Amma kulu nda yaadin, zama iri ma si daŋ i ma ture, ni ma koy teeko me gaa ka darbu catu. Hamisa kaŋ ni jin ka du din, waato kaŋ ni g'a meyo feeri ni ga di nooru ize fo go a meyo ra. M'a sambu ka no i se, in da nin wano no.» 	 Himahleh, nang dil ah vahoh inla, ngakuai diah inla, nga a hongsuak masapen man in, a kam kek lechin dangka nih na mu mai ding; huai tuh la inla kei leh nang a ding in a kiang uah pia in, huchilou in jaw amaute i hihlungkim kei kha ding, a chi.


Alfaga beerey da Farisi fonda borey jin ka lordi ka ne da boro fo ga bay naŋ kaŋ Yesu go, a ma ci zama ngey m'a di. 	 Siampu liante leh Pharisaiten amah amat theihna ding un kuapeuhin a omna a theih uleh amaute theihsak ding thu a peta uhi.


Haŋ kaŋ ay ga ci neeya, nya-izey: alwaati boobo mana cindi. Zama hunkuna banda, baa borey kaŋ yaŋ gonda wande, i ga te danga ngey sinda. 	 Ahihhangin, unaute aw, hiai ka chi ahi: hun seh a tomta; ji neite neilou banga a om theihna ding un;


Ay ga ba araŋ ma bay, nya-izey, kaŋ hayey kaŋ du ay sabbay se no, Baaru Hanna say-say ka tonton. 	 Unaute aw, tuin ka tunga thil hongtungte, Tanchin hoih a khanna dia hongtung uh ahi chih na theih uh ka deih hi;


Rabbi iri Irikoyo sappe nda iri yongo Horeb ra. 	 TOUPA i Pathianin Horeb ah i kianguah thu a khunga.


Sohõ binde, ay izey, wa hanga jeeri ay se, Zama albarkante no borey kaŋ yaŋ ga haggoy d'ay fondey. 	 Huaijiakin tuin, ka tapate, hon ngaikhia unla: ka lampite jui miten nuam a sa ngal ua.


A hay-jina maa Yowel, ihinkanta maa Abiya. I goono ga ciitikoy goy te Beyer-Seba ra. 	 A ta masapen min Joel ahi; huan, a zom min Abija ahi; Beer-sebaa vaihawmmi ahi uh.


Dawda na Rabbi hã ka ne: «Ya ziji ka koy ka yanje nda Filistancey, wala? Ni g'i nooyandi ay se no?» Rabbi binde ne Dawda se: «Ma ziji, zama haciika ay ga Filistancey daŋ ni kambe ra.» 	 Huan, David in, Philistia mite sual ding in ka hohtou diam? amaute ka khut ah non pe diam? chi in TOUPA thu a dong a. Huan, TOUPAN David kiang ah, Hohtou in, a chi a; Philistia mite na khut ah ka hon pe ngeingei sin ahi, ahi, a chi a.


Amma Yesu baaro baa ka tonton. Jama boobo soobay ka margu zama i ma maa, i ma du baani ngey doorey gaa mo. 	 Himahleh, a tanchin thu tuh a thang sansan a; mipi thupitak a thu za nuam leh a natnate uh hihdam utin a hongkikhawm kheukhou ua.


Woodin yaŋ ga wongu nda Feej'izo. Feej'izo mo ga te zaama i boŋ, zama nga ga ti koyey kulu Koyo nda bonkooney kulu Bonkoono. Ngey mo kaŋ go a banda ya ceyanteyaŋ, da suubananteyaŋ da naanaykoyyaŋ no. 	 Hiaiten tuh Belamnou a kidou pih ding ua, huan Belamnou-in amau a zou ding, amah toupate Toupa leh kumpipate Kumpipa a hih jiakin; huan huai a ompih, sapte leh telte leh gin-om leng a zou ding uh, a chi a.


Sawulu baaba kayno binde ne: «Ay ga ni ŋwaaray, ni ma ci ay se haŋ kaŋ no Samuwila ci araŋ se.» 	 Huan, Saula pangakin, Samuelin na kiang ua bang ahia a gen hon hilh dih leh, a chi a.


ka margu nd'i kawyey kulu kaŋ yaŋ g'i kwaarey windi ka koy to hala Baalat. Woodin yaŋ i goray nangey no. I gonda ngey asuli lasaabuyaŋ tirey mo: 	 Huan huai kima khotate tengteng Baal phain ahi. Hiaite a tenna uh ahia, huan khangthusuina a nei uhi.


Kal a na fondo fo gana ka ye. A mana fonda kaŋ a gana ka kaa Betel din gana ka ye. 	 Huchiin lampi dangah a paia, Bethela a hongkuana lampi ah a paita kei hi.


Zama za ay mana kaa, haŋ kaŋ go ni se ikayna fo no. Sohõ a tonton hal a te jama bambata. Rabbi mo na ni albarkandi za ay kaayaŋo. Sohõ binde, waati fo no ay ga du hay fo ay bumbo windo se?» 	 Ka hong main tawm chik kia na neia, tuin jaw tampi a hong phata uhi; ka kalsuanna lam peuh ah Toupan nang a honvualjawl jel hi: Ahihhangin chik chiangin ahia kei inkuante adia ka sep khiak sam ding? Achia.


Woodin gaa no alfukaarey gonda beeje, Adilitaray-jaŋay na nga me daabu. 	 Huchiin gentheiin lametna a neia, huan, thulimlouhnain a kam a humsak hi.


Ngey mo, i kay Musa jine, nga nda Alfa Eliyezar, da jine borey, da jama kulu jine mo. I go kubayyaŋ hukumo meyo jarga. I ne: 	 Huan, kihoupihna puan inn kongkhak ah Mosi leh Siampu Eleazar leh mi liante leh omkhawmte tengteng maitam ah a va ding ua,


A gonda ize aru waytaaci da haama waranza, kaŋ yaŋ ga kaaru farka binji furo-taji wayye boŋ. A na Israyla may jiiri ahakku. 	 Huai miin tapa sawmli leh tupa sawmthum sabengtung nou sawmsagih tunga tuang jel mi a nei a: aman Israelte tungah kum giat vai a hawma.Huan, Pirathon mi, Hilel tapa Abdon a sia, Ephraim gam, Amalek mite tanggam ah Pirathon khua ah a vuita uh.


Zama Irikoy daŋ i biney ra i ma nga miila te ka te bine folloŋ. I ma ngey dabaro no alman laala se mo hala waati kaŋ Irikoy sanney ga kubay. 	 Pathian thute hihkima a om mateng, amah deihlam a hihna ding u leh, lungsim khat a neihna ding u leh, a lalgam u tuh gamsa kianga piakna ding un, Pathianin amau ah ngaihtuahna a koihta ngala.Huan na numei muh tuh kho thupi, leitung kumpipate tunga vaihawm nu ahi, a chi a,


mate no Biya _Hanno__ goyo ga te ka jaŋ darza ka bisa yaadin? 	 Kha nasepna pen bangchi pheta thupiin a tung de aw?


Saaya kaŋ i n'a kanji, i n'a bankaarayey fay-fay kurne catuyaŋ boŋ. 	 Huan, kros a a kilhden khit un, aisan in a puansilh tuh a kihawm ua.


Gaa no Bilatos na Barabbas taŋ i se, amma a na Yesu barzu, k'a no i m'a kanji. 	 Huaikhit in Barabba tuh a pawtsak a; Jesu bel a jep a, kros a kilhden ding in a peta a.


Gerson izey birney kulu i almayaaley boŋ, birni way cindi hinza da ngey kuray nangey no. 	 Gerson pawl a inkuan uh dungjui jela a tantuam uh khopi tengteng khopi sawm leh thum ahi, a kim a velte toh.


Ruben ma funa, a ma si bu. A borey mo manti ciraariyaŋ no.» 	 Reuben dam gige leh, silouin, a mite a hihleh tawm zo le uh, a chi a.


A na tondey kortu saajey ra k'i haŋandi, Danga day teeku guusey gaa no. 	 Gamdai ah suangpite a kitam saka, tui thukpi akipan bang maiin dawnding tampi a pia hi.


A na nga kambey dake Yasuwa boŋ k'a kambe toonandi nda goyo, danga mate kaŋ cine Rabbi ci Musa se. 	 Huan, a tungah a khut a nga a, Mosi zang a TOUPA'N a gen bang in thuneihna a peta hi.


Hunkuna no araŋ ga fatta, handu sintina, hayni waate. 	 Hiai niin Abib khain na hongpai khia uhi.


Boro kulu kaŋ gonda hanga kaŋ ga maa, a ma maa!» 	 Kuapeuhin jakna dinga bil a neih uleh ja uheh, a chi a.


Ya Rabbi, nin no g'i batu, Ni g'i haggoy k'i wa da zamana wo dumi borey hal abada. 	 Mihing tate lakah khelhna pahtawia a omin, mi gilou-salou a vialvak nak uhi.


Zaari woodin ra haawi si ni di ni teerey kulu sabbay se, Danga ni taaley kaŋ yaŋ ni te ay se doŋ. Zama saaya woodin ra ay ga borey kaŋ yaŋ ga ngey boŋ beerandi kulu kaa ni game ra. Ni si ye ka ciya boŋbeeraykoy mo ay tondi hananta ra. 	 Huai ni chiangin ka tunga na tatlekna, na thil hihte tengteng jiakin na zahlak kei ding; huai hun chianga na laka na mi kisathei uangte lakhe ding ka hih jiakin, huchiin ka tang siangthou ah na kiuangsak nawnta kei ding.


Yonana mo sintin ka furo gallo ra zaari fo diraw. A na nga jinda tunandi mo ka ne: «Jirbi waytaaci no ka cindi hal i ga Ninawiya tuusu!» 	 Jona ni khat pai chiang khopi sungah a valut phota, Tua pat ni sawmliin, Ninevi hihman ahi sin hi, chiin, a kikou a.


Oho, ni mana maa! Oho, ni mana bay! Oho, za doŋ ni hanga mana fiti! Zama ay bay kaŋ daahir ni gonda amaana ŋwaari alhaali. Za gunde ra no i ne ni se turante. 	 A hi, na bil un na za ngei kei ua; ahi, na lungsim un leng na thei ngei sam kei uh; ahi, nidanglaia kipanin na bil uh honin a om ngei kei himhi: lepchiah taktakin na hih jel uh chih leh, sul akipanin talekmi a honchi him uh chih lah ka thei ngala.


Sohõ binde, ya Israyla, ifo no Rabbi ni Irikoyo ga ceeci ni gaa? Manti ni ma humburu Rabbi ni Irikoyo, ni m'a fondey kulu gana, ni ma ba r'a, ni ma may Rabbi ni Irikoyo se da ni bina kulu da ni fundo kulu mo? 	 Khaile, Israelmite aw, noua kipana TOUPA na Pathian un a honphut bang dang ahia, nahoihna ding ua TOUPA na Pathian uh laudansiama a lampi tengteng zuiha, amah ita, na lungtang tengteng u leh na lungsim tengteng ua TOUPA na Pathian uh na sepa,


Irikoy Tira Hanney kulu funsanteyaŋ no nda Irikoy fulanzama. I gonda nafa mo dondonandiyaŋ da deeniyaŋ da daŋ fondoyaŋ da goojiyaŋ se mo adilitaray ra, 	 Laisiangthou peuhmah Pathian hatkhuma piak ahi a; huaziakin, thuhilhna ding bang, taihilhna ding bang, bawlhoihna ding bang, diktatna lam a kichilna ding bang in a phatuam hi;huchia Pathian mi tuh nahoih chiteng sem ding a kimtak a kivana a kim theihna ding in.


da Yehud, da Bene-Berak, da Gat-Rimmon, 	 Jehud te, Nen-berak te, Gath-rimon te;


Yohanna seeda neeya, waato kaŋ Urusalima* Yahudancey na alfagayaŋ* da Lawi boro fooyaŋ donton i ma koy a do k'a hã ka ne: «Nin no may?» 	 Huan, Judaten, Kua na hia? chia, dong dinga, Jerusalem khuaa kipana a kianga siampute leh Levi chia mite a sawl lai un hiaite Johan thu na theihsak tuh ahi uh:


Asibti fulanzamyaŋ fo binde cindi Irikoy jama se. 	 Huchiin, Pathian mite a dingin khawlni a khawlna a om lai ahi.


Magbis izey, zangu nda waygu cindi iddu no. 	 Magbis tate, za khat sawmnga leh guk.


Manti iri gonda fondo iri ma du ŋwa-da-haŋ? 	 Ne ding leh dawn dingin thu ka neikei ua hia?


Mate kaŋ cine bora kaŋ i te da laabu bara, yaadin no a waney mo go. Mate kaŋ cine beene bora bara, yaadin no a waney mo go. 	 Leia siam mihing bang tuh, leia te leng ahi ua; vana mi bang tuh, vanate leng ahi uhi.


A kande hincin jindi fo, zunubi se sargay no. 	 Khelh thoihna dingin keltal khat;


Zama baa da wo kaŋ yaŋ se i ga ne de-koyyaŋ* go no, d'i go beena ra, wala ganda, mate kaŋ de-koy boobo da koy boobo go no, 	 Van ah hiam, lei ah hiam, Pathian min pute om mahle uh, -huchi bang Pathian tampi leh toupa tampi a om ngal ua-


Boro jama ga margu ni gaa, i ga ni catu-catu nda tondiyaŋ _kala ni ma bu__, i ga ni pati-pati nda ngey takubey. 	 Na tungah mipi a kai khawm ding ua, suangin a honsep ding ua, namsauin a honkui pailet ding uh,


Ni na ni kambe ŋwaaro salle, laabo n'i gon. 	 Na khut taklam na zan khiaa, leiin amau a valhta.


Koyne, ŋwaari sargay kulu, da wo kaŋ i kaasum nda ji no, wala ikogo no, Haruna izey kulu ga du a ra. Boro kulu baa ga saba. 	 Tangbuang thillat tengteng sathau a mek leng, a gaw leng a dang bang mah in Aron tapate tengteng in a kihawm dialdial ding uh ahi.


I ci Yasuwa se ka ne: «I di koy guwa din. I goono ga tugu Makkeda tondi guusu fo ra.» 	 Huan, Kumpipa ngate a mu ua, Maked kokhuk ah a bu uhi, chiin a hilh ua.


Woodin sabbay se no ay bina ga farhã, Ay darza mo ga beeri, Ay gaahamo mo ga fulanzam fitina si. 	 Huaijiakin ka lungtang akipana, ka thupina a nuam hi: ka sa leng bit takin a om ding hi.


Ma ni arwasey hã, i ga ci ni se. Woodin se ni ma naŋ gaabikooney wo ma du gaakuri ni jine, zama iri kaa da saaya. Ay ga ŋwaaray, hay kulu kaŋ cine no kaŋ ni kambe gar, kala ni m'a no ni bannyey se, hala nda ni izo Dawda mo se.› » 	 Na tangvalte dong lechin a honhilh mai ding uh: huchiin hiai tangvalte na na hehpihin: a kilawmni taka hong ka hi uh; na neih bangbang na sikhate leh na tapa David na nape dih ve a chi vachi un, a chi a.


Barzu waytaaci no i yadda a m'a kar, amma a ma si bisa yaadin. A ma si te, d'a baa yaadin, i na boro kar da barzu boobo kaŋ bisa mo, gaa no ni nya-izo ma ciya ni se dondayaŋ hari. 	 Sawmli vei tana jep theih ahi dinga, huai val jaw hilouin: hiai sanga val a jep leh na unaupa uh na zahlaksak lo kha ding uh.


Alfaga mo ma ci a se kaŋ i ma jinayey kulu kaa fuwo ra za nga mana furo ka dooro guna, hala fuwo ra jinay kulu ma si ciya harram. Woodin banda, alfaga ga furo ka fuwo guna. 	 Huan, siampu hii en ding a a lut ma in inn sung a thil om tengteng a buah a suah louhna ding in inn pen a hihvuak ding in siampu in thu a pe ding a; huai khit in siampu in a en ding in a lut ding hi.


Woodin sabbay se no ay ga laakal daŋ waati kulu k'araŋ fongandi nda hayey din, baa kaŋ araŋ g'i bay, araŋ tabbat mo cimo kaŋ go araŋ se ra. 	 Huaijiakin, huai thilte theiin, thutak na kiang ua om na kipna uah, huai thilte tuh nou hontheihpih dingin ka mansa gige ding hi.


Araŋ ma hincin jindi fo mo salle ka te zunubi se sargay, hal a ma sasabandiyaŋ te araŋ se. 	 Huan nou a ding a kilemna bawlna ding in khelh thoihna ding in keltal khat.


Waato kaŋ i to Zuf laabu, Sawulu ne bannya kaŋ go nga banda din se: «Kaa, iri ma ye fu. Ay baaba ma si koy fun farkayey ciine ra ka soobay ka karhã iri se.» 	 Zuph gam a tun un Saulain a kianga om, a sikha kiangah, kisa dih, I pai nawnta mai ding, huchikeileh ka pan sabengtung ngaihtuah tangin ei a hon ngaihtuah kha ding, a chi a.


