Tera mo na nga izo Abram da nga haama Lotu Haran izo sambu, da nga anzura Saray (sanda nga izo Abram wando nooya). A kond'ey nga banda ka fun Ur Kaldancey laabo ra, zama ngey ma koy Kanaana laabu. I to Haran kwaara, i binde goro noodin. 	 Huan, Trahin tapa Abram te, a tapa tapa (Haran tapa) Lota te, a mou, a tapa Abram ji Sarai te a pia; huan, Kanana hoh dingin Kaldaite khua Ur akipanin a pawt khawmta uhi; huan, Haran khua a hongtun un, huailaiah a tengta uh.Huan, Terah damsung kum za nih leh kum nga ahi a: huan, Terah Haran khuaah a sita hi.


Yaa no a ci: M'ay ce, ay mo ga tu ni se. Ay ma muraadu sando bambata yaŋ cabe ni se, kaŋ yaŋ ni si bay. 	 Honsam lechin, ka hon dawng ding, thil thupi leh thil kisel na theih ngeilouh ka honensak ding.


Zama haciika, Yohanna na baptisma* te da hari, amma araŋ wo, araŋ ga du Biya Hanna baptisma ne ka koy jirbiyaŋ.» 	 Johanin tuiin a baptis jela, himahleh, ni sawt lou chikin Kha Siangthoua baptisin na om ding uh, a chi a.


A na yaarukomyaŋ sufuray Israyla ra mo, boro zambar zangu, k'i bana nda nzarfu ton taaci nda jare cine. 	 Huan, Israel gama mi, mi hat hangsan nuai khat dangka talent jain a guai lai hi.


Rabbi ga dambanguyaŋ te ni se mo ni bina ra, da ni izey biney ra, hala ni ma ba Rabbi ni Irikoyo da ni bina kulu, da ni fundo kulu, kala ni ma funa mo. 	 Huan, na hin theihna ding un TOUPA na Pathian un na lungtang tengteng uh leh na lungsim tengteng ua na it theihna ding un TOUPA na Pathian un na lungtang uh leh na suante uh lungtang a hontan sak ding hi.


Ma sambu buuru kunkuni fo mo da buuru tafay kaŋ i diibi nda ji boŋ fo, da maasa boŋ fo, buuru kaŋ sinda dalbu cilla ra kaŋ go Rabbi jine. 	 Huan tanghou beu khat leh sathau tanghou pei khat leh, tanghou pekkhat tanghou silngou sohlouh TOUPA maa om loha kipanin:


I alborey kulu lasaabo mo, za handu fo ize ka koy beene, boro zambar ahakku nda zangu iddu no. Ngey no ga Nangoray Hanna gaay ka haggoy d'a. 	 Pasal tengteng kha khat akipan tunglam a simdan bang un sang giat leh za guk ahi un, mun siangthou kemmi ding.


Balaam mo ne Balak se: «Ni ma kay neewo ni sargay kaŋ i ga ton jarga hal ay ma koy yongo ka kubay da Rabbi.» 	 Huan, Balak kiang ah, Pam a TOUPA ka va houpih sung in na halmang thillat bul ah na ding thek in, a chi a.


Kala Sawulu na nga yaajo daŋ k'a hay. Woodin gaa no Yonata bay kaŋ nga baabo na Dawda wiyaŋ sijiri. 	 Huan, Saulain khoh tumin a teipi a vana; huchi a hih jiakin Jonathanin a pan David thah a natum ngeina hi chih a theia.


borey kaŋ yaŋ na ngey fundey nooyandi iri Rabbo Yesu Almasihu maa se. 	 Toupa Jesu Kris min jiaka sih khawk saloute toh, mi telte na kiang ua honsawl hoih ka sa uhi.


Ay binde ga jare fa sambu ka te fanta hari fo? Ya ye ganda ka sududu tuuri tikse jine?» Boosu no bora din goono ga ŋwa, Bine fafaganta n'a kambandi ka kaa fonda ra, Hal a si hin ka nga fundo faaba, wala a ma ne: «Hayo wo kaŋ go ay kambe ŋwaaro ra, manti tangari no?» 	 Vuk kia a ne jela: a lungtang khema omin, a hinna a kihumbit theihlouhna ding leh, Ka khut taklamah juau a om ka hia? Achih theihlouhna dingin, amah a kalsuansakta hi.


Saaya kaŋ jama kulu di woodin, i ye ganda ngey moydumey boŋ ka ne: «Rabbi no ga ti Irikoy! Rabbi no ga ti Irikoy!» 	 Huan, mipite tengteng in huai a muh un a khupboh ua, Toupa ana hi hi, Pathian tak, Toupa ana hi hi, Pathian tak, achi uh.


Manti wazibi no Almasihu se a ma taabi woone yaŋ haŋ, ka furo nga darza ra bo?» 	 Krisin huai thil thuakin a thupinaa a lut ding him ahi ka hia? a chi a.


Ni ma s'a may da laala, amma ni ma humburu ni Irikoyo. 	 Khel takin a lakah na om ding ahi kei, na Pathian laudan na siam jawk ding ahi.


Rabbi salaŋ Musa se koyne ka ne: 	 Huan TOUPAN Mosi a houpiha,


I n'a taasu mo zama borey ma ŋwa se. I go ŋwaaro gaa, kal i soobay ka wurru ka ne: «Ya Irikoy bora, buuyaŋ go kuso din ra! Iri si hin k'a ŋwa.» 	 Huchiin huai mite nek dingin a suak khia ua, huan, an huan a nek ua leh, hichi ahi a, E, Pathian mi, bel sunga sihna om a kei maw, a chi kheukhou mai ua. Huchiin a ne theita kei uh.


Ay candi ni do, iri ma waasu. Bonkoono kande ay nga fuwo ra. Doonko marga ne: Iri ga farhã, iri ma bine kaani te da nin, Iri ga ni baakasina sifa ka bisa duvan. A ga saba no kaŋ i ga ba nin. Wayhiijo ne: 	 Honkaiin; nang kon deih ding uh: kumpipan a dantante sungah a hongpitaa: nang ah ka kipak un nuam ka sa ding uh, uain sangin na itna ka genkhe mun zo ding ua: diktakin nang a honit uh.


Bonkoono Suleymanu binde na borey ce doole Israyla kulu ra, boro zambar waranza. 	 Huan, kumpipa Solomonin Israelte tengteng laka mi nasem dinga goih teitei pawl a bawla; goih teitei pawl mi sing thum ahi uh.


A go ga lamba tuguyaŋ do sanda muusu beeri go nga guuso ra, A goono ga gum zama nga ma taabante di se, A ga taabante di waati kaŋ a n'a zorti nga asuuta ra. 	 Humpinelkaiin a kua a guktan bangin aman tuh mun dai ah a guktan jel hi; mi genthei man dingin a tang jela: mi genthei tuh a man ngeia, hichiin a lenin a kai mang naknak hi.


Ay na korbay daŋ ni niina gaa, da hanga korbayyaŋ mo ni hangey gaa, da koytaray fuula hanno mo ni boŋo gaa. 	 Na nakah nakbulhte, na bil ah bilbahte, na lu ah lallukhu hoih tak tein kahonjem hi.


Man Hamat bonkoono, da Arpad bonkoono, da Sefarbayim gallo wano, da Hena nda Abba wano?» 	 Hamath kumpipa te, Ivvah kumpipa te koia om a hita ua? chiin, a chi a.


I ne care se: «Iri ma s'a kottu, amma iri ma kurne te a boŋ, boro kaŋ n'a ŋwa, a ma ciya a wane.» Woodin te zama Irikoy Tira Hanna sanno ma to kaŋ ne: «I n'ay bankaarayey fay-fay ngey nda care game ra, ay kwaayo boŋ mo, i na kurne te.» Hayey din binde no soojey te. 	 huaijiakin amau, I bot kek kei dia, kuaa pending a hihiam ai i san zo ding uh, a kichi ua. Laisiangthoua, Ka puansilhte a kihawm ua, ka puannak din ai a san uh, chih a tunn dingin. Huai thil tuh sepaihten a hih uhi.


Saaya din binde Husay ne alfagey Zadok da Abiyatar se: «Yaawo da yaawo no Ahitofel saaware nd'a Absalom da Israyla arkusey se. Ya da ya no ay mo saaware nd'a. 	 Huchi in Husai in siampu Zadok leh Abiathar kiang ah, Huchibang khachibang in Ahithophel in Absalom leh Israel upate hoih ding a ngaihtuah pih a; huan, ken huchibang khachibang in hoih ding ka ngaihtuah a.


Sawulu go ga humburu Dawda zama Rabbi go a banda, a fay da Sawulu mo. 	 Huan, akianga TOUPA a om jiakin leh Saula a paisan jiakin David bel Saulain a kihta a.


(Waato din binde ay kay araŋ da Rabbi game ra, k'araŋ cabe Rabbi sanno. Zama araŋ go ga humburu danjo sabbay se, hal araŋ mana ziji ka kaaru tondo boŋ.) A ne araŋ se mo: 	 (Huai laiin TOUPA thu nou honkawkmuh dingin TOUPA toh na kikal uah ka dinga; mei jiakin lah na lau ngal ua, tangah na hoh tou kei uh);


Ay ga dambara hariyaŋ cabe beene da ganda: Kuri, da danji, da dullu ciciriyaŋ. 	 Vanah leh leiah thillamdangte ka musak dinga, sisan te, mei te, mei khu ding te toh.


Gaa no Dawda ne: «Woone wo Rabbi Irikoy windi no. Neewo mo no Israyla sargay kaŋ i ga ton yaŋ feema go.» 	 Huchiin Davidiin, Hiai jaw TOUPA Pathian in ahi hi; hiai jaw Israelte halmang thillatna maitam a nahi hi, a chi a.


Yehoyda ize Benaya, nga mo go wongu marga boŋ. Zadok da Abiyatar, ngey wo alfagayaŋ no. 	 Jehoiada tapa Benai sepaih heutu ahi; Zadok leh Abiathar siampu ahi uh;


da Ciriyat-Ayim, da Sibma, da Zeret-Sahar gooro batama tondo ra, 	 Kiriathaim te, Sibma te, guam geia Zereth-sahar te;


Rabbi salaŋ Musa se mo han din hane ka ne: 	 Huan, huai ni mahin TOUPAN Mosi a houpiha,


Waato din gaa no Rabbi sanno kaa Irimiya do, waato kaŋ bonkoono na tira da sanney kulu kaŋ hantumkwa Baruk hantum Irimiya me sanney boŋ din ton. Rabbi ne: 	 Huan, laibu jial leh Jeremia kam akipan Barukin a gelh tengteng thute kumpipan a halmang khitin TOUPA thu Jeremia kiangah a hongtunga,


Ni bumbo mo, boro izo, ni sanni: ni borey goono ga ni sanni te birni cinaro do haray da windi meyey gaa mo. I goono ga salaŋ ngey nda care se, boro fo kulu nda nga nya-ize ka ne: «Ay g'araŋ ŋwaaray no, wa kaa ka maa sanni kaŋ fun Rabbi do.» 	 Huan nang, mihing tapa, bang bulah kongpi ahte na nam taten a honngen susup ding ua, mi chihin a unaute kiangah, kisa dih ua: TOUPA kiang akipan thu pawt ingai khia ding uh, a kichi ding uh.


Yaadin no Rabbi go Yasuwa banda, a maa baaro mo koy laabo ra nangu kulu. 	 Huchiin TOUPA Josua kiangah a oma; huan, a gam pumpi ah a min a hongthangta hi.


Iri wane sargay feema, hukumo* saajaw goy teekoy sinda dabari ka ŋwa a gaa. 	 Enzaw maitam khat inei; huaituh biakbuk nasemten anek theihlouhna mun uh ahi.


Elam go ga tonga jare, A gonda wongu torkoyaŋ da boroyaŋ da bari-kariyaŋ. Cir mo na koray feeri. 	 Huchiin, Elamten thalbawm a tawi ua, mihing tuanna kangtalaite leh sakol tung tuangmite toh; Kirten lum tuamna lah a phel ua.


Waato gaa talibi fa din mo kaŋ jin ka kaa saara do furo. Nga mo di ka cimandi. 	 Huchiin nungjui dang, han tung masa leng a lut sama, a mu a, a gingtata hi.


Woodin se no ay ga ne araŋ se: araŋ ma si karhã araŋ fundey se, haŋ kaŋ araŋ ga ŋwa, wala haŋ kaŋ araŋ ga haŋ, wala araŋ gaahamey se, haŋ kaŋ araŋ ga bankaaray d'a. Fundi mana bisa ŋwaari no, wala gaaham mana bisa bankaaray no? 	 Huaijiakin, ka honhilh ahi. Bang ahia ka nek ding, bang ahia ka dawn ding, chiin, na hinna thu uleh. Bang ahia ka silh ding, Bang ahia ka ten ding, chiin, na sapum thu uh lunghimoh kei un. Nek ding sang in hinna a thupi zo ka hia? Silh leh ten sangin sapum leng a thupi zo ka hia?


Hala Yahuda jara ra baa boro folloŋ si cindi, sanda borey kaŋ yaŋ koy Misira laabo ra ka goro noodin nooya. Boro kaŋ ga yana si no, sanku fa a ma du ka ye Yahuda laabo ra, nango kaŋ i goono ga beeje ngey ma du ka ye. Zama boro kulu si no kaŋ ga ye bo, kala day boro fooyaŋ kaŋ ga du ka yana. 	 Huachiin Aigupta gama teng dinga kuan Juda omsunte Juda gam, a omna ding ua kik nawn a ut mahmahna gam uah kik dingin khat lel leng hihdamin a suakta kei ding uh, a sima taikhe kia loungal kuamah a kik kei ding uh.


Da bonkoono yadda, naŋ i ma hantum k'i halaci. Ay mo ga nzarfu sanda ton zangu taaci nda jare cine bana borey kaŋ goono ga bonkoono muraadey gaay yaŋ din se, i ma kande bonkoono jisiri nango ra.» 	 Kumpipa deihlam a hih leh, hihgawpa a omna ding un lai kigelh leh: huan kumpipa nasepnaa heutute khut ah ken dangka talent sang sawm ka pe ding, kumpipa sumbawmte a tawi lut dingin a chi a.


Ay ga Asdod gorokoy leemun ka ban a ra. Bora kaŋ goono ga mayray sarjilla gaay din, Ay m'a halaci ka kaa Askelon ra. Ay m'ay kambe bare mo Ekron boŋ. Filistancey kaŋ cindi mo ga halaci.» Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Huan, Asdod khua akipana luahmi leh Askelon kua akipan kumpipa chjiang tawimi ka hihmang dinga; huan, Ekron kho tungah ka khut ka lik dinga, huan, Philistia mi omlaite a mang ding uh, TOUPA Pathianin a chi.


I ne a se: «Hezeciya ne: Zaari woone ya taabi nda wowi nda donda-caray zaari no, zama izey to hayyaŋ, gaabi mo si no kaŋ g'i hay. 	 Huan, a mau a kiangah, Hezekiain hichiin a chi, Tuni mangbatna leh muhsitna ni ahi; naupangte lah a pian hun uh a hita ngala, amau piangsak dingin hatna lah a om nawn ngal keia.


Waati kaŋ gurzugay ga kaa, borey ga baani ceeci, i si du a mo. 	 Lungjinna a hongtunga, muanna a zong ua, lah a om het keia.


Sohõ mo i go ga zunubi te ka tonton ka koy jina, I go ga sooguyaŋ himandi yaŋ te ngey boŋ se da ngey nzarfu i fahamay boŋ, Tooruyaŋ nooya. I kulu, goney goyyaŋ no. Borey ga toorey ciine te ka ne: «Borey kaŋ yaŋ ga sarga, i ma handayzey sunsum.» 	 Huchiin a khial semsem ua, a dangka un milim a sun a bawl ua, amau theih theihna dungjuia milimte mahmah a vek ua khutsiammite nasep; A kithoihmiten bawngnoute tawp uhen chiin, huaite a tungthu a gen uh.


Bonkoono kaŋ go i game ra din mo ga nga jinayey sambu nga jasa gaa kubay ra ka fatta. I ga fune kaa cinaro gaa, i ga jinayey ku ka fatta noodin funa gaa. A ga nga moyduma daabu zama nga ma si di ganda laabo da nga moy. 	 Huan a lak ua heutu om sunin mial nuaiah a liangin a po dinga, a pai khe ding: a lak khiakna ding un bang vangsak ua, a mitin gam a muh nawn louh jiakin a mai a khuh ding ahi.


Ngey kaŋ ga de tooru yaamey gaa na amaana ŋwaari te no. 	 Ken jaw kipahthu genna aw toh na kiangah kithoihna ka lan ding; Hotdamna TOUPA a ahi, chiin.Huan, TOUPAN nga a houpiha, Jona gamah a lokheta hi.


Woone mo, nga no ga ti Manasse kunda baa, zama nga no ga ti Yusufu hay-jina. Macir, Manasse hay-jina ciine ra, kaŋ ga ti Jileyad baaba, zama nga wo boro no kaŋ ga wongu. Woodin se no a du Jileyad da Basan laabey. 	 Huan, Manassi suante tantuam hiaite ahi; amah bel Joseph ta chil ahia. Gilead pa, Manassi ta chil Makir bel galhat a hih jiakin Gilead leh Basan gam a tanga.


