Sanda mate kaŋ cine zay ga haaw d'i du a ka di, Yaadin cine no Israyla dumo ga haaw, Ngey nda ngey bonkooney, d'i mayraykoyey, D'i alfagey, d'i annabey mo. 	 Guta a phawk ua a zum bangin, Israel inkote a zumta uh, amau, a kumpipate uh, a heutute uh, a siampute uh, a jawlneite u leng.


Yakuba ne Yusufu se: «Irikoy, Hina-Kulu-Koyo bangay ay se Luz ra, Kanaana laabo ra, a n'ay albarkandi mo. 	 Huan, Jakob in, Joseph kiangah, Pathian bangkim hihthei Kanan gama Luz khua ah ka kiangah a kilaka, a honvualjawla,


Waato kaŋ Firawna maa baaro, a ceeci nga ma Musa wi, amma Musa zuru Firawna se ka koy goro Midiyan laabo ra ka goro noodin day fo me gaa. 	 Huchia Pharoin hiai a jakin, Mosi thah dingin a zongta. Himahleh Pharo maia kipanin Mosi a taimangtaa, Midian gamah a tengta: huchiin tuileh kiangah a tu hi.


Yaadin gaa, za kaŋ iri gonda saajaw goyo wo, mate kaŋ cine iri du suuji, iri si lakaw. 	 Huchi a hih jiakin hehpihna ka muh bang jel un hiai nasepna ka neih jiak un ka lungke kei uhi;


Zama takahari kulu ye yaamo do haray, manti nda ngey boŋ ibaay, amma nga kaŋ mayra cire i go ibaayo ra. Amma takahari kulu goono ga beeje daŋ 	 Thilsiam tengtengte thil thulimlou thuthua om sakin a omta uh; a ut ua om ahi kei ua, lametnaa a omsakpa jiak ahi jaw hi;


Noodin a ma nga kambayzo sufu kuro ra ka kuro say-say hala sorro iyye Rabbi jine, noodin Nangoray Hananta kosaray taafa jine. 	 Huan, siampu in sisan ah a khut a diah ding a, a khenkhat TOUPA ma ah, mun siangthou puanzak bul ah sagihvei a theh ding ahi.


Hirrimi no boro se a ma salaŋ da cahãyaŋ ka ne: «Ay n'a fay waani.» Sarti sambuyaŋo banda, gaa a ma sanno neesi. 	 Mihing adingin, A siangthou, chih mawkmawk thang ahi, huan a nunga thukan dinga thuchiam.


A ma suuji te iri kaayey se, Ka fongu nda nga sappa hanna, 	 I pipute kianga achiam zahngaihna tangtungsak dingin leh a thukhun siangthou theigige dingin.


Boro ma goro lokoto ra jidan bisa boŋ ga bisa boro ma goro windi tafo ra wayboro sanni-boobo-koy banda. 	 Intungvum ninga ten a hoihjaw, in zapisunga numei selhat toh ten sangin.


Amma wayna sintin ka ye ganda. Kal iway cindi hinka din maan Yesu do ka ne a se: «Ma borey marga sallama, i ma koy kawyey da windey do ne windanta, i ma du ka zumbu, i ma du ŋwaari mo, zama neewo saaji ra no iri go.» 	 Huan, nitaklam a honghi dektaa; huan, sawm leh nihte a hongpai ua, a kiangah, khuate leh a kim gam khawnga giahna leh annektuidawn zong dingin mipite paisak tanla; tua, gamkeu muna om hi ngal hang a, a chi ua.


Yaamaryaŋ sanni fooyaŋ go no mo iboobo kaŋ Yohanna goono ga Baaru Hanna waazu nd'a jama se. 	 Huan, hasotna thu dang tampiin mite kiangah Tanchin Hoih a hilh jela.


Ya Irikoy, ma faasa ay se. M'ay sanno hanse ka gaaba nda dumey kaŋ siino ga ni gana. M'ay faaba mo boro kaŋ ga gulinci kambe ra, Kaŋ sinda adilitaray mo. 	 Pathian aw, vai honhawmsak inla, Pathian limsaklou nam tungah ka thu hon genpih in: aw, mi khemhat mi mi diklou lakah honnumbit in.


Koyne, ma si saal sanni kulu kaŋ i ga salaŋ gumo, A ma si te ni ma maa ni bannya go ga ni wow. 	 Thu kigen tengteng leng limsak khol dahin; huchilouin jaw na sikhain nang a honhamsiat na za kha ding hi:


I si duvan sargay dooru Rabbi se, I si ciya a se yadda hari. I sargayey ga ciya danga bu-baray-koy ŋwaari. Boro kulu kaŋ g'a ŋwa ga ciya harram, Zama i ŋwaaro ga ciya ngey bumbey ibaay wane. A si furo Irikoy windo ra bo. 	 TOUPA kiangah uain thillatte a sungkhe kei ding ua, amaha dingin lungkimhuai ahi sam kei ding uh: a kithoihnate uh amaua dingin sungmite tnaghou bang ahi ding; huai ne tengteng hihnitin a om ding uh: a tanghou uh lah a gilkialna uh ading ahi ngala; TOUPA in sungah a hongpai kei ding hi.


A naŋ hay kulu ma sogo ngey alwaatey ra. A na hal abada jisi i biney ra mo. Amma a n'a te mate kaŋ boro si du ka Irikoy muraadey kaŋ a te din ceeci ka bay za sintina wane hala bananta wane. 	 Thil chiteng a huna kilawmin a bawla: a lungtang uah khovel leng a koihtaa, huchi hinapiin lah mihingin Pathian nasep a bul akipana a tawp pha a hihsa a mukhe theikei hi.


Kaŋ i ye ka kaa ngey nya-izey do Zora da Estayol, kala i nya-izey ne i se: «Man gaa baaru kaŋ araŋ kande?» 	 Huan, Zora leh Estaol khuaa a naute uh kianglamah a paita ua: huan, a unaute un a kiang uah, Bangachia ahiaoi? a chi ua.


A n'ay nya-izey moorandi ay gumo, Ay mo-ka-bayrayey mo n'ay fay waani. 	 Kei akipanin ka unaute gamlapi ah a koiha, ka mel-theihte kei akipanin a mituam vekta uh.


Ngey kaŋ yaŋ go jina sintin ka deen'a gaa ka ne a ma dangay. Amma a na nga jinda sambu gumo, ka ne: «Ya Dawda izo, ma bakar ay se!» 	 Huan, a masaten dai dingin a tai ua, himahleh, David Tapa, honhehpih in, chiin, a kinak kou semsem a.


Benyamin izey birney i almayaaley boŋ neeya: Yeriko no, da Bayt-Hogla, da Enek-Keziz, 	 Huchiin Benjamin suante a inkuan uh dungjui jela a khopite uh Jeriko te, Beth-hogla te, Emek-keziz te,


Kal ay n'araŋ kaayo Ibrahim sambu, ay n'a tunandi isa daŋanta. Ay n'a candi ka kond'a Kanaana laabo kulu ra. Ay n'a hayyaŋo mo tonton, k'a no Isaka. 	 Huan, na pu uh Abraham huai Lui gal akipan ka pi khiaa, a suante ka pungsaka, huai Isak ka pia hi.


Alfukaarey ga ŋwa ka kungu. Borey kaŋ yaŋ ga Rabbi ceeci mo g'a sifa. Araŋ biney ma funa hal abada. 	 Kawlmong mi tengteng in leng a thei nawn ding ua, TOUPA lam a ngata ding uh: nam chiha chi chih na maah a kun ding uhi.


Hay kulu kaŋ ga gaalum, wala kaŋ ga dira ce taaci boŋ care banda, da hay kulu mo kaŋ gonda ce boobo, danga ganda birante kulu kaŋ ga dira ka ganda biri laabo boŋ, araŋ ma s'i ŋwa. Fanta hariyaŋ no. 	 A tholh a kitholh chi leh khe li a pai chi hiam, khe tampi nei chi hiam, leitung a bok a vak chi himhim na ne ding uh ahi kei, thil kihhuai ahi ngal ua.


Nin kaŋ na alkawlo kaŋ ni sambu ni tamo ay baaba Dawda se din toonandi. Haciika ni salaŋ da ni me, ni n'a toonandi mo da ni kamba, sanda mate kaŋ a go hunkuna. 	 Na sikha kapa David kiang a, na thu chiam na tangtung saka; ahi, na kama na gen san na khut in na loh ching saktaa: tuni in.


Gaa no Ruben da Gad izey, da Manasse kunda jara tu ka salaŋ Israyla kundey arkusey se. I ne: 	 Huchiin Reuben suante leh, Gad suante leh, Manassi nam kimkhatten Israel pawl nam intekpente a dawng ua, a kiang uah,


A ne i se: «Wa si ne ay se Neyomi. Wa ne ay se Mara, zama Hina-Kulu-Koyo na goy dungo te ay se gumo. 	 Huan aman a kianguah, Naomi honchi kei un. Mara hon chi jaw un. Bangkimhihtheipan lah khasiathuai takin a honhihta ngala.


Araŋ na Urdun daŋandi ka kaa Yeriko. Yeriko borey n'araŋ wongu, kaŋ yaŋ ga ti Amorancey, da Perizancey, da Kanaanancey, da Hittancey, da Jirgasancey, da Hibancey, da Yebusancey. Amma ay n'i daŋ araŋ kambe ra. 	 Huan, Jordan lui na kan ua, Jeriko khua na tung tou ua; huan, Jeriko khuaa miten a honna dou ua, Amor pawlte, Periz pawlte, Kanan pawlte, Hit pawlte, Girgas pawlte, Hiv pawlte, Jebus pawlte toh; huchiin amau na khut uah ka honpeta a.


Rehobowam binde na guuru-say korayyaŋ te ka daŋ yongo waney din gurbey ra. A n'i daŋ bonkoono windi me batukoy jine borey kambe ra. 	 Huan, kumpipa Rehoboamin huaite tang dingin dal lumte a bawla, kumpipa in kongkhak ngakmi sepaih heutute a kemsak hi.


I te yaadin k'i kulu gorandi. 	 Huchiin a hih ua, a tu sak vekta ua.


I tun Obot ka koy zumbu Iye-Abarim nangu fo kaŋ go ganjo ra Mowab laabo jine, wayna funay haray. 	 Huan, Oboth a kipan in a pai nawn ua, ni suahna lam Moab gamdai bul Ije-abarim ah giahbuk a sat uh.


Gaa no Bitros kaa ka ne: «Rabbi sorro marge no ay nya-ize ga taali te ay se, ay m'a yaafa nd'a mo? Hala sorro iyye, wala?» 	 Huailai in Peter a hongpai a, a kiang ah, Toupa, ka unau in bangzahvei ahia ka tungah khial leh ka ngaihdam ding? sagihvei tan in ahi diam? A chi a.


I na ndunnya salle laalakoy kambe ra. A g'a ciitikoy moydumey daabu. Da manti nga no, may no binde? 	 Lei mi gilou khuta piakin a om: huaia vaihawmmite maitangte a tuama; amah ahihkeileh, kua a hita dia?


Ndunnya si hin ka konna araŋ, amma ay wo, a ga konna ay, zama ay goono ga seeda ka ne a goyey ya ilaaloyaŋ no. 	 Khovelin nou hon ho theikei hi, kei jaw honho nak uhi, a thilhihte uh a gilou chih ka hilh chet nak jiakin.


Yaadin mo no ay ga ba wayborey ma bankaaray kaŋ ga hagu daŋ da gaakuri, da lalabu, manti nda turu ka doodo daŋyaŋ, wala wura, wala tondi hiir'ize caadanteyaŋ, wala bankaaray caadanteyaŋ. 	 Tua bangmah in numeite zumthei leh omdan siamin puansilh kilawm lelin kivan le uh; sam phek hiam, dangkaeng hiam, tuikepsuang hiam, puan mantam taktak khawng a kivan louin:


Alfagey mana ne: «Man no Rabbi go?» Asariya goy teekoy man'ay bay, Mayraykoyey n'ay asariya taamu, Annabey* mo na annabitaray te Baal* maa gaa, I na muraaduyaŋ kaŋ sinda nafa gana. 	 Siamputen leng, TOUPA koiah? a chi kei ua, Dan zangmiten lah a honthei sam kei uh, vaihawmmite ka tungah a hel ua, jawlneiten Baal minin thu a gen ua, thil phatuamlou dingte a delh uh.


Ni ma si ni reyzin* kalo koobu mo, wala a izey kaŋ fun ka kaŋ ngey boŋ se. Ni ga woodin yaŋ naŋ no alfukaaru da yaw se. Ay ya Rabbi no, araŋ Irikoyo. 	 Huan, na grep huan ua a sang na zon ding uh ahi kei, na grep huan ua a gah kia leng na tom khawm ding uh ahi kei, mi genthei leh gamdang mi di'n na hawisak ding uh ahi: Kei TOUPA na Pathian uh ka hi hi.


Guna, azawa kambe laabo ra no ay ga fun d'ey, Za ndunnya me no ay g'i margu i ma kaa. I banda mo danawey da fanakey, Da wayborey kaŋ gonda gunde, Da ngey kaŋ yaŋ goono ga hay-zaŋay ga kaa care banda. Jama bambata no ga ye ka kaa nango wo ra. 	 Ngai un, mal gam akipanin ka honpi ding, kawlmong tawpa kipan kipan ka kaikhawm ding, mittaw te, khebai te, numei naupaite, nauvei lel te toh, mipi thupi tak a hongtung khawm ding uh.


A ne ngey kaŋ yaŋ ga kay noodin se: ‹Wa mina kaŋ go a se din ta k'a no bora kaŋ gonda iway se.› 	 Huan, a kianga dingte kiangah, A dangka lak sak unla, dangka sawm neipa kiangah pia un, a chi a.


Ni ciya taali-teeri kuro kaŋ ni mun din sabbay se, ni ziibi mo ni toorey kaŋ ni te din sabbay se. Ni na ni zaaro candi ka kande ni boŋ gaa, ni jiirey kubay mo. Woodin se no ay mo na ni ciya wowi hari dumi cindey se, da hahaarayaŋ hari mo laabey kulu se. 	 Na sisan suahna ah mohna na pua a, na milim bawl ah na kihihnin ahi; na hunte na naisaka, na kumte na tung phialphiala; huaijiakin namte kiangah gen siat ding leh gam tengteng engbawl dingin ka honbawl ahi.


Zama d'ay te adduwa ciine waani ra, ay biya go ga salaŋ amma ay fahama mana du albarka. 	 Pau theihloua ka thum leh, ka khain jaw a thum ngei a, ka theihna bel a phatuam tuan kei.


Manti Hezeciya bumbo no ka Rabbi sududuyaŋ harey d'a feemey sambu, ka Yahuda da Urusalima lordi ka ne: Wa sududu feema folloŋ jine, a boŋ mo no araŋ ga dugu ton. 	 Hezekia mah ahi kei maw, a mun sangte leh a maitamte chimsaka Juda mi leh Jerusalema mite kianga, Maitam khatah Pathian na be ding ua, gimlim na hal ding uh, chia thu pepa?


Waato kaŋ Yesu ne i se: «Ay no ga ti NGA,» i ye da banda ka kaŋ ganda. 	 Huan, a mansakpa Juda leng a lak uah a ding a. Huai Keimah ka hi, a chih takin, a nungtolh ua, leiah a puk duam ua.


Amma saaya kaŋ ni te bonkaanay, ay ga ni ŋwaaray, ma fongu ay gaa. Ma gomni cabe ay se mo ka salaŋ ay se Firawna do. Ni m'ay kaa windo wo ra. 	 Ahihhangin na hong hamphat nawn chiangin hon theigige inla, hehpihtakin hehpihna ka tungah hon kilangsak inla, Pharo kiangah ka tungtang hon gen inla, hiai in a kipan honpi khia in:


Hezeciya lordi mo ka ne i ma sargay kaŋ i ga ton salle feema ra. Saaya kaŋ cine i sintin ka sargay kaŋ i ga ton goyo sintin, waato din no i sintin ka Rabbi baytey te, da hilley, da Israyla bonkoono Dawda dooni jinayey karyaŋ. 	 Huan, Hezekiain maitama halmang thillat lan dingin thu a piaa. Huan, halmang thillat a honlat pat uleh TOUPA la pengkul leh Israel kumpipa David bawl thil tum ging toh a honsa pan lai uhi.


amma zaari iyyanta ya fulanzamay hane no kaŋ ni ga haggoy Rabbi ni Irikoyo se. A ra ni ma si goy kulu te, nin da ni ize aru, da ni ize way, da ni bannya, da ni koŋŋo, da ni alman da ni ce-yaw kaŋ go ni windo ra. 	 Ahihhangin a ni sagihna TOUPA na Pathian khawlni ahi: huaiah na himhim na hih ding ahi kei, nang, na tapain leng na tanuin leng, na sikhapa hiam, na sikha nu hiam, na ganta hiam, na huang sunga om na mikhual hiamin leng;


Israyla kundey jine borey mo neeya: Ruben kunda jine bora, Zikri izo Eliyezar no. Simeyon wane, Maaka izo Sefatiya no. 	 Huaite louleng, Israel namte tung a Reuben te laka Zikri tapa Eliezer vaihawmpa ahi a, Simeon te lakah Maaktapa Sephati ahi;


Araŋ g'araŋ maa naŋ ay suubanantey se a ma ciya haŋ kaŋ i ga boro laali nd'a. Rabbi, Koy Beero mo ga ni wi. Amma a ga nga tamey ce da maa taji. 	 Huan, na min uh kichiam na dingin ka mi telte kiangah na nose ding ua, Toupa Pathianin a hon hih lum ding hi; huan, a sikhate min dang in a samta ding hi.


