Za sintina nga nda Irikoy no. 	 Huai tuh a tungin Pathian kiangah a om hi.


Amma Yesu ne: «Kaari araŋ wo mo, asariya dondonandikoy! Zama araŋ goono ga borey jarandi nda jarawey kaŋ ga tin. Araŋ bumbey wo si baa kambayze folloŋ dake jarawey gaa. 	 Huan, aman, Dantheimite aw, nou leng na tung uh a gik: Puakgik, puak haksapipi mite na suan ua, nou lah tua puakgikte na khut zung khat un leng na khoih ngei ngal kei ua.


Ma ni jama yaafa, ngey kaŋ na zunubi te ni se, d'i taaley kulu kaŋ do i na taali te ni se. Ma naŋ i ma ciya bakaraw hari borey kaŋ kond'ey tamtaray yaŋ din kambe ra, zama i ma suuji cabe i se. 	 Huan, na mi na tunga thil hihkhialte leh na laka a natatlekna uah a tatleknate tengteng uh ngaidam inla; sala piten amaute a hehpih theihna ding un hehpihna neihsakin:


Woodin sabbay se no i tun za kuba mana furo, ka ngey kuuru-fuwey, da ngey bariyey, da ngey farkayey, da zumbuyaŋo do kulu naŋ yaadin. I zuru zama ngey ma yana nda ngey fundey. 	 Huchiin a thou ua.. khomuiin a taikekta uh, a puan inte uh, a sakolte uh, a sabengtungte uh leh a giahmun a omngei ngeiin a taisan ua, a taikek gawpta uhi.


A ye ka fatta Akrabbim zijiyaŋo dandi kamba, a bisa ka koy Zin, a ye ka ziji ka gana Kades-Barneya, ka gana Hezron do, a ziji ka gana ka koy Addar, a bare ka ye Karka, 	 Huan, Akrabim tungahna simlam suanin a pai jela, Zin a vatunga, huan, Kades-barnea simlamah a tungkaha, Hebron a vatunga, huan Adar ah a tou paia, Karka a kualkhum:


Bonkoono wando Basti, nga mo na batu te wayborey se bonkoono Zerses koytaray windo ra. 	 Kumpinu Vastiin leng kumpipa Ahasura ina om numeite adingin ankuangluina a bawl sam hi.


Ruben izey, da Gad izey, da Manasse kunda jara mo daŋandi Israyla izey jine, d'i wongu jinayey kulu, danga mate kaŋ Musa ci i se. 	 Huan, Reuben suante, Gad suante leh Manassi nam kimkhatte Mosiin a kiang ua a nagen khitsa bangin Israel suante maah kigalvanin a galkah uh:


A konda Bitros da Yakuba nda Yohanna nga banda. A sintin ka kankam gumo ka taabi konno te nga bina ra. 	 Huan, Peter, Jakob leh Johan a pi a, nak pitaka lungkhamin a mangbang mahmah a.


Kala i n'i boro fo kulu no kwaay kwaaray yaŋ ka ne i se i ma fulanzam kayna jina, hal i tamtaray hangasiney d'i nya-izey, kaŋ yaŋ i g'i wi sanda mate kaŋ i n'i wi din, i jama ma kubay. 	 Huan amau kiangah puan ngouthupi piakin aom chiat ua: huan amau tuh a sikha- hihpihte uleh a unaute uh, amau banga thaha om dingte a hongkim mateng un, na khawl tadih un chia hilhin a om uhi.


Futay korno ra no a na Israyla hillo kulu pati. A na nga kambe ŋwaaro hibandi ka kaa waato kaŋ konnakoy kaa ka maan. A na Yakuba ton danga danji beele cine, Danjo din ga hay kulu kaŋ go nga windanta ŋwa. 	 A heh mahmah naah Israel ki tengteng a sat tan; melma maa kipan a khut taklam a la kikta: mei kuang, kimvel hul bei bangin Jakob a kang beita.


Sohõ, zamaney Koyo, nga kaŋ si bare ka sara, kaŋ boro kulu si di a, Irikoy follonka, beeray da darza ma bara a gaa hal abada abadin. Amin! 	 Kumpipa khantawna om, setheilou, muhtheihlouh, Pathian tak kia, khantawna zahtak leh thupiin om hen, Amen.


Amma d'a si ba nin d'ey ma goro baani, amma a ga ba nga ma wongu nda nin, kala ni m'a windi nda wongu daaga. 	 Huan, a honna kituahpih nop louh ua, a honna dou sin uleh na um ding ua:


Amma waati kaŋ Musa ga furo Rabbi jine, nga ma salaŋ d'a se, a ga bangumo kaa hal a ma fatta. A ga fatta mo ka ci Israyla izey se haŋ kaŋ i na nga lordi nd'a. 	 Himahleh Mosi TOUPA ma a amah houpih ding a a lut lai in, a hong pawtkhiak tan, maituamna a la khia a; huan thu piak a a omdan Israel suante kiang ah gen hi;Huchi in Israel suante'n Mosi mai a mu ta ua, Mosi maivun a tandan: huan Mosi in, amah houpih ding a a lut nawn tan in a mai maituamna in a tuam nawn.


Waato kaŋ i koy daymo do, kal arhiijo kaa i banda. Borey kaŋ yaŋ go soolanteyaŋ furo arhiijo banda hiijay bato ra. I na windi meyo daabu mo. 	 Huan, lei ding a a paimang kal un mouneipa tuh a hong tungta a; huchi in, a mansate tuh amah toh kitenna ankuang um ding in a lut ua; huan, kongkhak a khakta uh.


Musa gonda jiiri wahakku, Haruna mo wahakku cindi hinza, saaya kaŋ i salaŋ Firawna se. 	 Mosi kum sawmgiat leh thuma upa ahi. Pharo kianga thu a gen lai un


Kal a tun ka gurfa ka konda nga moyduma hala ganda ka ne: «Ni koŋŋa go, koŋŋa kayna no kaŋ g'ay jina bora bannyey ce nyun.» 	 Huan, a thou a, a maia lei siin chibai a buka, ngaidih ua, na sikhanu uh ka pu sikhate khe sil dinga sikha ka hi, a chi a.


Araŋ na boroyaŋ donton Yohanna do, nga mo na seeda no cimo se. 	 Nou Johan kiangah mi na sawl ua, huan, aman, thutak tanchin honna theisak hi.


Kala Kaleb na jama dangandi Musa jine ka ne: «Wa kaa, iri ma ziji ka koy sohõ k'a ŋwa, zama iri gonda hina ka te zaama!» 	 Huchiin Mosi maah Kalebin mipite a daisak khekhup a, Kisa tou zok ni, vala tou zok ni, I zou ngeingei ding uh, a chi a.


Amma kaŋ Yesu faham da woodin, a na nga gaa candi ka fay da noodin. Boro boobo n'a gana, a na ikulu no baani mo. 	 Himahleh, Jesun huai a theihin huaia kipanin a kihemmangta. Huan, mitampiin amah a jui ua.


Waato kaŋ Husay kaa Absalom do, Absalom salaŋ d'a ka ne: «Ahitofel salaŋ ka ne ya da ya. To, hal iri ma goy a ciyaŋo boŋ no? Da manti yaadin no, ma ci.» 	 Huan, Husai Absalom kiang a hongtun in Absalom in, Ahithophel in hichi bang in a gen a, a gen bang a hih ding i ding uam? Hihlou ding hi leng nang hon gen himhim dih, chi in a na houpih a.


Sahãadin-sahãadin bonkoono na nga doogari fo donton. A n'a lordi ka ne a ma kande Yohanna boŋo. A koy mo k'a boŋo kaa kaso ra, 	 Huan, kumpipan amah vengte laka sepaih khat a sawl paha, a lutang a honlak dingin thu a pia a. Huan amah suangkulh ah ava paia a lutang a vatan kheta a.


Boro kaŋ na guusu fansi, Hambara nga no ga kaŋ a ra. Boro kaŋ na cinari fun mo, hambara nga no gondi ga nama. 	 Kuapeuh kokhuk tou huai sungah amah a ke ding; kuapeuh dai phuvang; gulpin a kei ding.


Albarkante no alboro kaŋ Rabbi si laala lasaabu a se, Kaŋ sinda gulinci nga biya ra mo. 	 Mi, Toupan thulimlouhna neia a seh louha, a kha a zekhemna him him om lou in nuam a sa hi.


d'a taablo ŋwaaro, d'a tamey gora dumi, d'a windi goy-izey kayyaŋo dumi, d'i bankaarayey, da ngey kaŋ yaŋ g'a no haŋyaŋ hari, da mate kaŋ i ga sargay salle Rabbi windo ra, kala waybora gaa yay. 	 A dohkana nek ding te, a sikhate tutdante, a nasemte nasep dan te, kivatdan te uh, a nou pe mi te, Toupa ina a lat halmanga thillatte a muhin lungsim chih leng a neita kei hi.


Ibara mo kaŋ n'i say din ya Iblisi no, wiyaŋo ga ti zamana bananta, wiikoy mo malaykey no. 	 melma, a thehpa tuh, diabol ahi a, buh lak hun tuh khovel tawpna ding ahi; a tatte tuh angelte ahi uh.


Ya Rabbi, ay g'ay kambey nyun taali-jaŋay ra ka ni sargay feema windi, 	 Ka khutte gensiat beinain ka sil dinga, huchibangin, TOUPA aw, na maitam ka vel ding hi:


Ma ne: Ya araŋ Yahuda bonkooney, da Urusalima ra gorokoy, wa maa Rabbi sanno. Yaa no Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo ci: A go, ay ga masiiba candi ka kande nango wo boŋ, kaŋ ga naŋ a maako kulu hangey ga kungu. 	 Hichiin na chi ding hi: Juda kumpipate leh Jerusalema tengte aw, TOUPA thu ja un. Israel Pathian, sepaihte TOUPAN hichiin a chi: Ngaidih ua, hiai munah a ja pehmah bilam khop hiala thil hoihlou ka hontun sin hi.


A na woodin te hala sohõ, Almasihu marga do, Irikoy ma nga fahamay waani-waaney bayrandi koyey da hinkoyey se kaŋ yaŋ go beena ra nangey do. 	 Huchia, Pathian pilna chiteng tuh vanmun khawnga lalnate leh thuneihnate kianga, saptuamte zanga, tu huna theihsak ahihna dingin;


Ay do no bonkooney ga may, Mayraykoyey mo ga ciiti dumbu. 	 Kei jiakin kumpipaten vai a hawm ua, lalten dikna thu a pia uh.


Etiyopi, da Libi, da Ludu, da Laarabey laabo kulu, da Kub, da amaana laabo izey, takuba g'i zeeri Misira banda. 	 Ethiopia, Pud leh Lud, nam chih om khawm, Kub leh gam tate tel teite tengteng, a puk ding uh, namsau in.


Ma fundikooney kulu kaŋ yaŋ go ni banda mo fattandi: curey da almaney da gande birantey kulu kaŋ yaŋ ga ganda biri laabo boŋ. I ma hay ka te ize boobo ka tonton laabo boŋ.» 	 Sa tengteng laka thil hing chiteng na ompih te, vasate, gante, ganhing leitunga khupboha pai chiteng te toh na kiangah pikhiain, leitungah chi pha taka chi tampi suanga a hongpunna ding un, chiin.


Zeeban deesiyaŋ beene batama ra, Da gondi diraw tondi boŋ, Da hi diraw teeku bindi ra, Da arwasu teerey wandiyo do. 	 Huihkhuaa muvanlai lampi; suangpi tunga gulpi lampi; tuipi laka long lampi leh pasal nungak toh a lampi.


Dawda baytu fo no. Ya Rabbi, ay goono ga ni ce, ma cahã ka kaa ay do. Ma hanga jeeri ay jinda se waati kaŋ ay na ni ce. 	 Toupa, kon sam hi, ka kiangah hongpai meng inla: kon sapin ka aw ah bil na dohin.


Zaari iddu no ni ga goy, amma zaari iyyanta hane ni ga fulanzam. Baa farmi waate da wiyaŋ waate ni ga fulanzam mo. 	 Ni guk sung nna na sem ding, himahleh ni sagih ni in na khawl ding: haichi pawi hun leh pawltak hun in na khawl ding.


Humburkumay goono ga zumbu borey kulu boŋ. Irikoy goono ga dambara hariyaŋ da alaama boobo yaŋ te diyey do. 	 Huan, mi chihin a lauta ua: sawltakten thillamdang leh chiamtehna tampi a hih ua.


A ga nga kambe daŋ bindaari gaa, A kambe izey mo goono ga hanjal gaay. 	 A khutte muikhut ah a ngaa, huan a khutte muiah a nga hi.


Yaadin gaa, waati kaŋ araŋ ga margu nangu folloŋ, manti Rabbi ŋwaaro no araŋ go ga ŋwa. 	 Huchibangin, na kikhop un, Toupa nitakan nek theihna vual ahi kei:


Da koyo na wande fo sambu, koŋŋa ŋwaari nd'a bankaaray da hiijay wazibi si zabu. 	 Zi dang a neihsak leh; a annek, a puansilh, leh a kitenna man a sukniam louh ding.


A izo Isumeyla mo gonda jiiri way cindi hinza waato kaŋ i n'a dambangu nga jofolo kuuro gaa. 	 Huan, a tapa Ismael a zekvun saa a zek a sum lai un kum sawm leh kum thum a upa ahi.


Zama baa Boro Izo mana kaa i ma nga saajaw, amma zama nga din ma borey saajaw, a ma nga fundo no mo fansa hari boro boobo nangu ra.» 	 Mihing Tapa hial leng na sepsaka om dingin a hongpai keia, na sem ding leh mi tampi tatna dinga a hinna pe dingin a hongpai ahi zo ngala, a chi a.


Waato din gaa i na ngey bankaarayey tooru-tooru*. Boro kulu na nga jeja haw nga farka gaa. I ye kwaara do. 	 Huaitakin a puansilhte uh a botkek ua, amau sabengtung chiat a posak nawn ua, khua ah a kik nawnta uhi.


Borey kaŋ yaŋ mana bu mo jaŋ n'i di. Kwaara hẽeno mo ziji hala beene. 	 Huan, a silouten jangtan a vei chiat ua, huai kho kikou husain tunga van a pha hi.


Amma da hayey din kulu mana araŋ gooji ay se, hal araŋ ga dira ka gaaba nd'ay, 	 Huchi aleng ka thununna na pom tuan kei ua, kei honkalh lama na om lailai uleh kei leng nou kalh lamin ka om ding.


Amma ay di a ga hagu ay m'ay nya-izo Abafaroditos donton araŋ do. Ay goy hangasino, d'ay wongu ra hangasino mo no, amma araŋ diya d'araŋ saajawko no hari kaŋ ay ga laami ciine ra. 	 Himahleh ka sanggam leh seppih leh sepaih pih leh na taksapna ua gamtang leh sawltak Epafrodita na kiang ua honsawl kiphamoh ka saa;


Kala baabo Yakuba ne i se: «Araŋ n'ay mursandi nd'ay izey. Yusufu si no, Simeyon si no, araŋ ga ba ka Benyamin mo sambu. Harey wo kulu ga gaaba nda ay fundo.» 	 Huan, a pa uh Jakob in, a kiang uah, nouten ka tate hon tansak na hi uh: Joseph a om nawn kei, Simeon lah a om nawn kei, Benjamin nasan lah pi mang na tum nawn jel ua: huai thil tengteng in hon kiakkhum eita ve, achia.


Bora ne Yakuba se: «Mate ni maa?» Nga mo ne: «Ay maa Yakuba.» 	 Huan, aman, a kiangah, na min bang ahia? Achia. Huan, aman, Jakob a chi a


Gareku fooyaŋ mo go borey game ra kaŋ yaŋ goono ga koy ka sududu bato do. 	 Huan, ankuangluinaa Pathian be dinga hohtoute lakah Grik kuate hiam a om ua;


Laakal tunay no ay ga kande borey gaa, Hal i ma bar-bare sanda danawyaŋ, Zama i na zunubi te Rabbi se. Ay g'i kuri mun sanda kusa cine, I hamey mo ma hima boro wuri. 	 Huan mite tungah dahna ka tun dinga, mittaw mite bangin a vak ding uh, TOUPa tunga thil a hihkhelh jiak un; huchiin a sisan uh leivui banga butkhiakin a om dinga, a sa uh eklei bangin.TOUPA thangpaihna ni chiangin a dangka uhiam a dangkaeng uhiamin amaute a tankhe theikei ding; himahleh a mullitna meiin gam pum pi a nebei dinga; hihbei ding a hih jiakin, ahi, beina mulkimhuai, gamsunga tengte tengteng.


Waato kaŋ i kaseeti diyey gaa ka tonton, i n'i taŋ, zama i mana du fondo ka du k'i gooji jama sabbay se. Zama boro kulu goono ga Irikoy beerandi haŋ kaŋ te sabbay se. 	 Huan, amau tuh a vau semsem ua, a khahta uh, mipi jiakin gawtna lemtang a mu kei uhi; a thilhih jiak un mi tengtengin Pathian a pahtawi ngal ua.


Yaadin no Dawda na Israyla kulu may d'a. A go ga cimi ciiti nda adilitaray te nga jama kulu se. 	 Huchiin Davidin Israel mi tengteng tungah vai a hawma; a mi tengteng tungah diktat takin vai a hawm hi.