Wa feej'izeyaŋ samba laabo maykwa se, _gomni wane yaŋ__ I ma tun d'ey Sela kaŋ go saajo ra ka koy Sihiyona ize wayo tondo boŋ. 	 Gam vaihawmmi adingin belam noute Sela khua gamdai lama om akipanin Zion tanu tang ah khak un.


Zijiyaŋ dooni no. Ya Rabbi, ma fongu Dawda gaa a kankamey kulu sabbay se. 	 Toupa, David a haksat thuakna tengteng theihpih in;


D'ay na beena daabu kaŋ hari si kaa, wala mo d'ay na do lordi i ma laabo nafa ŋwa, wala mo d'ay na balaaw samba ay jama game ra, 	 Vante ka khak a, vuah te a zuk louh in hiam, khaukup ka sawl a, gam te ahih siat hiam ka mi te lak ahi ka lensak hiama;


Hayey din no i ga te ni se zama ni na dumi cindey gana, ni goono ga kaaruwataray te. Zama ni ziibi mo i toorey do. 	 Hiai thilte na tungah a hongtung ding, nam dangte delhin na huk mang dinga, a milimte ua na kihihnit jiakin.


Baa funsar candiyaŋ, A siino ga yadda nd'a ay se, Amma a g'ay toonandi nda fotti. 	 Ka nak a honphal keia, himahleh thangpaihnain a hondimsak hi.


Marga bambata margu a do mo. Nga bumbo furo hi fo ra ka goro. Borey marga mo go jabo gaa ga kay. 	 Huan, a kiangah mipi thupitak a hongkikhawm ua, huchiin longah a tuanga, a tua, mipi tengteng piautak ah a ding ua.


amma wo kaŋ yaŋ ga boori si laami nda hay kulu. Amma Irikoy na gaahamo margu care banda ka beeray tonton jara kaŋ sinda gaa, 	 I hiang kilawm ten bel huchibang a hih a kiphamoh kei uhi. Pathianin, kilawmna neilou hiang tuh pahtawi zopenin, pumpi tuh a lemkhawm zo ngala,


Wa kaaru tondi beero boŋ ka bunduyaŋ sambu k'ay windo cina. Ay mo, ya maa kaani nda woodin, ay ma du darza mo. Yaadin no Rabbi ci. 	 Tangah hohtou unla, sing vala unla, in lam un; huan, huaiah ka kipak dinga, hihthupiin ka om ding, TOUPAN a chi.


Ay no ga ti bora kaŋ di taabi Rabbi futa goobo do. 	 A hehna chianga gimthuakna mu mipa ka hi.


Zama za asariya mana kaa, zunubi go no ndunnya ra, amma i siino g'a lasaabu zunubi waati kaŋ asariya si no. 	 Dan om ma in khovel ah khelhna a om khin ngala; dan a om louh laiin khelhna tuh khelhna a sim ahi kei hi.


Rahila nda Laya tu a se ka ne: «Iri gonda baa wala tubu fo no iri baaba windo ra koyne? 	 Huan, Rakil leh Lea in a dawng ua, a kiangah, Ka pa uh in ah kou dingin tantuan leh gouluah ding a om lailai ahia?


A si goro nda boroyaŋ nga ra koyne hal abada, I si ye ka goro a ra koyne zamana ka koy zamana. Laarabu si nga kuuru tanda sinji noodin, Hawjiyey mo si ngey kurey kanandi noodin. 	 Chikchiang inleng huailaiah mi a om nawnta kei ding uh, suan om lai siah inleng a sunga om a om sam kei ding; Arab miten lah huailaiah a puaninte uh a kai sam kei ding ua; belam chingten lah huailaiah a belam honte uh a kualsak sam kei ding uh.


Amma a cabuyaŋo banda boŋ hamno sintin ka zay. 	 Himahleh a sammet a hong pou nawnta hi.


Wayna funay hawo mo g'a ku ka kond'a, Kal a ma daray. A g'a haabu ka kaa nga nangora ra. 	 Suahlam huihin amah a po manga, huan a pai mang hi; huchiin a mun akipanin amah a mut mang hi


To, Koy Beero bumbo g'araŋ no alaama: Guna, wandiya ga te gunde. A ga ize aru hay k'a maa daŋ Immanuwel. 	 Huaijiakin TOUPA mahmahin chiamtehna nou a honpe ding; ngai un, nungak siangthou khat a gai dinga, tapa a nei dinga, a min dingin Immanuel a sa ding uh.


A na nga talibi hinka donton ka ne i se: «Wa koy kwaara ra. Noodin alboro fo kaŋ go ga hari foobu fo jare ga kubanda araŋ. W'a gana. 	 Huchiin, a nungjuite laka mi nih a sawla, a kiang uah Khopi ah valut unla, huai ah pasal bela tui pua in hontuak dia; amah jui un.


kala Yahudancey na farilla te. I na sarti sambu ngey boŋ da ngey banda nda boro kulu kaŋ ga nga boŋ margu nd'ey se mo, zama ciina ma si fappe se. I ne i ga jirbi hinka din beerandi jiiri kulu hantumo boŋ, da alwaato kaŋ i jisi din boŋ mo. 	 Judaten a hihkip ua, amau tung leh, a suante uh tung leh, amaute huchi banga kizomkhawm bangte tengteng tungah a kisuanta uhi, huchi-a a pel lou hiala, huaia laigelh dungjuia leh, huaia hun sehsa dungjuia, kum chitenga hiai ni nihte a tan theihna ding un;


Woodin sabbay se no Irikoy na cimbeero din lasaabu a se adilitaray. 	 Huaijiakin a ginna tuh a diktatna a seh ana hita.


Windi kulu mo kaŋ ra araŋ ga furo, wa jin ka ne: ‹Baani ma bara windo wo gaa.› 	 Huan, in na lutna peuh uah a masapen, Hiai in ah khamuanna tung hen, chi unla.


Tappuwa koyo afo Hefer koyo afo 	 Tapua kho kumpipa, khat, Hepher kho kumpipa, khat;


Zaari iyyanta hane binde zanka kayna bu. Dawda tamey binde humburu ngey ma ci a se ka ne koociya bu, zama i ne: «A go, za koociya gonda fundi, iri salaŋ a se, a mana hangan iri sanney se. Sanku fa binde sohõ a bine ga sara d'iri ne a se koociya bu?» 	 Huan, hichi ahi a, a ni sagih ni in naupuang a sita. Huan, David sikhate'n naupang a sita chih a hilh ngamkei ua, Ngai in, naupang a damlai in a kiang ah thu i gen ua, a ngaikhe nuam ngalkei a, naupang a sita chih bangchin i hilh ngam dia, bang chichi hiam in a kihih kha ding, a chi ua.


h1 Ya nin Tiyafilos, ay jin k'ay tira sintina hantum ni se. Ay hantum a ra hay kulu kaŋ Yesu sintin ka te da hay kulu mo kaŋ a dondonandi boŋ, 	 Theophil, tumaa lai ah, Jesu thilhih leh a thuhilh pattung tengteng thu ka gelh ahi;


Ni funkoy kulu, da goy-teerey, da fondo cabekoy kulu, I ga fun ngey hiyey ra ka kay taray 	 Longkalhna peu lenmite tengteng, longmite leh, tuipia hawlmite tengteng paisukin, a ding ua, luipiau ah.


Kaŋ iri furo Adramatiya hi fo ra, kaŋ ga ba ka Aziya laabu casu, kal iri sintin ka dira. Aristarkos mo, Tassalonika kwaara, Masidoniya laabu boro no, go iri banda. 	 Huan, Adramitiam kho long, Asia gam tuipi piau a kho omte tawn ding ah, ka tuang ua, tuipi ah ka paita uhi; Masidonia gama mi Aristarkha, Thessalonika khua mi, ka kiang uah a oma.


Wayboro fo mo go no kaŋ a jiiri way cindi hinka a goono ga kuri dooru. 	 Huan, numei khat kum sawm leh kum nih si pawta china a oma,


I biney fay ihinka, Sohõ kal i ma ngey taalo jare. Rabbi g'i sargay feemey bagu-bagu, A g'i toorey mo halaci. 	 A lungtang uh a kikhena; huchiin mohtansakin a om ding uh; a maitamte uh a sat dinga, a khuamte uh a lok ding hi.


Amma Yesu bare ka guna ka di bora kaŋ n'a ham. 	 Huan, aman tuh huai thil hihnu tuh muh tumina en vialviala.


Da ni n'i kankam baa kayna hal i hẽ ay gaa mo, mate kulu kaŋ no, haciika ay ga maa i hẽeno. 	 Bangchipeuha amau na gentheihsaka, ka kianga a kah peuhmah uhleh, a kahna uh ka ngaikhe ngeingei ding;


Wa baytu te a se, wa sifayaŋ baytu te a se, Wa soobay k'a dambara goyey kulu dede. 	 Amah pahtawiin lasa unla, amah phatin lasa un; a thillamdang hih tengteng thuin houlim un.


Kaŋ i go fonda ra ga koy, a furo kawye fo ra. Wayboro fo kaŋ maa Marta n'a zumandi nga windo ra. 	 Huan, a zin kawm un khua khat ah a luta; huan, numei khat a min Marthain a na zintun a.


Suriya bonkoono Hazayel bu. A izo Ben-Hadad mo te bonkooni a nango ra. 	 Huan, Suria kumpipa Hazael a si a; a tapa Benhada a sikin a lal hi.Huan, Jehoahaz tapa Jehoasin Hazael tapa Benhadadin a pa Jehoahaz a sima, khua a laksakte a sut nawn, Joasin thum vei a zou a, Israel gam khuate a la nawn hi.


Yahuda nda Israyla ga baa sanda teeku me gaa taasi cine, baayaŋ se. I go ga ŋwa ka haŋ ka maa kaani. 	 Judate leh Israelte tuipi piaua piaunel zah mahmahin a tam ua, a ne un a dawn ua, nuam takin a om jel uh.


Alboro kulu kaŋ go ga adduwa te, wala a go ga annabitaray te, d'a boŋo go daabante, a go ga nga koyo kaynandi. 	 Pasal, a lu khuh kawma thum hiam, thugen hiam peuhmahin, a lu a selphou hi.


Amma ay du hay kulu nda yulwa. Ay kungu nda wo kaŋ ay du, gomno kaŋ araŋ na Abafaroditos donton d'a. A ciya haw kaano salleyaŋ hari, sargay kaŋ Irikoy ga yadda nd'a, kaŋ ga kaan a se mo. 	 A himhimin thil bangkim ka neia, ka haua: hihdimin ka oma, noumau apat bangbang hiam, gim namtui, kithoihna hoih, Pathian hihkipak, Epafrodita akipanin ka namuta hi.


Boro fo kaŋ goono ga kuuwa ganjo ra jinda go ga ne: ‹Wa Rabbi fonda soola, w'a fondayzey sasabandi.› » 	 Gamdaia mi kikou aw in, Toupa lamlian sial unla, a lampite hihtang un, a chi, chia gelh bangin.


Woodin sabbay se no, guna, ay ga ni margu ni kaayey banda. Ni ga to ni saara do laakal kanay ra. Ni moy si di masiiba kulu kaŋ ay ga candi ka kande nango wo ra bo.» Diyey ye ka kaa bonkoono do da sanno din. 	 Huchiin ngaiin, na pi leh pute kiangah ka honpi dinga, na hanah lungmuang taka piin na om dinga, hiai lai muna thil hoih lou tak ka hontunsak ding na mitin a mu vek kei ding hi, a chi hi, chiin, a chi a. Huchin thu tuh kumpipa kiangah a vatun nawn uh.


Zama saajo tondey ga amaana no ni se, Ganji hamey mo ga baani goray te ni se. 	 Gama suangte toh na kithuahtheih ding jiak un; huan gama gamsate nang tohna kituak ding uhi.


A mana gay sohõ ni hẽ ay gaa ka ne: «Ya ay Baaba, nin no ga ti ay zankatara cora. 	 Ka pa, ka tuailaia honpipa na hi, chiin, tua kipanin na sam kei ding maw?


Day a izey man'a fonda gana, amma i siiri nooru ceeciyaŋ do haray. I goono ga me-daabu ta, i goono ga ciiti siirandi. 	 Himahleh a taten a omdan a la kei ua, sum leh pai lam a delh ua, golhna a la ua, diklou takin vai a hawm uh.


Jileyad wando na ize aruyaŋ hay a se. Waato kaŋ a wando izey beeri, i na Yefta gaaray. I ne a se: «Ni si du ka tubu ŋwa iri baaba windo ra, zama ni ya wayboro fo ize no.» 	 Huan, Gilead ji in tapate a suansaka; huan, a ji tapate a hongpichin un Jephtha a delh khia ua, a kiangah, Nang jaw ka pa uh in-gou na luah theikei ding; numei dang a kipan na hih jiakin, a chi ua.


A ga ciya mo zaaro din ra, gartyaŋ bambata ga fun Rabbi do k'i di. I afo kulu mo ga nga gorokasin kambe di, a kambe mo ga tun ka yanje nda nga gorokasino. 	 Huan huai ni chiangin hichi ahi dia, TOUPa akipan nakpi taka buaina a lak uah a hongom dia; mi chihin a insakinkhang khut ah a len chinten ding ua, a insakinkhang khut dou dingin a khut a kisa ding hi.


Gaa no bonkoono Dawda salaŋ jama kulu se ka ne: «Ay izo Suleymanu, kaŋ nga fo no Irikoy suuban, nga wo zanka no jina. A mana doona mayray, goyo mo ga beeri gumo, zama windo wo, manti boro se no i g'a te, amma Rabbi Irikoy se no. 	 Huan kumpipa David in mipi tengteng kiangah, Pathian telkhiak ka tapa Solomon a naupang lai in bangmah a theikei a, a sep ding lah a thupi ngala, biakin mihing a ding ahi keia, TOUPA pathian ading ahi jaw ngala.


Yehosafat binde kani nga kaayey banda. I n'a fiji mo nga kaayey banda a kaayo Dawda birno ra. A ize Yehoram te bonkooni a nango ra. 	 Huan, Juda kumpipa Jehosaphat lal kum sawm leh kum sagih kum in Ahab tapa Ahazia bel Samari khua ah Israelte tungah a lal pana, Israelte tungah kum nih a lal hi.


I n'a hã ka ne: «May no, bora kaŋ ne ni se ni ma ni daarijo sambu ka dira?» 	 Huan, amau a kiangah, Na awngphah la inla, khein paita in, na kianga chipa kua ahia? a chi ua, a dong ua.


Da gondi na boro nama za i mana safari te a se, Yaamo no safarikoyo safaro. 	 Khima om maa gulpiin a keih leh, khimmi ah phatuamna a omta kei hi.


Amma a ne i se: «Boro woofo no araŋ ra, d'a gonda feeji fo, feejo mo kaŋ guusu ra, asibti hane a s'a di k'a candi ka kaa taray? 	 Huan, aman tuh a kiangah uah, Noute lakah kuapeuhin belam khat nei unla, huai tuh Khawlniin kokhuk ah keta leh, kua ahia lena kaikhe lou ding?


A ma zunubi se sarga maano ton sargay feema ra. 	 Huan, khelh thoihna thau maitam ah a hal ding.


Amma bonkoono Zerses ne nga wande Esta da Mordekay Yahudanca se: «Wa guna, ay jin ka Haman windo no Esta se, i na nga bumbo mo sarku bundu gaa zama a na kambe daŋ Yahudancey gaa se. 	 Huan kumpipa Ahasurain kumpinu Esther kiang leh Mordekai Juda mi kiangah, Ngai un, Judate tunga a khut a khak jiakin, Haman inkote leh, khailupna khuama a khialuppa uh amah Esther kiangah a peta hi.


Ibarey ban parkatak, i ciya batama koonu hal abada, Gallu beerey mo kaŋ ni zeeri, boro si baa fongu i gaa. 	 TOUPA bel khantawn adingin kumpipain a tu a; a laltutphah tuh vaihawmna dingin a bawlta hi;


Rabbi salaŋ Musa se koyne ka ne: 	 Huan, TOUPA'N Mosi a houpih a,


Ay na alman alhaali te, ay jaŋ bayray mo, Hal ay hima sanda ganji ham ni jine. 	 Mi mawl leh bangmah theilou ka hi a, na lakah gamsa bang phet ka hi hial hi.


Abbi borey te Nibhaz da Tartak. Sefarbancey mo na ngey izeyaŋ daŋ danji ra Adrammelek da Anammelek se, kaŋ ga ti Sefarbayim toorey. 	 Avaten Nibhaz leh Tartak a bawl uh, Huan Sepharvaim Sepharvaimte pathian Adrammelek leh Anammelek minin a tate uh a hal sek uhi.


A salleyaŋo kambe kar fo no, a tafayyaŋo mo kambe kar fo no, kambey kulu ga saba. A kayyaŋo mo kambe kar hinka no, nga nd'a hilley ga ciya jabuyaŋ fo. 	 Huai saulam tong khat ahi ding, huai zatlam tong khat: kim taka bawl ahi ding: huai sanlam tong nih ahi ding: huai kite a kibang ahi ding hi.