Rabbi n'iri kaa taray mo iri ma fun Misira nda kambe gaabikooni, da kambe sallante, da te-goy bambata yaŋ kaŋ ga humburandi, da alaamayaŋ, da dambara hariyaŋ mo. 	 Huan, TOUPAN Aigupta gam akipan khut hat tak te, ban jak te, thil lauhuai tak te, chiamtehnate, thillamdangtein a honpi khiaa:


Israyla ne Yusufu se: «Ay mana tammahã hal ay ga di ni moyduma. A go mo, Irikoy naŋ ay di ni izey mo.» 	 Huan, Israel in, Joseph kiangah, na mel muh ka lamen nawn keia, himahleh, ngaiin, Pathian in, na suante mel nangawn a honmusakta hi, achia.


Kulu nda yaadin, Tir da Zidon ga du rongome ciito hane ka bisa araŋ. 	 Himahleh thukhenni chiangin nou thuak sangin Tura leh Sidon kho thuak ding a dan a om zo ding.


Guuru-say tuk'ize mo go a boŋ. Tuk'ize fo kulu kuuyaŋ kambe kar gu no, da taaru, da garenad* yaŋ ga sasare ka windi tuk'ize fo kulu gaa, i kulu mo guuru-say yaŋ no. Muulu hinkanta mo gonda i dumi yaŋ, da garenadyaŋ. 	 Huan, a tungah dal lu bawk a oma, a lu bawk san dan tong nga ahia, a lu bawk kimvelin dal ngena zep leh pomgranet ahia; khuam nih inleng hichimah bangin pomgranet a nei hi.


Bonkoono Hezeciya nda mayraykoyey mo na Lawi borey lordi ka ne i ma soobay ka Rabbi sifayaŋ baytey te. I goono ga Dawda sanno ci, da Asaf kaŋ ga fonnay waney mo. I na sifayaŋ baytey te da farhã ka ngey boŋey sumbal ka sududu. 	 Huan, kumpipa Hezekia leh milianten Levite bel David leh jawlnei Asaph phuah phatna lasa dingin thu a pia a. Huan, nuamsa takin phatna la a sa ua, a kun ua, Pathian chibai a buk uh.


May no ga hin ka burey lasaabu nga laakalo do? Wala may no bora kaŋ ga hin ka beene foobey bare, 	 Pilnain kuan meipite a sim thei dia? Ahihkeileh kuan van tuithawlte a bo khe thei dia.


Zama a ga bi kaa, A ma safari haw a gaa mo, A ga marayyaŋ te, a kambey mo m'a yayandi. 	 Aman lah meima a bawla, a tuama: a liamsaka, huan a khutin a damsak hi.


I ga kurne catu ce boŋ, Amma a ciito kulu Rabbi do no a go. 	 Angsungah ai a kisana; himahleh huaia hihpaisuakna jaw TOUPA akipan ahi.


Woodin banda gaaru bi da nga dumo kulu, 	 Va-ak chiteng a chi himhimte;


I ga ciitiyaŋ soola dondako se, Barzuyaŋ mo go no saamey banda daarey se. 	 Muhsithatmi adingin vaihawmnate bawlkholhsa ahi, mihai nungjang adingin vuaknate.


Mikaya ne: «Ay ze da Rabbi fundikoono, haŋ kaŋ Rabbi ci ay se, nga no ay ga ci.» 	 Huan, Mikai in, "Toupa hina louin ka gen hi, Toupan ka kiangah a gen hi, ka va gen sin" achi a.


Zama a ga tilas no Almasihu ma koytaray ŋwa, hal a ma nga ibarey kulu daŋ nga cey cire. 	 A melmate tengteng a khe nuaia a koih masiah aman vaihawm ding ahi ngala.


A ma kani ka tun cin da zaari. Gurayzey mo ma fun ka beeri, amma nga din si bay mate kaŋ woodin ga bara nd'a. 	 Jan chiangin a ihmu a, sun chiangin a thou jela; chi tuh ana pouin ana khanga, himahleh bangchi a pou a bangchi a khang ahia chih a theikei.


Tamo wo ya albarkante no, d'a koyo kaa ka gar a goono ga te yaadin. 	 A pu a hongpai chiangin sikha huchibanga hih a hon muhdingpa tuh a hampha.


Gaa no bora kaŋ gonda lin bankaaray nga gaahamo gaa, da dawa kulba nga canta gaa din, nga ka kande misa baaro. A ne: «Haya kaŋ ni n'ay lordi* nd'a, ay n'a te.» 	 Huan ngai in, puan malngat silha laituibuk kuahpan thu a tuna, Na honthu piak bangin ka hihkhinta, a chi a.


Amma ifo gaa no ay ga zamana wo borey himandi nd'a? I go sanda zankayaŋ kaŋ goono ga goro habu ra ka ngey hangasinyaŋ ce 	 Himahleh, tulai khangthakte bang toh ka tehpih dia? Naupang dawlmun khawnga tua, a lawmte sama


Kala annabi Hananiya na calo sambu annabi Irimiya jinda gaa k'a ceeri. 	 Huan, jawlnei Hananiain hakkol, jawlnei Jeremia puak a la a, a hihtana.


A ne: «Ya araŋ ay nya-izey, ay g'araŋ ŋwaaray, wa si laala te ya-cine. 	 Huan, Ka unaute aw, hehpihtakin hichitelin gilou dah ve ua.


Sohõ binde, kal araŋ ma torko taji fo sambu. Araŋ m'a soola nda haw waari hinka kaŋ yaŋ i mana calu* haw i gaa baa ce fo, i ma torka din haw haw waari hinka din gaa. Day, i m'i handayzey gaay ka kaa i gaa k'i ye fu. 	 Huaijiakin tuin kangtalai thak sutuah unla, bawngpi nih a nawi suk lai, hakkol po kha ngei nai hetlou toh; huai bawngpite kangtalai ah khih unla, huan, a noute uh in lamah amau akipan honpi un.


Kal a na zanka kayna fo sambu k'a kayandi i bindo ra. A n'a ganday ka ne i se: 	 Huan, naupang chik khat a kaia, a lak uah a dingsaka: huan, a poma, a kiang uah,


Gariyo na saaji ra hay kulu kar nangu kulu Misira laabo ra, boro nda alman. A na saajo tuuro kulu kar ka saaji tuuri-nya kulu mo ceeri. 	 Huan gialin Aigupta gam tengtenga lou a om tengteng a dengtaa, mi leh sa; loua haichi chih gialin a dengtaa, gama sing chih a kitan sakta hi.


Waato din gaa i kaa Jileyad da Tatim-Hodsi. I kaa Dan-Yaan mo da nangu woodin windanta kulu kal a ma kaa Zidon. 	 Huan, Gilead gam leh Tahtim-hodai gam a tung uh; huan, Dan-jaan, leh Zidon kimvel a tung ua.


Zama i Fansakwa ya gaabikooni no, A ga faasa i se ni gaa. 	 Amaute tanpa lah a hat ngala; na siatna dingin amau thu gen sak ding hi.


Amma birno farey d'a kawyey, i n'i no Kaleb Yefunna ize se. 	 Himahleh huaia khopi munte leh khotate, Jephunne tapa Kaleb kiangah a pia uh.


Ya Rabbi, ma tun. Ya Irikoy, ma ni kamba sambu. Ma si dinya taabantey gaa. 	 Toupa aw, thou in; Pathian aw, na khut honlikin: mi gentheite mangngilh ken;


Zama yaa no Rabbi ci ay se ka gaabandi ay gaa, nga neeya: A kaseeti ay gaa ka ne ay ma si furo jama wo muraadey ra. A ne: 	 TOUPA khut hattakin hichiin ka kiangah a gen, hiai chite lampi-a ka pai tei louhna dingin honthuzoh ei ve:


Waato kaŋ mo ga ba ka bo, Bulos na ikulu ŋwaaray ka ne i ma ŋwa. A ne i se: «Hunkuna ga ti zaari way cindi taacanta kaŋ araŋ goono ga goro ka batandi, araŋ goono ga mehaw mo, araŋ mana hay kulu ŋwa. 	 Huan, khovak kuanin, Paulain an ne dingin mi tengteng a sawla, tuni ni sawm leh li a hita, bangmah ne louin na ngak ua, na ngawl nilouh uhi.


hal a ma bara mate kaŋ i n'a hantum ka ne: «Boro kaŋ goono ga fooma ma fooma Rabbi ra.» 	 Huaijiakin, gelh ahih bangin, a suang peuhmahin Toupa suang hen.


Zama Hesbon no ga ti Amorancey bonkoono Sihon birno. Nga no ka koy ka wongu nda Mowab laabu doŋ bonkoono, k'a laabo kulu ŋwa hal a koy ka to Arnon gooro gaa. 	 Hesbon khua bel Amorte kumpipa Sihon khua ahi, amah huai ma a Moab kumpipa na nasual a a khut a kipan a a gam tengteng, Arnon tan a laksak pa ahi.


Musa na Israyla candi Teeku Cira gaa ka koy jina. I furo Sur ganjo ra ka dira jirbi hinza ganjo ra, amma i mana du hari. 	 Huchibangin Tuipi San akipan Mosiin Israelte a pi a, huchiin Sur gamdai ah a pai ua; huan gamdai ah a pai ua; huan gamdai ah ni thum a pai ua, tui a mu kei uhi.


Waati kaŋ ay na ŋwaaro kaŋ gaa araŋ ga de din gazandi, kala wayboro way m'araŋ hawru hina feema folloŋ boŋ. I ga hawru lasaabu araŋ se tiŋay neesiji boŋ. Araŋ g'a ŋwa amma araŋ si kungu. 	 Na muanpi pen uh tanghou ka tawpsak hun chiangin numei sawmin omna khatah a om ding ua, na tanghou uh buk chitchiat jelin a honpe nawn ding ua; na ne ding ua, na kham tuan kei ding uh.


Manti iri gonda fondo mo iri ma naaru nda wande kaŋ ga ti cimandiko, danga mate kaŋ diya cindey go ga te, da Rabbi nya izey, da Kefas mo? 	 Sawltak dangte leh Toupa unaute leh Kifa bangin ji gingtami pi vialvial dingin thu ka neikei ua hia?


Yasuwa binde na alfagey lordi ka ne: «Wa fatta ka fun Urdun ra.» 	 Huchiin Josuain siampute, Jordan lui akipan hongpawt ta un, chiin thu a piaa.


Ay ga kaa araŋ gaa ciiti teeyaŋ sabbay se. Ay ga waasu ka ciya seeda ziimey, da zina-teerey, da ngey kaŋ yaŋ ga ze da tangari, da ngey kaŋ yaŋ ga goy-ize zamba i alhakko sanni do haray din boŋ. Ngey nda borey mo kaŋ yaŋ goono ga wayboro kaŋ kurnye bu, da alatuumey kankam, i goono ga ce-yaw ganji haŋ kaŋ a hima ka du, i mana humburu ay mo. Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. 	 Huan, vaihawmnaah na kiangah ka hongdinga; aisanmite kalhin, angkawmte kalhin, juaua kichiamte kalhin theihpihpa kin ka hi ding, a loh thua migoih nuaisiahte, meithai, nubeipabei, a thuneihna a kipan mikhual kai-heipa, kei hon kihtalou kalhin, sepaihte TOUPAN a chi.


Amma Eli izey wo ize laalo yaŋ no, i si Rabbi bay. 	 Huan, Eli tapate Belial tate ahi ua; TOUPA a theikei ua.


Amma ay ga woone ci: araŋ ma dira Biya _Hanna__ ra, gaa no araŋ si bine ibaay laaley toonandi. 	 Huchiin hiai ka chi ahi, Kha ah om un, huan sa utna tuh na hihtangtung kei ding uhi.


Yaadin mo no araŋ, alwaato kaŋ araŋ di hayey din sintin ka te, araŋ ma bay kaŋ Irikoy koytara maan. 	 Huchi mahbangin nou leng huai bangte a hongtung na muh hun chiang un, Pathian Gam a hongnaita chih thei un.


I si taabi ra sanda boro cindey cine, I mana masiiba te i se sanda boro cindey cine. 	 Mi dang banga gimthuakin a om kei uhi. Midang banga gawtin leng a om sam kei uhi.


Yusufu binde kande nga baabo Yakuba ka kayandi Firawna jine. Yakuba na albarka gaara Firawna se. 	 Huan, Joseph in apa Jakob a pi luta, Pharo maah a dingsak a: huchiin Jakob in Pharo a vualjawl a.


Amma iri wo, iri si fooma ka bisa iri hirro me. Amma iri ga fooma nda hirro kaŋ me Irikoy dumbu iri se kaŋ to hal araŋ do. 	 Kou jaw ka tehna hun val un ka uang kei ding uh, Pathianin uk a hontang saka, huai tehna bang jelin ka uang zo ding uhi, noumaute leng uk hial dinga tehna.


Amma saamo ga caram han kaŋ hane i na ganji farkayze hay Adam-ize gaa. 	 Mihing theihsiamna beiin theihsiamna a nei ding, sabengtung nou mihinga a pian chiangin.


Bigbay izey, zambar hinka nda waygu cindi iddu no. 	 Bigvai tate, sang nih sawmnga leh guk.


Araŋ bumbey mo, araŋ ma goro gata banda kala jirbi iyye. Boro kulu kaŋ na boro fo wi, wala kaŋ lamba buuko gaa, i ma ngey boŋ hanandi jirbi hinzanta hane da jirbi iyyanta hane mo, araŋ da borey kaŋ yaŋ araŋ di. 	 Huan, khomual ah ni sagih giak unla; kuapeuh mi that leh misi koih ni thum ni leh ni sagih ni in kisiangsak un, noumau leh na salte uleng.


Day sohõ ni ma bay, ma faham mo ka boori nda haŋ kaŋ ni ga te. Kaŋ se i na hasaraw soola iri koyo se, hala nda a windo kulu mo se. Zama Nabal wo boro yaamo no, hal a si du ka te boro ma salaŋ d'a.» 	 Huaijiakin bang ahia na hih sin hoihtakin ngaihtuah dih ve; ka pu uh tungah leh a inkuante tengteng tungah thil hoihlou hih tum a om uhi; amah lah a Belial tapa mahmaha, kuamah houpih theih lah ahi ngal keia, chiin a gen ua.


Ay konna borey kaŋ yaŋ ga gaabu tooru yaamey gaa, Amma ay ga de Rabbi gaa. 	 Na chitna jiakin ka nuamin ka kipak dinga; ka mangbatna na mu gige ngala; ka hinna a mangbat laiin leng na theigige hi.


Waati kaŋ wandiyo kulu muraado to kaŋ a ga furo bonkoono Zerses do, handu way cindi hinka banda kaŋ i ga te a se wayborey alaada boŋ (zama mate kaŋ i hanandiyaŋ jirbey bara nd'a, nga neeya: handu iddu i g'i tuusu nda lubban ji, handu iddu koyne nda waddi ji, nga nda wayboro hanandiyaŋ jinayey.) 	 Huchi-a nungak chih kumpipa Ahasura kianga a valut hun uh a tun in, numeite adia dan dungjuia hih khinta a om nungin, kha sawm leh kha nih, (huchibangin lah a siansakna nite uh hihkimin a om ngala, huai tuh, mura thau toh kha guk, gim namtuite toh kha guk leh, numeite siansakna dinga thilte toh, )


Yeriko koyo, afo Ayi koyo, kaŋ go Betel jarga afo 	 Hriko Kho Kumpipa, khat, Bethel kho sika Ai kho kumpipa, khat;


Woodin sabbay se binde, yaa no Rabbi ci: Araŋ mana hangan ay se hal araŋ ma burcinitaray fe, boro fo kulu nga nya-izo se, boro fo kulu mo nga gorokasin se. A go mo, ay na burcinitaray fe araŋ se -- ay n'araŋ taŋ takuba nda balaaw nda haray se, yaa no Rabbi ci. Ay g'araŋ ciya humburandiyaŋ hari ndunnya mayrayey kulu ra. 	 Huaijiakin TOUPAN hichiin achi: Michih amah unau leh amah insak inkhang kianga noplenna thu phuang ding in ka thu na ngaikhe kei ua; ngai un, ken na kiang uah noplenna thu ka phuang hi, chih TOUPA thu pawt ahi; namsau te, hipi te, kial te in ahi ding; lei a lalgamte tengteng lakah vik lenlen dingin ka honbawl ding hi.


A go, jiiri iddanta ra, a handu iddanta jirbi guwanta hane, ay goono ga goro ay kwaara, Yahuda arkusey mo go ga goro ay jine. Kala Rabbi, Koy Beero kamba kaa ay boŋ noodin, nango ra. 	 Huan, kum gukna, kha gukna, huai kha ni nga niin hichi ahi a, ka in a ka tuta, Juda upate ka maa a tut lai un TOUPA PATHIAN khut ka tungah a hongom a.