Hay kulu ra araŋ ma saabu, zama woodin ga ti Irikoy miila araŋ se Almasihu Yesu ra. 	 Bangkim ah kipahthu gen gige un; haui tuh noumau lam thu ah Kris Jesu ah Pathian deihlam ahi ngala.


Ay si ga Irikoy gomno ye yaamo, zama nda boro ga du adilitaray _Irikoy jine__ asariya ganayaŋ do, yaadin gaa Almasihu bu yaamo nooya.» 	 Pathian hehpihna tuh bangmah louin ka bawl kei, dan jiaka diktatna a om ngal injaw Kris a thawna si ahi ding hi.


Bel sombu, Nebo mo gungum. Babila borey toorey go alman beerey da alman kayney boŋ. Hayey din kaŋ araŋ bar-bare nd'ey waato ciya sambuyaŋ jaraw da taabi jaraw alman fargantey se. 	 Bel a kuna, Nebo a kihihniama; a milimte uh gamsa tung leh gan tungah a naomta ua: na thil vak pih vialvialte uh vanpuak lela bawl ahia, gamsa bah adingin vanpuak gik dia bawl ahi lel hi,


hala mo ay ma bara a ra da adilitaray kaŋ fun Irikoy do cimbeero boŋ. Adilitaray wo, manti ay bumbo wano kaŋ fun asariya ganayaŋ do. Amma nga ga ti adilitaray kaŋ boro ga du Almasihu ra cimbeeri do. 	 Huan, Amaha ka om theihna dingin; dan thu-a kinga keimah diktatna hilou- a, Kris ginna jiaka om pen, ginnaa kinga Pathiana pan suak diktatna nei jawin;


Doŋ day ay muraadey ma sinji mate kaŋ cine ay ga ni hin sanney haggoy d'a! 	 Aw, na thusehte tuh jui dingin ka omdante hihkipin om leh aw;


Ni ma Haruna bankaarayey kaa a gaa noodin, k'i daŋ a izo Eliyezar gaa. I ga Haruna ye nga dumo do, kaŋ ga ti a ga bu noodin.» 	 Aron pen a puansilhte hawk sak inla, a tapa Eleazar silh sak in: Aron pen a chipihte kiang a pi ahi ding, huailai ah a si ding, chi in.


zama waato kaŋ Malcizadaka kubay da Ibrahim, Lawi go nga kaayo gaahamo ra jina. 	 Melkisedek in a na dawn lai in apakhal ah a om lai- ngal a.


Tarsis ya ni gaa dayko no, ni arzaka dumi-dumo baayaŋ se. I na ni neerandey day da nzarfu, da guuru-bi, da guuru-kwaaray, da bidile. 	 Na hauh jiak in, sum leh pai gou thil chiteng, Tarshish nang hondawlmi a honghi a, na van leiin a honlam hi, dangkasik, sik, langva, leh a suante leng.


Wa laakal daŋ! Wa batu mo! Zama araŋ yanjekaaro Iblisi* go danga muusu beeri kaŋ go ga dundu cine. A goono ga windi ka ceeci boro kaŋ nga ga ŋwa. 	 Pilvang unla, limsak un; na melma uh Diabol, humpinelkai humham bangin a nek theih ding zongin a vial vakvak hi;


Alfagey ma si hay kulu kaŋ jifa, wala haŋ kaŋ ganji ham tooru-tooru ŋwa, da curayze no wala alman no. 	 Siamputen sapul a neklouh ding uh ahi. vasa hiam gamsa hiam khut thuak hiam, amah siha si hiam a nek ding uh ahi kei hi.


Wa sifayaŋ baytu te Rabbi se, Nga kaŋ goono ga goro Sihiyona ra. W'a goyey baaru fe ndunnya dumey se. 	 Sisan suah thu dongtel jelpan amau lah a theigige ngala; migenthei kikou aw a mangngilh ngeikei hi.


Laabo mo ziibi. Woodin sabbay se no ay g'a laalayaŋo bana a gaa, laabo mo ga nga gorokoy yeeri. 	 A gam leng a nin khin ta hi: huaiziak in huai a a thulimlouhna ka gawt a, gam in a sung a omte a lokhe khin vek hi.


Bora kaŋ fun beene bisa hay kulu. Bora kaŋ fun ndunnya gaa, ndunnya wane no, ndunnya wano boŋ mo no a ga salaŋ. Bora kaŋ kaa ka fun beena ra bisa hay kulu. 	 Tung lama kipana hongpai jaw mi tengteng sanga tungnungpen ahi; leia kipan bel leia ahi a, lei thu a gen nak, vana kipana hongpaipa jaw mi tengteng sanga tungnungpen ahi.


Gondo mo na hari kaa nga meyo ra ka bambari sanda isa cine waybora banda, zama a ma naŋ hari-yaa ma konda waybora. 	 Huan gulpiin tuh a kama kipanin tuipi bang tui numei nungah a sekheta a, huai tuiluanga amah tuh a taih mangsak theihna dingin.


Israyla izey binde dira ka fun Beyerot-Bene-Yaakan ka koy zumbu Mosera. Noodin no Haruna bu, noodin mo no i n'a fiji. A izo Eliyezar mo furo alfagataray goyo ra a nango ra. 	 (Huan, Israel suante Beerot Benejaakan akipanin Mosera ah pai ua; huailai ah Aron a sia, huailaiah a vui ua; huan, a tapa Eleazarin a mun ah siampuna a sema.


Zama guna haŋ kaŋ araŋ biney sara wo, kaŋ Irikoy ba, te: guna kookari kaŋ araŋ cabe, guna araŋ boŋ hanandiyaŋ! Oho, guna dukuri, da humburkumay, da faaji, da anniya, da cimi-kayandiyaŋ kaŋ yaŋ dumi araŋ te! Hay kulu ra araŋ cabe kaŋ araŋ ga hanan sanno wo ra. 	 En mah un, Pathian deihlam a lungkhamnain bangchibang chihtakna, bangchibang kihahsiang nopna, bangchibang ki-awilouhna, bangchibang patauhna, bangchibang lunggulhna, bangchibang phattuamngaihna, bangchibang gawtna ahia nou-a dia hontuttak. Bangkim ah huai thu ah na siang uh chih nakihihlang ta uhi.


I ga sombu ka ngey izey kaa taray, I ga ngey hay-zaŋay jarawo kaa. 	 Loupa gam a inin ka bawla, huan chi gam a tenna munin;


A beene hirriyaŋ beerey bisa, zama kaari go a jine, Da gari da danj'ize. 	 TOUPA tuh van tung khawngah a ging dodopa, Tungnungpenin a aw a suaksaka; gialte leh meiamte a ke toktok uhi.


Amma kala araŋ ma te bine kaani ka farhã hal abada haŋ kaŋ ay ga taka sabbay se. Zama a go, ay ga Urusalima taka farhã hari, A borey mo bine kaani hari. 	 Himahleh ka thil siam ah khantawnin kipak in nuamsa un; ngai un, Jerusalem nuamsakna dingin ka siama, a mite kipahna din ka bawl hi.


Sawulu ne: «Albarkanteyaŋ no araŋ wo, Rabbi waney, zama araŋ ga bakar ay se. 	 Huan, Saulain, TOUPAN hon vualjawl hen; nouten non hehpih mahmah uh.


Jideyon ne Sukkot borey se: «Ay g'araŋ ŋwaaray, w'ay banda borey no ŋwaari, zama i farga. A go mo, ay go ga Zeba da Zalmunna, Midiyan bonkooney gaaray.» 	 Huan, Sukoth khuaa mite kiangah, Hiai ka nungjuite hehpihtakin sangpek pe dih ua; a bahta mahmah ua, Midiante kumpipa Zeb leh Zalmun delh ka hi a, a chi a.


Alwaato kaŋ a na kawaatimi taacanta feeri mo, ay maa fundikooni taacanta jinda kaŋ goono ga ne: «Kaa!» 	 Huan achiamtehna lina a phel lain, gan hinglina, awin, Hongpai in, a chih ka ja a.


I na bu baray te, i hẽ, i mehaw kala wiciri kambu Sawulu nda nga izo Yonata da Rabbi borey, da Israyla dumo mo se, za kaŋ takuba n'i wi. 	 Huchi in Saula leh a tapa Jonathan leh TOUPA mite leh Israel inkuante a sun ua, a kah ua, nitaklam tan in an a ngawl ua, namsau a hihlup ahih ziak un.


Moza mo na Bineya hay. A izo ga ti Rafa, Rafa ize Eleyasa, Eleyasa ize Azel. 	 Huan Mozain Binea a suanga; Rapha a tapa ahi, Elesa a tapa, Azel a tapa:


Yonata ne Dawda se: «Rabbi, Israyla Irikoyo ma ciya seeda. Waato kaŋ ay n'ay baaba hã suba ya-cine, wala mo ka koy subasi, guna, hala day gomni go Dawda se, manti ay ga donton sahãadin-sahãadin k'a bangandi ni se bo? 	 Huan, Jonathanin David kiangah TOUPA Israelte Pathian a theipa hi hen; jingchiang hichilh hunin hiam, ni thum niin hiam ka pa ka vadawp hun chia, ngai in, David tungtang thu a hoihlam a hihleh na kianga mi sawlin ka honhilh sin keia hia?


Zama hala jirbi woodin yaŋ kaa i mana boro wala alman sufuray. Baani si no mo boro kaŋ ga furo wala boro kaŋ ga fatta se a ibarey sabbay se. Zama ay na borey kulu kubandi care gaa, afo kulu ga gaaba nda nga gorokasin. 	 Huai nite malama mihing adia kilohna a om louha, a ganta dia leng kilohna a om samlouh jiakin; melma jiakin a pawtkhia hiam honglut hiam adingin leng muanna himhim a om sak kei a, mi tengteng mi chih a insakinkhang douin ka koih ngala.


Yaadin gaa, nya-izey, garaw si no iri gaa Adam-ize daa laalo do, kaŋ ga naŋ iri m'a gana. 	 Huaijiakin, unaute aw, bat i nei; sa dana om dingin sa lakah bel ahi kei;


Jama binde na Rabbi jance, nga nda Musa. I goono ga ne: «Ifo se no ni na iri fattandi iri ma fun Misira hal iri ma bu ne ganjo wo ra? Zama hawru si no, hari kaŋ ga haŋ mo si no. Woodin banda mo, iri biney ga ŋwaari yaamo wo fanta.» 	 Mipite'n Pathian leh Mosi kalh in, Gamdai a si ding a bang dia Aigupta a kipan hon pikhia na hia? Tanghou lah om lou, tui lah om lou: hiai tanghou kihhuai lah ka hinna un a kih hi, a chi ua.


Amma Rabbi ne ay se: Ma si ne ni ya zanka no. Zama ni ga koy nangu kulu kaŋ ay na ni donton. Haŋ kaŋ me ay na ni lordi mo, ni g'a ci. 	 TOUPAN bel ka kiangah hichiin a chi a: Ka naupang, chi ken, ka honsawlna peuh mah kiangah na hoh ding a, ka honthupiak peuhmah na gen ding ahi.


Woodin se no Suleymanu ceeci nga ma Yerobowam wi, amma Yerobowam tun ka zuru ka koy Misira hala Misira bonkoono Sisak do. A goro noodin mo kala Suleymanu buuyaŋ. 	 Huchiin Solomonin Jeroboam thath atuma, himahleh Jeriboam a dinga, Aigupta gamah, Aigupta gam kumpipa Sisak kiangah a taia, Solomon sih matan Aigupta gamah a omta hi.


A na muuley sinji Irikoy fuwo zawra gaa k'i kayandi. A na kambe ŋwaari muulo sinji, k'a maa daŋ Yacin, _kaŋ a feerijo ga ti: a ga tabbat__. A na kambe wow muulo mo sinji, k'a maa daŋ Buwaza, _kaŋ a feerijo ga ti: a gonda gaabi__. 	 Huan, Biakin inlim ah khuamte a dingsaka: taklam khuam a dingsaka, a min dingin Jakin a sa a: huan, veilam khuam a dingsaka. Amin dingin Boaz a sa hi.


A ne mo nga baabo se: «I ma woone te ay se: i m'ay naŋ handu hinka, zama ay ma tun ka koy tondey ra ka bar-bare, ay ma ay wandiyotara hẽeni te, in d'ay corey.» 	 Huan, a pa kiangah, Hichi bangin ka hih ding: kha nih sungin ka tang om dinga, tangte ah a suk a touin ka pai dinga, ka nungakna ka honsun dinga, kei leh ka lawmte toh, a chi a.


A sukuto gaa mo maa fo go no hantumante: GUNDU NO BABILA BAMBATA KAARUWEY DA NDUNNYA FANTA HAREY NYA NO. 	 Huan a talah min thuguk, Babulon thupi, kijuakte leh leitunga kihhuaite nu, chih a kigelh hi.


Ni ga kaaru ka kaa sanda hari haw bambata cine. Ni ga laabo daabu sanda buru cine, nin da ni marga kulu care banda, da dumi boobo ni banda. 	 Huan na kuan tou dinga, huihpi bang maiin na hongtung dinga, meipiin gam a tuam moimoi bang mai na hi ding, nang leh na kianga sepaih hon tengteng leh na kianga mi tampite.


Woodin banda borey kaŋ yaŋ gonda follayyaŋ da ziimayaŋ da fu-kaliyaŋ da tooruyaŋ, da kazaamataray-kazaamataray kulu kaŋ go Yahuda laabo ra, da Urusalima ra, Yosiya n'i ton, zama a ma asariya sanney kaŋ yaŋ i hantum tira ra kaŋ Alfa Hilciya gar Rabbi windo ra tabbatandi. 	 Huan TOUPA ina siampu Hilkiain a laibu-a a muh dan thu tuangte a kip sak theihna dingin dawi aisansiam jawlte, bumsiamte, pathian lim te, milim te Juda gam leh Jerusalem khua a thil kihhuai a muh sekte uh tengteng Josiain a hihmang vek hi.


Simeyon hirro gaa mo, wayna funay haray ka koy wayna kaŋay kambo, Isakar baa no. 	 Simeonte tan toh kigiin suah leh tum lamsang Issakarte tan ahi a.


D'araŋ ga ba ka furo windi ra mo, araŋ m'a salam. 	 Huan, in a na lut ding un chibai buk un.


Yaa no Rabbi ci: Zama ay ze d'ay boŋ, Bozra ga ciya humburandiyaŋ hari, da taali dakeyaŋ hari, da kurmu, da laaliyaŋ hari mo. A galley kulu mo ga ciya kurmuyaŋ hal abada. 	 TOUPAN keimah kilouin ka kichiamta ngala, Bozrah bel lamdang sak chiat, gen siat, hihgawp, hamsethuak ahi ding, a khua tengteng leng a segawp tawntung ding, a chi.


A fayyaŋ jirbey kulu kaŋ yaŋ ra a ze, siini kulu ma si lamba boŋo gaa. Hala jirbey ma to kaŋ yaŋ ra a na nga boŋ fay waani Rabbi se, a ga hanan. A ma naŋ nga boŋ hamno ma zay. 	 Kihihtuamna thu achiam sungteng a lu leng met louh hial ding ahi: TOUPA adia a kihihtuam sung ni a kim mateng hihtuam ahi dinga, a sam a hawi ding ahi.


Ya Bonkoono, ni fe ka ne boro kulu kaŋ maa hilli hẽeno da seese da moolo da jidiga nda gooje da algayta da gaani hari kulu, kal a ma ye ganda ka sududu wura tooro se. 	 AW kumpipa, nang thupiak na bawla, mi chitengin pengkul te, tamngai te, kaihging te, gosem te, nawtging te, tumging pengnih neite leh, tumging chi chih a jak chiang ua, a puk ding ua dangkaeng milim a biak ding uh chiin.


Ma ne: Ya nin, Ros da Mesek da Tubal mayraykoyo Gog, a go, ay ga gaaba nda nin. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Ngaiin, aw Gog, Rosh, Meshek leh Tubal heutu pen, ka hondou ahi:


Ni jama ga ngey boŋ nooyandi sargayyaŋ da bine yadda ni hino zaaro ra. Nin kaŋ gonda darza hanno mo boyaŋ gunda ra, Ni zankey ga kaa ni do danga harandaŋ cine. 	 Na mite na thilhihtheihna ni-ah amau utthuin a kipe jel uhi. Siangthou kilawmna ah, jingsang gilsung akipanin, na valnou daitui tuh na nei hi.


Farey albarka ga boro kulu nafa, bonkoono bumbo ga nafa a gaa. 	 Gentheite nuaisiahna leh, hiamgamnain bial sungah vaihawmna leh diktatna a lamang chih na muh leh, huai thu lamdang sa ken: sang sanga sangjaw khatin lah a limsak ngala; huan amau sanga sang om ahi.


«Boro kulu kaŋ sinda carmay ma gana ka kaa ne.» Boro kaŋ jaŋ fahamay mo, a ga ne a se: 	 Mi mawl peuhmah, hiai lamah hong kihei hen: theihsiamna neilou amah tungtang ahihleh, aman a kiangah,


I salaŋ ka ne a se: «Ma ci iri se dabari kaŋ no ni goono ga hayey din te d'a? Wala may no ka ni no dabaro wo?» 	 huan, a kiangah, Kua thuin ahia hiai thil na hih? Kuan ahia thu honpia? honhilh in, chiin, a gen ua.


