A go mo, diyey da nya-izey kaŋ yaŋ go Yahudiya ra maa baaro kaŋ dumi cindey mo na Irikoy sanno ta. 	 Huan, Judia agama sawltak leh unau omten Jentelten leng Pathian thu a gingta uh chih a zata ua.


Amma ay mana goy da hayey din kulu. Ay si ga woone yaŋ hantum hala borey ma te ay se yaadin bo. Doŋ ay ma bu, a ga bisa boro fo m'ay farhã wo ye yaamo. 	 Himahleh ken jaw tuate khat leng ka zang kei hi; ka tunga huchi na hihna ding un hiai thu ka gelh sam kei hi; kuapeuhin ka suanpen bangmah loua a bawl sang un, si mai leng kei dingin a hoihzo ngala.


Araŋ ra may no ga hanga jeeri woodin se? May mo no ga hangan ka maa jirbey kaŋ goono ga kaa ra sanni? 	 Na lak uah huaitea bildoh ding kua na om ua? Hun hongtung ding adia ngaikhiaa za ding kua na om ua?


Noodin no araŋ ga hẽ ka araŋ hinjey kanji, alwaati kaŋ araŋ di Ibrahim, da Isaka, da Yakuba, da annabey kulu go no Irikoy koytara ra, day araŋ bumbey wo, i n'araŋ ye taray. 	 Abraham, Isaak, Jakob leh jawlnei tengteng Pathian gam, sunga om na muh ua, nou po lama delhkhiak na hih uh na kitheih chiangun, na kap ding ua, ha na gawi ding uh.


(Zama iri go ga dira cimbeeri ra, manti mo-diyaŋ ra.) 	 Mu theia pai louin, ginnain i pai zo jel uhi.


i ga gondiyaŋ sambu. Baa i na damari haŋ, a si hay kulu te i se baa kayna. I ga kambe dake jantekomey boŋ, ngey mo ga du baani.» 	 gulte khutin a la ding ua; sihna gu bangchibang dawn mahle uh bangmah a chi kei ding uh; damloute tungah a khut uh a koih ding ua, a dam jel ding uh, a chi a.


Ni ma si bara nda tiŋay neesiyaŋ tondi waani-waani ni foola ra, ibeeri nda ikayna. 	 Na ip uah khaina suang chi tuamtuam, a gik leh ajang na nei ding uh ahi kei.


Kala bonkoono na nga moyduma bare ka Israyla jama kulu albarkandi, Israyla jama kulu mo go ga kay. 	 Huan, kumpipa aki heia, Israel kikhawmte tengteng a vualjawla; Israel kikhawmte tenteng ading dedup uhi.


Alfaga iyya kaŋ yaŋ go ga feeji hilli iyya jare Rabbi sundurko jine, i soobay ka dira jine, i go ga hilley kar. Wongu jinaykoyey go i jine, banda waney mo go ga dake Rabbi sundurko gaa. Alfagey ga dira ka hilley kar. 	 Huan, TOUPA bawm maa belampa ki pengkul sagih tawi siampu sagihte a pai jel ua, pengkul a mut ua: huan, mi kigalvante a ma uah a pai ua: huan, nungdalten TOUPA bawm a honmasuan ua, siamputen a pai kawm un pengkul amut jel uhi.


Ifo se no Hina-Kulu-Koyo mana alwaatiyaŋ kosu? Borey kaŋ yaŋ g'a bay mo, Ifo se no i mana di a jirbey? 	 Bangdia Thilbangkimhiihtheiin vaihawmna hunte bawl lou ahia? huan amah theiten bangdia a nite mu lou uh ahia?


sanda nga din, ilaala, d'a na tolme yeti nga koyo se, a na haŋ kaŋ nga kom mo yeti koyne, a na hin sanney kaŋ ga kande fundi gana, a mana zunubi fo te -- daahir a ga funa no, a si bu bo. 	 Mi gilouin mi koih khamnate a piak kika, a thil gukte apiak nawna, hinna dante a zuiha, thulimlouhna bangmah a hih kei leh a hing ngeingei dinga, a si kei ding.


Borey kaŋ i wi ga kaŋ Kaldancey laabo ra, Ngey kaŋ i n'i gundey fun ga kaŋ a kwaara fondey ra. 	 Kaldai gamah thahin a puk ding ua, a kholak uahte sut pailetin a om ding uhi.


Nga no ga windi cina ay maa se. A ga ciya ay se ize, ay mo ga ciya a se baaba. Ay g'a koytaray karga tabbatandi mo Israyla boŋ hal abada.› 	 Aman ka min adin in a lam dinga, amah ka tapa ahi dinga, kei a pa ka hi ding; huan, Israelte tunga a gam laltutphah khantawn adin ka hih kip ding, chiin TOUPA thu ka kiangah a hongtung hi.


Yoyacim jirbey ra mo alfagayaŋ go no, kaayey windi arkusuyaŋ: Seraya wane, Meraya no. Irimiya wane, Hananiya no. 	 Huan Joiakim dam laiin siampute a om ua, pipute inkote lupente: Seraia laka, Meraia: Jeremia lakah, Hanania;


Kala Balaam ne Rabbi malayka se: «Ay na zunubi te, zama ay mana bay hala ni go fonda ra ga kay ay jine. Baa sohõ mo, d'a mana kaan ni se, ay ga ye ay ce banda.» 	 Huan, Balaam in TOUPA angel kiang ah, ka na khial ta ahi: hon na lamdal ding in lampi ah na ding chih lah ka thei ngal kei a, a chi a.


Rabbi ye ka salaŋ ay se koyne ka ne: 	 Huan, TOUPAN ka kiangah a gen nawna,


Ngey wo goono ga tammahã a ga fuusu, wala mo Bulos ma gaaru ka kaŋ sahãadin ka bu. Amma kaŋ i gay i mana di haŋ kaŋ du a, i bare ka ne kaŋ irikoy fo no. 	 Amau bel a bawk hiam, thakhata sia puk pah hiam dingin a gingta ua; huan, sawtpi a ngak nilouh ua, bangmah a chi kei chih a theih un a lungsim uh a kheng ua, Pathian ahi, a chi jaw uhi.


Nga kaŋ ga dumi cindey gooji si kaseeti bo? Nga kaŋ ga boro dondonandi bayray. 	 Nam chih thuzohpana taihilh kei dia hia, mihing pilna hilhpan?


Borey ga jinde sambu ka farhã dooni te, Rabbi koytaray darza sabbay se no i ga jinde sambu ka kuuwa za wayna kaŋay haray. 	 Huaiten a aw uh a suah ding ua, a kikou ding uh; TOUPA thupina jiakin tuipi akipanin ngaihtakin a kikou ding uh.


Saaya din Sanballat ye ka donton ay gaa hala sorro guwanta, kaŋ a ga nga zanka donton nda tira feerante nga kambe ra. 	 Huan Sanballatin ka kiangah hichibangin a ngaveina dingin a sikha a khuta laikhak honsa toh a honsawla;


Gaa no borey kulu kaŋ yaŋ mana cimo cimandi, amma i maa kaani goy laalo teeyaŋ ra, Irikoy m'i ciiti ka zeeri. 	 Thu tak ging loua diktatlohnaa kipak zoten siamlouh a tan vek theihna ding un.


Negeb* ganji hamey boŋ sanni neeya: Laabo kaŋ ga taabandi nda azaaba nango ra, Naŋ kaŋ muusu beeri way da muusu aru, Da gazama nda gondi futo kaŋ ga zuru danga mali go, Borey goono ga gana noodin, I duura go i se ga jare farkayzeyaŋ boŋ. I arzakey mo go yo zunkuyaŋ boŋ, I go ga koy ndunnya dumi fo do kaŋ si hay kulu hanse i se. 	 Sim gama sate puakgik, Buaina leh lunglauna gam, humpinelkainu leh humpinelkaipa, ngandekpak leh gul kuang leng thei pawtna, a sum uh sa bengtung nou tungte ah, a gou uh sangawngsau nungvumte ah po sakin, amau adia phattuamna neilou mite kaingah piak dingin, a pai ton dapdap uh.


Wa laakalkooniyaŋ suuban kaŋ yaŋ gonda fahamay mo, kaŋ yaŋ i g'i bay araŋ kundey game ra. Ngey no ay ga daŋ i ma ciya araŋ se dabarikooniyaŋ.» 	 Na nam lak ua mi, mi pil, theisiam mi, a dan ding theimi kitelkhia unla, na tung ua heutu ding in ka hon bawl ding, chi in a hon houpih a.


Waati kulu kaŋ ndunnya go no mo, burjina nda heemar, hargu nda fufule, kaydiya nda jaw, cin da zaari si jaŋ ka te.» 	 Lei om laiteng buh leh buh lak te, kho vot leh kho lum te, nipi leh phalbi te, sun leh jan te a bei kei ding, a chi hi.


I mana alboro baa afolloŋ cindi Ayi wala Betel ra, kaŋ mana fatta ka Israyla izey gana. I na birno meyo naŋ feerante ka Israyla izey gana. 	 Huan, Ai khua ah leh Bethel khuaah Israelte delh lou khat leng a omta kei ua: khopi bangmah kal louin a pawtsanta ua, Israelte a delh uh.


A se no a ku da saajo tuurey kulu. A kambey baa gumo, I ku, i zay mo hari booba sabbay se. 	 Huchiin gam sing teng zouin a sang tuana; ahiang a khang, ahiang a sau, tuipi vak, a mengkhe sak hi.


Araŋ humburkuma d'araŋ joota ga ndunnya ganji hamey kulu di, da beene curey kulu mo da hay kulu kaŋ ga nyooti ndunnya boŋ, da teeku ra ham kulu. Ay n'i daŋ araŋ kambe ra. 	 Nou kihtakna leh launa leia sa chiteng leh tunga leng vasa chitengin a nei ding uh; huaite leh, leia khupboha pai tengteng leh tuipi ngasate tengteng na khut ua piak ahita uh;


Abimelek mo na Isaka ce ka ne: «Wiiza, daahir ni wande no. Day, mate no kaŋ ni ne ni wayme no?» Isaka mo ne a se: «Ay ci yaadin zama ay ma si bu a sabbay se.» 	 Huchiin, Abimelekin Isaak a sama, ngaiin, na ji a hina hi: bangdia, ka sanggamnu ahi, chi maimah na hia? achia. Huan, Isaakin a kiangah, Amah jiakin ka si kha ding, ka chih jiak ahi, achia.


Rabbi n'i dagu mo k'i kaa ngey laabo ra, a futa, d'a bine tuna, d'a dukuri bambata sabbay se. A n'i furu laabu fo ra mo, mate kaŋ a go d'a hunkuna.» 	 Huan, thangpai leh heh leh thangpai mahmahin a gam ua kipan a kai khe veka, gam dangah a sawn luta, tua a omdan bang uh, a chi ding uh.Thil kiselte TOUPA i Pathiana ahi, thil hihlatte bel hiai dan thu tengteng i zop theihna dinga eite leh i suantea ahi ngit nget ding hi.


Kala malayka na nga cando daŋ ndunnya ra. A na ndunnya reyzin izey kaŋ go ndunnya ra wi, k'i gusam reyzin kankamyaŋ nangu bambata ra, Irikoy futa wano. 	 Huan huai angelin leitungah a kawite a lik a, huan leitunga grep gahte tuh a khawmta a, huan Pathian hehna, uain sukna thupi, uain sukna ah a pai lutta hi.Huan kho polamah uain suknaa chilin a om ta a, huan sakol kamkaihna tanpha hialin ching sang khat leh zaguka gamlain uain sukna akipanin sisan a hong luang kheta hi.


W'a sifa nda hilli hẽeni beeri, W'a sifa nda moolo kayna nda moolo beeri. 	 Pengkul ging in amah phat unla: pekging leh kaihgingin amah phat un!


Bora kaŋ ga dake a gaa mo Yehozabad; nga mo gonda boro zambar zangu nda wahakku kaŋ go soolante yaŋ wongu se nga banda. 	 Azom Jehozabadin galkap dinga mansiangsa nuaikhat leh sing giat a heua.Hiai tengteng Juda gama kulh nei kumpipan a koihte simlouha kumpipa kianga om thekte ahi uhi.


Yaa no Rabbi ci: Ma koy ka kay Rabbi windo batama ra, ka salaŋ Yahuda galley kulu borey kaŋ yaŋ ga kaa ka sududu Rabbi windo ra se. Ma ci i se sanney kulu kaŋ yaŋ ay ga ni lordi nd'a. Ni ma ci i se, ma si baa sanni ize folloŋ zabu. 	 TOUPAN hichiin a chi: TOUPA in huang sungah ding inla, Juda khopi tengteng Pathian be dinga TOUPA ina hongpaite kiangah a kiang ua gen dinga thu ka honpiak tengteng khat lel leng im louin gen vek in.


Jirbey kaŋ a na Israyla may jiiri waytaaci no. Hebron ra a may jiiri iyye, Urusalima ra mo a may jiiri waranza cindi hinza. 	 Israelte tunga a lal sung kum sawmli ahi; Hebron khua a kum sagih a lala, Jerusalem ah kum sawmthum leh kum thum a lala.


Amma iri ma Irikoy saabu, nga kaŋ alwaati kulu a ga konda iri jina ka naŋ iri ma te zaama Almasihu ra. A ga nga bayra bangandi danga waddi haw nangu kulu ra iri do. 	 Himahleh, Kris vualzohnaa honpi jelpa leh, koutea mun chiha amah theihna gimnamtui theisakpa Pathian kiangah kipahthu om hen.


I na ngey meyey ye beene ka gaaba nda beeney, I deeney mo goono ga bar-bare ganda. 	 A kam uh van khawngah a koih ua, a lei un leitung a pha suak jel hi.


A n'a kasu bankaarayey kaa a gaa k'i barmay a se. Yehoyacin soobay ka ŋwa mo Babila bonkoono banda duumi hal a fundo jirbey me. 	 Huan a suangkulh puansilhte a kikhengsaka, a damsung ni tengteng a maah a nein a tata jel hi.Huan amah vakna ding a damsing ni tengteng, a sih ni tanin a ni teng tantuan Babulon kumpipain a pe gige hi.


Nin no ga goro ay windo boŋ. Ni ciyaŋo boŋ no i g'ay borey kulu may mo. Karga boŋ haray hinne no ay ga bisa nin beeray.» 	 Nang ka inkuanpihte tungah heutu in na om dinga, ka khua leh tui tengteng na thu bang jelin a om ding uh: laltutphah a tut thu ah kia nang sangin ka lal ding, a chi a.


Amma a te mate kaŋ i n'a hantum ka ne: «Hayey kaŋ mo mana di, kaŋ hanga mana maa, kaŋ mana furo boro bine ra mo, hayey din no Irikoy soola borey kaŋ ga ba r'a se.» 	 Mita muh ngei louh, bila jak ngeilouh, mihing lungtanga lut ngeilou, Pathianin mah itte adia a bawl, chih gelh bangin.


A ga ciya mo han din hane, kaari si te gumo, kala hargu da leemayaŋ. 	 Huan huai ni chiangin hichi ahi dia, khovot a omkei dia, vuk a om sam kei ding.


Boro kulu mo koy nga kwaara, 	 Huan, mi chih amau in chiat ah a paita uh.


Kal ay na hindiri fo te kaŋ n'ay humburandi. Fonguyaŋey kaŋ ay go ga te ay dima boŋ, da ay boŋ bangandey, i n'ay taabandi. 	 Honlausak mang ka nei a; huan ka lupna tungah ngaihtuahnate leh ka lungtang mengmuhten honhihbuai uhi.


Kala Irikoy futu i gaa. A na i ra borey kaŋ yaŋ naasu nd'i kulu wi, A na Israyla sahãkooney kar. 	 Huchih laitakin Pathian hehna tuh a tunguah a tunga, a mi hoihhoihte uh khenkhat a thata, Israel tangvalte a sat puk helhhulh hi.


Amma i si ga nooro kaŋ i ga daŋ i kambe ra lasaabu, zama i ga ngey goyo te da naanay. 	 Ahihhangin dangka a piakte uh a etpih nawn tuan kei ua; muanhuai taka a hih sek jiak un.


May gunda ra no gari fun? Beene gar'ize kwaarayey mo, may no k'i hay? 	 Kua gil akipana tuikhal hongpai ahia? Huan van daituikhal ngou, kua suahsak ahia?


A m'a say-say bora gaa hala sorro iyye, bora din kaŋ i goono ga hanandi a jiraytara gaa, ka ne a se a ga hanan. Curo fundikoono mo, a m'a taŋ batama ra. 	 Huan, phakna lak a kisiangsak ding mi sagih vei a theh ding a, a siangthou chih a phuang ding, huan, vasa hing pen gamlak ah a khah ding hi.


Boro kaŋ na yaw yadda sambu ga maa a doori gumo, Amma boro kaŋ wongu k'a yadda sambu fulanzam. 	 Kuapeuh mikhual adia a mohkhu kia ding in na asa ding himahleh mohkhu dia dinna hua a muang hi.


I ga haggoy da hay kulu kaŋ a ga talfi i gaa, i ga haggoy mo da marga kulu muraadu kubayyaŋ hukumo jine. I ga Irikoy nangora goyo te mo. 	 Huan amau biakbuka nasepna semin kihoupihna puanin chinah amah leh khawmpi tengteng tuam dingin na a sem ding uh.