Guna, boro fo go kaa wongu torko ra, Da bari-kari hinka-hinka.» Bora din ne: «Babila kaŋ! A kaŋ! A tooru jabantey kulu mo, Rabbi n'i bagu-bagu kala ganda.» 	 Ngaiin, hiai laiah mihing pawl, sakol tung tuang a kopkopa pai a hong uh, chiin. Huan, amah mahin Babulon khua a pukta, a pukta, a milim pathian bawl tawmte tengteng uh leiah hihkhap janin a omta, chiin, a dawng hi.


Sohõ Irikoy kaŋ ti iri Baabo bumbo, d'iri Rabbi Yesu m'iri fonda soola hal iri ma du ka kaa araŋ do. 	 Huchiin, i Pathian, i Pa ngei un, i Toupa Jesuin leng, na kiang lam uah honpi hen.


Zama baar'a-baar'a si no Irikoy do. 	 Pathianin mi deihsk tuam a nein gal keia.


Ay ya ni wane no. M'ay faaba, zama ay na ni dondonandiyaŋey ceeci. 	 Nanga ka hi, honhondamin; na thuzohna thute lah ka zong ngala.


Ni ga seedayaŋ tonton ay boŋ mo, Ni futa kaŋ ni gonda ay boŋ go ga tonton waati kulu, Marga ga marga boŋ no kaŋ yaŋ ga kand'ay gaa yanje. 	 Kei kalh na palaite na thaksaka, ka tunga na hehna na khangsaka; hondou ding sepaih hon thak non sawl hi.


A ciya binde, waati kaŋ Yehudi na tira calle hinza wala itaaci caw, kala bonkoono ma tira dumbu nda zaama k'a furu danjo kaŋ goono ga di nga jine cambo ra din ra. Kala tira kulu ton ka ban noodin cambo danjo ra. 	 Huan, hichi a honghia, Jehudiin khep thum hiam khep li hiam a simin kumpipain a temta in a at tana, thuk meia ah a jial bu pum kang mang vek dingin a lawn lut zel hi.


Zama boro kaŋ Irikoy ga maa a kaani, a se no a ga laakal, da bayray, da farhã no. Amma a na zunubikooni no a ma taabi ka margu-margu, ka gu citila mo, zama Irikoy m'a no boro kaŋ ga kaan nga se din se. Woodin mo yaamo da haw gaarayyaŋ no. 	 Amah hihlungkim mi kiangah Pathianin pilna leh, theihna leh nuamsakna a pe ngala: himahleh mikhial kiangah, gimthuakna a pia hi, lakhawm ding leh khawl khawm dingin, huchi-a kuapeuh Pathian hihlungkim kianga a piak theihna dingin, Hiai leng bangmahlou leh huih nungdelh ahi.


Amma ay g'a daŋ borey kaŋ goono ga ni taabandi yaŋ din kambe ra, ngey kaŋ yaŋ ne ni fundo se: ‹Ma kani ganda zama iri ma taamu ka bisa.› Hala ni na ni banda daaro ciya sanda laabu, Ni n'a ciya sanda fondo mo borey kaŋ g'a daaru se.» 	 Huchiin nang honhihgentheite khutah ka koih ding; amau lah na hinna kiangah, Kon tot ding un khupboh un, a chi uh: huchiin a tawnmite kiangah na nungjang lah lei bang leh kongzing bangin na doha, chiin.


I kwaarey neeya i zumbuyaŋey boŋ Israyla laabo ra: i na baa sintina no Haruna banda kaŋ yaŋ go Kohat sata almayaaley do haray se. 	 Huchiin hiaite a gamgite ua a puaninkaihnate uh dungjuia a tenna uh ahi: Aron tapate kiangah, Kohath mite inkotea, amaua lah inmun masapen ahi ngala.


I go ngey batey ra da moolo beeri da moolo kayna da ganga da seese yaŋ da duvan mo koyne, Amma i baa si nda Rabbi goy. I siino ga laakal mo d'a kambey te-goyey. 	 Tumging leh kaihgingte, khuangta leh tamngaite, uain toh a ankuangluina uahte a om seka, himahleh TOUPA nasep a ngaisang sek kei ua, a khut thihihte leng, a nagaihtuah ngei sam kei uhi.


Waato kaŋ borey di alaama kaŋ a te, i goono ga ne: «Woone, haciika annabo din no kaŋ ga kaa ndunnya ra.» 	 Huan, miten thillamdang a hih a muh tak un, Hiai mi, jawlnei, khovel a hong dingpa a nahi ngei e, a chi uh.


Daniyel, da Jinneton, da Baruk, 	 Daniel, Gennethon, Baruk;


Alfaga kaŋ ga hanandiyaŋo te ma bora kaŋ i goono ga hanandi kayandi Rabbi jine, nga nda jinayey din, noodin kubayyaŋ hukumo jine. 	 Huan, a siang sakpa siampu in kisiang sak ding mi leh huai thil kihoupihna kongpi bul ah TOUPA ma ah a koih ding:


Zama ay wo, suuji no ay ga ba, manti sargay bo. Araŋ m'ay bay mo, a ga bisa sargay kaŋ i ga ton. 	 Kithoihna hi louin, chitna lah ka deih ngala; halmang thillatte sangin Pathian theihna.


ka Irikoy bora ce gana. A n'a gar ga goro shen* tuuri nya fo cire. A ne a se: «Nin no ga ti Irikoy bora kaŋ fun Yahuda?» Bora tu ka ne: «Ay no.» 	 Huan, Pathian mi a delhtaa, toso sing nuaia a tu a vamua: a kiangah, nang na hi maw Juda gam akipana hong Pathian mi? a chi a. Huan, aman, Hi e, a chi a.


Fuwo mo to da dullu Irikoy darza nd'a dabaro sabbay se. Boro kulu mo si hin ka furo fuwo ra kala nd'i na balaaw iyya, kaŋ ga ti malayka iyya din waney, ban. 	 Huan Pathian thupina akipan leh a thilhihtheihna akipan meikhuin dantansungnung tuh hihdimin a omta a; huan angel sagihte gawtna sagih zoh veka a om tan phaiin, huai sung ah tuh kuamah a lut theita kei uhi.


Handariyayzo din maa ga ti Absint*, _(danga fotti nooya)__. Hari kanandi hinza ra afo bare ka fottu, boro boobo mo bu haro sabbay se, zama a ciya ifotto. 	 Huan huai aksi min tuh Gamsai ahi; huan tui mun thumakhen mun khat gamsai a hongsuakta a; huan mi tampi huai tuitein a sita ua, amau tuh hihkhata a om jiak un.


Amma i ga goro ngey nya-izey banda kubayyaŋ hukumo ra, ka haggoy da cindey i ma goyo te hal a ma boori. Amma ngey wo si goy kulu te. Yaadin no ni ga te Lawitey se, wo kaŋ yaŋ i ga haggoy boŋ.» 	 Ahihhangin khawmpite biakbuk kepthu ah a unaute uh a huh liailiai jel ding ua, nasep jaw a sem nawn kei ding uh. Hichibangin Levite a nasep uh na gelsak ding ahi, chiin.


Zama jama wo gonda laakal dumbay. Fahamay si i do mo baa kayna. 	 Pilna neilou namte ahi ua, amau ah theihsiamna a om kei.


Ngey neeya: Siman, kaŋ a na maa-dake daŋ a gaa Bitros, d'a nya ize Andarawos, da Yakuba, da Yohanna, da Filibos, da Bartalami, 	 Huaite tuh Simon Peter a chih leh a unaupa Andru, Jakob leh Johan, Philip leh Bartholomai,


Wa saabu Rabbi se, zama nga ya booriyaŋ koy no, Zama a baakasinay suujo ga tondo hal abada. 	 Aw TOUPA kiangah kipahthu gen un, amah lah a hoih ngala; a chitna khantawna om ding ahi ngala.


Zama a go, kaydiya bisa, haro ban parkatak, 	 Ngaiin, phalbi lah a beita ngala, vuah a theutaa, a paimang ta hi;


Baakasina kaŋ ay te nango ra no i ciya ay se kalimakoyaŋ, Amma ay wo go adduwa gaa. 	 Ka it jiakin a hondoute a honghita uhi: himahleh kei jaw thum thum dingin ka kipe chinten hi.


Waato kaŋ cine a kaa, a saba nda Eli goono ga goro nga nangora boŋ, fonda me gaa. A goono ga hangan, zama a bina goono ga jijiri Irikoy sundurko sabbay se. Saaya kaŋ bora furo kwaara ra, hal a na baaro dede mo, kala kwaara kulu na jinde sambu nda hẽeni. 	 Huan, a tunin ngaiin, Eliin in lampi geia a tutna a tu khawmin a na en nilouh a, Pathian bawm jiakin a lungsimin a linglinga. Huan, miin in khua a tun touh leh, tanchin a hon gen leh a khua in a kikou vengvung uh.


Musa go noodin mo Rabbi banda zaari waytaaci da cin waytaaci. A mana ŋwaari kulu ŋwa, a mana hari haŋ. Rabbi na sappa sanney hantum walhẽy gaa, kaŋ ga ti lordi waya din. 	 Huan TOUPA kiang ah ni sawmli leh zan sawmli a om a; ann lah a ne kei a, tui lah a dawn kei hi. Huan suangpek tungah thuchiam thute a gelh a, thupiak sawmte.


Kala Rabbi bine koroŋ Israyla boŋ. A n'i daŋ Suriya bonkoono Hazayel, da Ben-Hadad, Hazayel izo kambe ra waati kulu. 	 Huan, Toupa bel Israelte tungah a heh mahmah a, huchiin Suria kumpipa hazael khutah leh, Hazael tapa Benhadad khutah a pe pek hi.


Gaa no Irikoy na biya laalo donton Abimelek da Sekem borey game ra. Sekem borey na Abimelek amaana ŋwa, 	 Huan, Pathianin Abimelek leh Sekem khuaa mite kikalah lungsim gilou a omsaka; huchiin Sekem khuaa mite Abimelek tungah lepchiah takin a gamta ua:


Misira bonkoono salaŋ Ibraniyancey fuuma dumbuko wayboro hinka din se, afa maa Sifra, afa maa Puwa. 	 Huan, Aigupta kumpipan Hebru naudom mite kiangah thu a gena, huaite laka khat min Sipra ahi, adang khat min bel Pua ahi:


Wa fongu mo da Saduma* nda Gomorata* nda kwaarey kaŋ go i windanta. I na ngey boŋ no zina se ka ceeci mo ngey ma kani nda boroyaŋ kaŋ mana hima nd'a, danga mate kaŋ cine malaykey din te. Irikoy n'i ciiti nda hal abada danjo ciito k'i ciya deedandiyaŋ hari. 	 Sodom leh Gomorra, a kiang kim ua khuate toh, huchibangmaha kingaihnaa kipumpiaka, gitlouhna leklua a delh sam tak jiak un, khantawna meia gawtna thuaka, theihsakna dinga suankhiaka a om bang un.


Waato kaŋ i di handariya, i te farhã da bine kaani gumo. 	 Huan, aksi tuh amuh un, a kipak lo mahmah ua


Bulos ne: «Ay nya-izey, ay mana bay me hala nga no ga ti alfaga beero. Zama i n'a hantum ka ne: ‹Ni ma si sanni yaamo ci ni jama jine bora boŋ.› » 	 Huan, Paulain, Unaute aw, Siampu Liangpen ahi chih ka theikeia ahi; na chihpihte heutu tungah thu hoihlou gen ken, chih, gelh ahi ngala, a chi a.


Manti danga boro kulu ma haggoy da nga boŋ muraadey hinne bo, amma araŋ ra boro kulu ma haggoy da nga cala muraadey mo. 	 Na lak ua kuapeuhin amaha kia en louin, midanga leng en sam hen.


Samuwila mo salaŋ Israyla dumo kulu se ka ne: «D'araŋ bare ka ye ka kaa Rabbi do d'araŋ biney kulu, kal araŋ ma fay da mebarawey de-koyey din, araŋ ma fay da Astarot k'araŋ miila daŋ araŋ biney ma ye Rabbi do, araŋ ma may a se, nga hinne. Nga mo g'araŋ kaa Filistancey kambe ra.» 	 Huan, Samuelin Israel inkuante tengteng kiangah, Na lungtang mahmah ua TOUPA lam hongnga na hih taktak uleh, gam dang pathiante leh Astoreth na lak ua kipanin koih mang ta unla, na lungtang uh TOUPA a din kisasak unla, amah kia na sem un; huchiin Philistia mite khut akipan nou ahon tankhe ding hi, chiin a gena.


Yesu goono ga follay fo gaaray kaŋ na bora te beebe. A go no mo, waato kaŋ folla fun, kala beeba salaŋ. Borey marga dambara. 	 Huan, Jesun dawi pau theilou khat a delh khia a. Huan, hichi ahi a, dawi tuh a pawt takin pautheilou tuh a hongpauta; huchiin mipiin lamdang a sa mahmah uh.


Boro kaŋ ga hangasinay da zay, Nga bumbo fundo no a goono ga konna. Baa i n'a daŋ zeyaŋ, a si ne hay kulu. 	 Kuapeuh gutami toh kithuahin amah kha a mudah hi: nakpitaka ngetna a jaa huan bangmah a gen kei.


D'araŋ na ihanno te ngey se kaŋ yaŋ ga te araŋ se ihanno, saabuyaŋ woofo no araŋ se? Baa zunubikooney ga te yaadin. 	 Huan, na tung ua hoihte tung kiaa na hoih un, pahtak bang na loh ding ua? mikhialten leng huchibangmahin a hih jel ve ua oi.


Irikoy kaŋ ti Hina-Kulu-Koyo ma araŋ no suuji bora do, zama a ma araŋ nya-ize fa din taŋ araŋ se, nga nda Benyamin kulu. Ay mo, d'i n'ay mursandi nd'ay izey, ay murs'ey no.» 	 Huchiin, na unau khat pen u leh Benjamin a hon khahsakna dingin Pathian bangkim hihtheiin huai mi hon hehpihsak hen. Huan, ka tate tan a hih leh tan ka hi mai kei ding hia, a chi hi.


Boro izo, ma zaari woone maa hantum, hunkuna zaaro wo. Hunkuna, zaari woone, Babila bonkoono na Urusalima windi nda wongu. 	 Mihing tapa, ni min, tuni ni min ngei gelhin; hiai ni ngeiin Babulon kumpipan Jerusalem a hongsual pana.


A ma ciya araŋ se fulanzamyaŋ zaari hanno. Araŋ m'araŋ fundey kaynandi, woodin hin sanni no kaŋ ga duumi. 	 Nou ding in khawl kinkenna ni ahi a, na lungsimte uh na gimsak ding uh; khantawn dan ding ahi.


Jirbi iyyanta hane mo, alfaga ma dooro guna. Da dooro daaru kuuro gaa, kala alfaga ma ci bora se kaŋ a ziibi; jiraytaray no. 	 Huan, siampu in ni sagih ni in amah a en ding a, vun a a zamzak mahmah leh siampu in a nin chih a phuang ding ahi, phak hii ahi.


Zama hari boobo ra iri boro kulu goono ga harta. Da boro siino ga harta sanni ra, bora din ya toonante no. A ga hin ka alzam daŋ ka nga gaahamo kulu gaay mo. 	 Thil tampi ah I vek un I gilou nak ngal ua. Kuapeuh thugen lam a a gitlouh kei leh, huai mi tuh piching ahi a, a pumpi leng vengthei mi ahi.


Zama Hirodus humburu Yohanna, zama a bay kaŋ adilante* no, boro hanno mo no. A n'a gaay ka boori. Waati kaŋ Hirodus maa Yohanna waazu, a maa r'a nda farhã, amma sanney n'a kankam gumo. 	 Herodin Johan jaw mi diktat leh siangthou tak ahi chih a theih jiakin amah a kihtaa, amah a nahumhum a; a thu a ngaihkhiakin, a mangbang mahmah hi, himahleh kipaktain a ngaikhe jel ngala.


I kulu hanga sando yaŋ da turante yaŋ no gumo. I goono ga bar-bare ka mimanda te, I kulu fumbi goy teekoyaŋ no. I ga hima guuru-say da guuru-bi. 	 A vek un helhat, paupeng mahmah gensiat chinga vial vak, dal leh sik bang ahi uh, hoihlou piin a gamtang ua,


Ay bay naŋ kaŋ ni goono ga goro, naŋ kaŋ Saytan* koytaray karga go. Ni go g'ay maa haggoy, ni man'ay cimi fonda ze mo, baa Antipas, ay seeda naanaykoyo jirbey ra, nga kaŋ i wi araŋ game ra, nango kaŋ Saytan goono ga goro. 	 Na tenna leh Setan laltutphah omna leng ka thei hi; ka min tuh kiptakin na kema, Antipa ka palai mi ginom, Setan tenna a, na lak ua thaha a om lain leng, non ginna na tawpsan tuan kei hi.


A konda ay noodin. Kala boro fo go no mo kaŋ himando ga hima guuru-say, kaŋ gonda lin* korfo da deedandiyaŋ kwaari nga kambe ra. A kay mo windi meyo gaa. 	 Huaiah a honpia, ngaidih, mi khat a na oma, a mel lat dan dal bangmai ahia; khauzang leh tehna chiang a tawia, kongpi ah a ding hi.


