Mate kaŋ cine iri na bora kaŋ i te da laabu hima-cara sambu, yaadin no iri ga beene wano hima-cara mo sambu. 	 Huan, leia siam batna pen i put bangin, vana batna pen leng i pu sam ding uhi.


Zama bonkoono gonda Tarsis hi boobo teeko boŋ, ngey da Hiram hiyey mo care banda. Jiiri hinza kulu ra Tarsis hiyey ga kaa sorro folloŋ, i ga kande wura da nzarfu da cebeeri hinjeyaŋ da foonoyaŋ, da makka curoyaŋ. 	 Kumpipan tuipi ah Hiram long hon kithuahpih Tarsis long hon a nei a: Tarsis long honin kum thum hal jelin dangkaeng te, dangkachi te, saiha te, jawng te, utong te leh a honpo sek jel ngala.


Gaa no a na Israyla kaa taray, I gonda wura nda nzarfu ngey banda. Londibuuno si no i kunda ra mo, baa afolloŋ. 	 Huchiin, dangka leh dangkaeng toh a pi kheta a; amah namte lakah mi hatlou khat leng a om kei hi.


Yesu ne a se mo: «Tun ka koy ni koyyaŋ. Ni cimbeero no ka ni no baani.» 	 Huan, a kiangah, Thou inla, pai in; na ginna na dampih ahi, a chi a.


Yaa no Rabbi Kundeykoyo ci: Guna, ay ga Elam birawo ceeri, kaŋ ga ti i gaabo fuuma. 	 Sepaihte TOUPAN hichiin a chi: Ngai un, Elam thalpeu, a hatna bulpi pen uh, ka kitansak ding;


Danga mate kaŋ hari ga ni moyduma cabe ni se, Yaadin no boro fo bine ga ni wano cabe ni se. 	 Tuia maitangin maitang a muh bangin, huaimah bangin mihing lungsim ah mihinna a kimu.


Gawey n'a maray k'a kankam. I n'a hay, i konn'a mo. 	 Thalkapmiten amah nakpi takin a hihgenthei ua, a kap ua, a simmoh ua:


Kala Israyla bonkoono mo donton nango kaŋ Irikoy bora ciinay a se, a kaseeti a gaa mo. A yana mo, manti ce fo wala ce hinka bo. 	 Huan, Israel kumpipan Pathian mipan a na hilhna sa mun tak mi a va enkhe sak jela; huaiah nihveikhatvei lel leng hilouin, a na kihumbit seka.


Baa laala ga kaan a meyo ra, Wala baa a n'a tugu nga deena cire, 	 Gitlouhna a kam ah khum mahleh, a lei ah sel mahleh;


Alaahara da waygunu gunde, Da laabu kaŋ si kungu nda hari, Da danji. I si ne: ‹A wasa.› 	 Han; leh sul hut; lei tuia hihlungkima om lou; huan mei, hun e chi lou.


Ma ni moy hibandi ka kaa ay gaa, Zama i n'ay bina di. Ni boŋ hamno ga hima hincin kuru, Kaŋ yaŋ goono ga zumbu ka fun Jileyad boŋ. 	 Na mitte keia kipan la kikin, amau lah a honzouta ngal ua. Na sam kel hon bang ahi a, Gilead pang khawnga kualte.


Wa sambu araŋ haw kurey da feeji kurey, danga mate kaŋ araŋ ci mo. Araŋ ma koy, araŋ ma albarka gaara ay se mo.» 	 Na bawnghonte uleh na ganhonte u leng, na chih bang un, pi unla, pai un; huchiin kei leng honvualjawl un, a chi a.


I mana di a mo, kal i ye Urusalima, i goono g'a ceeci. 	 Huan, a muh louh jiak un zong kawmkawmin Jerusalem khuaah a kik nawnta ua.


Dawda na borey kaŋ go nga banda kabu ka zambarey jine borey da zangey jine borey daŋ. 	 Huan, David in a kiang a mi omte a sim a, sepaih sang tung a heutute, za tung a heutute a bawl a.


Tamar binde koy nga armo Amnon kwaara. Nga mo goono ga kani noodin. Tamar na hamni diibi k'a musay, ka te maasa armo jine, a binde na maasa ton. 	 Huchi in Tamar a sanggampa Amnon inlam ah a hoh a; huan, amah a lum gige a. Huan, tanghou diah a la a, a mek a, a mitmuh in tanghou pek a bawl a, a kang a.


Bora binde maa ga ti Nabal. A wando maa Abigayil. Nga din, waybora binde, fahamante no, kaŋ ga sogo, amma albora wo kosongukoy no, kaŋ ga goy laalo te. Nga mo Kaleb dumo boro no. 	 Huai mi min Nabal ahi; a ji min Abigail ahi: huai numei bel teitak mel hoihtak ahia; pasalpen bel chihhak tak leh gilou tak ahi a; Kaleb suan ahi.


Ya nin kaŋ goono ga goro Mowab ra, Joote nda guusu nda korfo hirrimi go kaa ni gaa. Yaadin no Rabbi ci. 	 Launa, kokhuk leh tangte, aw Moab luahmi, na tungah a tung hi, chih TOUPA thu pawt ahi.


Da araŋ wo naanaykoyyaŋ no, ay ga gaay araŋ nya-izey wo ra afo, windo kaŋ ra i n'araŋ gaay din, amma araŋ wo ma koy. Araŋ ma sambu ŋwaari ka konda araŋ windey haraykooney se. 	 Mi diktak na hih uleh na unau lak uah khat na suangkulh tanna in uah henin om hen:


Koyne, Wa si margu nda kubay goyey kaŋ sinda nafa, amma a ga hima araŋ ma kand'ey annura do k'i bangandi. 	 Huan, mial thilhih gah nei ngei loute ah leng panna himhim neikei unla, pan naksangin a diklouhdan uh theisak jaw un.


Amma Israyla kulu ra sinda bora kaŋ saabuyaŋ wasa ka to Absalom, gaaham booriyaŋ do haray. Za a ce taamey gaa kal a boŋo gaa, kulu sinda leebu baa afo a gaa. 	 Israel tengteng lak ah Absalom bang a melhoih a phat loh kuamah a omkei uh: a khe lek a kipan in a sip pha in gensiatna himhim a omkei hi.


Baa kaŋ ni ga ni boŋ saabu duumi ni baafuna ra, Borey ga ni sifa mo waati kaŋ ni goono ga boriyandi ni boŋ se, 	 A suangte suante lam ah a pai dia, vak a mu ngeikei ding uh.Mihing, pahtawia oma, theihsiamna nei tuanlou jaw, gamsa mangthang jelte bang phet ahi uhi.


Dawda ne Sawulu se: «Doŋ ay, ni bannya goono ga nga baabo feejiyaŋ kuru. Da muusu beeri wala urs* kaa ka feej'ize fo di kuro ra, 	 Huan, Davidin Saula kiangah, na sikhain a pa belamte a chi laiin, humpinelkai hiam vompi hiam a hong kuana, belam hon laka kipanin belamnou a mana.


Yeyel Jibeyon baaba binde goro Jibeyon kwaara, a wando maa Maaka. 	 Huan Gibeon ah Gibeon pa a tenga, Jeiel, a ji min Maaka:


Jirbey din ra, Filistancey na ngey wongu kunda margu wongu se, zama ngey ma karba nda Israyla. Acis mo ne Dawda se: «Ma bay sikka si kaŋ ni ga koy ay banda wongu marga ra, nin da ni jama.» 	 Huan, Hichi ahia, huailaiin Philistia miten a sepaihte uh Israel mite suala dou dingin a kaikhawm ek mawk ua. Huan, Akisin David kiangah, Nang leh mite sepaihte laka ka kianga hong ngeingei ding na hi uh chih theiin, a chi a.


Koyne, da boro fo ga nga tubu fari jare fo fay waani Rabbi se, kala ni m'a lasaabu a dumaro boŋ. Fari kaŋ muudu hinza sayir* g'a duma ga to nzarfu sekel waygu. 	 Huan min a gama lou akhen TOUPA tuam dinga a lat sin leh na seh dan ding a chi tuh dung jui jelin ahi ding. Barli buh homer khat mun dangka sekel sawmnga man ahi ding.


Ay di goy kulu kaŋ i te beena cire. Guna, i kulu yaamo day no, da haw kaŋ ga faaru gaarayyaŋ. 	 Ni nuaia hiha om nasepte tengteng ka mutaa; huan, ngaiin, bangteng bangmahlou a hi-a huih nung delh ahi.


Ya Rabbi, ni s'ay ganji ni bakarawo. Ni baakasinay suujo da ni cimo g'ay haggoy duumi. 	 Thil hoihlou sim zohlouh in hon umsuak ngala, ka thulimlouhnaten hon delhphaa, huchiin ka dak theita keia; huaite tuh ka samzang te sangin a tamjaw a, ka lungtang a tawlta hi.


Kala dumo kaŋ ga maan din ne Buwaza se: «A day ni boŋ se.» A na nga taamu foobu ka kaa mo. 	 Huchiin a tanau bul un Boazi kiangah, Nang nang a dingin lei zawin, a chi a, Huan, a khedap a phela.


Yesu goro ga tanji nda nooru jisiro. A go ga di mo mate kaŋ borey marga goono ga ngey noorey daŋ nooru jisiro ra. Arzakante boobo mo na iboobo daŋ a ra. 	 Huan, sum kholna jawnah a tu a; sumkholnaa mipi sum khiakdan a en a; mi hau tampi takin tampipi a khia ua.


Rabbi Yesu Almasihu gomno ma bara araŋ biya* banda. 	 I Toupa Jesu Kris hehpihna na kha toh om hen. Amen.


Kala Babila bonkoono na Zedeciya izey wi a jine Ribla ra, Babila bonkoono na Yahuda boro beerey kulu wi mo. 	 Huan, Babulon kumpipan Riblah khua ah amah mitmuh ngeiin Zedekia tapate a thata, Babulon kumpipan Juda mi hoihteng leng a that lai hi.


Kulu nda yaadin ni mana i halaci ni suuji booba ra, ni mana i furu mo, zama nin, ya Irikoy, ni ya suuji nda gomnikoy no. 	 Huchinapiin na chitna tampi jiakin amaute na hih bei keuhkeuh keia, na lehngatsan gige kei; nang lah hehpihthei leh ching thei Pathian na hi ngala.


Asaf dooni fo no. Ya ay borey, wa hangan ay asariya se, W'araŋ hanga jeeri k'ay me sanney hangan. 	 Ka mite aw, ka dan thu-ah bil nadoh unla: ka kama thute ah na bil uh hondoh un.


Ay ya Rabbi no, araŋ Irikoyo, kaŋ n'araŋ fattandi araŋ ma fun Misira laabo ra, ay m'araŋ no Kanaana laabo; ay ma ciya araŋ Irikoyo. 	 Kei na TOUPA na Pathian uh, Kanaan gam honpepa leh na Pathian uh hi dinga Aigupta gam akipana honpikhepa ka hi hi.


Bitros mo zumbu ganda ka koy borey din do. A ne i se: «Guna, ay no ga ti bora kaŋ araŋ goono ga ceeci. Ifo ga ti araŋ kaayaŋo wo sabaabu?» 	 Huchiin Peter tuh huai mite kiangah a hoh sukta a, a kiang uah, Ngai un na zon uh ka hi; bang ahia na hongna uh? chi a.


Mo kaŋ na nga baaba hahaara, A donda nga nyaŋo ganayaŋ mo, Gooro ra gaarey g'a dagu-dagu, Zeeban izey mo g'a ŋwa. 	 Mit a pa nuihsan leh, a nu thuman musit, guam vaakten a tawm ding ua, muvanlai nouten a ne ding uh.


Yahuda bonkoono Amaziya Yowasa izo mayra jiiri way cindi guwanta ra no Israyla bonkoono Yerobowam Yehowasa ize te bonkooni Samariya ra. A may jiiri waytaaci cindi fo. 	 Juda kumpipa Joas tapa Amazia kum sawm leh kum nga a lal kumin Israel kumpipa Jehoas tapa Jeroboam bel Samari khua ah a lal pana, kum sawmli leh kum khat a lal.


Amma a ga ciya zaari folloŋ kaŋ Rabbi ga bay a gaa. Cin si no, zaari si no, amma wiciri kambo ra kaari ga te. 	 Himahleh TOUPa adia theiha om ni khat ahi ding; sun hi lou, jan hi lou; himahleh hichi ahi dinga, nitaklamin khovak a om ding.


Woodin sabbay se ay, Bulos, kaŋ ga ti Almasihu kas'ize araŋ dumi cindey wo sabbay se, ay ga Irikoy ŋwaaray. 	 Huchi a hih jiakin, kei Paula, nou Jentelte jiaka Kris Jesu hentain,


Nangu kaŋ ngey nooni si bu, i si danjo wi mo. 	 a than uh sih ngei louhna leh mei mih ngei louhna ah.


Hari woone mo kaŋ ga furo ni teelo ra, a ma naŋ ni gunda ma fuusu, ni tanja mo ma suugu.› Waybora ma tu ka ne: ‹Amin! Amin!› 	 Huan, hamse tungsak hiai tui na gil ah a lut dinga, na gil a bawksak dinga, na pheipi a zosak ding: huan, numeiin, Amen, Amen, a chi ding.


Ay baakoy, da Irikoy ga ba iri yaadin cine, a ga hima iri mo ma ba care. 	 Deihtakte aw, Pathianin huchi tela a honit leh, eite leng i kiit tuah chiat ding hi.


Ay jine mo ni ga zumbu ka koy Jilgal. Guna mo, ay goono ga kaa ni do zama ay ma sargay kaŋ i ga ton yaŋ ton, ay ma saabuyaŋ sargayyaŋ mo dumbu. Jirbi iyye no ni ga batu hala ay ga kaa ni do ka ni cabe haŋ kaŋ ni ga te.» 	 Huan, ka hoh main Gilgal ah na hohsuk inla; huan, ngaiin, kei leng halmang thillate leh lemna kithoihnate lan dingin na kiangah ka hongsuk ding: na kianga ka honga, na hih ding ka hon hilh main ni sagih na om ding ahi ding, ahi ding, a chi a.


Nangu kulu kaŋ jifa go, noodin no gaadagey mo ga margu. 	 Sapul omna munpeuh ah musanete leng a om khawm ding uh.


Zama kurnye kaŋ mana cimandi, a hanan wando do, wande mo kaŋ mana cimandi, a hanan kurnye kaŋ ga ti ganakwa do. Da manti yaadin no doŋ araŋ izey si hanan. Amma sohõ hananteyaŋ no. 	 Pasal ginglou mi tuh a ji jiakin hihsiangthouin a om a, ji ginglou mi leng a pasal jiakin hihsiangthouin a om sam ahi; huchi hita keilah, na tate uh a siangthou kei ding uhi; himahleh a siangthou na-uhi.


Ay ma ye ka kande jama kulu ni se, borey kaŋ yaŋ ni goono ga ceeci. D'i du bonkoono, nga hinne, danga i kulu ga ye ka kaa nooya. Yaadin gaa no jama kulu ga goro baani samay.» 	 Huan, mipite na kiang ah ka hon pikik nawn vek ding; na mi zonpa tuh mi tengteng hong kik tobang ahi, huchi in mi tengteng kituak in a om ding uh, a chi a.


A ne Musa se: «Ay no ni anzura Yetro. Ay kaa ni do da ni wando da nga ize hinka.» 	 Huan Mosi kiangah, Kei na sungpa Jethro na kiangah ka hong, na ji leh a kianga a tapa nihte toh, achia.


I na sanno wo yaari, i go ga care miisi ka hã haŋ kaŋ ga ti «tun ka fun buukoy game ra». 	 Huchiin, huai thu tuh a vom kinken ua, Misi laka pat thohnawn pen bang chihna hi ding ahia chih a kidong uh.


Musi izey mo neeya: Mali, Eder, Yeremot. Woodin yaŋ kulu ga ti Lawi kunda izey i kaayey almayaaley windey boŋ. 	 Huan Musi suante bel, Mahli te, Eder te, Jerimot te ahi uh. Huaite bel Levite suante laka a inkuan ua pipente ahi uhi.Amauten leng Aron ta a unaute uh bangin, kumpipa David te, Zadok te, Ahimelek te, siampute leh Levite inko pipente mitmuhin ai a san sam ua; inko pipen leh a unaute leng ai khatin a kikai uh.


A ne i ma almanyaŋ soola mo kaŋ boŋ i ga Bulos dake ka kond'a baani samay laabukoyo Filikos do. 	 Huan, Gamukpa Felik kiangah bita a tunsak theihna dingin Paula a tuansakna ding un gan bang na bawl dingin leng a chi a;


Yahuda kunda, i kand'ey; i na Zera windo suuban. I na Zera windo maanandi almayaali ka koy almayaali; i na Zabdi suuban. 	 Huan, Juda namte a hongkilang sak nawna: huan, Zer namte a namana: Huan, Zerte inkuante a malmalin a hongkilang nawn ua; huan, Zabdi mat a nahi:


Irikoy bora Musa adduwa fo no. Ya ay Koyo, nin no ga ti iri nangora za zamaney kulu ra. 	 TOUPA, nang tuh suan tengteng tana ka omna uh na hia.


