un.


Alfaga mo ga sasabandiyaŋ te a se da taali se sargay feeji gaaro Rabbi jine, a zunubo kaŋ a te din sabbay se. Zunubo kaŋ a te mo, i g'a yaafa a se. 	 Huan, a thil hihkhelhsa, a khelhnaah TOUPA maah tatlek thoihna belampain siampuin kilepna a bawlsak ding; huchiin a thil hihkhelhsa a khelhnaah ngaihdam ahi ding.


D'a tonton kayna Liban ga bare ka ciya fari kaŋ ga nafa hay. Fari kaŋ doona ka nafa hay mo ga bare ka ciya sanda saaji tuuri zugu. Wala manti yaadin no? 	 Sawtlou chik nungin ahi ka hia. Lebanon lah lei hoih tak muna suahsakin a om sina, lei hoih tak mun lah gammanga seha a om sin?


Waato kaŋ kwaara hantumkwa na jama laakal kanandi, gaa no a ne i se: «Ya Afasos borey, may no si bay kaŋ Afasos kwaara ga ti Artemis beero windo batukwa, d'a himando mo kaŋ fun beene ka kaŋ? 	 Huan, kho laigelhpan mipi a sukdaih khitin, Ephesa khua a mite aw, Diana Thupitak biakin leh van akipana milim kia, Ephesa khuate vengmi na hi uh chih, kua ahia theilou om?


Zama ay no ga ti Rabbi ni Irikoyo, Israyla wane Hananyankoyo, ni Faabakwa. Ay na Misira no a ma ciya ni fansayaŋ hari, Etiyopi da Seba mo ga ti ni banandi. 	 Kei Toupa na Pathian uh, Israelte Mi Siangthou, nou honhumbitpa ka hi ngala; noute tatna ding in Aigupta gam ka piaa, Ethiopia leh Seba gamte na sik ding un ka pia hi.


Azmabet izey, waytaaci cindi hinka no. 	 Azmavet tate, sawmli leh nih.


Baa hayey kaŋ sinda fundi kaŋ boro g'i kar, da seese no wala moolo no, d'i s'a jinda fayanka, mate boro ga te ka bay haŋ kaŋ seesa wala moola ga ba ka ci? 	 Thil, hinna neilou, gingtheite leng, tamngai hiam, kaihging hiam, gen neia a gin kei leh, bang la ahia a tum ua a kaih uh bang chin a theihtheih dia?


Zama a na bannya hã no ka ne: «May no boro wo kaŋ go ga kaa batama gaa g'iri kubay?» Kala bannya ne: «Ay koyo no.» Rabeka na nga zaara sambu ka bangum. 	 Huan, Abraham sikha kiangah, pawna hondawn dinga hongpai kua ahia? Achia. Huan, sikhain, ka pu eive, achia: huchiin a kikhuhna puan a laa, a kikhuhta hi.


I ne a se: «Ni boŋo koma!» Amma nga wo tabbatandi kaŋ yaadin no. Ngey mo ne: «A malayka no!» 	 Himahleh, amau, a kiangah, hai neita ve, a nachi ua. Aman bel, hi petmah ahi, chiin, a pang teitei a. Huan, amau a angel hiin teh, a chi ua.


Yasuwa binde sappe nda jama han din hane. A na hin sanni nda farillayaŋ kayandi i se noodin Sekem ra. 	 Huchiin Josuain huai niinmipite kiangah thu a khunga, Sekem khua ah dan leh vaihawmna a sehsak hi.


sanda mate kaŋ cine Baaba g'ay bay, ay mo ga Baaba bay. Ay g'ay fundo no mo feejey sabbay se. 	 Pa in a hontheih leh ken Pa ka theih bangin keia ka thei hi, keia in leng honthei hi; huan, belamte din ka hinna ka pia.


Yahuda kunda ra i na boro zambar way cindi hinka kawaatimandi. Ruben kunda ra, zambar way cindi hinka; Gad kunda ra, zambar way cindi hinka; 	 Juda chi akipan singkhat leh sangnih chiamtehin a om ua, Reuben chi akipan singkhat leh sangnih; Gad chi akipan singkhat leh sangnih:


A ga ciya mo, waati kaŋ a ga goro nga koytaray karga boŋ, kal a ma asariya wo hantum tira fo ra, kaŋ ga saba nda wo kaŋ go alfagey da Lawitey jine. 	 Huan, hichi ahi dinga, a gam laltutphaha a tut chiangin siampu Levite kep sak dan pen laibu ah a gelh sawn sak dinga:


Waati din gaa no ni ibaay laaley ga te gunde ka zunubi hay. Zunubi mo, d'a beeri ka zaada, a ga kande buuyaŋ. 	 Huan, utnain nou a paia, gilou a hongpichinin sihna a suak sak jel hi.