Rabbi ne Musa se koyne: «Ay n'i guna mo, dumi hanga sando no. 	 Huan TOUPAN Mosi kiangah, Hiai mite ka mutaa, ngaiin, mi genhakte ahi uh:


To. Kayando hane binde, i boro iyya din ra, may wande no a ga bara? Zama ikulu n'a hiiji.» 	 Huchi in, thohnawnna ah amau sagihte lak ah kua pen ji ahi dia? a vek un lah a nei chiat ngal ua, chi in, a dong ua.


Ni alfagey ma daabu nda adilitaray, Ni wane hanantey mo ma doon farhã sabbay se. 	 Na siampute tuh diktatnain kivan uhenla; na mi siangthoute nuamsain kikou uhen.


Ya Rabbi, ma fongu ay gaa. Waati kaŋ ni ga gomni te ni borey se, M'ay kunfa nda ni faaba. 	 TOUPA aw, na mite na deihsaknain hontheigige inla, aw, na hotdamna toh hongvehin;


Ay ceeyaŋo baayaŋ misa cine no i na banda bare ay gaa. I soobay ka sargayyaŋ te Baaley se, Ka dugu ton mo toorey se. 	 Amaute a sap bang un, huchiin amau akipan a pai uh: Baalin kiangah a kithoih ua, lim gelhte kiangah gimlim a hal hi.


I ma goro fayante waani ngey Irikoyo se. I ma si ngey Irikoyo maa ciya yaamo. Zama ngey no ga Rabbi sargayey salle danji ra ka ngey Irikoyo buuro mo salle. Woodin sabbay se no i ma goro fayante yaŋ. 	 A Pathian uh adingin mi siangthou ahi ding uh a, a Pathian min uh a hemsak ding uh ahi kei hi; TOUPA adia meia thillate, a Pathian uh a dia nek ding ansiah te a lan sek uh ahi: huaijiakin a siangthou ding uh ahi;


Zikri mo, yaarukom, Ifraymu boro no, a na bonkoono izo Maaseya wi, da Azrikam kaŋ ga bonkoono windo dabari, da yarima Elkana. 	 Huan, Ephraim mi hat Zikriin kumpipa tapa maasei leh in sung upa Azrikam leh Elkan, kumpipa zom a thata.


Waybora tu ka ne a se: «Kalo tuuri-nyaŋey, i yadda iri se iri m'i ŋwa. 	 Huan, numeiin gul kiangah chilou e, huana sing gahte nethei mah ung:


Baa kaŋ a konnaro goono ga daabu nda gulinci, A laalayaŋo ga fun taray marga jine. 	 A huatna zekhemna in kituam mahleh, khawmpite maah tangpi muh in a gitlouhna etsak ahi ding hi.


Araŋ ma kay bo! Wa cimi _sanno__ sambu, a ma ciya araŋ se guddama. Wa goy da adilitaray, a ma ciya araŋ se gande gaa kosaray. 	 Huan, na kawng uh thutaka gakin, diktatna awmphaw zangin,


Yehu ne: «W'a jindaw ganda!» Kal i n'a jindaw ganda. A kuro dooru cinaro da bariyey boŋ. Kal i n'a taamu-taamu ngey ce taamey cire. 	 Huan, aman, Hon lawn khia un, a chi a. Huchiin a lawn khia ua; a siin bangleh sakolte a theh nengnunga; huan, aman a na chil a.


Alwaato din ra boro fooyaŋ kaŋ go noodin goono ga Galili* borey baaro dede Yesu se, ngey kaŋ Bilatos* n'i kuri margu nda ngey sargayey. 	 Huan, huchih lai takin, kuate hiam a na-om ua, huaiten, Galili gama Pilatin a sisan uh a Pathian biakna sa gohte laka a hel sakte tungtang Jesu a hilh ua.


I binde n'a jisi kala susuba, danga mate kaŋ Musa lordi. A mana fumbu, nooni si no a ra mo. 	 Huan a jingchiang tanin a koih ua, Mosi sawl bangin: a uih kei, huaiah than leng a om kei hi.


Zaari guwanta hane, i ma kande yeeji yagga, da feeji gaaru hinka, da feeji gaaru ize way cindi taaci, jiiri fo ize yaŋ, kaŋ i kulu sinda laru. 	 Huan, a ni nga ni in bawngtal kua, belamtal nih, belamnou a pa kum khat a upa gensiatbei sawm leh li;


Yakuba na Yusufu, Maryama kurnyo, hay, Maryama kaŋ gaa i na Yesu, kaŋ se i ga ne Almasihu, hay. 	 Jakobin Joseph, Mari pasal a suanga; huai Mari lakah, Jesu Kris kichi a hong piangta.


A gonda fari kaŋ a neera. A kande nooro ka jisi diyey jine. 	 Kupra tuikulh mi ahi a, a gam neih a juaka, a man a hontawia, sawltakte khe bulah a koihta.


Kala Rabbi ne: To. Zama i n'ay asariya kaŋ ay daŋ i jine din furu, i mana ay sanno gana mo, i mana dira a ra mo, 	 Huan, TOUPAN, Ka dan, a ma ua ka koih a paisan ua, ka pau kamsuak a mang kei ua, a jui sam kei ua,


Woodin sabbay se no ay g'a no nga baa boro beerey banda. A ga arzaka fay mo gaabikooney banda. Zama a na nga fundo nooyandi hal a to buuyaŋ gaa. I n'a lasaabu taali-teerey banda, Kulu nda yaadin a na boro boobo zunubi jare, A gaara mo taali-teerey se. 	 Huaijiakin mi liante tantuan bang amah ka hawm sam dinga, gallak sumte aman mi hatte a hawm sam ding; a hinna pen si khop hiala a sun buaka, talekte laka sim tela a om jiakin: himahleh mi tampi khelhna a puaa, talekte adingin a thumsak hi.


Gaa no annabo din maan Israyla bonkoono gaa ka ne a se: «Ma koy ka ni laabo gaabandi. Ma te laakal mo ka di haŋ kaŋ ni ga te, zama jiiro bareyaŋ Suriya bonkoono ga kande ni gaa wongu.» 	 Huan, jawlneiin Israel kumpipa a vanaiha, a kiangah, kihat sak zok inla, na hihdan ding ngaihtuahin kum hong mang leh Suria kumpipan hong sual nawn sin ahi, a chi a.


Haŋ kaŋ do bi cindi, do cira n'a ŋwa. Haŋ kaŋ do cira cindi, maram-fanda n'a ŋwa. Haŋ kaŋ maram-fanda cindi, kaanayze n'a ŋwa. 	 Singnget khauin anek bang teng teng khauhonin a ne a, khauhonin a nek bang tng khaukhupin a nea; khauikhupin a nek bang teng khaupein a ne khinta.


Waati kulu mo, cin da zaari, saarayey da tondey ra a go ga kaati ka nga gaahamo kortu nda tondiyaŋ. 	 A sun a janin han khawng leh tang khawngah a kikoukou a, suang khawng bangin a ki-at jel hi.


Ni moy ma bara feerante ay, ni tamo ŋwaarayey, da ni jama Israyla ŋwaarayey gaa mo, zama ni ma hanga jeeri ka maa waati kaŋ i ga hẽ ni gaa. 	 A honsap peuhpeuh chiang ua na nangaih khiak dinga na sikha ngetna leh, na mi Israel ngetna lama na mit na lensak theihna dingin.


Woodin banda mo, ni ma si kande fanta hari kulu ni windo ra, hala ni ma ciya laaliyaŋ ize danga a cine. Ni ma dond'a gumo, ni m'a fanta mo, zama hari laalante no. 	 Na insung ua thil kihhuai la lutin huai thil bangin hamsiat thuak dingin na kibawl ding uh ahi kei; kih petmaha kihin na mudah mahmah ding uh ahi, hamsiat thuak thil lah ahi ngala.


Yesu kaa a do k'a kambe di k'a tunandi. Konno fun a gaa. Waybora n'i saajaw mo. 	 Huan, aman a khut a valen a, a phongta a; huchiin a khosik a damta a, a na uh a sepsakta.


Hantumkwa Safan mo ye ka salaŋ bonkoono se ka ne: «Alfa Hilciya n'ay no tira fo.» Safan mo na tira caw bonkoono jine. 	 Huan, laigelhmi Saphanin, siampu Hilkiain laibu a honpia, chiin kumpipa a hilh laia. Saphanin kumpipa maah a sim hi.


Humburkumay na borey marga kulu di. I na darza no Irikoy se ka ne: «Annabi bambata fo tun iri game ra!» I ne mo: «Irikoy kaa ka nga borey kunfa!» 	 Huan, mi tengtengin a lau ua, Pathian a phat ua, I lak ah jawlnei thupi tak a hongsuakta, a chi ua, Pathianin a mite hongvehta ahi, a chi uh.


Alfaga mo ga dooro kaŋ go gaaham kuuro gaa guna. Da hamney kaŋ go nango ra bare ka kwaaray, da biyo mo hima danga a guusu ka bisa bora gaaham kuuru cindo, kulu jiraytaray doori no. Kala alfaga ma bora guna ka ci a se kaŋ a ga ziibi. 	 Huan, siampu in sa vun a hii pen a na en ding a, huan, a hii omna lai a mul a kaan a, a hii pen a sa vun sang a thuk a a kimuh leh phak hii ahi hi: huan, siampu in amah a na en ding a, mi nin a hih a phuang ding ahi.


Ya Irikoy, iri maa d'iri hangey, Iri kaayey mo ci iri se goy kaŋ ni te i jirbey ra, Za waato zamaney ra. 	 Namte na khutin na hawlkhiaa, amau na phuta; miten a sugima, na paikhia.


Waybora mo ne i se: «Yaa no Rabbi, Israyla Irikoyo ci: Wa ci bora kaŋ n'araŋ donton ay gaa din se: 	 Huan, aman a kianguah, TOUPA, Israelte Pathianin hichiin a chi; Ka kianga nou honsawlpa hilh unla, TOUPAN hichiin a chi,


Woodin sabbay se araŋ m'araŋ boŋ hanandi ka goro hananteyaŋ, zama ay ya Rabbi no, araŋ Irikoyo. 	 Huaijiakin kihihsiangthou unla, singthouin om un: Kei TOUPA na Pathian uh ka hi ngala.


Zama laala ŋwaari no i ga ŋwa. I goono ga toonye baji haŋ. 	 Gitlouhna tanghou lah a ne ngal ua, hiamgamna uain a dawn uhi.


Yakuba dayo mo go noodin. Kaŋ Yesu farga nda dirawo, a goono ga goro dayo me gaa. A to sanda zaari bindi cine. 	 Jakob tuileh leng huaiah a om hi. Huchiin, Jesu a pai gim jiakin tuileh geiah a tu a; sunannek hun khawng ahi a.


Taabantey ga ye ka farhã koyne Rabbi ra. Adam-izey ra alfukaarey mo ga te bine kaani Israyla wane Hananyankoyo ra. 	 Thunuailutten leng TOUPA ah a nopna uh a khangsakta ding ua, mihingte laka gentheite Israelte Mi siangthou ah a kipakta ding uh,


He! Araŋ boro kulu kaŋ gaa jaw go, wa kaa haro do. Araŋ kaŋ sinda nooru, Wa kaa ka day ka ŋwa, Oho, wa kaa ka day duvan* da wa, Manti da nooru bo, manti mo da banayaŋ hari. 	 Ngai un, dangtak peuhmahte aw, tuite ah hongpai un, dangka neiloute leng; hongpai unla, lei unla ne un! A hi, hongpai unla, uain leh nawitui dangka pe louin, a man leng pe louin lei un.


Kal a zumbu. A miri sorro iyye Urdun ra, Irikoy bora ciyaŋo boŋ. A hamo ye ka kaa sanda hay-taji ham cine, kal a hanan. 	 Huchiin a hoh suk a, Pathian mi gen bangin Jordan lui ah sagih vei a va ki diaha; huan, a sa naungek sa bang mai a hong hi nawna, a hongsiangthou ta hi.


Waato din gaa no bonkoono tu ka ne waybora se: «Ay ga ni ŋwaaray no, ni ma si hay kulu tugu ay se kaŋ ay ga ni hã.» Waybora ne: «Koyo ay bonkoono ma salaŋ.» 	 Huan, kumpipa'n a dawng a, numei kiang ah, Kon dot peuhmah bangmah hon im ken aw, a chi a. Huan, numei in, Toupa ka pu in gen leh a ke, a chi a.


Wa araŋ boŋ soola araŋ kaayey windey boŋ, araŋ sasarey boŋ, mate kaŋ cine Israyla bonkoono Dawda hantum din boŋ, da mate kaŋ a izo Suleymanu mo hantum. 	 Huan, Israel kumpipa David gelh bang leh a tapa Solomon gelh bangin na inkuan intekpen dung jui jelin apawlpawlin kisa un.


I fongu kaŋ Irikoy no ga ti ngey tondo, Irikoy Beeray-Beeri-Koyo mo i Fansakwa no. 	 Pathian tuh a suangpi uh ahi chih leh Pathian Tungnungpen a tanpa uh ahi chih a thei khe jel uhi.


A go, ni n'ay jirbey te sanda kambe gaaba cine. Ay jiirey baayaŋo mo manti hay fo no ni jine. Daahir, boro fo kulu ya funsar no, Mate kulu kaŋ cine a goono yaŋ ga bara nd'a. (Wa dangay) 	 Mi chih nuamsa bangin a vak ngei ua; a mawk buai ngei nak uhi. Gou a khawl khawm ua, a luah ding lah a theikei uhi.


Saaya din no Zabadi izey nyaŋo nda nga izey maan ka kaa Yesu do. A sombu a se k'a ŋwaaray hari fo. 	 Huai laitak in, Zebedai tapate nu, a tate pi in, a kiang ah a hong a, chibai a buk a, thil bang hiam a ngen a.


Amma biya wane mana te sintina, kala day Adam-ize gaaham, woodin banda kala biya wane. 	 Himahleh, khalam a om masa keia, sa lam a om jaw; huai zohin khalam pen a om hi.


Araŋ ma batu fa ka te adduwa, zama araŋ ma si furo siyaŋ ra. Daahir biya* wo kay ga yadda, amma gaaham ya londibuuno no.» 	 Khemnaa na lut louhna ding un kiging gigein thum un. Khain tuh a ngapa, sa jaw a hat kei, a chi a.


Assiriya bonkoono na murteyaŋ munaficitaray gar Hoseya do. Zama a jin ka diyayaŋ donton Misira bonkoono So do. A mana jangal samba Assiriya bonkoono do mo, mate kaŋ a doona ka te jiiri kulu. Woodin sabbay se no Assiriya bonkoono n'a haw k'a gaay kasu ra. 	 Huan, Assuria kumpipan Hosia in a guka a sawm thu a na theikhiaa; Aigupta kumpipa So kiangah mi a sawla, kum china a piak sek bangin lah Assuria kumpipa siah a peta ngal kei behlapa; huaijiakin Assuria kumpipan suangkulhah hensain a khumta hi.


Ahab na Obadiya kaŋ g'a windo dabari ce. Obadiya wo mo ga humburu Rabbi gumo. 	 Huan, Ahab in Obadia, a in sunglam heutu a sama. (Obadia bel Toupa laudan siam mi tak ahi a;


I goono ga Irikoy tamo Musa bayto da Feej'izo bayto mo te. I goono ga ne: «Ya nin Rabbi Irikoy, Hina-Kulu-Koyo, ni goyey ya ibeeriyaŋ no, dambara hariyaŋ mo no. Ni fondey mo adilitaraykoyyaŋ no, cimi-cimi wane yaŋ mo no, ya nin dumey kulu Bonkoono. 	 Huan, Pathian sikha, Mosi la leh Belamnou lasaiin. Na thilhite a thupiin a lamdang hi. Aw Toupa Pathian, Bangkimhihthei! Na lampite a kijem un a dik uhi, Aw tangtawn Kumpipa.


Ya araŋ kulu kaŋ go ga bisa, araŋ baa fo, wala? Wa guna ka di hal ay bine sara wo kaŋ i te ay se din dumi go no, Wa guna mate kaŋ cine Rabbi n'ay gurzugandi nd'a a futay korna hane. 	 Nou dinga bangmah lou hi maw, nou honpai suaksante teng teng? Ngai unla, en un, ka tunga hiha om ka lungkhamna bang lungkhamna himhim a om hiam? a heh mahmah laia TOUPAN a honhihgimna bang.


Bora din mo kaŋ ga goy da farrati ka wangu ka hangan alfaga* kaŋ ga kay ka goy Rabbi ni Irikoyo jine din se, wala mo ciitikwa se, i ma bora din wi. Ni ma laala tuusu mo ka kaa Israyla ra. 	 TOUPA na Pathian uh maa nasema pang sek siampu leh vaihawmmi thu pom loua, engtat peuhmah, huai mi hihlup ding ahi: Israel laka kipan, huai thil hoih lou na hih mang ding uh ahi.