Ngey mo neeya: Misira bonkoono Firawna, da nga tamey, d'a mayraykoyey, d'a talkey kulu, 	 Aigupta kumpipa Pharo leh a sikhate, a heutute leh a mi tengtengte;


Kal a na yaasay fo ci i se mo ka ne: «Danaw ga hin ka goobu candi danaw fo se? Manti ihinka kulu ga kaŋ goota ra no? 	 Huan, a kiang uah, gentehnain a gen a, Mittawin mittaw mah a pi thei diam? a nih un kokhuk ah a ke khawm kei ding ua hia?


Sanku fa gaaham jarey kaŋ go sanda i jaŋ gaabi, i ga tilas no. 	 Ahi, huchih naksangin, pumpi hiang hat dia kilawm loupente a kiphamoh zo mahmah uhi;


Hẽeni no i ga kaa d'a, }waarayyaŋ no ay g'i candi nd'a. Ay ga kand'ey hari zuray meyey gaa, Da fondo kayante gaa, naŋ kaŋ i si kati. Zama ay ya baaba no Israyla se, Ifraymu ya ay hay-jina no. 	 Khitui toh a hongpai ding ua, khamuang tak in ka pi ding, tui luang lamte ah ka vak sak dinga, a kisuih louhna ding uh lam tang ahte; Israel adingin lah pa ka hi ngala. Ephraim bel ka ta chil ahi.


Boro kulu si no mo kaŋ ga beera wo sambu nga boŋ se -- kala nda Irikoy n'a ce, danga mate kaŋ cine a na Haruna* ce d'a. 	 Huan, huai pahtawina tuh kuamah amau akipe ngeikei uh, Aron banga Pathian sap a hih ngal kei uleh.


Rabbi i Irikoyo g'i faaba han din hane sanda a borey kuru cine. I ga nyaale a laabo ra sanda koytaray fuula taalamyaŋ tondiyaŋ cine. 	 Huan huai ni chiangin TOUPA a Pathian un amaute a hondam ding a belam honte ahi ngal ua; lallukhua suangmantamte bangin a gamah a tang ding uh.Ahi, A hoihna lah a lian mahmaha, a kilawmna lah a thupi mahmah ngala; buhlehbalin tangvalte a pha sak dinga, uain thakin nungakte.


Kala ni bannya, iri baaba, ne iri se: ‹Araŋ bay kaŋ ay wando na ize aru hinka hay ay se. 	 Huan, na sikha ka pa un, ka kiang uah, ka jiin tapa nih a honneisak chih na thei ua:


Woodin banda no Ayuba na nga me fiti ka nga hayyaŋ zaaro laali. 	 Hiai khitin Jobin a kam a kaa, a ni a hamsiat ta hi.


Waato din gaa no Ruben gata liiliwalo na fonda di ngey sasara ra. A kunda marga jine bora ga ti Sedeyur ize Elizur. 	 Huan, Reubente a pawl uh tamdan dungjuiin a pawt ua: a heutu Seder tapa Elizur ahi.


Manti danga ay jin ka to no, wala danga Irikoy jin k'ay toonandi no bo, amma ay goono ga anniya haw hal ay ma du ka haya di kaŋ sabbay se Almasihu Yesu jin k'ay di. 	 Hiai tangkhinta ka hi keia, bukimkhinta leng ka hi kei; ahihhangin huai mah keia hihsak tumin ka delh teitei ahi, Kris Jesun keipen amaha honhihsaktak jiakin.


Ni ma s'a ŋwa, fa! Ni m'a mun laabo boŋ danga hari cine. 	 Na ne mahmah ding uh ahi kei; tui bangin lei ah na sungbaw mai ding uhi.


Laakal go fahamante moyduma jine, Amma saamey moy go ya-haray ndunnya me. 	 Theihsiamna nei mi maah pilna a om: himahleh mi hai mitte lei tawpah a om hi.


Irikoy na batama te mo, a na harey kaŋ yaŋ go batama cire fay da harey kaŋ yaŋ go batama boŋ. Yaadin mo no te. 	 Huchiin, Pathianin, vansin a bawla, vansin nuaia tui omte leh vansin tunga tui om a khenta: huchibang a honghita hi.


Guna, i ga ize aru fo hay ni se, kaŋ ga ciya laakal kanay boro. A se no ay ga fulanzamay no nga ibarey gaa kuray kulu, zama i g'a maa daŋ Suleymanu. Ay ga baani nda laakal kanay no Israyla se mo a zamana ra. 	 Ngaiin, tapa na honnei dinga, amah kei hontuak mi ahi dinga, a kim gama a melmate tengteng lakah galmuanna ka pe ding; a min Solomon ahi dinga, amah vangin Israelte galmuang leh lungmuang takin ka omsak ding;


Boro kulu kaŋ gonda hanga kaŋ ga maa, a ma maa! 	 Kuapeuh jakna dinga bil neiin, ja hen, a chi a.


Israyla kulu ra sinda zam, zama Filistancey ne: «Ibraniyancey ma si yaaji wala takuba te ngey boŋ se.» 	 Israel gam pumpi ah siksekmi himhim a omkei ua; Philistia miten, Hebru miten namsau hiam, tei hiam a bawl zenzen kha ding uh, a chi uhi.


«Ya nin Kaldancey ize wayo, Ma goro siw, ma koy ka furo kubay ra, Zama i si ye ka ne ni se mayrayey wayboro bonkooni koyne. 	 Kaldai tanu aw, dai didein tu inla, mial nuaiah lutin, Gam cih lalnu honchi ta kei ding uh hi.


Amma ay kambe ŋwaaro d'ay kambe wow gaa gora, manti ay wane no hala y'a no, amma a ga ciya ngey din wane kaŋ se i n'a soola.» 	 himahleh ka taklam ah hiam, ka veilam ah hiama tut ding thu jaw kei piak ding a-hi keia, a bawlsakte uh ading ahi zo ding hi, a chi a.


Haruna izey maayey neeya: a hay-jina ga ti Nadab, waato gaa Abihu, da Eliyezar, da Itamar. 	 Aron tapate min a upapen Nabad, Abihu, Elearzer, Ithamar ahi uh.


Asa na Yehosafat hay, Yehosafat mo na Yoram hay, Yoram na Uzziya hay, 	 Asain Jehosaphet a suanga Jehosaphetin Jeram a suanga, Jeramin Uzzia a suanga


Bora din no ka koy Bilatos do ka Yesu gaahamo ŋwaaray. Bilatos binde lordi ka ne i m'a no. 	 Huai mi tuh Pilat kiangah a vahoh a, Jesu luang a ngen a. Huan, Pilatin pe dingin thu a pia a.


Da boro gonda ize aru kaŋ hanga ga sandi, murtante mo no, kaŋ ga wangu nga baaba wala nga nyaŋo sanni ganayaŋ, kaŋ baa i n'a gooji, kulu nda yaadin a si hangan i se, 	 Min tapa phengphi tak, hel hat tak nei bang hita leh, a nu leh a pa thumang louin, a sawina uh limsakta keileh:


Iri na farilla te iri boŋ se koyne ka ne iri g'iri boŋ daŋ banandi kaŋ jiiri kulu iri ga nzarfu sekel* farsimi hinzante bana iri Irikoyo windo saajawo se, 	 Huailou leng i Pathian uh in nasepna dinga kum tenga sekel sih thumna kiba sak dingin, dante leng i kibawl ua;


Kal a ne nga baabo se: «Ay boŋo! Ay boŋo!» Baabo ne nga zanka fo se: «M'a sambu ka kond'a nga nyaŋo do.» 	 Huan, a pa kiangah, Ka lu, ka lu, a chi a. Huan, aman sikha kiangah, A nu kiangah pomin, a chi a.


Yehosafat Asa izo na mayray sintin Yahuda ra, Israyla bonkoono Ahab koytara jiiri taacanta ra. 	 Huan, Israel kumpipa Ahab lal kum lina ah Asa tapa Jehosaphat bel Judate tungah a lal pana.


A soobay ka annabitaray te ka ne: «Kaari! May no ga cindi da Irikoy na woodin te? 	 Huan, thu a gen nawn a, Pathian in hichi bang a a hih in kua a hing thei dia leh?


Waato din gaa no Ibrahim na nga fundo taŋ. A bu zeenay hanno gayante ra mo, dottijo zeeno kaŋ kungu nda ndunnya. I n'a margu nga kaayey banda. 	 Huan, Abrahamin a kha a khahta hi, lu a kelsam pou vekin putek pi, tekkuna damin a sia, a chipihte kiangah piin a om samta hi.


Amma laalakoyey ga halaci, Rabbi ibarey mo ga ciya sanda kuray do darza. I ga say ka daray, i ga say sanda dullu cine. 	 Mi gilou-saloute bel a mangthang ding ua, Toupa doute leng loupa hing didep bang ahi ding uh; hihmanthat in a om ding ua, meikhu in a jammang ding uhi.


A ma curo hinka sambu fuwo hanandiyaŋ se, ngey da sedre* bundu nda zu ciray nda hissop tuuri. 	 Huan, inn sian sak na ding in vasa nih leh sidar sing leh khau zang san leh husop a tawi ding a;


Ay na sanney wo salaŋ araŋ se za ay go araŋ do. 	 Na kiang ua ka om takdih sungin, hiai thute kon hilh hi.


Zama i ne araŋ se kaŋ alwaati bananta ra hahaarakoyaŋ ga kaa. I ga ngey ibaay laaley gana Irikoy wangay ra. 	 hunnanungah te Pathian limsak loulam amau utna bang jela omin, nuihsanhatte a hongom ding uhi, chih na kiang ua a gendan khawng uh.


A go no mo, asibti* zaari fo hane, Yesu goono ga gana farey ra. A talibey go mo ga jeeney ceeri ka musay ngey kambey ra ka kaama. 	 Huan, hichi ahi a, Khawlni khatin buh lei khawngah a pai suaka, a nungjuiten buh vuite a khiak ua, a khutpek un a nuai siang ua, a ne ua.


Ni jinda ga boori sanda cinari kuuku kaŋ i te da cebeeri hinje. Ni moy mo ga hima sanda Hesbon ra banguyaŋ kaŋ yaŋ go Bayt-Rabbim kwaara meyey gaa. Ni niina ga hima sanda Liban cinari kuuko kaŋ ga Damaskos do haray guna. 	 Na tunga na lutang karmel a banga, na lua sam sandup a bang; huai sampha lakah kumpipa sala matin a om hi.


I go no yaadin, waato kaŋ Baasa maa baaro din, a fay da Rama wongu cinaro cinayaŋo ka nga goyo naŋ. 	 Huan, hichi ahi a, Baasain huai thu a najakin Rama khua a bawl lai a khawlsana, thilhih tup a ki khel sakta hi.


Amma kaŋ alwaato to, Irikoy na nga Izo donton. Wayboro no k'a hay. A hay mo asariya fonda ra, 	 Himahleh, a hunbi a hongkimin, Pathianin a Tapa, numei suanin, dan nuaia hongsuakin, a honsawl kheta,


Woodin sabbay se no ay mo n'araŋ ye ka ciya konnari hari nda kaynayaŋ hari jama kulu jine, za kaŋ araŋ mana ay fondey haggoy, amma araŋ na baar'a-baar'a te asariya ciine ra. 	 Huaijiakin, ka lampite na zuih louh dungjuiun, dana mite deihsak tuam na neih jawk jiakun, ken leng mipite tengteng maah zahpihhuai leh daiin ka hon bawlta hi.


I na Madiyancey bonkooniyaŋ wi borey kaŋ i wi yaŋ ra. Ngey neeya: Ebi da Rekam da Zur, da Hur, da Reba, sanda Madiyancey bonkooni guwa nooya. I na Beyor izo Balaam mo wi da takuba. 	 A mi thahte uh lak ah Midiate kumpipate leng a tel ua; Midiate kumpipa nga, Evite, Rekemte, Zurte, Hurte, Rebte: Beor tapa Balaam leng namsau in a that uh.


Amma waato kaŋ jiiri hinka bisa, Borsiyus Fastos du Filikos nango. To, Filikos mo go, a ga ba nga ma du gaakuri Yahudancey do, kal a fay da Bulos kaso ra. 	 Himahleh, kum nih a bei nungin Porsia Festain Felik a honkhengta a; huan, Felikin, Judate lakah min hoih a deiha, Paula hensain a nuseta hi.


Alboro kulu ma si nga baabo wande hiiji, a ma si kani nd'a mo zama a baabo wane no. 	 Min a pa ji a kitenpih ding ahi keia, a pa nik a lem sak ding ahi kei hi.


Araŋ bay kaŋ Balaam saawara boŋ ngey no ka Israyla izey daŋ i ma zunubi te Rabbi se Peyor sanno ra, hala balaaw na Rabbi jama ŋwa. 	 Ngai un, Balaam lem theih in Peor tungtang thu ah Israelte TOUPA tung a tatlekna tungsak mite hiaite ahi uhi, TOUPA mi kikhawmte lak ah hii a hong leng a kei maw.


Zaari hinzanta hane Ibrahim na nga boŋ sambu ka guna. Ibrahim na nango fonnay nangu mooro. 	 Huan, ni thum niin Abraham a daka, a mun gamla piah a mu a.


Rabbi ga albarka lordi ni boŋ ni barmey ra, da hay kulu kaŋ ra ni ga ni kambe daŋ mo. A ga ni albarkandi ni laabo kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga ni no din ra. 	 TOUPAN na buh in tunguah, na khut koihna tengteng uah vualjawlna thu a pe dinga; TOUPA na Pathian un a hon gam piak ah vual a honjawl ding hi.


Iliyasu ne: «Ni ma koy ka kulbayaŋ hi ni gorokasiney kulu gaa, kulbey kaŋ yaŋ sinda hay kulu i ra. Ma hi ka kande iboobo yaŋ. 	 Huchiin aman, Va kuan inla, na insak-inkhangte tengteng bel bel vuak vakhel khawmin; tawmchik kia jaw khel ken.


Zama a go, iri goono ga bokoyaŋ haw fari ra. Kal ay bokwa go, a tun ka kay. Araŋ bokoy mo go, i kaa k'a windi. I sombu ay bokwa se.» 	 Ngai un, lou ah buhphalte I na gak ua, huan, ngai un, kei buhphal a hong thou a, a ding nemnom a; huan, ngai un, nou buhphalten a hong um ua, kei buhphal chibai a buk chiat uh, achia.


Israyla bonkoono Yerobowam mayra jiiri waranka cindi iyyanta ra no Yahuda bonkoono Azariya Amaziya izo te bonkooni. 	 Israel kumpipa Jeroboam kum sawmnih leh kum sagih a lal kumin Juda kumpipa Amazia a lal pana.


Boro kaŋ go fari mo ma si ye banda ka nga taafa sambu. 	 huan, lou a om in a puan tuh ding in kik nawnkei heh.


Gaa no i ga beene koytara himandi sanda wandiyo way kaŋ yaŋ na ngey fitillayaŋ sambu ka koy ka arhiiji kubay. 	 Huaihun chiang in vangam tuh nungak siangthou sawm, a khawnvak uh tawi a mouneipa dawn ding a pawtte toh teh a hita ding.


Ya Rabbi Kundeykoyo, man ni nangorayey kaaniyo misa! 	 Ka hinnain TOUPA biakin huangsung intualte tuh a ngai mahmaha, ahi, a bahpih hiala; ka lungtang leh ka sa tuh Pathian hing kiangah a kikou khia.


A na kwaara cina mo a windanta kulu, za Millo ka koy batama kaŋ g'a windi. Yowab mo ye ka kwaara cindo cina. 	 Huchiin khopi a bawl suak veka, Millo kimvel akipan nasanin: huan Joabin khopi dang a bawlpha vek hi.


Gaa no a tamey ne a se: «Ifo no woone kaŋ ni te wo? Ni na mehaw da hẽeni te koociya se za a gonda fundi, amma kaŋ koociya bu, ni tun ka ŋwaari ŋwa.» 	 Huchi in a sikhate'n a kiang ah, Na thilhihdan bangchidan ahia? Naupang a damlai in an na ngawl a, na kap a, himahleh naupang a sihtak in na thou a, an khawng na ne mai ngal a, a chi ua.


Woodin sabbay se no a na bariyaŋ, da torkoyaŋ, da sata bambata donton noodin. I to noodin cin. I na kwaara windi. 	 Huchiin sakolte, kangtalaite, sepaih tampite huai laiah a sawla, janin a vahoh ua, khua a um kimvel uhi.


Annabi Habaku adduwa neeya. I g'a baytu da Sijiyonot subo: 	 Jawlnei Habakkuk thumna, Sigionoth toh kituaka bawl.


Zama Adam-ize daa laalo miila ya ibaretaray no Irikoy se, zama a siino ga Irikoy asariya gana, a si baa hin k'a te mo. 	 Sa deihdan jaw Pathian douna a hih jiakin. Huai tuh Pathian danin a om ngal keia, om leng a om theikei himhim ahi.


