Zama i biney mana sinji a do haray, I mana goro ka ciya naanaykoyyaŋ a sappa ra mo. 	 A lungtang uh amah lakah a dik ngal keia, a thukhun ah lah a ginom sam kei uh.


Woodin yaŋ kulu kaŋ iri boŋ, Kulu nda yaadin iri mana dinya ni gaa, Iri mana tangari goy te da ni sappa mo. 	 Ka lungtang uh a kihei nawn kei a, ka kalsuante un na lampi a paisan ngeisam kei hi.


Boro yaamo, ilaalo no, A ga dira nda me-ka-say. 	 Mi phatuam lou, mi gilou; kam kiuangsak toh a vaka;


Wa si ciya sanda araŋ kaayey cine yaŋ, wala araŋ nya-izey, kaŋ yaŋ na amaana ŋwaari te Rabbi, i kaayey Irikoyo se. Nga mo n'i nooyandi i ma ciya humburandiyaŋ hari, sanda mate kaŋ cine araŋ go ga di. 	 Nou jaw na pi leh pute uh leh na unaute uh, TOUPA a pi leh pute uh Pathian tunga thil hihkhiala om, segawp dinga a donsaklouh na muhte uh bangin om tei kei un.


Filistanca mo soobay ka kaa, a go ga maan Dawda. Bora kaŋ go g'a korayo jare mo go a jine. 	 Huan, Philistia mi a hongpai jela, David a juan nai hulhula; huan, lum tawipa a maah a paia.


A go no, waato kaŋ mo bo, kusuuma bambata te soojey do, hala haŋ kaŋ no Bitros ciya. 	 Huan, ni a suah takin, sepaihte tuh Peter koia om ahia, chiin buai chihtakin a buai uhi.


Gaa no Yusufu donton ka nga baabo Yakuba ce, nga da nga dumey kulu, ngey boro wayye cindi gu no. 	 Huan, Josephin a pa Jakob leh a unau tengteng a samsaka; amau tuh sawmsagih leh nga ahi uh.


Ciiri ga boori, amma d'a tar, ifo no i g'a hanse nd'a? 	 Chi a hoiha, himahleh, chi leng a pen khitin, bangin a hih-al nawn ding ua?Leia dingin a hoih kei; ekvum dingin leng a hoih sam kei; min a pai khia uh. Kuapeuh jakna dinga bil neiin ja hen, a chi a.


Sanda alwaati kaŋ i kosu marga zaaro ra cine, Yaadin cine no ni na humburkumay hariyaŋ margu ay se kambey kulu gaa. Boro si no kaŋ du ka yana, Boro kaŋ cindi mo si no Rabbi futa hane. Ngey kaŋ ay naanandi, ngey kaŋ ay biiri, Ay ibara n'i halaci. 	 Kikhawmpi thupi lai bangin, mun cihah ka launate na sama, TOUPA heh niin kuamah suakta hiam, om hiam a om kei uh: huai ka donteia ka khoilette lah ka melmain a gaita hi.


A ye ka Rabbi feema sinji. A boŋ mo no a na laakal kanay da saabuyaŋ sargay ton. A na Yahuda lordi mo ka ne i ma may Rabbi, Israyla Irikoyo se. 	 Huan, TOUPA maitam a bawla, lemna thillat kithoihna te, kipahthu gennate a lana, Judate bel TOUPA Israelte Pathian na sem dingin thu a pia a.


Amma koytara nda mayra, da mayrayey kaŋ go beena cire beera, ikulu i g'i no Beeray-Beeri-Koyo hanantey jama se. A mayra mo mayray kaŋ ga duumi no, mayray kulu ga may a se, k'a gana.› 	 Huan gam leh lalna, van pumpi nuaia gamte thupina, Tungnungpen misiangthoute kiangah piakin a om ding: a gam tangtawn gamahi a, a lalnaten amah na a sepsak un a thu a mang ding uhi.Hiaiah thulehla tawpna a om hi. Huan kei Danial a hihleh, ka ngaihtuahnaten nakpiin hon hihbuaia, keiah ka mel a lamdanga hi: himahleh ka lungtangin huai thu tuh ka kem hi.


Gaa no i tufa a moyduma gaa, ka soobay k'a kutubo. Boro fooyaŋ mo n'a saŋ-saŋ 	 Huan, a mai ah chil a sia ua, a tum ua; khenkhat in a khutpek ua beng in,


Hirro zulli mo ka koy kala Kana gooro gaa, gooro se dandi kamba. Birni woodin yaŋ, Ifraymu wane yaŋ no Manasse birney ra. Manasse hirro mo go gooro se azawa kambe, kaŋ koy ka kay teeko gaa. 	 Huan, gamgi tuh Kana luita ah, luita simlam pangah a pai suka: huai khopite bel Manassi gamgi luite mal lampangah ahi a, huan, tuipi ah a tung hi.


Ma ne Tir se, nga kaŋ a nangora go teeku me gaa, dillaŋey kwaara no ndunnya dumey gungu boobo se, kaŋ yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Nin, Tir, ni ne: «Ay wo, ay booriyaŋo kubay!» 	 Tura khua kiangah-Aw nang tuipi geia teng sek, tuipi gei gam tampite kianga sumsin, TOUPA PATHIANIN hichiin a hon chi ahi: Aw nang Tura, ka kilawm buching na chi maw:


Woodin futay zaari no, da masiiba da kankami zaari. Bone da halaciyaŋ zaari, Kubay da kubay-kubay zaari no, Beene hirriyaŋ no gumo nda buuda zaari. 	 Huai ni thangpaihna ni ahi, lungjinna leh dahna ni, mialna leh lungkiakna ni, meipi leh khomial bikbek hi.


Kala Musa ci Israyla izey se Rabbi sanno boŋ, ka ne: «Yusufu izey kunda na cimi ci. 	 Huan, Mosi in, TOUPA thu bang in Israel suante thu a pia a, Joseph tate nam in a gen dik uhi.


Malayka ne ay se: «Laala nooya!» Kal a na waybora tuti jina muudo ra. A na bidile daabirjo sambu ka muudo meyo daabu nd'a. 	 Huan aman, Hiai Gitlouhna ahi; a chi a; huan Ephah sung ah a pai suka; huai a gong tungah ngen gil a nga suk hi.


Yowab ne: «Ay ze da Irikoy fundikoono, da manti kaŋ ni salaŋ, doŋ haciika borey kulu ga tun susubay za da hinay, ka soobay ka ngey nya-izey cey gana.» 	 Huan, Joab in, Pathian hinna lou in ka gen hi, bangmah na genlou hile chin zingchiang a kipan a mipite paimang khin ding ua, a unaute uh delhlou ding hi ve un, a chi a.


Woodin banda, i ma hincin jindi fo salle Rabbi se. A ga ciya zunubi se sargay. I g'a tonton ka salle. A ga waana duumi sarga kaŋ i ga ton da nga haŋyaŋ sarga. 	 Huan, TOUPA kiang a khelh thoihna dia keltal khat na lat ding uh ahi; halmang a thillat lat gige leh huai a dawn ding thillat sim lou in.


Benyamin izey mo ga ti: Bela, da Beker, da Asbela, da Gera, da Naaman, da Ehi, da Ros, da Mupim, da Huppim, da Arda. 	 Huan, Benjamin in tapate Bel te, Bekor te, Asbel te, Ger te, Naaman te, Ehi te, Ros te, Muppim te, Huppin te, Ardi te ahi uhi.


A kambe wow ma bara ay boŋo cire, A kambe ŋwaaro mo m'ay ganday. Arhiijo ne: 	 A khut veilam ka lu nuaiah a om, a khut taklamin a honpom.


Zama iri wo, cimbeeri* boŋ no iri goono ga adilitaray kaŋ se iri ga beeje batu Biya _Hanno__ do. 	 Kou bel Kha jiakin ginnain diktanna lametna ka ngak uhi.


Musa mo fatta ka Rabbi sanney ci jama se, ka jama arkusu beeri wayya margu, k'i kayandi hukumo windanta. 	 Huchiin Mosi a pawta, TOUPA thu mipite a hilh hi: huan, mipite upa sawmsagihte a sam khawma, Puan in kimah a dingsak hi.


Zama Dimon harey to da boro kuri, Daahir, ay ga kande masiiba ka tonton Dimon boŋ. Ay ga kande muusu beeri borey kaŋ yaŋ yana Mowab ra din gaa, Ngey nda laabo boro cindey gaa. 	 Dimon tuite lah sisanin a dim vek ngala: Dimon tungah thil thupi diak ka tungsak sin ngala, Moabte laka taikhiate tungah leh, huai gama om sunte tungah humpinelkai ka tungsak ding hi.


Kulu nda yaadin, kaŋ araŋ mana hangan ay se, araŋ na yanje ceeci ay gaa d'araŋ kambe goyey, hal araŋ na hasaraw candi ka kande araŋ boŋ gaa. Yaadin no Rabbi ci. 	 Himahleh nou dinga hoih lou dinga na khut nasep ua honhehsak dingin na honngaikhe kei ua, TOUPAN a chi.


Yesu na buuru guwa da hamisa hinka din sambu ka beena guna ka albarka daŋ i gaa. Waato gaa a n'i ceeri-ceeri k'i no talibey se, i m'i zaban borey se. 	 Huan, tanghou phel nga leh ngasa nih tuh a laa, van lam enin vual a jawla a balkhama, mipi maa lui dingin a nungjuite kiang ah a piaa.


Wa Rabbi sifa, iri kaayey Irikoyo nooya, nga kaŋ na haya din daŋ bonkoono bina ra, hal a ma Rabbi windo kaŋ go Urusalima ra taalam. 	 Jerusalema om TOUPA in kilawm sak dinga, kumpipa lungtanga hichi banga thil koih, I pipute Pathian, TOUPA nuamsain om hen;Kumpipa leh, a thudotmite leh, kumpipa lal thiolhihteite tengteng maa ka tunga chitna honpepa. Huan ka tunga TOUPA ka Pathian khut dungjuiin hihhatin ka omta, huchiin ka kianga hoh dingin Israel akipan mi kizen tungtuan ka kaikhawmta hi.


Kala Samson da nga baabo da nyaŋo tun ka koy Timna. I kaa ka to Timna reyzin kaley ra. A go mo, kala muusu beeri ize furo-taji fo tun Samson gaa da dunduyaŋ. 	 Huchiin Samson bel a nu leh a pa toh Timna khua ah a hoh suk ua, Timna khuaa grep mun a vatung ua; huan, ngaiin, humpinelkai lunlai a nahumhama.


Yakuba tun za susubay da hinay. A na tondo kaŋ a te boŋ-dake cino ra din sambu k'a kayandi ka ji soogu a boŋ. 	 Huan, Jakob jingkhangin a thoua, a suang lukham a laa, suangphuh dingin a phuta, a dawn ah sathau a buak hi.


I ga hangan ni se mo. Ni ga koy koyne Misira bonkoono do, nin da Israyla arkusey. Araŋ ma ne a se: ‹Rabbi, Ibraniyancey Irikoy no ka bangay iri se. Sohõ binde, iri ga ni ŋwaaray, m'iri naŋ iri ma te jirbi hinza diraw saajo ra, zama iri ma koy ka sargay* te Rabbi iri Irikoyo se.› 	 Na aw a ngai khe ding: huchiin na kuan dinga, nang leh Israel upate, Aigupta kumpipa kiangah na hoh ding uh, a kiangah hichi bang in na chi ding uh, Hebru te Toupa Pathian in hon kimuhpih a: tu in, ka hon ngen uhi, hon paisak in, gamdai a ni thum lama, Toupa ka Pathian uh kianga ka ki thoih theih na ding un.


Kala hari tabakwa na nga hindiro ci Yusufu se. A ne a se: «Ay hindiro ra, reyzin* tikse fo go ay jine. 	 Huchiin, uain pia heutu penin a mang Joseph a hilha, a kiangah, ngai dih, ka mangin, ka maah grepgui a hong om a;


Zama saabuyaŋ woofo dumi no iri ga yeti Irikoy se araŋ sabbay se, da farhã kulu kaŋ iri goono ga te se araŋ sabbay se Irikoy jine? 	 I Pathian ma uah na tung ua ka kipahna tengteng jiak un noumau lamthu ah Pathian kiangah bangchibang kipathu ke gen thei zojen ding uam aw;


A ga hin suuru nda ammey da darantey, za kaŋ nga bumbo gonda londibuunay kambu kulu gaa. 	 Huaiten tuh bangmah theiloute leh lamhaihte tungah migit a suah thei nak uhi, amau ngei leng hatlouhna a tuama om sam jiakun.


Ma laakal d'ay ibarey, zama i ga baa, I ga konna ay mo da konnari laalo. 	 Hondoute ngaihtuah dih, tampi ahi ua: nakpi petmahin a honhua behlap uhi.


Laaliyankoyey ma zaaro din laali, Ngey kaŋ yaŋ ga waani ka Lebiyatan* tunandi. 	 Huai ni hamsiat amauten hamsiat uhen, leviathan tokthou dinga mansaa om te.


Amma Israyla izey ye ka goy laalo te koyne Rabbi diyaŋ gaa, Ehud buuyaŋo banda. 	 Ehud sih nungin Israel suanten Toupa mitmuhin thil gilou ana hih nawnta ua.


A ma kuro tuusu mo feema hilley gaa, feema din kaŋ go noodin Rabbi jine kubayyaŋ hukumo ra. Kuro kaŋ cindi mo, a m'a mun sargay kaŋ i ga ton feema tiksa gaa, kaŋ go kubayyaŋ hukumo meyo gaa haray. 	 Huan, sisan pen kihoupihna puan inn a TOUPA ma ah maitam ki ah tamlou a tat ding a, sisan tengteng kihoupihna puan inn kongpi kiang a haltum thillat maitam bul ah a sungkhe ding ahi.


Dawda mo na laakal cabe nga muraadey kulu ra. Rabbi mo go a banda. 	 Huan, David bel a hih peuhmah ah kizen takin a gamtang jela; TOUPA lah a kiangah a om hi.


Zaaro din ga gaaba nda Liban sedrey* kulu kaŋ yaŋ ga ku, I koy beene mo, Da Basan shen nya kulu, 	 Lebanon tanga sidar sing sang pipite leh tawisanga om tengteng tungah, Bashan gama tosaw tengteng tungah,


Yohanan na Azariya hay (nga no ka alfagataray goy te windo kaŋ Suleymanu cina Urusalima kwaara din ra.) 	 Huan Johanan in Azaria a suanga, (amah Jerusalema Solomonin a lam in siampu nasep sempa ahi: )


Haŋ kaŋ iri ga te i se neeya: iri m'i naŋ da fundi, zama Rabbi futa ma si kaŋ iri boŋ, zeyaŋo kaŋ iri ze i se din sabbay se.» 	 Hichibangin a tunguah hih lehang, i hawi mai ding uh; huchilouin jaw a kiang uah i nakichiamkhinta ngala i tunguah hehna a hongtung mai ding, a chi ua.


Woone yaŋ banda, kala Benyamin kunda. Jideyoni ize Abidan, nga no ga ti Benyamin izey jine bora. 	 Huan, a zom nawmin Benjamin chite: Benjamin tate laka lupen ding Gideoni tapa Abidan ahi ding:


Wala i mana ci ay jine bora se no, haŋ kaŋ ay te waato kaŋ Yezabel na Rabbi annabey wi? Kaŋ ay na Rabbi annabi zangu tugu tondi guusu ra, waygu-waygu. Ay n'i kuru mo da ŋwaari nda hari. 	 Jezebel in Toupa jawlnei te a thah laia ka thilhih, Toupa jawlnei te laka mi ja, sawmnga nga a kokhuk a, tanghou leh tuia ka vak dan te ka tapa hon hilhlou uhia?


Kambe kar waranka din jine, me gaa batama wano din kaŋ go a ra haray, kaaro daba kaŋ ga ti taray haray batama din wano, tanda-ga-tanda boŋ go no, jidan bisa hinza ra. 	 Huang sungnung zopen mun awl tong sawmnih lamnga leh huang ponung jaw suanglep lam doh inchial chial thum a om tuaktuaka.


I ma ye ngey laakaley gaa mo ka fun Iblisi hirrimo ra, nga kaŋ n'i di k'i tilasandi i ma nga miila te. 	 huchiin khua a hon theithei ding ua, amau te suaklehsal a man a a utut a bawlpa Diabol thang a kipan a suakta thei ding uh.


Zama borey din dumi ya diya tangarikomyaŋ no, goy-teeriyaŋ no kaŋ ga zamba te, ka ngey boŋ ciya Almasihu diyayaŋ. 	 Mi huchibangte jaw Kris sawltaka kibawl tawma, sawltak takloute, nasemmi mi khem hatte ahi ngal ua.


Boroyaŋ go no iri banda jirbey kulu ra kaŋ Rabbi Yesu go ga furo ka fatta iri game ra, 	 Huchiin, Toupa Jesu i lak ua lut jel pawt jela a om sung tenga


Ay ga balaawyaŋ gusam i boŋ. Ay g'ay hangawey kulu ban i gaa. 	 A tunguah siatna ka chiang khawm dinga, a tunguah thal ka khah ding:


Jinde fo mo fun buro ra ka ne: «Boro woone ga ti ay Izo suubananta. Wa maa a se.» 	 Huan mei akipan aw a hongsuaka, Hiai ka Tapa, ka tel ahi, amah thu ngai un, a chi a.