I di alaama bambata fo beena ra: wayboro fo goono ga daabu nda wayna, hando mo go a cey cire. Koytaray fuula kaŋ gonda handariyayze way cindi hinka mo go a boŋo gaa. 	 Huan van ah chiamtehna thupi tak hongkimuta a: numei nia kijem, leh a khe nuaia kha om leh a lu tunga lallukhu aksi sawm leh nih tuang;


Kaŋ waybora di nga si tugu, a jijiri ka kaa ka ganda biri Yesu jine ka dede jama kulu jine haŋ kaŋ se no nga n'a ham da mo mate kaŋ baani te d'a sahãadin. 	 Huan, numeiin a kisel theih louh a theihin, ling kawmin a hongpaia, a maah khupbohin a khoih san leh thakhata a damtak dan mi tengteng maah a genkhe ta.


Handu sintina ra, hando jirbi way cindi taacanta, araŋ ga Paska* sududuyaŋ bato te. Jirbi iyye sududuyaŋ batu nooya kaŋ i ga buuru kaŋ sinda dalbu ŋwa. 	 Kha khatna, huai kha ni sawm leh ni li niin paikan ankuang na tang ding ua; huan, ni sagih sung tanghou silngou sohlouh na ne ding uh:


Wala d'a n'a ŋwaaray hamisa, a g'a no gondi? 	 Ahihleh, ngasa hongen taleh, kuan gul na pe ding ua?


Fahamantey ra mo, afooyaŋ ga kaŋ zama i m'i hanse k'i hanandi, i ma ciya ikwaarayyaŋ hala jirbey bananta, amma alwaati jisanta mana to jina. 	 A lak ua pilte a puk ding ua, amaute bawlhoih ding leh, siangthou sak ding leh, amaute ngou sak dingin, tawp hun tan pha hialin; hun sehsaa ding a hih lai jiakin.


Amma hano kaŋ hane kurnyo maa r'a, d'a wangu a se, kulu waybora sarto kaŋ go a boŋ din, kurnyo g'a tunandi. Sanney mo kaŋ yaŋ a ci me waasay ra ka nga boŋ jarandi nd'a, i si no a boŋ. Rabbi mo g'a yaafa a se. 	 Himahleh huai meithai hiam, maak a omnu hiam thuchiam zaw, a lungsim a gakna tengteng in a delh gige ding.


Ikulu banda gaa, a bangay ay mo se, kaŋ go sanda booma cine. 	 Huan, a tawppenah, a hunlou banga piang, keimah kiangah leng a kilaka.


Yesu ne a se: « ‹Ni ma ba Rabbi ni Irikoyo da ni bina kulu, da ni fundo kulu, da ni laakalo kulu mo.› 	 Huan, aman a kiang ah, Toupa na Pathian tuh na lungtang tengteng in, na kha tengteng in, na lungsim tengteng in na it ding ahi, chih.


Suleymanu bariyey mo, Misira no i ga fun d'ey. Bonkoono dillaŋey g'i ta kuru-kuru, kuru fo kulu da nga hayo. 	 Huan, Solomon neih sakolte Aigupta gam akipana lak khiak ahi; kumpipa sumsinmiten huaite a honhonin a nakhak jel ua, a hona lei jel ahi.Aigupte gama kangtalaite bel dangkasik sekel za guk jelin a tungsak jel ua; huan, sakolte dangkasik sekel ja leh sawmnga jelin; huchibang mahin Hitte kumpipate tengteng leh Suria kumpipate leng a tutsak sek uhi.


Ay baakoy, d'iri biney si iri foy, iri gonda bine-gaabi Irikoy jine. 	 Deihtakte aw, i lungtangin siamlouh a hontansak kei leh, Pathian lamah i hang ahi:


Ya Rabbi, beeney ga ni dambara goyey sifa, I ga ni naanayo mo sifa hanantey marga jama ra. 	 Tung vandumte ah TOUPA toh kiteh thei ding kua a oma? Mi thilhihhhteitak tate laka TOUPA bang.


A ciya mo, waato kaŋ cine alfagey fatta nangu hanna ra, kala buru fo na Rabbi fuwo toonandi. 	 Huan, hichi ahi a, siampute mun siangthou akipan a hongpawt khiak tak un TOUPA in meipiin a hongdim meumou maia,


Sundurko da nga goobey, da sasabandiyaŋo do, d'a kosaray taafa, 	 A bawm leh huai a achiangte, chitna tutphah leh khuhna puanzak;


Ay sinda baani ay hamo ra ni dukuro sabbay se, Gaabi mo si no ay biriyey ra ay zunubey sabbay se. 	 Ka thulimlouhnaten ka lu a tum manga, puakgik tak bang, ka puak zoh vuallouh ahi.


Gaa no Amaziya, kaŋ ga ti Betel alfaga* beero, a donton Israyla bonkoono Yerobowam gaa ka ne: «Amos na me haw ni boŋ Israyla dumo ra. Laabo si hin ka suuru nd'a sanney kulu. 	 Huan, Bethel kho siampu Amazia in Israel kumpipa Jeroboam kiangah: Amosin Israel inkote lakah nang a sawm hi: gamin a thu tengteng a thuak theikei.


Waato kaŋ i maa woodin, i furo Irikoy windo ra za mo bo ka sintin ka dondonandi. Waato kaŋ alfaga beero kaa, nga nda borey kaŋ yaŋ go a banda na Yahudancey arkusey marga ce, danga Israyla izey arkusey marga kulu nooya. I donton kaso do ka ne i ma kand'ey. 	 Huan, huai thu a jak un khovak hun laiin, Pathian biakin ah a valut ua, thu a vahilhta uh. Himahleh, Siampu Lian leh a lawmte a hong ua, vaihawmte leh Israel suante upate tengteng a sam khawm ua, sawltakte hon pi sak dingin suangkulh ah mi a sawl uhi.


Wandiya binde ga sogo gumo. A na koyo saajaw mo, ka may a se, amma bonkoono mana margu nd'a. 	 Huai nungak a mel a hoih mahmah; Kumpipa a kema, a nektak a bawl sak sek hi; himahleh Kumpipan a kithuahpih kei.


Ndunnya kulu ma humburu Rabbi, Ndunnya gorokoy kulu ma di a gaakuro. 	 Leitungluah tengteng in Toupa laudan siam henla; khovela om tengteng amah lauin om uhen.


Da ni si haggoy ka asariya wo sanney kulu te kaŋ yaŋ go tira wo ra hantumante, ka humburu maa darzakoyo wo kaŋ ga humburandi mo, kaŋ ga ti RABBI NI IRIKOYO, 	 TOUPA na Pathian uh min thupi tak leh lauhuai tak na lau theihna ding ua hiai laibua tuang thu tengteng pilvang taka na zuih kei uleh;


A ga ciya mo, da buru yuuma ga goro Irikoy nangora boŋ jirbi kayna fooyaŋ, Rabbi sanno boŋ ngey mo ga goro ngey gata ra. Rabbi sanno boŋ no i ga dira. 	 Huan, akalkalin meipi biakbuk a sat ua, TOUPA thupiak bangin a pai jel uh.


Ay di Rabbi go ga kay sargay feema jarga. Kal a ne: «Ma bonjarey boŋey kar, hala kutijey ma jijiri. M'i bagu-bagu i ma kaŋ borey kulu boŋey boŋ. Ay g'i boro jarey kaŋ cindi mo halaci nda takuba. I ra zuruko fo si no kaŋ ga yana, Boro kaŋ ga koma mo si no. 	 Maitam china TOUPA dingin ka mua: huan, aman, Kongpi bulte a lin theihna ding ua a lu bawkte uh khen inla, a vek ua lu tungah hihkham jan vekin: huan, a si bangte namsauin ka that dinga; khat lel leng a taimang kei ding uh, khat lel leng a suakta het kei ding uh.


Irikoy ga hin ka te haŋ kaŋ ga yulwa gumo ka bisa hay kulu kaŋ iri ga ŋwaaray wala hay kulu kaŋ iri ga tammahã, dabari boŋ kaŋ goono ga goy iri ra. 	 Huan, eimaha sem jel thilhihtheihna bangin, i nget leh i ngaihtuah tengteng sanga thupi zo tham hih theipa kiang ngeiah,Khantawnin suan tengteng tanin, saptuam te leh Kris Jesu ah thupina om hen. Amen.


Ay mo, ay nya-izey, ay si du ka salaŋ araŋ se danga boroyaŋ kaŋ ga Irikoy Biya gana, amma day danga boroyaŋ kaŋ go bine ibaay* laaley banda, danga boroyaŋ kaŋ go attaciriyayaŋ Almasihu ra nooya. 	 Huan, unaute aw, kha mite kianga gen bangin na kiang uah thu ka gen theikei hi; sa mite kianga gen bangin ka gen jaw, Kris a naungekte kianga gen bang lel in.


Saaya din bonkoono moyduma yalo bare a ra, a fonguyaŋey mo n'a taabandi, a canta biriyey mo taŋ, a kangey mo soobay ka kar care gaa ngey boŋ se. 	 Huailaiin kumpipa mel amah ah a lamdanga, a ngaihtuahnaten amah a patausakta hi; huchiin a khut a khea kipta keia, a khukte a kisat tuah nomnom uh.


Wa guna beene curey. I siino ga duma, i siino ga wi, i siino ga margu barma ra mo. Amma araŋ Baabo kaŋ go beena ra no g'i ŋwaayandi. Araŋ mana bisa curey beeray gumo no? 	 Tungleng vasate en un; buh a tuh kei uh, a at kei uh, buh in ah leng a sek lut sam kei uh; himahleh, na Pa uh vana omin amau a vak hi. Noute amau sangaa nakpitaka manpha jaw hilou na hi umaw?


Arwaso n'a gana fap! folloŋ, Danga haw kaŋ ga koy faawa do, Wala mo danga hawante kaŋ ga koy saamo goojiyaŋ do. 	 Amah a jui paha, goh dinga bawngtal a pai bangin, hiam mihai bawlhoihna dia sikkhau khihmi bangin;


Ay na hayey din hantum araŋ se mo, zama waati kaŋ ay ga kaa, ay ma si du bine saray borey do kaŋ yaŋ ga hima k'ay farhandi. Ay go ga naanay araŋ kulu gaa kaŋ ay farhã hari no ga ti araŋ kulu wane mo. 	 Huchiin, huai mahmah ka gelh ahi, huchilou injaw, ka hongin ka kipahna dingte lakah lungkhamna ka mu zo kha dinga; ka kipahna jaw na vek ua kipahna ahih ka hon gintak sak chiat ngala.


Waato kaŋ cinakoy na Rabbi windo daba sinji, i na alfagey daŋ i ma kay ngey bankaarayey ra nda hilliyaŋ, ngey nda Lawi borey Asaf izey. I gonda guuruyaŋ kaŋ i ga kar care gaa zama i ma Rabbi sifa, Israyla bonkoono Dawda lordey boŋ. 	 Huan inlammiten TOUPA biakin suangphum a koih lai un, Israel kumpipa David thupiak bangin, TOUPA phat dingin, siampute pengkulte toh a puan uh a silh sak ua, Levi mite Asaph tapate dakkhutette a guan uhi.


Zama borey kaŋ yaŋ du albarka Irikoy do, Ngey no ga laabo tubu, Amma borey kaŋ yaŋ a laali, a g'i tuusu. 	 A vualjawlna muten gam a luah ding ua, a hamsiatte tuh hihmanthat in a om ding uhi.


Zama ay no, Rabbi ni Irikoyo, Kaŋ ga teeku tunandi hal a bonday beerey ma kosongu, Rabbi Kundeykoyo no ga ti ay maa. 	 Kei Toupa na Pathian, kei lah a kihawtte ging honhon khopa tuipi tokletpa ka hi ngala: ka min lah sepaihte Toupa ahi.


Is-boset, Sawulu ize, gonda jiiri waytaaci waato kaŋ a sintin ka may Israyla boŋ. A may mo jiiri hinka. Amma Yahuda kunda na Dawda gana. 	 (Saula tapa Isboseth Israel tunga vaihawm a pat lai in kum sawmli a upa ahi a, kum nih vai a hawm hi. ) Himahleh Juda miten David pen a zui uh.


I takubey ga furo ngey bumbey biney ra, I birawey mo ga ceeri-ceeri. 	 A namsau un amau lungtang a sun dinga, a thalpeute uh hihtanin a om ding hi.


Musa na laabu no Ruben izey se ngey almayaaley boŋ. 	 Huan, Reuben suante nam a inkuan dungjui jelin Mosiin gam a napekhina.


Gunda kaŋ n'a hay din ga dinya a gaa, Nooni ga maa a baso kaani, Borey si ye ka fongu a gaa koyne. Boro kaŋ sinda adilitaray mo ga ceeri sanda tuuri-nya cine. 	 Sulin amah a mangngilh dia; thanin limsa takin amah kivaknain a nei ding uh; theihgigein a omta kei dia, huan diktatlouhna sing banga hihtanin a om ding.


Goyey jine borey mo soobay ka kankamandi. I goono ga ne: «Wa araŋ zaari goyo toonandi, danga araŋ doŋ wano kaŋ subu go no cine!» 	 Huan, nasem heututen amau a noh ua, na nasep uh zou un, na niteng sepdingte uh pawl a omlai ngalin, chiin.


Isa hinkanta maa Jihon: nga no ka windi-windi Etiyopi laabo kulu ra. 	 Huan, lui nihna Gihon ahi; huaimah Kus gam tengteng kualkhumlui ahi.


Amma boro kulu kaŋ do ni na ni toorey gar, a ma si funa. Neewo, iri nya-izey jine, kala ni ma guna ka di haŋ kaŋ ci ni wane kaŋ go ay do, m'a sambu.» Zama Yakuba mana bay hala Rahila n'i zay no. 	 Kuapeuh na Pathian te na muh na a hing kei ding uh: I unaute mitmuhin nanga ka kianga om en chian inla, la ve, a chi a.


Irikoy go arwaso banda mo koyne. A soobay ka beeri. A goro ganjo ra ka te gaw. 	 Huan, naupang kiangah Pathian a om jela, a hong khanglian jela; gamdai ah a om tou jela, thalkap siam a honghita.


Sanno wo naanaykoy no: D'iri bu Almasihu banda, iri ga funa mo a banda. 	 Hiai thugen a dik hi: asihna a isih khit ngalleh, ahinna ah ihing ding hi;


I m'a daŋ goy-teerey kaŋ yaŋ ga Rabbi windo goyo haggoy kambe ra. Ngey mo m'a no goy-izey kaŋ go Rabbi windo ra se, zama i ma naŋ kaŋ windo kottu din hanse. 	 TOUPA in lam nasemmite pia uhen; huan, amau in se bawl TOUPA in a nasemte pia uhen;


Guna, Irikoy fonda farhã neeya: Ganda laabo ra no afooyaŋ ga zay ka fatta. 	 Ngaiin, hiai a lampi kipahna ahia, huan lei akipanin adangte a hongsuak ding uh.


Yaadin cine no ni go, nin, boro izo: ay na ni daŋ ma ciya batuko Israyla dumo se. Woodin sabbay se no, ni ma maa sanni kaŋ ay meyo ga ci ka kaseeti i gaa ay se. 	 Huchibangin nang, mihing tapa, Israel inkote adia galvil dia ka honbawl na hi; huaijiakin ka kama thu pawt ngaikhia inla, ka kianga kipan kigalginna ding thu a kiang uah hilh in.


Haruna izey sata-satey neeya: Haruna izey ga ti Nadab, da Abihu, da Eliyezar, da Itamar. 	 Huan, Aron tapate pawl khendan hichibang ahi, Aron tapate Nadab te, Abihu te, Eleazar te, Ithamar te ahi uh.


Zama borey kaŋ ga bugu nda ngey kaŋ laakal ga zaaru ŋwaari gaa wo, I ga aniya ka talka, Dusungu mo ga boro daabu nda zaara-zaara. 	 Zukhamhat leh anhai genthei ding uh ahi ngal a: huan ihmuthainain puansia in mi tuam ding hi.


I ma si baabey wi izey sabbay se, i ma si izey mo wi baabey sabbay se, amma i ma boro kulu wi nga bumbo zunubo sabbay se. 	 Tate jiakin pate hihlup ding ahi keia, pate jiakin tate leng hihlup ding ahi sam kei; mi chih amau chiat khelhna jiakin hihlup ding ahi.


Da yaadin no, doŋ ay ga salaŋ, ay si humbur'a, Amma manti yaadin no ay go d'a bo. 	 Huaichiangin thu ka gen dia, amah ka lau kei ding: keimah ah lah huchibang ka hi ngal kei a.


Za a mana laabo da saajey te jina, Za a mana laabu baano sintina te ndunnya ra. 	 Lei hiam, gamte hiam, ahihkeileh khovel leivui kipatna a bawl nai louh laiin.


Kal i furo a do, sanda mate kaŋ cine i ga te kaaruwa se. Yaadin cine no i furo nd'a Ohola nda Oholiba do, wayboro ziibantey din. 	 Huan kizuak kianga a hoh bang un a kiangah a lutta thou ua; huchiin numei huk Aholah leh Aholibah kiangah a lutta uhi.


