Zama Boro* Izo ga koy daahir, sanda mate kaŋ cine i n'a waadu amma kaari bora din kaŋ nga no g'a nooyandi!» 	 Mihing Tapa seh bang in a pai ding ahi himahleh, juausana mansakdingpa mihing tung a gik hi! a chi a.


Boro hinka ga dira care banda da manti i jin ka saba no? 	 A sawm kei un mi nih a pai khawm ding ua hia?


Zama windikoyo si no, A koy naaruyaŋ hala nangu mooro. 	 Ka pasal lah in ah a om ngal keia, khual gamla ah a zin hi:


Jirbi waytaaci banda no i ye ka kaa ka fun laabo fintalyaŋo do. 	 Huan, gam a vaetkhiakna uah ni sawmli a tam ua, a hongnawnta uhi.


Hunkuna binde a go, ay ci araŋ se, amma araŋ mana maa Rabbi araŋ Irikoyo sanno se, hay kulu ra kaŋ a n'ay donton d'a araŋ do. 	 Tuniin na kiang uah ka phuangta ahi; himahleh na kiang ua a honsawlna bangmahin TOUPA na Pathian uh paukam lah na mang ngal kei uh.Huaijiakin tun jawtheita un, ten na lunggulhna mun ngei uah namsau te, kial te, hi tein na singei sin uhi, chiin a chi a.


A ga goro Haruna sukuto gaa. Haruna mo ga jinay hanantey taaley muraadu sambu, kaŋ yaŋ Israyla izey ga hanandi ngey nooyaŋ hanney kulu ra. A ma goro a sukuto gaa waati kulu, zama i ma ciya gaakuranteyaŋ Rabbi jine. 	 Aronin thil siangthou, Israel suanten a thilpiak siangthoute tengteng uha a siansak ding uh, gitlouhna a puak theihna dingin, Aron taltang tungah a om ding hi; TOUPA maa pom a hihtheihna ding un, a taltang tungah a om gige ding hi.


Ya Ayuba, ma laakal ye ka hanga jeeri ay se. Ma dangay, ay mo, ay ma salaŋ. 	 Chiamteh hoihin, Aw Job, honngaikhia in: dai inla, thu ka gen ding.


mate kaŋ iri kaayey zulli ka koy Misira laabu, hala iri goro Misira ka gay noodin. Misirancey mo na laala cabe iri nd'iri kaayey se. 	 Ka pipute uh Aigupta gam a a hohsuk ua, sawtpi Aigupta gam a ka om bang uh, Aigupta mite'n kou leh ka pipute hoihlou tak a hon bawl bang uh:


da Kabbon, da Lamam, da Citlis, 	 Kabon te, Lakhmam te, Kitlis te;


Yaamo no, yaamo no, Waazukwa ne hay kulu yaamo no. 	 Thugenpa thu pomtakte mukhe dingin a zonga, diktaka gelh khiaka omte, thutak thute ngei.


Iliyasu di a. A soobay ka ce ka ne: «Ay baaba, ay baaba! Israyla torko nda nga kaarukoy mo!» A mana ye ka di Iliya koyne. Kal a na nga bankaara di k'a tooru ka te toorimi hinka. 	 Huan, Elisain huai a mu a, Pa aw, Pa aw, Israelte kangtalai leh huai a sakol tuangte aw! chiin a kikou a. Huan, Elija a muta kei a; huchiin amah puan a lena, phel nih in a botkek a.


Abiya goy cindey binde, d'a muraadey, da haŋ kaŋ a ci, i n'i hantum annabi Iddo tira ra. 	 Abija tanchin dangte leh a omdante, a thu gente jawlnei Jedai hilhchetna bu ah a tuang ahi.


Amma hala day araŋ wangu, araŋ murte mo koyne, Takuba g'araŋ ŋwa.» Zama Rabbi meyo no ka woodin ci. 	 Ahihhangin na ut kei ua na hel uleh, namsau nekkhitin na om ding uh: TOUPA kamin huai thu a genta hi, a chi a.


Waato din gaa no batukoy koyo Nebuzaradan na boro jaray kaŋ cindi birno ra sambu. A kond'ey ka daŋ tamtaray Babila ra, ngey nda borey kaŋ bare ka ye a do haray, da laabo boro jaray kaŋ cindi. 	 Huan, ngakmi heutu Nebuzaradanin khopia mipi omlaite a kianga amaua kipiate leh mipi om sunte Babulon ah salin a pi a;


Laakal ga soobay ka ni batu, Fahamay mo ga ni haggoy. 	 Ngentelnain nang a honveng dia, theihsiamnain nang a honkem ding hi.


Koyne, ay ye ka ne: «Hayo wo kaŋ araŋ goono ga te, a si boori! Manti haŋ kaŋ ga hima nd'a araŋ se no ga ti araŋ ma taamu iri Irikoyo humburkumay ra, ndunnya dumi cindey kaŋ ga ti iri ibarey wowo sabbay se bo? 	 Na thilhih uh a hoih kei: i melmate khovelmiten hon simmohna jiak un, i Pathian laudansiama na om ding uh hi lou hia? Ka chi behlapa.


Ay kande araŋ laabu albarkante fo ra, Zama araŋ m'a nafa nd'a izey ŋwa. Amma waato kaŋ cine araŋ furo, araŋ n'ay laabo ziibandi, Araŋ n'ay wane laabo ciya fanta hari. 	 Gam hoihtak ah, a gah leh hoihna ne dingin, ka honpilut a, himahleh na lut uleh ka gam na hihnin ua, ka goutan thil kihhuaiin na bawl uh.


Hal ay ga salaŋ ka ban ay bina ra, kala Rabeka kaa da nga foobo nga jasa gaa. A do dayo do ka hari kaa. Ay mo ne a se: ‹Ay ga ni ŋwaaray, ay no ay ma haŋ.› 	 Huan, ka lungsim a ka gen khit main, ngaiin, Rebeka a tuibel puain a hongkuana; huan, tuikhuk ah a paisuka, tui a tawia; huan, a kiangah, hehpihtakin tui hondawnsak ve, ka chia.


A ga saawarekoy ku ka kond'ey, A ga alkaaley ciya saamoyaŋ. 	 Thuhilhmite lohsamin a pi manga, huan vaihawmmite mihaiin a bawl hi.


Yohanna talibey da Farisi fonda borey, i mehaw han no zaaro din. I kaa Yesu do ka ne a se: «Ifo se no Yohanna talibey da Farisi fonda borey, i kulu ga hatta ka mehaw*, amma ni talibey ya siino ga mehaw?» 	 Huan, Johan nungjuite leh Pharisaiten an a ngawl ua; huan mi a hong ua, Jesu kiangah, Bang dia Johan nungjuite leh Pharisaite, nungjuiten an ngawl ua, na nungjuiten a ngolh sam louh uh? a chi ua.


Koyne, i ga booso kaa sargay feema ra, i ma zaara suniya fo daaru feema boŋ. 	 Huan, maitama meivu a la mang ding ua, a tungah puan sandup a phah ding uh:


Kala Rabbi ne Musa se: «Ma ne Haruna se a ma nga goobo salle ka ganda laabo bulungo kar. A ma bare ka te gani Misira laabo kulu ra.» 	 Huchiin Mosi leh Aron Pharo kianga kipanin a pai khia ua: huan Pharo gawtna dia ute a koih ziakin TOUPA kiangah Mosi a kapta hi.


I ga ziji hala beene, I ga ye ka zumbu guusuyaŋey ra, Borey biney ga jijiri masiiba sabbay se. 	 Vanah a pai tou luamluam ua, thukpi ah a pai suk nawn luamluam jel uhi: mangbatna jiakin a hinna uh a zulbei jel hi.


Zaari ka kaa zaari no i go ga salaŋ, Cin ka kaa cin mo i go ga bayray cabe. 	 Thugen himhim leh pau himhim a om keia; a aw uh bila jak theih ahi kei hi;


A na Misirance doogo fo mo wi, kaŋ a kuuyaŋo to kambe kar gu. Misiranca din mo gonda yaaji fo nga kambe ra kaŋ kasuyaŋo ga to kaymi bundu. Amma Benaya zumbu a do nda goobu fo ka Misiranca yaajo hamay ka kaa a gaa, k'a wi nda nga bumbo yaajo. 	 Huan Aigupta mi a thata, mi lian mahmah, tong ngaa sang; huan Aigupta mi kha a teipi siamganmi chiam bang ahi; huchiin a kiangah chiang toh a hoh suka, Aigupta mi khut akipan teipi a laa, amah mah teipiin amah a hihlumta hi.


Buwaza na Obida hay, Obida na Yasse hay. 	 Huan Boazin Obed a suanga, huan Obedin Jesai


Ma me-ka-say ganandi ka kaa ni gaa. Meyey kaŋ yaŋ ga sanni yaamo ci ma moor'ey. 	 Nang akipan kam hoihlou koih mang inla, nang akipanin muk kilawmloute gamlapiah koih in.


ka ne annabi Irimiya se: «Iri goono ga ni ŋwaaray, ma yadda mo iri ŋwaarayyaŋo se. Ma adduwa te iri se Rabbi ni Irikoyo gaa, boro jara kaŋ cindi kulu sabbay se, zama iri ya jama kayna no kaŋ cindi iboobo ra, sanda mate kaŋ ni moy goono ga di. 	 Na maah ka ngetna uh pom hi henla, hiai omsun mi tengteng a ding ngein na Pathian kiangah hon thumsak dingin kon ngen uhi; na honmuh bang ngeiin mi tampite lak akipan tawmchik kia nutsiatin ka omta uhi.


i bannyey d'i koŋŋey baa si, ngey mo to boro zambar iyye nda zangu hinza nda waranza cindi iyye. I gonda mo doonko zangu hinka, alboro nda wayboro. 	 A pasal sikhate uleh a numei sikhate uh, sang sagih za thum sawm leh sagihte sim louin: huan pasal lasami leh numei lasami sang nih a nei uh.


A ga ndunnya boro beerey fahamay ta i gaa, A ga naŋ i ma te boŋdaray saaji ra naŋ kaŋ fondo si no. 	 Leia mite hausate lungtang a la manga, huan gamdaia lampi omlouhna ah amau a vakvai sak hi.Vakna beiin khomial ah a mai ua, huan zukhammi bangin amau a hoisak hi.


Za ay mana di kayna ay na fondo taŋ, Amma sohõ ay ga haggoy da ni sanno. 	 Hihhaksate ka om main ka vakmang naka: tunjaw na thu ka juita hi.


Jama may mo Rabbi se Yasuwa baafuna jirbey kulu ra, da dottijey kaŋ yaŋ cindi Yasuwa jihaado banda jirbey ra, borey kaŋ yaŋ di goy bambatey kaŋ yaŋ Rabbi te Israyla se. 	 Josua damsung leh, upate Josua khenga damte, TOUPAN Israelte adia thil thupi mahmah ahih tengteng mu jel mite damsungin mipiten TOUPA na a sem jel uhi.


Gaa no ay tu ka ne a se: «Ifo yaŋ no zeytun* nya hinka din kaŋ go fitilla suntulo kambe ŋwaari d'a kambe wow gaa binde?» 	 Huan ken ka dawnga, a kiangah, Khawnvak koihna taklam pang tunga hiai oliv sing nihte leh huaia veilam panga bang ahi ua? ka chi a.


A go, nangu mooro no Rabbi maa ga fun ka kaa, Danji nda dullu no g'a futa cabe. A meyo to da dukuri, A deena mo ga hima sanda danji kaŋ go ga di. 	 Ngaiin, TOUPA min tuh, a hehna kuang juajuain, meikhu sah moimoiin jamtou ngoingoi lakah, gamla pi-a kipanin a hongpai hi; a mukte khawng lunghihlouhnain a dima, a lei lah thil kat mang hat mei bang ahi.


Waati kaŋ mayraykoyo ga bine yadda sargay kaŋ i ga ton, wala bine yadda saabuyaŋ sargay no Rabbi se, kala boro fo ma meyo kaŋ ga guna wayna funay haray din fiti a se. A ma nga sarga kaŋ i ga ton din no, d'a saabuyaŋ sargayey, sanda mate kaŋ a doona ka te asibti hane. Waato din gaa a ma fatta, a fattayaŋo banda kala boro fo ma meyo daabu. 	 Huan lalin utthua thillat a lat sin leh halmang kithoihna hiam lemna thillat hiam TOUPA kianga utthua a thillat banga a lat sin leh suah lam nga kong a honsak dinga, khawlnia hih bangmahin, halmang kithoihnate leh lemna thil latte a bawl ding: huchiin a pawtkhe dinga, a pawt khiak nungin kong a khak ding uh.


Ya ay fundo, ma si furo i gundu ra. Ya ay darza, ma si kubay d'ey i marga do, zama i futa ra no i na boro wi. I boŋ sanda ra mo no i na yeejiyaŋ ce kaaji dumbu. 	 Ka kha aw, nangjaw a kikupna uah vakigolh ken; ka thupina, nang jaw a kikhopna uah tel ken; a heh un mi a that ua, a genhak un bawngtal tha a sat uhi.


Woodin mo Rabbi Kundeykoyo do no a ga fun, Nga kaŋ saawara ga dambarandi. Nga kaŋ beeraykoy mo no laakal ra. 	 Huaite leng sepaihte TOUPA, lemtheihnaa mi lamdang mahmah leh pilnaa mi hoih mahmah akipana pawt ahi hi.


Laabo borey na Yosiya izo Yehowahaz sambu k'a didiji bonkooni a baabo nango ra Urusalima. 	 Huchiin huai gama miten Josia tapa Jehoahaz a pi ua, Jerusalem ah a pa sikin kumpipa dingin a bawl uh.


Amma El-Natan, da Delaya, da Gemariya jin ka bonkoono ŋwaaray ka ne a ma si tira ton, amma a wangu ka hangan i se. 	 Huai phet hilouin Elnathan leh Delai leh Gemari ten laibu jial hal lou dingin kumpipa kiangah a ngen ua, himahleh a ngaikhe nuam kei.


I ye k'a hantum, zama i m'a fe laabey kulu ra, zama i ma dumi kulu bayrandi nd'a, zama i ma goro nda soola hala zaaro din ga to. 	 Laigelh kopi, thupiak bial chitenga piak khiak dingin huai ni adia kimansaa a om theihna ding un, mi tengteng kiangah a suah uhi.Kumpipa thupiakin dakte kinoh takin a pawt khia ua, Susan inpi ah thupiak a kipekhiaa: huan kumpipa leh Haman dawn dingin a tu ua; himahleh Susan khopi a lungjing hi.


Filistanca din mo go, a ga maan ka kaa susubay nda wiciri. Jirbi waytaaci no a goono ga nga boŋ cabe. 	 Huan, Philistia miin jingsang leh nitak tengin a vanaih sek a, ni sawmli sung a va kitaklang nak hi.


Waato kaŋ mo bo, Yahudancey te me fo ka laaliyaŋ haw ngey boŋ gaa ka ne ngey si ŋwa, ngey si haŋ mo kala nda ngey na Bulos wi jina. 	 Huan, ni a suahin Judate a panghuan ua, Paula a thah masiah uh bangmah nea dawn lou dingin a kichiamta uhi.


Yerobowam goy cindey mo, da haŋ kaŋ a te kulu, d'a yaarutara, da wongu kaŋ a te, da Damaskos da Hamat komyaŋ kaŋ a te, wo kaŋ ciya Yahuda wane doŋ, a n'i yeti Israyla se, manti i n'i hantum Israyla bonkooney baaru tira ra bo? 	 Huchiin Jeroboam tanchin dangte, a thilhih tengtengte, a thilhihtheihdante, a gal sual thu te, tuma lama Juda gam tan hi gige Damaska leh Hamath khua Israelte a dingin a nalak saknawn thute Israel kumpipate lal lai thu gelhna bu ah a tuang ahi kei maw?Huan, Jeroboam bel a pi leh pu, Israel kumpipate kiangah a ihmu teitaa; huchiin a tapa Zekaria a sikin a lalta hi.


Waybora ga lin bankaarayyaŋ te ka neera. A ga guddamayaŋ no nga dillaŋey kambey ra. 	 Puan hoih puansilh a bawla, a juaka; sumsinmi kiangah kawngakte a pekhia hi.


Woodin ga te zama araŋ n'ay sanno daaru Israyla izey game ra yongo Meriba haro do, noodin Kades, Zin ganjo ra, da zama araŋ mana ay hananyaŋo bangandi Israyla izey game ra noodin. 	 Zin gamdaia Kadesa Meriba tuia Israel suante laka ka tunga na khelh jiakin leh Israel suante laka na honpahtawi louh jiakin.Tua gam na va galmuh dinga; himahleh Israel suante ka piak gamah na lut kei ding, chiin.


Alfagey binde n'i wi ka zunubi se sargay te da i kurey feema gaa, zama i ma sasabandiyaŋ te Israyla kulu se. Zama bonkoono lordi ka ne i ma sargayey kaŋ i ga ton, da zunubi se sargayey kulu te Israyla kulu se. 	 Huan siamputen agou ua, Israel mi tengteng adinga lemna bawlna dingin a sisan un maitam ah khelh thoihna a lan ua: Israel mi tengteng adingin.