Jama kulu mo furo saajo ra, saajo wo mo gonda yu boobo ganda. 	 Huan, mipi tengteng gamnuai a vatung ua, leiah khuaiju khawng a naoma.


I go ga ne: ‹Daahir, i duura halaci, Haŋ kaŋ cindi i se mo, danji g'a ŋwa.› 	 Chihtaktakin ei dou dinga thoute sat khiakin a om ua, huan amaute laka omlai meiin a hulgaita, chiin.


Zama boro kaŋ Rabbi n'a ce, a go bannya, bora din te Rabbi burcini. Yaadin mo no, boro kaŋ Rabbi n'a ce a go burcini, a te Almasihu bannya. 	 Sikha saa om Toupa sap tuh Toupa sikha suakta ahi ngala; huchimah bangin suakta saa sap tuh Kris sikha ahi hi.


Alman ce-taaci-koy dumi kulu go a ra, da ganda fanakey, da beene curey. 	 Huai sungah leitunga khelinei chi chih leh, gamsa leh, ganhing bokvak, tungleng vasa chi chihte a om ua.


A na buuru kunkuni iyya da hamisey din sambu ka saabu. Waato gaa no a n'i ceeri-ceeri ka no nga talibey se. Talibey mo soobay ka zaban borey se. 	 Huan, tanghou phel sagih leh ngate a la a, kipahthu a gen a, a balkham a, nungzuite kiang ah a pia a, huan nungjuiten mipite kiang ah a pe sawn uh.


Haŋ kaŋ Rabbi, Koy Beero cab'ay se neeya: Guna, cilla fo go kaŋ to da kaydiya nafa. 	 Hichibangin TOUPA PATHIANIN a honensaka; huan, en dih ua, nipi theibawm nahi hi.


Kaŋ Balaam ye a do, a na Balak gar a goono ga kay nga sargay summaare kaŋ i ga ton jarga, nga nda Mowab laabu koyey kulu. 	 Huchi in a kiang lam ah a kik nawn ta a: huan, ngai in, a halmang thillat bul ah a na ding thek a, amah leh Moab mi lian tengteng toh.


Baa kaŋ gari ga te kaŋ ga saajo tuuri zugey zeeri, A ga gallu mo zeeri parkatak, 	 Himahleh gammang bel hihpuk ding in gial a ke lomlom dinga; khopi lah hihniam mahmahin a om ding.Tui luanna piaua chi theh jel, bawngtal leh sanengtung khah jel te aw, nuam na sa uhi.


Rabbi ne a se koyne: «Ay ga ti Rabbi kaŋ fun da nin Ur kaŋ go Kaldancey laabo ra, zama ay ma ni no laabo wo, ni m'a tubu.» 	 Huan, a kiangah, hiai luah dinga honpe dia Kaldaite khua Ur akipana honpi khia huai Toupa ka hi, achi a.


Bonkoono binde na nga izo Yerameyel da Seraya Azriyel izo, da Selemiya Abdel izo lordi ka ne i ma hantumkwa Baruk da annabi Irimiya di, amma Rabbi n'i tugu. 	 Huan, kumpipan kumpipa tapa Jerahmeel leh Azriel tapa Serai leh Abdeel tapa Shelami te Baruk laigelhmi leh jawlnei Jeremiate man dingin thu a pia: himahleh TOUPAN amau a sel.


Etan ize, Zimma ize, Simey ize, 	 Ethan tapa, Zimma tapa, Simei tapa,


I ma Irikoy Beeray-Beeri-Koyo sifa mo, nga kaŋ na ni ibarey daŋ ni kambe ra.» Abram mo n'a no hay kulu zakka. 	 Na melmate na khuta honpepa, Pathian Tungnungpen, phatin om hen, achia. Huan, Abramin amah bangkim sawm a khat a pia hi.


Sargay feema boŋo ga ciya kambe kar taaci, feema danjo jisiyaŋ do ka koy beene i na hilli taaci te. 	 A maitam tung tam tong li a sang ahi nawna, maitam tung tam a kipanin ki li a ding hi.


A ye ka ne dumi maananta se: «Neyomi neeya kaŋ kaa ka fun Mowab laabu. A go mo, a ga laabo jare fo neera, kaŋ ga ti iri nya-izo Elimelek wane. 	 Huan, a tanau bul uh kiangah, Moab gam akipan hongkik Naomiin I unaupa Elimelek gam a juaka;


Ay na ni dondonandi laakal fondo ra. Ay na ni daŋ sasabandiyaŋ laawaley ra. 	 Pilna lampi ah ka honkisinsaktaa; tanna lampite ah ka honpita hi.


Sahãadin-sahãadin a na nga talibey tilasandi k'i daŋ jine i ma furo hi ra ka daŋandi ka koy ya-haray, hala nga ma jama sallama. 	 Huan, mipite a sawl mang khit in a pai maa gal khat lama napai masa dingin nungjuite longah a tuangsak teitei a.


Ifo se no ni ga ciya sanda boro kaŋ alyanga n'a di, Sanda boro gaabikooni kaŋ si hin ka faaba? Amma ni go iri game ra. I g'iri ce mo nda ni maa, Ya Rabbi, ma si iri furu! 	 Bangdia mi lungke gawp bang phet leh pasalpha, hondam thei kol lou bang lela om na hia? Himahleh nang jaw, aw TOUPA, ka lak uah na om laia, na min ka pu ua, honpaisan ken.


A ne: «Feeji zan iyya din, ni g'i ta ay kambe ra no. I ma ciya seeda ay se kaŋ ay no ka dayo wo fansi.» 	 Huan, aman, Hiai tuileh kei leh ahi chih na hontheihpihna dingin hiai belamnou a nu sagih ka khut akipan na lak ding ahi, achia.


Amma Irikoy nangora windi meyo jine, wayna funay haray, kubayyaŋ hukumo jine wayna funay haray, borey kaŋ yaŋ ga zumbu noodin ga ti Musa nda Haruna nda nga izey. I ga haggoy da nangu hanna k'a batu Israyla izey se. Yaw kaŋ maan noodin mo, i g'a wi. 	 Biakbuk suahlam pang kihoupihna puanin chin, ni suahnalam puanin kai ding bel Mosi leh Aron leh a tapa hi ding ua, mun siangthou ah Israel suante tuam dingin a kul peuhpeuh a sem ding uh. Nam ding honkigolh peuhmah hihlup ding ahi, chiin,


Amma bora do kaŋ te buulal hala sukuto gaa haray wala konda gaa haray no, da dooro ciray-ciray, yaadin gaa jiraytaray no kaŋ zay konda gaa wala sukuto gaa, nango kaŋ te buulal. 	 Himahleh lugiau hiam ah, talngalh hiam ah, hii san sim a ngou a om leh, a lugiau hiam, a talngalh hiam a hong om phak ahi hi.


Baa ay bannyey d'ay koŋŋey boŋ jirbey din ra, ay g'ay Biya zumandi, i ga annabitaray te mo. 	 Ahi, huai ni khawngin ka sikhapate, ka sikhanute tungah leng ka Kha ka buak dinga, ka thu a hilh ding uh.


Mate no, waati kulu no alfari ga soobay ka nangu hanse, A ma nga faro guwey feeri ka bagu-bagu dumayaŋ se? 	 Leiletmiin chi thehna dingin lei tatlaklouin a let ngei ahia? a lei khalte tatloklouin a khenkhamin a hihjan ngei ahia?


Irikoy g'i naŋ i ma goro baani, I goono ga fulanzam yaadin cine mo, Amma a moy goono ga laakal d'i fondey. 	 Bitna Pathianin amau a piaa, huchiin huaiah a khawl uh; huan a mitte a lampite uah a om hi.


Ma si ni boŋ zamu bonkooni jine, Ma si kay mo aru beerey kayyaŋ nangu ra. 	 Kuapeuh mihai khuta thu khakin amah khete a tan khiaa, siatna ding a dawn hi.


Bine kaanikoy no, ya nin laabo, Da ni bonkoono ya boro beeri ize no, Ni koy kayney mo ga ŋwa alwaati kaŋ ga hagu ra, Zama i ma te gaabi, Manti i ma haŋ ka bugu se. 	 Aw gam, na kumpipa miliante tapa a hiha, na lalten, kham ding hi lou-a, hatna dinga a hun taka a nek lai un, nuam na sa hi.


Yasuwa na boro fo daŋ k'i ce. A salaŋ i se ka ne: «Ifo se no araŋ n'iri fafagu ka ne: ‹Iri ga mooru araŋ gumo,› kaŋ a go, wiiza, iri game ra no araŋ bara ga goro? 	 Huchiin Josuain amaute a samsaka, a kiang uah, Bangdia, Gamlapi akipana hongpai ka hi uh, chia honkhem na hi ua? Ka lak ua teng tei lah na nahi ngal ua.


May yaŋ se no ay ga salaŋ, ay ma kaseeti hal i ma maa? A go, i hangey sinda dambanguyaŋ no hal i si hin ka hangan. A go mo Rabbi sanno ciya foyko i se, I si maa a kaani baa kayna. 	 A ngaihkhiak theihna ding un kua ka houpihin, kua ka theisak dia? Ngai in, bil lam zeksumlouh ahi ua, a ngaikhe theikei uh; ngai in, TOUPA thu amau adingin thil simmohhuai ahi a, kipahna mahmah a nei nawn kei uh.


Koyne, boro kulu kaŋ furo fuwo ra a daabuyaŋo waate kulu ra, bora koy ga ziibi kala wiciri kambu. 	 Kuapeuh huai inn khak sung himhim a lut taphot nitak lam tan in a nin lai ding uhi.


A na Filistancey kar ka koy hala Gaza nd'a kawyey, za batukoy gar'ize gaa ka koy hala kwaara kaŋ gonda birni cinari gaa. 	 Philistiate bel Baza kho tanin a gam chiang tengteng toh, galvilmite in sang akipana kulh nei kho tanin a zou vek hi.


Mate kaŋ araŋ ga no han kulu hala jirbi iyye, a fonda nooya, ŋwaari kaŋ i ga salle danji ra, kaŋ haw ga kaan Rabbi se. Nooyaŋ woodin yaŋ ga waana sargay summaara kaŋ i ga ton da nga haŋyaŋ sarga kaŋ i ga te duumi. 	 Hichibangin Toupa' dinga gimlim, mei a thillat nek ding ni tengin, ni sagih na lat ding uh ahi: halmang thilat lat gige leh huai dawn ding thillat sim lou in.


A ciya mo, alwaato kaŋ bonkoono maa sanney kaŋ go asariya tira ra, kal a na nga bankaarayey tooru-tooru. 	 Huan, Kumpipan dan laibu a thute a jakin hichi ahi a, a puante a bot kek a.


Jideyon du ka bay mo kaŋ Rabbi malayka no. Jideyon ne: «Ya Rabbi, Koy Beero, kaari ay! Zama ay di Rabbi malayka mo-da-mo.» 	 Huchiin Gideonin TOUPA angel ahi chih a theitaa; huan, Gideonin, E, aw TOUPA Pathian: TOUPA angel kimatuaha mu ka kei maw, a chi a.


Jiiri waytaaci no ay n'araŋ candi saajo ra. Araŋ bankaaray mana zeen araŋ gaahamey gaa, ni taamey mo mana zeen ni cey gaa. 	 Gamdai ah kum sawmli ka honpi a; na puansilhte uh na silh tul kei ua, na kehdap te uh leng na bun tul kei lai uh.


Amma boro fooyaŋ go araŋ ra kaŋ si cimandi.» (Zama Yesu bay za sintina gaa borey kaŋ yaŋ si cimandi, a bay mo boro kaŋ g'a nooyandi.) 	 Himahleh, na lak uah a khen gingta lou om nahi uh, achia. Jesun a gingta loute leh a mansak dingpa a tunga kipanin a theigige ngala.


Ma borey kaŋ yaŋ i go ga konda buuyaŋ do faaba, Ngey kaŋ yaŋ ga tatanji ka koy wiyaŋ do mo, Kala ni m'i gaay. 	 Sihna lama puak manga omte suaktasak in, huan thaha om dia mansate nangman suaktasak in.


Kohat mo gonda ize aru taaci: Amram, Izhar, Hebron, da Uzziyel. 	 Kahath tate Amram te, Izhar te, Hebron te, Uziel te, li ahi uh.


Kaari! Zama hano din ya zaari bambata no hal a cine si no. Yakuba taabi alwaato nooya, Amma Rabbi g'a faaba ka kaa woodin ra. 	 Maijen aw! Huai ni thupi hina mai e, a kibatpih mahmah a om kei, Jakob mangbat ni ahi mah ngut hi, himahleh hotkhiakin a im himhim ding.


Kala Irikoy ne Nuhu se: «Fundikooni kulu to nga aloomaro me ay jine, zama i na ndunnya toonandi nda toonye. Guna mo, a si gay kaŋ ay g'i halaci, ngey nda ndunnya kulu. 	 Huan, Pathianin Noa kiangah, sa tengteng beina ka maah a hongtungta; amaute jiakin lei hiamgam nain a dim khinta ngala; huchiin, ngaiin a lei nasanin ka hihmang ding.


Bonkoono ne a se: «Ifo se no ni na ni sanno tonton? Ay sanno neeya: Doŋ day, nin da Ziba, kal araŋ ma farey fay.» 	 Huan, kumpipa'n a kiang ah, Na tungtang thu bang dia gen nawn nak na hia? Nang leh Zib gam kihawm un ka chi hi, a chi a.


Bora din maa Elimelek, a wando maa Neyomi, i ize hinka mo maa Malon da Cilon. Efrata boroyaŋ no, Baytlahami kwaara, Yahudiya laabo ra. I kaa Mowab laabo ra ka goro noodin. 	 Huai mi min Elimelek ahi, a ji min Naomi ahi, a tapate nih min Malon leh Kilon, Bethlehem-juda a Ephrat mi ahi uh. Moab gamah a hoh ua, huai ah a om nilouh uh.


Merari izey almayaaley, ngey mo du ngey baa birni way cindi hinka. I du ey Ruben kunda, da Gad kunda, da Zabluna kunda ra. 	 Merari suanten a inkuan uh dungjui jelin Reuben nam tantuam akipan, Gad nam tantuam akipan, Zebulun nam tantuam akipan khopi sawm leh nih a tang sam uh.


Ya Irikoy Kundeykoyo, iri ga ni ŋwaaray, ma bare sohõ! Ni go beene. Ma fonnay, ma guna, ma tiksa din kunfa. 	 A kung na khut taklamin a suan leh, ahiang nang dia na khauhsak toh.


Zama a ga may nangu kulu isa beero se ne-haray, za Tifsa kal a ma koy Gaza, da isa beero se ne-haray bonkooney kulu boŋ. A na laakal kanay goray te nga nda nangey kulu kaŋ yaŋ g'a windi. 	 Lui gal khen lam gam tengteng, Tipsa akipana Gaza tan, lui gal khen lama kumpipate tengteng tungah a lal hi: a kim a vela mi tengteng toh galmuangin a om chiat uh.


Ndunnya kulu ndarka neeya! Guna dumbuyaŋ da baguyaŋ kaŋ dumi i te a se! Babila ciya humburandiyaŋ hari ndunnya dumey game ra! 	 Khovel pumpi sek a kitamin, nak kek nen hina tel e:


da Zif, da Telem, da Beyalot, 	 Zip te, Telem te, Bealot te,


Woodin sabbay se no, ay ga seeda araŋ se hunkuna ka ne: ay ga hanan. Boro kulu alhakku si ay boŋ. 	 Huaijiakin, mi tengteng sisan ah ka hula hi chih tuniin ka hontheisak hi.


Harif izey, zangu nda iway cindi hinka. 	 Harip tate, za khat leh sawmlehnih.


Kal i na Kedes suuban Galili ra, Naftali tondey laabo ra. I na Sekem suuban kaŋ go Ifraymu tondey laabo ra. I na Ciriyat-Arba (kaŋ ga ti Hebron suuban), kaŋ go Yahuda tondey laabo ra. 	 Huchiin Naphtali singtang gama Galili ah Kades khua te, Ephraim singtang gam sekem khua te, Judia singtang gama kirath-arba khua (huai bel Hebron a hi) te a septa uhi.


Fundikooney kaŋ yaŋ i di binde, kaŋ waana jinayey kaŋ soojey sambu, feeji zambar zangu iddu da zambar wayye cindi gu no, 	 Sepaihte'n a mat uh gallak sum sim lou a a lak uh belam nuaiguk leh singsagih leh sangnga,


Zama araŋ ga bay kaŋ iri mana sanni kaanoyaŋ ci baa ce fo. Iri mana sanni ci biniyay kobay ra, (Irikoy no ga ti seeda). 	 Chiklai peuh inleng kimaitang phatna thu hiam, huaiham khuhmangna ding thu hiam ka zong ngei kei uh chih na thei uh; Pathian hontheihpihpa ahi.


