I fatta waato kaŋ cine Misirancey goono ga ngey hay-jiney kulu fiji, kaŋ yaŋ Rabbi kar i ra. Misira toorey boŋ mo no Rabbi na ciito te. 	 Aigupta mite mitmuh in, a ta masa pen teng uh TOUPA'N a hihlup sak a vui lai un Israel suante innbul tak in a pawt ua: TOUPA'N a pathiante uh leng a gawt,


A jama kulu goono ga duray, }waari no i goono ga ceeci. I jin ka ngey arzakey wi ka ŋwaari day ngey fundey baano se. Ya Rabbi, guna ka di, Zama ay bare ka ciya furku. 	 A mite tengteng a nak huthut ua, tanghou a zong ua; kha hihhalh dingin a thil nuamte uh sa khenna dingin a pia ua: Thei inla, Aw TOUPA, enin ka hong buah jiakin.


Ya Rabbi, ma ni beeney gungumandi ka zumbu, Ma tondi kuukey ham, kal i ma te dullu. 	 Toupa aw, na vante kunsakin hongpai suk inla: tangte koih in, huchiin a khukhe ding uhi.


Cino saaya din ra, a n'i sambu k'i biyey nyum. Sahãadin-sahãadin, i te nga nda nga almayaaley kulu se baptisma. 	 Huan, huai janin, huailai tak mahmahin a pia, a satna golhte uh a sil sianga; huan, amah leh a inkuanpihte tengtengin baptisma a tang pah ngal uhi.


I meyey ra mo i mana tangari gar bo, i sinda taali fo kulu. 	 huan a kam uah tuh juau a om kei a; gensiatna bei ahi uhi.


Sanda mate kaŋ cine zunubi se sarga go, yaadin mo no taali se sargay ga bara, i kulu asariya fo no. Alfaga kaŋ ga sasabandiyaŋo te, nga no ga du hamo. 	 Tatleek thoihna pen khelh thoihna bangmah ahi a, dan khat ahi: huai a kilepna bawltu siampu in, huai a tan ding ahi.


Da laakalkooni gonda kakaw sanni nga nda boro kaŋ sinda laakal game ra, D'a te bine, wala d'a haaru, Kulu nda yaadin fulanzamay si no. 	 Mi pilin mi hai a kiselpih leh, a heh hiam a nui hiam, khawlna a om kei ding hi.


Ay ya Rabbi no, araŋ Irikoyo. Araŋ ga haggoy d'ay hin sanney d'ay farilley. Boro kaŋ g'i gana, a ga nga baafuna te i ra. Ay ya Rabbi no. 	 Huaiziak in ka dan leh ka vaihawmte na mang ding uh ahi: huaibel mi'n a hihleh a hinloh ding hi: Kei bel TOUPA mah ka hi.


Nga no ka Misira laabo hay-jiney kar, Boro gaa, alman gaa. 	 Aman Aigupta gam ta masate a hihluma, mihing leh sate leng.


Ay biya mo ga farhã Irikoy ay Faabakwa se. 	 Ka kha leng ka Hondampa Pathian tungah a kipak mahmaha.


Han din hane binde boro ga ne: «Guna, woone wo iri Irikoyo no. Iri n'a batu, a g'iri faaba mo. Woone wo Rabbi no kaŋ iri batu. Iri ma farhã ka bine kaani te a faaba ra.» 	 Huan, huai niin, Ngai un, hiai tuh i Pathian ahi; amah i ngakngak ua, huchiin a honhondam ding: hiai tuh TOUPA ahi; amah i ngakngak ua; a hotdamnaah i kipakin i nuam ding uh, a chi ding uhi.


A meyo cire kulbayaŋ goono g'a windi, i boro way kambe kar kulu gaa, ka bango windi. Kulbey sasare hinka ra no, i n'i soogu ngey nda bango care banda. 	 Huan, a gei nuaiah pakmum limin a kimvel veka, tong sawm ahi a, tuibem kimvelin a om: huai pakmumte bel vual nihin a om a, sun khawm pah ahi.


Yesu ne nga talibey se: «Haciika ay ga ne araŋ se: da cat no arzakante ma furo beene koytara ra. 	 Huan, Jesu'n a nungzuite kiang ah, Chihtaktakin ka hon hilh ahi, mi hausa dia vangam a lut haksa pi ahi.


Ay ga tooru jabantey ban, Da ni cinari kuukey ni bindo ra, Hala ni ma si ye ka sududu ni kambe goyey se koyne. 	 Na khut akipan bumsiamnate ka hihmang dinga; aisansiamte ka hihmang dinga; aisansiamte na nei nawnta kei ding:


Alfa Zadok da nga nya-izey mo go noodin Rabbi nangora jine, nga kaŋ go Jibeyon tudo boŋ. 	 Huan Zadok siampu leh, a unaute siampute, Gibeona om mun sanga TOUPA biakbuk maa,


Alwaato din da boro fo ga ne araŋ se: ‹Wa guna, Almasihu neeya!› wala, ‹Nga nooya yongo!› araŋ ma s'a cimandi. 	 Huai hun chiang in kuapeuh in na kiang ua, En dih, Kris hiai ah a om, hiam, Huai ah, hiam, a chih uleh, gingkei un.


A bannyey ra afo mo ne: «Abada, ya ay Koyo, bonkoono. Iliyasu no, annabo din kaŋ go Israyla ra. Nga no ga sanney kaŋ ni ga ci ni kaniyaŋ fuwo ra ci Israyla bonkoono se.» 	 Huan, a sikhate laka mi khatin, kuamah pang kei ve ung e, kumpipa ka pu aw, Israel gama om jawlnei Elisa in na dantan sunggila na gente Israel kumpipa a hilh jel sek ahi jaw hi, a chi a.


Ma Rabbi beerandi nda ni arzaka, Da ni boŋ-jina kulu. 	 Na vanin Toupa zahtak in, na punna tengtenga gahmasate tohin:


A ga haggoy d'a biriyey kulu, I ra baa afolloŋ si ceeri. 	 Thil hoihlou in mi gilou-saloute a hihlum dinga: dik hoten siamlouh a tang ding uhi.Toupan a sikhate hinna a tan ngitnget a; amaha muanna koihte tuh khat leng siamlouh tang a om kei ding uhi.


Bezer, Hod, Samma, Silsa, Itran, da Beera. 	 Bezer, Hod Samma, Silsa, Ithran, Beera.


Kala Alfa Eliyezar na guuru-say cambey sambu, wo kaŋ yaŋ borey kaŋ bu goobara ra salle. I n'i dan ka te daabirji tafo sargay feema se, 	 Huan, siampu eleazar in mi kangte dal meilaknate a la a; maitam khuhna ding in a sekta uhi:


Waato kaŋ i ga bay zunubo kaŋ ngey te din gaa, kala jama ma kande yeej'ize fo. I ma kaa kubayyaŋ hukumo jine k'a salle zunubi se sargay. 	 Siamlouh a tan ua, a thil gilou hih uh theih khiak a hong hih leh, mipi in khelh thoihna ding in bawng tuai a lan ding ua, kihoupihna puan inn kong ah a hong kai ding uh ahi.


Araŋ ma doorikomey no baani. Araŋ ma buukoy mo tunandi. Araŋ ma jirayey hanandi. Araŋ ma follayey gaaray. Nooyaŋ no araŋ du, araŋ mo ma no gomni. 	 Damloute hihdam unla, misite kaithou unla, phakte hihsiangthou unla; dawite hawlkhia un, a thawnin na mu ua, a thawnin pia un.


Yaawo no ni ga ne a se: Yaa no Rabbi ci: Guna, haŋ kaŋ ay cina, ay goono g'a zeeri. Haŋ kaŋ ay tilam mo, ay goono g'a dagu, baa ay laabo kulu. 	 A kianga hichia na gen ding ahi: TOUPAN hichiin a chi: Ngai in, ka lamsa ka phel nawn dinga, ka phuhsa ka bot khe nawn ding gam pumpi mahmah:Huan, nang adingin thil thupi na zong hia? Zong dah maiin: sa tengteng tungah lah thil hoihlou ka hontungsak sin ngala, chih TOUPA thu pawt ahi: himahleh na hinna bel mun chiha na painana ah gallak dingin ka honpe ding, chiin.


Kala ni ma woone jirbi iyya toonandi a se, iri mo ga afa din no ni se, jiiri iyye fo mayray se kaŋ ni ga ye ka te ay do koyne.» 	 Hiai minu ni sagih zou tadih inla, huchiin, kum sagih dang kana nasep sikin midang nu leng ka hon pe ding uh, achia.


A na Zedeciya moy looti, gaa no a n'a haw da guuru-say sisiriyaŋ zama i ma kond'a Babila. 	 Huailou leng Jedekia mit a khelkhiaa, kol a bunsaka, Babulon ah a pita hi.


Yaadin gaa, manti araŋ goono ga fayanka te araŋ da care game ra nooya, hal araŋ bara ciitikoyaŋ kaŋ gonda miila laalo yaŋ? 	 na lungsim uah khentuam neia ngaihtuahna gilou pu, gense mite na hong hi kei ding ua hia?


Ay sanno, manti sanda danji cine no, wala mo ndarka kaŋ ga tondiyaŋ bagu no? Yaadin no Rabbi ci. 	 A thu bel mei bang, sek suang seknenna bang ahi ka hia? chih TOUPA thu pawt ahi.


Ifo se no ni goono ga laala cabe ay se, Ni goono ga goro hinne ka taali guna? Zama hasaraw da toonye go ay jine, Kusuuma go no, canda-canda mo tun. 	 Bang dinga thulimlouhna honmu sak a, ginatlouhna honensak na hia? lohna leh hiamgamna lah ka maah a om ngal ua: kilanna a oma, kinakna a hongom hi.


A ciya binde, waato kaŋ Yusufu kaa nga beerey do, i na Yusufu jabba kaa a gaa, jabba taalamanta din kaŋ a daŋ. 	 Huan, hichi ahi a, Joseph a ute kiang a tunin, Joseph a puannaktual, a puannaktual ze tuamtuama gial a silh, a na suahsak uh;


Ay ga ni ŋwaaray, ma ni annura da ni cimo donton, I ma jina candi ay se. I ma kande ay ni tondi hananta boŋ, ni nangorayey do mo. 	 Aw, na vak leh na thutak sawl khia inla, amauten honpi uhen; na tang siangthou leh na om nate hon tun uhen.


Bine folloŋ da fondo folloŋ no ay g'i no, zama i ma humburu ay duumi. A ga boori i bumbey se, d'i izey mo se i banda. 	 Khantawna a honlau den theihna ding un lungtang kibang leh omdan kibang ka bawlsak ding: amau leh a nung ua a tate uh hoihna dingin.


Ma si ni koŋŋa himandi wayboro laalo, zama ay bine sara nd'ay fantayaŋo ra no ay goono ga salaŋ hala ka kaa sohõ.» 	 Na sikhanu Belial tanu dingin hon ngoh het ken: lungsim a dimlet ka lungkim louhna leh ka lungkhamna ka gen ahi, chiin a dawng a,


Ya nin Lacis gorokwa, Ma wongu torko haw bari kaŋ ga zuru gaa. Nga no ga ti zunubi sabaabu sintina Sihiyona se, Zama ni ra no i na Israyla taaley gar. 	 Aw Lakis mi, kangtalai sakol hattak hen den in: amah pen Zion tanu khelhna kipatna ahi. Israelte tatlekna lah nanga muh ahi ngala.


Israyla izey tun za susubay ka gata sinji Jibeya wonguyaŋ se. 	 Huan, TOUPAN, Juda-pawl vahoh masa uheh, a chi a. Huchiin Israel suante lakah a thou ua, Gibea khua a vaumta uhi.


Woodin se no, yaa no Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo ci: A go, ay g'ay moyduma sinji araŋ gaa da masiiba miila, ay ga Yahuda kulu halaci mo. 	 Huaijiakin, sepaihte TOUPA, Israel Pathianin hichiin a chi: Ngai un, na siatna ding un Juda tengteng gawi mang vek ding in nou ka hon matuah ding hi.


Laban ne: «A ma ciya mate kaŋ ni ci din.» 	 Huan, Labanin, ngaiin, na gen bang tak hile ake, achia.


Bonkoono Belsazzar zamana jiiri hinzanta ra, bangandi fo bangay ay se, ay Daniyel, afa kaŋ jin ka bangay ay se din banda. 	 kumpipa Belsazar lal kum thum kumin mengmuhna ka kiangah hongkilanga, kei Danial kiang mahmah ah, a tunga ka kianga a hongkilat khit nungin.


A g'a taalam da wura nda nzarfu, A g'a sinji nda kuusayaŋ da ndarka zama a ma si zinji se. 	 Dangkasik leh dangkaengin a jem ua, a tat louhna dingin sikkilhna leh sekin a kilh uh.


Gaa no Bulos ne a se: «Ni mo, Irikoy ga ni kar, nin cinari kaŋ i kwaarandi! Ni goono ga goro ka ciiti ay se Tawreto* boŋ, ni goono ga lordi mo ka ne i m'ay kar ka gaaba nda Tawreto?» 	 Huan, Paulain, a kiangah, nang suang dai nuhngoupa, Pathianin a honbeng zo ding hi, nang, Dan banga mi ngaihtuah dingin na tu a, Dan lou banga mi bet ding na chi vial maw? a chi a.


Urusalima ra mo Feejey Meyo jarga bangu fo go no kaŋ se i ga ne Baytazda Yahudancey sanney ra, kaŋ gonda tanda gu. 	 Huan, Jerusalem ah belam kongkhak kiangah dil a oma, huai tuh Hebru pauin Bethsaida a chi ua, inlim nga neia.


A na woodin te zama nga ma haŋ kaŋ asariya g'iri tilasandi nd'a toonandi iri ra, iri kaŋ siino ga goro Adam-ize daa laalo boŋ, amma day Biya _Hanno__ ra. 	 Sa dan juilou a Kha dan jui zote eimaha danin a ngiat diktatna tuh tangtuna a om theihna dingin.


Buuyaŋ naajo ga ti zunubi, zunubi dabaro mo asariya no. 	 Sihna gu tuh khelhna ahia; khelhna thilhihtheihna tuh dan ahi.


Amma Rabbi ne Samuwila se: «Ma si a moyduma guna, wala a gaahamo kuuyaŋ, zama ay wang'a. Zama Rabbi gunayaŋ manti boro wane cine no, zama boro si guna kala takayaŋ, amma Rabbi wo, bine no a ga guna.» 	 Himahleh TOUPAN Samuel kiangah, a mel lam hiam, a san lam hiam en kei un; amah jaw ka deihlouh ahi; TOUPAN lah mihing et danin a en ngal keia; mihingin jaw polama latdan a en sek ua, TOUPAN bel lungtang lam a en zo sek hi, a chi a.


Zama d'iri margu nda Almasihu ka bu a banda misa ra, yaadin gaa iri ga margu nd'a a tunyaŋo ra mo. 	 A sihna ki batpih a amah toh i kizop khit ngal un tuh, a thohnawnna kibatpihin leng i kizom sam ding hi.


Kaari hawji yaamo wo, kaŋ ga kalo naŋ! Takuba ma du a jase gaa, d'a kambe ŋwaari mwa gaa haray mo. A kamba ma suugu parkatak. A kambe ŋwaari mwa mo ma te kubay lip! 	 Belamhonte nusia belamchingmi phat tuamna bei tung a gik hi; A ban tung leh a mit taklam tungah namsau a om ding; a ban a go siang keuhkeuh dia, a mit taklam a mial bikbek ding! a chi a.


Waato din gaa no Mika ne: «Sohõ ay bay kaŋ Rabbi ga gomni te ay se, za kaŋ ay du Lawiti kaŋ ga te ay alfaga.» 	 Huchiin Mikain, tuin jaw Levi chi ka siampu dingin ka neita ngala, TOUPAN ahonlamzang sak ngeiding chih ka thei, a chi a.


I ma haggoy mo da windo bundey da ngey dabey, d'i loley d'i korfey. 	 A kongpi umna khuamte, a kingakna khuakkuakte, akilhbelhna leh a khaute toh.


Ay n'i harram mo i sargayey kaŋ i goono ga kande do haray. Zama i na ngey hay-jiney kulu daŋ danji ra, zama ay m'i mursandi, i ma bay mo kaŋ ay no ga ti Rabbi. 	 A thil tan uh, sul hongmi tengten mei a paihna uah amaute ka hihnina, ka lungjuang saka, a tawpa TOUPA ka hi chih a theihna ding un.


zama Irikoy ya manti kosongu wane no, amma laakal kanay wane no. Mate kaŋ a bara hanantey margey kulu ra, 	 Pathian tuh buaina Pathian ahi keia, lemna Pathian ahi zo ngala. Mi siangthou saptuam pawl tengtenga om bangin,


Alfaga ga kand'ey Rabbi jine, a ma zunubi se sarga salle d'a sargay kaŋ i ga ton mo. 	 Huan, siampuiin huaite TOUPA maah a lan dinga, a khelh kithoihna leh a halmang thillat a lan ding:


Kala a ne i se: «Yaa da yaa no Mika te ay se. A n'ay sufuray, ay ciya a alfaga mo.» 	 Huan, aman a kiang uah, Mikain hichiin a honna bawlta a, honguaia, a siampu dingin ka om hi, achi a.