Amma sohõ kaŋ a jin ka bu, ifo se no ay ga mehaw? Ay gonda hina ka ye ka kand'a no, wala? Ay ga koy a do, amma nga wo si ye ka kaa ay do koyne.» 	 Himahleh tu in a sita ngal a, bang din an ka ngawlta de? Ka sam kik nawn thei dia hia? A kiang ah kei ka pai khongkhong ding a, himahleh amah zaw ka kiang ah a hong kik nawnta kei ding, a chi a.


Amma araŋ bumbey no goono ga toonye, araŋ goono ga kom mo, hal araŋ nya-izey gaa. 	 Hilou, noumau ngeiin na unaute uh tungah leng na hih dik kei ua, na jang sak nak uhi.


Araŋ ma bay kaŋ i n'iri nya-izo Timotiyos kaa kasu. D'a kaa da hinay mo, ay ga koy di araŋ a banda. 	 I unaupa Timothi apawtsak ta uh chih na nathei sam un; ahongpai ma deuh in, amah tawh nou ka hon mu ding hi.


da Neziya izey, da Hatifa izey. 	 Nezia tate, Hatipha tate,


Ibrahim mo na tuuro sambu sargay kaŋ i ga ton se. A n'a dake nga izo Isaka boŋ. A gonda zaama nda danji ga gaay nga kambe ra. I boro hinka binde koy care banda. 	 Huan, Abrahamin halmanga pumpiakna sing a laa a tapa Isaak a posaka; aman mei leh temta a tawia; huchiin a nih un a pai khawmta uh.


Benyamin izey mo margu Abner banda ka ciya jama folloŋ. I kay tudo boŋ. 	 Huan, Benjamin suante Abner kiang ah a kikaikhawm ua, pawl khat in a kibawl ua, mualvum ah a va dingta uh.


I ga ndunnya dumey kulu mo margu a jine. Nga no g'i kaa care ra, mate kaŋ cine kuruko ga hincin da feeji kaa care ra. 	 a ma ah nam chih a kikhawm ding ua; belam chingpa'n kel lak a a belamte a khenkhia bang in amau tuh a khenkhe ding:


Nin, arwaso, ni ma farhã ni zankatara ra, Ni bina mo ma maa kaani ni zankataray jirbey ra. Ma ni bine ibaay da ni moy saaware gana. Amma ma woone bay: Hayey din kulu boŋ, Irikoy ga kande nin ciito do. 	 Na tuailai nitein nang honsiampa leng theigige in, ni hoihloute a hongtun ua kumte a hongnai ua, Amaute ah kipahna ka neikei, na chih hun a hong tun nailouh laiin.


Harim izey, zambar fo da iway cindi iyye no. 	 Harim tate, sang khat leh sawmleh sagih.


Boro fooyaŋ kaŋ yaŋ go iri banda mo koy saara do. I di yaadin mo no mate kaŋ wayborey ci, amma i mana di Yesu bumbo.» 	 Huan, ka ompih lak ua kuate hiam hanah a hoh ua, numeite genbang ngeiin a mu ua; himahleh, amah a mu sam kei uh, a chi ua.


Ma bana i se i goyey boŋ, D'i goyey laala hina me mo. Ma bana i se i kambe goyey boŋ, M'i alhakko yeti i se. 	 A thilhih bang zel un leh, a thilhihte gitlouh bangdan jelin thuk inla a khut ua a nasep bang jelin thuk inla; a gitlouh man uh mu sakin.


Wo kaŋ yaŋ i say laabu hanno ra mo neeya: ngey kaŋ go ga maa sanno k'a ta. I ga izey hay waranza, da waydu da zangu.» 	 Huan, lei hoiha tuh bel hiaite ahi uh; thu ja a, poma, a leh sawmthum khawng, a leh sawmguk khawng, a leh ja khawnga gahte ahi uh, a chi a.


kal a ma jiirey lasaabu za alwaato kaŋ i n'a neera. Haŋ kaŋ cindi mo a ma bana bora din kaŋ se i n'a neera din se. Koyo ga ye ka furo nga mayray haro ra. 	 A khot kum sut henla, a khotnapa kiangah a val pe nawn hen; huchiin a gam a luah nawn ding.


Yaadin no araŋ boro fo kulu ga ci nga gorokasin se, da nga nya-izo se mo, a ga ne: «Ifo no Rabbi tu d'a?» Wala a ma ne: «Ifo no Rabbi ci?» 	 Huchiin mi kuapeuhin a insakinkhangpa kiangah leh kuapeuhin a unaupa kiangah, TOUPAN bangchiin a dawnga. TOUPAN bang a gena? chiin na kidong ding uh.


Naŋ a izey ma bar-bare ka bar kar, I ma ngey ŋwaaro ceeci ngey doŋ windi kurmey se nangu mooro. 	 A tate tuh mi vakvai honghiin, khutdoh uhenla; a nekding uh a mun gamsiate ah zong uhen.


Nga kaŋ ga dambara goy beerey te, Wa saabu nga hinne se, Zama a baakasinay suujo ga tondo hal abada. 	 Amah kia thillamdang thupitak hih jelpa kiangah: a chitna lah khantawnin a om sin ngala.


Nin wo, ni ma ciya toonante Rabbi ni Irikoyo banda. 	 TOUPA na Pathian uh maa na hoih buchin ding uh ahi.


Reyzin tiksa din gaa mo a gonda kambe hinza, danga a goono ga te kobto, boosiyaŋ mo goono ga fun a gaa, izeyaŋ te zugula a gaa, iniinoyaŋ. 	 Grepgui ah ka thum a oma: huan, selnou bangin a hong om a, a pakte a hong om khia a; a pak bomten grep minte a hon omsak ua:


Zama Rabbi sanno ya cimikoy no, A goyey kulu mo, naanay ra no a g'i te. 	 Toupa thu a dika; a thilhih tengteng muanhuai taka hih ahi ngala.


Za ay go zanka ay na taabi haŋ, A go, ay ga ba ka bu mo. Ay go ni humburkumay beerey haŋyaŋ bindo ra, Ay boŋ haw. 	 Na heh mahmahnain hon vuk manga; na thil mulkimhuaiten honhihmangta a.


Rabbi sanno ye ka kaa ay do koyne sorro hinkanta, ka ne: Ifo no ni go ga di? Ay ne: «Ay go ga di kusu kaŋ goono ga zarga. A meyo mo go ga dandi kambe haray guna.» 	 Huan Toupa thu a nihveina din ka kiangah a hongtung nawna, Bang na mu a? chiin. Huan ken bel, Bel sou bobolh, a gong mal-lam ngatsan ka mu, ka chi a.


Hari zuru do haray tond'ize yaŋ ga barmay, Hari yaa mo ga ganda laabo nyun ka kusa ku, Yaadin cine no ni mo, ni ga boro beeje wi. 	 Tuiten suang a kiamsak ua; huaia dimletten leia leivui a tai mang uh; huan mihing lametna na hihsia hi.


Kulu nda yaadin, ay mana sanney cimandi bo, kala waato kaŋ ay kaa ka di a d'ay moy. A go mo, wiiza, i mana baa jara ci ay se. Ni laakalo da ni albarka bisa ni maa beero kaŋ ay maa din. 	 Himahleh keimah ka mit mahmaha ka hongmuh masiah a gen uh ka um keia, huchiin ngaiin, a kimkhat leng a honna hilh sam ua, a gen uh ka najak sangin na pildan leh na hoihdan a nathupi hi.


Zama a cey ga kond'a wufa ra, A go no mo ga taamu kumsay boŋ. 	 Amah khe mahmahin lah len sungah amah a pai lut ngala, huan len ah a kiawksak hi.


Amma Yakuba mana Yusufu kayno Benyamin donton a ma koy nga beerey banda, zama baabo goono ga ne: «A ma si te hambara hasaraw fo ga du a.» 	 Joseph nau Benjamin bel Jakob in a ute kiangah a hohsak keia; tuahsia avatuak kha ding, achi hi.


Sohõ, nya-izey, iri Rabbi Yesu Almasihu kaayaŋo ciine ra, da iri marguyaŋo a do, iri goono g'araŋ ŋwaaray 	 Himahleh, unaute aw, i Toupa Jesu Kris hongpaina leh amah tuak dinga i vakikhopna ding thu ah,


A tun ka deeni hawo gaa, ka ne teeko se: «Dangay ka kani!» Hawo kay, kal i kulu dangay ka kay, tak! 	 Huan, amah hongkhanglouta a, huih tuh a taia, dil kiangah leng, Dai inla, om kinken in, achia, Huan, huih tuh a tawpta a, a hong dai dide maimah.


Ma sanni hanney kaŋ ni maa ay do gaay, danga fondo kaŋ ni ga gana, cimbeeri nda baakasinay ra kaŋ go Almasihu Yesu ra. 	 Kris Jesua om ginna leh itna nei in, thudikte ka kama nazakte tuh zui chinten in.


Kala malayka iyya din kaŋ yaŋ gonda balaaw sintili iyya din, i ra afo kaa ka salaŋ d'ay ka ne: «Kaa neewo, ay ga ni cabe kaaruwa beero ciito, nga kaŋ goono ga goro hari booba boŋ. 	 Huan huai angel sagih belhbu sagih tawite laka khat a hong paia, huan kei a honhoupiha, Hiai lamah hongpai in, tui tampite tunga tu kijuaknu thupi tungah vaihawmna kon musak ding;


Araŋ ma si ciya sanda araŋ kaayey cine bo, borey kaŋ yaŋ waato annabey fe ka ne i se: Ya-cine no Rabbi Kundeykoyo ci: Wa bare sohõ ka fay d'araŋ muraadu laaley, d'araŋ goy laaley. Amma i mana maa, i mana hanga jeeri ay se mo. Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. 	 Hichibangin sepaihte TOUPAN a chi, Tuin na omdan gilou ua kipan leh na thil hih gilou te ua kipan hongkik un, chia jawlnei masaten a genna uh, na pipute uh bangin om kei un: ahihhang in amau honza kei ua, honngaikhe sam kei uh, sepaihte TOUPAN a chi.


Zama waato kaŋ iri jaŋ gaabi, araŋ mo gaabikooniyaŋ no, iri go ga farhã. Wo kaŋ se iri go ga adduwa te mo: araŋ jina-koyyaŋo no. 	 Koute ka hatlouh lai un leng noute na hat un ka kipak uhi; hiai thumnaa ka nget uh ahi: noumau hoih lama na kibawlphat uh.


Borey mo, d'i mana soobay ka goro ngey cimbeeri-jaŋa ra, Irikoy ga ye k'i dabu, zama a gonda dabari k'i dabu koyne. 	 Huan, amau leng, gingta loua a om nilouh kei uleh, phuhlutin a om ding uh; Pathian in amau a phutlut nawn thei ngala.


Kala jama ne Yasuwa se: «Manti yaadin no bo, amma iri ga may Rabbi se.» 	 Huan, mipiten, Josua kiangah, Hi lou e, TOUPA na ka sem kinken zo sin uh hi, a chi ua.


Yaredu jirbey kulu, jiiri zangu yagga nda waydu cindi hinka no, gaa no a bu. 	 Huchiin, Jared dam sung tengteng kum za kua leh kum sawm guk leh kum nih ahi: huan a sita hi.


Kala bora kaŋ ga ti laabo koyo ne iri se: ‹Mate kaŋ gaa ay ga bay hal araŋ ya cimi boroyaŋ no neeya: araŋ ma araŋ nya-izey ra afo naŋ ne ay do. Araŋ ma sambu ŋwaari araŋ windey haraykooney se k'araŋ diraw te. 	 Huan, huai mi, a gam heutupa un, ka kiang uah, hichiin mi diktak na hi uh chih ka honthei ding; na unau khat uh ka kiangah nusia unla, na inkuanpih kialte a dingin buh pua unla, paita un:


Yosiya gonda jiiri ahakku alwaato kaŋ a sintin ka may. A may mo jiiri waranza cindi fo Urusalima ra. A nyaŋo mo maa Yedida, Adaya ize wayo, Bozkat boro no. 	 Josia A lal pat tungin kumgiat a upa ahi; Jerusalem ah kum sawmthum leh kum khat a lal a: a nu min Jedid, Bozkath khua a Adai tanu ahi.


Benyamin izey lasaabo mo neeya: I na alborey kulu kabu, za jiiri waranka izey ka koy beene, i kulu kaŋ yaŋ ga hin ka koy wongu. I n'i kabu ngey dumo boŋ, i kundey boŋ, i baaba-fo-izey boŋ, i maayey lasaabo boŋ. 	 Benjamin tate suante a chichiin, a inkuankuanin, a min uh tamdan bang jelin kum sawmnih akipan tunglam, galkap thei teng a sim ua;


Yesu ne a se: «Ifo no ni ga ba ay ma te ni se?» Danawo ne a se: «Alfa, ay ma du ka di koyne.» 	 Huan, Jesun amah a nahoupih a, Na tungah bangchia ka hih na ut? a chi a. Huan, mittawin, a kiangah, Heutupa, muh thei ka ut, a chi a.Huan, Jesun, a kiangah, Paita in, na ginna dampih hiteh, a chi a. Huchiin, a mu thei pahta a, lampi ah Jesu tuh a juita hi.


A tu ka ne: «Rabbi, may ga ti nga hal ay m'a cimandi?» 	 Huan, aman, Pu, amah kua ahia, ka gintak theihna din? a chi a, a dawnga.


Zama araŋ kaŋ haciika araŋ gayyaŋo sabbay se, araŋ hima ka te dondonandikoyaŋ, hala hõ araŋ ga laami nda boro fo kaŋ ga Irikoy Sanno kaajo sintina dondonandi araŋ se. Araŋ ciya boroyaŋ kaŋ ga laami nda wa, manti nda ŋwaari tiŋo bo. 	 A hun ngaihtuahin jaw heutu hi khinta hial le uchin kilawm hiven, Pathian thubulte khawng hilh kiphamoh nawn neive ua, an gum hilou nawitui kiphamoh nong hita ve ua.


Rehum kaŋ ga ti yaarima, nga nda Simsay, tira hantumkwa, ngey no ka hantum. I na tira hantum bonkoono Artasersiz se ya-cine Urusalima boŋ ka gaaba nd'a. 	 Dansiam Rehum leh laigelhmi Simsaiin Jerusalem siatna dingin kumpipa Artaksarsi kiangah hichibangin laikhak a gelhta uh:


da Danna, da Ciriyat-Sanna (Debir nooya), 	 Dana te, Kiriath-sana (huai bel Debir a hi) te;


A lasaabu kaŋ Almasihu sabbay se janceyaŋo bisa Misira laabu arzaka beeray, zama a na mo sinji Irikoy alhakko gaa. 	 Kris a muhsitna uh tuh Aigupta gam goute sang a sum thupizaw in angai a; kipahman piak ding tuh a et ziakin.


Bonkoono mo na bonjareyaŋ te da almug bundu Rabbi windo da bonkoono windo se. A na moolo kayna nda moolo beeri yaŋ te d'a mo doonkoy se. Boro kulu mana ye ka kande almug dubiyaŋ, boro kulu mana ye ka di i cine yaŋ mo hala hunkuna. 	 Huan, kumpipan almug singte Toupa in leh kumpipa in umna dingin leh lasamite kaihging leh pekging bawlna ding nasanin a zanga: tutanin hichibang almug sing himhim a lutin, muh leng muh ahi nawnta kei hi.


Amma d'iri ne: ‹Borey do no›, to!» -- i ga humburu borey marga zama i kulu tabbat kaŋ Yohanna ya annabi no daahir. 	 mihinga kipan, i chi dia eita maw? a ki chi ua. Himahleh mipi a kihta ua; mi tengtengin Johan lah jawlnei taktakin a bawl chiat ngal ua.Huchiin, Jesu a dawng ua, Thei kei ung, a chi ua. Huan, Jesun a kiang uah, Ken leng kua thuin ahia hiai thil ka hih, ka honhilh sam kei ding, achia.


Ay ga ne ni se koyne: nin no Bitros. Tondo wo boŋ no ay g'ay marga suubananta cina, wo kaŋ Alaahara hino mo si te a boŋ zaama. 	 Huan, ka hon hilh ahi, nang Peter na hi, hiai suangpi tungah ka saptuam ka lamtou ding a, misi kho kulh kongkhakten huai a zoukei ding.


A ma si ciya baji boobo hanko, wala yanjekaari, amma a ma ciya bine baanikoy. A ma si ciya kusuumante, a ma si ciya nooru baako mo. 	 uain kham hatlou, mi vuak hatlou mi nunnem hi zaw ding, selhatlou, sum deihta lou,


Taabandiyaŋ jirbey kaa, banayaŋ jirbey kaa, Israyla ma woodin bay! Annabi ya saamo no, Boro kaŋ gonda gunayaŋ biya mo follokom no, Ni taali booba da ni murteyaŋo sabbay se. 	 Vehna nite a hongtung, thukna nite a hongtung; Israelin a thei ding hi jawlnei mi hai ahi, kha nei mi hai ahi, na thuginatlouhna a tam mahmah jiakin, leh muhdahna a thupi jiakin.


Danga muusu beeri kaŋ ga dundu, Danga ganji urs* kaŋ goono ga koli, Yaadin cine no mayraykoy laalo ga hima talkey kaŋ sinda gaabi boŋ. 	 Humpinelkai humham leh vompi hawk bangin; huaimah bangin mi gentheite tunga vaihawmmi gilou ahi.