Ni naŋ ay ma fundi fondey bay, ni g'ay toonandi nda bine kaani ni goonoyaŋo ra.› 	 Nangman hinna lamte nontheisaka; nangman na melin kipakin na honhih dim ding, chiin.


Yesu mo tu a se ka ne: «Ni ga ni fundo no ay sabbay se? Haciika, haciika ay ga ci ni se: gorongaari si ca, ni man'ay ze sorro hinza.» 	 Jesun a dawnga, Keimah jiakin na hinna na pai ding maw? Chihtaktakin, chihtaktakin kon hilh ahi, nang thum vei non kitheihmohbawl main, ak a khuang kei ding.


Woodin banda, Horeb Tondo do araŋ na Rabbi dukurandi hala Rabbi te araŋ se bine, kaŋ a ho k'araŋ halaci. 	 Horebah leng TOUPA na hihheh ua, nou honhihmang khop hial dingin TOUPA a heha.


Amma doogarey kaŋ koy man'i gar kaso ra. Doogarey ye ka kande baaro. 	 Himahleh, upate a vahoh ua, suangkulh ah lah amau a mu kei ua; huchiin a kik nawn uh.


D'i na ni nya-ize Ibraniyance, alboro wala wayboro neera ni se, a ga goy ni se jiiri iddu. Jiiri iyyanta ra ni m'a taŋ. 	 Na unau uh, Hebrupa hiam, Hebrunu hiam, na kiang ua a juak ua, kum guk na na uh a sep uleh kum sagih kumin nakhah ding uh ahi.


I hay manti hayrey kuri do, wala Adam-ize bine ibaay miila do, wala alboro miila boŋ, amma Irikoy do. 	 huai mite bel sisan suan ahi kei ua, sa deihna suan leng ahi kei ua, mihing deihna suan leng ahi sam kei ua, Pathian suan ahi jaw uhi.


A na Israyla bonkooney fonda gana mo, sanda mate kaŋ cine Ahab dumo te, zama a na Ahab ize way fo hiiji. A na goy laalo te mo Rabbi diyaŋ gaa. 	 Ahab inkote hih bangin Israel kumpipate lampi a jui sam hi: Ahab tanu jiin a nei hi: huchiin TOUPA mitmuhin thil hoih lou tak a hih seka.


Alwaato maan mo kaŋ Israyla ga bu. A na nga izo Yusufu ce ka ne a se: «Da day ay du gaakuri ni do, ay ga ni ŋwaaray, ni ma ni kambe daŋ ay tanje cire. Ni ma gomni nda cimi goy te ay se, ma s'ay fiji Misira ra. 	 Huan, Israel sihna hun a hiongnaita a: huchiin, a tapa Joseph a sama. A kiangah, na honhehpih theih leh, hehpihtak in huai na khut ka pheipi nuaiah golh inla, hon hehpihin, ka tungah chihtaktakin hih in: hehpihtakin Aigupta gamah honvui mahmah ken;


A ma nga kambe ŋwaari kambayze fo sufu jiyo ra kaŋ go a kamba wow ra. A ma jiyo say-say Rabbi jine hala sorro iyye nda nga kambayzo. 	 Siampu in a khut vei lam a sathau ah a khut tak lam zung a diah ding a, sathau in TOUPA ma ah a khut zung in sagih vei a theh ding


Yesu furo hi fo ra, kaŋ ga ti Siman wane, k'a ŋwaaray a ma fun jabo gaa kayna. Kal a goro hiyo ra ka borey marga dondonandi. 	 Huchiin, long khat Simon-a pen ah a tuanga, a kiangah luigei akipan neukha tolh lut sak deuh a ngena. Huan, a tu a, long akipanin mipite thu a hilhta.


Hari jaw na Samson di gumo. A na adduwa te Rabbi gaa ka ne: «Nin no ka faaba bambata woone te da ni tamo kamba. Sohõ binde ay go ga bu da hari jaw. Wala ya kaŋ borey wo kaŋ yaŋ sinda dambanguyaŋ kambe ra?» 	 Huan, a dang a hongtakta mahmah maia, TOUPA a sama, Nang na sikha khut zangin thupitakin non nahonkheta a: tuin dangtak takin ka si sin maia, zeksumlouhhonte khut ah ka puk lut nawn mai sin ahia? a chi a.


Amma ngey da dumi woodin yaŋ diibi care ra, Hal i na dumey din goyey dondon. 	 Nam chih tuh a kihelpih ua, a thilhihte uh tuh a ching jaw ua;


Boro kulu kaŋ di nga nya-izo goono ga zunubi te kaŋ si to da boro buuyaŋ gaa, a ma ŋwaaray Irikoy gaa, kaŋ g'a no fundi, borey se kaŋ goono ga zunubi te kaŋ si to da boro buuyaŋ gaa. Zunubi go no kaŋ ga to da boro buuyaŋ gaa. Manti woodin se no ay goono ga ne a ma ŋwaaray bo. 	 Kuapeuhmahin a unau, sihna khop hi lou khelhna hihin mu leh, a nget sak ding, huchiin Pathianin a ngenmi kiangah sihna khop hi lou khelhna hihte adingin hinna a pe ding hi. Sihna khop khelhna a oma; huchi bang lamah a nget sak ding ka chi ahi kei hi.


Yasuwa Nun izo binde na boro hinka tunandi Sittim ra, k'i donton tuguyaŋ ra, sanda ma-cararayaŋ. A ne i se: «Wa koy ka laabo guna, hala nda Yeriko kwaara mo.» I koy mo ka furo kaaruwa fo windi ra kaŋ se i ga ne Rahab ka goro noodin. 	 Huan Nun tapa Josuain, A gam leh Jeriko khua te vaen vel vel dih ua, chiin mi nih Sitim mun akipanin a sima enkhe ding a sawl hi. Huan, a vahoh ua, kijuak khat, a min Rahab in ah a valut ua, huaiah a tung uh.


Zama a bisa borey kulu bayray, a bisa Ezra bora, Etan, da Mahol izey Heman, da Kalkol, da Darda. A maa beera mo go dumi kulu ra kaŋ yaŋ goono g'a windi. 	 Mi tengteng sangin a pil a: Mahol tate, Ezra mi Ethan te, Heman te, Kalkol te, Darda te sangin leng: huchiin a kima nam tengtengte lakah a min a thang ta hi.


Sawulu mo n'a sambu han din hane. A mana naŋ Dawda ma ye nga baabo kwaara koyne. 	 Huan, Saulain huai niin a omsak pah ngala, a pa ina a paia phalta kei hi.


Rabbi, Koy Beero binde ne i se: A go, in d'ay boŋ no ga ciiti dumbu, inaasey da ifaabey game ra. 	 Huaijiakin hichiin TOUPA PATHIANIN a kiang uah a chi ahi: Ngai un, kei, keimah mahmahin gan gawng te leh gan thaute kalthu ka ngaihtuah sak ding.


Araŋ ne: «Guna, Rabbi iri Irikoyo na nga darza nda nga beera bangandi iri se. Iri maa a jinda mo kaŋ fun danjo bindo ra. Hunkuna iri di kaŋ Irikoy ga salaŋ Adam-ize se, bora go ga funa mo. 	 Huan, ngaiin, TOUPA i Pathianin i kiang uah a thupidan leh a letdan a langsaka, mei akipan a aw i ja ua; Pathianin mihing a houpiha leng sihna a hih tuan louhdan tuniin i na theita hi.


Woodin sabbay se no araŋ nyaŋo ga haaw gumo. Waybora kaŋ n'araŋ hay yalu ga bare. Guna, a ga ciya ndunnya dumey kulu bananta, A ga ciya saaji da gangani da batama falulle. 	 Na nu uh a hongzum mahmah dinga, nou hongsuangnu a hongzahlak ding hi. Ngai un, namte laka nuainungpen, gamdai gam, gam keu, gam vuak ahi ding.


A ga kaa kambe, a ga faaba te, A ga alaamayaŋ da dambara hariyaŋ te, Beena ra da ganda ra. Nga no ka Daniyel faaba muusu beerey futa gaa.» 	 Aman a suakta saka, a tankhiaa, van leh leiah chiamtehna leh thillamdangte a hiha; aman humpinelkaite thilhihtheihna akipanin Danial a suakta sak hi.Huchibangin hiai Danial Daria vaihawm lai leh Persia mi Kura vaihawm laiin a lun mahmah hi.


Guna, iri na woodin fintal, yaadin mo no a bara. Kala ni ma maa, ma bay mo ni boŋ se.» 	 Ngaiin, hiai, i zongta ua, huchiin a om, jain, na hoihna dingin theiin.


Masiiba si no kaŋ ga du adilantey, Amma boro laalo ga to da doori. 	 Mi diktat te kiangah siat na a hong tung kei dia: himahleh mi gilou gilou in dim ding.


Sawulu mo ne: «Nin no may, ya Rabbi?» Nga mo ne: «Ay no Yesu, kaŋ ni goono ga gurzugandi. 	 Huan, aman, Toupa, kua na hia? a chi a. Huan, Toupan, Jesu, na sawi ka hi;


Baa sohõ, guna, ay gonda ay seeda beena ra, Yongo beene mo, boro go no kaŋ ga yadda ka kay ay se. 	 Tu mahmahin, Ngaiin, a hontheihpih van ah a oma, kei hontheihpihpa tungsangah a om hi.


Neewo no laakal go kaŋ gonda fahamay: Boŋ iyya din ya tondi kuuku iyye no, wo kaŋ boŋ waybora goono ga goro, 	 Hiaiah pilna lungsim a kul. Lu sagihte tuh numei tutna tangsang sagihte ahi uhi:


I sintin ka care hã boro kaŋ no ngey game ra kaŋ ga ba ka woodin te. 	 Huan, amau lak uah huchibang thil hih ding kua ahi dia le? chiin, a kidongta ua.


Mate kaŋ i n'a hantum ka ne: «Ay ba Yakuba, amma ay konna Isuwa.» 	 Jakob ka it a, Esau jaw ka hua, chih gelh bangin.


Boro fo kaŋ ga hanan ma sambu hissop tuuri kambe fo k'a sufu haro din ra. A m'a say-say kuuru-fuwo gaa, da hay kulu kaŋ meyo ga hay mo gaa. Wala a m'a say bora gaa kaŋ lamba biriyo, wala boro kaŋ i wi, wala buuko fo, wala saaray gaa. 	 Huan, mi siang in, husop a la ding a, tui ah a diah ding a, puan innte, tui-um-belsuan tengtengte, huailai a om mi tengteng, guh hiam, thah luang hiam, misi luang hiam, han hiam khoih mite a theh ding a:


Hezro, Karmel boro, Paray, Arbi boro, 	 Karmel mi, Hezre te, Arba mi Paarai te;


Alwaato kaŋ jirayey din mo to hala gata me, i furo wongu kuuru-fu fo ra, i ŋwa ka haŋ. I na nzarfu nda wura nda bankaarayyaŋ sambu a ra ka kond'ey ka tugu. I ye ka kaa ka furo wongu kuuru-fu fo ra. I sambu a ra ka koy tugu. 	 Huan, huai mi phakte giahmun tuahmasak a vatun uleh puanin khatah a va lut ua, a ne un a dawn ua, huai a dangka sikte, dangkaengte, puansilhte a la ua, a vasel ua; huan, a nungkiik nawn ua, puanin dangah a lut nawn ua, huai a long a la ua, a vasel uh.


A go mo, i diina marga fuwo ra, boro fo go no kaŋ gonda follay* laalo. A na nga jinde sambu 	 Huan, a kikhopna in uah dawi nin paimi khat ana om a; aman tuh,


Yaa no Rabbi ci: Guna, jirbiyaŋ ga kaa, Kaŋ yaŋ ra ay ga alkawli taji sambu Israyla kunda da Yahuda kunda se. 	 Ngai dih, nite a hongtung sin, chih TOUPA thu pawt ahi: huai nite ah Israel inkote leh Juda inkote kiangah thukhun thak ka bawl ding.


Rabbi mo na Suleymanu no laakal sanda mate kaŋ cine a na alkawlo sambu d'a a se. Laakal kanay mo go Hiram nda Suleymanu game ra. I boro hinka binde gonda amaana care se. 	 Huan, Toupan achiam bang takin Solomon pilna a piaa: huan, Hiram leh Solomon kalah kilemna aoma; a nih un thu a khung uh.


Waato kaŋ i go Kades, Musa na diyayaŋ donton i ma koy Edom bonkoono do ka ne a se: «Ni nya-izo Israyla ne: Ni jin ka maa taabi kulu kaŋ to iri, 	 Huan, Mosi in Kades a kipan in Edom kumpipa kiang ah mi a sawl a, Na unaupa Israel in hichi bang in a chi, Ka tung ua thuakna hongtung tengteng na thei a:


Boro kulu kaŋ mana ye ganda ka sududu mo, i m'a catu dudal kaŋ ga fortu da danji gumo din bindi ra. 	 Huan kuapeuh puk loua be lou, meipi kuang juajuaah paih lut ding, chiin,


A ciya mo, waati kaŋ bonkoono ga furo Rabbi windo ra, kala batukoy ma koy k'i sambu ka kande, gaa no i ma ye ka kond'ey koyne ka jisi batukoy fuwo ra. 	 Huan, hichi ahi a, kumpipa TOUPA ina a lut tengin ngakmiten a tawi ua, huan, ngakmiten dantan ah a koih nawn jel uhi.


Ni ma konda Haruna nda nga izo Eliyezar ni banda, ka kaaru Hor tondo boŋ. 	 Aron leh a tapa Eleazar Hor tang ah hon pitou in:


Ganji hamey g'ay beerandi, Zoŋey da taatagayey g'ay beerandi, Zama ay na hari no saajo ra. Ay na isayaŋ mo no taasi beerey ra. Zama ay ma haŋyaŋ hari no ay jama se, Ay wane suubanantey nooya. 	 Gamsaten leng honpahtawi ding ua, sehalte, vasa ngawngsaute tanin: gamdai a tuite ka om sak jiak leh, gamkeua luite ka om sak jiakin, ka mi, ka telte kianga dawn dinga piak ding.


Israyla izey lasaabo neeya: i kaayey almayaaley windikoyey, da zambaryaŋ da zanguyaŋ koyey, d'i jine borey kaŋ ga goy bonkoono sata-satey muraadey kulu ra, ngey kaŋ yaŋ ga furo da ngey kaŋ yaŋ ga zumbu goy handu ka kaa handu, jiiro handey kulu se. Sata kulu gonda boro zambar waranka cindi taaci. 	 Israelte a tamdan uh- inkuan papente, sepaih sang heutute, za heutute leh kumpipa nasemmite tengteng kum khat sunga kha chiha kikheng jeljel, pawl chiha mi sing nih leh sang li ahi uhi.


I ga hima teeku bonday futoyaŋ kaŋ goono ga ngey boŋ haawi kufo bangandi. Handariyayzeyaŋ no kaŋ go boŋdaray ra. Irikoy na kubay bi tik kaŋ ga duumi soola ka jisi i se. 	 Tuipi kihawt vonvon, amau zahlakna thankhia ahi ua; aksi vialvak, amau dia khantawna mial bingbikbek sit sakte ahi uhi.


Pekahiya goy cindey, da haŋ kaŋ a te kulu, guna, i n'i hantum Israyla bonkooney baaru tira ra. 	 Huchiin Pekahia tanchin dangte, a thilhih tengtengte ngai dih, Israel kumpipate lal lai thu gelhna bu ah a tuang hi.


Zama baa Firawna nda nga wongu marga beerey d'a jama booba kulu si hin ka gaakasinay fo te a se wongu woone ra, waato kaŋ ibare ga laabu gusam, i ma wongu cinari te zama i ma fundi boobo kaa se. 	 Mi tampi hihlup dinga mualpawngte leh kulhte a bawl hun chiang un leng Pharo sepaih hon leh pawl thupi mahmah lengbangmah a hihsak theikei ding uh.


Woone alaada no za doŋ Israyla ra, fansayaŋ sanni da barmayyaŋ boŋ, zama i ma hay kulu tabbatandi: kala boro ma nga taamu foobu k'a no boro fa din se. Woodin no ga ti mate kaŋ i ga fansa seeda nd'a Israyla ra doŋ. 	 Nidanglaia Israelte laka thil bangkim a hihkipna ding ua a kitatdan uleh a kikhen dan uh hichi ahi: Khedap a phel ua, avengte uh a pia ua, huaituh Israelte laka a hihdan uh ahi.


A ciya binde, Ibrahim buuyaŋ banda, Irikoy n'a izo Isaka albarkandi. Isaka mo go da goray Beyer-Lahay-Roy haray. 	 Huan, hichi ahia, Abraham sih nungin, Pathianin a tapa Isaak a vualzawla; huan, Isaak Beer-lahai-roi kiangah a om hi.


Araŋ kaa Yesu do mo, nga kaŋ ga ti alkawli tajo sasabandikwa. Araŋ kaa kuri say-sayyaŋo do kaŋ ga hari hannoyaŋ ci kaŋ bisa Habila sarga wano. 	 Jesu, thukhunthak palai kiang bang, sisan theh, Abel sisan sang a thu hoih zaw genpa kiang bang tung nahi zaw uhi.