Kala boro fo na nga hangaw taŋ yaamo-yaamo. A na Israyla bonkoono hay wongu guuru kwaayo da gunde daabirjo game ra. Woodin se no a ne torka gaaraykwa se: «Ni kamba bare k'ay sambu ka kaa marga ra, zama i n'ay guuru gumo.» 	 Huan, mi khatin tup tuan nei tuanlou in a thalpeu a laia, Israel kumpipa a awmphaw leh a awmphaw kikalah a kap a, huchiin a kangtalai hawlpa kiangah, leh hawl inla, mipi laka kipan honpaikhialk pih dih ve, liamna na tak ka tuak hi, a chi a.Huan, huai niin kisualna a thupi mahmaha; huan Israel kumpipa bel Suriate lam ngain a kangtalaiah nitak lam tanpha in a dinga; huan ni tum kuan ding khawngin a sita hi.


Batukoy fu kulu kuuyaŋ deedandiyaŋ kwaari fo no, a tafayyaŋ mo deedandiyaŋ kwaari fo. Batukoy fuwey game ra mo kambe kar gu-gu no. Windi meyo gaa kutijo batama gaa tak, windo do haray mo, deedandiyaŋ kwaari fo no. 	 Huan vilna dantante a dunglam chiang khep khat, a vailam chiang khep khat chiat ahi; vilna dantan kikal tong nga chiat ahia; huan inpi lam kongpi sumtawng lama kongpi lutna dantan chiang khep khat ahi.


Waato din gaa no ay kaaru birni cinaro boŋ, in da Yahuda laabukoyey. Ay na doonkoy jama hinka suuban kaŋ yaŋ ga saabuyaŋ te, i ma sasare ka dira care banda. I ra jama fa ma gana kambe ŋwaari gaa haray birni cinaro boŋ ka koy Birji Meyo do haray. 	 Huchilaiin kulhbang tungah Juda lalte ka pi toua, kipahtugen leh a hona pai pawlpi nih ka sepa; huaiah pawl khat kulhbang tungah ekvum kongpi lamah a pai ua:


Abada! Ni ma si te Rabbi ni Irikoyo se yaadin! Zama hay kulu kaŋ fanta hari no Rabbi jine, kaŋ a ga konna mo, woodin no i te ngey de-koyey se. Baa i ize arey d'i ize wayey, i g'i ton danji ra ngey de-koyey se. 	 Huchibangin TOUPA na Pathian tunguah na hih ding uh ahi kei; a pathian tunguah TOUPA theiha thil kihhuai chiteng, a huat mahmahte a hih jel ua; a tapate uh, a tanute ngei uh leng a pathiante uh dingin a hal jel uhi.Hih dinga ka honthupiak peuh na hih ding uh ahi; na behlap ding uh ahi kei, na tawmsak dinguh leng ahi kei.


Zama araŋ waddey kulu ma bay kaŋ ay na Israyla izey gorandi tandayaŋ ra alwaato kaŋ ay n'i fattandi i ma fun Misira laabo ra. Ay ya Rabbi no, araŋ Irikoyo.» 	 Huchiin na suante un Israel suante Aigupta gam akipan ka pi khiak laiin sawlbuk ah ka omsak chih a thei thei ding uh: Kei TOUPA na Pathian ka hi, chiin, chiin.Huchiin Mosiin TOUPA ankuangluina hunbi bawlte Israel suante kiangah a phuangta hi.


Nya-izey, wa si dambara da ndunnya go ga konna araŋ. 	 Naute aw, khovelin nou a nonhuat leh lamdang sa kei un.


Hebron binde ciya Yefunna ize Kaleb, Keni kuray bora se tubu hari hala hunkuna, zama a na Rabbi Israyla Irikoyo gana da bine folloŋ. 	 Huchiin Hebron khua tu tanin Keniz mi, Jephuni tapa Kaleb gouluah a honghita hi; TOUPA, Israelte Pathian a pom kip jiakin.Huan, Hebron kho min pen amain Kiriatharba ahi a. Huchiin gam tuh galmuangin a om phot hi.


Za Horeb ka Seyir tondo fonda gana ka to Kades-Barneya, a ga to jirbi way cindi fo diraw. 	 Horeb tang a kipan in Kades-barnea bel Seir tang lam lampi ah ni sawm leh ni khat lam ahi.


Kala Dawda ziji nd'a Gad sanno boŋ kaŋ a salaŋ Rabbi maa ra din boŋ. 	 Huan Gadin TOUPA mina a gen bangin David a hoh touta hi.


Waato din gaa Dawda na wongu batukoyaŋ daŋ Damaskos kwaara, Suriya laabo ra. Suriyancey ciya Dawda tamyaŋ, i kande jangal mo. Rabbi na Dawda gaa nangu kulu kaŋ a ga koy. 	 Huchi in David in Suria gam a Damaska ah sepaih a koih a; huan Suria mite David sikhate a honghita ua, siah a liau uhi. Huan, TOUPAN David a hohna peuh a zousak zel hi.


I ga kani gaa-koonu bankaaray si, I sinda hargu safari kaŋ i ga daabu nd'a. 	 Jan khuain puan beiin vuaktangin a lum ua, huan khovot ah khuhna neilouin.


Waranka cindi hinzanta na Mahaziyot di, da nga izey da nga nya-izey, i boro way cindi hinka no. 	 Sawmnih leh thumveina Mahazioth tungah, a tapate leh a unaute sawm leh nih;Sawmnih leh liveina Romamti-ezer tungah, a tapate leh a unaute sawm leh nih.


Kal ay ne araŋ se: «Wa si joote, wa si humbur'ey mo. 	 Huan, ke'n na kiang uah, Amaute kihta kei unla, lau leng lau sam kei un.


laakal kanay ra no ni ga bu. Sanda mate kaŋ cine i na dugu ton ni kaayey se, bonkooney kaŋ yaŋ na ni jin din, yaadin cine no i ga dugu ton ni mo se. I ga bu baray te ni se mo ka ne: «Kaari, ya jine bora!» zama ay, Rabbi no ka sanno din ci. 	 Namsau in na si kei dinga, muang takin ahi na sih ding: na maa kumpipa masa, na pipute gimlim a halsak bang un, nang leng ahon halsak ding uh: a honsun ding ua, Ehe heh, ka pu, chiin. Thu ka khahta hi, chih TOUPA thu pawt ahi, chiin.


Waato din gaa Acis na Dawda ce ka ne a se: «Ay ze da Rabbi fundikoono, ni na naanay alhaali cabe. Koy-da-ye kulu kaŋ ni te wongu marga ra ay banda, ihanno no ay wo do. Zama ay mana di laala kulu ni gaa za han kaŋ hane ni kaa ay do ka kaa hala sohõ. Kulu nda yaadin, soojey arkusey mana yadda nda nin. 	 Huchiin Akisin David a sama a kiangah, TOUPA hinna louin ka gen, mi dik mahmah na nahia, sepaihte laka ka kianga na kuan leh na hong sekte ka mitmuhin a hoih mahmaha; ka kianga na hong ni akipan tuni tanin na tungah bangmah hoihlouhna himhim ka mu het kei hi: hitamahleh kumpipaten a hon ngai kei uhi.


Alman kaŋ te burbundu nga arutara gaa, wala kaŋ i tutubu, wala i bagu, wala i dumbu, araŋ ma si i salle Rabbi se, araŋ ma si te yaadin mo araŋ laabo ra. 	 A chiltang sut dup hiam, sut jak hiam, sut tap hiam, keh hiam jaw TOUPA kiangah na lan ding uh ahi kei, na gam uah huchibang jaw ki thoihna dingin na zang ding uh ahi sam kei.


Woodin sabbay se mo, d'araŋ wo, kaŋ ga ti boro laaloyaŋ ga waani mate kaŋ araŋ ga nooyaŋ hanney no araŋ izey se nd'a, sanku fa araŋ Baabo kaŋ go beena ra ga hari hanney no borey kaŋ yaŋ ga ŋwaaray a gaa se. 	 Huchihileh, nou migilou inbawn, na tate uh thil hoih piak nadan na theih un, na Pa uh vana omin a ngente thil hoih pe zo semsem lou ding hia?


I du Hesbon mo da nga batamey lomey kulu da birney kaŋ yaŋ go i ra, ngey neeya: Dibon, da Bamot-Baal da Bayt-Baal-Meyon, 	 Hesbon leh huai phai gama khopi tengteng; Debon te, Bamothbaal te, Bethbaal-meon te;


I se no Irikoy ba nga ma gundo wo darza arzakanta bangandi dumi* cindey game ra. Gundo neeya: Almasihu go araŋ ra, nga kaŋ ga ti beeje darzanta. 	 Amau kiangah, Jentelte laka huai thuguk thupina hauhsakna tamdan Pathianin theihsak a ut him ahi; huai thuguk tuh Kris noumaua om, thupina lametna pen tuh ahi:


Saajawyaŋ waani-waani yaŋ mo go no, amma Rabbi follonka no. 	 Nasepna tuamtuam leng a om, himahleh Toupa bel khat ahi.


Hina nda laakal si kal a se. Halliko da boro kaŋ a ga halli, ikulu a wane yaŋ no. 	 A kiangah hatna leh pilna a oma; khema omte leh khempa amaha ahi.


Haama no ga ti dottijo zeeno darza fuula, Ize fooma hari mo a baaba no. 	 Naupangte naupangte mi upate manglukhu ahi uh; huan naupang thupina a pate uh ahi.


Afooyaŋ mo kaayey windi arkusey ra na nooyaŋ te goyo se. Dabarikwa na wura kilo taaci no, da taasa waygu nda alfaga bankaaray zangu gu da waranza k'i daŋ jisiri nango se. 	 Huan pipute inkote laka lupente lak akipan khenkhatte nasem dingin a kipia uh. Ukpipain sumbawm ah dangkaeng darik sang khat, maiphiatkuang sawmnga, siampute puan za nga leh sawmthum a pia hi.


da Matta, da Toma, da Yakuba Halfa ize, da Siman kaŋ se i ga ne Anniyakoy, da Yahuta Yakuba ize, 	 Matthai leh Thoma, Alphai tapa Jakob,


Israyla izey may Mowab bonkoono Eglon se kala jiiri way cindi ahakku. 	 Huchiin Israelte Moab kumpipa Eglon thu nuaiah kum sawm leh kum giat a om uh.


A ne i se: «Woone dumi si fun da hay kulu kala day adduwa nda mehaw.» 	 Huan, aman, a kiang uah, Hichi bang jaw thumna kia loungalin bangchi mahin a pawt theikei, a chi a.


Waato kaŋ Dawda nda nga borey to kwaara do, kal a go, danji jin k'a ŋwa. I ize arey da ize wayey mo, d'i wandey, Amalekancey n'i ku. 	 Huan, David leh a mite khua a vatun un, ngaiin, a nakang siang khinta a; huan, a jite uh, a tapate uh, a tanute uh salin a naman khinta uh.


Haruna ma zunubi se sargay yeejo salle mo, nga kaŋ ga ti a wane, ka sasabandiyaŋ te nga nda nga windi borey se mo. A ma nga bumbo wane zunubi se sarga yeejo jinde kaa. 	 Huan, Aron in ama a tuam khelhna bawngpa pen a la ding a, amah leh a innkote a ding in kilepna a bawl ding a, amah a tuam khelh thoihna bawngpa pen a gou ding ahi;


Ay ga ba ni ma goro Afasos kwaara ra, danga mate kaŋ cine ay na ni ŋwaaray waato kaŋ ay goono ga koy Masidoniya, hala ni ma boro fooyaŋ lordi ka ne i ma si dondonandiyaŋ waani fo dondonandi. 	 Masidonia gama ka hoh dek laia konnget bangin Ephesa khua ah om gige in, huchia mi khenkhat thugin tuam himhim sinsak lou dinga na hilh theihna dingin.


Yaa no Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo ci: Ni na tirayaŋ samba jama kulu kaŋ go Urusalima ra se ni bumbo din maa ra, i koy mo Alfa Zafaniya Maaseya izo da alfagey kulu do. I ra ni ne: 	 Israel Pathian, sepaihte TOUPAN hichiin a chi a, Jerusalem mipi tengtengte kiangah nangmah min mahmahj in laikhak na khaka.


Amma boro fo seeda sanni fo ra ka ne: «Adam-ize ya ifo no binde kaŋ ni ga fongu a gaa, wala ifo no boro izo kaŋ ni g'a kunfa? 	 Himahleh, mi kuahiamin koilai hiamah hiai thu tuh genin a theisak zota hi; Mihing bang atela, na theihgige? Mihing tapa leng bang a tela, na veh nak?


Kala koyne, haw iyye fooyaŋ mo fun i banda isa ra, ilaaloyaŋ, ifaaboyaŋ. I kay haw yongo yaŋ jarga, isa jabo gaa. 	 Huan, ngaiin, bawngpi dang sagih kil theuthou gawng gemgom a hongpawt khe tou nawn ua, bawngpi dangte kiangah lui gei ah a hong ding uhi.


A mana izefututaray kulu gar Yakuba do, a mana taali gar Israyla do. Rabbi a Irikoyo go a banda, bonkooni zamuuyaŋ go a jama ra. 	 Jakobte thulim louhna himhim a mu kei a, Israelte ah phengphitna a mu sam kei: TOUPA a Pathian uh a kiang uah a om a, a lak uah kumpipa pahtawina husa a om hi.


A ne mo nga bannya se: «Ma kaa, iri ma maan nangey wo afo. Iri ma zumbu Jibeya ra, wala Rama.» 	 Huan, a sikha kiangah, Kisa o, hiai munte akoijaw hiam i juan ding; Gibea khua ah hiam, Rama khuaah hiam i giakding hi, a chi a.


kala alfaga ma ci i se i ma tondey kaa nango din kaŋ dooro go, k'i furu fisi ra kwaara banda. 	 Dainawl a nin paihna mun a paih ding in siampu in thu a pe ding:


Koyne, Tabera da Massa da Binikomey Saarayey kulu ra no araŋ na Rabbi zokoti a ma dukur. 	 Tabera khawngah, Masa khawngah, Kibrot-hatava khawngah leng TOUPA n ahihheh uh.


Alwaato kaŋ i ga sargay kaŋ i ga ton kaŋ si fappe din kaa, i na fanta hari laala kaŋ ga kazaamandi mo sinji, i ga te jirbi zambar fo nda zangu hinka nda wayga. 	 Huchiin halmang thillat gige lak manga oma, hihgawptu kihhuai tun khiaka hong om ding hun akipan, ni sang khat zanih leh sawmkua a om ding hi.


Adilante ga farhã d'a di banayaŋ, A ga nga cey nyun laalakoyey kuri ra. 	 Huchiin miten, mi diktat adingin kipahman a hongom taktaka: lei ah vaihawmpa Pathian a hongom taktak ahi, a chi ding uhi.


Zaari ka kaa zaari, za zaari sintina hane hal a koy bananta wano, i goono ga caw Irikoy asariya tira ra. I te jirbi iyye i goono ga bato haggoy. Zaari ahakkanta hane mo, marga bambata zaari no farilla boŋ. 	 Huailouin ni tengin ni masapen akipan ni tawpni tanin Pathian dan laibu sungah a sim hi. Huan ankuangluina ni sagih a nei ua; a ni giatniin thuseh dungjuiin kikhopna thupi a omta hi.


Da Rabbi ni Irikoyo na kwaara din daŋ ni kambe ra, kala ni ma alboro kulu kaŋ go kwaara ra kar da takuba. 	 Huan, TOUPA na Pathian un na khut ua a honpiak hun chiangin huaia pasal tengteng namsauin na hihlum vek ding uhi:


W'a yeej'izey kulu no takuba se, i ma koy wiyaŋ do. Kaari ngey! Zama i zaaro kaa, i alhakko alwaato nooya. 	 A bawngtal tuaite hihlum vek unla, gohin om uhen. A tung uh gik hina tel e! A ni uh la a hongtungta ngala, amaute gawtna ni mahmah.


Ni ma kande ŋwaari sargay kaŋ i ga te da hayey din Rabbi do. I m'a no alfaga se, nga mo ma kand'a sargay feema do. 	 Huan, huai thil a bawl tangbuang thillat TOUPA kiang ah na hon tawi dia: huai bel siampu kiang a lat ahi ding a, aman maitam ah a hon paipih ding ahi.


Dawda baytu fo kaŋ a te fongandiyaŋ se. 	 Toupa aw, hehin hontai kenla; thangpaiin honsawi sam ken.


Yerebowam Nebat izo maa baaro din (zama waato a go Misira, nango kaŋ a zuru Suleymanu se ka koy). Amma Yerebowam ye ka kaa ka fun Misira zama a corey 	 huan, hichi ahi a, Nebat tapa Jeroboam in huaithu ana zak in (kumpipa Solomon kiang akipan a taimang na Aigupta gama omlai ahingal a) Aigupta gam akipan Jeroboam ahong pai nawn a


Boro way cindi hinka wo binde, Yesu n'i donton k'i lordi ka ne: «Araŋ ma si dumi cindey fondey gana. Araŋ ma si furo mo Samariyancey* kwaarey ra. 	 Huai sawmlehnihte tuh Jesun a sawl khia a, a kiang uah hichin thu a pia a; Jentelte lam ah pai kei unla, Samasi mite khua himhim ah leng lut kei un;


Musa n'a jinda kaa, ka kuro say-say feema windanta gaa. 	 Huan, a gou a: Mosi in maitam sisan in a kimvel in a theh.