Amma da boro fo na bine saray hari te, manti ay hinne se no a n'a te bo, amma araŋ bora kulu se no -- amma araŋ boro cindey biney mana sara gumo (ay ma si araŋ tiŋandi gumo). 	 Himahleh, kuapeuhin mite ahih lungkham leh, keimah kia honhihlungkham ahi kei a, (ka hih luat louhna dingin) na vek un a honhihlungkham phet chiat ahi jaw hi.


A ga Israyla furu Yerobowam zunubey kaŋ yaŋ a te sabbay se, da mo nango kaŋ a na Israyla daŋ i ma zunubi te.» 	 Huan, Israelte thil hihkhialsaka ahih Jeroboam khelhnate jiakin Israelte a lehngatsan ding, chiin, a chi a.


Kala Zif borey kaa Sawulu do Jibeya ra. I goono ga ne: «Manti Hacila tudo kaŋ ga taasi beero do haray guna, a boŋ no Dawda bara ga tugu?» 	 Huan, Zipte bel Gibea ah Saula kiangah a hoh ua, David gamdai china Hakila tangah a bu ahi kei maw? chiin a vagen ua.


Gerson banda mo du birni way cindi hinza, kurne fayyaŋ boŋ. I du ey Isakar kunda, da Aser kunda, da Naftali kunda, da Manasse kunda jara, Basan ra wane, i almayaaley ra. 	 Huan, Gerson suanten Isakar nam suante tantuam akipan, Aser nam tantuam akipan, Naphtali nam tantuam akipan, Basan gama Manassi nam kimkhatte tantuam akipan, khopi sawm leh thum aisanin a tang sam uh.


I ne koyne: ‹Boro kulu kaŋ ga nga wande fay, kal a m'a no hiijay fayyaŋ tira.› 	 Kuapeuh zi main kimakna lai a kiangah pia heh, leng a kichi.


Ya Yakuba dumo, araŋ kaŋ i goono g'araŋ maa ce nda Israyla maa, Yahuda hayyaŋo mo, kaŋ yaŋ ga ze da Rabbi maa, I ga Israyla Irikoyo maa ci ngey meyey ra, Amma manti cimi wala adilitaray ra bo. 	 Jakob inkuan aw, Israel min kikoppiha, Juda tuite akipana pawt, thutakah lah hi lou, diktatnaah leng lah hi sam lou, Toupa min lou-a kichiama, Israelte Pathian min lou jelte aw, hiai ngaikhia un.


Jideyon ne i se mo: «Ay ga ba ya hay fo ceeci araŋ gaa. Araŋ boro fo kulu m'ay no nga hanga korbayey kaŋ a du wongu arzaka ra.» (Zama i gonda wura hanga korbayyaŋ ngey hangey gaa, zama se ngey ya Isumeylanceyaŋ no.) 	 Huan, Gideonin a kiang uah, Thil khat a hih leh honnget ka ut, mi chihin na gallak bilbah uh, honpe chiat ve ua, a chi a. (Ismaelte ahih jiakundangkaeng bilbah a nei uhi. )


Amma Babila diyey sanno ra, ngey kaŋ yaŋ i donton a gaa zama ngey ma maa dambara hari kaŋ te laabo ra din baaru, Irikoy na Hezeciya naŋ, zama nga m'a si, nga ma bay hay kulu kaŋ go a bina ra mo. 	 Babulon milianten palai a sawl ua a gama thil lamdang a dot thu uah a lungtang om tengteng a theih theihna dingin Pathianin a nusiain a zeet hi.


I na ni tam buukoy nooyandi beene curey se i ma ŋwa, Ni hanantey hamey mo, i n'i no ndunnya ganji hamey se. 	 Na sikhate luang tuh tungleng vasate an dingin a pia ua, na mi siangthoute sa tuh gamsate kiangah a pia ua.