Dawda na laabo kar mo. A mana alboro wala wayboro naŋ da fundi. A na feejey da hawey da farkayey da yoy da bankaarayey mo ku. A bare koyne ka ye Acis do. 	 Huan, Davidin gam tuh a suala, numei pasal hawi himhim a neikeia, belam te, bawng te, sabengtung te, sangawngsau te, a puansilhte uh a laksak a; huan, a pai nawna, Akis kiang ah a hoh hi.


Ay mana ni adilitara tugu ay bina ra bo, Ay na ni naanayo da ni faaba ci no. Ay mana ni baakasinay suujo da ni cimo daabu jama marga bambata se mo. 	 Toupa aw, na lainatnate ka lakah it kenla; na chitna leh na takna in honhumbit gige in.


Ya Baaba, borey kaŋ ni n'ay no, ay ga ba i ma bara ay banda nango kaŋ ay go, zama i ma di ay darza kaŋ ni n'ay no, zama ni ga ba ay za ndunnya mana sinji. 	 Pa, nang kei non piakte, ka omnaa ka kianga omdingin ka deih; leilung pian maa itnaa nang non piak ka thupina a muh theihna ding un.


Sohõ binde, za kaŋ Irikoy n'iri ciya adilante _nga jine__ zama iri cimandi, iri gonda laakal kanay iri nda Irikoy game ra, iri Rabbi Yesu Almasihu do. 	 Huaijiakin, ginna jiaka siamtansaka omin i Toupa Jesu Kris pansanin Pathian toh kilemin i om uhi.


Gaa no i kand'a se zanka kayna yaŋ, zama a ma nga kambey dake i boŋ ka te _i se__ adduwa, amma talibey deeni i gaa. 	 Huailai in a tung ua a khut koih a, a thumsak ding in, a kiang ah naupang neute a honpi ua; huan, nungzuite'n a na sal ua.


A binde, za kaŋ annabi no, a bay kaŋ Irikoy ze nga se da zeyaŋ ka ne Dawda banda gaa no Irikoy ga boro fo gorandi Dawda koytaray karga boŋ. 	 Amah tuh jawlnei ahi a, Pathianin a khala mi kuahiam a tutphah tungah a tusak ding chih kichiamin a gen chih a theia;


Yaadin cine no Lawi borey te ka jama kulu dangandi nd'a. I goono ga ne: «Wa dangay, zama zaari hanante no. Wa si te bine saray bo.» 	 Huchiin Leviten mite tengteng a daisak ua, Tuni siangthou a hihjiakin, dai n; dah sam kei un, chiin.


Da beena daabu, hala hari si kaŋ i zunubey kaŋ i te ni se din sabbay se, d'i na adduwa te ka nango wo guna, ka ni maa seeda, ka bare ka fay da ngey zunubey waati kaŋ ni n'i kaynandi, 	 Na tunga thil a hihkhelh jiak ua van a bina, vuahte khawng a hongzuk louh hun chiangin, hiai mun lam ngaa a thum ua, na min a phat ua, amau na bawl gentheih jiaka a khelhnate uh a kisik uleh,


Waato din gaa no Rabbi na farka meyo fiti, hal a salaŋ Balaam se ka ne: «Ifo n'ay te ni se, kaŋ ni g'ay kar hala sorro hinza wo?» 	 Huchi in TOUPA'N sabengtung a pausak a, Balaam kiang ah, Bang kon chih a ahia? thumvei tak na hon huchi khet? a chi a.


Hezeciya na adduwa te Rabbi gaa mo ka ne: 	 Huan, Hezekia TOUPA kiang ah a thuma.


Nga mo na nga nya-izey margu nga banda ka laawalo gana jirbi iyye diraw. A n'a to Jileyad tondey boŋ. 	 Huchiin a unaute api a ni sagih lamtan a delh a; Gilead tangah a delh phata hi.


Balaam guna kal a di Israyla, i go ga goro ngey kundey sasarey ra. Kala Irikoy Biya zumbu a boŋ, 	 Huan, Balaam a vandak a, Israel mite a nam dan uh dungzui zel a om a mu a; huan, Pathian kha a tungah a hong tung hi


Amma d'araŋ wangu ka maa, Ay bina ga hẽ tuguyaŋ ra araŋ boŋbeera sabbay se. Ay moy mo ga hẽeni korno te, I ma mundi dooru, Zama i ga Rabbi kuro di k'a daŋ tamtaray. 	 Ahihhangin na ngaihkhiak kei uleh na kisaktheihna uh jiakin mundaiah ka kap nilouh ding; ka khitui leng nakpi takin a luang gige ding, TOUPA belam hon sala kaih a hih jiak un.


Isuwa koy binde Isumeylancey ra ka wande fo tonton nga wandey gaa. Mahalata no ga ti a maa, Isumeyla Ibrahim izo ize way no, Nebayot wayme no. 	 Huchiin Esau Ismael kiangah a vahoha, Abraham tapa Ismael tanu Mahalath, Nebaioth sanggamnu, a ji dingin a ji neihsate a vaneih behlap nawna.


Afooyaŋ mo goono ga ne Iliya no bangay. Cindey mo ne doŋ annabi fo no ka tun. 	 Elija hongkilakta ei ve a chi ua, khenkhatin, Nidang laia jawlnei kuahiam thou nawnta ei ve, a chih jiak un, a lungjingtaa.


Waato kaŋ i maa woodin, i dambara. I fay d'a ka ngey fondo gana. 	 Huai a jak un lamdang a sa mahmah ua, amah a paisan ua, a paimangta uh.


Amma woone dumi si gaaray kala adduwa nda mehaw gaa.» 	 Akoi abang hileh, hichi bang jaw thumna leh anngawl louh ngal in a paikhe kei.


A ciya mo, Israyla bonkoono Hoseya Ela izo mayra jiiri hinzanta ra, kala Yahuda bonkoono Hezeciya Ahaz izo mo te bonkooni. 	 Huan, Ela tapa Israel kumpipa Hosia kum thum a lal kumin hichi ahi a, Juda kumpipa Ahaz tapa Hezekia a lal pana.


A ga taasey boŋ ciya bangu, Laabu kogo mo ma ciya hari-moyaŋ. 	 Gamdai tuh dilin a suaksak jela, gam keu leng tuinak a suaksak jel hi.


Birni me way cindi hinka mo lulu* way cindi hinka no, meyey ra afo kulu lulu folloŋ no. Birno fondo _beero__ mo wura hanno no, danga diji kaŋ ga hanan tisiyu. 	 Huan a kong sawm leh nihte tuh tuikep suang sawm leh nihte ahi ua; akong tek tuh tuikep suang khat chiata bawl ahi a: huan a khopi kholak tuh dangkaeng siang ahia, limlang muhpaisuak theih bang main.


Baaro din koy Yahudiya laabo kulu ra, da laabu windanta mo. 	 Huan, huai mi tungtang thu tuh Judia gam tengtengah leh a kiang vel gam tengah a thang kheta a.


Zama araŋ go ga ne: ‹Man mayraykoyo windo? Man windo din kaŋ ra boro laaley goro waato?› 	 Koiah ahia kumpi in a om, migilou tenna puanin koiah a om a? na chi uh.


Gaa no waybora din koy jama do da nga laakalo. I na Biciri ize Seba boŋo dumbu mo, k'a jindaw Yowab do. Nga mo na hilli kar. I say ka fay da kwaara, boro kulu koy nga kwaara do. Yowab mo ye Urusalima, bonkoono do. 	 Huchi in numei in bel a pilna thoh in mipi tengteng lak ah a pai a. Huan, Bikri tapa Seba lutang a tan ua, Joab kiang lam ah a pai khia uh. Huan, pengkul a mut a, amau puan in lam chiat zuan in khua a kipan a dalh zakta uh. Huan, Joab bel Jerusalem ah kumpipa kiang ah a pai nawnta.


Ay, Bulos no ka fooyaŋ wo hantum d'ay bumbo kamba. 	 Kei Paula in hiai chibai bukna keimah khut mahmaha ka gelh ahi.


A ne: «Ay beerey no ay goono ga ceeci. Ay ga ni ŋwaaray, ma ci ay se naŋ kaŋ i gana ka koy ka ngey kurey kuru.» 	 Huan, aman, Ka ute zong ka hi: hehpihtakin, ganhon a khah na uh honhilh ve, a chi a.


Iway cindi hinkanta na Hasabiya di, da nga izey da nga nya-izey, i boro way cindi hinka no. 	 Sawm leh nihveina Hasabi tungah, a tapate leh a unaute sawm leh nih;


Yesu ne i se: «Wa gulley din toonandi nda hari.» Ngey mo n'i toonandi kala meyey gaa. 	 Huan, Jesun a kiang uah, Tuibelte tuiin dimsak un, a chi a. Huan, a gong toh kikimin a dimsak chiat ua.


I ma gande daabiro haw a korbayey gaa k'i margu nda efod kwaayo korbayey da suudi korfo zama gande daabiro ma goro efod kwaayo guddama se beene, zama gande daabiro ma si feeri ka fun efod kwaayo gaa se. 	 Huaia sikkual in awmtuam siampupuan sikkualah puanduang dum toh na hen ding, huchia siampupuan kawnggak lamdang tunga a om theihna dingin leh siampupuan akipan awmtuam a kiphel louhna dingin.


Boro kulu kaŋ ga ceeci nga ma nga fundo faaba, a fundo ga daray. Amma boro kulu kaŋ ga nga fundo nooyandi, a g'a hallasi. 	 Kuapeuh a hin humbitna zongin a tan dinga kuapeuh a hin tanin a humbit ding.


I kulu ga koroŋ danga feema, I go ga ngey mayraykoyey ŋwa. I bonkooney kulu kaŋ, Amma i ra sinda baa boro fo kaŋ n'ay ce. 	 Thuk bangin a sa vek ua, a vaihawmmite uh a negai uh; a kumpipa tengteng uh a pukta uh: kei lama hongpatau kua mah a om kei uhi.


A ize arey mo ga gana ka batu te ngey afo-fo kulu kwaara, afo kulu nda nga zaaro. I ga donton mo ka ngey wayme hinza ce ngey mo ma kaa ka ŋwa ka haŋ ngey banda. 	 Huan a tapate a kuan ua a khat chiat in ah a niin ankuangluina a nei ua; huchiin mi a sawl ua a sanggamnumei thumte uh amau kianga ne ding leh dawn dingin a sam sak ua.


Zama mate kaŋ iri gonda jare boobo gaaham folloŋ ra, jare kulu mo goyo go waani, 	 Pumpi khatah hiang tampi i nei ua, hiang tengteng nasep bel a kibang kei hi,


zama hatta ka kaa hatta malayka fo ga zumbu bango ra ka haro tunandi. Haro tunandiyaŋo banda boro kaŋ jin ka furo ga du baani, doori kulu kaŋ go a gaa. 	 Bang chiang hiamin huai dil ah angel a hoh suk a, tui a vatok a; huchiin, kuapeuh huai tui a kitoh khita valut masa penpen tuh, bangchibang natna nei hileh leng hihdamin a om jel hi.


Urdun* isa se ya-haray, naŋ kaŋ go Yeriko jine, danga Urdun wayna funay jabo gaa, i du Ruben kunda ra: Bezer da nga kuray nangey, kaŋ go hala saaji fimbo ra, da Yahaz da nga kuray nangey, 	 Huan Jeriko a Jordan khen, Jordan suahlam pang, Reuben nam akipana, amaute piak ahi, gamdaia Bezer a huapkhakte toh, Jahzah a huapkhakte toh,


da Ziklag, da Mekona d'i kawyey, 	 Ziklag leh, Mekona leh huaia khuate ah;


Zama Lawi borey na ngey nangey da ngey mayray harey naŋ ka kaa Yahuda da Urusalima, zama Yerebowam da nga izey n'i kaa, zama i ma si alfagataray goy te Rabbi se. 	 Levi ten agam uh leh a om nate uh apot san ua, Juda gam leh Jerusalem ah ahoh uh; Jeroboam leh a tapa ten TOUPA adia siampu nasem lou ding in a top sak ua


Ni ma si cimi ciiti siirandi. Ni ma si te baar'a-baar'a. Ni ma si me-daabu ta mo, zama me-daabu ga laakalkooni moy danandi, ka adilante* sanni diibi-diibi. 	 Dik lou takin vai na hawm ding uh ahi kei; kuamah deihsak tuam na neih ding uh ahi kei; thilpiak na la ding uh ahi kei hi; thilpiakin mipilte mit a tosaka, mi diktatte thu a hihsiat sak ngal naka.


I ne a se: «Yohanna baptisma* teekwa no. Boro fooyaŋ mo ga ne Iliya* no, amma afooyaŋ ga ne doŋ annabey ra afo no.» 	 Huan, amau, Baptispa Johan ahi, a honchi uh; midangin, Elija ahi, a honchi ua; khenkhatin bel, Jawlnei kua hiam ahi, a honchi uh, chiin, a hilh ua.


I ga dira ka bar-bare za teeko gaa ne kal a ma koy teeku fa gaa, Za azawa kambe kal a ma koy wayna funay haray. I ga zuru ne ka koy yongo Rabbi sanno ceeciyaŋ sabbay se, Amma i si du a. 	 Huan, tuipi akipanin tuipiah leh mal akipan suahlamah leng a tambak ding ua; TOUPA thu zong dingin ning chihah a tai ding ua, a mu kei uh.


Amma alwaati kayna woodin banda alkama heemaro kaa ka to, Samson koy ka nga wando kunfa. A konda hincin ize. A ne: «Ay ga furo ay wando do fuwo ra.» Amma wando baabo wangu Samson se a ma furo. 	 Himahleh hichi ahi a, a nungin, buh lak hun laiin, Samsonin kelnou tawiin a ji a vaveha; Hua dantan sungah ka ji kiangah ka valut ding, a chi a. Himahleh a pan a lut a phalta kei hi.


Ay maa Mowab toonya, da Amon izey wowey, Mate kaŋ cine i n'ay borey wow d'a, I na ngey boŋ beerandi mo ka gaaba nda i laabo.» 	 A kigitpihte uh tunga kiliansaka, ka mite a kouna uh, Moab kouna leh, Ammon tate gensiatna ka zata hi.


Laakalkooni bine ga miila hẽeni kunfa do, Amma saamo bine ga miila haari do. 	 Mi pil lungtang sunna in ah a om; himahleh mi haite lungtang vualnopna in ah a om.


Zama boro kulu buuyaŋ si kaan ay se. Araŋ ma tuubi fa, ka funa! Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Mi sihnaah lah kipahna mahmah ka neikeia, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi: huaijiakin kihei unla, hing un.


Koyne, alfaga ma zunubi se sarga salle ka sasabandiyaŋ te bora se kaŋ i goono ga hanandi nga ziibo gaa. Woodin banda a ma sargay summaara wi k'a ton. 	 Huan, siampu in khelh thoihna a lan ding a, a siangthou louhna ziak a kisiang sak ding mi pen kilepna a bawl sak ding a; huan, huai khit in haltum thillat a gou ding;


Ni g'ay candi nda ni saawara, Woodin banda ni g'ay ta ay ma koy darza ra. 	 Nang na lemtheihnain non pi dinga, huai nung chiangin thupina ah non kipahpih ding hi.


Kal i na Yesu ŋwaaray ka ne a ma si ngey lordi ngey ma koy hala guuso kaŋ sinda me ra. 	 Huan, kokhuk toneiloua pai thu a kiang ua pe lou dingin Jesu kiangah a ngen uh.


Amma i di Filibos Azatos ra. Kaŋ a goono ga bisa noodin, a na Baaru Hanna waazu kwaarey kulu ra kal a kaa Kaysariya kwaara. 	 Himahleh, Philip tuh Azota khua ah muhin a om nawnta hi; huan, a pai suak a, Kaisaria khua a tun masiah kho tengah Tanchin Hoih a gen jeljel hi.


Manti yaadin no sanno bara nd'a. Amma boro fo kaŋ Ifraymu tondey do haray boro no, Biciri izo Seba ga ti a maa, nga no ka tun ka murte Bonkoono Dawda gaa. I m'a nooyandi taray kwaaray, nga hinne. Ay mo, kal ay ma fay da kwaara.» Waybora ne Yowab se: «Guna, i g'a boŋo jindaw ni se a ma cinaro daarandi.» 	 Huchi bang lam thu ahikei hi: Ephraim tang gam a mi Bikri tapa a min Seba in kumpipa nang in, David hial nang in a khut a zak a; amah hon pe mai le uchin khua pen ka pawt san mai ding, a chi a. Huan, numei in Joab kiang ah, Ngai dih, a lutang kulh ah ka honpaihkhiak sak ding uh, a chi a.


Bonkoono Asa kaay waybora Maaka cine ra mo, Asa n'a kaa koytaray, zama a na kazaamataray waybora himandi te, bundu tooru wane. Asa binde n'a himando din beeri ka pati-pati k'a te hamni k'a ton Cidron gooro ra. 	 Huan, kumpipa Asa nu Maaka leng milim kihhuai tak Aser a bawl sak jiakin a kumpinu hihna a tawpsaka; huan Asain milim a sat puka, a hihjan veka, Kidron luiah a hal hi.


Zama ni s'ay fundo naŋ Alaahara, ni si naŋ ni wane Hanna ma fumbu. 	 Misi khua ah ka kha na nuse kei dinga, muatna na mi siangthou na musak sam kei ding hi.