Ni mo, koyo ay bonkoono, Israyla kulu moy go ni gaa. I goono ga hangan ka maa boro kaŋ no ni ga ne ga goro koyo ay bonkoono karga boŋ a banda. 	 Huchiin, pu aw, Toupa nunga a laltutphaha kua hongtu ding ahia chih na gen chiangin, Israelte tengteng mit nang ka pu, toupa, na tungah a tu chiat ahi.


sanno kaŋ Rabbi ci a boŋ neeya: Sihiyona ize wandiya donda nin ka donda-caray haari te ni se. Urusalima ize wayo na boŋ saku-saku ni banda. 	 Zion tanu nungakin a honmusita, a honnuih san hi; Jerusalem tanuin a lu a honsin khum.


Yaadin gaa, nga kaŋ ga borey hanandi, da borey mo kaŋ yaŋ a hanandi, ikulu _Baaba__ follonka do no i fun. Woodin sabbay se no, haawi s'a di a ma ne i se nya-izeyaŋ. 	 Hihsiangthoupa leh hihsiangthoute tuh avekun Mi khata pawt ahi ngal ua; huaijiakin amah tuh amaute, Unaute, chih a zum kei hi.


Jama binde fatta ka tuuri kambeyaŋ sambu. Boro kulu na tanda te nga boŋ se, afo kulu nga fu beene daabuyaŋo boŋ, da windi batamey ra, da Irikoy sududuyaŋ windo ra, da Hari Meyo batama ra, da Ifraymu Meyo batama ra mo. 	 Huchiin mite a pai khia ua, a vala ua, mi chihin a in tungah leh, a pisate uah leh, Pathian pisate ah leh, tui kongpia mun lian ah leh, Ephraim kongpia mun lian ah aidakbukte a kibawlta uhi.


A anzura, Fineyas wande gonda gunde. A go mo, a maan hayyaŋ. A binde, waato kaŋ a maa i na Irikoy sundurko sambu, a maa nga anzura nda nga kurnyo buuyaŋo mo, noodin no a sombu ka hay, zama hay-zaŋay gurzuga kaa a gaa. 	 Huan, a mounu, Phinehas jiin nau a paia, aneih hun mahmahta a: Pathian bawm a lak uh chih thu a jaka, a pu leh a pasal a si uh chih a jakin a kulsuka, nau a nei ta a, a nain lah a hon pha nawnta ngala.


Amma may no ka kay Rabbi saaware marga ra ce fo, Hal a koy ma du ka bay, a ma maa a sanney mo? May no ka hangan a sanno se hal a maa r'a mo? 	 TOUPA thugelna ah kua apang ngeia, a thu sanga thei ding kua a oma? ahihleh a thu pen kuan ahia limsaka ngaikhia om?


Waato kaŋ cine Dawda kaaru hal a bisa tudo boŋ kayna, kala Ziba, Mefiboset bannya go, a kubay da Dawda. A kande farka hinka nda ngey jejey, buuru kunkuni zangu hinka go farkayey boŋ, da reyzin* fafa zangu fo, da kaydiya ŋwaari ize yaŋ mo zangu, da duvan* humbur fo. 	 Huan, David in tangvum kah khiakna a khen zek nung in, ngai in, Mephiboseth sikha Ziba in a na dawn a, sabengtung nih a van a, tanghou beu zanih leh grep phoukeu bawk za leh nipi thei za leh uain thawl khat a posak a.


Yesu mo ne i se: «Ifo se no araŋ g'ay ceeci? Wala araŋ mana bay a ga tilas no ay ma bara ay Baabo muraado ra?» 	 Huan, aman a kiang uah, Bangdia honzong na hi ua? ka Pa ina ka om ding na theikei ua hia? a chi a.


Amma Sawulu ize Yonata ga maa Dawda kaani gumo. Yonata binde ci Dawda se ka ne: «Ay baaba Sawulu goono ga ceeci nga ma ni wi. Sohõ binde ay ga ni ŋwaaray, ma laakal da ni boŋ suba susubay. Ma goro tuguyaŋ do ka tugu. 	 Himahleh Saula tapa Jonathanin David a deihthoh mahmah. Huchiin Jonathanin David, ka pa Saulain thah a hon tum; huaijiakin jingchiangin jingsangin pilvang inla mun guk ah bu nilouhin:


Ma koy ka fe Urusalima hangey ra ka ne: Yaa no Rabbi ci: Ay fongu ni zankataray naanayo, Da ni hiija jirbi iyya baakasina, Mate kaŋ cine ni n'ay gana ka koy hala saajo ra, Nangu kaŋ i mana duma ce fo. 	 Kuan inla, Jerusalem bil a jakin kikou in, TOUPAN hichiin a chi: Na tuailaia na migitdan te, kikham laia na honitdante ka theigige hi; gamdai a khohlouh gam a na honzuih dan bang.


Woodin banda a ma feeji gaaro salle, kaŋ ti saabuyaŋ sargay Rabbi se, nga nda cilla kaŋ gonda buuro kaŋ sinda dalbu din. Alfaga g'a ŋwaari sarga ton mo, k'a haŋyaŋ sarga dooru. 	 Huan, belampa pen bawma tanghou silngou sohlouhte toh lemna kithoih thillat adingte TOUPA kiangah a lan ding: siampuin tangbuang thillat leh dawnding thillat mahleng a lan tel ding hi.


Zama laalakoyey kambey ga ceeri-ceeri, Amma Rabbi ga adilante gaabandi. 	 Mi gilou-salou bante hihtanin a om dek ngala: mi dik bel Toupan a len gige ding ahi.


A g'a kuuro ŋwa, Oho, bu doori g'a dabey ŋwa. 	 A pumpi hiangte a negai dinga, ahi, ahiangte sihna ta masapenin a negai ding.


Zama i ga boro kulu hanse nda danji, mate kaŋ i ga sargay te nda ciiri. 	 Mi chih meia soh ala om ding ahi ngal a.Chi tuh a hoih hi; himahleh, chi leng a pen khit aleh bangin a hih-al nawnding ua? Noumau ngeiah chi nei unla, kihouthei un, a chi a.


Koyne i ga kayna ka sumbal kankami nda taabi nda bine saray sabbay se, 	 Huan, nuaisiahte, gimthuaknate, lungkhamna te jiakin a kiamta hiaihiai ua, a kun ngiungiauta leuleu uhi.


Yaadin no Lawiti* fo kaŋ nga mo to noodin; a di a ka kamba ka bisa. 	 Huan, huchibang mahin Levi chi mi khat leng huai mun a hongtunga, a muh takin lampi sik lehlam ah a pel maimaha.


A ma yeejo jinda kaa Rabbi jine. Haruna izey, kaŋ yaŋ ga ti alfagey ma kuro salle ka kuro say-say sargay* feema gaa a windanta nangu kulu. Feema din go kubayyaŋ hukumo meyo gaa. 	 Huan, TOUPA ma ah bawngpa a gou ding a; huan, Aron tapa, siampute'n sisan a lan ding ua, kihoupihna puan inn kongpi bul a maitam sisan in a theh ding uh ahi.


Ay ga ne araŋ se: Yaadin mo no i ga farhã beena ra zunubikooni folloŋ boŋ kaŋ tuubi, ka bisa adilante wayga cindi yagga kaŋ si laami nda tuubiyaŋ. 	 Ka honhilh ahi, huchi bangmahin, mi dik sawm kua leh kua kisik tuanding neiloute tungah sangin mi khial khat kisik tungah vana mi a kipak zo ding uh.


Rabbi n'iri lordi mo, ka ne iri ma hin sanney wo kulu gana. Iri ma humburu Rabbi iri Irikoyo, zama iri ma goro baani duumi. A m'iri naŋ da fundi mo mate kaŋ iri go d'a hunkuna. 	 Huchiin hiai dan tengteng jui ding leh I hoih tawntungna dingin TOUPA i Pathian laudansiam dingin TOUPAN thu a honpiaa, tuni banga mi hinga a honhawi theihna dingin.A thu honpiak banga TOUPA maa thupiak tengteng jui dinga I pilvan leh ei a dingin damna ahi ding hi, na chi ding uhi.


Amma hala Alaahara no i ga zulli nda nin, Ka konda nin hala guuso citi. 	 Himahleh, Sheolah, kokhuk tawpah, pi khiak sukin lah na om sin ngala,


Rabbi m'araŋ albarkandi, Nga kaŋ na beene nda ganda te. 	 TOUPA vualjawlna mute na hi uh, amah tuh lei leh van siampa ahi.


Waato din gaa no i fatta nda bonkoono izo. I na koytaray fuula daŋ a gaa k'a no seeda, _kaŋ ga ti Tawretu tira,__ k'a ciya bonkooni. Yehoyda nda ngey izey na ji soogu a boŋo boŋ ka ne: «Bonkoono aloomaro ma candi!» 	 Huchiin kumpipa tapa a honpi khia ua, lallukhu a khusak ua, thutheihsakna a pia ua, kumpipain a bawl ua, Jehoiada leh a tapaten thau a nilh ua, pathianin kumpipa hondam hen, a chi ua.


Ay s'ay futay dunga zumandi, Ay si ye ka Ifraymu halaci koyne. Zama ay ya Irikoy no, manti boro bo, Ay ya Hananyankoy no araŋ bindo ra. Ay si kaa da futay beeri mo. 	 Ka heh mahmahna ka suakkhe sak kei dinga, Ephraim hih se dingin ka kihei kei ding: mihing hi louin, Pathian lah ka hi ngala, nang laka Mi siangthou: khopi sungah ka lut kei ding.


Waati kaŋ hari haw bambata ga bisa, Boro laalo ga te ka si, Amma adilante tiksa ga duumi. 	 Pingpei in a honkhen chiangin, migilou a om nawn kei: himahleh mi diktat khantawn suangphum ahi.


Ay maa, kal ay ma tu. Ay mo y'ay laakalo diyaŋo cabe. 	 Ken leng ka dawn ding ka dong hia, ka lungsim ka ensak sam ding hi.


Amma borey kulu kaŋ ga naanay asariya goyey gaa, laaliyaŋ kaŋ i boŋ, zama i hantum ka ne: «Laalante no boro kulu kaŋ si mo ye hay kulu kaŋ go hantumante asariya tira ra, ka n'i te mo.» 	 Dan thilhiha kinga peuhmahte tuh hamse nuaiah a om ngal ua; Dan laibua thugelh tengteng banga hih gige lou peuhmah tuh hamsiatin om hen, chia, gelh ahi ngala.


Kaŋ i mana du fondo ka furo nd'a borey marga baayaŋ sabbay se, kal i kaaru fuwo boŋ k'a zumandi beene fune fo ra, nga nda dima, hala bindo ra Yesu jine. 	 Huan, mipi jiakin jawn lutna dan a mu theikei ua, in tunga kipan, a lai takah, Jesu ma ah a lupna toh a khai khe suk ua.


Nga mo, a na walhã hã ka hantum: «A maa ga ti Yohanna.» Hala boro kulu dambara. 	 Huan, lai gelhnapek a ngena, A min Johan ahi, chiin a gelh a.


Bannya din binde, kaŋ a sinda haŋ kaŋ nga ga bana nd'a, koyo lordi ka ne i ma nga nd'a wando nd'a izey d'a jinayey kulu neera ka garawo bana. 	 Huan piak ding a neihlouh jiak in, a pu in amah toh, a ji toh, a tate toh, a neih tengteng toh zuak a dit ding thu a pia a.


A goono ga nafa boobo hay mo bonkooney se kaŋ ni dake iri boŋ iri zunubey sabbay se. I gonda hina mo iri d'iri almaney boŋ. I go ga te haŋ kaŋ kaan ngey se, iri mo, iri kayna gumo. 	 Huan ka khelhna jiak ua ka tung ua na koih kumpipate adingin a nak pun mahmah a: a thu thu un, ka pumpite uleh, ka gantate uh tunga thilhih theihna leng a nei ua, huchiin kou ka nak gim mahmah uhi.Huan hiaite tengteng huchibang hita zongleh thukhun muanhuai ka bawl ua, ka gelh ua; huan ka lalte uh, ka Levi mite uleh ka siampute un, huaiah suai a bawl uhi.


I ma dandi sanda hari kaŋ goono ga zuru nda waasi. D'a na nga hangawey dabu, I ma ciya sanda goso koonu no. 	 Dokdawn, tuia, mang maimah jel bang hileh: a hunlou a numei nau neih, ni mel himhim mu lou bang hi hen aw.


Guna mo, Israyla alborey kulu kaa bonkoono do. I ne a se: «Ifo se no iri nya-izey Yahuda alborey na ni zay? I na Urdun daŋandi nda bonkoono, da nga almayaaley, da Dawda alborey kulu a banda.» 	 Huan, ngai in, Israel mi tengteng kumpipa kiang ah a hong ua, kumpipa kiang ah, Bang achia ka unau uh Juda mite'n nang hon gukhia a, kumpipa leh a inkote leh David mi tengteng leng Jordan gal a a pi khawm vek mawk uh? A chi ua.


Waato kaŋ Yesu maa woodin, a dambara. A ne nga banda borey se: «Haciika ay ga ci araŋ se, ay mana di cimbeeri* gaabikooni sanda woone cine, baa Israyla ra. 	 Huan, Jesun huai thu a jakin lamdang a sa a, amah juite kiangah, Chihtaktakin, ka honhilh ahi, Israelte lakah leng hichitela ginna thupi ka mu kei.


Ay g'a no a reyzin kaley noodin. Taabi gooro mo, a ma te beeje windi me. A ga beeje ay se mo noodin, Danga a zankataray jirbey ra cine, Danga zaaro kaŋ a tun ka fun Misira laabo ra din cine. 	 A kam akipan Baalim minte ka lamangta dinga, a min un genkhiak a hih nawntak louh ding jiak un.


Woone ciya mo hari kaŋ Yaffa gorokoy kulu gond'a bayray. Boro boobo mo na Rabbi cimandi. 	 Huan, huai tuh Joppa khua tengtengin a thei vek ua; mi tampiin Toupa a gingta uh.Huan, Joppa khuaah savun bawlpa Simon in ah ni tampi tak Peter a tam nilouh a.


Jama kulu binde tu me folloŋ ka ne: «Hay kulu kaŋ Rabbi ci, iri g'a te.» Musa mo ye nda jama sanno Rabbi do. 	 Huan mite tengtengin kituakin a dawng ua, TOUPA tungen tengteng ka hih ding uh, a chita uhi. Huchiin Mosiin mite thu TOUPA lakah a tun nawn hi.


Ya araŋ kulu kaŋ ga humburu Irikoy, wa kaa ka maa; Ay mo, ay ga dede haŋ kaŋ a te ay fundo se. 	 Kisa un, Pathian laudansiam tengteng aw, ngaikhia un. Huchiin, ka hinna adinga a thilhih tuh ka hontheisak ding hi.


Sanda darfanda kaŋ gum gunguri kaŋ a mana dam boŋ, Yaadin cine no boro kaŋ na arzaka margu-margu kaŋ manti cimi do ga bara. A jirbey bindo ra no a ga fay d'a, A bananta mo a ga ciya saamo. 	 Mi, kilawmloua honghausa bel vengkeng, amah tui loupi keuhsak dia opkhum bang ahi, a dam laiin amah a tuamsan ding ua, atawptawpin mi hai a honghi maimah ding.


ka ne: «Alwaato kubay. Irikoy* koytara mo maan. Araŋ ma tuubi ka baaru hanna cimandi.» 	 A hun a hongtungta a, Pathian gam leng a hongnaita; kisik unla Tanchin Hoih gingta un, chiin.


Boro kulu si no mo kaŋ bisa ay beeray windo wo ra. A mana ay ganji mo hay kulu kala nin, zama ni ya a wande no. Mate n'ay ga te ka laala bambata din te, ay ma zunubi te mo Irikoy se?» 	 Hiai in ah kei sanga lian jaw kuamah a om kei uh; a ji na hihjiakin amah kia loungal ka lakah bangmah it a neikei hi; huchiin bangchin hiai khelhna liantak hihin Pathian tungah thil ka hihkhial thei dia? Achia.


Wongaari, da wongu nya, da ciitiko, da annabi*, da gunako, da dottijo zeeno, 	 Mi hat leh kidousiamte toh; vaihawmmi leh jawlneimi leh, aisansiam leh, upate toh;


Koyne, ay ga wowi hari kaŋ ga duumi candi ka kande araŋ boŋ, haawi kaŋ sinda me, kaŋ borey si dinya a gaa. 	 Huan, khantawn demsiatna leh zahlak nilouhna mangngilh vuallouh na tunguah ka hontun ding.


Boro kaŋ gonda hanga ma maa haŋ kaŋ Biya goono ga ci Almasihu margey se.» 	 Saptuam kiang Kha thugen tuh bil nei peuhin ja uhen, a chi, chiin.


May no ka ganji farka taŋ ka fay d'a? May no ka ganji farka tafar feeri? 	 Mual dungte a gantatna mun ahia, huan thilhing chiteng a zong hi.