Ni m'i jisi sasare hinka, boŋ iddu sasare kulu ra, i ma goro taabal hananta boŋ Rabbi jine. 	 TOUPA maah dohkan siangthou tungah vual nihin, vual khata guk tuaktuakin na chiang ding ahi.


Rabbi ya gomni nda suuji koy no. A ga suuru hal a bine ga tun, A gonda baakasinay suuji boobo mo. 	 Toupa mi hehpihthei, chitnaa dim; lungnel, chitna thupitak nei ahi.


Jirbey din ra no Yohanna baptisma teekwa kaa. A goono ga waazu Yahudiya ganjo ra, 	 Huan, huchihlaiin Baptispa Johanin,


Beene batama kaŋ go ni boŋo se beene mo ga ciya kolay. Laabo kaŋ go ni ce taamey cire mo ga ciya ikogo danga guuru-bi cine. 	 Na tunglam ua na van uh dal ahi dinga, na nuai lam ua lei sik ahi ding.


Hawfuno si nga koli ham fooru bo, Amma himmante duure ya darza hari no. 	 Mi thadah in a gam vakna a amat a hau keia: himahleh mite van manpha mi thanuam a ding ahi.Diktatna lampi ah hinna a om; huai a lampi ah sih na a om kei.


Rabbi ga dundu, jinda ga fun Sihiyona ra, A ga nga jinda tunandi a ma fun Urusalima ra. Beene da ganda ga zinji, Amma Rabbi ga ciya tuguyaŋ do nga jama se, Da gaabi nangu mo Israyla izey se. 	 Huan, Toupa Zion tang akipan in a huham ding a, Jerusalem khua akipanin a aw a suah dinga; van te, lei a ling ding uh: himahleh Toupa amite a ding in kihumbit na ahiding a, Isarel suan dingin insang ahi ding.


Samuwila ne Israyla jama kulu se «Wa guna, ay n'araŋ sanney hangan ka maa hay kulu kaŋ araŋ ci ay se, hal ay na bonkooni daŋ araŋ se. 	 Huan, Samuelin Israel mite tengteng kiangah, ngai dih ua, ka kianga na thugen tengteng uh ka pom hi, kumpipa ding lah ka honbawlsakta a.


I goono ga ne a se: «Mate no ni moy te ka fiti?» 	 Huan, amau a kiangah, Na mit bangchin ahia a hong vak? a chi ua.


Cimbeeri ra no Ibrahim na Irikoy lordo gana, waato kaŋ a n'a ce. A koy hala nango kaŋ a ga aniya ka du tubu hari. Kaŋ a fatta mo, a mana bay naŋ kaŋ nga go ga koy. 	 Ginnain Abraham tuh sapa a om laiin a gouluah ding muna lut dingin pai khiakna ding thu a muta a; huan, a paina lam ding leng theilouin a pai kheta a.


A koyo mo futu. A n'a no gurzugandikoy se, hal a ma garaw kulu kaŋ go a gaa bana. 	 Huan, a Toupa tuh a thangpaita a, a bat tengteng a piak zoh masiah migawtte kiang ah a peta a.Mi chin in na lungtang tak ua na unaute uh na ngaihdam kei uleh ka Pa van a om in leng huchi bangmah in na tunguah a hih sam ding, a chi a.


Ya beeney, wa hanga jeeri hal ay ma salaŋ. Ganda ndunnya mo ma maa ay me sanney. 	 Bil na doh un vante aw, ka gen sin hi; ka paukam suak leiin ngai leh:


Rabbi sanno neeya: Nga kaŋ na wayna no zama a ma ciya kaari zaari haray, Hando nda handariyayzey mo, A n'i waadu i ma kaari cin, Nga kaŋ ga teeko butugu hal a bondayey ma follo, A maa no ga ti Rabbi Kundeykoyo. A ne: 	 Hichiin TOUPA, sun vaksak dinga ni pepe, kha leh akste adia dante sksaka, jan vaksak dinga pepa, tui kihotte ging honhon dinga tuipi tokthoupan a chi ahi: a min sepaihte TOUPA ahi.


Amma zeytun nya ne i se: ‹Ya fay d'ay jiyo kaŋ do i ga Irikoy da borey mo beerandi, ya koy ka soobay ka sillori tuurey game ra, _way ay ga te i se koy__?› 	 Himahleh oliv singin a kiang uah, Pathian leh mihing pahtawi lohna dia a honzatna pen uh ka thau pawtsanin singte tungah lehlam lehlamah ka phiaphia mahmah ding maw? a chi a.