Arkusu waranka cindi taaca din kaŋ yaŋ goono ga goro Irikoy jine ngey kargey boŋ ganda biri ngey moydumey boŋ ka sududu Irikoy se 	 Huan upa sawmnih leh li a laltutphah tung ua Pathian maa tuten tuh a mai un nuai a si ua, Pathian beta ua.


Zama a ma borey kaŋ ga bisa yaŋ ce, Borey kaŋ yaŋ ga ngey fondey di sap-sap. 	 A vial paite sam ding, a lampite ua pai jelte,


Laya ne: «Ay ya bine-kaani-koy no, zama wandiyey ga ne ay se bine-kaani-koy.» A n'a maa daŋ Aser. 	 Huan, Lea in, hampha natel ing e! Numei ten hampha hon chiding uh eive, achia: huchiin amin dingin Aser a sa hi.


I tun ka kaa Ciriyat-Yeyarim ka zumbu, Yahuda laabo ra. Woodin se no i na nango maa daŋ Mahane-Dan (kaŋ a feerijo ga ti Dan Gata) hala hunkuna. A go Ciriyat-Yeyarim se wayna kaŋay haray. 	 Huan, a va hoh tou ua, Juda gam Kiriath-jearim khua ah ommun a bawl ua: huaijiakin huai mun tu tanin Manane-dan a chi lailai uh ahi: ngaiin, Kiriath-jearim tanglama om ahi.


Ni ga ne ni ya boro kaŋ sinda laakal cabeko no, zanka kayna dondonandiko, zama asariya ra ni gonda bayray da cimi fondo. 	 dan ah pilna leh thutak omdan na theih jiakin, mi pilloute hilhpilpa, naungekte hilhpain nakigingta hi;


Zeraya ize, Uzzi ize, Bukki ize, 	 Zerahia tapa, Uzzi tapa, Bukki tapa,


Ma waasu ka to noodin ka yana, zama ay si hin ka hay kulu te kala nda ni to noodin jina.» A se no i ne kawya wo se Zowar. 	 Kin inla, huailaiah taiin; huailai na tun mateng lah bangmah ka hih thei sin ngal keia, achia. Huaijiakin huai kho min dingin Zoar a sata uh.


Yaawo no araŋ ga te: Araŋ ma dugu tonyaŋ cambuyaŋ sambu, araŋ, Kora nda ni marga kulu. 	 Hichi in hih un, Kora leh a pawlte tengteng aw, zingchiang in meilakna khawng tawi unla;


Amma hala day batukwa di takuba goono ga kaa, a mana hilli kar mo, jama mo mana du baaru, kala takuba kaa ka boro fo ŋwa i ra -- boro woodin, a taalo ra no i n'a wi, amma ay g'a kuro alhakko ceeci batukwa gaa. 	 Himahleh galvilmiin namsau hongtung a muha, a pengkul a mut louha, mipite a kigalgin louh ua, namsau a hongtuna, a lak ua mi kua hiamin a man loh leh a thulimlouhnain a mangthang dinga, a sisan phu galvilmi akipan ka la ding, chiin.


Kala Yakuba izey kaa borey kaŋ yaŋ i wi yaŋ din gaa ka kwaara say, zama i n'i waymo sara. 	 Jakob tapaten a mi thah te uh a va pha nawn ua, a tanu uh a nitsak jiak un huai khua a lokta uhi.


Kala Yakuba na tuuri sariyaŋ kaa, saay nda taasa nda kuubu waneyaŋ. A n'i koosu ka cangarandi, ka naŋ ikwaaray kaŋ go i ra ma bangay. 	 Huan, Jakobin hiangjau sing leh makha sing leh sesing chiang hing a laa, a hawng a khok ngou chiata, chiangte ah a ngoute a kilangsaka.


A go, daahir i ga margu ka kande ni gaa wongu, Amma manti ay do no a ga fun. May yaŋ no ga margu ka kaa ni gaa? I me-a-me ga kaŋ ni sabbay se. 	 Ngaiin, a hong kikhawm uh ahi thei, ahihhangin ka thu ahi kei ding: nang sual dinga kikhawm peuhmahte nang jiakin a puk ding uh.


Iri ma si ciya foomanteyaŋ, ka care futandi, ka canse care gaa. 	 Kitoutuah chiata, kihaza chiatin, i kikoih lian kei ding uhi.


Rabbi sanno ye ka kaa ay do koyne ka ne: 	 Huan, TOUPA thu ka kiangah a hongtunga, ka kiangah,


Waato din gaa Musa ne Haruna se: «Yaa no Rabbi ci: ‹Borey kaŋ yaŋ ga maan ay do, a ga tilas i m'ay gaakuri hananta guna. Jama kulu jine mo i m'ay beera cabe.› » Kala Haruna dangay. 	 Huchi in Mosi in Aron kiang a, Kei hon naih mite ah siangthou in ka lang ding a, mipite tengteng ma ah pahtawi in ka om ding, chia TOUPA'N a gen tak hiai ahi, a chi a. Huan, Aron a dia dide.


Yonata binde na Filistancey marga kaŋ go Geba kar, Filistancey maa baaru. Sawulu na kaakaaci kar laabo kulu ra ka ne: «Ibraniyancey ma maa!» 	 Huan, Jonathanin Gibea Philistia galvil sepaihte a suala; huai bel Philistia miten a naja uh. Huchiin Saulain, Hebru miten na ja uheh, chiin a gam tengteng uah pengkul a mutsaka.


Zimri mo furo k'a kar ka wi, Yahuda bonkoono Asa mayra jiiri waranka cindi iyyanta ra no. Zimri may a nango ra. 	 Huan, Juda kumpipa Asa lal kum sawmnih leh kum sagih kum in Zimri ava luta, a suala, a that a, a sikin a lal ta.


Amma baa sohõ ay ga bay kaŋ hay kulu kaŋ ni ga ŋwaaray Irikoy gaa, Irikoy g'a no ni se.» 	 Tun ah leng Pathian kianga na nget peuhmah Pathian in nang honpe ding chih ka thei, a chi a.


Alfaga ma kond'a sargay feema do. A m'a boŋo dagu ka kaa, k'a ton sargay feema boŋ. A m'a kuro tolli feema carawo gaa. 	 Huan, siampu in maitam ah a hon tawi ding a, a lu a hektan ding a, maitam ah a hal ding; huan, a sisan maitam pang ah a takkang sak ding;


Yaadin no i kurey alhakko ga ye ka kaa Yowab da nga banda boŋ hal abada. Amma Dawda nda nga banda d'a dumo d'a karga boŋ, laakal kanay ga te hal abada, kaŋ ga fun Rabbi do.» 	 Huchiin, a sisan uh Joab lu tungah leh, a suante lu tungah khantawnin a kik dinga: David tungah te, a suante tungah te, a inkote tungah te, a laltutphah tungah te bel Toupa kianga kipan lungmuanna khantawnin a om nilouh ding, a chi a.


Fundikooney kulu kaŋ fun Yakuba gaa, fundi wayye no, amma Yusufu wo jin i se ka goro Misira. 	 Huchiin Jakob taia kipana hongpawt khia mi tengteng mi sawmsagih ahi uh: Joseph lah Aigupta gamah ana om khinta ngala.


Yehosafat beeri gumo da cimi. A na wongu fuyaŋ da jinay jisiyaŋ kwaara yaŋ cina Yahuda ra. 	 Huchiin Jehosaphet bel a hongthupita mahmaha, Juda gamah kulhte leh thil koih khawmna khuate a bawla, Juda gam khuate ah nasep tampi a neihi.


Amma borey kaŋ yaŋ ga de ni gaa kulu ma te bine kaani. I ma jinde tunandi farhã sabbay se duumi, Zama se ni ga te i se kosaray. Borey kaŋ yaŋ ga ba ni maa mo ma farhã gumo ni do. 	 Mi diktat tuh vual na jawl ding ahi ngala; TOUPA aw, amah tuh phaw bang in deihsaknain na umsuak ding hi.


Adilantey adilitara g'i faaba, Amma i ga amaana ŋwaakoy di ngey biniya ra. 	 Mi tangte diktatna in amau a suaktasak dinga; himahleh lepchiah taka hihte amau poikhoihna a lakin a om ding uhi.


Borey kaŋ yaŋ say-say gurzuga sabbay se kaŋ tun Istifanos sabbay se din koy hala Finiciya, da Kubrus da Antiyos. I siino ga Sanno ci boro kulu se kala Yahudancey hinne se. 	 Huan, Stephen jiaka a sawi uh dalhte, Phinisi gam bang, Kupra tuikulh bang, Antiok khua bang phain a pai ua, Judate kiang kia ah loungal kuamah kiangah thu a gen kei uhi.


Bine ra laakalkooni, i ga ne a te boŋ, Sanni kaano mo ga bayray tonton. 	 Lungtang pil pilvang a chi ding uh; huan muk khumna in sinsiamna a pungsak hi.


Kala Dawda salaŋ da borey kaŋ yaŋ goono ga kay nga jarga k'i hã ka ne: «Ifo no i ga te bora kaŋ na Filistanco wo wi se, a na wowi hari hibandi ka kaa Israyla gaa mo? May ga ti nga binde, Filistanco wo, kaŋ sinda dambanguyaŋ, hal a ma kaa ka Irikoy fundikoono wongu marga wow?» 	 Huan, Davidin a kianga dingte kiangah, hiai Philistia mi hihluma Israelte minsiatna hihdaimi bel bangchia bawl ding ahi ding? Hiai zeksumlouh Philistia mi kua ahia a hiha, Pathian hing sepaihte a tou vial mahmah? A chi a.


Waatifo mo no iri di nin yawtaray ra, hal iri na ni zumandi? wala banji ra, hal iri na ni bankaaray? 	 Chik in ahia mikhual a kon muh ua, kon zintun uh? vuaktang a kon muh ua, puan kon silhsak uh?


Baaro wo binde koy nangu kulu laabo din ra. 	 Huan, huai tanchin tuh huai gam tengteng ah a hongthang kheta.


Araŋ ma si zamba te ciiti gaa, wala kuuyaŋ neesiji gaa, wala tiŋay neesiji wane, wala muudu wane. 	 Vaihawm thu ah bang, tehna chiang ah bang, gikdan ah bang, tehna ah bang diktatloupiin na hih ding uh ahi kei hi.


Rabbi ga cimi-toonante-koyey jirbey bay, I tubo mo tabbatante no hal abada. 	 Toupan mi hoihkimte nite tuh a theia; a gouluah ding uh khantawna om gige ding ahi.


Samuwila tu Sawulu se ka ne: «Ay no ga ti bora kaŋ ga fonnay din. Kala araŋ ma bisa ay jine ka ziji ka koy sududuyaŋ nango do, zama hunkuna araŋ ga ŋwa ay banda. Susuba ay ma ni sallama, ya ci ni se hay kulu kaŋ go ni bina ra. 	 Huan, Samuelin Saula a dawnga, Kei huai mutheipa ka hi; ka maah mun sang lam juanin pai inla, tuniin ka kiangah an na ne sin hi; huan jingchiangin jingsangin ka honpaisak ding, na lungsima om tengteng leng ka honhilh ding hi.


Woodin sabbay se no a hayrey ne: «A to albeeri, w'a hã.» 	 Huai jiakin ahi, a nu leh a pan, Piching ahi, amah dong un, a chih uh.


Sita mo te jiiri zangu nda igu, gaa no a na Enosu hay. 	 Huan, Sethin, kum ja leh kum nga ahihin, tapa Enosa a neia:


Waato kaŋ Yesu na hayey din ci, a bina sara gumo. A seeda ka ne: «Haciika, haciika ay ga ci araŋ se: araŋ ra boro fo g'ay nooyandi.» 	 Jesun huchi banga a genkhitin, a lungsim a mangbang a, Chihtaktakin, chihtaktakin kon hilh ahi, na lak ua mi khatin kei honmansak ding, chiin a theisakta a.


Waato din gaa no Israyla borey ne Jideyon se: «Ma kaa k'iri may, nin da ni izo, da ni izo mo izo, zama ni n'iri faaba Midiyan kamba ra.» 	 Huchiin Israel miten Gideon kiangah, Nang ka tunguah vaihawmtain, nang leh, na tapa, leh, na tapa tapate tanin leng: nang Midiante akipanin lahna honhondamta ngala, a chi ua.


Gaa no Esta n'i lordi i ma ye nda sanno Mordekay do, ka ne: 	 Huchiin Estherin Mordekai kianga dawnna vatun dingin amau a chi a.


D'iri go ga suuru, iri ga koytaray ŋwa mo a banda. D'iri n'a ze, nga mo g'iri ze. 	 ithuakleh avaihawmna ah vai ihawm sam ding hi; Amah iki theihmohbawl leh Aman leng hon kitheihmohbawl ding hi;


Kus mo na Nimrudu hay; nga no ka sintin ka te bonkooni ndunnya ra. 	 Huan Kusin Nimrod a suang; lei ah mi hat a honghi pana.


A salaŋ d'ey ka ne: «Da araŋ miila ay m'ay bora kaŋ bu fiji ka kaa ay jine no, araŋ ma hangan ka maa: Wa Efron, Zohar izo ŋwaaray ay se, 	 Huan, ka misi ka muh louh dinga ka vui pha na sak uleh, honngaikhia unla, Zohar tapa Ephron kiangah honnget sak un,


Woodin baa si mo, Rabbi ga nin da Israyla daŋ Filistancey kambe ra care banda. Suba nin da ni izey kulu ga bara ay banda. Rabbi ga Israyla kunda daŋ Filistancey kambe ra.» 	 Huailou leng, TOUPAN nang leh Israelte leng Philistia mite khut ah a pe dinga; huan, jingchiangin nang leh na tapate ka kiangah nong om ding uh: TOUPAN Israel sepaihte leng Philistia mite khut ah a pe ding, a chi a.


Baasa, Ahiya izo mo, Isakar do haray wane na murteyaŋ zamba soola bonkoono se. Baasa mo n'a kar ka wi Jibbeton ra, kaŋ ga ti Filistancey wano. Zama Nadab da Israyla kulu na wongu gata sinji Jibbeton se, i goono g'a wongu. 	 Huan, Issakar inkuan te laka mi Ahija tapa Baasa in amah a guk sawma, Philistia te tan, Gebbethon khua ah Baasa in a thata; Nadab leh Israelte tengteng in Gebbethon khua a um lai uh ahi.


A go mo, ay go ga ne ay ga windi cina Rabbi ay Irikoyo maa sabbay se, sanda mate kaŋ cine Rabbi na sanni te ay baaba Dawda se ka ne: ‹Ni izo kaŋ ay ga daŋ karga boŋ ni nango ra, nga no ga windo cina ay maa sabbay se.› 	 Huan, ngai dih, Toupan ka pa David kiangah, Na tapa, na sikha na laltutphah ka luahsak dingin ka min adin in a honlam ding, chia a na gensa bangin, Toupa ka Pathianmin dinga in lam ka tum hi.


Manti woodin hinne mo no, amma iri goono ga farhã mo Irikoy ra iri Rabbi Yesu Almasihu do, nga kaŋ do sohõ iri du sasabandiyaŋ. 	 Huchi kia leng ahi keia, kitamna tua honmu sakpa i Toupa Jesu Kris jiakin Pathian ah leng i kipak ahi.


Yowasa te haŋ kaŋ ga saba Rabbi diyaŋ gaa Alfa Yehoyda funayaŋ jirbey kulu ra. 	 Huan, Joasin siampu Jehoiada damsung in TOUPA mitmuhin thil hoih a hih.


Sohõ ndunnya wo ciito to, sohõ i ga ndunnya wo koyo gaaray. 	 Tu tuh hiai khovel vaihawmsakna hun ahi; tuin hiai khovel lal paih khiak ahi ding.


Waato kaŋ Yesu furo fuwo ra, talibey n'a hã labu gaa ka ne: «Ifo se no iri wo mana hin ka folla din gaaray?» 	 Huan, Jesu ina a valut leh, a nungjuiten, Bangchi-a kou delhkhe theilou ka hi ua leh? chiin, a simin a dong ua.


Ay, ni bannya na muusu beeri kar, nga nda urs kulu. Filistanco wo mo kaŋ si dambangu ga ciya i ra afo cine, za kaŋ a na Irikoy fundikoono wongu marga wow.» 	 Na sikhain humpinelkai leh vompi te ka hihlum tuaktuak jel hi; huai zeksum louh Philistia mi amau bangin a om tei mai ding hi, Pathian hing sepaihte a tou viala, a chi a.


A naanay Irikoy gaa, wa naŋ Irikoy m'a faaba sohõ, d'a ga ba r'a. Zama a ne nga ya Irikoy Ize no.» 	 Pathian a muang na a ka, amah jaw, a ut leh tun ah hondam leh a ke; Pathian Tapa ka hi, a chi ngal a, a chi ua.