Zama dumo wo bina te tijina, i na ngey hangey sandandi, I na ngey moy daabu mo. Da manti yaadin no i ga di da ngey moy, i ga maa nda ngey hangey, i ga faham mo da ngey biney ka ye ka bare ay do, hal ay m'i no baani.› 	 Hiai chite lungtang a na takta a, a bilte uh a nangong deuha, a mit uh leng a si ua, huchilouinjaw a mit un a mu ding ua, a bil un a za ding ua, a lungtang un leng a thei ding uh, akiheikik ding ua, ken ka hihdam kha ding hi, a chi a, a chihpen.


Dawda ne Yonata se: «Guna, suba hando ga kay. Tilas kal ay ma goro bonkoono banda ŋwaaro do. Naŋ ay ma koy ka tugu saajo ra hala zaari hinzanta wiciri kambo. 	 Huan, Davidin Jonathan kiangah, ngai in, jingchianga kha de ding ahi a, kumpipa kianga ankuang um ngeingei ding ka hi a; himahleh a ni thum ni nitaklam tanphain gamlaka bu dingin ka kuan zo ding.


Koyne i ye ka ci Sawulu se ka ne Dawda kaa Keyla. Sawulu mo ne: «Irikoy n'a daŋ ay kambe ra, zama daabante no a go, za kaŋ a furo kwaara ra kaŋ gonda me daabirji nda karangaleyaŋ.» 	 Huan, Keila khua ah David a hoh chih Saula a hilh ua. Huan, Saulain, Pathianin ka khuta amah honpia ei ve; kulh kongpi leh a kalhna nei khua ah lah lutin a kikhumta ngala, a chi a.


kal a ma ciya takuba kaŋ araŋ goono ga humburu din m'araŋ to noodin, Misira laabo ra. Hara kaŋ araŋ ga humburu mo g'araŋ to, a ga naagu araŋ gaa noodin Misira laabo ra. Noodin mo no araŋ ga bu. 	 Aigupta gama lutding leh huaia teng dingin kihei teitei na hih uleh hicih a hong hi dinga, namsau na kiktak ngei un Aigupta gamahon pha dinga, kial na kiktak sek un leng Aigupta gamah nou a hondelh jui jel dinga, huaiah na si ding uhi.


Abram (kaŋ ga ti Ibrahim.) 	 Abram (huaimah Abraham ahi).


Sawulu mo ne: «Ay g'a no nd'a, a ma ciya a se hirrimi, Filistancey kambe mo ga gaaba nd'a.» Woodin se no Sawulu ne Dawda se: «Hunkuna sorro hinkante neeya kaŋ ni ga ciya ay anzuray.» 	 Huan, Saulain, a awkna ding thang a honghih theihna ding leh, Philistia miten a tunga khut a khak theihna ding un amah ka hon pe deh, a chi a. Huaijiakin Saulain David kiangah, tuniin ka makpa na hi tuan nawn ding, a chi a.


I na sisiri biyante hinka din daŋ korbay hinka din ra gande daabiro meyey do haray. 	 Huchi in awmtuam mongte ah sikkual nihte sung ah dangka-eng khainiang nihte pak bang a bawl a thun uh.


I ma humburu nin waati kaŋ wayna go no, Da waati kaŋ hando go no, Hal a ma koy zamaney kulu me. 	 Tunga ni a om sungin a kikou ding ua, kha om sungin leng, suan om sung tengteng inleng.


Kwaara birni meyey mo ga hẽ da bu baray hẽeni. Urusalima ga goro ganda laabo ra, hay kulu si a se. 	 A kulh kongkhakte a awm uh kitumin a kap ding ua; amah tuh a hawm dinga, leiah a tu ding hi.


Amma borey kaŋ yaŋ na Omri gana hin ngey kaŋ yaŋ na Tibni Jinat izo gana. Tibni binde bu, Omri te bonkooni. 	 Himahleh Omri juiten Ginath tapa Tibni juite a zou ua: huchiin Tibni a sia, Omri a lalta hi.


Sanno toonanta din ya gundu* no kaŋ go tugante za doŋ alwaatey da zamaney se, amma sohõ Irikoy n'a bangandi nga hanantey se. 	 Huai Pathian thu tuh khantawn leh akhang akhanga kipana thuguk kisel pen ahi; tun bel misiangthoute kiangah latsakin a omta hi.


Boro laalo taalo se saw go no, Amma adilante ga doon ka farhã. 	 Mi hoihlou tatlekna ah thang a om: himahleh mi diktatin la a saa, a kipak hi.


Suleymanu na saabuyaŋ sargayyaŋ te Rabbi se. Wo kaŋ yaŋ a te lasaabo neeya: haw zambar waranka cindi hinka, da feeji zambar zangu nda waranka. Yaadin cine no bonkoono da Israyla kulu na Rabbi windo feeri nd'a. 	 Huan, Solomonin TOUPA dinga alat kilepna thillat kithoihna dingin bawngtal sing nih leh sang nih leh, belam nuai khat leh singnih a lan hi. Huchibangin kumpipa leh Israel suante tengtengin TOUPA in a lanta uhi.


kal a ma ciya, waati kaŋ albora ga nga mayray haro fay tubu nga ize arey se, fondo kulu si no a ma way-kwaasa din ize aro te hay-jine zoogayo ize aro nango ra. Zama nga no ga ti hay-jina nda cimi. 	 A gou neih a tapate a khopsak hun chiangin a deihpen tapa a tapa upa a huatpen ta sanga deihsakna a bawl ding ahi keia:


I ra wayboro fo go no kaŋ maa Lidiya. Zaara bi neerako no, Tiyatira kwaara boro no, kaŋ ga sududu Irikoy se. A maa iri sanno, Rabbi mo n'a bina feeri hal a yadda nda haŋ kaŋ Bulos goono ga ci. 	 Huan, a min Lidia, puansan dup juak, Thiatira khua te, Pathian bia numei khatin ka thu a ja a; huan, Paula thugen jui dingin Toupan a lungtang a hihvaksakta hi.


Waato kaŋ a talibey di woodin, i dambara ka ne: «Mate no tuuri-nyaŋo wo koogu nd'a sahãadin-sahãadin ya-cine?» 	 Huan, theipi tuh a vul pah ngal a. Huan, nungjuite'n huai amuh un, Bangchidan ahia theipi a vulpah tel? chi in lamdang a sa mahmah ua.


Irikoy fuwo kosaray* taafa mo kortu ka fay ihinka za beene kala ganda. 	 Huan, Pathian biakin puanjak tuh a tunglam akipanin a nuailam phain a hongkikek paisuakta.


Suujikoy se ni ga ni boŋ cabe Suujikoy. Boro toonante se mo ni ga ni boŋ cabe toonante. 	 Misiangthoute lakah siangthouin na kihihlang dinga; huan, genhakte lakah genhakin na kihihlang ding hi;


Kala Yakuba ma de ay gaabo gaa, Zama nga ma sabayaŋ ceeci ay gaa. Oho, kal a ma sabayaŋ ceeci ay gaa. 	 A hih kei lelah, hon kileppihna dingin ka hatna len hen: ahi, honkilep pih hen.


Guusey daabu i boŋ. I miri guusuyaŋey ra danga tondi. 	 Thuknain amaute a khuhta: suang bangin a tawah a tumta uh.


Haya din bumbo, i ga kond'a Assiriya ka te fooyaŋ hari Bonkoono Yareb se. Ifraymu ga haaw, Israyla mo ga haaw. A saawara kaŋ a te din sabbay se. 	 Kumpipa Jareb kianga thilpiak dinga Assuria lama puak ahi lai ding a Ephraim zahlakna a mu dia, Israel amah pilna ah a zahlak ding.


Zama za kaŋ sanno kaŋ malaykey ci tabbat, asariya* daaruyaŋ da wangu-ka-ganayaŋ kulu mo du alhakku kaŋ saba i se, 	 Angelte zanga thugen nangawn anakipa, tatlekna leh thumanlouhna chi tengtengin thukna diktathuaitak a muh jel ngal un tuh,


Borey kaŋ yaŋ na Yesu di din kond'a Kayafa do, kaŋ ga ti alfaga beero. Noodin no Tawretu* dondonandikoy nda arkusey go, i margu. 	 Huan Jesu mante'n siampu lianpen Kaiapha in a, laigelhmite leh upate omkhawmna ah amah a pita ua.


Waato din gaa alfaga ma bora guna ka di. Da dooro fuusuyaŋo ciray-ciray konda gaa wala sukuto gaa, nango kaŋ te buulal, dooro mo ga hima jiraytaray kaŋ ga te boro gaaham kuuro gaa, 	 Huchi in siampu in a na en ding a, huan, ngaidih, a lugiau hiam, a talngalh hiam a hii hong bawkkhia pen a ngou-san hehut a, sa vun a phak bang a a kimuh leh,


Ni ma taafe guwa margu ka haw care gaa, ni ma taafe iddo mo margu ka haw care gaa. Ni ma taafe iddo wane iddanta taabu hukumo meyo boŋ beene. 	 Huan puanjak ngate amau mahin na thuap khawm dia, puanjak gukte amau mahin, huan biakbuk maiah puanjak gukna na khep ding.


Guna mo, ay g'ay Baaba alkawlo donton araŋ boŋ. Amma araŋ ma goro kwaara ra jina hala Irikoy ma dabari daŋ araŋ gaa, beene wane.» 	 Huan, ngai un, ka Pa thil chiam na tunguah ka honsawl dinga; himahleh, tunglam akipan thilhihtheihnaa silhsaka naom masiah uh khopi ah om kinken un, a chi a.


Woodin gaa no ay wo, Ezeciyel ga ciya alaama araŋ se. Hay kulu kaŋ ay te me-a-me, a cine no araŋ mo ga te. Waati kaŋ cine woodin ga te, waato din gaa no araŋ ga bay kaŋ ay no ga ti Rabbi, Koy Beero. 	 huchibang in Ezekiel nou ading in etsakna ahi dinga. ahih dan bang zelin na hih ding uh ahi: hiai ahong tun hun chiang in TOUPA PATHIAN kahi chih na thei ding uh, achi ahi, ka chi a.


Mate kaŋ cine i ga te saabuyaŋ sargay yeejo se, yaadin no alfaga ma maano ton sargay kaŋ i ga ton feema ra. 	 Lemna thillat kithoihna bawngpa a kipan lak bang in, huan siampu in haltum thillat maitam ah a hal ding ahi.


May no ka cindi araŋ game ra kaŋ di windo wo waato darza? Mate no araŋ goono ga di a sohõ koyne? Manti araŋ diyaŋ gaa a ga hima hay fo yaamo no? 	 Tumaa a thupinaa hiai in mu na lak uah kua na om lai ua? huan tuin bangchibangin na mu ua? na mitmuh un bangmah lou bang ahi maw? chiin.


Gerson waney neeya: a ize Libni, Libni ize Yahat, Yahat ize Zimma, 	 Gersom akipan; Libni a tapa, Jahath a tapa, Zimmah a tapa;


Ni na ni seedey lordi adilitaray da naanay koonu ra. 	 Na thutheihsakte tuh diktat tak leh ginom mahmahin thu na piaa.


Lawitey binde, Eliyasib jirbey ra i na Yoyada da Yohanan da Yadduwa lasaabu kaayey windi arkusuyaŋ, ngey nda alfagey mo, Persanca Dariyus koytara zamana ra. 	 Eliasib, Joiada, Johanan, Jaddua damlaiin Levi mite, pipute inkote lupena gelh ahi uh: Persia mi Daria lal laia, siampute tohin.


Haruna binde da nga izey te hay kulu kaŋ Rabbi ci ngey se Musa do. 	 Huchi in TOUPA'N Mosi zang a hih ding a thu apiak tengteng Aron leh a tapate'n a hih uhi.


Ni ma fongu mo mate kaŋ ni goro ka te bannya Misira ra. Ni ma haggoy ka hin sanney din kulu te. 	 Huan, Aigupta gamah sikha n ahi uh chih na theihgige ding uh ahi; huan, hiai dante pilvang takin na jui ding uhi.


A go, Rabbi hari haw bambata, kaŋ ga ti a futa, a fatta. Oho, alma haw beeri no. A ga kaŋ boro laaley boŋ. 	 Ngaidih ua, TOUPA huihpi, hehna a pawtta, ahi, pingpei huihpi; mi giloute lutang a nuai ding.


Ay ma naŋ borey kaŋ yaŋ goono ga bu baray te Sihiyona ra kulu ma du boŋ gaa taalam boosu nangu ra. Bu baray nango ra i ma du ji kaŋ ga farhã cabe, Da sifaw daabiri mo tiŋay biya nangu ra. Zama borey ma ne i se adilitaray tuuriyaŋ, Da Rabbi tilamyaŋ, kaŋ yaŋ g'a darzandi. 	 Vut tanga pakkhigui bang, lungkham tanga nuamna thau bang, nguina kha tanga phatna puansilh bang a kiang ua piak ding Ziona lungkhamna omte adinga seh ding bang in a hon sawl ahi: amah pahtawia a omna dingin, diktatna sing Toupa suante chih, a hih theihna ding un.


Amma Bitros n'a kaa waani ka sintin ka deen'a gaa: «Jam! Irikoy ma boriyandi, ya Rabbi! Woodin si du nin abada!» 	 Huan, Peter in amah a pituamta a; Toupa, Hi hetkei hen! Huaite na tungah tung ngei hetkei hen! Chi in, a taihilh ta a.


Kala dayey kulu kaŋ a bannyey fansi, a baabo Ibrahim jirbey ra, Filistancey n'i lutu k'i toonandi nda laabu. 	 Huan, a pa Abraham damlaia, a pa sikhaten tuileh a toh tengteng uh Philistinten ahudim ua, leiin a hihdim vekta uhi


I se no woodin ga ciya sargay laabu sarga ra. Hari kaŋ ga hanan ka bisa i kulu no, Lawi kunda hirro do haray. 	 Huan gam thilpiak pumpi akipan amaua piak tuam, mun siangthoupen ahi dinga, Levi chi tan toh a kigiin.


A n'i gaaray mo ciiti karga jine. 	 Huan, vaihawm tutphah akipanin amau a delhkheta hi.


Yeriko alborey, zangu hinza nda waytaaci cindi gu no. 	 Jeriko tate, za thum sawmli leh nga.


Borey din kulu, ngey no ga ti Israyla kunda way cindi hinka. Sanno din mo no i baabo ci i se. A n'i albarkandi mo, afo kulu nga albarka hina boŋ no a n'i albarkandi. 	 Huaite tengteng Israel nam sawm leh nam nihte ahi uh: huai thute leng amaute vaualjawlna a kiang ua a pa uh thu gen ahi; vualjawlna a tan ding gun bang jel un a vualjawl chiat hi.


Ay go ga canse araŋ gaa da Irikoy cansa dumo. Zama ay n'araŋ suuban kurnye folloŋ se kaŋ ga ti Almasihu, ay ma konda araŋ a do danga wandiyo hanno. 	 Pathian hawmthohnaa, thikthuse khopin ahi nou kon hawmthoh; Kris kianga nungaksiangthou banga ka honpiak theihna dingin, pasal khat kon hawisak ngala.


Boro kayney da boro beerey, Da arzakantey da talkey, wa hanga jeeri care banda: 	 Ka kamin pilna thu a gen dinga; ka lungtang ngaihtuah tuh theihsiamna thu ahi ding hi.


Araŋ boro fooyaŋ te boŋbeeray danga day ay si ye ka kaa araŋ do. 	 Huan, kei na kiang ua hong nawn lou ding bang jenin khenkhat nana ki uangsak ua.


Azariya na Seraya hay, Seraya na Yehozadak hay. 	 Huan Azariain Serai a suanga, Seraiin Jahozadak a suanga;


Kaysariya talibi fooyaŋ mo koy iri banda. I kond'iri k'iri zumandi Manason kwaara, kaŋ ga ti Kubrus boro, talibi zeeno fo no. 	 Kaisaria khua a mi nungjuite kuate hiam, ka kiang uah a pai ua, amau, a min Mnason, nungjui masa pawl Kupra tuikulh a mi khat ka tuna dingpa uh a pi sam uhi.


kala boro fooyaŋ, ngey boro wahakku fun Sekem da Silo da Samariya ka kaa. I kaabey go cabante yaŋ, i bankaarayey mo toorante yaŋ, i na ngey gaahamey mo tooru-tooru. I kande ŋwaari sargayyaŋ da lubban ngey kambey ra zama ngey ma kaa Rabbi windo do. 	 Shekem akipan, Shilo akipan, Samaria akipanin mi sawmgiat, a khamul uh meta, a puansilhte uh keka, amau ki-atin, tanghou latte leh gimlimte tawiin TOUPA in ah lan dingin a hong uhi.


Amonancey mo, waato kaŋ i di Suriyancey zuru, ngey mo zuru Abisay se ka furo birno ra. Yowab binde bare noodin ka fay da Amonancey ganayaŋ, ka ye ka kaa Urusalima. 	 Huan, Amon suante'n Suria mite a taikek uh chih a theih un amau leng Abisai ma ah a taikek teita uh, khua ah a lut uh. Huan, Joab in Amon suante a kiksan a, Jerusalem ah a paita.


Sawulu mo na Amalekancey kar, za Habila gaa kal a ma koy Sur kaŋ go Misira fonda gaa. 	 Huchiin Saulain Amalek mite Havila akipana Aigupta gam china Sur tanin a suala.


