Ni ma fongu mo mate kaŋ ni bumbo goro bannya Misira laabo ra. Amma Rabbi ni Irikoyo na ni kaa noodin da kambe gaabikooni, da kambe sallante mo. Woodin sabbay se mo no Rabbi ni Irikoyo na ni lordi ka ne ni ma haggoy da fulanzamay hano. 	 Nang leng Aigupta gamah sikha na hi khina, TOUPA na Pathianin huaia kipan khut hat tak leh ban jaka a honpi khiak na hi chih theigigein; huaijaikin ahi, TOUPA na Pathianin khawlni tang dinga thu a honpiak.


Ma ni kamba salle baani nooyaŋ se, hala alaamayaŋ da dambara hariyaŋ ma te mo ni tam hanna Yesu maa ra.» 	 damsak dinga na khut na jaka, na sikha Jesu mina chiamtehnate leh thillamdangte hih a hih laiin, a chi ua.


Zama i na jama hã ka ne i ma kaa ngey toorey sargay fooro do. Borey mo koy ka ŋwa ka sombu i toorey jine mo. 	 A pathiante uh kiang a kithoihnate uah achial ua; huchi in a ne ua, a pathiante uh chibai a buk tei ta uh.


Oho, ay cora bumbo, kaŋ ay yadda nd'a, Bora kaŋ n'ay ŋwaaro ŋwa na nga ce konda tunandi ay gaa. 	 Hiamhleh, Toupa aw, nang honhehpih inla, amau ka thuk theihna dingin honkai thou nawnin.


Suriyancey mo jin ka konda zurandi jama-da-jama. I na wandiyo kayna fo di ka fun d'a Israyla laabo ra. I kand'a, a go ga Naaman wande gaakasinay mo. 	 Suriate apawlpawlin a vak khia ua, Israel gam akipanin numei naupang nou salin a hontun ua; aman Naaman ji na a sem zel hi.


Alboro kaŋ kani nda nga baabo nya-ize alboro wande mo, a na nga baaba nya-izo haawi feeri. I ga ngey taalo jare. I ga bu, i mana hay. 	 Min a pangak ji a luppih leh a pangak vuaktanna lem ahi; a khelh moh uh a po ding ua, suanlehpak beiin a si ding uh.


Ay na nzarfu nda wura margu, da koyey arzaka nda laabey wane. Ay du ay boŋ se doonkoyaŋ, alboro nda wayboro, da Adam-izey farhã hariyaŋ, kaŋ ga ti koŋŋayaŋ kaŋ sinda me. 	 Dangka leh dangkaeng leng, bialte akipan leh kumpipate akipan gou lamdang ka ki lak khawma: pasal lasamite leh numei lasamite, mite tapa kipahna, a tama tam meite ka kineiha.


Ya nin Irikoy gallo, Muraadu darzante beeri yaŋ no i ga ni sanni te d'a. (Wa dangay) 	 Pathian khopi aw, na tungtangthu thupi takin a gen uhi. Selah.


Rabbi ma yadda araŋ se araŋ ma du fulanzamyaŋ, araŋ afo kulu nga kurnyo kwaara.» Saaya din no a n'i afo kulu garbe sunsum, amma i na ngey jindey sambu ka hẽ da gaabi. 	 TOUPAN na nih un pasalte in a omna na muh theihna ding un hon hehpih hen, a chi a. Huchiin a tawpa, huan, aw suah hialin a kapta uhi.


Yahuda bonkoono Azariya mayra jiiri waranza cindi ahakkanta ra no Zakariya Yerobowam izo na Israyla may Samariya ra handu iddu. 	 Juda kumpipa Azaria kum sawmthum leh kum giat a lal kumin Jeroboam tapa Zekaria bel Israelte tungah Samari khuaah kha guk a lal.


Alwaato din a koy ka ci Irikoy bora se. Nga mo ne a se: «Ni ma koy ka jiyo neera ka ni garaw bana. Wo kaŋ cindi mo, ma ni goray te d'a, nin da ni izey.» 	 Huan, aman, va hoh inla, sathau vajuak inla, na leiba va din inla, a valin na tapate toh va khosa un, a chi a.


Ma tun ka kay ni cey gaa, zama woone sabbay se no ay bangay ni se: ay ma ni daŋ ni ma ciya saajawko da seedako, hayey kaŋ yaŋ ni di, da hayey kaŋ yaŋ ra ay ga ye ka bangay ni se. 	 Himahleh, thou inla, dingin; hiai na thil muhte leh, na kianga ka hongkilakna dingte toh, huai na sem ding leh theihpih dia nang honbawl dingin na kiangah ka hongkilak ahi;


Haray bambata te Samariya ra mo. A go, i n'a windi nda wongu hal i na farka boŋ malku fo neera nzarfu wahakku me, muudu fo farsi taacante koloŋay birji mo nzarfu gu me. 	 Huan, Samari khuaah kial a na mahmaha, huan, ngaiin, a um bikbek ua, sabengtung lutang dangka sawmgiatin a khawng ua, huan, vakhu ek kab mun li-a khena mun khat dangka ngain a khawng hial uhi.


A ciya binde, waato kaŋ Ahab maa sanney din, kal a na nga bankaaray tooru-tooru, ka bufu daŋ nga gaahamo gaa, ka fay da ŋwaari, ka kani bufo ra. A soobay ka dira kayna-kayna. 	 Huan, Ahab in huai thu a jak in hichi ahi a, a puan abot kek a, sai-ip puan a silha, an a ngawl a, sai-ip puan ah a lum a, dawm takin a gamtangta.


Waato kaŋ a goono ga ye fu, a go ga goro nga torko ra ka annabi Isaya tira caw. 	 a pai lamin a kangtalaia tu kawmin jawlnei Isai laibu a simsim hi.


Zama boro laalo sinda suba hanno, I ga boro laalo fitilla wi mo. 	 Mi gilou adinga kipahman om lou ding ahi ngala: mi gilou khawnvak hek lupin a om ding.


Baa waato jirbey kaŋ ra Sawulu go bonkooni, nin no ka Israyla candi ka kond'a ka ye ka kand'a mo. Rabbi ni Irikoyo mo ne ni se: ‹Nin no g'ay jama Israyla kuru. Nin no ga ciya jine boro ay jama Israyla boŋ.› » 	 Tuma lamin, Saul mahmah kumpipa a hih laiin, Israel pi khiaa pi lut nang na hi a; TOUPA na Pathianin na kiangah, Israel ka mite na vak dinga, ka mite Israel tungah lal na hi ding hi, honchi a.


Woone yaŋ no ga ti borey kaŋ yaŋ fun Tel-Mela, da Tel-Harsa, da Kerub, da Addan, da Immer. Amma i si hin ka ngey kaayey windo, wala ngey kundey seeda cabe, hala ngey ya Israyla wane yaŋ no: 	 Huchiin hiaite Tel-melah, Tel-harsa, Cherub, Addan, leh Immer akipana paitoute ahi uh: himahleh a pipute inkote, a suan uh, Israel akipan ahi uhia chih a taklang theikei uh:


Araŋ ma te adduwa iri mo se, Irikoy ma fondo feeri iri se nga sanno se, hal iri ma Almasihu gundu ci kaŋ sabbay se no ay go kasu. 	 Hena ka omlouh pen kris thuguk tuh gen dingin Pathianin thu adia kong a honhonsak theihna dingin, kou leng honthum sak un,


A kande wura kawra fo mo kaŋ a tiŋa sekel way no, kaŋ to da tonyaŋ dugu. 	 Sekel sawm toh kima gik gimlima dim dangkaeng keu khat;


Zaari me-a-me i goono g'ay sanney siirandi. I fonguyaŋey kulu kaŋ i goono ga te ay boŋ ye laala do haray. 	 A kikhawm ua, a bu ua, ka khapte achiamteh ua, ka hinna hihmang tuma a ngak nak jiak un.


I ne a se: «Boro fo no k'iri kosaray ka ne iri se: ‹Wa bare ka ye bonkoono kaŋ n'araŋ donton din do. Araŋ ma ne a se: Rabbi ne: Zama Irikoy kulu si no Israyla ra se no ni donton i ma hã ni se Ekron tooro Baalzabula gaa, wala? Woodin sabbay se no ni si zumbu ni dima kaŋ ni kaaru din boŋ, amma sikka si ni ga bu no.› » 	 Huan, amau a kiangah, mikhat hong houpih dingin a honga, ka kiang uah, Pai unla, nou honsawlpa kumpipa kiangah kik nawnta unla, a kiangah, Toupa'n hichiin a chi: Israel gama pathian a om nawn louh jiakin hia Ekron kho pathian Baal-Zebub dong dinga na sawl? Huchiin lupnaa na kah tou na hong kumsuk nawn kei dinga, na si ngeingei ding, chiin, chiin, a chi ahi, a chi ua.


Amma da ni mwa gonda laru, kala ni gaahamo kulu ma to da kubay. Da binde, kaaro kaŋ go ni do din ya kubay no, man gaa kuba din himandi! 	 Na mit a siat le tuh na sapum a pumin a mial khin vek ding. Huchiin na sunga vak tuh mial hileh, mial hina tel inchia.


Zama Suriya laabo boŋo ga ti Damaskos kwaara, Damaskos mo, a boŋo ga ti Rezin. Hala jiiri waydu cindi gu, Kulu Ifraymu ga ceeri-ceeri hal a ma ciya manti jama no koyne. 	 Suria lutang Damsaka ahi a, Damsaka lutang Rezin leh lah ahi ngala: kum sawmguk leh kum nga man maiin Ephraim chi chih tuaklouha om dingin suksiat vekin a om ding:


Za kaŋ tugante no a go fundikooni kulu se, Daabante mo no a go beene curey se. 	 Mihing tengteng mit akipana sel ahi chih leh, huihkhua a vasate akipan sitsa a om ahi chih theiin.


Woodin sabbay se, ya Bonkoono Agariba, ay mana wangu ka beene bangayyaŋo gana, 	 Huaijiakin, kumpipa Agrippa aw, vana mi kilak ka sel kei hi,


Araŋ ma gallo kaŋ ra ay konda araŋ ka daŋ tamtaray din baani ceeci, araŋ ma adduwa te Rabbi gaa a se, zama a baano ra no araŋ ga du araŋ wano. 	 Sal dia ka hontansakna khopi hoihna ding zong unla, TOUPA kiang ah ngetsak un: amah hoihna ah nou leng hoihna na mu sin ngal ua,


A na Zedeciya moy looti. Babila bonkoono n'a haw da guuru-say sisiriyaŋ ka kond'a Babila. Noodin a n'a daŋ kasu windo ra kal a buuyaŋo hane. 	 Huan, Zedekia mit a khelkhiak saka, Babulon ah a paipihtaa; a sih ni tanin tan in ah a koih hi.


Zama Irikoy ga salaŋ sorro folloŋ, Oho, hala sorro hinka zaati, Amma boro kulu si ga saal a. 	 Pathianin lah khatvei a gena, ahi, nihvei, mihingin limsak kei mahleh.


Alfaga beerey kand'a kalima nda hari boobo. 	 Huan, siampu lianten thu tampiin a hek ua.


Ay ne Rabbi se: «Nin no ga ti ay Koyo. Ay sinda booriyaŋ fo kala nin.» 	 TOUPA kiangah. Nang tuh ka TOUPA na hi a; Nang loungal hoihna himhim ka neikei.


Selomot wo nda nga nya-izey no ga haggoy da sarti nooyaŋ arzakey kulu, wo kaŋ yaŋ bonkoono Dawda, da kaayey windey jine borey, da zambaryaŋ jine borey, da zanguyaŋ jine borey, da wongu nyaŋey fay waani Rabbi se. 	 Selomot leh a unaute bel kumpipa David leh a inkote uh pipen sepaih sang heutute leh ja heutute leh sepaih pawl heututen a hihsiangthousa uh, thil siangthou koihkhawmna in tengteng kemte ahi uhi.


Irikoy binde tun k'a naŋ, noodin kaŋ a salaŋ d'a. 	 Huan, Pathianin amah a houpih na mun a kipan in Jakob a paitouh santa.


Amma hayo wo ay n'i lordi nd'a, ay ne i se: Wa hanga jeeri ka maa ay jinda. Ay mo, ay ga ciya araŋ Irikoyo, araŋ mo ma ciya ay jama. Araŋ ma dira mo fondey kulu kaŋ ay g'araŋ lordi nd'a ra, zama araŋ ma goro baani. 	 Ka aw ngaikhia unla, na Pathian uh ka hi dinga, nou leng ka mite na hi ding uh; na hoih theihna ding un na omdan ding uh ka honhilh tengteng jui un, chiin thu ka pe jaw hi.


Rabbi ga ni sarjilla gaabikoono salle Sihiyona ra ka ne: «Ni ma koytaray ŋwa ni ibarey game ra.» 	 TOUPAN na hatna chiang Zion tang akipanin a sawlkhe ding: nang nangmah doute lakah vaihawmin.


Ya jama kaŋ go Sihiyona ra, gorokoy kaŋ go Urusalima ra, araŋ si ye ka hẽ koyne. Haciika Rabbi ga gomni te ni se d'a maa ni hẽeno jinda. D'a maa mo, a ga tu ni se. 	 Mite lah Jerusalema Zion ah a omsin ngal ua; na kap nawn kei ding uh; na kahna husa uah aman a hon hehpih mahmah ding a; a jak takin a hon dawng ding hi.


Aser ra mo i gonda boro zambar waytaaci kaŋ yaŋ ga fatta wongu marga banda, ka daaga sinji. 	 Huan Aser akipan, sepaih pawla kuan khe thei, kidouna a thupe thei, sing li.


Fundi kaŋ lamba woodin yaŋ dumi gaa, i g'a lasaabu kaŋ a ga ziibi kala wiciri kambu. A ma si ŋwa hari hanney gaa kala nd'a nyumay da hari. 	 Huchibang khoihmi jaw nitak lam tanin a nin dinga, huan, a kisil keileh thil siangthoute laka anek louh ding ahi.


Merari izey goyo kaŋ i ga haggoy ga ti: Irikoy nangora kataakey, d'a bundu-gaarey, d'a bonjarey, d'a dabey, d'a taasey kulu, da hay kulu kaŋ i ga goy d'a. 	 Merari tapate kep dinga sehte biakbuk khuam lepkhawm bang, bang kal te, a khuamte, a kingakna khukkuakte, a vanzat tengteng, nasepna vanzat tengteng ahi uh;


Zama Yesu jin ka ne a se: «Nin follay laalo, ma fun bora din banda.» 	 Jesun, a kiang ah, Nang, dawi ninpa, huai mi sunga kipanin pawt in, a nachita ngala.


A tu ka ne i se: «May no ga ti ay nya nd'ay nya izey?» 	 Huan, aman a kianguah, Ka nu leh ka samgampate kuate ahi ua? chiin a dawnga


Gaa no Rabbi malayka tu ka ne: «Ya Rabbi Kundeykoyo, waatifo no ni ga Urusalima* da Yahudiya* birney naŋ suuji si, kaŋ jiiri wayya din kulu ni goono ga futu i gaa?» 	 Huan TOUPA angelin a dawng a, Aw sepaihte TOUPA, hiai kum sawmsagih na heh khum, Jerusalem tung leh Juda khopite tungah bangtan chitna neilou ding na hia? chiin.


Nga no ga ti talibo din kaŋ goono ga hayey din seeda, a na hayey din hantum mo. Iri ga bay mo kaŋ a seeda ya cimi no. 	 Huai nungjui tuh hiai thu theisakpa leh gelhpa ahi; huan a thu theihsak a dik chih I thei uhi.Huan, hiaite lou Jesu thilhih a dang tampi a om lai; huaite gelh siang vek ding hi leh, laibu gelh ding tengteng khovel ah leng tain ka gingta kei hi.


Woodin se no Irikoy n'ay daŋ ay ma ciya waazuko da diya, dumi* cindey se dondonandiko cimi nda cimbeeri ra. (Ay go ga cimi ci, ay si taari bo.) 	 Hiai hihding a tangkoupihpa ding leh sawltaka seh ka hi (thu taktak ka gen, ka juai kei); ginna leh thutak a Jentelte hilhpa a seh ka hi.


Nga mo, waato kaŋ a kaa noodin, a di Irikoy gomno mo, kal a farhã. A n'i kulu yaamar ka ne i ma lamba Rabbi gaa da anniya. 	 Huan, amah a vatunga, Pathian hehpihdan a muhin a kipak mahmah hi, phatuamngai takin Toupa tuh len gige dingin a vek un a hasuanta hi.


Kala day, araŋ ma si tunanda Rabbi gaa, araŋ ma si humburu laabo din borey mo, zama i ga ciya iri se ŋwaari hari. I kosara dira k'i naŋ, Rabbi mo go iri banda. Araŋ ma si humbur'ey.» 	 TOUPA tungah hel kei phot leu chin, huai gama mite leng lau samkei un, I an ding uh ahi mai ua, a kihumbitna uh bangmah ahi kei; TOUPA I kiang uah a om hi, amau kihta kei un, chiin a gen uh.


A binde n'araŋ Biya ra baakasina baaru dede iri se. 	 Aman tuh Khaa na itna uh a honhilh hi.