Sohõ binde, araŋ ma boro yaamey din kaŋ go noodin Jibeya nooyandi iri se zama iri m'i wi. Yaadin cine no iri ga laala dagu ka kaa d'a Israyla ra.» Amma Benyamin izey wongu ka yadda nda ngey nya-izey Israyla izey sanno. 	 Gibea khuaa mi Belial tate honpi unla, huchiin Israel gama gitlouhna a daih theihna dingin ka na hihlum ding uh, chiin mi a sawl uh. Himahleh Benjamin chiten a unau Israel suante uh thugen a jui nuam kei ua.


Zama a goono ga kaa, A goono ga kaa ndunnya ciito sabbay se. A ga ciiti ndunnya se da adilitaray, Ndunnya dumey mo se da nga naanayo. 	 TOUPA maah: amah tuh a hongpai dek ahi; lei vaihawm dingin a hong dek ngala: khovel tuh diktattakin vai a hawmsak dinga, mi chihte tuh a thutakin vai a hawmsak ding hi.


Zama yaa no Rabbi Kundeykoyo ci: W'a tuuri-nyaŋey beeri-beeri ka te guyaŋ kaŋ i ga Urusalima wongu nd'a. Gallu nooya kaŋ i ga ba ka gooji. kankami go a ra nangu kulu. 	 Sepaihte TOUPAN hichiin a chi: A singte phuk unla, Jerusalem sualna dingin mualvum bawl un, khopi gawt ding pen hiai ahi, a sung ah nuaisiahna ngen ahi.


A boŋ binde, waato kaŋ a kalimakoy kay, i mana kande hari laalo kulu kalima a boŋ, mate kaŋ ay wo tammahã. 	 Huan, a hekte a din lai un, ka gintak bang ngeiin a tungah gitlouhna thubuai bangmah himhim lah a gen kei ua;


Wa hilli kar Sihiyona ra. Wa kar ka kuuwa ay tondi hananta ra. Laabo gorokoy mo ma jijiri, Zama Rabbi zaaro go kaa, a maan mo zaati. 	 Zion ah pengkul mut unla ka tang siangthou ah kigalginna phuang un; hiai gamsunga mi tengteng ling uhen; TOUPA ni a hongtung ding, a naita ngala.


Azawa kambe bonkoono mo ga kaa dandi kambe bonkoono mayra hirro me, amma a ga ye nga kwaara. 	 Huan simlam kumpipa gamah a hong pai dia, himahleh amah gam lamah a kik ding hi.


Yohanna ciya fitilla kaŋ goono ga di ka kaari mo, a kaaro ra araŋ yadda ka farhã alwaati kayna fo. 	 Huai Johan tuh khawnvak kuangtak leh vak tak ahi, a vakah nuamsak tak dih na ut uh.


A ciya mo, waato kaŋ Zimri di i na kwaara ŋwa, a furo bonkoono windo faada ra ka danji daŋ bonkoono windo gaa nga boŋ ka bu 	 Huan, hichi ahia, Zimri in khua ala uh chih a theih in, kumpipa ina kulh ah a tailuta, kumpipa innah a kibuhal a, a si ta.


Zama Rabbi no ka Sihiyona cina, A bangay mo nga darza ra. 	 Tagahte thumna tuh a limsaka, a thumna uh a musit kei hi.


iway cindi hinzanta Huppa se, iway cindi taacanta Yesebeya se, 	 Sawm leh thumveina Hupa tungah, sawm leh li veina Jesebeab tungah;


I goono ga laala bana ay se booriyaŋ nangu ra, K'ay fundo hasara. 	 Ka hinna in thil tan khop in thil hoih thil sia in a hondin hi.


A ga boori no boro ma beeje sinji ka dangay ka Rabbi faabayaŋ batu. 	 Min TOUPA hotdamna a lameta a ngak vengveng a hoih hi.


Ya Rabbi, m'iri ye ni do haray. Iri mo, iri ga bare ka ye ka kaa. M'iri jirbey tajandi sanda doŋ waney cine. 	 Nang lam hon ngasakin, Aw TOUPA huchiin bawlhoih nawnin ka om ding uh; nidang lai bangin ka nite uh thaksakin.Ahihkeileh non nialkhe hilhiala hia? Ka tunguah na heh lomahmaha hia?


Da ni ga ze ka ne: «Ay ze da Rabbi fundikoono!» k'a te cimi ra, Da cimi ciiti ra, da adilitaray ra -- Gaa no ndunnya dumey ga ngey boŋ albarkandi a do, A do mo no i ga du darza. 	 TOUPA a hina a hin laiteng, chia na kichiam leh, namte amah ah nuamsa a kichi ding ua, amah a suangta ding uh;


Waato din gaa Amnon ye ka konn'a nda konnari laalo gumo, hala konnaro kaŋ a konn'a nd'a din, a jaase baakasina kaŋ a jin ka ba r'a d'a za sintina. Amnon binde ne a se: «Tun ka fatta.» 	 Huchi in Amnon in lah huat chihtak in a haw thepthup zel ngal a; a huatna tuh amah a it lai a a itna sang a thupi in ahi a huat. Huchi in Amnon in a kiang ah, Thou inla, paimang vengveng in, a chi a.


Zama ay du farhã da bine-gaabi bambata ni baakasina sabbay se, za kaŋ hanantey biney yay ni do, ya ay nya-izo. 	 Unaupa aw, nangmah ziak a misiangthoute lungtang a hawng halh tak ziakin na itna ah ka kipak in ka kha a muang mahmah hi.


Zama Israyla izey te jiiri waytaaci fonda boŋ, i goono ga dira saajo ra, hala jama kulu, danga wongu alborey kaŋ yaŋ fun Misira ban, zama i mana Rabbi sanney ta. Rabbi mo ze i se ka ne nga s'i naŋ i ma di laabo kaŋ nga ze ka ne nga g'iri no, laabu no kaŋ ga wa nda yu bambari. 	 TOUPAaw a ngaihkhiak nop louh jiak ua mipite tengteng, Aigupta gam akipan hongpawt galkapmite tana hihmana a om vek tan un Israel suante gamdai ah kum sawmill hial a vialvak ua: TOUPAN amau pilepute kianga nawitui leh khuaijua luanna gam kichiam honpiak a nachiam ngei, huai gam mu lou dingaTOUPAN a kiang ua achiam ahi.


Boro kulu kaŋ ga kaa ay do ka maa ay sanney, k'i te mo, ay g'araŋ cabe haŋ kaŋ a ga hima nd'a. 	 Mi chih ka kianga honga, ka thu jaa mang peuhmah kua bang ahi ua, ka honen sak ding:


A gonda fari arzakey d'i baayaŋ kulu, Da wo kaŋ goro ganda tuuri ra gaakuro. Naŋ albarka ma kaa ka zumbu Yusufu boŋ. Oho, baa bora kaŋ i fay da nga nya-izey boŋ bindo ra. 	 Lei leh a tunga thil mantam tein, loubuka ompa deihsakna in; vualjawlna Josephte lu tungah hongom hen, a unaute akipana hihtuama ompa sipah.


A go, afooyaŋ nangu mooro no i ga fun, Afooyaŋ ga fun azawa kambe nda wayna kaŋay haray, Afooyaŋ mo, Sinim laabu no i ga fun.» 	 Enin, hiaite gamlapi akipanin a hongpai ding ua; enin hiaite mallam akipan te, tumlam akipante in a hongpai sin uh; huaite Sinim gama kipanin a hongpai sin uhi.


Yaa no Rabbi Kundeykoyo ci: Araŋ kaŋ goono ga maa jirbi woone yaŋ ra sanney wo annabey me ra, kaŋ yaŋ i ci alwaato kaŋ ra i na Rabbi Kundeykoyo windo ganda daba sinji, sududuyaŋ windo, araŋ kambey ma te gaabi zama i m'a cina se. 	 Hichibangin sepaihte TOUPAN a chi; TOUPA in suangphum phum ni akipana hiai nitea jawlneite kam akipana hiai thute zate, noute khut honghat hen, huchia tempul a kilam theihna dingin.


Zama i ma ni hallasi ka ni wa da waykuuru, Nga, wayboro yaw sanni kaanokoy. 	 Numei lamdang akipan nang a honkep theihna ding un, a thutea maitangphatnu mikhual akipan.


Amma araŋ wo tangari teekoyaŋ no, Safarikoy yaamo yaŋ no araŋ kulu. 	 Himahleh nou jaw juau phuakte na hi ua, a phattuamlou daktolte na hi vek uhi.


A na kurne te ganji hamey din se, A kamba mo no ka laabo fay-fay i se da deedandiyaŋ korfo. I g'a mayra ŋwa hal abada, Zamana ka koy zamana no i ga goro a ra. 	 Aman lah amau adingin ai a sansaka, a khuta khaua tehin huai gam a hawmsak chiata; khanawnin a nei ding ua, suan om laiteng huailaiah a om ding uhi.


Ni na teeko taamu da ni bariyey, Hari bambatey walay. 	 Na sakolte-in tuipi na chila, tuihatte sunvum.


Zama i mana araŋ kubay da ŋwaari nda haŋyaŋ hari mo waato kaŋ araŋ fatta ka fun Misira ra. Woodin banda mo i zinga nda Balaam Peyor izo, Petor bora, Mesopotamiya laabo ra, a ma ni laali se. 	 Aigupta gam akipana na hongpawt lai ua tanghou leh tuia a honna dawn louh jiak un leh honhamsiat dinga Mesopotamia gama Pethor khuaa Beor tapa Balaam a lak jiakun.


Amma iri sabbay se mo no i n'a hantum, iri kaŋ Irikoy ga woodin lasaabu iri se, iri kaŋ goono g'a cimandi, nga kaŋ na Yesu iri Rabbo tunandi ka kaa buukoy game ra. 	 Jesu i Toupa misi laka kipana kaithoupa gingtate i hia. I ginna tuh diktatna a seh ahi ding hi.Huai Jesu tuh i tatlekna jiaka matsaka om a, siam i tanna dinga kaihthoha om ahi.


Boro fo mo koy bari boŋ zama nga m'a kubay. A ne: «Baani samay no?» Yehu ne: «Ni baa fo da baani? Ye ay banda!» Kala kwaara me batukwa ne: «Diya to hala i do, amma a si ga ye ka kaa.» 	 Huchiin mi khat sakol tunga tuang amah dawn diingin a kuan a, Kumpipan hichiin a chi; Hoihlam thu ahi maw? Chi in a chi a. Huan, Jehuin, Hoihlam thu nang na theih ding bang a om a? Ka nungah pai in, a chi a. Huan, galvilin, I mi sawl a kiang uah a va tung ngeia, himahleh a hong kiik nawn hetkei mawk, chiin a hilha.


«Za kaŋ Yahuda bonkoono Manasse na teera woone yaŋ wo te, fanta hari waney, a na teera laaley te ka jaase haŋ kaŋ Amorancey te kulu, ngey kaŋ yaŋ n'a jin, a na Yahuda daŋ i ma zunubi te nda nga toorey, 	 Juda kumpipa Manasiin hiai thil kihhuai takte a hih a, aman Amorte sang thamin a hih khial thupi hi, Judate a milimtea thil hihkhelhsak jiakin:


Ay mo ga zumbu ka salaŋ ni se noodin. Ay ga sambu Biya kaŋ go ni boŋ din gaa, k'a dake i boŋ. Ngey mo ma borey jarawo jare ni banda, hala ni bumbo ma s'a jare, ni hinne. 	 Huchiin ka hongpawt dinga, huailaiah ka hon houpih ding: huan, nang a kha pen a tunguah ka koih ding; nang kian po louin mipite puakgik a hon puakpih ding uh.


A na me casanta ganjey kuuyaŋ te kambe kar waydu. Windi ganda koy ka to hala meyo casanta gaa meyo windanta. 	 Huan sumtawng leng a teha, tong sawmnih ahi a; kongpi sumtawng pua bel huang sung ahi kei hi.


Ay izo, ma hangan ay laakalo se. Ma ni hanga jeeri ay fahama gaa. 	 Ka tapa, ka pilna limsak in; ka theihsiamna na bil doh in:


Selomit izey do haray: Yosifiya ize; a banda mo alboro zangu nda waydu. 	 Huan, Selomith tapate lakah, Josiphia tapa; huan amah toh pasal za khat leh sawmgukte.


Tuuri boosi cine no a ga bangay, A ga ye ka lakaw koyne. Sanda mate kaŋ cine bi go no, A ga bisa, a si duumi bo. 	 Pak bangin hong dawn khiaa, a vuai nawn pah, limliap bangin a taia, a om gige kei.


Dumey marga ma ni windi, Ni ma ye beene ka kaaru i boŋ. 	 TOUPA michih mi chih vai a hawmsak jel: TOUPAN aw, keimah a ka diktatna leh ka lungsim hoihna om bang jelin vai honhawmsakin.


A na hari zuray fondo fansi tondey ra, A moy goono ga di hay kulu kaŋ gonda darza. 	 Suangpite lakah lam a tou honga; huan a mitin thil mangpha chiteng a mu hi.


Sanney din kulu, da bangando kulu boŋ mo, yaadin no Natan salaŋ d'a Dawda se. 	 Huai thute tengteng leh huai kilakna bang geihin Nathanin David kiangah a gen hi.


Zama wayna ga fun da nga haw konna ka subo koogandi, a booso ga kaŋ, a booriyaŋo mo ga halaci. Yaadin mo no arzakante ga daray d'a nga muraadey ra. 	 Ni a hongsuaka huihlum tak a hongnunin loupa tuh a vuaisaka; huai pak tuh a kia a; a omdan hoih tuh a mangthang hi; huchibang maha mihau tuh a paina a vuai ding ahi ngala.


D'araŋ kaa ka bangay ay jine, May no ka araŋ hã ka ne araŋ ma kaa k'ay windi batama taamu-taamu? 	 Ka maa kilan dinga na hongpai un, ka biakin huangsuang intual sik kuan a honphuta?


Kortuyaŋ alwaati go no, Taayaŋ alwaati mo go no. Dangayyaŋ alwaati go no, Sanni alwaati mo go no. 	 Bohkek hun leh khui hun; pau louh hun leh thugen hun;


Ya ay jama, wa kaa ka furo araŋ fuwey ra. Araŋ ma fu meyey daabu araŋ boŋ, Araŋ ma tugu alwaati kayna fo, Hala dukuro ma bisa. 	 Kisa un, ka mite aw, na dantan sung uahte lut unla, na kongkhakte uh kikhak khum un: lunghihlouhna a ven masiah mitphiatkal phet bu un.Ngai un, TOUPA, a gitlouhna jiak ua leia omte gawt dingin a omnaa kipan a hong pawtkhe sin hi: lei mahin a sisan a hihlang dinga, a mi a thah te uh a khuhta kei ding hi.


Zama yaa no Rabbi ci: Baa wongaari waney kaŋ i di, Ay g'i ta i gaa. Mayraykoy laaley wongu arzaka mo ga du ka koma. Zama ay no ga gurjay da bora kaŋ ga gurjay da nin. Ay ga ni ize arey faaba mo. 	 Om nake, Toupan hichiin a chi, Mi hattak salte hial leng suhin a om ding ua, mi lauhuai gallakte hotkhiak in a om ding: nang doute lah ka dou sin ngala, na tate leng ka hondam ding hi.Huan, nang homsimmohte amau sa ka ne sak ding; uain khum kham bangin amau sisain a kham ding uh: huchiin mi tengtengin, kei Toupa nangmah Hondampa leh nangmah Tanpa, Jakob-a Mi Hat ka hi chih, a thei ding uh, chiin.


Araŋ dinya yaamaryaŋo kaŋ sabaabo i cabe araŋ se, sanda izeyaŋ cine, kaŋ ne: «Ay izo, ma si donda Rabbi goojiyaŋo, ma si yangala waati kaŋ a ga deeni ni gaa. 	 Ka ta, Toupa sawina ngaineu kenla, a taihilha na om inleng lungke tuan ken;


Gaa no Haggay ne: «Da boro fo harram jifa sabbay se, a na hayey din ra afo ham mo, haya din ga harram, wala?» Alfagey tu ka ne: «A ga harram, ya.» 	 Huan Haggaiin, Misi luang jiaka mi ninin hiaite-a abangpeuh khoih leh siangin a om diam? a chi a. Huan siamputen a dawng ua, Siang louin a om ding a chi uh.


Boro laakalo ga naŋ a ma suuru nda bine tunay, Darza mo no a se a ma taali muray. 	 Mihing ngentelnain amah a hehhak saka; huan a tatlekna paikan a thupina ahi.