Jirbey din ra Rabbi sintin ka Suriya bonkoono Rezin donton a ma wongu nda Yahuda, da Peka Remaliya izo mo. 	 Huai laiin Suria kumpipa Rezin leh, Remulia tapa Peka bel Judate sual dingin Toupan a sawl pan hi.Huan, Jotham bel a pi leh pute kiangah a ihmu a, a pi pute lakah a pu David khopi ah a vui ua; huan, a tapa Ahaz a sikin a lalta hi.


Zama Rabbi faham da Israyla kankamo, kaŋ ga koroŋ boro kulu gaa gumo, boro daabantey wala boro taŋantey. Boro fo mo si no kaŋ ga Israyla gaakasinay. 	 Toupan Israelte haksatna a thupi mahmah chih lah a thei ngala; nehchihleh chih loute leng lah a om ngal kei ua, Israelte panpih ding kuamah lah om sam kei uh.


Waato kaŋ i to fu mo, i kaaru ka furo jidan bisa ra, i zumbuyaŋo do. Borey din neeya: Bitros da Yohanna, da Yakuba, da Andarawos, da Filibos, da Toma, da Bartalami, da Matta, da Yakuba Halfa ize, da Siman kaŋ se i ga ne Anniyakoy, da Yahuta Yakuba ize. 	 Huan, a lut un, a omna dantan tungnung uah a paitou ua- Peter leh Johan toh, Jakob leh Andru toh, Philip leh Thoma toh Bartholomai leh Matthai toh, Alphai tapa Jakob leh, Simon Zelot Pawla leh, Jakob tapa Juda toh ahi uh.


Ya Irikoy, ma waasu ay faabayaŋ se. Ya Rabbi, ma waasu ay gaayaŋ se. 	 Ka hinna hihmang tuma zongte zahlakin zum uhen, ka siatna zonga kipakte.


Laakalkooni ga nga bayra tugu, Amma saamey biney ga saamotaray fe. 	 Mi pilvangin theih na a sel a: himahleh mi hai lungtang in hai na a phuang khia.


Guna, manti Rabbi Kundeykoyo miila no kaŋ dumey goono ga taabi danji se, kaŋ dumey mo goono ga ngey boŋ fargandi hay fo yaamo sabbay se? 	 Ngaiin, mei adinga mite a sepgim ua, bangmahlou adinga namte a kisukgim uh, sepaihte TOUPA akipan ahi kei maw?


A ne ay se: ‹Nin no may?› Ay tu ka ne: ‹Ay ya Amalekance no.› 	 Huchi in, ka kiang ah, Kua na hia? a hon chi a. Huan, ken, Amalek mi ka hi, chi in ka dawng hi.


Zamaney kaŋ yaŋ bisa ra, Irikoy na ndunnya dumey naŋ i ma dira ngey fondey ra. 	 Huai Pathianin nidang laiin nam chih amau lam chiat zuih a phal a,


Adilante beeje ga ciya bine farhã, Amma boro laaley jine fonnayyaŋ ga halaci. 	 Mi diktat lametna kipahna ahi ding, himahleh mi gilou lametna a mangthang ding.


Yahuda ye ka Gaza ŋwa, da nga hirrey a banda, da Askelon da nga hirrey, da Ekron da nga hirrey mo. 	 Huan, Juda in Gaza khua a tuipiau tanin, Askelon khua a tuipiau tanin, Ekron khua a tuipiau tanin a lasam hi.


A hangawey n'ay daŋ game. A n'ay teelo gooru-gooru, bakaraw si, A n'ay tay haro mun ganda. 	 A thalkapmiten ka kim ka velah a hon um ua, ka sisanguite a bottata, a hawi kei; leiah ka sinkha a sung khia hi.


Alfaga fo kulu ma si duvan* haŋ waati kaŋ cine i goono ga furo windo ra haray batama ra. 	 Siampu peuhpeuh huang sungnungzopen a lut chiang un uain a dawn ding uh ahi sam kei.


Tilas kal a ma gana ka bisa Samariya laabo ra. 	 Huchiin Samari gam a kantan ding ahi a.


A beeri mo, hal a ciya tikse dunguriyo kaŋ ga daaru, a kambey go ga guna zeebano do haray, a kaajey mo go a cire. Yaadin cine no a ciya reyzin tikse. A na deeneyaŋ kaa, a zay mo ka te kambeyaŋ. 	 Huan a khanga, grep gui niam bilbial a honghi a, selte a honsuaha, ahiangte a hong dawntaa.


Omri mo na goy laalo te Rabbi jine ka hari laalo yaŋ te ka bisa boro kulu kaŋ n'a jin. 	 Omriin TOUPA mitmuhin thil hoih lou mahmah a hih seka, amaa mite tengteng sangin thil a hihkhial thupi tuamse hi.


Ay goono ga dambara nda mate kaŋ araŋ waasu ka fay da nga kaŋ n'araŋ ce Almasihu gomno do ka koy baaru hanno waani fo do. 	 Kris hehpihna jiaka nou honsampa huchi guiha tanchin hoih tuam lama na kisuansan uh lamdang ka sa hi;


Ay moy go ga mundi dooru kaŋ sinda kayyaŋ, I mana naŋ, 	 Khawllouin, ka mitin a buaka, a khawl kei hi.


Oho, za i mana maano ton, alfaga bannya ga kaa, a ma ne sargay nookwa se, «Kande ham kaŋ i ga ton alfaga se. A si ba ni ham hinanta, kala igano.» 	 A hi, a thau akhul ma un Siampu sikha a hongpaia, kithoihmi kiangah, Siampu a ding hai min ding sa honpiain; na sa huan lah a deih kei a, a sial a deih ahi, a chi jel a.


Dumi cindey ra i ma ne: «Rabbi no ga may! Daahir no ndunnya sinji hala mate kaŋ a si zinji. Rabbi ga ndunnya dumey ciiti da haŋ kaŋ ga saba.» 	 Nam chih lakah, TOUPA kumpipain a tu, chi un: khovel mah leng, a lin theihlouhna dingin, hihkipin a omhi: aman khentuam neilouin mi chih vai tuh a hawm ding hi.


May no ka laakal daŋ hala boro bina ra? Wala may no ka fahamay no boro bina se? 	 Sunggil lamah pilna kuan a koiha? Ahihkeileh lungsim kiangah kuan theihsiamna a pia a?


Yowab borey binde tun k'a ce gana, ngey nda bonkoono doogarey da yaarukomey kulu. I fatta Urusalima zama ngey ma Biciri ize Seba ce gana. 	 Huchi in, Joab pawlte, Keret mite, Pelet mite leh a mi hat tengteng un amah a zui kheta ua: Jerusalem a kipan in Bikri tapa Seba delh ding in a pawtkhia uh.


A ne ay se: ‹Rabbi kaŋ jine ay go ga dira ga nga malayka donton ni banda. Nga no ga fonda boriyandi ni se. Ni ga wande sambu ay izo se mo ay dumey ra, ay baaba windo ra. 	 Huan, aman, ka kiangah, Toupa a maa ka om jelnain a angel na kiangah honsawl dinga; na hohna dingah hon lohchingsak ding; huchiin, ka tapa dingin ka tanaute leh ka pa inkuanpihte laka ji dingin na neihsak ding hi:


Kaŋ Musa maa woodin, a kaan a se. 	 Huan, Mosi in huai a zak in a lungkim ta hi.


A na ni maanandi mo, nin da ni nya-izey Lawitey ni banda. Araŋ ga alfagataray ceeci koyne, wala? 	 Huan, amah kiang ah a hon om naisak ta a, na kiang a na unau Levi tapate tengteng: siamputna leng na zong uhia?


Alwaato kaŋ ni ceeri teeko ra, hari guusuyaŋo ra, Ni day da neera, da ni jama kulu mo kaŋ ni banda. 	 Tuipi thuk a na siat niin, na sumsinna thil, na mi tengteng, a thel thang ua, nang toh.


Hay kulu mo kaŋ iri goono ga ŋwaaray a gaa, iri goono ga du a, zama iri goono g'a lordey gana, iri goono ga te hay kulu kaŋ ga kaan a se mo. 	 A thupiakte i juih ua, a mit muhna thil kipahhuai i hih jel jiakin i nget peuhmah amah akipanin i mu jel ahi.


A fundo jirbey kulu kaŋ ra Alfa Yehoyda n'a dondonandi, Yehowasa na haŋ kaŋ ga saba te Rabbi diyaŋ gaa. 	 Huan, siampu Jehoiadain Joas a sinsak sungteng Toupa mitmuhin thil hoih a hih seka.


Da mo araŋ ga garaw no ngey se kaŋ yaŋ araŋ gonda beeje i gaa araŋ ga du a, saabuyaŋ woofo no araŋ se? Baa zunubikooney ga garaw no zunubikooniyaŋ se hal i ma ye ka du mate kaŋ i no din. 	 Huan, muh nawn lametnate kiang kiaa thil na leitawi sak un, pahtak bang na loh ding ua? mikhialten leng a ngeingei mu nawn dingin mikhialte kiangah a leitawisak sam ngal ua.


Kala Suriya bonkoono go ga wongu nda Israyla. A saaware mo nda nga bannyey. A ne: «Nangu filaana no iri ga gata sinji.» 	 Suria kumpipan Israelte a sima, Koi lailai hiam ah I tang ding uh, chiin a sikhate a donga.


Nga, Yesu, i n'a nooyandi Irikoy saawara kaŋ a waadu da hayey kaŋ a jin ka bay boŋ. Amma araŋ wo, araŋ n'a di k'a kanji _bundo gaa__, k'a wi da boro laaloyaŋ kambey. 	 Huai mi Pathian vaihawm tel leh theihkholh bangin a mansak ua, nou migiloute khutin kros ah na kilhden ua, na hihlumta uh.


Zama gaaham fundo ciine ra, a kuro no ga saba nd'a fundo. Woodin sabbay se no ay ne Israyla izey se: araŋ ma si ham dumi kulu kuri ŋwa, zama ham kulu fundi ga ti a kuro. Boro kulu kaŋ g'a ŋwa, i g'a koy tuusu. 	 Sa tengteng hinna thu ah a sisan leh a hinna kibang geih ahi; huaiziak in Israel suante kiang ah, Bang sa sisan mawngmawng na ne ding uh ahi kei, sa tengteng hinna a sisan ahi ngal a; kuapeuh a nene tuamkoih a om ding ahi.


Bonkoono mo koy Jibeyon, zama nga ma sargayyaŋ te noodin, zama sududuyaŋ nangu beero si kala noodin. Sargay kaŋ i ga ton zambar fo no Suleymanu te feema din ra. 	 Huan, kumpipa kithoih dingin Gibeon khuaah a hoha; huai lah mun sang poimoh tak ahi ngala: Solomonin huai maitam tungah halmanga thillat sangkhat tal alan hi.


Yaadin cine no ni ga te kwaara kulu se kaŋ ga mooru nin gumo, kaŋ yaŋ manti ne laabo dumey kwaarey no. 	 Hiai namte khua hi lou, na omna ua kipana kho gamla tengteng huchibangin na hih jel ding uhi.


Looma kaŋ ni ŋwa, ni g'a yeeri, Ni sanni kaana mo ma daray ni se. 	 Na an nek na lo khe dinga, na thu hoihte na mansuah ding.


Baa boro na ize zangu hay, a to jiiri boobo mo, hal a jiirey jirbey baa, amma a bina mana kungu nda hari hanno, woodin banda a si baa du fijiyaŋ hanno -- haciika gunde hasaraw bisa bora din. 	 Mihingin ta za khat suang henla, kum tampi damin a kumte nite tampi pha leh, a kha lah hoihin dim kei ngalin, kivuina neikei ngal leh; amah dingin a hun lou-a pian a hoihjaw ka chi ahi:


hal araŋ ma ciya boroyaŋ kaŋ i si du ka jance, kaŋ ga hanan mo. Araŋ ma ciya mo Irikoy izeyaŋ kaŋ sinda taali zamana wo ize darantey da siirantey game ra. I game ra no araŋ goono ga kaari sanda handariyayzeyaŋ ndunnya ra, 	 Khangthak gilou leh khial, a lak ua khovela vakte banga na tennate lak ua, Pathian ta gensiatbei leh siangthou,


Amma, ay baakoy, araŋ ma si dinya hari folloŋ kaŋ ga ti: zaari folloŋ Rabbi do danga jiiri zambar no, jiiri zambar mo danga zaari folloŋ no. 	 Himahleh, deihtak aw, hiai thu kamkhat pen mangngilh kei un, Toupa ngaihin ni khat tuh kum sang khat bang ahi, kum sang khat leng ni khat bang ahi, chih.


A na dumi cindey gaaray i jine. Neesiyaŋ boŋ no a na laabo fay-fay i se tubu, A naŋ Israyla kundey ma goro i windey ra. 	 Nam chih a ma uah a delh khia a, amau khaua tehin gouluah dingin a hawma, a puaninte uah Israel namte a omsakta ahi.


Ay ya Rabbi no kaŋ salaŋ. Haciika mo ay g'a te jama laalo wo se, kaŋ yaŋ margu ka tun ka gaaba nd'ay. Ganjo wo ra no i ga halaci. Neewo mo no i ga bu.» 	 Kei TOUPAN mi ginalou omkhawm honnanga omkhawmte tungah hia ka hih ngei ding ka nachita a: hiai gamdai ah a mangthang ding ua. Huailaiah a si ding uh, TOUPAN a chi, chi un, chiin.


Zama Hajaratu wo, misa cine, a ga hima Sinayi tondo kaŋ go Laarabey* laabo ra. A ga ciya sanda Urusalima, sohõ wano, kaŋ nga nda nga izey go tamtaray ra. 	 Huan, Hagar bel Arabia gama Sinai tang ahi a, Jerusalem tulaia om toh kibang ahi, a tate toh bawiin a om ngal ua.


Zabluna ya jama no kaŋ ga wongu nga fundo kala buuyaŋ gaa. Naftali mo yaadin no wongu batama tudey ra. 	 Zebulunte leh Naphtalite pawn mun sanga sih ngap gige mi ahi uh.


I ci Sawulu se ka ne: «Dawda neeya Nayot, Rama wano ra.» 	 Huan, Saula bel, ngaiin, Rama khuaa Naioth ah David a om, chiin a hilh ua.


Wala ay bana ay naanay bora gaa da goy laalo, Wala ay n'ay yanjekaaro zamba sabaabu kulu si -- 	 Melmain ka hinna delhin, delh pha mai hen aw; ahi, ka hinna tuh leiah chil pukin, ka thupina tuh leivui lakah koih mai hen. Selah.


Wa fun nangu mooro ka furo a ra. W'a barmey fiti, w'a ciya laabu guyaŋ, W'a halaci parkatak. A wane hay fo kulu ma si cindi. 	 Gamgi tawp pek akipanin honsual unla, a thil koihkhawmna inte hong vek unla, pai khawm unla, hihse vek un, a bangmah himhim hawi kei un.


wala beene kuuyaŋey wala ganda guusuyaŋey wala takahari fo kulu. Hay kulu si du k'iri fay da Irikoy baakasina kaŋ go iri Rabbo Almasihu Yesu ra. 	 Sanna hiam, thukna hiam, thilsiam dangte himhim hiamin leng, i Toupa Kris Jesua om Pathian itna akipan, honkhen theikei ding chih diktakin ka thei ngala.


Ay mana kamba ka fay da ni farilley, Zama nin no k'ay dondonandi. 	 Na vaihawmna lak apat ka pial kei; nang non hilh jiakin.


Waato kaŋ a jinay jarekwa di kaŋ Sawulu bu, nga mo kaŋ nga takuba boŋ ka bu a banda. 	 Huan, a galvan tawipan Saula a si chih a theih in aman leng a namsau a boh teita a, a si khawmta uhi.


Ay moy g'ay bina daŋ a ma maa doori zama ay go ga di ay gallo wandiyey kulu taabey. 	 Ka khopi tanute tengteng jiakin ka mitin ka kha a dah sak.


Amma za Misira hirri woone gaa ka koy ya-haray hirro gaa, a na talkey tunandi k'i daŋ kwaara beerey ra. 	 Mite Aigupta gamgi tawp khatlam a kipanin khatlam tawp phain, khuate ah a kisuansakta a.


I n'i hiijandi Yusufu ize Manasse dumo izey se. I tubo goro i baabo dumo kunda ra. 	 Joseph ta Manase tapate a kitenpih ua, a gam uh a pa uh nam in a om gige ahi.Hiaite TOUPA'N Mosi zang a Jeriko zawn Jordan gal a Moab phai a Israel suante a piak, thupiakte leh vaihawmdante ahi uhi.


Woodin sabbay se no boro folloŋ kaŋ zeen kal a si hin ka du ize koyne, a gaa no boro jama fatta sanda beene handariyayzey cine baayaŋ se, sanda taasi gurey kaŋ go teeku me gaa cine kaŋ si kabu. 	 Huchiin, pasal khat, amah lah misi bang mai, akipan vana aksite banga tam, tuipiaua piaunel banga sim zohlouh suante a hongsuakta uhi.