Kala waato kaŋ Midiyancey fatawc'ize fooyaŋ kaa ka bisa, i na Yusufu candi ka kaa guuso ra, k'a neera Isumeylancey se, nzarfu gude waranka. Ngey mo konda Yusufu Misira. 	 Huan, Midiante, sumsinte, a hong pai ua; huchiin Joseph kokhuk akipan a dok khia ua, Ismael te kiangah Joseph dangka sawm nih in a khawngta uhi. Huan, Joseph Aigupta gamah a pi uh.


I ne: «Da nin no ga ti Yahudancey Bonkoono, ma ni boŋ faaba.» 	 Judate kumpipa na hih taktak leh, kihihdam in, a chi ua.


D'ay di boro kaŋ bu bankaaray jaŋay sabbay se, Wala mo alfukaarey sinda haŋ kaŋ i ga daabu nd'a, 	 Kuapeuh taksap jiaka mangthang hiam, ahihkeileh tasam khuhna neilou hiam ka namuh leh;


Iliya tu ka ne: «Manti ay no ka Israyla taabandi bo, amma nin da ni baaba windo no, mate kaŋ cine araŋ fay da Rabbi lordey, ni na Baalyaŋ gana mo. 	 Huan, aman a dawnga, Israel te ka lunghimoh sak kei hi; nang leh na pa inkote eive lunghimoh sak jaw, Toupa thupiak te lehngat sana, Baal na pom jawk na ah.


Zama fonda kaŋ ga koy fundi do din, a meyo ga kankam no, fonda mo ga mari, a duukoy mo si baa. 	 hinna a paina kong a kochik a a lam leng a neua, a mute leng tawm chik ahi uh.


Dambe day boro ma koy hẽeni kunfayaŋ do, Da boro ma koy buci do. Zama yongo ga ti boro kulu kokora, Fundikooney mo ga woodin daŋ ngey boŋ cire. 	 Ankuangluina ina hoh sangin, sunna ina hoh a hoihjaw: huai lah mite tengteng tawpna ahi ngala; huan mihingin a lungtang taka a ngaihtuah.


Rabbi goro tunfaana boŋ. Oho, Rabbi goro, Koy no hal abada. 	 TOUPA tuh Tuichim laiin kumpipain a tu-a, ahi, TOUPA tuh khantawn adingin kumpipa dingin a tu ahi.TOUPAN a mite kiangah hatna a pe dinga, TOUPAN a mite khamuannain vual a jawl ding hi.


Rabbi ne Ahiya se: «Guna, Yerobowam wande goono ga kaa ni do, zama nga ma ni hã nga ize sanni, zama a goono ga zaŋay. Ya nda ya no ni ga ci a se, zama a ga ciya, waato kaŋ waybora furo, a ga nga boŋ te sanda wayboro fo no.» 	 Huan, TOUPAN Ahija kiangah, ngaiin, Jeroboam ji a tapa tungtanga thu hongdong dingin a hong; a chi a naa: hichibangin nahilh ding: hichi ahi dinga, a honglut chiangin numei dang hileh kilawm takin a hongkibawl sin ahi, a chi a.


I dambara gumo ka ne care se: «Yaadin gaa, may no ga hin ka du faaba?» 	 Huan amau tuh lamdang a naksak mahmah ua, a kiangah, Ahihleh, kua hotdam ahi thei dia? a chi ua.


Guna haŋ kaŋ ay di ga boori, a ga saba mo: boro ma ŋwa, a ma haŋ, a ma farhã mo nga goyo kulu ra kaŋ a ga taabi nd'a beena cire, a fundo jirbi kayney kaŋ Irikoy n'a no, zama woodin ga ti a baa. 	 A damsung tengin khomial ah an a nea, huan nakpi taka hih buaiin a oma, chinatna leh thangpaihna a nei hi.


A ra mayraykoyey ga hima sanda sakaliyaŋ* kaŋ goono ga koli ham tooru-tooru cine. I goono ga kuri mun, i goono ga borey fundey halaci, zama ngey ma du zamba riiba se. 	 A laia heutute lah nge duh gawl nek ding zong bang lel ahi ua, sisan suaha mi hinnate hihmangin ginomlou taka alep theihna ding un.


Ay wo, nin no goono g'ay gaay ay hananyaŋo ra. Ni g'ay jisi ni jine hal abada. 	 Toupa, Israel Pathian, Khantawn akipan khantawn pha in phat in om hen, Amen, Amen.


«Ni ma salaŋ Israyla izey se ka ne: Araŋ ma si maani kulu ŋwa, da haw wane, wala feeji wane, wala hincin wane no. 	 Bawng hiam, belam hiam, kel hiam thau na ne ding uh ahi kei.


Ifraymu ya neerako no, Gulinci neesiji go a kambe ra, zamba baako no. 	 Ephraimin, Taktakin ka honghautaa, hauhsakna ka kimuhkhiakta hi; ka sepgimna tengtengah thulimlouhna thilhihkhelhna kei ah bangmah a mu kei ding uh, a chi.


A ne: «Ya Rabbi, ay ga ni ŋwaaray, ma fongu sohõ kaŋ ay dira ni jine da bine folloŋ cimi ra, ay na booriyaŋ te ni jine mo.» Kala Hezeciya hẽ da hẽeni korno. 	 Toupa aw, na maa thutak leh lungtang hoihkim pu-a ka omjel dan leh na mitmuha thil hoih ka hih jel dan, hehpihtakin thei gige in, achi a. Huan, Hezekia a kap huphup hi.


Ifo se no boro laaley ga gay da fundi, I ma zeen, oho, i ma beeri mo da hin? 	 Bangjiakin ahia migilou a hina, tekkuna a dama, a hong thupikhiak?


«Ya Rabbi, Koy Beero, ni sintin ka ni beera da ni kambe gaabikoono cabe ay, ni tamo se. Zama Irikoy woofo dumi no ka bara beena ra wala ndunnya ra kaŋ ga hin ka ni goyey wala ni teera dabarikooney cine te? 	 TOUPA Pathian aw, na sikha kiang ah na thupidan leh na khut hat tak na kilang sak ahi peuhmah ngei a; van ah hiam, lei ah hiam na thil hih bang leh na thil hih thupi tak bang hih thei pathian kua a om a?


Sohõ binde, ay ga ni ŋwaaray, d'ay du gaakuri ni do, m'ay cabe ni fondey, zama ay ma ni bay, zama ay ma du gaakuri ni do mo. Ma fongu mo kaŋ dumi woone ya ni jama no.» 	 Huaiziak in tu in, ka hon ngen hi, na mitmuh a hehpihna ka muh leh, ka hon theih a, na mitmuh a hehpihna ka muh theihna ding in, tu in na lampi hon en sak in: huan hiai nam na mite ahi chih ngaihsun in, a chi a.


Amma ay gonda seeda kaŋ ga bisa Yohanna wano. Zama goyey kaŋ ay Baaba n'ay no ay m'i toonandi, goyey din bumbey kaŋ ay go ga te, i goono ga seeda ay boŋ ka cabe kaŋ Baaba n'ay donton. 	 Himahleh, theihsakna ka neihjaw Johan theihsakna thu sangin a thupi jaw ahi: Pain thil hih zoh dinga a honpiak, ka thil hih ngeiin Pain honsawl chih ka tanchin a theisak hi.


Iri fundey goono ga hangan Rabbi se. Nga no ga ti iri gaakasina da iri korayo. 	 I hinna in Toupa a ngak nilouha; amah hon panpihpa leh i phaw uh ahi.


Boro kaŋ ga taali-teeri hanandi, Da boro kaŋ ga adilante zeeri, I boro hinka kulu fanta hariyaŋ no Rabbi se. 	 Kuapeuh gilou siamtangsak, kuapeuh mi diktat mohpaih, amau gel TOUPA adingin kihhuai ahi tuaktuak uhi.


«Ma ci Israyla izey se ka ne i ma kwaarayaŋ no Lawitey se i tubey ra, i ma goro i ra se. Kuray nanguyaŋ mo kwaarey windanta, i m'i no Lawitey se. 	 Israel suante thupia inla, a gam uah Levite omna ding khuate bawlsak uhen; huan, a gante uh tatna ding in kho dainawl kim khawng Levite na piak ding ahi.


«Wayboro ize boobo na hari hanno yaŋ te, Amma ni alhaalo bisa i kulu waney.» 	 Tanu tampiten hoih takin a hih ua, himahleh nang jaw amaute tengteng na khup vek hi, chiin.


Beene handariyayzey fun ka kaŋ ndunnya boŋ, sanda waati kaŋ haw bambata na jeejay* nya zinji k'a izey kaŋ mana nin dooru ganda. 	 Huan vana aksite theipi kung huihpiin a mut linga a gah min nai loute a pulh bangin, leitungah a pulhta ua,


Amma kaari ngey kaŋ gonda gunde, da ngey mo kaŋ go ga naanandi jirbey din ra! 	 Huai nin gaite leh naunou pomte tung a gik ding!


Elifaz Teman bora mo, da Bildad Suhi bora, nda Zofar Naamat bora koy ka goy Rabbi lordo boŋ. Rabbi mo yadda Ayuba se. 	 Huchiin Elipha Teman mi leh Bildan Sua mi leh Zophar Naaman mi a kuanta ua, amau TOUPAN thu a piak bangin a hihta uhi: huan TOUPAN Job a sangta hi.


«Yaa no Rabbi Kundeykoyo ci: Da ni n'ay fondey gana, k'ay lordey haggoy, waato din gaa no ni ga hin ka may ay windo ra, ni g'ay windi batamey batu. Ay ga ni no fondo mo kaŋ ni ga furo borey kaŋ yaŋ goono ga kay neewo din game ra. 	 Hichibangin sepaihte TOUPAN a chi; Ka lampitea na om a, ka thupiak na zuih a leh, huchiin ka inko vai leng na hawm dinga, ka vaihawmna-inte ah thu na nei dia, hiaia dingte laka lutheihna ka honpe ding hi.


Bora kaŋ n'i ton mo ma nga bankaarayey nyuna, nga bumbo mo ma nyumay da hari. Woodin banda no a ga hin ka furo gata ra. 	 A hal mi in a puan a sawp ding a, a kisil ding a, huai khit in om mun lam ah a pai nawn ding ahi.


Wa wongu hilli kar Jibeya ra, da kaakaaci mo Rama ra. Wa jinde sambu Bayt-Aben ra ka ne: «Ya Benyamin, ni banda no i go!» 	 Gibeah ah na pengkulbinei uh mut inla, Rama ah pengkul; Beth-aven ah, na nung ah; Aw Benjamin, authawngna gingsak un.


Araŋ wo, araŋ ga ti iri tira hantumanta iri biney ra, kaŋ boro kulu ga bay a gaa k'a caw mo. 	 Noute ka lai uh, na lungtang ua gelh, mi tengteng theih leh sim na hi uhi;


Ya Rabbi, m'i no -- ifo no ni ga no i se binde? To, ma n'i no gunde kaŋ ga te gunde hasaraw da fafa kooguyaŋ. 	 Aw TOUPA amau piain; bang na pe dia? sul naupai theilou leh nawi kang.


Ni ma buuru kaŋ sinda dalbu ŋwa jirbi iddu. Jirbi iyyanta mo i ga sududuyaŋ marga te Rabbi ni Irikoyo se. Han din hane ni ma si goy kulu te. 	 Ni guk sung tanghou silngou soh louh na ne ding uhi; huan, a ni sagih nipen TOUPA na Pathian uh adin kikhawmpi siangthou ahi dinga, na na sem ding uh ahi kei.


Zama boro kaŋ si gaaba nda iri, iri do haray no a go. 	 Kuapeuh ei hondou lou tuh i lama pang ahi ngal ua.


Wala araŋ na taabi boobo haŋ yaamo no? Da day daahir yaamo no! 	 Thil huchi zahzah a thawna thuak na hi umaw? -a thawn hi taktak hita leh.


A ceecikoy zamana nooya, Boro kaŋ ga ni moyduma ceeci, Kaŋ ga ti Yakuba. (Wa dangay) 	 Huai tuh amah zongmi suan ahi. Jakob Pathian aw, na mel zongte mah. Selah.


Waato kaŋ i na wandiyey margu, sanda marguyaŋ hinkanta nooya, Mordekay goro bonkoono windo me gaa. 	 Huchi-a nungak siangthoute nih veina dia kaihkhawma a omlai un, Mordekai bel kumpipa kongpi ah a tu hi.


Borey kaŋ yaŋ ga albarka gaara ni se, ay wo g'i albarkandi. Bora kaŋ ga ni laali mo, ay g'a laali. Ni do mo no ndunnya kundey kulu ga du albarka.» 	 Huan, nang hon vualjawl peuhmah ka vualjawla dinga, hon hamsiat peuhmah ka hamsiat ding: nangah leia nam chih a nuamsa ding uh, achia.


Han din hane Benyamin wane kaŋ yaŋ bu, i timmanta boro zambar waranka cindi gu no, takubakoyyaŋ, kaŋ woodin yaŋ kulu yaarukomyaŋ no. 	 Huchiin huai nia Benjamin pawl si tengteng namsau tawi mi ngen sing nih leh sang nga ahi ua, a vek un mi hat hangsan ahi uh.


Koyne, da alboro fo balga hari mun a gaa, a ma nyumay da hari. A ga ziibi kala wiciri kambu. 	 Kuapeuh kithuahna chi amah a kipan a pawt leh a pumpi in a kisil vek dia, nitak lam tan in a nin ding.


I n'i daŋ i ma si borey din wi mo, amma i m'i gurzugandi handu gu. I gurzuga mo go sanda daŋ wane cine, waati kaŋ a na boro ton. 	 Huan amau that lou dinga, kha nga amau hih genthei zo dinga hilhin a om ua; huan a hihgentheihna uh tuh aikamin mi a teha, gentheihna bangmai ahi.


D'i ga ba ngey ma du boŋ-feeray mo, kal i ma ngey kurnyey hã fu, zama haawi hari no wayborey ma salaŋ Almasihu marga ra. 	 Huan, bangpeuh a theih nop uleh in lamah amau pasalte dong uhen; saptuamte kikhopnaa numei thugen jaw a zumhuai ngala.


Nataniyel ci a se ka ne: «Hari hanno ga hin ka fun Nazara ra no?» Filibos ci a se ka ne: «Kaa ka di!» 	 Huan, Nathanaelin a kiangah, Nazaret khuaah thil hoih a pawtthei ahia? achia. Philipin a kiangah, Hongpai inla, enin, a chi a.


Saaya kaŋ cine a kaa Lehi, Filistancey kubay nd'a, i goono ga kuuwa. Kala Rabbi Biya zumbu a boŋ da hin. Korfey kaŋ go a kambey gaa kulu ciya danga silli kaŋ i ton. A hawyaŋ harey kulu foobu ka fun kambey gaa ka gusam. 	 Lehi mun a hongtunin, Philistiaten a na dawn ua, a na kikou juajua uh; huan, TOUPA kha a tungah nakpi takin a hongtunga, huchiin a bana gakna khaujen bel jija zang kang tat bang mai a honghitaa, a gaknate uh a khut akipan a ke niang maimah hi.


A ne i se: «Ifo no araŋ ga ba ay ma te araŋ se?» 	 Huan, aman, a kiang uah, Nou adin bang honhihsak leng na ut ua? achia.


D'a di a mo, haciika ay ga ne araŋ se, farhã kaŋ a ga te daranta kaŋ margu din sabbay se ga bisa wo kaŋ a ga te wayga cindi yagga kaŋ yaŋ mana daray din se. 	 Chihtaktak in ka hon hilh ahi, a muh nawn zenzen in tuh, sawmkua leh kua vak mang loute tungah sang in, a tungah a kipak zo ding.


Ay g'ay beerey d'ay hananyaŋo mo cabe. Ay m'ay boŋ bangandi taray kwaaray ndunnya dumi boobo jine, i ga bay mo kaŋ ay no ga ti Rabbi. 	 Huan ka thupidan leh ka siangthoudan ka hihlang dinga, huan nam tampite mitmuh in ka kihihlang ding, huan, kei TOUPA ka hi chih a thei ding uh.


Gaal binde fatta Sekem borey jine ka Abimelek wongu. 	 Huchiin Gaalin Sekemte maa vakaia, Abimelek a vasualta hi.


Ay si ye ka banda bare i gaa mo koyne, zama ay g'ay Biya zumandi Israyla dumo boŋ. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Amau a kipan ka mel ka sel nawnta kei ding: Israel inkote tungah ka kha ka sungta ngala, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi, chiin.


Waazukwa ne: «Yaamo no, yaamo no, hari kulu yaamo day no.» 	 Bangmahloute bangmahlou, bangmahloute bangmahlou, bangteng bangmahlouh ahi, Thugenpan a chi.


Ya Yakuba dumo, Wa kaa iri ma dira Rabbi kaaro ra. 	 Jakob inkuanpihte aw, hongpai un TOUPA vakah i vak ding uh.


Amma kulu nda yaadin Israyla dumo goono ga ne: «Koy Beero fonda si saba!» Ya Israyla dumo, ay fondey no si saba? Wala araŋ waney no si saba? 	 Himahleh Israel innkoten, TOUPA hihdan a kibang gige kei hi, a chi ua, Aw Israel innkote aw, ka hihdante a kibang gige ahi zo kei maw?