Day zunubikooney ga halaci no care banda, Boro laaley kokora ga ti i m'i tuusu. 	 Talek te bel a kituaka hihsiat in a om chiat ding ua, mi gilou-salou tawpna ding tuh hihmanthat a hita ding hi.


baa da boro hinza din go no a ra, ay ze d'ay fundo, ay, Rabbi, Koy Beero, i si ize aru wala ize way yaŋ faaba. Ngey din hinne no ga du ka yana, amma laabo ga ciya kurmu. 	 Hiai mi thumte om le uh, a hina ka hin laiteng, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi, a tanute uh, a tapate uh a humbit tuan kei ding uh: amau kia hotdamin a om ding ua, gam a se gawp ding.


May no ka de-koy fo cina, Wala a na sooguyaŋ tooru fo te kaŋ si hay kulu hanse? 	 Kuan ahia pathian bawl mahmah? Ahihkeileh, kuan ahia bangmah dinga phatuam loupi milim bawl tawm sung mahmah?


A nyaŋo mo ga kwaay kayna te a se ka kande jiiri ka kaa jiiri, saaya kaŋ a ga kaa nga kurnyo banda ka jiiro sarga te. 	 Huan, huailou leng a nun puannaktual neu a khuisak a, a kum teng kithoihna uh lan dinga a pasal toh a hoh chiangun kum tengin a tawisak jeljel uhi.


Wa fongu alkawlo kaŋ a sambu Ibrahim se, Da zeyaŋo kaŋ a ze d'a Isaka se. 	 Thukhun Abraham toh a bawl, huan Isaak kianga a thuchiam;


Woodin banda, yawey kaŋ kaa ka goro araŋ game ra, i izey d'i dumi kaŋ i ga hay araŋ laabo ra gaa no araŋ ga day. Ngey no ga ciya araŋ waney. 	 Huan, na lak ua teng gam dang mi leh na gam ua piang a inkote uh laka mite leng na lei thei sam ding uh; huaite na mi na sa uh ahi ding uhi.


Irimiya binde goro batukoy windo ra kal a to hano kaŋ hane wongo na Urusalima ŋwa. 	 Huchiin Jeremia bel Jerusalem lak ni tanin ngakmi huangsung ah a om nilouh hi.


Ay ga kubay da Israyla izey mo noodin, ay darza ga hukumo hanandi mo. 	 Huchiin huaiah Israel suante ka kituahpih dia, ka thupina in biakbuk hihsiangthouin a om ding hi.


Haro soobay ka zabu waati kulu hala handu wayanta. Handu wayanta zaari sintina ra, tondey boŋey sintin ka bangay. 	 Huan, tui a kha sawmna tannin a kiam giaigiai jela; huan, kha sawmna ni khat niin mual vumte a hongkimuta hi.


Sawulu mo koy nga kwaara Jibeya. Jama marga mo, ngey kaŋ yaŋ Irikoy n'i biney ham, i koy Sawulu banda. 	 Huan, Saula leng Gibea khua ah a in lamah a pai samta a; huan, mi hangsan hon a lungtang uh Pathianin akhoihte a kiangah a hoh tei ua.Himahleh Belial tapa kuate hiamin, Hiai miin bangchidanin a hon hondam thei mahmah dia? A chi ua. Huchiin amah a ngaineu ua, kipahman himhim a pe nuamkei uh. Himahleh amah jaw a dai dide.


Kilo da muudu ga ciya afolloŋ: muudu ma ŋwa gumbutu zaka, kilo mo ma ŋwa gumbutu zaka. Gumbutu boŋ no i g'a deedandi. 	 Epha leh bath a kikim ding uh ahi, bath homer seh sawma khena seh khat ta ahi dinga, epha leng homer seh sawm a khena seh khat ta ahi sam ding: homer a kipana teh khiak ding ahi ding.


Araŋ go ga haggoy da hayey kaŋ yaŋ mo ga di hinne. Da boro fo go noodin kaŋ ga naanay nga boŋ gaa kaŋ nga ya Almasihu boro no, a ma faham ka bay kaŋ, mate kaŋ cine nga ya Almasihu wane no, iri mo yaadin no. 	 Na mitmuh ua, thil omte en jel un. Kuamahin Krisa hia a kigintak leh, hiai tuh amah ngaihtuah nawn hen, amah Krisa hi mahbangin, koute leng ka hi sam uhi.


M'iri zunubey yaafa iri se, zama iri mo, iri goono g'iri garawkooney kulu yaafa. Ma si konda iri siyaŋ do.› » 	 Ka khelhte uh hongaidam in, kou leng kuapeuh bat honneite tengteng ka ngaidam uhi; huan, khemna ah honpilut ken.


Rahila koŋŋa Bila ye ka te gunde ka ize aru hinkanta hay Yakuba se. 	 Huan, Rakil sikha nu Bilha a gai nawna, Jakob tapa dang a neihsak nawn a.


Koyne mo, i n'iri gar tangari seedakoyaŋ Irikoy boŋ. Zama iri seeda ka ne Irikoy na Almasihu tunandi. Amma da buukoy tunandiyaŋ si no, Irikoy man'a tunandi. 	 Ahi, Kris a kaithou chih Pathian i theihpih jiakin, Pathian lam thu ah theihpih juauthei leng i honghi ding hi, misite kaihthoha a om kei uleh, amah leng a kaithou kei dinga.


«Ma salaŋ Alfa Haruna izo Eliyezar se, ka ne a ma dugu tonyaŋ cambey ku k'i kaa goobara nango ra, zama i ga hanan. A ma danji izey say-say nangu mooro. 	 Nangman mei zaksak inla, siampu Aron tapa Eleazar mei a kipan a meilaknate lakhe ding in hilh in, thil siangthou ahi ngal a;


Amma a bananta ga fottu no danga farre, A ga dumbu danga takuba me cine. 	 Himahleh a tawpna nanung gamsai bangin a khaa, namsau hiamtuah bangin ahiam hi.


Sintina wano kar. Kala gari, da danji da kuri go margante care banda, i n'i catu mo ndunnya boŋ. Ndunnya kanandi hinza ra afo ton. Tuuri nya kanandi hinza ra afo ton, subu tayo kulu mo ton. 	 Huan a masapenin a mutta a, gial leh mei sisan toh kihel a hongomta a, huaite tuh leitunga paihkhiakin a omta a; huan leitung mun thuma khen mun khat a kang beita a, huan sing mun thuma khen mun khat a kang beita a; huan, loupa hing tengteng a kang beita hi.


Mate kaŋ araŋ gonda hay kulu yulwante -- cimbeeri, da sanni, da bayray, da kookari kulu, da baakasinay iri se -- kal araŋ ma baa ka tonton gomno wo ra mo. 	 Huchiin, bangkim ginna bang, thugen siamna bang, theihna bang, phattuamngaihna tengteng bang, non itnate uh na huah bang un, huai hehpihna leng na hauh theihna dingun thanop suah un.


I ne a se: «Abada, iri ga koy ni banda no, kala ni borey do.» 	 Huan, a kiangah, Paikei nung, na chite kianga na pai naah ka teltei zo ding uh, a chi uh.


Zama ay diyaŋo gaa, zamana woone taabey mana to boro m'i deedandi nda darza kaŋ ga aniya ka bangay iri ra. 	 Tulai a thuaknate peuh denchianga i tunga thupina hihlat ding toh tehpihthamin kasep kei.


Waato kaŋ i maa woodin, i te i se baptisma Rabbi Yesu maa ra. 	 Huan, huai thu a jak tak un Toupa Jesu minin baptisma a tangta uh.


Zama i ne: «Adam-ize kulu go danga subu cine, a darza kulu mo danga subu boosi cine no. Subu ga koogu, booso mo ga kaŋ, 	 Mi tengteng tuh loupa bang ahi ua, a thupina tengteng uleng loupa pak bang ahi. Loupa tuh a vuaia, a paka pulha,Toupa bel khantawnin a om gige ahi, chih ahi ngala. Huaituh ahi, tanchin hoih thu nou a honhilh uh.


da Elteke, da Jibbeton, da Baalat, 	 Elteke te, Givethon te, Baalath te;


Ni ga kand'ey Rabbi jine. Alfagey mo ga ciiri say i gaa, i m'i salle sargay kaŋ i ga ton Rabbi se. 	 TOUPA ma ah na lan dinga, siampu in chi a soh dinga, TOUPA kiangah halmang adingin a lan ding.


Waato kaŋ Eliyezar ize Fineyas, kaŋ ci Alfa Haruna ize, a di woodin, kal a tun jama bindo ra ka yaaji fo sambu nga kambe ra. 	 Huan, siampu Aron ta Eleazar tapa Phinehasa a muh leh omkhawmte a kipan a thou a, teipi a la ta hi;


Ni ma sasabandiyaŋ nzarfey ta Israyla izey gaa k'i jisi kubayyaŋ hukumo goyo se, zama i ma ciya fonguyaŋ hari Israyla izey se Rabbi jine, sasabandiyaŋ hari no araŋ fundey se.» 	 Huchiin Israel suante lemna sum na la dinga, kihoupihna puanina nasepna adingin na sep ding hi; na kha uh tatna dinga, TOUPA maa Israel suante adia theihgigena a hih theihna dingin.


Yaa no Rabbi Kundeykoyo ci: Wa guna, masiiba ga fun dumi fo do ka koy dumi fo do. Hirriyaŋ bambata mo ga tun za ndunnya me. 	 Sepaihte TOUPAN hichiin a chi: Ngai in, thil hoihlouin nam chih a honnuai sin hi, huihpi hat mahmah lei mun tawp akipanin a hongkuan sin hi.


Amma ay saawara neeya: I ma Israyla kulu margu ni do, za Dan gaa kal a ma koy Beyer-Seba, danga teeku me gaa taasi baayaŋ cine. Ni bumbo mo ma koy wongo do. 	 Kei hoihsak samdan, Israel mi tengteng Dan a kipan in Beerseba pha in tuipi a piaunel zah hial ding na kiang ah sam khawm vek le hang; huan, kidouna ah nang nangawn kuan lechin.


Zama baakasinay suujo ga beeri iri se. Rabbi cimo mo ga tondo duumi, hal abada. Alleluya! 	 A chitna tuh i tunguah a thupiin; TOUPA thutak tuh khantawna om ding a hih jiakin. TOUPA tuh phat un.


Amma iri wo beene boroyaŋ no. Iri goono ga batu mo iri Faabakwa ma fun noodin, nga Rabbi Yesu Almasihu. 	 I khovenghihna uh van ah ahi jaw a; huaia kipan mahin Toupa Jesu Kris hondampa tuh i nangak uhi;I pumpi thulim lou tuh amah thupina pumpi toh kibang dingin, a honbawl thak sak ding, thil bangkim amah thuthua a omsak theihna thilhihtheihnain.


Zama ay maa haray, araŋ man'ay no ŋwaari. Ay maa jaw, araŋ man'ay no haŋyaŋ hari. 	 ka gil a kial in, nou nek ding non pekei ua; ka dang a tak in, dawn ding non pekei ua;


Boro izo, ma naŋ Urusalima ma bay nga fanta harey gaa. 	 Mihing tapa, Jerusalem a kihhuainate theikhe sak kiangah,


I sambu torko hinka mo ngey banda, da bariyey. Bonkoono binde donton i ma Suriyancey marga gana. A ne: «Wa koy ka guna.» 	 Huchiin kangtalai kaia zat sakol nih api ua; huan, kumpipan, Va en dih ua, chiin, Suria sepaihte delh dingin a sawla.


Amma d'iri adilitaray-jaŋa ga Irikoy adilitara cabe, ifo no iri ga ne? Irikoy kaŋ ga kande futay sinda cimi no? Abada! (Ay go ga hãayaŋo wo te sanda mate kaŋ Adam-ize ga hã). 	 Himahleh, i diktatlouhnain Pathian diktatna a hihlat hoih sem leh, bang i gen dia? Pathianin mi a gawtin, mi diktat lou ahi hia? (Mihing dan bangin ka gen a hi).


Yaadin cine no Biya _Hanno__ goono g'iri gaakasinay naŋ kaŋ iri gonda londibuunay. Iri si bay mate kaŋ cine no a ga hima iri se iri ma te adduwa, amma Biya _Hanno__ bumbo goono ga ŋwaaray iri se da durayyaŋ kaŋ me si ci. 	 Huchimahbangin, Khain i hatlouhna ah hon huh jel; bangchia thum ding ahia chih i thei ngal kei ua; himahleh Khain mauna gen vuallouhin honthum sak jel hi.


Zama Rabbi zaaro maan, kaŋ ga kaa dumey cindey gaa. Sanda mate kaŋ cine ni te, Yaadin cine no i ga te ni mo se. Ni te-goyey ga ye ka kaŋ ni boŋ. 	 Nam tengteng tungah TOUPA ni lah a nai ngala: na nahihsia mahbangin na tungah hih ahi ding; na hihdan tak nangmah lu jangah honkik nawn ding.


Borey kaŋ ga bisa kulu na kambe kobi ni gaa. I go ga cuusu, I ga boŋ zinji Urusalima ize wayo boŋ ka ne: «Gallo neeya kaŋ borey ne a se darza timmantekoy, wala? Bine kaani hari no ndunnya kulu se, wala?» 	 Honpai kheng tengtengin nang a khut a uh a honbet khum ua; Jerusalem tanu a tek khum ua; a lu uh a kun khum uh, hiai khopi miten kilawmna buching, lei tengtenga nuamsakna, a chih uh ahi maw? chiin.


Yowab mo na borey kulu kabuyaŋ lasaabo no Dawda se. Israyla kulu ra i gar alboro zambar hala zambar fo da zambar zangu, kaŋ yaŋ ga waani takuba. Yahuda mo gonda zambar zangu taaci nda wayye kaŋ yaŋ ga waani takuba. 	 Huan Joabin mihing om zah David a hilha. Israel gama namsau tawi mi tengteng maktaduai khat leh nuai khat ahi uh; huan Juda gama namsau tawi mi bel nuai li leh sing sagih ahi uh.


Ay bana i gaa i hananyaŋ-jaŋa d'i taalo me, ay na banda bare i gaa mo.» 	 A sianthou louhna bang zel uleh a tatlekna bang zel un a tunguah ka hih tei a; amau a kipan ka mel ka sel ahi.


Sargay feemey kaŋ yaŋ go Ahaz gar'izo boŋ mo, wo kaŋ Yahuda bonkooney te, da sargay feemey kaŋ yaŋ Manasse te Rabbi windo batama hinka ra, bonkoono n'i kulu bagu-bagu k'i tutubu i nangey ra, k'i hamno mun Kidron gooro ra. 	 Huan, Ahaz in chial tunga Juda kumpipaten maitam a bawlte uh leh Manasiin TOUPA in huang sung intual nih a maitam a bawlte kumpipan a hihchim a, a hih nen vek a, a nente Kidron luiah a pai hi.


Firawna-Neko mo na Bonkoono Yosiya izo Eliyacim didiji bonkooni a baabo Yosiya nango ra. A n'a maa barmay ka daŋ Yehoyacim, amma a na Yehowahaz sambu ka kond'a. Yehowahaz kaa Misira ka bu noodin. 	 Huan Pharo-nekoin Josia ta Eliakim a pa Josia sikin a lal saka, a min bel Jehoiakim chiin a khen saka; Jehoahaz bel a pi manga; Aigupta gamah a paia, huaiah a si hi.


Fansa nooro kaŋ i ga bana mo, sanda Israyla ize hay-jiney zangu hinka nda wayye cindi hinza kaŋ yaŋ dake Lawitey lasaabo gaa, 	 Huan, Levite sanga a tamna uh Israel suante tachil za nih leh sawmsagih leh thum tatna dingin,


Ya Irikoy, iri ga saabu ni se, iri ga saabu, Zama ni maa ga maan. Borey goono ga ni dambara harey baaru dede. 	 Hun seh pen ka muh hun chiangin diktakin vai ka hawm ding hi.


Ifo se no woodin te? To, zama i man'a ceeci cimbeeri* do, amma day goyey do. I kati no katiyaŋ tondo din gaa, 	 Bang hang ahia? Ginnain a delh kei ua, thilhiha muh theih bangin a delh jiak uh ahi. Pukna suangah a pukta ngal ua.Ngaiin, Zion ah kisuihna suang leh pukna suangpi ka koiha, kuapeuhmah amah gingta tuh a zahlak kei ding, chih gelh bangin.


danga hay kulu kaŋ Rabbi ci Musa meyo do za hano kaŋ Rabbi ci a se ka koy jine, araŋ m'i kulu te, araŋ zamaney kulu ra, 	 TOUPAN thu a piak tung akipana na suante uh tan adia Mosi zanga thu a piak tengteng,


Ay salaŋ ka ban yaŋ banda boro cindey kulu si ye ka salaŋ, Ay sanney ga dooru i boŋ. 	 Ka thute zohin a pau nawn kei uh; huan ka thugen a tunguah a takkhia.


A ga mundi kulu tuusu i moy gaa, buuyaŋ mo si ye ka te koyne. I si ye ka te seew mo koyne noodin, wala hẽeni wala doori, zama hari sintinayey bisa.» 	 Huan a mit ua kipanin khitui tengteng a nulhul dia; huan sihna a om nawn kei dia; lusun leh kah leh natna himhim leng a om nawn kei hi, a chi a.


A n'i donton i ma Irikoy koytara waazu, i ma borey no baani. 	 Huchiin, Pathian gam thugen ding leh dam loute hihdam dingin a sawlkhetaa.