Lawi borey kaŋ yaŋ ga Israyla kulu dondonandi, kaŋ hananteyaŋ no Rabbi se, a ne i se: «Kal araŋ ma Sundurku Hanna daŋ fuwo kaŋ Suleymanu, Dawda Israyla bonkoono izo cina din ra. Araŋ si ye ka maa tiŋa araŋ jasey gaa. Kal araŋ ma goy Rabbi araŋ Irikoyo se, d'a jama Israyla mo se. 	 Huan, Israel mite sinsakmi, Pathian dinga hihtuam Levite kiangah, Israel kumpipa David tapa Solomon in lamah bawm siangthou koih un; na liangjang ua jawn a kiphamohta kei ding; TOUPA na Pathian uh leh a mi Israelte na sem ta un.


Dawda na Ahinowam, Yezreyel waybora mo hiiji. I boro hinka kulu ciya a wandeyaŋ. 	 Davidin Jezreela mi Ahinaom leng a napikhina; huchiin a ji dingin a om tuaktuak uh.Saulain lah a tanu Mikal David ji Galim khuaa mi Lais tapa Palti toh a na kitengsakta a.


Araŋ ma fay da goy laalo kulu dumi. 	 Gilou lam peuhmah ah kihemkhai un.


I ma tu mo ka ne: «Manti iri kambey no ka kuri woone mun, iri moy mo mana di a. 	 Ka khut un hiai sisan a suah keia, ka mit un leng a mu sam kei.


«Araŋ ma salaŋ Israyla izey se ka ne: Fundikooney kaŋ yaŋ araŋ ga hin ka ŋwa ndunnya almaney kulu ra neeya: 	 Israel suante houpih unla, Leitung a gamsa tengteng lak a na nek ding uh thilhingte hiai ahi.


Ni binde, boro izo, kala ni ma annabitaray te. Ma ni kambey koli gande _ka ne__: I ma beeri nda takuba ce hinka wala ce hinza, Takuba kaŋ ga boro wi nooya. Wiyaŋ boobo takuba no, kaŋ g'i windi kuray kulu. 	 Mihing tapa, Babulon kumpipa namsau hongtun theihna dingin lampi nih nabawl in; huai lampi nihte gam khat akipanin a hongpawt khe ding uh ahi: lampi kawkmuhna bawl inla, khopi lutna khomual ah bawlin.


Zama ay ga bay kaŋ ay ga tara k'ay kuuru-fuwo wo naŋ, danga mate kaŋ cine iri Rabbi Yesu Almasihu n'ay fahamandi nd'a. 	 i Toupa Jesu Krisin hontheihsak bangin kapumpi koih mangna ding a tung zok ding chih ka thei ngala.


I kambe ra mo gonda boro zambar zangu hinza nda zambar iyye da zangu gu, soojeyaŋ kaŋ ga wongu nda gaabi gumo, zama ngey ma bonkoono gaa a ibarey gaa. 	 Huan, a nuai uah sepaih sin siamsa ngen nuaithum leh sang nih leh za nga melma laka kumpipa panpihmi gal sualmi taktak a om uhi.


Manti ni adilitara no bo, wala mo ni bina ra hananyaŋo no ga naŋ ni ma furo ka du i laabey mayra. Amma dumey din laalayaŋo se no Rabbi ni Irikoyo goono g'i gaaray k'i kaa ni jine. Zama mo a ma sanno kaŋ a ze d'a ni kaayey se din tabbatandi no, kaŋ ga ti Ibrahim da Isaka da Yakuba. 	 Na diktat jiak uhiam, na lungsim uh dik jiak hiamin, a gam uh na luah sin kei ua, hiai namte gitlouh jiak leh TOUPAN napu Abraham te, Isaak te, Jakob te kianga a kichiamna hihkip dingin TOUPA na Pathian un amau a hondelhkhiak sak ahi jaw hi.


Waato kaŋ a go sayyaŋo gaa, kala dum'ize fooyaŋ kaŋ fonda jarga. Kala curayzey kaa k'i ŋwa. 	 Huan, a theh laiin a khen lam sikah a kia a, vasaten a honne zouta a.


Yehoram gonda jiiri waranza cindi hinka waato kaŋ cine a sintin ka may. A may mo Urusalima ra jiiri ahakku. 	 Jehoram bel kum sawmthum leh kum niha upa a hihin a lal pana: Jerusalem lem ah kum giat a lal.


Kala Firawna ize wayo koy isa me nga ma nyumay se. A koŋŋey mo go ga bar-bare isa me gaa. A di cilla burgo ra ka nga koŋŋa fo donton a m'a sambu. 	 Huan, Pharo tanu luiah kisil dingin a hong paisuk a; a nungjui nute lui geiah avak uhi; huchia loupa laka bawm a muh in, a nungjui nu vala dingin a sawl hi.


I tun noodin ka dira ka koy to Beyer (sanda Day nooya.) Dayo din ga ti wo kaŋ boŋ Rabbi ne Musa se: «Ma jama margu hal ay m'i no hari.» 	 Huai a kipan in Beer ah a painawn ua; huai bel TOUPA'N Mosi kiang a, Mipite samkhawm inla, tui ka pe ding, a chihna tuileh ahi.


Araŋ bine-baano ma bangay boro kulu se. A go, Rabbi maan. 	 Na migitna uh mi tengteng kiangah kithei hen, Toupa a nai hi.


zama a ma nangu wo sambu goyo wo ra da diyataray ra kaŋ ra Yahuta fun ka koy nga boŋ nango ra.» 	 Judain amah omna apai dingin hiai nasepna leh sawltakna a kiaksan a sika dingin, a chi ua.Huan, ai a sansak ua, a aisan u tuh Mathia tungah a tu a; huchiin, amah sawltak sawmlekhatte laka sim tel a hita.


Haciika noodin ga te tuuri boosi, A ga farhã hala nda bine kaani da dooni. Irikoy ga Liban darza da Karmel da Saruna darza beero no a se. I kulu ga di Rabbi darza, Iri Irikoyo darza beero nooya. 	 A pak lun dinga, kipak tak leh lasain nuam a sa ding; Lebanon thupi na a kiangah piak ahi ding, Karmel leh Sharon kilawmna toh; TOUPA thupina a mu ding ua, i Pathian kilawmna toh.


Tirey ra a hantum ka ne: «Wa mehaw fe ka Nabot daŋ jama jine. 	 Huan, lai ah, an-ngawl thu na naphuang unla, mipi lak ah Naboth pen makai sak unla;


Boro fo jante kaŋ maa Liyaziru, Baytaniya boro no, Maryama nda nga beere Marta yaŋ kwaara boro mo no. 	 Huan, mi khat, Mari leh a sanggam Martha omna khua Bethani mi, Lazar, damlouin om a.


I kulu goro hunkuna ni farilley boŋ, Zama hay kulu ya ni tam no. 	 Huaite tuh tuiin na vaihawmte bangin a om gige a thil tengteng lah na sikhate ahi ngal ua.


Ya Rabbi, m'ay dondonandi ni fonda, Ay mo, ay ma dira ni cimo ra. M'ay bina sasabandi a ma humburu ni maa. 	 TOUPA aw, na lampi tuh honensak inla, na thutak ah ka omding hi. Na min lau dingin lungtang khat honpu sakin.


A ga ba nin mo, ka ni albarkandi ka ni tonton. A ga ni ize gunde albarkandi. A ga ni fari nafa mo albarkandi, kaŋ ga ti ni ntaaso, da ni reyzin haro, da ni jiyo, da ni alman beerey hayyaŋo da ni alman kayney izey. A ga woodin kulu te laabo kaŋ a ze d'a ni kaayey se din ra, kaŋ a ne nga ga ni no. 	 A honit dinga, a honvualzawl dinga, a honhihpung ding; piak dinga na pi leh pute uh kianga a kichiamna gamah na gil ua gah leh na lei gah uh leng a honvualzawl lai ding, nab uh te uh, na uain te uh, na thau te uh; na bawngnou uh leh na belam noute uh leng.


Ya Israyla windo, yaa no Rabbi Kundeykoyo ci: Guna, ay ga dumi fo tunandi araŋ gaa, Ngey mo g'araŋ taabandi za Hamat furanta kala ma koy Gooru Beero haro do. 	 En dih ua, Aw, Israel inkote aw, nou hondou dingin nam ka ding khesak dinga; huan Hamath khomual akipanin Arabah lui tanin nou a hon engbawl ding ua, TOUPA, sepaite Pathianin lah a chi ngala.


A ne i se: «Araŋ wo ganda no araŋ fun, ay wo beene. Araŋ wo ndunnya wo wane yaŋ no. Ay wo manti ndunnya wo wane no. 	 Huan, aman a kiang uah, Nou nuai lama kipan na hi uh; kei jaw tung lama kipan ka hi; nou hiai khovela na hi uh, kei jaw hiai khovela ka hi kei.


A na Iliya daabiro kaŋ fun a do ka kaŋ din sambu ka ye ka kay Urdun meyo gaa. 	 Elija puan hong kia leng a laa, a kik nawna, Jordan lui gei ah a ding hi.


kala diya fo kaa Ayuba do ka ne: «Hawey goono ga far, farkayey mo goono ga kuru i jarga, 	 Job kiangah sawltak khat a honga, Bawngtalten lei a let ua, sabengtungte a kiangah a gamta ua:


Amma Fastos tu ka ne: «I goono ga Bulos gaay k'a batu Kaysariya. Ne da jirbiyaŋ, ay bumbo mo ga tun ka koy noodin. 	 Himahleh Festain, Paula, tuh Kaisaria khua a kep ding hi, keimah leng huailam ah ka hoh pah ding.


«Ma salaŋ Israyla izey se ka ne: Da alboro wala wayboro na zamba fo te kaŋ borey ga te, a na taali te Rabbi se mo. Bora din taalo ga goro a boŋ mo. 	 Israel suante kiangah gen inla, Pasal hiam, numei hiamin TOUPA tungah thil bangpeuh na hihkhialin mohta leh;


A ga ciya mo, waati kaŋ i di kaŋ Mowab na nga boŋ fargandi nga tudey boŋ sududuyaŋ nangey do, Kal a ga kaa nga nangu hananta do ka te adduwa, Amma yaamo no. 	 Huan, hichi ahi dinga, Moab a kilat chiangin mun sanga kihihgima, thum dinga a mun siangthou a a hongpai chiangin a vuaksuak ding hi.


Hay kulu kaŋ ay wane no, ni wane no, ni wane mo ay wane no. Ay du beeray i do mo. 	 Thil tengteng keia peuhmah nanga ahi a, nanga lah keia ahi a; amau jiakin pahtawi in ka om ahi.


Doŋ day Irikoy ma salaŋ, A ma nga meyo fiti ka gaaba nda nin. 	 Himahleh Pathianin thugen maijen le jaw, nang demin a mukte hongleh;


Saaya din binde Rabbi Biya zumbu Yefta boŋ. A gana mo Jileyad da Manasse ra. Noodin a gana ka bisa Mizpa, Jileyad wano ra. Mizpa kaŋ go Jileyad do no a gana ka bisa ka daŋandi ka koy Amon izey do haray. 	 Huchiin Toupa kha tuh Jephtha tungah a hongtunga, huchiin Gilead leh Manasi gamah a paisuaka, Gilead gama Mizpa ah a paisuaka, huan, Gilead gam Mizpa akipanin Amon suante kiangah a pai jel hi.


Sohõ binde, kala ni ma donton ay se boro fo kaŋ ga goni wura da nzarfu goy gaa, da guuru-say, da guuru-bi, da suniya, da mulfi*, da suudi. Ay ga ba boro kaŋ gonda gonitaray jabuyaŋ kulu dumi gaa, a ma goro gonitaray koyey kaŋ go ay do yaŋ banda ne Yahuda nda Urusalima ra, ngey kaŋ yaŋ ay baaba Dawda margu. 	 Huchiin Juda gam leh Jerusalem a mi khutsiamte ka pa Davidin a nazat sek tuin ka kianga omte laka sem tei dingin mi khat, dangkaeng te, dangkasik te, dal te, sik lam te khoih thei, puan sandup te, sanau te, dumbuang te bawl siam, gelh bangchibang peuh siam mi honsawl in.


Waato kaŋ Bulos koy mo ka tuuri ganday fo ku ka daŋ danjo ra, wiiza, gondi go tuuro ra. Danjo konno n'a kaa taray, nga mo na Bulos kambe di. 	 Huan, Paulain sing lom khat a toma, mei ah a chiha, a sat jiakin gul a hongpawt khia a, a khut a tu a, a kipden a.


yaadin gaa araŋ ma bay kaŋ daahir Rabbi araŋ Irikoyo si ye ka dumey din gaaray ka kaa araŋ jine koyne. Amma i ga ciya araŋ se hirrimi nda kumsay yaŋ. I ga ciya barzu mo araŋ carawey gaa haray, da karjiyaŋ araŋ moy ra. A ga to hal araŋ ma halaci laabu hanno wo ra kaŋ Rabbi araŋ Irikoyo na araŋ no nd'a. 	 TOUPA na Pathian un hiai namte na mitmuh un a hon delhkhiak sak nawn het kei ding hi, TOUPA na Pathian un hiai gam hoih tak a honpiakna akipan na manthat vek masiah uh amaute nou adingin pial leh thang leh, na nak ua dingin khetna chiang leh, na mit ua dingin ling a honghi zo ding uh chih tel takin thei un.


«Laalante no boro kaŋ ga danaw darandi fonda gaa.» Jama kulu ma tu ka ne: «Amin!» 	 Lampi akipana mittaw lampi loua paisakmi hamse thuakin omhen, a chi ding ua. Mipi tengtengin, Amen, a na chi ding uhi.


Boro kulu ma si nga boŋ halli. Araŋ game ra boro kulu kaŋ ga tammahã nga te zamana wo laakalkooni, naŋ a ma bare ka ciya saamo, hal a ma du ka ciya laakalkooni nda cimi. 	 Kuamah amah leh amah kikhem kei hen. Na lak ua kuapeuh hiai khovela pil a kisak leh, a hongpil theihna dingin mi hai hongsuak hen.


Rabbi ne Musa se: «Ni kamba sambu beene hala gari ma te Misira laabo kulu ra boro nda alman da saajo ra kobto kulu boŋ, nangu kulu Misira laabo ra.» 	 Huchiin TOUPAN Mosi kiangah, Aigupta gam tengtenga, mi tung leh sa tung leh Aigupta gam tengtenga loua haichi tung tenga gial a om theihna dingin, van lamah nakhut zan khiain, a chi a.


Manasse izey ga ti: Macir, Macir izey jama baaba; Macir mo nga no ka Jileyad hay, kaŋ ti Jileyad jama baaba. 	 Manase suante: Makir suante Makirte: Huan, Makir in Gilead a suang a: Gilead suante Gileadte ahi uh.


Waybora hin a da nga me kaana, A n'a halli da nga deena kaana. 	 A thugen siamnain amah a kipe sakta, a muka maitangphatnatein amah a sawlmang ta hi.


Bitros ne a se: «Ni s'ay cey nyum, abada!» Yesu tu a se ka ne: «D'ay mana ni nyum, hay kulu si in da nin game ra.» 	 Peterin a kiangah, Ka khe na sil kei hial ding, a chi a. Jesun a kiangah, Kon sil kei leh ka kiangah tan na neikei ding, a chi a.


ka ne Musa se: «Iri wo, iri harram buuko gaa lambayaŋ sabbay se. Ifo se no i g'iri gaay, iri ma si du ka Rabbi sarga te a alwaato boŋ, Israyla izey game ra?» 	 Huaiten a kiangah, Misi luang jiakin ka siangthou kei ua; bangjiakin ahia Israel suante lakah a hunbia TOUPA kianga thillat ka lat sam uh non kham! a chi ua.


Saaya din ngey din, koy kayney da maga-nyaŋey da mayraykoyey da alkaaley da jisirikoyey da faadancey da ciitikoy da laabey kulu dabarikoy, i margu tooro kaŋ bonkoono Nebukadnezzar sinji din feeriyaŋ bato do. I kay mo tooro kaŋ Nebukadnezzar sinji din jine. 	 Huchiin bial-heutu, vaihawmmite, ukpipate, thukhenmite, sumkemmite, thudotmite, dansiammite leh bialte vaihawmmite tengteng kumpipa Nebukadnezzarin a din khiak sak milim kipahpihnaah a hongkikhawm vek ua; huan Nebukadnezzar a dinkhiak sak milim mahah a ding uhi.


Alleluya! Wa baytu taji te Rabbi se, W'a sifayaŋo doon mo a hanantey jama ra. 	 Toupa phat un! Toupa pahtawiin la thak sa unla, mi siangthoute kikhopna ah a phatna lasa un.


Araŋ ma si fatta kubayyaŋ hukumo windi meyo gaa kala jirbi iyye, hal araŋ goy daŋyaŋ jirbi iyya ma kubay. Zama i g'araŋ kambey toonandi hala jirbi iyye. 	 Na kihihtuam na ni uh chin masiah kihoupihna puan inn kongpi pawtsan lou in ni sagih na om ding uh ahi: ni sagih noute a hon hihtuam sin ngal a.