Ni ga farhã mo Rabbi ni Irikoyo jine, nin da ni ize aru, da ni ize way, da ni bannya, da ni koŋŋa, da Lawiti kaŋ go ni kwaara ra, da yaw kaŋ kaa ka zumbu, da alatuumi, da wayboro kaŋ kurnye bu, kaŋ yaŋ go ni kwaara ra. Ni g'a te noodin, nango kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga suuban zama nga maa ma goro noodin. 	 Huan, TOUPA na Pathian un a min omna a seh dingah na sikhanute uh, na omna ua om Levite, na lak ua om gam dang mite, pa neiloute, meithaite toh TOUPA na Pathian uh maah nuamsa takin na om ding uh.


a go binde, ay n'ay kambe salle ka gaaba nda nin. Ay ga ni nooyandi dumi cindey se wongu arzaka, ay ga ni tuusu ka kaa borey kundey ra, ay ga naŋ ni ma halaci ka ban ndunnya laabey ra, ay ga ni halaci mo. Woodin gaa no ni ga bay kaŋ ay no ga ti Rabbi. 	 Ngai in, na tungah ka khut ka lik dinga, namte kiangah gallak ding in ka honman sak sin ahi; mite a kipan kahon phuk dinga, huai gam a kipan in ka hon hih mang vengveng ding, ka honhihse dinga, huchiin TOUPA kahi chih na thei ding, chiin.


Bonkoono mo na nzarfu ciya sanda day tond'izeyaŋ Urusalima ra. Sedre* bundu mo, a n'a ciya sanda durmi bundu kaŋ go Safela batama ra, baayaŋ se. 	 Huan, kumpipan Jerusalem khua ah, atam mah mah jiak in dangkasik te suang bang mai a ngaih khop in a om sak a, sidar singte phaijang a theipi bang lel a, a ngaih khop in a om sak hi.


Zama Rabbi ga maa borey kaŋ go moori ra hẽeney, A si donda nga wane hawantey mo. 	 Lei leh vanin amah phat hen, tuipite leh a sung ua thil tang thei peuhmahte toh.


Ni ya hari-mo no, kali ra wane, Day hari fundikooni mo no, Da gooruyaŋ kaŋ ga zuru ka fun Liban. Wayhiijo ne: 	 Huana tuikhuk na hia, tuihing lui, Lebanon akipana lui luangte.Khanglouin, Aw mallam hoih; huan hongin, nang simlam; ka huan tungah nungin, huchia huaia gimnamtuite a luankhiak theihna dingin. Ka ngaihnou a huan sungah hongpai henla, a theigah manphate ne hen.


Omri mo kani nga kaayey banda. I n'a fiji Samariya ra. A izo Ahab te bonkooni a nango ra. 	 Huchiin Omri a pute kiangah a ihmua, Samari khua ah a vuita uhi; huan, a tapa Ahab a sikin a lal.


Ya Rabbi, m'ay funandi ni maa sabbay se, M'ay fundo kaa taabi ra ni adilitara ra. 	 Toupa aw, na min jiakin honhihhalh inla: na diktatna jiakin ka hinna mangbatna akipan pikhia in.Na chitna jiakin hondoute hihmang inla, ka hinna hih mangbangte tengteng hihmang in; na sikha lah ka hi ngala.


Kala ni m'ay no tondo wo, kaŋ Rabbi n'a sanni te alwaato din, zama zaaro din ni maa Anak borey kaŋ go nango din ra baaru. Birney mo cinari-kuuku-koyyaŋ no, kaŋ ga beeri mo. Hambara Rabbi g'ay gaa ay m'i gaaray mo, danga mate kaŋ cine Rabbi ci.» 	 Huchiin hiai tang, TOUPAN huai nia a gensa pen honpe tanla; huchia Anakimte a om ua, a khopite a thupiin, kulha umsuak ahi chih huai niin na jaa; TOUPAN a honom pihin, amaute ka delhkhe thei kha mai deh, TOUPAN a nagensa bangin, a chi a.


I ma s'a ŋwa igani wala hinante, amma i m'a ton, a boŋo d'a cey da gunde ra jinayey mo. 	 Sial nek kei unla, tui huan het kei un, meiin na hai zo ding uhi; a lutang a khete toh, leh huaia a sungkua toh.


Boro kulu kaŋ g'araŋ no gullayze fo hari araŋ ma haŋ zama se araŋ wo Almasihu waney no, haciika ay ga ne araŋ se, a si jaŋ nga alhakko, baa kayna.» 	 Kuapeuh Kris mi na hih jiak ua tui nou khat dawn ding honpia tuh, chihtaktakin ka honhilh ahi, a kipahman a tan kei hial ding.


May no goono ga te: «Way! Way!» May no ga ne: «Kaari!» May no ka gonda yanje? May no goono ga guutu? May no bora kaŋ gonda maray-marayyaŋ kaŋ sinda sabaabu? May no ka bara nda mo ciray-ciray yaŋ? 	 Tunggikna kuana nei? Lungkhamna kuan a nei? Kinaknate kuan a nei? Phunna kuan a nei? Akipatna kuan liamnate a nei? mit sannakuan a nei?


Yusufu da nga nya izey d'i waddey kulu bu. 	 Huan, Joseph a sita a, a unaute tengteng leh a suante tengteng,


Sohõ binde, za kaŋ ay kaa zama ay ma sanno wo ci koyo ay bonkoono se, zama borey n'ay humburandi, ay, ni koŋŋa mo ne: Sohõ kal ay ma salaŋ bonkoono se. Hambara a ga nga koŋŋa muraado feeri a se. 	 Huchi in toupa ka pu kiang ahiai thu gen ding a ka hong in leng mi ka kihtak ziak ahi: huan, na sikhanu in, kumpipa kiang ah ka gen phot ding a, kumpipa'n a sikhanu ngetna a lohchingsak kha mai deh.


I goono ga maa ndunnya kaani yaadin, kala birno boro yaamo fooyaŋ go, i kaa. I na windo windi ka daŋ game, i goono ga windi meyo kar. I soobay ka salaŋ da windikoyo, alboro zeena din. I ne: «Ma fatta da bora din kaŋ furo ni windo ra, zama iri ma margu nd'a.» 	 Huchia nuamsa leh kipak taka a om lai un, ngaiin, huai khuaa mi, Belial tapate khenkhatin huai in a honumta ua, kongkhak a hongsun doldol ua; inneipa putek kiangah, na ina hongtungpa honpi khia in, ka nakithuahpih ding uh, a chi ua.


Jirbi taacanta hane mo i na wura nda nzarfu nda jinayey neesi iri Irikoyo fuwo ra. I n'a daŋ Meremot, Alfa Uriya izo kambe ra. (Eliyezar, Fineyas izo mo go a banda, nga nda Yozabad Yesuwa ize, da Nowadiya Binnuwi izo, kaŋ ga ti Lawi boroyaŋ.) 	 Huan a ni li niin dangka leh dangkaeng leh tuiumbelsuante I Pathian in uah Uria siampu tapa Meremoth khutah bukin a oma; a kiangah Phineha tapa Eleazar a om; huan a kiang uah Jesua tapa Jozabad leh, Binnui tapa Noadia, Levi mite a om uh;


Amma Yesu wo ne: «Bitros, ay ga ne ni se: gorongaari si ca hunkuna, kala nda ni ze sorro hinza ka ne ni s'ay bay.» 	 Huan, aman, Peter, ka honhilh ahi, na hontheihna ah thum vei non kitheihmohbawl masiah tuniin ak a khuang kei ding, a chi a.


Amma waato kaŋ borey marga di a, i humburu. I na Irikoy beerandi, nga kaŋ na hina din cine no Adam-izey se. 	 A hihhangin mipiin a muh un, lamdang a sa ua huchibang hihtheihna mihingte kianga pepa, Pathian a pahtawita uhi.


A na wongu fu beerey mo gaabandi. A na jine boroyaŋ daŋ i ra, da hindoonay jinay, sanda ji da duvan* no. 	 Huan, huai kulhte ahih kip a, heutute akoih a, nek dingte, thaute, uain te a sek khawm hi.


Kala a anzura Neyomi ne a se: «Ay izo, manti sohõ kala ay ma fulanzamay ceeci ni se, zama ni ma du laakal kanay goray. 	 Huan, a pi Naomiin a kiangah, Ka tanu, nang dinga hoih ding omna ka honzon sak sinta kei dia hia?


Manasse gonda jiiri way cindi hinka waato kaŋ a sintin ka may. A may jiiri waygu cindi gu Urusalima ra. 	 Manasi bel a lal pattungin kum sawm leh kum nih ahi a; Jerusalem ah kum sawmnga leh kum nga a lal.


I mana Anak boro baa afo naŋ Israyla izey laabo ra, kala Gaza hinne ra, da Gat, da Asdod: noodin yaŋ no afooyaŋ cindi. 	 Israel suante gamah Anakimte khat lel leng a omta kei ua: Gaza khua te ah, Gath khua te ah, Asdod khua te ah bel om lai uh.Huchiin TOUPAN Mosi kianga a gen tengteng bangin Josuain gam pumpi a lataa; huan, Josuain Israelte a nam uh kikhen dan bang jelin a gouluah ding un a pe chiat hi. Huchiin gam galmuangin a omta.


Saaya din ra Yakuba kunda ga ciya danji, Yusufu kunda mo ga ciya danji beele. Isuwa kunda mo ga hima sanda buunu cine, Kaŋ danji ga ŋwa i game ra, A m'i ŋwa ka ban. Boro kulu si cindi Isuwa kunda ra, Zama Rabbi no ka woodin ci. 	 Jakobinkote mei ahi ding ua, Joseph inkote meikuang ahi ding uh, Esau inkote buhpawl ding ahi ding ua, amau lakah a kuang ding uh, a kang mang vek ding uh: Esau inkote a val himhim a om kei ding uh: TOUPAN lah a chita ngala.


A ne: ‹Za han kaŋ hane ay fun nd'ay jama Israyla Misira laabo ra ay mana gallu kulu suuban Israyla kundey kulu ra kaŋ ay ga fu cina, zama ay maa ma goro noodin. Amma ay na Dawda suuban a ma ciya ay jama Israyla jine boro.› 	 Aigupta gam akipan ka mi Israelte ka pi khiak ni akipanin Israelte nam laka koilai khua leng ka min omna ding in lamna ding ka natel ngei keia, ahihhangin ka mi Israelte heutu dingin David ka tel ahi, chia nagenpa, amah khut mahmaha honpichingsakpa phatin om hen.


Kala Firawna ne Yusufu se: «Ay hindiro ra, ay go ga kay isa me gaa. 	 Huan, Pharo in Joseph kiangah, ka mangin, ngaiin, lui gei ah ka na dinga:


Amma kulu nda yaadin Amon izey bonkoono mana Yefta sanno kaŋ a donton nga gaa din saal. 	 Himahleh Amon suante kumpipan Jephtha thukhah a na ngaikhe nuam kei hi.


Boro kaŋ si nga kanjiyaŋ* bundo sambu k'ay gana mo, a mana to a ma ciya ay wane. 	 Kuapeuh a kros pua honjui lou tuh ka mi hi tak ahi kei.


Rabbi tamo Musa da Israyla izey na bonkooney din kar. Rabbi tamo Musa na laabo din nooyandi Ruben izey da Gad izey, da Manasse kunda jara se tubu hari. 	 TOUPA sikha Mosi leh Israel suanten huaite a that ua: huan, TOUPA sikha Mosiin Reuben chite, Gad chite, Manassi nam kimkhatte a gouluah ding un a hawm hi.


A na woodin ci, manti zama a baa go da talkey no bo, amma zama zay no. Koyne zama nooru foola go a se, a go ga sambu haŋ kaŋ go a ra. 	 Mi gentheite a khotuah jiaka huai theu gen ahi kei; guta ahi a, dangka ip a kem a, a sunga koih a lak jel jiak ahi jaw.


ngey da gotiyaŋ, kaŋ i kuuyaŋ sanda kambe faata cine no. I n'i sinji cinaro ra nangu kulu. Taabaley boŋ mo sargayey hamey go no. 	 Huan a sunglam ah a kimvel in kuaika, khutpek khuha sau a bulh ua; dohkan tungte ah thillatte sa a om hi.


Almano din kaŋ ni di, a go no za doŋ, a si no mo sohõ, a ga ba ka fatta ka fun guuso kaŋ sinda me ra, ka koy halaciyaŋo do. Borey kaŋ yaŋ goono ga goro ndunnya boŋ mo, ngey kaŋ yaŋ i mana i maa hantum fundi tira ra za ndunnya sinjiyaŋ, i ga dambara alwaati kaŋ i ga di almano din, zama doŋ a go no, sohõ mo a si no, a go kaa mo.» 	 Huai na gamsa muh tuh a omkhina, huan a om keia; huan guamkhuk thukpi akipana hongpai khe ding ahi a, huan manthatnaa pai ding ahi. Huan leitunga tengte, khovel siam tunga kipana hinna laibua min gelh louhten, gamsa om khin a, hua om lou a, hua hongom ding a hihdan a muh chiang un lamdang a sa ding uhi.


Amma araŋ ga du dabari, waati kaŋ Biya Hanna ga zumbu araŋ boŋ. Araŋ ga ciya mo ay seedayaŋ Urusalima ra, da Yahudiya* da Samariya laabey kulu ra, hala ndunnya kulu me mo.» 	 Abangabang hileh, Kha Siangthou na tung ua a hongtun chiangin thilhihtheihna na nei ding uh; huchiin, Jerusalem khua khawngah, Judia leh Samari gam khua tengah, kawlmong phain leng ka thu theihpihte na hi ding uh, a chi a.


Waato kaŋ Ayuba coro hinza maa masiibey din kulu kaŋ yaŋ du a baaru, i kulu tun ngey windey ra ka kaa a do. Ngey neeya: Elifaz Timna bora, da Bildad Suhi bora, da Zofar Naamat bora. I soola care banda hala ngey ma kaa k'a kunfa, k'a yaamar mo. 	 Huchia Job lawm thumten a tunga hiai hoihlou hongtung tengteng a jak un, amau mi chih amah mun akipanin a hong ua: Elipha Teman mi leh, Bildad Sua mi leh Zophar Naaman mi: huan amah kah ding leh amah lungmuan dingin hoh khawm dingin thuseh a bawl uhi.


Yesu mo di i cimbeero* ka ne yeenikoono se: «Ay izo, ay na ni zunubey yaafa ni se.» 	 Huchiin, Jesun a gin dan uh a na muhin, mijaw kiangah, Ka ta, na khelhnate ngaihdam a hita, a chi a.


Ninawiya borey ga tun suba-aliciyoma ciito ra zamana wo borey game ra k'i ciiti k'i zeeri mo, zama ngey wo tuubi waato kaŋ Yonana waazu. Guna mo, boro kaŋ bisa Yonana beeray neeya. 	 Thukhenni chiangin, Ninevi khuaa mite tulai khangthakte kiangah a ding sam ding ua, siamlouh a tang sak ding uh, Jona thu hilh jiakin a kisik ngal ua; ngai un, Jona sanga thupijaw hiai ah a om ahi.


Bonkooney n'ay gurzugandi sabaabu kulu si, Amma ni sanney dambara no g'ay bina di. 	 Mi lianten a jiak omlou in hon simmoh ua: himahleh ka lungtang in na thute ahi, a kihtak.


Iliyasu mo na diya donton a gaa ka ne: «Ni ma koy ka nyumay Urdun isa ra sorro iyye. Ni hamo ga ye ka kaa ni gaa, ni ga hanan mo.» 	 Huan, Elisain, Jordan luiah sagih vei va kisil inla, na sa ngeina pu nawn ding, na hong siangthou ta ding, chiin mi a sawla.


Ya nin, deene kaŋ ga halli, ifo no i ga ni no, Ifo mo no i ga tonton ni se? 	 Nang lei khemhat, na kiangah bang a honpia ding ua, bang a honbehlap ding ua?


I kande guuru-say sargay* feema da nga tandarayaŋ haro kaŋ i te da guuru-say, da nga goobey, d'a jinayey kulu, da nyumayyaŋ taasa, d'a daba. 	 Dal maitam, a dal hakvang, achiante, leh a tui-um-belsuan tengteng tuikuang leh a khe;


Ni na haawi candi ka kande ni windo se, Za kaŋ ni na dumi boobo pati, Ni na zunubi te mo ni fundo se. 	 Mi tampi sat khia leh, na hinna tunga khialin na inkote tungah zumhuaina na zong ahi.


Zama waati kaŋ buukoy ga tun, i si hiiji, i s'i hiijandi mo, amma i go sanda beena ra malaykey cine. 	 Misi lak apat a thoh nawnun ji leh pasala kinei lou ding ahi ua, vana angelte bang hizota ding uh ahi ngalua.


A na batama neesi, kambe kar zangu a salleyaŋo gaa, kambe kar zangu koyne a tafayyaŋo gaa, batama lokoto-taaci-koy no, a salleyaŋo da tafayyaŋo. Feema go Rabbi Fuwo meyo jine. 	 Huan huang sung a teha, a dung lam tong zakhat, a vailam tong za khat, kimkot ahi; huan, maitam bel intual lai takah a om hi.


Humburkumay ga kaa a gaa sanda beene hirriyaŋ hari cine, Hari haw bambata ga kaa k'a hamay cin. 	 Tuite bangin launaten amah a pha a; janin huihpiin amah a gu mang hi.


Woodin sabbay se no, baa kaŋ ay ga hin ka salaŋ da bine-gaabi Almasihu ra ka ni lordi nda haŋ kaŋ ni ga hima ka te, 	 Huaziakin, akilawm hun hih ding in nang thu hawnpiak Kris a kingap mahmah leng leng.