I kaa Ruben da Gad izey, da Manasse kunda jara do, noodin Jileyad laabo ra. I salaŋ i se ka ne: 	 Huan, Reuben suante leh, Gad suante leh, Manassi nam kimkhatte kiangah Gilead gamah a hoh ua, a kiang uah,


Iri boro kulu ma te haŋ kaŋ ga kaan nga gorokasino se a booriyaŋo se kaŋ g'a no jina-koyyaŋ. 	 Eimah innvengte hihphatuamna dingin a hoihna ding un kipahsak i tum chiat ding uh.


kala Yahudancey kulu ye ka kaa ka fun nangey kulu kaŋ yaŋ i n'i gaaray ka kond'ey. I kaa Gedaliya do Yahuda laabo ra Mizpa ra. I na duvan da heemar nafa boobo margu-margu. 	 Juda mi tengteng a hawl jakna gam tengteng ua kipanin a hongpai kik ua, Juda gama Mizpah khua ah Gedalia kiangah a hongtung ua, uain leh nipi thei a la khawmta ek mai uhi.


Yesu tu ka ne a se: «Ni ya albarkante no, Siman Yonana ize, zama Adam-ize mana woone bangandi ni se, amma ay Baabo kaŋ go beena ra no. 	 Huan, Jesun a kiang ah, Simon Bar-Jona, hampha chia; sa leh sisan in a hon theihsak na hikei a, ka Pa van a om in hon theihsak na hi zo ngal a.


Boro kulu si no kaŋ g'a ta ay gaa, amma ay boŋ se no ay g'a no. Ay gonda dabari ay m'a no, ay gonda dabari mo ay ma ye k'a ta koyne. Lordo wo, ay Baabo do no ay du a.» 	 Kuamahin honlaksak kei ding, keimah thuthuin ka pe zo ding ahi. Pe thei ka hi a la nawn thei leng ka hi. Hiai thupiak ka Pa kianga pat ka muh ahi, a chi a.


Wa naŋ Israyla dumo kulu ma bay kaŋ daahir Yesu wo kaŋ araŋ kanji din, nga no Irikoy ciya Koy da Almasihu.» 	 Huchiin, Jesu, na kilhden mah uh, Pathianin Toupa leh Kris hi khawm in a bawlta chih, Israel nam chihin kichiantakin thei u heh, a chi a.


Gaa no a ne: «Woone yaŋ ga ti boro hinka din kaŋ i suuban ka tuusu nda ji, i goono ga kay mo ndunnya kulu Koyo jarga.» 	 Huai takin aman, Hiaite lei pumpi TOUPA kianga ding, thaunilh nihte ahi uh a chi hi.


Ni ma salaŋ a se ka ne: Haŋ kaŋ Rabbi ci neeya: Ni wi ka tubu ŋwa no, wala? Ni ma salaŋ a se koyne ka ne: Haŋ kaŋ Rabbi ci neeya: To, nango kaŋ hansey na Nabot kuro loogu din, hansey ga ni mo kuro loogu noodin, oho, ni bumbo wano.» 	 A kiangah, TOUPA hichi in achi, "na that a, na neihsak behlap lai maw? " chi in, chi inla, a kiangah, TOUPA'N hichin achi, "ui in Naboth sisan a liah na mun mahmah uah nang sisan leng a liak sin uhi" chi in na chi ding, chi in.


A tun diina marga fuwo ra ka fatta ka koy Siman fuwo ra. A kaa ka Siman anzuray waybora gar, a gonda gaaham konni futo. I na Yesu ŋwaaray a sabbay se. 	 Huan, a thou a, kikhopna in akipan a pawta, Simon in ah a lut a. Huan, Simon ji nu nakpitakin a khua a nasik a, huchiin amah adingin a nachial sak ua.


Ahiyam Sarar ize, Hara boro, Elifal Ur ize, 	 Harar mi Sakar tapa Ahiiam, Ur tapa Eliphal;


Woodin yaŋ binde, ngey boŋ wiyaŋ se no i goono ga batandi, Ngey fundey halaciyaŋ se mo no i goono ga gumandi te. 	 Huan hiaiten amau sisan ngeia tang ua, amau hinna ngei a gukin a buk uhi.


Ni ma suubanyaŋ feeji gaaro hamo sambu ka hina nangu hanno fo ra. 	 Huchiin kihihsiangthouna belampa na la dia, mun siangthou ah a san a tuihuan ding.


Wa maa, ay nya-izey, ay baakoy, manti Irikoy na alfukaarey kaŋ talka ndunnya wo lasaabuyaŋ gaa suuban i ma ciya arzakanteyaŋ cimbeeri ra, k'i ciya tubukoyaŋ mo koytara ra kaŋ alkawlo a sambu borey kaŋ yaŋ ga ba r'a se? 	 Ka unau deihtakte aw, Pathianin hiai khovela gentheite ginnaa hau ding leh, amah itte kianga achiam gam luah ding khawng bangin a chi kei ahia?


Han din no Musa nda Israyla izey na baytu woone te Rabbi se ka ne: «Ay ga baytu te Rabbi se, Zama a te zaama nda darza. Bari nda nga kaarukwa, a n'i catu teeko ra. 	 Huchih laiin Mosi leh Israel suanten TOUPA kiangah hiai la a sa ua, thu a gen uh. Thupi taka a vualzoh jiakin, TOUPA kiangah la ka sa ding: sakol leh a tunga tuangmi tuipi ah a paikheta.


I ga Irikoy nangora taafey jare, da kubayyaŋ hukumo, d'a daabirjo, da hari-ra-hansi kuuru daabuyaŋ haro kaŋ go a gaa beene, da kubayyaŋ hukumo meyo daabula. 	 Biakbuk puanjakte, kihoupihna puanin te, a khuhna te, a tung khuhna ngalvang vunte, kihoupihna puanin kongkhak puanjakte;


A soobay ka dira kal a kaa hala Karmel tondo, Irikoy bora do. A ciya mo, alwaato kaŋ Irikoy bora n'a fonnay za nangu mooro, a ne nga zanka Gehazi se: «Guna, Sunem waybora neeya yongo. 	 Huchiin a pai ta a, Pathian mi kiangah Karmel tang ah a va hoh a. Huan, Pathian mi in gamlapi a kipan a na muhin, hichi ahi a, a sikha Gehazi kiangah, Enin, huai ah Shunam nu a om;


Sorro marge no i murte a gaa saajo ra, I n'a bine sara taasi beero ra. 	 Gamdai ah a tungah hel munin, gam keu ah amah hihlungkham mun hina tel u e!


da Allammelek, da Amad, da Misal. A koy ka to hala Karmel wayna kaŋay, da Sihor-Libnat. 	 Alamelek te, Amad te, Misal te ahi; tum lampangah Karmel leh Sihor-libnath a pha suka;


May no ga du wayboro kaŋ bine ga hanan? Zama a daymi hay ga bisa tondi hiir'ize caadante yaŋ. 	 Numei hoih kuan a mu dia? aman lah rubi suang tunglam pek ah a om ngala.


Rabbi ne Kaynu se: «Ifo se no ni futu? Ifo se mo no ni na mo-kuura haw? 	 Huchiin, Toupa, Kaina kiangah, bangdia heh na hia? Bangdia na mel liap ahia?


Ay bine sara sinda safari! Ay bina dooru. 	 Aw lungkhamna ah kilungmuan thei ngut leng aw! sunggil ah ka lungtang a bahkhinta hi.


Zuray ga mongo boro kaŋ ga waasu zuray gaa se, Gaabikooni si hin ka kay nga gaabo hinne boŋ, Hinkoy mo si du ka nga fundo faaba. 	 Huan, mi tai hatte hatna a mang dinga, mi hatin tha a suah thei sam kei ding; mi hat mahmah leng kihumbit theikei dinga.


Ay n'ay meyo feeri ka fulanzam da gaabi, Zama ay goono ga yalla-yalla nda ni lordey. 	 Ka kam zapiin ka kaa, ka ha hawphawpa: na thupiakte ka lunggulh jiakin.


Amma laabo borey na borey kaŋ na me haw Bonkoono Amon boŋ din kulu wi. Laabo borey n'a izo Yosiya didiji bonkooni a nango ra. 	 Himahleh huai gama miten kumpipa Amon guk sawmmite tengteng a hihlum thuk vek ua; huchiin huai gama miten a tapa Josia a sikin kumpipa dingin a bawl ta uhi.


I n'i fundi korfa pati, I ga bu laakal-jaŋay ra mo.› 	 Amau sunga a puanin-khau uh bohkhiak touh hi lou hia? a si ua, huan pilna tel louin.


Annabo kaŋ gonda hindiri, a ma nga hindiro dede. Amma boro kaŋ gonda ay sanno, a m'ay sanno ci da mate kaŋ ga saba. I ga subu baano kar alkama gaa no, wala? Yaa no Rabbi ci. 	 Jawlnei mang neiin a mang gen hen, ka thu neimiin ka thu tak dik takin gen hin. Buhpawl leh buhtangin kibatna bang a nei ua? chih TOUPA thu pawt ahi.


A ga ciya mo, zaaro din ra, ay ga naŋ Urusalima ma ciya tondi kaŋ sambuyaŋ ga tin dumi kulu se. Wo kulu kaŋ g'a sambu ga du marayyaŋ laalo. Ndunnya dumey kulu mo ga margu a gaa. 	 Huan huai ni chiangin hichi ahi dinga, mi tengteng adingin Jerusalem suang chimtakhuaiin ka bawl dinga, amah jiaka tunggik kisate nakpia liamsakin a om ding ua, amah dou dingin leia namte tengteng a kikhawm khawm ding uh


Rabbi mo goy ka te Musa sanno boŋ. Balancawey binde bu fuwey ra, da windey ra nda farey ra mo. 	 Huan Mosiin Pharo kiangah, Ka tungah kiuangsakin: nang ding leh, na sikhate ding leh, na mite dinga nang leh na inte ua kipana, lui kiaa a om theihna ding ua ute hihgawp ding chikchiangin ka ngen dia? a chi a.


Alkawlo din neeya: «Ni ga goro nda baani, ni aloomaro ga ku mo ndunnya ra.» 	 Huchiin nang adingin a hoih dia, lei ah leng na dam sawt ding hi.


Araŋ baabo Ibrahim wo farhã d'ay zaaro diyaŋ. Hal a di a, a bina kaan mo.» 	 Na pu uh Abraham, ka ni mu ding a hih jiakin a nuam mahmah a, huan, a mu pet maha, a kipak mahmah hi, a chi a, a dawnga.


Rabbi mo, i kaayey Irikoyo donton i gaa nga diyey do. A ga soobay k'i donton, zama a ga bakar nga borey se, da nga nangora mo se. 	 Huan, TOUPA a pi leh pute uh Pathianin a kianguah theihtawpa phatuamngaiin mi a sawla, a mite leh a omna mun a lainat jiakin;


A ciya mo, alwaato kaŋ Amorancey koyey kulu, kaŋ yaŋ go Urdun daŋanta wayna kaŋay haray, da Kanaanancey koyey kulu kaŋ yaŋ go teeko me gaa, i maa kaŋ Rabbi na Urdun haro kosu Israyla izey jine, hal iri daŋandi, kal i biney yay latak! Bine-gaabi fo kulu mana cindi i ra, Israyla izey sabbay se. 	 Huan, hichi ahi a, Jordan lui khen suahlama om Amorte kumpipa tengteng leh tuipi geia om kanan gam kumpipa tengtengten a galkah masiah uh TOUPAN Jordan tuite Israel suante maah a kangtatsak chih a najak un, Israel suante jiakin a lungtang uh a nazul khina, laugtang uh a nazul khina, lauthawng lou himhim a om kei uhi.


Goy kaŋ Benaya, Yehoyda izo te nooya, a te maa mo wongaari hinza din ra. 	 Jehoiada tapa Benai in huchi bang thil ahih ziak in sepaih hangsan thumte lak ah min hoih a loh hi.


Tubuyaŋ tira wo, kala buuyaŋ banda no a gonda gaabi, zama a sinda gaabi waati kaŋ a teekwa gonda fundi. 	 Mi a sih nungun thusiahin thua neingal naka, a siahmi adamlai teng bel thu himhim a neikei hi.


Suppim da Huppim ga ti Iri izeyaŋ, Husim mo Aher ize no. 	 Suppim leng Huppim, Ir tapate, Husim, Aher tapate.


Amma d'araŋ na hindiro nd'a feerijo kulu bangandi ay se, araŋ ga du nooyaŋ da banandi nda darza beeraykoy ay kambe ra. Araŋ binde ma hindiro d'a feerijo bangandi ay se.» 	 Himahleh mang leh a hilhchetna na theihsak ua leh, kei a kipanin thilpiakte leh kipahmante leh nakpitaka zahtakna na mu ding uh; huaijiakin mang leh a hilhchetna hon ensak un, a chi a.


Kala Israyla izey hẽ Rabbi gaa, zama bonkoono din gonda wongu guuru torko zangu yagga. Jiiri waranka timmante no a na Israyla izey kaynandi gumo. 	 Huan, Israel suanten Toupa a sam ua: aman kangtalai za kua tak a nei ngala; huan, kum sawmnih sungtak Israel suante nakpitakin a nuaisiah uhi.


A ne ay se: «Boro izo, ni di woone wo?» Kal a n'ay sambu ka ye nd'ay isa me gaa. 	 Huan ka kiang ah, Mihing tapa, hiai na mu hia? a chi a. Huan luigei a kik nawn dingin a honpi kiktaa.


Zama a go, araŋ do haray no ay go. Ay ga bare ka ye araŋ do haray, i g'araŋ hanse ka duma. 	 Ngai un, nou lama pang ka hi ngala, nou lam ka nga dinga, git nawiin na om ding ua, chi tuhin na om lai ding uhi.


Bela bu. Kala Yobab, Zera izo kaŋ Bozra hay te bonkooni a banda. 	 Huan, Husam a si a, Bedad tapa Hadad, tapa Hadad, Moab pawn a Midiante that pan, a sikin vai a hawma: a khopi min Avith ahi.


Nooro kaŋ i neesi mo, i n'a daŋ borey kaŋ ga goy te kambe ra, ngey kaŋ yaŋ ga Rabbi windo goyo haggoy. I na sacey da cinakoy bana kaŋ yaŋ ga Rabbi windo goyo te, 	 Huan, a dangka sim uh nasemmite, Toupa inlammite tunga heutute khutah a pekhia ua; amau Toupa insualmite, khutsiamte leh inlammite loh dingin a pe khia ua,


Ni laakal beero da ni day da neera do no ni naŋ ni duura ma baa, Ni bina mo beeri ni duure booba sabbay se. 	 Na pilna thupi mahmah leh na sumsainain sum na hihpunga; na hauh sak jiakin na lungsim a nakisaheitaa;


A ne: «Baptisma woofo no araŋ du?» I ne: «Yohanna baptisma no iri du.» 	 Huan, aman, bang baptisma ah ahia na tan uh? a chi a. Amau, Johan baptisma ah, a chi uh.


Ay mana woodin hantum araŋ se zama ay m'araŋ haawandi bo, amma ay ma kaseeti araŋ gaa danga ay izeyaŋ kaŋ ay ga ba cine. 	 Na zumna ding un hiai thu ka gelh ahi keia, ka ta deihtakte banga hontaihilh dingin ka gelh ahi jaw hi.


Waato din gaa no Yowab donton ka wongo baaru kulu ci Dawda se. 	 Huchi in Joab in mi a sawl a, kidou tungtang thulam tengteng David a hilh a;


Kaari ay, za kaŋ ay goono ga yawtaray te Mesek ra, Za kaŋ ay goono ga goro Kedar bukka ra. 	 Mashekte gama ka om leh Kedarte puanin laka ka om ka tung a gik hi.


Kala biya fo fun ka kay Rabbi jine ka ne: ‹Ay wo g'a halli.› 	 Huchi in, kha khat ahong pawt a, Toupa ma ah a dinga, ken ka khem ding, achi a.


Ya Rabbi, ni goyey kulu ga ni kuuku, Ni wane hanantey mo ga ni sifa. 	 Toupa aw, na thilsiam tengtengin na kiangah kipahthu a honhilh ding ua; misiangthouten leng nang a hon phat ding uhi.


Wa haggoy d'araŋ boŋ gumo! Araŋ ma ba Rabbi araŋ Irikoyo mo. 	 Huchiin TOUPAna Pathian uh it dingin pilvang pha mahmah un.


Waato din gaa waybora salaŋ ka ne: «Waato jirbey ra i doona ka ne: ‹Kal i ma saaware ceeci Abel do, yaadin gaa no sanno ga ban.› 	 Huchi in, Nidanglai in, Abel khua ah a kikum ngeingei ding uh, a chi sek ua; huchi bang in thu a tawp sak zel uh.


Cinari-cinari woodin yaŋ kulu tondi caadanteyaŋ no i n'i te d'a, tondiyaŋ kaŋ i jabu no neesiyaŋ misa boŋ. Candi no i n'i dumbu d'a, i ra d'i taray, za ganda tiksa gaa kal a ma koy boŋo gaa. Yaadin mo no tara go kal a koy batama bambata gaa. 	 Huaite tengteng suang man pha pipi, a hun geihgeiha sek jel suang, atnaa ata lam ahi, sunglam leng, polam leng a suangphum akipana a lek phain, huan, huchimahbangin polamah huangsung intual lianpi tan phain.


Ni ga ŋwa, amma ni si kungu, Ni gunda ga ciya koonu, hay kulu si a ra. Ni ga margu, amma a si hallasi, Haŋ kaŋ ni ga jisi mo, Ay g'a nooyandi takuba se. 	 Na ne dinga, himahleh na tai kei ding; na kiangah na daina a om ding a: na suan dinga, himahleh bit takin na nawn mang kei ding; na pai mangpihte namsau akipan ka lehngatsan ding.