Ay di a, a kaa feejo do, a gaa-hamno mo tun nda futay a se, a na feejo kar, a n'a hilli hinka ceeri. Gaabi fo si no feejo ra koyne kaŋ a ga hin ka kay a se, amma a na feejo zeeri ganda k'a taamu-taamu. Boro si no kaŋ gonda hina ka feejo faaba a kambe ra. 	 Huan belamtal kiang chinah a hongpai ka mua, a tungah nakpiin a thangpai taa, belamtal tuh a boh taa, a ki nihte a hih tanta; huchiin belamtal ah a maa dinna ding thilhihtheihna a omta kei hi; himahleh leiah a puk suka, a mah a chila; a khuta kipan belamtal suakta sak ding kuamah a om kei hi.


Filistancey mo humburu, zama i ne: «Irikoy kaa marga ra.» I ne: «Kaari iri! zama i mana hayo wo dumi te baa ce fo. 	 Huan, Philistia miten a kihte ua, giahmun ah Pathian a hong ahi, a chi ua. I tung a gik hi! tumalam in huchibang lah a om ngei ngal kei a,


Yaa no Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo ci: Araŋ d'araŋ wayborey, araŋ salaŋ d'araŋ meyey, araŋ toonandi mo d'araŋ kambey, araŋ goono ga ne: «Daahir, iri ga sartey kaŋ iri sambu yaŋ din toonandi, iri ma dugu ton beene wayboro bonkoono se, iri ma haŋyaŋ sargayey soogu a se.» Daahir araŋ go g'araŋ sartey tabbatandi, daahir araŋ go g'i toonandi mo! 	 Nou leh na jite un, Van kumpinu kianga gimlim hal leh dawnding thilllat butkhiakte ka nachiamsa bang jelin ka hih ngeingei ding, chiin na kam un na genta ua, na khut un na pichingsak lai uhi. Na thuchiamte uh hihkip unla, na thu tupte uh tangtung sak vanglak un.


Afooyaŋ mo kaŋ tondi batama boŋ, nangu kaŋ sinda laabu boobo. Sahãadin-sahãadin i fun, zama laabo si baa. 	 Huan, a khen suangsi lei lakah a kia a; lei a sah louh jiakin a pou pah


A go, i meyey go ga kufu kaa, Takubayaŋ go i me kuurey ra, Zama i goono ga ne: «May no ga maa?» 	 Himahleh, Toupa aw, nang amau tuh na nuihsan zo dinga; nam chih na nuihsan phet ding hi.


A na burnye te i se. I ŋwa, i haŋ. 	 Huan, aman amau adingin ankuang a luisak a, huchiin a ne ua a dawn uhi.


Yaadin mo no i na sanno toonandi nd'a kaŋ i ci annabi Irimiya me ra kaŋ ne: «I na nzarfu noor'ize waranza sambu, wo kaŋ i na nooro daŋ a boŋ din nooro, kaŋ Israyla ize fooyaŋ n'a nooro daŋ. 	 Huan, jawlnei Jeremia in a na gen, Huan dangka sawmthum, amah man ding a Israel tate lak a kuate hiam in a sak uh tuh, a lata ua;


Yesu na iway cindi hinka sambu nga banda ka ne i se: «Wa guna, iri goono ga koy Urusalima*. Hay kulu mo kaŋ i hantum annabey do Boro Izo boŋ, i g'i toonandi. 	 Huan, sawm leh nihte a kiangah api tuama, a kiang uah, Ngai un, Jerusalem khua a hoh tou ding i hi ua; jawlneite thu gelh tengteng Mihing Tapa tungah a tung ding.


Waato din gaa no tuurey din kulu ne karji se: ‹Kaa, nin wo karji, k'iri may.› 	 Huchiin sing tengtengin lingvom kiangah, Kisain, nang ka kumpipa dingun omin, a chi ua.


Ham kaŋ i ga soola zaari fo ra, yeeji fo no, da feeji iddu kaŋ i kuru hal i naasu. Ay mo curoyaŋ no i ga hanse ay se. Jirbi way nda care game kulu mo, sorro folloŋ no i ga kande duvan kulu dumi kaŋ ga yulwa. Amma kulu nda yaadin, ay mana ŋwaaray i m'ay no hini ŋwaari kulu, zama tamtara go ga borey din taabandi. 	 Huan ni khat adinga bawlkholhsa bawngtal khat leh belam hoihhoih guk ahi ua; vasate leng kei adia bawlkhawlsain a om ua, huan ni sawm sunga khatvei uain chi chih akipan koih hoih: hinapiin hiai mite tunga tanna a gik jiakin, ukpipa tanghou hiaite tengteng jiakin ka phut kei hi.Aw ka Pathian, hoihna dingin, kei lam hontheigigein, hiai mite adia ka hih tengteng.


Waato din gaa no ay ga fooru ka haaru jinde, da bine kaani jinde, da arhiiji jinde, da wayhiiji jinde mo naŋ i ma ban Yahuda galley ra, da Urusalima fondey ra mo, zama laabo ga ciya kurmu. 	 Huan, Juda khopite ah leh Jerusalem kholakte ah nuamsa husate leh kipahna gingte, mouneipa awte, mou awte leng ka daisak ding: a gam lah a segawp sin ngala.


A gaayyaŋ harey walhẽy boŋ, a jezey boŋ mo, a na ciiti malayka himandiyaŋ da muusu beeriyaŋ, da teenay nyayaŋ jabu, i afo kulu batama boŋ, da taalam a banda ka windi. 	 Huan, a tunna khe pekte ah leh, a kuak ah te, a zat bang-bangin cherubte, humpinelkaite, tum sing te a tuang saka, a kimvelin kilawmsakna a om dindian hi.


Amma haŋ kaŋ araŋ ga te i se neeya: araŋ m'i sargay* feemey bagu-bagu, k'i tondi ganjey pati-pati, k'i wayboro himandi bundu toorey beeri, k'i tooru jabantey ton danji ra. 	 A tunguah hichinbangin na hih zo ding uh ahi; a maitam khawng uh na hihchim dingua, a suangphuhte uh na kitam jan sak ding ua, a Aserte uh na phukl ding ua, a milim bawl tawmte uh nahal vek ding uh ahi.


Wa dangay, ya araŋ teeko me gaa gorokoy. Zidon fatawc'izey kaŋ yaŋ na teeko daŋandi. I na araŋ toonandi waato. 	 Tuikulha omte aw, dai sipsip un; Sidon kho sumsin tuipi-a paiten a honkiningchin sak uh.


Kwaara din arkusey mo ga konda zano ka koy gooru fo do, naŋ kaŋ gonda hari zuru, nangu kaŋ i mana far, i man'a duma mo. I ma zano jinda ceeri mo noodin gooro ra. 	 Huan, huai kho upaten bawngla, tui luanna, leileh louh lai leh bangmah chin louhna guamah a kaisuk ding ua, guamah bawngla ngawng a tan ding ua:


Malaykey mo na ngey fatey sambu ka tun ganda ka deesi. Ay go ga di ey waato kaŋ i dira, kanjey mo go i tanjay. I kay Rabbi windo wayna funay meyo gaa, Israyla Irikoyo darza go i boŋ do beene. 	 HUan cherubten a kha jak ua, a pawt un ka mit muh mahmahin lei akipan a pai tou ua; kangtalai khete a kiang uah a om jela: huan TOUPA in lutna suahlam kongkhak chinah a dingtaa; Israel Pathian thupina a tunguah a om hi.


Abiya binde furo wongo ra, nga nda soojey kunda boro zambar zangu taaci kaŋ suubanante yaŋ no. Yerebowam no na boro zambar zangu ahakku soola, boro suubanante yaŋ, kaŋ ga wongu nd'a, yaarukom gaabikooni yaŋ no. 	 Huan, Abijain sepaih kidoumi. mi hangsan nuai li tel ngen toh a vasual ua, huan Jeroboam mi hat hangsan tel chiat nuai giat kiphalhin a nadou hi.


Kal a n'i kulu margu ka daŋ i m'i gaay jirbi hinza. 	 Huan, a vek un ni thum a tangsak chiata.


Ay mo go ga koytaray daŋ araŋ se, mate kaŋ ay Baaba na koytaray daŋ ay se, 	 huchiin, kei ka Pan gam a honseh sak bangin gam ka honseh sak ahi.


Sanda mate kaŋ cine iri maa, yaadin cine mo no iri di, Rabbi Kundeykoyo gallo ra, iri Irikoyo gallo ra. Irikoy g'a sinji hal abada. (Wa dangay) 	 Pathian aw, na biakin sunggil ah na chitna ka ngaihtuahta uhi.


Amma waato kaŋ i mana di ey, i na Yason da nya-izey fooyaŋ candi ka kond'ey kwaara alkaaley jine. I goono ga kuuwa ka ne: «Borey din kaŋ na ndunnya bare, ngey no ka kaa neewo mo. Yason wo mo, a n'i zumandi. 	 Huan, amau a mu kei ua, Jason leh unau ding kuate hiam kho heutute kiangah a kailut ua, a kikou ua, Khovel tokbuaite hiaiah leng a hong ua,


Yaadin no Suleymanu na fuwo cina ka kubandi d'a. 	 Huchiin, Solomonin huai in a lama, a zouta hi.


Ya nin Maresa gorokwa, Hala hõ ay ga kande ni gaa boro kaŋ ga ni ŋwa. Israyla darza ga kaa kal a ma to hala Adullam. 	 Aw maresa mi, nang honzoutu na kiang ah konpi ding: Israelte thupina Adullam phain a hongpai ding.Kimet giau inla, na ta deihtakte jiakin kimet giau in: musane bang in kihihgiau semsemin; na kianga kipana sala piin lah a omta ngal ua.


Waato din gaa no ay mo ci tamtaray izey kulu se hay kulu kaŋ Rabbi n'ay cabe. 	 Huchiin saltangte kiangah TOUPAN thil a honet sak tengteng ka genta hi.


Zama mate kaŋ Baabo ga buukoy tunandi k'i funandi, yaadin mo no Izo ga fundi no borey kaŋ se a ga ba nga m'a no. 	 Pain misite a a kithou a, hinna a piak bangin, Tapa inleng a utnana kiangah hinna a pia.


Waato gaa ay di kaŋ laakal bisa saamotaray danga mate kaŋ cine kaari bisa kubay. 	 Huchiin, khovakin khomial a khen dandanin, pilnain haina a kheng ahi chih ka muta hi.


Da ni ga dira, ni ce daara si kankam, Da ni ga zuru mo, ni si kati. 	 Na pai chiangin, na kalsuante haksain a om kei dia; na tai leh, na kisui puk kei ding.


D'ay farey hẽ d'ay, D'i batey margu ka hẽ, 	 Ka kam kei dema a kikoua, huaia lei lehsate a kah khawm uleh;


Musa binde ye Rabbi do ka ne: «Ya ay Koyo, ifo se no ni na laala te jama wo se? Ifo se mo no ni n'ay donton? 	 Huchiin, Toupa kiangah Mosi a kik nawna, Toupa, bang dinga hiai mite hichibang gilou suaksak na hia? Bangdia kei honsawl na hia?Na mina thugen kia Pharo kianga ka vahoh nungsiah lah, aman hiai mite kiangah gilou a bawlta ngala: na mite leh na pi khe het kei hi, achia.


D'a to handu fo koy mo no hal a koy ka to jiiri gu koy, kal i ma alboro lasaabu kaŋ a to nzarfu sekel gu. Wayboro se mo i m'a lasaabu nzarfu sekel hinza. 	 Huan, kha khat akipana kum ngaa upa ahihleh, na seh dan ding pasal bel dangka sekel nga, numei bel dangka sekel thum ahi ding.


Ay mo ga Firawna bina sandandi hal a m'i banda gana. Ay ga du beeray mo Firawna nd'a kundey kulu do. Misirancey ga bay mo kaŋ ay no ga ti Rabbi.» Yaadin mo no i te. 	 Huchiin amaute nungjui dingin Pharo lungtang ka khauhsak ding; Pharo tung leh, a sepaihte tungah zahtakin ka om ding; huchia Aiguptaten TOUPA ka hihdan a theihna ding un, Huan, huchibangin a hihta uhi.


Yaadin gaa, mate no? Iri bis'ey no? Abada! Baa kayna! Zama iri jin ka Yahudancey da dumi cindey kulu kalima ka ne i go zunubi dabaro ra. 	 Ahihleh amau sangin i hoih zo khol ua hia? Hoihzo lou hial; Judate leh Grikte khelhna sikhaa om vekin tumalamin leng i ngohta vele;


A n'a daŋ bonkooni Jileyad da Aser izey, da Yezreyel, da Ifraymu, da Benyamin da Israyla kulu boŋ. 	 Gilead tungah, Asur tungah, Jezreel tungah, Ephraim tungah, Israel tengteng tungah kumpipa in a bawlta hi.


A wangu Yusufu kuuru fuwo mo, A mana Ifraymu kunda suuban, 	 Huailou leng Jospeh puanin a deih keia, Ephraim nam leng a telta kei hi;


Borey kaŋ ga ni kankam mo, Ay g'i no ngey bumbey gaaham basey i ma ŋwa. I ga bugu nda ngey bumbey kuri danga duvan kaano cine. Adam-izey kulu ga bay kaŋ ay, Rabbi, Ay ya ni Faabakwa no, ni Fansakwa mo no, Yakuba wane Hinkoyo. 	 Huan, nang homsimmohte amau sa ka ne sak ding; uain khum kham bangin amau sisain a kham ding uh: huchiin mi tengtengin, kei Toupa nangmah Hondampa leh nangmah Tanpa, Jakob-a Mi Hat ka hi chih, a thei ding uh, chiin.


d'araŋ wangu ka hangan ay tam annabey sanney se, ngey kaŋ ay donton araŋ gaa, ay ga soobay k'i donton, amma araŋ mana hangan -- 	 Jing pipia thoua amau ka sawl na kiang ua ka sawl ka nasemmi jawlnei thu na limsak kei uleh;


A ga Israyla* ize boobo bare k'i ye Rabbi ngey Irikoyo do haray. 	 Israel suante tampi Toupa a Pathian lam uh a ngasak nawn ding a.


Kusey, da fisi kuyaŋ harey, da haabuyaŋ harey, da taasey, da kawrey, da guuru-say jinayey kulu kaŋ yaŋ i ga saajaw goy te d'a, ngey mo i n'i kulu ku. 	 Belte leng, vutluah te, khawnvak mihsakna te, maiphiatkuangte, sikkeute, dal tuiumbelsuan tengteng a zat sekte uh a la vek uh.


A tun noodin koyne ka kaa Beyer-Seba. 	 Huan, huai akipanin Beer-sebaah a hohtou a.


A na nyumayyaŋ bangu mo te, soogu yaŋ wane. Me woone gaa ka koy ya-haray meyo gaa, kambe kar way no, kurkutu mo no, a kayyaŋo kambe kar gu no, a windanta mo kambe kar waranza no. 	 Dal loh bem lianpi, a gei leh agei kikal a tong sawm kia, a sandan tong nga a sung leuleua; a geia kimvel in tong sawmthum ahi,


Ni ga tun ay borey Israyla gaa da wongu, sanda beene hirriyaŋ cine, i ma laabo daabu se. A ga ciya mo alwaatey bananta ra, ay ga kande nin, ni ma wongu te d'ay laabo, zama dumi cindey ma du k'ay bay waato kaŋ cine ay hanan ni do i jine, ya nin Gog. 	 Meipiin gam a tuam lunglung bang maiin ka mi Israelte tungah na hong pai ding; hichi ahi dinga, ni nanungteah ka gam dou dingin honpi dinga, namten a hon thei ding ua, Aw, Gog, a mitmuh ua nanga hihsiangthou a ka om hun chiangin.


Mantawo mo tu Filibos se ka ne: «Ay ga ni ŋwaaray, ma ci ay se: annabo wo, may sanni no a goono ga te? Nga bumbo no, wala boro fo gaa no a go?» 	 Huan, mi chilgehin, Philip a houpiha, a kiangah, Jawlneiin hiai thu khawng kua thu a genna ahia, amah thu hia, midang thu? ka hondong ahi, a chi a.


A ne koyne: «I ma Rabbi Irikoy, Sem wano, sifa. Kanaana ma ciya Sem se bannya. 	 Toupa, Sem Pathian phatin omhen; Kanaan a sikha in om hen.


Kambe kar zambar waranka cindi gu salleyaŋ, zambar way mo tafayyaŋ, woodin ga ciya Lawi borey wane, windo goy-teerey nooya. I mayray hari no, i nangoray se. 	 Mun dang a dung tong sing nih leh sang nga, a vai tong sing khat, Levi chi inpi a nasemmite tuam dingin, a tenna khopi dingin a omding ahi.


Waati din danawey moy ga fiti, Lutey hangey mo ga fiti. 	 Huai hun chiangin mittote mit hahsakin a om dinga bengngongte bil hihvakin a om ding.