Suujikoy se ni ga ni boŋ cabe Suujikoy. Boro toonante se mo ni ga ni boŋ cabe toonante. 	 Chingtheite kiang ah chingthei in a kihihlang ding a, mi hoihkimte kiang ah hoihkim in a kihihlang ding;


Rabbi ni Irikoyo ga ni hirro tuti ka beerandi, mate kaŋ a ze d'a ni kaayey se. A ga ni no mo laabo din kulu kaŋ alkawli a sambu ni kaayey se. 	 Huan, TOUPA na Pathian un na pi leh pute uh kianga a nakichiam banga na pi leh pute uh piak a nachiam gam a honpiaka;


Ni ma si tangari seeda te ni gorokasin boŋ. 	 Na insakinkhang tungah theihpih taklouin na pang ding ahi kei.


Daniyel din binde, a te beeray jine borey da koy kayney boŋ za kaŋ biya kaŋ ga boori ka bisa ikulu go a ra. Bonkoono mo saaware nga bine ra nga ma Daniyel daŋ nga mayra kulu boŋ. 	 Huchiin hiai Danial, amaha lungsim hoihpen a om jiakin, heutuliante leh bial-heutute tungah a kan-avala bawlin a oma; huan kumpipan gam pumpi tungah amah koih a ngaihtuah hi.


hal a koy ka may de-koy fooyaŋ se, ka sududu i se, wala wayna se, wala hando, wala beena ra marga, i afo kulu kaŋ ay mana ni lordi nd'a. 	 Ka thupiak louh, ni hiam, kha hiam, vanate himhim hiam, TOUPA na Pathian uh mitmuha thil hoih lou hih a om ua;


Abisay, Yowab kayno, Zeruwiya ize, nga no ga ti boro hinza din jine boro. A na nga yaajo sambu mo boro zangu hinza boŋ k'i wi. A te maa mo i boro hinza din ra. 	 Zerui tapa Joab unau Abisai bel thumte lak a a heutupen uh ahi. A teipi in mi zathumte a sual a, a that a, thumte lak ah min hoih a loh hi.


Amma d'i go ga waazu ka ne Almasihu tun ka fun buukoy game ra, mate no araŋ boro fooyaŋ ga te ka ne buukoy tunandiyaŋ si no? 	 Huan, Kris thu misi laka kipan kaihthohin a om chih a honhilh ngal uleh, bangchidan ahia na lak ua khenkhatin, Misi thohnawnna himhim a om kei, na chih uh?


Amma Urusalima, beene wano, kaŋ ga ti iri nya, ya burcini no. 	 Tunglam Jerusalem bel noplen ahi; huai ngeingei tuh eite nu ahi hi.


Bonkoono Suleymanu na koray beeri zangu hinka te da wura danante. Koray fo kulu tiŋay ga to wura kilo iddu cine. 	 Huan, kumpipa Solomonin dangkaeng sek pekin lum lian za nih a bawla: lum khatah dangkaeng sekel za guk a deih.


Waato kaŋ borey marga da kwaara alkaaley maa woodin, i laakaley tun. 	 Huan, mipi leh kho heututen huai thu a jak un a buaita ua.


Ay ga ni kwaayo daŋ Eliyacim gaa ka ni guddama korfa haw a gaa. A kambe ra mo no ay ga ni mayra daŋ. A ga ciya baaba Urusalima gorokoy da Yahuda dumo mo se. 	 Na kawnggakin ka hihhat dinga, na vaihawmna amah khutah ka kem sak ding: Huchiin Jerusalema omte adin leh Juda inkuanpihte adingin pa ahi ding.


Araŋ ma suuru binde, ay nya-izey, hala Rabbi ma kaa. Guna mate kaŋ cine farko ga nga laabu nafa albarkanta batu. A ga suuru a se hal a ma du hari, sintina da banda waney mo. 	 Huchiin, unaute aw, Toupa hongpaima teng kuhkaltakin awm un. Ngai un, lou nei miin vuahtui ke masaleh nanung a muh mateng lei gah hoihtak tuh angak zel hi.


Araŋ ma bonkoono windi, boro fo kulu nda nga wongu jinay nga kambe ra. Boro kaŋ furo araŋ sasareyaŋo ra kulu, i m'a wi. Wa goro mo bonkoono banda alwaati kaŋ a ga fatta da alwaati kaŋ a ga furo.» 	 Huan, mi chihin galvan tawiin kumpipa na um suak ding ua; kuapeuh um sunga hong lut nana thah jel ding ahi; huchiin kumpipa a lut leh pawt jui vialvial un, chiin thu a pia hi.


Amma tondi kuuku kaŋ kaŋ, kal a ma halaci. I ga tondi daari hibandi ka kaa nga nango ra. 	 Huan mual puk bangmahlou a honghi taktaka, a mun akipanin suangpi suanin a om hi;


A kayno Esek izey mo neeya: a hay-jina Ulam, ihinkanta Yeyus, ihinzanta Elifelet. 	 Huan a unaupa Esek tapate; Ulam a ta masa, Jeus a zom, Eliphelet a thumna.Huan Ulam tapate mi hat hangsan, thalkapmite ahi uh, tapate, tapate tapate tampi, za khat leh sawmnga a nei uhi. Hiaite tengteng Benjamin tapate ahi uh.


Zama daahir ay sanney manti tangari wane yaŋ no, Boro fo kaŋ gonda bayray toonante go ni banda. 	 Diktakin ka thute lah juau ahi ngal keia: hoihkim khat lah ka kiangah a om hi.


Ay baakwa ga hima ay se alhinna boosi kunsumi En-Gedi kaley ra. Arhiijo ne: 	 Ka ngaihnou kei dingin En-gedi grephuante a henna-pak hom bang ahi.


Waati kaŋ ni go taabi ra, kaŋ hayey din kulu kaa ni gaa, kokor banda ni ga ye ka kaa Rabbi ni Irikoyo do ka maa a sanno se. 	 Haksaa na om ua, na tung ua hiai thil tengteng a hongtun chiang in, TOUPA na Pathian uh lam na hongnga khongkhong ding ua, a thu na pomta ding uhi:


Zama lordey kulu kaŋ ay g'araŋ lordi nd'a, araŋ g'i haggoy da anniya k'i te, araŋ ma ba Rabbi araŋ Irikoyo mo ka dira a fondey kulu ra, ka lamb'a gaa gumo. 	 TOUPA na Pathian uh it ding leh a lampi tengteng jui ding leh a mah lenchin ten dinga phatuamngai taka hiai thupiak nou ka honpiak tengteng na zuih peuhmah u leh;


Zama boro kulu kaŋ ga nga boŋ beerandi, i g'a kaynandi. Boro kaŋ ga nga boŋ kaynandi mo, i g'a beerandi.» 	 Kingaipha peuh a neu ding ua: kingaineu tuh pahtawiin a om ding uh, a kiang uah a chi a.


Mayraykoyo ma si ta mo talkey tubey ra, zama nga m'i tuti ka kaa ngey mayray harey ra se. Kal a ma nga izey no haŋ kaŋ ga ci nga mayra ra wane, zama i ma s'ay borey kar ka say-say. I ma si boro fo kulu fay da nga mayray haro mo. 	 Huailouin leng lalin mite goutan a suhsak dinga hi keia, a in leh lou ua kipan a delh kheding leng ahi sam kei; amaha mahmah pen a tapate kiang ah goutan a pe ding ahi: amau in leh loua kipan mite a vak jak louhna ding un, a chi a.


Danga mate kaŋ cine iri hangan Musa se hay kulu ra, yaadin no iri ga hangan ni mo se. Kala day Rabbi ni Irikoyo ma goro ni banda, danga mate kaŋ cine a go Musa banda. 	 Banglam peuha Mosi thu ka jui jel uh bangin, nang thu leng ka jui jel ding uh; TOUPA na Pathian Mosi kianga a om sek bangin nang kiangah leng om peuhmah phot hen.Kuapeuh na thupiak tunga hela, thu na piak peuhmah jui nuam lou jaw hihlup dinga hi ding uh; hattakin leh hangtakin ompeuhmah photin, chiin Josua a dawng uh.


Baabo ma ne arkusey se: «Ay n'ay izo wo hiijandi alboro wo se, amma a konn'a, 	 Huan, nungak pan upate kiangah, Hiai mi ka tanu ka nei saka, a ho nawn thepthup ngala;


I ga ngey biney gaabandi miila laalo ra, I goono ga ciinay ga ne ngey ga hirrimiyaŋ te ka tugu. I ga ne: «May no ga di iri?» 	 Thulimlouhna a zong khia ua; Hahkat takin i zongta, a chi ua: a sunglam ngaihtuahna leh lungtang tuh thuk takah ahi ngala.


Woodin mo, ni dukuro da ni futa sabbay se no. Zama ni n'ay sambu beene, ni ye k'ay furu koyne. 	 Ka damsung nite tuh limliap kiam bang ahi a; loupa bangin ka vuaita hi.


Saharatu te jiiri zangu fo da waranka cindi iyye. Woodin ga ti Saharatu fundo jiirey lasaabuyaŋ. 	 Huan, Sara damsung kum ja leh kum sawm nih kum sagih ahi: huaite Sara damsung kum ahi.


Amma borey din wangu ka maa a sanno. Bora binde, yawo din na nga wahayo di k'a kaa taray i se. I margu nd'a, i hanna k'a hasara kala mo bo. Waato kaŋ mo ga ba ka bo, i na waybora taŋ. 	 Himahleh huai miten a thu a jui nuam kei ua: huchiin miin a mei a mana, a kiang uah a vapi khiaa; huan, a nakithuahpih ua, khovak masiah jankhuain a bawl ek ua; huan, khua a hongvak takin, a khah ua.


Laabo kaŋ goro boro kulu si a ra, i g'a far. Nga kaŋ go kurmu waato, hala borey kaŋ ga bisa kulu go ga di a yaadin, 	 Huan gam sesa lehin a om dinga, tumalama mi vialvakte mitmuh a sesa nung himahleh.


A ga ciya mo, boro kaŋ zuru humburkumay yooja se ga kaŋ guusu hirrimo ra. Bora kaŋ fun guusu hirrimo bindi ra mo, Korfo hirrimo g'a di. Zama beene daabirjey fiti, Ndunnya tiksey mo goono ga jijiri. 	 Huchiin hichi ahi dinga, lauhuai husa akipana taipa tuh kokhukah a ke dinga; kokhuk sunga kipana pawtkhe toumi thangah a awk ding; tunglama tohlette lah honin a om ngalam lei kingaknate lah a ling hi.


Alfaga ma fatta ka koy a do gata banda. A ma guna ka di hala jira jiraytara yay. 	 Huan, siampu dainawl ah a paikhe ding a; huan, siampu in a en ding a, huan, ngai dih, phak pen a phakna hii a dam leh


Babila bonkoono Nebukadnezzar mo kande Yehoyacim gaa wongu. A n'a haw da guuru-say sisiriyaŋ zama nga ma kond'a Babila. 	 Babulon kumpipa Nebukadnezzar amah sual dingin a hongkuana, Babulona pi dingin kol a bunsak hi.


Ngey mo g'a hahaara ka tufa a gaa k'a barzu k'a wi mo. Jirbi hinza banda mo a ga ye ka tun.» 	 Huan, amau tuh nuihza bawl nan a nei ding ua, chil a siat ding ua, a vo ding ua, a hihlum ding uh; huan, ni thum nungin a thou nawn ding, chiin, a tunga thil hongtung dingte amau a hilhta a.


Boro fundo fansa ya a duura no, Amma alfukaaru si maa kaseetiyaŋ. 	 Mihing hinna tatman a hausakna ahi: himahleh gentheiin vaulauna a za kei hi.


Da alboro fo kani nda wayboro kaŋ koŋŋa no kaŋ gonda arwasu, amma i man'a fansa, wala i man'a burcinandi, kala i ma fintal. I ma s'i wi, zama waybora manti burcini. 	 Kuapeuh bawinu, pasal khammi nei, tat nai louh, khah nai louh numei toh lum khawm peuhmah gawt ahi ding uh: hihlup ding bel ahi kei ding ua, amah pawt sak a hih nai louh jiakin.


Saaya din ay Daniyel, ay guna. A go, boro hinka fooyaŋ go ga kay isa me gaa, afa jabu woone gaa, afa mo ya-haray jabo gaa. 	 Huailaiin kei Danialin ka ena, huan ngaiin, mi nih dang, khat lui gei hiai lam pangah, huan khat lui gei hua lam pang ah a ding ua.


Kunda kulu ra araŋ ma sambu boro zambar fo, Israyla kundey kulu ra, k'i donton wongo do.» 	 Israel nam tengteng lak a nam chih a mi sangkhat zel kidouna a na hoh ding uh ahi, chi in.


Ma du laakal. Ma du fahamay. Ma si diny'a. Ma si fay d'ay me sanney ganayaŋ. 	 Pilna neiin, theihsiamna nei in: mangngilh ken, ka kama thute akipan lunglel ken:


Ya ay Koyo, ma te ay se gomni goy, Zama zaari me-a-me ni gaa no ay ga hẽ. 	 TOUPA aw, honhehpih inla; nitumin ka honsam ngala.


Jirbey din ra, waato kaŋ borey marga bambata ye ka margu a do koyne, i sinda hay kulu kaŋ i ga ŋwa. Kala Yesu na nga talibey ce nga do ka ne i se: 	 Huai ni khawngin, mipi tampitak a hongom nawn ua, nek ding bangmah a neikei ua, aman a nungjuite a sama, a kiang uah,


Haruna nda nga izey ga feejo hamo ŋwa da buuro kaŋ go cilla ra kubayyaŋ hukumo me gaa. 	 Huan Aron leh a tapaten belampa sa leh loh sunga om kihoupihna puanin kongkhak kianga tanghou a ne ding uh.


Hay kulu si no kala laaliyaŋ da amaana ŋwaari. I goono ga asariya* kulu daaru, da boro wiyaŋ, Da zaytaray, da zina. I ga care wi ka bana. 	 Kichiam leh ginna hihsiat, thath, gultat, leh angkawm hih chih ngallouh bangmah a om kei hi; a kitung khia ua, sisan a kisuah jialjial uh.


Ezer izey neeya: Bilhan, Zaaban, da Yaakan. Disan izey neeya: Uz da Aran. 	 Ezer tapate; Bilhan leh Zaavan, Jaakan. Disan tapate; Uz leh Aran.


Filistancey binde na ngey toorey furu noodin. Dawda nda nga borey n'i ku. 	 Huan, huai ah a milimte uh a paisan ua, David leh a miten a la uhi.


Deda kaŋ annabi* Habaku maa neeya: 	 Puakgik jawlnei Habakkukin a muh


Woone yaŋ no ga ti hayey kaŋ ni ga salle feema boŋ: feeji ize hinka, jiiri fo izeyaŋ, zaari kulu duumi. 	 Huchiin hiai ahi maitam tunga na lat ding; a ni simin belamnou nih kum khatna ahi ngitnget ding.


Waato din gaa bonkoono Hezeciya tun za susubay nda hinay. A na gallo boro beeray margu ka ziji ka koy Rabbi windo do. 	 Huchiin kumpipa Hezekia bel jingkhangin a thou a, khuaa miliante a sam khawma, TOUPA inah a hoh ta.


D'ay ne saaray se: ‹Ni ya ay baaba no,› Wala d'ay ne nooni se: ‹Ni ya ay nya d'ay wayme no.› 	 Siatna kiangah, Ka pa na hi, chi leng; tangtel kiangah, ka nu leh ka sanggamnu na hi, chi leng;


Zama hay kulu si tugante kaŋ i s'a bangandi. Hay kulu mo si kaŋ go gundu ra kaŋ i s'a kaa taray kwaaray. 	 Thang lou ding a im bangmah a om ngal kei a, theih louh ding leh lang lou dinga selguk bangmah a om sam kei.


Gomni nda laakal kanay ma bara araŋ banda kaŋ yaŋ ga fun iri Baabo Irikoy da Rabbi Yesu Almasihu do. 	 Pathian i Pa leh Toupa Jesu Kris kianga kipan hehpihna leh lemna na kiang uah om hen.


Ni ga cimi toonandi Yakuba se, Suuji mo Ibrahim se, Haŋ kaŋ ni ze d'a iri kaayey se din za doŋ zamaney ra. 	 Nidang laia ka pu te uh pute kianga na kichiamsa, Jakob kianga thutak leh Abraham kianga hehpihna na tangtun ding hi.


Wa si araŋ hilley tunandi beene, Araŋ ma si salaŋ da gande-gaabay.› » 	 Sansakna tuh suahlam akipan ahi kei laia, tumlam akipan leng ahi kei, simlam akipanlah ahi sam kei hi.


Nga wo naanaykoy no Irikoy kaŋ n'a daŋ se, mate kaŋ Musa ciya Irikoy windo kulu ra. 	 Pathian inkuante tengteng lakah Mosi tuh a muanhuai bangmahin, amah tuh a seppa lakah amuanhuai ahi.


Zama za tondey boŋ no ay go ga di a, za tudey boŋ no ay n'a fonnay. Guna, dumi no kaŋ i gora go waani. I s'a lasaabu mo dumi cindey game ra. 	 Amau lah suangpi tung khawng a kipan in ka mu ngal a, tang a kipante khawng in amau ka mu a, tang a kipante khawng in amau ka mu a, ngai in, nam tuam petmah ahi uh, namte lak a sim louh ding ahi uh.