Ay fundo no ay ze d'a, yaa no Koy Beero ci, Nga kaŋ maa ga ti Rabbi Kundeykoyo: Da Tabor go tondi kuukey ra, Da Karmel go teeko me gaa, Kulu Babila bonkoono mo si jaŋ ka kaa. 	 A hina ka hin sungin zaw, chih Kumpipa, a min sepaihte TOUPA thu pawt ahi hi, tangte laka Tabor tang bangin tuipi china Karmel tang bangin a hongpai ngei ding.


Ya ay fundo, ma hangan Irikoy hinne se dangayyaŋ ra, Zama a do no ay beeja ga fun. 	 Amah kia ka suangpi leh ka hotdamna ahi: ka insang ahia; ka ling kei ding.


A ne: «Haŋ kaŋ ni ga di, m'a hantum tira ra. M'a samba Almasihu marga iyya din se: Afasos, da Samurna, da Birgamos, da Tiyatira, da Sardisu, da Filadelfiya, da Lawodisiya se.» 	 Na thil muhte laibu ah gelh inla, saptuam sagihte kiangah khak in: Ephesa khuaah, leh Smarna khuaa, leh Pergamam khua ah, leh Thaiatira khua ah, leh Sardi khua ah leh Philadelphia khua ah, leh Leodisia khua ah, chiin, ka zata hi.


Zama Baabo ga ba Izo, a g'a cabe mo hay kulu kaŋ nga bumbo goono ga te. A g'a cabe mo goyyaŋ kaŋ ga bisa woodin yaŋ beeray, zama araŋ ma dambara. 	 Pain Tapa a ita, a thilhih peuhmah a kiangah a musak a; hiaite sanga thilhih thupijaw a kiangah a musak ding, lamdang na sak ding un.


Araŋ g'a ŋwa nangu kulu, araŋ d'araŋ windi borey, zama araŋ alhakko no araŋ saajaw goyo se kubayyaŋ hukumo ra. 	 Koilai peuh ah leng na ne thei ding uh, nou leh na innkuan pihte un leng; kihoupihna puan inn a na nasep man uh ahi ngal a.A hoih pen na vei uh leh a khelh moh na po kei ding ua, Israel suante thil siangthou na hih thanghuai kei ding ua, na si kei ding uhi, chi in, chi in.


Ya Babila, ay na hirrimi te ni se kaŋ ni mana bay a gaa, a na ni di mo. I na ni gar ka ni di, Zama ni na canda-canda te da Rabbi. 	 Aw Babulon, nang dingin thang kama, theiloua awk neita ve; muhkhiak leh matin na omta, TOUPA na sual ziakin.


Amma hayey din kulu, Irikoy do no i fun. A n'iri sasabandi nda nga boŋ Almasihu do, k'iri no sasabandiyaŋ goyo. 	 Himahleh, bangkim Pathian kianga kipana pawt ahi a; aman Kris jiakin amah toh kituakin honbawla, kituahna nasepna a honpia hi;


Ay ga ni say-say dumi cindey game ra, ya ni fay-fay laabey kulu ra, ya ni kazaamatara ŋwa kal a ma ban ni gaa. 	 Huan nam lakah ka hon hihdalh ding, gam chih ah kahon thehjak ding; nanga kipanin na nitnate ka hihmang vek ding.


«Sanni woone kaŋ ni ci iri se Rabbi maa ra, iri si ni saal. 	 TOUPA mina ka kiang ua na thugente jaw ka honngaih khiaksak kei ding uh.


Irikoy wo no ga banayaŋ goy te ay se, A ga dumi waani-waani kaynandi ay cire. 	 Phu a hon laksakpa leh nam chih ka nuaia thalpaihpa Pathian ngeinei,


Laya ne: «Irikoy n'ay no alhakku, zama ay n'ay koŋŋa no ay kurnyo se.» A na izo maa daŋ Isakar. 	 Huan, Lea in, ka sikha nu ka pasal kianga ka piak jiakin Pathianin ka loh honpia eive, achia; huchiin a min dingin Essakar a sa hi.


Rabbi ne: «Laakal kanay si no laalakoyey se.» 	 Toupan, Mi thulimlote a dingin a muanna himhim a om kei, a chi.


Tangari ŋwaari ga kaan boro se, Amma kokor banda a meyo ga to da tond'izeyaŋ. 	 Juautheihna tanghou mihing adingin a khuma; himahleh a nungin a kam suanghumin a dim ding hi.


Mowab ga nga kambey salle a bindo ra, Sanda mate kaŋ cine ziiko ga nga kambey salle ka zi. Rabbi g'a boŋbeera zeeri, Baa kaŋ a kambe gonda gonitaray. 	 Huchiin tuiliaumiin tuiliau dinga a khuat bangin, huai lakah a khuattein a khuat ding: huan a kisaktheina lah a khut lepchiahna tohin TOUPAN a koih niam ding.Huan, na kulh bangte in sang kulhpi lah a hihchimin, a koi niamin, leiah, leivui pha hialin a puksakta hi.


A ciya mo, kala Hazor bonkoono Yabin maa baaru. A binde donton Madon koyo Yobab gaa, da Simron koyo, da Aksaf koyo, 	 Huan, hichi ahia, Hazor kho kumpipa Jabinin huai a najakin, Madon kho kumpipa Jobabte, Simron kho kumpipa te, Aksaph kho kumpipa te,


Hambara Rabbi ni Irikoyo ga maa Rabsake sanney kulu, nga kaŋ a koyo Assiriya bonkoono donton a ma Irikoy Fundikoono kayna, hala Rabbi ni Irikoyo ma kaseeti a gaa sanno kaŋ nga maa din sabbay se. Ni binde, ma ni jinde sambu ka te adduwa jare woone kaŋ cindi se.› » 	 A pu Assuria kumpipan Pathian hing gense dia a sawl Rabsake thu gen tengteng, TOUPA na Pathianin a za dinga, a thu gen, TOUPA na Pathianin a thu a jak a na sal kha mai ding, huaijiakin a omlai mite thum sak in, a chi hi a chi ua.


ay binde goono ga gaaba nda nin. Ay ga gaaba nda ni isey, ay ga naŋ mo Misira ma ciya kurmu, batama kwaaray koonu soosay, za Migdol gaa kal a ma koy Siyen gaa, kala Etiyopi hirro gaa. 	 Huaijiakin ka hon dou ahi, na luipi leng: Seveneh kulh akipanin Ethiopia gamgi phain Aigupta gam bel gam segawp leh kho siain ka bawl ding.


Nya-izey, ay bumbo, ay mana lasaabu kaŋ ay jin ka du a bo, amma hari folloŋ no ay goono ga te: ay go ga dinya hayey kaŋ yaŋ go banda ka kookari ka to wo kaŋ yaŋ go jina gaa. 	 Unaute aw, tangkhintain ka kingai keia: ahihhangin thil khat bel ka hih- nunglama omte manghilhin malama om pen ka delh hi;


Bonkoono da nga borey koy Urusalima zama ngey ma Yebusancey kaŋ yaŋ goono ga goro laabo ra wongu. Yebusancey binde ne Dawda se: «Ni si furo neewo! Zama baa danawey da fanakey ga ni bare ka ye.» I ga tammahã hala Dawda si hin ka furo noodin no. 	 Huan, kumpipa leh a mite huai gam a teng Jebus mite sim ding in Jerusalem ah a hoh ua: huai miten David a hong luttheihlouh um in, David kiang ah, Hiailai ah na honglut hetkei ding, mittaw leh khebaiten honna dal ding uh, a chi ua.


Rabbi mo go a banda. Naŋ kaŋ a gana kulu, a du albarka. A murte mo Assiriya bonkoono gaa, a mana may a se. 	 Huchiin TOUPA a kiangah a oma; a vak khiakna peuhah a lamzang jel a; Assuria kumpipa tungah a hela, a na a semta kei hi.


Ya araŋ wayborey kaŋ yaŋ go bine kaani goray ra. Wa tun ka kay ka maa ay jinda. Ya araŋ wandiyey kaŋ si saal, Wa hanga jeeri ay sanney se. 	 Numei mawkomte aw, thou unla, ka aw ngaikhia un; tanu pilvangloute aw ka the genah bil doh un.


Ni furo neezo* buwayaŋ ra ce fo no? Wala ni bay ka di gari buwayaŋ no? 	 Vuk koihkhawmna ah na lut ngeita hia, ahihkeileh gial koihkawm na muta hia.


Ya Irikoy, ay na ni ce zama ni ga tu ay se. Ma ni hanga jeeri ay se, ma maa ay sanno. 	 Pathian aw, ka honsam jela, nang lah non dawng dinga: kei lamah na bil hondoh inla, ka thugen ngaikhia in;


I kaa a do k'a tunandi ka ne: «Rabbi, iri faaba! Iri ga ba ka halaci!» 	 Huan, a kiangah a hong pai ua, a phawng ua, Toupa, hon hondamin, mangthang ding ka kei uhiam; a chi ua.


I n'a ŋwa mo, k'a kar da takuba, nga nd'a koyo, d'a birney kulu, da fundikooni kulu kaŋ go i ra. Yasuwa mana hay kulu cindi i se, danga mate kulu kaŋ cine a te Eglon se. Amma a n'i kulu halaci parkatak! nga da fundikooni kulu kaŋ go a ra. 	 Huchiin a la ua, huai khua leh a kumpipa uh leh, a khopel tengteng leh, a suanga om tengteng namsaua sualin a hihlum veka, Eglon kho tunga hih bangin khat mahmah leng hawi a neikeia; a khua nangawn hihse vekin a sunga om tengteng a hihlum sipsip hi.


Amma bannya kaŋ i day da nooru, da ni n'a dambangu, woodin banda nga mo m'a ŋwa. 	 Himahleh michih sikha suma leisa, a zek na sum nungin, huaichiangin huaia aman a ne ding hi.


Zama a go ga birno kaŋ gonda dabayaŋ ceeci, kaŋ Irikoy no ga ti a soolakwa d'a cinakwa. 	 Khua suangphumte nei, Pathian lam leh, bawl tuh, a ngak nilouh a.


da Ismaya Jibeyon boro kaŋ sooje beeri no waranza din ra, hala mo a ciya i jine boro. Woodin banda Yeremiya, da Yahaziyel, da Yohanan, da Yozabad Gedara boro, 	 Huan Gibeon mi Esmai, sawmthumte laka mi hat, sawmthumte tungah; Jeremia, Jahaziel, Johanan leh Geerath mi Jozabad;


kala ni ma maa beene. Ma goy ka ciiti ni tamey se. Ni ma boro laalo koy bana k'a goyo candi ka kande a boŋ, ni ma adilante* hanandi ka bana a se mo a adilitara boŋ. 	 Nang vanah nangaikhia inla, gamtang inla, mi gilou a gitlouh mana, mohtangsakin, mi diktat a diktak mana dik tangsakin, na sikha te vaihawm sakin.


Bulos mo na sooje jine funey ra afo ce ka ne a ma kaa nga do. A ne: «Ma konda arwaso wo wongu nyaŋo do, zama a gonda sanni kaŋ a ga ci a se.» 	 Huan, Paulain sepaih zaheutu khat a sama, hiai tangval sepaih heutu lalpen kiangah pi in, a kiangah thu banghiam gen ding a nei a hihtuak, a chi a.


Wa salaŋ Israyla jama marga kulu se ka ne: ‹Hando wo, a zaari wayanta hane, araŋ ra boro fo kulu ma sambu feej'ize nga baabo windo hina me, windi fo, feej'ize fo. 	 Israel khawmpi tengteng kiangah thugenin, Hiai kha ni sawmniin a pipute uh in bang jelin, mi chihin amau a dingin belamnou a kilak chiat ding ua, in khatjet adingin belamnou khat jel:


Metusala te jiiri zangu nda wahakku cindi iyye, gaa no a na Lameku hay. 	 Huan, Methusel, kum ja leh kum sawm giat leh kum sagih a hihin, tapa Lamek a neia:


A na nga baabo kaŋ n'a jin zunubi fondey kulu gana mo. A bina mana kay ka saba Rabbi a Irikoyo jine sanda nga kaayo Dawda bina cine. 	 A maa apan thil gilou a hih tengteng a hih teia: a pu David lungtang bangin a lungtang Toupa a Pathian lamah a hoih kim tei kei hi.


A go no mo, waato kaŋ a ye ka kaa, kaŋ a jin ka du koytara, kal a ne i ma tamey kaŋ se nga na nooro no din ce, zama nga ma du ka bay riiba kaŋ dumi no i te daymo ra. 	 Huan, hichi ahia, gam ukna thu tuh a laka, a hong kik nawn in, a sikha sum a piakte, a hekpung dan uh theihna din, a sam saka.


Zama kanjiyaŋ bundo sanno ya saamotaray no borey kaŋ yaŋ goono ga halaci se, amma iri kaŋ goono ga du faaba se Irikoy dabaro no. 	 Kros thu jaw mangthang lelte adin haina ahi ngala; eite hotdam lelte adin bel Pathian thilhihtheihna ahi jaw hi.


Waato kaŋ i n'a ŋwaaray a ma ye ka goro ngey do koyne, a mana yadda. 	 Huan, sawt deuh tam dingin a khou ua, himahleh a kiawi kei,


Ibrahim sombu laabo borey jine. A salaŋ Efron se laabo borey hangey ra ka ne: 	 Huan, Abraham huai gama mite maah a kuna, chibai a buka.


Gaa no Abimelek koy Tebez. A na gata sinji Tebez mo se, a n'a ŋwa mo. 	 Huchiin Abimelek bel Thebez khua ah a hoha, Thebez khua a um ua, a laa.


Amma ni ma si hay kulu te wandiya se, zama a mana taali te kaŋ to buuyaŋ. A ga saba nda waati kaŋ boro fo ga tun nga gorokasin gaa k'a wi, yaadin cine no sanni woodin mo bara. 	 A nungak pen bangmah a chih ding uh ahi kei, nungak tungah jaw sihna khop khelhna a om kei; hichibang, mi a insakinkhang suala, that bang ahia:


I g'a bundu kaa zama i ma hay fo te d'a, wala? I g'a te sarfa hal i ma jinay fo kulu sarku a gaa, wala? 	 A sing thil bawlna dia zat ahi hia? Tuium-belsuan khaina dingin leng kuan a zang ngei aleh?


I laabo to da tooru, I go ga sududu ngey kambe goyey se, Haŋ kaŋ i kambayzey te nooya. 	 A gam uh milimin a dima; a khut ua a sep khiak uh, a khutzungte ua a bawl uh, a be sek uhi.


Amma Edom tu ka ne a se: «Ni si bisa ay game ra, zama ay ma si fatta ni gaa nda takuba.» 	 Huan, Edom in a kiang ah, No'n palsuak ding ahi kei, no'n pal leh hon sual ding in namsau toh ka hong kuan ding, a chi a.


A go, Rabbi Irikoy Kundeykoyo ga tuuri kambey beeri da yooje bambata. A ga ikuukey beeri, Yolla kambey mo, a g'i zumandi. 	 Ngai dih, TOUPA, sepahte TOUPAN, thil mulkimhuaitakin ahiangte a sat khe dinga, sang pipite lah phuk in a om dinga, a dawk tuamte leng gawi niamin a om ding.Sikin gamnuai sing sahte a phuk dinga, LEbanon sidar singte mi thupi pukin a puk juajua ding uh.


Sohõ binde, zama araŋ na hayey wo kulu te, yaa no Rabbi ci, baa kaŋ ay salaŋ araŋ se, ay ga soobay ka ci ka yaara, amma araŋ mana maa, ay ce, amma araŋ mana tu, 	 Tuin hiai thil tengteng na hih ua, jing pipia thoua na kiang ua thu ka gen ka gente na ngaihkhiak louh ua, nou ka honloha, na dawn louh ziak un:


Woodin sabbay se mo, Irikoy laakalo ga ne: ‹Ay ga annabiyaŋ da diyayaŋ donton i do. Afooyaŋ, i g'i wi k'i gurzugandi,› 	 Huaijiakin, Pathian pilna inleng, A kiang uah jawlneite leh sawltakte ka sawl dia, a khen a that ding ua, a khen a sawi ding uh;


Woodin sabbay se binde kambey kulu ga yay, Alboro fo kulu bina mo ga pati. 	 Huaijiakin khut tengteng a hat kei ding a, mihing lungtang chiteng leng a zulmang ding:


I ga Irikoy bay Yahuda ra, a maa beeri Israyla ra. 	 Salem ah bawkta a oma. Huan, amah omna tuh Zion ah a om hi.


Hebron izey sanni mo, Hasabiya nda nga nya-izey, i boro zambar fo da zangu iyye kaŋ yaŋ ga waani muraadey, i ga haggoy nda Israyla muraadey Urdun se wayna kaŋay haray, zama i ma goy Rabbi nda bonkoono se. 	 Hebron mi Hasabi leh a unau mi hangsan sang khat leh za sagih te Jordan gal tumlama Israel ukpa ahi uhi; TOUPA tengteng leh kumpipa nasepna lam na ah.