A ye ka neesi zambar fo. Sohõ kay, isa no kaŋ bisa naŋ kaŋ ay ga hin k'a yaw, zama haro guusu gumo, kala ziyaŋ. Isa no kaŋ i si hin k'a yaw. 	 Huan tong sang khat a teh nawna; huan, kangah galkah vual louh luipi a honghita a; tui a hong sang jel a, a ngaha ngah galkah vual louh, a leuha leuh tham luipi a honghita ngala.


Rabbi ma bara ni biya* banda. Gomni ma bara araŋ banda. 	 Toupa tuh na kha kiang ah om hen. Hehpihna na kiang ah om hen. Amen.


Saaya din ra no Yesu talibey kaa a do ka ne: «May no ga beeri ka bisa ikulu beene koytara ra?» 	 Huai laitakin nungjuite Jesu kiangah a hongpai ua, Vangamah kua a thupipen dia le? A chi ua.


I ne: «Man no iri ga laami nda seeda fo koyne? Zama iri bumbey, iri maa a meyo ra.» 	 Huan, amau, Bang theihna dang i deih lai dia? ei mah mahin amah kamsuak i zata ve le, a chi ua.


Cin humburkumay si ni di, Wala mo hangaw kaŋ ga tun zaari, 	 Jana thil mulkimhuai na lau kei dinga. suna thal hongleng zong na lau kei ding hi:


Ma ni futay booba mun, Ma boŋbeeraykoy kulu guna k'a kaynandi. 	 Huchiin Toupan Job pingpei akipanin a dawnga, hichiin a chi a:


Bannya kaŋ ga goy da laakal ga du mayray ize kaŋ ga haawi goy te boŋ. A ga du nga baa tubo ra nya-izey game ra mo. 	 Sikha pil taka hihin tapa zumhuaina omsak tungah vai a hawm ding, huan unaute laka goutanna ah tan a nei ding hi.


da Ibhar, da Elisuwa, da Nefeg, da Yafiya, 	 Solomon, Ibar, Elisu;


Zama jidan bisey, ngey boro hinza no. I sinda mo bonjareyaŋ sanda batama bonjarey cine. Woodin se no beene waney fu-izey kankam ka bisa ganda waney da bindo ra waney. 	 Chial thuma lam ahi a, huang sung khuamte bangin khuam a nei ngal keia; huchiin a laita sangin a tungnungpen a kochik a, a laita leng a nuainung pen sangin a kochik zo lai hi.


Boro kaŋ na yeeji wi _ka sarga__ ga hima ay se boro kaŋ na boro wi. Boro kaŋ ga feej'ize salle sargay mo ga hima boro kaŋ na hansi jinde ceeri. Boro kaŋ ga kande hamni sargay ga hima boro kaŋ kande gursuna* kuri. Boro kaŋ ga lubban dugu ton mo ga hima boro kaŋ goono ga tooru sifa. Oho, i na ngey boŋ fondoyaŋ suuban, I biney mo goono ga farhã d'i fanta harey. 	 Bawngtal goumi jaw mi that bang ahi a; thilpiak lan mi jaw vok sisan lanmi bang ahi-a; begaw halmi jaw milim vualjawlmi bang ahi: ahi, amau lampi a telta ua, a thilkihhuaite ua a lungsim uh a kipak jel.


Doonkoy jine bora se. I m'a doon da moolo hamni ahakkukoy karyaŋ. Dawda wane no. 	 TOUPA ka TOUPA aw, leitung tengteng-ah na min hoih hina tele! Na thupina thu van tungahte khawng na koiha;


«Ma salaŋ Israyla izey se ka ne i se: D'araŋ ga furo laabo kaŋ ga ciya araŋ goray nangu din ra, kaŋ ay g'araŋ no, 	 Israel suante houpih inla, a kiang uah, Na omna ding uh gam kon piak na tun chiang ua,


Wa adilitaray sargayyaŋ no, Wa de Rabbi gaa mo. 	 Hoihna himhim kuan ahia honmusak ding? chite tampi a om uhi. TOUPA, nangmah mahin na mel vakin honsun vakin;


A ga ciya mo boro beeri, i ga ne a se Koy Beero kaŋ bisa ikulu Ize no. Rabbi Irikoy g'a no a kaayo Dawda koytara karga. 	 Amah mi lian a honghi dinga, Tungnungpen Tapa a chi ding uh; Toupa Pathianin a kiangah a pu David tutphah a pe dia.


Ni m'a windi mo da me-jabu kaŋ tafayyaŋo kambe faata fo cine no. Ni ma bonkunga te a se da wura k'a windi. 	 Huan akim a velin huaiah khut chia a gei na bawl ding, huan akim avelin huaiah a geiah dangkaeng lallukhu na bawl ding.


Mefiboset binde goro Urusalima ra zama han kulu a ga ŋwa Dawda taablo boŋ. A ce hinka kulu larante yaŋ no. 	 Huchi in Mephiboseth bel Jerusalem ah a omta hi; kumpipa dohkan a an a um gige tak ziak in; a khe langtuak a bai ahi.


Hala hõ mo koyne, d'ay ne boro laalo se kaŋ daahir a ga bu -- nga mo, d'a bare ka fay da nga zunubo, a na haŋ kaŋ ga saba da haŋ kaŋ ga halal te mo, 	 Huan migilou kiangah, ka chih nawn leuleuin, a gitlouhnate a lehngatsana a siang leh a dik a nahiha,


Iri mo, iri goono g'iri kaayo Yonadab Rekab izo sanno gana, hay kulu kaŋ a n'iri lordi nd'a ra. Iri si duvan haŋ iri jirbey kulu ra, iri nd'iri wandey, d'iri ize arey d'ize wayey mo. 	 Huchiin kou honsuangpa Rekab tapa Jonadabin paukama thu honthukhah tengteng, ka damsung ua kou leh ka jite uh, ka tapa te uh leh ka tanute un uain dawn louh ding khawng,


A ga windi Akrabbim gangara se dandi kambe haray ka gana ka koy to Zin. A ga bisa noodin ka soobay dandi kambe haray kal a ma koy to Kades-Barneya, ka gana kala Hazar-Addar, ka bisa noodin kala Azmon. 	 Huan, na gamgi uh Akrabim tungkahna sim lam pang ah a kawi ding a, huan, a hong pawtna Kades-barnea sim lam ah ahi ding: huan, Hazar-adar ah a pai ding a, Azmon ah a pai zel ding:


Ay ga suuru nda Rabbi dukuro, Zama ay na zunubi te a se, Hal a ma kaa ka faasa ay se, Ka cimi ciiti te ay se mo. A g'ay fattandi kaari do haray, Ay g'a adilitara guna mo. 	 TOUPA tunga thil ka hih khelh jiakin, a lunghihlouhna mahmah ka po ding, ka tung thu a hongen piha, kei dia vaihawmna a tangtun ma siah; vakah a honpi khe dinga, huan, diktatna ka mu ding.


Woone ga ti baaro kaŋ iri maa a Izo do ka waazu araŋ se: Irikoy ya annura no. A ra mo kubay kulu si no baa kayna. 	 Huan, thukhah a kianga kipana ka jak uh na kiang ua ka honhilh sawn uh tuh hiai ahi, Pathian jaw vak ahi a, amah ah mial himhim a om kei hi chih.


Dawda ne a se: «May do no ni go? Man no ni fun mo?» Bora ne: «Ay ya Misira arwasu no, Amalekance fo bannya. Ay koyo mo n'ay furu, zama hunkuna ay jirbi hinza kaŋ doori fo n'ay di. 	 Huan, Davidin a kiangah, kua na hia? kaw kipana hong na hia? a chi a. Huan, aman, Aigupta gam tangval, Amalek mi sikha ka hi; huan, ni thum a hitaa, ka chi a nat jiakin ka puin a honpaisan maimah hi.


A na beene hirriyaŋ dangandi, Hala hari bondayey ma kani. 	 Huihpi a daisak duama, huchiin a tuikihawtte a dai duam jel hi.


A tu a se ka ne: «Ay no. Ma koy ka ci ni koyo se ka ne: Iliya neeya.» 	 Huan, aman a dawnga, hi e, kuan inla, ngaiin, Elija huaiah a om hi, chiin na pu va hilh in, achia.


Ni fari boŋ-jina mo, da ni reyzin* kali wane, da ni ji wane, da ni feeji kulu hõseyaŋ sintina, ni g'i no a se. 	 Na buh na bal uh, na uain uh, na thau tung masa te uh, na belam mul met masakpen te uh leng na piak ding uh ahi.


Oho, bonkooney kulu ma sududu a se, Ndunnya dumey kulu ma may a se. 	 Ahi, kumpipa tengteng tuh a maah a khupboh ding ua: nam chitengin a na a sem ding uhi.


A na afolloŋ sambu koytaray banda ra, a sappa nd'a, a n'a daŋ zeyaŋ mo. A na laabo boro beerey kaŋ gonda hina yaŋ ganandi mo, 	 A kumpipa uh leh a heutu uh a mana, amah kiangah Babulonah a pia, kumpipa uh suan khat a mana, thukhun a bawl piha, thu achiam teitei saka, lalna gam a keniama, amaha a din khun len kawm kiaa a din theihna dingin.


Talibey ra afo mo ne a se: «Rabbi, ma yadda ay se ay ma koy k'ay baaba fiji jina.» 	 Huan, a nungjuite laka mi dangin, a kiangah, Toupa, ka pa honvui sak photin, a chi a,


Amma Yesu, zama a bay nga boŋ se kaŋ nga talibey goono ga guunu-guunu woodin boŋ, a ne i se: «Woodin ga naŋ araŋ ma harta no? 	 Huchiin, huai thu ah a nungjuite a phun uh chih Jesun a lungsimin a theia, a kiang uah, Hiai thun honhih lunghilou hia?


I na izeyaŋ hay Dawda se Hebron ra. A hay-jina ga ti Amnon, kaŋ a du Ahinowam, Yezreyel waybora gaa. 	 Huan, David in Hebron khua ah tapate a nei a, a ta masapen, Ammon, Jezreel mi Ahinaom lak a ahi a;


Sohõ binde, ya araŋ alfagey, lordi woone, araŋ gaa no a go: 	 Tuin, nou siampute aw, hiai thupiak noua ding ahi.


A gonda kayneyaŋ, Yehosafat ize yaŋ, ngey: Azariya, da Yehiyel, da Zakariya, da Munkayla, da Azariya, da Sefatiya; woone yaŋ kulu Israyla bonkoono Yehosafat ize yaŋ no. 	 Huan, aman unau, Jehosaphat tapate a neia, Azaria te, Jehiel te, Zekaria te, Azaria te, Mikael te, Sephatia tea hi uh. Hiai tengteng Israel kumpipa Jehosaphat tapate vek ahi uh.


Israyla izey binde goro Kanaanancey game ra, da Hittancey, da Amorancey, da Perizancey, da Hibancey, da Yebusancey. 	 Huan, Israel suante Kanante, Hitte, Amorte, Perizte, Hivte, Jebuste lakah a om ua;


Isuwa binde ne Yakuba se: «Ay ga ni ŋwaaray, m'ay ŋwaayandi nda ni maafa, ni maafo wo kaŋ ga ciray, zama ay go, ay lakaw.» (Woodin se no i na maa-dake daŋ a gaa, Edom, _kaŋ a feerijo ga ti iciray__.) 	 Huan Esauin Jakob kiangah, hehpihtakin na be huan hon nesak in; ka bah mahmah mai, achia. Huaijiakin ahi, a min dia Edom a chih uh.


Wuup, folloŋ! i tun adilante fundo se, I goono ga boro kaŋ sinda taali zeeri nda buuyaŋ ciiti. 	 Mi diktat hinna sual tumin a pungkhawm duamduam ua, sisan gensiatbei tuh siamlouh a tangsak nak uhi.


Yesu ne a se: «Ni ma di. Ni cimbeero* na ni no baani.» 	 Huan, Jesun a kiangah, Mu thei ta in, na ginna na dampih ahi, a chi a.Huan, thakhatin a mu thei pahtaa, Pathian phat kawm jelin amah a juita a; huan, mi tengtengin, huai a muh un, Pathian a phat uh.


Batama cire mo i fatey go ga salle no, afo fata ga tuku afo wane gaa. Afo kulu gonda fata hinka kaŋ g'a daabu kambu woone gaa, da ya-haray kambo gaa. 	 Huan van dim nuaiah a kha uh a kop khat thil hing dangte sunin a jak ua, a kha uh kop khat nawnin a pumpi uh a khuh uhi.


Sohõ i na iri daŋ game iri dirawo ra. I na mo sinji iri gaa zama ngey m'iri soote ganda se. 	 Tuin jaw ka kalsuanna peuhmah uah a honum suakta a, leia honhihpuk dingin a mitte khawng uh ka tunguah a tusak uhi;


Ma si gomni ganji borey kaŋ yaŋ ga hima nd'a se, D'a go ni kamba dabari ra. 	 A mudingte akipan thilhoih it ken, hih dinga na khut thilhihtheihnaa a om laiin.


Rabbi ne Musa se koyne: «Kala ni ma yaaziyaŋ sambu, ngey neeya: stakte da camsa kaanikoy da galbano* kaŋ yaŋ haw ga kaan, da lubban* hanno, kaŋ i kulu tiŋay fo. 	 Huchiin TOUPAN Mosi kiangah, Gimlim kilak inla, stakte leh onicha leh, galbanum; hiam gimlimte begaw toh: huaite leng a giklam uh kibang ding ahi.


Sallum na Hilciya hay, Hilciya na Azariya hay, 	 Huan Sallumin Hilkia a suanga, Hilkiain Azaria a suanga;


Nango kaŋ ay goono ga koy mo, araŋ ga fonda bay.» 	 Ka hohna ding a lampi na thei uhi, a chi a.


Araŋ boŋ sandey, araŋ kaŋ araŋ biney d'araŋ hangey mana du dambanguyaŋ, duumi araŋ goono ga gaaba nda Biya Hanna. Danga mate kaŋ cine araŋ kaayey te din, yaadin no araŋ mo goono ga te. 	 Mi genhakte, lungtang leh bila zeksumlouhte aw, chiklaipeuhin Kha Siangthou na dal gige uh; na pipute uh hih bangbangin na hih nilouhlouh uh.


Yasuwa ye ka ne jama kulu se koyne: «Guna tondo wo, a ga ciya seeda iri boŋ, zama a maa Rabbi sanney kulu kaŋ yaŋ a ci iri se. Tondo binde ga ciya seeda araŋ boŋ, zama araŋ ma si araŋ Irikoyo ze.» 	 Huan, Josuain mipi hon tengteng kiangah, Ngai un, hiai suang i thu hontheihpihtu hi hen; TOUPAN i kiang ua a thu a gen tengteng a za vekta hi: huaijiakin na thu uh hontheihpihtu ahi sin hi, huchi lou-in jaw Pathian na kitheihmohbawl kha ding uh, a chi a.


Amma waato kaŋ Yahudancey di jama boobo, i to da canse. I na sanney kaŋ Bulos ci din kakaw, ka alaasiray sanniyaŋ ci. 	 Himahleh, Judaten mipite a muh tak un a haza mahmah ua; Paula thugen a kalh ua, a gensia uhi.


Zama waati kaŋ araŋ boro fo go ga ne: «Ay ya Bulos wane no!» Afo mo ma ne: «Ay wo Abolos wane no!» Manti Adam-ize alhaali no araŋ go ga te? 	 Mi khatin Paula pawl ka hi, mi dangin, Kei jaw Apollo pawl ka hi, na chih laiteng uh mihing lel hilai hilou na hi uhiam?


Irikoy ga hay kulu te nga miila saawara boŋ. A jin k'iri suuban nga waado boŋ. Almasihu do mo no iri ciya tubu hari a se. 	 Amah deihlam, a lunggel bangbanga thilbangkim semkhepa tup bang ngeiin, amah mah-ah


Koyne, da boro hinka ga kani nangu fo, I ga maa dungay, Amma mate boro folloŋ ga te ka maa dungay? 	 Huailouin, nih a lup khawm un, lumna a thei uh: himahleh khat kia bangchiin a lum thei dia?


Kal i te dedandiyaŋ baabo se, k'a hã maa kaŋ no a ga ba i m'a ce d'a. 	 Huan, a pa kiangah chiamtehnate bawlin, A min din bang sa lehang na deih a? a chi ua.


A izo mo, ay g'a no kunda fo zama ay tamo Dawda ma goro nda fitilla duumi ay jine Urusalima ra, kwaara kaŋ ay suuban ay boŋ se, y'ay maa daŋ a ra. 	 Huan, ka sikha Davidin ka min omsak nadinga ka tel khopi Jerusalem ah ka maa khawnvak a neih gige theihna dingin nam khat bel a tapa ka pe ding.


sasare hinzanta ra: opal fo da kalsedoni* fo da amotosto fo; 	 Huan a vual thumna lingure suang, a gate suang leh amithisti suang ahi ding.


I du beeray, sum! kayna i daray. Oho, i ye ka kayna, I gana sanda cindey kulu cine. I n'i pati sanda ntaaso jeeni cine. 	 Hihletin a om ua; himahleh sawtlou kalin, a bei uhi; ahi, sukniamin a om ua, mi dang tengteng bangin lampi akipan lak khiakin a om ua, buhvui banga at khiakin a om uhi.Huchibang na hi kei ta leh kua ahia juautheia hon chian dinga, ka thugen ah leng bangmah omlou-a lak ding?