Woodin sabbay se no iri mo, za hano kaŋ hane iri maa woodin, iri mana fay da adduwa nda ŋwaaray teeyaŋ araŋ sabbay se. Iri go ga ŋwaaray araŋ ma to da Irikoy miila bayyaŋ, laakal da fahamay ra kaŋ Biya _Hanno__ ga no. 	 Huaijiakin, ka jak ni ua kipan kou leng noua dia thum leh nget ka tawp kei uhi; huchia khalam pilna leh theihna tengteng a a deihlam theihnaa hihdima nongom theihna dingun,


Da mo laabo din izey di woodin ka mo kaa bora gaa ka jalla a gaa baa kayna, waato kaŋ a na nga izo no Molek se, sanda i ma s'a ciiti nda buuyaŋ, 	 Huan, hiai gama miten a gil ua gah Molek a piak uh a kitheihmohbawl ua, a hihlup kei uleh amah leh;


Darza mo kaŋ ni n'ay no, ay n'a no i se, zama i ma goro afolloŋ danga mate kaŋ cine iri mo afolloŋ no. 	 Huan, nang thupina non piak ken amu ka peta; amau pumkhat a hihna dingun, ei pum khat i hih mah nangin.


(Amma Yesu bumbo siino ga baptisma te, kal a talibey.) 	 (Himahleh, Jesu hialin jaw a baptis kei, a nungjuiten a baptis zo jel uhi),


Malayka hinkanta mo kar. Kal i na hay fo kaŋ ga hima tondi bambata kaŋ danji go ga ŋwa jindaw teeko ra. Teeko kanandi hinza ra afo bare ka te kuri. 	 Huan angel nihnain a mutta a, huan tang lianpi hileh kilawm meia kanglai tuipa ah paih khiakin a om ta a;


ka ne: ‹Kokor banda borey wo, kaŋ guuru folloŋ hinne no i te, ni na in d'ey kulu sasabandi, iri kaŋ yaŋ maa zaari taabo kulu da wayna konni forta.› 	 Hiai nanungpenten dak kal khat kia a sem ua, kou sun haksa leh khoul thuakte toh kibangin na bawla, chi in.


Ya Rabbi, ay fongu ni maa gaa cin, Ay na ni asariya haggoy mo. 	 TOUPA aw, janchiangin na min ka theigige hi, na dan leng ka jui gige hi.


Zama boro kaŋ g'a to baani ga margu a goy laaley ra. 	 Paukam hoiha khami tuh a thil hihkhelhah a pang sam ngal hi.


Boro kaŋ ga dira nda adilitaray, i g'a faaba, Amma boro kaŋ ga hanga sanday te siiriyaŋ fonda ra ga kaŋ me folloŋ. 	 Kuapeuh tangtaka om suahtaksakin a om ding: himahleh kuapeuh a lampi tea hoihlou a pukzo ding hi.


Ay g'iri nya-ize waybora Fibi sifa araŋ se, saajawko no Almasihu* marga se kaŋ go Sankariya. 	 I sanggamnu, Phoibi, Kenkriai khuaa saptuamte nasem,


Yohanna koy laabey kulu ra kaŋ ga maan Urdun* isa. A goono ga tuubi baptisma waazu zunubi yaafayaŋ sabbay se. 	 Huan, amah bel Jordan lui gei kim gam tengteng ah a hoha, thil hihkhial ngaihdamna dingin kisikna baptisma thu a gen jela.


Fu meyey daabirjo da nga bareyaŋ haro banda no ni na ni fonguyaŋ harey sinji, zama ni fay d'ay. Ni na ni jallo feeri, Ni kaaru mo ka ni daarijo tafandi, Ni sappe nda toorey mo. Ni kani nd'ey yaŋo kaan ni se, ni n'i jalley guna. 	 Huan, kongkhakte leh kong biang liahte ah na theihgigena na tunga: kei din hi louin midang din na kisuaha, na hoh tou ngala; na lupna na keka, a kiang uah thu na khunga; a lupna uh lah na muhnaah na it hi.


da Amariya, da Malluk, da Hattus, 	 Amaria, Malluk, Hattus;


Ay ga ni banda ciya sanda ganda laabo cine, baayaŋ se, hal a ga ciya, da boro ga hin ka ganda laabu gurayzey kabu, kulu ni banda mo ga kabu. 	 Huan, na suante leia leivui bang maiin ka bawl ding; huchiin min leia leivui a sim seng uleh, na suante leng sim seng ahi ding uh.


I ga fariyaŋ bini, i g'i kom, Da windiyaŋ mo, hal i m'i ta. I ga boro nda nga windo kom, Oho, hala boro nda nga tubo. 	 Mi loute a eng ua, a lak sak ua; inte a eng ua, lak leng a la mai jel uh: mi leh a inkote uh. mi leh a gou tan un a nuaisiah uhi.


Ya nin, ize wayo kaŋ na banda bare, Waati fo no ni ga fay da bar-bareyaŋ? Zama Rabbi ga hari taji fo taka ndunnya ra, A ga hima sanda wayboro ma alboro koli ka windi. 	 Aw, nang tanu nungtawn, bang tan ahia na vial vakvak sin? TOUPAN leiah thil thak a bawl taa, numeiin pasal ahum zota.


A na hindiri fo te kaŋ ra a di kaarimi hari kaŋ ganda go laabo boŋ, boŋo koy ka tuku hala beena gaa. A go, Irikoy malaykayaŋ go ga kaaru ka zumbu kaarimi haro din boŋ. 	 Huan, mang a neia, ngaiin leitung ah lei a hongkidoha, a dawnin van a suna; huan, ngaiin, a tungah Pathian angelten a kah un a kum uhi.


Ndunnya gorokoy kulu mo, A g'i himandi danga i manti hay fo no, A ga goy nga miila boŋ beena kundey kulu ra, Da ndunnya nangorayey ra mo. A kamba gaayko si no mo. Boro kulu si ne a se mo: «Ifo no ni go ga te wo?» 	 Huan leia tengte tengteng bangmahlou banga ngaih ahi ua: huan van sepaih pawl leh leia tengtengte lakah a deihlam bangin a hih jela: kuamahin a khut a len thei un, a kiangah, Bang dia hih na hia? a chi theikei uh.


Ni ma laakal daŋ haŋ kaŋ ay go ga ci gaa, gaa no Rabbi ga fahamay no ni se hay kulu ra. 	 Kathugentak ngaihtuah in; Toupan tuh banglam peuha ah theihtheihna honpeding ahi ngala.


Amma Amonancey koyey ne ngey koyo Hanun se: «Ni ga tammahã hala Dawda ga ni baabo beerandi no, kaŋ se ni di a na kunfakoyaŋ donton ni do? Manti Dawda na diyey din donton no zama i ma birno tugari guna, i m'a windi k'a ŋwa mo?» 	 Himahleh Amon suante makaite'n a pu uh Hanun kiang ah, David in na pa a zah ziak a na kiang a lungmuanmi hon sawl hi in na um ahia? David in a mite khuate hong hihse ding a entel ding leh enkhe ding a na kiang a honsawl ahi ka hia? a chi ua.


Haciika ay ga ci araŋ se: boro kulu kaŋ si Irikoy koytara ta sanda zanka kayna cine si furo a ra hal abada.» 	 Chihtaktakin ka honhilh ahi, Kuapeuh Pathian gam naupang neuten a kipahpih banga kipahpih lou tuh a sungah a lutkei hial ding uh, a chi a.


Boro kulu si ye ka maa toonye baaru ni laabo ra, Wala zamba hasaraw wala halaciyaŋ ni hirro meyey ra koyne. Amma ni ga ne Faaba ya ni birni cinari no, Ni birni meyey mo ni ga ne i se Sifaw. 	 Hiamgama thil hih husa na gamah jak a hita kei dinga, gamna leh siatna husa leng na gamgi sungah jak ahita kei ding; na kulh Hotdamna, na chi zo dinga, na kongkhakte leng, Phatna, na chi ding hi.


Woodin sabbay se binde, Yaa no Israyla wane Hananyankoyo ci: «Za kaŋ araŋ donda sanno din, Araŋ de toonye da diibi-diiba gaa ka jeeri i gaa mo, 	 Huaijiakin Israelte Mi Siangthouin hichiin ahi a. hiai thu na muhsit jiakun leh nuaisiahna leh phengphitna na muan ua, a tung ua na kingak jiak un.


Windi cinaro yaspidi* no, birno mo wura hanno no kaŋ ga hima diji hanno. 	 Huan a kho kulhbang tuh jasper suanga kibawl ahi a; huan a khua tuh dangkaeng siang, limlang siang bang ahi a.


Gaa no Yahuda kulu soobay ka kande ntaaso da reyzin hari da ji zakkey, ka kond'ey jisiyaŋ fuwey ra. 	 Huan Juda tengteng in buhlehbal leh uain leh thau sawmakhat sumbawm ah a hontawi uh.


Woodin sabbay se, waato kaŋ a tun ka fun buukoy game ra, a talibey fongu kaŋ a na sanney din ci. I na Irikoy Tira Hanney cimandi da mo sanno kaŋ Yesu ci. 	 Huai jiakin, misi laka kipana a thoh nawnin, huai thu tuh a genta chih a nungjuiten a thei nawnta ua; huan, laisiangthou thu Jesu thugen tuh a gingta uhi.


Amma araŋ n'ay saawarey kulu furu, Araŋ mana yadda nd'ay kaseetey baa kayna; 	 Himahleh ka thupha tengteng bangmahlou in na koih ua, ka salhnate a bangmah na deih kei uh:


A ciya mo balaawo banda, kala Rabbi salaŋ Musa nda Alfa Haruna ize Eliyezar se ka ne: 	 Huan, Gawtna a daih nung in hich ahi a, TOUPA'N Mosi leh siampu Aron tapa Eleazar a houpih a,


Natan izo Azariya, nga mo go laabu koy kayney boŋ. Natan izo Zabud, alfaga no da bonkoono coro. 	 Nathan tapa Azaria heutute tunga mi ahia; Nathan tapa Zabud bel siampu leh kumpipa lawm ahi khawma;


Waato kaŋ talibey maa jinda, i humburu gumo ka ye ganda ngey moydumey boŋ. 	 Huan, nungjuite'n huai tuh a zak un khupboh in a puk ua, a lau mahmah ua.


Borey din ya danga hari ra tondi tuganteyaŋ no araŋ baakasinay batuyaŋey ra. I si humburu mo waati kaŋ i ga ŋwa araŋ banda. Kurukoyaŋ no kaŋ ga ngey boŋ kuru, beene buruyaŋ no kaŋ sinda hari, kaŋ haw goono ga gaaray. Tuuriyaŋ no kaŋ sinda ize heemar waate, kaŋ yaŋ bu sorro hinka, kaŋ yaŋ i dagu mo. 	 Hiaite tuh ahi uh, na itna-ankuangluina ua hihmelhemtu leh lauhuai kiselte- amau mah kikem, angsung ngaihtuaha, maingaltaka tathangte; mei tuipai lou, huih mut lengte ahi ua; phavanga sing, gah lou, nihvei sisa, a zung toh bohkhiakte ahi ua;


Filibos binde Baytsayda, kaŋ ti Bitros nda Andarawos yaŋ kwaara, boro no. 	 Philip bel Bethsaida khuaa ahi a, huai tuh Andru leh Peter omna khua mah ahi.


Alboro zeena binde ne: «Wa kubayni, kulu nda yaadin. Hay kulu kaŋ ni ga laami, ay jaraw no, amma ma si zumbu neewo batama ra.» 	 Huan, putekin, Lungmuang takin omin; na kulna tengteng ken ka tum vek ding; kholakah jaw giak mahmah ken, a chi a.


ka ne: ‹Ma kand'ay se ganji ham, ka maafe kaano te ay se ay ma ŋwa, ay ma albarka gaara ni se Rabbi jine za ay mana bu.› 	 Sakhi honpuakin, ka neka, ka sih ma a Toupa ma a kon vualzawlna dingin, meh limtakin honbawl sakin, chiin.


Boro laaley toonye goy g'i ŋwa, Zama i wangu ka cimi ciiti te. 	 Mi gilou hiamgamnain amaute a tai mang ding, vaihawmna hih a nial jiakun.


Hirodus binde, kaŋ a di Yesu, a farhã gumo, zama za gayyaŋ a ga ba nga ma di a, zama a maa a baaru. A na beeje daŋ mo nga ma di a do alaama fo. 	 Herodin Jesu a muhin a kipak mahmah a; a tanchin a jak jiakin, tumasiah a pat muh a ut him ahi a, a thillamdang hih banghiam bek muh leng a lamen ahi.


Waato kaŋ Haruna ize hinka maan Rabbi jine ka bu, i buuyaŋo banda no Rabbi salaŋ Musa se. 	 Huan, Aron tapa nihte'n TOUPA a va naih ua a sihloh nung un TOUPA'N Mosi a houpih a;


Wa borey margu, wa jama hanandi. Wa arkusey, da zankey, da naanandey margu. Naŋ arhiiji ma fatta nga fuwo ra, Wayhiiji mo ma fun nga tuguyaŋo do. 	 Mipi khawmkhawm unla, kikhawm te hihsiangthou unla, putekte, naupangte, nawitui ne laite kai khawm unla; mouneita a dantan akipanin hongpawt henla mou leng a dantan sunggil akipanin hongpawt heh.


Ikulu na ŋwaari dumi folloŋ ŋwa kaŋ fun Irikoy do. 	 A vek ua khalam an kibang leng a nek chiat ua.


Ni jiyo haw ga kaan, Ni maa mo sanda ji kaŋ gonda haw kaano, Kaŋ i goono ga soogu. Woodin sabbay se no wandiyey ga ba nin. 	 Na kinuhten gimlim hoihtak a neia; na min kinuh butkhiak bang ahia; huaijiakin nungaksiangthouten nang honit uh.


Zama kurukoy kulu ciya saamoyaŋ, I mana Rabbi ceeci mo. Woodin se no i si te albarka, I alman kuro kulu say-say mo. 	 Belam chingmite a mawl ua, TOUPA a thudot nadan a theikei uh; huaijiakin a lamzang kei ua, a belam honte uh a dalhjak khinta.


Laya ne a se: «Ay kurnyo kaŋ ni kom ay gaa din, hari kayna no, wala? Ni ga ba ni m'ay izo duday izey mo kom ay gaa koyne?» Kala Rahila ne a se: «Woodin sabbay se Yakuba ga kani ni do cino wo ra, ni izo duday izey se.» 	 Huan, aman, ka kiangah, ka pasal non suh thil duai ahi hia? ka tapa jawl ai leng hon suh na tum nawn lai maw? Achia. Huan, Rakil in, ahihkeileh, n tapa jawl ai sikin tu jan in a hon lupih ding achia.


Ni ga goobo wo mo sambu ni kambe ra, wo kaŋ ni ga alaamey te d'a.» 	 Huan, chiamtehnate na hihna dingin, na khutin hiai chiang na tawi ding hi, a chi a.


Hunkuna mo ni kaa taray kwaaray ay se, mate kaŋ ni na gomni te ay se, zama waato kaŋ Rabbi n'ay daŋ ni kambe ra, ni man'ay wi. 	 Min a melma muta leh, bangmahlouin a khah mawk diam? Huaijiakin tunia ka tunga na thilhih ah TOUPAN thil hoihin nang honthuk hen.


Hala mo ay ma kaa araŋ do farhã ra Irikoy miila boŋ ka fulanzam araŋ banda. 	 Pathian hoihsak banga nuamtaka na kiang ua ka honga, i halh khawm vek theihna dingin.Lemna Pathian na vek ua kiangah om hen. Amen.


Takuba no g'araŋ zeeri, ya ciiti araŋ se yongo Israyla hirro me. Gaa no araŋ ga bay kaŋ ay no ga ti Rabbi. 	 Namsauin na si ding ua, Israel gamgi lamah na tungthu uh ka ngaihtuah ding: huchiin kei TOUPA ka hi chih na theita ding uh.


Bitros mo ne: «Guna me, iri na hay kulu naŋ ka ni gana.» 	 Huan, Peterin, ngai in, kou ka in uh leh lou pai sanin kon jui ua, a chi a.


Ni n'i no mo mayray ndunnya dumi cindey boŋ. Ni fay-fay i se mo i ibaay boŋ. Yaadin no i na Sihon mayra ta d'a, danga Hesbon bonkoono laabo nooya, nga nda Basan bonkoono Og laabo. 	 Huaibanah gamte leh mite amau na piaa, a tantuante uh dungjuia na piakkhiakte: Huchiin Sihonn gam, Hesbon kumpipa gam amahmah, leh Basan kumpipa Og gam a lata uh.


Ni ga duma, amma ni si wi. Ni ga zeytun* taamu, Amma ni si ni boŋo tuusu nda jiyo. Ni ga reyzin* izey taamu mo, Amma ni si duvan* haŋ. 	 Na ching dinga, himahleh na la kei ding: oliv gahte na chil dinga, himahleh a thau na nilh kei ding; grep chil mah le chin, a uain na dawn kei ding.Omri thusehte lah vom gige ahi ngala, Ahab inko thihih tengteng toh; amau lemthehte ah na pai uhi; huchiin mun gamgawpin ka honbawl sinta hi, a tunga tengte ding a om kei; ka hinnain theipi min masa a lunggulh hi.