Kal a ciya daaga sinjiyaŋo hane, i mana takuba wala yaaji gar boro fo kulu se kaŋ yaŋ go Sawulu nda Yonata banda. Amma Sawulu nda nga izo Yonata, ngey wo gonda. 	 Huchiin a kidou ni un Saula leh Jonathan kiang mi omte namsau hiam, tei hiam nei himhim a om kei ua; Saula leh a tapa Jonathanin bel a nei uh.Huan, Philistia galvil sepaihte Mikmas kuam ah a pai kheta uh.


Za Arower kaŋ go Arnon gooro me, da za kwaara din kaŋ go gooro ra mo, ka koy hala Jileyad, iri mana kwaara fo gar kaŋ mongo iri se. Zama Rabbi iri Irikoyo n'i kulu nooyandi iri se. 	 Arnon guam a om Aroer a kipan leh guam a kho om a kipan a Gilead pha in ei ding in kho sang lua a om het kei mai hi, TOUPA i Pathian in a hon pe vek ahi:Amon suante gam kia na naih kei uhi, Jabok lui khat lam gei tengteng leh tang gam a khuate leh TOUPA i Pathian in a hon khamna peuhmahte toh.


Ay diyaŋ gaa, borey kaŋ yaŋ ga laala fansi ka fari soola, Da borey kaŋ yaŋ ga taabi duma, I ga haŋ kaŋ i duma din wi heemar. 	 Kei muh danin, thulimlouhna leilette ahi ua, buaina tuha, huaimah atte.


Rabbi ne Musa se: «Sohõ no ni ga di haŋ kaŋ ay ga te Firawna se, zama kambe gaabi do no a g'i taŋ. Gaabi-nda-gaabi mo no a g'i gaaray d'a nga laabo ra.» 	 Huchiin TOUPA'n Mosi kiangah, Tuin Pharo kianga bang ahia kahih ding na mu ding: khut thahat in amaute a paisak dinga, khut thahat in amaute a gama kipanin a hawlkhia ding ahi ngala, a chi a.


A na Israyla bonkooney fonda gana sanda mate kaŋ cine Ahab dumo te, zama a na Ahab ize hiiji, a na goy laalo te mo Rabbi diyaŋ gaa. 	 Ahab inkote bangin, Israel kumpipate lampi tot a tawna; Ahab tanu jiin a nei hi; huchiin Toupa mitmuhin thil hoihlou pi a hihsek hi.


A n'a goobey mo te da jitti bundu k'i daabu nda wura. 	 Huchi in singgi sing in chiangte a bawl a, huaite dangka-eng in a luan hi.Huchi in nilhtheih thau siangthou, gimlim namtui siangthou, damdawi mi hih bang in, a bawl.


Amma a teelo d'a cey, bora ma jin k'i nyun nda hari. Woodin banda alfaga* m'a kulu ton feema ra. Sargay summaare kaŋ i ga ton no kaŋ i ga salle danji gaa. A hawo ga kaan Rabbi se. 	 A sungkuate leh a khete bel tui in a sil ding: siampu in TOUPA a ding gimlim tak, mei a lat haltum thillat ding in a pum in maitam ah a hal ding ahi.


Ni ma lubban* hanno daŋ sasare kulu gaa. I ga bara buuru kaŋ ga fongandiyaŋ te, danga sargay kaŋ i ga te Rabbi se danji ra cine. 	 Tanghou tunga, a vual nih ah begaw chim tak na koih dia, theihgigena, TOUPA adia meia thillat bang a honghihtheihna dingin.


Eli binde ne Samuwila se: «Ma koy ka kani. A ga ciya mo, d'a na ni ce, ni ma ne: ‹Ya Rabbi, salaŋ, zama ni tamo goono ga maa.› » Samuwila binde koy ka kani nga nango ra. 	 Huaijiakin Eliin Samuel kiangah, Pai inla, va lum nawn inla, a honsap nawn leh, TOUPA, thugenin, na sikhain a ngaikhia hi, na chi ding hi, a chi a. Huchiin Samuel a paita a, a munah a valum nawn hi.


A yaajey no ni na wongaarey boŋey hay d'a, I kaa sanda alma haw cine zama ngey m'iri say-say. I farhã hari ga hima ngey kaŋ ga alfukaarey ŋwa tuguray ra. 	 A galhatte lutang amah chiangte ngeiin na suna; kei hondalh sak dingin pingpei bangin a hongpai uh; nuam a sakna uh gentheite a guka ne khin ding bangin ahi.


Zama iri bay kaŋ asariya* ya Biya Hanno wane no, amma ay wo bine ibaay laaley banda no ay go, neerante zunubi dabaro se. 	 Dan tuh khalam thil ahi chih i thei ngal ua, kei bel sami khelhna a khotsa ka hi.


Afooyaŋ mo kaŋ laabu hanno ra. I te albarka mo, afo no zangu, afo waydu, afo mo waranza. 	 Huan, a khen lei hoihah a kia a. Khenkhat a leh ja bang, khenkhat a leh sawmguk bang, khenkhat a leh sawm thum bangin a honggah a.


Amma Abimelek mana jin ka maan a gaa bo. A ne: «Ya ay Koyo, ni ga kunda adilante wi? 	 Abimelekin bel, a kithuahpih nai tadih keia; huchiin, Toupa, chi diktatte leng na hihlum sin ahia?


Araŋ ma kookari ka goro nda baani. Wa laakal d'araŋ boŋ muraadey, ka goy d'araŋ kambey mate kaŋ cine iri n'araŋ no lordi. 	 Kamsiam deuha om leh, noumau na chiat limsak leh, thu ka honpiak bang ua na khut ua sep ngei na tupna ding un;


Amma nin kaŋ ga ne ni ya Yahudance no, ni goono ga jeeri asariya gaa, ni goono ga fooma kaŋ ni ga Irikoy bay, 	 Himahleh, nang Juda kichi na hi a, dan na muanga, Pathian na suanga,


Wa maa mo haŋ kaŋ Rabbi ga ci Zelofehad ize wayey boŋ. A ne: Naŋ i ma hiiji boro kaŋ i ga ba, amma i baabo kunda dumey se no i g'i hiijandi. 	 Zelophehad tanute tungtang thu a TOUPA'N thu a piak pen hichi in ahi, Hoih a saksak uh kitenpih uhen la, himahleh a pate uh nampih lak a mi ngei a kitenpih ding uh ahi, chi in,


Firawna binde donton ka hã. Kal i gar Israyla izey almaney, baa afolloŋ mana bu i ra. Amma Firawna bina sandi, a mana borey taŋ mo. 	 Huchiin Pharoin mi a sawla, ngaiin, Israel bawnghon lakah khat lel leng a si kei hi. Huan Pharo lungtang a khauha, mite a paisakta kei hi.


Amma Rabbi, nga kaŋ fun d'araŋ Misira laabo ra da dabari bambata da kambe sallanta, nga no araŋ ga humburu. Nga mo no araŋ ga sombu a se; a se mo no araŋ ga sargay te. 	 TOUPA, thilhihtheihna thupi tak leh ban jak hiala Aigupta gam akipana nou honpi khepa amah laudan na siam jawk dinguh ahi, amah chibai na buk ding uh ahi a, amah kianga na kithoih ding uh ahi;


Zama gaaham goojiyaŋ gonda albarka kayna, amma Irikoy fonda ganayaŋ gonda albarka hay kulu ra, zama a gonda alkawli fundi woone se da wo kaŋ ga kaa mo se. 	 Pumpi kithuzohna a hihleh a phatuam zeka; Pathian limsakna ichihleh khantawn in, hinna, tua omsa leh hong om nawn ding piak chiamna aneih jiakin thil tengteng ah a phatuam hi.


Yaa no Rabbi ci: alwaati woodin ra, i ga Yahuda bonkooney, d'i mayraykoyey, da alfagey, da annabey, da Urusalima ra gorokoy biriyey sambu k'i kaa ngey saarayey ra. 	 Huai hun chiangin, chih TOUPA thu pawt ahi: Juda kumpipate guh te, a heutute guhte, siampute guhte, jawlneite guhte, Jerusalema tengte guhte a han ua kipan a la khe ding ua;


Ni ma borey din sambu ka ni boŋ hanandi i banda. Ni ma bana i se, zama i ma ngey boŋey cabu. Zama boro kulu ma du ka bay kaŋ sanni kulu kaŋ boro fooyaŋ goono ga koy ci i se ni boŋ taari no! Amma i ga di kaŋ ni bumbo goono ga fonda gana ka haggoy da asariya. 	 huai mite piin la, a kiang uah kisiangsak sam inla, a sam uh a met theihna ding un amau din sum sengin; huchiin, mi tengtengin, mi kama na thu a jak teng uh; chihtak ahi kei chih a thei ding ua, nangmah mah Dan zomin kichian takin na om jaw chih a thei ding uhi.


Woodin sabbay se binde, ya araŋ donda-caray koyey, Araŋ kaŋ goono ga jama kaŋ go Urusalima ra may. Wa maa Rabbi sanno se. 	 Huaijiakin, mi muhsithatte aw, hiai mite, Jerusalem khuaa omte, vaihawmsakte aw, TOUPA thu ja un:


Haya wo kaŋ sinji waato, sohõ i n'a kaa koonu, I n'a ku ka dira nd'a. A koŋŋey go ga hẽ sanda koloŋayyaŋ, I goono ga ngey gandey di _bine saray sabbay se.__ 	 Nidang laia kipan Ninevi khua jaw dil bang ahi a; himahleh kuamah a kihei nawn kei uh.


Kulu nda yaadin manti nin no ga windo cina bo, kala ni izo kaŋ ga fun ni baso gaa, nga no ga windi cina ay maa sabbay se.› 	 Himahleh nang jaw in na lam kei ding: na tapa, na khala hongpawt khe dingin ka min dingin in a lam zo ding, a nachi hi.


Iri gonda mo alfaga bambata Irikoy windo boŋ. 	 Pathian inkuante tunga Siampu thupi tak ineih jiakin,


Ay dukur gumo laalakoyey kaŋ yaŋ ga fay da ni asariya sabbay se. 	 Lunghihlouhnain nakpi takin hon buak khumta a, mi gilousalou-na dan paisante jiakin.


Albarkante no boro kulu kaŋ mana di darayyaŋ hari ay do.» 	 Huan, kuapeuh ka tunga lunghihlouhna mu loutuh a hampha hi, a chi a, a dawnga.


Nga no ga ti boro kaŋ i hantum a boŋ ka ne: ‹Guna, ay g'ay diya donton ni jine, kaŋ ga ni fonda soola ni jine.› 	 En dih, ka thangkou na ma ah ka sawl ahi, aman na ma ah na lam a bawl ding, chi-a, a tanchin kigelh, hiai mipa ahi.


Ay mo, ay g'ay kamba salle ka Misira kar da ay dambara harey kulu, kaŋ ay ga te a ra. Woodin banda no a g'araŋ taŋ. 	 Huchiin, ka ban ka jak dinga, a lak ua ka hih ding ka thil lamdang te tengteng in Aigupta gam ka gawt ding: huan, huai nung chiangin a hon paisak ding hi.


Doonkoy jine bora Yedutun se. Dawda baytu fo no. 	 Ka hinna in Pathian kia a ngaka, amah akipan in ka hotdamna a hongpawt ding ahi.


Bora ne a se: «I jin ka tun neewo, zama ay maa i ga ne: ‹Iri ma koy Dotan.› » Kala Yusufu na nga beerey ce gana. A n'i gar Dotan. 	 Huan, miin, hiai akipana pawt hive un: Dothan ah I hoh ding uh, a chih uh ka ja, achia. Huan, Joseph in a ute a delh a, Dothan ah a vamu hi.


Woodin sabbay se, haŋ kaŋ Rabbi ci neeya: ‹Ni wando ga ciya kaaruwa kwaara wo ra. Ni izey arey da ni ize wayey, takuba g'i zeeri. Ni farey mo, i g'i fay-fay da korfo candiyaŋ. Nin bumbo mo, ni ga bu laabu fo kaŋ si hanan ra. Daahir no, i ga Israyla sambu nga laabo ra ka kond'a tamtaray.› » 	 Huaijiakin TOUPAN hchiin, Na ji khopi ah kijuaknu ahi dinga, na tapate, na tanute namsauin a puk ding ua, na gam tehna khauin a hawm ding ua; huan, nang ngei sianglou sungah na si dinga; pellouin Israel a gam akipan salin a pimang ding uh, a chi a, chiin a dawnga.


Yaadin gaa doŋ ay ga du yaamaryaŋ kayna baa sohõ. Oho, hal ay ma cilili dooro kaŋ si bakar din ra, Zama ay mana Koy Hanna sanney kakaw. 	 Huchiin lungmuanna ka nei lai mai dia; ahi, dawmlou natna ah ka kipak ding: Mi Siangthou thute lah ka kitheihmohbawl ngal kei a.


Zama yaa no Rabbi ci: Mantawey kaŋ yaŋ haggoy d'ay asibtey, I na muraadey kaŋ yaŋ ga kaan ay se suuban mo, I n'ay sappa di da gaabi -- 	 Ka khawlnite tanga, ka kipahpihlam thilte tela, ka thukhun pom kipmi chilgehte tungtang thu-ah lah Toupan hichiin a chi ngala:


Boro kaŋ na laakal kaa, Kal a cora ma gomni cabe a se, Hal a ma si fay da Hina-Kulu-Koyo humburkuma. 	 Bah dia mansaa om kiangah a lawmin Siamna a etsak ding ahi kei mo; huchilou-in Bangkimhihthei kihtakna a tawpsan ahi kei ding mo.


Zama ay borey na goy laalo hinka te: I n'ay furu, ay kaŋ ci hari-mo fundikooni. I na gullayaŋ cina ngey boŋ se, Gulla funo yaŋ kaŋ yaŋ si hari gaay. 	 Ka miten thil nih a hihkhial ngal ua, kei, hinna tuikhuk a honpai san ua, tuivungte a tou khia ua, tuiching, theilou ding.


Ay ga ni ciya kurmu duumi. Borey si goro ni galley ra koyne. Gaa no araŋ ga bay kaŋ ay no ga ti Rabbi. 	 Ka hon sugawp den dinga, na khopite luahin a omkei ding: huan kei TOUPA ka hi chih na thei ding.


Ayin, da Rimmon, da Eter, da Asan, birni taaci nooya da ngey kawyey, 	 Ain te, Rimon te, Ether te, Asan te: khopi li a khopel toh:


Guna, saajo furoyaŋo do no ay goono ga goro kayna hala sanni ma fun araŋ do ka kaa ka seeda ay se.» 	 Ngai in, kei zaw tanchin hongtheih sak ma siah uh gamdai a luikannate ah ka na om ding, a chi a.


«Ni di mate kaŋ cine Ahab goono ga nga boŋ kaynandi nd'a ya-cine ay jine? Za kaŋ a na nga boŋ kaynandi ay jine, ay si kande masiiba nga din jihaado ra. Kal a izo jihaadi ra no ay ga kande masiiba din a dumo boŋ.» 	 Ka ma a aki niamkhiak jiakin a damsung in thil hoihlou ka tungsak kei dinga, a tapa damsung in bel a inkote tungah thil hoih lou ka tungsak ding, chi in.


Ni ga fondo zeeno gana, Wo kaŋ boro laaley taamu, wala? 	 Mi giloute totsa lampi lui na kem ding hia?


A marga mo, sanda ngey kaŋ yaŋ i lasaabu i do, boro zambar waytaaci cindi fo da zangu gu no. 	 Huai sima omte, a pawlte tamdan, sing li leh sang khat leh za nga ahi uh:


Borey moydumey alhaalo goono ga seeda ka gaaba nda ngey boŋ. I go ga ngey zunubey cabe sanda Saduma cine, I siino g'a tugu. Kaari ngey! zama i na hasaraw te ngey boŋ se. 	 A mel latdanin amau a hek tawma; a khelhna uh Sodom bang takin a langsak ua, a im kei uh. Atung uh gik e! thilhoihlouin a kithuk tawm ngal ua.


Zama ni ma fayankayaŋ gaay, Ni meyo mo ma bayray haggoy. 	 Ngentelna na vom theihna, na mukten theihna a kep theih ding un.


Zaaro din ra mo ni ga ci ni izey se ka ne: ‹I ga woone te zama haya kaŋ Rabbi te ay se waato kaŋ ay fun Misira ra din sabbay se.› 	 Huai ni chiangin na tapa na ensak ding, Aigupta gama kipana ka hongpai khiak laia TOUPAN ka tunga huai a hih jiaka hiai hiha om ahi, chiin.


Isakar izey kunda marga jine bora mo ga ti Zuwar ize Natanel. 	 Isakarte heutu zuar tapa Nethanel ahi.


Sanda borey kaŋ yaŋ ga de ngey arzakey gaa, Ngey kaŋ yaŋ ga fooma ngey duure baayaŋ sabbay se. 	 Kuamah in a unau leng a tan theikei hial ding uh, Pathian kiangah tatna leng a piaksak thei sam kei ding uhi.


A ne i se: «Yaadin no Irikoy koytara ga bara sanda boro kaŋ ga gurayzey say laabo ra. 	 Huan, a mahmahin, Pathian gam tuh min leia chi a tuh bang ahi.


Borey kaŋ yaŋ ga humburu Rabbi ma ne: «A baakasinay suujo ga tondo hal abada.» 	 A chitna tuh khantawnin a om ding chih, TOUPA kihtaten gen uhen.