Ngey nda Sawulu yaŋ binde da Israyla alborey kulu go Ela gooro ra. I goono ga wongu nda Filistancey. 	 Saula leh amau leh Israel mi tengteng Philistia mite sualin Ela guam ah a om uhi, a chi a.


Amma araŋ ma si naŋ boro kulu ma furo Rabbi fuwo ra, kala alfagey hinne, da Lawi borey mo kaŋ yaŋ ga goy. Ngey no ga furo, zama ngey wo hananteyaŋ no. Amma borey kulu kaŋ cindi ga batu no Rabbi sanno boŋ. 	 Himahleh, siampute leh nasemmi Levite kia ngallou kuamah TOUPA in ah lut kei un, amau bel a siangthou jiak un a lut ding ua, mipi tengteng bel TOUPA hungaiha a om ding uh ahi.


A ra mo no i goono g'araŋ cina care banda hal araŋ ma ciya naŋ kaŋ Irikoy ga goro Biya _Hanno__ ra. 	 Noute leng amah ah, Khaa Pathian omna ding huaia lep khawm na hi uhi.


A ga gundu hari guusoyaŋ bangandi. A ga bay haŋ kaŋ go kubay ra. Kaari mo goono ga goro a banda. 	 Thil thukte leh gukte a taklanga, miala om bang ahia aman a thei a, a kiangah khovak a om hi.


Asaf izey ra: Zakkur, Yusufu, Netaniya, Asarela. Asaf izey go Asaf kambe ra, nga mo ga annabitaray te bonkoono sanno boŋ. 	 Asaph tapate laka mi Zakur te, Joseph te, Nethani te. Asarel te ahi ua, amau bel Saph tapate, kumpipa thupiak banga lavek jel. Asaph thuthu-a om ahi uh.


A ma nga tamtaray bankaarayey kaa ka goro ni windo ra. Hala handu fo ma kubay a ma nga baabo nda nga nyaŋo hẽ. Waato din gaa no ni ga furo a do ka ciya a kurnye, nga mo ma ciya ni wande. 	 Huan, a sal puannak a suah ding ua, na in uah a om ding ua, kha khat mahmah a nu uh leh a pa uh a sun ding ua, huai khit chiangin, na kithuah pih ding ua, a pasal uh na hi ding ua, amau na ji uh ahi ding uhi.


Sooje kulu si nga boŋ didiji nda ndunnya wo muraadu, hala bora kaŋ n'a suuban ma maa a kaani. 	 Sepaih a om ding a atelpa kipahsak theihna dingin, sepaih kuamah kidoulai in hiai damsung khosaknate in a ki subuai ngeikei a;


Ahiyo mo go no, da Sasak, Yeremot, 	 Huan Ahio, Saksak, Jeremoth;


A caw a ra mo, batama bambata kaŋ go Hari Meyo jine din ra, za susubay kala zaari bindi. Noodin alborey da wayborey da ngey kaŋ yaŋ ga hin ka faham, i borey kulu na hanga jeeri ka maa asariya tira se. 	 Pasal leh numeite, leh theisiam thei dingte maah, jing khang akipan sunlai tanphain tui kongpi maia om mun lian maah a simta hi; huchiin mite tengteng in dan laibu a bil uh a doh chiat uhi.


M'ay funandi ni baakasinay suujo boŋ, Ay mo ga ni meyo seedey haggoy. 	 Na chitna bang jelin honhihhalhin: huan, na kama thutheihsak ka jui ding hi.


Kala i hẽ Rabbi gaa ka ne: ‹Iri na zunubi te, za kaŋ iri dinya Rabbi, hal iri may mo Baaley da Astarot se. Amma sohõ ni m'iri faaba iri ibarey kambe. Iri mo, iri ga may ni se.› 	 Huan, TOUPA a sam ua, TOUPA I lehngatsana, Baal leh Astoroth na I sep jiakin I nakhialta uh: himahleh I melmate khuta kipan hon honkheta inla, huchiin na na ka sem ding uh, a chi ua.


Waato kaŋ i furo hiyo ra, hawo kani. 	 Huan longa a tuan uh leh huih tuh a daita maia.


Amma nga wo manti buukoy Irikoyo no bo, day fundikooney wane no. Zama boro kulu ga funa a jine.» 	 Amah misi Pathian ahi keia, mihing Pathian ahi jaw; amah ngaihin mi tengteng a hing vek ngal ua, a chi a.


Rabbi Kundeykoyo ne nga na laakal ye haŋ kaŋ Amalek te Israyla se gaa, kaŋ a kay a se da gaaba fonda boŋ, waato kaŋ a fun Misira ra. 	 Sepaihte TOUPAN, Amalek miten Israelte tunga a thilhih uh, Aigupta gam akipana a hong pawt lai ua a nadal dante ka chiamteh gige a.


I na Urdun daŋandi, i zumbu Arower ra, Gad gooro bindi ra kwaara se kambe ŋwaari haray, ka koy hala Yazer gaa. 	 Huan, Jordan gal a va kah ua, huan, Gad guam laitak taklam a kho om Aroer ah Jazer pha in om mun a bawl ua:


Ma s'ay daŋ ay yanjekaarey kambe ra hal i ma ngey miila te ay boŋ, Zama tangari seedayaŋ tun zama ngey ma gaaba nd'ay, Ngey da wo kaŋ yaŋ ga toonye funsu. 	 Hondoute ut-uta hih dingin honpe mahmah ken; theipih diklouten hon sual ua, nunsiat thu sekhe nakten.


I jine bora ga ciya i dumo ra boro fo, I maykwa mo ga fatta i game ra. Ay g'a candi ay do, a ga maan ay do mo. Zama man boro kaŋ doona ka te bine-gaabi nga ma maan ay? Yaadin no Rabbi ci. 	 A heutupa uh amau mi mah ahi dinga, a vaihawmpa uh amau laka hongpawt mah ahi ding; hon naih dinga, amah ka bawl dia, amau a honnaih ding; kua ahia amah thua honnaih ngam ding? Chih TOUPA thupawt ahi.


Borey kaŋ yaŋ goono ga bisa n'a kayna, ka ngey boŋey zinji ka ne: «Ahãa, nin kaŋ ga Irikoy fuwo zeeri ka ye k'a cina jirbi hinza nda care game ra! 	 Huan, mi kivialleh peuhin a lu uh singin, Ehe! Nang Pathian biakin susiaa ni thuma lam nawnpa,


Malaykey kulu mo kaŋ yaŋ go ga karga windi, da arkusey, da fundikooni taaca din, ikulu ganda biri ngey moydumey boŋ karga jine ka sududu Irikoy se. 	 Huan angel tengteng tuh laltutphah leh upate lah gan hing lite kimvelin a ding ua; laltutphah maa khupbohin, Pathian a bia ua,


Samuwila ne hinakwa se: «Ma sambu baa kaŋ ay no ni se, hayey kaŋ ay ci ni se ka ne ni ma jisi ni jarga.» 	 Huan, Samuelin anhuanmi kiangah, na kiangah koih tuam ding ka chih, tantuan ka honpiak pen honla dih, a chi a.


Borey kaŋ yaŋ Dawda daŋ i ma baytu candi Rabbi windo ra binde, waato kaŋ i jin ka konda Rabbi sundurko k'a jisi noodin, ngey neeya: 	 Huan hiaite Davidin thukhunna bawm a khol nunga, TOUPA in sunga la nasepna tunga heutua a koihte ahi uh.


Balaaw neeya kaŋ Rabbi ga dumi cindey kulu kar d'a, ngey kaŋ yaŋ na wongu te da Urusalima: i hamey ga fumbu za i goono ga kay, i moy ga fumbu ngey gurbey ra, i deeney mo ga fumbu i meyey ra. 	 Huan Jerusalem kidoupih mite tengteng TOUPAN a gawtna ding hi bel hiai ahi ding; a khe ua a din lai un, a sa uh a muat dia, a hawm sungah a mit uh a muat ding, a kam sung uah a lei uh a muat ding hi.


Nga no k'iri no hina iri ma goro alkawli tajo goy-teeriyaŋ. Manti biir'ize alkawli bo, amma Biya* _Hanno__ wane. Zama biir'ize ga wi no, amma Biya _Hanno__ ga funandi no. 	 Amahmahin thukhun thak nasemte hi dingin honchingsaka; a lai thu gelh lel nasemte ding hilouin, a Kha nasemte din ahi jaw hi; lai thu gelh lelin jaw ahihlum nak ngala, Khain bel ahihhing nak ahi.


A na kosaray taafa mo te da lin baano k'a taalam da moni da ciray, a na ciiti malayka himandiyaŋ ta a boŋ mo. 	 Huan puanjak ding a dumbuangte, asan dupte, a sanaute, khauzang ngat mahmahte in a bawl a, huai ah cherub limte a tuang sak hi.


Woodin se binde, d'araŋ ga te adduwa, araŋ ma ne: Ya iri Baabo kaŋ go beena ra, Ni maa ma ciya ihanna. 	 Huchuun nou jaw hichibangin thum un: Ka Pa uh vana om. na min ki zahtak hen.


Ay mo, bonkoono Artasersiz, ay na lordi te jisikoy kulu se kaŋ yaŋ go isa daŋanta ka ne: ‹Hay kulu kaŋ Alfa Ezra, Irikoy kaŋ go beene asariya hantumkwa ga ba araŋ gaa, i m'a te da anniya kulu ka kaa bonkoono arzaka ra. 	 Huan kei, kumpipa kei Artaksarsi mahmahin luipi khena om sumkemmite tengteng kiangah thupiak ka bawl hi, huchia Ezra siampu, van Pathian dan laigelhmiin nou a honnget, thanuam taka hihjel a hih theihna dingin.


i ma ngey kambey da ngey cey nyun yaadin zama i ma si bu se. A ga ciya i se mo hin sanni hal abada, danga Haruna nda nga izey se i zamaney ra.» 	 Huchia a sihlouhna ding un a khutte uh leh a khete uh a sil ding uh ahi: khantawnin amau adingin thuseh ahi ding, a khang a khang un amah ading leh a chite ading nangawnin, chiin.


Ni ga ize aru nda ize way yaŋ hay, amma i si ciya ni wane yaŋ, zama i ga koy tamtaray ra. 	 Tanu tapa na suang ding ua, himahleh noua ahi kei ding ua salin a pi sin uhi.


Woodin sabbay se no yanje kosongu ga tun ni borey game ra. I ga ni wongu fuwey kulu halaci, Danga mate kaŋ Salmon na Bayt-Arbel halaci wongu zaaro ra, Kaŋ i na nyaŋey da ngey izey mumuru care banda. 	 Huaijiakin na mite lakah buaina a hongpawt dinga, na kulhte tuh lohin a om ding, kidou laia Salmanin Beth-arbel a lok bangin; nu a tate toh paih nenin a om ua.Huchibang mahin na gitlouh mahmah jiakin Bethelin na tungah a hih ding: nusiahin Israel kumpipa satkhiak siangin a omta ding hi.


I ma si goro ni laabo ra, zama i ma si ni daŋ ni ma zunubi te ay se. Zama da ni may i de-koyey se, daahir a ga ciya ni se hirrimi. 	 Na gamsung ah a teng ding uh ahi kei, nang ka tungah a honkhialsak kha ding uh: amaute pathiante na sep leh, nanga dinga thang a hih mahmah ding jiakin.


Bulos kaa mo Darba nda Listra kwaarey ra. Noodin binde, talibi fo go no kaŋ maa Timotiyos. Yahudance wayboro fo kaŋ cimandi ize no, amma baabo wo Gareku boro no. 	 Huan, Darbi, khua leh Listra khua ah leng a hoh a; huaiah nungjui khat a min Timothi a oma; amah tuh gingta sam Juda numei tapa ahi, a pa bel Grik ahi a;


Nga bumbo manti annura no, amma a kaa ka seeda annura din boŋ. 	 Amah bel vak tuh ahi kei a, vak thu tuh theisak dinga hong ahi jaw hi.


Woodin se no iri biney yangala, Woodin se mo no iri moy te kusa-kusa. 	 Hiai jiakin ka lungtang uh a baha; hiai thilte jiakin ka mitte uh a miala;


Waati kaŋ i goono ga wongu te Dawda dumo da Sawulu dumo game ra, Abner na nga boŋ gaabandi Sawulu dumo ra. 	 Huan, hichi ahi a, Saula inkuante leh David inkuante a kidou sung un Abner bel Saula inkuante lak ah a honghat semsem a.


A go mo, cinari fo go Irikoy windo windanta kulu. Bora din kamba ra mo gonda deedandiyaŋ kwaari, kaŋ a kuuyaŋ kambe kar iddu no. Kambe kar fo kulu lasaabuyaŋ ga ti kambe kar fo da kambe faata. Yaadin no a na cinaro wargayaŋo neesi nd'a, deedandiyaŋ kwaari me folloŋ, a kayyaŋ mo deedandiyaŋ kwaari folloŋ no. 	 Huan ngai dih, in kimah kulh bang anaoma, huan huai miin tehna chiang, tong guk a sau a tawia, a tong khat bel tong khat leh khutpek bok chia ahi a; huan kulh bang sah lam a teha, chiang khep khat ahia, san lam leng chiang khep khat mah ahi.


Wala araŋ mana bay kaŋ boro kaŋ margu nda kaaruwa, a te gaaham folloŋ nga nd'a? Zama a ne: «I boro hinka ga ciya gaaham folloŋ». 	 Bawl lou hial ding. A hihleh, kijuak zop pen, amah toh pumkhat ahi uh chih na theikei ua hia? A nih un sa pumkhat a hong hita ding uh, a chi ngala.


Ni wane farsimi hinzanta ga bu balaaw ra, wala haray m'i ban ni bindo ra. Farsimi hinzanta fo mo, takuba g'i zeeri nangu kulu ni windanta. Farsimi hinzanta fa mo, ay g'a say-say haw kulu ra, ya takuba foobu mo k'i gana nangu kulu. 	 Seh thuma khena seh khat hiin hiam, kialin hiam na lak uah a si ding uh; seh thuma khena seh khat nawn ka hihdalh dinga, namsauin ka delhjui ding.


Rabbi na ni maa ce ka ne ni se zeytun* nya kaŋ gonda bi, Nyaŋo ga boori, izo mo ga boori. Amma a ga danji tusu a gaa da kosongu bambata, Tuuro kambey mo ceeri-ceeri. 	 TOUPAN na min dingin oliv sing hing, gah hoih kilawmpi, a honchia, lum honhonin a tungah mei a toha, ahiangte leng a kitan khinta.


Ngey wo manti ndunnya wane yaŋ no, danga mate kaŋ cine ay wo manti ndunnya wane. 	 Amau khovela ahi kei ua, kei khovela ka hi lou mahbangin.


Amma Absalom n'a kankam hal a naŋ Amnon da bonkoono izey kulu ma koy Absalom banda. 	 Himahleh Absalom in Amnon leh kumpipa tapate tengteng bek a kiang a hoh sam ding in ngetsak teitei.


Zama wa karyaŋ ga kande ji, Niine musayyaŋ mo ga kande kuri, Yaadin mo no futay kankamandiyaŋ ga kande yanje.» 	 Nawitui peiin mokhon a omsaka, nak hekin sisan a suahkhe sak: huchimahbangin thangpaihna paisuakin kilaina a omsak hi.


Guna, a gaabo go a kungurso ra. A hino mo go a gunde baso ra. 	 Na hehna dimlette sungkhia in; huan mi chih kisatheite en inla, hihniam in.


Guna ka di fintalyaŋ kaŋ cine i ga te Isuwa se! Guna ka di mate kaŋ cine i g'a arzaka tugantey ceeci nd'a! 	 Esau thilte zon khiak eita ve: A go baw, selgukte maikhiak eita ve:


Anatot alborey, zangu nda waranka cindi ahakku. 	 Anathot mite, za khat sawmnih leh giat.


Rabeka gonda arme fo kaŋ maa Laban. Laban mo zuru ka fatta ka koy bora do, dayo boŋ. 	 Rebekain sanggam pasal a neia, a min Laban ahia: huchiin, Laban a pawta, tuikhuk lamah, mi kiangah a vatai taa.


Saajo da galley ma ngey jinde sambu, Da kawyey kaŋ ra Kedarancey goono ga goro mo. Sela gorokoy ma doon ka kuuwa farhã sabbay se tondi kuukey yolley boŋ. 	 Gamdai leh a khoiten a aw uh suaksak uhen, Kedarte omna khuaten; Suangpi khuaa omten nuamsain lasa uhenla, mual dawna kipanin kikou uhen.


Handu sintina ra, a jirbi way cindi taaca hane, wiciri kambo ra ga ti Rabbi Paska*. 	 Kha khatna, ni sawm leh ni li ni nitak lam TOUPA Paikan Ankuangluina ahi.


da wayboro fooyaŋ mo kaŋ yaŋ a n'i no baani ka follayyaŋ wala dooriyaŋ kaa i gaa. Afo, i ga ne a se Maryama, Magdaliya boro no, kaŋ a banda follay iyye fun. 	 Numei kuate hiam dawi jawl dam nawnte leh china dam nawnte toh. Huai numeite tuh Mari a sunga pat dawi sagih pawtna Magdalini a chih uh,


Talibi fa din kaŋ Yesu ga ba binde ne Bitros se: «Rabbi no!» Waato kaŋ Siman Bitros maa kaŋ Rabbi no, kal a na nga kwaayo daŋ (zama a n'a kaa no) ka sar ka kaŋ teeko ra. 	 Huchiin, nungjui Jesun a itpan, Peter kiangah, Toupa ei ve, a chi a. Huchiin, Toupa ahi chih Simon Peterin a theih takin, a puannak a tenga, (vuaktanga om ahi ngala), dilah a tawm kheta hi.