Kala Yowab kaa bonkoono do ka ne: «Ifo no ni te wo? A go, Abner kaa ni do. Ifo se no ni n'a sallama, hal a koy baani samay? 	 Huchi in Joab kumpipa kiang ah a hoh a, na thilhih bangchidan ahia oi? Ngai in, Abner na kiangah a hong a, bangdia paimangsak a, a paimang vengveng mawk?


A koy a do, a na ji da duvan* dooru a biyey boŋ k'i didiji. Waato kaŋ a na bora dake nga bumbo almano boŋ, a kond'a yaw fu fo do k'a saajaw. 	 a liamnate thau leh uain a buaka, a tuama, amah gan tungah a tuang saka, khualbuk ah a paipiha, a kemta.


Neewo, iri sinda birni kaŋ ga duumi, amma iri go ga wo kaŋ ga aniya ka kaa din ceeci. 	 Hialai a zaw khaw munkip inei ngalkei a, khaw hong awm ding izong ahizaw hi.


Nin wo, ni doona ka furo naŋ kaŋ teeku ga fatta no? Wala ni doona ka bar-bare a guusuyaŋey lokotey ra? 	 Tuipi nakte sungah na lut ta hia? Ahihkeileh tuithuk tawpna ah na paita hia?


Ay go ga adduwa te mo zama ni cimbeero ra markasina ma du ka tonton hala ni ma faham da hay kulu kaŋ ga boori kaŋ iri gonda Almasihu ra. 	 Na ginna ki kawppihna, noumau a om thilhoih chiteng theih kimna lam ah, Kris lam a a hawng phattuam theihna ding in.


Ya Rabbi, ay ibarey tonton hal i si lasaabu, Borey kaŋ yaŋ goono ga tun ay gaa ga baa gumo. 	 Amaha dingin Pathian ah panpihna himhim a om kei, chi-a, ka hinna tungtang thu gente tampi a om uhi. Selah.


Ay ciya wowi hari i do. Waati kaŋ i ga di ay, i ga ngey boŋey zinji. 	 Amau gensiat ka nahita a; honmuh tak un a lu uh a sing jel uhi.


Ya Ifraymu, mate n'ay ga te ka ni naŋ? Ya Israyla, mate n'ay ga te ka ni taŋ? Mate n'ay ga te ya ni ciya danga Adma kwaara cine? Mate n'ay ga te ka te ni se sanda Zeboyim kwaara wano cine? Ay bina barmay ay ra! Ay bakarawey kulu mo go, i baa. 	 Ephraim, bangchiin ka hontawpsan dia? Israel, bangchiin kon tankhe dia? Admah bangin bangchiin ka honbawl dia? Zeboim bangin bangchiin ka honkoih dia? ka sungah ka lungtang a kilumleta, ka lainatnate toh a kuang khawm hi.


Gomni nda laakal kanay ma bara araŋ banda, kaŋ yaŋ ga fun Baaba Irikoy da Rabbi Yesu Almasihu do. 	 Pa Pathian leh Toupa Jesu Kris kianga kipan hehpihna leh lemna na kiang uah om hen.


Teerey kaŋ i goono ga te Misira laabo ra, nango kaŋ araŋ goro din, araŋ ma s'i te. Teerey kaŋ i goono ga te Kanaana laabo ra mo, nango kaŋ ay ga konda araŋ, wa s'i te. Araŋ ma si i alaadey gana. 	 Na omna masa uh Aigupta gam mite hih bang in hih kei unla, ka hon pilut na ding Kanaan gam mite hih bang in leng hih sam kei un.


Amma Rabbi zaaro ga kaa danga zay cine. Zaaro din ra mo beena ga bisa nda kosongu bambata. Hayey kaŋ Irikoy na hay kulu kaŋ go ndunnya ra taka nd'a mo ga manne nda konni bambata. Ndunnya da goyey kaŋ go a ra ga ton. 	 Himahleh, Toupa ni jaw guta bangin a hongtung ding; huai ni chiangin van khawng nakpi taka gingin a mangthang ding, thilbulte khawng meia hai tuiin a omta dinga, lei leh a sunga nasep omte, a kang bei ding uhi.


Amma a na nga tamo Musa donton, Da Haruna mo kaŋ a suuban. 	 A sikha Mosi a sawla, a mitel Aron toh.


Amma wando soobay ka hẽ a jine yaadin hala jirbi iyya din, bato alwaato me-a-me ra. A ciya binde, jirbi iyyanta hane, a na jand'izo ci wando se, zama a na Samson kankam da cimi. Gaa no nga mo na feerijo ci nga dumey izey se. 	 Huan a ankuanglui uh, ni sagih sung tengin a maah kapkapa: huan, huchi ahia, a ni sagih niin a nget ngutngut jiakin a hilh khong-khong hi: huan, aman thuhak a chite a vahilhte hi.


Man Hamatyaŋ da Arpad de-koyey? Man gaa Sefarbayim da Hena nda Abba de-koyey? I na Samariya faaba ay kamba ra no? 	 Hamat leh Arpad pathiante koia omta uh ahia? Sepharvaim te, Hena te, Ivva te pathiante len g koia om ta ahi ua? Samari khua keia kipan a humbit uh eita?


Kal araŋ ma tiŋay neesiyaŋ hari cimikoy te: kilo cimikoy, da muudu cimikoy. 	 Bukna dik, epha dik leh bath dik na zat ding uh ahi.


Wa naŋ suuro ma nga goyo toonandi mo, zama araŋ ma bara toonante yaŋ da timmante yaŋ, kaŋ si jaŋ hay kulu. 	 Huan, bangmah tasam loua na kim ua, na pum ua na bit theihna ding un, kuhkalna in semkim hen.


Yaadin mo no wo kaŋ yaŋ i say tondi batama ra neeya: ngey kaŋ yaŋ d'i maa sanno, sahãadin-sahãadin i g'a ta da farhã, 	 Huan, huchibangmahin suangsi leitunga theh tuh hiai-te ahi uh; thu a jak phet ua kipak taka pom pahte bang


Zama ay Baaba miila neeya: boro kulu kaŋ ga di Izo k'a cimandi ma du fundi hal abada, ay mo g'a tunandi zaari bananta ra.» 	 Huan, hiaipen ka Pa deihlam ahi, kuapeuh Tapa mu a, gingtain khantawna hinna a neih; huan, ken ni tawpni chiangin amah ka kai thou ding, a chi a.


Zama Urusalima gorokoy d'i jine borey, kaŋ i mana Yesu bay, i mana annabey sanney mo bay kaŋ yaŋ i goono ga caw asibti kulu, i n'i toonandi waato kaŋ i na Yesu ciiti ka zeeri. 	 Jerusalem khuaa omten a makaite utoh, amah tuh a theih louh jiak uleh, jawlneite thu, Khawlni peuhmahai a sim jel uh, a theih louh jiak un, amah tuh siamlouh tangsakin, huai thu ana hihtangtungta uh ahi.


Ay kand'a mo ni talibey do, amma i mana hin k'a no baani.» 	 Huan, na nungjuite kiang ah ka honpi a, a hihdam theikei uh, a chi a.


Kala Yowab ne Etiyopi bora se: «Ni ma koy ka ci bonkoono se haŋ kaŋ ni di.» Kala Etiyopi bora na nga boŋ sumbal Yowab jine, ka tun da zuray za noodin. 	 Huchi in Joab in Kusmi kiang ah, Kuan inla, na thil muh kumpipa va hilh dih ve leh, a chi a. Huan, Kus mi in Joab kun in chibai a buk a, a tai ta.


Ma ziji hala Pisga tondo yolla gaa. Ma ni boŋ sambu mo ka guna wayna kaŋay haray, da azawa kambe da dandi kambe, da wayna funay haray. Ni ma guna nda ni moy, zama ni si Urdun wo daŋandi. 	 Pisga tang vum ah va tuang inla, tum lam, mal lam, sim lam, suah lam na mit in en inla, en vialvial in; Jordan kan lou ding na hi.


da Yusufu windo kulu d'a nya-izey, d'a baabo banda, i koy a banda. Kala day i ize kayney d'i haw kurey d'i feejey kaŋ i naŋ Gosen laabo ra. 	 Joseph inkuanpihte tengteng leh, a unaute leh, a pa inkuanpihte, a kiangah a vahoh tou a: a tanu neu chikchikte uleh, a belam honte uleh a bawng honte kia uh Gosen gamah a nusia ua.


Heber, Peleg, Rehu, 	 Eber, Peleg, Reu;


A zamana ra no Edom murte Yahuda gaa. I na bonkooni daŋ ngey boŋ se. 	 Amah damlaiin Edomte Judate laka kipan a hel ua, kumpipa a kibawl tawm ua.


Yaadin cine no i na Israyla kulu hantum d'a ngey asuley boŋ. Guna i kulu go hantumante Israyla Bonkooney Tira ra. I na Yahuda mo ku ka kond'ey hala Babila ka daŋ tamtaray ra, i naanay feeriyaŋo sabbay se. 	 Huchiin Israel tengteng khangthu-a simin a om ua; huan, ngaiin, Israel kumpipate laibu ah gelhin a om uhi: huan a tatlekna jiak un Juda bel Babulon lamah sala pi mangin a om hi.


Ay na Isaka mo no Yakuba nda Isuwa. Ay na Isuwa no Seyir tondo a m'a may. Amma Yakuba nda nga izey zulli ka koy Misira laabo ra. 	 Huan, Isaak tuh Jakob leh Esau ka piaa; huan, Esau bel a tantuam dingin Seri tang ka piaa: huan Jakob leh a tate Aigupta ah a pai suk ua.


Ay ga ni galley ciya koonu, ni ga ciya kurmu nangu. Gaa no ni ga bay kaŋ ay no ga ti Rabbi. 	 Na khopite ka suse dinga, na kigawp ding; huan TOUPA ka hi chih na thei ding.


Hirro nooya ka zulli koyne ka koy tondo kaŋ ga Hinnom izo gooro guna din jarga, kaŋ go Refayim gooro ra azawa kambe. A zulli mo ka koy Hinnom, Yebus kambo gaa haray, dandi kambe. A zulli koyne ka koy En-Rogel. 	 Huan, gamgi Rephiam mallam pang guama Hinom tapa guam china tang mongah a pai suka; huchiin Jebus-te sikah, simlam panga Hinom guam ah a pai suka, huan, En-rogelah a pai suk;


hal a ma du ka borey kaŋ go asariya fonda ra fansa, hal iri ma du izetaray daŋyaŋ do ka ciya Irikoy izeyaŋ. 	 Ta hihna i muh theihna dinga, dan nuaia omte tankhe dingin.


Kala waato kaŋ nga din, Waato Zamaneykoyo kaa ka ciiti no Beeray-Beeri-Koyo hanantey kamba ra. Alwaato to mo kaŋ a hanantey ga mayra tubu ŋwa. 	 Nite Tangatuan a honglaia, Tungnungpen misiangthouten gam a neih ma siah uh.


Aser kunda ra mo i du Misal da nga kuray nangey, da Abdon da nga kuray nangey, 	 Huan, Aser nam tantuam akipan Misal khua a kim a velte toh;


Ay na hanga jeeri ka hangan, Amma i mana salaŋ da haŋ kaŋ ga saba. Boro si no kaŋ goono ga tuubi nda nga zunubo ka ne: «Ifo no ay te?» Kala day boro kulu goono ga nga koyyaŋ te no, Sanda bari kaŋ te garbat ga koy wongu do. 	 Ka bil dohin ka ngaikhiaa, kuamahin thudik a gen kei uh, kuamahin, Bang ahia ka hih? chiin a thulimlouhna uh a kisik sam kei uh; mi chihin amau lampi a ngat chiat ua, kidouna muna sakol diang onon bang maiin.


Ay jin ka maa ni baaru, way, koyey biya go ni do, i ga kaari da fahamay da bayray kaŋ bisa i kulu gar ni do. 	 Nangah pathian kha a oma, vakna leh theihtheihna leh pilna hoihpen nanga muhin a om chih na tanchin ka jaa.


Da jiraytaray doori go boro fo gaa, i ma kand'a alfaga do. 	 Mi'n phak hii a vom leh siampu kiang a pi ding ahi;


Wa furo me kankamanta ra. Zama meyo kaŋ ga koy halaciyaŋ do din, itafo no, a fonda ganayaŋ mo ga dogon no, borey kaŋ yaŋ ga furo a ra mo ga baa. 	 Kong kochik ah lut un; manthatnaa paina kong tuh a ja a, a lam leng a lian ngala, huai lam a lut tuh tam leng a tam mahmah uh;


Waato din gaa Eliyacim Hilciya izo kaŋ ga faada almayaaley dabari, da Sebna kaŋ ga tirey hantum, da Yoha, Asaf izo kaŋ ga tirey gaay, i ye ka kaa Hezeciya do da ngey bankaarayey toorante* yaŋ ka Rabsake sanney ci a se. 	 Huchiin kumpipa inkuanpihte tunga heutu-a om Hilkia tapa Eliakim te, laigelhmi Shebna te, tanchin gelhmi Asaph tapa Joa te puansilh bohkek silhin Hezekia kiangah a hongpai ua, Rabsakeh thugente a hilh uhi.


Araŋ ma ne Amasa mo se: ‹Nin wo, manti ay biri nd'ay basi no? Irikoy m'ay laali da ni mana ciya wongu marga wonkoyo ay jine Yowab nango ra duumi.› » 	 Huan, Amasa kiang ah, Ka guh leh ka sa na hi ka hia? Joab sik a ka ma a sepaihte heutu dia ka hon bawllouh a ka hon bawlkei leh, Pathian in a loh loh hon loh mai henla, huai sang a thupi zaw in leng, a chi hi, va chi in, chi in mi a sawl a.


Ay guna koyne. Ay maa malayka boobo jindey kaŋ yaŋ go ga karga nda fundikooney din da arkusey din windi. I baayaŋo mo jama nda jama no, da zambar-zambarey. 	 Huan ka et leh, huan laltutphah leh, gan hingte lah upate kimvel ah, angel tampi aw ka zata a; huan a tam dan uh sang sawm mun sang sawm leh a sanga sang tampi ahi ua;


I goono ga ne ngey ga Irikoy bay, amma i goyey do no i goono g'a ze. Fanta hariyaŋ no, murtanteyaŋ, kaŋ yaŋ si hin ka goy hanno kulu te. 	 Pathian ithei, chi in, apang ua, himahleh, kih huaite, thumangloute, thilhoih peuhmah hihlam a Pathian deihlouh lamte ahi ua, a thilhih un a pampaih nak ngal ua.


Ay ga isayaŋ feeri tondi daarey boŋ, Ya hari-moyaŋ feeri gooro batamey bindi ra. Ay ga saajo ciya hari bangu, Laabu koga mo ma ciya hari-mo. 	 Tangsang giau-ahte luite ka luangkhesak dinga, guam laizangahte tuinakte ka suaksak ding: gamdai dilin ka bawl dinga, gam keu leng tuinakin ka bawl ding hi.


Ay, Bulos, ay ya Almasihu Yesu diya no Irikoy miila do. In da Timotiyos iri nya-izo, iri go ga Irikoy marga fo kaŋ go Korint kwaara, da hanantey kulu mo kaŋ yaŋ go Akaya laabo kulu ra. 	 Paula, Pathian deihlama Kris Jesu sawltak leh i unaupa Timothi in: Korinth khuaa Pathian saptuam omte kiangah, leh Akhaia gam tengtenga mi siangthou om tengtengte kiang ah:


Sallay wane, Kallay no. Amok wane, Eber no. 	 Sallai lakah, Kallai; Amok lakah, Eber;


Kala Rabbi sanno kaa ay do ka ne: 	 Huan TOUPA thu ka kiangah a hongtunga, ka kianga,


Bitros mo n'a hã ka ne: «Ci ay se hala nooru ya-cine no araŋ na batama neera?» Nga mo ne: «Oho, nooru yaadin no.» 	 Huan, Peterin a kiangah, honhilh in, gam, hiai zah phetin maw na juak uh? a chi a. Huan, aman, He, hiai zah phetin ahi, a chi a.


I ne: «Rabbi n'ay koyo lordi ka ne i ma laabo fay tubu se kurne boŋ, k'a no Israyla izey se. Rabbi ci ay koyo se koyne ka ne i ma iri nya-ka-fo-sina, Zelofehad tubo no a ize wayey se. 	 TOUPA'N ka pu Israel suante suante aisan a a luah ding gam uh pe ding in thu a pia a: huan, TOUPA'N ka pu, ka unaupa uh Zelophehad luah ding a a tanute pe ding in thu a pia a.


Ay bumbo nd'ay nya-izey, d'ay zankey, da borey kaŋ goono ga batu kaŋ yaŋ go g'ay gana, iri ra baa boro folloŋ mana nga bankaarayey kaa. Boro kulu mo gonda nga yaajo da nga haro. 	 Huchiin ken leng, ka unauten leng, ka sikhaten leng, kei hongjui galvil miten leng, i lak ua kuamahin i puante uh isuah kei ua, mi chih a galvan toh tui ah a hoh uhi.


Woodin se no Rabbi bana ay se ay adilitara hino me, D'ay hananyaŋo hino me a jine. 	 Huaiziak in TOUPA'N ka diktatdan bang zel in a honna thukta a; a mitmuh a ka siangthoudan bang zel in.