A ma sasabandiyaŋ te Nangoray Hananta se, da kubayyaŋ hukumo se da sargay feema se mo. A ma sasabandiyaŋ te mo alfaga cindey se, da marga borey kulu se. 	 Huan, siampute leh mipi hon a ding in kilepna bawl nawn lai ding.A khelh tengteng uh ziak a kum chih a khat vei Israel suante a dia kilepna bawl na khantawn dan ding uh ahi, a chi a. Huchi in TOUPA'N Mosi thu a piak bang in a hih hi.


I izey mo ga ciya sanda waato cine, I jama ga tabbat ay jine, Ay g'i kankamandikoy kulu ciiti mo. 	 A tate uh leng nidanglai bangin a om ding ua, ka maah a pungkhawm un a kip ding ua; amaute nuaisiahmite peuhmah ka gawt ding hi.


Kal a saaware nda Zeruwiya izo Yowab, da Alfa Abiyatar mo. Ngey mo na Adoniya gana k'a gaa. 	 Aman Zerui tapa Joab leh siampu Abiathar a thu a donga: amau Adonija lamah a pang ua, amah a panpih jel uh.


I na farhã da bine kaani hibandi ka kaa faro kaŋ gonda nafa ra da Mowab laabo ra mo. Ay naŋ reyzin hari mo ma ban nga kankamyaŋo do. Borey kaŋ g'a taamu nda kosongu mana cindi koyne, Kosongo kaŋ ga bara, manti farhã wane no. 	 Nuamna leh kipahna a mang khin hi, thei bil leh Moab gam akipan: uain sukna khuka ka uain ka beisaktaa, kuamahin nuamsaa kikouin a chil nawn kei ding uh.


Boro fooyaŋ goono ga ne: «Sanney din manti follokom wane no. Follay ga hin ka danawey moy fiti no?» 	 A khenin, Hiai thu khawng dawi jawl thu hi kei e. Dawiin mittaw mit a hihvak thei ahia? a chi ua.


Waato din gaa no Musa na sanney din kulu ci Israyla izey kulu se, hal i na baray bambata te. 	 Huan, Mosiin huai thute Israel suante tengteng a hilha: huchiin mipite a lungkhamta mahmah uhi.


Beene hirriyaŋey da kubay go g'a windi, Adilitaray da cimi ciiti no ga ti a karga daba. 	 Meite leh mial sah bekbuk tuh a kimah a oma; diktatna vaihawmna dik tuh a laltutphah kingakna hi.


Kala batukwa na baaru no ka ne: «A to hala i do, amma a siino ga ye ka kaa. Zurandiyaŋo mo ga hima nda Yehu Nimsi izo zurandiyaŋ, zama a ga zurandi da follay.» 	 Huan, galvilin, Amah leng a kiang uh a va tung ngeia, amah leng a hongkiik nawn hetkei mawk; huan, a hawl dan leng Nimsi tapa Jehu hawl dan geih ahi; mi hai bang maiin a hawlsek hi, a chi a.


Ay do no jine borey ga may, Ngey nda laabukoy kayney mo, Kaŋ yaŋ ga ti laabo cimi-ciiti-teekoy kulu. 	 Kei jiakin lalten vai a hawm ua, milianten, leia vaihawmte tengtengin.


Za i go Galili ga goro jina Yesu ne i se: «I ga Boro Izo daŋ borey kambe ra. 	 Huan, Galili gam a a hongkikhop lai un, Jesun a kiang uah, Mihing Tapa jaw mihingte khuta matsak-in a om ding; huan a hihlum ding ua;


Ay ga ni seedey ci bonkooniyaŋ jine, Haawi s'ay di mo. 	 Na thutheihsak thute kumpipate maah ka gen dinga, ka zum kei ding hi.


Guna beene haray ka di, Guna beene burey gaa haray, Wo kaŋ yaŋ go ni se beene. 	 Vante lam en inla, mu in; huan vante, nang sanga sangjaw, en in.


Kala Balak ye ka salaŋ Balaam se koyne, ka ne: «Ma kaa day. Ay ga konda nin nangu fo koyne. Hambara a ga kaan Irikoy se ni m'i laali ay se noodin.» 	 Huan, Balak in Balaam kiang ah, Hong dih mun dang ah ka honpi nawn deh; huai a kipan in no'n hamsiat sak Pathian in a phal kha zenzen hiam, a chi a.