Fineyas, Eliyezar izo, Haruna banda mo, nga no ga kay a jine jirbey din ra.) I ne: «Ay ma ye ka fatta ka wongu nd'ay nya-izo Benyamin, wala ya naŋ.» Rabbi ne: «Ma ziji, zama suba no ay g'a daŋ ni kambe ra.» 	 Huan, huailaiin Aron ta Eleazar tapa Phinehasin a na a sem jel ahi. ) Ka unau uh Benjamin suante ka vasual nawn ding uam, ka tawpsanta mai ding uam? chiin, Huan, TOUPAN, Vahoh un; jingchiangin jaw na khut uah ka honpeta ding, a chi a.


Zama Yahuda bonkoono Zedeciya n'a daabu ka ne: «Ifo se no ni goono ga annabitaray te ka ne: ‹Yaa no Rabbi ci: A go, ay ga gallo wo daŋ Babila bonkoono kambe ra, a g'a ŋwa mo. 	 Juda kumpipa Zedekiain, Bangdinga, TOUPAN hichiin a chi: Ngaiin, hia khopi Babulon kumpipa khut ah ka pe dinga a la ding:


Dumey din mo kaŋ ay ga gaaray araŋ jine, araŋ ma s'i alaadey gana. Zama i na hayey din kulu te. Woodin sabbay se no ay n'i fanta. 	 Na ma ua ka delhkhiaksa nam dangte na jui ding uh ahi kei: hiai thil tengteng a hih sek ua, huaijiakin ka kih ahi.


A beerey binde canse a gaa, amma baabo na sanno wo gaay nga bina ra. 	 Huan, a uten amah a haja ua; a pa bel a thugen a lungsim in apai nilouh hi.


A go, ay ga Medancey tunandi Babila gaa, Dumi no kaŋ si nzarfu saal, Wura mo, i si di a darza. 	 Ngaiin, Mediate amau sual dingin ka tokthou dinga, huaiten dangka a limsak kei ding ua, dangkaeng leng a kipahpih kei ding uh.


Farisi fonda borey maa kaŋ jama goono ga hayey din guunu-guunu Yesu boŋ. Kala alfaga* beerey da Farisi fonda borey na doogariyaŋ donton i m'a di. 	 Huan, Pharisaiten a tunga mipi phunna thute a ja ua; huchiin, siampu liante leh Pharisaiten amah man dingin heutute a sawlta uh.


Ay g'ay kamba bare ni boŋ, Ay ma ni ziibo kulu nyun mo parkatak, Ay ma ni diibi-diiba kulu kaa mo. 	 Huan, na tungah ka khut ka kha dinga, na eksia siang sipsipin ka hihmang ding, na sikgawm tengteng ka la mang vek ding:


Waato kaŋ noodin borey di gondi laalo wo go ga sarku Bulos kamba gaa, i ne ngey nda care se: «Sikka si boro wo boro-wi no. Baa day kaŋ a du ka teeko hasarawo yana, asariya man'a taŋ. Alhakko go a banda, a ga bu mo.» 	 Huan, melmakten ganhing a khuta kikhai den a muh un, hiai mi tualthat ahi ding, tuipi akipanin taikhe mahleh diktatnain a hin a phalta lou ahi, a chi ua.


Zama Suleymanu jin ka guuru-say tanda te, kaŋ a salleyaŋo ga to kambe kar gu, a tafayyaŋo mo kambe kar gu, a kayyaŋo mo kambe kar hinza. A n'a sinji windo batama bindo ra. A boŋ no nga din kay ka sombu nga kangey boŋ Israyla jama kulu jine, ka nga kambey salle beene haray. 	 (Solomon in dal dohkan a saulam tong nga, a zatlam tong nga, a san lam tong thum a bawl biakin huang laitak a tun tungah a tuang a, Israel kikhawm te tengteng ma ah a khuk din a, vanlam nga in a ban a jaka: )


Woodin banda Yahuda bonkoono Yehosafat ye ka te me fo da Israyla bonkoono Ahaziya. Woodin mo laala no gumo. 	 Huan, huai nungin Juda kumpipa jehosaphatin Israel kumpipa Ahazia a kithutuahpiha; huai min hoih lou takin thil a hih sek hi:


Ay na fondo suuban i se, ay go jine boro goray ra. Wongu marga ra ay goro sanda bonkooni, Sanda boro kaŋ ga bine saraykoyey yaamar cine. 	 A lampi ding uh ka telsaka, hausa bangin ka tua; sepaihpawl laka kumpipa bangin ka lenga, sunmite lungmuanmi bangin.


Dabari bambata no diyey na ngey seeda no d'a, Rabbi Yesu tunyaŋo boŋ. Gomni bambata mo go i kulu boŋ. 	 Huan, sawltakten thilhihtheihna thupi takin Toupa Jesu thohnawn thu a hilhhilh ua; a vek ua tungah hehpihna thupitak a om hi.


A ma feeji gaaru fo sambu nga kalo ra kaŋ laru kulu si a gaa, ka kand'a alfaga do. Ni m'a lasaabu, a ma taali se sarga te. Alfaga ma sasabandiyaŋ te bora se, haya kaŋ a te darayyaŋ ra, kaŋ a mana bay a gaa din. Rabbi g'a yaafa a se mo. 	 Huan, belam hon lak a belampa gensiatbei, na ngaih a kilawm hun, tatleek thoihna ding in siampu kiang a hon kai ding ahi: huan, siampu in theilou a a hihkhelh khak tungthu ah kilepna a bawlsak ding a, ngaihdam ahi ding:Huaibel tatleek thoihna ahi: TOUPA ma ah siamlouh tang ahi mahmah ahi, chi in.


Borey tun mo ka laabo gana. I n'a deedando jeeri tira gaa, baa iyye a birney boŋ. I ye ka kaa Yasuwa do gata ra Silo. 	 Huan, mite a kuan ua, gam a va-en vialvial ua, mun sagihin a khen ua, laibu ah a khuakhuain a gelh khia ua, giahmun Silo ah Josua kiangah a hoh nawn uh.


Daniyel tu ka ne: «I ma Irikoy maa sifa hal abada abadin, Zama laakal da hina, a wane no. 	 Danialin a dawnga, Khantawn khantawnin Pathian min phatin om hen; Pilna leh hatna lah amaha ahi ngala;


Ni na wayboro kaŋ kurnye bu yaŋ sallama kambe koonu, Ni na alatuumey kambey ceeri mo. 	 Khutvuakin meithaite na sawl manga, huan pabeite khutte hihtanin a om hi.


ka ne: «Manti iri n'araŋ lordi nda gaabi ka ne araŋ ma si dondonandi maa wo ra? Guna mo, araŋ na Urusalima toonandi nd'araŋ dondonandiyaŋo. Araŋ ga ba mo ka bora din fundi alhakko candi k'a dake iri boŋ.» 	 Huai minin thu hilh louh ding ka honchita ua; thei un, na thuhilh un Jerusalem khua a hihdim vekta uh, hiai mipa sisan honkhuksak tum nei ve ua, chiin a sal a.


Sanku fa boro kaŋ go, nooni no! Wala boro ize mo kaŋ go, Sanda nooni ize cine.» 	 Mihing, tangtel, bangchiphetin a siangkei zo de aw; huan mihing ta, tangtel;


Yaadin gaa, ay gonda darza hari Almasihu Yesu ra, Irikoy goyo kaŋ ay go ga te ra. 	 Huchiin, Pathian na ka sep lam thu ah Kris Jesu ah kisaktheihna ding ka nei ahi.


Kala ni ma ay, ni tamo no bine kaŋ gonda fahamay, kaŋ a ga du ka ciiti ni jama se d'a, zama ay ma fayanka ilaalo nda ihanno game ra. Zama may no ga hin ka ciiti ni jama beero wo se?» 	 Huchiin, na mite vaihawmsakna dingin na sikha theihna lungtang piain, a sia leh a pha ka khen theihna dingin; na mi hiai zahzah kuana hia vaihawm sak thei ding? a chi a.


Ben-Hadad donton a gaa ka ne: «Iri de-koyey m'ay laali, hala day Samariya laabo to ka wasa jama se kaŋ go ay banda i ma ngey kambey toonandi.» 	 HUan, Benhadadin a kiangah mi asawl nawna, ka nungjuite tengtengin Samari kho leivui pham khat chiat leng a muh theih ding ua leh pathianten a lohloh honloh uhen, huai sanga thupi jawin leng, a chi a.


A goono ga bini a ma nga gunda toonandi nda kobtey kaŋ gursuney goono ga ŋwa, amma boro kulu man'a no. 	 Huan, bangkhat hawng vokin a nekte ua kihihvah a ut mahmaha; kuamahin lah bangmah a pe ngal kei ua.


Zama ay g'ay taalo bangandi, Ay to da humburkumay ay zunubo sabbay se. 	 Himahleh hondoute a halh ua, a hat uhi: diklou pi a hon hote kilawmlou piin a pung ua.


Araŋ zankey, d'araŋ izey mo, kaŋ yaŋ araŋ ne i ga ciya wongu kuyaŋ hari, kaŋ yaŋ hunkuna i sinda fayanka, ihanno wala ilaalo boŋ, ngey wo ga furo a ra. I se mo no ay g'a no, a ma ciya i mayray hari. 	 Na ta neute uh, Gallak in a la mai ding uh, na chih uleh, tua asia-apha thei nailou na tate uh a lut ding ua, amau zaw ka pe ding a, a luah ding uh.


A na haw hinka sambu _k'i wi__ k'i dumbu-dumbu, ka diyayaŋ donton i ma koy Israyla hirrey kulu me. A ne: «Boro kulu kaŋ mana fatta ka Sawulu nda Samuwila gana, ya-cine no i ga te a hawey se.» Kala Rabbi humburkumay kaa jama kulu gaa hal i fatta danga day boro folloŋ no. 	 Huchiin bawng kop khat a gou a, a sa a sem nen veka, Israel gam tengteng ah sawltakte a hawmsaka, kuapeuh Saula leh Samuel honjui nuam lou peuhmah a bawng uh hichibanga hih tei ahi ding, chiin. Huchiin mipiten TOUPA a kihtata ua, thu khat satin a hongkuan kheta uh.


«I meyey to da laaliyaŋ da forti mo.» 	 A kam uh hamse lohna leh thu khain a dima.


Uzziya na Yotam hay, Yotam na Ahaz hay, Ahaz na Hezeciya hay, 	 Uzzianin Jotham a suanga; Jothamin Ahaz a suanga; Ahazin Hezekia a suanga;


Sanda borey kaŋ yaŋ si Irikoy gana, Kaŋ ga hahaaray ngey batey ra, Yaadin cine no i na ngey hinjey kaama ay gaa. 	 Ankuang luina a nuihja chiamnuihna gente bang phetin a ha uh hon gawi khum uhi.


A ye ganda ka gande biri Yesu jine, a goono ga saabu a se. Day nga wo Samariya boro no. 	 huan, a khebul ah a khupboha, a kipahthu a gena; huai mi tuh Samari mi ahi a.


Day araŋ ma haggoy da tangari annabey, kaŋ yaŋ goono ga kaa araŋ do da feeji alhaali, amma i biney ra sakaliyaŋ* no kaŋ yaŋ ga kom. 	 Jawlnei takloute lakah pilvang un, huaite tuh belam vun silhin na kianguah a hongpai nak ua, a sung lam uah lah nge duhgawl pipi ahi ngal ua.


Yahuda ya muusu beeri ize no. Ya ay izo, haŋ kaŋ ni wi do haray, ni ziji ka fun noodin. A gum ka kani danga muusu, danga muusu way. May no g'a tunandi? 	 Juda jaw humpinelkai nou ahi; ka tapa, na sa keih lah na paitouh santa: na kuna, humpinelkai bangin na boka, humpinelkainu mahbang ngalin: kuan ahia thousak ngam ding.


Rabbi sanno boŋ no Israyla izey ga dira, Rabbi sanno boŋ mo no i ga zumbu. Alwaati kulu kaŋ buru yuuma goono ga goro Irikoy nangora boŋ, ngey mo ga goro ngey gata ra. 	 TOUPA thupiakin Israel suante a pai jel ua, TOUPA thupiak mahin giahbuk a sat uh: biakbuk tunga meipi a om sungteng giahbuk ah a om nilouh uh.


Kala Rabbi Biya zumbu a boŋ da hin. Samson na muuso di k'a tooru danga hincin ize cine. Hay kulu si no Samson kambe ra mo. Amma a mana ci baabo wala nyaŋo se haŋ kaŋ no nga te. 	 Huan, TOUPA kha a tungah nakpi takin a hongtunga, huchiin kel nou mal nen bang main a mal nen maimaha, bangmah lah a tawi ngal keia; himahleh a thilhih a nu leh a pa a hilh kei hi.


Ifo no araŋ di?» I tu ka ne: «A to wiyaŋ.» 	 Amau tuh, Si tak ahi, chi in, a dawng ua.


A ga ciya mo, kunda kulu kaŋ do yaw ga goro, noodin no araŋ g'a no nga tubo. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci.» 	 Huan hichi a hong hi dinga; kua nam lak ah leng nam dang na nateng leh, huailaia a gam tan ding na seh sak ding uh ahi, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi.


«Zaytaray harey ya yuyaŋ no, }waari mo kaŋ i ŋwa tugante ga kaan no.» 	 Tui gukte a khuma, aguka tanghou nak a nuam hi, a chi.Himahleh aman huailaiah misite a om uh chi a theikei; a mi sapte Seol thuk ah a om uh chih.


Man gaa no wongey goono ga fun? Man gaa mo no yanjey goono ga fun araŋ game ra? Manti araŋ ibaay laaley ra no i goono ga fun, kaŋ yaŋ goono ga wongu te araŋ gaahamey ra? 	 Nalak ua ki douna leh kinaknate koia kipan a hong suak ahi ua? Na pumpi hiangte ua kidouna bawlnak, na duhgawlna ua kipante a pawt ahi kei ua hia?


Ni n'a gazandi malaykey gaa kayna, ni n'a didiji nda darza nda beeray mo. Ni n'a daŋ a ma mayray te ni kambe goyey boŋ. 	 Amah tuh angelte sanga nuaiin na bawl tadiha; thupina leh pahtawina a khusaka, na khutsuak tungahte heutuin na bawl laia;


Ay go ga hẽ ni gaa, amma ni mana tu ay se. Ay ga tun ka kay, amma ni si baa saal ay. 	 Na kiangah ka kikoua, huan non dawng kei hi: Ka dinga, huan kei non en maimaha.


A na kubay samba; a naŋ nango ma ciya kubay, A borey mana ture a sanno gaa bo. 	 Aman mial a sawla, a hihmialta a; huchiin a thute tuh a nialta kei uhi.


Araŋ ma ciya ay dondonkoyaŋ, sanda mate kaŋ cine ay mo go Almasihu wane. 	 Hon enjuite hi un, kei leng Kris enjuipa ka hih mahbangin


Asa kani nga kaayey banda. A bu nga mayra jiiri waytaaci cindi fa ra. 	 Huan, Asa bel a pi leh pute kiangah a ihmua, kum sawmli leh kum khat a lal kumin a si a.Huan, David khopia amah tuama khuak, amah hanah a vui ua, gimlim lim tak, gimlim bawlmiten gimlim chi tuam tuam a bawl ua dim lupnaah a sial ua, amah tuam dingin meipi thupi mahmah a sep uh.


Masiiba ga masiiba banda gana, ruubu ga kaa ruubu boŋ. I ga bangandi ceeci annabi do, amma asariya ga daray alfaga* se, saaware mo ga daray arkusu zeeney se. 	 Siatna tungah siat semna, thuthang tungah thuthang a honom dinga, jawlnei lakah kilakna a zong ding ua, himahleh dante siampu lakah a mang dinga, upate lakah lah thudot a om kei ding hi.Kumpipa a dah dinga, heutu lungdonna puansilhin a kivan dinga, vantang khut leng a ling ding, a kiang uah a omdan thu un ka hih dinga, a thilhih bang jel un vai ka hawm sak ding; huan TOUPA ka hi chih a theita ding uh, a chi a.


Iri arkusey d'iri nangoray borey kulu mo salaŋ iri se ka ne: ‹Wa sambu hindoonayyaŋ araŋ kambey ra fonda sabbay se, ka koy k'i kubay. Araŋ ma ne i se: Iri ya araŋ bannyayaŋ no. Wa te iri se amaana.› 	 Huan, ka upate uh leh ka gam ua teng tengtengten ka kiang uah, Lampia nek ding tawi unla, amau vahoupih un, huan, a kiang uah, Na sikha ka hi uh: ka kiang uah thu khung un, na chi ding uh, chiin, a gen ua.