Haruna ize alfagey mo ma danji funsu feema ra, ka tuuri daŋ ka sasare danjo ra. 	 Huan, siampu Aron tapate'n maitam ah mei a koih ding ua, mei tungah sing achiangkhawm ding uh:


Yasuwa ne i se mo: «Wa bisa Rabbi araŋ Irikoyo sundurko jine ka koy hala Urdun bindo ra. Araŋ afo kulu mo ma tondi fo sambu nga jase gaa Israyla izey kundey baayaŋo boŋ. 	 Huan, Josuain a kiang uah, Toupa na pathian uh bawm maah Jordan lui laiah galkah unla, Israel suante a nam zah jein, mi chihin suang khat chiat pua un,


da feeji kuuru kaŋ i cirandi, da hari-ra-hansi kuuruyaŋ, da jitti bundu, 	 Belampa vun sansaksa leh ngalvang vunte leh singgi;


Amma Sihon mana ta Israyla ma gana nga hirro me ra, kala Sihon na nga jama kulu margu. A na gata sinji Yahaz ra ka Israyla di wongu. 	 Himahleh Sihonin Israelte a gam a paisuak dingin a muangzou keia: Sihonin a mite tengteng a kaikhawma, Jahaz khua ah a kikulha, Israelte a sualta hi.


Ni muraadey kulu ra ni m'a seeda, Nga mo ga ni fondey sasabandi. 	 Na lampite tengteng ah amah thei inla, huan aman na lampite a pitang ding hi.


A na sargay feemayaŋ cina beene kundey kulu se Rabbi windo batama hinka ra. 	 TOUPA in huangsung intual nih ah vana om tengteng adingin maitamte a bawla.


Kala diyey koy ka galley gana Ifraymu da Manasse kulu ra, ka koy hala Zabluna ra, amma i dond'ey k'i hahaara, hala i na sanno ciya foori hari. 	 Huchiin lai taipihmite kho chih ah Ephraim leh Manasi gam tengteng ah Zebulun phain a pai ua: himahleh amau a nanuihzat ua, anasimmoh ua.


I na Barnaba ce Zufsa*, Bulos mo Harmisa*, zama nga no ga ti sanni kondako. 	 Huan, Barnaba, Jupiter, a chi ua, Paula bel, thugenpen a hihjiakin Merkuri, a chi uh.


A go mo, waati kaŋ cine Israyla te gaabi, i ga Kanaanancey daŋ doole goyey kulu ra, amma i mana Kanaanancey gaaray parkatak. 	 Huan, hichi ahia, Israel suante a honghat hiaihiai nungsiah uh kanante nasem dia zat dingin a omsak ua, a delh khe siang vek kei uhi.


Baa boro ga yadda nga ma kakaw d'a, Boro si hin ka tu a se baa ce fo hãayaŋ zambar ra. 	 Amah kisel pih a utlam a hihleh, sang khata khat amah a dawng theikei ding hi.


Irikoy, nga kaŋ na ndunnya nda hay kulu kaŋ go a ra te, nga ga ti beene nda ganda Koyo. A si goro fu kaŋ i te da kambe ra. 	 Pathian khovel leh a sunga thil tengteng siampa, lei leh van Toupa a hihjiakin khuta lam in ah khawngpeuh a om kei hi;


A na nga boŋ sambu ka guna, kala boro hinza go ga kay a jine. Nga mo, saaya kaŋ a di ey, a tun da zuray nga kuuru fuwo meyo gaa zama nga m'i kubay se. A sombu hala ganda ka ne: 	 Huan, a daka, a ena, huan ngaiin, a kiangah mi thum a na ding ua; huan, amuh takin puanin kongkhak a kipan a mau kipahpih dingin a vataia, lei siin chibai a buka,


Zanka binde beeri. A kond'a Firawna ize wayo do, a ciya mo a se ize. A n'a maa daŋ Musa ka ne: «Zama ay n'a soolam no ka kaa haro ra.» 	 Huan, nau a khanga, pharo tanu kiangah a honpi a huchiin a tapa a honghita hi. A min dingin Mosi asa: Tui a kipana ka kaihkhiak a hih jiak in, a chi a.


Amma sohõ ay go ga hantum araŋ se ka ne araŋ ma si hangasinay da boro fo kaŋ i ga ne a se nya-ize, da bora din ya zina-teeri no, wala binikom, wala tooru ganako, wala wowko, wala baji-haŋ-ka-buguko, wala komko. Araŋ ma si baa ŋwa da bora din koy. 	 Tun bel, kuapeuh, Unau min po ngalin, kingaihhatmi hiam, mi huaiham hiam, milim bemi hiam, hanhatmi hiam, zukham hatmi hiam, lepgumi hiam hileh, kithuahpih lou dingin na kiang uah ka gelh ahi; mi huchibang kiangah nek leng ne lou dingin.


Misira bonkoono binde na wayborey din ce ka ne i se: «Ifo se no araŋ na woone te, araŋ na alborayzey naŋ da fundi?» 	 Huchiin, Aigupta kumpipan naudom mite asam saka, akiang uah, bang ding ahiai thil hih a pasal naupang te humhing na hi ua? Achia.


Zama i mana du k'a haggoy alwaati kaŋ ga hagu ra, zama alfagey kaŋ na ngey boŋ hanandi mana wasa. Borey mo mana margu Urusalima ra jina. 	 Huai laiin a lui thei nai kei ua, siampu kihihsiangthoute a tam hun nai kei ua, Jerusalema mipi a kikaihkhop nai louh jiak un.


A ga bagu-bagu sanda mate kaŋ cine kusu cinako kusu ga bagu-bagu, Kaŋ koyo si bakar a se. Hala baa a cambey ra boro si du haŋ kaŋ ga danji kaa feema ra, Wala a ma hari kaa d'a gulla ra.» 	 Huchiin belvelmi bel a kitam gawp sak bang un, hawi om het lou-a kek nenin, a themnen lakah belpei thuka mei lakna ding hiam aw, tuikhuka tui dipna ding hiam aw, omlou khopin, a kitm nen sak ding, chiin.


Woodin banda ay di i na fuwo, kaŋ ga ti seeda nangora wano, feeri beena ra. 	 Huan hiai thilte ka muh nungin, huchiin vana theihsakna biakbuk dantan sungnung tuh honin a omta a:


Waato kaŋ a na hayey din ci, i go ga Yesu guna mo, kala jama di a go ga koy beene. Buru fo mo n'a ta kal a daray i se. 	 Huan, huai thu a gen khitin a muh laipi un, vana pi touhin a oma, huan, meiin a muh phak louh uah a pi touta hi.


A n'ay reyzin* tiksa halaci, A n'ay jeejay* nya dumbu ka te dubi, A n'a foobu k'a furu, a kambey kwaaray. 	 Ka grep gui a hih siaa, ka theipi sing hawng a hik a, a hik sinag veka, a pai manga; ahiangte a ngiat ngou vek hi.


Teeku me gaa gorokoy kulu joote ni sabbay se. I koyey humburu gumo ni se, i moydumey sara. 	 Tui gei mite tengteng in mulkimhuai a hon sa ua; a kumpipate uh lah lauin a sibup ua, a mel uh leng a lamdang zou hial hi.Mite laka sumsinmiten nang a hon ihi khum ua, midangin launa na hong suak ta; Na kilang nawn ngei kei dial eh, chiin a honk ah khum uhi.


Woodin yaŋ kulu goono ga ni hangan, Ni m'i no ngey ŋwaarey i alwaatey ra. 	 Huai tengtengin a honngak chiat ua, a huntaka a ann uh na piak jelna dingin.


Kala Bonkoono Amon bannyey na me haw a boŋ k'a wi nga bumbo windo ra. 	 Huan, Amon sikhaten amah a guk sawm ua, kumpipa amah inah a hih lum uhi.


Amma da tam laala din ga ne nga bina ra: ‹Ay koyo ga gay hal a ga kaa,› 	 Ahihhang in sikha gilou in, a lungtang in, ka pu a hong zokkei ding, chi in,


Ya Rabbi, ay fongu ni waato farilley, Ay du yaamaryaŋ mo. 	 TOUPA aw, nidanglaia na vaihawmte ka theigige a, ka kikhamuan jel hi.


Nzarfu kaŋ i dan ka te kobto tafayyaŋ, I ga fun d'ey Tarsis. I ga kande wura mo ka fun d'a Ofir. Gonitaray goyyaŋ no, wura zam kambe goy. Suudi nda suniya no ga ti i bankaarayey. I kulu gonitaray kambe goyyaŋ no. 	 Tarsis a kipan dangkasik sek a honla ua, Uphaz a kipan dangkaeng leng, mi khutsiam bawl, dangkaeng sekmi khutsuak, a puansilh uah dumbuang leh sandup, mi khutsiam khutsuak vek ahi uhi.


Irikoy mo salaŋ Israyla se cin bangandi ra ka ne: «Yakuba! Yakuba!» Yakuba ne: «Ay neeya.» 	 Huan, Pathianin jana a mangin Israel a houpih a, Jakob, Jakob, achia.


Amma ngey kaŋ ga ti boro beerey go no. (Mate kulu kaŋ i ciya d'a, ay baa si nda woodin. Irikoy sinda baar'a-baar'a). Ngey din kaŋ ga ti jine boroyaŋ mana hay kulu tonton ay waazo gaa. 	 Huan, hihna deuh min nei mahmahte (bangchibang hihna nei mah le uh kei adingin a lamdanna om kei; Pathianin kuamah a khentuam kei) -huai min nei mahmahten bangmah honbehlap kei uh.


Adam-ize ga hima sanda fulanzamay funsuyaŋ hinne, A jirbey mo ga hima sanda bi kaŋ goono ga bisa. 	 Mihing jaw bangmahlou bang lel ahi a: a damsung nite lim mang jel bang ahi.


Laalakoyey na takuba foobu, i na haw daŋ biraw ra zama ngey ma taabante da laamikoy zeeri, Ngey ma fonda ra cimikoyey halaci. 	 Genthei leh tagahte hihpuk ding leh omdan dikte hihlum ding in mi gilou-salouten namsau a phawi ua, a thalpeute uh a lai uhi.


Baa day kaŋ ni n'iri tutubu zoŋey do, Ni n'iri daabu mo da buuyaŋ biya. 	 I Pathian min i mangngilh hiam, gamdang Pathian lamah i khutte i jak hiam.


k'a ŋwaaray gumo-gumo ka ne: «Ay ize wandiyo go bu da funa game ra. Ay ga ni ŋwaaray ni ma kaa ka ni kambey dake a boŋ, zama a ma du baani ka funa.» 	 Ka tanu naupang chik a si dekdek a; hong halha a hongdam theihna dingin, honga a tunga na khut koih dingin ka honngen hi, chiin, hahtangpiin a thum a.


Haya din binde boori bonkoono da jama kulu diyaŋ gaa. 	 A thil sawm uh kumpipa leh mipite ngaihin a dika.


Parsandata, da Dalfon, da Asfata, 	 Huan Parsandatha te, Dalphon te, Aspahtha te,


Rabbi maa ay ŋwaara. Rabbi g'ay adduwa ta. 	 Hondoute tengteng tuh a zahlak un a mangbang mahmah ding ua; a kik nawm ding ua, thakhatin a hongzahlak guih ding uhi.


Ni dondonandiyaŋey do no ay ga du fahamay, Woodin se no ay konna tangari fondo kulu. 	 Na thuzohna thute jiakin theihsiamna ka nei jel: huaijiakin omdan diklou peuhmah ka hua hi.


Ya Irikoy, man ni baakasinay suujo darza misa? Adam-izey mo ga du koruyaŋ do ni fatey biyo ra. 	 Amau tuh na in sung thil hoih in a tai mahmah ding ua; na kipahna luia na dawn sak ding hi.


Amma a donda nga ma Mordekay di nga hinne, zama i na Mordekay asulo bangandi a se. Woodin sabbay se no Haman ceeci nga ma Yahudancey kulu halaci, kaŋ ga ti Mordekay dumo, kaŋ yaŋ go Zerses mayra kulu ra. 	 Himahleh Mordekai tung kiaa khutkhak bangthamlouin a ngaihtuaha; Mordekai mite lah amah a ensakta ngal ua; huchiin Hamanin Ahasura gam pumpi-a om Judate tengteng, Mordekai mite tana, hihgawp dingin a zongta hi.


I n'iri ŋwaaray gumo ngey ma du gomni ka furo gaakasinay marguyaŋo ra hanantey se. 	 Hiai hehpihna leh misiangthoute nasepsakna thua nakpi taka honngen ngutngutin.


Tamtaray izey na Paska* bato haggoy zaari way cindi taacanta hane, handu sintina ra. 	 Huan saltanna taten a kha khatna a ni sawmleh li niin paikan a tang ua.


Iri ga bay kaŋ takaharey kulu goono ga duray ka hay zaŋay mo care banda hala hõ. 	 Thilsiam tengteng tu tanin thum leh nauveina thuakin a om uh chih i thei ngal ua.


Koyne, baa boro tun nga ma ni gana ka gaaray no, a goono ga ni fundo ceeci, kulu nda yaadin i g'ay jine bora fundo daabu kunsumi fo ra Rabbi ni Irikoyo banda. Ni ibarey fundey mo, a g'i catu, sanda finga-finga tafayyaŋo ra. 	 Nang hondelh ding leh na hinna hihmang dingin mite hong kisa mahle uh, ka pu hinna jaw TOUPA na Pathian toh hinna gak laka gak ahi dinga; na melmate hinna bel vaisuanglot kuanga lot bangin a lawn mang ding.


Zama nd'ay n'araŋ biney sara, may no g'ay farhandi, da manti bora kaŋ ay n'a bina sara? 	 Ken ka honhihlungkham leh, ka hihlungkhampen mah louin kuana hia kei honhih kipak ding leh?


Ma bay binde, ma faham mo kaŋ za lordo fattayaŋ waate kaŋ i ga ne i ma ye ka Urusalima cina, hala Koyo Almasihu waate, iyye-iyye hala sorro iyye ga te, da iyye-iyye hala sorro waydu cindi hinka mo. I ga ye k'a batama nda goota cina amma masiiba jirbey ra. 	 Huaijiakin thei inla theikak in, Jerusalem tung ding nawn ding leh lam dia thupiak a paikhiak a kipan sathau nilha ompa, lal, tanin, nipikal sagih ahi ding; huan nipikal sawmgukleh nih sung a kilam nawn ding, hun haksa mahmahtea kongzing leh bukna guam toh.


A bisa waranza din darza, amma a mana to ihinza din maa. Dawda mo n'a daŋ nga doogarey boŋ. 	 Mi sawmthumte sang in pahtawi tuak ahi a; himahleh tungnungpen thumte lak a sim tel a kaikei hi. Huan, David in amah vengpa heutu ding in a koih hi.


Amma teeko farrey, d'a bangey do yaŋ, i si ciya ikaano. I n'i naŋ ciiri se nooya. 	 Buannawi leh chiklakte bel a siangthou tei kei ding ua, chi khuk dinga nutsiat ahi ding.


Boro izo, ma ne Tir mayraykoyo se: Ma maa haŋ kaŋ Rabbi, Koy Beero ci. A ne: Za kaŋ ni bina beeri, ni ne mo: «Ay ya irikoy fo no. Irikoyey karga ra no ay bara ga goro, teekoy game ra.» Kulu nda yaadin ni ya boro day no. Ni manti Irikoy bo, Baa kaŋ ni na ni bina sinji danga Irikoy bina cine. 	 Mihing tapa, Tura heutupa kiangah gen inla, TOUPA PATHIANIN hichiin a chi: Na lungsim a kisathei a, Pathian ka hi a, tuipi laia Pathian tutmunah ka tu, na chi a: himahleh mihing lel na hia, pathian na hi kei a, pathian lungsim bang in kingaihtuah mahle chin:


Ni ga ciya albarkante kwaara ra, ni ga ciya albarkante fari ra mo. 	 In lam leh gam gam lamah vualjawlin na om ding uh.


Zama i ma s'ay kortu-kortu sanda muusu beeri cine kaŋ ga tooru-tooru, faabako mo si. 	 TOUPA ka Pathian aw, huchi banga hih ka nahiha, ka khut a khelhna naom a hih a,


Ay ga borey kaŋ yaŋ ga ni halaci suuban, Boro fo kulu nda nga wongu jinayey. I ma ni sedre* darzakoyey beeri k'i catu danji ra. 	 Nang hihmang dingte, galvan nei chiatin, ka bawlkhol dinga; na sidar sing telte a phuk ding ua, meiah a khul ding uh.


Gaa no Abner zagu ka ne: «Nin no Asahel?» A tu ka ne: «Ay no.» 	 Huchi in Abner a lehngat a, Nang na hi maw Asahel? a chi a. Huan, aman a dawng a, Kei hi e, a chi a.


Za Yesu go sanno din ciyaŋo gaa, kal i kande baaru Yahudance diina marga jine bora se ka ne: «Ni izo wayo bu. Ifo se ni ga Alfa taabandi koyne?» 	 A pau lai takin kikhopna ina vaihawmpa in a kipan mi a hongpai ua, Na tanu sita hi, bang dia Sinsakpa hihbuai lailai ding na hiam? a chi uhi.