Rabbi n'ay bana ay adilitara hino me, Ay kambey hananyaŋo me no a n'ay bana. 	 TOUPAN ka diktat dungzui in ka tungah a hih a; ka khutte a siangthoudan zui in a hon thuk ahi.


I may mo i toorey se. Haya binde ciya i se hirrimi. 	 A milim nate khawng uh a sem ua; huaite tuh amau adingin thang a honghita:


Da waybora mana ziibi mo, amma a ga hanan, kal i m'a taŋ. A ga du ka hay mo. 	 Ahihhangin numei a nit keia, a siangthou leh a hul dianga, nau pai thei jel ahi ding.


Borey mo hawjiyaŋ no, zama za doŋ alman no i ga kuru. I kande mo ngey haw kurey da feejey da hay kulu kaŋ go i se.› 	 Amaute ganvulmi ahihjiakun belam chingmite ahi uh; a belam honte u leh a bawng honte uh leh a neih tengteng uh ahonpo vek hi, chiin, kava gen ding.


To! Kal ni ma ni deena gaay laala ciyaŋ gaa, Ni meyo mo ma si gulinci salaŋ. 	 Gilou paisan inla, thilhoih hih in; lemna zong inla, a delhin delh in.


A ye ka Yahuda nda Benyamin kulu margu, da borey kaŋ yaŋ goono ga yawtaray goray te i ra, Ifraymu nda Manasse da Simeyon waney no, zama boro boobo ceeri ka ye a do Israyla ra, waato kaŋ cine i di Rabbi a Irikoyo go a banda. 	 Huan, Juda gam leh Benjamin gama mi tengteng, a kianga om Ephraim leh Manasi leh simeon gama mite toh a sam khawm veka: TOUPA a pathian a kiangah a om chih a theih un Israel gam akipanin a hongbel duamduam ngal ua.


I donton Yusufu gaa da sanni ka ne: «Za ni baaba mana bu, a lordi ka ne: 	 Huchiin, Joseph kiangah hilh dingin thu a khak ua, Na pan a sih main hichiin thu a pia,


Ma gaabandi, ma te bine-gaabi hanno, zama laabo kaŋ ay no i kaayey se ka ne: ‹Ay g'i no nd'a›, ni g'a no tubu jama wo se. 	 Hat tak leh hang takin omin: a suante uh kichiama piak ka nachiamsa gam, hiaite lah na luahsak sin ngala.


Itaacanta na Izri di, da nga izey da nga nya-izey, i boro way cindi hinka no. 	 Liveina Izri tungah, a tapate leh a unaute sawm leh nih ahi ua;


Zama Hina-Kulu-Koyo hangawey go ay ra, I naajey mo no ay biya goono ga haŋ. Irikoy humburkumay mo na daaga kayandi ay se. 	 Thilbangkimhihthei thalte lah ka sungah a om ngala, gu huai akipana ka khain a dawn vek: Pathian mulkimhuainate kei dou dingin a kivual petmah uhi.


Ya alborey, woodin sabbay se, araŋ ma te bine-gaabi, zama ay ga Irikoy cimandi: mate kaŋ a ci ay se din boŋ, yaadin no a ga bara. 	 Huaijiakin, Pute aw, khamuangtakin om un, Pathian ka gingta hi, honhilh bangbangin a om ding.


Ya nin beena, da hanantey, da diyey, da annabey, wa farhã a boŋ, zama Irikoy n'araŋ alhakkey kaa a gaa.» 	 Aw nang van, leh Aw nou misiangthoute, leh nou sawltakte leh nou jawlneite, amah tungah kipahkhum un; na tung ua a vaihawmna tuh Pathianin amah tungah vai a hawmtak jiakin. a chi uhi.


A Irikoyo asariya go a bina ra, A taamuyaŋey kulu si te tansi. 	 A Pathian dan tuh a lungtang ah a oma; a kalsuan himhim a tolh kei ding hi.


Amma nin da ni bannyey sanney gaa, ay bay kaŋ araŋ mana humburu Rabbi Irikoy bo jina.» 	 Ahihhangin nang leh na sikhate a hihleh, TOUPA Pathian na lau nai samkei ding uh chih ka thei hi achi a.


Nangu kaŋ ga hanan gumo wo mo, a salleyaŋ kambe kar waranka no, a kuuyaŋo mo yaadin no, a tafayyaŋo mo waranka no. A n'a daabu nda wura hanno. A na feema mo daabu da sedre bundu. 	 Huai, haui biakna mun sung bel a dung lam tong sawmnih, a vai lam tong sawmnih, a san lam tong sawmnih ahia, huai tuh dangkaeng hul ngenin a luana; huan, sidar maitam leng a luana.


Hunkuna araŋ boro fo kulu go ga kay Rabbi araŋ Irikoyo jine, kaŋ yaŋ ga ti: araŋ jine borey, d'araŋ kundey, d'araŋ arkusey, d'araŋ wongu nyaŋey, da Israyla alborey kulu, 	 Tuniin na vek un, na lupente uh, na namte uh, na upate uh, na heutute uh, Israel mite tengteng, TOUPA na Pathian uh maah na ding ua,


Waato din gaa no Isumeyla na boro jaray kaŋ cindi yaŋ din ku Mizpa ra, da bonkoono ize wayborey, da borey kulu kaŋ yaŋ cindi Mizpa ra, ngey kaŋ yaŋ batukoy koyo Nebuzaradan daŋ Gedaliya Ahikam izo kambe ra. Isumeyla Netaniya izo mo n'i sambu ka kond'ey ka daŋ tamtaray. A tun zama nga ma danandi ka koy Amon izey do. 	 Huan, Ishmaelin Mizpah khuaa mi hinga omsun, kumpipa tanute, Ahikam tapa Gedalia kianga ngakmi heutu Nebuzaradanin a kepsak, Mizpah khuaa omlai tengteng toh salin a pi veka; Nethania tapa Ishmaelin huaite sal dia piin Amon mite juanin a pawt hi.


Amma Yesu, za kaŋ a g'i biney miiley bay, tu i se ka ne: «Ifo se no araŋ goono ga miila woone te araŋ biney ra? 	 Huchiin, Jesun a ngaihtuah uh a theia, a kiang uah, na lungtang uah bang na ngaihtuah ua?


Yesu ne binde: «Sanda ifo cine no Irikoy koytara ga bara nd'a? Ifo no ay g'a himandi nd'a? 	 Huchiin, aman, Pathian gam bang ahia? bang toh leng ka teh dia?


Zaari woodin ra no Yasuwa na Makkeda ŋwa. A n'a kar da takuba, nga nd'a koyo kulu. A n'i halaci parkatak, ngey nda fundikooni kulu kaŋ go noodin. A mana hay kulu cindi noodin. Mate kaŋ cine a te Yeriko koyo se, yaadin no a te Makkeda koyo mo se. 	 Huan, Josuain huai niin makeda khua a laa, a kumpipa uh nasanin namsauin a suala; huai khuaa om tengteng toh a hihlum keuhkeuha, khat lel leng hawi a neikei: huchiin Jeriko kho kumpipa tunga a hih mahbangin Makeda kho kumpipa tungah leng a hih hi.


Yaadin gaa, ifo no asariya ga hanse binde? To. Irikoy n'a tonton no hala borey ma faham da haŋ kaŋ ga ti nga miila daaruyaŋ. Asariya wo ma goro mo hala banda bora ma kaa kaŋ se i na alkawlo no. I na asariya samba mo malaykayaŋ banda, sasabandiko fo kambe ra. 	 Ahihkeileh, bangchithua dan tuh om ahia leh? Chisuan, thuchiamna tuh, a hongom masiah tatleknate jiakin behlapin a oma, angelte zanga palai khuta hihkip ahi.


I mayra ga ciya mayray kaŋ ga kayna nda ikulu mayrayey ra. I si ye ka ngey boŋ tunandi mo koyne ndunnya dumey boŋ. Ay g'i zabu hal i ma si ye ka ndunnya dumey may koyne. 	 Lalna gam vuallel pen ahi ding, namte lakah leng a kilalsak nawn kei dinga; Namdang tunga thu a neih nawn louhna dingun amau ka neusak sin ahi.


Kala Tir bonkoono Hiram na nga tamyaŋ donton Suleymanu do, zama nga maa i n'a didiji bonkooni a baabo nango ra, zama Hiram wo Dawda baako no duumi. 	 Huan, Tura kumpipa Hiramin Solomon kiangah amite a sawla; a pa munah kumpipa dingin amah sathau a nilh uh chih lah a naja ngala; Hiram lah David it gigepa ahi hima.


Bora kaŋ n'a nooyandi n'i no misa fo ka ne: «Bora kaŋ ay g'a sunsum din, bora nooya. W'a di.» 	 Huan, a mansak dingpa'n chiamtehna ding a hilh khol sipsip a, Ka tawp penpen tuh amah ahi ding, na man ding uh, chi in.


Dawda mo go, a ga cin ka koy Sawulu do, a ga ye fu ka nga baabo feejey kuru Baytlahami. 	 David bel Saula kiang akipanin Bethlehem ah a pa belam kemin a vahoh zihzeh hi.


Irikoy bora ne: «Man no a kaŋ?» A n'a cabe nango. A na sar'ize beeri k'a jindaw nango do ka naŋ guuro ma tun ka doy. 	 Huan, Pathian min in, Koilai ahia a kiakna a chi a. Huan, aman a kiakna lai a ensaka. Huchiin singtuai a sata, huailaiah a pailuta, sik a hongkilam ta hi.


Noodin no i ga hẽ, amma a si tu, Boro laaley boŋbeera sabbay se. 	 Huailaiah a kikou ua, himahleh, mi gilou kisaktheihna jiakin, kuamahin dawnna a pe kei uh.


I go ga baytu taji te ka ne: «Nin no to ni ma tira sambu k'a kawaatimey feeri. Zama i na ni wi, koyne, ni na borey day Irikoy se da ni kuro, kundey kulu, da deene kulu, da jama kulu, da dumey kulu ra. 	 Huan la thak khat a sa ua, Laibu tuh la a, huaia achiamtehna te phel tham na hi: thahin na omta a, chi chih leh pau chih leh mi chih leh nam chiha mite Pathian adinga na sisana na leitak jiakin.


Zama ifo ga ti iri beeja, d'iri farhã, d'iri farhã boŋtoba? Manti araŋ no, iri Rabbi Yesu jine a kaayaŋo waate? 	 Ka lametna u hiam, ka kipahna u hiam, ka lallukhu suan u hiam bang ahia leh? A hongpai chiangin i Toupa Jesu maah noumau mah na hi kei ding ua hia?Nou khawngmah ka suan uh leh ka kipahna uh na hi uhi.


Ay kangey jijiri ka kar care gaa mehaw sabbay se, Ay gaahamo kulu faabu, maani si. 	 Ka khukte ann ngawl jiakin a hatta keia; ka sain thau himhim a puta kei hi.


Waato din gaa no Sihon fatta ka kaa iri gaa, nga nda nga jama kulu, ka daaga sinji Yahaz haray. 	 Huchi in Sihon leh a mite tengteng Jahaz a hon sual ding in a hong kuan ua.


Wa liiliwal sinji kaŋ ga guna Sihiyona gaa haray!! Araŋ ma zuru, wa si kay bo! Zama ay ga kande masiiba da halaciyaŋ beeri kaŋ ga fun azawa kambe haray. 	 Zion lam ah puanjak khai unla, bitna zongin tai unla, zeol kei un, mallam a kipanthil hoihlou ka hon tungsak sin, nakpia siatna.


Zama: «May no na Rabbi miila bay, Wala may no ka ciya a saawarekasina? 	 Toupa lungsim kuan ahia thei? Kuan a vaihawm saka?


Hara binde go laabey kulu ra, Yusufu mo na ŋwaari jisante barmey kulu me fiti. A soobay ka neera Misirancey se. Zama hara koroŋ Misira laabo ra. 	 Huan, kial leitung pumpi ah a keta hi: huchiin, Joseph in sunkhawmna in tengteng a hong a, Aigupta gamah lah kial a nak kiak mahmah a.Huan, leitung pumpi a kial a nak kiak jiak in gam chiha mite buh lei dingin Aigupta gamah Joseph kiangah a hong jel uhi.


kala alfaga ma guna ka di. Da tombey kaŋ yaŋ ga haaga, kaŋ yaŋ go a gaaham kuuro gaa ga kwaaray-kwaaray day no, dollo fo no kaŋ te kuuro gaa. Bora ga hanan. 	 Huan, ngaidih, a sa vun ua pol pen mialngou sim lel a hihleh pol lel ahi a, vun a hong suak ahi, a siangthou hi.


Yahuda koyey ciya danga borey kaŋ yaŋ ga hirri seeda ganandi. Ay g'ay futa gusam i boŋ danga hari cine. 	 Juda lalte gamchiamtehna lamangte hi uh; tuibangin ka hehna a tunguah ka sungbo ding.


Ay na ni taalam da jinay dumi-dumi. Ay na kambe guuru daŋ ni kambey gaa, ni jinda mo, ay na wura sisiri daŋ a gaa. 	 Kizepna hoihin ka honjema, na khutah taute, na ngawngah dangkaeng khainiang te,


Araŋ boro kulu kaŋ gonda laakal nga bina ra mo ma kaa, a ma goy ka te hay kulu kaŋ Rabbi lordi*. 	 Huan na lak ua lungtang pilte na hong ding ua, TOUPA'N thu a piak tengteng na bawl ding uh;


Alfaga beerey da Yahudancey arkusey marga kulu ceeci seeda Yesu boŋ hala ngey ma du k'a wi, amma i mana du. 	 Huan, Jesu a hihlup theihna ding un siampu liante leh vaihawm mite tengtengin amah hekna a zong ua, a mu sam kei uh.


Dumey kulu kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga daŋ ni kambe ra mo, ni m'i halaci parkatak! Ni mwa ma si bakar i se bo. Ni ma si may i toorey se, zama woodin ga ciya ni se hirrimi. 	 TOUPA na Pathian un a honpiak ding nam tengteng na hihmang vek ding uh ahi; na henpih ding uh ahi keia, a pathian uh na na sem ding uh ahi kei; noua dinga thang a hih sin jiakin.


Wa Andaronikos da Yuniyos mo fo kaŋ yaŋ ga ti ay nya-ka-fo-siney d'ay kasu hangasiney. I gonda maa hanno diyey do. I jin ay se mo Almasihu ra. 	 Ka chipih leh ka hentak pih, Andronika leh Junia, chibai honbuk sak un; amau tuh sawltakte laka minthang tak ahi ua, kei sanga Krisa om masa jaw ahi uh.


ka ne Israyla laabo se: Yaa no Rabbi ci: A go, ay ga gaaba nda nin. Ay g'ay takuba foobu ka kaa nga nyaŋo ra, ya adilantey da ilaaley kulu pati ka kaa ni ra. 	 Huan TOUPA thu ka kiangah a hongtunga, ka kianga


Israyla nda Yahuda izey mo, wo kaŋ yaŋ goono ga goro Yahuda galley ra, ngey mo, i kande haw zakka, da feeji wane, da harey kaŋ yaŋ i n'i fay waani ka i hanandi Rabbi ngey Irikoyo se, i zakka. I n'i margu-margu ka te gusam-gusamyaŋ. 	 Huan, Israel suante leh Juda suante, Juda khuatea omten a bawng u leh belam uh sawma khat te, TOUPA a Pathian uh tantuam dia a piaksawn uh sawma khat te a honpia ua, a koih khawm ekok phet uhi.


Kala Bonkoono Asa konda Yahuda borey kulu. I na Rama tondey d'a kataakey kaŋ yaŋ Baasa na cinaro te d'a ku. Nga mo koy ka Geba nda Mizpa gaabandi nd'ey. 	 Huchiin, kumpipa Asain Juda mi tengteng apia. Baasain Rama kho bawl nadinga suang leh sing a zatte a la vek ua, huaitein Geba leh Mizpa khua a bawl.


Manti a ga hima araŋ ma bay kaŋ Rabbi, Israyla Irikoyo na Israyla mayra no Dawda se hal abada, sanda Dawda nda nga izey nooya, ciiri alkawli _kaŋ si tun__ boŋ? 	 TOUPA Israelte pathianin Israel gam David leh a tate chi thukhunin khantawna dingin apia chih thei dia kilawm mahmah hilou nahi uh maw?


I ga ciya araŋ se fanta hari. Wa si i hamey ŋwa. I jifey mo ma ciya araŋ se fanta hariyaŋ. 	 Nou ding in thil kihhuai ahi ding ua; a sa uh na ne ding uh ahi kei, a luangte uh thil kihhuai a na neih ding uh ahi.


Amma Almasihu wo, zama a go no hal abada, a gonda alfagataray kaŋ i si ye boro fo do. 	 Amahbel khantawna a om gige ziakin, a Siampu hihna tuh khen theih vuallouh in a nei zaw hi.


Israyla binde murte Dawda dumey gaa hala ka kaa sohõ. 	 Huchiin Israelte David inkote tungah a nahelta uh, tutanin.