Guuru-say nangu ra no ay ga kande wura. Guuru-bi nangu ra ya kande nzarfu, Tuuri nangu ra ya kande guuru-say, Tondi nangu ra mo ya kande guuru-bi. Ay ga naŋ laakal kanay ma ciya ni mayraykoy, Adilitaray mo ma ciya ni hinkoy. 	 Dal tangin dangkaeng ka honla dinga, sik tangin dangka ka honla ding, sing tangin leng sumbelsik, suang tangin leng sik: lungmuanna na heutu dingin ka sep lai dinga, diktatna nang honphutmi ding in ka sep ding hi.


zama araŋ ma ŋwa, araŋ ma haŋ ay banda ay koytara ra. Woodin banda, araŋ ga goro koytaray karga way cindi hinka boŋ ka Israyla* kunda way cindi hinka ciiti. 	 Ka gama ka dohkana na nek ua na dawn theihna ding un; huchiin, Israel nam sawm leh nam nih vaihawm sakin laltutphah ah na hongtu ding uhi.


hal araŋ mana jaŋ nooyaŋ kulu waati kaŋ araŋ goono g'iri Rabbi Yesu Almasihu bangandiyaŋo batu. 	 Huan, i Toupa Jesu Kris kilakna ngak kawmin, khalam thilpiak himhim na tasam kei uhi;


Manti mo zama iri ceeco go kataru ra a ma ciya dondayaŋ hari hinne bo, amma hala baa Artemis fuwo, tooru wayboro beero, i g'a ye yaamo mo. I g'a beera zeeri mo, nga kaŋ Aziya nda ndunnya kulu goono ga sududu a se.» 	 Huachiin i nasep uh a suan ding chih a lauhuai kia hilouin, pathiannu thupitak Diana biakin leng a honngaineu ding uh. Asia gama mi tengteng leh khovela min a biak jel uh, a thupipi toh, a neu ding chih a lauhuai ahi, a chi a.


May no ga hin ka nga darayyaŋey bay? Ni m'ay taali tugantey yaafa. 	 Thil hihkhial teitei lou dingin na sikha honlen chinten inla; ka tungah amaute thunei sak ken! huchiin hoihin ka om dinga, tatlekna thupi tak lakah gensiat beiin ka om ding hi.TOUPA aw, ka suangpi leh hontanpa, ka kama thupawtte leh ka lungtanga ngaihtuahnate na mitmuhin kipahpihhuai hi hen.


Wa guna biir'ize bambatey wo kaŋ ay goono ga hantum araŋ se d'ay kamba. 	 Keimah khut mahmaha na kiang ua lai gol pipia ka hichi gelh en un.


I kande borey da almaney da wongu arzaka kulu Musa nda Alfa Eliyezar da Israyla izey marga do. I go Mowab batama kaŋ go Urdun isa jarga ra da zumbuyaŋ, Yeriko do haray. 	 Huan, salte, matte, gallak sumte Mosi leh siampu Eleazar leh Israel suante omkhawmte kiang ah, Jeriko zawn Jordan gei Moab phai a a giahna mun uh a hontun uhi.


Tangari no i di, da tangari gunayaŋ, ngey kaŋ yaŋ ga ne: «Yaa no Rabbi ci!» Ay mana i donton mo. I naŋ borey ma laakal dake mo ka ho hala sanno ga tabbat. 	 TOUPA thu pawt ahi chimiten bangmah lou lel leh gen kholhna lim lel a tang ua, TOUPA sawl ahi kei himhim uhi; a thu uh hi ngei ding bangin mite a gingta sak ua.


Borey kaŋ yaŋ kaa Zerubabel banda neeya: Yesuwa, Nehemiya, Azariya, Raamiya, Nahamani, Mordekay, Bilsan, Misperet, Bigbay, Nehum, da Baana. Israyla borey timmante lasaabo neeya: 	 Zerubbabel, Jesua, Nehemia, Azaria, Raamia, Nahamani, Mordekai, Bilsan, Mispereth, Bigvai, Nehum, Baana toh hong paite.


Israyla ize way kulu ma si ciya kaaruwa, Israyla ize aru kulu ma si ciya aru-ba mo. 	 Israel tanute lakah kijuak a om ding uh ahi keia, Israel tapate lakah leng pasal kijuak a om ding uh ahi kei.


Ifraymu binde, a darza ga deesi ka dira danga curo cine. Boro kaŋ ga hay, wala boro kaŋ gonda gunde, Wala baa boro kaŋ ga gunde sambu, i si no. 	 Ephraim a hihleh, vasa bangin a thupina uh a leng mang ding: pianna a om kei dinga, kuamah nau toh, naupaina toh.


Wa hanga jeeri ka kaa ay do me. Wa maa, araŋ biyey mo ga funa. Ay mo ya alkawli kaŋ ga duumi sambu araŋ se kaŋ ga ti Dawda wane suuji tabbatanta. 	 Na bil hondoh unla, ka kiangah hongpai un; ja unla, huchiin na hinna uh a hing ding: huan, na kianguah khantawn thu ka khung ding, David kianga huai hehpihna chiamte.


Batama se wayna kaŋay haray, a tafayyaŋo se i ga kosaray taafeyaŋ te, kambe kar waygu wane, i windi bundey iway no, d'i dabey iway. 	 Huchiin tumlam sanga huangsung vailam adingin puankhai tong sawmnga a om ding: a khuamte uh sawmleh a kingakna khuakkuak sawm.


Manasse goy cindey mo, da haŋ kaŋ a te kulu nda nga zunubo kaŋ a te, manti i n'i hantum Yahuda bonkooney baaru tira ra bo? 	 Huchi in Manasi tanchin dang te, a thil hih teng teng, a thil hih khelh te Juda kumpipate lal lai thu gelh na bu ah a tuang ahi kei mo?


A ye ka kaa talibey do koyne ka ne i se: «Wa soobay ka jirbi ka fulanzam sohõ. Guna, alwaato kaa ka maan. I na Boro Izo daŋ zunubikooney kambey ra. 	 Huai khit in nungjuite kiang ah a hongpai nawn a. a kiang uah, Na ihmu lailai umaw, na tawlnga lailai umaw? Ngai dih uh, a hun a hongtungta a, Mihing Tapa mi khialte khut ah khotkhit ahita.


Gaa no a ne bora se: «Ma ni kamba salle.» A na nga kamba salle mo, kal a du baani sanda afa cine. 	 Huaitakin, huai mi kiangah tuh, Na khut zanin, a chi a. Huchiin, a zana, alangkhat bangin a dam siangta.


Baaro wo, Irikoy n'a alkawlo sambu za doŋ nga annabey* do, Tira Hanney ra. 	 huai tuh Pathianin tuma lama laisiangthoua a jawlneitea achiamsa,


Ay ga danji tusu Misira de-koyey windey gaa, Nebukadnezzar g'i ton mo. A ma toorey ku ka kond'ey ka daŋ tamtaray. A ga nga boŋ faka da Misira laabo sanda mate kaŋ cine alman hawji ga nga boŋ faka da nga daabiro, a ga fatta nango ra mo baani-nda-baani. 	 Aigupta mite pathian inte ah meite a khah dinga, a kang ding, sal ah a pi dinga; belamchingmi puan a silh bangin Aigupta gam a silh ding, huai akipanin galmuangin a pawt ding.Aigupta gama Beth-Semesh suang khuam sang pipite a chimsak dinga, Aigupta pathian inte meiin a hal ding, a chi, chiin, a chi a.


Ndunnya dumey ga kaa ni kaaro do, Bonkooney mo ga kaa ni tunyaŋo kaaro do. 	 Huchiin namchih na vak lamah a hongpai ding ua, kumpipate leng na hongsuah vakna lamah a hongpai ding uh.


Manti i ga sasa hinka neera dala fo? Baa afo mo si kaŋ kala day araŋ Baabo yaddayaŋ ra. 	 Kawlgit nih dal dangka khatin a juak jel uh hi lou hiam? himahleh, a lak ua khat leng na Pa uh theih louhin lei ah a ke kei ding.


Irikoy na kaari beeri hinka din te, ibambata ma may zaari, ikayna mo ma may cin. A na handariyayzey mo te. 	 Huchiin, Pathianin tanvak thupipi nih a bawlta; tanvak thupi zopen sun vaihawm dingin, tanvak thupi lou zopen jan vaihawm dingin, a bawl hi: aksite leng a bawl hi.


Mate kaŋ i te hunkuna, yaadin cine no Rabbi ci i ma te, ka sasabandiyaŋ te araŋ se. 	 Tuni a hihsa bang in, nou a ding a kilepna hon bawlsak ding, hih ding in TOUPA'N thu a peta hi.


Ma ne i se mo: D'araŋ na ihanna kaa waani ka sambu beene, woodin banda no i g'a lasaabu Lawitey se danga karayaŋ do albarka lasaabo, danga mo reyzin taamuyaŋ do albarka. 	 Huaiziak in a kiang uah, Huai a hoih pen na vei chiang in Levite phual a tung leh uain tung bang a sim ahi ding.


Firawna na Musa ce ka ne: «Wa koy ka may Rabbi se. Kala day i ma fay d'araŋ haw kurey da feeji kurey neewo. Araŋ zankey wo ma koy araŋ banda.» 	 Huan Pharo in Mosi a sama, pai un, Toupa na sem un; na bawnghonte uleh na ganhonte uh kia om uhen: na naute un leng hon jui uhen, a chi a.


Ay di alman laalo fo goono ga fun teeko ra kaŋ gonda hilli way da boŋ iyye. A hilley boŋ mo a gonda koytaray fuula way. A boŋey gaa mo a gonda Irikoy alaasiray maayaŋ. 	 Huan tuipa piaunel tunga dingin, tuipa akipan gamsa khat, ki sawm leh lu sagih neia, a a kite tunga lallukhu sawm nei, a lu tungtea Pathian gensiatna om, hong paikhe tou tuh ka muta hi.


Ni ma si Edomance fanta, zama ni nya-ize no. Ni ma si Misirance mo fanta, zama ni na yawtaray goray te a laabo ra. 	 Edom te na kih ding uh ahi keia, na unaute uh lah ahi ngal ua; Aigupta mite na kih ding uh ahi kei, a gam ua na va mikhual tak jiak un.


Bankaaray kulu mo kaŋ ra jiray dooro go no, da feeji hamni silli wane no wala lin* wane; 	 Puansilh leng, samul puan hiam khau zang ngat puan hiam leng; gat hiam, phan hiam leng; khau zang ngat hiam, samul hiam leng, savun hiam, bangpeuh savun a bawl ah hiam leng;


I afo kulu mo na nga hangasino di boŋo gaa, ka nga yanjekaaro gooru nda takuba caraw ra. Yaadin cine no i kulu kaŋ d'a me folloŋ. I binde na nango maa daŋ Helkat-Hazzurim. A go noodin Jibeyon ra. 	 A langte chiat uh a lu chiat uah a kiman ua, amau tumte chiat namsau in a nak uah a kisun chiat ua; huchi in a puk khawm vek ua: huaiziak in huai mun Helkath- hazurim a chi ua, huai bel Gibeon ah a om hi.


Boosi me wiyante danante hinza, danga amand* tuuri boosi cine yaŋ go kambe fo ra, da boosi gunguney, da boosi me feerantey. Boosi me wiyante danante hinza koyne, danga amand tuuri boosi cine yaŋ go kambe fo ra, da boosi gunguney, da boosi me feerantey. Yaadin no kambe iddo din kulu gaa, kaŋ yaŋ goono ga salle ka fun fitilla suntulo gaa. 	 Noubem thum makha gah bang a bawl hiang khat ah, a mum leh a pak; huan noubem thum makha gah bang a bawl hiang dang ah, a mum leh a pak: huchi in hiang gukte teng ah khawnvak koihna a kipan in.


Ya Rabbi, ma maa ay jinda ni baakasinay suujo boŋ, M'ay funandi mo ni farilley boŋ. 	 Na chitna bang jelin ka aw ngaikhia inla; TOUPA aw, na vaihawmnate bang jelin honhihhalh in.


Albarkanteyaŋ no ngey kaŋ yaŋ i g'i gurzugandi adilitaray sabbay se, zama beene koytara i wane no. 	 Diktakna jiak a sawina thuakte a hampha uh, vangam amaua ahi ngal a.


Kala bonkoono Nebukadnezzar donton ka ne i ma koy kayney kulu da maga-nyaŋey da mayraykoyey da alkaaley da jisirikoyey da faadancey da ciitikoy da laabey kulu dabarikoy mo margu. I ma kaa tooro feeriyaŋo do, kaŋ bonkoono Nebukadnezzar sinji. 	 Huan Nebukadnezzar kumpipan bial-heutute, vaihawmmite, ukpipate, thukhenmite, sumkemmite, thudotmite, dansiammite leh bialte vaihawmmite tengteng va kai khawma, Nebukadnezzar kumpipan a din khiaksak milim kipahpihna bawlnaa hongpai dingin mi a sawl khiaa.


Bine saray bisa haaruyaŋ, Zama moyduma sarayaŋ do no bine ga te daama. 	 Nuih sangin lungkham a hoihjaw: mel lungkhamna ah lungtang kipahsakin lah a om ngala.


A banda fonda go ga nyaale, Danga day hari guusuyaŋey gonda hamni kwaaray no. 	 Asa thate a kizom khawm ua: a tungah a kip ua; hihtat theihin a om kei uh.


Doonkoy jine bora se. Dawda wane no kaŋ a te fongandiyaŋ se. 	 Pathian aw, honhumbit dingin kin inla; Toupa aw, honpanpih dingin kin mengin.


Yesu tu ka ne: «Jinda wo mana kaa ay sabbay se, amma a kaa araŋ sabbay se. 	 Jesun a dawnga, Huai aw keia dia hongsuak ahi kei, noumaua ding ahi jaw.


Jiiro kaŋ ra bonkoono Ahaz bu no annabitaray sanni woone wo kaa: 	 Kumpipa Ahaz sih kumin hiai puakgik a hongomta.


Ni me kuurey ga hima sanda silli ciray, Ni meyo mo ihanno no. Ni gawaley ga hima garenad* dumbari ni bangumo ra. 	 Na mukte khausan au bang ahi ua, na kam a kilawma: na mit laivomte pomgranet them bang ahi na maituamna liah ah.


A ciya mo, waato kaŋ i maa sanney kulu, i bare ngey nda care gaa da humburkumay. I ne Baruk se: «Daahir iri ga sanney wo kulu ci bonkoono se.» 	 Huan, hichi ahia, huai thute a jak uleh lauin a kien chiat ua, Baruk kiangah, Hiai thi tengteng kumpipa ka hilh ngeingei ding uh, a chi ua.


Gaa no Eli na Samuwila ce ka ne: «Ya ay izo, Samuwila.» Nga mo ne: «Ay neeya.» 	 Huchiin Eliin Samuel a sama, Samuel, ka tapa, a chi a. Huan, aman, Hiaiah ka om, a chi a.


«Arwasu fo go ne kaŋ gonda buuru kunkuni gu, sayir* wane, da hamisa hinka, amma man no woodin ga to jama wo kulu se?» 	 Barli-buh tanghou phel nga leh ngasa nih nei pasal naupang khat hiaiah a om hi; himahleh, mi hiai zah lawmlawm lakah huaite bangtham hi ding ahia? a chi a.


Neyomi binde ne nga anzura se: «Rabbi, kaŋ mana fay da nga gomno cabeyaŋ buukoy da fundikooney se, a ma bora din albarkandi!» Neyomi ne a se koyne: «Bora din iri dumi no, imaano. A go borey kaŋ ga hin ka fansa sambu iri se ra.» 	 Huan, Naomiin a mounu kiangah, Toupa, mihing leh misi tunga a hehpihna tawp tuan ngeilou in amah vualjawl hen, achia. Huan, Naomiin a kiangah, huai mi, I kinaihpih, I tanau bul eive, a chi a.


Israyla bonkoono Yehowasa Yehowahaz izo mayra jiiri hinkanta ra no Yahuda bonkoono Amaziya Yowasa izo te bonkooni. 	 Israel kumpipa Jehoahaz tapa Jehoas kum nih a lal kumin Juda kumpipa Joas tapa Amazia a lal pan.


Gaa no a ne: «Ay gonda ni se sanni.» Waybora ne: «Salaŋ.» 	 Huan, na kiangah banghiam gen ding ka nei hi, achi nawn a, aman, gen ve, achi a.


Isaya na sanney wo ci zama a di Yesu darza k'a bumbo ciine te. 	 Isaiin a thupina a muh leh a tanchin thu agen jiakin huai thu a gen hi.


I maa kaani gumo ka wafaku nd'a ka ne ngey g'a no nooru. 	 Huan, amau a kipak mahmah ua, a kiangah dangka piak achiamta uhi.


Wa tun, iri ma kaaru cin haray ka Urusalima faadey halaci.» 	 Thou unla, janin I sual mai ding uh! a in hoih hoih hihsia ni.


kuri kaŋ sinda taali kaŋ a mun sabbay se mo. Za kaŋ a na Urusalima toonandi nda kuri kaŋ sinda taali, a se no Rabbi mo wangu k'a yaafa. 	 Mihoih sisan a suah jiakin leng; mihoih sisana Jerusalem a hihdim jiak in leng: TOUPAN lah amah a ngaidam nuam kei a.