Ay di kaŋ a ga boori ay ma alaamayaŋ da dambara hariyaŋ bangandi kaŋ Irikoy kaŋ ga beeri nda ikulu din te ay se. 	 Tungnungpen Pathianin kei lama a bawl chiamtehnate leh thillamdangte etsak kei adingin hoih leh a kilawm hi.


Kora mo na nga jama kulu margu i do kubayyaŋ hukumo meyo do haray. Kala Rabbi darza bangay jama kulu gaa! 	 Huan, Kora in mipi tengteng amau nang in kihoupihna puan in kongkhak ah a omkhawm sak a: huan, mipi tengteng tungah TOUPA thupina mipite a hong langta hi.


Rabbi ne: «Ay ga ye ka kand'ey i ma fun Basan, Ay ga ye ka kand'ey i ma fun teeku guusuyaŋey do. 	 Na khe tuh sisana na diah theiha, na ui leiten na doute laka tan a neih theihna dingin a chi a.


Amma Balaam tu ka ne Balak tamey se: «Baa Balak ga nga fuwo toonandi nda wura da nzarfu k'ay no, ay si hin ka Rabbi ay Irikoyo me sanney daaru, ya zabu wala ya tonton i gaa. 	 Huan, Balaam in Balak mite a dawng a, a kiang uah, Balak in a inn dangka leh dangka-eng a dim in hon pe sin mahleh, a bang mahmah TOUPA ka Pathian thu pel in ka hih theikei.


Yaa no Rabbi ci: «Wa kaa sohõ, iri ma fintal care banda, Baa day araŋ zunubey ga ciray sanda cemo, I ga ye ka kwaaray sanda neezu* cine. Baa kaŋ i ga ciray coy sanda garuure ciray, I ga ye ka ciya sanda feeji hamni kwaaray cine. 	 TOUPAN, Hongpai un, ngaihtuah khawm dih ve ni! Na khelhnate uh san au bangin aom mahleh, vuk bangin a ngou ding; san dup bangin san khin mahleh belam mul bangin a om ding.


Woodin sabbay se no iri goono ga Irikoy saabu waati kulu, zama waato kaŋ araŋ na Irikoy Sanno ta kaŋ araŋ maa iri do, araŋ n'a ta manti danga borey sanni no, amma mate kaŋ a go da cimi, Irikoy Sanno no. A goono ga goy araŋ ra mo, araŋ kaŋ ga ti cimandikoy. 	 Hiai jiakin tawp louin Pathian kiangah kipahthu ka gengen uhi, Pathian thu koumau akipana na muh uh, na san lai un leng, mihing thu sang bangin na sang kei ua; Pathian thu ahihna bangtaka na san jawk jiak un; huai tuh Pthiana ahi hima, gingta mi noumau sunga sem jel mah ahi.


May no ka kaaru ka koy Rabbi tondo boŋ? May mo no ga kay a nangu hananta ra? 	 TOUPA tang ah kua a paitou ding, a mun siangthou ah kua a ding ding?


Ngey mo ga bay kaŋ ay no ga ti Rabbi ngey Irikoyo, nga kaŋ n'i fattandi Misira laabo ra zama ay ma goro i game ra. Ay no ga ti Rabbi i Irikoyo.» 	 Huchiin TOUPA a Pathian uh, a lak ua ka ten theihna dinga, Aigupta gama ki pana amau pikhepa ka hihdan a thei ding uh: TOUPA a Pathian uh ka hi.


Yesu deeni folla gaa, a fun mo arwaso banda. Za saaya din ra a du baani. 	 Han, Jesu'n dawi a tai a, a sung a kipan in a pawtta a; huai daktak a kipan in naupang tuh a hong damta.


Follayyaŋ mo fun iboobo banda, i goono ga kuuwa ka ne: «Ni wo ga ti Irikoy Izo.» Amma a deen'i gaa. A si ta i ma salaŋ, zama i bay kaŋ nga ya Almasihu no. 	 Huan, dawite leng, Pathian Tapa na hi, chia kikouin, mi tampi sunga kipanin hongpawt uh. Huan, amau a tai a, Kris tuh ahi chih a theih jiak un a pau uh a phal kei hi.


Diyayaŋ ga kaa ka fun Misira, Etiyopi ga cahã ka nga kambey salle Irikoy do haray. 	 Leitung gamte aw, Pathian pahtawiin lasa unla; aw, Toupa phat in lasa un. Selah.


Kala Filistancey goono ga Israyla wongu. Israyla borey binde zuru Filistancey jine. I maray wongu ra hal i kaŋ ka bu Jilbowa tondo boŋ. 	 Huchi in Philistia miten Israelte a sual ua; huan, Israel mite Philistia mite a kipan a taikek ua, Gilboa tang ah thah in a om zelzul maimah uh.


Ay izo, ma laakal kaŋ ga boori nda fayanka mo haggoy, Ma si naŋ i ma fun ni jine. 	 Ka tapa, na mitte akipan amaute paimang sak ken; pilna hoih leh ngentelna kem gige in;


Samuwila binde bare ka Sawulu gana. Sawulu mo sombu Rabbi se. 	 Huchiin Samuelin Saula a paipihtaa, Saulain TOUPA a beta hi.


Nzarfu mo, borey kaŋ i kabu jama ra wane, ton taaci nda jare cine no. 	 Huan dangka khawmpi a simte a talent zakhat leh sekel sangkhat leh zasagih leh sawmguk ahi, mun siangthou a sekel dungzui in.


Yesu ne i se: «Wa Kaysar hayey no Kaysar se. Irikoy hayey mo, araŋ m'i no Irikoy se.» I dambara nd'a gumo. 	 Huan, amau, Kaisar-a, a chi ua. Huan, Jesun a kiang uah, Kaisar thilte Kaisar kiangah pia unla, Pathian thilte Pathian kiangah peta unla, a chi a. Huchiin, lamdang a sa mahmah uh.


A n'i kaa taray ka ne i se: «Ay jine borey, ifo no ay ga te hal ay ma du faaba?» 	 huan, amau a pi khia a, Pute aw, hotdama om dingin bang ahia ka hih ding? a chi a.


Ay maa ni baaro hanga maayaŋ do, Amma sohõ ay mo go ga di nin. 	 Ka bil jaknain nang ka honjaa; himahleh tuin ka mitin nang a mu a,


Yaa no Rabbi ci: Adilitaray-jaŋay woofo dumi no araŋ kaayey gar ay do, Kaŋ ga naŋ i ma mooru ay, ka goy yaamo gana, Hala ngey bumbey mo ciya yaamo? 	 TOUPAN hichiin a chi: Na pipute un kei ah diktatlouhna bang ahia a muh uh, kei akipan gamlapi ah a vakmang ua, bangmahlou phet a delh ua, a nakiotsak uh?


A meyo ga yuttu nda haw ji, amma a bina ra, kala wongu. A sanney bisa ji baanyaŋ, Kulu nda yaadin takuba foobanteyaŋ no. 	 Na puakgik Toupa tungah nga lechin, huchiin aman nang a honhihhat ding hi. Mi diktat tuh chikmahin leng a hihlin a phal kei ding hi.Himahleh, P athian aw, nang amaute manthatna kohawmah na pai suk sak dind; sisan suahhat leh khemhat mite tuh a damsung kimkhat uleng a dam zou kei ding uhi; ken bel nang kon muang hi.


Wa tun, iri ma koy. Guna, bora kaŋ g'ay nooyandi neeya ka maan!» 	 Thou unla, pai ni, en dih uh, a hon mansak ding pa a hong naita ve, a chi a.


I ga ngey hangey kaa cimi gaa ka kamba ka koy jandey gaa. 	 abilte uh thutak lamah a ngawngsak ding ua, tangthu lam naih in a pial ta ding uhi.


Alwaato din ay ne: «Hay! Rabbi Koy Beero! Ay go, ay si waani sanni, zama ay ya zanka no.» 	 Huan ken bel, E, Toupa Pathian, ngaidih, thu ka gen siam kei, ka naupang ngala, ka chi a.


«Tun ka koy gallu beero do kaŋ se i ga ne Ninawiya. Ma ni jinda sambu ka kaseeti a gaa, zama a laalayaŋo ziji ka kaa hal ay jine.» 	 Thou inla, Ninevi kua, khopi thupi takah hoh inla, a tung thu kikou pih in; a gitlouhna uh ka maah a hongtung touta ngala, chiin.


Ay ne koyne: Wala Israyla mana faham no? To, sintina Musa ne: «Ay g'araŋ zukku araŋ ma canse nda boroyaŋ kaŋ manti jama. Ay g'araŋ futandi nda dumi kaŋ sinda fahamay.» 	 Ahihleh, Isreal miten a za kei ua hia? Chi dia gen thamlouhte ka honhaza sak dinga; chi pilloute zangin ka honsuheh ding, chiin, Mosiin a gen masapen hi.


Arzaka si hay kulu hinfa futay zaari hane, Amma adilitaray ga boro faaba buuyaŋ gaa. 	 Thangpaih niin hauhsak a phatuam kei, himahleh diktatna in sihna a kipan a hunkhia hi.


Kanaana na Sidon hay, a hay-jina nooya, da Hetu, 	 Huan, Kanaanin ta masa Zidon a neia, Heth leng a nei laia:


Rabbi ma boriyandi hal ay m'ay kambe salle Rabbi wane suubananta boŋ! Amma sohõ ay ga ni ŋwaaray, ma yaajo da hari zolla kaŋ go a boŋo do haray sambu, iri ma koy.» 	 TOUPA sathau nilh tungah khut ka kha het kei ding: a lu kiang china teipi leh tuithawl ahihleh la lechin ake, huan I pai ding, a chi a.


I ne: «Iri ma koy ka kwaara fo da cinari kuuku fo mo cina, kaŋ a boŋo ga to hala beena gaa. Iri ma te iri boŋ se maa hala iri ma si say-say ndunnya kulu ra.» 	 Huan, Kisa un, khopi i bawl dia, insang a vum van sun dingin I bawl dia, I min I thangsak ding uh; huchilouin jaw lei pumpiah hihdalhin I omkha ding, a chi uh.


Ay fundo goono ga maa Irikoy jaw, Irikoy fundikoono. Waatifo no ay ga kaa ka bangay Irikoy jine? 	 Ka khitui sun leh jan in ka an ahia, Na Pathian koia om ahia leh! Honchi nilouhlouh ua.


Kal a ye nga talibey do koyne. A n'i gar i go ga jirbi. A ne Bitros se: «Wiiza! araŋ si hin ka goro ay banda ka batu baa guuru folloŋ bo? 	 Huan, nungjuite kiang ah a hongpai a, amau tuh ihmu in a hon mu a, huchi in, Peter kiang ah, E, nou dakkal khat lel leng hon hahpih theilou na hi umaw?


Da alfaga furo, d'a guna, a mana di kaŋ dooro daaru fuwo ra a yonuyaŋo banda, waato din gaa alfaga ma ci kaŋ fuwo ga hanan, zama a biyo yay. 	 Huan, siampu a lut a, a et kimvel a, huan, ngai dih, huai in huk hoih a hih nung a hii a zamzak keileh, inn a siangthou chih siampu in a phuang ding, hii a kikhinmang tak ziak in.


A n'a kasu bankaarayey kaa ka barmay a se afooyaŋ. A ga ŋwa Babila bonkoono jine waati kulu kal a fundo me. 	 A tanna in puansilhte a khenga, a damsung tengin a kiangah ah a um gige samta hi.Huchiin a loh ding, kumpipan a piak loh tatlak lou a oma, a dam sung tengin, nitengin tantuan a bawl sak gige.


A ma zumbu sanda beene hari cine, subu kaŋ i dumbu boŋ, Sanda buru hariyaŋ kaŋ ga laabo tayandi. 	 Amah tuh loupa gawitan tunga vuah kia bangin a ke dinga; lei vak vuah tui bang maiin.


Ma fongu mo haŋ kaŋ ni du nda haŋ kaŋ ni maa. Ni m'a gaay ka tuubi mo. Da ni mana batu binde, ay ga kaa sanda zay cine. Ni si bay mo saaya kaŋ cine ay ga ni jirsi. 	 Huaijiakin, na muhdan leh na jakdan thei gige in; kem inla, kisik in. Huchia na kiven keileh, guta bangin ka hongpai dia, bangchik hunin ahia nang kon phawn ding chih na theikei ding.


Rabbi goy mo ni se sanda mate kaŋ cine a ci din ay me ra: Rabbi na mayra kortu ka kaa ni kambe ra, k'a no ni gorokasino se, kaŋ ga ti Dawda. 	 Kei honzanga a gen bangin TOUPAN na tunga hih eita ve: TOUPAN na khut akipan gam a honsuta, na invengpa, David a peta ahi.


I na haya kaŋ Mika te din, da alfaga kaŋ a du, sambu ka kaa Layis, borey kaŋ go ga goro nda baani, laakal kanay ra. I n'i kar da takuba. I na kwaara ton da danji. 	 Huan, Mika thilbawl leh, a siampu neih a paipih ua, Lais khua, galmuanga om hiathiatte kiang a tungtou ua, namsauin a that ua; huan, khua a halta uh.


A ne mo: «Ya nin, Rabbi, za sintina ni na ganda sinji, beeney mo ni kambe goyo no. 	 Huan, nang Toupa, atung in, leilung kingakna na phum khin a, Van khawngleng na khutsuak ahi;


Kala Iliya na nga gaahamo salle zanka gaahamo boŋ hala sorro hinza. A na Rabbi ce ka ne: «Ya Rabbi ay Irikoyo, ay ga ni ŋwaaray, ma naŋ arwaso wo fundo ma ye ka kaa a gaa.» 	 Huchiin, naupang tungah thumvei a kijia a, toupa a sam, Aw Toupa ka Pathian, hehpihtakin hiai naupang hinna amah ah honom sak nawn in achia.


Kala baabo, Zakariya to nda Biya Hanno ka annabitaray te ka ne: 	 Huan, a pa Zakaria tuh, Kha Siangthouin a hongdima, a genkhol a,


Woodin se no a ze i se ka ne nga g'i zeeri saajo ra, 	 Huaijiakin amau lamah a khut ajaka, amaute tuh gamdaia a hihpukna ding leh,


Yesu ye ka ce koyne nda jinde beeri, gaa no a na nga fundo taŋ. 	 Huan, Jesu tuh ngaihtak in a kikou nawn a, a kha a khahta a.


Zama toonya kaŋ ni te Liban se din ga ni daabu. Ganji hamey kaŋ ni halaci mo ga ni humburandi borey kuro sabbay se, da toonya kaŋ ni te laabo, da birno, d'a ra gorokoy kulu se. 	 Lebanon tunga hiamgam hihnain nang honkhuh ding ahi ngal a, gamsate siatnain, nang a honlau sak ding; mite sisan jiakin, leh gam tung, khopi leh a sunga teng tengteng tunga hiamgamna hihna jiakin.


Mate binde no boro ga te ka ciya adilante Irikoy jine? Haŋ kaŋ wayboro hay, Mate n'a ga te ka ciya hanante? 	 Huchi a hih chiangin Pathian lakah bangchiin mihing a dik thei dia? ahihkeileh amah numei suan bangchiin a siang thei dia?


I tu ka ne a se: «Boro gaa-hamnikoy no; a na nga canta guddu nda kuuru guddama.» Bonkoono ne i se: «Tisbi bora Iliya no.» 	 Huan, amau a dawng ua, Samul puan a ki jem ahi a, a kawng savun kawnggakin a gak, achi ua. Huan, aman, Tisbe mi elija eive, a chi a.


Asa binde na jinde sambu Rabbi nga Irikoyo gaa ka ne: «Ya Rabbi, ni baa da banda gaako fo si no, a ma furo hinkoy da boro kaŋ sinda gaabi game ra. Ya Rabbi iri Irikoyo, iri gaa, zama iri goono ga de ni gaa. Ni maa gaa mo no iri kaa ka wongu nda marga bambata wo. Ya Rabbi, nin no ga ti iri Irikoyo! Ma si naŋ boro ma te zaama ni boŋ!» 	 Huchiin Asa bel sual din a vakuana, Maresa ah Zephatha guamah a vakiphalh uh.


Goy-teeri jirbo ga kaan, Baa a ŋwa ikayna wala iboobo no. Amma arzakante kunguyaŋ si naŋ a ma jirbi. 	 Van a khan chiangin, amau nete a khang uh; huan huai neimi adingin bang phattuamna a oma, a mittea huaite et chihngallouh?


Rabbi binde na Etiyopi borey kar Asa da Yahuda jine, hala Etiyopi borey zuru. 	 Huan, Asain TOUPA a pathian asam a, TOUPA kia loungal mi hat tak laka hat lou panpiha a om kei ua; aw TOUPA ka pathian uh, honpanpih ve; nang hon muangin na minin hiai mipite ka hongsual uhi. Aw TOUPA, ka pathian uh nahi a, mihingin nang hon zou kei uhen, a chi a.


Sanno din mo koy ka say nya-izey game ra, way, i ne talibo din si bu. Amma Yesu mana ne a si bu bo, amma «d'ay ga ba a ma goro kal ay ma kaa, a si ni guna.» 	 Huchiin, huai nungjuipa tuh si lou dingin a thu unaute lakah a thangta a; himahleh, Jesun a si kei ding chih a kiangah a gen ngal keia, Ka hong nawn tana om nilouh din houh deih leng huai nang bang lunghimoh zenzen? a chi lel ahi ngala.