A bariyey baayaŋo se no a ga ni daabu nda kusa. Ni birni cinaro ga zinji bari-karey yooja sabbay se, da wongu guuru bariyey, da torkey wane, waati kaŋ a ga furo ni birni meyey ra. I ga kaa sanda mate kaŋ cine i ga furo gallu ra kaŋ i na kortuyaŋ te birni cinaro ra. 	 A sakol tam jiakin a hon tuam ding, leivuiin, khopi siata mite a lutsek bangin, na kongpi a hong lut tei hun chiang un, na kulhpi a liing ding sakol tungte husa leh kidou kangtalai husain.


Woodin sabbay se no Sawulu n'a kaa nga do k'a daŋ a ma ciya sooje zambar jine boro. A goono ga koy-da-ye te jama jine. 	 Huaijiakin Saulain amah akipanin a kisuan saka, sang tunga a sepaih heutu dingin a bawla; huan, mipi lakah a lutin a pawt jel hi.


Waati kaŋ ni ga sargay* sarga mo, ma s'a fe, sanda mate kaŋ cine munaficey ga te i diina marga fuwey ra, da fondey gaa, zama borey ma di ngey k'i beerandi. Haciika ay ga ci araŋ se, i alhakko mo nooya. 	 Huchinin, mi kianga thilpiak na piakin, mi lepchiahten mi phat a loh theihna ding ua. kikhopna in khawng, kongzing khawnga a hih nak bang un na ma ah pengkul mut ken. Chihtaktakin ka honhilh ahi. A kipahman uh a mu ta uh.


Hayey din, nya-izey, ay n'i himandi misa ay boŋ gaa da Abolos gaa mo araŋ sabbay se, hal araŋ ma dondon iri do haŋ kaŋ ga naŋ araŋ ma si daaru haŋ kaŋ i hantum gaa. Zama araŋ boro fo kulu mo ma si te boŋbeeray ka baar'a-baar'a te. 	 Unaute aw, na phattuapihna dingun hiai thu Apollo leh kei tungah ka belh ahi, huchi-a laisiangthou banga hindan koute akipana na sin theihna ding uleh na lak ua kuamah mi khat midang sanga ngaina jaw-a na kisaktheihpih louhna dingun.


Ma salaŋ Israyla dumo se ka ne: Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: A go, ay g'ay Nangu Hananta ziibandi, sanda araŋ hino zamuuyaŋo, d'araŋ booro beeje haro, da haya kaŋ araŋ biney ga farhã d'a. Araŋ ize arey da wayey, kaŋ yaŋ araŋ naŋ, takuba g'i zeeri. 	 Israel inkote kiang ah gen inla, TOUPA PATHIANIN hichiin achi ahi: ngai unla ka mun siangthou, na hatna suan pen uh, na mit taina pen uh, na deihlam pen uh ka hih niin sin ahi; huan na tanute uh; na tapate uh, nunglam a na nutsiatte uh namsau in apuk ding uh.


Zama ay ma zeyaŋo kayandi kaŋ ay ze d'a araŋ kaayey se ka ne ay g'i no laabu kaŋ ga wa da yu bambari, sanda mate kaŋ cine a go d'a hala hunkuna. Ay tu mo ka ne: «Amin, ya Rabbi!» 	 Na pipute uh kianga khuaiju leh nawituia luang gam kichiama piak ka chiam tak ka tangun theihna dingin tunia a om bangin, hichiin achia. Huan, ken, Amen, Aw TOUPA, chiin ka dawng a.


Sanno din boŋ mo i waasu-waasu. Boro fo kulu na nga kwaay sambu k'a daaru Yehu cire kaarimi harey boŋ. I na hilli kar ka ne: «Yehu ga ti bonkooni!» 	 huchiin michih in a puan uh a suah somsom ua, kailawn tungah a phahsak chiat ua, Jehu kumpipa a hita hi, chiin pengkul a mut ta uhi.


Kal ay ye ganda a jine zama ya sududu a se. Amma a ne ay se: «Ma si ta ka woodin te! Zama ay wo ni tamtaray hangasin no, nin da ni nya-izey mo kaŋ yaŋ goono ga Yesu seeda gaay. Ma sududu Irikoy se. Zama Yesu seeda ya annabitaray biya no.» 	 Huan, amah be dingin akhe bulah ka puktaa. Huan, ka kiangah, Honbe kei hialin: Jesu thu theihsakna tuh kem nangmah unau leh sikha hihpih ka hi; Pathian be jaw in, Jesu thu theihpihna genkholhna kha a hih jiakin, a chi a.


Zama iri ya Almasihu waddi haw kaanoyaŋ no Irikoy se, borey kaŋ yaŋ goono ga du faaba nda borey kaŋ yaŋ goono ga halaci game ra. 	 Hotdam lelteah leh mangthang lelteah Pathian adin Kris gimnamtui ka hi ngal ua;


Manti a ra no ay koyo ga haŋ, da wo kaŋ a ga bayray ceeci nd'a mo Irikoy do? Araŋ na taali te, za kaŋ araŋ na woone te.› » 	 Huai ka pu uain dawna leh a aisanna mahmah hilou ahi maw? hichibang na hih uh na gilou uh ahi, chiin, a chi a.


Rabbi salaŋ Musa se koyne ka ne: 	 Huan, TOUPAN Mosi a houpiha,


Irikoy di i goyey mo, mate kaŋ cine i bare ka fay da ngey fondo laaley. Irikoy suuru mo ka fay da masiiba kaŋ a ne nga ga te i se. A man'a te mo. 	 Huchiin, Pathianin a thilhihte uh enin, a lampi hoih lou uh a lehngatsan uh chih a mua; a kiang ua a chihsa, hih a tup thil hoihlou Pathianin a leh ngatsana; a hihta kei hi.


Woodin se no Rabbi salaŋ annabey boŋ kaŋ yaŋ goono ga annabitaray te da nga maa, a mana i donton mo -- kulu nda yaadin i goono ga ne kaŋ borey si di takuba wala haray laabo woone ra -- amma takuba nda haray no i ga annabey din halaci nd'a. 	 Huaijiakin TOUPAN hichiin a chi: Ka sawl khol louha ka min loua, Hiai gamah kial leh namsau a tung kei ding, chia genmi huai jawlneite namsau leh kialin a mangthang ding uh.


«Sappe ma furo in da nin game ra, sanda mate kaŋ cine a goro ay baaba da ni baaba game ra. A go, ay na wura nda nzarfu samba ni se. Ni ma koy ka nin da Israyla bonkoono Baasa game ra sappa feeri, hal a ma fay da ay.» 	 Ka pa leh napa kala thukhun a om bangmahin I kalah thukhun a oma, ngaidih, dangkasik leh dangkaeng ka honkhak ahi; kisa dih, Israel kumpipa Baasain a hontawpsan nadingin a kiangah na thukhun phel nawn mai ve, chiin a khak a.


Rabbi ga wi, a ga funandi mo. A ga zumandi hala Alaahara, A ga tunandi mo. 	 TOUPAN a hihlum seka, a hih hing jel: han ah a pai suk saka, a pi khe jel hi.


A n'i faadey bay, a n'i galley ciya kurmu. Laabo nda nga tooyaŋo ciya kurmu a dunduyaŋey jinda sabbay se. 	 Huan a innpite uh a theia, a khopite uh a hihgawpa; huan gam tuh a segawpa, a humham husa jiakin, huaia tengteng.


I ga soobay ka bu baray te ni se, i ma ne ni se: «Mate no ni halaci nd'a ya-cine, Nin teeku beerey nangora, Gallu bambata, kaŋ gonda gaabi teeko do haray, Nin da ni ra gorokoy, Araŋ naŋ teeku me gaa gorokoy ma humburu! 	 Huchiin nang sunna la a phuak ding ua, na kiangah, khopi minthang, tuipi tung a hat, tui siam mitengteng tenna sek, a mah leh a sung a tengte tengteng, mi vial vak ten a hon lau theihtheih utoh, na siatna thupi hina tele:


Wa hã sohõ, ka maa hala alboro ga hayyaŋ taabi te? Ifo se no binde kaŋ ay ga di alborey kulu kambey go i cantey gaa, danga day wayboro kaŋ goono ga hayyaŋ taabi te. Ifo se no moydumey kulu go, i yalu bare? 	 Dong vial vial unla, en vialvial dih ia, pasalin nau a vei ngei uhia? Bangdia numei nauvei bang jena, pasal a tai uh a dep chiat ua, a melte uh a hongmolh khit?


Woodin ga ti asariya* boro kaŋ te jiraytaray doori se, d'a si du ka kande nga hanandiyaŋo se hay kulu kaŋ i ci.» 	 Hiai bel phak hii vei, kisian sakna dan bang a chinloute a dia dan ahi, chi in.


Sawulu binde kaa Amalek kwaara do, a gum noodin gooro ra. 	 Huan, Saula Amalekte khua a tung suka, guam ah a nabuk a.


«Sikka si araŋ no ga ti bayraykooney, Laakal mo ga bu araŋ banda! 	 Ginlelh vuallouhin mite jaw na hi hi peuhmah ua, huan nou toh pilnaa si ding hi.


I ne: «Ni mana iri zamba, ni mana iri kankam, ni mana hay fo kulu ta boro fo kambe ra.» 	 Huan, amau, non khem ngeikei, non simmoh ngei samkei, kuamah khut akipanin lak tuak louh leng na la ngeikei, a chi ua.


A ya day ma soola te, amma adilantey no g'i daŋ, Borey kaŋ yaŋ sinda taali mo no ga nzarfo fay. 	 A bawl thei, himahleh mi dikten a silh ding, huan mi hoihten dangka pen a hawm ding hi.


I g'ay lasaabu borey kaŋ yaŋ ga gunguray ka koy guuso ra banda, Ay ga hima boro kaŋ sinda gaabi. 	 Gal thahte han-a lumte banga misi laka paih khiak ka hi; huaite tuh na theih tak louh, na khut akipan hihman ahi uhi.


da Neziya izey, da Hatifa izey. 	 Nezia tate, Hatipha tate.


Dayko ga ne: «Manti hari hanno no, Manti hari hanno no,» Amma d'a koy, kala fooma kaŋ a ga te. 	 A leimiin, Bangmah ahi kei, bangmah ahi kei, a chi: himahleh a pai khit nungin, huaichiangin a kiuangsak hi.


Kala Rabbi ne ay se: «Irimiya, ifo no ni di?» Ay mo ne: «Jeejay izeyaŋ no. Wo kaŋ yaŋ ga boori, i ga boori gumo. Ilaaley mo ga laala hal i si ŋwa, zama i fumbu.» 	 Huan, TOUPAN ka kiangah, Bang ahia na muh, Jeremia? a chi a. Ken, Theipi, theipi hoih, hoih mahmah; leh a hoihlou, nek tak louh khopa sia, ka chi a.


Da bonkoono futu ni se, Ma si fay da ni kayyaŋo do, Zama lalabu ga taali beeri yaŋ sasabandi. 	 Vaihawmmi lungsim nang dou dinga a thoh leh, na mun taisan ken; kipiakin tatkhelkna thupite a lungkimsak.


Ciriyat-Yeyarim izey, da Kefira waney, da Beyerot, zangu iyye nda waytaaci cindi hinza no. 	 Kiriath-arim Kephira, Beer-oth tate, za sagih leh sawmli leh thum.


Kal ay ma gana ni kurey kulu ra hunkuna, ay ma soobay ka icangarey da ibiyey kulu kaa feejey ra, hinciney ra mo, icangarey da waaliyey. Woodin yaŋ dumey no ga ciya ay alhakku. 	 Tuniin na gan hon ka va enkhe vek dia, belam laka a vom gial petmah a gial leh a voma gial zekzek leh a vom peuhmah, kel laka a kanga gial petmah a gial leh a kanga gial zekzek te huaia kipan ka pi tuam jel dinga: huan, tuban huchibanga hong piang peuhmah ka loh ding ahi takei dia leh.


I ga ni windey ton da danji, i ga ciiti toonandi ni se, wayboro boobo go ga di. Ay ga naŋ mo ni ma fay da kaaruwataray goy, ni si ye ka sufuray nooru no ni arey se koyne. 	 Na inte meiin a hal ding ua, numei tampi mitmuhin na tungah vaihawmna a tangtungsak ding uh; na hukna ka tawpsak dinga, loh leng na pe ta kei ding.


Afo mo si no kaŋ lasaabu nga bina ra. A sinda bayray, wala fahamay fo hal a ma ne: «Hay! Ay jin k'a jara fa ton danji ra, Oho, hala mo ay na buuru ton a danj'izo boŋ, Ay na ham ton ka ŋwa. 	 Huchiin kuamahin a theikhe nawn kei ua, Khenkhat lah meiah ka khul ngala; ahi, a vamah leng tanghou bang ka hai a; sa leng ka ema, lah ka ne ngala: a val thil kihhuai dingin ka bawl ding hia? Singa suak khupbohin chibai ka buk ding hia? Hih dingin amauah theihna leh theihsiamna a om tuan kei hi.


Kala boro fo kaŋ du ka yana koy ka ci Ibraniyanca Abram se. A goono ga goro Amoranca Mamre tuuri-nyaŋey do haray, Eskol da Aner nya-ize no. I gonda amaana nda Abram. 	 Huan, mi khat taikhia a hongpaia, Hebru mi Abram a hilha; amah bel Amor mi Mamre tosaw kiang khawngah a om. Mamre Eskol unau leh Aner unau ahia; huai mite Abramte toh pangkhawm ahi uh.


Man haray no araŋ jaŋ kaŋ n'araŋ ganji araŋ ma to Almasihu marga cindey gaa, da manti kaŋ ay bumbo mana ciya jaraw araŋ se? Araŋ ma taalo din yaaf'ay se! 	 Bang lamah ahia, saptuam pawl dangte sanga niam jawa bawla na omna uh? keimah ngeingeiin kon hihbuai louhna lam thu ah a hih kei ngalleh. Huai diklouhna ah honngaidam un.


Kala sanni fun Rabbi do ka kaa ay do ka ne: 	 Huan TOUPA thu ka kiangah a hongtunga, ka kiangah.


i na Yesu no duvan* kaŋ i margu nda tay a ma haŋ. Waato kaŋ a n'a taba, a wangu k'a haŋ. 	 uain thuk, bangkhat kha toh hel, dawn ding in a pia ua, himahleh a chep tak in a dawn nuamkei a.


Zama may yaŋ no borey kaŋ, waato kaŋ i maa, i murte? Manti ikulu no kaŋ yaŋ fun Misira Musa banda? 	 Ahihleh, kuate ahi ua theinapi a helte? Aigupta akipana Mosi pi pawt tengteng hi lou uhia?


Yesu n'i lordi ka ne i ma si ci boro kulu se. Amma mate kulu kaŋ a n'i lordi nd'a, i go day ka soobay ka tonton gumo ka baaro say. 	 Huan, aman, a kiang uah, kuamah hilh louh ding a chi bikbeka; himahleh a nak kham phetin, a nak tangkou pih zo sem ua.Aman bangkim hoihtakin a hiha; bengngongte nangawn a pausak jel, a chi ua, lamdang a sa mahmah uh.


Haciika Israyla kulu na ni asariya taamu-taamu, zama i fay da ni sanno ganayaŋ. Woodin sabbay se no i na laaliyaŋ gusam iri boŋ, zeyaŋo boŋ kaŋ go hantumante Irikoy tamo Musa asariya tira ra, zama iri na zunubi te a se. 	 A hi, Israel tengtengin na dan a tatleksan ua, a hilou lamah a pial ua, na aw a man louhna ding un; huaijiakin hamsia ka tungah sun buakin a oma, Mosi Pathian sikha dan sunga gelha om kichiamna; nang tungah lah ka khialta ngal ua.


d'i arzakey d'i zankey d'i wandey -- i n'i kulu di k'i ku, hala nda hay kulu kaŋ go windey ra. 	 A sum tengteng u leh, a ta a nau neu chik chik leh a jite tengteng, in sunga om peuhmah a man ua, a lok uhi.


Israyla jama binde fun Mizpa. I na Filistancey gana k'i kar kal i kond'ey Bayt-Kar cire. 	 Huan, Israel mite Mizpa a kipan a pawt ua, Philistia mite a delh ua, Bethkar nuai a tun tan un a that jel uh.


Ya nin kaŋ i windi nda wongu, Ma gungum ka ni jinayyaŋ sambu! 	 Aw nang, uma om lellelin, na puanthuah lei a kipan la khawmin,


Woodin se no ay n'araŋ ce ka du ka di araŋ, ka salaŋ araŋ se mo. Zama Israyla beeja sabbay se no i n'ay haw da sisiro wo.» 	 Huailam thua noumau honmu ding leh, honhoupih dingin ka honsam ahi; Israelte lamet ka kikoppih jiaka hiai khainiang bun ka hi ngala, a chi a.


Ay go ga Irikoy saabu d'araŋ Baaru Hanna ra gaakasina, za zaari sintina hala ka kaa hunkuna. 	 Ni masapen apat tutan phaa tanchin hoih dalhna dia na kikhopna jiak ua kipakin.


Yaa no Hezeciya Yahudancey bonkoono hantum waato kaŋ a jante ka ye ka du baani: 	 Juda kumpipa Hezekia china, a dam nawn nunga a laigelh:


I n'ay bina yeenandi, da araŋ waney mo. Araŋ ma boro woone yaŋ dumi beeray di. 	 Amau ka lungsim leh na lungsim uh honhihhalh ngal ua, hichibang mite jaw kipahpih un.