A ciya binde, waato kaŋ Yakuba di Laban ize Rahila, da nga nya arme Laban feejey, kala Yakuba maan ka tondo zumandi ka kaa dayo me gaa. A na nga nya arme Laban feejey haŋandi. 	 Huan, hichi ahi a, Jakobin a nu sanggampa Laban tanu Rakil leh a nu sanggampa Laban belam hon a muhin Jakobin a vanaih a, tuileh kong akipan suang a khuk suana, a nu sanggampa belamte tui a dawnsak hi.


Amma, ay baakoy, iri na hayey kaŋ ga bisa yaadin daahirandi araŋ ciine ra, kaŋ yaŋ ga ti faaba wane, baa kaŋ iri goono ga salaŋ yaadin. 	 Himahleh, deihtakte aw, huchibang thu gen mahleng zong, nou jaw huchibang thil sanga thil hoihjaw, hotdamna jui thilte, nein a hih uh ka um uhi.


Selub, Suwa nya-ize mo na Mehir hay, Eston baaba no. 	 Huan Kelub Suha sanggampan, Eston pa, Mehir a suanga.


Ni g'i kunkuni danga alkuba cine, Ni g'i barmay mo danga bankaaray cine. Amma nin wo, ni si bare, ni jiirey mo sinda me.» 	 Puan bang in na zial ding in, puansilh bang lellelin, huan, a hong lamdang ta dia; nang bel na ngeingei nilouh hi, na kumte leng amang kei ding hi, chiin.


Saajawko kulu mo ma ciya wayboro folloŋ kurnye. I ma waani ka ngey izey da ngey windey dabari hal a ma boori. 	 Saptuam upate tuh ji khat nei a tate uleh amau insung vaihawm navak tak a hih mi hi uhen.


A na gaabi cabe nda nga kamba. A na borey kaŋ gonda boŋbeeray ngey biney saawarey ra din say-say. 	 A banin a tha hatdan a ensaka, mi kisatheite tuh a lungtang gelna a hihdalhta.


Ay ga ni bare mo, ya darb'ize daŋ ni garbey ra, ya ni kaa taray, nin da ni wongu marga kulu, bari da nga kaarukwa, i kulu ga daabu nda lifidi nda nga wongu jinayey, jama boobo kaŋ gonda koray beeri da koray kayna, i kulu goniyaŋ no takuba foobuyaŋ gaa. 	 Ka honlehngat sak dinga, na haijekah ngakuaiin ka honkuai dinga, ka honkhai khe ding; na sepaih hon tengteng, sakol leh a tungtuang mite, galvan buchinga kithuam tengteng, pawl thupi tak, lum lian leh lum neu zanga namsau tawi chiatte tohin.


Dawda ne Sawulu se koyne: «Ifo se no ni ga maa borey sanni kaŋ yaŋ ga ne: ‹A go, Dawda goono ga ceeci nga ma hasaraw te ni se?› 	 Ngai in, tuniin TOUPAN kokhuk ah ka khut ah nang a honpia chih na mit mahmahin na mu a; himahleh ka honhawi hi; ka toupa tungah ka khut himhim ka zang kei ding, TOUPA sathau nilh ahi ngala, ka chi a.


}waaro kaŋ ni ga ŋwa din mo, neesiyaŋ boŋ no a ga te: kilo farsimi taacante tiŋay zaari kulu, alwaati ka kaa alwaati no ni g'a ŋwa. 	 Na ann nek ding teh vek ding ahi, nikhatin shekel sawmnih ahi ding ahi: hunbi nei takin na ne ding hi.


Waato kaŋ cine Hezeciya da mayraykoyey kaa, i di citiley. I na Rabbi maa da nga borey Israyla mo sifa. 	 Huan, Hezekia leh a miliante un koihkhawm a muh uleh TOUPA leh a mi Israelte a phat uhi.


A ye ka ne ay se: Ma annabitaray te biriyey wo boŋ ka ne i se: «Ya araŋ biri kogey, wa maa Rabbi sanno!» 	 Huan aman ka kiang ah, thu gen inla, a kiang uah, Aw, nou guh keu te aw, TOUPA thu ngai un.


A go beene, a donton k'ay sambu, A n'ay candi ka kaa hari-yaa* bambatey ra. 	 Kei galhat tak lakah honhumbita, honhote lakah leng; kei dingin a hat lojen ngal ua;


Ay Bulos, ay ya kas'ize no Almasihu Yesu se. In da Timotiyos, iri nya-izo, iri go ga ni fo, nin Filimon, kaŋ iri ga ba gumo, kaŋ ga ti iri goy hangasino mo. 	 Paula, Kris Jesu hentapa leh, I unaupa Timothi in. Ka deihtak leh ka sepgimpih uh Philemon kiang ah,


Amma diya cindey, ay mana di ey, kala Yakuba, Rabbi nya izo. 	 Sawltak dangte bel Toupa unau Jakob kia loungal, kuamah ka mu kei hi.


Ni ne mo: ‹Ay ga ciya wayboro bonkooni hal abada!› Hala ni mana muraadey wo daŋ ni bina ra, Ni mana fongu mo mate kaŋ i ga kokor d'a. 	 Huan, Kei khantawnin lalnu dingin ka om ding, na chi a: huchiin huai thilte lah na lungsimin na ngaihtuah keia, a tawpna ding lah na theigige sam kei hi.


Day araŋ sinda carmay baa kayna no, hal araŋ kaŋ sintin Biya ra, sohõ araŋ goono ga ceeci araŋ ma koy jina ka toonandi araŋ boŋ gaabi ra no? 	 Hichitelin na hai umaw? Khaa pan khinta ngalin, sain na khin ding ua hia?


Sohõ binde, ay g'araŋ ŋwaaray, wa ze ay se da Rabbi maa. Za kaŋ ay na gomni te araŋ se, araŋ mo ma gomni te ay baaba windo se. W'ay no alaama cimikoy, 	 Huchiin tun na tunguah ka honhehpihdan ka nakilangsakta hi, nou leng ka pa inkote tungah na hehpihna uh honkilangsak sam unla,


Kala Yowab ye ganda nga moyduma boŋ ka sombu ka bonkoono sifa. Yowab ye ka ne: «Hunkuna ay, ni tamo bay kaŋ ay du gaakuri ni jine, ya koyo ay bonkoono, za kaŋ bonkoono goy nga tamo ŋwaara boŋ.» 	 Huan, Joab bel mai a lei si in a khupboh a, chibai a buk a, kumpipa a vualzawl a: huan, Joab in, Toupa ka kumpipa aw, toupa'n a sikha ngetna a lohchinsak ziak in tuni in na sikha in na mit ka tung chih ka natheita hi, a chi a.


Hano kaŋ hane ay na ni ce, Ni maan, ni ne ay ma si humburu. 	 Nang ka honsap niin nong pai naia: Lau ken, na chi hi.


Firawna ne Yakuba se: «Ni fundo jirbey jiiri marge no?» 	 Huan, Pharo in Jakob kiangah, kum bangzah na hita a? Achia.


Doonkoy jine bora se. Dawda wane no. 	 TOUPA aw, bangtan ahia non mangngilh nilouhlouh ding? Bangtan ahia kei akipana na mai na sel ding?


Rabbi na Saharatu kunfa mo, danga mate kaŋ a ci. Rabbi te Saharatu se mate kaŋ a ne nga ga te. 	 Huan, Toupan a gensa bangin Sara a veha, Toupan a gensa bangin Sara tungah leng a hihsaka.


A sabbay se ay goono ga kookari waati kulu ya goro nda bine lasaabu hanno kaŋ sinda taali Irikoy jine, hala nda borey mo do. 	 Tua jiakin Pathian lamah leh mihing lamah leng lungsim gilou lou mahmah neih nilouhlouh ka tum nak hi.


Woodin sabbay se borey goono ga ceeci ngey m'a di, amma boro kulu mana nga kambe dake a gaa, zama a alwaato mana to jina. 	 Huchiin, amah tuh mat a tumta ua, himahleh a hun a tun nai louh jiakin kuamahin a khoih kei uhi.


Dandi kambe haray kambo, zambar taaci nda zangu gu no neesiyaŋ boŋ, da nga me hinza: Simeyon me fo, Isakar me fo, Zabluna me fo. 	 Huan sim lampang tong sang li leh za nga ah kongpi thum: Simeon kongpi khat, Issakar kongpi khat, Zebulun kongpi khat ahi ding;


Uzza ize Simeya, Simeya ize Haggaya, Haggaya ize Asaya. 	 Sime a tapa, Haggi a tapa, Asai a tapa.


Boŋ kosu ka windi du Gaza, Askelon mo ciya kurmu. Ya gooro ra jara kaŋ cindi, Waati fo no ni ga fay da ni boŋo kortu-kortu yaŋo? 	 Gaza mite lu a honggiau ta, Askelon a chimit taa, a gam phaizanga teng laite; bangtan ki-at ding na hia?


Jinayey kaŋ a baabo fay waani, da jinay kaŋ nga bumbo fay waani, wura nda nzarfu taasayaŋ, a kand'ey Rabbi windo ra. 	 Huan, a pan thil a nalatsate leh, a mah mahin analatsa, dangkachi te, dangkaeng te, tuiumbelsuan te Toupa inah a la lut hi.


Ma fongu mate kaŋ Rabbi te Maryama se fonda ra, waato kaŋ araŋ go ga kaa ka fun Misira. 	 Aigupta gam akipan na hongpawtna lampi un TOUPA na Pathian un Miriam tunga a hihdan theigige un.


Oho, i na ngey biney ciya sanda tondi daari zama ngey ma si maa asariya*, wala mo sanney kaŋ Rabbi na nga Biya donton d'ey annabey kaŋ yaŋ go no za doŋ meyey ra. Woodin sabbay se no futay korno da cimi kaa ka fun Rabbi Kundeykoyo do. 	 A hi, suang tak bangin a lungtang uh a bawl ua, huchikeileh dan a za kha ding ua, jawlnei masate khuta a Khaa sepaiht TOUPAN a thu khakte a za kha ding uh; huaijiakin sepaihte TOUPA a kipan nakpia hehna a hongtunga.


Irikoy ne: «Harey ma fundikooni boobo hay kaŋ ga yooje, wo kaŋ yaŋ gonda fundi. Curayzey mo ma deesi beene batama ra ndunnya se beene.» 	 Huan, Pathianin, tuiten thilsiam tangthei henna neite tampi pawtsak uhenla, vasate leng van vansin hawm heuhou ah, leitungah leng uhen, a chi hi.


Alkawlo kaŋ a sambu Ibrahim se, Da zeyaŋo kaŋ a ze d'a Isaka se, 	 Abraham kianga a thukhun leh, Isaak kianga a kichiamna ngei;


Hala hõ mo, zama Waazukwa gonda laakal, kal a soobay ka borey dondonandi bayray. A na yaasay boobo fongu k'i ceeci k'i soola mo. 	 Mipil thute sutnazum bang ahi a, hoihtaka khetkip sikilhna te bang tuh Belamchingpa khat thugen lakkhawm piakte ahi.


Kala Musa salaŋ Israyla izey se. Ngey mo na bora kaŋ sobe din kaa gata banda k'a catu-catu nda tondiyaŋ _kal a bu__. Israyla izey binde te mate kaŋ Rabbi na Musa lordi nd'a. 	 Huchiin Mosiin Israel suante a houpiha, hamse loupa pen dainawl ah a pi khia ua, suangin a deng uh, Israel suanten TOUPAN Mosi thu a piak bangin a hihta uh.


Amma manti yaadin no a ga miila bo, Manti mo yaadin no a bina ga miila, Amma a bina go no nda halaciyaŋ miila, Nga ma dumi boobo alandaaba, manti sasabanteyaŋ bo. 	 Himahleh aman huchibang a tup ahi keia, huchibang jaw a lungsimin leng a ngaihtuah sam kei; nam tam petmaha tam hihsiat leh hihmanthat ahi, lungsima a neih jawk.


Baa woone yaŋ mo harta duvan se. Baji se mo i tatanji. Za alfagey ka koy annabey, i kulu harta baji sabbay se. Duvan n'i gon, i tatanji baji sabbay se, Kaŋ i goono ga annabitaray te, i goono ga harta. I goono ga diibi-diiba te ciiti dumbuyaŋ ra. 	 Himahleh huaite leng uain jiakin a kipek a kipek ua, ju jiakin a hoihoi ua: siampute leh jawlneite lah ju jiakin a kipek pek ua, uain valh khitin a om ua, ju jiakin a hoihoi ua: kilakna thu-ah a kipekpek ua, vaihawmna thu-ah a hoihoi uh.


A dumey mo, ngey kaŋ yaŋ i hantum asuli lasaabuyaŋ tira ra i almayaaley boŋ d'i zamaney boŋ, ngey neeya: i jine bora Yeyel, boro kaŋ ga dak'a gaa Zakariya, 	 Huan a khangthute uh khangthusutna a kisim laia a inkuankuan ua a unaute; hausapa, Jeiel, Zekaria,


Oho, a ga leema jaraw beeri dake hirriyaŋ kaso boŋ, A ga nga maliyaŋ buro daaru. 	 A hi, meipi nawnna a posaka; a khophia meipi a phalhsak hi:


Araŋ ma si ciiti, zama i ma si koy ka ciiti araŋ se. 	 Hawmsak kei un, hawmsak na hih louhna ding un.


da yaaziyaŋ, da ji fitilla kaariyaŋ se, da tuusuyaŋ se, da dugu haw kaano mo se. 	 Namtui, khawnvak a dia, thau nilh theih leh, gimlim toh,


Lawitey ra mo i gonda Semaya Hassub ize, Azrikam ize, Hasabiya ize, Merari izey do haray. 	 Huan Levi mite ah; Hashub tapa, Azrikam tapa, Hasabia tapa, Morari tapate ah;


Dawda nda Israyla kulu go ga farhã cabe Irikoy jine da ngey hina me. I go ga doon, i go ga moolo kayney da moolo beerey kar, da can-caŋey, da guurey kaŋ i ga kar, da hilliyaŋ mo. 	 Huchiin David leh Israel tengteng Pathian maah a hatna tengteng un late, kaihgingte, pekgingguisawmmneite, khuangtate, dakkhutbette leh pengkulte ngei toh lopna bawlin om uh.


Susuba ra Balaam tu Balak koyey se ka ne: «Wa ye araŋ laabo ra, zama Rabbi mana yadda ay ma koy araŋ banda.» 	 Huchi in Balaam a lak uah a thou a, Balak mi liante kiang ah, Na gam uah painawn ta un: TOUPA'N na kiang ua hoh ding a pawt a phal kei hi, a chi a.


A go mo, waato kaŋ Bitros goono ga gana kawyey kulu ra, kal a kaa hanantey do kaŋ yaŋ goono ga goro Lidda. 	 Huan, Peterin khokim a tot vialvial kawmin, Lidda khua a mi siangthou omte kiangah leng a hoh suk a.


Yasuwa binde te danga mate kaŋ Musa ci nga se ka wongu nda Amalek. Musa nda Haruna nda Hur kaaru tudo yolla gaa. 	 Huchibangin Mosiin a kianga a genbangin Joshuain a hiha, Amalek a dou ua: Mosi, Aron leh Hur tang vum ah a hoh touta uh.


«Wa hanga jeeri nda himma ka maa ay sanno, Woone mo ma ciya araŋ suurandiyaŋ hari. 	 Ka thugen hoihtakin ngaikhia unla, hiai na khamuanna thu uh hihen.


Barak mo na Naftali da Zabluna ce i ma margu Kedes. Kala boro zambar way n'a gana. Debora mo kaaru ka koy a banda. 	 Huan, Barakin Zebulunte leh Naphtalite Kedes ah a thukhak khawma; mi sing khat amah toh a hoh tou ua: huan, Debora leng a kiang uah a hoh tou sam hi.


Dawda n'i kuru mo nga bine cimi toonante boŋ, A n'i candi nda nga kamba gonitara. 	 Huchiin aman a lungtang uh hoihna bangjelin amaute a vaka; khut siamin a pita hi.


Yowab binde furo windo ra bonkoono do ka ne: «Hunkuna ni na ni tamey kulu haawandi, ngey kaŋ yaŋ na ni fundo, da ni ize arey, da ni ize wayey, da ni wandey da ni wahayey fundey mo faaba. 	 Huan, Joab in ah kumpipa kiang ah a lut a, Na hinna te, na tapate leh na tanute hinna leh na zite leh na meite hinna humbitmite tuni in zum tak in na bawlta ve;


Waati kaŋ wayboro go hay-zaŋay ra, a bine ga sara zama a saaya to, amma waati kaŋ a na ize hay, a si fongu nda taabo koyne farhã sabbay se, zama a na ize hay ndunnya ra. 	 Numeiin nau a veiin a lungkham naka, a hun a tuntak jiakin; himahleh, nau a suah takin a lunggimna a thei nawnta kei hi, khovela mihing hongpiang a kipah jiakin.


Faadancey binde futu Irimiya gaa. I n'a kar k'a daŋ kasu, hantumkwa Yonata windo ra, zama i na noodin ciya kasu windi. 	 Huan heutute Jeremia tungah a heh mahmah ua, a sat ua, laigelhmi Jonathan in ah a tangsak ua; huai lah tanna in dia a zat him uh ahi.