Alfa Haruna izey, ngey no ga kaakaacey kar. Woodin ma ciya araŋ se farilla kaŋ ga duumi araŋ zamaney kulu ra. 	 Aron tapa siamputen pengkul a mut ding uh ahi; huai nou dingin na suante uh tana khantawn dan ding ahi ding hi.


Ni ga ciya laalante waati kaŋ ni ga furo, ni ga ciya laalante waati kaŋ ni ga fatta mo. 	 Na pawt khete uh hamse thuakin a om ding ua, a hongpaite leng hamse thuakin a om ding uhi.


Bonkoono ne i se: «Haŋ kaŋ araŋ di ga boori ka bisa, kal ay m'a te.» Bonkoono binde kay noodin kwaara meyo gaa. Jama kulu soobay ka fatta mo zangu-zangu nda zambar-zambar. 	 Huan, kumpipa'n a kiang uah, Hoih na sak bangbang un ka hih ding, a chi a. Huchi in kumpipa kulh kongpi bul ah a ding a, huan, mipi tengteng a za za in leh a sang sang in a pai khe zungzung mai uhi.


I n'a kaa koonu mo, k'a boŋo d'a wongu guuru bankaarayey ku, ka diyayaŋ donton i ma windi Filistancey laabo ra, i ma konda baaro i toorey d'i laab'izey se. 	 Huan amah a sual ua, a lutang a la ua, a galvan leng, a milimte uh kiang leh mite kiangah tanchin puak dingin Philistia mite gamsungah a khak kimvel vek uhi.


Laabo mo ga ye ka ye laabo ra danga waato cine, Biya mo ma ye Irikoy kaŋ n'a no din do. 	 Huai banah, Thugenpa a pil jiakin, mite theihna a sinsak lailaia; ahi, paunak tampi kizomzomin a ngaihtuaha, a zong khiaa, a koih hi.


A ciya mo, zama Irikoy go ga Lawitey kaŋ yaŋ ga Rabbi sappa sundurko jare gaakasinay, kal i na yeeji iyye da feeji gaaru iyye sarga. 	 Huan hichi ahi a, Pathianin TOUPA bawm jawng Levi mite a panpih laiin, amau bawngtal sagih leh belamtal sagihin a kithoih uhi.


Sanni-sanni yaŋ no araŋ ga ho ka kaseeti nd'a, wala? Za kaŋ boro kaŋ na laakal kaa wo, A sanney si hima kala haw kaŋ ga faaru. 	 Thute selphou dinga um na hi uh hia? Chimoh mi thugente huih bang ahi chih theiin.


A gonda goy-goy boobo Yahuda galley ra. Soojeyaŋ kaŋ ga yaaru go no mo Urusalima ra. 	 Huan, Jerusalem ah sepaih mi hat hangsante a hau behlap laia.


Gaa no Absalom donton i ma Yowab ce, zama nga m'a donton bonkoono do, amma Yowab wangu ka koy a do. A ye ka donton sorro hinkanta, amma a wangu ka koy. 	 Huchi in Absalom in kumpipa kiang a sawl ding in Joab a thukhak a; himahleh a hoh nuamkei; huan, a thukhak nawn a, himahleh a hoh nuamsamkei hi.


Amma waato kaŋ Farisi* fonda borey maa woodin, i ne: «Boro wo, Baalzabula* (kaŋ ga ti follayey koyo) dabaro no Yesu goono ga follayyaŋ gaaray d'a.» 	 Himahleh, Pharisaiten huai a jak phet un, Hiai min dawi lal Beezibul jiaklou in dawite a delhkhe kei ding, a chi ua.


Boro kulu mo kaŋ na sanni yaamo te Boro Izo boŋ, i g'a yaafa a se. Amma boro kaŋ ga Biya Hanna kayna, i s'a yaafa bora din se. 	 Huan, Mihing Tapa kalha thugen peuhmah a genkalhna uh ngaihdam sak ahi ding a; himahleh Kha Siangthou hilhial gensia tuh a gensiatna ngaihdam sak ahi kei ding.


D'ay na saaware te ndunnya dumi fo boŋ, wala mayray fo boŋ ka ne i m'a bagu, i m'a zeeri, i m'a halaci, 	 Chiklaiin leng nam hiam gam hiam tungtang thu ah, Ka hondokkhe dinga, ka honphel dinga, ka hon hihse ding, chiin na nagen zong hi leng,


Waato din gaa Ifraymu ra boro beeri fooyaŋ, danga ngey: Azariya Yohanan izo, da Bereciya Mesillemot izo, da Yehiziciya Sallum izo, da Amasa Hadlay izo, i kakaw da borey kaŋ yaŋ fun wongo do. 	 Huchiin Ephraimte heutu khenkhat, Johanan tapa Azaria te, Mosillemoth tapa Berekia te, salum tapa Jehizkia te, Hadlai tapa Amasa ten kidouna akipana hongpaite a na khelh ua, a kiang uah.


Yaadin mo no Musa nda Haruna te. Mate kaŋ cine Rabbi n'i lordi nd'a, yaadin no ngey mo te. 	 Huan Mosi leh Aronin, amau TOUPAN thu a piak bangin a hihta ua, huchiin a hihta uhi.


A ne nga goy-teero se: ‹Guna. Jiiri hinza neeya kaŋ ay goono ga kaa ka ize ceeci jeejay nyaŋo wo gaa, ay mana du. A wi. Ifo se no a ga batama wi koyne?› 	 Huchiin, grep gui kemmi kiangah, Ngai in, kum thum sung hiai thei kung ah a gah ka va zong jela, khatleng ka mu kei; phuk in; bangdia mun dala om nilouh ahia? a chi a.


Amma boro cindey ra, boro kulu si ta ka nga boŋ margu nd'ey. Kulu nda yaadin jama goono g'i beerandi. 	 Mi dang bel kuamah a lak uah a pang ngamta kei uh; himahleh, min amaute a phat ngal ua.


Ay ne araŋ se mo: Ay no ga ti Rabbi araŋ Irikoyo. Araŋ ma si humburu Amorancey toorey, borey kaŋ yaŋ araŋ goono ga goro i laabo ra, amma araŋ ma hanga jeeri ay sanney se.» 	 Huan, kei Toupa na Pathian uh ka hi, hiai na omna gam uh Amorte pathiante na kihta mahmah ding uh ahi kei, ka chi a: himahleh ka thugen na pom ngal kei uh, a chi hi, a chi ahi.


Sallum goy cindey mo, da murteyaŋ kaŋ a te, guna, i n'i hantum Israyla bonkooney baaru tira ra. 	 Huchiin Salum tanchin dangte, a sawmgukna thute jaw ngai dih, Israel kumpipate lal lai thu gelhna bu ah a tuang hi.


Hayo wo kaŋ ni te, a si boori. Ay ze da Rabbi fundikoono, araŋ to buuyaŋ za kaŋ araŋ mana araŋ koyo batu, Rabbi wane suubananta. Sohõ binde, ma guna ka di naŋ kaŋ bonkoono yaajo, da hari zolla kaŋ go a boŋo do haray go.» 	 Na thilhih dan a hoih kei. TOUPA hinna louin ka gen hi, TOUPA sathau nilh na pu na ven hoih louh jiakin si mai dia kilawm na hi. Kumpipa lu china teipi leh tuithawl om koia om a hitaa en him dih, a chi a.


Ay nya-izey, ay g'araŋ ŋwaaray, araŋ ma bara danga ay cine, zama ay mo goro danga araŋ cine. Araŋ mana taali kulu te ay se. 	 Unaute aw, ka hongngen ahi, keimah bangin om un, kei leng noumau bangin ka om ngala, ka bangmah na suse kei uhi.


Wayna funay haray, Hawran da Damaskos da Jileyad da Israyla laabo game ra mo, Urdun* isa ga ti hirro. Araŋ ga neesi azawa kambe haray ka koy wayna funay teeko gaa. Wayna funay haray hirro nooya. 	 Huan suahlam ah Hauran leh Damaska kikal ah Gilead leh Israel gam kikal a Jordan lui dung a jui ding; mal lam gamgi akipanin suah lam tuipi ah Tamar a pha ding. Hiai suah lam gamgi ahi ding hi.


Mate no, araŋ dinya araŋ kaayey laalayaŋey, da Yahuda bonkooney laalayaŋey, d'i wandey laalayaŋey, d'araŋ bumbey laalayaŋey, d'araŋ wandey laalayaŋey kaŋ i te Yahuda laabo ra, da Urusalima kwaara fondey ra? 	 Na pipute uh gitlouhnate, Juda kumpipate gitlouhnate leh na jite uh gitlouhna, Juda gam leh Jerusalem kongzinga a hihkhitsate uh na manghilh ta ua hia?


kal i ma kand'a baabo windo meyo gaa. A kwaara alborey kulu m'a catu-catu nda tondiyaŋ k'a wi, zama a na haawi goy laalo te Israyla ra. Zama a te waykuuru nga baabo windo ra. Woodin teeyaŋ gaa no araŋ ga laala kaa d'a araŋ game ra. 	 Nungak a pain kongpiah a pi khe ding ua a omna khuaa miten suangin a denglum ding uh, a pa ina kijuaka Israelte laka thil gilou haihuai mahmah a hih jiakin; huchibangin na lak ua kipan, huai thil hoih lou na hihmang ding uhi.


Ay wo ci hayey kaŋ ay di Baaba do. Araŋ mo go ga te hayey kaŋ araŋ maa araŋ baaba do.» 	 Ken ka Pa kianga thil ka muh ka gen a; nou leng na pa u kianga thil na jak uh na hih uh, a chi a.


Rabbi go hala beene, a na Adam-izey guna ganda, Nga ma di hala fahamante go no kaŋ ga Irikoy ceeci. 	 Theisiama, Pathian zong mawngmawng a om u hiam, chiin, TOUPAN vanakipanin mihing tate a ensuk hi.


Sahãadin kala yooje fo fun beene, danga haw gaabikooni faaruyaŋ cine. A na fuwo kulu kubay, nango kaŋ ra i go ga goro. 	 Huan, thakhatin van akipn ging huihpi nung bangin a hongom guih a. Huan, huaiin a tutna in uh a hihdim vekta a,


I na hamisa nda buuru kaŋ cindi din patarmey margu, ka cilla kayna way cindi hinka toonandi. 	 Huan, tanghou neu leh ngasa nente tuh bawm sawm leh nih dimin a luak uh.


Sohõ binde, ay na boro fo donton kaŋ gonda gonitaray, kaŋ fahamante no, Hiram-Abi nooya. 	 Mi khutsiam, theihtheihna nei, ka pa Hurama mahmah, ka honsawla,


Ay goro ni banda mo, nangey kulu kaŋ ni koy. Ay na ni ibarey kulu pati mo ni jine. Ay na ni ciya maa beerikoy mo, danga boro beerey kaŋ yaŋ go no ndunnya ra maa cine. 	 Huan, na hohna peuh ah na kiang ah ka om zel a, na ma ah na melmate ka hihmang zel a; lei a mi thupi takte min bang min thupi tak ka hon bawlsak ding.


Da ni na hay fo neera ni gorokasin se, wala ni na hay fo day a gaa, araŋ ma si zamba te care se. 	 Na insakinkhang kianga banghiam na khota, na insakinkhang kianga banghiam na leiin leng an kikhem ding uh hi lou ahi:


Amma a tu i se ka ne: «Bora kaŋ n'ay no baani, nga no ne ay se ay m'ay daarijo sambu ka dira.» 	 Huan, aman a kiang uah, Honhihdampa ngeingeiin ka kiangah, Na awngphah la inla, khein paita in, honchi ahi, a chi a, a dawnga.


Zama se a kaa yaamo, a ye kubay ra mo. A maa mo go ga tugu kubay ra. 	 Bangmahlou ah lah a hong hi-a, khomial ah a pai manga, huaia min khomialin a khuh hi;


Tamo binde kaŋ ganda ka sombu koyo se ka ne: ‹Ay koyo, ma suuru ay se. Ay g'i kulu bana ni se.› 	 Huchi in, sikha in tuh, Toupa, ka tungah zahngai tadih inla, a vek in ka hon pe ding, chi in khupboh in chibai a buk a.


Alwaato din no Hezeciya na wura kaŋ go Rabbi windo meyey gaa da meyey ganjey gaa dagu, wo kaŋ Yahuda bonkoono Hezeciya n'i daabu nd'a. A n'i no Assiriya bonkoono se. 	 Huai tung mahin Hezekiain TOUPA biakin kongkhaka leh, Juda kumpipa Hezekiain dangkaeng a luante veka, Assuria kumpipa a pia hi.


Saaya din no boro beeri cindey da jama waney zulli. Rabbi zumbu ka kaa ay gaakasinay se wongaaray game ra. 	 Huchiin mi lian omlai zekte leh mipi a hongpai suk ua; mi hattak honsual pih dingin Toupa a hongpai suk ta.


Ay nya-izey, haŋ kaŋ cindi kaŋ ay ga ba ay ma ci araŋ se neeya: araŋ ma farhã Rabbi ra. Kaŋ ay ga ye ka hayey din hantum araŋ se, manti kankami hari no ay se, amma a go araŋ hallasiyaŋ se. 	 Huai louin, ka unaute aw, Toupa ah kipak un. A ngeingei gelh kei adingin a chimtakhuai keia, nou adingin a hoih jaw hi.


Wa kakaw d'araŋ nya. W'a kakaw, za kaŋ nga wo manti ay wande no, Ay mo manti a kurnye. A ma nga kaaruwatara hibandi ka kaa nga moyduma jine, A ma fay da nga zina mo. 	 A hi, a tate tungah chitna ka neikei dinga; kijuak tate a hih ding jiak un.


Koyne, a mana boori fundi se a ma goro bayray si. Woodin banda, boro kaŋ ga cahã nda nga ce, Hartayaŋ no a ga te. 	 Huailouin, kha theihna beia a om ding a hoih kei; Huan kuapeuh a khea man-gang a khial nak hi.


Tawretu* ra i n'a hantum kaŋ Rabbi ne: «Ay ga salaŋ dumo wo se da ciine waani-waaney, da mebarawey meyey, amma kulu nda yaadin i ga wangu ka maa.» 	 Dan laibu ah, Pau theihlouh mite kamin leh, gam dang a mite mukin, hiai mite kiangah thu ka gen dinga; huchiin leng a honngai khe tuan kei ding uh, Toupan achi, chih gelh ahi.


Suuji, suuji nda yaafa, Koyo iri Irikoyo se no i go, baa kaŋ iri murte a gaa! 	 Chitnate leh ngaihdamte TOUPA ka Pathian uha ahi; amah tungah lah ka helta ngal ua;


Waato din no albora ne: «Sohõ woone biri no kaŋ fun ay biriyey ra, basi mo no kaŋ fun ay baso ra. I ga ne a se wayboro, zama alboro gaa no i n'a kaa.» 	 Huan Adamin, hiai hial jaw ka guh bang guh neia, ka sa bang sa nei ngei ahi; pasal akipana lak khiak ahih jiakin, Numei, chih ding ahi ding, a chi hi.


Koyne, baa kaŋ ay n'i duma dumi cindey game ra, Kulu nda yaadin laabey kaŋ ga mooru yaŋ ra i ga fongu ay gaa. I ga funa, ngey nda ngey izey, i ga ye ka kaa mo. 	 Huan namte lakah hawldalh mahleng; gam gamla ahte kei hontheigige ding uh; huchiin a tate uh toh Ka kiangah hongkik nawn ding uh.


A n'a daŋ a ma ciya nga windo jine boro, Kaŋ g'a mayray harey kulu dabari. 	 A innsunga heutu ding leh, a sum tengteng tunga vaihawm dingin a bawla:


A ga ye ka kande Misira doorey kulu, kaŋ yaŋ ni humburu doŋ, i ga naagu ni gaa mo. 	 Na kihtak theih mahmah uh Aigupta gam hite na tunguah a lengsak nawn dinga, a honlen kip ding hi.


Ay goono ga wurru! Ay goono ga yoy-yoy! toonye sabbay se, Yoy-yoy! amma boro kulu siino ga maa. Ay na gaakasinay ce, amma ay mana du cimi ciiti. 	 Ngai un, Hiamgamna, chiin ka kikou khiaa, himahleh jakin ka om kei: panpih deihin ka kikoua, himahleh vaihawmna a om kei hi.


Kwaarey kaŋ yaŋ araŋ ga no Lawitey se mo, i ra iddu ma ciya tuguyaŋ kwaara yaŋ, kaŋ yaŋ araŋ ga no hala boro-wi ma zuru ka koy i do. Araŋ ma Lawitey no mo kwaara waytaaci cindi hinka koyne ka tonton. 	 Huan, Levite na piak ding khuate tualthatte taina ding kihumbitna khopi guk ahi ding a; huaite lou kho sawmli leh kho nih na piak lai ding ahi.


A ga donda-caray gusam bonkooney boŋ. A ma naŋ i ma te boŋdaray saajo taasi beerey boŋ, Naŋ kaŋ fondo si no. 	 Aman miliante tungah muhsitna a sungbuaa, gamdai, lampi himhim omlouhna ah a vak saksaka.