Rabbi futa si bare bo, kala nd'a goy ka ban, A ma nga bine miila kulu toonandi. Jirbey bananta ra araŋ ga faham parkatak. 	 TOUPA hehna a mawk kik kei ding, a lungsima a tup chinten a tangtungsaka, a hih khit phot masiah; ni nanung lamahte non theichian ding uh.


Kal a biya ye a gaa. A tun mo sahãadin. Yesu ne i m'a no ŋwaari. 	 Huan, a kha tuh a hongkik nawna, a thou paha.Huan, Banghiam nek ding piak ding thu a piaa. Huan, a nu leh a pan lamdang a sa mahmah ua. Himahleh, aman a thilhih tuh kuamah hilh lou dingin a chi bikbek hi.


Ay dangay hala susubay. Sanda muusu beeri cine, Yaadin cine no a g'ay biriyey kulu ceeri-ceeri. Za zaari kala cin, ni ga ban d'ay. 	 Jingsang tan ka dai teiteia; humpinelkai bang in ka guh tengteng a sutan veka: nang ni khat leh jan khat thil thu-a hon hihtawp mai ding neive.


Irikoy ma ay, Abner laali d'ay mana te Dawda se mate kaŋ Rabbi ze d'a a se, 	 Pathian in Abner a hihhih in hih henla, huai sang a thupizaw in leng, David kiang a TOUPA a kichiam bang a, huchi bang ngei a a tung a ka hihkei leh;


Amma bankaara da jarsa no wala soofo no wala hay fo kaŋ i te nda kuuru, kaŋ ni nyuna mo, ni ma ye k'a nyuna koyne waato kaŋ dooro fun a gaa, a ga hanan mo. 	 Huan, puansilh, gat hiam, phan hiam, bangpeuh savun a bawl chi himhim hiam na sawp a, hii in a nutsiat leh sawp nawn ding ahi a, huchi in a hong siangthou ta ding hi.Hiai bel, puansilh, samul hiam, khau zang ngat hiam, gat hiam, phan hiam, savun a bawl chi himhim hiam a phak hii om a siangthou leh a siangthoulou phuanna dan ding ahi hi, chi in.


Sanno kaŋ annabi Irimiya ci Baruk Neriya izo se neeya, waato kaŋ a na Irimiya me sanney din hantum tira ra Yahuda bonkoono Yehoyacim Yosiya izo koytara jiiri taacanta ra. A ne: 	 Juda kumpipa Jehoiakim, Josia tapa kum lina ah Jeremia kama kipan hiai thute laibu ah a gelh laia Neria tapa Baruk kianga Jawlnei Jeremia thugen:


Yaadin gaa no araŋ goono ga wongo kaŋ araŋ di ay te din dumo te. Wongo wo mo ay goono g'a te hala hõ, sanda mate kaŋ araŋ goono ga maa. 	 Keimaha na muh uleh na jak uh huai kidouna mah na dou ding uh ahi.


Elkana ize, Yowel ize, Azariya ize, Zafaniya ize, 	 Elkan tapa, Joel tapa, Azaria tapa, Zephania tapa;


Saaya din binde boro kambayze yaŋ fatta ka hantumyaŋ te fitilla tanjay bonkoono faada fuwo botoga gaa. Bonkoono go ga di mo kambe jara kaŋ go ga hantumo te. 	 Huai dak mahin mihinga khutzungte a hongpai khiaa, kumpipa inpi bang pek tungah khawnvakkoihna toh etdenna takah a gelhtaa; huan kumpipan laigelh khut bangtan hiam a mu ta hi.


Ay kaŋ ganda. Kal ay maa jinde fo kaŋ ne ay se: ‹Sawulu, Sawulu, ifo se no ni goono g'ay gurzugandi?› 	 lei ah ka puka, ka kiangah, Salua, Saula, nang bangachia honsawi? chiin aw ka ja a.


i fatey go ga tuku care gaa, i ga dira mo sallante, i dirawo ra mo i si bare. 	 A khate uh a kizom a; a pai un leng a kihei ngei kei ua, a majawn ua a pai ahi jel chiat uh.


da wura zalla fitilla suntulo, da nga fitilley soolanteyaŋ, d'a jinayey kulu, da kaari se jiyo, 	 Khanvak koihna tak, khawnvakte ngei, leh a tui-um-belsuan tengteng leh khawnvak a dia thau;


Amma ay s'ay fundo himandi hay kulu, sanda hay fo kaŋ gonda nafa, hal ay m'ay bata nda goyo mo kaŋ ay ta Rabbi Yesu do toonandi, ay ma Irikoy gomno Baaru Hanna wo seeda. 	 Himahleh, ka kitaitehna lam ka maban tun ding leh, Toupa Jesu kianga huai nasepna ka muh, sem khin phot leng, ka hinna leng khiaklah tuakin ka sep kei hi.


Nin, Farisi fonda boro, danaw, ma gullayzo da gaaso ra haray nyun jina, a banda mo ga hanan. 	 Nou Pharisai mittaw, nou leh kuang sunglam hihsiang masa un, a polam leng a hong sian theihna ding in.


Kal araŋ ma humburu takuba araŋ boŋ se, Zama dukuri ga takuba ciito candi ka kande, Zama araŋ ma bay kaŋ ciiti hane go no.» 	 Namsau kihta un: hehnain lah namsau gawtnate a hontun ngala, huchia vaihawmna a om chih na theih theihna ding un.


Woodin no i ga ciiti Misira boŋ, da dumi cindey kulu mo kaŋ yaŋ mana ziji ka koy zama ngey ma tandey bato haggoy. 	 Hiai Aigupta gawtna leh biakbukte ankuanglui nei dia hoh tou namte tengteng gawtna ahi ding.


A binde koy, a go ga koobu faro ra, a goono ga wiikoy banda gana. A darza no ka zumbu Buwaza faro baa ra, nga mo Elimelek dumi no. 	 Huchiin a hohta, buh lamite lakmaih a va zonga; huchiin Elimelek suan Boazi lou takah a vahoh kha geih a.


Rabbi no ga may, a go ga daabu nda koytaray darza. Rabbi goono ga daabu nda hin, Nga mo no a na nga boŋ guddu nd'a. Daahir, ndunnya sinji, mate kaŋ a si gana mo. 	 TOUPA tuh kumpipain a tu-a a thupinain a kithuama; TOUPA tuh a kithuama, hatnain a taiah a kigakta hi: khovel leng, a lin theihlouhna dingin, hihkipin a om hi.


Yaa no Rabbi Kundeykoyo ci: Ay ga canse Sihiyona gaa da canse korno. Ay g'a canse mo da futay korno gumo. 	 Hichibangin sepaihte TOUPAN a chi: Thikthuse takin Zion ka hawmthoha, nakpia hehna toh amah din ka phatuamngai ahi, chiin.


Amma asariya* dondonandiko fooyaŋ go noodin ga goro. I sintin ka salaŋ ngey biney ra 	 Huan, laigelhmi khenkhatte huai laiah a tu ua.


(I ga noodin mo lasaabu Refayimyaŋ laabu fo no, zama Refayimyaŋ goro noodin doŋ, amma Amonancey ga ne i se Zam-Zummin borey. 	 (Huai leng Rephate gam bang a sim ahi sam; huai ah tuma lam in Rephate a om uh; himahleh Amonte'n zaw Zemzumte a chi ua;


Amma Ruben maa, a n'a faaba mo i kambe ra ka ne: «Iri ma s'a wi.» 	 Reuben in huai a na jaa, a khut ua kipanin a hong kheta; a thah jaw I that tel kei ding uh, a chi a.


Uzziyel izey ga ti: Misayel da Elzafan da Zitri. 	 Huan Uzziel tapate; Mikael, Elzaphan, leh Ziri.


Amma Yesu tu ka ne: «I n'a hantum ka ne: ‹Manti ŋwaari hinne no boro ga funa nd'a bo, amma da sanni kulu kaŋ ga fun Irikoy meyo ra.› » 	 Himahleh, aman, Mihing tanghou kiain a hong kei dinga, Pathian kama thu chin pawtin a hing zo ding. chih gelh ahi, chiin a dawnga


Marta binde ne Yesu se: «Rabbi, da ni go ne, doŋ ay armo si bu. 	 Huan, Marthain Jesu kiangah, Toupa, hiaia om hi lechin, ka sanggampa si lou ding hi a.


«Ni ma salaŋ Israyla* izey se. Ma ne i se: D'araŋ boro fo ga nooyaŋ salle Rabbi se, w'araŋ nooyaŋo kaa almaney ra ka salle, ibeerey wala ikayney ra. 	 Israel suante houph inla, a kiang uah, Na lak ua kuapeuh in thillat TOUPA kiang a na lat un, gan, bawng hon leh belam hon lak ate, na lat ding uh ahi.


Kala Biya ye k'ay sambu beene. A kande ay Rabbi windo wayna funay meyo gaa. A go mo, meyo gaa gonda boro waranka cindi gu. I game ra mo ay di Yaazaniya Azzur ize, da Pelatiya Benaya izo, kaŋ yaŋ jama mayraykoyyaŋ no. 	 Huan khain a hondom kanga, TOUPA in suah lam lutna, suahlam muhna a hontuna: huan, ngai in, lutna kongkhak chinah mi sawmnih leh nga a naom ua: a lak uah Azzur tapa Jaazania leh Benai tapa Palatia, mipi heutute, ka mu hi.


Ifo se no ciray go ni bankaarayey gaa, Ni kwaayey mo ga hima reyzin ize taamuko wane? 	 Bangjiaka na puansilh sana, na silh leh tente leng grep sukna khuka chiltaimi silh leh ten banga om ahia?


Amma boro yaamey kulu ga ciya sanda karjiyaŋ kaŋ i ga tuti, Zama i s'i di kambe ra. 	 Mi pathian limsakloute bel a vek a nil a nil mangzat, ling bang ahi uhi, khut a lakzat ahi ngalkei ua:


A ga hima sanda muusu beeri kaŋ ga bini nga ma kortu, Sanda muusu beeri ize kaŋ goono ga batandi tuguyaŋ ra. 	 Amah tuh humpinelkai sa keih ut mahmah bang leh, humpinelkai lunlai mun dai peuha buk niloulouh bang lel ahi.


Albarkantey no araŋ wo sohõ harayzey, Zama i g'araŋ kungandi. Albarkantey no araŋ wo sohõ hẽenikoyey, Zama araŋ ga aniya ka haaru. 	 Nou tua gilkialte aw, na hampha uhi, tai ding na hi ngal ua. Nou tua kapte aw, na hampha uhi, nui ding na hi ngal ua.


Dedan kande ni se bari kaarimi zaara caadante yaŋ. 	 Sakol tung phah puante in Dedanin nang a hondawl a.


Ya nin, Yakuba kunda, i go ga woone ci, wala? Rabbi Biya to nga suuro me no? A goyo nooya, wala? Wala ay sanney mana te nafa fo no boro kaŋ goono ga dira cimi ra se? 	 Aw Jakob inkote aw, TOUPA kha nehchihin a om ahia? hiaite a thilhih ahi hia, chih ding ahi maw? Dik taka om jel mi tungah ka thuten thil hoih a hih kei maw?


Zaari ahakkanta hane binde i na sududuyaŋ batu te, zama i te jirbi iyye i goono ga sargay feema feeri, jirbi iyye mo i goono ga sududuyaŋ batu te. 	 Huan, ni giat ni in kikhopna tak anei ua; maitam kipahpih na dingin ni sagih a zang ua, ankuang lui ni a dingin ni sagih a zang uhi.


Gaa no wongu nyaŋey ga fe jama ra. I ma ne: «May no ka fu taji cina, amma a mana goro a ra? A ma ye fu, zama a ma si te a ma bu wongo ra, boro fo mo ma goro a ra. 	 Huan, heututen mipite kiangah, In thak lama lan nai lou na om uhia? A in ah pai nawn hen, kidounaah a vasi kha dinga, mi dangin a lan kha ding hi.


Manowan ne Rabbi malayka se: «Mate ni maa, zama saaya kaŋ ni sanno to, iri ma ni beerandi?» 	 Huan, Manoin TOUPA angel kiangah, Na min bang ahia, na thugen bangbanga a hongtun chiang a kon pahtawi theihna ding un? a chi a.


Noodin a ziji ka koy Betel. A go tudo boŋ ga ziji kala arwasuyaŋ fatta ka fun kwaara ra k'a hahaara. I ne a se: «Koy ka ziji, nin, boŋ-buulalkoyo! Koy ka ziji, buulalkoyo!» 	 Huan, huai a kipanin Bethel ah a hoh tou a; huan, huai lampi a apai lai in khua akipanin pasal naupang hon a hong pawt khia ua, a hong nuihsan ua, a kiangah, nang lu-giaupa, va hoh touin, nang lu-giaupa va hoh tou in, achi ua.


Sohõ mo ŋwaarayyaŋ folloŋ no ay ga te ni se. Ma si banda bare ay gaa.» Waybora ne: «Salaŋ.» 	 Tuin thil kahat honnget ding ka nei a, pha honsak sak lou mahmah ken, a chi a, huan, aman a kiangah, gen ve a chi a.


Rabbi ne a se: «Boro kulu kaŋ na Kaynu wi, ay ga bana bora gaa sorro iyye.» Kala Rabbi na seeda fo daŋ Kaynu gaa, zama boro kaŋ di a ma s'a wi se. 	 Huan, Toupan, a kiangah, huchi ahihleh, kuapeuh Kaina that amun sagihin a tungah phu a la ding uh, a chi a. Huchiin, min amah a muh ua a thah louhna ding un Toupan Kaina achiamtehta hi.


Waato din gaa no i bare ka gana fonda kaŋ ga ziji Basan haray. Basan bonkoono Ogo mo fatta i gaa, nga nda nga soojey kulu ka kand'i gaa tangami, Edrey kwaara haray. 	 Huan, a kik ua, Basan lampi lam ah a paitou ua: huan, Basan kumpipa Og amaute sual ding in, amah leh a mite tengteng, Edrei a na sual ding in a kisa khia uh.


Wa humburu, araŋ ma si zunubi te mo. Wa saaware da araŋ biney araŋ daarijey boŋ, ka dangay. (Wa dangay) 	 Diktatna kithoihna lan unla, TOUPA tuh gingtan un.


Iri ga bay mo kaŋ Irikoy Izo kaa, a n'iri no fahamay mo, hal iri ma Irikoy cimi-cimo bay. Iri goono ga goro mo Cimi-Cimo ra a Izo Yesu Almasihu ra. Nga no ga ti Irikoy cimi-cimo, fundi hal abada mo no. 	 Huan, Pathian Tapa tuh ahongpaia, Mi diktat tuh theithei dingin theihtheihna a honpia chih i thei behlap uhi; huan, eite, a Tapa Jesu Krisa i om in, Mi Diktat ah i om uhi. Amah tuh Pathian dik tak ahi a, khantawn hinna leng a nei hi.Naute aw, milim lakah kihemkhia un. Amen.


Rabbi ne Musa se koyne: «Ma furo Firawna do, zama ay n'a bina d'a bannyey waney mo sandandi, zama ay m'ay alaama woone yaŋ cabe i game ra. 	 Huan TOUPAN Mosi kiangah, Pharo kiangah lut in: amaa hiai ka chiamtehnate ka ensak theihna dingin a lungtang ka khauhsaka, a sikhate lungtang toh:


A na Baalat mo cina, da jisiri galley kulu kaŋ yaŋ Suleymanu gonda, d'a torkey galley kulu, d'a bari-karey galley, da ndunnya kaani maayaŋ cinari kulu kaŋ Suleymanu ga ba Urusalima ra, da Liban ra, d'a mayray laabo kulu ra. 	 Huan, Baalath khuate, avan koihna khua tengteng te, a kangtalai koihna khua te, a sakol tungtuang mite omna khua te, Jerusalem leh Lebanon leh a gamsung tengteng ah Solomon in a deih bangbang a bawl hi.


A ga baa hanno suuban nga boŋ se. Noodin no i na mayraykoy baa jisi. A kaa jama jine borey banda, A na Rabbi adilitaray goyey toonandi, Danga, a farilley kaŋ yaŋ a waadu Israyla se nooya.» 	 Amah adingin a hoihna pen a tela, vaihawmpa tantuan lah guanbehin a om ngala, Intekpente kiangah a hoha, TOUPA vaihawmna dik a juia; Israelte kianga vaihawmnate, a chi a.


May no ga hin ka Yakuba gurayze lasaabu? Baa i na Israyla fay itaaci, may no ga hin ka jare fo kabu i ra? Naŋ ay ma bu adilante* buuyaŋ, naŋ day ay kokora ma hima a wano.» 	 Jakobte leivui kuan a sim thei dia, Israelte mun li a khen kun khat kua'n ahia sim thei ding? Mi diktat sih bang in si sam leng, ka tawpna bang hileh! a chi a.


Kaŋ i goono ga daŋandi, kala Yesu jirbi. Haw beeri fo mo tun ka faaru teeko boŋ. Hiyo goono ga to da hari, hal i go kataru ra. 	 Huan, a pai lai un Jesu a ihmutaa; huan, dilah huihpi a hongnung suka, a long uh tuiin a dim dekdeka, lauhuai piin a omta uh.