Nun ize Yasuwa, (Musa saajawkwa nooya za a go zanka) a tu ka ne: «Ay jine bora Musa, m'i gaay!» 	 Huan, Nun tapa Josua, a tuailai akipana Mosi nasempan a dawnga, Ka pu Mosi, kham ve, a chi a.


Laakalkooney sanney kaŋ i ga maa dangayyaŋ ra bisa jine boro kaatiyaŋ saamey game ra. 	 Mihaite laka vaihawmmi kikou sang in awla mi pil thugente a kiza jaw hi.Kidouna galvante sangin pilna ahoihjaw; himahleh mikhial khatin hoih tampi a hihsia hi.


Sita jirbey kulu, jiiri zangu yagga da iway cindi hinka no, gaa no a bu. 	 Huchiin, Seth dam sung tengteng kum za kua leh kum sawm leh kum nih ahia; huan, a sita hi.


Zama jirbey din ra gurzugay ga te kaŋ dumi mana bay ka te za takayaŋ sintina kaŋ Irikoy taka ka kaa hunkuna. A si ye ka te mo, abada. 	 Huai nite banga gimthuakna thupi himhim Pathian bawl leilungpian tunga kipan tutanin a om ngei nai keia, chikchiangmahin a hongom ngei nawn kei ding hi.


Bonkoono Hezeciya tamey binde kaa Isaya do. 	 Huchiin kumpipa Hezekia sikhate Isai kiangah a hongpai uh.


handariyayzey ga fun beena gaa ka kaŋ, beene dabarey mo ga zinji.› 	 Van akipanin aksite a hongke ding ua, vana thilhihtheihna omte hihlinin a om ding uh.


Ay cey ga kay naŋ kaŋ go banda fo ra. Ay ga Rabbi kuku jama marga ra. 	 Ka khe mun tam takah a dinga; kikhopna bangah TOUPA a phat ding hi.


Fastos binde, kaŋ a furo nga koytara nango ra, a jirbi hinza banda, a tun Kaysariya ka koy Urusalima. 	 Huchiin, Festain gam tuh a ukta; huan, nithum nungin Kaisaria khua akipanin Jerusalem khua ah a hoh tou a.


Borey wo ga ti Zibeyon izey: Aya, da Ana (Ana din ga ti boro kaŋ du hari zuru dunga waato kaŋ a go ga nga baabo Zibeyon farkayey kuru.) 	 Huan, hiaite Zibeon tate ahi uh; Aia leh Ana: hiai Ana ahi, apa Zibeon sabengtungte a khah laia gamdaia tui sa khuk te mukhepa.


Ni deeni dumi cindey gaa, ni na boro laaley halaci. Ni n'i maa tuusu hal abada abadin. 	 Doumite tuh a mangbang vek ua, khantawn adingin bangmah neilouin a omta uhi; na kho sukgamsate tuh, amaute theihgigena nangawn toh leng a mangthang hi.


Man fonda kaŋ ga koy kaari nangora do? Kubay binde, man no a nango go? 	 Khovak tenna zotna lampi koiah a oma, huan khomial omna mun koisan ahia;


A ne i se: «Wa koy ka ne zoŋa din se: ‹Guna, hunkuna nda suba ay goono ga follayyaŋ kaa, ay ga baani nooyaŋ te, zaari hinzanta mo ay g'ay bata timmandi.› 	 Huan, aman, a kiang uah, Huai sehal kiangah hiai thu vagen un: Ngai in, tuni toh, jingchiang toh dawite ka delhkhe dia, natnate leng ka hihdam dia a ni thum niin ka zou ding.


Woodin sabbay se, iri si lakaw. Baa iri alhaali banganta ga hasara, kulu nda yaadin iri alhaali tuganta go ga taji zaari ka koy zaari. 	 Huai thujiakin ka bah kei uhi; i po lam mihing jaw jawngkhal hiaihiai mahleh, i sunglam mihing pen ni tanga bawlthak jelin a om jaw ahi.


Kala Zera, Etiyopi bora kande i gaa wongu marga ka kaa Maresa, boro zambar dubu, da torko zangu hinza. 	 Huan, Asain Juda mi lum leh tei tawi mi sepaih nuai thum a neia: huan Benjamin mi phaw leh thal zangmi nuai nih leh sing giat; huai tengteng mi hat hangsan vek ahi uh.


Asariya* hantumo kaŋ kay iri gaa ka gaaba nd'iri mo, Irikoy n'a tuusu ka kaa k'a kanji kanjiyaŋ* bundo gaa. 	 I tatlekna tengteng hongaidama, batna lai thupiaka gelh i tung ua om eimah hondou gige tuh a thaimangta ngala; huai ngei tuh krosa kilhlumin a la kheta hi.


Araŋ ma fondo kayyanteyaŋ te araŋ cey se, hala boro kaŋ go ga simbar ma si goori, amma a ma du baani. 	 Huan, khebai kilawisak loua, hihdama a om jawkna dingin, na khete uh dingin lamtang bawl un.


Gaa no i ne ngey nda care se: «Manti iri biney farhã iri ra, waato kaŋ a goono ga salaŋ iri se fonda ra, ka Tira Hanney feeri iri se?» 	 Huan, amau, Lampi a honhoupih laia laisiangthou thute honhilhchet lai in i lungtang a vak huai him hilou hia? a kichi ua.


A ne i se: «I ga fitilla diyandi k'a daabu nda cilla, wala i m'a daŋ daari cire? Manti i g'a dake taablo boŋ no? 	 Huan, amahmahin, a kiang uah, Khawnvak a koihnaa koih lou a, loh nuai hiam, lupna nuai hiam a koih dingin a honla ngei ua hia?


Hando din jirbi way cindi guwanta hane mo ga ti buuru kaŋ sinda dalbu bato Rabbi se. Jirbi iyye no araŋ ga buuru kaŋ sinda dalbu ŋwa. 	 Huan, huai kha mah ni sawm leh ni nga ni TOUPA adia tanghou silngou soh louh angkuangluina ahi: ni sagih sung tanghou silngou soh louh na ne ding uh ahi.


I n'i no Sekem da nga kuray nangey, Ifraymu tondey laabo ra n'a go, boro-wi tuguyaŋ birni fo nooya. I du Gezer mo da nga kuray nangey, 	 Huan, mi thatmite khihumbitna khopi Ephraim singtang gama Sekem a kim a velte toh, Gezer khua a kim a velte toh,


Irikoy no ga ti ay wongu fu beero. A ga furo toonantey jine fondey ra. 	 Pathian ka kulhpi kiptak ahi a: mi hoihkimte a lampi ah a pi sek.


Dooni. Asaf baytu fo no. 	 Pathian aw, paulou in om kenla: Pathian aw, dai nilouh ken, om maimai mahmah ken.


Zama ni taalo ga daŋ ni meyo ma salaŋ, Ni na hiilantey deene suuban mo. 	 Na thulimlouhnain lah na kam a sinsaka, zekhemhat mi lei na tel ngal a.


A na nga ize way fo no nga bannya Yara se, kaŋ na Attay hay a se. 	 Huan Sesanin a tanu a sikha Jerha kiangah ji din a piaa; huan Attai a neihsaka.


Dawda ne a se: «Ni ga konda ay hala wurrandi izey din do, wala?» Nga mo ne a se: «Ze ay se da Irikoy ka ne ni s'ay wi, ni s'ay daŋ ay koyo kambe ra mo. Ay mo kala ay ma konda nin wurrandi izey din do.» 	 Huan, Davidin a kiangah, huaite omna ah non pi suk thei diam? A chi a. Huan, aman, Honthat lou ding leh ka pu khuta hon pe nawn lou dingin Pathian min louin ka kiangah kichiam inla, huchiin huaite omna ah ka honpi suk ding, a chi a.


Waato kaŋ Sekem cinari kuuko borey kulu maa baaru, i furo wongu fuwo kaŋ go El-Berit windo ra. 	 Huan, Sekem kulh a omte tengtengin huai thu a naja ua, El-berith in hawm ah a lut vek uh.


A ne ay se mo: ‹Ni izo Suleymanu no g'ay fuwo d'ay windo cina, zama ay n'a suuban no a ma ciya ay se ize, ay mo ma ciya a se baaba. 	 Huchiin ka kiang ah, Na tapa Solomon in ka in leh ka inntualte a dingsak ding; ka tapa ding in ka teltaa, huchiin ah pa ka hi ding.


Yesu mo tu ka ne: «Irikoy ne mo: ‹Ni ma si Rabbi ni Irikoyo si.› » 	 Huan, Jesun a kiangah, Toupa na Pathian zeet ken, chih ahi, chiin a dawnga.


Annabey kaŋ ga me-hawyaŋ gurum go no a ra. I ga hima sanda muusu beeri kaŋ goono ga dundu, a goono ga nga koli hamey tooru-tooru. I na borey fundey ŋwa ka ban, i na jisiri jinayey da darza waney kom, i naŋ wayboro kaŋ kurnye bu ma baa a ra. 	 Humpinelkai in humhama a samat a zong bang maiin nangah jawlnei sawmnate a om ahi: mi hinnate a ne khin ua, goute leh thil manphate alaksak ua, a laiah meithai tampi a bawl uh.


Ziimey mo na woodin te da ngey moodabalo ka balancawyaŋ bangandi Misira laabo boŋ. 	 Huchiin lui in ute a tama tam, a honsuah khe ding ua, huaite a hong paitou ding ua, na in ah a honglut ding ua, na lupna dan sung, na lupna tungah, na sikhate in ah, na mite tungah, na thuk ah leh, na tangbuangbawlna ah:


Yaadin no kokor banda borey ga ciya sintina waney, sintina waney mo ga ciya kokor banda wane yaŋ.» 	 Huchi in, a nanungpente tuh a masapente a honghi ding ua, amasapente leng a nanungpente a honghi ding uh, a chi a.


Araŋ bumbey mo, ay g'araŋ say-say dumi cindey game ra, ay ga takuba candi araŋ banda mo. Araŋ laabo ga goro koonu, araŋ kwaarey ma te kurmuyaŋ. 	 Huan, nam dangte lakah ka hondalh sak dinga, nou hon delhjui dingin namsau ka phawi ding; huchiin na gam uh a hawm dinga, na khua te uh a gam ding.


Rabbi ga adilante gosi, Amma a bina ga konna laalakoy da toonye baako. 	 TOUPAN tuh mi diktat a hihchian jela: mi gilou-salou leh hiamgamna deihte bel a hinnain a ho nak hi.


Woodin sabbay se binde, iri kaŋ yaŋ ga du koytaray kaŋ si zinji, iri ma iri saabuyaŋ cabe, kaŋ ra iri ga goy te kaŋ ga kaan Irikoy se. Iri m'a te da gaakuri nda humburkumay mo. 	 Huchiin, gam hih lin vuallouh itan ziakin, hehpihna inei ding ua, huaziakin zah leh laudan siam kawm in, Pathian pahtaklam na isem thei ding uh a nahi;Pathian zaw mi katmang hat mei ahi ngala.


Irikoy na ganda batama maa daŋ Ndunnya. A na harey marganta mo maa daŋ Teeku. Irikoy di kaŋ woodin mo ga boori. 	 Huan, Pathianin, gam keu, Lei, achia; tui om khawmte, tuipite, a chi hi: huan Pathianin huai a ena, hoih a sa mahmah hi.


Abner ye ka ne Asahel se: «Ma bare ka fay d'ay ganayaŋ. Ifo se no ay ga ni kar ka ni zeeri hala ganda? Yaadin gaa, mate no ay g'ay boŋo tunandi nd'a ni beero Yowab do?» 	 Huan, Abner in Asahel kiang ah, Hon pialsan in; Bangdia hon sunpuk ding ka hia? Na unaupa Joab mel ka mu ngam dia hia? a chi nawn a.


Daahir mo, Rabbi, Koy Beero si hay kulu te, Kala nd'a n'a gundo bangandi nga tam annabey se jina. 	 Diktatin TOUPA PATHIANIN a nasemmi, a jawlneite kiangah a thuguk hilh louin bangmah a hih kei ding.


Ni ma si zay. 	 Na gu ding ahi kei.


Agariba ne Bulos se: «I yadda ni ma salaŋ ni boŋ se.» Gaa no Bulos na nga kambe salle ka nga boŋ fansa sambu ka ne: 	 Huan, Agrippain, Paula kiangah, Na siamna thu na gen thei hi, achia. Huan, Paulain a khut a jaka, a siamna thu a gen a;


Malayka mo na cambo sambu k'a toonandi nda sargay feema danjo, k'a catu ndunnya boŋ. A banda mo kala kaatiyaŋ, da jindeyaŋ, da nyalawyaŋ, da laabu zinjiyaŋ no ka te. 	 Huan angelin gim namtui halna dangkaeng bel a la a; huai tuh maitama meiin a hihdima, huan leitungah a paikheta a: huan van gingte leh khophia te leh jinlingte a hongomta hi.


Saaya din Firawna na Musa nda Haruna ce da cahãyaŋ. A ne: «Ay na zunubi te Rabbi araŋ Irikoyo jine, d'araŋ jine mo. 	 Huaitakin Pharoin kintakin Mosi leh Aron a sam saka; TOUPA na Pathian leh nou tungah ka khialta hi,


Bonkoono Dawda na woodin yaŋ mo fay waani Rabbi se, ka margu nda nzarfu nda wura kaŋ a ku ka fun d'ey Edom, da Mowab, da Amon izey, da Filistancey, da Amalek laabey kulu ra. 	 Huaite leng gam dang a zoh tengtenga dangka sik leh dangkaeng a lakte toh Davidin TOUPA kiangah a lana; Edomte lakate, Moabte lakate, Amon suante lakate, Philistiate lakate, Amalekte lakate.


Kala wayboro bonkoono na bonkoono no wura danga ton gu nda jare cine, da yaazi jinay boobo mo, hala nda taalam tondi caadanteyaŋ. Boro kulu mana ye ka kande yaazi jinay sanda wo kaŋ Seba wayboro bonkoono kande ka bonkoono Suleymanu no baayaŋ cine. 	 Huan, kumpipa dangkaeng talent ja leh sawmnih leh banghiam gimlim a tama tam leh suangmantamte a piaa: Seba kumpinun kumpipa Solomon banghiam gimlim a piak bang lawmlawma tam a lut ngeita kei.


Ya Rabbi, saaya kaŋ ni fun Seyir ra, Saaya Kaŋ ni gana Edom batamey ra, Laabo zinji, beeney mo gusam. Oho, burey na hari dooru. 	 Toupa, Seir gam akipana na hongpai khiaka, Edom pawn akipan na hongpawtin, lei a ling dudupa, vante leng a hong taka, ahi, meiten vuah a zusak.


Borey binde ŋwa kal i kungu gumo, Rabbi na i madde kaa i gaa. 	 Huchiin a ne ua, a vah ngial ua; a lunggulh uh a kiang uah a pia hi.


Irikoy mo na dabari goy waani yaŋ te Bulos kambe ra, 	 Huan, Pathianin Paula khutin thillamdang taktak a hihsaka;


Waato kaŋ bonkoono Yehoyacim da nga wongaarey kulu, d'a mayraykoyey kulu maa a sanno, kala bonkoono ceeci nga m'a wi. Amma saaya kaŋ Uriya maa baaro, a humburu ka zuru ka koy Misira. 	 Kumpipa Jehoiakim leh a mi thupite tengteng leh heutute tengtengin a jak un kumpipan hihlup a tuma; himahleh Uriain a jakin a laua, a taimanga, Aigupta gamah a paita hi.


Zama iri siino ga gurjay da Adam-izey bo, amma iri goono ga gurjay da koyey, da hinkoyey, da zamana wo kubay ra maykoy, da beena ra ganji laaley margey. 	 I doute jaw sa leh sisan ahi ngal kei ua, lalnate leh, thuneihna te leh, tu -a omlel mial tunga khovel vaihawmte leh, van mun khawnga kha gilouhon omte ahi jaw uhi.


I ga jinay kulu haggoy mo kaŋ go kubayyaŋ hukumo ra, da Israyla izey talfo mo. I ga Irikoy nangora goyo te mo. 	 Huan, kituahkhawmna puanin van tengteng a kem ding ua, Israel suante tuama biakbuk nasep na a sem ding uh.


Da ni na Ibraniyance bannya day, jiiri iddu no a ga may ni se. Iyyanta ra a ga fatta burcini, gomni boŋ. 	 Hebru sikha na lei leh, kum guk na a sep ding: a kum sagihnaah bangmah louin nuamlenin a pawt khe ding.


I tammahãyaŋ gaa, Ngey windey wo ga tondo no hal abada, Ngey nangorayey mo hala zamaney kulu me. I ga ngey bumbey maayey daŋ ngey laabey gaa. 	 Himahleh mihing pahtawi in a om gige kei ua: gamsa mangthangte bang phet ahi uhi.