Gaa no wo kaŋ yaŋ goono ga goro Israyla galley ra ga fatta ka danji funsu nda wongu jinayey, k'i ton: koray beeri nda koray kayna, birawey da hangawey, goobu nda yaaji, kala a ma to jiiri iyye i goono ga danji funsu nda woodin yaŋ. 	 Huan Israel khopi a tengte a pawt khe ding ua, galvante a khul ding ua, a kang mang ding; lum lian leh lum neute, thal leh a peute, teipi leh chiang zumte kum sagih sung a khul ding uh.


Ya Irikoy, ma tun ka ciiti ndunnya se, Zama nin no ka bara nda ndunnya dumey kulu mayra. 	 Pathian aw, thou inla, lei vai hawmsak in: nam chih na gouluah ding ahi ngala.


Hari bare ka sandi sanda tondi cine, Guusuyaŋey batama ciya glas. 	 Suang bangin tuite a taka, tuithuk maite a khal hi.


A ma si ciya, da bora din ga maa laaliyaŋ wo sanney, a ma nga boŋ saabu nga bina ra ka ne: «Ay ga goro baani, baa ay ga soobay k'ay hanga sanday fonda gana.» Zama woodin ga kande halaciyaŋ laabo ra, itayo nda ikogo kulu gaa. 	 Huan, huchi a hih lejaw hiai kichiam thu a jakin, Thil keua thil nom hihlup tum chih bangin, lungtang paupengin om mah lehang, lungmuanna i nei himhim, chiin a lungtangin a kivualjawl tawm behlap ding:


Irikoy Tira Hanna ga ne: «Boro kulu kaŋ g'a cimandi si haaw.» 	 Laisiangthouin, kuapeuh amah gingta a zahlak kei ding, achi hi.


I na ize hinka hay Heber se. Afa maa ga ti Peleg, zama a jirbey ra no i na ndunnya fay-fay. A nya-izo mo maa Yoktan. 	 Huan, Eberin tapa nih aneia: khat min peleg ahia, a dam laiin lei lah khanin a omta ngala; a nau min Joktan ahi.


Amma laabu hanna ra waney, ngey wo ga ti borey kaŋ yaŋ maa sanno bine cimikoy ra kaŋ ihanno mo no, kaŋ yaŋ goono g'a yaari, kaŋ yaŋ goono ga te albarka mo suuru ra. 	 Lei hoih ate bel thu jaa lungtang kizen leh hoih a kem kinken a, kuhkaltaka gah suahte ahi uh.


Jirbi woodin yaŋ ra, waati kaŋ Mordekay goono ga goro bonkoono windo me gaa, bonkoono mantawey ra boro hinka, windi me batukoy ra, Bigtan da Teres nooya, i futu. I ceeci ngey ma bonkoono Zerses wi. 	 Huailaia, Mordekai kumpipa kongpi-a a tutlaiin, kumpipa michilgeh laka nih, Bigthan leh Teres, kongkhak ngakte a heh ua, kumpipa Ahasura tunga khut kha dingin a zongta uhi.


Kaŋ a maa Yesu baaro, a na Yahudance arkusuyaŋ donton a do k'a ŋwaaray a ma kaa ka nga bannya no baani. 	 Huchiin, Jesu tanchin a jak takin a sikha honghihdam dinga ngen dingin a kiangah Juda upate a sawla.


Israyla alborey kulu binde tun nangey kaŋ yaŋ i go waato ka wongu daaga sinji Baal-Tamar. Israyla izey gumandi izey, ngey mo bagu ka tun ngey tuguyaŋ nango ra, danga Maarek-Jibeya nooya. 	 Huchiin Israel pawl tengtengin a pan mun uh a pawtsan ua, Baal-tamar munah panmun a bawl ua: huan, Israel pawl a guka na tangpangte a tanna mun uh Maaregeba mun akipan a hongpawt uh


Waybora kaŋ ni di mo, birni bambata no kaŋ ga ndunnya bonkooney dabari.» 	 Huan na numei muh tuh kho thupi, leitung kumpipate tunga vaihawm nu ahi, a chi a,


Ya araŋ adilantey, wa te bine kaani ka farhã Rabbi do. Araŋ kulu kaŋ yaŋ biney ga saba, Wa kuuwa farhã sabbay se. 	 Mi diktatte aw, Toupa ah nuam in kipak unla: lungtang diktak pu tengteng aw, nuamin kikou un.


A go mo, Bitros goro jirbi boobo Yaffa ra, Siman kuuru mortukwa kwaara. 	 Huan, Joppa khuaah savun bawlpa Simon in ah ni tampi tak Peter a tam nilouh a.


Abafaras kaŋ go kaso ra ay banda Almasihu Yesu sabbay se goono ga ni fo. 	 Epaphra, Kris Jesu a ka hentakpih pan, chibai a hawn buk hi:


kala araŋ ma ne: ‹Ni bannyey wo, alman hawjiyaŋ no, za i go zanka hala ka kaa sohõ, iri nda iri kaayey.› Zama araŋ ma goro Gosen laabo ra. Zama hawji kulu ya fanta hari no Misirancey se.» 	 Nou, na sikha te, honsuangte akipan, naupang chik ka hihlai ua kipan in tu tanin gan vulmi ka hi uh, na chi ding uh: huchiin, Gosen gamah na om thei ding uhi, achia. Belam chingmite himhim lah Aigupta mite kih lamtak ahi ngal ua.


Zama boro boobo go no kaŋ murtanteyaŋ no, sanni kaŋ sinda nafa salankoyaŋ no, fafagukoyaŋ mo no, sanku fa borey kaŋ go dambanguyaŋ* borey do haray. 	 Dan banglou a om, thu genmawkmawkte leh ki khemte mi tampi a om ngal ua, zeksumte lak a mi ahi deuh tuam uhi;


Zama haŋ kaŋ ga du boro izey, nga no ga du ganji hamey, hay folloŋ no ga du i kulu. Danga mate kaŋ yongo wane ga bu, yaadin no woone mo. Oho, fulanzamyaŋ dumi folloŋ no i kulu se. Boro sinda bisayaŋ fo ka bisa alman, zama hay kulu yaamo no. 	 Mite tapate tunga tung peuhmah lah gamsate tungah a tung ngala; thil khat ngei lah a tunguah a tunga: khat a sih bangin, huchibangmahin a dang a dang a sia; ahi, hu khat a nei khawm ua: huan mihingin gamsate sanga masakjawkna a neikei: bangteng lah bangmahlou ahi ngala.


A ma kande duvan* butal fo da jare mo, haŋyaŋ sargay se. Ngey no ni ga soola sargay summaara se, wala nooyaŋ se, feej'ize fo wane. 	 Huan, dawnding thillat dia uain hin mun li akhena mun khat halmang thillat hiam, kithoihna hiama belamnou min kima na bawl ding uh ahi.


Zama baa kaŋ borey bay kaŋ Irikoy go no, i man'a beerandi sanda Irikoy no, i man'a saabu mo, amma i daray ngey fonguyaŋey ra, i biney kaŋ sinda laasabu mo te kubay. 	 Pathian theingala Pathian bangin a pahtawi kei ua, kipahthu leng a gen sam kei uhi; thil thulimlou a ngaihtuah zota ua, a lungtang hai uh a hongmialta hi.


Me kaŋ ga cimi ci ga tabbat hal abada, Amma deena kaŋ ga tangari te ga ban fap! folloŋ. 	 Thutak lei khantawn in hih kipin a om ding: himahleh lei juau thei jaw mitphiat kal khat leh a ding leh ahi.


Wa koy ka hẽ de-koyey kaŋ araŋ suuban yaŋ din gaa. Wa naŋ ngey din, i m'araŋ faaba araŋ gurzugay alwaati ra.» 	 Na pathian telte uh sam ta unla, amau na buai hun un hon honkhe le uh ake, a chi a.


Kala Arawna ne Dawda se: «Soobay k'a sambu ni boŋ se. Koyo ay bonkoono ma te haŋ kaŋ ga boori ni diyaŋ gaa. Guna, ay ga hawey no i m'i te sargay kaŋ i ga ton, karayaŋ bundey mo ma te tuuri, alkama ma te ŋwaari sarga. Ay g'i kulu no yaamo.» 	 Huan Ornanin David kiangah, Tangin, TOUPA ka kumpipan pha a sak bangin hih hen; halmanga lat dingin bawngtal te, sing dingin phual vanzatte, tangbuang thillat dingin buhte hi; ka hontuahsak vek ding, a chi a.


A na jitti bundu-gaaru gu te kataakey se kaŋ yaŋ go Irikoy nangora kambu fo gaa. 	 Huan singgi sing chiangtawn a bawl; biakbuk pang khat a singpekte a ding in nga,


Gaa no ni ma ce, ay mo ga tu. Wala ma naŋ ay ma ce, ni mo ma tu ay se. 	 Huaichiangin honsam lechin, ka hondawng ding; ahihkeileh honpausak inla, hondawng in.


Adilante masiibey wo iboobo no, Day Rabbi g'a soolam ka kaa i kulu ra. 	 A guh tengteng a kem hoih a, khat lel leng hihtan ahi kei hi.


Manti sanda iri gonda koytaray araŋ cimbeero boŋ no bo. Amma iri ya araŋ goykasinyaŋ no araŋ farhã se, zama cimbeeri ra no araŋ go ga kay. 	 Na ginna uh honthuneih khum hilou-in, na kipahna ding ua nou tawh sem khawm ka hi jaw uhi; ginnaa ding kip na hi ngal ua.


A na goy laalo te Rabbi diyaŋ gaa, kaŋ ga saba nda hay kulu kaŋ Yehoyacim te. 	 Huan, Jehoiakim hih dan tengteng bangin a hiha, TOUPA mitmuhin thil hoih lou mahmah a hih nak hi.TOUPA hehna jiakin a muh phak louha a paih mang ma tanin Jerusalem leh Juda tungah thil a hongtung jel hi; huan, Zedekia bel Babulon kumpipa tungah a heltaa.


Elon, Zabluna bora bu. I n'a fiji Ayyalon ra Zabluna laabu. 	 Huan, Zebulun mi Elon a sia, Zebulun gama Aijalon khua ah a vui uh.


Tir bonkoono Hiram na diyayaŋ donton Dawda do. I kande sedre bunduyaŋ, da garu cinakoyaŋ, da saceyaŋ, zama ngey ma windi cina a se. 	 Huchiin Tura kumpipa Hiramin David kiangah sawltak mite a sawla, sidar singte, suangsekmite, khutsiammite, in lamsak dingin.


Zama Rabbi dukur ndunnya dumey kulu se, A futu mo i kundey kulu se. A g'i halaci parkatak, a g'i nooyandi wiyaŋ se. 	 TOUPAN nam chiteng tunga lungkimlouhna neiin a sepaihte uh tengteng tungah lah hehna a nei ngala; amau tuh a hihmang veka, thah din a peta hi.


Adilantey fonguyaŋey ya cimikoyyaŋ no, Amma boro laaley saawarey ga ti gulinci. 	 Mi diktat ngaihtuah na a dik a: himahleh mi gilou thu te khem na ahi.


Guna, ay n'a ceeci jina haray, Amma a si noodin. Banda mo, amma ay mana du k'a fayanka. 	 Ngaiin, mailam juanin ka paia, himahleh huailaiah a om kei; huan nunglam juanin, himahleh amah ka mu kei hi.


Waato kaŋ Bulos na nga kambey dake i boŋ, Biya Hanna zumbu i boŋ. I sintin ka salaŋ da ciine waani-waani yaŋ ka annabitaray te. 	 Huan, Paulain a tunguah a khut a koiha, kha siangthou a tunguah a hongtungta a; huchiin pau theihlouhin thu a gen ua; Pathian thu leng a hilhta uhi.


Ay mana ŋwaari kaano fo ŋwa. Baa ham wala reyzin* hari mana furo ay me ra. Ay mana ji tuusu baa kayna, kala kaŋ jirbi iyye hinza kubay cap. 	 Tanghou lim ka ne kei a; sa hiin uain hileh ka kam ah a lut keia; sathau leng, nipikal pumpi thum a tunkum masiah, ka nilh het kei hi.


«Kande Lawitey kunda, i ma maan. Ni m'i kayandi Alfa Haruna jine, hal i ma goy a se. 	 Levi chite, siampu Aron kiangah pi inla, a na a sep theihna ding un a kianga-ah omsakin.


Kal a maan waybora do. Waybora mo ne a se: «Nin no ga ti Yowab, wala?» A tu ka ne: «Ay no.» Gaa no waybora ne a se: «Ma maa ni koŋŋa sanney.» A tu ka ne: «Ay go ga hangan.» 	 Huan, a kiang ah a va hoh nai a: huan, numei in, Joab na hi hia? a chi a. Hi e, a chi a, a dawng a. Huchi in a kiang ah, Na sikhanu thugen ngaikhe dih, a chi a. Huan, aman a dawng a, Ka ngaikhia hi, a chi a.


Waato din gaa Firawna mo na laakalkooney da moodabalkoyey ce. Ngey mo, Misira ziimey na woodin te da ngey moodabaley. 	 Huchiin Pharoin leng mipilte leh bumsiamte a sama: huchiin Aigupta mitkhialdawi tawite, amitkhialdawi un amau leng huchibang mahin a hihta uhi.


I n'a kaa koonu, i n'a izey arey da wayey sambu. Nga bumbo mo, i n'a wi da takuba. A maa baaru furo wayborey do, zama i na ciiti toonandi a se. 	 Hiaiten a vuaktanna a lem dawk sak ua, a tanu leh a tapate a laksak ua, amah leng namsauin a that ua, numeite lakah a kikhemlauna pen uh a honghita, a tunga gel bang a mualsuahta.


Zama iri ya Irikoy goykasinyaŋ no, araŋ mo Irikoy faro da Irikoy cinaro no. 	 Koute jaw Pathian na seppihte ka hi ngal ua, nou bel Pathian louma na hi uhi, Pathian inlam leng na hi uhi.


Waato kaŋ i fun Firawna do i kubay da Musa nda Haruna, i go ga kay fonda boŋ. 	 Huan, Pharo a kipan a hongpai khia a, lampia ding, Mosi leh Aron a kituahpih ua:


Ay ga nin da gallo wo mo faaba Assiriya bonkoono kambe. Ay ma ciya kosaray kwaara wo se. 	 Huan, nang leh hiai khopi Assuria kumpipa akipan ka humbit dinga: hiai khopi ka hum ding hi.


Musa mo na bayto wo sanney ci Israyla jama kulu hangey ra, kal a n'i ci ka ban: 	 Huchiin, Mosiin, Israel kikhawm khawm tengteng bila jakin hiai la thu a tawp phain a gen veka.


To! Iboobo no kambu kulu gaa. Sintina day, Irikoy na nga Sanno talfi i gaa. 	 Koi lam peuhah a phattuam hi; Pathian thute a kiang ua kep saka a om jiak ahi pen.


Ay izo, da ni na ni gorokasin yadda sambu, Da ni jin ka kamba kar yaw se, 	 Ka tapa, na inveng adia moh khu dia na din leh, mikhual adinga na khut na kichiam leh,


I ne a se: «Yesu, Nazara bora no go ga bisa.» 	 Huan amau, Nazaret Jesu a pai ahi chih a hilh ua.


Woodin sabbay se no Irikoy na kambe faata donton a ma hantumo wo jeeri. 	 Huchiin amaha kipan huai khut banghiam tan sawlin a hongoma, hiai laigelh gelhin a omta hi.


«Laalante no boro kaŋ ga tugu ka nga gorokasin kar ka wi.» Jama kulu ma tu ka ne: «Amin!» 	 A insakinkhang gukthahmi hamse thuakin om hen, a chi ding ua. Mipi tengtengin, Amen, a na chi ding uhi.


Yaadin no araŋ g'ay hin sanney d'ay farilley kulu gana nd'a, k'i te, zama laabo kaŋ ra ay ga konda araŋ k'araŋ gorandi, a ma si araŋ yeeri. 	 Huchiin ka thupiak tengteng, ka vaihawm tengteng na pom ding ua, na jui ding uhi: huchiin om dinga ka honpina gamin nou a honlo khe kei ding hi.


Yaa no Rabbi ci: Wa cimi ciiti te, wa adilitaray mo te. Araŋ ma boro kaŋ i kom faaba ka kaa toonyante kambe ra. Araŋ ma si toonye te yaw wala alatuumi wala wayboro kaŋ kurnye bu se. Araŋ ma si boro kaŋ sinda taali wi mo nango wo ra. 	 TOUPAN hichiin a chi: Diktak leh hoihtakin vai hawm unla; simmohmi khut akipan loh thuakmi hunkhhia unla; huan, mikhualte, pa neiloute leh meithai tungah te diklouhna hiam hiamgamna hiam ching kei un; hiai mun ah mi hoih sisan leng suah sam kei un,


Zama i na hanantey da annabey kuri mun, ni mo n'i no kuri i ma haŋ. Woodin ga hagu i se.» 	 Amau tuh misiangthoute leh jawlneite sisan a bung khia ua huan nang tuh a dawn ding un sisan tuh na pe ta ngala; hichi tuak ahi him uhi.


waato kaŋ susubay handariyayzey doon care banda, Irikoy izey kulu mo kuuwa farhã sabbay se? 	 Jingsang aksiten la a sak khawm ua, Pathian tapate tengteng kipah jiaka a kikou lai un?