Amma araŋ ma care yaamar han kulu, za i ga hin ka ne Hunkuna. A ma si te araŋ boro fo bine ma sandi zunubi fafaguyaŋ do. 	 Tuniin achih lai un niteng in ki hasuan tuah jaw un, huchia nalak ua mi kuamah khelhna khemhat jiaka hihkhawla na om louhna ding un,


Amma sohõ, muraadu kulu mana cindi ay se ne laabey ra. Za jiiri boobo mo ay go ga beeje ay ma kaa araŋ do. 	 Tuin bel hiai gam kim khawngah sepna mun himhim ka neita keia, kum tampi na kiang ua hong utin leng ka omta a;


Amma waato kaŋ talibey kay a windanta, a tun. A furo kwaara ra _i banda__. A wane suba, nga nda Barnaba fatta ka koy Darba kwaara. 	 Himahleh, nungjuite a kima a din lai un, a hongthou a, khua ah a lut nawnta hi. Huan, a jingin Barnaba toh Darbi khua ah a hohta ua.


Da cat no boro ga bu adilante se, amma hambara boro fo ga te bine-gaabi ka bu boro hanno se. 	 Mi dik sika sih, mi a ut ngel kei hial ding ua, mi hoih sikin bel mi kuahiam bekin sih a ngap khamoh kei ding.


Bora ne: «Woodin yaŋ kulu no ay gana ka haggoy d'ey za ay go arwasu.» 	 Huan, aman, Huai thu tengteng ka naupan chik a kipan ka jui jel, achia.


Saaya kaŋ dodo-beero di i na nga catu ndunnya ra, kal a na waybora gana, nga kaŋ na ize albora hay. 	 Huan dragon leitunga paih khiak a hita chih a kithei takin, huai numei nau pasal neinu tuh a gawtta a.


D'a kaa mo a ga Misira laabo kar. Borey kaŋ i waadu buuyaŋ se, buuyaŋ do no i ga koy. Borey kaŋ i waadu tamtaray se, tamtaray ra no i ga koy. Borey kaŋ i waadu takuba se mo, takuba do no i ga koy. 	 Huan, ahong dinga, Aigupta gam a hong gawt ding, sihna tuam sihna ah, saltanna tuam saltanna ah, namsau tuam namsau ah.


Jantekomo tu a se ka ne: «Ay jine bora, ay sinda boro kulu kaŋ g'ay daŋ bango ra waati kaŋ haro ga yooje, amma waati kaŋ ay goono ga koy, kala boro fo m'ay jin ka furo.» 	 Huan, damloupan, Pu, tui kitohin dila honkoih ding mi ka neikei hi, ka hoh sungin mi dangin honmakhelh nak uh, achia, a dawng a.


Zama boro fo du laakal sanni Biya _Hanno__ do, afo mo du bayray sanni Biya _Hanno__ follonka din do. 	 Mi khat kiangah, khain pilna thu a pia hi; midang kiangah, huai kha mahin theihna thu a pia hi;


Ya Rabbi, ni n'ay fundo kaa taray a ma fun Alaahara, Ni n'ay fundo yeti waato kaŋ ay gunguray ka koy guuso ra. 	 A mi siangthoute aw, TOUPA phatin lasa unla, a min siangthou phat un.


Suuji nda cimi do no i ga zunubi sasabandiyaŋ te. Rabbi humburkumay do mo borey ga fay da laala. 	 Chitna leh thutakin thulimlouhna suksiang ahi: huan TOUPA kihtaknain mite hoihlou akipan apai mang uh.


Woodin banda Musa na tuusuyaŋ jiyo sambu, nda kuro kaŋ go feema gaa. A n'i say-say Haruna nda nga izey gaa, da Haruna bankaarayey d'a izey bankaarayey mo gaa. A na Haruna nda nga izey fay waani, nda Haruna bankaarayey d'a izey bankaarayey mo. 	 Huan, Mosi in nilhchi sathau a kipan leh maitam sisan a a la a, huai in Aron leh a puansilh a theh a; a tapate leh a tapate puansilh a theh a; a tapate leh a tapate puansilhte leng; Aron leh a puansilh a hih siangthou a, a tapate leh a tapate puansilhte leng.


Wongu jinaykoyey go alfaga hilli karey jine, banda borey go ga dake sundurko gaa. Alfagey mo go ga dira ka hilley kar. 	 Huan, mi kigalvante pengkul mut siampute maah a pai ua, huan, nungdalmiten bawm a masuan ua, siamputen pai kawmin pengkul a mut jel uh.


A saajo tuuri zugey ga ciya kayna fooyaŋ hala baa zanka kayna ga hin k'i kabu ka hantum. 	 A gammanga sing om sek laite naupang gelh tham pheta tawm a hita ding.


Kal a bare ka fay d'a ganayaŋ. A na haw hinka sambu k'i dumbu-dumbu. A n'i hina da hawey jinayey bundey ka no jama se hal i ŋwa. Gaa no a tun ka Iliya gana ka te a se zanka. 	 Huan, amah jui lai a kika, bawng tuak khat a hawl a gou a, asa bawng vante in a huan a, a mite a hawm a, a ne uh. Huchiin a thou a, Elija a delh a, ana a sepsak ta hi.


Alkawlo kaŋ Irikoy te Ibrahim se alwaato maan. Alwaato din jama soobay ka tonton ka baa gumo Misira ra, 	 Huan, Pathianin Abraham kianga thu achiam a tun hun a hongtun dingin mite tuh Aigupta gamah a hongpung ua, a hongtam deuhdeuhta ua;


«Ay ya day, ay alkawlo go ni banda. Ni ga te kunda boobo se baaba. 	 Ngaiin, ken jaw, ka thukhun na kiangah ahi ka khun, huchiin, chi tuamtuam suangpa na hita ding.


Guna, ay bina ga hima duvan* kaŋ sinda munyaŋ fondo, Sanda humbur tajiyaŋ kaŋ gonda reyzin* hari ngey me fo hala i ga ba ka bagu. 	 Ngai un, ka gilpi pawtkhiakna neilou uain bang ahi; khuainulhaite bangin puakjak dingin mansain a om hi.


Koyne, manti Adamu no _Iblisi__ halli bo, wayboro no a halli, hal a na Irikoy lordo daaru. 	 Huan, Adam tuh khemin a om keia, numei bel khemin a om a, tatlekna ah a pukta hi.Himahleh, omdan siamna toh ginna leh itna leh siangthounaa a om gige leh, numei tuh nau a pianna jiakin hotdamin a om ding hi.


Alwaati woodin ra no Rabbi salaŋ Isaya Amoz ize me ra ka ne: «Ma koy ka bufu zaara feeri ka kaa ni canta gaa, ma ni taamey mo foobu ka kaa ni cey gaa.» Nga mo te yaadin. A go ga dira kwaay si, taamu mo si. 	 Huai laiin TOUPAN Amoz tapa Isai kamin, Kuan inla, na kawnga saiippuan phel inla, na khea na khedap koihin, chiin, a gena. Huchiin, huchibangin a hiha, vuaktang leh khedap bulh louin a paipai hi.


Zama a ga hima ay se kaŋ Irikoy na iri, kaŋ ga ti diyey daŋ kokor banda, danga borey kaŋ i na buuyaŋ ciiti dumbu i boŋ. Zama i n'iri ciya gomdo hari ndunnya borey da malaykey* se. 	 Pathianin kou sawltakte, si dinga sehsa bangin a nanungpenin honsep khia hiin ka thei ahi; khovelte leh angelten leh mihingte mitmuha etnopa bawlin ka om uhi.


Kala bora furo windo ra. Laban na yoy jarawey zumandi, a na subu nda kobto daŋ yoy se, da hari mo bora cey nyunyaŋ se, da borey kaŋ yaŋ go a banda cey mo se. 	 Huan, huai in ah a luta, huan Labanin sangawngsau van a phela; huan, sangawngsaute adingin buhpawl leh gan an apia a, akhe leh a lawmte khe silna dingin tui a pia hi.


Gaa no annabi Irimiya ne annabi Hananiya se: «Ma maa sohõ, nin Hananiya. Rabbi mana ni donton bo, amma ni goono ga borey daŋ i ma de tangari gaa. 	 Huan, Jawlnei Jeremiain jawlnei Hanania kiangah, Ngaiin, Hanania, TOUPAN nang a honsawl peuhmah kei hi: Hiai mite juau na muangsak lel ahi jaw hi.


Araŋ boro gu ga hin boro zangu ka gaaray, araŋ boro zangu fo mo ga boro zambar way gaaray. Takuba g'araŋ ibarey zeeri mo araŋ jine. 	 Mi ngain ja a delh ding ua, jain sing a delh ding uh: na melmate uh na ma uah namsaua thahin a om ding uh.


Jiiri waranzanta ra, a handu taacanta jirbi guwanta hane, kaŋ ay go tamtaray izey banda Kebar isa me gaa, kal ay di beeney feeri, ay di Irikoy bangandi mo. 	 Huan kum sawmthumna, kha lina, huai kha ni ngana ah Kebar luia saltangte laka ka om laiin hichi a hong hia, van a kihonga, Pathian kilaknate ka mu hi,


Diyey mo ne Rabbi se: «Ma cimbeeri* tonton iri se.» 	 Huan, sawltakten, Toupa kiangah, Ka ginna uh khangsak in, a chi ua.


Ay g'i gaabandi Rabbi ra mo, I ga soobay ka bar-bare a maa ra. Yaadin no Rabbi ci. 	 Huan TOUPA ah amau ka hihhat dinga; a minin a vak tou un a vak suk ding uh, TOUPAN a chi.


Woodin se no Rabbi na masiiba woodin batu, hal a kand'a iri boŋ, zama Rabbi iri Irikoyo ya adilitaraykoy no a goyey kulu kaŋ a goy ra. Iri mana a sanno gana mo. 	 Huaijiakin TOUPAN thilhoihlou a veng gigea, Ka tunguah a hon tungsakta hi; TOUPA ka Pathian uh lah a hih a thilhihte tengteng ah a diktat gige ngala, kou lah a aw ka namangta kei uhi.


Waato kaŋ a kaa Urusalima, a ceeci nga ma lamba talibey gaa, amma i kulu goono ga humburu. I mana cimandi hala nga mo talibi no. 	 Huan, Saula Jerusalem khua a tun takin nungjuite kithuahpih a tuma; amau bel avek un amah a kihta uhi, nungjui a hih sam a ging kei uh.


Irikoy no ga bana ay se, A ga dumi waani-waani daŋ ay mayra cire. 	 Amah hondoute lakah honhonkhia a: ahi, nang kei honsualte tunglamah non domkanga: mi hiamgamte lak akipan na honhumbit jel hi.


A ga ciya mo, da ni ga hanga jeeri hari kulu gaa kaŋ ay na ni lordi nd'a, k'ay fondey gana, ni ma haŋ kaŋ yaŋ ga saba te ay diyaŋ gaa, ni m'ay hin sanney nd'ay lordey haggoy mo, sanda mate kaŋ cine ay tamo Dawda te, kal ay mo ay ma goro ni banda. Ay ma kunda tabbatante sinji ni se, sanda mate kaŋ cine ay sinji Dawda se, ay ma Israyla mo no ni se. 	 Huan, hichi ahi dinga, thu ka honpiak peuhmah na poma ka lampite na zuiha, ka sikha David banga ka sehte leh ka thupiakte jui dinga ka mitmuha thil hoih na hih leh na kiangah ka om jel ding, David adia ka dinkip sak bangin inkuan kip ka hondinkhiak sak dinga, Israelte ka honpe ding hi.


Hala, sanda mate kaŋ cine zunubi na koytaray ŋwa buuyaŋ do, yaadin mo no gomni ma koytaray ŋwa adilitaray ra hala ka koy fundi hal abada gaa, iri Rabbi Yesu Almasihu do. 	 Huchia, khelhnain sihnaa vai a hawm bangtaka, hehpihna inleng i Toupa Jesu Kris pansana diktatna jiaka khantawn hinna donga vai a hawm theihna dingin.


Elisama, Beeliyada, da Elifelet. 	 Huan Elisam, Beeliad, Eliphelet.


Filistancey mo kande wurrandiyaŋ Safela galley ra, da Negeb Yahuda wano ra. I na Bayt-Semes ŋwa, da Ayyalon da Gederot, da Soko da nga kawyey, da Timna da nga kawyey a banda, da Jimzo mo da nga kawyey. I goro nango ra. 	 Huan, Philistiaten leng phai lam khuate leh Juda simte a hongla ua, Beth-semes te, Aijalon te, Gederot te, Soko te a khopelte toh, huan, Timna leh a khopelte, Gimzo leng a khopelte toh a la uh, huaiah a om uhi.


I halaci mo: laabey da care, galley mo da care, zama Irikoy n'i taabandi da masiiba kulu dumi. 	 Nam leh nam, khua leh khua akihihsia ua, pathianin haksatna chitengin a haksasak ahi.


Kala Sawulu na jama ce k'i kabu Telim ra: ce-koyey boro zambar zangu hinka no, da Yahuda boro zambar way. 	 Huchiin Samuelin mipite a sam khawma. Telain khua ah a sima, sepaih nuai nih leh Juda mi sing khat ahi uh.


I na nooyaŋ jinayey daŋ noodin mo, da zakka, da jinay kaŋ i fay waani yadda boŋ. I n'a te da naanay mo. Konaniya Lawi boro ciya i albeeri, d'a nya izo Simey kaŋ ga dake a gaa. 	 Huan, thilpiakte sawma khat te, Pathian tuamte muanhuai takin a nawn lut ua: huan, a heutu uh Levi mi Konani ahi a, a unau Simei bel a om ahi.


Ara izey, zangu iyye nda wayye cindi gu no. 	 Arah tate, za sagih sawmsagih leh nga.


Amnon binde kani ka te sanda nga jante no. Waato kaŋ bonkoono kaa zama nga m'a guna se, Amnon ne bonkoono se: «Ay ga ni ŋwaaray no, ma naŋ ay waymo Tamar ma kaa ka maasa hinka te ay se ay jine, zama ay ma ŋwa a kambe ra.» 	 Huchi in Amnon a lum a, a kichina sakta; huan, kumpipa'n a va et in Amnon in kumpipa kiang ah, Hehpihtak in ka sanggamnu Tamar hong pai henla, ka mitmuh mahmah in tanghou pek nih in hiam hon bawlsak henla, amah khut mahmah a ka na ne ding, a chi a.


Jideyon, Yowas izo ye ka kaa ka fun wongo do, Heres zijiyaŋo do haray. 	 Huan, Joas tapa Gideon bel Heres tungkahna akipanin kidouna akipan a hongkik nawnta.


Ay ciya hahaarayaŋ hari ay jama kulu se d'i dooni hari mo, zaari me-a-me. 	 Ka mite tengteng nuihsat ka honghia; ni tumtuma a la uh.


Ya ay Koyo, ni gomno boŋ no borey goono ga funa, A ra mo no ay fundo biya goono ga kay. Woodin se binde, ni n'ay no baani ka naŋ ay ma funa! 	 Toupa aw, hichibang thil jiakin mihingte a hing jel uh, huaite kiaah ka kha hinna a om jel hi: huaijiakin hondam sak nawnin hon hihing sak nawn in.


Israyla izey na dumey din ize wayey hiiji. Dumey din mo na Israyla ize wayey hiiji. Israyla may i toorey se mo. 	 Huan, a tanute uh jiin a nei ua, huan, a tanute uh tapate uh tapate a neithuk sak ua, a pathiante uh na a sem uhi.


Nga mo, a waasu ka nga foobo zumandi nga jasa gaa ka ne: ‹Ma haŋ. Ay ga ni yoy mo no, i ma haŋ.› Ay haŋ. A na yoy mo haŋandi. 	 Huan, aman kintakin a liangjang akipan tuibel a dom khiaa, dawnin, na sangawngsaute leng dawn ding ka pe ding, achia: huchiin ka dawna, sangawngsaute leng a dawnsaka.


Amma ngey wo, i mana maa, i mana hanga jeeri mo. I na ngey boŋ sandandi, zama ngey ma si maa, ngey ma si goojiyaŋ ta mo. 	 Amau jaw a ngaikhe kei ua, bil a doh kei ua; thununna a jak ua a tan louhna ding un a kigenhaksak jaw uhi.


I gunayaŋ alhaalo ga hima bariyaŋ, Danga wongu bariyaŋ, yaadin cine no i ga zuru. 	 A latdan uh sakol latdan bang ahi; sakol tuangmi bangin a tai ua.


Yaw mana kani taray baa ce fo, Amma ay g'ay windi meyey fiti dirakoy se. 	 (Kongzing ah mikhual ana giak ngei kei; khualzin adingin ka kongte ka nahongta)


Kala Baruk na Irimiya sanney kaŋ go tira ra din caw Rabbi windo ra, hantumkwa Gemariya Safan izo fu-izo ra, beene windi batama ra, Rabbi windo Me Tajo furoyaŋo do. A n'a caw jama kulu hangey ra. 	 Huan, Barukin TOUPA konpi thak lutna ah, um sung tungnung jaw a laigelhmi Shaphan tapa Gemari dantan, TOUPA ina om ah Jeremia thu laibu a im, mi tengteng bila jakin a sim a.


Ay g'ay ciitey ci i se i goy laaley kulu boŋ, Za kaŋ i n'ay furu. I na dugu ton de-koy* waani fooyaŋ se, I sududu mo ngey kambe goyey se. 	 Honpaisan ua, pathian dangte kiangah gimlim a hal ua: amau khutsuak mahmah a bia ua; hiai a thulimlouhna tengteng tungtang ua ka thugelte ka phuang ding hi.