Alwaati woodin ra no i ga ne Urusalima se Rabbi Koytaray Karga. Ndunnya dumey kulu mo ga margu ka koy a do Rabbi maa gaa, i ma koy Urusalima. I si ye ka ngey bine sanday laala din gana koyne. 	 Huai nungin Jerusamem bel TOUPA mangtutphah a chi ding ua, huaiah nam tengteng TOUPA minin Jerusalem ah a hongpai khawm ding uh: a lungtang gilou khauhna uh bangin a paita kei ding uh.


Haciika, sanda mate kaŋ ay jin ka ze d'a ni se Rabbi, Israyla Irikoyo boŋ, kaŋ ay ne: ‹Haciika ni izo Suleymanu no ga te bonkooni ay banda, nga mo no ga goro ay karga boŋ ay nango ra.› Yaadin cine no ay ga te hunkuna, kaŋ sinda sikka.» 	 Na kianga Toupa Israel te Pathian min loua, na tapa Solomon ka nungin a hong lal ngeingei ding, ka sikin ka laltutphah ah a hongtu sin hi, chia ka kichiam bangbangin, tuniin leng ka hih ding, achia.


Alfagey kaŋ yaŋ go ga Rabbi sappa sundurko sambu kay Urdun bindo ra laabu koga boŋ. Israyla kulu mo daŋandi ka bisa laabu koga boŋ, kala jama kulu na Urdun daŋandi, pat! 	 Huan, TOUPA thukhun bawm jawng siampute Jordan lui laiah, lei hulah a ding ua, huan, mipite tengtengin Jordan lui a galkah vek uhi.


Amma i gartu, i goono ga humburu gumo. I ho hala biya no ngey goono ga di. 	 Himahleh, mulkimhuai a sa mahmah ua, a lau ua, sikha mu hiin a kingaihtuah ua.


Za kaŋ Irimiya mana tu a se, Nebuzaradan ye ka ne koyne: «Wala da ni ga ba, kaa day ka ye Gedaliya Ahikam izo, Safan ize do, nga kaŋ Babila bonkoono daŋ a ma Yahuda galley may. Ni ma goro a banda jama ra. Wala mo ni ma koy nangu kulu kaŋ koyyaŋ ga saba ni diyaŋ gaa.» Batukoy koyo na Irimiya no hindoonay da gomni fo, gaa no a n'a sallama. 	 A kik main aman, Juda khopite tunga ukpi dia Babulon kumpipan a bawl Shaphan tapa, Ahikam tapa Gedelia kiangah kik inla, mite lakah a kiangah om in, ahihkeilah hoh pha na saksakna ah hoh mai in, achia.


Amma sanno din ra, araŋ mana Rabbi araŋ Irikoyo cimandi. 	 Himahleh hiai thil ah TOUPA na Pathian uh na gingta kei uh,


I tun Zalmon ka koy zumbu Punon. 	 Huan, Zalmon a kipan a pawt ua, Punon ah giahbuk a sat ua.


A ma s'a bare, a ma s'a barmay mo, sanda ilaalo fo ihanno gurbi ra, wala ihanno fo ilaalo nangu ra. D'a na alman fo barmay da afo baa kayna, kala nga nda wo kaŋ i barmay din, ihinka kulu ga hanan. 	 A hih lamdang ding ahi kei, a sia a phain, a sia a hoih khen ding ahi sam kei: gan gan maha a khen teitei leh a nihin a khenna toh thil siangthou ahi ding ahi.


Ay Irikoyo ne: Laakal kanay si no laalakoyey se. 	 Ka Pathianin, Mi thulimloute adingin muanna himhim a om kei, a chi.


Ay gonda hawyaŋ da farkayyaŋ, da kuruyaŋ da tamyaŋ, alboro nda wayboro. Ay mo donton zama ay ma ci ay jine bora se, a ma naŋ ay ma du gaakuri nga do.› » 	 Bawngtalte, sabengtung leh belamte, sikhapa leh sikhanute khawng ka neia; hichiin na hehpihna ka muh theihna dingin ka toupa hilh dingin mi ka honsawl ahi, a chi a, chiin, amau thu a pia hi.


Cindey kaŋ i say karjey ra, ngey ga ti borey kaŋ ga maa sanno, 	 Huan, mi dangte tuh loulingnei laka theh ahi uh; huaiten tuh thu a zata ua


Lawitey do haray arkusey mo neeya: Hasabiya, da Serebiya, da Yesuwa Kadmiyel izo, da ngey nya-izey kaŋ yaŋ g'i gaa, zama i ma saabuyaŋ te mo Irikoy bora Dawda lordo boŋ, jama-da-jama. 	 Huan Levi mite hausate: Hasabia, Serebia, Jesua, Kadmiel tapa, amau delh a unaute uh, Pathian mi David thupiak dungjuiin, indan leh indan kisuin.


Ebed-Melek mo na boro fooyaŋ sambu nga banda ka koy ka furo bonkoono windo ra barma fo cire. A na zaara-zaara fooyaŋ da zaara fumbo-fumbo fooyaŋ sambu noodin k'i zure nda korfoyaŋ Irimiya do. 	 Huchiin Ebedmelekin mite a pi a, kumpipa dangka in nuaiah a lut ua, puannak lui paihte leh puansilh siate a lakhia ua, lei nuai khuk ah Jeremia kiangah khauin a khaikhe suk uh.


da hay kulu kaŋ a te Amorancey bonkooni hinka din kaŋ yaŋ go Urdun daarante se, Hesbon bonkoono Sihon, da Basan bonkoono Og, kaŋ go Astarot. 	 Jordan lui gala Amorte kumpipa nihte-Hesbon gam kumpipa Sihon te, Basan gam kumpipa Astaroth khuaa om Og te tunga a thilhih tengteng ka naza ngal ua.


Amma i ra boro fooyaŋ ne: «Boro wo kaŋ na danawo moy fiti, manti a ga hin ka te haŋ kaŋ ga naŋ boro wo ma si bu?» 	 Himahleh khenkhatin, Hiai mi, mittopa mit hihvakpan, hiai mi leng a si lou sak theikeia eita? a chi ua.


Boro kaŋ si goro ay ra, i g'a pati ka furu, danga mate kaŋ cine i ga te reyzin kambe se. A ga koogu. I g'i margu mo ka catu danji ra k'i ton. 	 Mi keia a om gige kei leh, hiang banga paihkhiakin a om a, a vuai nak hi; huan, a tom ua, mei ah a pai ua, a kang nak hi.


Woone yaŋ mo, ngey no ga ti Benyamin izey: Sallu, Mesullam ize, Yowed ize, Pedaya ize, Kolaya ize, Maaseya ize, Itiyel ize, Yesaya ize. 	 Huan hiaite Benjamin tapate ahi uh: Sallu Mesullam tapa, Joed tapa, Pedaia tapa, Kolaia tapa, Maaseia tapa, Ithiel tapa, Jesaia tapa.


Amma Samuwila mana ye ka koy nga ma Sawulu kunfa se koyne kal a bu, zama Samuwila gonda bine saray Sawulu sabbay se. A dooru Rabbi gaa mo da mate kaŋ a na Sawulu daŋ a ma ciya bonkooni Israyla boŋ. 	 Huchiin Samuelin in a sih ni phain Saula a pha nawnta keia; Samuel bel Saula jiakin lungkham ahihleh a lungkham hi: huan, TOUPA Israelte kumpipa dinga Saula a natel a kisik hi.


I ne a se: «Man no ni wande Saharatu go?» A ne: «Nga neeya kuuru fuwo ra.» 	 Huan, amau, akiangah, Na ji Sara koia om ahia? a chi ua. Huan, aman, Pama puanin ah, a chi a.


Iri fu beene bundey sedre* kambeyaŋ no, Iri fu me bundey mo, sipres* wane no. 	 I in inkamte sidar ahia, i insunte meilah ahi.


Alfaga mo ga bilsa guna k'a jisi kala jirbi iyye, 	 Huan, siampu in hii a na en ding a, hii omna ni sagih a khumtuam ding a;


Saaya din ni bina ra ni ga ne: ‹May no ka woone yaŋ hay ay se? Zama ay mursu ay izey, ay ciya waygunu da yaw, Ay goono ga koy-da-ye te. Day, woone yaŋ binde, may no k'i biiri? A go, i n'ay naŋ ay hinne. Woone yaŋ binde, man no i fun?› » 	 Huchiin nangna lungsimin; Hiaite honsuaksak ahi ua eita? ka tate ka mangsaka, keimah kiaa, sala, vialvak ka hi ngala: huchiin hiaite kuan kem ahia eita? Ngaiin, keimah kiaa nutsiatin lah ka om ngala, hiaite koia na om uh ahia eita? na chi ding, chiin.


Baakasinay suuji nda cimi kubay, Adilitaray da laakal kanay na care garbe sunsum. 	 Thutak tuh lei akipanin a dawn khiaa; diktatnain van akipanin a hontan sukta hi.


Ay ize arey kulu ra mo, (zama Rabbi n'ay no ize aru boobo) a n'ay izo Suleymanu suuban a ma goro karga boŋ ka may da Rabbi koytara Israyla boŋ mayra. 	 Huan katapa tengteng lakah (TOUPAN tapa tampi a honpiaa) Israelte kumpipa dingin TOUPA gam laltutphaha tu ding in ka tapa Solomon a na telta hi.


Irikoy kaaro fun Sihiyona ra, Darza toonante no. 	 Kilawm kim dimdema, Zion akipan in Pathian tuh a vak kheta hi.


Kala Sawulu ne Dawda se: «Guna, ay ize way beero neeya, Merab. Ay ga ni no nd'a a ma ciya ni wande. Kala ni ma ciya ize yaarukom ay se, ma Rabbi tangamey te.» Zama Sawulu goono ga ne: «Ay wo bumbo, ay s'ay kambe dake a gaa, kala day Filistancey kambe ma te d'a.» 	 Huan, Saulain David kiangah, ngaiin, ka tanu upajaw Merab na ji dingin ka hon neisak ding; hang takin hon gum peuhmah lechin, TOUPA kidounate douin, a chi a. Saulain, ken jaw a tunga khutkha louin Philistia miten a tungah khutkha jaw uhen, a chi ahi a.


Sawulu mo na nga bankaara daŋ Dawda gaa, ka guuru-say wongu fuula daŋ a se a boŋo gaa, ka guuru kwaay mo daŋ Dawda gaa. 	 Huan, Saulain amah galthuam David a silhsaka, dak lukhu a khusaka, awmphaw a silhsak hi.


D'iri boŋey koma mo, a go Irikoy se. Wala nd'iri go iri laakaley ra, a go araŋ se. 	 Ka hai u leh, Pathian adin ahi a; ka pi u leh, noumau adin ahi ngala.


Waato din gaa Asa na wura nda nzarfu sambu Rabbi windo jisiri jinayey ra, da bonkoono windi waney ra mo, a n'i samba Suriya bonkoono Ben-Hadad do, kaŋ go Damaskos da goray, ka ne a se: 	 Huchiin Asain TOUPA in leh kumpipa ina gou dangkasik leh dangkaeng te ala khiaa, damaskaa Suria kumpipa Benhadad kiangah.


Da ni zuru ce-koyey banda, hal i na ni fargandi, To, mate no ni ga te bariyey yona ra? Wala mo, da ni kati ka kaŋ baani samay laabo ra, Mate no ni ga te Urdun* tuuri lunku-lunkey ra? 	 Khea a pai mite na kitaitehpiha, nang a honbah khit sak uleh bangchiin ahia sakolte na kitaitehpih theih ding? muanna gamah bit takin om lechin leng, Jordan gam gammang ah bangchiin ahia na hih ding?


Waato kaŋ a salaŋ Sawulu se ka ban, kala Yonata da Dawda biney ye care gaa. Yonata ba r'a mo sanda nga fundo cine. 	 Huan, hichi ahi a, Saula kianga thu a gen khitin Jonathan hinna leh David hinna a hong kipeh geiha, huchiin Jonathanin amah hinna a it bangin amah a it hi.


Kala Sawulu ne nga bannya se: «Amma a go, d'iri koy, ifo no iri ga konda bora din se? Zama buuro ban iri saana ra, hay fo kulu mo si no nooyaŋ wane kaŋ iri ga no Irikoy boro wo se. Ifo ka bara iri se?» 	 Huchiin Saulain a sikha kiangah, ahinaa ngaidih, hoh hita lehang, huai mi ading bang I tawi dia? I bawm ah lah tanghou a om nawn keia. Pathian mi kipahman tawi ding a om het kei mai hi: bang I nei eita aw? a chi a.


Zama nga ma maa hawantey durayyaŋ, A ma borey kaŋ yaŋ i na buuyaŋ ciiti dumbu i boŋ taŋ. 	 Huchi-a miten Ziona TOUPA min tuh a genthang ua, Jerusalema a phatna tuh a genthang theihna ding un.


Isaka bannyey mo na day fo fansi gooro ra ka du hari. 	 Huan, Isaak sikhaten guamah a tou ua, huailaiah tuileh naknei a mu uhi.


Amma araŋ ma bara _Irikoy__ sanno ganakoyaŋ, manti a maakoyaŋ hinne bo, zama nda yaadin no, araŋ goono g'araŋ boŋ halli. 	 Himahleh, noumau kikhemin ngaikhete kia hi louin thujuite honghi jaw un.


zama a goono ga nga talibey dondonandi. A ne i se: «I ga Boro Izo daŋ borey kambey ra, ngey mo g'a wi. D'i n'a wi mo, jirbi hinza banda a ga tun.» 	 A nungjuite lah thu a hilh ngala, a kiang uah, Mihing Tapa mihingte khuta matsakin a om dia, a hihlum ding ua; huan, a hihlup nung uh ni thum nungin a thou nawn ding, achia.


Sawulu binde na diyayaŋ donton i ma koy Dawda kwaara k'a kosaray, i m'a wi susubay ra. Dawda wande Mikal mo ci Dawda se ka ne: «Da ni mana yana nda ni fundo hunkuna cino wo ra, suba i ga ni wi.» 	 Huan, Saulain David lama jingsanga na tanga nathat dingin mi a sawla: huan, David ji Mikalin, tujana na hinna na humbit kei leh jingchiangin a hon that ding uhi, chiin a hilha.


Kala Hilciya izo Eliyacim da Sebna nda Yoha ne Rabsake se: «Iri ga ni ŋwaaray, ma salaŋ iri, ni bannyey se da Suriyance sanni, zama iri ga maa woodin. Ma si salaŋ iri se da Yahudancey sanni borey kaŋ go birni cinaro boŋ hangey ra.» 	 Huan, Hilkia tapa Eiakim leh Sebna leh Joa ten Rabsake kiangah, Hehpih takin na sikhate Suria pauin honhoupih zota in; huailaiah ka thei thei ngal ua; kulh tunga mite jiakin Juda pauin honhoupih nawn ken, a chi ua.


Borey marga bambata margu k'a dum. A bare ka ne i se: 	 Huan, mipi thupi takte a kiangah a hoh sam ua; huchiin amah a kiheia, a kianguah,


I baji haŋyaŋo banda no i ga kaaruwataray te waati kulu, I mayraykoyey ga ba haawi gumo. 	 A dawn uh a khan ua, kijuakin a om gige uh; thupina sangin zumhuaina a it tuntun uh.Huihin a khate ah amah a tunta; a kithoihna jiak un a zum ding uhi.


Zama nga no ka hay kulu taka, beena ra waney da ganda waney, haŋ kaŋ boro ga di da haŋ kaŋ boro si di, hala kargey no wala koytarayey wala koyey wala hinkoyey. Nga no na hay kulu taka, a sabbay se mo no i go no. 	 Amah ah tuh bangkim siam ahi a, vana omte, leia omte toh, muhtheihte, muhtheihlouhte toh, laltutphahte leng, thuneihnate leng; bangkim amah siam ahi, amah ading maha siam ahi.


Guna, in da zankey kaŋ Rabbi n'ay no neeya. I ciya alaama nda dambara hariyaŋ kaŋ Rabbi Kundeykoyo no Israyla ra, nga kaŋ go Sihiyona tondo boŋ da goray. 	 Ngaiin, kei leh TOUPA honpiak naupangte, Israelte lakah sepaihte TOUPA Zion tanga om laka chiamtehna adingte leh thillamdang adingte i hi uhi.


Saaya din annabi Isaya kaa bonkoono Hezeciya do ka ne a se: «Ifo no borey din ne? Man mo no i fun ka kaa ni do?» Hezeciya mo ne: «I fun laabu fo kaŋ ga mooro ka kaa ay do, kaŋ ga ti Babila.» 	 Huai laiin jawlnei Isai bel kumpipa Hezekia kiangah a hoha, a kiangah, Huai miten bang ahia a gen uh? koia kipanin ahia na kianga a hong uh? a chi a. Huan, Hezekiain, Gam gamla, Babulon akipana hong ahi uh, a chi a.