Woodin se no ay borey ga furo tamtaray ra bayray-jaŋay sabbay se. I boro beerey ga bu da haray, I baayaŋo kulu mo ga koogu nda jaw. 	 Huaijiakin ka mite jaw, thiehna a neih louh jiak un, sala piin a omta ua: a mi zahtakhuaite uh a gil uh a kiala, a mipite uh dangtakin a dang uh a keu khinta hi.


Nga no ga kande halaciyaŋ gaabikooney boŋ da jirsi, Hala halaciyaŋ ma kaŋ wongu fuwo boŋ. 	 Kulh tunga manthatna hongtung guih zou hiala, mi hatte tunga manthatna tungsakpa pen.


Sohõ binde, ma yadda ka ay, ni tamo dumo albarkandi zama a ma duumi hal abada ni jine. Zama nin, ya Rabbi, Koy Beero, ni jin ka ci. Ni albarka boŋ, naŋ ay, ni tamo dumo ma du albarka hal abada.» 	 Huaiziak in na sikha inkuante na ma a khantawn a a om gige theihna ding un vualzawl in; TOUPA Pathian aw, nang lah na genta ngal a; huan, na vualzawlna a vualzawl in na sikha inkuante khantawn in om uhen, a chi a.


Amma bonkoono ne: «A ma koy nga bumbo windo ra, amma a ma si di ay moyduma.» Absalom binde koy nga bumbo windo ra amma a mana di bonkoono moyduma. 	 Huan, kumpipa'n, Amah in lam ah pai henla, ka mel hong mu dah leh, a chi a. Huchi in Absalom amah in lam ah a pai a, kumpipa mel a mutakei hi.


Amma hala hõ laabo boro way kulu ra boro fo ga cindi. Cindo bumbo, danji ga ye k'a ŋwa, A ga hima sanda boosay nya, Wala shen tuuri nya cine, Kaŋ tiksa ga cindi d'i n'a beeri. Yaadin cine no, dumi hananta ga ti cindo tiksa.» 	 Huan, a sungah sawm lakah khat leng omlai om leh nek khitin a om behlap ding uhi: ahihhangin nahhi let tosaw phukkhit nunga a bul a om nilouh bangin chi siangthou a bul om nilouhlouh ahi, kachi.


Yesu ne: «Haciika ay ga ne araŋ se: boro kulu si no kaŋ na nga fu naŋ, wala nya-ize alborey, wala wayborey, wala nya, wala baaba, wala izeyaŋ, wala fariyaŋ, in da Baaru Hanna sabbay se, 	 Jesun, Chihtaktakin ka honhilh ahi, kuapeuh keimah jiak leh Tanchin Hoih jiaka in hiam, unaupate hiam, unaunute hiam, nu hiam, pa hiam, tate hiam, gamte hiam, paisante tuh,


Ni na ni izey kaŋ ni hay ay se yaŋ sambu, alboro nda wayboro ka n'i nooyandi sargay toorey se zama i m'i ŋwa ka ban. Ni kaaruwatara wo hay fo kayna no, wala? 	 Huailou leng na tanu, na tapa, na hon suansakte a kiang uah kithoihna dingin zat bei din na pia a: na hukna thil namai ahi ahia?


Amma waato kaŋ a maa Arkalawus na nga baabo Hirodus tubu, a goono ga may Yahudiya laabo ra, a humburu noodin koyyaŋ. A binde du bayrandiyaŋ Irikoy do hindiri ra, kal a kamba ka koy Galili* ra. 	 Himahleh, Arkelausi a pa Herod sikin Judia gamah a lal chih a jakin, huai lama pai a lauta a; huan a manga vauhilha a om jiakin Galili lamah a paita a;Nazaret kichi khua khatah a va omta a; Amah jaw Nazaret mi a chi ding uh, chia jawlneite nagen a hongtun theihna dingin.


Ya Rabbi ay Irikoyo, Ma ciiti ay se ni adilitara boŋ. I ma si du ka farhã ay boŋ. 	 Toupa ka Pathian aw, na diktatna bangjelin vai honhawm sak inla; amauten hon otsan kei uhen.


Lawitey kulu timmante lasaabuyaŋ kaŋ go birni hanna ra, i boro zangu hinka nda wahakku cindi taaci no. 	 Khopi siangthou sunga Levi mite tengteng za nih sawmgiat leh li.


Waato kaŋ Uriya wando maa baaru kaŋ nga kurnyo bu, a na nga kurnyo seew. 	 Huan, Uria zi in a pasal Uria a si chih a zak in a pasal a sun.Huan, a sun hunbi a khen nung in David in a in lam ah a pia, a zi a hong hita a, tapa a suansak. Himahleh David thilhih in TOUPA a lung hilou sak.


Za kaŋ Rabbi man'ay wi za ay go gunde ra, Hal ay nyaŋo ma ciya ay se saaray, A gunda ma beeri waati kulu. 	 Sul sunga a honhihlup louh jiakin; huchi hihle bel ka nu ka han hi mai ding hia, a sulin khantawna honpai mai ding hi ven.Bangdia sul akipan hongpawt chitchiat ka hia, semgim leh lungkhama om dinga zahlak mawngmawnga ka damsung nite zang dingin?


Ya Urusalima, ni bina nyun ka ilaalo kaa zama ni ma du ka faaba. Waati fo no ni fonguyaŋ yaamey ga gana ka fun ni bina ra? 	 Aw Jerusalem, thulimlouhnaa kipan na lungtang silsiang inla, hotdama na om theihna dingin; bangtan ahia na ngaihtuahna gilou na pai ding?


Amma Yesu n'i ce nga do ka ne i se: «Araŋ ga bay kaŋ dumi cindey koyey ga hina futay cabe i se, dabarikooney mo ga dabari cabe i se. 	 Jesu'n bel amaute a sam a, Jentelte vaihawmte tuh a tunguah a lal mahmah ua, a mi liante un a tunguah thu a nei mahmah lai uh chih leng na thei uh.


Arbad borey da ni wongu marga, I go care banda ni birni cinaro boŋ ga windi, Wongaarey mo go ni cinari kuukey ra. I na ngey korayey sarku ni cinaro gaa nangu kulu ka windi, I na ni booriyaŋo kubandi. 	 Na sepaih hon Arvad mitoh a tuang ua, na kulhpi tungah, na insang Gammadim te galvilin, a lum uh a bang ua, na kulhpi kimvel in, nang kilawm sakte ahi uhi.


Zama boro kaŋ sinda hayey din ya danaw no, a goono ga di haŋ kaŋ ga maan nga moy gaa hinne. A dinya nga doŋ zunubey hanandiyaŋo gaa. 	 Kuapeuh huai thilte neilou tuh mittaw ahi, naichik ate kia a mu theia, a nidanglai khelhnate silsiang sakna tuh a mangngilhta ngala.


A ga ndunnya zinji-zinji k'a tuti ka zeeri, Hal a bonjarey kulu ma gasi. 	 A mun akipanin lei a singa, huan huaia khuamte aling uh.


Hasaraw bambata go no kaŋ ay di beena cire: Duureyaŋ kaŋ i koyo go g'i batu, i ma ciya a se hasaraw hari. 	 Ne tawmin ne tam leh, semgim mi ihmut a lima; himahleh mihausa vahnain amah a ihmu sak kei hi.


Rabbi salaŋ Musa se koyne Sinayi tondo ra, ka ne: 	 Huan TOUPAN Sinai tangah Mosi a houpiha,


I bariyey, zangu iyye nda waranza cindi iddu no, i alambaaney mo, zangu hinka nda way taaci cindi gu no. 	 A sakolte uh za sagih sawmthum leh guk; a sakolneute uh, za nih sawmli leh nga;


Hayey wo ciya misa, zama wayborey din ga hima alkawli hinka. Afa, Sinayi tondo do no a fun, wo kaŋ goono ga izeyaŋ hay tamtaray se, danga Hajaratu nooya. 	 Huai thute bang, gentehna ahi; huai numeite tuh thukhun nih ahi uhi; khat tuh Sinai tanga, bawi hi dinga, ta neinu; huai tuh Hagar ahi.


Takuba ga faara i kwaarey ra, A g'i kwaarey birni meyey bundey ŋwa ka ban mo, Ngey boŋ saawarey sabbay se. 	 Huan, a khopite tungah namsau likin a om dia, a siktawnte a hulin, a negai ding, a thuhilhte uh ngei jiakin.


Kala borey dambara ka ne: «Day, boro woofo dumi no woone, kaŋ baa haw nda teeko goono ga maa a sanney se?» 	 Huan, miten tuh lamdang a sa mahmah ua. Hiai mi, mi bang ahia, huih leh dil nangawnin a thu a man uh? a chi ua.


Filistancey kande wongu Israyla gaa, Israyla borey mo zuru Filistancey jine. I maray wongo ra hal i kaŋ ka bu Jilbowa tondo boŋ. 	 Huan Philistia miten Israel a dou ua; huchiin Israel mite Philistia mite maah a taikek ua, Gilboa mual ah thah pukin a om uhi.


Araŋ ra boro fo kulu ma bay mate kaŋ cine a ga nga gaahamo gaay hananyaŋ da darza ra, 	 Siangthou leh zahtakhuaia noumau ji kem siam chiata,


kal i na alborey kulu margu ka koy zama ngey ma Isumeyla Netaniya izo wongu. I n'a gar day beero kaŋ go Jibeyon me gaa haray. 	 Nethania tapa Ishmael sual dingin a kuan ua, tui tampi omna mun Gibeon ah ava mu uh.


Ma ni futay korna gusam dumi cindey kaŋ si ni bay boŋ. Mayrayey boŋ mo koyne kaŋ siino ga ni maa ce. 	 Nangmah theilou nam chih tungah na hehna sung buain, na min kou gam tungahte khawng leng.


Yehozadak wo no ka koy i banda waato kaŋ Rabbi konda Yahuda laabo da Urusalima kwaara borey tamtaray Nebukadnezzar kamba ra. 	 Huan Jahozadak saltanna lamah a pai hi, TOUPAN Nebukadnezzar khut a Juda leh Jerusalem a pi mang laiin.


Ya Tarsis ize wayo, Ma gana ka bisa ni laabo ra sanda Nil isa cine. Kosaray hari kulu mana cindi ni se sohõ. 	 Tarsish tanu aw, Nile lui bangin na gamah luang letin; na kawnggak na himhim lah a omta kei a.


Hay kulu ga hanan fundi hannokoyey se, amma borey kaŋ ga ziibi, kaŋ si cimandi mo, hay kulu si hanan i se. Amma i laakaley d'i bine lasaabey kulu ga ziibi no. 	 Misiangthoute ading in bangkim a siangthou hi; himahleh minin leh gingloute adingin siangthou himhim a omkei hi, alungsim uh a sia lehpha theihna him uh leng a nin ta hi.Pathian ithei, chi in, apang ua, himahleh, kih huaite, thumangloute, thilhoih peuhmah hihlam a Pathian deihlouh lamte ahi ua, a thilhih un a pampaih nak ngal ua.


Israyla kulu binde, d'i arkusey d'i wongu nyaŋey, d'i alkaaley, yaw da kwaarayze i kulu afo no, i kay, afooyaŋ kambu woone gaa, jarey mo ya-haray. I na sundurko daŋ game alfagey jine, danga Lawitey nooya, kaŋ yaŋ ga Rabbi sappa sundurko sambu. Jara go Gerizim tondo do haray, jara mo go Ebal tondo do haray, danga mate kaŋ Rabbi tamo Musa lordi za sintina. A ne i ma Israyla jama albarkandi. 	 Huan, Israelte tengteng, a upate uh leh heutute, a vaihawmte u toh, Levi chi siampute, TOUPA thukhun bawm jawngte maah, bawm langkhat tuaktuak ah nam dang leng, huai gama piangte leng a ding khawm vek ua; a kimkhat Gerizim tang pangah a om ua, a kimkhat Ebal tang pangah a om ua; TOUPA sikha Mosiin Israelten phat ding uh ahi chia thu a napiak bangin.


Dawda mo te laami ka ne: «Ya du boro fo day kaŋ g'ay no Baytlahami kwaara meyo jarga dayo hari ay ma haŋ!» 	 Huan, David in tui a lunggulh mahmah a, Beth-lehem a tuileh tui, kulh kongkhak kianga a dawn ding a hongpia om le uh aw! a chi a.


«Wa maan ka ci iri se haŋ kaŋ ga ba ka te. Araŋ ma waato muraadey mo ci, Mate kaŋ cine i bara nd'a, zama iri ma laakal ye i gaa, Iri m'i kokora mo bay. Wala mo i ma cabe iri se muraadey kaŋ yaŋ ga ba ka te. 	 Huaite sulang uhenla, thil hong tung dingte I kiang uah gen uhen; I ngaihtuah theina ding leh a tawpna ding I theih theina dingin, tuma thilte bang ahia gen un; ahihkeileh, thil hongtung dingte hontheisak un.


Ahitofel saawara binde kaŋ a saaware jirbey din ra, danga day boro kaŋ na Irikoy sanno hã. Yaadin no Ahitofel saaware kulu bara Dawda nda Absalom kulu se. 	 Huailai a a lemtheih, Ahithophel lemtheihte, mi Pathian thu zong bang ahi a; huchi mahbang in Ahithophel in David leh Absalom a lemtheih pih tengteng ngaih ahi hi.


Ni ma si sududu i se, ni ma si may i se mo, zama ay, Rabbi ni Irikoyo wo, ay ya Irikoy cansekom no. Ay ga izey di da ngey baabey zunubey hala zamana hinzanta da itaacanta ay konnakoy gaa. 	 Amaute kiangah na kun ding ahi kei, ana uh leng na sem ding ahi kei; kei lah TOUPA na Pathian mullithat Pathian amau kei honhote khang thumna leh khanglina tana, pate gitlouhna tate tunga thuk ka hi ngala:


Wongu margey soojey neeya: Asahel Yowab kayne, El-Hanan Dodo ize, Baytlahami kwaara boro no, 	 Sepaih pawltea mi hatte leng; Asahel Joab unaupa, Elhanan Beth-lehema Dodo tapa;


Yehowahaz gonda jiiri waranka cindi hinza waato kaŋ a sintin ka may. A may handu hinza Urusalima ra. A nyaŋo maa Hamutal, Irimiya ize wayo, Libna boro no. 	 Jehoahaz bel a lal pattungin kum sawmnih leh kum thum a upa ahi a; Jerusalem ah kha thum a lal a: a nu min Hemutal, Libna khuaa Jeremia tanu ahi.


Mate kaŋ gaa iri ga baakasinay bay neeya: zama Almasihu na nga fundo no iri se. A ga hima iri mo, iri ma iri fundey no nya-izey se. 	 Hiaiah itna bang ahia chih i thei hi, aman tuh ei adingin a hinna a piak tak jiakin; en leng unaute adingin i hinna i piak sam ding ahi.


Ma ne i se kaŋ nin no ga ti alaama i se. Mate kaŋ cine ni te din, yaadin cine no ga te i gaa. I ma fay da ngey kwaara ka koy tamtaray ra. 	 Nou adin etsak kholhna ka hi a, ka chih bang geiha a tung ua hih ahi ding; khak mangin, saltang dingin a pai mang ding uh, chiin.


Ay ga waani jaŋay goray, ay ga waani duure goray mo. Nangu kulu hay kulu ra ay dondon ay ma kungu, ay dondon ay ma maa haray mo. Ay dondon ay ma bara nda iboobo, ay dondon ay ma bara nda kayna mo. 	 Jawndan ka siama, hauhsakdan leng ka siam: thil chih leh thil tengtenga gilvah leh gilkiala om theihna leh niang leh tasama om theihna thuguk ka thei kheta hi.


Gomer izey mo neeya: Askenazu da Rifat da Togarma. 	 Huan, Gomer tapate Askenazi te, Riphath te, Togarma te ahi uh.


Jideyon na efod* kwaay te da hanga korbayey k'a daŋ nga kwaara ra, danga Ofra nooya. Israyla kulu soobay ka kaaruwataray* te d'a noodin, hal a ciya Jideyon se hirrimi, nga nda nga windo. 	 Huan, Gideonin huaitein Ephod a bawla, a omna Ophra khua ah a koiha: huailaiah Israelte tengtengin ang a nakawm khinta uh: huchiin Gideon leh a inkote ading nasanin thang a honghit maimah hi.


Kala bonkoono na wura koytaray sarjilla salle Esta se, Esta mo tun ka kay bonkoono jine. 	 Huchiin kumpipan Esther lamah a dangkaeng lalchiang a lena. Huchiin Esther a thou-a kumpipa maah a dingta.


Zama buuyaŋ ra sinda ni fonguyaŋ, Alaahara ra mo may no ga saabu ni se? 	 Ka mauna lamah ka bahta; jan tengin ka lupna tuh tui ah ka kilam saka; ka lupna tuh ka khituiin ka kawtsak jel hi;


Amma Ibrahim deeni Abimelek gaa day fo kaŋ Abimelek bannyey kom sabbay se. 	 Huan, Abimelek sikhaten tuileh a suh jiak un Abrahamin Abimelek a sala.