Nango din ra binde ay na sundurko nangu te, kaŋ ra Rabbi sappa bara, kaŋ a te da iri kaayey waato kaŋ a n'i kaa Misira laabo ra.» 	 Huaiah bawm omna ding mun ka na sepa, huailai ah Aigupta gam akipana a pikhiak laia I pute uh kianga a nakhun, Toupa thukhun a oma, a chi a.


Woodin sabbay se no a go, Rabbi ga ni borey da ni izey, da ni wandey, da hay kulu kaŋ go ni se kar da masiiba beeri. 	 Ngadih, TOUPAN na mite, na tate, na jite, na gante hipiin a gawt dinga;


Zama a ga faala yo se a ma furo sana fune ra, da arzakante ma furo Irikoy koytara ra.» 	 Mi sumhau Pathian gama lut sangin sangawngsau phim bila lut suak a nuam jaw ahi, a chi a.


Sohõ binde, ya ay jine bora, ay ze da Rabbi fundikoono da ni fundo mo, za kaŋ Rabbi na ni ganji ni ma koy ka kuri mun, ka bana mo da ni kamba, naŋ borey kaŋ yaŋ goono ga ay jine bora fundo ceeci nda laala ma ciya sanda Nabal. 	 Huaijiakin tuin pu aw, TOUPA hinna leh na hinna louin ka gen hi, ka mu mahmah kei hi, TOUPAN sisan suah lou ding leh na khuta phu la lou dingin lah nang honbawl ngala, na melmate leh ka pu hoihlouhna zongmite Nabal bang hi mai uhen.


Ya nin, Israyla beeja, Kaŋ g'a faaba taabi alwaato ra, Ifo se no ni ga ciya sanda yaw laabo ra, Sanda naaruko kaŋ ga nga bukka sinji cin folloŋ se? 	 Aw nang Israelte lamet, mangbat laia hondampa, bangdia hiai gama mikhual bang jena jan khat giaka zin bang lela om na hia?


Ay ga gallo wo ciya kurmu nda donda-caray hari mo. Boro kaŋ ga bisa kulu ga dambara, a ma cuusu gallo balaawey baayaŋ se. 	 Huan, hiai khopi lamdang sak ding leh tek khum dingin ka bawl dinga, a vialpai peuhin siatna a tuahte jiakin lamdang a sa ding ua, a tek khum lai ding uhi.


A garbey ga hima sanda kobto kaŋ gonda haw kaano, Danga waddi kaŋ haw ga kaan gusamo cine. A me kuurey ga hima waaliya bokoyaŋ, I ga zawul hari tolli-tolli. 	 A biangte gimnamtui omna bang ahi a, loupa gimlim bil bang: a mukte lah lili pak bang ahia, murra tui takkhe sakin.


Fuwo carawey kulu gaa mo a na ciiti malayka himandiyaŋ jabu i se, da teenay nya wane, da tuuri boosi kaŋ go feerante, nangu hanna ra da nango kaŋ ga hanan gumo din ra. 	 Huan, in bang tengteng a kimvel in cherub te, tum sing leh pak palh limte gelh kilawm in sunglam leh polamah a bawl.


Ni di, yaadin cine no Rabbi, Israyla Irikoyo na Amorancey laabey ta d'a i gaa, ka no nga borey kaŋ ti Israyla se. Ni binde, ni g'i tubu no? 	 Huchiin TOUPA, Israelte Pathianin a mi Israelte maah Amorte a sut hi, nang amau na tang sin ahia?


Haŋ kaŋ bora ga salle saabuyaŋ sargay se, kaŋ i g'a salle Rabbi se danji gaa, ngey neeya: maano, danga sunfay maanikoy kulu kaŋ a ga dumbu ka kaa sasanja gaa, nga nda gunde ra maano, da maani kulu kaŋ go teelo gaa. 	 Huchi in lemna thillat kithoihna ate, TOUPA ding a mei a thillat a lan ding a: a thaute, a mei thau mahmah a tawn in, a kawngguh tan in a la vek ding a; a sungkua thaute, a gil boh tengtengte,


Borey mo kaŋ yaŋ go ga koy a jine nda ngey kaŋ yaŋ go ga gana banda soobay ka kuuwa ka ne: «Hosanna*!» «Albarkante no nga kaŋ goono ga kaa Rabbi maa ra!» 	 Huan, a ma lama paite leh a nunglama honjuiten, Hosanna! Toupa mina hongpai a hampha!


Woodin se ma haggoy kaaro kaŋ go ni do din ma si ciya kubay. 	 Huchiin, na sunga vak om tuh mial a nahi kha ding e pilvangin.


Amma Rabbi na gomni te i se, a di i bakaraw, a fongu i gaa nga alkawlo kaŋ a sambu Ibrahim da Isaka nda Yakuba se din sabbay se. A mana yadda i m'i halaci mo, a si ba nga m'i ban jina. 	 Himahleh Toupan Abraham kiang khawng, Jacob kiang khawng a thu a khun jiakin amau a hehpiha, a lainata, a limsaka, amau a hihmang nuam keia, a kianga kipan a paikhe nuam kei thek hi.


Dawda na borey da Abner, Ner izo ce ka ne: «Ya nin Abner, ni si tu?» Gaa no Abner tu ka ne: «May no, nin kaŋ ga bonkoono ce?» 	 Huan, Davidin mipite leh Ner tapa Abner bel, Abner, na hondawng kei dia hia? chiin a sama. Huchiin Abnerin a dawnga, Kumpipa sam vial kua na hia? a chi a.


A ga ciya mo, sanda mate kaŋ cine araŋ bara laaliyaŋ hari dumi cindey game ra, ya araŋ, Yahuda da Israyla dumo, yaadin cine mo no ay g'araŋ faaba hal araŋ ma ciya albarka hari. Wa si humburu bo, amma araŋ kambey ma te gaabi. 	 Huan hichi a honghi dinga, namte laka hamsia na nahih bang un, Aw Juda inkote leh Israel inkote, huchibang mahin nou ka hon hondam ding; huan vualjawlna na hi ding uh; lau kei un, himahleh na khutte uh hatsak un.


Rabbi sanno kaa ay do ka ne: 	 Huaijiakin nang mihing tapa, thum huthut inla khase takin a mit muh un thum in.


Cimi ciiti do no bonkooni ga laabu tabbatandi, Amma me-daabu tako wo g'a bare ka gum no. 	 Kumpipan vaihawmnain gam a hihkipa: himahleh kuapeuh thilpiak phut teiteiin a hihsia hi.


Ni ne: «Saaya kaŋ alwaato kaŋ ay jisi din to, Ay no ga ciiti da mate kaŋ ga saba. 	 Lei leh a sunga om tengteng a zul khinta: ken a bante ka phut ahi. Selah.


Waati kaŋ boro ga nga nya-izo di ngey baabo windo ra ka ne a se: «Za kaŋ ni gonda kwaay, ni ma ciya iri mayko. Kurmu wo mo, a ma ye ni mayra cire.» 	 Min a unau a pa ina lenin, Nang silh leh ten na neia, ka vaihawmtu un om inla, hiai siatna na khut ah om heh, a chih chiangin:


Amma sohõ kaŋ Timotiyos kaa ka fun araŋ do, a kande iri se baaru hanno araŋ cimbeero d'araŋ baakasina boŋ. A ne araŋ gonda fonguyaŋ hanno iri se alwaati kulu. A ne mo kaŋ araŋ gonda iri diyaŋ muraadu, danga mate kaŋ iri mo gonda araŋ diyaŋ muraadu. 	 Himahleh, Timothi tuh noumau akipana tua ka kiang uh a hongtunin, non muh ka ut mahmah sang un nou leng honmuh ut mahmahin hehpihtakin na hontheigige uh chih thu leh, na ginna uh leh na itna tanchin uh kipahhuai takmai a honpuaka;


Yehowasa goy cindey mo, da haŋ kaŋ a te kulu, da gaabi kaŋ a na wongu te d'a Yahuda bonkoono Amaziya gaa, manti i n'i hantum Israyla bonkooney baaru tira ra bo? 	 Huchiin Jehoas tanchin dangte, a thilhih tengteng, Juda kumpipa Amazia a sual laia a thilhih theihdante Israel kumpipate lal lai thu gelhna bu-ah a tuang a hikei maw?


Hazayel ne: «Ay, ni bannya ya may no, kaŋ hansi hinne no, hal ay ma hari bambatey din te?» Iliyasu mo tu ka ne: «Rabbi n'ay cabe kaŋ ni ga ciya Suriya bonkooni.» 	 Huan, Hazaelin Kei na sikha ui lel takin huchi thil thupi hih thei ding ka hi mahmah ahia? A chi a. Huan, Elisain a dawnga, Suriate tungah na hong lal ding chih Toupan a hon theisak hi, a chi a.


Irikoy ne Yakuba se: «Tun ka ziji ka koy Betel, ka goro noodin. Noodin mo ni ga sargay feema fo cina Irikoy se, nga kaŋ bangay ni se waato kaŋ ni zuru ni nya izo Isuwa se.» 	 Huan, Pathianin, Jakob kiangah, thou inla, Bethel ah hohtou in, huailaiah om in: huan, na u Esau kianga kipan a na tai mang laia na kianga kilak Pathian a dingin huailaiah maitam dohin, achia.


Kohat gaa no Amram dumo mo fun, da Izhar dumo, da Hebron dumo, da Uzziyel dumo. Woodin yaŋ no ga ti Kohat dumey. 	 Huan, Kohath bel Amram te, Izhar te, Hebron te, Uziel te suangpa ahi: hiaite Kohath suante ahi uh.


Waato kaŋ i di a tonyaŋ dullo, i kuuwa ka ne: «Birni woofo no ga hima nda birni beero wo?» 	 Amah halna meikhu a et un, a kikou ua, Huan kho thupi bangkoi a om a? chiin.


Amma ay ga ba araŋ ma si goro nda karhã. Boro kaŋ si hiijay ra ga laakal da Rabbi muraadey, mate kaŋ a ga te ka kaanu Rabbi se. 	 Lungjinna neiloua na om uh kon deih hi. Zi neilou pasalin Toupa lungkimsak dingdan, Toupa lam thilte a limsak;


Saaya kaŋ a ga nga boŋ sambu, hinkoyey ga humburu, I ga gartu dirim kala i ma fun ngey laakaley ra. 	 A kal ua huihzam a lut theihlouhna dingin, khatin a dang a naih mahmah.


A ga jara ton danji ra, Jara mo a ga ham ŋwa d'a, A ga ham ton d'a no ka ŋwa ka kungu. Oho, a ma caan ka ne: «Haay, ay hargo fun, ay di danjo!» 	 Huai sing khenkhat meiah a khula; a khenkhat sa nekna dingin a zanga; sa a ema, a tai hi; ahi, mei lum a awia, Nuame, ka lumta, mei mel ka muta e. a chi a;


A do Irikoy ne: ‹A ga ciya jirbey bananta ra, ay g'ay Biya zumandi Adam-izey kulu boŋ. Araŋ ize arey d'araŋ ize wayey ga annabitaray te, araŋ sahãkooney ga di bangayyaŋ, araŋ dottijey mo ga hindiriyaŋ te. 	 Pathianin, Ni nanungte ah hichi ahi ding, mi tengteng tungah ka kha ka buak dinga; huchiin, na tapate, na tanute un ka thu a hilh ding uh; na tangvalte un kilaknate a mu ding ua, na putekte un mang a nei ding uh.


Zama toorey na sanni yaamo te, Gunakoy mo di tangari, I go ga tangari hindiriyaŋ dede. I kunfa kaŋ i goono ga te mo yaamo no. Woodin se no i ga daray sanda feejiyaŋ cine, I go taabi ra hawji jaŋay sabbay se. 	 Milimten lah bangmahlou thu a gen un, aisanten juau a muta ngal ua; mang juauthei a gen ua, a thawnin a lungmuan uh; huaijiakin belamte bangin amau lampi ah a pai ua, hihgimin a om ua, belamchingmi a om louh jiakin.


A na nga hanga jeeri ay se, Woodin se no ay mo g'a ce ay fundo me muudu. 	 Kei lama a bil a hondoh jiakin ka damsung tengin amah ka sam ding hi.


A kande hincin jindi fo, zunubi se sargay no. 	 Khelh thoihna ding keltal khat;


Amma Aser da Manasse da Zabluna ra boro fooyaŋ na ngey boŋ kaynandi ka kaa Urusalima. 	 Ahihhangin Aserte leh Manasite leh Zebulunte tampi a kitulut ua, Jerusalem ah a hoh uh.


Yaa no Rabbi Irikoy ci: Nga kaŋ na beene taka k'a salle, Nga kaŋ na laabu nda haŋ kaŋ ga fun a ra daaru, Nga kaŋ ga fulanzamay funsuyaŋ no borey se kaŋ yaŋ goono ga goro laabo boŋ, A ga biya mo no borey kaŋ yaŋ ga dira a ra se. 	 Pathian, toupa. van siampa leh phalhpa, lei leh a sunga kipana pawt tengteng hihlianpa, a tunga mite kiangah hatna pepa leh a tunga paite kiangah kha pepan hichiin a chi:


Sahãadin-sahãadin Yesu na nga kambe salle k'a di ka ne a se: «Nin, cimbeeri kayna koyo! Ifo se no ni sikka?» 	 Huan, Jesun a sawk paha, amah a lena a kiang ah Nang gin tawm, bangdia ging lah na hia? achia.


Haruna mo na sanney kulu kaŋ yaŋ Rabbi ci Musa se din ci. A na alaamey mo te jama jine. 	 Mosi kianga toupan thu a gen tengteng leh, mite mitmuh achiamtehna a hih tengteng Aron in a genta hi.Huchiin miten a gingta uh: huan, Toupan Israel suante a hongveha, a gimna uh a mute chih a jaktakun, a lu uh akun ua, a beta uhi.


Yesu ne a se: «Ay ize wayo, ni cimbeero* na ni no baani. Ma koy da laakal kanay, ni ma du baani ni gurzuga gaa mo.» 	 Huan aman, a kiangah, Tanu na ginna dampih hi chia, khamuangtakin pai inla, na natna akipan na dam tawngtungta in, a chi a.


I ci Suleymanu se ka ne: «Guna, Adoniya neeya, a go ga humburu Bonkoono Suleymanu. Zama guna, a na sargay feema hilley di. A goono ga ne: ‹Bonkoono Suleymanu ma ze ay se hunkuna, hala nga si ay, nga bannya beeri nda takuba.› » 	 Huan, ngaiin, Adonija in kumpipa Solomon a kihta a; kumpipa Solomon in a sikha namsau a hihlum lou dingin ka kiangah kichiam phot heh chiin maitam ki a len hi, chiin Solomon a hilh ua.


Yaadin cine no goyey kulu kaŋ Suleymanu te Rabbi windo se ban d'a. Suleymanu na jinayey kaŋ nga baaba Dawda fay waani yaŋ daŋ windo ra. Ngey neeya: nzarfu nda wura nda taasey kulu. A n'i jisi jisiyaŋ fuwey ra noodin Irikoy windo ra. 	 Huchiin Solomonin TOUPA in dinga a lam a zou vektaa; huan, Solomonin a pa David thil a nalatsa tengteng a la luta, dangkasikte, dangkaengte, vanzat tengtengte Pathian ina gou koihna ah a koihta hi.


A kaa ka saba nda alfaga fo goono ga fonda din gana; kal a di bora din. A kamba ka bis'a gaa. 	 Huan, siampu kuahiam huai lampi ah a vapai suk zenzena, a muh takin lampi sik lehlam ah a pel maimaha.


Ay na fondo cabe araŋ se, zama araŋ ma te mate kaŋ ay te araŋ se. 	 Na tung ua ka hih bangin, nou leng na hih samna ding un, hihdingdan honhilh ka hi ngala.


Zama a marayyaŋey si yay, Zama a kaa hala Yahuda. A koy mo kal ay borey kwaara meyo gaa, Sanda Urusalima nooya. 	 A liamna hihdam theih ahi kei: Juda gam a tungta ngala: ka mite kongpi, Jerusalem hial leng a tung hi.


Boro kaŋ na nga baabo toonye ka nga nya gaaray wo ize kaŋ ga kande haawi no, Kayna candiko mo no. 	 Kuapeuh a pa tunga hiamgama, a nu delh mang, zumna omsak leh simmohna tun tapa ahi.


Arzakante nda talka ga care kubay, Rabbi no k'i kulu te. 	 Hausa leh genthei a kituak khawm ua, amaute teng bawl TOUPA ahi.


Boro kulu mo kaŋ ga konna nga nya-izo ya boro-wi no. Araŋ ga bay mo kaŋ boro-wi kulu sinda fundi hal abada kaŋ go ga goro a ra. 	 Kuapeuh a uanu hua tuh tualthat ahi; tualthatmi kuamah khantawn hinna pai himhim a om kei uh chih na thei ngal ua.


A bare ka fay d'a, ka ye ka koy boro fo do. A salaŋ d'a sanda waato wano dumi. Borey mo ye ka tu a se sanda sanni zeena cine. 	 Huan, aman mi dang lam a ngatsana, a gen ngei mah a gen a: huan, mipiten a maa a dawn bangmah un a dawng nawn ua.