Wa haggoy d'araŋ boŋ, fa! A ma si te i m'araŋ biney halli, hal araŋ ma kamba ka koy tooruyaŋ banda ka sududu i se. 	 Pilvang un, huchilouinjaw na lungtang uh khemin a om dia, na pil ding ua, pathian dang napeuh na sem ding ua, na be maijen kha ding uh;


Ifraymu jama wo diibi dumi cindey ra, Ifraymu jama ciya maasa kaŋ i mana bare. 	 Ephraim, mite lakah a kidiaha; Ephraim lumlehlouh tanghou beu ahi.


Waato kaŋ i maa Yesu ga funa, Maryama di a mo, i man'a cimandi. 	 Himahleh, amau tuh a hing nawna, muh leng a mu chih a za na ua, a gingta tuan kei uh.


I tun Tahat ka koy zumbu Tara. 	 Huan, Tahat a kipan a pawt ua, Tera ah giahbuk a sat uh.


Danga mate kaŋ cine Rabbi lordi Musa se, yaadin cine no Haruna mo n'a jisi seeda jine, haggoyyaŋ hari no. 	 TOUPAN Mosi thu a piak bangin, huchibangin Aronin Thukhun maah, zuih dingin a lui touta hi.


Waati kaŋ fundikooney din ga koy, kanjey mo ga koy i banda. Waati kaŋ fundikooney din ga ziji beene, kanjey mo ga ziji beene. 	 Huan thilhingte a pai chiang un a jul uah kangtalai khete a pai tei sek uh: huan thil hingte lei akipan dopkanga a om uleh kangtalai khete leng dopkangin a om tei sek uhi.


Wo kaŋ yaŋ fun Tel-Mela, da Tel-Harsa, da Kerub, da Addon, da Immer neeya: (day i si hin ka ngey kaayey windi cabe, wala ngey asuli, hala Israyla ra no ngey go.) 	 Huan hiaite Tel-melah, Tel-harsa, Kerub, Addon leh Immer akipan pai toute ahi uh: himahleh a pipute uh inkote, hiam a chi uh hiam, Israel akipan ahi hia chih a ensak theikei uhi:


Waato kaŋ Yesu na borey din guna, a dukur, a fundo mo goono ga taabi i bine sanda sabbay se. Kal a ne bora kaŋ kamba suugu din se: «Ma ni kamba salle.» A n'a salle, a kamba du baani mo. 	 Huan a lungtang uh tak jiaka lungkham mahmah leh heh kawma amaute a et velvel nungin, huai mi kiangah, Na khut zan in, a chi a, Huan, a zan kheta a, a khut tuh a damta.


Rabbi maa araŋ sanney jinde, a te bine mo ka ze ka ne: 	 Huan TOUPA'N na thugen uh a na za a, a heh a, a kichiam a,


To, nangu kulu kaŋ araŋ maa hilli jinde, wa margu ka kaa noodin iri do. Iri Irikoyo mo ga wongu iri se.» 	 Koilai mun peuha pengkul ging na jakna uah, i kiang uah huailamah kuan un; i Pathian un gal hondou sak ding ahi, ka chi a.


Yusufu ne nga nya-izey se koyne: «Ay g'araŋ ŋwaaray, wa maan ay do.» I maan. A ne: «Ay no Yusufu, araŋ nya-izo kaŋ araŋ neera a ma koy Misira. 	 Huan, Joseph, mahin, a unaute kiangah, hehpihtakin honnaih un, achia. Huchiin a vanaih ua. Huan, aman, na unaupa uh Joseph, Aigupta gam a lutpih dinga na khot uh ka hi.


kulu nda yaadin iri wo se Irikoy folloŋ no go no, Baaba no. Hay kulu, a do no a fun, iri mo go a se. Rabbi folloŋ mo go no, Yesu Almasihu no, kaŋ a do hay kulu bara. Iri mo, a do no iri ga funa. 	 Eite adingin bel Pathian khat kia, Pa, a oma, amah kiang akipanin bangkim a pawta, eite leng amah adia om i hi; Toupa khat kia, Jesu Kris, a om hi, amah jiakin bangkim a om hi, eite leng amah jiak maha om i hi uhi.


Yesu ne i se: «Manti araŋ wane araŋ ma bay zamaney da alwaatey kaŋ Baaba daŋ nga dabaro ra. 	 Huan, aman, a kiang uah, Pain a hun leh a ni amah thuthu a om dia a seh, nou na theih ding ahi kei.


I man'ay ce da ngey biney waati kaŋ i ga kuuwa ngey dimey boŋ. I ga margu care banda mo ntaaso nda reyzin* hari se, I ga banda bare ay gaa mo. 	 A lungtang utoh ka kiang lamah a kap kei ua, a lupna tunguah achiau zosop uh: buhlehbal leh uain zongin a kikaikhawm ua, a tungah a hel uh.


A ciya binde, waato kaŋ Rehobowam mayra sinji, a gonda gaabi mo, kal a fay da Rabbi asariya, nga nda Israyla kulu nga banda. 	 Huan, hichi ahia, Rehoboam gam a hongkibawl kipa, mi hat tak ahong hih nungin TOUPA dan a lehngatsana, amah lama pang Israel tengtengin leng.


Woodin no ga ti asariya* jiraytaray doori se, d'a go bankaaray gaa, da feeji hamni wane wala lin wane, da jarsa ra no wala soofo ra no, wala hay fo kaŋ i te da kuuru, zama i ma ci hal a ga hanan wala a ga ziibi.» 	 Hiai bel, puansilh, samul hiam, khau zang ngat hiam, gat hiam, phan hiam, savun a bawl chi himhim hiam a phak hii om a siangthou leh a siangthoulou phuanna dan ding ahi hi, chi in.


Wando na ize aro hay mo k'a maa daŋ Samson. Arwaso beeri mo. Rabbi n'a albarkandi. 	 Huan, numeiin Tapa a suangtaa, a min dingin Samson a sa ua: huan, naungek bel a hongkhang liana, TOUPAN vual a jawl hi.Huan, Zora leh Estaol kikala Mahane-dan munah TOUPA khain a hongkhoih halh panta hi.


A beerey binde koy zama ngey ma ngey baabo kurey kuru Sekem haray. 	 Huan, a ute Sekem ah apa uh ganhon khak in ahoh ua.


Israyla izey binde hẽ Rabbi gaa. I ne: «Iri na zunubi te ni se, kaŋ a ciya iri fay d'iri Irikoy ganayaŋ, iri may Baalyaŋ se mo.» 	 Huan, Israel suanten, I Pathian uh i nalehngatsanta ngeia, Baal-te na i naseptak jiakin a tungah thil i nahihkhialta uhi, chiin TOUPA a sam ua.


A ciya binde, danga day hay fo doogono no a ma dira Nebat izo Yerobowam zunubey ra, hala mo a na Zidonancey bonkooni Et-Baal ize wayo Yezabel hiiji. A koy mo ka may Baal* se ka sududu a se. 	 Huan, hichi ahi a, Nebat tapa Jeroboam khelhna bang hih sam khawng bangmah loua ngai hileh kilawm takin, Zidonte kumpipa Eth-bal tanu Jezebel jiin a neia, Baal na te semin a be tei ta mawk a.


Iri go ga borey lasaabey zeeri, da haŋ kaŋ ga beeri kulu kaŋ i n'a beerandi a ma gaaba nda Irikoy bayra. Iri go ga fonguyaŋ kulu daŋ tamtaray ra i ma Almasihu gana. 	 Lunga gel pansante leh thil sang chiteng Pathian theihna dal dinga sang taka bawlte i phuk jel; ngaihtuahna chiteng Kris thumanna sikhaa piin;


Me batukoy mo: Akkub, da Talmon d'i nya-izey, kaŋ yaŋ goono ga batu windo meyey gaa, i boro zangu nda wayye cindi hinka no. 	 Huai banah kongkhakngakte, Akkub, Talmon, leh a unaute uh kongpite ngakte, za sawmsagih leh nih ahi uh.


Ay maa hẽeni, Danga day wayboro kaŋ goono ga hay-zaŋay cine, Kaŋ goono ga nga hay-jina hay da azaaba cine, Sihiyona ize wayo jinde no. A goono ga duray ka fulanzam da cat. A go ga nga kambey salle ka ne: «Kaari ay sohõ! Zama ay fundo kasam wiikoy sabbay se.» 	 Numei nauvei kikou husa bang ka jaa, ta chil neinu na thauk lai, Zion tanu nak huhu ging, a khutte jaka, Ka tung gik hina mai e! tualthatmite maah ka hinna a bah khinta, chi.


I ra boro hanna kaŋ bisa i kulu din, Nga da karji no ga saba. Boro kaŋ bisa i kulu adilitara jaase karji kali laalayaŋ. Ni alhakko zaaro, Zaari kaŋ ni batukoy ga kaa, a ga kaa. Sohõ i kankamo to. 	 A lak ua mi hoihpen loulingnei bang ahi a; mi dik pen leng dai ling nei sangin a hoih kei jaw: nang vengmite ni, veha na om ni ngei a hongtung hi; huai bel a mangbat ni uh ahi ding.


waato din gaa ni ma ni boŋ beerandi hala ni ma dinya Rabbi ni Irikoyo. Nga no ka kande nin ni ma fun Misira laabo ra, noodin tamtaray windo ra. 	 Sal akipana Aigupta gama kipan nou honpikhepa TOUPA na Pathian uh na mangngilh mai kha ding uh;


Sammay ize mo, Mawon. Mawon na Bayt-Zur hay. 	 Huan Sammai tapa Maon ahi; huan Maon Bethzur pa ahi.


manti bine* ibaay laaley ra bo, danga dumi cindey cine kaŋ yaŋ si Irikoy bay. 	 Pathian theilou Jentelte banga huk lamsanga ut louin.


May no ka woodin bangandi za sintina, Zama iri ma du ka bay? May no k'a ci za doŋ mo hal iri ma ne: «A gonda cimi»? Haciika bangandiko si no, haciika cabeko si no, Haciika araŋ sanney maako fo mo si no. 	 I theih theihna ding un kuan ahia a tunga kipan gen ngei? Amah jaw a dik hi, I chih theihna ding un kuan ahia gen khol ngei? A hi gen himhim a om kei uh, ahi, theisak him him a omkei uh, ahi, na thugente uh za himhim a om kei uh.


Zelek, Amonance, Naharay, Beyerot boro, (Boro hinka din no ga wongu jinay jare Yowab Zeruwiya ize se.) 	 Amon mi Zelek, Beerot mi Naharai, Zerui tapa Joab galvan tawite


Da tuuri kambey koogu, Borey g'i ceeri ka kaa. Wayborey ga kaa ka danji funsu nd'ey. Zama jama no kaŋ sinda fahamay. Woodin se no i Teekwa si bakar i se, I Takakwa si gomni kulu cabe i se. 	 A hiangte lah a vuai chiang un khiahin a om dinga; numeite a hongpai ding ua a hal ding uh: amau lah theihtheihna himhim neilou mi ahi ngal ua: huaijiakin amau bawlpan amaute a hehpih kei dinga, amaute sutuahpan amaute deihsakna himhim a neikei ding hi.


Amma boro kulu kaŋ g'ay ze borey jine, ay mo g'a ze ay Baabo kaŋ go beena ra jine. 	 Himahleh, kuapeuh mite maa honkitheihmohbawl tuh, ka Pa vana ma ah ka kitheihmohbawl sam ding.


Ay sanno d'ay waazo mo manti nda fahamay sanni waaniyaŋ no kaŋ ga te sigaw, amma i te da Biya* _Hanno__ cabeyaŋo da dabari mo, 	 Ka paukam suak leh ka thu gente thu pila khemna thuin ahi kei hi. Kha leh thilhihtheihna theihsaknain ahi jaw hi.


Sahãadin a sintin ka Yesu waazo te Yahudance diina marga fuwey ra ka ne: «Yesu wo, nga no ga ti Irikoy Izo no.» 	 Kikhopna in khawngah Jesu tuh Pathian Tapa a hihdan thu a tangkoupih pah ngala.


ka ne: «W'araŋ biney ye sanney kulu kaŋ ay go ga seeda araŋ se hunkuna gaa, wo kaŋ yaŋ araŋ g'araŋ izey lordi nd'a, i m'i haggoy k'i te mo, danga asariya wo sanney kulu nooya. 	 Tua na kiang ua ka honthu theihsak ah na lungtang uh koih kip unla, hiai dan thu tengteng pilvang mahmaha jui dingin na tate uh thu pia un.


Amma Barzillay ne bonkoono se: «Ay fundo jirbi marge no ka cindi kaŋ ay ga kaaru bonkoono banda ka koy Urusalima? 	 Huan, Barzilai in kumpipa kiang ah, Ni bangzah kum bangzah damlai ding ka hi a, Jerusalem a kumpipa kiang a ka hoh touh tei na ding?


Doŋ ay ciya sanda hay fo kaŋ i mana te. Doŋ i ma kond'ay za gunde hayyaŋo ka koy saaray. 	 Omlou mahbang bangta ding hiinga; sul akipana hana puaka omta ding hi inga.


I maa ni baaru mo kaŋ ni goono ga Yahudancey kulu kaŋ yaŋ go dumi cindey game ra dondonandi ka ne i ma fay da Musa: i ma si ngey izey dambangu, i ma si alaadey mo gana. 	 huan, nang Jentelte laka Juda omte tengteng kiangah a tate uh zeksum louh ding leh, dan banga om louh ding, chiin, Mosi paihkhiakna ding na thuhilh jel chih mi kam ah na thu a thei uh.


Da Haruna nda nga izey na Nangu Hanna jinayey kulu daabu ka ban mo, kaŋ jama ga ba ka tun ka dira, waato din gaa no Kohat izey ga kaa ka jare. Amma i ma si lamba hari hanno kulu gaa, zama i ma si bu se. Woodin yaŋ no ga ti Kohat izey jaraw kubayyaŋ hukumo se. 	 Huan, Aron leh a tapaten mun siangthou leh mun siangthou van tengteng ommun suan dinga akhuh khit chiang un; huai khit chiangin a jawng dingin Kohath tapate a hongpai ding uhi: ahihhangin thil siangthou himhim a khoih ding uh ahi kei, huchilouin jaw a si kha ding uhi. Hiaite kihoupihna puanina Kohath tapate nasep ding ahi.


Woodin sabbay se, nya-izey, araŋ ma anniya haw ka tonton k'araŋ ceeyaŋo d'araŋ suubanyaŋo tabbatandi. Zama nd'araŋ ga hayey din te, araŋ si kati abada. 	 Huaijiakin, unaute aw, nou a honsapna leh a hontelna hihkip dingin thanop suah semsem un; tuate na hih uleh chiklai mahin na puk kei ding uhi;


A ga ciya mo, ay ga kokor ka te araŋ se mate kaŋ cine ay waadu ya te i se.» 	 Huan, hichi ahi ding a, a tung a hih ka tup bang na tunguah ka hih ding, chi in, chi in.


Sem bandey neeya: Sem te jiiri zangu, gaa no a na Arpaksadu hay tunfaana haro banda jiiri hinkanta ra. 	 Hiai Sem suante ahi uh. Sem kum ja a upa ahi, tuichim tun nung kum nih nungin tapa Arpaksad a nei hi.


Reyul izey mo neeya: Nahat da Zera da Samma da Miza. Borey din no ga ti Isuwa wande Basematu izey. 	 Huan, hiaite Reuel tapate ahi uh; Nahath leh Zerahte, Samma leh Mizzate: huaite Esau ji Basemath suante ahi uh.


Eglon koyo afo Gezer koyo afo 	 Eglon kho kumpipa, khat, Gezer kho kumpipa, khat;


Amma sanda mate kaŋ Irikoy ya naanaykoy no, iri sanno manti oho da hã'a no araŋ se. 	 Ahihhangin, Pathian a muanhuai bangin, noumau lama ka thu uh tuh, Ahi, chih leh, Ahi kei, chih ahi kei hi.


Araŋ no ga ti ndunnya ciiri, day da ciiri tar, ifo no i g'a hanse nd'a? Ne ka koy jine a sinda nafa kulu, kal i m'a furu, i m'a taamu borey ce taamey cire. 	 Lei chi na hi uh: himahleh chi peng leh, bangin ahia a kihih-al nawn ding? Paihkhiaka mihingte chil gawpgawp lou ngal dingin, bangmah din a phatuam kei.


Ay ga ni saabu marga bambata ra, Ay ga ni sifa mo jama gaabikooni ra. 	 Kikhopna thupi takah kipahthu ka honhilh dinga: mi tampi lakah ka hon phat ding hi.


Ay n'ay fondey bangandi, ni tu ay se mo. M'ay dondonandi ni hin sanney. 	 Ka omdante ka hontheisaka, nang non dawnga: na thusehte tuh honzil sakin.


Zanka mo, a beeri, a te gaabi, a to da laakal. Irikoy gomno mo go a boŋ. 	 Huan, naungek a hongkhang lian deuhdeuha, a honghat hiaihiaia, pilnain a dimtaa, Pathian deihsakna tuh a tungah a omta hi.