M'ay faaba k'ay soolam ka kaa yawey kambe ra, Kaŋ yaŋ meyey ga sanni yaamo te. I kambe ŋwaarey ya tangari kambe ŋwaari yaŋ no. 	 Honhonkhia inla, mikhualte khut akipan honhumbit in, a kam un thu bangmahlou peuh a gen nak ua, a khut taklam uh khuttaklam diklou ahi.


Yaa no Rabbi go ga ci nga wane suubananta Sirus se, Kaŋ ay go g'a kambe ŋwaaro di ka ndunnya dumey mayra daŋ a kamba ra. Daahir, ay ga bonkooney guddamey yogolandi, Zama ay ma birni meyey fiti a jine, I si ye ka daabu mo. 	 Toupan a thaunilh, Kura, namte a maa phukpai ding leh, kumpipate kawnggakte phelsak ding leh, a maa kongkhakte honsak ding leh, kulh kongkhakte khak louha omsak dingpa, a khut taklam ka letpa kiangah, hichiin a chi:


Saaya kaŋ Yehu kaa Yezreyel, Yezabel maa baaru. Kal a na nga moy taalam, a na nga boŋ haw ka niigaw finetaro gaa. 	 Huan, Jehu bel Jezreel khua a valut leh, Jezebelin a na jaa; huchiin a mitte a nuha, a sam khawng a jema, tohletah a na dak hi.


Lawi borey do haray: Yozabad, da Simey, da Kelaya (danga Kelita nooya), da Petahiya, da Yahuda, da Eliyezar. 	 Huan Levi mite lakah; Jozabad leh, Simei leh Kalai (huai mah tuh Kelita a hi), Pethahia, Juda, leh Eliezer.


Amma a day da neera, d'a sufuray goyo, boro fo g'i fay waani Rabbi se. Arzaka si jisi, borey s'a daŋ barma mo, zama a day da neera ga ciya borey kaŋ goono ga goro Rabbi jine yaŋ din wane. I ma ŋwa ka kungu, ka bankaaray gaakurante yaŋ te mo. 	 Huan, a sum muhkhiak leh a loh TOUPA adingin thil siangthou ahi ding; huailah kholkhawmin hiam, koihkhawmin hiam a om kei dinga, a sum muhkhiak TOUPA maa omte adingin ahi sin ngala, niang leh taia a nek ding uleh, puansilh thupi tak a neih theihna ding un.


Ay ciya zoŋoyaŋ nya-ize, taatagayyaŋ hangasin mo. 	 Sehalte unaupa ka hia, vakengsangte lawm ka hi hi.


Ma naŋ ni baakasinay suujo ma soobay ka te borey kaŋ yaŋ ga ni bay se. Ni adilitara mo ngey kaŋ yaŋ gonda cimi ngey biney ra se. 	 Kisathei khe tuh honsual dingin kei lam ah kalsuan dah henla, mi gilou salou khut in leng hon delh mang kei hen.Huailaiah thulimlouhna hihte a puk ua; sawnpuk ahi ua, a thou thei nawn kei ding uhi.


A n'a jisi nga saaray taji ra, kaŋ i fansi tondi ra. A na tondi bambata gunguray ka saara me daabu nd'a ka dira. 	 A han thak, suang khuakkuak ah a sial a; han kongkhak ah suang lian pi in a delh a, a paita.


Ay g'araŋ sambu araŋ ma ciya ay se jama. Ay ga ciya araŋ se Irikoy, araŋ ga bay mo kaŋ ay ga ti Rabbi araŋ Irikoyo, nga kaŋ g'araŋ kaa Misirancey tiŋa cire. 	 Mipite dingin kong kilak ding a, nou dingin Pathian ka hi ding: huchiin Aigupta te puakgikte nuai a kipan a hon lakhe pa TOUPA na Pathian uh ka hi chih na thei ding uh.


Sohõ iri g'araŋ ŋwaaray, nya-izey, araŋ ma bara nda lalabu borey kaŋ yaŋ goono ga goy araŋ game ra se, kaŋ yaŋ goono g'araŋ candi, kaŋ yaŋ goono g'araŋ kaseeti mo. 	 Himahleh, unaute aw, na lak ua semgim leh, Toupaa na heutu ua omleh, nou honhilhte thei dingin ka honngen ahi;


Rabbi, Koy Beero n'ay no talibiyaŋ deene, Zama ay ma bay mate kaŋ cine no ay ga fargante gaabandi nda sanni. Susubay kulu no a g'ay tunandi jirbi, A g'ay hangey feeri mo zama ay ma maa sanda talibi cine. 	 Mi gimtak thu-a ka tawldamsak siamna dingin sinsakte lei Toupa Pathian in a hon pia: aman jingsang tenga phawngin, sinsakte a theih bang ua thei dingin ka bil a phawng jel.


A goray nango ga ti saarayey ra, boro kulu si hin k'a haw, baa da sisiri. 	 huaimin tuh han ah te khawng omna a nei jela; kuamahin sikkhainiang nangawnin a hen theita kei uhi.


«Ma salaŋ Lawitey se ka ne: D'araŋ ga zakka kaŋ ay na araŋ no nd'a din ta Israyla izey gaa, araŋ m'a ta i gaa danga araŋ tubu no. Kal araŋ mo ma zakka fo kaa i zakkey ra. Araŋ m'a sambu beene k'a salle Rabbi se. 	 Huai thu khawng lou ah leng Levite houpih inla, a kiang uah, Na goutan ding ua Israel suante sawm a khat ka hon piak na lak chiang un, huai sawm a khat a kipan sawm a khat TOUPA kiang ah vei thillat ding in na lan ding uhi.


Amma araŋ wo kunda suubanante no, Koy Beero alfagayaŋ, dumi hanante, Irikoy bumbo jama, zama araŋ ma borey kabarandi nd'a booro. Nga no k'araŋ ce araŋ ma fun kubay ra ka furo a kaari kaŋ ga dambarandi ra. 	 Himahleh, mial akipan pawta, vak lamdang taka lut dinga nou honsampa hoihna tuh na muhsak theihna ding un, nou jaw chi tel, kumpi siampute, nam siangthou, Pathian mite ngei na hi ngal ua;


Musa ne Haruna se: «Ifo no borey wo te ni se hala nda ni ma zunubi beeri candi ka kande i boŋ?» 	 Huan Mosiin Aron kiangah, Hiai miten bang ahia na kianga a hih uh, a tung ua hichitela khelhna thupi na tun sak? a chi a.


Waato din gaa no a ga ciya, nango kaŋ Rabbi araŋ Irikoyo ga suuban ka nga maa gorandi, noodin no araŋ ga kande hay kulu kaŋ ay g'araŋ lordi nd'a. Ngey neeya: araŋ sargayey kaŋ i ga ton, d'araŋ dumbuyaŋ sargayey, d'araŋ zakkey, da sargayey kaŋ araŋ kambe ga salle beene, d'araŋ sarti suubanante kulu kaŋ yaŋ araŋ ga sarti sambu Rabbi jine waney. 	 TOUPA na Pathian un a min omsakna ding a sehna muna hontawi dinga ka chih tengteng huaiah a hontawi ding uh ahi, na halmang thillat te uh, na kithoihnate uh, na sawm ua khat te, na ankuanglui-vei thillat te, TOUPA kianga na chiam hoih tatate uh;


Amma boro kaŋ ga zunubi te ay se, A goono ga nga fundo toonye. Boro kulu kaŋ ga konna ay, buuyaŋ no a ga ba.» 	 Himahleh kuapeuh ka tunga thilhihkhialin amah kha a hihdik kei hi: kei honhuaten sihna a it uhi.


Bora din binde maa Bulos goono ga salaŋ. Bulos mo n'a guna. Waato kaŋ a di bora din gonda cimbeeri* kaŋ ga naŋ a ma du baani, 	 Huai min Paula thugen a ngaikhia a; huan, Paulain a en gige a, damna dingin ginna a nei chih a theia, aw ngaihtakin, Na khein ding tang in, a chi a.


A kaa Urusalima nda jama beeri bambata, da yoyaŋ kaŋ go ga yaazi jinayyaŋ jare, da wura boobo, da taalam tondiyaŋ kaŋ nooru ga baa. Waato kaŋ a kaa Suleymanu do kal a na hay kulu kaŋ go nga bina ra kaa taray a se. 	 Huan, Jerusalem khua ah nungjuimi tampi piin, banghiam gimlimte leh dangkaeng tampi leh suangmantamte pua sangawngsaute tonpihin a hoha: huan, Solomon kiang a tunin a lungtanga a thu pai tengteng suah khe vekin a houpih a.


Ni na seeda te mo i boŋ, zama ni ma ye ka kand'ey ni asariya do. Kulu nda yaadin, i na boŋbeeray goy te. I mana hangan ni lordey se, amma i na zunubi te ka ni farilley furu, (farilley kaŋ yaŋ da boro n'i goy, i ga naŋ bora ma funa). I na jase saku ka ngey hangey sandandi ka wangu ka maa. 	 Na dana amaute na pi lut theih nawnna dingin, amau na dem a: himahleh kisatheitakin a hih ua, na thupiakte a limsakkei ua, na vaihawmte tungah a khial zosop uhi, (huai min a hih aleh, huaiah ahing ding), liang a sawisak ua, a kiuangsak ua, a za nuam kei uh.


Naŋ iri ma kani iri haawo ra, Iri kayna mo m'iri daabu, Zama iri na zunubi te Rabbi iri Irikoyo se, Iri nd'iri kaayey, Za iri zankatara gaa kal a kaa ka to sohõ. Iri mana maa Rabbi iri Irikoyo jinda se mo. 	 Zumin lum ni eleh, i zahlaknain honkhuh heh; TOUPA i Pathian tungah thil i hihkhial ua, ei leh I piputen i tuailai akipan tuni tannin TOUPA I Pathian paukam i man louh ziak in.


Albarkanteyaŋ no borey din kaŋ g'a seedey haggoy, I goono g'a ceeci mo da ngey bine kulu. 	 A thutheihsakte juiten nuam a sa uhi, lungtang tengtenga amah zongten.


Sabaabu folloŋ ga ti i ma Israyla izey banda dondonandi wongu, sanku fa borey kaŋ yaŋ mana wongu muraadu kulu bay jina. 	 Huai Israel suan suante, tumaa bangmah thei naihetlou ten a hontheihna ding uh leh galsual dan sinsak ding kiaa omsak ahi uh;


Ni na ni cinari kuuku te fondey lokotey kulu gaa, ni na ni darza ciya fanta hari. Ni na ni boŋ taŋ boro kaŋ ga bisa kulu se, hala ni kaaruwatara* baa gumo. 	 Lam lu tengah na mun sang na lama, na kilawmna kihhuaiin na bawla vialvak peuhmahte kiangah na kilem dawka, na hukna a uang semsem nak hi.


Amma zina, wala ziibi kulu, wala biniyay, i ma si baa i ciine te araŋ game ra, zama yaadin no a ga hagu nd'a hanantey se. 	 Himahleh, mi siangthoute hiha kilawm himin kingaih leh sianglou tengteng huaihamna toh, na lak uah loh khakin om kei hen.


Saabuyaŋ sargay se mo, a kande yeeji hinka da feeji gaaru gu da hincin jindi gu, da feej'ize gu. Enan ize Ahira nooyaŋey nooya. 	 Huan, lemna kithoih thillat ding bawngtal nih, belamtal nga, keltal nga, belamnou apa kum khata upa nga ahi: hiaite Enan tapa Ahir thillatte ahi.


Boro kulu kaŋ i hay Irikoy do si soobay ka zunubi te, zama Irikoy dumar'izo goono ga goro a ra. A si hin ka soobay ka zunubi te mo zama i n'a hay Irikoy do. 	 Kuapeuh Pathiana suakin, Pathian chi amaha a om gige jiakin thil a hihkhial kei, Pathian suak a hih jiakin, thil a hihkhial theikei hi.


Da buukoy tunandiyaŋ si no, yaadin gaa Almasihu mo mana tun. 	 Misi thohnawnna himhim a omlou ahihleh, huai Kris leng kaihthohin a om kei ding hi.


Boro laalo ga mo-koogay cabe, Amma adilante ga nga fonda tabbatandi. 	 Mi gilouin a maitang a taksaka himahleh mi tang ahihlebel, a lampite a bawlhoih hi.


A na woodin ci nga baabo se, da nga beerey mo se. Kala baabo deen'a gaa ka ne a se: «Ifo no ni hindiro wo kaŋ ni te? Haba? Wiiza, in da ni nya da ni beerey, iri ga kaa ka sombu ni jine hala ganda, wala?» 	 Huan, a pa a hilh a, a ute leng; huchiin, a pan a tai a, akiangah, mang na neih bangchi mang ahia? Kei leh na nu leh na uten leisiin chibai kon buk mahmah ding u maw? Achia.


Guna, han fo koy fo ga mayray te adilitaray ra, Mayraykoyyaŋ mo ga may da cimi ciiti. 	 Ngaiin, kumpipa khat diktat takin kumpipain a tu dinga, mi lainten vaihawmna diktakin vai a hawm ding uh.


Amma ay ga danji daŋ Hazayel windo ra kaŋ ga Ben-Hadad faadey ŋwa. 	 Himahleh Hazael in ah mei ka sawl dinga. Benhadad kumpipa inte a kang khin ding.


A na goobey mo te da jitti bundu k'i daabu nda guuru-say. 	 Huchi in singgi sing chiang a bawl a, huaite dal in a luan hi.


A n'a zumandi k'a didiji nda lin* kasance k'a jisi saaray fo ra kaŋ i fansi tondo ra, nangu fo kaŋ boro kulu mana kani baa ce fo. 	 Huan a la khia a, puan mal ngatin a tuama, han, suang khuakkuak, kuamah sial ngei nai louhna ah, a siala.


Malayka tu ka ne ay se: «Woone yaŋ ga ti beene biya taaca, kaŋ yaŋ ga kay ndunnya kulu Rabbo jine, i ga fatta mo. 	 Huan angelin a hondawnga, ka kiangah, Hiaite van huih lite, lei tengteng TOUPA maa vading khina paikhete ahi uh, a chi a.


Amma nooro kaŋ jama kande Rabbi windo ra, i mana nzarfu gaas'izey te d'a, wala fitilla hanseyaŋ hari, wala taasayaŋ wala hilliyaŋ, wala wura jinayyaŋ, wala nzarfu wane Rabbi windo ra. 	 Ahihhangin Toupa insunga a dangka hontawi un Toupa in a ding dangka siknoute, khawnvak puan tehnate, mai phiatkuangte, pengkulte, dangkaeng tui umbel suante, dangkasiik tui umbel suante a bawl kei uh;


Kala Rabbi dukur i se gumo. A dira mo. 	 Huchiin TOUPA a tunguah a heh mahmaha, a pai nawn ta hi.


I kaayanta ka fun saara do, i na baaro din kulu no iway cindi fa din da ganakoy kulu se. 	 han akipan a pai nawnun, sawm leh khatte leh mi dang tengtengte kiangah huai thil tengteng a hilh uh.


Yehowasa, Yehowahaz ize mo ye ka kwaarey ta Ben-Hadad, Hazayel izo kamba ra, wo kaŋ yaŋ Hazayel ta a baabo Yehowahaz kamba ra. Wongu do ce hinza no Yehowasa n'a kar, a ye ka Israyla kwaarey ta mo. 	 Huan, Jehoahaz tapa Jehoasin Hazael tapa Benhadadin a pa Jehoahaz a sima, khua a laksakte a sut nawn, Joasin thum vei a zou a, Israel gam khuate a la nawn hi.


Za han din i n'a tunandi, woodin se no kalo feejey kaŋ ga bakarandi yaŋ din na laakal ye ay gaa, i bay kaŋ Rabbi sanni no. 	 Huchiin huai niin a kitanta huchiin pawlte lakah a genthei kei honlimsakten TOUPA thu ahi chih a thei uh.


Rabbi na Benyamin kar mo Israyla jine. Israyla na Benyamin izey mallaka zaari woodin ra, boro zambar waranka cindi gu da zangu fo, kaŋ woodin yaŋ kulu takubakoyyaŋ no. 	 Huan, TOUPAN Benjamin pawl Israelte maah a hihlum eka: Israel suanten huai niin Benjamin pawl mi sing nih leh sang nga leh za a that uh: huaite tengteng namsau tawi mi vek ahi uh.


A anzura ne a se: «Man no ni koobu hunkuna? Man no ni goy? Albarka ma goro bora kaŋ na ni saal din boŋ!» Ruta na bora kaŋ do nga goy din cabe anzura se ka ne: «Bora kaŋ do ay goy hunkuna, a maa ga ti Buwaza.» 	 Huan, a piin a kiangah, Tunia koi lama buhsang ahia na zon? Koi ah ahia na na vasep? A hon nathei nuampa vualjawl in om hen, a chi a. Huan, aman kua kiangah ahia a vasep chih a pi a hilh hi. Tunia ka va nasepna min Boazi ahi, a chi a.


Boro kulu ma si nga boŋ nafa ceeci, amma day haŋ kaŋ ga nafa te nga gorokasin se. 	 Kuapeuhin amah hoihna ding zong louin midang hoihna ding zong jaw hen.