Kala baabo Isaka na sanney wo ci ka ne: «Ni nangoray si du ndunnya maafe, a si du beene harandaŋ. 	 Huan, Esau ngaihtakin a kapta, huan, a pa Isaakin a dawnga, a kiangah, ngaiin, na omna ding lei hoihna tak leh, tunglama kipana van daitui kiakna ah ahi, na om ding;


Daari kulu kaŋ boŋ boro kaŋ gonda cantu kani ga ziibi. Hay kulu kaŋ boŋ a goro, nga mo ga ziibi. 	 Thil pawt mi lupna a lupna peuhmah a nin ding; huan, a tutna peuhmah leng a nin lai ding a.


a binde saaware nda nga mayraykoyey da soojey i ma birno banda hari-moy lutu. I n'a gaa mo. 	 Kho po lama tuite hihtat dingin a miliante leh a mi hatte a thuhilha; huchiin a panpih ua.


A n'iri kaa iri ma fun noodin mo, zama a ma kande iri k'iri no laabo kaŋ a ze d'a iri kaayey se. 	 Ei bel a honpiak dinga I pi leh pute kianga kichiama gam a honpiak theihna dingin huai akipan a honpi khiaa


Hari zuru boobo si hin ka baakasinay wi, Hari-yaa mo si hin k'a daabu. Baa day boro na nga windi arzaka kulu no ka baakasinay day, A si ganji i g'a cabe donda-caray gumo. Doonko marga ne: 	 Tui tampiin itna a phelh theikeia, tuikhangten a tum thei sam kei ding hi: itna jiakin min a ina van tengteng pe ding hita leh, nakpitaka muhsitin a om ding hi.


Kala Irikoy n'a moy feeri, a di hari day fo mo. A koy ka humburo toonandi nda hari ka no koociya se, nga mo haŋ. 	 Huan, Pathianin a mit a hihvak saka, tuileh a muta hi; huchiin a vapaia, tuithawl ah tui a dim dima, naupang a dawnsakta hi.


Sohõ binde, araŋ ma koy ka goy, zama i si araŋ no subu. Kulu nda yaadin mo araŋ g'araŋ fareeja lasaabo toonandi.» 	 Huaijiakin kuan unla; na va sem un; pawl hong kipe kei ding, a hihhangin teklei bikhiahzah na piak khiak ding uh ahi, achi hi.


zama boro cindey ma Rabbi ceeci, da dumi cindey kulu kaŋ i g'i ce d'ay maa. Yaadin no Rabbi ci, nga kaŋ ga hayey din te, 	 Mi dang, Jentel tengteng ka min honkikoppihten, Toupa a zonna ding un huai biakbuk tuh ka tungding, chiin.


I afo kulu, tangari no a ga hawa nga gorokasin gaa da tangari sifaw me-kuuruyaŋ, Bine hinka mo no a ga salaŋ d'a. 	 TOUPAN maitang phatna muk tengteng a atkhe dinga, thu kisathei genna lei toh:


Hadad-Ezer, Rehob izo, Zoba bonkoono, Dawda n'i kar, waato kaŋ a go diraw ra ga koy ka nga waato mayra ta gooro me gaa. 	 David in Lui a a gam la nawn ding a a hoh kawm in Zoba kumpipa Rehob tapa Hadadezer leng a sual a.


Laakal ga ni faaba waykuuru kambe gaa, Danga wayboro yaw me-kaani-koy, 	 Numei lamdang akipan nang honhun ding, mikhualnu a thute toha maitangphatnu akipan mahmahin;


Araŋ ma hissop* kambe folloŋ ceeci, araŋ m'a sufu kuro ra kaŋ go gaasu ra ka tuusu fu me beena da meyo kambey gaa da kuro kaŋ go gaaso ra. Araŋ boro fo kulu ma si fatta mo nga fu meyo gaa kala nda mo bo. 	 Hussop gaklop na la ding ua, belkuang sunga om sisanah na diah ding ua, belkuang sunga om sisanin kongkhak biang khuam tuak leh kongkhak tungna jep ding ua; jingsang masiah na lak ua kuamah a in kongkhak ah a vapawt khe ding ahi kei hi.


Dan izey ne a se: «I ma si maa ni jinde iri game ra, hala alborey kaŋ yaŋ biney ga koroŋ, i ma si kaŋ ni boŋ hala ni ma bu, nin da ni almayaaley.» 	 Huan, Dan suanten a kiang ah, Kalak uah pai mawkmawk kei dih aw, huchilouinjaw mi sinsia khut na thuak kha maiding, na inkote toh na hinna uh na tan mai ding uah, a chi a.


Diya* way cindi hinka din maayey neeya: sintina day Siman kaŋ se i ga ne Bitros, da Andarawos kaŋ ga ti a kayne; Yakuba Zabadi ize da nga kayne Yohanna; 	 Huan, sawltak sawm leh nihte min tuh hiaite ahi: A masa penin Simon, Peter kichi leh a unau Andru te: Zebedai tapa Jakob leh a unau Johan te,


A ga ciya mo, heemar waate kulu igu kulu ra araŋ ga kanandi fo no Firawna se, kanandi taaca mo ga goro araŋ wane. Araŋ bumbey wane no fari dum'izey se d'araŋ ŋwaari se d'araŋ almaney wane, d'araŋ ize kayney wane.» 	 Huan, buh lak hun chiangin hichi ahi ding. Pharo a dingin sehnga suah seh khat jel na pe ding ua, a sehli noumau a ahi ding, huaibel lou a chin nawn dingin, noumau leh na inkuanpihte uh nek dingin, na tanu neu chikchik te uh nek ding ahi ding hi, achia.


Uzziyel izey ra Mika; Mika izey ra Samir. 	 Uziel tapate laka mi Mika; Mika tapate laka mi Samir ahi.


Yakuba mo laakal da Laban moyduma, a di kaŋ a na moyduma bare nga se. 	 Huchiin Jakob in Laban mel a ena, huan, ngaiin tumalam bangin a tungah a hoih nawnkei chih a theia.


Jideyon binde tun noodin ka koy Penuwel. A na nga sanni zeena te ngey mo se. Penuwel borey mo te a se sanda mate kaŋ cine Sukkot borey te d'a. 	 Huan, huai akipanin Penuel ah a hoh tou ua, a kiang uah huchimah bangin a gen nawna: huan, Penuel khuaa miten Sukoth khuaa mite dawn bang mahin a nadawng tei ua.


Iri kaayey du hukumo din ngey alwaato ra. I kand'a Yasuwa banda waato kaŋ i na dumi cindey koytaray ŋwa kaŋ yaŋ Irikoy gaaray iri kaayey jine. Hukumo go no mo kal a ma koy to Dawda jirbey gaa. 	 Huai mah tuh i pipute suan nawnten leng a nei sawn jel ua, Pathian in i pipute maa Jentel a delhkhiakte gam a luah lai un, Joshua lut laiin a lutpih ua; David hongom tannin huaiah a om gigeta hi.


Zama sanda mate kaŋ cine araŋ haŋ ay tondi hananta boŋ, Yaadin cine no dumi cindey kulu ga haŋ, duumi. Oho, i ga haŋ, i ma gon, Edom ma ciya danga day a mana te ce fo. 	 Ka tang siangthou-a na dawn bang un, nam tengtengten lah a dawn gige sin ngal ua, ahi, a dawn ding ua, a valh ding ua, piang lou bang maiin a om ding uh.


Amma ngey wo, boroyaŋ no kaŋ na sappa daaru, Danga mate kaŋ cine Adamu te. I na amaana ŋwaari goy te ay se noodin. 	 Himahleh Adam bangin thukhun ah a talek ua: huaiah lepchiahtakin ka tungah a hih uhi.


Zama woone no iri goono ga ci araŋ se Rabbi sanno boŋ: iri kaŋ ga ti fundikooney, kaŋ yaŋ ga cindi hala Rabbi kaayaŋo hane, iri si borey kaŋ yaŋ kani jin baa kayna. 	 Hiai tuh Toupa thuin na kiang uah ka gen uhi; eite Toupa hongpai phaa hingdama naom laiten, ihmu khinsate tuh i makhelh kei hial ding hi, chih.


Amma sohõ, kal araŋ ma woone yaŋ kulu naŋ: bine tunay, da futay, da zamba, da alaasiray. Sanni ziibo mo ma si fatta araŋ meyey ra. 	 Tun jaw, nou leng hiai tengteng, hehnate, thangpainate, huatnate, gensiatnate, na kam ua pau zahmohte koih mang un.


Bonkoono ne Etiyopi bora se: «Hala baani go no mo arwaso din Absalom gaa?» Etiyopi bora tu ka ne: «Koyo ay bonkoono wangey da borey kulu kaŋ yaŋ murte ni gaa zama ngey ma ni hasara se, i ma ciya sanda arwaso din cine!» 	 Huan, kumpipa'n Kus mi kiang ah, Tangval Absalom a dam na maw? a chi a. Huan, Kus mi in a dawng a, TOUPA ka pu melmate leh na siatna zongmite tengteng huai tangval bang in om vek uheh, a chi a.Huchi in kumpipa a lungdongta mahmah a, kulh kongpi tung a dantan ah a hohtou a a va kap a: huan, a paitouh kawm in, Aw, ka tapa Absalom, ka tapa Absalom, na sih sik in sizo mai leng maw, aw Absalom, ka tapa, ka tapa, a chi a.


Haw hanno iyya din, jiiri iyye no. Jeeni hanno iyya din mo, jiiri iyye no. Hindirey wo sanni folloŋ no. 	 Bawng sagih hoih taktak te kum sagih ahi ua; vui sagih hoih taktak te leng kum sagih ahi uh: mang bel khat ahi hi.


Amma ay go ga lasaabu ay mana gaze baa kayna «diyey kaŋ ga bisa ikulu» din gaa. 	 Hiai sawltak lianpente tuh banglampeuh ah leng phak louh ka kigingta kei hi.


Wayna zama a ma zaari may, Zama a baakasinay suujo ga tondo hal abada. 	 Ni, suna vaihawm dingin: a chitna lah khantawnin a om sin ngala.


Rabbi Irikoy na bora no hin sanni ka ne: «Daahir ni ga hin ka ŋwa tuuri-nyaŋey izey gaa. 	 Huan, Toupa Pathianin, pasal kiangah, Huana sing chiteng gahte na utut na ne thei hi;


Waati kaŋ boro laaley ga tonton, Asariya taamuyaŋ mo ga tonton, Amma adilantey g'i kaŋyaŋo gomdo. 	 Giloute a pun chiangun, tatlekna a pung hi: himahleh mi diktatin a pukna uh a en ding hi.


A ciya mo, waato kaŋ a koytara sinji, kal a na tamey kaŋ yaŋ na bonkoono a baabo wi din wi. 	 Huan, hichi a honghi a, a gam a hongdin kip a len a pa that a sikha a thata.


Yaadin binde no i sappe d'a Beyer-Seba. A go mo, Abimelek tun noodin, nga nda nga wongu marga koyo Fikol. I ye Filistancey laabu. 	 Huchiin, Beer-seba ah thu a khungta uh; huan, Abimelek a thoua, a sepaih pawl heutu Philok toh, Philistinte gamah a pai nawnta uh.


Israyla izey zuru Yahuda jine. Irikoy n'i daŋ mo Yahuda kambe ra. 	 Huchiin Israel suante Judate maah a taikek ua, pathian in a khut uah a petahi.


A ciya binde, waato kaŋ jiiri hinka timme, Absalom gonda feeji hamni hõsekoyaŋ Baal-Hazor ra, kaŋ go Ifraymu jarga. Absalom mo na bonkoono izey kulu ce i ma kaa bato do. 	 Huan, hichi ahi a, kum nih vengveng aman nung in Ephraim kiang a Baal-hazar ah Absalom in belam mul a metsak a; huan, Absalom in kumpipa tapate tengteng achial a.


Da Rabbi maa iri kaani, a ga konda iri laabo din ra k'iri no nd'a. Laabu no kaŋ ga wa da yu bambari. 	 I tung ua TOUPA a kipah leh huai gamah a honpi ding, honpe ding: huai nawitui leh khuaiju luanna gam.


Bonkoono donton i ma Yahuda da Urusalima arkusey kulu margu. 	 Huan, Kumpipan mite a sawl a, Juda gam leh Jerusalem khopi-a upa tengteng a kiang ah a vasam khawm.


Ay no ga ti Rabbi araŋ Irikoyo. W'ay hin sanney gana, k'ay farilley gana, k'i goy mo. 	 Kei TOUPA na Pathian uh ka hia, ka dan bawlte jui unla, ka thugelte vom unla, jui un:


Ma laakal hala biniyay ma si ni candi ni ma dond'a, Fansa beera mo ma naŋ ni ma kamba. 	 Thangpaihna a om jiakin, pilvangin huchilouin jaw na kichinnain nang a honpi mangkha ding hi; tatna letnain leng nang honpialsak sam kei hen.


Yaadin gaa da ni gaahamo kulu ga kaari, kubay si nangu kulu mo, kal a kulu ma kwaaray danga saaya kaŋ fitilla ga kaari ni gaa da nga kaaro.» 	 Huchiin, na sapum koi laipeuh mial lou a a veka a vak khiak leh, khawnvak vak petpetin a tatvak bangin a vak khe vek ding, a chi a.


Amma sohõ Almasihu du saajaw goy kaŋ bisa afa din wano, za kaŋ a ciya sasabandiko alkawlo se kaŋ ga boori ka bisa. Woodin i n'a tabbatandi da alkawliyaŋ kaŋ bisa ijiney din. 	 Tunbel thukhun hoih jaw sem palai a hihdan bangjel in, nasepna hoih jaw A na tangta, huai thukhun tuh thuchiam hoih jaw tunga kinga leh bawl ahih jiakin.


Ahab buuyaŋo banda Mowab murte Israyla gaa. 	 Huan, Ahab sih nungin Moabte Israelte tungah a hel ua.


Ni ma daabule fo te hukumo meyo se, taalamante nda silli suudi nda suniya nda iciray, lin baano taafe gaa. 	 Huan Puanin kongkhak adingin puankhai na bawl ding, puan malngat hoih koptah, phima khui, a dum, a sandup leh a sanau.A khaina dingin singgi sing khuam nga na bawl dinga, dangkaeng a luan, a ban na te dangkaeng ahi ding uhi; huaite adingin dal kingakna khuakuak nga na sung ding hi.


Ya Rabbi, ma fongu woone gaa: ibara na ni maa sara, Dumo kaŋ sinda carmay donda ni maa. 	 Toupa aw, hiai theigige in, melmain a hon gensiata; nam haipiin na min a gensiat.


Borey din kulu na mo ye adduwa ra da bine folloŋ, ngey da wayboro fooyaŋ i banda, da Yesu nya Maryama, d'a nya ize alborey. 	 Huaite tengteng numei kuate hiam leh Jesu nu Mari toh, Jesu unaute toh, lungsim munkhata, phatuamngai taka thumin a om nilouh ua.


Aminadab na Naason hay, Naason na Salmon hay, 	 Huan, Aminadabin Nason a suanga, Nasonin Salmon a suanga;


Yaa no a ci: «Hay fo kayna no ni se ni ma ciya ay tam zama ni ma Yakuba kundey tunandi, Ma ye ka kande Israyla wane cindey kaŋ ay hallasi. Ay ga ni daŋ ni ma ciya annura dumi cindey mo se, Zama ni ma konda ay faaba hala ndunnya kulu me.» 	 A hi, aman, Jakobte namte tundingna ding leh Israelte laka humbitte a omsak naawna dingin, ka sikhaa na om jaw, thil neuchik mahmah a hilai: Jentelte vaksakpa dingin leng ka honsep ding, kawlmong phaa ka hondampa dia na om theihna dingin, a chi a.


Oho, ay g'araŋ ŋwaaray, waati kaŋ ay kaa araŋ do araŋ ma s'ay doole ay ma goy da cimi nd'ay yaarutara kaŋ ay miila ay ma daŋ ka gaaba nda boro fooyaŋ kaŋ go g'iri himandi sanda boroyaŋ kaŋ go ga dira Adam-ize alhaalo boŋ. 	 A hi, na kiang ua ka om chiangin, khenkhat sa banga oma honsepte tunga hang taka om ka tup ngamna bangin, kon khauhkhum akul louhna dingin kon ngen ahi.


Rabbi malayka ne a se: «Ifo se no ni g'ay maa hã, za kaŋ gundu hari no?» 	 Huan, TOUPA angel in a kiangah, Bangdia ka min hon dong na hia? Gen chi ahi sama, a chi a.


Wa kamba ka fonda taŋ. Wa te mate kaŋ ga naŋ iri ma si ye ka maa Israyla wane Hananyankoyo baaru koyne.» 	 Lam lou ah pai un, lam sikah pial un, Israelte Mi Saingthou ka ma ua kipan hihmang un, chi ngitnget-te


Laabo goono ga te bine saray, A goono ga lakaw. Liban mo, haawi n'a di, a go ga yangala. Saruna te sanda taasi beero batama cine. Basan da Karmel na ngey kobtey kokobe. 	 Gam lah a kapin a gima; Lebanon tuh a zumin a vuaia; Sharon lah gamdai bang a hita; Bashan leh Karmelin a nah uh a sing khia uh.


Kambu fa araŋ ciya gomdo hari hawayaŋ do da kankami do. Kambu fa mo araŋ ciya hangasinyaŋ borey se kaŋ go yaadin. 	 Kong khatah jaw muhsit leh haksatna bang leng thuakin etnopa bawlin na om ua, kong khat ah jaw huchibanga bawla omte tuh thuakpihte na honghi uhi


Nga mo, a na nga kwaayo furu, ka sar ka kaa Yesu do. 	 Huan, aman tuh a puan paiin, a ding khia a, Jesu kiangah a hoha.