Iri wo Irikoy wane yaŋ no. Boro kaŋ ga Irikoy bay ga maa iri se. Boro kaŋ manti Irikoy wane mo si maa iri se. Woodin do no iri ga cimi biya da darayyaŋ biya fayanka. 	 Eite Pathian akipan i hi ua, Pathian theimiten i thu angaikhe jel uhi; Pathian akipanlou miten i thu a ngaikhe kei naknak uh. Hiai khawnga Thutak Kha leh thutaklou kha i thei uhi.


I fay da mebarawey de-koyey kaŋ go i do ka may Rabbi se. Israyla azaaba mo na Rabbi bakarandi. 	 Huchi in a lak ua nam dang pathiante a koih mang vek ua, TOUPA na a semta uh: Huan, Israelte buaina jiakin a lungsim a dahta mahmah hi.


I ga hawfunay dondon mo dira-ka-kayyaŋ ra. Amma manti hawfuna hinne bo, amma i ga ciya mimandakomyaŋ da kormotanteyaŋ kaŋ ga ci haŋ kaŋ si hima nda ciyaŋ. 	 Huan, huailou leng, in teng ah a ban pawt ua, a tha uh a dah nak hi; thadah kia leng hilou in, thugen louh ding gen in, kamtam leh mite thilhih lai a vaihawm sak nak uhi.


Waato boro fo go no Uz laabo ra kaŋ maa ga ti Ayuba. Bora din binde toonante no, adilitaraykoy no, a ga humburu Irikoy ka banda bare ilaalo gaa mo. 	 Uz gamah mi khat a oma, a min Job ahi; huan huai mi hoihkim leh tang ahi a, Pathian khitaa, hoihlou mudah.


Da boro fo gonda ham hanante nga kwaay kambe ra, nga no a na buuru, wala hawru, wala duvan*, wala ji, wala ŋwaari kulu kaŋ dumi no ham da nga kwaay kamba din, haro din ga ciya hanante, wala?» Alfagey mo tu ka ne: «Abada.» 	 Min a puansilh puanten ah sa siangthou lo leh, huan a puantenin tanghau Hiam, meh hiam, uain hiam, sa hiam sukhata leh a hongsiangthou diam > ? chiin. Huan siamputen, li, chiin a dawn uh


Araŋ m'i ŋwaari sargayey salle mo, da haŋyaŋ sargay kaŋ i ga no yeejo se, da feeji gaaro se, da feej'izey afo kulu se. I m'a te i lasaabo da farilla boŋ. 	 A tangbuang thillat uh leh dawn ding thillat uh, bawngtal a ding bang, belamtal a ding bang, belamnou a ding bang, a dan bangtak in a tamdan bang zel un:


I na wura zalla lond'izeyaŋ te koyne, ka lond'izey daŋ garenadey game ra, kwaay izo meyo gaa ganda a windanta, 	 Huchi in dangka-eng tak in dak a bawl ua, dakte puanaktual mong a pomgranette kikal ah, pomgranette kikal zel ah a khaisuak uhi;


Han kulu ni g'a banando no a se. Wayna ma si kaŋ k'a gar ni do, zama nga wo talka no, a na nga bina sinji a gaa mo. A ma si te ka ciya bora din ma hẽ Rabbi gaa ni boŋ. Woodin mo, i g'a lasaabu ni se zunubi. 	 A sep niin a loh na piak ding uh ahi, niin a tum khum ding ahi kei; mi genthei ahi a, huaiah a lungtang a koih nak hi; huchilouinjaw na tungtang uah TOUPA a sam dinga, nou dingin khelhna a honghi ding hi.


Nangu kulu kaŋ Biya ga miila, noodin no i ga koy. Kanjey mo ga koy i banda, zama fundikooney biya go kanjey din ra. 	 Kha paina ding lam peuhmah ah a pai ua; huai lamah kha a pai ding ahi hi; huan, kangtalai khete a jul uah dopkangin a om ua, thilhing kha kangtalai khete ah lah a om ngala.


Firawna ne mo: «A go, borey wo ga baa laabo ra sohõ, araŋ mo goono g'i fulanzam ngey goyey gaa.» 	 Huan, Pharo in, ngai un, gama mite tuin a tam ua, a puakgik ua kipan in na khawlsak uh, achia.


Dawda binde na borey kulu margu ka koy Rabba k'a wongu, a n'a ŋwa mo. 	 Huchi in David in mi tengteng a kaikhawm a, Rava ah a hoh ua, a vasim ua, a lata uh.


Zama nda tubo fun asariya do, a si fun alkawli do. Amma Irikoy n'a no Ibrahim se alkawlo boŋ nga gomno ra. 	 Gouluah ding tuh dan jiak a hih leh, thuchiam jiak a nahita kei dinga; himahleh, Pathianin thuchiam jiakin ahi, Abraham kiangah a napiak.


I du Yokmeyam da nga kuray nangey da Bayt-Horon da nga kuray nangey, 	 Huan Jokmeam a huapkhakte toh, Beth-horon a huapkhakte toh;


Ay ga naŋ ni ma ize boobo hay. Guna, ay ga kundayaŋ kaa ni gaa, bonkooniyaŋ mo ga fun ni gaa. 	 Huan, nakpi takin chi ka hon suangsak dinga, nang ah chi chih tham ngialngialte ka bawl dinga, nang a kipanin kumpipate a hong om khe ding uh.


Wongu torkey goono ga follo fondey ra, I goono ga zuru ka windi batama tafey ra. I diyaŋ ga hima sanda yulbeyaŋ, I ga zuru sanda maliyaŋ mo. 	 A mi liante a thei khiaa: a kituaka pai uh a kisui ua; kulh bang lam juanin a kinoh ua, thil belh ding a bawl ua.


da Banaya, da Bedaya, da Celuhi, 	 Benai, Bedei, Siluhi;


Zama Rabbi na gundey kulu kaŋ ga hay daabu Abimelek windo ra Ibrahim wando Saharatu sabbay se. 	 Abraham ji Sara jiakin Toupan Abimelek inkote tengteng lah a chingsa vekta ngala.


Waato kaŋ Yesu to noodin, a guna beene ka ne a se: «Zaaku, ma waasu ka zumbu, zama hunkuna a ga tilas ay ma zumbu ni kwaara.» 	 Huan, Jesu huai mun a tunin a daka, a kiangah, Zakai, hongkum meng in; tuniin na ina tung ding ka hi, a chi a.


A ne ay se: «Ma woone hantum: Albarkante no ngey kaŋ yaŋ i n'i ce i ma kaa Feej'izo hiija bato do.» A ne ay se koyne: «Woone yaŋ ya Irikoy cimi sanney no.» 	 Huan, angelin ka kiangah, Gelh in, Belamnou zineihna nitak ankuang um dinga chiala omte a hampha uhi, a chi a.


Man bora kaŋ ga hin k'ay kakaw? D'a go no mo, kala ya dangay, y'ay fundo taŋ. 	 Kei hon kiselpih ding amah kua ahia? kei lah tuin ka dai dia kha ka khah ding hi.


Kaari araŋ, asariya dondonandikoy da Farisi fonda borey, araŋ munaficey! Zama araŋ go sanda saaray kwaaranteyaŋ, kaŋ ga nyaale taray haray, amma a ra haray ga to da buuko biri da ziibi kulu dumi. 	 Laigelhmi leh Pharisai, lepchiahte aw, na tung uh gik hi: han nuhngou, polam kilawmtak a lang, a sunglam lah misi guhte leh nin chiteng a dim bangte na hi ngal ua.


Gande daabiro gaa mo ni ma korbay hinka te, wura wane yaŋ. Ma korbay hinka din daŋ daabiro kambu hinka gaa beene. 	 Huan awmtuam tungah dangkaeng sikkual nih na bawl ding, huai sikkual nihte awmtuam mong nihte tungah na koih ding hi.


A na niine waygu te taafa kambo gaa, sintinay wano kaŋ i dabu. A na niine waygu te koyne taafa kaŋ go bananta din dabuyaŋ hinkanta wano kambo gaa. 	 Huchi in a kikhepna ah puanzak mong chin ah ba sawmnga a bawl a, puanzak a nihna thuahna pen mong ah ba sawmnga a bawl hi


Noodin no araŋ ga fongu araŋ muraadey d'araŋ goyey kulu gaa, mate kaŋ araŋ n'araŋ boŋ ziibandi. Araŋ g'araŋ boŋ fanta araŋ boŋ se, goy laaley kulu kaŋ araŋ te sabbay se. 	 Huan huaiah n aomdante u leh na thilhih uh, na kihihnitna tengteng uh na thei t ading uh; huchiin na thilhoih lou hih tengtengte uh jiakinnoute mitmuh ngeiin na kihta ding uhi.


kala araŋ ma araŋ izey kabarandi ka ne: ‹Israyla na Urdun wo daŋandi laabu kogo kwaaray boŋ.› 	 Israelten Jordan lui lei hul ah a galkah ua ahi, chiin na suante uh na hontheisak ding uhi.


Boro kaŋ gonda hanga ma maa haŋ kaŋ Biya goono ga ci Almasihu margey se.» 	 Saptuamte kianga Kha thugen tuh bil nei peuhin ja uhen, a chi, chiin, a chi.


Sohõ binde, nya-izey, d'ay kaa araŋ do ka salaŋ da ciine waani-waani yaŋ, ifo no ay ga hanse araŋ se, da manti ay ga salaŋ araŋ se da bangandiyaŋ fo, wala bayray, wala annabitaray, wala dondonandiyaŋ? 	 Tuin, unaute aw, pau theihlouhtea thugenin na kiang uah hongleng, theihsakna lam hiam, thugenna lam hiam, thuhilhna lam hiam na kiang ua ka gen kei ngal leh, bang ahia ka honhih phattuamna ding om?


Amma a tu ka ne: ‹Haciika, ay ga ne araŋ se: ay s'araŋ bay.› 	 Himahleh aman tuh, Chihtaktakin ka hon hilh ahi, ka hon thei ngeikei, a chi a, a dawng a.


Dumi cindey follo, mayrayey mo zinji. A na nga jinde sambu, kala ndunnya manne. 	 Sepaihte Toupa i kiang uah a oma: Jakob Pathian tuh i insang ahi. Selah


Woodin se binde, nin Tattenay kaŋ ga isa daŋanta may, nin da Setar-Bozenay, d'araŋ gorokasiney, Afarsaciyancey nooya, kaŋ yaŋ go isa daŋanta, araŋ ma fay da nango din ka ye nangu mooro. 	 Huaijiakin, Tattenai, luipi khena ukpipa, Setharbozenai leh na kithuahpihte uh Apharsa mite, luipi khena omte, huai akipan gamla ah om un:


I ga windo kosaray taafey mo jare, da windi meyo daabuyaŋ daabula, wo kaŋ yaŋ ga Irikoy nangora da sargay feema windi. I g'i korfey jare, d'i goy jinayey kulu. Goy kaŋ boro ga te da hayey din kulu, Gerson izey no g'a te. 	 Intual puanjak te, intual kongkhak puanjak te, abiakbuk leh maitam bula, akhaute, a vanzat tengteng uh toh a po ding ua, hih dia kiphamoh peuhmah a hih ding uh ahi.


Ay maa, amma ay mana faham. Saaya din no ay ne: «Ya ay Koyo, man hayey wo kokora do?» 	 Huan ka jaa, himahleh ka theisiamn keia; huan ken, Aw ka TOUPA, hiai thilte tawp bang ahi ding? ka chi a.


Kulu nda yaadin, i n'a kaa nga laabo ra. A koy ka furo tamtaray ra, I n'a izey kulu soote-soote ganda fondey kulu boŋ. I na kurne catu a jine borey boŋ, I n'a boro beerey kulu haw da sisiriyaŋ. 	 Huchi pipiin leng lak mangin a om a, salin a tang a: kongzing teng tawpah a naupang neute a paih nen sak uh: a mi thahte adingin ai a san ua, a mi liante tengteng khainianga gak ahi uh.


Za kaŋ i n'araŋ tunandi Almasihu banda, araŋ ma hayey kaŋ yaŋ go beene ceeci, nango kaŋ Almasihu goono ga goro Irikoy kambe ŋwaaro gaa. 	 Huchiin, Kris toh kaihthoh khawma na omtak ngal uleh, tunglama Pathian taklama tu Kris omnaa thil omte tuh zong un,


Ya nin, Israyla, ba kaŋ day ni go ga kaaruwataray te, Kulu nda yaadin, Yahuda ma si taali te. Araŋ ma si koy Jilgal, Araŋ ma si kaaru ka koy Bayt-Aben ka ze da Rabbi maa! 	 Nang, Israelin, kijuakna hih mahle teh, Juda ahihleh moh kei hen, Gilgal ah hongpai kei unla, Bethaven ah leng hoh tou sam kei un, TOUPA a hing bangin, chiin, kichiam kei un.


Wa nya-izey kulu fo da baakasinay garbe sunsumyaŋ hanna. 	 Unaute tengteng tawp siangthouin chibai honna buk sak un.


Kokor banda i soola ngey boŋ se, da alfagey mo se. Zama Haruna banda alfagey go toonanteyaŋ da muraadu sargay kaŋ i ga ton da maani salleyaŋ se, hal a to cin. Woodin se no Lawi borey soola ngey boŋ se da Haruna banda alfagey se. 	 Huan, huai khitiin amau leh siampute ding a bawl ua; Aron ta siampute halmang thillat leh sa thau lanin jan tanphin a baui ngal ua; huaijiakin Leviten amau leh Aron ta siampute ading a bawl uh ahi.


Doŋ harey kaŋ ga futu ga gana iri fundey boŋ.» 	 Huailai mahin tui kisatheiten I hinna a vuktumta ding hi.


Zama dumey kulu haŋ futay duvaŋo* gaa, a zina teeyaŋ wano. Ndunnya bonkooney zina nd'a, ndunnya fatawc'izey mo te arzaka a jinay booro do.» 	 Amingaihna uain-a nam tengteng hihpuka a om ua, leitung kumpipaten amah a kingaihpih ua, leitung sumsinte a nuamtat luatnaa a hong hautak jiakun, a chi hi.


May no ga gaaru ŋwaaro soola a se, Waato kaŋ cine a izey goono ga hẽ Irikoy gaa, Ka bar-bare ŋwaari-jaŋay sabbay se? 	 A kun ua, a tate uh a suang uh, a lungkhamnate uh a pai khia uhi.


I boro fo binde na alfaga* beero bannya fo zafa k'a kambe ŋwaaro hanga kaa. 	 Huan, a lakua kuahiamin Siampu Lianpen sikha a sata, a bil taklam a sat khiak saka.


Bora kaŋ ga dake a gaa mo, jine boro Yehohanan; nga mo gonda yaarukom zambar zangu hinka da wahakku nga banda. 	 A zom Jehohanin nuai nih leh sing giat a heua;


Nga kaŋ waato i n'a kabu iri banda, a na nga baa ta mo goyo woone ra. 	 Amah jaw i laka simtel ahi a, hiai nasepna ah tan leng a nei sam ngala.


Babila ra mo, i na annabey da hanantey kuri gar, da borey kaŋ yaŋ i wi ndunnya ra.» 	 Huan amah sungah jawlneite sisan, leh misiangthoute sisan leh leitunga thaha omte tengteng sisan a kimu khia hi, a chi a.


Babila ra i goono ga ŋwaari do soola, I goono ga tangarayaŋ daaru, I goono ga ŋwa, i goono ga haŋ. Ya araŋ wongu nyaŋey, wa tun! Wa ji tuusu korayey gaa! 	 Dohkan lah a bawlkhol ua, galvengmi lah a vengsak ua, a ne ua, a dawn ua; mi liante aw, thou unla, lum tuh thau nuh un.


Kambe kulu kaŋ go ay ra kaŋ si ize hay, a g'a kaa. Wo kulu mo kaŋ ga izeyaŋ hay, a g'a hanse, zama a ma izeyaŋ hay ka tonton. 	 Keia hiang gah lou peuhmah a la manga; a gah peuhmah a hah siangthou a, a gah tam semna dingin.


Amma iri goono ga laakal salaŋ toonantey game ra, day manti zamana wo laakalo, wala zamana wo koyey wano, ngey kaŋ yaŋ goono ga bisa. 	 Ahihhangin pichingte lakah ahihleh thu pil i hilh jela, himahleh hiai khovel thupil jaw ahi kei; hiai khovel vaihawmte mangthang dingte thupil leng ahi sam kei hi:


A go mo alwaato din ra, Hirodus* kaŋ ga ti laabukoyo na nga kamba salle zama nga ma Almasihu marga boro fooyaŋ gurzugandi. 	 Huan, huai lai khawngin Kumpipa Herodin saptuamte laka kuate hiam hihgim tumin a khut a likta a.


Sahãadin-sahãadin mo, hari fooyaŋ fun moy gaa sanda camse-camse cine. Gaa no a du ka di koyne. A tun, i te a se baptisma mo. 	 Huan, thakhatin a mit akipan lip bang a keta a, a mit a vak nawnta hi; huan, a thou a, baptisma a tangta hi.