Kal i kand'a se boro fo kaŋ yeeni na dabey wi, kaŋ go ga kani daari boŋ. Waato kaŋ Yesu di i cimbeero*, a ne yeenikoono se: «Ay izo, ni bina ma kaan. Ay na ni zunubey yaafa ni se.» 	 Huan, ngaiin, mi khat zenga damlou, lupnaa lum a hon jawng ua; huchiin, Jesun a ginna uh muin, zenga damloupa kiangah, Tapa, khamuangin om in, na khelhnate ngaihdam hihen, a chi a.


A guna, kal a di bonkoono go ga kay nga cinari kuuko do haray, furoyaŋo do. Jine borey da hilli karkoy go bonkoono jarga, laabo borey kulu mo go ga farhã. I go ga hilley kar, doonkoy mo go ga kar da ngey jinayey, i goono ga sifa dooni te. Saaya din Ataliya na nga bankaarayey tooru-tooru ka ne: «Amaana ŋwaari! Amaana ŋwaari!» 	 Huan, a ena, ngaiin, kongpia khuam bulah kumpipa a dinga, a kiangah sepaih heutute leh pengkul mutmite toh; huan huai gama mi tengtengin nuam a sa mhmah ua, pengkulte a mut juajua ua; huan lasa miten a thil ging theite uh tumin phatna la a sa khawm uh. Hichiin Athaliain a puante a botkeka, Gamsawmna; gamsawmna ahi ve; achi a.


Alwaato kaŋ ni jirbey kubay, ni ga kani mo ni kaayey banda, ay ga ni hayyaŋo mo gorandi ni banda, boro kaŋ ga ti ni gunde ize. Ay g'a mayra mo tabbatandi. 	 Na ni a bei a na pute kiang a na lup hun chiang in, na nung a na suan, na gil a gah ding ka tungding ding a, a gam ka hihkip ding.


Ni di boro kaŋ ga cahã sanni gaa? I ma bine daŋ saamo gaa, ka bisa bora din. 	 A thutea man gang mi na mu hia? amah akipan sangin mihai akipanin lametna a omjaw hi.


A boori ay se kaŋ ay di kayna, Kaŋ ga naŋ ay ma ni hin sanney dondon. 	 Na thusehte ka zil theihna dinga hihhaksata ka na om a hoih hi.


Zama i ma si kuri kaŋ sinda taali mun ni laabo kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga ni no tubu din ra, hala kuri alhakku mo ma si dake ni boŋ. 	 TOUPAN luah dinga a honpiak na gamsung uah poi khoihlou sisan suah a om louha, na tung ua sisan a om louhna dingin.


Bitros tu ka ne Yesu se: «Alfa, iri ne goonoyaŋo wo boori. Iri ma tanda hinza te, afo ni se, afo Musa se, afo mo Iliya se.» 	 Huan, Peterin Jesu a houpih a, Heutupa, ei din hiaia om a hoih; aidakbuk thum i khoh ding a, nang din khat, Mosi din khat, Elija din khat, a chi a.


Ya Irikoy, mate kaŋ cine ni maa bara, Yaadin cine mo no ni sifayaŋo bara nd'a hala ndunnya me. Ni kambe ŋwaaro to da adilitaray. 	 Na vaihawmnate jiakin Zion tang kipak takin om henla, Juda tanute nuamin om uhen.


D'i ne: «Ma kaa, iri ma koy care banda ka batandi ka wi. Iri ma gum mo borey kaŋ yaŋ sinda taali se sabaabu kulu si. 	 Honjui in, sisan I buk ding ua, a jiak beiin mi hoihte a gukin I tang ding uh, a chih uleh:


Asariya sanno kaŋ i ga ni dondonandi boŋ, da ciito kaŋ i ga ci ni se boŋ, yaadin no ni ga te. Ni ma si kamba ka fay da ciito kaŋ i dumbu ka cabe ni se din, ka koy kambe ŋwaari, wala kambe wow haray. 	 Thu hihpuk dan a honna sin sak uh leh vaihawm dan a honna hilh bang jel un nahih dinguh: thu hihpuk dan a honna kawkmuh uh taklamah hiam, veilamah hiam na pialsan ding uh ahi kei.


Esta ye ka salaŋ bonkoono se koyne. A kaŋ bonkoono jine mo k'a ŋwaaray da mundi, a ma Haman Agagi bora taalo da me-hawyaŋo kaŋ a daŋ din hibandi, kaŋ i ne i ma te Yahudancey se. 	 Huan Estherin kumpipa maah thu a gen nalaia, a khe bula pukin, Agag mi Haman giloubawl leh Judate siatna dinga a lunggel khitsa a lunggelna koih mang dingin khitui toh amah a ngen ngutngut hi.


A te bine-gaabi. Nangey kulu kaŋ birni cinaro kaŋ a n'i cina, a na jidan bisa yaŋ cina ka tonton. A na birni fo mo cina koyne taray haray. A na Millo mo gaabandi Dawda birno ra. A na wongu jinayyaŋ da koray boobo te. 	 Huchiin a kihang sak ua, kulh chipna tata a bawla, in sungte a lam hoiha, po lam kulhte leng. Huan David khuaah Milo a hihkipa, galvante leh lumte tampi a bawl a.


Ni ga laabo far a se, nin da ni izey da ni bannyey mo. Ni ga soobay ka kande nafa haro mo, zama ni windi koyo izo ma du haŋ kaŋ ga ŋwa. Amma Mefiboset, ni windi koyo ize ga soobay ka ŋwa ay taablo boŋ han kulu.» Ziba binde gonda ize alboro way cindi gu, da bannya waranka. 	 Huan, amah a ding in lei na leh sak ding a, nang leh na tapate leh na sikhate toh; huann na pu tapa in nek dingte a neih theihna ding in na sepkhiakte na honla dinga; na pu tapa Mephiboseth in bel ka dohkan ah an a um gige ding, a chi a. Zib in tapa sawm leh nga leh sikha sawmnih a nei hi.


Da ciiti sanni fo tun kaŋ ga gaabu hal a bisa nin, sanda kuri alhakku sanni, wala kalima sanni, wala karyaŋ sanni, sanda wo kaŋ yaŋ gonda kakaw tunandiyaŋ ni kwaara ra, kala ni ma tun ka ziji ka koy nango kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga suuban. 	 Sisan kisuah thuah, sum leh pai thuah, kivuak thuah, na omna ua kiselna thu himhima nou adia vaihawm haksa lua a hongom leh, TOUPA na Pathian un a mun seh dingah na hoh ding;


A go, laala ra no i n'ay hay, Zunubi ra mo no ay go za ay nyaŋo n'ay gunda sambu. 	 Husopin honsiangsak inla, huan ka siang ding: honsil siang lechin, huchiin vuk sangin ka ngou zo ding hi.


Rabbi salaŋ Musa se koyne ka ne: 	 Huan TOUPAN Mosi kiangah thugenin,


Amma Hirodus wo, waati kaŋ a maa, a ne: «Yohanna no, kaŋ ay n'a boŋo kaa, nga no ka ye ka tun.» 	 Herodin bel, a najakin, a lutang ka tanpa ngei, hongthou nawnta ei ve, achia.


I kaa noodin, hala windo bindi ra, danga day alkama no i ga ba ka sambu. I na Is-boset kar a bina do haray. Rekab da nga nya izo Baana binde zuru ka yana. 	 Buh lading hile uh kilawm in insung lam ah a lut ua; a gil ah a vut ua: huan, Rekab leh a unaupa Baan a taimangta uh.


Elam izey do haray mo: Mattaniya, da Zakariya, da Yehiyel da Abdi, da Yeremot, da Iliya. 	 Huan Elam tapate lakah; Mattania, Zekaria, Jehiel, Abdi, Jeremot leh Elija.


Kaŋ Sawulu maa sanney din, kala Irikoy Biya kaa a boŋ da hin, a bine tunyaŋo koroŋ gumo mo. 	 Huan, huai thu a jak takin Saula tungah Pathian kha a hongtung eka, nakpi takin a hehta hi.


Haciika ay ga ne araŋ se, dumo wo si ban, kala day hayey din kulu ma te. 	 Chihtaktakin ka honhilh ahi, huai tengteng a tunkim masiah tulai khangthakte a mang kei ding uh.


Amma Firawna si maa araŋ se bo. Ay g'ay kambe dake mo Misira boŋ, ay m'ay jama Israyla izey fattandi Misira laabo ra dubal-dubal, da ciiti beeri-beeri yaŋ. 	 Himahleh, Aigupta tunga ka khut ka ngak theihna ding leh, ka seppihte leh ka mi Israel suante, vaihawmna thupitea Aigupta gama kipan ka honpi khiak theihna dingin, Pharoin nang a hon ngaikhe kei ding hi.


Sawulu ne Yonata se: «Ma ci ay se haŋ kaŋ no ni te.» Yonata ci a se ka ne: «Cimi no, ay na yu kayna ham, ikayniyo, d'ay goobo kaŋ go ay kambe ra. Ay n'a taba mo. A go mo sohõ, tilas kal ay ma bu.» 	 HuchiinSaulain Jonathan kiangah, Bang ahia na hih hon hilh dih ve, a chi a. Huan, Jonathanin a hilh a, ka chiang tawi mongin khuaiju neuchik ka na chiam na hi; ngaiin, ka sih ding mah ahi. A chi a.


A ne Yakuba se mo: «Ma dake ay boŋ haŋ kaŋ ay ga ni bana, ay g'a bana ni se.» 	 Huan, amah mahin, na loh ding sep inla, honhilh dih, huchiin ka honpe ding hi, achia.


Amma Lawitey ga zumbu Irikoy nangora seeda windanta, zama futay ma si kaa Israyla izey marga gaa. Lawitey ga Irikoy nangora seeda talfo batu.» 	 Leviten Israel suante khawmpi tunga hehna a omlouhna dingin theihsakna biakbuk kimvelah a akai ding uhi; Leviten theihsakna biakbuk a kep ding uh ahi, chia thu a nagentak jiakin,Huchibangin Israel suanten ahih uh; TOUPAN Mosi thu a piak tengteng bangin, huchibangin a hih uh.


A gonda jiiri waranka cindi gu waato kaŋ a sintin ka may. A may mo jiiri waranka cindi yagga Urusalima ra. A nyaŋo mo maa Yehowaddan, Urusalima boro no. 	 A lal pat tungin kum sawmnih leh kum ngaa upa ahi a, Jerusalem ah kum sawmnih leh kum kua a lal; a nu min Jehoadan, Jerusalem mi ahi.


I ga halaci, amma ni wo, ni go no duumi. I kulu ga zeen mo danga kwaay cine, Ni g'i barmay mo danga bankaaray cine, I alhaali ga bare mo. 	 Nang jaw na ngeingeia, na kumten bei ni himhim a neikei ding.Na sikhate tate tuh a om gige ding ua, a suangte uh na maah hihkipin a om ding uhi.


Mwa kaŋ di a waato si ye ka di a koyne. A nangora mo si ye ka di a koyne. 	 Amah mu mitin amah a muta kei ding hi; a munin leng amah a muta kei ding hi.


Alwaato din Yesu tun Galili ka koy Urdun Yohanna do, zama nga ma du baptisma a do. 	 Huchihlaiin a kianga baptisma tang dingin Jesu Galili gam akipan Jordan luiah Johan kiangah a hongpai a.


Midiyan izey mo, ngey ga ti Efa da Efer da Hanoku nda Abida nda Elda. Borey din kulu Ketura izeyaŋ no. 	 Huan, Midian tapate Ephate, Epherte, Hanokte, Abidate, Eldate ahi uh. Huai tengteng Ketura tate ahi uhi.


Danji binde firsi ka fun Rabbi jine k'i ŋwa, kal i bu Rabbi jine. 	 Huchi in TOUPA ma a kipan in mei a hong pawtkhia a, amau a kanglum a, TOUPA ma ah a si ta uh.


A g'i daŋ i ma ciya nga se jine boroyaŋ, zambar-zambar da waygu-waygu wane yaŋ. A ga afooyaŋ daŋ i m'a farey far, i m'a albarka mo wi, i m'a wongu jinayyaŋ d'a torkey wane yaŋ mo te. 	 Huan, a sepaih sang heutu ding, sawmnga heutu ding a sep dinga; huan, khenkhatte a lei let ding, a buh la ding, a kidouna van bawlmi ding, a kangtalai van bawlmi dingte dingin a zang ding.


A koy i banda ka do Nazara kwaara, a soobay i ganayaŋo ra mo. Amma nyaŋo na hayey din kulu jisi nga bina ra. 	 Huan, amau a jui suka, Nazaret khua a hongtung a, a thu uh mangin a oma. Huan, a nun huai thil tengteng tuh a lungtang ah a vom gige a.Huan, Jesu tuh a pil deuhdeuha, a honglian hiaihiaia, Pathian leh mihing deihsakin a om deuhdeuhta.


Manti ay hantum ni se harey kaŋ ga boori ka bisa, Saawarey waney nda bayray waney, 	 Thuphate leh theihna tungtanga thil hoih penpente na kiangah ka gelhkhinta kei maw.


Zaari kulu mo i goono ga mo ye da bine folloŋ Irikoy* windo ra, ka buuru ceeri ngey fuwey ra, ka ngey ŋwaarey ŋwa care banda da farhã da bine folloŋ. 	 Huan, niteng lungsim munkhatin Pathian biakin ah phatuamngai takin a om jeljel ua, a in lam uahte leng tanghou balkhamin, nuam leh lungkimin, a an uh a ne jel ua,Pathian a phat ua, mi tengteng kipahlamin a om uh. Huan, a hotdam lel peuhmah Toupan nitengin a kiang uah a behlap sak jel a hi


Wala, nda boro fo lamba hay fo kaŋ ga harram gaa, da ganji ham jifa no wala kwaara alman jifa, wala hamni buuko, baa a mana bay a gaa no, a ga harram. Taali go bora gaa. 	 Huan, kuapeuh in thil siangthoulou himhim, gam sa sianglou luang hiam, gan sianglou luang hiam, a vak a vak thoh ganhing sianglou luang hiam theilou a leng a khoih a, a hong sianthou kei leh siamlouh a tang ding:


Rabbi n'ay bana ay adilitara hino me, Ay kambey hananyaŋo me no a yeti ay se. 	 TOUPA lampite ka tawna, ka Pathian kiang akipan gilou takin ka pai mang ngei ngal keia;


Hodiya, da Hasum, da Bezay, 	 Hodia, Hasum, Bezai;


Da boro fo salaŋ d'araŋ, araŋ ma ne a se: ‹Rabbi no gonda i muraadu.› Sahãadin-sahãadin a ga naŋ i ma kaa.» 	 Huan, kuapeuh in na kiang ua banghiam a gen uleh, Toupa'n a deih a ahi, na chi ding uh; huan, aman tuh a hon sawl pah mai ding, a chi a.


I goono ga ye ka kaa, kal i koy En-Mispota, kaŋ ga ti Kades. I na Amalekancey kawyey kar, da Amorancey kaŋ goro Hazazon-Tamar ra mo. 	 Huan, a kik nawn ua, Enmispet a tungua (huai Kades ahita), Amelekte gam a mi teng leh, Amorte, Hazazontamar khua a omte leng, a that nawn uh.


Kal araŋ ma ci ay baaba se mate kaŋ ay gonda beeray Misira ra, da hay kulu kaŋ araŋ di. Araŋ ma koy da cahãyaŋ mo, ka kande ay baaba neewo.» 	 Huan, Aigupta gama ka thupina tengteng thu leh, na thil muh tengteng thu uh kapa na hilh ding ua; kapa kintakin hiailaiah non pi suk pah ding uh ahi, achia.


Amorancey bonkoono Sihon, da Basan bonkoono Og, Da Kanaana mayrayey kulu. 	 Sihon Amorte kumpipa leh Og Bashan gam kumpipa leh, Kanaan gama mi tengteng.


Waybora ne nga kurnyo se mo: «Ay faham sohõ kaŋ boro wo kaŋ ga bisa waati kulu, Irikoy wane hanante fo no. 	 Huan, aman a pasal kiangah, Ngaiin hiai: hiai mi hon nawk veu pa Pathian mi siangthou a hichih ka thei.


Yesu ne i se: «Araŋ mana faham da misa wo no? Mate no araŋ ga te ka faham da misey kulu? 	 Huan, amahmahin, a kiang uah, Hiai gentehna thu na theisiam kei umaw? Huchi ahihin bangchin gentehna thu dang tengtengte na theisiam tuan ding ua?


Zama i mana ay farilley goy, amma i wangu ay hin sanney, i n'ay asibtey ziibandi, i go ga miila ngey baabey toorey do haray mo. 	 Ka thugelte a jui kei ua, ka dan bawlte a pai khia ua, ka khawlnite a bohsia ua, a pate uh milim lam a ngat jiakun,


Amma ay borey mana hangan ay sanno se, Israyla mana ay gana. 	 Huchiin a lungtang uh genhakdan bang jela om dingin ka khahzamta ahi, amau hoihsak banga a om na ding un.