Kala Suleymanu na Rabbi windo da bonkoono windo mo ban. Hay kulu kaŋ furo Suleymanu bina ra nga ma te Rabbi windo ra, da nga bumbo windo ra, a n'i kulu te ka ban da albarka. 	 Huchibangin, Solomonin TOUPA in leh kumpipa in a pichin ta a; Solomonin a lungsim a atup bangin TOUPA in leh amah in lamzang tak in a pichin ta hi.


Amma ay ga humburu hal a ma si ciya, mate kaŋ cine gondo na Hawa halli nda nga carma, yaadin cine no araŋ laakaley ma bare ka fun cimo da hananyaŋ gaa kaŋ araŋ gonda Almasihu ra. 	 Himahleh, gulin a zuau pila Evi a khem bangin, Kris lama takna leh siangthouna akipan bangchi hiamin na lungsim uh a hihse kha ding uhi, chih ka lauthawng ahi.


May no ga Irikoy suubanantey kalima? Irikoy no g'i adilandi _nga jine__! 	 Pathian mi telte kuan ahia hek ding? Siamtangsakpapen Pathian ahi ngala.


Abimelek ne Ibrahim se koyne: «Ifo no ni di, kaŋ se ni na hayo te?» 	 Huan, Abimelek mahin Abraham kiangah, Bang na mua, hichibanga thil na hih maijen? A chi nawna.


Ay farhã gumo kaŋ ay na ni ize fooyaŋ gar kaŋ yaŋ goono ga dira cimo ra, danga mate kaŋ cine Baaba n'iri lordi nd'a. 	 Pa kianga kipana thupiak i muh bangin na ta kuate hiam thutaka oma ka muh jiakin ka kipak mahmah hi.


Rabbi sanno kaa ay do koyne ka ne: 	 Huan TOUPA thu ka kiangah a hongtung nawna,


A kayne Helem izey mo, ngey ga ti: Zofa, Imni, Seles, da Amal. 	 Huan Helem a unaupa tapate; Zopha, Imna, Seles, Amal.


Boro izo, ma ni moyduma ye Sidon haray. Ni ma annabitaray te ka gaaba nd'a 	 Mihing tapa, Sidon masuan inla, atung thu genin.


Saaya din bonkoono Belsazzar kankam gumo, a moyduma alhaalo mo bare koyne, hal a koy kayney mo boŋ haw. 	 Huchiin kumpipa Belsazar a patau mahmaha; amahah a mel a honglamdanga; a toupate a lungjing uhi.


I mana du k'a di a sanno boŋ borey jine. I dambara nd'a tuyaŋo mo, hal i dangay. 	 Huchiin, mipi maa a thu gen khelh lak ding amu kei ua; a dawnna tuh lamdang a sa mahmah ua, a dai dide uh.


A ga ye ka kaa Rama mo, zama noodin no a windo go, noodin mo no a ciiti Israyla se. A na sargay feema cina noodin mo Rabbi se. 	 Huan, a in omna a hih jiakin Rama khua ah a pai nawn jeljel a; huailaiah Israel mite vai a hawmsak a, huailaiah TOUPA adingin maitam a bawl.


Nga no ga ti bora kaŋ i hantum a boŋ ka ne: ‹Guna, ay g'ay diya donton ni jine, kaŋ ga ni fonda soola ni jine.› 	 en dih, ka thangkou na ma ah ka sawl ahi, aman tuh na ma ah na lam a bawl ding. chih, a tanchin a gelh uh, hiai mipa ahi.


da Gosen, da Holon, da Jilo, birni way cindi fo nooya da ngey kawyey. 	 Holon te, Gilo te; khopite a khopelte toh kho sawm leh kho khat ahi.


Wa si ta boro kulu m'araŋ ciiti ŋwa da haŋ ciine ra, wala batu hane, wala handu kayyaŋ, wala asibti* zaari ciine ra. 	 Huchiin, nek thu ah hiam, dawn thu ah hiam, ankuanglui thu ah hiam, kha thak thu ah hiam, khawlni thu ah hiam, kuamahin hondem kei uhen;


A ga bine-saray-koyey yayandi, a g'i biyey haw. 	 Khasiate a hihdama, a liamnate utuh a tuam jel hi.


Ay no A nda Zed, yaadin no Rabbi Irikoy ci, nga kaŋ go no sohõ, a go no za doŋ, a ga kaa mo, Hina-Kulu-Koyo no. 	 Kei Alpha leh Omega ka hi Toupa Pathian, omlel leh omsa leh hongpai ding, Bangkimhihtheiin a chi hi.


Han din hane i caw Musa tira ra jama hangey ra. A ra mo no i gar naŋ kaŋ i hantum ka ne kaŋ Amonance wala Mowabance ma si furo Irikoy jama marga ra hal abada, 	 Huai niin mite jakin Mosi laibu sungah a sim ua; Amon mi leh Moab mi khantawnin Pathian khawmpi sungah a lut ding uh ahi kei chih, huai sunga kigelh a mu uhi;


Boro kaŋ na nga baaba wala nga nya laali, I g'a fitilla wi kubay bi tik ra. 	 Kuapeuh a pa hiam a nu hiam hamsiat, jan khomial penpen ah a khawnvak heklup ahi ding hi.


Wala ni moy ya gaaham wane dumi yaŋ no? Ni gunayaŋ mo, Adam-ize wane dumi no, wala? 	 Sa mitte nei na hi hia, ahihkeileh mihing muh banga mu na hi hia?


D'a te ka ciya ni nya-ize fo te alfukaaru, danga ni kwaara fo ra boro, ni laabo kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga ni no din ra, kulu ni ma si ni bina sandandi a se. Ni ma si kambe sanday te ni nya-ize alfukaaro se mo. 	 TOUPAN a hon gam piak na omna ua na unaute uh laka genthei a om uh leh na unau gentheite lakah na lungsim khauhsak kei unla, sumchit sam kei un.


Tam yaamo wo mo, w'a catu taray kuba ra. Noodin no i ga hẽ ka hinjey kanji.› 	 Huan, sikha phatuamlou tuh polam mial ah paikhia un, huai ah kah leh hagawi a om ding, a chi a, a dawng a.


Yaadin gaa binde, araŋ wo manti yawyaŋ wala ce-yawyaŋ no, amma araŋ ya laab'izeyaŋ no hanantey banda, araŋ ya Irikoy almayaaliyaŋ mo no. 	 Huchiin, tun tuh zin leh leng na hi nawnta kei ua, misiangthoute toh tualsung khat leh Pathian inkuanpihte na hi zota uhi.


Rabbi n'a guna ka ne a se: «Koy, nin, ni hina woodin ra, ka Israyla faaba Midiyan borey kambe ra. Manti ay no ka ni donton?» 	 Huan TOUPAN, amah a en a, a kiangah, Hiai na hatnain pai inla, Israelte pen Midiante akipanin hondamin: ka honsawl ahi kei maw? a chi a


kala ni ma ne i se: ‹Ay kond'ay hẽeno bonkoono do no, k'a ŋwaaray i ma si ye nd'ay Yonatan kwaara koyne hal ay ma si koy bu noodin.› » 	 Nang a kiang uah, Jonathan ina honkiksak loua, huailaia vasi lou dingin kumpipa kiangah ngetna ka pe lut leh ahi, na chi ding hi, achia.


Wayboro fa ne: «Ya ay koyo, in da wayboro wo, fu folloŋ no iri bara ga goro. Ay na ize aru hay, nga mo go noodin fuwo ra. 	 Huan, numei khat in, aw ka pu, hiai numei toh in khata teng khawm ka hi ua; huai inna ka om tei laiin nau ka nei a.


«Wa Israyla izey jama kulu kabu, i kulu kaŋ yaŋ ga hin ka koy wongu. Za jiiri waranka izey ka koy beene, ni m'i kabu, i kaayey almayaaley boŋ.» 	 Israel suante omkhawm tengteng, kum sawmnih a kipan tung lam, a chichi in Israel gam a galkap thei chiang teng sim vek un, chi in.


Yaadin gaa, ciine waani-waaney ga ciya alaama borey kaŋ yaŋ mana cimandi se, manti cimandikoy se. Amma annabitaray ga ciya alaama cimandikoy se, manti borey kaŋ yaŋ mana cimandi se. 	 Huaijiakin pau theihlouhte jaw gingtate din chiamtehna ahi keia, gingloute din ahi jaw, thugen bel gingloute a din chiamtehna ahi keia, gingta te dingin ahi jaw.


Sawulu binde na nga gata sinji Hacila tudo ra kaŋ goono ga taasi beero do haray guna fonda boŋ. Amma Dawda goono ga goro saajo ra. A di mo Sawulu goono ga nga ce gana saajo ra. 	 Huan, Saulain gamdai chin, lamkalah Hakila tangah panmun a bawla. David bel gamdai ah a om theka; huan, Saula amah zongin gamdai ah a hong chih a thei a.


Ay ga ŋwaaray a m'araŋ gaabandi hala Almasihu ma goro araŋ biney ra cimbeeri do. Araŋ kaajo d'araŋ daba, Irikoy n'i sinji baakasinay ra. 	 Huan, Kris ginna jiaka na lungtang ua a ten theihna dingin, nou itnaa zungkai leh kingakna neia omin,


Wayboro fooyaŋ mo goono ga fonnay hala nangu mooro. I ra Maryama Magdaliya bora go no, da Maryama, Yakuba kayne da Yosi nya, da Salome mo. 	 Huan, numeite leng gamla taka enin a om ua; huaite lakah Mari Magdalini, Mari Jakob naupangjaw leh Jose nu, Salomi leng a pang ua;


Yaadin mo no ay Baabo kaŋ go beena ra ga te araŋ se, d'araŋ biney ra araŋ mana araŋ nya-izey yaafa.» 	 Mi chin in na lungtang tak ua na unaute uh na ngaihdam kei uleh ka Pa van a om in leng huchi bangmah in na tunguah a hih sam ding, a chi a.


Ay goono ga zuru zama ay ma du alhakko. Alhakko wo ga ti Irikoy beene ceeyaŋ wano, kaŋ go Almasihu Yesu ra. 	 Kris Jesua Pathian sapna sang kipahman mu dingin phak chiamna tuh ka delh hi.


Rabbi sanno ye ka kaa ay do koyne ka ne: 	 Toupa thu ka kiangah a hongtung nawna, ka kiangah.


Za a go nangu mooro, a di jeejay* nya fo kaŋ gonda kobtey. A gana ka kaa ka di hal nga ga du ize a gaa. Waato kaŋ a to a do, a mana di hay kulu kala kobtey, zama manti jeejay hayyaŋ alwaati no. 	 Huan, theipi kung nah nei gamlapia a mu a, A gah ka muh khak leh, chiin a vajuana; huan, a vatunin a nah kia loungal bangmah a mu kei a; theipi gah hun ahi kei him a.


Kaŋ a na woodin ci, a na nga kambey da nga cey cab'i se. 	 Huan, huai a gen khitin a khutte a khepekte amau a laka.


Ya ay baakwa, baakasinay korno hari! Ni ga sogo no, ni ga kaan mo sanda ifo cine! 	 Hiai na san dan tum sing bang ahia, na nawite grep gah bomte bang.


Zama a naagu Rabbi gaa. A mana fay d'a ganayaŋ mo, amma a n'a lordey haggoy, kaŋ yaŋ Rabbi na Musa lordi nd'a. 	 TOUPA a lenchintena, amah a zuih a tawp nuam keia, a thupiak TOUPAN Mosi a piakte a jui hi.


Zama i n'ay no nd'ey Israyla game ra, i ga furo borey kaŋ yaŋ ga hay-tu fiti gurbi ra, sanda Israyla izey hay-jiney kulu gurbi ra. Ay na Lawitey ta ay boŋ se. 	 Israel suante lak akipana ka tuam dinga seh lah ahi ngal ua; sul hong tengteng Israel suante ta masapen teng tangin ka tuam dingin ka neita ahi.


Laakalkooney sanney ga hima mimi. D'i go margante i ga hima kuusayaŋ kaŋ i sinji, kuruko folloŋ meyo ra no i ga fatta. 	 Hiai thulela tawpna ahi; a vekin jakin a omta: Pathian laudan siam inla, a thupiakte juiin; hiai lah mihing hihding pumpi ahi ngala.Pathianin lah thilhih chiteng vaihawmnaa la lut ding ahi ngala, thil selguk chiteng, a hoih hia a hihkeileh a hoihlou toh.


Ni darza beeray beero din, Da ni goyey kulu kaŋ ga dambarandi, Ay ga soobay k'i miila. 	 Nangmah pahtawina kilawmdan thupitak lehm na thillamdang-hihte ka ngaihtuah ding hi.


Haciika ay ga ne araŋ se: i ga Adam-izey zunubey kulu yaafa i se, da Irikoy alaasiray kulu kaŋ i g'a kayna d'a. 	 Chihtaktakin ka honhilh ahi, mihing tate, a khelhna tengteng uah leh Pathian a gensiatnalam bangpeuh uah leng a gensiatnate uah, ngaihdam ahi ding ua


A n'i lordi ka ne: «Haŋ kaŋ araŋ ga te neeya: araŋ jare hinzanta kaŋ ga furo asibti hane ga ciya bonkoono windi batukoyaŋ. 	 Huan, aman, Na hih ding uh hichibang ahi: na lak ua khawlni a hong dingte seh thum suah seh khatin kumpipa in na veng ding ua;


Gaa no i ga bay kaŋ ay, Rabbi ngey Irikoyo, ay go ngey banda. Ngey mo, Israyla dumo, ay boroyaŋ no. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Huan kei TOUPA a Pathian uh a kianguah ka om chih a thei un, amau Israel inkote leng ka mite ahi uh chih a thei ding uh, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi.Huan nou ka belamte, ka gan tatna muna belamte na hi ua; huan, kei na PATHIAN uh ka hi, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi, chiin.


Boro hinza din binde, Sadrak da Mesak da Abednego, i kaŋ hawante dudal danjo kaŋ ga fortu gumo din bindo ra. 	 Hiai mi thumte, Sadrak, Mesak leh Abed-nego te meipi kuang juajua lak ah honsain a puk uhi.


A na nga sanno samba k'i yayandi, A n'i soolam ka kaa i halaciyaŋey ra. 	 A thu tuh a sawl khia a, amau tuh a damsak jel hi, a mahthatna ding ua kipanin a humbit jel hi.


A ne ay se mo: ‹A go, ay ga ni no ize boobo, ay ga naŋ ni ma baa ka tonton, ay ga ni ciya mo dumi jama. Ay ga laabu woone no ni dumo se ni banda, a ma ciya araŋ wane hal abada.› 	 Ka kiangah, chi tampi ka honsuangsak dinga, ka honhihpung lai ding, chi tuamtuam omkhawm in ka honbawl ding; huan, hiai gam na nunga na suante kiangah khantawn gou dingin ka pe ding, honchi a.


Zama alwaati kaŋ a ga di nga izey, Kaŋ yaŋ ga ti ay kambey goyo nga game ra, Kal i m'ay maa fay waani. Oho, i ga Yakuba wane Hananyankoyo fay waani ka humburu Israyla Irikoyo. 	 A ta uh, ka khut suakte, a lak ua a muh un, ka min a siangthousak zota ding uh; ahi, Jakobte Mi Siangthou a siangthousak ding ua, Israelte Pathian lah a kihtata ding uh.Khaa vakmangten leng a hontheisiam ta ding ua mi phunhatten sinsak thu a sinta ding uh.


Jiiri kulu a hayrey ga koy Urusalima Paska bato* do. 	 Huan, kum tengin, Paikan Ankuanglui hunin, a nu leh a pa Jerusalem khuaah a hoh jel ua.


Guna, Irikoy gonda koytaray nga hino ra, May no ga te dondonandiko sanda a cine? 	 Ngaiin, Pathianin a thilhihtheihnain sangtakin a hih: amah bang sinsakmi kua ahia?


Man ngey kaŋ yaŋ n'i sargay maano ŋwa, K'i haŋyaŋ sargay duvaŋo haŋ mo? I ma tun sohõ k'araŋ gaakasinay. I ma ciya araŋ koruyaŋ do.» 	 A kithoihna thau uh netu, a dawn ding thillat uh uain dawnmite? Hongthouin nou hong huh uhenla, nou honhuntu hi heh.


Amma nga Izo boŋ a ne: «Ya Irikoy, ni koytaray karga ya hal abada abadin wane no. Ni koytaray sarjilla ya sarjilla kayante no. 	 Tapa tungtangthu ah bel hiai thu agen hi; Pathian aw, na mangtutphah tuh khanthawn in a om ding hi; dikna lal chiang leng na gam lal chiang ahi.


Zama laakal wo, danga arzaka no, A ga boro hallasi. Amma bayray nafa ga ti: Laakal ga fundi haggoy a koyo se. 	 Dangkasum khihumna ahi bangin, pilna lah kihumna ahi ngala: himahleh theihna hoihjawkna bel, pilnain a neimi hinna a hawisak hi.