A go no mo, Kaysar* Tiberiyus koytara jiiri way cindi guwanta, kaŋ Bilatos* Buntus gonda koytaray Yahudiya laabo ra, Hirodus* mo go Galili laabo bonkooni, a kayno Filibos mo te Ituriya nda Tarakonitis laabo se bonkooni, Lisaniyas mo go yaadin Abiliya laabo ra, 	 Huan, Tiberia Kaisar a vaihawm kum sawm leh kum nga kumin, Pontia Pilat Judia gamukpa ahi a, Herod Galili gam kumpipa ahi a, a unau Philip Ituria leh Trakoniti gam kumpipa ahi a, Lusania Abiline gam kumpipa ahi a.


«Ma salaŋ Israyla izey se ka ne: Da boro fo na sarti kaŋ ga gaabu sambu Rabbi jine, haya kaŋ ni kosu boro kulu gaa Rabbi se, yaadin no i g'a lasaabu. 	 Israel suante houpih inla, a kianga uah, Min bang hiampoimoh tuam tungthu-a thu achiamleh a mihing na seh hun bangin TOUPA atuam ahi ding.


Mayonotay na Ofra hay, Seraya mo na Yowab hay, Ge-Harasim kwaara baabo nooya, zama kambe goy-teeriyaŋ no. 	 Huan Meonothaiin Ophra a suang: huan Seraiain Ge-harasim pa Joab a suang; khutsiammi lah ahi ngala ua.


I ga Yahuda izey da Israyla izey margu koyne. I ga bonkooni folloŋ suuban ngey boŋ se. I ga tun ka fun laabo ra, zama Yezreyel zaaro ga ciya ibeeri. 	 Na nu uh genpih un, genpih un; ka ji ahi keia, amah pasal lah ka hi sam kei hi; a maitang akipan a kijuaknate leh a nawite kikal akipan a angkawmna te koih mang heh;


Zama woone, taray kwaaray no a go: asariya ganayaŋ si naŋ boro kulu ma ciya adilante Irikoy jine, zama «boro kaŋ ciya adilante _Irikoy jine__, cimbeeri ra no a ga funa.» 	 Tuin Pathian mitmuhin kuamah dana siamtang a om kei chih a lang kilkel hi. Ginnaa mi diktat tuh a hing ding, chih a hih jiakin.


I ne: «Woone kuri no, bonkooney halaci. Sikka si boro kulu na nga cala kar. Sohõ, ya Mowab, kal iri ma wongu arzaka ku.» 	 Sisan eive, kumpipate amau le amau a kidou ua, amau leh amau akithat uh ahi mahmah ve; kisa un Moabte aw, gallak sum iva tuh ding uh, a chi ua.


Zama araŋ kulu Irikoy izeyaŋ no, kaŋ to albeeriyaŋ, zama araŋ na Almasihu Yesu cimandi. 	 Kris Jesu gin jiakin Pathian tate na hi vek ngal ua.


«Ma bare ka koy ka ne Hezeciya ay jama jine bora se: Yaa no Rabbi, ni kaayo Dawda Irikoyo ci: Ay maa ni adduwa, ay di ni mundey mo. A go, ay ga ni no baani. Zaari hinzanta ni ga ziji ka koy Rabbi windo ra. 	 Kik nawn inla, ka mite heutu Hezekia kiangah gen in, TOUPA, na pu David Pathianin hichiin a chi, Na thumnate ka jaa, na khitui kia leng ka mu hi; ngaiin, ka hondamsak ding; ni thum niin TOUPA inah na hoh tou ding.


Ni birni cinaro cinayaŋ zaaro ga kaa! Zaari woodin ra i ga ni hirro sosorandi ka kond'a nangu mooro. 	 Na kulh bangte bawlna ni ding: huai ni chiangin thusehpen gamlapi phaa zatsak ahi ding.


Arwasey ga di ay, i ga tugu, Dottijey mo ga tun ka kay. 	 Tangvalten a honmu ua, huan a bu ua: huan upate a thou ua a ding uh:


Dawda ye ka Israyla suubanantey kulu margu, ngey boro zambar waranza. 	 Huan, David in Israel mite lak a mitel ngen singthum a kaikhawm nawn a.


Boro kulu mo kaŋ si araŋ kubayni, waati kaŋ araŋ fatta kwaara din ra, kal araŋ ma kusa kaŋ go araŋ cey gaa din kokobe, zama a ma ciya i se seeda.» 	 Huan, a honkipahpih lou peuhmah tuh huai khua akipan na paikhiak chiang un amau mohpaihna dingin na khepek ua leivui tatkhia unla, a chi a.


A na Samariya tondo mo day Semer gaa k'a bana nzarfu danga kilo wayga cine. A na kwaara mo cina tondo boŋ. A na kwaara kaŋ a cina maa daŋ Samariya, Semer maa boŋ, kaŋ ga ti noodin tondo koyo doŋ. 	 Huan, Semer ta Samari tang dangka talent nihin a leia; huan, tang ah khua a bawla, a kho bawl min dingin huai neipa Semer min tamin Samari a pu sak.


Woodin sabbay se a ne: «Waato kaŋ a ziji beene, a na tamtaray izey ku ka kond'ey, a na nooyaŋey no borey se mo.» 	 Huaijiakin ahi, Tung lama a kahtouh laiin matte tampi a pia, mihingte kiangah leng thilpiakte a pia, a chihna.


Araŋ kaŋ ga humburu Rabbi, w'a sifa. Araŋ kulu Yakuba banda, w'a beerandi ka bisa i kulu. Araŋ Israyla banda kulu, wa humbur'a. 	 Aman gimthuakmi gimdan a musit ngal keia, a kih sam kei hi; a mai lah a lakah a sel kei hi; amah a sapin a ngaikhe jaw hi.


Wa bare k'araŋ dirawo sintin ka koy Amorancey tondi laabey ra, da nangey kulu kaŋ yaŋ ga maan i gaa mo. Wa koy Gooru Beero ra, da tondi kuukey ra, da Safela* ra, da Negeb* ra, da Teeku Beero me gaa, hal a ma koy to Kanaanancey laabo ra, ka koy ka to Liban gaa, ka koy hala isa beero do, kaŋ se i ga ne Ufratis. 	 Kisuan ta unla, paikhia unla, Amorte tang gamah leh a kimvel teng Araba ah khawng, tang gam te ah khawng, phai gamah te leh Lebanon ahte, luipi Euphrates tan in pai un.


Absalom binde kaa bonkoono do ka ne: «Guna ay, ni tamo gonda feeji hamni hõsekoyaŋ. Ay ga ni ŋwaaray, da bonkoono yadda, nga nda nga tamey kulu ma kaa ay, ni tamo banda.» 	 Huan, Absalom kumpipa kiang ah a hoh a, Ngai in, na sikha in belam mul a metsak a, kumpipa leh a sikhate na sikha kiang ah hoh le uh a kei dia, a chi a.


Senaa izey, zambar hinza, nda zangu yagga nda waranza. 	 Sena tate, sang thum za kua leh sawmthum.


Absalom na nga tamey lordi mo ka ne:« Araŋ ma laakal bo, waati kaŋ Amnon bina kaan duvan* haŋyaŋo do. D'ay ga ne araŋ se: ‹Wa Amnon kar!› saaya din araŋ m'a wi, araŋ ma si humburu bo. Manti ay n'araŋ lordi? Araŋ ma te bine-gaabi, wa te alboro-teera.» 	 Huan, Absalom in, a sikhate, Ngai un, Amnon uain dawn a nuam a sak lai in na kiang ua, Amnon that unla ka hon chih leh, that unla, laukei un, thu ka hon pe khin ahi kei maw? kihangsak unla, kipasalsak un, chi in thu a pia a.


Ham kulu kaŋ ga nyooti ndunnya boŋ mo kulu bu. Beene curey kulu bu, ngey nda kwaara almaney, da ganji hamey, da hay kulu kaŋ ga ganda biri laabo boŋ da borey kulu. 	 Huchiin, sa leitunga tangthei tengteng, vasate, gante, sate, ganhing leitunga khupboha pai chitengte, mi chitengte toh a si khinvekta uh:


hala a n'a lordi mo harey din boŋ ka ne a ma si tooruyaŋ gana. Amma Suleymanu mana haya kaŋ Rabbi na nga lordi nd'a din haggoy. 	 Hiai thu, Pathian dangte a jui dimng ahi kei chih thu na pepa: TOUPAN thu a piak lah a pom tuan sam kei.


Baa ni na zunubi te, Zamba woofo dumi no ni te Irikoy se? Baa ni zunubey te labu-care, ifo no woodin ga te a se? 	 Na hihkhelh leh, amah dema bang hih na hia? Huan na tatleknate punsak hileh, amah tunga bang hih na hia?


da adiikoy, da ce jinde taalamey, da taalam guddamey, da waddi kolbey, da gurumey, 	 Lutang puante, khebulh khainiang te, kawnga tente, gimlim bawmte, kikauna te;


Ela goy cindey binde da hay kulu kaŋ a te, manti i n'i hantum Israyla bonkooney baaru tira ra bo? 	 Ela tanchin dangte leh a thilhih tengteng Israel kumpipate lal lai thu gelhna buah a tuang ka hia?


Zama d'i na hilli kar kaŋ jinda mana kay ka boori, mate no boro ga te ka soola wongu se? 	 Pengkul gen neiloua a mut un kua ahia galkap dinga kisa ding?


Amma wo kaŋ yaŋ araŋ si ŋwa neeya: Zeeban da kaaw, da gaadogo bi, 	 Hiaite jaw na ne ding uh ahi kei; muvanlai, mungawnggiau, mu-akla;


Nin kaŋ n'ay furu, yaa no Rabbi ci, Ni ye da banda. Woodin se no ay g'ay kamba salle ni boŋ ka ni halaci, Ay farga nd'ay ma cindi ni se. 	 Nang na honpai khiaa, na nungtawn tawna, chih TOUPA thu pawt ahi. Huchiin kisik ka chimtaka, na tungah ka khut ka lika, ka honhihmang ahi.


Hi goy-teerey goono ga daama ceeci ngey ma zuru ka hi beero naŋ, hal i na hi kayna zumandi haro ra. I goono ga alhaali cabe sanda ngey ga ba ngey ma hi kanje fooyaŋ zumandi haro ra hiyo boŋo do haray. 	 Huan, longmiten long malama sikkipte kikhiak ding bawl khempeuhin, long neu tuh tuipi ah a khia ua, long taisan a tum ua.


I ga gana laabo ra nda cat da haray mo. A ga ciya mo, d'i maa haray, i ga futu, i ma ngey moydumey ye beene ka ngey bonkoono da ngey Irikoyo kayna. 	 Lungkham tak leh gilkial kawmin gam a tuan suak ding ua; huan hichi ahi dinga, a gil uh a kial chiangin a heh mahmah ding ua, a kumpipa uleh a Pathian uh a sam juju ding ua, vanlam a nga vuanvuan ding uh:Huan, lei lam a en ding ua, ngaiin, lungkhamna leh mialna, lungluana nguina ahi ding; huchiin mial bikbekah delh mangin a om ding uh.


Amma a ga boori boro ma bara nda anniya hari hanno ceeciyaŋ ra alwaati kulu, manti alwaati kaŋ ay go araŋ do hinne. 	 Thu hoih lamah bel chiklai peuhin phatuamngai taka zona om gige tuh a hoih ahi, na kiang ua ka om lai kia hi louin.


I binde na jabuyaŋ himando kaŋ Mika te din sinji i se, jirbey kulu me-a-me ra kaŋ Irikoy windo go Silo ra. 	 Huchiin Mika bawl milim bawltawm bel Silo khuaa Pathian in a om laiteng a dingsak uhi.


Oho, hansey din ga bini gumo, i si kungu hal abada. Hawjiyaŋ mo no kaŋ yaŋ si waani ka fayanka. I afo kulu bare ka ye nga boŋ fondo ganayaŋ ra, Afo kulu koy nga boŋ riiba do haray, I kulu na ngey boŋ nafa ceeci. 	 A hi, uite jaw huaiham tak ahi ua; hun sak chih a nei ngei kei uh; amau lampi pi, amau punna lam chiat, a nga ua, a vek pi un.Hongpai un, uain ka la dinga huchiin juin I kithundim ding; jingchiang tuni bang ahi nawn dinga, ni thupi mahmah ahi ding, a chi chiat uhi.


Zama yaa no Rabbi ci: Sanda mate kaŋ cine ay na masiiba beeri wo kulu candi ka kande jama wo gaa, yaadin cine mo no ay ga gomni kulu kaŋ ay n'a alkawlo sambu i se candi ka kande. 	 TOUPAN hichiin a chi ahi: Hiai mite tunga thil hoihlou thupi mahmah ka tut bang takin amau kianga thil hoih ka chiam tengtengte ka tungsak ngeingei ding.


Hinkoyey din kaŋyaŋo, Da wongu jinay halaciyaŋo, Man gaa i misa!» 	 Mi liante a puk ua, kidouna vante leng a mangthang khinta!


A na wura korbay taaci soogu a se k'i daŋ a lokoto taaca gaa, kambu woone gaa korbay hinka, ya-haray kambo gaa mo korbay hinka. 	 Huan dangka-eng sikkual li a sun sak a, a ning lite a bulh ding in: a pang khat a sikkual nih, a pang khat lam ah sikkual nih.


Zama ay miila ay ma si hay kulu bay araŋ game ra kala day Yesu Almasihu hinne, nga kaŋ i kanji. 	 Jesu Kris, amah mah kilhdena om thu kia loungal na lak uah bangmah himhim theih ka tum kei a.


Zama ni ma si ni beera no boro fooyaŋ se, Wala ni jiirey mo futaykooni se. 	 Huchilouin jaw midangte kiangah na zahtakhuaina na pe kha ding a, na kumte gilou kiangah:


Nil isa farrey kaŋ go Nil jabo gaa, Da Nil fari kulu ga koogu, I ma say-say, i ma ban. 	 Nile lui kianga Nile lui gei mahmaha, gan tatna pawnte leh, Nile lui kianga thil chin tengtengte a hongkeu vek dinga, taihmangin a om dinga, a om nawn kei ding hi.


D'araŋ yadda, doŋ araŋ ma dangay day, sum! I ga woodin mo ye araŋ do laakal no. 	 Aw na vek un dai sipsip le uchin maw; na pilna uh hi ding hiven.


hala Irikoy bora ma bara toonante, soolante mo da cimi, goy hanno kulu teeyaŋ se. 	 huchia Pathian mi tuh nahoih chiteng sem ding a kimtak a kivana a kim theihna ding in.


I si kwaara meyey mo daabu zaari hal abada (zama cin si no noodin). 	 Huan bangchimahin huai kongte tuh suna khakin a om kei ding ua (huailaia jan a om louh ding jiakin):


Bankaaray kulu mo wala kuuru, kaŋ gaa balga hari mun, i m'a nyun nda hari. A ga ziibi kala wiciri kambu. 	 Huan, puansilh khawng, vun khawng kithuahna chi omna peuhmah sawp siang a silsiang vek ding ahi, nitak lam tan in a nin ding


A si boori i ma boro laalo beerandi, Hal i ma adilante ganji cimi ciiti. 	 Gilou mi san a hoih kei, vaihawmnaa midiktat paih khiak leng.


I ne ngey nda cara se: «May no bora kaŋ na woone te?» Saaya kaŋ i soobay ka hã ngey da cara game ra, i ne: «Jideyon, Yowas izo, nga no ka woone te.» 	 Hiai kua hih ahia eita? Chiin a kihou ua, a kidot ua, a kizon khit un, Joas tapa Gideon hih a na hi nilouh aka, a chi uh.


Misirancey mo n'i banda gana nda bariyaŋ, hala nda Firawna torkey d'i kaarukoy, d'a wongu marga. A n'i to nango kaŋ i zumbu teeko me gaa, Pi-Hahirot tanjay, Baal-Zefon jine. 	 Himahleh Aiguptaten a nung uah a delh ua, Pharo sakol tengteng leh kangtalai tengteng, a sakol tungtuangmite leh a sepaih pawlte Baazephon maa, Pi-hahiroth pama tuipi kianga a giahna uah a phata uh.


I go no jirbey din ra, waato kaŋ Musa beeri, a koy nga nya-izey do zama nga m'i taabey guna. Kal a di Misirance fo go ga Ibraniyance fo kar, Musa nya-izey ra. 	 Huai laiin hichi a honghi a, Mosi a hong letin, a unaute kiangah a vahoha, a puakgikte uh a vamu hi, a unaute laka khat, Hebru mi khat Aigupta miin a vuak lai a vamuta.


Nga kaŋ na nga borey candi saajo ra, wa saabu a se, Zama a baakasinay suujo ga tondo hal abada. 	 A mite gamdaia pipa kiangah: a chitna lah khantawnin a om sin ngala.


A na alboro cindey daŋ nga kayno Abisay kambe ra. A n'i kayandi i ma Amonancey do haray wongu. 	 Huan, mi dang tengteng a unaupa Abisai khut ah a koih vek a, Amon suante sual ding in panmun a bawl hi.