Ay ga ganji hamey donton araŋ game ra, kaŋ g'araŋ izey kom araŋ se, i m'araŋ almaney halaci. Araŋ ga ciya jama kayna, araŋ fondey mo ma jaŋ boro. 	 Huan, na lak uah gamsate ka honpai sak dinga, huaiin na tate uh a honlaksak ding, na gantate uh a hon keih sak ding ua, kiamlam na manoh hiaihiai ding uh, na lampite uh ahontulta ding hi.


Filibos mo koy Samariya laabo gallu fo ra ka Almasihu waazo te i se. 	 Huan, Samari khua ah Philip a hohsuk a, a kiang uah Kris thu a tangkoupih hi.


Amma a go yaarikwa da jine funa kambe ra hala hano kaŋ hane baabo kosu a se. 	 A pa hun seh a hongtun masiah a donpate leh a kempate nuaiah a om jaw hi.


Amma araŋ ma sargay salle kaŋ i ga ton danji ra Rabbi se kala jirbi iyye. Jirbi iyyanta mo marga hanante no, araŋ ma si taabi goy kulu te.» 	 Ni sagih sungin meia thillat TOUPA kiangah na lan ding ua: a ni sagih ni pen khawmpi siangthou ahia, na himhim na sem ding uh ahi kei, chiin, chiin.


Bonkoono binde mana maa jama se, zama yaadin no Irikoy waadu, Rabbi ma nga sanno kaŋ a ci Yerebowam Nebat izo se Ahiya Silon bora me ra din tabbatandi. 	 Huchiin kumpipan mite thugen a apom ta kei a huai bel Pathian jiak ahi, TOUPAN Silo mi Ahija zang a, Nibat tapa Jeroboam kiangah a tnhu gen sa akipsak theih na diing in


Hẽeni korno no a ga te cin haray, A mo mundey ga dooru a garbey gaa. A baakoy kulu ra sinda boro kaŋ ga kaa k'a kunfa. A corey kulu n'a amaana ŋwa. I ciya a se konnakoyaŋ. 	 Janin nakpi takin a kapa, a khituite a biangah a om: a itte tengteng lakah amah nem ding kuamah a neikeia: a lawmte tengteng a tungah lepchiahtakin a gamta ua, a melmate a honghi uhi.


Jama mo fatta ka Suriyancey gata hamay-hamay. Yaadin mo no a ciya i na muudu fo hamni baano neera sekel fo me, da sayir muudu hinka sekel fo me, Rabbi sanno boŋ. 	 Huan, mipi a pawt khia ua, Suriate giahmun a valok ek uh. Huchiin Toupa thu bang ngeiin tangbuang nel te tehna khat sekel khatin a khawng ua, barlibuh tehna nih sekel khatin.


«I ma Rabbi Israyla Irikoyo sifa, Zama a kaa ka nga borey kunfa, ka fansa te i se. 	 Toupa, Israel Pathian, phatin om hen, a mite a honveha, tatna a siamsak a.


kulu ay mo ga dira ka gaaba nd'araŋ. Ay bumbo mo g'araŋ kar hala sorro iyye araŋ zunubey sabbay se. 	 Kei mahmahin na khelhnate uh jiakin sagih vei ka hon gawt ding.


May no ka ndunnya talfi a gaa? May mo no ka ndunnya kulu tiŋay dake a boŋ? 	 Kuan ahia amah leitunga heututna pia? Ahihkeileh khovel pumpi kuan ahia a thua koih?


A na batama windo sinji ka Irikoy nangora da feema windi. A na windi meyo daabula sarku. Yaadin no Musa na goyo timmandi nd'a. 	 Huan biakbuk leh maitam kimvel in huangsung a bawl a, huangsung kongpi puankhaite a khaita hi. Huchi bang in Mosi in nnasep a zou ta hi.


Zebadiya, Mesullam, Hizci, Heber, 	 Huan Zebadia, Mosullam, Hizki, Heber;


Sohõ, d'araŋ ga booriyaŋ da cimi te ay koyo se, wa ci ay se. Da manti yaadin mo no, araŋ ma ci ay se zama ay ma bare kambe ŋwaari gaa wala kambe wow gaa.» 	 Huchiin, tuin ka pu na hehpih ua, a tunga chihtak peta na hih ding uleh honhilh un; na hih kei ding uleh leng honhilh un; huchiin taklam hiam, veilam hiam, ka nga thei ding hi, achia.


Ayuba tu ka ne: 	 Huan Jobin a dawnga, hichiin a chi a:


Kala Israyla kundey na boroyaŋ donton Benyamin kunda kulu gaa ka ne i se: «Laala woofo dumi no woone kaŋ sintin ka te araŋ do? 	 Huan, Israel namten Benjamin nam tengtengte kiangah, Na lak ua gitlouhna hong omta mai bangchidan ahia?


Yahuda bonkoono Yehoyacim Yosiya izo jirbey ra, sanni fun Rabbi do ka kaa Irimiya do ka ne: 	 Juda kumpipa Josia tapa Jehoiakim lal laia TOUPA kianga kipan a Jeremia kianga thu hongtungin,


Amma ay si mayra kulu ta a kambe ra bo, day ay g'a koytara tabbatandi a jirbey kulu ra, ay tamo Dawda sabbay se, nga kaŋ ay suuban, zama a n'ay lordey d'ay hin sanney gana. 	 Gam pumpi jaw ka sut kei ding; ahihhangin ka thupiakte leh ka thusehte pompa, ka tel, ka sikha David jiakin a dam sungin kumpipain ka omsak lai ding:


Sohõ ay g'araŋ ŋwaaray, wa maa woone, Ya araŋ, Yakuba kunda jine borey, Ya araŋ, Israyla kunda maykoy, Araŋ kaŋ ga cimi ciiti fanta, Araŋ kaŋ ga hay kulu kaŋ ga kay siirandi. 	 Nou Jakobte inkote heutte leh Israel inko vaihawmmi, vaihawmna kiha, dikna chiteng lumlet mite aw, hiai ngaikhiaunla, ka honngen ahi.


Araŋ kaŋ yaŋ ga jeeri ka ne way, «Masiiba zaaro ga mooru,» Araŋ go ga toonye nangoray maanandi. 	 Nou ni hoihlou gamlapia koih leh hiamgam tutna naihsakte aw,


Hala borey marga dambara, waati kaŋ i di beebey goono ga salaŋ, larantey go ga boori gumo, simbarantey go ga dira, danawey go ga di. I na Israyla* izey Irikoyo beerandi mo. 	 Huchi in, mipin pautheiloute hong pau a, piangsualte hong hoih a, khebaite khe a pai a, mittawte'n hon mutheita uh chih a muh un lamdang a sa mahmah ua; huchi in Israelte Pathian tuh a phatta uh.


Woodin banda Yahudancey batu* fo te. Yesu koy Urusalima. 	 Huai thil nungin Judate ankuangluina a om a; Jesu Jerusalem khua ah a hoh tou a.


Boro fo binde go noodin kaŋ kamba suugu. I na Yesu hã mo ka ne: «A ga halal no asibti zaari ra i ma boro no baani?» (zama i ma du k'a kalima se). 	 Huan, ngaidih, mi khat khut jaw a na oma, Huan a hek theihna ding un. Khawlnia hihdam a siang hia? chiin Jesu a dong ua.


Zama i n'a zokoti nda ngey tudey boŋ sududuyaŋ nangey, I naŋ canse m'a di da ngey jabuyaŋ toorey. 	 A mun sangte un amah tuh a hihheh ngala, a milim siamte un a mullit sak ahi.


Yusufu ne: «Wa kande araŋ almaney ka no. Ay g'araŋ no araŋ almaney wane, da noorey ban.» 	 Huan, Joseph in, na gante uh honpe mei un; dangka a om nawn kei leh na gan man un nek ding ka honpe ding, achia.


Mate kaŋ cine alfaga beerey d'iri mayraykoyey na wiyaŋ ciiti te a se k'a kanji* mo. 	 Siampu liante leh ka heutute un thah thu piak dingin a pi ua, krosa a kilhden thute khawng uh.


Dawda gonda jiiri waranza waato kaŋ a sintin ka may. A may jiiri waytaaci. 	 David in vai a hawm tunglai in kum sawmthum a upa ahi a, kum sawmli vai a hawm hi.


Rabbi ne Musa se: «Ma Haruna goobo ye seeda jine, i m'a gaay a ma ciya alaama murteyaŋ izey wo se. Yaadin no i g'i janceyaŋo kaa d'a ay jine hal i ma si bu.» 	 TOUPA'N Mosi kiang ah, Helhat tate ahi uh chih theihsak zelna ding in Aron chiang thu theihsakna bul ah koih nawn in; huchi in ka tung a a helna uh na hihdaihsak thei ding hi, a sihlouhna ding un, a chi a,


Arwasu fo n'a gana. A go ga daabu nda lin* taafe, a gaahamo go koonu. I n'a di, 	 Huan, tangval kuahiam, puan malngat kia batin, amah a juia; huan, amah a na man uh;


Rabbi bangay ay se za doŋ zamaney ra ka ne: Daahir ay ba nin da baakasinay kaŋ ga duumi, Woodin se no ay na ni candi ka kande nin da baakasinay suuji. 	 Nidanga ka kianga TOUPA hongkilang in, hichiin a chi: Ahi, it tawp louin ka honita, huaijiakin lainatna ka honkai hi.


Nga mo na hari kulu naŋ ka tun k'a gana. 	 Huchiin, bangkim a paisana, a thou a, a juita.


To, sohõ mate no? Zama sikka si i ga maa baaru kaŋ ni kaa neewo. 	 Bangchi hita ding ahia le? Na hongtung chih a za ngal ding ua.


A na woodin te hanantey toonandiyaŋ sabbay se, hal i ma saajaw goy te, hal Almasihu gaahamo ma du ka koy da jina. 	 Huai tuh misiangthoute thopna ding, nasepna sepna ding, Kris pumpi lam touhna dingin:


A ga ciya mo han din hane, Yasse kaajo ga kay zama nga ma te dumey se liiliwal, a do mo no dumi cindey ga margu. A fulanzamyaŋo do mo ga ciya nangu darzante. 	 Huan, huai niin hichi ahi dinga, Jesai zung mi chih chiamtehna dinga ding, amah mahmah nam chihin a dong ding ua, a khawlna mun lah thupi ding hi.


I na feema sinji nga daba boŋ. Noodin mo no i na sargay kaŋ i ga ton yaŋ no Rabbi se, susubay da wiciri waney zama i humburu laabo borey. 	 Huan maitam a kiangakna tungah a tung ua; gamtea mite jiakin a tunguah lah launa a om ngala: huchiiin a tungah TOUPA adingin halmang thillatte a lan ua, jing leh nitaka halmang thillatte ngei.


Iri go ga haggoy mo hala boro kulu ma si taali dake iri boŋ da haŋ kaŋ iri go ga te nooyaŋo wo ciine ra. 	 Hiai thilpiak ka hawmna lam uah kuamahin a hondem louhna ding un ka pilvang uhi;


Kala waati fo no ni go ga jirbi, nin hawfuno? Waati fo no ni ga tun ni jirbo gaa? 	 Bang tan ihmu ding na hia, aw thadah? Na ihmutna akipan chikchianga thou ding na hia?


Fu-izo kaŋ hanan d'i kulu din ra mo a na jabuyaŋ ciiti malayka himandi hinka te kaŋ i daabu nda wura. 	 Huan, insiangthou pen ah cherub lim nih a bawla, huaite dangkaeng in a luan hi.


Gaa no dabarikoono soojey konda Yesu faada ra. Romey soojey jama margu Yesu boŋ. 	 Huai khit in, gam ukpa sepaite'n Jesu tuh inpi ah a pilut ua, a pawl ua mi tengteng a kiang ah a hongkhawm ua.


Zama i ma ni fonda bay ndunnya ra, Ni faaba mo ndunnya dumey kulu game ra. 	 Pathian aw, mi chihin hon phat hen; mi khempeuhten hon phat hen.


«Guna, ay ga ni ciya ikayna fo dumi cindey game ra, I ga donda nin gumo. 	 Ngai dih, namte lakah ka hohhih neuta hi: nakpia muhsitna na omta hi.


Laban binde gonda ize wayboro hinka. Ibeero maa Laya, ikayna maa Rahila. 	 Huan, Labanin tanu nih a neia: a upajaw min Lea ahia, a naupang jaw min Rakil ahi.


waato din gaa no alfaga ma ci i se i ma haya din nyuna, wo kaŋ gonda bilsa. A ma ye k'a jisi jirbi iyye fo. 	 Hii omna siampu in sawp thu a pe ding a, ni sagih dang a khum tuam nawn ding:


Zama ya-cine no Rabbi ci, nga kaŋ na beena taka, (nga no ga ti Irikoy, ndunnya cinako, a Teeko mo. Nga no k'a sinji, a n'a taka kaŋ manti yaamo, A n'a cina a ma ciya goray nangu.) A ne: «Ay no Rabbi, afo kulu si no. 	 Toupa van siampan (amah lah Pathian, lei bawla siampa ahi; aman lei a kipsaka, bangmahlou din a bawl keia, mihing omna dingin a bawljaw hi) hichiin a chi ngala: Kei Toupa ka hi; a dang himhim a om kei.


Kal a tun noodin ka furo i diina marga fuwo ra. 	 Huan, huaia kipanin a paia, a kikhopna in uah a valuta.


Ni ne mo: ‹Ifo no Irikoy ga bay? A ga hin ka haŋ kaŋ go kubay ra ciiti no? 	 Huan nang, Pathianin bang a theia? khomial bikbek lakah vai a hawm thei dia hia?


Woodin se no i ga ciya danga susubay ra buuda cine, Danga harandaŋ kaŋ ga tara ka say, Danga karayaŋ gangani ra du kaŋ haw ga dira nd'a, Danga dullu mo kaŋ ga fun dullu fondo ra. 	 Huaijiakin jingsang meipi bang ahi ding ua, daitui pai mang pah bang, phual akipana pingpei lak buhsi banga mut leng leh, meikhusuahna akipan a meikhu bangin.


Mayraykoyey binde mana bay haŋ kaŋ no ay te, wala naŋ kaŋ no ay koy. Ay mana ci mo Yahudancey se jina, wala baa alfagey, wala kwaara boro beerey, wala ciitikoy, wala boro cindey kaŋ yaŋ ga goyo te. 	 Huchiin ka paina lam hiam, ka hih hiam vaihawmmiten a theikei uh; Judate kiangah leng, siampute hiam, miliante hiam, vaihawmte hiam leh nasep sem midangte kiangah leng ka gen nai kei hi.


Oho, dumi boobo ga kaa ka Rabbi Kundeykoyo ceeci Urusalima ra, i ma Rabbi gomno ceeci. 	 A hi, mi tampite leh nam hatte Jerusalema sepaihte zong ding leh TOUPA deihsakna ngen dingin a hongkuan ding uhi.Hichibangin sepaihte TOUPAN a chi; huai ni chiangin hichi a honghi dinga, namte pau tengteng akipan, mi sawmin a len ding ua; amah Juda hipa puanten a lending ua, Na kiangah ka pai ding uh, na kiangah Pathian a om chih lah ka zata ngal ua, chiin.


I na takuba nooyandi i m'a ziiri se, Zama i ma goy te d'a! I n'a kaanandi, oho, i n'a ziiri, Zama i m'a daŋ wiiko kambe ra. 	 Nakpiin gamtangin, tak lamah, gamtangin vei lam ah leng van jel inla, na majawn peuhmah ah leng.


I ci bonkoono se ka ne: «Annabi Natan neeya.» Waato kaŋ a furo bonkoono jine, a sombu bonkoono jine hala ganda. 	 Endih, jawlnei Nathan a hong chiin kumpipa a hilh ua. Huan, kumpipa kiang a vatunin, kumpipa maah a maia lei siin a khupboha.


Ibzan bu, i n'a fiji mo noodin Baytlahami. 	 Huan, Ibzan a sia, Beth-lehem khua ah a vui uh.


«Ay bay kaŋ ni ga hin ka hay kulu te, Ni miila fo mo si no kaŋ i ga ganji. 	 Thil bangkim na hih thei chih leh nang thiltup kham theih ahi kei chih ka thei hi.


Zama a na guuru-ciray me daabirjey ceeri, A na guuru-bi karangaley dumbu ka pati-pati. 	 Aman dal kongkhakte tuh a chimsaka, a kalhna sik tawnte tuh a hihtanta ngala.


Ma ciya yadda sambuko ay, ni tamo se booriyaŋ fonda ra, Ma si naŋ boŋbeeraykoyey m'ay kankam. 	 Na sikha tungtang thu ah, a hoihna a bultum in: kisatheiten honnuaisiah kei uhen.