A binde maan ka kaa nango kaŋ ay go ga kay. Waati kaŋ a kaa ay humburu ka kaŋ ganda birante. Amma a ne ay se: «Ya boro izo, kala ni ma faham, zama bangando ya zaari bananta wane no.» 	 Huchibangin ka dinna mun naihin a hongpaia; huchia a hongpai laiin, ka lautaa, ka maiin lei ka sia: himahleh aman ka kiang ah, Na theithei hia, Aw mihing tapa; mengmuh lah tawp hun ading ahi ngala, a chi a.


Manti yaadin no araŋ kaayey te, hala iri Irikoyo mo na masiiba woone kulu candi ka kande iri boŋ, hala nda birno wo boŋ mo? Kulu nda yaadin, araŋ goono ga dukuri candi ka kande Israyla boŋ, mate kaŋ cine araŋ goono ga asibti zaaro ziibandi nd'a!» 	 Na pipute un huchibangin a hih kei ua hia, huan i Pathianin ei tung leh hiaikhopi tungah hiai hoihlou tengteng a hontun ahi kei maw? hinapi in nou lah khawlni hihninin Israel tungah thangpaihna tamsem na tun ua, ka chi a.


Alfaga beerey da asariya* dondonandikoy mo maa. I ceeci mate kaŋ ngey ga te k'a halaci nd'a, zama i ga humbur'a zama borey marga dambara nd'a dondonandiyaŋo. 	 Huan, siampu liante leh laigelhmiten huai a ja ua, huan amah a hihmanthat theihna ding a zongta ua; mipi tengtengin amah a lau ngal ua, a thuhilh lamdang a sak jiakun.


Doŋ day ni ma ciya sanda ay arme kaŋ n'ay nya fafa naan! Naŋ kulu kaŋ ay di nin taray, Kal ay ma ni garba sunsum, Boro kulu s'ay hahaara mo. 	 Aw ka nu nawi ne, ka unaupa bang hile chin maw! po lamah nang kon muh leh, ka hontawp ding; ahi, kuamahin a honmusit kei ding uh.


Waato kaŋ bora fatta wayna funay haray da neesiyaŋ korfa nga kambe ra, a na kambe kar zambar fo neesi. A gana nd'ay haro ra, haro mo ga to kala ce mo gaa. 	 Huan huai miin tehna khau tawiin suah lam ngaa paiin tong sang khat a teha; huan tui a honngap galkah saka, siakmit tan ahi.


I ga ne araŋ se: ‹Guna yongo!› wala: ‹Guna ne!› Wa si koy, wa s'i gana. 	 Huan, na kiang uah, En un, pam ah: En un, hiai ah: a honchi ding ua; pai khe kei unla, amau leng jui kei un;


Araŋ m'araŋ jofolo kuurey dumbu, a ma ciya sappa kaŋ go in d'araŋ game ra din seeda. 	 Huchiin, na zekvun sa uh zeksumin na om ding uhi; huai nang toh I kala thukhun chiamtehna ahi ding.


Borey kaŋ yaŋ ga wangu ay yaamo-yaamo ma si farhã ay boŋ. Borey kaŋ yaŋ ga konna ay sabaabu kulu si ma si du ka baa mo kar. 	 Ka melmaten diklou takah hon otsan kei uhen: bangmah lou a honhote leng a mit un kihoupih sam kei uhen.


A na nga saara suuban boro laaley banda, nga nda arzakante mo ka margu nga buuyaŋo ra, Baa kaŋ a mana toonye te, Gulinci mo si no a meyo ra. 	 Huan, hiamgam a hih ngei keia, a kamah khemna himhim om ngei kei mahleh, a han mi giloute kiang lamah seh sak ua, a sih nungin mi hausa kiang lamah a om hi.


A na bindo bundu-gaaro te mo kaŋ ga gana kataakey bindo ra, a tun ne meyo gaa kal a ma koy to yongo meyo gaa. 	 Huchi in chiangtawn laita pen singpekte khat a kipan a dang kap paisuak in a bawl hi.


Israyla izey binde te danga mate kaŋ Yasuwa n'i lordi d'a. I na tondi way cindi hinka sambu Urdun bindo ra, danga mate kaŋ cine Rabbi ci Yasuwa se, Israyla izey baayaŋo boŋ. I daŋandi nd'ey ngey banda kala nango kaŋ i zumbu, noodin no i n'i jisi. 	 Huan, Israel suanten Josuain thu a piak bangin a hih ua, Israel suanten a nam zah jelin, Jordan lui laia suang sawm leh nih a la ua; huan, a giahna mun uah, a po phei ua, huailaiah a koih uhi.


Waato kaŋ a na annabitaray te ka ban, a kaa sududuyaŋ nango do. 	 Huan, a lasakna ua a tel khitin mun sang a tungta hi.


Ni m'i moy fiti, i ma bare ka fun kubay ra ka ye annura do, i ma fun Saytan* dabaro do ka ye Irikoy do, zama i ma du ngey zunubey yaafayaŋ, da tubu mo borey kaŋ yaŋ ciya hanantey ay ra cimbeeri* do banda.› 	 A mit uh hihvak dingin a kiang uah ka honsawl ahi, huchiin mial tuh vaklam a ngatsan ding ua, Setan thuneihna Pathian lam a ngatsan ding uh, khelhna ngaihdamna a muhna ding uleh a hon gintak jiak ua siangthou kaite laka goutan a neihna ding un, a chi a.


Borey kaŋ yaŋ gonda laakal mo ga kaari danga beena batama nyaaleyaŋ. Boro kaŋ na boro boobo bare adilitaray do haray mo ga kaari danga handariyayzeyaŋ hala abada abadin. 	 Huan a pilte vansin vakna bangin a tang ding ua; huan mi tampi diktatna lama heite tangtawn tangtawn in akisite bangin.


Woodin wo, manti hay fo no Rabbi diyaŋ gaa. A ga Mowabancey mo daŋ araŋ kambe ra. 	 Huai bel Toupa ngaihin thil neuchik lel ahi a; Moabte na khut uah a honpiak behlap sin ahi.


Zama baa kaŋ Israyla nda Yahuda laabo go, i to da taali kaŋ i te Israyla wane Hananyankoyo se, Kulu nda yaadin i Irikoyo Rabbi Kundeykoyo mana i furu bo. 	 Israel leh Juda bel a Pathian uh sepaihte TOUPAN a manghilh ngal keia, a gam uh Israel Mi Siangthou tungah khelhna in a dim naa.


I ga ni tambe ngey kambey ra, Zama ni ma si ni ce nuku tondi gaa. 	 A khut un hondom ding ua, huchilouinjaw na khein suang na sui khakha ding hi.


Amma da ni gonda fahamay, ma maa woone, Ma hanga jeeri ay sanney jinda se: 	 Theihsiamna na neih leh, hiai ja in: ka thute aw ngaikhia in.


A birni me daabirjey sundu laabo ra, A n'a karangaley mo ceeri ka halaci. I kond'a bonkoono d'a mayraykoyey dumi cindey laabey ra, asariya si no koyne. Oho, a annabey si du bangandi kaŋ ga fun Rabbi do. 	 A kongpite leiah a tum ua; a kalhna chiangte a hihsia a a kuaitan hi: dan om louhna namte lakah a kumpipa leh a lalte a om uh; ahi, a jawlneiten Toupa akipan meng a mu kei uh.


Yaa no Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo ci: W'araŋ sargayey kaŋ i ga ton gusam araŋ sargayey boŋ, araŋ ma soobay k'i hamo ŋwa. 	 Sepaihte TOUPA, Israel Pathianin hichiin a chi: Na kithoihnate uah halmang kithoihnate behlap unla, san e un.


Merari izey ga ti Mali da Musi. Mali izey, Eliyezar da Cis no. 	 Merari tate; Merari tate bel Mahli leh Musi ahi uh, Mahli tate, Eleazar leh Kis ahi uh.


Wongo koroŋ mo han din. I na bonkoono gaay nga torka ra, a goono ga Suriya borey do haray guna. Wiciri kambo ra a bu, kuri fun guuruyaŋo do mo ka mun torka daba gaa. 	 Huan, huai ni in kisual na a thupi mah mah mai a; kumpipa a kangtalai ah Suriate muh in a ding sak ua, huan, nitaklam in a si ta: huan, amah a liamsak na ua kipan sisan kangtalai sungah a luang duadua hi.


Ibrahim na beeje daŋ ka cimandi, baa waato kaŋ beeje si no, zama a ma du ka ciya dumi boobo se baaba, sanno boŋ kaŋ i ci a se ka ne: «Yaadin no ni banda ga ciya.» 	 Lamet tuaka a om louhin leng aman jaw lamen takin a gingta a, chi tampite pa a honghih theihna dingin: Tua bangin na suante a honghi ding uh, chia hilha a om bangin.


A ciya mo, alwaato kaŋ kulbey to, a ne nga ize se: «Kand'ay se kulba fo koyne.» A ne a se: «Kulba baa afo si no.» Kala jiyo mo kay. 	 Huan, belte a dim nungin, hichi ahi a, a tapa kiangah, bel honla nawn dih, a chi a. Huan, sathau a kanga, Huchiin Pathian mi a va hilh a.


Kal i ma naŋ ay jase boŋo ma mulay ay walahã gaa banda, Ay kamba mo ma pati kambe golla do. 	 Huchi anahihleh, ka liang ka liangjang akipan kia henla, a guh akipan ka ban kitan hen.


Amma waato kaŋ Yusufu di nga baabo na nga kambe ŋwaaro dake Ifraymu boŋ, woodin mana kaan a se. Kal a na nga baabo kamba di, zama nga m'a ganandi Ifraymu boŋ k'a ye Manasse boŋ. 	 Huan, Joseph in apan akhut taklam Ephraim sipa a ngak a muhin a lungkim takei a; huchiin apa khut Ephraim sipa kipan Manassi sipa suan dingin a domkanga.


Gaa no Dawda nda Israyla kulu koy Urusalima (danga Yebus nooya). Yebusancey, kaŋ ga ti laabo din izey mo go noodin waato. 	 Huan David leh Israel tengteng Jerusalem (huaimah tuh Jebus a hi) ah a hoh ua; huchiin Jebus mite, huai gama tengte, huailaiah a om uhi.


Amma kaŋ i ga buukoy tunandi, baa Musa na woodin cabe gumbo do, nango kaŋ a ga ne Rabbi se ‹Ibrahim Irikoyo, da Isaka Irikoyo, da Yakuba Irikoyo no.› 	 Misi kaihthohin a om ding uh chih Mosiin leng, Loubuk thu a, Toupa tuh Abraham Pathian, Isaak Pathian, Jakob Pathian, a chih laiin, a thei sak hi.


Yowab tu ka ne: «Jam, jam! May ci ay hal ay m'a gon, wala ay m'a halaci? 	 Huan, Joab in a dawng a, Huchibang ahi zenzen kei, nawmvalh hiam, hihsiat hiam ka tumkei himhim hi.


Dawda jin ka ne: «Boro kulu kaŋ ga jin ka Yebusance fo kar ka zeeri, nga no ga ciya jine boro nda wongu marga mayko mo.» Yowab Zeruwiya izo binde jin ka ziji, nga mo ciya wongu marga jine bora. 	 Huan Davidin, Kuapeuh Jebus mite that masapenpen a lianpen leh heutu ahi ding, a chi a. Huan Zerui tapa Joab a kuantou masapena, huchiin amah a lianpena bawlin a omta hi.


Yesuwa mo, nga nda Bani, da Serebiya, da Yamin, da Akkub, da Sabbetay, da Hodiya, da Maaseya, da Kelita, da Azariya, da Yozabad, da Hanan, da Pelaya, da Lawi borey, i na jama fahamandi nda asariya. Jama mo kay ngey nangey ra. 	 Jesua, Bani, Serebia, Jamin, Akkub, Sabbethai, Hodia, Ma-aseia, Kelita, Azaria, Jozabad, Hanan, Pelai, Levi miten mipite dan theisiam dingin a bawl ua: huchiin mite amau mun ah a ding uh.


Jama arkusey ma ngey kambey dake yeejo boŋo gaa Rabbi jine ka yeejo jinda kaa Rabbi jine. 	 Huan, nite upaten TOUPA maah bawng lu tungah a khut uh a koih ding ua; huan bawng tuh Toupa maah goh ding ahi.


Araŋ ga birno windi d'araŋ wongu borey kulu ka birno casu sorro fo. Jirbi iddu no ni ga woodin te. 	 Huan, galkapmi tengtengin khopi kimvelin khatvei na vavel suak phot ding ua. Huchibanga ni guk na hih ding uh ahi.


Yaadin no jama hinka din kaŋ yaŋ ga saabuyaŋ te Irikoy windo ra kay d'a, in da dabarikooney jara kaŋ yaŋ go ay bande. 	 Huchiin Pathian in sunga kipahthugen bawl nihte leh kei, leh ka kianga vaihawmte laka a kimkhat a ding ua:


Zama nda boro ga tammahã nga wo hay fo no, a binde manti hay kulu no, a goono ga nga boŋ halli day no. 	 Mi bangmah hi lou piin, mi lian kuama a kibawl leh, a kikhem tawm lel ahi ngala.


Bonkoono ne i se: «Wa araŋ koyo goy-teerey sambu ka kond'ey araŋ banda. Wa ay izo Suleymanu daŋ a ma kaaru ay alambaana boŋ, araŋ ma kond'a Jihon. 	 Huan, kumpipan a kiang uah, na pu uh sikhate pi unla, ka tapa Solomon keimah sabengtung mahmah ah tuangsak unla, Gihon mun ah va pi suk un:


Manti danga iri sinda dabari no bo, amma zama iri m'iri boŋ ciya deedandiyaŋ hari araŋ se, hal araŋ ma dondon iri do. 	 Huai thu neihna ka neihlouh jiak uh hilouin, noumau zuih dingin ka omdan uah zuih ding konpia uh ahi jaw.


Zama a futa, sanda mo-ka-miyaŋ misa cine no, A gomno mo ga to fundi muudu. Hẽeni ga hanna cin folloŋ, Amma mo boyaŋ ga kande farhã zamuuyaŋ. 	 Ken jaw nuam ka sak laiin, Chikmah chiangin ka ling kei ding, ka chi a.


Dawda binde na gaabikooni way kaa nga borey ra ka donton. Dawda ne mo gaabikooney din se: «Wa koy Karmel haray. Araŋ ma koy Nabal do k'a fo ay se. 	 Huchiin Davidin tangval sawm a sawla, tangvalte kiang Davidin, Karmel tangah vahohtou unla, huan, Nabal kiangah hoh unla ka minin chibai vabuk un:


Waato kaŋ cine borey furo saajo ra binde, kala yu go ga tolli, amma boro kulu si no kaŋ na kambe daŋ nga me gaa, zama jama ga humburu ngey zeyaŋo. 	 Huan, mipiin gamnuai a vatun un ngai in, khuaiju khawng a na luanga; himahleh kuamah in a pik kei uh; mipiten lah hamsia a kihta ua.


Waato kaŋ i di a, i na sanno dede kaŋ malaykey ci ngey se zanka din boŋ. 	 Huan, a vamuh un a naungek tanchin angelin a hilh tuh a gen thangta uh.


Sohõ wa Paska feejey wi. Wa araŋ boŋ hanandi. Araŋ ma soola araŋ nya-izey se mo. Wa goy Rabbi sanno kaŋ Musa ci din boŋ.» 	 Paikan ankuangluina ding gou unla, kihihsiangthou unla, Mosi zanga TOUPA gen bang hih dingin na unaute uh dingin bawl un, a chi a.


Kala Musa nda Alfa Eliyezar salaŋ kundey jine borey se. Jama go Mowab batama ra, Urdun* isa kaŋ ga Yeriko kwaara fonnay jarga. I ne: 	 Huchi in Mosi leh siampu Eleazar in Jeriko zawn, Jordan gei, Moab phai ah amaute a houpih a,


Dawda go ga goro kwaara me hinka game ra. Batukwa binde kaaru meyo cinaro boŋ kal a koy kwaara cinaro boŋ. A na nga moy feeri ka guna. Kal a di boro fo go ga zuru ka kaa, nga hinne. 	 Huchi in, David kulh kongpi chial kikalah a na tua: huan, galvilpa kulh kongpi ponung zopen tunglam ah a paitou a, a nga vialvial a, huan, ngai in, mi khat amah kia in a hongtai a.


Amma Musa ne: «A mana hima iri ma te yaadin, zama iri ga hay fo sarga Rabbi iri Irikoyo se kaŋ ga ti harram hari Misirancey se. A go, d'iri n'i harram hari wi Misirancey jine, manti i g'iri catu-catu nda tondiyaŋ? 	 Huan huai ni chiangin ka mite tenna, Gosen gam ka sat khen ding, huailaia thou honpi a om louhna dingin; a tawpa lei laka kei TOUPA ka hi chih na theihna dingin.


Danga gaw kaŋ ga hay kulu hay ka maray, Yaadin no boro kaŋ na saamo sufuray, Da boro kaŋ na bisakoyaŋ sufuray ga hima. 	 Mihai leh mi vialvak guaimi, thalkapsiammi liamsak jelmi bang ahi.