A darza hanna ga hima tuuri boosi kaŋ go ga lakaw, Kaŋ go gooru kaŋ gonda albarka ra. A ga hima jeejay hayyaŋ sintina za kaydiya mana to. Jeeja din, za a gunakwa di a, a go a kambe ra mo, Kal a m'a ŋwa ka ban. 	 A kilawmna uh thupi paktul laitak, guam hausa tak lutang tunga om, nipi maa theipi min masapen, a enmiin a muha, a khuta a om taka a nek khit mai sek bang ahi ding hi.


Musa na goy kulu kaŋ i te guna, a di kaŋ i n'a kubandi. Danga mate kaŋ Rabbi lordi, yaadin mo no i n'a te. Musa binde na albarka gaara i se. 	 Huan Mosi in nnasep tengteng a en a, huan, ngai in TOUPA thupiak bang in a hih uh, huchi bang tak in a hih ta uhi: huchi in Mosi in huaite a vualzawl ta hi.


Bamot banda i koy ka to gooro kaŋ go Mowab laabo ra, Pisga tondo cire, naŋ kaŋ ga guna saaji bambata do haray. 	 Bamoth a kipan in Moab lou a guam leh gamdai sunsuk Pisga vum ah.


Amma waato kaŋ Filistanca guna-guna ka di Dawda, kal a dond'a, zama a go, arwasu hinne no, idaara no, kaŋ moyduma ga boori. 	 Huan, Philistia min a en vialviala, David a muh leh a simmoh, mahmah maia; san chiuchiau. Mit hah kilawm tak, valnou lel lah ahi ngala.


Kala almaney da birno din riiba, Israyla n'i sambu danga ngey bumbey arzaka, Rabbi sanno kaŋ a na Yasuwa lordi nd'a boŋ. 	 TOUPAN Josua thu a piaka, hih ding a chih bangbanga huai khopia gante leh gallakte kia Israelte adingin amau tuam dingin a tangta uhi.


Zama yaamo no i ma asuuta hirri naŋ kaŋ curo ga di a. 	 Vasa himhim mitmuh in, len a kiphah thawn ngala:


Ay di mo koyne sanda doniji, danga danji no a ra nangu kulu, za a canta deedandi gaa cine kal a ma koy beene. A canta gaa deedandi ka ye ganda mo, ay di danga danji himandi. A ga nyaale nangu kulu a windanta. 	 Huan a kawng chiang tunglam khina jia bang maiin ka mua, a kawng hi leh kilawm chiang nuai lam mei bang mai hiin ka mu a, a vak kimvel lelaw hi.Vuah zuk nia meipi tunga sakhituihup lat dan bang tak a kima vak latdan ahi a. Hiai TOUPA thupina latdan bang ahi. Huan ka muhin kakhuppuka, thugenpa aw ka ja hi.


Haŋ kaŋ araŋ ga te neeya: araŋ boro jare hinzanta kaŋ yaŋ ga furo asibti hane, alfagey da Lawi borey ra, i ma ciya windi me batukoyaŋ. 	 Na hih ding uh hichibang ahi, sianpute leh Levite khawlnia hongkuan sekte seh thuma khena seh khat kongkhakngakmite na hi ding ua;


Haŋ kaŋ Kemos ni de-koyo na ni no, ni s'a ŋwa? Boro kulu binde kaŋ Rabbi iri Irikoyo n'i kaa taray k'iri no i laabo, nga no iri ga ŋwa. 	 Na pathian Kemosain na tuam dia honseh saksa tang sin hilou na hi maw? Huchiin TOUPA ka Pathian un ka ma ua a suhte ka tangding uh.


Ni ma alfagey kaŋ yaŋ goono ga sappa sundurko jare lordi ka ne: ‹Waati kaŋ araŋ to Urdun harey jabo gaa, araŋ ma kay tak! Urdun ra.› » 	 Huan, thukhun bawm jawng siampute, Jordan lui gei na tun hun chiang un, Jordan ah ding thek un, chiin thu piain, a chi a.


Za doŋ ay bay ni seedey gaa, Ni n'i sinji no hal abada. 	 Nidanglaiin, na thutheihsakte akipanin, huaite khantawn adinginna hihkip chih ka na theita hi.


A ne i se: «Araŋ ma si hay kulu jare dirawo sabbay se, goobu, wala foolo, wala ŋwaari, wala nooru, wala baa kwaay hinka boro kulu se. 	 Huan, a kiang uah, Zinna adingin chiang khun hiam, kawljal hiam, tanghou hiam, dangka hiam, bangmah keng kei un; puannak nih leng neikei un.


Ni laakalo da ni fahama do no ni du yulwa ni boŋ se. Ni du wura da nzarfu ni jisiro ra mo. 	 Na pilna leh na lemtheihnain na nakihihhaua; na goubawm ah dangka leh dangkaeng na khuma;


Husay mo ne Absalom se: «Saawara kaŋ Ahitofel kande, hino wo a si boori.» 	 Huan, Husai in Absalom kiang, Tutung a Ahithophel lemtheih a hoihkei, a chi a.


Nango din mo i na foobu jisi kaŋ to da hari mooro. Kal i na zaara-zaara fo toonandi nda hari mooro k'a daŋ hissop* kambayze gaa ka salle a meyo gaa. 	 Huaiah bel khat uain thuka dim a tung ua, huchiin spanji khat uain thuka diah dimin, husop chiangah a tak ua, a muk ah a tun tou ua.


To, bora din haamey ra no, alkawlo boŋ, Irikoy kande Israyla se Faabako, kaŋ ga ti Yesu. 	 Huai suante lakah Pathianin, thuchiam bang jelin, Israelte kiangah Hondampa Jesu a hontuna;


I ma Mowab no fatayaŋ zama a ma tun ka deesi ka yana, Zama a galley ga ciya saaji fimbi kaŋ sinda goroko. 	 A len mang theihna dingin Moab kha pia unla, a khuate a segawp dinga, tengmi om louin.


Waato kaŋ Iliya maa woodin binde, kal a na nga moyduma daabu da nga daabiro. A fatta ka kay guuso meyo gaa. Kala jinde fo mo go kaŋ kaa a do ka ne a se: «Iliya, ifo no ni goono ga te neewo?» 	 Huan, hichi ahia, Elija in huai a jakin a puanin a mai a khuh a, ava pawtkhia a, kokhuk kongpi ah ava ding a. Huan, ngaiin, aw in a kiangah, hiaiah bang na hih Elija? A hongchi a.


Naŋ i laalayaŋo kulu ma bangay ni jine. Ma te i se mo sanda mate kaŋ cine ni te ay se ay taaley kulu sabbay se. Zama ay durayyaŋey baa gumo, Ay bine-gaabo ban. 	 A gitlouhna tengtenguh na maah hongtung hen: ka tatlekna tengteng jiaka ka tung na hih bangin amau tungah leng hihin: ka thumna lah a tama, ka lungtang lah a bah ngala.


Gaa no ni ga tu ni izo se ka ne: «To. Waato iri goro ka te Firawna tamyaŋ Misira ra. Amma Rabbi n'iri kaa da kambe gaabikooni iri ma fun Misira. 	 Nou na tate uh kiangah, Aigupta gamah Pharo sikha I hi ua, TOUPAN Aigupta gam akipan khut hat takin a onpi khiaa:


Kala Dawda ne Yowab da jama jine borey se: «Wa koy ka Israyla kabu za Beyer-Seba gaa ka koy hala Dan gaa, ka kand'ay se baaru hal ay m'i lasaabo bay.» 	 Huan Davidin Joab leh a miliante uh kiangah, Kuan unla, Beer-seba akipan Dan tanin Israel mite sim unla, a zah uh ka theih theihna dingin honghilh nawn un, a chi a.


Zama a na muulo hinka te da guuru-say, i afo kulu kayyaŋ kambe kar way cindi ahakku no, i afo kulu wargayaŋ mo kambe kar way cindi hinka no i windanta. 	 Huan, tong sawm leh tong giata sang dal khuam nih a bawla; a langkhat tong sawm leh tong nih ahi tuaktuak.


Ay di kaŋ haŋ kaŋ kubay kulu gonda me, Amma ni lordo wo ga tafay gumo. 	 Hoihkimna tengteng tawpna ka muta; na thupiak tuh a za ngei e.


Almasihu marga mo kaŋ go Yahudiya nda Galili nda Samariya laabey ra du laakal kanay. Almasihu marga tonton ka koy jina. A goono ga dira Irikoy humburkumay ra da Biya Hanna gaakasinay ra hal a soobay ka tonton. 	 Huchiin, saptuamte tuh Judia gam kimah, Galili gam kimah, Samari gam kimah a kip deuhdeuh ua, muangtakin a omta uhi; huan, Toupa laudan siamin, Kha Siangthou khamuanin, a om ua, a hongpung deuhdeuh uhi.


Dumey biney ma kaan. I ma baytu te farhã sabbay se, Zama ni ga ciiti te dumey se da cimi, Ni ga ndunnya dumey daŋ fondo mo. (Wa dangay) 	 Pathian aw, mi chihin honphat uhen; mi chitengten honphat uhen.


Dambe arwasu talka amma laakalkooni no, a ga bisa bonkooni zeeno kaŋ saamo no, kaŋ ga wangu ka saaware ta mo. 	 Kumpipate leh hai, thuhilhna sang thei nawn lou sangin tuailai genthei leh pil a hoihjaw hi.


Arwasey mo tun k'a kasance, ka kond'a taray k'a fiji. 	 Huan, tangval hon a thou ua, a tuam ua, a jawng khia ua, a vuita uh.


Buwaza ne arkusey da jama kulu se: «Araŋ ga ti seedayaŋ hunkuna. Hay kulu kaŋ ga ti Elimelek wane da Cilon wane da Malon wane, ay n'i day Neyomi kambe ra. 	 Huan, Boaziin upate leh mipi tengteng kiangah, Tuniin noute Elimelek thil neih tengteng leh Kilon leh Malon thil neih tengteng Naomi kianga kipan ka lei chih theihpihte na hi uhi.


Wayborey kaŋ biney ga baan, I kambey no ka ngey izey hina. I ciya i se ŋwaari ay jama ize wayo halaciyaŋo ra. 	 Hehpihthei numei khutten amau tate a huan ua, ka mite tanu hihsiatna ah a an uh ahi.


Da ni furo ni gorokasin fari ra mo, i yadda ni ma jeeni ceeri da ni kambe, amma ni ma si zaama daŋ ni gorokasin fari ntaasu kaŋ go ga kay gaa. 	 Na insakinkhangte uh buh ding lai muna na hoh un a vui na khiak thei ua; himahleh na insakinkhang uh buh dinglaiah kawite na zang ding uh ahi kei.


Wayborey mo ne: «Waati kaŋ iri na dugu ton beene wayboro bonkoono se, iri na haŋyaŋ sargayyaŋ mo soogu a se, E! manti iri kurnyey yaddayaŋ boŋ no iri na maasa ton a se a himando ra, hal iri na haŋyaŋ sargayey mo soogu a se?» 	 Huan, numeiten, Van kumpinu kianga gimlim ka hal lai uh leh a kianga dawn ding thil latte ka but khiak uh? A chi ua.


Kaŋ a na sarga kaŋ i ga ton salle ka ban parkatak, kala Samuwila kaa. Sawulu mo koy zama nga ma Samuwila kubay se, nga m'a fo mo. 	 Huchiin halmang thillat a lana, huan, hichi ahi a, halmang thillat a lan khin lela, ngaiin, Samuel a hongtung; huan, Saula chibai buk dingin amah dawnin a kuan a. Huan, Samuelin, bang na hih na hia? a chi a.


Ay ga hin ka hay kulu te ay Gaabandikwa do. 	 Amah honhihhatpa ah thil tengteng ka hih thei hi.


A ne i se: «Araŋ bumbey ga bay kaŋ harram no Yahudance se a ma nga boŋ margu wala a ma lamba dumi waani fo gaa. Amma Irikoy n'ay cabe ay ma si boro kulu lasaabu harram no wala ziibikoy. 	 Huan, a kiang uah, Juda mi nam dang toh kithuah leh pai a sianlouh dan noun a thei ua; himahleh, kuamah sianglou leh nin ka chih ding ahi kei chih Pathianin a hontheisak ahi.


Amon goy cindey kaŋ a te mo, manti i n'i hantum Yahuda bonkooney baaru tira ra bo? 	 Huchiin Amon thilhih tanchin dangte Juda kumpipate lal lai thu gelhna bu ah a tuang ahi kei maw?Huan, Uzza huana amah hanah a vui ua: huan, a tapa Josia a sikin alal pan hi.


Pasur izey, zambar fo da zangu hinka nda waytaaci cindi iyye. 	 Pasur tate, sang khat za nih sawmli leh sagih.


Hala hõ ni ga ne nga kaŋ ga ni wi din se kaŋ ni ya Irikoy no? Ni ya boro day no! Ni wo manti Irikoy no, bora kaŋ ga ni wi din kambe ra. 	 Nang honthatmi maah, Pathian ka hi, na chi lailai dia hia? Nang hon liamsakmi khut ah pathian na hi kei a, mihing lel na hizaw.


Amma araŋ ma haggoy. Wa guna, ay jin ka hay kulu ci araŋ se. 	 Nou jaw pilvang un, ngai dih uh, bangkim ka honhilh khol khin ahi.


Han fooyaŋ a go fondey gaa, Han fooyaŋ a go batamey ra, Fondo gaarey kulu boŋ a goono ga lamba. 	 Konhzinga om ton a oma, mun liantea a om ton a oma, ning chiteng a buk jel hi.


Da ni jama koy ka wongu da ngey ibarey, fondo kulu kaŋ dumi ra no ni g'i donton, d'i ŋwaaray mo Rabbi gaa, i goono ga kwaara wo kaŋ ni suuban da fuwo wo kaŋ ay cina ni maa se do haray guna, 	 Na miten a melma te uh nasawlna lamlam ah na sual u henla, na khopi tel lam nga leh, na mindinga ka inlam lamngaa Toupa kianga a thum uleh,


Siman Bitros mo kaa a banda. A furo saara ra. A di lin zaarey goono ga jisi sallante ngey nango ra, 	 Huan, Simon Peterin leng a nungah a honjui a, han sungah a luta;


A ma tira din jisi nga jarga ka caw a ra nga fundo jirbey kulu. Yaadin cine no a ga Rabbi nga Irikoyo humburkumay dondon d'a, a ma asariya wo sanney da hin sanney wo kulu haggoy, k'i te mo. 	 A kem dinga, a damsung teng a sim jel ding ahi, hiai dan leh hiai thuseh tengteng poma, juia, hih dinga TOUPA a Pathian laudansiam a kisin theiha:A unaute tunga a lungtang a kisaktheih louha, taklamah hiam, veilamah hiam, thupiak pen a pialsan louhna ding leh Israelte laka amah leh a suante a gama a dam sawt lohna ding un.


Finetar daabanteyaŋ go no batukoy fuwey gaa, d'i meyo casanta ganjey haray i windanta, yaadin mo no tandey ra. I ra haray no finetarey go kuray kulu. Casantey din afo kulu boŋ gonda sabb'ize nya himandi. 	 Huan kongpi sung lamah a kimvelin dantante ah tohlet hon theihlouh a oma, a kikala khuamte ah leng; a sumtawngte ah leng, a sung lamah leng kimvelin tohlet a oma, a khuamte ah tum singlim a om chiat nawn hi.


A ciya mo, waato kaŋ Yasuwa nda Israyla izey te zaama i boŋ ka ban da zaamayaŋ bambata, hal i n'i alandaaba. Borey kaŋ yaŋ ga cindi i ra mo jin ka furo birney kaŋ gonda cinari kuuku yaŋ ra. 	 Huan, hichi ahi a, Josua leh Israel suanten a bei masiah ua a thahthah khit un, a omte kulhpi nei khuatea a tailut khit un,


Ay wo kay, ay laakal kanay gora ra ay ne: «I s'ay zinjandi hal abada.» 	 TOUPA nang na deihsakna jiakin ka mual tuh na ding kipsak ta a; himahleh na mai na sela, ka hong mangbangta hi.


Ay g'i ciya kunda folloŋ laabo ra, Israyla tondi kuukey boŋ. Bonkooni folloŋ no g'i kulu may, i si ye ka te kunda hinka koyne, i si ye ka fay mo koyne ka te mayray hinka, abada. 	 Huan huai gam, Israel tangte ah nam khatin ka bawl dinga, kumpipa khat a vek ua kumpipa ahi ding: huan, nam nih ahi nawnta kei ding ua, lalna gam nih in leng a kikhen nawn samkei ding.


Suleymanu gonda boro zambar wayye kaŋ ga jaraw sambu, da boro zambar wahakku kaŋ ga tondi hanse tondi kuukey ra, 	 Huan, Solomonin thil po mi sing sagih leh, suangsek mi sing giat tang khawngah a neia;


I na daari daaru a se borey kaŋ i wi din game ra, nga nda nga jama kulu. I saarayey go a windanta, i kulu sinda dambanguyaŋ, borey kaŋ takuba zeeri nooya, (baa kaŋ i ciya humburkumay hari yaŋ fundikooney laabo ra). I na ngey haawo jare, ngey nda borey kaŋ ga zulli ka koy guuso ra care banda. I n'i daŋ borey kaŋ i wi din game ra. 	 Mi thahte lakah amah leh a heute lupna a bawlsak ua, a hante amah kimah a oma; a vek un zeksumlouh, namsaua thah, ahi ua; a kihtakhuaina uh mi hing gam gallauna ahi nak a; kokhuka paisuk tate toh a zahlakna uh a pua ua, mi thahte lakah a om sak uhi.