Ma si humburu, zama ni si haaw, Ni laakal ma si tun mo, zama boro kulu si ni haawandi. Zama ni ga dinya ni zankataray waate haawo gaa, Ni goborotaray gora wowo mo, Ni si ye ka fongu a gaa. 	 Lau ken, na zahlak kei ding ahi; zum sam ken, zahlakin na om sin kei hi: na tuailai zahlakna na mangngilhin, na neithaina minsiatna lah na theigigeta kei ding hi.


Kal a sintin za Musa tira gaa ka koy hala Annabey kulu Tirey ra, ka nga boŋ waney fasar i se Tira Hanney kulu ra. 	 Huan, Mosi leh jawlneite tengteng a panin, laisiangthou tengtenga amah tanchin gelh peuhmah, amau a hilhchian jel hi.


Ma ni jama faaba, ma albarka daŋ ni wane borey gaa. Ma ciya i kurukwa, ma soobay k'i tambe hal abada. 	 Na mite hondam inla, na gouluah ding tuh vualjawl-in: amaute vak inla, khantawnin pom in.


Rabbi ma Yonata laali nd'ay baaba gonda miila nga ma ni zamba, ay mo man'a bangandi ni se, ay ma ni sallama, ni ma koy baani mo. Rabbi ma goro ni banda mo, sanda mate kaŋ cine a goro ay baabo banda. 	 Huan, ka pan na tungah thil hoihlou hih ut bang hita leh, ka honhilh louha, lungmuang tak ana pai theihna dia ka honkhah kei leh, TOUPAN Jonathan a bawlbawlin bawl henla, huai sanga thupiin leng; huan, TOUPA na kiangah om hen, ka pa kianga a om jel bangin.


Zama Yesu bay boro kaŋ g'a nooyandi. Woodin sabbay se no a ne: «Manti araŋ kulu no ga hanan.» 	 A mansakpa ding a thei ngala; huaijiakin, Na vek un na siang kei uh, a chi ahi.


Ni ga ciya koytaray fuula kaŋ gonda darza Rabbi kambe ra, Ni ga ciya koytaray boŋ taalam mo ni Irikoyo kambe ra. 	 Toupa kuta kilawmna lallukhu leh i Pathian khuta thupina lukhu na hi ding.


Woodin se no Rabbi maa, a futu mo gumo. Danji di ka gaaba nda Yakuba, Futay mo tun ka gaaba nda Israyla, 	 Huchiin TOUPAN a na jaa, a hehta a: Jakobte tungah mei a hongkuang kheta a, Israelte tungah hehna hongsuakta hi;


Iway cindi ahakkanta na Hanani di, da nga izey da nga nya-izey, i boro way cindi hinka no. 	 Sawm leh giatveina Hanania tungah, a tapate leh a unaute sawm leh nih;


Woodin sabbay se no araŋ wo, wayborey, araŋ si ye ka di tangari bangandi koyne. Araŋ si ye ka gunayaŋ te koyne. Ay g'ay borey faaba araŋ kambey ra. Woodin gaa no araŋ ga bay kaŋ ay no ga ti Rabbi. 	 Huaijiakin bangmahlou lel, thu genkhawl diklou hiam jaw na mu nawn himhim kei ding uh; huan ka mite na khut ua kipan ka hun khe dinga, TOUPA ka hi chih na thei ding uh, a chi, chiin gen in, achi a.


A gonda jiiri waranka cindi gu waato kaŋ a sintin ka may. A may mo jiiri way cindi iddu Urusalima ra. 	 A lal pattungin kum sawmnih leh kum ngaa upa ahia, Jerusalem ah kum sawm leh kum guk a lal.Huan, Jotham bel a pi leh pute kiangah a ihmu a, David khopi ah a vui uhi: huan a tapa Ahaz a sikin a lalta hi.


Cinari bambata kaŋ ga ku g'a windi. A gonda me way cindi hinka. Me kulu gonda nga malayka, da maa hantumante meyey gaa, Israyla kunda way cindi hinka maayey nooya. 	 Kulhbang thupi leh sangpi a neia; kong sawm leh nih a neia, huan huai kongte ah tuh angel sawm leh nih a om ua; huan huai kongte tungah tuh min, Israel tate chi sawm leh chi nihte min tuh, a kigelha:


Waato din gaa Musa na Alfa Eliyezar kaseeti, nga da Yasuwa Nun izo nda Israyla izey jine borey, sanda windey koyey mo. 	 Huchi in Mosi in, a tungtang thu uah siampu Eleazarte, Nun tapa Josuate, Israel nam innkuan inntek pente thu a pia a.


Amma ay wo di a mana hay fo te kaŋ to buuyaŋ. Amma za kaŋ nga bumbo konda nga ŋwaarayyaŋo koyo do, ay mo na sanka sambu ay m'a donton. 	 Himahleh, sihna ding khop bangmah a hih kei chih ka theia; huan, aman Kumpipa kianga tut a tup jiakin sawl ka tum ahi;


Koyne, a na woone yaŋ samba nga baabo se: farka binji way jeje, Misira laabo wane, da farka nya way jeje, masangu nda buuru nda hindoonay nga baaba se fonda ŋwaari. 	 Huan, a pa kiangah hichibang a khak a: Aigupta gam a thil hoih pua sabengtung sawm leh lampi a apa a ding buh leh tanghou leh nek ding pua sabengtung nu sawm a khak hi.


Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: ay ze d'ay fundo, za kaŋ ay kuro ciya wongu kuyaŋ hari, ay feejey ciya ŋwaari hari ganji hamey kulu se, zama kuruko si no se, ay hawjiyey mo mana ay feejey ceeci, amma hawjiyey soobay ka ngey boŋ kuru no, i mana ay feejey wo kuru -- 	 A hina ka hin laiteng, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi, belamching a omlouh ua, belamchingten ka belamte a zon louh ua, belamchingten ka belamte a vak louh ua, amau a kivak zawksop jiakun ka belamte gam sahangte an lel a hong hi ua; ka belamte samat lel a honghi petmah uh.


I ga hayey din te zama i mana Baaba bay, i man'ay mo bay. 	 Huai thilte a hih ding uh, Pa leh kei hontheih louh jiakun.


Tilamo kaŋ ni kambe ŋwaaro te no, Da tuuri kamba kaŋ ni gaabandi ni boŋ se. 	 Mei ah a kangta, phukin a omta: na mela salhna jiakin a mangthang jel hi.


Laala ganakoy goono ga maan ka kaa, Day i ga mooru ni asariya. 	 Ngaihtuah gilou delhten a honnaih ua: amau jaw na dan gamlata om ahi uhi.


Araŋ m'a kubayni Rabbi ra, mate kaŋ a ga hima hanantey se. Araŋ m'a kambu za hay kulu ra kaŋ a ga laami nd'a araŋ gaa. Zama nga bumbo na gaakasinay te boro boobo se, hala nda ay mo se. 	 Toupa mina misiangthoute banga nana kipahpihna ding uleh, na huh uh a kiphatmohna peuha na nahuh ding un honmel theihsak ka ut ahi. Amah mahin leng mi tampi a nahuha, kei ngei leng a honhuh jel ahi.


Waato kaŋ jama maa, i na ngey jindey tunandi Irikoy gaa da bine folloŋ ka ne: «Ya Koy Beero, nin no na beene nda ganda, da teeku, da hay kulu kaŋ go i ra mo te. 	 Huchiin, a ngaikheten a kituakin aw ngaihtakin Pathian kiangah, Toupa, nang tuh van te, lei te, tuipi te, a sunga omte tengteng Bawlpa na hi;


Hiram tamey banda mo Suleymanu tamey kaŋ kande wura ka fun Ofir, i kande almug bunduyaŋ da tondi caadante yaŋ mo. 	 Huan, Solomon sikha te leh Huram sikha te Ophir akipan a dangkaeng va po ten algum sing leh suangmantam a hon pua uh,


I wangu ka gana, i mana fongu mo ni dambara goyey gaa, kaŋ ni goy i game ra din, amma i na ngey hangey sandandi. I murteyaŋo ra mo i na jine boro fo daŋ zama ngey ma ye tamtara ra. Amma ni ya Irikoy kaŋ soola yaafayaŋ se no, gomni nda suuji Koy mo no, kaŋ ga munye bine tunyaŋ gaa, kaŋ gonda baakasinay suuji yulwante, ni mana i furu mo. 	 Thu a mang nuam kei ua, a lak ua na hih na thillamdangte leng a limsak sam kei uh; himahleh a kiuangsak ua, a helna uah a tanna ua kik nawn dingin heutu khat a sep uhi: himahleh nang ngaidam dia mansa, lainatnaa dim leh hehpihsiam, heh mengmenglou, chitna hau, leh amaute lehngatsan lou Pathian na hi a.


Kal i na Irimiya di k'a catu bonkoono izo Malciya guuso ra, kaŋ go batukoy windo ra. I na Irimiya zure nda korfoyaŋ. Guuso binde, hari si no a ra, kala botogo hinne. Irimiya binde sundu botoga ra. 	 Huan, Jeremia a pi ua, ngakmi huang singa om kumpipa tapa Malki lei nuai khukah a pai lut ua; Jeremkia bel khauin a khe suk ua, huai lei nuah khuk ah buannawi kia loungal tui a om keia: Jeremia bel buannawi ah a kia hi.


Zama ay go toonante nda sanni, Biya kaŋ go ay do din goono g'ay kankam gumo. 	 Thuin lah ka dim ngala; ka sunga khain a honsawl teitei hi.


Zama mate n'ay ga hin ka suuru d'a, waati kaŋ ay go ga di masiiba kaŋ goono ga ba ka kaŋ ay dumo boŋ? Wala mate n'ay ga te ka munye kaŋ ay go ga di ay nya-ka-fo-siney goono ga ba ka halaci?» 	 Huchilouin ka mite tunga gilou tung ding ken bangchibangin ka en ngam thei mahmah dia? ahihkeileh ka tanaute siatna ken bangchiin ka mu ngam dia? a chi a.


Ay g'araŋ ŋwaaray, wa te laakal, za hunkuna ka koy jina, handu yagganta, a jirbi waranka cindi taacanta, sanda han kaŋ hane i na Rabbi sududuyaŋ fuwo daba sinji no. Wa te laakal fa. 	 Ka honngen ahi tunia kipan leh abanbanin, TOUPA biakin suangphum a kiphah ni akipan, a kha kuana a ni sawmnih leh li nia kipan, ngaihtuah un,


Nangu mooray waney, balaaw g'i wi, nangu maanay waney mo, takuba g'i wi. Ngey kaŋ cindi kaŋ wongo daŋ game mo, haray g'i wi. Yaadin cine no ay g'ay futa goyo ban d'a i boŋ. 	 Gamla pia om hipiin a si ding ua, anaia om namsauin a puk ding ua, a val, uma omte kialin a si samsam ding uh; hichibangin ka heh mahmahna a tunguah k alungdam sak ding hi.


}waari sargay kulu, alfaga wane, i g'a kulu ton no parkatak; boro ma s'a ŋwa.» 	 Huan, lak bangte Aron leh a tapate'n a nek ding uh ahi: huaibel mun siangthou ah silngou soh louh in a ne ding ua; kihoupihna puan inn kongtual ah a ne ding uh ahi.


A na nga hay-jina hay, alboro. A n'a didiji nda zaara-zaarayaŋ k'a jisi garba fo ra, zama nangu si no i se yaw fuwo ra. 	 Huan, a ta masain pasal a nei khe ta a; huan, puanin a tuama, khualbuka a tak louh jiak un gan an piakna ah a sial hi.


Wa fongu woone gaa: Boro kaŋ ga duma nda kamba sanday, kayna no a ga wi. Boro kaŋ ga duma nda albarka, a ga wi mo da albarka. 	 Ahihhangin huailam thu ah jaw, theh tawmin a at tawm nading, theh tamin a at tam nading hi.


Kaari ngey kaŋ yaŋ ga ngey boŋ himandi laakalkooniyaŋ, I ga ngey boŋ guna fayankakoyaŋ! 	 Amau pila kingalhtuahte leh amau mit muha teite a tung uh a gik hi!


Alfa Haruna izo Eliyezar goyo neeya: a ma haggoy da fitilla jiyo, nga nda tonyaŋ dugo kaŋ hawo ga kaan, da han kulu ŋwaari sargay kaŋ i ga salle, da tuusuyaŋ jiyo. A ma haggoy mo da Irikoy nangora da nga jinayey kulu, da hayey kaŋ yaŋ go Nangoray Hanna ra da ngey goy jinayey.» 	 Huan, siampu Aron tapa Eleazar sep ding, det ding thau te, namtui te, tatlak loua tangbuang thillatte, sathau nilh chite, biakbuk, huailaia thil om tentengte, mun siangthou leh a vante ngaihtuah khawng ahi, chiin.


I ci araŋ se hin sanni, araŋ ma te yaadin mo. Wa torkoyaŋ sambu Misira laabo ra araŋ ize kayney d'araŋ wandey se. W'araŋ baabo sambu mo ka kaa. 	 Thu ka honpia hi, hichi ahi, hichiin hih un; nata neu chikchik te uh ding leh na jite uh ding Aigupta gam akipan in kangtalai te la unla, na pa uh pi dingin va kuan un.


Wala ni si ye k'iri funandi koyne, Zama ni borey ma farhã ni do? 	 TOUPA aw, na chitna tuh honmu sak inla, na hotdamna leng honpia in.


Zama ay gunde calbey to da tonyaŋ, Ay hamo kulu ra mo sinda baani. 	 Ka baha, ka sidup keihkuiha; ka lungtang noplouhna jikain ka thum hithit hi.


Amma Irikoy ga te ay se seeda, ay ze d'ay fundo ay mana kaa Korint jina zama ay ma du ka jalla araŋ gaa se. 	 Himahleh, ka kha tunga theihpih dingin Pathian ka sam ahi, noumau honhawi dingin ahi Korinth khuaa ka hongtak louh jaw.Na ginna uh honthuneih khum hilou-in, na kipahna ding ua nou tawh sem khawm ka hi jaw uhi; ginnaa ding kip na hi ngal ua.


Zenan, da Hadasa, da Migdal-Gad, 	 Zenan te, Hadas te, Migdalgad te;


waato din gaa no i g'i boro hinka daŋ i ma ze da Rabbi hal a mana nga kambe daŋ nga gorokasino arzaka gaa. Haro koyo g'a zeyaŋo ta, a s'a bana mo. 	 Huchiin TOUPA kichiamna amaute gel kalah a om ding: a invengpa van tungah a khut a kha kei chihna; huchiin a van neipan huai a pom dinga, a din kei ding hi.


Wa hangaw deeney kaanandi, wa tongey toonandi! Rabbi naŋ Medancey bonkooney biyey ma tun, Zama a miila goono ga gaaba nda Babila, Nga m'a halaci se. Zama Rabbi banando no, a fuwo banandi nooya. 	 Thalte hiam unla, lumte len un, Media kumpipate lungsim lah TOUPAN a tokthoutaa, a thiltup lah Babulon hihsiat ahi ngala. Huai lah TOUPAN phu lakna ahi ngala, a biakin phu mah.


Waato din gaa Dawda kaa Mahanayim. Absalom mo na Urdun daŋandi, nga nda Israyla alborey kulu nga banda. 	 Huchi in David in Mahanaim a vatung a. Huan, Absalom in, a kiang a Israel mi tengteng toh Jordan lui a kan ua.


Amma Yehosafat ye ka ne: «Borey wo banda, Rabbi annabi fo si no neewo, kaŋ gaa iri ga hã, wala?» 	 Himahleh jehosaphatin, TOUPA jawlnei kuate hiam I dot ding a om kei ua eita aw? a chi a.


kaŋ kaa araŋ do. Ndunnya kulu ra a goono ga albarka no, a goono ga tonton mo, mate kaŋ cine a goono ga te araŋ ra, za hano kaŋ hane araŋ maa ka faham ka boori mo da Irikoy gomno cimo ra. 	 Huai tanchin hoih tuh khovel tengteng ah gaha a khan jel mah bangin, na kiang uh hongtung a, chih taktaka Pathian hehpihna tuh na ngaihkhiak ua na jak ni ua kipanin, noumau ah leng gahin a khang jel ahi;


Asahel, Yowab nya-ize mo boro waranza din ra boro fo no, El-Hanan, Dodo ize, Baytlahami kwaara boro, 	 Joab unau Asahel bel sawmthum lak a khat ahi a: Beth-lehem khua a mi Dodo tapa Elhanan te;


A ga ciya mo, han din hane, Rabbi ga ciiti beene kunda se beena ra, Ndunnya bonkooney mo, a g'i ciiti ganda. 	 Huan, huai ni chiangin hichi ahi dinga, Toupan tunglama mi tungnung pawl lian pipite a gawt ding, leia lei kumpipate toh.


Amma a ga du dogonay ize hayyaŋ ra d'a soobay ka gana cimbeeri, da baakasinay, da bine hanante, da laakal ra. 	 Himahleh, omdan siamna toh ginna leh itna leh siangthounaa a om gige leh, numei tuh nau a pianna jiakin hotdamin a om ding hi.


Dawda binde na yaajo da hari zolla kaŋ go Sawulu boŋo do haray din sambu, i na ngey diraw te. Boro kulu mana di, boro kulu mana bay, afo kulu mo mana hay, zama i kulu goono ga jirbi, zama jirbi kaŋ ga kom no fun Rabbi do k'i di. 	 Huchiin Davidin Saula lu kiangchina teipi leh tuithawl a laa, a pai nawnta ua, kuamahin a mu kei ua, kuamahin a phawk un a khanglou sam kei uh: TOUPAN nuamtaka a ihmut sak jiakin a ihmu vek uhi.