A mana naŋ mo kusu jarekoy ma gana ka bisa Irikoy windo ra. 	 Huan, Pathian biakina kuamahin van a lut paisuak pih uh a phalta kei hi.


_Hayo ga te__ zaaro kaŋ goono ga kaa sabbay se, Kaŋ ra i ga Filistancey kulu halaci. Ay ga Tir da Sidon gaako kulu kaŋ cindi kosu ka kaa i gaa, Zama Rabbi ga Filistancey halaci, Sanda jara cindo kaŋ go teeko me gaa, Kaftor wane nooya. 	 Philistia mi tengteng lohna ni, Tura leh sidon akipana panpihmi om sunte sattanna ni jiakin, TOUPAN tuipi gei Kaphthora om laite a hihse sin ngala.


Sahãadin-sahãadin a koy da waasi bonkoono do ka ne: «Ay ga ba ni m'ay no Yohanna baptisma teekwa boŋo taasa ra, sohõ-sohõ.» 	 Huan, amah kintakin kumpipa kiangah a valut pah a, Kuangin Baptispa Johan lutang non piak pah mahmah ka ut, chiin, a ngen a.


Ifo binde ga ti Yahudance nafa? Wala ifo ga ti dambanguyaŋ nafa? 	 Ahihleh, Juda min hamphattuamna bang ahia a neih tuan? Zeksum leng bang ahi a phattuamna?


A na fu-ize hinkanta salleyaŋo mo neesi, kambe kar waranka, a tafayyaŋo mo kambe kar waranka sududu fuwo jine. A ne ay se: «Nangu woone ga hanan ka bisa i kulu.» 	 Huan dantan sungnung a the a, a sungpi banah a dunglam tong sawmnih ahi a: a vai lam leng tong sawmnih ahi. Huan ka kiang ah, Hiai mun siangthou pen ahi, a chi a.


Manti doŋ borey ga ni dondonandi, Ka ci ni se bo? I ma sanniyaŋ kaa taray ka fun ngey biney ra? 	 Amauten nang a honsinsak un, a honhilh un, a lungtang ua kipanin thute a gen kei ding ua hia?


ay mo ga Israyla gaaray ka kaa laabo kaŋ ay n'i no din ra. Fu woone mo kaŋ ay hanandi ay maa sabbay se, ay m'a furu ay banda. Israyla ga ciya yaasay da hahaarayaŋ hari dumey kulu game ra. 	 Israel te gam ka piak akipan ka hihmang dinga; huan, hiai inn ka min dinga ka hih siangthou sa ka mitmuh phaklouh ah ka suan mang ding; huchiin Israel te nam chihte lakah enghouna leh a se lam gentehna a zat a hong hi ding uh:


Sihon Amorancey bonkoono, kaŋ goro Hesbon ra. Nga no ga may za Arower kaŋ go Arnon isa jabo gaa, da birno kaŋ go gooro bindi ra, da Jileyad, kal a ma koy Yabok isa gaa haray; Amon izey hirro nooya. 	 Hiai Amorte kumpipa sihon, Hesbona omin Arnon guam panga om Aroer khua akipanin vai a hawma, huan, guam lai taka khopi te, Amon suante gamgi Jabok lui phain Gilead gam kimkhat tungah vai a hawma;


Zaari kulu Mordekay ga goro noodin wayborey windo me batama ra zama nga ma du ka bay mate kaŋ no Esta bara nd'a, wala mo haŋ kaŋ ga du a. 	 Huchiin Mordekai bel nitengin numeite in mun maiah a om gigea, Estherin bangchiin a hih jela, bang a honghi dia chih thei dingin.


Abisuwa ize Bukki, Bukki ize Uzzi, Uzzi ize Zeraya, 	 Bukki a tapa, Uzzi a tapa, Zerahia a tapa;


Amma Rabbi ne a se: «Araŋ Farisi fonda borey wo, araŋ goono ga gullayze da gaasu banda gaa nyun, amma araŋ ra haray, a ga to da zamba nda laala mo. 	 Huan, Toupan, akiangah, Nou Pharisaiten nou leh kuang po lam na silsiang ngeitak ua; na sung lam ulah lepgukna leh gilouin a dim ngala.


Kulu nda yaadin, ya Yakuba, ni mana ay ce. Amma nin, ya Israyla, ni farga nda ay. 	 Himahleh Jakobte aw, nou jaw non sam kei ua, isarel te aw, noujo nawn chimtak zota uhi.


Han fo saaya zaari kaa. Hirodus na nga hayyaŋ zaaro bato te nga koyey da wongu nyaŋey da Galili boro beeri fooyaŋ se. 	 Huan Herodin a pian niin a mi thupite, sepaihheutu liante, Galili gama mi liante a dinga jana ankuang a lui laiin hun lemtang a hongomta a.


A ne: «Ya Koyo, hala day ay du gaakuri ni do, ay ga ni ŋwaaray, Koyo ma koy iri game ra, zama ngey wo boro hanga sandoyaŋ no. M'iri taaley d'iri zunubey yaafa iri se, m'iri ta iri ma ciya ni wane yaŋ.» 	 Huan aman, Tua na mitmuh a hehpihna ka muh leh, TOUPA aw, ka hon ngen hi, ka lak uah ka TOUPA pai hen; mi genhak a hih ziak un: ka gitlouhna uleh ka khelhna uh ngaidam inla na gouluah ding in hon la in, a chi hi.


Amma araŋ wo ma si kay bo. Wa araŋ ibarey gana k'i gaaray k'i banda waney kar. Wa si ta i ma furo ngey birney ra, zama Rabbi araŋ Irikoyo n'i daŋ araŋ kambey ra.» 	 Noute bel om kei unla: na melmate uh delh jel unla, huai nungdalte that unla; a khua himhim uah lutsak kei un: TOUPA na Pathian un na khut uah amau lah a honpeta ngala, a chi a.


I tun mo za kuba mana furo zama ngey ma koy Suriyancey gata ra. Alwaato kaŋ i kaa Suriyancey gata bananta ra, a go, boro kulu si noodin. 	 Huchiin Suriate giah mun a hoh diingin khomui in a kuan ua; Huan, Suria giah mun tuah masak ava tun un, ngaiin, kuamah ana omkei ua.


Gaa no Eli tu ka ne: «To, koy day sohõ kay, baani ra. Israyla* Irikoyo mo ma ni no ni ŋwaara kaŋ ni ŋwaaray a gaa din.» 	 Huan, Eliin, Lungmuang takin paiin, Israelte Pathianin na thil nget nang honpia heh, chiin a dawnga,


Amma waato kaŋ i fun Misira, Israyla na saaji gana ka koy hala Teeku Cira gaa, i kaa Kades mo. 	 Aigupta gam akipan a hongpawtna uh Tuipi San tana gamdaia paisuak ahi ua, Kades a tun un,


Ay goono ga sandandi ni seedey gaa. Ya Rabbi, ma s'ay haawandi! 	 Na thutheihsakte ah ka belh chinten a; TOUPA aw, honzahlak sak ken.


Ni ma hilliyaŋ te a lokoto taaca boŋ. A hilley kulu ma ciya danay fo, nga nd'a. M'a daabu nda guuru-say. 	 Huan huaiah a ning lite tungah a kite na bawl ding: a kite a kibang ding ua: dalin na luan ding hi.


Amma Farisi fonda boro fooyaŋ kaŋ yaŋ cimandi tun ka ne: «A ga tilas no i m'i dambangu k'i lordi mo ka ne i ma Musa lordey gana.» 	 Himahleh, Pharisai pawl gingta sam kuate hiam a kisa ua, Jentelte zek sum ding ahi, Mosi dan zuih leng a lak uah chiam chitchiat ding ahi, a chi ua.


Kala Sawulu na jama kulu ce i ma kaa wongo do, i ma koy Keyla, zama i ma Dawda nda nga alborey kulu daŋ game k'i windi. 	 Huan, Saulain mi tengteng kidou dingin Keila khua vasuala David leh a mite vaum dingin a sam khawma.


Yaa no Rabbi ci: A go binde, jirbiyaŋ goono ga kaa, Kaŋ ay ga soogukoyaŋ donton a gaa. I g'a siirandi mo, a ma mun, I m'a foobey kaa koonu k'i bagu-bagu mo. 	 Huaiziakin ngaiun, Ni a hongtung hi, a bungkhe ding mi ka honsawl dinga, huan amau a bungkhe ding uh, chih TOUPA thu pawt ahi: a belte a vuaksak ding ua, a umte a hihkek ding uh.


Mate kaŋ araŋ g'a ŋwa mo neeya: da guddamayaŋ araŋ cantey gaa, da taamuyaŋ araŋ cey gaa, da goobuyaŋ araŋ kambey ra. Waasi-waasi no mo araŋ g'a ŋwa d'a; nga no ga ti Rabbi Paska* _kaŋ a feerijo ga ti bisayaŋ__.› 	 Huan hichibangin na ne ding uh; na kong uh gaksain, na khedap uh na khe ua bulhsain, na khut ua na chiangkhun uh tawi sain; na kin nek ding ua: TOUPA paikan ankuang ahi.


I binde koy ka saara daahirandi ka kawaatimi kar tondo gaa ka batukoyaŋ daŋ. 	 Huchi innvengmi sepaihte toh a va hoh ua, han tuh a veng hoihsak ua, suang tuh achiamteh uh.


Beeney goono g'a adilitara baaro fe, Zama Irikoy bumbo ya ciitiko no. (Wa dangay) 	 Huchiin, vanten a diktatna a tangkoupih ding ua, amah Pathian ngei tuh vaihawmpa ahi ngala. Selah.


Zama waato araŋ go danga feejiyaŋ kaŋ yaŋ goono ga dira darayyaŋ ra, amma sohõ araŋ ye Kurukwa d'araŋ fundey Batukwa do. 	 Belam mang bangin na mang ua, tun zaw nou hon chingpa leh heupa kiang ah na kik nawnta uhi.


Wass! Ndunnya dumi boobo kosongo neeya! I goono ga kosongu sanda teekoy dunduyaŋ. Wayyo! Ndunnya dumey dunduyaŋ neeya! I goono ga dundu sanda hari beerey wane cine. 	 A, mipi tampi ging nuanua, tuipite ging nuanua banga ging nuanuate leh nam chih ging hawhaw, tui thupitakte ging hawhaw banga ging hawhawte tel o!


Zama ngey bumbey go ga dede iri boŋ da furoyaŋ kaŋ dumi iri te araŋ do. I go ga dede mo mate kaŋ cine araŋ na toorey naŋ ka bare Irikoy do, zama araŋ ma may Irikoy cimi-cimo, fundikoono se, 	 Amau mahmahin hontheisak ngal ua: bangchibang kipahpihna na lak uah ka mu ua chih bang; huan, nou milimte akipana Pathian lam nong- ngattak dan uh, huchia Pathian hing leh dik na sem dingin,Huan, A Tapa, misi laka kipana a kaihthoh, thangpaihna hongtung ding laka honsuaktasakpa Jesu, vana pat nangak dingin, chih bang.


Abdon, Zikri, Hanan, 	 Huan Abdon, Zikri, Hanan;


Rabbi ga danawey moy fiti, Rabbi ga borey kaŋ yaŋ gungum kayandi, Rabbi ga ba adilantey. 	 Toupan mittawte mit a hihvak saka; kun kheukheute Toupan a kaitanga; Toupan mi diktatte a it hi;


Zama baa ay n'ay boŋ sambu, Ni day g'ay koli sanda muusu beeri cine. Ni ga ni gonitara cabe ay boŋ mo. 	 Huan ka lutang a kiletsak leh, humpinelkai bangin nang non benga: huan ka tunga na lamdandan na hon ensak nawn hi.


Guna, alwaato din ra ay ga bana ni se borey kulu kaŋ yaŋ na ni taabandi gaa. Ay ga simbarkwa faaba, Ay ga bora kaŋ i gaaray margu. Ay m'i ciya saabuyaŋ hari, i ma te maa hanno mo, laabey kulu kaŋ ra i maa haawi. 	 Ngaiin, huai hun chiangin, nang hihgimte tengteng ka bawl dinga; panpih kiphamohnu ka hondam dinga, hawl manga omnu ka la khawm ding; huchiin phatna leh minin a mau ka bawl ding, lei tengtenga a zahlakna uh a na omkhinte,Huai hun chiangin ka honla lut dinga, huai hun chiangin ka honkai khawm ding; leia mite tengteng laka min leh phatnaa nou ka honbawl ding jiakin, na mitmuh ua na saltanna ua kipana ka honpi nawn chiangin, TOUPAN a chi.


Hezron na Ram hay, Ram na Aminadab hay, 	 Huan, Hezronin Ram a suanga; huan, Ramin Aminadab a suanga;


Araŋ ma s'i hamey ŋwa, araŋ ma si lamba i jifey gaa mo. I ga harram araŋ se. 	 A sa uh na ne ding uh ahi kei, a luang uh leng na khoih ding uh ahi kei, nou ding in a nin ahi.


Da mo ni na tondi sargay feema te ay se, ni ma s'a cina nda tondi jabanteyaŋ bo, zama da ni na ni goy jinay daŋ a gaa, ni n'a ziibandi no. 	 Suang maitam na honbawl sak leh, suang seka na bawl louh ding: suang tunga na vanzat na lik leh, na hihbuahta ahi ngala.Huailaia na vuaktanna a kimuh khiak louhna dingin, ka maitam ah akalbiin na hoh tou sam kei ding hi.


Sanda mate kaŋ boro boobo te dambara nda nin (a moyduma alhaalo bare kal a si hima boro wane, A gaahamo himando mo hasara kal a si hima boro izey wane.) 	 Mi tampiin lamdang honsa ngial uh bangin, a mel lah mihing mel sang maha hihsiatin a oma, a pian dan lah mihing tate piandan sang maha hihsiatin a om.Huchiin aman nam tampi a dangsak ding; kumpipaten amah lakah a kam uh a chih ding uh: a kiang ua gen negi louh lah a mu sin ngal ua; bila a jak ngei louh uh a ngaisiam sin uhi.


Aser izey lasaabo mo neeya: I na alborey kulu kabu, za jiiri waranka izey ka koy beene, i kulu kaŋ yaŋ ga hin ka koy wongu. I n'i kabu ngey dumo boŋ, i kundey boŋ, i baaba-fo-izey boŋ, i maayey lasaabo boŋ. 	 Aser tate suante a chichiin, a inkuankuanin, a min uh tamdan bang jelin kum sawmnih akipan tunglam, galkap thei teng a sim ua;


Ifraymu ga ciya kurmu deeniyaŋ zaaro ra. Israyla kunda se no ay go ga haŋ kaŋ ga tabbat bayrandi. 	 Tai niin Ephraim a hongsegawp sing a; a hongom ngeingei ding Israel namte lakah ka theisakta hi.


A go no mo kaŋ bar karkwa din bu, malaykey kond'a hala Ibrahim ganda ra. Arzakanta mo bu, i n'a sutura. 	 Huan, hichi ahia, khutdoh tuh a si a, angelten a paipih ua, Abraham angsungah a koih ua. Mi sumhau leng a sia, vuiin a omta a.


Ana ize neeya: Dison. Dison izey mo neeya: Hamran, Esban, Itran, da Keran. 	 Ana tapate; Dison. Huan Dison tapate; Hamran leh Esban leh Ithran leh Keran.


Zama ay farhã gumo waato kaŋ nya-ize fooyaŋ kaa ka seeda no ni cimo boŋ, danga mate kaŋ cine ni goono ga cimi gana. 	 Unaute hongpaiun, na hinna takdan a hontheihsak lai un, ka kipak mahmah ngala, thutaka na om taktak jiakin.


Kala han din hane i ŋwa ka haŋ Rabbi jine da farhã gumo-gumo. I ye ka Suleymanu Dawda ize didiji bonkooni sorro hinkanta nooya. I n'a tuusu nda ji mo a ma ciya mayko Rabbi se, i na Zadok mo tuusu nda ji a ma ciya alfaga. 	 Huchiin huai niin TOUPA maah nuamsa takin a ne ua, a om chiat uh. Huan, David tapa Solomon bel kumpipa dingin a bawl tuan nawn ua, TOUPA milian dingin sathau a nilh ua, huan, Zadok bel Siampu dingin.


A ne: Ya ize wayo kaŋ goono ga goro Misira ra, Ma ni jinayey soola tamtaray koyyaŋ se, Zama Nof ga ciya kurmu, A kulu ga ton hala goroko kulu si cindi a ra. 	 Aw nang, tanu, Aigupta gama teng, Sal tang dingin kibawl maiin: Noph khua a segawp sin ngala, teng ding om louin a kang mang ding.


Beeney ma maa kaani, ganda mo ma farhã. Dumi cindey ra i ma ne: «Rabbi no ga may!» 	 Vante kipak takin om uhenla, lei leng nuamsa takin om hen; nam chih lakah, TOUPAN vai a hawm, chi uheh.