A kuuwa nda jinde beeri sanda muusu beeri kaŋ goono ga dundu. Waato kaŋ a kuuwa mo, beena kaatiyaŋ iyya na ngey jinde tunandi. 	 huan aw ngaihtakin a kikou a, humpinelkai humham a banga: huan a ham khitin vanpi ging sagihten a aw uh a suahta ua.


Rabbi ma naŋ nga moyduma ma kaari ni gaa, A ma gomni cabe ni se mo. 	 TOUPAN a mel na tunguah vaksak henla, hohhehpih jel hen:


A bare ka ye wayna kaŋay haray. A n'a neesi deedandi zangu gu no deedandiyaŋ kwaaro boŋ. 	 Huan tumlam a honteh nawna, a tehna chianga tehin tong za nga mah ahi.A pang liin a tehtaa: a dung lam tong za nga, a vai lam tong za nga ahi; a kimin kulh bang nei ahi a; huai mun siang leh siang lou deidanna dinga bawl ahi.


A ciya binde, waato kaŋ Rabbi na sanney din te Ayuba se, kala Rabbi ne Elifaz Teman bora se: «Ay futa koroŋ ni boŋ, da ni coro hinka mo boŋ, zama araŋ mana ay ciine te da cimi, sanda mate kaŋ cine ay tamo Ayuba te. 	 Huan hichi ahia, huchia TOUPAN Job kianga hiai thute a gen khitin, TOUPAN Elipha Teman mi kiangah, Ka hehna nang tung leh, na lawm nihte tungah a kuang ka sikha Job banga nouten ka tanchiin thildik na gen louh jiak un, a chi a.


Ay salaŋ annabey se mo, k'i no bangandi boobo. Annabey do no ay na misayaŋ te. 	 Gilead thulimlouhna ahi hia? bangmahlou ahi vek uh; Gilgal ah bangtaltein a kithoih ua; ahi, a maitamte uh lou kaihnaa leivup bangin a om uh.


Kala bonkoono Zedeciya donton i ma annabi Irimiya sambu ka kande nga do Rabbi windo me hinzanta ra. Bonkoono binde ne Irimiya se: «Ay ga ba ya ni hã hay fo. Ma si hay kulu tugu ay se.» 	 Huan, kumpipa Zedekiain Jeremia a sama, TOUPA ina lutna thumna ah a kiangah pi luta: huan, kumpipan Jeremia kiangah, Thil ka hon dong ding; ka lakah bangmah im ken, a chi a.


Iri goono ga Irikoy saabu waati kulu araŋ kulu sabbay se, waati kaŋ iri ga fongu araŋ adduwa ra. 	 Ka thumna uah na min uh louin, nou tengteng jiakin Pathian kiangah kipahthu ka gen gige uhi,


I ga ni dambara goyey bayrandi kubay ra no? I ga ni adilitara mo bayrandi dinyayaŋ laabu ra, wala? 	 TOUPA aw, ken jaw kon sama, ka thumnain jingsangin a hondon hi.


Ya Rabbi iri Irikoyo, yulwa wo kulu kaŋ iri soola zama i ma windi cina ni maa hanna se. Ni kambe ra no a fun, a kulu ni wane mo no. 	 TOUPA ka pathian uh, na min siangthou dinga in ka honlamsakna dinga hiai thil ka na kisakna tengteng uh nangmah khutsuak ahi a, nanga vek ahi hi.


Baa sintina mo fatta Asaf se ka Yusufu di. Baa hinkanta Gedaliya se, nga da nga nya-izey da nga izey, i boro way cindi hinka no. 	 Huchiin aisan khatveina Asaph tapa Joseph tungah a puka; nihveina Gedali tungah; amah leh a unaute leh a tapate sawm leh nih ahi ua;


Irikoy kaŋ za doŋ tondoyaŋ koy no ga maa, (Wa dangay) A g'i taabandi mo, ngey kaŋ si barmay, Kaŋ yaŋ si humburu Irikoy. 	 Amah toh kituakte tungah a khut a lika: a thukhun tuh a hihbuahta hi.


Amma araŋ ga ne: ‹Boro kulu kaŋ ga ne nga baaba wala nga nya se: Haŋ kaŋ ga hima doŋ ni ma du ay do, woodin ya sargay no,› kulu a si baabo da nyaŋo beerandi baa kayna. 	 Nou bel, Kuapeuh a nu hiam a pa hiam kiang a, Non zatna ding Pathian kiang a piak a hita, chi peuhmah in,


A gungum, a taŋ ka gum, a ce camsey ga gazantey zeeri. 	 A khupboha, a kuna, bangmah hih theilou mite a mi hatte uh hihpukin a om naknak uhi;


Zama ngey da ngey almaney da ngey kuuru-fuwey no i ga kaa d'a, sanda do baayaŋ cine no, ngey da ngey yoy hala i bisa lasaabuyaŋ. I ga kaa mo laabo ra da laabo sarayaŋ anniya. 	 A gan honte uh leh a puaninte u toh a hongkuan ua, khaupe bang maiin tampiin a hongkuan ngal nak ua; amaute leh a sangawngsaute uh sim seng leng a hong hi kei uh: gam hihse dingin a hongpai sek uhi.


Zama dumey din kaŋ ni ga furo k'i laabey ŋwa, i ga hangan handariya ceecikoyaŋ da gunakoyaŋ se. Amma nin wo, Rabbi ni Irikoyo mana yadda ni ma te yaadin. 	 Huai na valuah ding uh gama namten mitkhialdawi leh aisan chingmite a ngai khe jel ua; nou jaw TOUPA na Pathian un huchibang hih a honphal kei hi.


Waato din gaa no a na tafayyaŋo mo neesi za taray meyo gaa ka koy a ra haray meyo gaa, kambe kar zangu no, wayna funay haray da azawa kambe haray mo. 	 Huchiin kongpi nuai zopen jawna kipanin huang sungnung zopen po lam pha in a teha, a zatdan tong za khat ahi, a suahlam leh a mallam leng.


Iri ma Irikoy saabu a nooyaŋo se kaŋ sinda cine. 	 A thilpiak gen zohvual louh jiakin Pathian kiangah kipahthu om hen.


Sarga kaŋ araŋ ga no din neeya: alkama gumbutu fo ra, kilo farsimi iddanta. Sayir* gumbutu ra mo, yaadin cine. 	 Huan hiai thillat nalat ding uh ahi ding; buh homer khat jelah epha seh guka khena seh khat leh buh man homer khat jelah epha seh guka khena seh khat na pe ding uhi:


Ay ya roz* boosi no, Saruna batama wane, Ay ya gooro ra waaliya boko mo no. Arhiijo ne: 	 Saron pak ka hia, phaijang lilipak.


Zama ni n'ay guddu nda gaabi wongu sabbay se. Borey kaŋ yaŋ tun ay gaa mo, ni naŋ i ma sumbal ay cire. 	 Honhote ka hihmangthat theihna dingin, nang hondoute tuh honnung lehngatsan dingin na omsakta hi.


Guna mo, a goono ga salaŋ i se taray kwaaray, amma i si ga ne a se hay kulu. Wala jine borey ga bay kaŋ daahir nga no ga ti Almasihu? 	 En dih uh, hiaiah a langtangin thu a gen a, a kiangah lah bangmah a gen kei ua. Amah Kris ahi chih vaihawmten a thei taktakta ua eita maw?


Zama Rabbi ga Israyla kar, sanda mate kaŋ cine kwaari ga zinji hari ra. A ga Israyla dagu laabu hanno wo kaŋ a no i kaayey se din ra. A g'i kar ka say-say hala ka koy Isa Beero daranta, zama i na wayboro himandi bundu tooruyaŋ te ngey boŋ se, hal i ma Rabbi zokoti a ma te bine. 	 TOUPAN lah tuia phaiphek lingling bangmaiin Israelte a honsatling dinga; huchiin Toupa hehsaka a Asehrte uh a bawl jiak un a pute uh a napiaksa, hiai gam hoih tak akipan Israelte a hon botkhe siang vek dinga, lui khen lamah a honhihjak vek ding.


Ay si hin borey wo kulu ka jare, zama i tiŋa bisa ay. 	 Hiai mipi tengteng keimah kiain ka po zou kei, kei dingin a gik lua hi.


Borey din mo, i bananta ga ti halaciyaŋ. I irikoyo ga ti i gundey. I darza go i haawi ra. I goono ga laakal mo da ndunnya hayey. 	 A tawpna uh tuh siatna ahi a, a pathian uh tuh a gilpi uh ahi a, huan a thupina uh leng a daina uh ahi, leilam thil ngaihtuahte jaw.


Yesu tu ka ne: «Ifo no Musa n'araŋ lordi nd'a?» 	 Huan, aman, a kiang uah, Mosiin bang chiin thu a honpia a? chiin, a dawng a.


Waato gaa no araŋ ye ka kaa ka hẽ Rabbi jine. Amma Rabbi mana hangan araŋ jindey se, a mana araŋ saal mo. 	 Huan, na hong kiknawn ua, TOUPA ma ah na kap ua; himahleh TOUPA'N na aw uh a ngaikhe nuamkei a, a bil leng a hon doh nuam sam kei hi.Huchi in huai a na om sung uh ngaihtuah in Kades ah sawtpi na om uhi.


Waato din gaa ay n'i lordi ka ne i ma fu-izey hanandi koyne. Noodin mo ay ye ka kande Irikoy fuwo taasey da sargay hamno da lubban ka jisi. 	 Huan thu ka piaa, dantante a hih siang ua: huan huailaiah anpiak thillatte leh begaw toh, Pathian ina tuiumbelsuante ka honla nawn hi.


Bine-kaani-koy no, boro kaŋ ga du laakal, Da boro kaŋ ga to fahamay gaa mo. 	 Pilna mu mi leh theihsiamna mu miin nuam a sa hi.


A ye ka ne ay se: Boro izo, ma guna: ay ga fundi gaabandiyaŋ hari pati, sanda ŋwaari nooya, Urusalima ra. I ga ngey ŋwaaro kulu neesi no, k'a ŋwa da karhã. I ga ngey haro mo haŋ no neesiyaŋ boŋ ka margu nda jijiriyaŋ. 	 Huailou leng ka kiangah, aman, Mihing tapa, ngai dih, Jerusalem ah, an hinna bul ka hihse dinga, a ann uh teh vekin lauthawng takin a nei ding uh; tui leng teh vekin, lungkhamtakin a dawn ding uh;An te, tui te tasama, lungkhamtaka ki-entuaha, a gitlouhna ua a thammang khitna ding un.


Wa te gaabi, iri m'iri boŋ cabe bine-gaabi-koyyaŋ mo, iri borey da iri Irikoyo kwaarey sabbay se. Rabbi mo ma goy ka te mate kaŋ ga boori nga diyaŋ gaa.» 	 Hangsan takin om unla, i mite leh i Pathian khuate humin i kipasalsak ding uh; huan TOUPAN hoih a sak bang jelin hih hen, a chi a.


Rehu te jiiri waranza cindi hinka, gaa no a na Serug hay. 	 Huan, Reuin, kum sawm thum leh kum nih a hihin, tapa Serug a neia:


Alwaato din Haggit ize Adoniya na nga boŋ beerandi ka ne: «Ay ga ciya bonkooni.» A na torkoyaŋ da bari-kariyaŋ da zajey mo soola, ngey boro waygu. 	 Huchiin, Hagith tapa Adonija in, kei Kumpipa a pang ding keive, chiin a kingai thupi mahmaha: kangtalai leh sakol tungtuang mite, mi sawmnga ama a tai dingte toh a kisa saka.


I g'a catu danji ra, danji ŋwaari no? Da danji n'a kambu hinka ŋwa, a bindo mo ma di, a gonda nafa goy kulu se koyne no? 	 Ngaiin, meia paih lut ahi seka, toh dinga: mein a kang mang, a mong langnih, a kang khin mai sem, a laiah: a nei him ahia, phattuamna?


I gonda mo Ibnaya Yeroham ize, da Ela Uzzi ize, Mikri ize, da Mesullam Sefatiya ize, Reyul ize, Ibniya ize, 	 Huan Ibnei Jeroham tapa, Ela Uzzi tapa, Mikri tapa, Sallum Sephatia tapa, Reuel tapa, Ibnija tapa;


Hiram ne mo: «Wa Rabbi, Israyla Irikoyo sifa, nga kaŋ na beene nda ganda te, nga kaŋ na Bonkoono Dawda no ize laakalkooni, kaŋ gonda fayanka da fahamay, kaŋ ga windi cina Rabbi se, da faada mo nga bumbo mayra se. 	 Huramin, TOUPA, Israel Pathian, lei leh van bawlpa, TOUPA in leh kumpipa in lam dinga pilna leh theihna nei tapa pil tak kumpipa David pepa phatin om hen.


Nga kaŋ i ceeri din mo ciine ra, hal a banda itaaci tun, mayray taaci no ga tun a mayra ra, amma manti nd'a dabaro cine. 	 Huan huai akitanpen ahihleh, huai muna li a hongom khiaktouhna, huai nama kipanin gam li a hong ding khe dia; himahleh amah thilhihtheihna toh hi louin.


Feejey kaŋ ga naanandi ganayaŋ do no a n'a sambu ka kande, Zama a ma Rabbi jama Yakuba kuru, Kaŋ ga ti nga wane dumo Israyla. 	 Belampu nou kaite zuihna akipanin a pi khiaa, a mite Jakobte leh a gouluah ding Israelte vak dingin.Huchiin aman a lungtang uh hoihna bangjelin amaute a vaka; khut siamin a pita hi.


Ruben ga ti ay hay-jina, ay hino, ay gaabi sintina, kaŋ a darza da hino ga bisa cindey. 	 Reuben, nang ka ta masa, ka thilhihtheih na ka hatna gah masapen na hi; san penna leh thuneih penna nanga ahi.


A ciya mo, alwaato kaŋ tira to i do, kal i na bonkoono izey di k'i wi, i boro wayya din. I n'i boŋey daŋ cillayaŋ ra, k'i samba Yezreyel. 	 Huan, laikhak a muh un hichi ahi a, kumpipa tapate a man ua, a sawmsagihin athat ua, a lu uh bawmpi ah a koih uh. Jezreel khua ah a kiangah a khakta uh.


Sahãadin-sahãadin i ra boro fo zuru ka zaara-zaara fo sambu k'a toonandi nda hari mooro k'a dake kwaari boŋ, k'a no Yesu se a ma haŋ. 	 Huan, a lak ua mi khat kintak in a taipah a, spanji a la a, uain thuk ah a diah dim a, chiang ah a suang a, a dawnsak tou a.


A ne: «Ay ga ni ŋwaaray no, ma salaŋ ay se bonkoono Suleymanu se (zama a si wangu ni se bo), a m'ay no Sunami waybora Abisag, ay m'a hiiji.» 	 Huan, aman, hehpih takin kumpipa Solomon honhoupihsak inla (nang thu jaw a sel sin ngal kei a). Shunam mi Abisag ji dingin honnei sakin, a chi a.


Zama ni ya bayraykooni no gumo alaadey da sanney kulu boŋ kaŋ yaŋ go Yahudancey game ra. Woodin sabbay se binde, ay ga ni ŋwaaray, ma suuru ka hangan ay se. 	 Hiai ka kipahna pen ahi, Judate lakah dan leh thubuai tengteng thu a na pil mahmah jiakin; huaijiakin muangtaka non ngaihkhiaksak dingin ka honngen ahi.


Borey kaŋ yaŋ na kawaatimo kar, ngey neeya: Dabarikwa Nehemiya, Hakaliya ize, da Zedeciya, 	 Huan suai bawlte hiaite ahi uh Nehemia Tirsatha, Hakalia tapa, leh Zedekia;


Woodin se binde, kala ni ma ne: Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Baa day kaŋ ay n'i sambu ka kond'ey nangu mooro dumi cindey ra, ay n'i say mo ndunnya laabey ra, kulu nda yaadin ay no ga ciya i se sududuyaŋ nangu kayna, laabey kaŋ i koy din ra. 	 Huaijiakin TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Gamlapiah namte lakah ka suan manga, gam tampi ah ka hihdalh naa, sawtlou kalin a va tunna gam uah amau dingin mun siangthou ka hi ding, achia.


Woodin banda Yesu ye ka nga boŋ bangandi talibey se Tiberiya teeko me gaa. Mate kaŋ cine a na nga boŋ bangandi i se neeya: 	 Huai nungin, Tiberia dilah Jesu a nungjuite kiangah a kilak nawna; hichi bangin a kilaka;


Amma waato kaŋ i to Yesu do, i di kaŋ nga wo bu. I mana a cey ceeri, 	 himahleh, Jesu kiang a hongtun un, a na sita chih a thei ua, a khete a hihtan tuanta kei uh.


Ya araŋ, borey ra alman laakalkoyey, wa haggoy fa! Araŋ mo saamey, waati fo no araŋ ga te laakal? 	 Mi laka mi mawlte aw, ngaihtuah un: mi haite aw, chikchiangin ahia na pil ding uh?


Sawulu ne mo: «I ma goŋ te in d'ay izo Yonata mo game ra.» Goŋo na Yonata di. 	 Huan, Saulain, kei leh ka tapa kikalah aisan uh, a chi a. Huchiin Jonathan tungah a puk a.