Ni ma goy da tiŋay tondi cimikoy, kaŋ ga saba mo. Ni ma goy da muudu cimikoy kaŋ ga saba mo, zama ni aloomaro ma ku laabo kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga ni no din ra. 	 Khaina dik tak leh hoih tak na nei ding uh hi. Tehna dik tak leh hoih tak na nei ding uh hi; huchiin TOUPAN a hon gam piak ah na damsawt ding uhi.


Dawda mana alboro wala wayboro naŋ da fundi kaŋ ga kande baaru Gat ra. A ne: «I ma si konda iri baaru ka ne: ‹Ya-cine no Dawda te.› » Yaadin cine mo no a bara a jirbey kulu, waati kaŋ a goro Filistancey laabu. 	 Huan, Davidin, Philistia gama a om sung mawngmawng in Davidin hichibang in a hihsek hi, a chikha ding ua, chiin numei pasal Gath khuaa pi ding hawi himhim a neikei hi.Huan, Akisin David thu gen a taksanga, A mi Israelte a kimudah sak mahmah a: huaijiakin khantawnin ka sikha dingin a om ding, a chi hi.


Bulos furo Yahudance diina marga* fuwo ra ka salaŋ handu hinza cine da bine-gaabi. A na sabaabey kaa taray, ka borey candi ka kand'ey Irikoy koytara do haray. 	 Huan, Paula tuh kikhopna in ah a lut jela, kha thum phial hangtakin thu a gena, Pathian gamlam thu ah a sela, mi a thuzoh jel hi.


Boro laalo na nga kamba salle ka gaaba nda borey kaŋ yaŋ gonda amaana nd'a, A na nga sappa tunandi mo. 	 A kam tuh nawitui khal bangin a nema, a lungtang bel kidouna ahi ngala; a thute tuh sathau sangin a nala, himahleh namsau phawisate ah ngala.


Waato kaŋ Dawda n'a ce, kal a ŋwa ka haŋ a jine. A binde na Uriya bugandi. Wiciri kambo binde a fatta zama nga ma kani nga koyo tamey banda nga daarijo boŋ, amma a mana koy nga windo do haray. 	 Huan, David in a sam a, a ma ah a ne in a dawn a; a kham sak ek a; huan, nitaklam in a in lam a pailou in a pu sikhate lak a lum ding in a pawtkheta hi.


Amma Irikoy ne Balaam se: «Ma si koy i banda. Ni ma si kunda din laali mo, zama albarkante yaŋ no.» 	 Pathian in Balaam kiang ah, A kiang ua na hoh ding ahi kei. Huai mite na hamsiat ding ahi kei: mi hampha ahi uh, a chi a.


A ne Yusufu se: «Ay, Firawna no ka ci: boro fo si no kaŋ ga nga kambe sambu wala a ma nga ce dagu Misira laabo kulu ra, kala nda ni yadda.» 	 Huan, Pharo in, Joseph kiangah, kei Pharo ka hi, na thu louin Aigupta gamsung tengteng ah kuamahin a khut uh hiam, a khe uh hiam a lik kei ding, a chi a.


A ciya binde, Rehobowam koytara jiiri guwanta ra, kala Misira bonkoono Sisak kande wongu Urusalima gaa. 	 Huan, kumpipa Rehoboam lal kum nga kumin hichi ahia, Aigupta kumpipa Sisakin Jerusalem khua a vasuala:


Ya Rabbi, ma boriyandi booriyankoyey se, Da borey kaŋ yaŋ biney ga kay mo se. 	 Toupa aw, hoih taka omte tungah hoih takin hih in, a lungtang ua diktaka omte tungah leng.A lampi kawi khawng ua pialte bel Toupan thilhihkhialte toh a pi khe ding. Israelte tungah khamuanna om hen.


Sohõ borey kaŋ yaŋ kaa Dawda do Ziklag waato kaŋ a go kankami ra jina, Sawulu Cis izo sabbay se, ngey neeya: Woone yaŋ mo go soojey ra kaŋ yaŋ n'a gaa wongu ra. 	 Huchiin hiaite Ziklanga David kianga hongpaite ahi uh, Kis tapa Saul jiak maha a kihep chinten laiin: huchiin mi hatte lakah a om ua, kidounaa amah panpihmite.


Himinayos da Iskandari go borey din ra. Ay n'i no Saytan* se zama i ma dondon i ma si Irikoy kayna. 	 huaite lakah tuh Himenai leh Aleksandar a tel ua; Pathian gensiat louh a chin theihna ding un amau tuh Setan ka peta hi.


Waati kaŋ Musa ga fatta ka koy hukumo do mo, borey kulu ga tun ka kay, boro kulu nga kuuru-fuwo me gaa, ka Musa koyyaŋo guna hal a ma furo hukumo ra. 	 Huan hichi ahi a, puan inn lam a Mosi a paikhiak lai in, mite a vek un a ding ua, michih a puan inn kongkhak bul ah a ding uh, huchi in puan inn a lut mateng Mosi a enzui uhi.


Nin, munafico! ma bundo kaa ni bumbo mwa ra jina, gaa no ni ga di gumo ka sub'izo kaŋ go ni nya-izo mwa ra din kaa. 	 Milepchiah: na mit a kipan singtum la khe masa in; huchiin na unau mita kipan nin neng neu chik lak khiakding ki chiantakin na mu thei ding.


Daahir a si zinji abada. Adilante ga ciya fonguyaŋ hari hal abada. 	 Bangchikmah chianga ling lou ding ahi ngala: mi diktat tuh khawntawna theihgigein a om ding hi.


Isumeyla izey maayey neeya, i maayey boŋ, i hayyaŋey boŋ: Isumeyla hay-jina maa ga ti Nebayot. Bora kaŋ dake a gaa mo Kedar, woodin banda Adbeyel, da Mibsam, 	 Hiaite a min chiat uleh a suante uh bang jelin Ismael tapate min ahi uh: Ismael ta upapen Nabaioth ahia; a naute Kedarte, Adbeelte, Mibsamte.


Sanda guuru yagga cine a ye ka fatta ka di boro fooyaŋ goono ga kay habu ra yaamo. 	 Huan, dak thumna ding khawng in a vapawt a, midang dawl mun a ding maimaite a mu a;


A ne ay se koyne: «Ma si tira wo annabitaray sanney din daabu nda kawaatimi, zama alwaato maan. 	 Huan aman tuh ka kiangah, Hiai laibu a genkholhnate bilh khumta ken, a hun a naitak jiakin.


Dawda goro wongu fuwo ra, a na maa daŋ a gaa ka ne a se Dawda kwaara. Dawda mo na nango windi nda cinari-cinari yaŋ za Millo gaa kal a ma kaa hala kwaara ra. 	 Huan, David bel kulh ah a om a, David khua a chi hi. Huan, David in Millo a kipan a kimvel in kulh a bawl a, a sunglam toh ah.


Boro kaŋ zuru ka koy nga tuguyaŋ kwaara do mo, araŋ ma si fansa hari kulu ta a gaa, k'a naŋ a ma fatta ka koy goro nga tubo ra. Kala nda alfaga beero bu, gaa no a ga fatta. 	 Huan, siampu sih ma in, a kihumbitna khua a tai, a gam a om nawn ding a tatna na lak ding uh ahi kei.


Irimiya mo ne Rekab kunda se: Yaa no Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo ci: Za kaŋ araŋ n'araŋ kaayo Yonadab lordo gana, araŋ n'a hin sanney kulu haggoy mo, araŋ goy mo haŋ kaŋ a n'araŋ lordi nd'a kulu boŋ, 	 Huan, Jeremiain Rekab suante kiangah, Sepaihte TOUPA, Israel Pathianin hichiin a chi: Na pa Jonadab thupiak na jui ua, a thu pawt tengteng bangbanga na hih jiak un;Rekab tapa Jonadabin khantawnin ka maa ding ding mi a tasam ngei kei ding, chiin sepaihte TOUPA, Israel Pathianin a chi hi.


Sintina day, ay g'ay Irikoyo saabu araŋ kulu sabbay se, Yesu Almasihu maa ra, zama borey goono g'araŋ cimbeero ciine te ndunnya me-a-me ra. 	 Khovel tengtengah na ginna thu uh a than jiakin na vek ua tungah ka kipahnathu Jesu Kris jiakin ka Pathian kiangah ka gen masa phot ahi.


A na sargay feemayaŋ cina beena ra marga kulu se Rabbi windo batama hinka ra. 	 TOUPA in huang sung intual nih ah vana om tengteng adin maitam a bawl.


Baa day kaŋ Edom ne: «Iri na goobu haŋ amma iri ga ye k'iri kurmey cina.» Haŋ kaŋ Rabbi Kundeykoyo ci neeya: «I ga cina, amma ay g'a zeeri. Borey ga ne i se laala laabu, da boroyaŋ kaŋ Rabbi futu i se hal abada.» 	 Edomin, Sukjawngkhalin i om ua, himahleh i kik nawn ding ua mun segawpsate i lam ding uh, chi mahleh, hichibangin sepaihte TOUPAN a chi, a lam ding ua, himahleh ka chim sak ding; huan miten amaute gitlouhna gam leh, Mipi a tung ua khantawna TOUPA hehnate, a chi ding uh.


Kala bonkoono tun za susubay nda hinay. A koy muusey guuso do da cahãyaŋ. 	 Huchiin kumpipa jingsangin bel takin a thou a, humpinelkaite huangsung lamah kintakin a vahoha.


Hezeciya kani mo nga kaayey banda. I n'a fiji Dawda izey saarayey tudo gaa. Yahuda kulu da Urusalima gorokoy mo n'a darzandi a buuyaŋo waate. A izo Manasse mo te bonkooni a nango ra. 	 Huan, Hezekia bel a pi leh pute kiangah a ihmua, David tapate han mun paitouhnaah a vui ua; Judate tengteng leh Jerusalema miten a sih niin thupitakin a gal uh. Huan, a tapa Manasi a sikin a lal ta hi.


Rabbi sanno ye ka kaa ay do ka ne: 	 Huan TOUPA thu ka kiang ah a hongtung nawna,


I bare binde ka dira. I na ngey zankey da ngey hawey da arzakey daŋ ngey jine. 	 Huchiin a pai khia ua, a nau neute uh, gante uh, a vante uh a masuan tou jel uh.


Jirbi iyye no araŋ ga buuru kaŋ sinda dalbu ŋwa. Za zaari sintina no araŋ ga dalbu ganandi araŋ windey ra. Zama boro kaŋ na buuru dalbukoy ŋwa za zaari sintina ka koy hala zaari iyyanta, ay ga fundikoono din kaa Israyla ra. 	 Ni sagih tanghou silngou sohlouh na ne ding ua; ni masapen ni ngeiin na inte ua kipanin silngou na koihmang ding uh: ni masapen a kipan a ni sagih ni tana tanghou silngou soh ne peuhmah, huai mi Israel a kipan sat khiak ding ahi ngala.


Ay goono ga ŋwaaray waati kulu, da fondo go no, ay ma du ka kaa araŋ do sohõ baani samay Irikoy miila ra. 	 Tu beka na kiang ua ka hongna dingin Pathian thuthua zin hun lemtang ka muh teitei theihna ding ngenin.


Ahakkanta na Yesaya di, da nga izey da nga nya-izey, i boro way cindi hinka no. 	 Giatveina bel Jesai tungah, a tapate leh a unaute sawm leh nih;


Amma waato kaŋ Bulos ga ba ka nga meyo fiti, Galliyo ne Yahudancey se: «Ya araŋ Yahudancey, da day zamba hari no, wala da goy laalo fo no, doŋ haciika ay ga suuru araŋ se. 	 Huan, Paulain a dawn dek leh, Gallioin, Judate kiangah, Judate aw, hiai khawng thil diklou thu hiam, thil hihkhelh thu hiam bek hileh, pel louin kon awlmoh dinga;


A ga ne nga bina ra: «I si hin k'ay zinji me! Kal a ma koy hala zamaney kulu gaa, taabi si du ay.» 	 A lungsim in, Ka ling kei ding; khang tengteng phain leng mangbangin ka om kei ding, a chi hi.


Wa tongo farmey ce i ma margu Babila wonguyaŋ se, I kulu kaŋ yaŋ ga biraw candi nooya. Wa zumbu a gaa k'a daŋ game, A ra boro kulu ma si fatta ka yana. Wa bana a se a goyo boŋ. Hay kulu kaŋ a te, wa te a se, nga mo, Zama a na boŋbeeray cabe Rabbi Israyla wane Hananyankoyo se. 	 Babulon sual dingin thal kap siam, thalpeu zangmi tengteng sam khawm un; a kimvelin buk bawl unla, kuamah suakta kei uhen; A thilhih bangbangin thuk un, a hihsa bang tengteng amah tungah hih un: TOUPA, Israel Mi Siangthou lah a tou ngam a.


Bora kaŋ goono ga goro a boŋ alhaalo ga hima sanda yaspidi* tondi da sardiyus* tondi mo. Sajeera goono ga karga windi, a himando mo ga hima sanda emerod* tondi. 	 Huan a tupa tuh jasper leh sardia suang bangin a kimu a; huan huai laltutphah kimvel ah sakhituihup, emeraldi suang bang maia kimu ajama.


I boro zambar taaci ga ti windi me batukoyaŋ, i boro zambar taaci mo ga Rabbi saabuyaŋ te nda dooni jinay kaŋ yaŋ ay wo, Dawda te zama i ma saabu nd'ey. 	 Huan sang lite kongkhakngakmite ding ahi ua, huan sang li te bel, Phatna dinga thil tumging chi ka bawl, Davidin a chihte zanga TOUPA phatmi dingte ahi uh.


Ni ga bay waati kaŋ no Irikoy ga woodin yaŋ tabbatandi, wala? Ni ga bay mate kaŋ a ga naŋ nga hirriyaŋo maliyaŋ ga kaari nd'a, wala? 	 Amaute tunga Pathianin a thupiak a koiha, a meipi khophia a tansak dan na thei hia?


Manasse kunda jara ra mo, boro zambar way cindi ahakku kaa, suubananteyaŋ kaŋ i donton ka Dawda didiji bonkooni. 	 Huan Manasi nam kimkhatte sing khat leh sang giat, honga, David kumpipaa bawl dia, mina genkhiakte,


(Guna, sanda zay cine no ay goono ga kaa. Albarkante no nga kaŋ goono ga batu, kaŋ goono ga haggoy da nga bankaarayey hal a ma si dira gaa-koonu, hala borey ma di a haawi mo.) 	 (Ngaiin, guta bang in ka hong pai ahi. Kiveng leh puan tengsaa a om tuh a hampha hi, huchilou in zaw vuaktangin a om dia; huan a zumhuaina a mu kha ding uh. )


Amma sohõ a n'a bangandi iri se iri Faabakwa Almasihu Yesu bangandiyaŋo do, nga kaŋ na buuyaŋ ciya yaamo, ka fundi nda haŋ kaŋ si sara kaa taray Baaru Hanna do. 	 Himahleh I Hondampa Kris Jesu kilakna ziakin tuin hihlatin a omta hi. Aman tuh sihna hihmang in, tanchinhoihin hinna leh manthat theihlouhna a hihlangta.


Iri Rabbi Yesu Almasihu gomno ma bara araŋ kulu banda. 	 I Toupa Jesu Kris hehpihna na vek ua kiangah om hen. Amen.


Samuwila ne jama se: «Rabbi no ka Musa nda Haruna sinji, a n'araŋ kaayey kaa Misira laabo ra mo. 	 Huan, Samuelin mipi kiangah, Mosi leh Aron seppa leh Aigupta akipana na pipute uh pi khepa TOUPA ahi.


Kala Hanani, ay nya ize fo kaa, nga nda Yahuda boro fooyaŋ. Ay mo n'i hã Yahudancey baaru, borey kaŋ yaŋ jin ka du ka ye fu, kaŋ yaŋ cindi tamtaray izey ra. Ay na Urusalima* baaru mo hã. 	 Hanania, ka unaute laka khat, a honga, amah leh Juda akipan mi kua te hiam; amaute kiangah saltanna akipana nutsiata omte, Juda suaktate tanchin leh Jerusalem thu ka donga.


Zama boro kulu kaŋ no kaŋ gonda laru, a ma si maan: danaw, wala simbarko, wala boro kaŋ niina kortu, wala boro kaŋ dabu fo kuuyaŋ tonton, 	 Kuapeuh paulam ding nei peuhmahin a honnaih hetlouh ding uh ahi: mittawte, kehbai te, nakpek te, akan avala om peuhmahte,


A mana du ka dabari goy kulu te noodin kala day a na nga kambe dake jantekom kayna fooyaŋ boŋ k'i no baani. 	 Huan, mi damlou tawm chikte tunga khut koiha a hihdam kia loungal huai ah jaw thil thupi himhim a hih theikei.