Amma manti sanda Irikoy Sanno ciya yaamo no bo. Zama manti borey kulu kaŋ fun Israyla* gaa no ga ti Israyla waneyaŋ bo. 	 Himahleh, Pathian thu bangmahlou banga omta ahi keia. Isreal suante Isreal mi ahi vek kei uhi;


Kala boro fo furo ka ci nga jine bora se ka ne: «Ni maa, ni maa! haŋ kaŋ wandiya kaŋ fun Israyla laabu go ga ci?» 	 Huan, Naaman a va lut a, Israel gama numei naupang nouin huchibang khachibangin a chi, chiin a pu a hilh a.


Bora kaŋ na zano ton mo ma nga bankaarayey nyuna, nga bumbo mo ma nyumay. Nga mo ga harram kala wiciri kambu. 	 Huan, a hal mi in a puansilhte a sawp ding a, a kisil dinga nitaklam tan in a siangthou kei ding.


I go ga tammahã ngey ga hin ka naŋ ay borey ma dinya ay maa gaa ngey hindirey kaŋ i goono ga ci care se din sabbay se, sanda mate kaŋ cine i kaayey dinya ay maa gaa Baal sabbay se. 	 Amau bel a invengte uh kiangah a mang uh a hilh ua ka mite ka min mangngilh sak a tum ua, a pate un Baal jiaka ka min a mangngilh khit bang un,


A nooyaŋey ga ti: Nzarfu taasa tafo fo kaŋ a tiŋa sekel zangu nda waranza no, da nzarfu taasa guuso fo mo, sekel wayye tiŋa wane, nangu hanna sekelo boŋ. Ihinka kulu to nda hamni baano kaasumante nda ji, ŋwaari sargay se. 	 A thillat dangkasik kuang khat, a gikdan sekel ja leh sawmthum, mun siangthoua sekel sawmsagih toh kikima gik dangkasik belhbu khat; tangbang thillat ding thau toh jel tangbuang nel mahmaha dim tuaktuak;


Woodin banda, alfaga ma curey kaŋ bora du ka kande din salle, da koloŋayyaŋ no wala tantabal izeyaŋ no. 	 Huan, vakhu hiam, vapal nou hiam, a neih zoh lamlam khat a lan ding a;


Ma laakal ye hayey din gaa, ma ni boŋ no i se da cimi, hala boro kulu ma ni jina-koyyaŋo bay. 	 Mi teng teng kiang a na phattuamna a lat theihna dingin huaithilte ah thanuam inla, huaite ah kizang zou in.Nangmah leh na thuhilh ah pilvang inla; huai thilte hihin om gige in; huchibang hih in nang mah leh na thuzate na hondam ding hi.


Ay ga Ahab dumo yeti sanda Yerobowam Nebat izo dumo cine, da Baasa Ahiya izo dumo cine. 	 Huan, Ahab inkote Nebat tapa Jeroboam inkote leh Ahija tapa Baasa inkote bangin ka bawl ding.


Ay mo, kaŋ ga ti kas'ize Rabbi se, ay g'araŋ yaamar araŋ ma diraw te kaŋ ga saba nda ceeyaŋo kaŋ i n'araŋ ce d'a. 	 Huaijiakin, noute sapa na omna utoh kikhoma om dingin kei Toupaa hentain ka honngen hi,


Yesu ne bora kaŋ kamba suugu din se: «Tun ka kaa bindo ra.» 	 Huan, aman khutjaw kiangah, Hongding khia in, a chi a.


Irikoy alkawlo go no hala hõ iri se, kaŋ ga ti a fulanzamyaŋo ra furoyaŋo. Yaadin gaa iri ma humburu a ma si koy ka ciya kaŋ araŋ boro fo ma lasaabu kaŋ nga gaze a duura gaa. 	 Huaijiakin I lau ding uh, huchilouin jaw a khawlna a lutna thuchiam om lai napiin, na lak ua kuapeuh leng chinglou bangin na om kha zenzen ding uhi.


A go mo Gooru Beero ra Urdun daŋanta wayna funay haray ka koy hala Gooru Beero Teeko do, Pisga tondi beero gangara cire. 	 Jordan gal suahlam pang Araba tengteng, Pisga tanghap nuaia Araba tuipi tanin.