Saaya din kaŋ bonkoono maa sanno din, a bina sara gumo. A na nga anniya daŋ Daniyel faabayaŋ gaa. A na himma daŋ da anniya nga m'a kaa kambe kala wayna kaŋ. 	 Hiai thute a jakin, kumpipa a lungkim het keia, amah suaktasak dingin Danial tungah lungtang a ngaa; amah hut tumin ni tum tana semgim hi.


Ni ga ni bumbo ize gundey ŋwa mo, danga ni ize arey da ni ize wayey baso, ngey kaŋ yaŋ Rabbi ni Irikoyo na ni no. Woodin ga te wongu windiyaŋ da kankami kaŋ ni ibarey ga ni taabandi nd'a sabbay se. 	 Na melmate un a honum chihna jiak un a honumna uh leh a honkhelh chipna uah na gil ua gah, TOUPAN a honpiak na tanute uh leh na tapate uh sa na ne ding uh.


I go ga ne: «Ifo se no iri mehaw, ni mo, ni mana di a? Ifo se no iri n'iri boŋ kaynandi, ni mana saal mo?» A go, araŋ mehaw zaaro ra araŋ goono ga araŋ ndunnya kaaniyey ŋwa, Araŋ goono g'araŋ goy-teerey kulu kankam mo. 	 Bangjiakin ahia an ka ngawl ua, na muh louh? Bangjiakin ahia ka ki-hihgentheih ua, na theih louh? A chi nak uh. Ngai un, na anngawl ni un noumau nuamsakna na bawl ua, na nasemmite tengteng na nuaisiah uh.


Musa binde na nga kamba salle beene. Kubay te mo, ibi tik! Misira laabo kulu ra, kala jirbi hinza. 	 Huan Mosiin vanlam ah a khut lik a khiaa; huchiin ni thum Aigupta gam tengteng ah khomial bikbek a omta hi:


Hal a to naŋ kaŋ Rabbi na Israyla ganandi ka kaa nga jine, sanda mate kaŋ cine a ci nga tam annabey kulu me ra. Yaadin no i na Israyla ganandi nd'a nga laabo ra ka kond'a Assiriya laabu hala ka kaa hunkuna. 	 TOUPAN a jawlneite tengteng zanga a nagensa banga a phak louhna dia a suan mang ma siah. Huchiin Israelte bel amau gam akipan Assuria gamah a pi ua, tu tanin a om lai uhi.


Sohõ kala ni ma ci dumo wo kaŋ ga murte se ka ne: Araŋ mana muraado wo feerijo bay no? Ma ne i se: A go, Babila bonkoono kaa Urusalima k'a bonkoono d'a mayraykoyey di ka kond'ey nga do, noodin Babila. 	 Helhat innkote kiangah gen in, hiai thil omdan a theikei ua hia? Hilh in, ngai un, Babulon kumpipa Jerusalemah a hongpai a,


A m'ay sunsum nda nga meyo sunsumyaŋey, Zama ni baakasina bisa duvan*. 	 Na kam tawpnatein hontawp lechin aw! na itna lah uain sangin a hoihzo ngala.


Arwaso Samuwila binde soobay ka beeri, a gonda gaakuri Irikoy da borey mo do. 	 Huan, naupang Samuel a khanglian deuhdeuh a; Pathian leh mihing deihlamin a om hi.


Amma Yesu ne a se: «Boro fo na batu bambata te ka boro boobo ce. 	 Huan, aman, a kiangah, Mi kuahiamin janin ankuang thupi luina a bawla, mi tampi a sama;


Saaya din no bonkoono na Daniyel beerandi. A n'a no nooyaŋ boobo, a n'a no koytaray Babila laabo kulu boŋ a ma ciya mayko beeri Babila laakalkooney kulu boŋ. 	 Huchiin kumpipan Danial a lian saka, thilpiak tampi a piaa. Babulon bial pumpia heutuin a bawla. Babulon mi pilte tengteng tunga ukpipa pen dingin.Huan Danial in Sadrak te, Mesak te, Abed-nego te Babulon bial thulehla tunga koih dingin kumpipa kiangah a ngena; himahleh Danial jaw kumpipa kongpi ah a om hi.


Kaŋ kusuumante no, wayboro boŋ-ibaay-koy, A cey si kay nga windo ra. 	 Amah ahi lawlawa, a tum tuntuna; a khe a in ah a om gige kei:


Rabbi cimandikoy mo goono ga soobay ka tonton, marga bambata no, alboro nda wayboro yaŋ. 	 Huan, a gingthak hon numei leh pasal tampi takin Toupa kiangah a honbehlap tuantuan uh.


Amma wongu fu gaabikooni go no birno ra. Noodin no alborey da wayborey kulu zuru ka koy, da birno jine borey kulu. I na ngey boŋ daabu a ra haray, ka kaaru cinaro beene daabuyaŋo boŋ. 	 Ahihhangin huai khopi sungah kulhpi a oma, huaiah pasal leh numei tengteng leh khopi sunga mi tengteng a tai lut ua, a kikhak khum bikbek ua, kulh tungah a om khawm uhi.


Ifo se no ay g'ay baso nama? Y'ay fundo daŋ kambey mo? 	 Bangdingin ka hain ka sa ka lain, ka khut ah ka koih dia?


Cimbeeri ra no a goro danga yaw alkawlo laabo ra. A goro mo kuuru fuyaŋ ra, nga nda Isaka nda Yakuba, kaŋ yaŋ na alkawli follonka tubu Ibrahim banda. 	 Ginnain gam chiam ah mi gama tam bang lelin a natamta nilouha, thuchiam kikhat gouluahpih ding Isak leh Jacobte toh puanin ahte a om ua;


Yosiya na Yekoniya nda nga nya-izey hay dira ka koy Babila* yaŋo alwaato ra. 	 Babulon lama sala a pi lai un Josiain Jekonia leh a unaute a suang.


Waato din gaa ay na mehaw fe, noodin Ahaba isa me gaa, zama iri m'iri boŋ kaynandi iri Irikoyo jine, iri ma fondo ceeci a do mo kaŋ ga saba iri boŋ se d'iri zankey se, da hay kulu kaŋ iri gonda mo se. 	 Huan huailaiah, Ahava lui ah, anngawl ka phuanga, huchia eia ding leh I nauneute ading leh, I neih ilamte tengteng adia lampi tang amah laka zong dinga I Pathian uh maa ei leh ei I kiniamkhiak theihna dingin.


}waari sargay kulu kaŋ araŋ ga salle Rabbi se mo, i ma s'a te da dalbu. Zama araŋ ma si dalbu wala yu ton nooyaŋ kulu ra kaŋ i ga salle Rabbi se danji gaa. 	 Tangbuang thillat himhim, Toupa kianga na lat ding uh silngou he a bawl ding ahi kei hi: Toupa adia mei a thillat ah silngou hiam, khuaizu hiam himhim na hel ding uh ahi kei.


I na jabba taalamanta din no i ma kond'a ngey baabo do. I ne: «Iri na woone gar. Ni ma guna ka di sohõ hala ni izo jabba no, wala manti nga no.» 	 Huan, puannaktual ze tuamtuama gial akhak ua, a pa uh kiangah a honla ua; huan, hiai lel ka mu ua, na tapa puannaktual ahi hia, hi lou en dih, a chi ua.


Adilante fondo ga ti i ma fay da laala no. Boro kaŋ na nga fonda haggoy goono ga nga fundo hallasi. 	 Mi tang lamlian hoihlou akipana pai mang ahi: kuapeuh a lampi kemin a kha a hawi hi.


Ay meyo ga ni adilitara salaŋ, Da ni faaba mo zaari me-a-me. Zama ay si i baayaŋo me bay. 	 Ka kamin na diktatna thu a gen ding a, nitumin ka hotdamna thu a gen dinga: a tamdan ka thei ngal keia.


Amma d'a ciya i kay ay saaware marga ra, Doŋ i g'ay borey daŋ i ma maa ay sanney, Doŋ i g'i bare k'i kaa ngey fondo laalo ra d'i goyey laalayaŋo mo gaa. 	 Ka thugelnaa om tei hi le ujaw, ka thu ka mite kianga phuang ding hi ve un, a thilhih diklou ua kipan lehngatsak ding hi ve un.


Zama manti hari yaamo no araŋ se bo, amma araŋ fundi no. I teeyaŋ ra no araŋ ga te aloomar kuuku laabo kaŋ araŋ ga Urdun daŋandi ka koy ka du a mayray din ra.» 	 Nou adingin thil bangmahlou lel ahi keia, na hinna uh lah ahi ngala; huan, hiai thil hihin luah dinga Jordan na vagalkahna gam uah na dam sawt ding uhi, a chi a.


Ya araŋ, alfagey, wa guddu nda bufu zaara ka hẽ! Ya araŋ, sargay feema goy-teerey, araŋ ma kaati! Ya ay Irikoyo goy-teerey, Araŋ ma kaa ka kani cino me-a-me bufu zaarayaŋ ra! Zama ŋwaari sargay da haŋyaŋ wane, I n'i ganji araŋ Irikoyo windo ra. 	 Nou siampute aw, saiip puan teng unla kap un; nou maitam nasemmite aw, chiau vongvong un; nou ka Pathian na semmite aw, hongpai unla, saiip puan silhin jankhuain lum un: na Pathian in ua kipanin tangbuang lat leh dawn ding lat lah kham a hita ngala.


Amma araŋ ma nooyaŋ salle Rabbi se; araŋ m'a te da danji. Sanda sargay summaare kaŋ i ga ton, a ma ciya yeej'ize hinka nda feeji gaaru fo, da feeji gaaru ize iyye. I kulu ma ciya wo kaŋ sinda laru kulu ngey gaa. 	 Mei a thillat bel TOUPA kiang a na lat ding uh ahi; bawngtal tung nih leh belamtal khat leh belamnou a pa kum khat a upa sagih: na ngaihtuah ua gensiatbei ahi ding ahi:


Saaya din i kande wura jinayey kaŋ i ku Irikoy fuwo kaŋ go Urusalima ra. Bonkoono nda nga wandey mo d'a wahayey d'a koy kayney haŋ i ra. 	 Huchiin Jerusalema om Pathian in, biakin akipana lakkhiak dangkaeng tuiumbelsuante a honla ta uhi; huan kumpipa leh a toupaten, a jite leh a meiten, huaitein a dawnta uh.


Da boro fo n'araŋ hã ka ne: ‹Ifo se no araŋ g'a feeri?› kal araŋ ma ne: ‹Zama Rabbi no gond'a muraadu.› » 	 Huan, kuapeuhin, Bangdia phel? chia a hondot uleh, hichin na gen ding uh, Toupan a deih ahi, chiin.


A ciya binde, Yahudancey kaŋ yaŋ go i jarga da goray, i kaa ka soobay ka ci iri se hala sorro way, ka ne: «Nangu kulu kaŋ araŋ bare, i day ga kaa iri gaa.» 	 Huan hichi ahi a, amau kianga teng Judate a hongpai lai un, sawm vei i kiang uah mun tengteng akipan hondou ding uh ahi, a honchi ua.


Rabbi ne ay se mo: Ma ye ka hawji saamo jinayyaŋ sambu koyne. 	 Huan TOUPAN ka kiangah, Belamchingmi thulimlou van te kilak nawn in, a chi a.


Wa araŋ goray te danga burciniyaŋ, amma araŋ ma si goy d'araŋ burcinitara ka laala daabu nd'a, amma wa goro danga Irikoy bannyayaŋ. 	 nuamlen na hi ua, himahleh na noplenna uh khelhna khuhna ding a zanglou in, Pathian sikha a omna dingin zangzaw un.


Amma araŋ kaŋ na Rabbi araŋ Irikoyo di da gaabi, araŋ kulu go ga funa hala ka kaa hunkuna. 	 TOUPA na Pathian uh lenkip peuhmahte bel tutanin damin a om lai chiat uh.


Waato kaŋ Yesu kaa, a kaa ka gar Liyaziru te jirbi taaci saara ra. 	 Huchiin, Jesun a tunin, ni li hanah a na omta chih a thei a.


Rabbi mo na Filistancey biney tunandi Yehoram gaa, da Laarabey waney, wo kaŋ yaŋ ga maan Etiyopi borey, 	 Huchiin, Ethiopia mite kiang khawnga mi philistiate leh Arabia te lungsim Jehoram sual dingin TOUPAN a tokthou:


Amma Bitros sintin ka sanno feeri i se za boŋo kal a me ka ne: 	 Himahleh, Peterin a bul akipanin kizom jelin a kiang uah a hilhchian a:


Baa day kaŋ i mana du wiyaŋ fondo kulu Yesu gaa, i na Bilatos ŋwaaray ka ne a m'a wi. 	 A sihna ding khop a tungah bangmah a muh louh un leng, Pilat kiangah hihlup dingin a ngen ua.


To, ifo binde no iri ga ne, da Irikoy ga ba nga ma nga futa bangandi, ka naŋ borey ma bay nga dabaro gaa mo, amma a na suuru boobo cabe ka munye nda borey kaŋ yaŋ hima nda Irikoy futa, kaŋ yaŋ soola halaciyaŋ se mo. 	 Hehna bel mangthang dia kilawmte tunga, Pathianin a hehna leh a thilhihtheihna latsak uta, a thuakzoh teitei leh, bang a poi dia, huchia,


A si fundi fondo lasaabu. A teerey mo si kay. A mana bay mo hala yaadin no bo. 	 Huchiin hinna lampi phei a mu kei hi: a lampite a kip keia aman a theikei hi.


Kala Dawda go saajo ra. A maa baaru kaŋ i ne Nabal goono ga nga feejey hõse. 	 Huan, Davidin gamdai akipanin nabalin a belam mul a met chih a naja a.


Woodin sabbay se no araŋ ma haggoy da lordey kulu kaŋ ay go g'araŋ lordi nd'a hunkuna. Yaadin gaa no araŋ ga te gaabi, araŋ ma furo mo ka du laabo din kaŋ araŋ ga daŋandi ka ŋwa, a ma ciya araŋ mayray hari. 	 Huaijiakin, na honghat ua, luah dinga na vazot gam uh na luah theihna ding un, tunia thupiak tengteng ka honpiakte na zuih ding uh ahi;


Lawitey mo ga ngey kambey dake yeej'izey boŋey boŋ. Ni ma yeej'ize fo salle zunubi se sargay, afa mo sargay summaare kaŋ i ga ton Rabbi se, hal i ma Lawitey zunubey yaafa i se. 	 Huan, Leviten bawngtal lute ah a khut uh a nga ding ua; huan Levite adinga kilemna bawlna dingin, khat khelh thoihna dingin, khat halmang thillat dingin TOUPA kiangah na lan ding hi.


Bato jine funa na haro taba kaŋ bare ka te duvan. A mana bay mo naŋ kaŋ no i du a (amma goy-teerey kaŋ na haro kaa wo bay). Gaa no bato jine funa na arhiijo ce 	 Huan, nekbawl thusain, tui uain a hong suakta tuh achiama, a hongkipatna lam a theikei a, (tui dim sikhaten lah a thei ua), zi nei dingpa a samta a, a kiangah,


A ne i se mo: «May no araŋ ra, kaŋ d'a ize wala yeeji kaŋ guusu ra, a s'a kaa sahãadin-sahãadin asibti zaaro ra?» 	 Huan, a kianguah, Na lak uah na sabengtung u hiam, bawng hiam tuitohkhiakkhuk ah nake taleh, Khawlniin leng kua ahia kai khepah lou ding? a chi a.


Baa a na nzarfu margu sanda kusa cine, A ma bankaaray gusam sanda botogo cine, 	 Dangka leivui bangin vum touin, puansilh tungman bangin bawl mahleh;


Hay kulu kaŋ ni ciya Irikoy se sargay mo, a ma si naagu ni kambe gaa, zama Rabbi ma du ka nga dukuri korna bare ka fay da nin. A ma du ka suuji cabe ni se, ka bakar ni se, ka ni tonton mo, danga mate kaŋ a ze d'a ni kaayey se. 	 Gallak sum bel a bangmah mah na khoih ding uh ahi kei TOUPAN a heh mahmaha a kiheisan dia, chitna a honmu sak dinga a honhehpihdinga;TOUPA na Pathian uh mitmuha thil hoih hih dinga thupiak tengteng tua ka honpiak na zuih peuhmah uleh nou a hontam sak dinga, na pi leh pute uh kianga a nakichiam khit bangin.


Yerobowam, Nebat ize, Ifraymu boro fo, Zereda kwaara boro no, Suleymanu tam, kaŋ a nya maa Zeruwa, wayboro kaŋ kurnye bu no, boro woodin mo murte bonkoono gaa. 	 Huan, Nebat tapa Jeroboam, Zered khuaa Ephraim mi Solomon sikha mahin, (a nu min bel Zerui ahi a, meithai a hi), huai miin leng kumpipa tungah a khut a lik sama.


Etiyopi bora mo go, a kaa. Nga mo ne: «Ya koyo ay bonkoono, ay kande baaru! Zama Rabbi na fansa sambu ni se hunkuna borey kulu kaŋ yaŋ murte ni gaa boŋ.» 	 Huan, ngai in, Kus mi a hongtung a; huan, Kus mi in, TOUPA ka pu a ding in tanchin ka hontun hi; na tung a helte tengteng phu tuni in TOUPA'N a hon laksak hi, a chi a.