Hantumo mo, Yahudance boobo n'a caw, zama nango kaŋ i na Yesu kanji ga maan kwaara. A n'a hantum Yahudance, da Romance da Gareku ciine ra. 	 Huan, huai lai tuh Judate a khen tampiin a sim ua; Jesu kros a kilhlupna mun uh khopi kiang ahi a; Hebru pau bang. Rome pau bang, Grik pau banga gelh ahi ngala.


Ni kande iri taaru ra, Ni na jaraw tiŋo dake iri banda daarey boŋ. 	 Nang len ah non piluta; ka kawng uah puakgik tak non koiha.


Ay ga laabo mo ciya kurmu zama i na naanay feeri. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Ka hihgawp sing ngei hi, a gam uh, thulimlouhna ahih jiak un chih TOUPA thu pawt ahi hi, chiin.


Amma goboro kaŋ ga nga laakalo ye ndunnya kaani gaa ya buuko no za a ga funa. 	 Ahihhangin, meithai ama nopna lela kipia zaw, adamlai nangawn in a si ahi.


Woodin se no ni ga sallamayaŋ nooyaŋ no Moreset-Gat se, Akzib windey ga ciya halliyaŋ hari mo Israyla bonkooney se. 	 Huaijiakin Moreseth-gat kiangah kikhakna thilpiak na piak ding ahi: Akzib inte Israel am kumpipate a din khemna ahi ding.


Zama a m'i fundey faaba buuyaŋ gaa, A m'i haggoy mo haray jirbey ra. 	 A hinna uh sihna laka humbit ding leh kial tun a amau tunghing dingin.


Farhã no araŋ ga hari kaa d'a faaba dayey ra. 	 Huaijiakin hotdamna tuikhuk akipan nuamin tui na tai ding uh.


A ne: «Ni ma salaŋ Israyla izey se ka ne: D'araŋ na Urdun daŋandi ka furo Kanaana laabo ra, 	 Israel tate houpih inla, a kiang uah Jordan lui na kan ua, Kanan gam na lut chiang un,


Dullo ra mo doyaŋ fatta ka koy ndunnya boŋ. I n'i no dabari mo sanda mate kaŋ ndunnya daŋ gonda dabari. 	 Huan meikhu a kipanin khaupe leitung ah a hong suakta a; leia aikamten thil hihtheihna a nei bangin, amau tuh thilhihtheihna piakin a omta ua.


A na nga birawo candi danga konnako. A kay da nga gaabo sanda ibare cine. Sihiyona ize wayo bukka ra a na boro kulu kaŋ ga kaan iri diyaŋ gaa wi. A na nga futa gusam sanda danji cine. 	 Melma bangin a thalpeu a laia, gal bangin a khut taklam toh a ding, mita dinga etnop huaite tengteng a that: Zion tanu puanin ah mei bangin a thangpaihna a sung bua hi.


A gonda guuru-say wongu fuula nga boŋo gaa, da guuru kwaay. Kwaayo tiŋay ga to kilo waygu cindi gu da jare, guuru-say wane. 	 Dal lukhu a khu a, awmphaw a silha; a awmphaw giklam a hihleh dal sekel sang nga ahi.


Woodin sabbay se no, waato kaŋ Almasihu ga ba ka furo ndunnya ra a ne: «Ni si ba sargay da nooyaŋ, amma gaaham no ni soola ay se. 	 Huchiin, khovela ahonglut laiin, Kithoihna leh thillat na deih keia, keia dingin pumpi non bawlsak jawa:


Wa darza no Rabbi araŋ Irikoyo se, Za a mana kubay candi ka kande, Hal araŋ ce taamey ma kati tondi kuuku kubaykoyey gaa. Waati kaŋ araŋ goono ga kaari batu, A ga ye k'a ciya bu biya*, da kubay bi tik. 	 TOUPA na Pathian uh pahtawi unla, mialna a tunsak maa khomui tang tungate na khe uh a kipal main, vak na lamet lai tak un mial a suaksaka, mial bikbek dingin a bawl sin hi.


A mayra jiiri hinzanta ra mo a na nga mayraykoy fooyaŋ donton, ngey neeya: Ben-Hayel, da Obadiya, da Zakariya, da Netanel, da Mikaya, zama i ma dondonandiyaŋ te Yahuda galley ra. 	 Huan, kum thum a lal kumin a mi lian Benhail te, Obadia te, Zekaria te, Nathanel te, Mikaite, Juda gam khuatea mite sinsak dingin a sawl khe lai a;


Ay fundo go muusu beeriyaŋ bindi ra. Ay go ga kani borey kaŋ yaŋ goono ga danji firsi do, Kaŋ yaŋ ga ti Adam-izey, I hinjey ya yaaji nda hangaw yaŋ no. I deeney mo takuba kaano yaŋ no. 	 Pathian aw, nang van khen pekah pahtawiin hongom in! Na thupina leitung tengteng tungah hongom hen!


Bulos da Barnaba mo goro Antiyos. I goono ga dondonandi ka Rabbi sanno waazu, ngey da boro boobo fooyaŋ i banda. 	 Paula leh Barnaba bel Antiok khua ah Toupa thu hilh leh genin a om nilouh ua, mi dang tampite toh.


Nin kaŋ goono ga ni boŋ daabu nda hananyaŋ sanda bankaaray cine, Ni goono ga beeney daaru sanda kosandi taafe cine. 	 Nang vak tuh puan bangin na silha; vante puanintung bangin na kai palha;


A dira mo i saawarey boŋ, nga nda Israyla bonkoono Ahab ize Yoram care banda. A koy zama ngey ma wongu nda Haziyel Suriya bonkoono Ramot-Jileyad ra. Suriya borey mo na Yoram guuru. 	 Amah leng a makaih un a oma, Ramoth-gilead ah suria kumpipa Hazel dou dingin Israel kumpipa Ahab tapa Jehoram kiangah a hoh a, huchiin Suriaten jehoram a nasuliam uhi.


Amma nga no k'i windey toonandi nda albarka. Amma boro laaley saawarey ga mooru ay. 	 Himahleh a inte uh thil hoihin a dimsak ua: himahleh migiloute thugen kei akipan a gamla hi.


Ma fay da laala, ma booriyaŋ te. Woodin gaa no ni ga goro hal abada. 	 Gilou paisan inla, thil hoih hih in; huchiin khantawnin teng gige in.


Adilitaray ga boro kaŋ fondo ga kay batu, Amma laala ga zunubikooni bare ka gum. 	 Lampia mi tang amah diktatnain a veng: himahleh mikhial jaw gitlouhnain a man hi.


A jirbi hinzanta banda, Bulos na Yahudancey jine borey ce. Waato kaŋ i margu mo, a ne i se: «Nya-izey, baa day kaŋ ay mana hay fo te iri dumo wala iri alaadey gaa, kulu nda yaadin i n'ay daŋ hawante Urusalima kwaara Romancey kambe ra. 	 Huan, ni thum nungin, Paulain Judate heutu deuh peuhmah a samkhawm a; huan, a kihoukhawm ua, a kiang uah. Unaute aw, mi tengteng leh i pipute dan tungah bangmah ka hih louhin leng Jerusalem khua akipanin Rome khua a mite kiangah a honhentasak uhi.


Laban na nga koŋŋa kaŋ maa Zilpa no nga izo Laya se, a ma ciya a se koŋŋa. 	 Huan, Laban in a sikhanu Zilpa a tanu Lea kiangah a sikhanu dingin a pia hi.


Yaadin cine no Dawda nda Israyla arkusey, da zambarey jine borey koy d'a zama ngey ma ziji nda Rabbi sappa sundurko, ka kand'a a ma fun Obed-Edom windo ra da farhã. 	 Huchiin David leh, Israel upate leh, sangte tunga heutute, Obed-edom in akipan TOUPA thukhunna bawm nuamna toh a vala tou dingin a kuanta ua;


Marta ne a se: «Ay ga bay kaŋ a ga ye ka tun koyne tunyaŋo ra zaari bananta ra.» 	 Marthain a kiangah, Ni tawp ni chiah, thohnawnna ah, a thou nawn ding chih ka thei, a chi a.


A go mo, waato kaŋ Abolos go Korint, Bulos bisa beene haray laabo ra ka kaa Afasos kwaara. A di talibi fooyaŋ noodin. 	 Huan, Paulain kho sak uk a tawnsuak masa a, Korinth khua Apollo a om kalin Ephesa khua a tunga, nungjui khute hiam a mu a.


Fuwo kaŋ ga guna azawa kambe mo, alfagey kaŋ ga haggoy da sargay feema, i wane no. Woodin yaŋ, ngey no ga ti Zadok banda Lawi izey ra, kaŋ ga maan Rabbi do zama ngey ma goy a se.» 	 dantan mallam nga maitam kem siampute omna ahi; hiaite Zadok tate, Levi tate laka a nasem dinga TOUPA hongnaih sekte ahi uh, a chi a.


Ahitub izo Zadok da Abiyatar izo Abimelek mo ga ti alfagey. Sabsa ga ti bonkoono se hantumkwa. 	 Huan Ahitub tapa Zadok leh Abiathar tapa Abimelek bel siampu ahi ua, huan Savsa bel laigelhmi ahi a;Huan Jehoiada tapa Benai bel Keret mi leh Pelet mite heutu ahi a, huan David tapate bel kumpipa kima pipente ahi uhi.


Doŋ day ya ye ka te mate kaŋ cine ay go waato kaŋ ay ya sahãkooni no, Waato kaŋ Irikoy corotara g'ay nangora batu! 	 Ka hoihlai nitea ka om banga, ka puanin tunga a Pathian thuguk a om laiin;


Yehosafat binde ne Israyla bonkoono se: «Ay ga ni ŋwaaray, ma Rabbi sanno ceeci hunkuna.» 	 Huan Jehosaphat in Israel kumpipa kiangah, "Toupa thu hu-ngaih ta dih in" achi a.


Irikoy na teeku ham bambatey mo taka, da fundikooni kulu kaŋ ga yooje, wo kaŋ yaŋ ga nyuturu-nyuturu harey ra, a n'i taka ngey dumey boŋ. A na curo kulu kaŋ ga deesi mo taka nga dumo boŋ. Irikoy di kaŋ woodin mo ga boori. 	 Huchiin, Pathianin tuipi thil thupi lian pipite a siama, thil hing tangthei chiteng, tuiin a pawt sak, amaute chi omdan ding bangin a siam hi: Pathianin huai a ena, hoih a sa mahmah hi.


Amma a ne i se: «A ga tilas ay ma Irikoy* koytara Baaru Hanna waazu kwaara cindey mo se, zama woodin sabbay se no Irikoy n'ay donton.» 	 Himahleh, aman, a kiang uah, Kho dang khawngah leng Pathian gam tanchin Hoih ka hilh ding ahi,huai dinga sawl ka hi ngala, a chi a; huchiin, Galili gama kikhopna in khawngah thu a hilhta.


Afooyaŋ mo i n'i catu ka wi da tondiyaŋ, i n'i si, i n'i dumbu ka fay ihinka nda garza. I n'i wi da takuba. I bar-bare nda feeji nda hincin kuuru bankaarayyaŋ ngey gaa. I go moori nda gurzugay da taabi ra, -- 	 suang a den in a awm ua, singatna a attan in a awm ua, khemna a tuak ua, namsau a satlup in a awm ua; Belam vun leh kel vun silh in a vakvai ua; genthei takin, gimthuakin, sawi in a awm ua-


I na Saduma nda Gomorata arzakey kulu ku, hala nd'i hindoonayey ka ngey diraw te. 	 Huchiin, Sodom leh Gomorra mite sum tengteng leh a nek ding tengteng uh a la ua, a paita uh.


A g'i hangey fiti i ma maa dondonandiyaŋ, A g'i lordi mo ka ne i ma bare ka fay da goy laalo. 	 Thuhilhna lamah a bil uh leng a honsaka, thulimlouhna akipan kik dingin thu a pia hi.


Sohõ mo ay na laabey wo kulu daŋ ay tamo Babila bonkoono Nebukadnezzar kambe ra. Ay n'a no ganji hamey mo zama i ma may a se. 	 Tuin leng ka nasempa Babulon kumpipa Nebukadnezzar khut ah hiai gam tengteng ka pe khinta hi, gamsate leng amah nasem dingin ka pelai hi.


Ifraymu cansa ga bisa, I ga Yahuda ibarey mo halaci. Ifraymu si ye ka canse Yahuda gaa koyne, Yahuda mo si ye ka Ifraymu taabandi koyne. 	 Huchiin, Ephraimte hajatna a beita dinga, Judate hihbuaimite hihmanthatin a omta ding uh; Ephraimten Judate a haza nawnta kei ding ua, Judaten leng Ephraimte a hihbuai nawn kei ding uh.


Zama waddo wo, d'i n'a neera no, doŋ a ga te nooru boobo, i m'a no talkey se.» 	 Hiai thau man tampi zuak a, mi jawngte kiang a piak theih ahi ngal a, a chi ua.


Mahalalel jirbey kulu, jiiri zangu ahakku nda wayga cindi gu no, gaa no a bu. 	 Huchiin, Mahalalel dam sung tengteng kum za giat leh kum sawm kua leh kum nga ahia: huan, a sita hi.


Amma Dawda n'i gana, nga nda boro zangu taaci, zama boro zangu hinka kay banda, ngey kaŋ yaŋ gaze hal i si hin ka Bezor gooro daŋandi. 	 Davidin bel a delh jela, amah leh mi za lite toh, mi za nih bel a bah tak jiak un Besor lui a kan tei theita kei ua, a naomta uhi.


I ci Sisera se ka ne: «Abinowam izo Barak kaaru ka koy Tabor tondo do haray.» 	 Huan, Abinoam tapa Barak bel Tabor tungah a hoh tou chih Sisera a hilh ua.


Nyaŋo ne a se: «Ay izo, laaliyaŋo din ma kaa ay gaa. Ni ya, ma hangan day ka te haŋ kaŋ ay ci ni se. Ma koy kand'ey ay se.» 	 Huan, a nu in, a kiangah, ka tapa, na hamsiat muh ding ka tungah om hen: ka thu jui inla, hon valakin, achia.


Amma Farisi fonda bora wo, kaŋ a di woodin, a dambara zama Yesu mana alwala ka sintin ŋwaari. 	 Huan, Pharisaiin a an um a muhin, an nek maa a sil louh tuh lamdang a sa mahmah a.


Ay na waddi nda zawul da alowes* da cirinfi say-say ay daarijo gaa. 	 Ka lupna murra, aloe, leh sinamonin ka namtui sakta.


Saaya kaŋ a to nga laabo ra, a na borey dondonandi i diina marga fuwey ra, hal i dambara ka ne: «Man no boro wo du laakal woone da dabari goy wo mo? 	 Huan, a omna kho lam tuh a tunga, a kikhopna in uah amaute thu a hilh a, huchiin lamdang a sa mahmah ua, Hiai min hiai pilna leh hiai nasep thupi hihtheihnate khawng koi apata a muh ahia?


Amma za i mana woodin te, Alfa Eliyasib, kaŋ i daŋ iri Irikoyo windo fuwey boŋ, kaŋ a ciya nga nda Tobiya game ra gonda amaana, 	 Huan hiai main, siampu Eliasib i Pathian in ua dantante tunga seha ompa, Tobia toh kizomin,


Amma Alima, kaŋ ga moodabal te (woodin no ga ti a maa feerijo), goono ga gaaba nd'ey. A ceeci nga ma maykwa bare k'a kaa cimi fonda gaa. 	 Himahleha, bumsiam Elima, (Bar-Jesu min omdan ahi a); huaiin gamukpa ginlouhsak tumin, amau tuh a na khak hi.


Ay ga ni hin sanney haggoy. Ma s'ay furu baa kayna! 	 Na thuseh tuh ka jui dinga: aw, honpaisan den ken.


Gaakasina kaŋ i go ga margu hanantey se ciine ra, nga neeya: Kal araŋ ma te mate kaŋ cine ay na lordi no Almasihu margey se kaŋ go Galatiya laabo ra: 	 Huan, mi siangthoute adia thohlawm thu jaw, Galatia gama saptuam pawlte kianga thu ka piak bangin nou leng na hih sam un.


Amma d'araŋ mana laabo din gorokoy kulu gaaray araŋ jine parkatak, i borey kaŋ yaŋ araŋ ga naŋ ga ciya araŋ se danga ndaaniyaŋ araŋ moy ra. I ga ciya danga karjiyaŋ araŋ carawey ra mo. I ga ciya araŋ se ibareyaŋ laabo kaŋ ra araŋ ga furo ka goro din ra. 	 Himahleh huai gam a omte na delhkhiak kei uleh na omsakte uh na mit ua ding in sutna zum leh na chi ua ding in ling bang ahi ding ua, na omna gam uah hon hih nuammoh ding uhi.Huan, hichi ahi ding a, a tung a hih ka tup bang na tunguah ka hih ding, chi in, chi in.


I tu a se ka ne: «Ni mo Galili boro no? Guna Tira Hanney ra ka di kaŋ Galili ra annabi kulu si fun.» 	 Amau tuh a kiangah, Nang leng huai Galili mi na hi sam maw? Zong lechin, Galili gamah jawlnei kuamah pawt ding a om kei uh chih thei tanla, a chi ua, a dawng ua.Huan, mi chih amau in chiat ah a paita uh.