«Dugey kaŋ araŋ doona ga ton Yahuda galley ra, da Urusalima kwaara fondey ra, araŋ d'araŋ kaayey, d'araŋ bonkooney, d'araŋ mayraykoyey, da laabo jama mo, manti Rabbi fongu i gaa? Haya mana furo a se bine ra bo? 	 Juda khopite leh Jerusalem kongzingte ah, nou leh na pipute uh, na kumpipate uh leh na heutute uh, leh gama mipi te himhimin gimlim a hal te uh TOUPAN a thei gigein a lungsim ah a khum kei maw?


Kaari kaŋ go a nangora ra din ga ciya kubay, Fitilla kaŋ go a boŋ beene din mo ga bu. 	 A puanin ah vakna a mial dia, a tunga a khawnvak mihsak ahi ding.


Boro kulu kaŋ ga lamba a hamo gaa ga hanan. Koyne, d'a kuro say bankaaray fo gaa, kala ni m'a nyuna nangu hananta ra. 	 Sathau nilh a a om ni a Aron leh a tapate'n TOUPA kiang a a lat ding uh thillat pen hiai ahi; tangbuang thillat dia lat zel ding, tangbuang nel dimdem epha sawm a khen a mun khat, zingsang in a kim, nitak in a kim.


Fundikooney kulu goono ga mo sinji ni gaa, Ni g'i no ngey ŋwaarey mo alwaati kaŋ ga hagu ra. 	 Amau tengteng mit tuh nang tungah a tu a; a hun takah a annek ding uh na pia hi;


Bora kaŋ goono ga dira, a ga hẽ, A dumayaŋ gaaso go a se ga jare, A ga ye ka kaa da farhã kuuwayaŋ, A go ga kande nga bokey. 	 Kap kawmin buh chi kuan khiakpih mahle uh, a buhphal te uh tawiin nuamsain a hongpai nawn ding uhi.


Yekoniya izey kaŋ a du tamtaray laabo ra neeya: A ize fo Seyaltiyel, 	 Huan salmatpa Jekonia suante: Sealtiel a tapa,


A talibey mo ne a se: «Rabbi, d'a jirbi a ga du baani.» 	 Huchiin, nungjuiten a kiangah, Toupa, a ihmut takleh a halh nawn nake, a chi ua.


Amma ay ga bakar Yahuda dumo se. Ay, Rabbi i Irikoyo, ay kamba no g'i faaba. Ay si i faaba nda biraw, wala nda takuba, wala nda tangami, wala nda bariyaŋ, wala nda bari-kariyaŋ.» 	 Himahleh Juda inko tungah chitna ka nei dinga, TOUPA a Pathian un amaute ka hondam dinga, thalpeu te, namsau te, kidouna te, sakol te, sakol tungtuangmitein amau ka hondam kei ding hi, a chi a.


Woodin se no ay ga ciya i se danga muusu beeri, Danga mari kaŋ go ga gum fondo me gaa. 	 Huaijiakin a mau adingin humpinelkai bang ka hi a; bialbem bangin lampi kiangah ka tang ding;


Muusu wayo mo, kaŋ a di nga gay, Hala mo a na laakal kaa, Kal a ye ka afo sambu nga izey ra k'a ciya muusu beeri. 	 Huchiin a ngaka, a lametna a vuaksuak chih a theihin, a noute lakah a dang khat a la a, humpinelkai lunlaiin a bawl hi.


Gaa no a ne nga talibey se: «Haciika faro wiyaŋo ga baa, amma goy-teerey si baa. 	 Huchiin, a nungjuite kiangah, Buh lak dinglah a tam mahmaha, himahleh, a semmite a tawm uh;huaijiakin a buh la ding a semdingte sawl dingin buh Neipa kiangah ngen un, a chi a.


Zama waato kaŋ ay kand'ey laabo kaŋ ay ze d'a i se ka ne ay g'i no nd'a din ra, kal i na tudu kuuku kulu da tuuri-nya kulu kaŋ gonda bi guna. Noodin yaŋ no i soobay ka konda ngey sargayey. Noodin yaŋ no i n'ay yanje ceeci da ngey sargayey. Noodin yaŋ mo no i na ngey dugu kaŋ haw ga kaan ton, i na ngey haŋyaŋ sargayey mo soogu. 	 Ban jak hiala amaute ka chiam gamah ka honpi lutin, tang sang leh sing buk lian a muh peuhmah uah a kithoihnate uh a lan ua, a thil lat uh hehhuai mahmahte a pia uh. A gimlimte uh a bawl ua, a dawn ding thil latte uh a bungkhe ngal ua, chiin.


Saaya din ra, waato kaŋ Sawulu kaa ka fun Filistancey banda, i ne a se: «Dawda neeya En-Gedi saajo ra.» 	 Huchiin Saulain Israel mi tengteng laka telkhiak vive mi sang thum a pi a, sathakte tenna suangpi laklamah David leh a mite zongin a hohta uh.


Yeriko koyo mo donton Rahab do ka ne: «Ma alborey kaŋ yaŋ kaa ni do ka furo ni windo ra din kaa taray, zama i kaa no ngey ma laabo gundo kulu fintal se.» 	 Huan, Jeriko kho kumpipan, Na ina hongtung mikhualte honpiin: gam pumpi entel dinga hong ahi uhi, chia hilh dingin Rahab kiangah mi a sawla.


Ya Irikoy, naŋ dumey ma ni saabu, Dumey kulu ma ni sifa. 	 Leiin a thil pou a pia a: Pathian, koumau Pathian ngeiin, honvualjawl ding.Pathianin vual a honjawl dinga; kawlmong a mi tengteng inleng amah a lau ding uhi.


Ya Rabbi, ni ga lordi te ka ne iri ma du laakal kanay, Zama nin no ka iri goyey kulu goy iri se. 	 TOUPA nang lemna non sehsak ding: nang lah ka nasep tengteng uh non sep sak ngala.


Waato kaŋ a goono ga nga boŋ fansa sambu ka hayey din ci, kala Fastos salaŋ da jinde beeri ka ne: «Bulos, ni boŋo koma! Ni cawyaŋ booba goono ga ni follandi!» 	 Huan, huchibanga a siamna thu a gen lain, Festain, aw ngaihtakin, Paula, na hai ahi; na theih tamnain nang honhaisak hi, a chi a.


Afo go no kaŋ go ga seeda ay boŋ, ay ga bay mo kaŋ seeda kaŋ a goono ga te ay boŋ ya cimi no. 	 ka tanchin theisak mi dang ahi, aman ka tanchin a theihsak tuh a dik chih ka thei hi.


Esta mo ne: «Hala day bonkoono di a ga boori, naŋ bonkoono nda Haman ma kaa hunkuna bato kaŋ ay soola a se din do.» 	 Huan Estherin, Tuniin kumpipa leh Haman amaha dia ka bawl annekna ah hongpai un, kumpipan hoih a sak leh, a chi a.


Borey kaŋ yaŋ konna nin, Haawi no g'i daabu. Laalakoyey bukkey mo ga daray.» 	 Nang honmudahte zumnain akhuh dinga; huan gilou puanin omta kei ding hi.


Mate kaŋ cantu ziibo sanni go d'a neeya: da haro fatta taray, wala nd'a gum ka hari jisi, kulu a ziibi no. 	 A thil pawt sung teng a nin ahi: a sa ah a pawt gige hiam, pawt tawpta hiam zong hileh, a nin himhim ahi.


Ay no Fundikoono. Ay bu, guna mo ay gonda fundi hal abada abadin. Ay gonda buuyaŋ da Alaahara saaf'izey mo. 	 Mi Hing ka hi; huan ka hongsi a, huan ngaiin khantawnin ka hing hi, sihna leh misi kho tahbi ka nei hi.


Boro kulu kaŋ goono ga cimandi kaŋ Yesu ga ti Almasihu, bora din, i n'a hay Irikoy do. Boro kulu mo kaŋ ga ba hayra, a ga ba izo mo kaŋ a hay. 	 Kuapeuh Jesu tuh Kris ahi chih gingta tuh Pathian suahsak ahi; kuapeuh a suaksakpa itin a suahsak leng a it nak.


Oho, nin mo, ay goy hangasin naanaykoyo, ay goono ga ni ŋwaaray ni ma wayborey din gaa. Zama i taabi ay banda Baaru Hanna goyo ra, ngey nda Kilimandos, d'ay goy hangasin cindey mo kaŋ yaŋ maa go fundi tira ra. 	 A hi, nou leng ka honngen hi, hakkol puakpih muanhuaite, hiai numeite panpih un, Klimen toh leng, leh ka naseppih dangte hinna bua min tuangte toh leng, tanchin hoiha ka naseppihte ahi ngal ua.


Arzakanta din gonda haw kuru nda feeji kuru boobo 	 Mi hausa in belam hon tampi leh gan hon tampi a nei a:


Wa guna, ay gonda ize way hinka kaŋ yaŋ mana alboro bay jina. Ay g'araŋ ŋwaaray, wa naŋ ay ma fatta nd'ey araŋ se. Araŋ ma te i se haŋ kaŋ araŋ ga ba. Amma borey din, wa si hay kulu te i se, zama i kaa ay fu daabirjo biyo cire.» 	 Ngai un, pasal kithuahpih ngei nailou tanu nih ka nei ahi; honhehpih unla, amau na kiang uah kon pikhe ding, hoih na sak bangun a tunguah na hih nading uh; hiai mite tungah jaw bangmah hih mahmah kei un, Huaijiakin ahi, ka in sunga a honglut uh, achia.


Ciiti malaykey fata fo kambe kar gu no, kambe kar gu koyne malayka fata fa se. Fata fa me ka koy fata fa me mo, kambe kar way no. 	 Huan, cherub kha khat pen tong nga ahi a, cherub kha langkhat pen tong nga mah ahi: kha khat mong akipan a kha langkhat mong kikal tong sawm ahi.


Bora kaŋ mana hin nga boŋ ga hima kwaara kaŋ bagu, Kaŋ birni cinari mana cindi a se. 	 Amah a lungsim thuzohna bei khopi chimsa leh bang neilou bang ahi.


Handu yagganta ra boro yagganta mo, Abiyezer Anatot boro, Benyamin kunda boro no. A sata mo gonda boro zambar waranka cindi taaci. 	 Kha kua naa sepaih heutu Benjamin suan Anathot mi Abiezera hi a, pawl ah sing nih leh sang li a om uh.


Yaadin no nga mo kaŋ na ihinka ta, nga mo du ihinka koyne. 	 Huchimah bang in talent nih mupa'n leng talent nih dang a mu kheta a.


Baabo ga ba Izo, a na hay kulu daŋ a kamba ra mo. 	 Pan Tapa a it a, a khutah bangkim a vekin a peta hi.Kuapeuh Tapa gingtain khantawna hinna a nei; himahleh, Tapa thu manglouin hinna a neikei ding a, Pathian hehna a tungah a om jaw hi, a chi a.


Ahab haama Yoram mayra jiiri way cindi fa ra no Ahaziya te bonkooni Yahuda boŋ. 	 Ahab tapa Joram kum sawm leh kum khat a lal kumin Ahazia bel Judate tungah a lal pan hi.


Benaya, Yehoyda izo mo, Kabseyel wongaari fo ize no, kaŋ na hin goy fooyaŋ te, nga no ka Ariyel Mowab bora ize hinka wi. A zumbu mo ka furo guusu fo ra han fo kaŋ neezu* go ga kaŋ. A na muusu beeri fo wi noodin. 	 Huan, Kebzeel mihang tapa Jehoiada tapa Benai thil thupi tak hihpan Moab mi Ariel tapate nih a that a; huan, a hoh suk a, vuk kiak hunlai in leikohawm ah humpinelkai leng a va that a:


Kal a m'ay neesi cimi neesiji boŋ hal Irikoy m'ay cimo bay. 	 (Bukna diktak ah honbuk dih ua, Pathianin ka thutakna thei hen! )


Boro kulu kaŋ ga tammahã nga ya diina ganako no, nga no bora si hin ka nga meyo gaay, amma a goono ga nga boŋ halli, bora din diina ya yaamo no. 	 Kuapeuh sabiak limsak hia kigingtaa a lei veng hoih loua, amah lungtang kikhemjaw tuh huai mi sabiak dan tuh bangmah ahi kei hi.I Pathian leh Pa mitmuha sabiak siangthou leh gilou pang lou jaw hiai ahi, tagah leh meithaite gimthuak laia veh leh, khovel buahna bang loua kibawl jel.


Amma hiyo go teeko bindi ra ga taabi bondayey sabbay se, zama haw goono ga gaaba nd'a k'a tuti ka ye banda. 	 Long tuh dil lai takah a omta a; huihin a hilou lama a sawn jiakin tuikihawtin a septa a.


Firawna mo na boroyaŋ lordi* a boŋ. Ngey mo na Abram da nga wando da hay kulu kaŋ go a se dum. 	 Huan Pharoin a tungthu ah mi kiangah thu a piaa, huchiin amah a vakhata ua, a ji toh, a neih tengteng toh.


Alwaati kulu kaŋ a ga goro kurmu a ga du fulanzamay danga fulanzamay kaŋ a mana du araŋ asibtey ra, saaya kaŋ araŋ goro a ra. 	 A hawm sung tengin a khawl ding; na ten lai ua na khawlni ua khawl tei sek loute pen.


Zaaro din ra, boro kaŋ go fu boŋ, a arzaka mo go fuwo ra, a ma si zumbu k'a sambu. Boro kaŋ go fari mo ma si ye banda dunkayo do. 	 Huai niin kuamah a sum in sunga oma, amah in tunga om, vala dingin kum kei heh; loua om leng pai kei hen.


Nya-izey, araŋ kaŋ Irikoy ga ba, iri ga bay kaŋ a n'araŋ suuban no. 	 Unau, Pathian ngaihtakte aw, nou a honteldan ka thei uhi;


Irikoy salaŋ Musa se koyne ka ne a se: 	 Huan Pathianin Mosi kianga thu genin, a kiangah, TOUPA ka hi:


Kala Israyla bonkoono Ahab ne Yahuda bonkoono Yehosafat se: «D'a-ta day, ni ga koy ay banda iri ma koy Ramot-Jileyad?» Nga mo tu a se ka ne: «In da nin, kulu afo. Ay jama mo sanda ni jama cine no. In da nin no care banda wongo din ra.» 	 Huan, Israel kumpipa ahabin Juda kumpipa Jehosaphet kiangah, Ramoth-gilead khuaa I hoh tou khawm kei dia hia? achia. Huan, aman a dawnga, kei leh nang, ka mite na mite pumkhat I hi uh aka, gal I sual khawm kei ding ua, a chi a.


Yosiya te haŋ kaŋ ga saba Rabbi diyaŋ gaa ka nga kaayo Dawda fonda kulu gana. A mana kamba kambe ŋwaari wala kambe wow gaa haray. 	 Huan, TOUPA mitmuhin thil diktat tak a hih jela, a pu David lampi tot tengteng a tawn tei a, tak lamah hiam veilam ah hiam a pial kei hi.


Araŋ afo kulu mo ma si laala saaware nga bina ra nga gorokasin boŋ. Araŋ ma si ba tangari boŋ zeyaŋ mo, zama woodin yaŋ kulu no ay ga konn'ey. Yaadin no Rabbi ci. 	 Huan na lak ua kuamahin a insakinkhang siatna ding na lungtang uah gilou ngaihtuah kei un; thuchiam diklou deih kei un; hiaite tengteng lah ka thil huatlam tak ahi ngal ua, TOUPAN a chi.


Amma a ga faala beene nda ganda se i ma si no, da masida* fo ma daray Tawretu ra. 	 Himahleh, dan thu sut vom neu chik leng a man sangin van leh khovel amanthat a baihlamjaw ahi.


Yahuda binde na goobu haŋ Israyla kambe ra. Kala boro fo kulu zuru ka koy nga kwaara. 	 Huan, Judate tan Israelte sangin a hongse jawa; mi chih amau inlam chiat ah a paita uhi.


Zama Rabbi ga ciya ni se deyaŋ hari, A ga ni ca haggoy hala i ma s'a di. 	 Toupa na muanpi ahi sin ngala, na khe laka omlou dingin a veng ding hi.


Ni n'ay faaba borey canda-canda gaa. Ni n'ay ciya dumi cindey mayko. Dumi kaŋ doŋ ay s'a bay, a go ga may ay se. 	 Ka tanchin a jak tak un ka thu a mang ding ua; mikhualte ka kiangah a kipe ding uhi.


hal a na nga misa sambu ka ne: «Balaam, Beyor izo sanney neeya: bora kaŋ i n'a moy fiti, nga no goono ga salaŋ. 	 Huan, hiai thu a gen a, Beor tapa Balaam vak:


Waato kaŋ a saaware jama gaa, a ne borey kaŋ yaŋ ga baytu Rabbi se m'a sifa, zama a gonda darza hanno. Saaya kaŋ i goono ga fun taray wongu marga jine, i ma ne: «Wa saabu Rabbi se, zama a baakasinay suujo ga tondo hal abada!» 	 Huan, mipite a hasot khit in sepaihte maa pai kawma TOUPA pahtawina leh a siangthou kilawm dan phat dinga lasami dingte a sep a: TOUPA kiangah kipahthu gen un, a chitna lah khantawnin a om sin ngala, chi un, a chi a.