Borey marga bambata mo n'a gana, a n'i kulu no baani mo noodin. 	 Huan, mipi thupi tak in a zuan ua; huai ah tuh amaute a hihdamta.


kaŋ doŋ a goro ka goy koyo windi meyo gaa, wayna funay haray.) Woodin yaŋ ga ti windi me batukoy Lawitey kunda ra. 	 Sallum bel a pipen ahi; kumpipa kongpi suahlam panga na ngak sek: Levi tate puanin adia kongkhakngakmite ahi uhi.


Ay bay kaŋ hay kulu kaŋ Irikoy ga te ga goro hal abada. I si hay fo tonton a gaa, i si hay fo zabu a gaa mo. Irikoy na hay kulu te mo zama borey ma humburu nga se. 	 Bangpeuh Pathianin a hih, khantawnin a om ding chih ka theia: huaiah bangmah a kikoih theikei dinga, huaiakipanin bangmah mah a kila khe thei sam kei ding: Pathianin a hihkhintaa, huchiin a maah miten a lau ding uhi.


I ne bonkoono se: «Bora kaŋ n'iri ŋwa ka ban, kaŋ na hasaraw dabarey te iri se mo zama nga m'iri halaci se, iri ma si goro Israyla hirri kulu ra mo, 	 Huan, kumpipa kiang ah, Hon hihmangpa leh Israel gamsung himhim a omlou a hon hihmang ding a sawmpa.


Kala Dawda na arwasey ra afo ce ka ne: «Ma maan ka kaŋ a boŋ.» Nga mo n'a kar kal a bu. 	 Huchi in David in tangval khat a sam a, va naih inla, va that in, a chi a. Huan, a vasat a, a sita hi.


Wa si sanni ziibey salaŋ, wala sanney kaŋ sinda nafa, wala me ziibey kaŋ mana hima nd'a. Amma wo kaŋ ga bis'a ga ti saabuyaŋ. 	 Zahmohte, thuginalou gente, chiamniuh thu nangawn huaite bang a kilawm lou hi; huaite hih sangin kipahthu gen jaw un.


I ra boro fo kaŋ se i ga ne Agabos tun ka kay ka cabe Biya _Hanno__ do kaŋ haray bambata ga ba ka te laabey kulu ra. Woodin binde mana te kala Kuludiyos zamana ra. 	 Huan, a lak ua mi khat, a min Agaba, a dinga, khovel tengteng ah tam thupitak a tung dek chih Kha hilhin a theisaka; huai tam tuh Klaudia lal lain a hongomta.


Wayna fattanta ngey mo ga koy lamba, Ka kani ngey tuguyaŋ guusey ra. 	 Ni suaka, a pai mang uh, a omna khuk chiat uah a lum jel uhi.


Zama a na kaaruko waygu da wongu torko way, da ce-koy zambar way hinne naŋ Yehowahaz se. Zama Suriya bonkoono n'i halaci, a n'i ciya sanda du kaŋ boro ga taamu cine. 	 Jehoahaz bel a mite laka sakol tung tuang mi sawmnga leh, kangtalai sawm leh, sepaih singkhat chih louh a neih a phal sak ngak keia; Suria kumpipan a hih mang veka, leivui chil jan bang maiin a bawl ahi.


Dum'izo kaŋ i say tondi batama boŋ mo, nga ga ti bora kaŋ d'a maa Irikoy sanno, a m'a ta da farhã. 	 Huan, suangsi leilaka theh tuh, thu jaa kipak taka pom ngal bang ahi;


Amma i na waybora no zeeban bambata fata hinka, zama a ma tun ka deesi ka koy ganjo ra hala nga nango do, naŋ kaŋ i g'a jare, alwaati folloŋ da alwaati hinka da alwaati jare, k'a tugu gondo se. 	 Huan numei kiangah tuh munvanlai thupi tak kha nih piakin a omta a, huan gulpi maia kipan gamdai muna a len lut theihna dingin, huailai ah tuh hun khat sung leh hun teleh hun kimkhat sung khawiin a om hi.


Yawey mo kaŋ na ngey boŋ margu nda Rabbi zama ngey ma goy a se, Ngey ma ba Rabbi maa mo ka ciya a tamyaŋ, Afo kulu kaŋ ga haggoy da asibti, a man'a ziibandi mo, A go no mo d'ay sappa ga gaay -- 	 Gam dang mite leng, khawlni tanglou lou-a tang jel leh, ka thukhun pom kip peuhmah, Toupa nasem ding leh, Toupa min it ding leh, a sikhate-a om dinga Toupa toh kizom peuhmahte;


Israyla goro Misira Gosen laabo ra. I du mayray hari a ra, i na ize boobo hay ka baa ka tonton. 	 Huan, Israel in Aigupta gama, Gosen gamah tenna a bawlta a: huailaiah a kihih-inbul ua, chi tampi a suang ua, nakpi takin a pungta uh.


Iri ma si Rabbi si mo, mate kaŋ i boro fooyaŋ n'a si, gondey mo n'i halaci. 	 A lak ua khenkhatin Toupa a zeet ua, gula hihmana a om bang un, Toupa jaw i zeet kei ding uh.


Muuso ga tooru-tooru haŋ kaŋ ga wasa a izey se, A ga koote mo nga muusu wayey se. A ma nga tondi guusey toonandi nda duure, A ma tuguyaŋey do mo toonandi da buukoyaŋ. 	 Sepaihte TOUPAN, ngaidih, ka hondou ahi, a kangtalaite ka hah thu vung vung dinga, na humpinelkai noute namsauin a hihmang ding; huan, leia na sa keih ka sutawp dinga, na palaite aw jak ahi nawnta kei ding, a chi a.


Hananiya izey mo, ngey neeya: Petlatiya da Yesaya. Refaya izey go no, da Arnan izey, da Obadiya ize, da Sakaniya izey. 	 Huan Hanania tapate; Pelatia, Jesaia: Rephaia tapate, Arnan tapate, Obadia tapate, Sekania tapate.


Nga mo go baaru ciyaŋ gaa bonkoono se, mate kaŋ cine a ye ka buukwa no fundi, kala waybora kaŋ Iliyasu n'a izo fundo ye a gaa din go, a kande nga hẽeno bonkoono do, nga windo nda nga farey se. Gehazi mo ne: «Ya Koyo ay bonkoono, woone no ga ti waybora kaŋ izo Iliyasu ye ka kand'a fundo a gaa.» 	 Huan, mikhat sisa a hinsak nawn thu kumpipa ana hilh laitakin hichi ahi a, ngaiin, a tapa a hinsak nawn numeiin a in leh a lou kumpipa a hong ngen. Huan, Gehaziin, kumpipa ka pu aw, hiai ahi numei, huan, hiai ahi a tapa Elisa in a hinsak nawn, achi a.


Za kaŋ Bilatos ga ba nga ma te haŋ kaŋ ga kaanu marga borey se, kal a na Barabbas taŋ i se ka Yesu barzu k'a no i m'a kanji. 	 Huchiin, Pilatin mipite hihlungkim a uta, Barabba tuh a pawt sakta; huan, Jesu tuh a vuak zohin krosa kilhden dingin a peta hi.


Waato din gaa no bonkoono na Sadrak nda Mesak nda Abednego tonton jina, Babila laabo ra. 	 Huchiin kumpipan Sadrak, Mesak leh Abed-nego, Babulon bialah a kaisang saktai.


Waykuuru sabbay se ŋwaari kayna ga bisa boro gaabi, Wayboro zina-teeri mo ga fundi darzakoy koli. 	 Numaei kijuaknu jiakin pasal tanghou thema matin a om hi: huchiin angkawmnun hinna manpha a zong sek hi.


Rabbi binde na dumey din naŋ. A man'i gaaray da cahãyaŋ. A man'i daŋ Yasuwa kamba ra mo. 	 Huchiin TOUPAN huai namte delh khe pah louin a omsakta a; Josua khut ah leng a peta kei.


A ciya binde, zaari iyyanta hane, i ne Samson wando se: «Ma ni kurnye faali-faali zama a ma jando feerijo ci iri se, iri ma si ni ton da danji, nin da ni baaba windo. Araŋ n'iri ce neewo no zama araŋ m'iri arzakey ta, wala manti yaadin no?» 	 Huan, nithum sungin huai thuhak a hilhchian theita kei ua. Huchiin hichi ahia, a ni sagihni in Samson ji kiangah. Na pasal hiai thuhak honchilchian dingin kunin, huchilouinjaw nang leh na pa inkote kon hal sin uhi: ka neih uh la dingin na hi maw non sap? ahi kei maw? a chi ua.


Ni ma si ni boŋ sumbal i jine, ni ma si may i se mo. Zama ay, Rabbi ni Irikoyo ya Irikoy cansekom no. Ay ga baaba laala bana izey gaa hala haamey da hangasi-hamey gaa, borey kaŋ yaŋ ga konna ay se. 	 Huaite chibai na buk ding ahi keia, a na uh leng na sem ding ahi sam kei. Kei TOUPA na Pathian jaw Pathian mullit hat, pate thulimlouhna jiaka tate gawt sek, honmudahte suan thumna leh suan lina tana gawt sek leh;


Yaadin cine no Edom murte nd'a ka fun Yahuda kambe hala ka kaa sohõ. Saaya din no Libna mo murte a gaa, alwaati follonka din ra, zama Yehoram fay da Rabbi nga kaayey Irikoyo. 	 Huchiin Edomte tu tanin Judate laka kipan a hel lailai uhi; huan, huai lai mahin Libna khua leng a laka kipan a hel teia: TOUPA, a pi leh pute uh pathian a lehngatsan jiakin.


A ne: «Ay na canse te gumo Rabbi Irikoy Kundeykoyo se, zama Israyla izey na ni sappa furu, i na ni sargay feemey zeeri, i na ni annabey mo wi da takuba. Ay mo, ay hinne no ka cindi. I goono g'ay fundo mo ceeci, ngey m'a kaa.» 	 Huan, aman, Toupa, sepaihte Pathian a dingin phatuam ka nei mahmah jela, Israel suante lah na thukhun a lehngatsan ua, na maitam te a chimsak ua, na jawlnei te namsau in a satlum ngal ua; a omlai kei ka hia, ka hinna honlak sak a tum uh, achia.


Alboro wala wayboro, araŋ m'i kaa taray. Gata banda no araŋ g'i ye, hal i ma si ngey gata ziibandi kaŋ bindo ra no ay go da goray.» 	 Numei pasal na pawtkhe sakin dainawl ah na koih ding ahi; a laitaka ka om sek a gaihna mun uh a buahsak kha ding uh, chiin.


A go mo, Dawda jin ka ne: «Wiiza! Yaamo no haggoyyaŋo kulu kaŋ ay na hay kulu kaŋ go boro wo se haggoy d'a saajo ra, hala hay kulu si no kaŋ daray a se a jinayey ra. A na gomni bana ay se mo da laala. 	 Davidin, a bangmah a mansak louhna dingin gamdai ah hiai mipa neih tengteng a thawn lelin ka naven sak a nahi mahmah ve; thil hoih lah thil hoihlouin a hondinta mai ngala.


Rabbi ne Musa se koyne: «Ni kamba salle laabo boŋ zama do ma furo Misira laabo ra, i ma laabo kobto kulu ŋwa, danga haŋ kaŋ gariyo naŋ nooya.» 	 Huchiin TOUPAN Mosi kiangah, Aigupta gam tungah khaukhupte a dingin na khut zan khiain, Aigupta gam a hongpai touh ua, gama haichi teng, gial nutsiatte nei, a nek theihna ding un, a chi a.


Bonkoono donton ka ne i m'a feeri. Sanda dumey dabarikwa nooya, a n'a kaa ka taŋ. 	 Kumpipan mi a sawl khiaa, a suta, a khahta a, mi chih vaihawmpa ngeiin.


Laya izey neeya: Ruben, kaŋ ga ti Yakuba hay-jina, da Simeyon, da Lawi, da Yahuda, da Isakar, da Zabluna. 	 Huan, Jakob tapate sawm leh nih ahi ua: Lea tapate Reuben (Jakob ta masa) te, Simeon te, Levi te, Juda te, Issakar te, Zebulun te ahi uhi:


Amma jama dangay siw! I mana tu a se da baa sann'ize folloŋ, zama bonkoono lordi ka ne i ma si tu a se. 	 Amau bel a dai dide ua, thu khat lelin leng a dawng kei uh; kumpipa thupiak, Amau dawng kei un, chih ahi ngala.Huchiin kumpipa inkuanpihte tunga heutu-a om Hilkia tapa Eliakim te, laigelhmi Shebna te, tanchin gelhmi Asaph tapa Joa te puansilh bohkek silhin Hezekia kiangah a hongpai ua, Rabsakeh thugente a hilh uhi.


«Man gaa no Yahudancey bonkoono kaŋ i hay din go? Zama iri di a handariya wayna funay haray, iri kaa mo zama iri ma sududu a se.» 	 Koiah ahia Judate Kumpipa hongpian? suahlam ah a aksi ka mu ua, amah be dia hongpai ka hi uh, a chi ua.


Mafaaro kaŋ se ay hantum araŋ se ga ti: ay m'araŋ gosi ka di hal araŋ ga gana hay kulu ra. 	 Hiai jiak mahin leng ka gelh ahi, bangpeuhmah thu na man uleh, na man louh uh theihchetna dingin.


Amma Bitrosyaŋ dusungu ka jirbi. Waato kaŋ i moy hay soosay, kal i di Yesu darza da alboro hinka wo wane mo, ngey kaŋ yaŋ go ga kay a banda. 	 Peter leh a lawmte bel a ihmut uh a suaka, himahleh a hak teitei ua a thupina leh a kianga mi nih ding a mu uh.


Ya araŋ ndunnya dumey, wa maa Rabbi sanno. W'a fe gungu moorey ra. Araŋ ma ne: «Nga kaŋ na Israyla say-say, Nga no g'a margu. A g'a kuru sanda mate kaŋ cine hawji ga nga alman kuro kuru.» 	 Aw namte aw, TOUPA thu ngaikhia unla, tui gei gam gamlapi ahte phuang unla, Israel dalhsakpan a pi khawm nawn dinga, Belamchingpan a belamte a kem bangin a kem ding chiin.


Kala day ya to d'ay sanno Hina-Kulu-Koyo do, Irikoy jine no ay ga ba ay m'ay sabaabo cabe. 	 Thilbangkimhihthei kiangah thu ka gen mahmah ding, huan Pathian toh houlim ka ut hi.


Zama waato kaŋ Dawda na goyo te nga zamana ra kaŋ Irikoy waadu a se, a kani. I n'a fiji a kaayey do, hal a fumbu mo. 	 David jaw, Pathian vaihawm sak bangin a hinpihte na a sep khitin, a ihmu a, a pipute kiangah a sial ua, a muat mangta ahi;


Da alboro fo wala wayboro fo gonda tombiyaŋ kaŋ yaŋ ga haaga a gaaham kuuro gaa, danga tombi kwaaray kaŋ yaŋ ga haaga, 	 Huan, numei hiam, pasal hiam, a sa vun uah pol, pol ngou kilhkelh na om leh siampu in a en ding a;


«Hala day i g'ay fundo korno neesi, I ma nga nd'ay balaawo margu ka daŋ neesiyaŋ hari boŋ, 	 Aw ka lungjinna kibuk peuhmah leh, huan ka tuahsiatna khaina ah kikoih khawm peuhmah leh:


Boro laalo fondo wo, fanta hari no Rabbi se, Amma boro kaŋ ga adilitaray gana, a ga ba r'a. 	 Migilou lampi TOUPA adingin kihhuai ahi: himahleh kuapeuh diktatna jui a it hi.


A talibey tu ka ne a se: «Day man no boro ga du buuru ganji wo ra kaŋ ga borey wo kungandi?» 	 Huan, a nungjuiten, min hiai gamdai ah koia tanghouin ahia hiai khawngte a hihtai theih ding uh? chiin, amah a dawng ua.


Musa na Haruna bankaarayey kaa a gaa. A n'i daŋ Eliyezar, Haruna izo gaa. Kala Haruna bu noodin tondo boŋ. Musa nda Eliyezar mo zumbu ka fun tondo boŋ. 	 Huchi in Mosi in Aron puansilh a hawk sak a, Eleazar a silh sak a: huan, Aron pen mualvum ah a sita: huan, Mosi leh Eleazar mual a kipan a paisuk uhi.Huan, mipi tengteng in Aron a si chih a theih un, Israelte tengteng in ni sawmthum a sun uhi.


«Hano kaŋ hane i ga Haruna wala a izey tuusu nda ji, woone no ga ti nooyaŋo kaŋ a ga salle Rabbi se, danga: hamni baano zaka hinza cine kaŋ ga te ŋwaari sargay han kulu. I g'a jare fo salle susubay, a jare fa mo wiciri kambu. 	 Maitam ah mei a am gige ding a, a mit ding ahi kei.


A go, ni maa mate kaŋ Assiriya bonkooney te laabu kulu se k'i halaci parkatak. Ni binde, ni ga yana no? 	 Ngaiin, Assuria kumpipaten gamtengteng hihse veka a tunga thil hih uh na jaa; nang humbit na hi tuan sin ahia?


Boro windi borey mo no ga ciya boro se ibarey.› 	 Mi a melma tuh amah inkuanpih te laka mi mah ahi ding.