Yesu tu a se ka ne: «Nin kaŋ ga ti Israyla* dondonandiko, ni si faham da hayey wo, wala? 	 Jesun a dawnga, a kiangah, Israelte sinsakpa na hi ngala, huaite na theikei maw?


Jama din goono ga yanje ceeci ay gaa han kulu taray kwaaray, I goono ga sargay te fariyaŋ ra, I goono ga dugu ton sargay feema yaŋ ra, 	 Huante khawng a kithoiha, teklei tungte khawnga banghiam gimlim hala, ka maitang mahmah a honhihheh nakte.


Zama ni windi batamey ra zaari folloŋ ga bisa nangu fo wane zambar. Dambe day ya goro windi me batuko ay Irikoyo windo ra, A ga bis'ay se ya goro laala kwaara ra. 	 TOUPA Pathian tuh ni leh phaw ahi ngala: TOUPAN hehpihna leh thupina a pe dinga: diktaka omte lakah thil hoih himhim a it kei ding hi.Sepaihte TOUPA aw, nangmah muang min nuam asa hi.


A jin ka te ce fo no, kaŋ dumi fo ga maa Irikoy jinde kaŋ salaŋ a se ka fun danji ra, mate kaŋ cine ni wo ni maa r'a, ni go ga funa hala hõ mo? 	 Najak bang un, meia kipanin Pathian aw min aza ngei mawng-mawng un, lah a hing uhia?


A binde zuru ka kaa Siman Bitros da talibi fa din kaŋ Yesu ga ba do. A ne i se: «I na Rabbi sambu ka kaa saara ra. Iri si bay mo naŋ kaŋ i n'a jisi.» 	 Huchiin a tai a, Simon Peter leh nungjui dang Jesun a itpa kiangah a hongpaia, a kiang uah, Hana kipan Toupa a pai mangpihta uh, a koihna uh ka theikei uh, a chi a.


Isaka ne i se: «Ifo se no araŋ kaa ay do, kaŋ a go, araŋ wangu ay hal araŋ n'ay gaaray araŋ do?» 	 Huan, Isaakin, a kiangah, Non ngai kei ua, na kiangua kipanin non pai mang sak ngal ua, bangchidan in ahia ka kianga na hong uh? A chia.


Sorro hinza jiiri kulu ra ni alborey kulu ma bangay Rabbi ni Irikoyo jine nango kaŋ a suuban ra. Batey neeya: buuru kaŋ sinda dalbu bato, da habey bato, da tandey bato. Araŋ ma si kaa Rabbi jine mo kambe koonu. 	 Kum chihin na pasalte tengteng uh thum vei TOUPA maah mun a honsehsak dingah a kilat ding uh ahi, tanghou silngou sohlouh ankuangah, nipikal ankuangah, bawkta ankuangah; huan TOUPA maah kuamah khutvuakin na kilat ding uh ahi kei:


Yesu n'a kaseeti gumo ka ne a ma si ci boro kulu se. A ne: «Day, ma koy ka ni boŋ cabe alfaga se. Ma sargay no ni hanandiyaŋo sabbay se mate kaŋ cine Musa ci, zama a ma te i se seeda.» 	 Huan, a kiangah, Kuamah hilh ken, a hihhangin siampu kiangah vakiensak inla, na sianhonna ding Mosi seh bangin lan in, mite theihchetna dingin, a chi a.


Rabbi darza tun gallo bindi ra, a koy ka kay tondo kaŋ go gallo se wayna funay haray boŋ. 	 Huan TOUPA thupina khopi lai akipanin a pai toua, khopi suahlam panga tang sangah a vading ta hi.


Filibos tu a se ka ne: «Buuru kunkuni kaŋ nooro ga saba nda handu ahakku banandi cine si wasa i se hala boro kulu ma du kayna-kayna.» 	 Huan, Philipin a kiangah, Mi chihin tawm chika a tan chiat ding uleng, makhai zanih man tanghouin a chin kei ding, a chi a, a dawnga.


Amma Alfa Yehoyda na jine borey lordi, zangu-zangu waney kaŋ yaŋ go wongu marga boŋ, ka ne i se: «W'a kaa taray soojey sasara ra. Boro kulu kaŋ n'a gana, i ma bora wi nda takuba.» (Zama alfaga* ci ka ne: «I ma s'a wi Rabbi windo ra.») 	 Huan, siampu Jehoiada in sepaihte tunga heutute dia seh sepaih za heutute thu a piaa, a kiang uah, Sepaihte kikalah pawt sakin; kuapeuh amah jui namsaua satlup ding ahi, a chi a; siampuin, Toupa in ah bel thah ding ahikei hi, ana chita ngal a.


Ni ma Paska feeji sarga Rabbi ni Irikoyo se. Ni m'a kaa ni kurey ra wala ni kalo ra k'a sarga noodin, nango kaŋ Rabbi ga suuban zama nga maa ma goro noodin. 	 TOUPAN a min omna mun dia a seh dingah TOUPA na Pathian kiang uah na belam hon lak ua leh na gan hon laka Paikan Ankuang dingin na kithoih dinguh ahi.


Jarawo kaŋ ga te heemaro waate, ni ma s'a wi. Reyzin izey kaŋ ni kalo kaŋ ni mana hanse din ga hay mo, ni ma s'i kosu. Fulanzamay hanno jiiro nooya laabo se. 	 Na buh pou na la ding ahi kei, na kep louh grep na lou ding ahi kei: gam khawl kinkenna kum ahi ding hi.


Dullu fun a niina ra ka ciciri, Danji mo kaŋ ga ŋwa ka ban pat! fun a meyo ra. A na danji-bi yaŋ diyandi. 	 A nak a kipan in meikhu a zamtou ngoingoi a, a kam a kipan a pawt mei in a kang zoizoi hi: huai in meihol a kuangsak zuazua.


Ay ne ay si di Rabbi fundikooney laabo ra. Ay si di Rabbi, ay si ye ka boro guna koyne ndunnya gorokoy banda. 	 Toupa, Toupa ngei, mi hing gamah ka mu nawnta kei dinga: khovela omte lakah mihing ka mu nawnta kei ding hi.


Ay ga bay kaŋ ay dirawo banda sakali* futaykooniyaŋ ga furo araŋ game ra, i si kalo naŋ bo. 	 Ka pai nungin nge hangte na lak uah a honglut ding ua, pawlte a hawi kei ding uh chih ka thei hi.


Dawda ne: «Woodin yaŋ kulu Rabbi naŋ ay ma faham d'ey k'i hantum, zama a kambe go ay gaa, danga deedando jeeriyaŋ goyey kulu nooya.» 	 Davidin, Hiaite tengteng TOUPAN amah mah khuta hon gelh, hiai a lim tengteng hon theisak hiin ka thei hi, a chi a.


I go g'araŋ baaru dede kaŋ zina go araŋ game ra. Zina woone dumi i s'a gar baa dumi* cindey game ra, hal araŋ boro fo gonda nga baaba wande. 	 Na lak uah kingaih a om chih thu a thang vengvung ahi; huchibang kingaih Jentelte laka leng om ngeilou, na lak ua mi khatin amah pa ji a kitenpih.


Da Almasihu marga kulu margu care banda, nga no boro kulu ga salaŋ da ciine waani-waani mo, da boro fooyaŋ furo mo kaŋ mana caw, wala kaŋ mana cimandi, manti i ga ne araŋ follo no? 	 Huaijiakin, saptuam tengteng kikhawm a, na vek ua, pau theihlouhtea na pau uleh, thei nailoute hiam, gingloute hiam honglut le uh, ahai uh honchi kei ding ua hiam?


Amma boro fo ga ne: «Ni gonda cimbeeri, ay mo ay gonda a goyey.» To. Ma ni cimbeero cabe ay se goyey si, ay mo g'ay cimbeero cabe ni se ay goyey do. 	 Ahi, mi kuahiamin, Nang ginna na neia, ken thilhih ka nei ahi; na ginna tuh na thilhih panglouin hon ensak in huan ken ka thilhihin ka ginna ka hon ensak ding,


Himando din binde, a boŋo wura hanno no; a ganda d'a kambey nzarfu no; a gunda d'a tanjey guuru-say no; 	 Hiai milim a hih leh, a lutang dangkaeng hoih ahi a. a awm leh a bante dangka, a gilleh apheipite dal,


Sohõ binde, ya Rabbi, kala ni m'ay fundo ta ay gaa, ay ga ni ŋwaaray no, zama ay ma bu bisa ay ma funa.» 	 Huaijiakin, AW TOUPA, tuin ka hinna honlaksak dingin ka honngen hi; kei dingin hin sang in sih a hoih zo ngala, a chi a.


I na nango din maa daŋ Bokim (kaŋ a feerijo ga ti Hẽeni). Noodin mo i na sargay te Rabbi se. 	 Huan, huailai mun min dinginBokim a sa uh: huan, huaiah TOUPA kiangah a kithoihta uhi.


Zama ni do no fundi hari zuro go. Ni kaaro ra no iri ga di hananyaŋ. 	 Aw, nangmah theite tungah na chitna kitheisak zel inla; lungtang diktak pute tungah leng na diktatna langsak jelin.


Zama ni goono ga ne, Nafa woofo no a ga te ni se? Wala: ‹Ifo no a ga hanse ay se, Kaŋ ay mana zunubi te?› 	 Kei adingin bang phattuamna a om dia? huan. Ka khelh nak sal aleh, bang phattuamna ka neia? na chih?


Zama i n'a hantum ka ne: «Ay ga laakalkooney laakaley halaci, fahamantey fahama mo, ay g'a ganandi.» 	 Mi pil pilna ka hihmang dinga, lemthei lemtheihna leng ka paikhe ding, chih gelh ahi ngal a.


Moyduma farhante ga naŋ bine ma maa kaani, Baaru hanno mo ga naŋ biri ma te londi. 	 Mitte vaknain lungtang a kipak saka: huan tanchin hoihin guhte a thausak hi.


Kala day nango kaŋ iri jin ka to din, iri ma soobay k'iri diraw te yaadin. 	 I hongtunna, i ngah chiangchiang uah muanhuaiin kip peuhmah ni uh.


Sohõ binde, Firawna ma ceeci boro fo kaŋ gonda fahamay, kaŋ gonda laakal, a m'a daŋ a ma Misira laabo kulu may. 	 Huchiin tuin Pharo in mi khat tei tak pilsak mai zong khia henla, Aigupta gam tungah heutuin omsak hen,


Saray ne Abram se: «Guna, Irikoy n'ay ganji hayyaŋ. Ay ga ni ŋwaaray, ma margu nd'ay koŋŋa. Hambara ay ga du izeyaŋ a do.» Abram mo maa Saray sanno. 	 Huan, Saraiin, Abram kiangah, ngai dihve, Toupan lah ta ka neih honphal loua; hehpihtakin ka sikhanu kithuahpih in; amah laka kipana tate ka neih khak leh, achia. Huchiin, Abramin Sarai thu a juita.


Jangal taakoy da zunubikooney kulu goono ga maan Yesu gaa zama ngey ma maa se. 	 Huan, siahkhonmite leh mi khialte tengtengin a thu za dingin a kiang a honjuan ua.


Hunkuna mo araŋ murte ay baaba windo gaa. Araŋ n'a izey wi, i boro wayye tondi folloŋ boŋ. Araŋ na Abimelek kaŋ ci ay baaba wahayo izo daŋ koytaray Sekem borey boŋ, zama araŋ nya-ize no. 	 Tuniin ka pa inkote tungah na nahel ua, a tapate sawmsagih tak suang khat tungah na nahihlum ua, na unaupa uh a hih jiakin a sikhanu tapa Abimelek Sekem kho mite kumpipa dingin lah na nabawlta ngal ua; )


Amma a na Teeku Cira gum Firawna nda nga wongu marga kulu boŋ, Zama a baakasinay suujo ga tondo hal abada. 	 Pharo leh a sepaihte bel Tuipi Sana hihmangpa kiangah: a chitna lah khantawnin a om sin ngala.


Siman Bitros ne a se: «Rabbi, manti ay cey hinne, amma baa ay kambey d'ay boŋo.» 	 Simon Peterin a kiangah, Toupa, ka khe kia hilouin, ka khut leh ka lutang leng aw, a chi a,


Zama i ma hayey kulu te kaŋ me ni kamba da ni saawara waadu ka ne ga te. 	 Na khut leh na lungsima hongtung dinga na sehkholh peuh hih dingin.


Amma Israyla, kaŋ goono ga asariya* fo gana zama nga ma du _Irikoy jine__ adilitaray, mana to a gaa. 	 Isreal, diktatna dan delhten, diktatna dan pen a pha zouta kei uh.


Amma Rabbi no ga ti Irikoy cimi-cimo. Irikoy fundikooni no, nga wo Koy no kaŋ go no duumi. A futa sabbay se ndunnya ga jijiri, Ndunnya dumey si hin ka munye d'a dukuro. 	 TOUPA bel Pathian tak ahi, Pathian hing khantawn Kumpipa ahi hi, a hehin lei a linga, namten a hehna a nangzou kei uh.


Fuwo kaŋ bonkoono Suleymanu cina Rabbi se, a salleyaŋo kambe kar waydu no, a tafayyaŋo kambe kar waranka no, a beene kuuyaŋo mo kambe kar waranza no. 	 Huan, Solomonin Toupa adinga a in lam a dunglam tong sawmguk ahia, a vailam tong sawmnih ahi, a sanlam tong sawmthum ahi.


Ma naŋ ni moyduma ma kaari ni tamo do haray, M'ay faaba mo ni baakasinay suujo ra. 	 Toupa aw, zahlakin hon omsak ken; kon sam ngala: mi gilousalou zahlak in om uhen la, Sheol ah dai dinden in om uhen.


Fu-ize kayney kaŋ yaŋ go no fu beero carawey gaa, i furoyaŋ meyey go windo kambe ŋwaari haray. Boro ga kaaru mo zijiyaŋ haray boŋ ka casu ka koy bindo ra cinaro do. Bindo ra wano do mo i ma gana ka to ihinzanta ra. 	 Dantan laita pente kongpi bel huai in tklam pangah a oma: a laita ah kahna kivialin a kah tou ua, huan, a laita akipanin a thumnaah.


I ga goro mo laabo kaŋ ay n'ay tamo Yakuba no din ra, nango kaŋ araŋ kaayey goro. Noodin no ngey mo ga goro, ngey nda ngey izey, da ngey banda, hal abada. Ay tamo Dawda mo no ga ciya i mayraykoyo hal abada. 	 Ka nasempa Jakob kianga ka gam piak, na pipute uh na tenna sek ah a teng ding ua; huaiah khantawn in a teng ding ua, amau leh a tate uh, a tate uh tate leng: ka nasempa David khantawnin a heutu uh ahi ding,


Rabbi salaŋ Musa nda Haruna se noodin, waato kaŋ i go Hor tondo do, kaŋ ga maan Edom laabu hirro. A ne i se: 	 Huan, TOUPA'N Mosi leh Aron, Edom gam naih Hor tang ah a houpih a,


I goyo ga ti i ma baytuyaŋ te Irikoy nangora kaŋ go kubayyaŋ hukumo ra jine. I na woodin te mo hala waato kaŋ Suleymanu na Rabbi windo cina Urusalima ra. I kay noodin mo ngey sasareyaŋey ra ka ngey goyo toonandi. 	 Huan Jerusalema Solomin TOUPA in a lam khit masiah, kihoupihna puanin biakbuk maah lain na a sem uhi: huan a thupiak bang jel un a nasepna uh a hih uhi.


Woodin sabbay se, borey kulu kaŋ yaŋ ga ni ŋwa ka ban, I ga ngey mo ŋwa ka ban. Ni ibarey kulu ga koy tamtaray ra. Borey kaŋ yaŋ na ni ku wongu ra, i ga ngey mo ku. Borey kulu kaŋ yaŋ na ni ciya wongu arzaka, Ay ga naŋ ngey mo ma ciya wongu arzaka. 	 Himahleh nang honne gaite tengteng, nekgaihin a om ding ua, na melmate teng teng mi chih, sal dia piin a om ding uh, nang honlokte lohin a om ding ua, nang hon gallakte dingin ka pe ding hi.


Talibey kulu n'a naŋ ka zuru. 	 Huan, a vek un amah a nusia ua, a taimang vekta uh.


Yesu binde ne i se: «Zankey, araŋ gonda ŋwaari, wala?» I tu a se ka ne: «Abada!» 	 Huan, Jesun a kiang uah, Naute aw, nekding banghiam na nei uh hia? a chi a. Amau a kiangah, Nei lou, a chi ua, a dawng ua.


Dawda wane no. Ma si ni boŋ taabandi laalakoyey sabbay se. Ma si canse mo da borey kaŋ ga adilitaray-jaŋay te. 	 Thil hoihlou hihte jiakin kihih lungkham nuam dah inla, diklou taka hihte leng eng ken.


Boro kaŋ gonda Izo gonda fundo. Boro kaŋ sinda Irikoy Izo mo sinda fundo. 	 Tua Tapa neiin hinna a nei hi; Pathian Tapa neilouin hinna a neikei hi.