Haŋ kaŋ mo ga di ga bisa haŋ kaŋ bine ga ba. Woodin mo yaamo no nda haw gaarayyaŋ. 	 Lunggulhna tamvak sangin mitte muh a hoihjaw hi: hiai leng bangmahlou leh huih nungdelh ahi.


Lotu na Urdun batama kulu suuban nga boŋ se. Woodin banda Lotu dira ka koy wayna funay haray, i binde fay da care. 	 Huchiin Lotain Jordan phaijang tengteng a telta a; huan, Lota suahlamah a kisuana; huchiin a kikhenta uh.


Waato kaŋ Dawda to Mahanayim, kala Sobi, Nahas ize, Rabba kwaara Amon izey boro, nga nda Macir Amiyel ize, Lo-Debar kwaara bora, da Barzillay Rogelim kwaara boro Jileyad laabu, 	 Huan, hichi ahi a, David Mahanaim a tun in, Amon suan Raba khua a mi Nahas tapa Sobi te, Lodebar khua a mi Amiel tapa Makir te, Gegelom khua a Gilead mi Barzilai te'n,


Mate kaŋ cine ni te Yeriko da nga koyo se, yaadin cine no ni ga te Ayi da nga koyo mo se. Kal a wongu arzaka hinne, d'a almaney, woodin yaŋ araŋ g'i ta danga araŋ bumbey riiba. Ma gumandiyaŋ te birno se banda.» 	 Jeriko leh a kumpipa uh tunga na hih bangin Ai khua leh a kumpipa tungah leng na hih sin hi, gallak leh gante kia noua tuam dingin nei un: khopi guk tanna ding a nunglam ah koih un, a chi a.


Annabey mo ma salaŋ, ngey boro hinka wala ihinza, cindey mo ma sanney neesi. 	 Thugen miin leng, nihin hiam, thumin hiam, gen uhenla, midangten hoihtakin ngaihtuah uhen.


Gaa no a na Kenancey do haray guna ka annabitaray te, ka ne: «Ni nangora ya gaabikooni no. Ni fito mo, i n'a jisi tondey game ra. 	 Huan, Ken lam a nga a, thu a gen a, Na omna mun zaw a kip a, na bu suangpi a seh ahi.


Noodin no adilantey ga hin ka sabaabu cabe a se, Yaadin gaa no, I g'ay faaba ay ciitikwa kambe ra hal abada. 	 Huailaiah mi dikin amah thu a sutpih thei dia; huchiin ka vaihawmmi akipan suahtaksakin ka om tawntungta ding hi.


I ma s'ay guna danga ay ga ba k'araŋ humburandi nd'ay tirey. 	 Ka lai khakte-a nou honhihlau tum banga ka lat louhna dingin huai ka chi ahi.


Lawi borey mo kaŋ yaŋ ga doon, i kulu, sanda Asaf, da Heman, da Yedutun, d'i izey d'i nya-izey care banda, i gonda lin baano bankaaray hanno yaŋ ngey gaa. I gonda guuruyaŋ kaŋ ga hẽ care gaa, da moolo kayna, da moolo beeri yaŋ. I kay feema jarga wayna funay haray. Alfaga zangu nda waranka mo go i banda ga hilliyaŋ kar. 	 Levite lasami tengteng leng a vek un, Asaph te, Heman te, Jeduthun te, a tapate uh leh a unaute uh toh, puan malngat silha kivanin dakkhutbete, pekgingte. Kaihgingte toh, maitam suahlam sangah a ding ua, a lak uah siampu ja leh sawmnih pengkul mutin a om lai uhi: )


Ay mo, in da borey kulu kaŋ yaŋ go ay banda, iri ga koy ka maan birno. A ga te ka ciya mo, saaya kaŋ i fatta ka wongu nd'iri, danga mate kaŋ i jin ka te, iri wo ga zuru i se. 	 Huan, kei leh ka kianga omte tengtengin khopi ka honjuan ding ua; huan, hichi ahi dinga, tuma mahbangin hongsual dinga a hongpawt tak un, a ma uah I taikek ding ua;


A kande ay nangu yulwante ra mo. A n'ay kaa kambe zama a ga farhã d'ay. 	 Aman mun awngthawl tak ah hon pikhia a: ka tung a a kipah ziak in a honna humbitta hi.


May no jin k'ay no, hal ay m'a yeti a se? Hay kulu me kaŋ go beene batama cire, kulu ay wane no. 	 A nak sungah khauhual na thun thei diam? Ahihkeileh sikkawiin a haijek na vut pailet thei diam?


Zama ni ma si sappe fo sambu ka margu nda laabo gorokoy, ngey mo ma soobay ka kaaruwataray* te ngey de-koyey ganayaŋ ra, i ma sargay te ngey de-koyey se no. Boro fo ma si koy ka ni ce ni ma kaa ka ŋwa nga sarga gaa. 	 A gam a pathiante uh kiang ah kithoihna a bawl un, khattei in nang a hon sam in, a kithoihna uh na ne kha ding hi;


A ne i se: «Abada. Araŋ wo kaa day no zama araŋ ma di naŋ kaŋ laabo sinda kosaray.» 	 Huan, aman a kianga uah, ka taksang kei, gam vuak dan en dinga hongpai hi mah uteh, achia.


A ga guusu fansi mo kaŋ ga mooru naŋ kaŋ borey ga goro. Nango dinya boro ce taamey gaa, Borey se nangu mooro i ga taŋ ka sooli. 	 Mite om louhna ah kokhuk lutna hawm a tou vangua, mite apat gamla ah a kikhai ua, khatlam khatlamah a ki vei uh.


Dawda ne nga borey se: «Boro fo kulu ma nga takuba koto.» Kala i boro fo kulu na nga takuba koto. Dawda mo na nga takuba koto. Alboro zangu taaci cine na Dawda gana, zangu hinka cine mo goro dunkayo do. 	 Huan, Davidin a mite kiangah, na namsau uh kuah chiat un, a chi a. Huan, a namsau uh a kuah chiat ua; Davidin leng a namsau a kuaha, mi za li takin David a jui tou ua; huan, mi za nih van vengin a om ua.


Teeko furo Babila ra, Hal a yoole teeku bonday beerey ra. 	 Babulon tuipiin a tumta, a kihawt thupi mahmah in a khuh khinta.


Zaaro din ra Rabbi ga te koray Urusalima gorokoy se, hala baa boro kaŋ sinda gaabi ga hima sanda Dawda cine. Dawda kunda mo ga hima Irikoy i jine, sanda Rabbi malayka cine no. 	 Huai ni chiang in TOUPAN Jerusalema tengte a hum dinga, huan a lak ua hatlou pen leng huai ni chiangin David bangin a om ding; David inkote Pathian bangin a om ding ua, a ma ua TOUPA angel bangin.


Waato din gaa Isaya ne Hezeciya se: «To, ma maa Rabbi Kundeykoyo sanno: 	 Huchiin Isaiin Hezekia kiangah, Sepaihte Toupa thu theiin.


Ma si donda iri, ni maa sabbay se, Ma si ni darza karga kaynandi. Ma fongu, Ma si ni sappa kaŋ go in da nin game ra tunandi. 	 Na min jiakin honmusit kenla, na mangtutphah thupi minse sak kenla, ka kiang ua na thukhun theigigein hihse ken.Nam dang pathiante lakah vuah zusak thei a om uhia? ahihleh, vanin vuahpi a tungsak thei hia? aw TOUPA ka Pathian uh, huai pen nang na hi kei maw? hiai thil tengteng na hih ahi ngala, ka lamet uh nang na hi hi.


A bindo ra binde fundikooni taaci himandiyaŋ bangay. I himandey neeya: i gonda boro himandi. 	 Huan huai lai akipanin thilhing li kibatpih a hongpawt khia ua, a kimuhdan uh hichibang ahi: mihing batna a nei uh.


Alfaga beero bannya fo kaŋ ga ti bora kaŋ Bitros n'a hanga kaa nya-ize ne a se: «Manti ay di nin kalo ra a banda?» 	 Huan, simapu lianpu sikha khat, Peter bil sat khiak sanggamin, A kiangah, huan ah ka honmu kei maw? a chi a.


Yesu kaa ka buuro sambu ka no i se, a na hamisa mo no i se. 	 Huan, Jesu a hongpaia, tanghou a la a, a kiang uah a pia a, ngasate leng huchi bangmahin a pe sam a.


I si ye ka ne ni se Abram koyne, amma ni maa ga ti Ibrahim, zama ay na ni daŋ ni ma ciya dumi boobo se baaba. 	 Na min leng Abram ahi nawnta kei dinga, na min Abraham ahi zota ding; chi tuamtuam tampi suangpa dia ka hon bawltak jiakin.


kaŋ baa si wo kaŋ fatawc'izey da dillaŋey ga kande. Laarabey bonkooney kulu da laabu maykoy mo soobay ka kande wura nda nzarfu Suleymanu do. 	 Mi ompolhte leh sumsinmi te hontawi sim hetlouh in: huan, Arabia kumpipa tengteng leh gam ukpa ten Solomon kiang ah dangkaeng te, dangkasik te a hon tawi sek uhi.


Amma ndunnya dumey kulu ra, bora kaŋ ga humbur'a ka adilitaray goy te, nga no Irikoy ga ta. 	 ahihhangin, nam chih lakah kuapeuh amah kihtakdansiama, diktaka gamta peuhmah, a pahtak mi ahi naknak uhi.


Yesuwa binde go ga daabu nda bankaaray ziiboyaŋ, a go ga kay malayka jine. 	 Huchiin Josua bel puansilh nina kijemin angel maah a dinga.


Yahuda bonkoono Yehosafat binde ye nga kwaara baani samay Urusalima ra. 	 Huan, Juda kumpipa Jehosaphat bel lungmuang takin Jerusalem a in ah apai nawnta hi.


Ma ne i se: Wa maa Rabbi sanno, ya araŋ Yahuda bonkoono, da Yahuda kulu, da Urusalima gorokoy kulu, araŋ kaŋ yaŋ goono ga furo kwaara meyey wo gaa! 	 Huan a kiang uah, Nou Juda kumpipate, Juda tengtengte, Jerusalema teeng tengteng hiai kongpi khawnga lut sekte aw, TOUPA thu ngaikhia un.


Duure nda arzaka go a windo ra, A adilitara mo go no hal abada. 	 A in ah sum leh hauhsakna a oma: a diktatna tuh khantawna om ding ahi.


Wa si hẽ buuko se, wa si bu baray te a se mo. Amma wa hẽeni korno te bora kaŋ koy din se, Zama a se ye ka kaa koyne. A si ye ka di laabo kaŋ ra i n'a hay din koyne. 	 Misi kah kei unla, sun sam kei un; paimangmi bel nakpi mahmahin kah un, a hongkik nawn sin ngal keia, a pianna gam a muh nawn louh ding jiakin.


Yaadin gaa, baa kaŋ ay hantum araŋ se, ay mana hantum bora kaŋ na taalo din te sabbay se, wala mo bora kaŋ se a na taalo din te, amma zama araŋ kookaro kaŋ araŋ te iri se ma bangay araŋ se Irikoy jine. 	 Huchiin, na kiang uah gelh mahleng, a gilou hihpa jiakin ka gelh keia, a gilou thuakpa jiakin leng ka gelh sam kei, ka tung ua na phattuam ngaihdan uh Pathian mitmuha na kiang ua theihsaka a om theihna dingin ka gelh ahi jaw hi.


Yusufu ne nga nya-izey se: «Ay no Yusufu! Ay baaba gonda fundi hala hõ, wala?» Amma a nya-izey mongo ka tu a se, zama i biney kankam a jine. 	 Huan, Joseph in a unaute kiangah, Joseph ka hi; kapa a damlai na maw? Achia. Ahihhangin a unauten a dawng theikei ua, a maah buaitakin a omta uhi.


I nya-ize Lawitey mo, Ahiya gonda Irikoy fuwo arzakey haggoyyaŋ, da sarti boŋ nooyaŋey arzakey wane mo. 	 Huan a unaute uh Levite lakah Ahija Pathian sum koih khawmna in leh thil siangthou koihkhawmna in leh thil siangthou koihkhawmna in heutu ahi.


Tamo bakaraw na koyo di. A n'a taŋ k'a yaafa nda garawo kulu. 	 Huan, huai sikhapa pun a hehpihta mahmah a, a khah a, a bat a ngaidamta.


Zama ay ga Rabbi maa fe. Araŋ m'iri Irikoyo beera ci. 	 TOUPA min ka suah dinga: Thupina i Pathian pia un.


Guna mo, mate kaŋ ay di bangayyaŋ ra, bariyey da borey kaŋ yaŋ go i boŋ neeya: I gonda ganda gaa kosaray kaŋ ga ciray sanda danji cine, kaŋ ga boogu, kaŋ ga say mo. Bariyey boŋey mo, sanda muusu beeri boŋ cine yaŋ no. I meyey ra mo danji da dullu da sufar* goono ga fatta. 	 Huan huchibangin kilaknain sakolte leh a tung ua tuangte, mei banga san, engdup leh kat banga eng, awmphaw neite tuh ka muta a: huan sakolte lu tuh humpinelkai lu bangmai ahi ua; huan a kam ua kipanin mei leh meikhu leh kat a suak khe ta a.


Wande mo kaŋ kurnyo mana cimandi, kurnyo mo yadda nga ma goro a banda, wando ma s'a fay. 	 Huan, numei pasal ginglou kitenpihin, a pasalin a kianga om gige a ut leh, ma kei heh.


Samuwila ne Sawulu se: «Rabbi n'ay donton zama ya ni tuusu nda ji, ni ma ciya bonkooni a jama Israyla boŋ. Sohõ binde kala ni ma hangan ka maa Rabbi sanney se. 	 Huan, Samuelin Saula kiangah, TOUPAN a mite tungah, Israelte tungah kumpipa dinga nang sathau hon nilh dinga hon sawl ahi; huchiin TOUPA thugen aw ngaikhe dih.


Yaa no Rabbi ci: D'araŋ ga hin k'ay zaari nda cin alkawley feeri, hala zaari nda cin si bara ngey alwaatey ra, 	 Ka sun seh leh ka jan seh thu na phel theih ua, sun leh jan a hun tak ua omlou dinga na hih theih uleh;


Baabo binde koy Samson wandiya do. Samson mo na batu te noodin, zama yaadin no arwasey doona ka te. 	 Huan, a pa numei kiangah a vahoh suka: huan, huailaiah Samsonin ankuang a lui hi; huaibel tangvalte hihdan ahi him a.


Amma jirbi iyya zaari sintina, za mo bo, i kaa saara do ka kande yaazi jinayey kaŋ i soola. 	 Huan, Khawlniin thupiak bangin a khawlta ua; ni sagih ni masapenin; phalvakin, bang hiam gim namtui a bawlte uh tawiin, han ah a vahoh ua.


Lawi izey neeya: Gerson, Kohat, da Merari. 	 Levi Tapate; Gersom, Kohath, Merari.


Zama sohõ ay na windi woone suuban, ay n'a hanandi mo, zama ay maa ma goro noodin hal abada. Oho, ay moy d'ay bina ga bara noodin duumi. 	 Huai a ka min khantawna aom theih na dingin hiai in ka sep a, ka hih singthou ta ahi: huaiah ka mit leh ka lungtang a om tawntung ta ding.


Israyla mo na nga kambe ŋwaaro salle, a n'a dake Ifraymu boŋo boŋ, nga kaŋ ga ti ikayna, a kambe wow mo, a n'a dake Manasse boŋo boŋ. A laakalo boŋ mo no a na nga kambey dake yaadin cine, zama Manasse ga ti hay-jina. 	 Huan, Israel in a sawk kalh teitei a, a khut taklam in a sawka, Ephraim a naupang jaw siipah a nga a; Manassi lah ta masa ahi ngala.


Lawitey mo ga jinde sambu nda gaabi ka ne Israyla alborey kulu se: 	 Huan, Leviten a hon gen pan ua, Israel mi tengteng kiangah aw ngaihtakin.


I izey gaa no araŋ g'i bay. 	 Huajiakin amau tuh a gah uah na thei mai ding uh.


I na mehaw fe ka Nabot daŋ borey jine. 	 An-ngawl thu a phuang ua, mipi lakah Naboth a makai sak uhi.


I tun Tara ka koy zumbu Mitka. 	 Huan, Tera a kipan a pawt ua, Mitka ah giahbuk a sat uh;


Laala ga boro laaley wi, Borey kaŋ yaŋ ga konna adilantey mo, ciiti g'i zeeri. 	 Toupan a sikhate hinna a tan ngitnget a; amaha muanna koihte tuh khat leng siamlouh tang a om kei ding uhi.


Saaya din no Daniyel na sanno ye saaware da laakal boŋ Ariyoku se, kaŋ ga ti bonkoono mantawey jine bora, kaŋ fatta zama nga ma Babila laakalkooney wi se. 	 Huchiin Danialin kumpipa veng sepaih zaheutu Ariok kiangah thuhilhna leh thupil toh dawnna a kik saka, Babulon mi pilte that dinga kuankhe pa kiangah.