Da boro fo bu kuuru-fu ra mo a fonda neeya: Boro kulu kaŋ go kuuru-fuwo din ra, da boro kulu kaŋ furo a ra ga harram kala jirbi iyye. 	 Puan inn a mi a sih leh hiai a dan ding ahi: puan inn a lut peuhmah leh puan inn sunga om peuhmah te ni sagih a siangthou kei ding uh.


Ay ga banayaŋ bambata nda deeniyaŋ korno mo te i boŋ. I ga bay mo kaŋ ay no ga ti Rabbi, waati kaŋ ay na banayaŋ te i gaa. 	 Huan, heh mahmah in sal in a tunguah phu ka la dinga, huchia a tung ua ka phulakna ka tun sak hun chiang in TOUPA kahi chih a thei ta ding uh, achi a.


Benyamin izey, Sawulu dumey, i boro zambar hinza kaa, amma hala hõ i baa yaŋ go ga lamba Sawulu windo gaa jina. 	 Huan Benjamin tate, Saul unaute, sang thum: amaute laka thupipenpenten lah Saul inko lamah a ginomna uh a na juita ngal ua.


Zama araŋ gonda talkey araŋ banda waati kulu. Waati kaŋ araŋ ga ba kulu, araŋ gonda daama ka te i se goy hanno, amma ay si goro araŋ do waati kulu. 	 Mi gentheite chiklaipeuhin leng na kiang ua om ahi ua, na ut hun peuh un na hehpih thei ngal ua; kei bel chiklaipeuha na kiang ua om gige ding ka hi kei.


Boro ma bu nda takuba baa a ma bu da haray. Hara g'a kombandi, a ga komso mo fari nafa-jaŋay sabbay se. 	 Namsaua thaha om dingte kiala thaha om dingte sangina hoihjaw uh; gama gahte duh jiakin hiaite lah a gawng gawp un, nakpiin a se khin uh.


A ga azawa kamba daaru batama kwaaray koono boŋ, A na ndunnya mo sarku, hay kulu si a cire. 	 Aman mal mun awng tungah a phalh khia a, huan bang mahlou tungah lei a khai hi.


Amma nin, ya Rabbi, ni gaa no ay hẽ gaakasinay se, Susubay mo ay adduwey ga koy ni jine. 	 TOUPA, bangachia ka hinna khah khia na hia? Bangachia ka laka na mai sel?


Ira, Yayir kwaara boro, nga mo te alfaga Dawda se. 	 Huan, Jair mi Ira leng David siampu ahi.


A te ka ciya mo, zaari hinzanta din boŋ, Firawna hayyaŋ zaari nooya. A na batu te nga bannyey kulu se. Kal a na hari tabakwa beerandi, nga da buuru tonkwa mo, nga bannyey game ra. 	 Huan, hichi ahia, a ni thum ni, Pharo pian tanphak niin, aman a sikha tengteng a dingin ankuang a luia: huan, a sikhate laka uain pia heutupen lutang a domkang ta a.


I kamba mo, zama ngey ma furo ka zumbu Jibeya. Kaŋ i furo, i goro ganda birno batama ra, zama boro kulu mana i zumandi nga windo ra. 	 Huan, Gibea khuaa giak dingin a lut ua: huan, a luta, huai khopi kholakah a tua; kuamah amah zintun ngap himhim a om kei uh.


Wa kande zakka kulu jisiyaŋ nango ra, zama i ma du ŋwaari ay windo ra. Araŋ m'ay si yaadin cine sohõ, ka di hal ay si beene daabirjey fiti araŋ se, ya albarka gusam araŋ se hal i ma jaŋ nangu kaŋ i g'a ta. Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. 	 Ka in sunga an a hongom theihna dingin koihkhomna in ah sawmakhat a vekin honla lut un, huan huaiin kei honentel un, sepaihte TOUPAN a chi, a koihna ding dantan kiching om lou khopin van tohlette kon hongin, vualjawlna kon buakkhe kei na hiam.


Amma Yowab da Abisay na Abner gana. Wayna mo kaŋ waato kaŋ i to Amma tudo gaa haray kaŋ go Jiya jine Jibeyon saajo fonda gaa. 	 Himahleh Joab leh Abisai in Abner a delhzui ua; huan, Gibeon gamdai lampi a Gia chin Ama tang a tun un ni a tumta.


Da boro folloŋ no ka zunubi te jaŋ-ka-bay ra, kal a ma kande hincin zan fo, jiiri fo ize, k'a sarga zunubi se. 	 Huan, min theiloua thil a hihkhelh leh khelhna kithoihna dingin kelnu khat kum khata upa a lat ding ahi.


Woodin yaŋ ga ti batukoy satey, Kora nda Merari izey ra borey. 	 Huaite ahi uh, Kora mi tapate leh Merari mi tapate kongkhakngakmi pawla a khente uh.


I go no, handu guwanta, hando jirbi wayanta, kaŋ ga ti Babila bonkoono Nebukadnezzar koytara jiiri way cindi yagganta, kala batukoy jine bora Nebuzaradan, kaŋ ga goy Babila bonkoono se kaa Urusalima. 	 Huan, Babulon kumpipa Nebukadnezzar kum sawm leh kuana, kha ngana, huai kha ni sawmna ah kumpipa vengpa pawl heutu, Babulon kumpipa maa ding sek, Nebuzaradan Jerusalem ah a hongluta.


Amma Rabbi Biya furo Jideyon ra, nga mo na hilli kar. Abi-Ezer borey mo margu ka Jideyon gana. 	 Himahleh, TOUPA kha Gideon tungah a hongtungah; huan, pengkul a tuma; huchiin Abiezerten a naih khawm duamduam uh.


Amma i na ngey fanta harey daŋ windo kaŋ i g'a ce d'ay maa ra, zama ngey m'a ziibandi se. 	 Ka min tuanna in hinthanghuai dingin a kihhuainate uh a koih jaw uhi.


da Irikoy nangora loley, da batama waney, d'i korfey, 	 Biakbuk pinte, huangsung pinte leh a khaute uh;


Wa Maryama fo, kaŋ na goy boobo te araŋ se. 	 Mari, nou dia semgim, chibai honbuk sak un aw.


Daahir, ziimataray kulu sinda hina Yakuba boŋ, gunayaŋ kulu mo sinda gaabi Israyla boŋ. Alwaati toonante ra mo i ga ne Yakuba nda Israyla se: ‹Haŋ kaŋ Irikoy te neeya!› 	 Jakobte tungah bumhaina a om kei, Israelte tungah leng khimhaina a om sam kei. Jakobte leh Israelte kiang ah Pathian thilhih hihlat zel ahi!


Gaaham fitilla ga ti mo. Da ni mwa ga boori, ni gaahamo kulu mo ga to da kaari. 	 Sapum khawnvak tuh mit ahi; huchia namit a chim leh na sapum a pumin a tan suak ding.


Yasuwa mo, waato kaŋ a maa borey kosongo, i goono ga kuuwa, a ne Musa se: «Wongu kaatiyaŋ go no gata ra.» 	 Huchia Joshuain mite akikou husa uh a jakin Mosi kiangah, Giahbuk ah kidouna husa a om, a chi a.


Zama ay ya taabante no, kaŋ go moori ra, I n'ay bina mo maray ay ra. 	 Genthei leh tagah tak ka hia, ka lungtang tuh ka gilsungah liamin a om ngal hi.


Gaa no Musa ne: «Yaa no Rabbi ci ka ne araŋ ma te neeya, kaŋ a banda Rabbi darza ga bangay araŋ se.» 	 Huan, Mosi in, Hiai ahi na hih ding ua TOUPA'N thu a hon piak: huchi in TOUPA thupina na lak uah a hong lang ding, a chi a.


Kaleb mo na Anak ize hinza gaaray ka dirandi noodin, ngey neeya: Sesay, da Ahiman, da Talmay, kaŋ yaŋ ga ti Anak izey. 	 Huan, Kalebin huai khua akipan Anak tapate thum Sesai te, Ahiman te, Talmai te, Anak tate a delhkhia.


Zama daahir ay no ka araŋ kaa Misira laabo ra. Ay n'araŋ fansa ka kaa tamtaray windo ra, Ay na Musa nda Haruna nda Maryama donton mo araŋ jine. 	 Aigupta gam a kipanin nou ka honpi khiaa, sikha akipan nou ka hontan khiaa; na ma uah Mosi te, Aron te leh Miriam te ka honsawl hi.


Omri izo Ahab na goy laalo te Rabbi jine ka bisa boro kulu kaŋ n'a jin. 	 Huan, Omri tapa Ahabin a maa mite tengteng sangin Toupa mitmuhin thil hoihlou mahmah a hih nak.


Ganji farka ga hẽ waati kaŋ a gonda subu, wala? Haw binde, a ga hẽ waati kaŋ a ŋwaaro go a jine, wala? 	 Loupa a neih laiin gam sabengtung a ham hia? ahihkeileh a annekding tungah bawngtal a ham hia?


Yaadin gaa, a ga hima iri mo, iri ma borey din dumi gaakasinay, zama iri ma ciya i goykasinyaŋ cimo se. 	 Huchiin, thutak seppihte i hih theihna dingin huchibang mite tuh eiten i kipahpih ding ahi.


Boro kayna, i g'a ye ganda. Boro beeri, i g'a kaynandi. Boŋbeeraykoyey moy mo, i g'i zumandi. 	 Mi nuete kunsakin a om ua, mi liante niamsakin a omta uhi;


Zama kurnye ga wande may mate kaŋ cine Almasihu ga nga marga may. Nga bumbo mo no ga ti gaahamo faabakwa. Gaahamo din no ga ti Almasihu marga. 	 Kris tuh amah ngei pumpi hondampa hi a, saptuamte lutang a hih mahbangin, pasal tuh ji lutang ahi ngala.


Za kaŋ iri ya izeyaŋ no, iri ya tubukoyaŋ mo no, Irikoy tubukoyaŋ, ka margu nda Almasihu mo a wane tubo ra. Da day iri goono ga maa taabi a banda, hala mo iri ma du darza a banda. 	 Huan, tate i hih leh, gou luahpihte i hi hi; Pathian gouluahte, Kris luahpihte i hi a; a kianga pahtawia i om sam theihna dinga amah i thuakpih taktak leh.


Cindey mo kaŋ tondi batama boŋ. Kaŋ i sintin ka fun, kal i koogu, zama i sinda hari. 	 Huan, a khen suang tungah a kia a; huan a pout akin a kawt louh jiakin a vuai pah a.


Musa ne i se: «Araŋ na wayborey wo naŋ da fundi, wala? 	 Mosi in a kiang uah, Numei tengteng na hinghawi vek uh maw?


Peleg mo te jiiri waranza, gaa no a na Rehu hay. 	 Huan, Pelegin, kum sawm thum ahihin, tapa Reu a neia:


Waato kaŋ Damaskos Suriyancey kaa ka kande Zoba bonkoono Hadad-Ezer se gaakasinay, Dawda na boro zambar waranka cindi hinka wi Suriyancey do haray. 	 Huan Damaskaa Suria mite Zoba kumpipa Hadadezer hon dingin a hongkuana, huan, Davidin Suria mi sing nih leh sang nih a thata;


Ay bina kulu no ay na ni ceeci nd'a, Ma bakar ay se ni alkawlo boŋ. 	 Ka lungtang tengtengin na hehpihna ka ngena: na thu bang jelin honhehpihin.


Zama boro kulu ma si fooma Irikoy gaa. 	 Huchiin, Pathian maah mi kuamah a kiuangsak theikei ding uh.


Ay izo, ma ni baaba lordi gaay, Ni nya lordey mo, ma s'i furu. 	 Ka tapa, na pa thupiak juiin, huan na nu dan mangngilh ken:


I si ye ka koy Misira laabo ra koyne, Amma Assiriya ga ciya i se bonkooni, Zama i wangu ka ye ka kaa ay do. 	 Aigupta gamah a kik nawn kei dinga; himahleh Assuria mi a kumpipa ahi ding, kik nawn a nial jiak un.


I na bine gaabikooney jinayey ku wongu ra, I kani ka jirbi kaŋ sinda tunyaŋ, Wongaarey din kulu ra sinda boro kaŋ ga hin ka nga kambe sambu. 	 Jakob Pathian aw, na sawina jiakin kangtalai leh sakol leng gending theilou in a om tuaktuak uhi.


Borey kaŋ yaŋ ga tooru jabante te, i kulu yaamoyaŋ no. I jinay caadantey mo sinda nafa kulu. Toorey ga seeda ngey boŋ se kaŋ ngey si di, Ngey si bay mo, kal i teekoy ma haaw. 	 Milim bawl tawm bawlmite jaw a vek un huihkhua lel ahi un; a thil deihlam un a phatuam kei ding; a zahlakna ding himhim un amau palaite un leng a mu theikei ua, a thei sam kei uh.


Kulu nda yaadin, borey g'a sambu ka kond'a saaray do. I ga haggoy d'a saara mo hal a ma boori. 	 Han lama puak ahih laiin, a han ven ahi.


da cita, da baw, da danfane, da mollo, da daame. 	 Innhik, tangteuh, thankik dokdawn leh zusa.


Kaari borey kaŋ yaŋ ga ceeci ngey ma mollo ka ngey saawarey tugu Rabbi se! I goyey mo, i g'i te kubay ra. I goono ga ne mo: «May no ga di iri? May mo no ga bay iri gaa?» 	 A thutup uh TOUPA laka sel dinga thuktaka zongmit a tung uh agik hi! a thilhihte u lah jial nuaiah a oma, Kuan a honmu dia? kuan a honthei dia? a chi uh.


Wa bare ay kaseetiyaŋo boŋ! A go, ay g'ay biya zumandi araŋ boŋ, Ay m'araŋ bayrandi nd'ay sanno. 	 Ka salhna ah kihei unla: ngaiin na tunguah ka kha ka sung bo ding, na kianguah ka thute ka theisak ding hi.


Doŋ ay ya zanka no, sohõ mo ay zeen, Amma ay mana di i ma adilante furu baa ce fo, Wala mo a banda ma nga ŋwaaro ŋwaaray. 	 Naupang ka na hita a, tuin tek ka hong hita a, himahleh mi diktat limsaklouha a omlam ka mu ngeikei hi, a suante anngolh leng ka mu ngei sam kei hi.


Han fo binde Sawulu ize Yonata ne arwaso kaŋ goono ga nga wongu jinayey jare din se: «Kaa iri ma daŋandi ka koy Filistancey gata do, kaŋ go ya-haray daŋanta.» Amma a mana ci nga baabo se. 	 Huan, hichi ahi a, ni khat bel Saula tapa Jonathanin a galvan tawipa tangval kiangah, kisa dih, gal langkhat Philistia mi galvil sepaihte omna ah I vahoh peuhmah ding, a chi a.


Israyla borey mo bare wongo ra. (Amma Benyamin sintin ka Israyla borey kar, sanda boro waranza cine kaŋ i wi. I ne: «Haciika, i taabi iri jine sanda mate kaŋ cine i jin ka te sintinay wongo ra»). 	 Huan, Israel pawlte a kinta dih ua, huchiin Benjamin pawlten a sual pan ua, Israel mite sawmthum tak a that uh, I kisual tung uh ni mahbangin i maah a vuallel nawn petmah uh, a chi ua.


Ay gaa futa kaŋ ni te sabbay se binde, Zama ni boŋbeera baaru kaaru hal a furo ay hangey ra, Kal ay m'ay darb'izo daŋ ni niina ra, D'ay alzamo mo ni meyo ra, Ya ni bare ka ye nda nin fonda kaŋ ni gana ka kaa din ra. 	 Ka tunga na heh jiak leh, na pau uang dan ka bila a honglut touh tak jiakin ka nakbulh nang nakah ka bulh dinga, ka sikkaihna leng na mukah ka bulh ding hi, na hongpaina lampi mahah ka honkik sak nawn ding, chih, chiin.


Ni ma jitti bundu-gaaru gu te kataakey se kaŋ yaŋ go Irikoy nangora kambu fo gaa. 	 Singgi sing chiangtawn na bawl dinga: biakbuk pang khata singpekte dinga,


Israyla izey ye ka tu a se ka ne: «Bonkoono fondo beero no iri ga gana. D'a ciya iri na ni hari haŋ mo, iri nd'iri almaney, iri g'a nooro bana. Kala ma naŋ day ay ma bisa ce gaa.» 	 Huchi in Israel suante'n a kiang ah, Lamlian ah ka paitou ding ua; huan, kou leh ka gan un na tui ka dawn uh leh a man ko'n pe ding uh: thil dang bangmah hih lou in a pai in ka paisuak mai ding uh, a chi ua.


Ya Irikoy, nin no ga ti ay Bonkoono, Ni ma faaba lordi Yakuba se. 	 Nangmah jiakin ka melmate uh ka si pai ding ua; na min jiakin honsualte ka chil ekek ding uhi.


I na cimi fonda taŋ ka daray. I goono ga Balaam* Beyor izo fonda gana, nga kaŋ na nga bina daŋ goy laalo teeyaŋ alhakku gaa. 	 Boer tapa Balaam, thilhih khelhna loh deihpa lampi tuh a tot tak jiak un lam dik a pai san ua, a vak mangta uhi;