Israyla bonkoono Yehowasa mo donton Yahuda bonkoono Amaziya gaa ka ne: «Yo-karji kaŋ go Liban ra donton sedre* nya gaa kaŋ go Liban ra ka ne: ‹Ma ni ize way no ay ize aru se a ma hiiji.› Ganji ham fo mo neeya kaŋ go Liban ra, a kaa ka bisa. A na yo-karjo taamu. 	 Huan, Israel kumpipa Jehoasin Juda kumpipa Amazia kiangah, Lebanon tanga lingin Lebanon tanga sidar sing kiangah, Na tanu ka tapa ji dingin neisak dih ve, chiin a thukhaka; huan, Lebanon tanga gamsa a hongpaia, huai ling a hongtuan puk gawpa.


Ndunnya gorokoy kulu mo ga sududu a se, sanda boro kulu kaŋ i man'a maa hantum Feej'izo fundi tira ra, nga kaŋ i wi za ndunnya sinjiyaŋo gaa. 	 Huan leitunga teng tengtengin amah a be ding ua, khovel om tunga kipata belamnou thahsa hinna laibua a min ua gelh louha om tengtengin.


Nga hinne no ga ti ay tondi daaro d'ay faaba, D'ay cinari gaabikoono mo, ay si zinji bo. 	 Pathian kiangah ka hotdamna leh ka thupina a oma: ka hatna suangpi leh ka kihumbitna tuh Pathian ah a om hi.


Handu iyyanta, zaari way cindi iyyanta hando ra no hiyo fandi Ararat tondey boŋ. 	 Huchiin, long a kha sagihna ni sawm leh ni sagih niin Ararat tangah a hong kingata hi.


da Miyamin, da Maadiya, da Bilga, 	 Mijamin, Maadia, Bilgah;


Ay no ga ti buuru fundikoono kaŋ zumbu ka fun beena ra. Boro kulu kaŋ ga buuro wo ŋwa ga funa hal abada. Oho, buuro kaŋ ay ga no mo ga ti ay gaahamo zama ndunnya ma du fundi.» 	 Keimah tuh vana kipana tanghou hing hongpai suk ka hi, kuapeuhin hiai tanghou a nek leh khantawnin a hong gige ding; ahi, khovel hinna dia ka piak ding tanghou tuh ka sa ahi, a chi a.


Haciika, iri kaŋ go bukka wo ra, iri go ga duray, iri gonda tiŋay mo, zama iri si ba i ma woodin kaa iri gaa bo, amma iri ga ba Irikoy m'iri sutura, hala fundi _hal abada__ ma haŋ kaŋ ga aniya ka bu gon. 	 Eite hiai ina i om sungin gikpuain thum petmahin i thum ngala, silh loua i ut jiak ahi keia, silhthuaha om i ut jiak ahi jaw, sitheipen tuh hinna valh zoha a om theihna dingin.


Gaa no Jideyon kaa Urdun. A daŋandi, nga da boro zangu hinza kaŋ go a banda, kaŋ yaŋ farga, latak! Amma kulu nda yaadin i go ga ngey ibarey gana. 	 Huan, Gideon leh a kianga mi zathum omten Jordan lui a pha suk ua, a kan ua, bang pipiin a delh jel ua.


Yaadin gaa, ay ga ba saatarey kaŋ kurnyey bu ma hiiji ka izeyaŋ hay. I ma haggoy da ngey fuwey, hal ibara ma si du kobay k'iri maa sara. 	 Huchiin, methai nungaklaisimte zaw pasal nei uhenla, tate nei uhenla, insung khosak ngaihtuah uhenla, gensiatna ding lemtang himhim melma musak kei le uh kadeih hi.


Ay go goy da taabi ra, da hanna ka mo ganji jirbi yaŋ sorro boobo, da haray, da jaw, da mehawyaŋ sorro boobo, da hargu nda bankaaray banji. 	 Septawlna leh sepgimna, ihmutmohna ah tamveipi, gilkial leh dangtakna ah, anngawlna ah tamveipi, khosik leh vuaktang a omna ah bang.


Woodin mo no ga ti alaama hinkanta kaŋ Yesu te waato kaŋ a fun Yahudiya ka kaa Galili. 	 Huai tuh Jesun a thillamdang hih a nih veina ahi, Judia gam akipan Galili gama a hongin.


Farisi fonda boro fooyaŋ mo kaŋ go borey marga game ra ne Yesu se: «Alfa, ma deeni ni talibey gaa.» 	 Huan, mipi laka Pharisai khenkhatin a kiangah, Sinsakpa, na nungjuite taiin, a chi ua.


kulu ni ma albora wala waybora kaŋ na hari laala din te kaa taray ni kwaara meyey gaa, albora wala waybora. Ni m'i catu-catu mo da tondiyaŋ hal i ma bu. 	 Huai thil gilou hihmi, pasal hiam, numei hiam na kulh kongkhak polam uah pasal hiam numei hiam pen na pikhe ding ua, suangin na deng lum ding uhi.


I ga alatuumi farka gaaray, I ga wayboro kaŋ kurnye bu haw ta tolme. 	 Pabeite sabengtung a hawl mang ua: thuchiamna dingin meithai bawngtal a la uh.


Zama tilas no a ma kas'ize fo taŋ i se bato*g* waate. 	 (Ankuanglui nia mikhat amau laka a pawt sak teitei ding ahi ngala. )


I ga sukurutu, haawi m'i di mo ngey deyaŋ haro Etiyopi d'i darza haro Misira sabbay se. 	 Huchiin, a lamet pen uh Ethipiate leh a thupina pen uh Aiguptate jiakin mangbang tak leh zahlak takin a omta ding uhHuchiin, huai ni chiangin hiai tuipi geia miin, Ngaiin, i lamet pen, Assuria kumpipa laka honhumbit dinga honpanpihpa dinga i taina uh, lah hichi a hita ngala eite bangchiin i suakta ding ua? a chi ding uh, a chi a.


A fongu kaŋ ngey wo gaahamyaŋ hinne day no, Haw kaŋ ga bisa, kaŋ si ye ka kaa koyne. 	 Sa leltak a hih uh a theigige a: huih, kik nawnlou dinga nung mang jel bangin.


Israyla izey kaŋ ye ka kaa ka fun tamtaray ra, da ngey kaŋ yaŋ na ngey boŋ margu nd'ey kulu me, ka ngey boŋ fay da cindey kazaamatara zama i ma Rabbi Israyla Irikoyo gande ceeci se, i kulu ŋwa. 	 Huchiiin saltanna akipana hongpai khe nawn, Israel tate leh, TOUPA, Israel Pathian zong dinga, gam khovelmite buahna akipan amau leh amau kihihkhe tuamte tengtengin, a neta ua, nuam takin ni sagih sung tanghou silngou sohlouh ankuangluina a bawlta uhi:TOUPAN lah amaute nuam a sa sakin, amau lamah Assuria kumpipa lungtang, Israel Pathian, Pathian in nasepnaa a khutte uh hatsak dingin a kiheisakta ngala.


Elifaz izey neeya: Teman, Omar, Zafi, Gatam, Kenaz, Timna, da Amalek. 	 Elipha tapate; Teman, Omar, Zephi, Gatam, Kenaz, Timna, Amalek.


Amma da boro kaŋ mana cimandi ga nga boŋ fay, a ma nga boŋ fay. Ganako alboro wala wayboro kaŋ go yaadin si tamtaray ra. Amma Irikoy n'araŋ ce araŋ ma goro nda laakal kanay. 	 Himahleh, a gingloupenin a khen leh, khen mai heh, huchi bangah jaw unaupa hiam, unaunu hiam, hen a hita kei ding. Pathianin lemna ah a honsam ahi ngala.


A ne ay se: Nango kaŋ alfagey ga taali se sargayey da zunubi se sargayey hina, i ma ŋwaari sargayey mo haagu neeya, zama i ma si fatta nd'ey taray batamey ra, hal i ma borey hanandi yaadin cine. 	 Huan aman ka kiang ah, Hiai siamputen moh jiaka thillat leh khelh jiaka thil lat a huanna mun uh, tanghou lat omna mun ahi; huang sung ponungjawa a tawi khiak ua mite mi-siang dia a bawl louhna ding un, a chi a.


Simeyon izey, soojey kaŋ ga yaaru wongu ra, i boro zambar iyye da zangu fo no. 	 Simeon tate ah kidouna dinga, mihat hangsante, sang sagih leh za khat.


Guna mo, boro fo go no kaŋ maa Yusufu, i diina marga arkusu fo no, boro hanno no, adilante mo. 	 Huan, ngai un, mi khat amin Joseph, vaihawmmi, mi hoih tak, diktak, Judate khua khat Arimathai a kipan a oma,


Acis mo na Dawda cimandi ka ne: «A na nga borey Israyla daŋ i m'a fanta gumo. Woodin se no a ga ciya ay tamo hal abada.» 	 Huan, Akisin David thu gen a taksanga, A mi Israelte a kimudah sak mahmah a: huaijiakin khantawnin ka sikha dingin a om ding, a chi hi.


Za Etiyopi isey jine, borey kaŋ yaŋ g'ay ŋwaaray, Sanda ay wane say-sayanta ize wayey, I ga kande sargayyaŋ ay se. 	 Ethiopia luite khenlam akipan ka gimlim halmite, dalhsa ka mite tanu mahmahin ka thillat a hontawi ding hi.


Araŋ bumbey ga bay mate kaŋ cine a ga hima araŋ m'iri dondon. Zama iri wo mana hawfunay goray te araŋ game ra. 	 Noumau mahmahin non zuihdan ding uh na thei ngal ua; na lak uah dan lou bangin ka gamta ngei kei uhi.


A si alfukaarey kankam, A si nooru nda hari daŋ, wala tontoni, A g'ay farilley te, a g'ay hin sanney gana mo -- bora si bu baabo zunubey sabbay se. Haciika a ga funa no. 	 Genthei laka a khut a kidek saka, a nou leh a pung la loua, ka thupiakte zanga ka dan bawlte huimi a hih leh, a pa thulimlouhna jiakin a si kei dinga, a hing zo ngei ding ahi.


Ni n'i no ni Biya Hanna mo a m'i dondonandi. Ni mana ni Manna* ganji mo i meyey se, ni n'i no hari i jaw maayaŋo se mo. 	 Amaute chil dingin na kha hoih leng na piaa, a kam ua kipan na manna na phallou keia, amaute a dangtak un tui na pia hi.


Gaa no Dawda na wongu batandikoyaŋ daŋ Damaskos kwaara, Suriya laabo ra. Suriyancey mo ciya Dawda tamyaŋ, ka kande _a se__ jangal. Rabbi na Dawda gaa nangu kulu kaŋ a ga koy. 	 Huchiin Davidin Damaskaa Suria mite lakah a sepaih a koiha; huchiin Suria mite David sikhate a honghita ua, siah bang a pe jel uhi.


Yaa no Rabbi ci: Guna, ay g'i lordi, ay ma ye ka kand'ey gallo wo do. I ga wongu nd'a, i m'a ŋwa, i m'a ton da danji. Ay ga Yahuda galley ciya kurmuyaŋ, kaŋ sinda goroko. 	 Ngai un, hiai khopia hong kik nawn ding in thu ka pe dinga, chih TOUPA thu pawt ahi, huchiin a sual ding ua, a la ding ua, meiin a hal ding uh: huan, luahmi omlou in Juda khopite ka hihgam vek ding hi, chiin.


Guna, hunkuna ay na ni daŋ ndunnya dumey nda mayrayey boŋ, zama ni m'i zeeri, m'i bagu-bagu, m'i halaci, m'i hibandi, m'i cina, m'i tilam mo. 	 Ngaiin, na kam ah ka thute ka hoihta, endih, namte leh kumpipa gam tungah te, botkhe ding te, phel ding te, hihse ding te, paikhe ding te, bawl hoih ding leh dingkhesak dingin tuniin ka hon koih na hi, a chi a.


Iri ga arzaka darzakoy yaŋ gar, dumi-dumi, Iri g'iri windey toonandi nda nooru. 	 Van manpha tengteng I mu ding ua, gallaktein I inte uh I dimsak ding uh;


Rabbi ne: «A ga ciya mo, d'i mana ni cimandi, i mana yadda alaama sintina din gaa, i ga banda alaama wano cimandi. 	 Hichi ahi dinga, a hon gintak kei ua, chiamtehna khatna aw leng a ngaihkhiak sam kei uleh, chiamtehna nanung aw a up ding uh ahi ding.


Jama cindo mo, da alfagey, da Lawi borey, da windo me batukoy, da doonkoy, da Irikoy windo goy-izey, da borey kulu kaŋ na ngey boŋ fay waani laabey dumi cindey gaa ngey ma Irikoy asariya haggoy sabbay se, i wandey, d'i ize arey da ize wayey, borey kulu kaŋ yaŋ gonda bayray da fahamay, 	 Huan mipi laka adangte, siampute, Levi mite, kongkhakngakte, lasamite, Nithinim mite, leh gamtea mite laka kipana amau leh amau Pathian dan lama ki tuamsehte tengteng, a jite uh, a tapate uh, a tanute uh, mi chih theihna leh theihtheihna neite;


Zama nin, ya ay Koyo, ni ya booriyankoy no kaŋ go soolante yaafa teeyaŋ se. Ni ya baakasinay suuji boobokoy mo no, Borey kulu kaŋ yaŋ ga ni ce se. 	 TOUPA, nang, na hoiha, ngaihdam na ngapa, a honsam peuhmah tungah chitna na hau ngal hi.


Woodin sabbay se binde, Laala din ga ciya araŋ se sanda kortimi kaŋ goono ga ganda ceeci, Kaŋ ga fuuru mo cinari kuuku ra. A worbuyaŋo binde goono ga kaa fap! folloŋ! jirsi boŋ. 	 Hiai thulimlouhna noute adingin suangbang sangpi selai, chim dekdek, puak engong, thakhata mitphialkal lou-a se gawp ding bang ahi ding hi.


A si ŋwa tudey boŋ, A si sududu Israyla dumo toorey se, A si nga gorokasin wande ceeci, 	 Huchibang a hih tei tei louha, mun sanga anek louha, Israel inkote milim lamte a ngat louha, a inveng ji a hihnit louha,


Izo ne: ‹Ay si koy.› Amma kokor banda a ye ka tuubi ka koy. 	 Aman, Ka utkei, a chi a, a dawng a; himahleh a denchiang in a lungsim a kheng a, a kuanta a.


ka ne: «Ifo se bora din go ga salaŋ ya-cine? A goono ga Irikoy kayna. May no gonda dabari kaŋ ga zunubey yaafa, kala afolloŋ, nga Irikoy?» 	 Hiai min bangdia hichi bang thu gen ahia? Pathian a gnsia hi; mi khat, Pathian kia loungal, kuan ahia khelhnate ngaidam thei? chiin, a lungtang un a ngaihtuah ua.


Almasihu sanno ma goro araŋ ra, a ma yulwa mo laakal kulu ra. Araŋ ma care dondonandi ka care yaamar mo da Zaburayaŋ da saabu baytuyaŋ da dooniyaŋ kaŋ fun Biya Hanno do. Araŋ ma baytuyaŋ te da gomni araŋ biney ra Irikoy se. 	 Kris thu tuh a hauhna tengtoh noumau ah omsak kiihkeih un, pilna chitenga kisinsak leh kihilh tuaha oma kipahna lungtang toh pathian kianga phatna la bang, Pathian la bang, khalam la bang saa omin.


Ay mo, ay ga hangan Rabbi se, Nga kaŋ goono ga nga moyduma tugu Yakuba dumo se. Ay ga naanay a gaa. 	 Huan, ken Jakob inkuanpihte laka a mai selpa TOUPA ka ngak dinga, amah ka en nilouh ding.


A ye ka gungum ka hantum laabo ra koyne. 	 Huan, a kun nawna, a khutzungin lei ah a gelh nawna.


I waadu ni borey da ni kwaara hananta se iyye hala sorro wayye, zama Irikoy ma asariya taamuyaŋ gaay, a ma naŋ zunubey ma ban, a ma sasabandiyaŋ te laala sabbay se, a ma furo nda adilitaray kaŋ ga duumi, a ma bangando nda annabitaray daabu k'i kawaatimandi, a ma nga kaŋ hanan da ikulu mo tuusu da ji. 	 Na mite leh na khopi siangthou tungah nipikal sawmsagih thupiak ahi; tatlekna hih zou ding leh, khelhna tawpna bawl ding leh, thulimlouhna adia kilepna bawl ding leh, khantawn diktatna honla lut ding leh, mengmuh leh genkhawlna khak khum bikbek ding leh mun siangthoupen sathau nilh dingin.


Zama dumo wo bina te tijina, i na ngey hangey sandandi, i na ngey moy daabu mo. Da manti yaadin no i ga di da ngey moy, i ga maa da ngey hangey, i ga faham mo da ngey biney, ka ye ka bare ay do hal ay m'i no baani.› 	 Hiai chite lungtang a nanggawpta a bilte uh a ngong a, a mitsi ua, huchilou injaw a mit un a mukha ding ua, a bil un a za kha ding ua, a lungtang un a theisiam kha ding ua, a hongkik nawn kha ding ua, a mau ka nahihdam kha ding. a chi a, a chih


Abimelek buuyaŋo banda Tola, Puwa izo, Dodo ize, Isakar boro no, nga mo tun nga ma Israyla faaba se. A go Samir ga goro Ifraymu tondey laabo ra. 	 Huan, Abimelek nungin Israelte honkhe dingin Isakar mi Dodo tapa Tola a hongsuaka, Ephraim tanggam Samir khua ah a om hi.