Gaa no Esta tu ka ne: «Ay ŋwaarayyaŋo d'ay ceeciyaŋo neeya: 	 Huan Estherin a dawnga Ka thumna leh ka ngetna hiai ahi;


Zama haŋ kaŋ Rabbi ci Israyla dumo se neeya: «Wa ay ceeci, araŋ ga funa mo. 	 TOPAN lah Israel chite kiangah hichiin a chi ngala,


Woone mo ga ti bine-gaabo kaŋ iri gonda Irikoy jine: hay kulu kaŋ iri ga ŋwaaray kaŋ ga saba nd'a miila, a ga maa iri se. 	 Hiaipen amah tunga i hanna ahi, bangpeuhmah amah deihlam banga i nget leh, aman a honngaihkhiak sak nakna ah;


Wo kaŋ yaŋ ganji hamey tooru, ay mana kand'a ni se, ay no g'a mursa sambu. Ay kambe ra no ni g'a ceeci, baa i n'a zay no, cin wala zaari. 	 Gamsa keih leng lah na kiangah ka hontun ngeingal keia: ken a mang sikin ka thuak zaw jela; suna guk hiam, jana guk hiam lah ka dit na phut ngitnget a.


Araŋ ma si danji funsu araŋ nangorayey kulu ra fulanzamay hane.» 	 Khawlni na omna tengteng uah mei na chih louh ding uh ahi, a chi a.


Kawyey ciya kurmu Israyla ra, boro kulu si i ra, Hala hano kaŋ ay, Debora, ay tun. Ay tun Israyla ra ka te nya. 	 Israel gama khuate luah louhin a tul khina, a tul khin hi, kei Debora ka gamtanga, Israel gam nu ka gamtat masiah.


Kala Israyla izey bare ka fay da Benyamin izey. I n'i kar da takuba, birno kulu da hawey da hay kulu kaŋ i gar. Birney kulu kaŋ i gar mo, i na danji daŋ i gaa. 	 Huan, Israel pawlte Benjamin pawlte tungah a kisa nawnua, khopi sunga om peuhmah gante, a muhmuh uh namsau in a sat lum jel uh: huailou leng a kho muh peuhmah uh a hal jel uh.


Amma, zama i ma si zina, wa naŋ alboro kulu ma bara nda nga boŋ wande, wayboro kulu mo ma bara nda nga boŋ kurnye. 	 Himahleh, kingaihnate a om nak jiakin pasal chihin amah ji chiat nei henla, numei chihin leng amah pasal chiat nei heh.


Saaya kaŋ cine i ga furo windo ra haray batamey meyey gaa, kal i ma daŋ lin* bankaarayyaŋ. I ma si feeji hamni silli daŋ ngey gaa duumi, waati kaŋ cine i goono ga goy windo ra haray batamey meyey ra, wala Fu Beero ra. 	 Huan, huang sungnungjaw kongpitea a lut un puannaktual malngatin a kithuam ding ua, huang sungnungjaw leh in sung lama na a sep sung un samul puan a silh ding uh ahi kei hi.


Zama Rabbi si nga jama furu bo, nga maa beero sabbay se, za kaŋ Rabbi miila nga m'araŋ ciya nga jama. 	 Amin thupi tak jiakin TOUPAN lah a mite a lehngatsan sin keia: noute amah mi dia bawl lah TOUPA kipah lamtak ahi ngala.


Ya Rabbi, ma ni borey Israyla yaafa, ngey kaŋ ni fansa. Ma si ta mo boro adili kuri alhakko ma goro ni jama Israyla game ra.» I ga kuri alhakko mo yaafa i se. 	 TOUPA aw, na tatkhiak na mi Israelte lakah poikhoih lou sisan suahna om phal ken, a chi ding ua, a pang ding uh ahi. Huchiin sisan thuah ngaihdam ahi ding uh.


Haawo kaŋ kaa araŋ gaa din nango ra Rabbi ga bana araŋ se labu-care. Kayna nangu ra mo, i ga farhã da ngey baa. Woodin sabbay se binde i ga ngey laabo tubu koyne, Farhã kaŋ ga duumi ga ciya i wane. 	 Na zahlakna gun uh azahnih na mu ding ua; na zum gun ding un na tantuan uah nuamsain la na sa ding uh; huaijiakin na gam uah azahnih na luah ding ua; khantawn nuamsakna nou-a ahi ding.


Kanaanance fo, Arad bonkoono, kaŋ goono ga goro Negeb* haray maa baaru kaŋ Israyla go fonda ra ga kaa Atarim haray. A binde na Israyla wongu k'i ra boro fooyaŋ di ka kond'ey. 	 Huan, Kanan mi, Arad Kumpipa simlam a om in Israel mite Atharim lampi ah a hong pai uh chih gen ging a na za a; huchi in Israel mite a sual a, sal mat bang a nei hi.


A de Rabbi Israyla Irikoyo gaa, a banda mo a cine mana te Yahuda bonkooney kulu ra, baa ngey kaŋ yaŋ n'a jin ra. 	 Aman TOUPA Israelte Pathian a muanga; huchiin a nunga Juda kumpipate tengteng lakah amah bang kuamah a om kei ua, a malamin leng a om sam kei uh.


Amma Saduma borey ya boro laaloyaŋ no, zunubikooniyaŋ mo no gumo Rabbi jine. 	 Huan, Sodom mite Pathian mitmuhin nakpi taka hoihlou leh khialin a om uhi.


Zama Dawda ne: «Rabbi, Israyla Irikoyo na nga jama no fulanzamay. Rabbi go Urusalima ra da goray mo hal abada. 	 Davidin, TOUPA, Israelte Pathianin a mite galmuang takin a omsaktaa, Jerusalem ah a om nilouha,


Da ni wangu ka yadda k'ay borey taŋ mo, a go, suba ay ga kande dooyaŋ ni laabo ra. 	 Huchi a hihkei a, ka mite paisak na nial leh, ngaiin, na tuipiau ah jingchiangin khaukhup ka hon la ding hi:


Yesu tu a se ka ne: «Ifo se ni g'ay hã booriyaŋ ciine boŋ? Afo hinne ga ti ihanno, _Irikoy no_. Amma da ni ga ba ni ma furo fundi hal abada ra, ni ma lordey* gana.» 	 Huan, aman a kiang ah, Thil hoih thu bangdia hon dong? Hoih khat kia a om; abang-abang hileh, hinna a lut na ut leh thupiakte zui in, a chi a.


Waato kaŋ i konda baaru Sanballat da Tobiya nda Laarabo Gesem, d'iri ibare cindey kulu se, ka ne ay na birni cinaro te hala kortimi kulu mana cindi (amma hala hõ ay mana jin ka me daabuyaŋ bundey sinji meyey gaa jina,) 	 Huan huchi ahia, kulhbang ka lamkhina, huaiah khangkham a om nawnta kei chih, Sanballat leh Tobia leh, Gesem Arabia mi leh, i melma dangdangte kianga a kitut laiin; (huai hun tanin leng kongpi kongkhakte tung nai kei mahleng; )


Ni bankaarayey gaa gonda kuri, Boro kaŋ sinda taali yaŋ wane, kaŋ yaŋ ga talka. Baa kaŋ ni man'i gar i go ga fuwo fun. Amma woodin yaŋ baa si, 	 Na nikte ah leng mi genthei poikhoihloute hinna sisan a lang a: mi in a loh lai uh khutmat leng lah ahi ngal kei a.


Ya araŋ bonkooney, wa maa! Ya araŋ dabarikooney, wa hanga jeeri! Ay, oho, ay no, ay ga baytu te Rabbi se. Ay ga saabuyaŋ baytu te Rabbi se, Israyla Irikoyo. 	 Aw, nou kumpipate aw, ngaikhia unla; aw, nou heutute aw, bil na doh un; kei mahmahin Toupa pahtawiin la ka sa dinga, Toupa, Israelte Pathian phatin la ka sa ding.


Zama i si jirbi kala nd'i na hasaraw te jina. I ga te mo fasiya mo, Kala nd'i naŋ boro fo ma kati jina. 	 Poi a khoih kei ngal uleh, a ihmu ngal kei ua; kuahiam a puksak kei uleh, a ihmutna uh lakmangin a om hi.


A ga feejo bana mo hala labu care taaci, za kaŋ a na woodin te, bakaraw man'a di mo.» 	 Huan, hichi bang thil ahih ziak leh hehpihna a neihlouh ziak in a belamnou a mun li in a dit ding ahi, a chi a.


I ne a se: «Mate no iri ga te ka goyey kaŋ Irikoy ga ba te?» 	 Huan, amau a kiangah, Pathian na ka sep theihna dingun thil banga hia ka hih ding uh? a chi ua.


Za susubay nda hinay, borey kulu soobay ka kaa a do Irikoy windo ra mo, zama ngey ma hangan a se. 	 Huan, jingin a thu ngaikhe dingin mi tengteng Pathian biakin ah a kiangah a hong jel uh.


A na boro hinka ce sooje jine funey ra ka ne i se: «Araŋ ma sooje zangu hinka soola cin guuru yagga kaŋ ga koy hala Kaysariya, da bari-kari wayye, da yaajikoy zangu hinka.» 	 Huan sepaih zaheutu nih a sama, Jan ihsip hunin Kaisaria kho pha a pai dingin sepaih za nih toh, sakol tungtuangmi sawmsagih toh, teitawimi za nih toh bawl un, a chi a.


mate kaŋ i n'a hantum ka ne: «Guna, ay go ga tondi sinji Sihiyona* ra, katiyaŋ tondi nda hartayaŋ daliili tondi daaru mo. Boro kaŋ g'a cimandi mo si haaw.» 	 Ngaiin, Zion ah kisuihna suang leh pukna suangpi ka koiha, kuapeuhmah amah gingta tuh a zahlak kei ding, chih gelh bangin.


Rehobowam koy Sekem zama Israyla kulu koy Sekem zama ngey m'a didiji bonkooni. 	 Huan, Rehoboam Sekem khuaah a hoha; Israelte tengteng Sekem khuaah kumpipa dia amah bawl dingin a hohkhinta ngal ua.


Alwaato kaŋ Mowabancey kulu maa baaru kaŋ koyey kaa zama ngey ma wongu se, day i margu, i kulu kaŋ yaŋ ga hin ka takuba koto ka koy beene. I kay laabo hirro me gaa. 	 Huan, Moabte tengteng in amaute sual dingin kumpipate a hongkuan tou uh chih ana jak un, galkap thei chiang tengteng ana ki kaikhawm ek ua, gamgi ah ana pang ta uh.


Da mo cin batu hinkanta ra no a kaa, wala ihinzanta ra, k'i gar yaadin, albarkanteyaŋ no bannyey din. 	 Jan laiin hiam, thoh hunin hiam a honga, huchi banga a honmuh, huai sikhate tuh a hampha uh.


Amma ay si woodin te ni jirbey ra bo, ni baaba Dawda sabbay se. Amma ay g'a kom ni izo kambe ra. 	 Ahihhangin na pa David jiakin na dam sung telin jaw ka hih tadih kei dinga: himahleh na tapa khuta kipan gam pen ahihleh ka honsut sin hi.


Saaya kaŋ ay go sanno ra, ay go ga adduwa, ay g'ay zunubo da ay borey Israyla zunubey ci, ay ga kande ay ŋwaarayyaŋey Rabbi ay Irikoyo jine, ay Irikoyo tondi hananta sabbay se. 	 Huchia thu ka gena, ka thuma, ka khelhna leh ka mi Israel khelhna thupha ka tawia, TOUPA ka Pathian maa ka Pathian mual siangthou adinga thilngetna ka piak laiin;


Ya nin boro izo, ma hẽ, ma baray! Zama i na takuba candi ka gaaba nd'ay borey, Israyla mayraykoyey kulu boŋ no a go. Ngey nd'ay borey, ay n'i nooyandi takuba se, Ni binde ma ni kambey koli. 	 Ken leng khut ka beng dinga, ka tangtun ngei ding, ka hehna, kei TOUPA hiai ka gent hi, a chi, chi in, a chi a.


Guna, farhante no boro kaŋ Irikoy ga gooji, Ni binde ma si donda Hina-Kulu-Koyo goojiyaŋey. 	 Ngaiin, Pathianin a bawlhoih min nuam a sa hi; huaijiakin Bangkim hihthei sawina musit ken.


Yusufu izey baa kaŋ i du kurne boŋ mo, a tun za Urdun isa no, Yeriko haray a wayna funay haray, saaji no. Za Yeriko gaa a ziji tondey laabo ra ka koy Betel. 	 Huan, Joseph suante tantuam, Jeriko jawn akipan gamdai kiang, suah lampang Jeriko tuite ah a suaka, Jeriko akipanin singtang gamah Bethel phain a pai tou jela;


Zama boro kulu ga bay kaŋ iri Rabbi mana fun kala Yahuda kunda gaa, kunda no kaŋ Musa man'a ciine te alfagataray sanno ra. 	 I Toupa lah Juda nam lak a hong suak ahi chih a kichian ngal a: Huai nam thu ah tuh Mosi in siampu te lam thu bangmah a gen kei hi.


Woodin se no Israyla izey si hin ka kay ngey ibarey jine. I ga zuru ngey ibarey se mo, zama i ciya laalanteyaŋ. Ay si ye ka goro araŋ banda koyne ne ka koy jina, kala nd'araŋ na laaliyaŋ haro din halaci k'a hibandi araŋ game ra. 	 Huaijiakin ahi Israel suanten a melmate a zoh theihlouh uh, muhdah thil a honghih jiak uh ahi melmate delha a taikek uh: thil muhdah pen na lak ua kipana na hihman phot kei uleh na kiang uah ka om sinta kei hi.


Ni ma goobey daŋ korbayey funey ra sundurko kambey gaa, sundurko jareyaŋo se. 	 Huchiin thukhunna bawm sika sikkualte sungah chiangte na thun lut dinga, huaitea thukhunna bawn jawn a hihtheihna dingin.


Boro kaŋ ga ba kusuuma ga ba taali. Boro kaŋ na nga windi me daabirji kuukandi mo, Halaciyaŋ no a goono ga ceeci. 	 Kinakna deihin tatlekna a deih hi: kuapeuh a kongpi dom sangin siatna a zong hi.


Boro fooyaŋ mo kaa ka ci Yehosafat se ka ne: «Wongu marga kunda bambata fo goono ga kaa ka fun Suriya yongo haro banda. I goono ga kande ni gaa wongu. Guna mo, i go Hazazon-Tamar ra» (sanda En-Gedi nooya). 	 Huchiin kuate hiamin Jehosaphat kiangah, Nang sual dingin mipi thupi mahmah, tuipi gal Suria akipan ahong kuan ek mai ua; ngaiin, Hazazon-tamar ah a omta uh, (huai bel Engedi leng a chi sam sek ua) chiin a gen ua.


Israyla kulu binde maa ciito kaŋ bonkoono dumbu din. I humburu bonkoono mo, zama i bay laakal kaŋ ga ti Irikoy wane go bonkoono do ciiti teeyaŋ se. 	 Huan, Israelte tengtengin huai thua kumpipa vaihawm dan ana ja ua; kumpipa akihtata mahmah mai uh: vaihawmna dingin Pathian pil na amah ah a om chi a thei ngal ua.


Zama ay ga balaaw da kuri donton a fondey ra. Borey kaŋ maray ga soobay ka kaŋ a ra, Takuba kaŋ go a ra kuray kulu sabbay se. Waato din gaa no i ga bay kaŋ ay no ga ti Rabbi. 	 A kongzing ah sisan leh hipi ka tungsak ding, a sung ah mi liam a puk ding ua; mun kil Chiha kipan namsauin. Huan, TOUPA ka hi chih a thei ding uh.


Waato din gaa no Israyla bonkoono na laabo arkusey kulu margu ka ne i se: «Ay ga araŋ ŋwaaray no, wa guna mate kaŋ cine boro wo goono ga hasaraw ceeci nd'a, zama a donton ay gaa ka ne ya nga no ay wandey d'ay izey d'ay nzarfo d'ay wura. Ay mana ganj'a mo.» 	 Huchiin Israel kumpipan a gama upate tengteng a sama, na nathei un, hiai miin thil hoihlou tak hih a tupdan; ka kiangah mi a honsawla, ka jite, ka tate, ka dangkate, ka dangkaengte a hongngena, nana nial leng lah ahi ngal keia, a chi a.


Cimbeeri ra no Isaka na Yakuba nda Isuwa albarkandi hayey kaŋ ga aniya ka kaa boŋ. 	 Ginnain Isakin thil hongtung dingte thu ah leng Jacob leh Esau vual a jawl a.


Sikka si dambanguyaŋ* gonda nafa da ni ya asariya goy teeko no. Amma da ni ya boro kaŋ ga asariya taamu no, ni dambanguyaŋo ciya dambanguyaŋ-jaŋay. 	 Dan juipa na hih leh zeksum a phatuam ngial hi; dana talekpa na hih lebel, na zeksum tuh sum louh bang phet a honghita hi.