Yahuda, nin no ni nya-izey ga saabu. Ni kambe ga goro ni ibarey kondey gaa, ni baabayzey mo ga sombu ni se. 	 Juda, nang jaw na unauten honphat ding uh: na khut lah na doute ngawngah na nga dinga; na tapate lah na maah a kun ding uh.


Kala malayka gaabikooni fo na tondi sambu, sanda fufuyaŋ tondi bambata cine. A n'a jindaw teeko ra ka ne: «Da gaabi beeri yaadin cine no i ga Babila* birni beero jindaw nd'a. I si ye ka di a mo hal abada. 	 Huan angel hat khatin buh gawina suang lian pi hileh kilawm suang khat a domta a, huan tupi ah a pai luta, Hichi bangin kho thupi, Babulon tuh nakpia hihchipin om inchin, huan muhkhiak nawn louh hialin om in teh.


Guna, Israyla izey hẽeno kaa ay do. Ay di kankamo mo kaŋ Misirancey goono g'i kankam d'a. 	 Huai jiakin tuin, ngaiin, Israel suante kah ka kiang a hongtung: Nuaihsiahnaa Aigupta ten amau a nuaisiah uh leng ka muta hi.


da zina-teerey, da aru-baay, da boro zaykoy, da tangarikomey, da borey kaŋ yaŋ ga ze tangari boŋ, da hay kulu kaŋ ga gaaba nda dondonandiyaŋ cimi-cimo. 	 kingaihhat khawng ading, tawkohuk khawng a ding, mihing gukhat khawng a ding, juauthei khawng a ding, kichiam khemkhem khawng a ding leh


Bora kaŋ i goono ga hanandi ga nga bankaarayey nyuna, a ma nga gaa hamni kulu cabu, a ma nyumay. Waato din gaa a ga hanan. Woodin banda no a ga hin ka furo gata ra, amma a ma si goro nga kuuru-fuwo ra kala jirbi iyye. 	 Huan, a kisiangsak ding mi in a puante a sawp ding a, a kimet mai vek ding a, a kisil ding ahi; huchi in a hong siangthou ding: huan, huai khit chiang in giah phual ah a hoh ding a, himahleh a puan inn po lam ah ni sagih a om ding ahi.


Borey ga koy k'a kumna ka fufu nda tondiyaŋ, wala i m'a duru humburu ra, k'a hina kusuyaŋ ra. I g'a te maasa mo. A tabayaŋ mo ga hima ji taji. 	 Miten a tom khawm ua, gawinelna ah a gawi nel ua, sumte bangah a su ua, belte bangin a huan ua, tanghoute bangin a bawl uh: nekin sathaua kan tanghou bang ahi.


«Ni ma woone ci Israyla izey se ka ne: D'araŋ furo Kanaana laabo ra, (laabo mo ga ciya araŋ se tubu, sanda laabu kulu kaŋ go Kanaana laabo hirrey ra), 	 Israel suante thu pia inla, a kiang uah, Kanan gam na tun chiang un (Kanan gam, a gamgi dan dungzui zel a na luah ding gam uh),


Yahat ize, Gerson ize, Lawi ize. 	 Jahath tapa, Gersom tapa, Levi tapa,


Zama nga no ga ti iri laakal kana. A na dumi hinka din ye ka ciya afolloŋ. A na kosara kaŋ n'iri fay da care zeeri, 	 Amah tuh i kilemna ahi ngala; aman ei nihte tuh khata siamin i kikala kimelmakna banglai tuh a hihchimta,


Daahir no ni ga garaw daŋ a gaa. A ma si dooru ni gaa bo, da ni na garaw daŋ a gaa. Zama haya din sabbay se no Rabbi ga ni albarkandi ni goy kulu ra, da ni muraadu kulu kaŋ ni ga ni kambe daŋ a gaa mo. 	 Na piak ngeingei ding uh ahi; huan, napiak chiang un leng na lungtang uh a nuammoh ding ahi mahmah kei hi: huchibang thil jiakin ahi, TOUPA na Pathian un na thilhih tengteng ua leh na khut ngakna peuhpeuh uah a honvualjawl sin.


Waato kaŋ i di Bitros da Yohanna bine-gaabey, i di mo kaŋ boroyaŋ no kaŋ mana caw, talkayaŋ mo no, jama go ga dambara. I bay mo kaŋ Bitrosyaŋ go Yesu banda za doŋ. 	 Huan, Peter leh Johan hansandan a muh un, laisiamlou mi leh namtom maimai ahi uh chih a theih un, lamdang a sa mahmah ua; Jesu kiangah a om khin uh chih a theita uhi.


Kala annabi fo maan Israyla bonkoono Ahab do ka ne: «Haŋ kaŋ Rabbi ci neeya: Ni di wongu marga bambata wo kulu? Guna, hunkuna ay g'a daŋ ni kambe ra. Ni ga bay mo kaŋ ay no ga ti Rabbi.» 	 Huan, ngaiin, jawlnei khatin Israel kumpipa Ahab a vanaiha, TOUPAN hichiin a chi: hiai mipi tampite na mu hia? Ngaiin, tuiin na khutah ka honpe ding ahi; huchiin kei Toupa ka hi chih na thei ding uh, chiin, a chi a.


A ciya binde, waati kaŋ bonkoono ga furo Rabbi windo ra, batukoy g'i sambu ka kond'ey. D'a ye ka kaa, i ga ye ka kand'ey batukoy fuwo ra. 	 Huan, hichi ahia, kumpipa Toupa ina a lut peuhmah chiangin vengmiten a tawi ua, huan, dantanah a koih nawn jel uhi.


Ni ga kaa yeejo kuro gaa ka daŋ feema hilli taaca gaa kaŋ go lokoto taaca gaa, da casanta jabo gaa mo. Yaadin cine no ni g'a hanandi nd'a ka sasabandiyaŋ te a se mo. 	 A sisan na la dia, maitam ki lite leh a dohdan ning lite, a gei kimvel in na luan dinga; huchibangin maitam na hihsiangin na siangsak ding hi.


Da jine boro na zunubi te, sanda jaŋ-ka-bayyaŋ ra a na hay fo te hayey din ra kaŋ Rabbi a Irikoyo ci ka ne i ma s'a te, a ciya taali-teeri. 	 Vaihawmtu in thil a hihkhelh a, TOUPA a Pathian in hih louh ding a thu a piak tengteng a bangmah a hih khak a, siamlouh a tan a,


Zaari me-a-me ay ibarey goono g'ay foy. Ngey kaŋ yaŋ goono ga donda ay goono ga laaliyaŋ zeyaŋ te d'ay maa. 	 Vut tuh an bangin ka ne a, ka dawn dingin khitui toh ka helta ngala.


Boro kaŋ goono g'ay gaahamo ŋwa k'ay kuro haŋ mo gonda fundi hal abada, ay mo g'a tunandi zaari bananta ra. 	 Kuapeuh ka sa ne a, ka sisan dawnin khantawna hinna a nei; huan, nitawp ni chiang in amah ka kai thou ding.


A sintin k'i dondonandi kaŋ tilas no kala nga, Boro Izo ma taabi boobo haŋ, arkusey* da alfaga beerey da asariya dondonandikoy ma wang'a, k'a wi. Jirbi hinzanta banda mo a ma tun koyne. 	 Huan, Mihing Tapain thil tampi a thuak dingte, upate, siampu lalte, laigelhmite deih louh a a om ding khawng, hihlupa a om ding khawng, ni thum nunga a thoh nawn ding khawng amaute a hilh panta a.


Naŋ boro fo ma ni sifa, manti ni meyo bo, Naŋ yaw m'a te, manti ni bumbo meyo. 	 Midangin nang hon phat uhen, nangmah mah kam hilouin; mikhualin nangmah mah mukte hilouin.


A goro mo gallu kurmuyaŋ ra, Windey kaŋ ra boro kulu si da goray, Wo kaŋ yaŋ zeen hala i ga ba ka kaŋ. 	 Khopi tulsaa a tena, kuamah ten tuak louhna inte, segawp ngiingei dingte a luah jiakin;


Ay guna koyne, laabu albarkanta ciya saaji. A galley kulu bagu-bagu Rabbi jine, a futay korna ra. 	 Ka et leh, ngai in, louma hoihte gamdai a suak khina, khopi tengteng leng a chim khin, TOUPA leh a heh mahmahna maah.


Yesu mo tu ka salaŋ asariya* baykoy da Farisi fonda borey se ka ne: «A ga halal* i ma baani nooyaŋ te asibti zaaro ra, wala a si halal?» 	 Huchiin, Jesun dan theimi leh Pharisaite a houpiha, a kiang uah, Khawlniin hihdam asiang hia, siang lou? a chi a.


Waato din gaa Zerubabel, Seyaltiyel izo, da alfaga beero Yesuwa, Yehozadak izo, da jama kulu kaŋ cindi, i na Rabbi ngey Irikoyo sanno gana. I maa annabi Haggay sanney se mo, za kaŋ Rabbi i Irikoyo no k'a donton, borey mo humburu Rabbi. 	 Huchiin Sialtil tapa Zerubbabel leh siampu lian Jehozadak tapa Josuain mi omsunte tengteng toh TOUPa a Pathian uh aw leh, Toupa a Pathian un amah a sawl, jawlnei Haggai thute a mang ua; huan TOUPA maah mite a lau taktak uhi.


Saabuyaŋ sargay se mo, a kande yeeji hinka da feeji gaaru gu da hincin jindi gu, da feej'ize gu. Ami-Sadday ize Ahiyezer nooyaŋey nooya. 	 Huan, lemna kithoih thillat ding bawngtal nih, belamtal nga, keltal nga, belamnou apa kum khata upa nga ahi: Hiaite Amisadai tapa Ahiezer thillatte ahi.


Wa si hangan i se bo! Wa soobay ka may Babila bonkoono se ka funa. Ifo se no gallo wo ga ciya kurmu? 	 Amaute ngaikhe het kei un; Babulon kumpipa na sem unla, na hing ding uhi; bangdin hiai khopi a segawp dia?


I boro fooyaŋ mo ga haggoy da windo ra goy jinayey, zama waati kaŋ i ga furo nd'ey da waati kaŋ i ga fatta nd'ey, ngey no g'i kabu. 	 Huan a lak ua kuate hiamin nasepna tuiumbel suante a kem ua; kikou-a lak lutin a om ua, kikou-a lak khiakin lah a om ngal ua.


Samuwila fun noodin ka koy Rama. Sawulu mo koy nga kwaara Jibeya, Sawulu wano. 	 Huan, Samuel bel Rama khua ah a paia; huan, Saula bel a in ah Saula omna khua Gibea ah a paitou ta.Huchiin Samuelin in a sih ni phain Saula a pha nawnta keia; Samuel bel Saula jiakin lungkham ahihleh a lungkham hi: huan, TOUPA Israelte kumpipa dinga Saula a natel a kisik hi.


Kaari birni kurikoyo! Kaŋ go toonante da tangari da toonye kulu, A si fay da komyaŋ mo. 	 Sisan suah hat khopi a tung a gik hi; juau leh kilohnain a dim khina; a sa keih uh tatlak lou ahi.


A ma nga garba no boro kaŋ g'a kar se, A ma to nda wowi haŋyaŋ. 	 Amah bengpa kiangah a biang doh hen; kounain amah dim vum hen.


Hay kulu mo kaŋ nin da ni nya-izey di a ga boori araŋ ma te da wura nda nzarfu cindo, kal araŋ ma woodin te araŋ Irikoyo miila boŋ. 	 Huan dangka leh dangkaeng omlai hih dingdan nang leh na unauten hoih na sak dandan uh, na Pathian uh deihlam bangin huai tuh hih un.


Da boro mana bare ka tuubi, kala Irikoy ma nga takuba kaanandi. A ma haw daŋ nga birawo ra mo. 	 Sihna vanzatte tuh amah thahna dingin leng a bawl dimdiamta hi; a thalte thalte tuh kuangtheiin a bawla;


Rabbi humburkuma, nga no ga ciya a kaani maayaŋo. A si ciiti haŋ kaŋ ga bangay nga moy se boŋ. A si sanni dumbu mo haŋ kaŋ nga hanga ga maa boŋ. 	 Huchiin a kipahna a TOUPA launaah ahi ding A mita a muh bangin vai a hawm kei dinga a bil a a jal bangin leng a taihilh sam kei ding


Zama ni Takakwa no ga ti ni kurnye, Rabbi Kundeykoyo no ga ti a maa. Israyla wane Hananyankoyo no ga ti ni Fansakwa, I ga ne a se ndunnya kulu Irikoyo. 	 Nang hon-Bawlpa lah na pasal ahi ngala; a min sepaihte Toupa ahi: Israel Mi Siangthou nang hontanpa ahi hi; amah khovel tengteng Pathian a chi ding uh.


Kala Rabbi malayka bangay wando se. Malayka ne waybora se: «A go, ni ya waygunu no, ni mana hay baa ce fo. Amma ni ga te gunde ka ize aru hay. 	 Huan, TOUPA angel numei kiangah a hong kilaka, a kiangah, Ngaiin, na chinga, nau himhim na pai ngeikeia; himahleh na gai dinga, tapa na suang ding.


A di ey mo, i go ga taabi da hi candiyaŋ, zama haw goono ga gaaba nd'ey k'i tuti ka ye banda. A kaa i do susubay guuru hinza ka koy guuru iddu bato ra, a goono ga dira teeko boŋ. A te danga nga g'i casu. 	 Huan, a long kalh uah amau mangbangin amu a, huihin a hilou lamah a sawn ngala. Huchiin phalvak ding kuan laitakin dil tunga khea paiin amau lam a honjuan a, amau paisuaksan a tum a.


Israyla borey binde ne Hibancey se: «Hambara araŋ nangora si kal iri bindo ra. Mate no iri ga te ka sappe nda araŋ?» 	 Huan, Israelten hivite kiangah, Ka lak ua teng tei hi kha ni uchia; bangchiin na kiang uah thu ka khung thei ding ua? a chi ua.


Yonata binde futu gumo ka dira taablo do. A mana ŋwaari kulu ŋwa hando zaari hinkanta din hane, zama a bine sara Dawda sabbay se, zama a baabo na haawi goy te a se. 	 Huchiin Jonathan bel dohkan akipanin heh mahmah kawmin a dinga, huai kha ni nih niin an a um teita kei hi; a pan David a zahlak sak mahmah jiakin a lungkham piha ahi.


Soojeyaŋ mo n'a hã ka ne: «Iri wo, ifo no iri ga te?» A ne i se: «Araŋ ma si boro kulu toonye, araŋ ma si haawa boro kulu gaa mo. Araŋ ma maa kaani mo d'araŋ banando.» 	 Huan, sepaihten leng a kiang ah, Kou leng bang ka hih ding ua? a chi ua, a dong ua. Huan aman a kiang uah, Kuamah hiamgamin hih kei unla, diklou piin kuamah hek kei unla, na loh uah lungkim un, a chi a.


Biya da haro da kuro, ihinzo wo no ka te me folloŋ. 	 Theihpihtu thum a om uhi, Kha leh tui leh sisan; huai thumte tuh akituhtuak uhi.


Adilante albarka ya fundi tuuri no. Boro kaŋ ga borey fundey daŋ faaba fonda ra ya laakalkooni no. 	 Mi diktat gah hinna ding ahi; huan kuapeuh a pil in kha te aman hi.Ngai in, mi diktat te lei ah thuk in a om ding. Mi gilou leh mi khial kinak thuk sem nan chia!


Amma ay wo, duumi ay gonda beeje, Ay ga ni sifawo te mo ka koy jina ka tonton. 	 Himahleh ken jaw ka lamen gige dinga, ka honphat semsem ding hi.


Gaa no wongu nyaŋo bumbo kaa ka ne Bulos se: «Ma ci ay se hala ni ya Romance no?» Bulos ne: «Oho.» 	 Huan, sepaih heutu lianpen a honga, a kiangah, Rome mi na hi maw? honhilh in, a chi a.


A na boro hinka donton nga saajawkoy ra, i ma koy Masidoniya, ngey Timotiyos da Arastos, amma nga bumbo goro kayna fo noodin Aziya laabo ra. 	 Huchiin, amah nasepsakte nih Timothi leh Erasta tuh, Masidonia gamah a paisak phota, amah bel Asia gamah a om tadih hi.


Laakalkooni bine go a kambe ŋwaari do haray, Amma saamo bine go a kambe wowo do haray. 	 Mi pil lungtang a khut taklam ah a oma; himahleh mi hai lungtang a khut veilam ah.


Amma ifo no Irikoy Tira Hanna ci? A ne: «Ni ma koŋŋa da nga izo gaaray, zama koŋŋa izo si du tubu wayboro burcino izo banda.» 	 Himahleh, laisiangthouin bangchi bangin a gena? Bawinu tuh, a tapa toh, hawlkhia un; bawinu tapain noplennu tapa tuh gou a luahpih louh ding jiakin, a chi a.Huchiin, unaute aw, bawinu tate i hi kei ua, noplennu tate i hi jaw uhi.


Wa londibuuney da alatuumey no cimi, Wa cimi ciiti te kankami ra waney da alfukaarey se. 	 Gentheite leh paneiloute vai tuh hawm unla; haksa thuakte leh tagahte tungah hihdik un.