Hezeciya mo kani nga kaayey banda. A izo Manasse te bonkooni a nango ra. 	 Huan, Hezekia bel a pi leh pute kiangah a ihmuta hi; huchiin a tapa Manasi a sikin a lal.


Nin no ka ndunnya me hirrey kulu sinji, Nin no ka kaydiya nda jaw mo te. 	 Nang leitung gamgite tengteng na khung vek hi: nang nipi leh phalbi na siam ahi.


Kala Yakuba na fonguyaŋ hari te noodin kaŋ Irikoy salaŋ d'a, sanda tondiyaŋ no a dake care boŋ ka haŋyaŋ sargay* soogu a boŋ, a na ji soogu a boŋ mo. 	 Huan, a houpih na mun ah Jakob in banghiam a suana, (suang ahi, a phuh): a tungah thil lat, dawn chi, a buaka, a tungah sathau leng a buak hi.


Amma kaŋ Yesu maa woodin, a ne a se: «Hari folloŋ no ni jaŋ jina. Ma koy ka hay kulu neera kaŋ go ni se ka fay-fay talkey se -- ni mo ga du arzaka beena ra. Ma kaa mo k'ay gana.» 	 Huan, Jesun huai a jakin a kiangah, Tuin leng thil khat na sam hi; na neih tengteng juak inla, tagahte kiangah hawm in, huchiin vanah gou na nei ding; huan, hongpai inla, honjui in, a chi a.


Amma boro kaŋ na sanka sambu nga bina saaware gaa, woodin mana tilas a gaa, amma a gonda dabari nga bumbo miila boŋ, a jin ka suuban mo nga bina ra kaŋ nga ize wandiya si hiiji, bora din te haŋ kaŋ ga boori. 	 Himahleh kuapeuh lungtang kiptak pu-a loutheilou khopa kulna nei hilou, amah kithuzohmiin khama koih kinken a tup chinten leh a hih hoih ding.


Sohõ binde, ay ga ni ŋwaaray, ma caaca nd'ay koyo Assiriya bonkoono: ay ga ni no bari zambar hinka, da nin wo, ni do haray ni ga hin ka kaarukoyaŋ dake i boŋ. 	 Huchiin, hehpihtakin, ka pu Assuria kumpipa kiangah thu chiamin, huchiin ken sakol sang nih ke honpe ding, nang a tung ua tuangdingte na muh theihpeuh ding leh.


Iri Rabbi Yesu Almasihu gomno ma bara araŋ banda. 	 I Toupa Jesu Kris hehpihna na kiang uah om hen. Amen.


Arwasey fooma hari wo, i gaabo no, Dottijey darza mo, i hamni kwaara no. 	 Tangvalte thupina a hatna uh ahi: huan putekte kilawmna a lutang kang uh ahi.Keh zoua satnain thil hoihlou a singsianga: satnain gilpi sunggil lamte a jel hi.


A na fitilley soola Rabbi jine, danga mate kaŋ Rabbi na Musa lordi nd'a. 	 Huchi in TOUPA ma ah khawnvakte a de ta hi; TOUPA'N Mosi thu a piak bang in.


Fuwo go mo, a to da alboro da wayboro. Filistancey mayraykoyey kulu mo go noodin. Fu beene daabirjo boŋ mo alboro da wayboro go no sanda zambar hinza cine, kaŋ yaŋ goono ga fonnay waato kaŋ Samson goono ga fooru. 	 Huai in bel pasal leh numeiin a dim miuhmeuh uhi; Philistiate milian tengteng huaiah aom vek uh; huan, Samson muhnop dinga, enmite in tungah pasal leh numei sang thum tak a om uh.


Nga ga ti i ma saamo daŋ nangu beerey ra, Arzakantey mo nangu kayney ra. 	 Haina nakpi-a zahtakhuaiin a kibawla, mun niamah hauhsakna a tu.


«Ma ci iri se, waatifo no hayey din ga te? Alaama woofo no ga te waati kaŋ hayey din ga ba ka to?» 	 Huaite chikchiangin a hongom dia? huai tengteng a tunding chiangin chiamtehna bang a om dia: honhilh in, chiin a sim dot ua.


Ya Rabbi, m'ay gooji cimi ciiti hinne boŋ, Manti ni futa ra bo, zama ni ma s'ay tuusu. 	 Aw TOUPA, honthunun inla, a hun lelin, heh louin, huchilouin jaw na honhihmang kha ding hi.Pautuam mi, nang thei ngeiloute tungah leh, na min lou ngeiloute tungah na hehna bungkhiain; Jakob a nekhin ua, ahi, a nekhin ua, a ne mang ua, a tenna gam a hihsia uhi.


Kulu nda yaadin, kal i ma fay d'a tiksa laabo ra. I m'a haw da guuru-bi da guuru-say hawyaŋ hari, k'a windi saajo subu taya ra. A ma soobay ka tay da beena harandaŋ. A ma du nga baa ganji hamey banda, laabo subu taya ra. 	 A hihhangin leia a zungte kithuahpih pen hawiin, sik leh dal guia henin, gama loupa nou lakah van daituiin kawt henla, a tantuan leia loupa lak sate toh hi hen.


Alfaga mo na zangu-zangu jine borey no yaajiyaŋ da korayyaŋ kaŋ Dawda wane yaŋ no za doŋ, kaŋ go Rabbi windo ra mo. 	 Huan, siampuin sepaih za heutute Toupa in a om, kumpipa David teipi leh lumte a piaa.


Samuwila binde na feej'ize naanandi sambu k'a salle sargay summaare kaŋ i ga ton Rabbi se. Samuwila na jinde sambu Rabbi gaa Israyla se. Rabbi mo tu a se. 	 Huan, Samuelin belamnou nawi nelai a laa, pumhal lat dingin TOUPA kiangah a lana: Israel mite adingin Samuelin TOUPA a sam; huan, TOUPAN a dawng hi.


Ya Rabbi, hala waati fo? Waati fo no laalakoyey ga fay da ngey boŋ zamuuyaŋ? 	 TOUPA, mi gilou-saloute bangtan ahi, mi gilou-saloute bangtan ahia a vualzoh ding uh?


za kaŋ ni wo, ni bina ga baan, ni na ni boŋ kaynandi mo Rabbi jine waato kaŋ ni maa sanno kaŋ ay ci nango wo d'a ra gorokoy boŋ, ka ne a ga ciya kurmu nda laaliyaŋ hari, hala ni na ni bankaaray tooru ka hẽ ay jine mo, ay mo maa ni se. Yaadin no Rabbi ci. 	 Hiai lai mun leh, a sunga tengte hihgam leh hamsiatin a hongom ding uh chih thu ka gen na najaa, na lungsimte a nema, TOUPA maa na kiniamkhiaka, na puante na boh keka, ka maa na kah jiakin, ken leng na thu ka naja, TOUPAN a chi hi.Huchiin ngaiin, na pi leh pute kiangah ka honpi dinga, na hanah lungmuang taka piin na om dinga, hiai lai muna thil hoih lou tak ka hontunsak ding na mitin a mu vek kei ding hi, a chi hi, chiin, a chi a. Huchin thu tuh kumpipa kiangah a vatun nawn uh.


Mate kaŋ i ga buka wala jeeri ham ŋwa, yaadin no ni ga nga mo ŋwa. Boro kaŋ si hanan da boro kaŋ ga hanan kulu ga du ka ŋwa a gaa. 	 Sangai sa bang, sakhi sa bang a kine bangin na ne ding ua, siangthou loute leh siangthoute leng kibangin na ne ding uhi.


Ay deena ma ni sanno baytu te, Zama ni lordey kulu ya adilitaraykoyyaŋ no. 	 Ka leiin na thu phatin lasa hen; na thupiak tengteng diktatna a hih jiakin.


Sawulu ne: «Hala day ni mana bu, Yonata, Irikoy m'ay laali.» 	 Huan, Saulain, Pathianin a hihhihin hi mai henla, huai sangin thupijaw inleng: na sih mahmah ding ahi, Jonathan, a chi a.


Eliyel, Obed, Yaasiyel, Mezoba dumi boro. 	 Eliel, Obed, leh Jaasiel Mezobami.


Zama yaa no Rabbi ci: Sohõ ay ga laabo gorokoy sambu k'i catu taray, Ay m'i taabandi, hal i ma maa korni. 	 TOUPAN hichiin a chi ahi: Ngai un, tuin gam a tengte ka singkhe ding, a phawk thamun ka hihgenthei ding.


Ibrahim ye ka salaŋ d'a koyne ka ne: «Hambara i ga waytaaci gar noodin.» Rabbi ne: «Waytaaca din sabbay se ay s'a te.» 	 Huan, aman, amah a houpiha jela, Huailaiah sawm li kia na mu ahi kha dia, achia. Huan, aman, sawm li jiakin leng ka hihmang dah mai ding, achia.


Woodin banda Kaynu dira ka mooru Irikoy jine. A koy ka goro laabu fo ra kaŋ se i ga ne Nodu, a go Eden se wayna funay haray. 	 Huchiin, Kaina Toupa kianga kipan a pawta, Eden suahlama Nod gamah a omta hi.


Borey kukure dungay beero sabbay se. I na Irikoy maa kayna mo, nga kaŋ gonda dabari balaawey din boŋ. I mana tuubi mo k'a no darza. 	 Huan a sata-sa mite tuh hainatin a omta ua; huan hichibang natnate tunga thilhihtheihna nei, Pathian min tuh a genseta ua; huan Pathian kianga thupina pe dingin a kisik tuan kei uhi.


Tir kwaara ize wayo ga kande nooyaŋ, Jama ra arzakantey mo ga ni yadda ŋwaaray. 	 Kumpipa insung a kumpipa tanu tuh a thupi zou hilhiala: a puansilh tuh dangkaenga zep kilawm ahi.


I na Irikoy kaŋ si bare ka sara darza barmay ka te tooru himandiyaŋ kaŋ ga hima boro kaŋ ga bu ka fumbu, da curoyaŋ, da almanyaŋ, da ganda fanakayaŋ mo. 	 sitheilou Pathian thupina sethei mihingte leh vasate, gamsate leh bokvak ganhingte limin a suaksak uhi.


Rabbi g'i gaakasinay, a g'i kaa kambe. Boro laaley kambe ra n'a g'i kaa, A g'i faaba mo zama i tugu a do. 	 Toupan amau a panpihin a humbit a, amah ah a kituklut jiak un mi gilou-salou te lakah humbitin a hondam hi.


Fundikooni mo kaŋ kamba ka koy follaykoyey banda, wala ziimey banda, ka kaaruwataray te i banda, kulu ay ga gaaba nda bora din. Ay g'a kosu ka kaa nga jama ra. 	 Huan, a lak ua angkawm dinga dawi aisansiam jawlte leh bumsiamte juanmi tungah ka mai ka gum sak ding, a chipihte laka kipan ka hihmang ding hi.


Oho, hala jiiri waytaaci no ni n'i laamey bana saajo ra, kaŋ i mana jaŋ hay kulu. I bankaarayey mana zeen, i cey mo mana fuusu. 	 A hi, kum sawmli gamdai ah amaute na vaka, bangmah a tasam kei ua; a puansilhte uh a tul keia, a khepekte uh a bawk kei hi.


Irikoy ne Musa se: «AY NO GA TI NGA KA} GO NO.» A ne koyne: «Ya-cine no ni ga ci Israyla izey se: ‹AY GO NO› no k'ay donton araŋ do.» 	 Huchiin, Pathianin Mosi kiangah, KA HIH KA HI: a chi a: huan, huchibangin Israel suante kiangah na vachi ding, KA HI in na kiang uah a honsawl hi, a chi a.


Saaya kaŋ cine a kaa binde, a na hilli kar Ifraymu tondey laabo ra. Israyla izey binde kaa a banda ka fun tondey laabo ra, nga din mo go i jine. 	 Huan, hichi ahia, huai mun a tunin Ephraim tanggam ah pengkul a muta, huan, Israel suante tanggam akipan a kiangah a pai suk ua, aman a ma uh a kaita hi.


Ay ma ni furu saajo ra mo ka fay da nin noodin, Nin da ni isey hari hamey kulu. Batama koonu ra no ni ga kaŋ, Ni si ye ka margu, i si ni fiji mo. Ay na ni nooyandi ganji hamey da beene curey se, Ni ma ciya i se ŋwaari hari. 	 Huan gamdai ah ka hong pai dinga, nang leh na luipia ngasa tengteng leng; gamlak ah na puk dia; na luang lawm a hikei dinga, vui na hi sam kei ding; gam sahangte lehtungleng vasate kiangah an dia honpe ding ka hi.


ka mooru Kaldancey. Zama i ga humbur'ey, za kaŋ Isumeyla Netaniya izo na Gedaliya Ahikam izo wi, bora kaŋ Babila bonkoono daŋ a ma laabo may. 	 Nethania tapa Ishmaelin, Ahikam tapa Gedalia, Babulon kumpipan huai gam ukpipa dia a bawl a thah jiakin amau lah a kihta mahmah ngal ua.


Amma ay ga ne araŋ se: alwaati kulu kaŋ tubukwa go zanka, hay kulu man'a fay da bannya, baa kaŋ nga no ga ti hay kulu koyo. 	 Himahleh, hichiin ka chi: Gouluah dingpa tuh bangkim tungah toupa hi mahleh, naupang a hih laiteng bawi toh bangmahin a kidang tuan kei hi;


Yasuwa tun za susubay da hinay, alfagey mo na Rabbi sundurko sambu. 	 Huan, Josua jing khangin a thou a, siamputen TOUPA bawm a jawng uh.


Amma a ma si dooru ni gaa, da ni n'a taŋ a ma koy. Zama jiiri iddo kaŋ a may ni se din, a na sufuray goy-ize nooru labu hinka, kaŋ doŋ ni ga bana goy-ize se. Rabbi ni Irikoyo mo ga ni albarkandi ni teerey kulu ra. 	 Pawtsak thil haksa bangin na ngaihtuah ding uh ahi kei hi. Kiloh sep zah nih semin kum guk na na uh a honsep sak khinta ngal ua; huan, TOUPA na Pathian un na thilhih peuh uah a honvualjawl ding hi.


Ay gungum; ay sooli gumo, Zaaro me muudu ay goono ga dira nda bina sunnay. 	 Ka kawng a lum huthut veka; ka sa ah leng damlai himhim a om kei hi.


Sohõ ma salaŋ borey hangey ra. Ngey mo, i ma taalam jinayyaŋ ceeci, nzarfu nda wura wane, alboro kulu nga gorokasin kambe ra, wayboro kulu mo nga gorokasin wayboro do.» 	 Tuin mite bil ah thugen inla, pasal cihin a inveng lakah ngen hen, numei chih in a inveng lakah ngen hen, dangka suangmantamte leh dangkaeng suanmantamte, a chi a.


Yaadin gaa, ay goono ga arkusey* kaŋ go araŋ game ra yaamar, ay kaŋ ga ti arkusu danga ngey cine. Ay ya Almasihu gurzugandiyaŋ seeda no, ay gonda baa mo darza kaŋ ga aniya ka bangay ra. 	 Huchiin, na lak ua saptuam upate tuh, kei, na upat pih uh, Kris thuaknate theipa thupina honglang ding tangsam dingin ka honhasuan ahi;


Jirbi iyya zaari hinkanta, i ma kande yeej'ize way cindi hinka, da feeji gaaru hinka, da feeji gaaru ize way cindi taaci, jiiri fo ize yaŋ, kaŋ i kulu sinda laru. 	 Huan, a ni nih ni in bawngtal tung sawm leh nih, belamtal nih, belamnou a pa kum khat a upa gensiatbei sawm leh li na lat ding uh ahi;


A na jinay darzantey kulu ku mo, Rabbi windo waney, da bonkoono windo waney, k'i kaa noodin ka kond'ey. A na wura jinay kulu beeri-beeri, nga kaŋ Israyla bonkoono Suleymanu te Rabbi fuwo ra, sanda mate kaŋ Rabbi ci. 	 Huan, TOUPA gen bangin ina gou tengteng leh kumpipa ina gou tengteng a lakhina, TOUPA biakina Israelte kumpipa Solomonin dangkaeng tuiumbelsuan a bawl tengteng a sat gawp vek hi.


Yaadin cine no i na Haman sarku nd'a bundo kaŋ a soola Mordekay se din gaa. Woodin banda no bonkoono futa zumbu. 	 Huchiin Mordekai adia a bawlkholhsak khailupna khuam tungah Haman a khailumta uhi. Huchiin kumpipa thangpaihna a daita.


Amma Hadad wo zuru, nga nda nga baabo tam fooyaŋ. I koy Misira. Hadad go zanka kayniyo jina. 	 Hadad bel a pa sikhate laka Edom mi khenkhatte toh Aigupta gama hoh dingin a tai ua; Hadad bel naupang nou ahi lai.


Gande daabiro gaa mo ni ma sisiri biyanteyaŋ te da wura zalla. 	 Huan awmtuam tungah pakkhi banga bawl mongte ah dangkaeng khainiang na bawl ding.


Wa taleŋo din ta a gaa k'a no bora kaŋ gonda iway din se. 	 Huaiziak in a talent khat laksak unla, talent sawm neipa kiang ah pia un.