I n'a no jeejay takula zanjarmi, da reyzin* fafa hinka. Waato kaŋ a ŋwa, a fundo ye ka kaa a gaa, zama zaari hinza nda cin hinza no a mana ŋwaari ŋwa, a mana hari haŋ. 	 Huan, theipi beu them khat leh grep gah phou keu bawm nih a pia ua; huan, huaite a nek leh a honghalh nawna; ni thum leh jan thum an ne lou leh tui dawn lou lah ahi ngala.


Listra ra mo, boro fo goono ga goro kaŋ ce sinda gaabi, larante no za nyaŋo gunda ra. A mana dira baa ce fo. 	 Huan, Listra khua ah khe jaw kuahiam a tu a, a pian tung apat khebai him ahi a, khein a pai ngeikei hi.


Amma Irikoy na gooro kaŋ go Lehi ra din kortu kal a go, hari zotti ka fatta. Waato kaŋ a haŋ, Samson biya ye ka kaa, a yay. Woodin se no i na nango maa daŋ En-Hakkore. A go no mo Lehi ra hala hunkuna. 	 Himahleh Pathianin Lehi muna kokhuk om a khangkham sak paha, huan, tui a hongkikhoh kheta hi; huan, huai a dawn takin a lungsim a honghat nawntaa, a halhta mahmah hi: huchiin huailai min dingin En-hakore a chita uh; tu tanin Lehi munah a om lailai hi.Huchiin Philistiate hun laiin Israelte tungah kum sawmnih vai a hawm hi.


Woodin sabbay se no ni ga maa Rabbi ni Irikoyo sanno se, k'a lordey d'a hin sanney te, wo kaŋ yaŋ ay go ga ni lordi nd'a hunkuna.» 	 Huaijiakin TOUPA na Pathian uh thu na man ding uh ahi, tunia ka hon thupiak, a thupiakte leh a dante na zuih ding uh ahi, chiin.


Sanda, a na hari tabakwa ye nga hari tabayaŋ kayyaŋo do, a ma taasa daŋ Firawna kambe ra koyne. 	 Huan, uain pia heutu pen uain pemi mah in apangsak nawna; huchiin, nou Pharo khut ah a peta a:


da mate kaŋ araŋ faham d'iri kayna-kayna, araŋ ga faham gumo-gumo, kaŋ iri no ga ti araŋ darza haro, danga mate kaŋ araŋ no ga ti iri waney Rabbi Yesu zaaro ra. 	 Theihsiamna tan na neihtak bangun, i Toupa Jesu ni chiangin, noute kon suan theih bangun nouleng koute nonsuang thei sam ding uhi.


A ga ciya mo, boro kulu kaŋ si hangan ay sanney se kaŋ bora din ga salaŋ ay maa ra, ay bumbo ga bora koy hã d'a. 	 Huan, hichi ahi dinga, ka mina ka thu a gen pom lou peuhmah ka ngaihtuah ding.


Wiyaŋ sintina kaŋ Yonata nda nga jinay jarekwa te, danga alboro waranka cine no. Nango mo si bisa fari fo batama jare cine beeray. 	 Huchiin Jonathan leh a galvan tawipan a thah masak pen tung un tin kimkhat mun hiam khawng ding ah mi sawmnih hiam tak a that uhi.


I ga fatta k'iri gana, hal iri m'i candi birno banda. Zama i ga ne: ‹I goono ga zuru iri se, danga ijina cine.› Woodin se no iri ga zuru i se. 	 Huchiin hondelh dingin a pawt ding ua, khua akipan gamla sim I khem khiak phain; amau, Tuma mahbangin I ma uah taikek uh e, a chi ding ua; huchiin a ma uah I taikek ding uh;


Sohõ binde Rabbi ne ni si zumbu ni dima kaŋ ni kaaru din boŋ, amma sikka si ni ga bu.» Iliya binde dira. 	 Toupa'n hichi in a chi ahi: Lupnaa na kahtou na hong kumsuk nawnta kei dinga, na si ngeingei ding, chiin, chiin, a chi a. Huan, Elija a kuanta hi.


Ay ga naŋ hangawey ma kuri haŋ, Ay takuba mo ga basi ŋwa. Ay ga wiyantey da tamey basi ŋwa ibare hamni-kuuku-koyey jine borey gaa.» 	 Ka thalte sisan ka kham sak ding, ka namsauin sa a valh ding; thahte leh salte sisan toh melma heute lu akipanin, ka chi, a chi ding.


Gomni nda laakal kanay ma bara araŋ banda kaŋ yaŋ ga fun iri Baabo Irikoy da Rabbi Yesu Almasihu do. 	 Pathian I Pa leh Toupa Jesu Kris kiang a kipan hehpihna leh lemna na kiang uah awm hen.


A windo nafa ga say ka bambari Irikoy futa zaaro ra. 	 A ina punna a paimang dinga, a vante a heh niin a luang mang ding hi.Hiai bel Pathian akipana mi gilou tantuan ahi, a gouluah dia Pathianin a sehsak.


Ma ni gaabo tunandi Ifraymu da Benyamin da Manasse jine, Ma kaa ka iri faaba. 	 Pathian aw, honkihei sak nawn inla; na mel hihvak in, huchiinhotdamin ka om ding uhi.


Subu nda tuuri izey kaŋ yaŋ ga hay ngey dumey boŋ binde fatta ka fun laabo ra, ngey nda tuuri-nyaŋey kaŋ ga izeyaŋ hay, kaŋ yaŋ gonda gure, ngey dumey boŋ. Irikoy di kaŋ woodin mo ga boori. 	 Huchiin, leiin loupate, anteh amau chi omdan ding banga chi neite, sing a mau chi omdan ding banga gah, a gah sunga chi omte a omsakta hi: huan Pathianin huai a ena, hoih a sa mahmah hi.


Nin wo mo, Pasur, da borey kulu kaŋ goono ga goro ni windo ra, araŋ ga koy tamtaray ra. Ni ga kaa Babila, noodin no ni ga bu, noodin mo no i ga ni fiji, nin da ni corey kulu, kaŋ yaŋ se ni na tangari annabitaray te. 	 Huan, nang Pashur, na in sunga om tengtengte toh sal ah na tang ding ua; Babulon ah na pai tei ding; huai ah na si dinga, huaiah vuiin na om dinga, nang leh na lawm juau thu na hilhsekte tengteng toh, a chi a.


Zama nda asariya banda borey no ga ti tubukoy, yaadin gaa cimbeeri ciya yaamo, alkawlo mo si hay kulu hanse. 	 Dan nei mite gouluahte hi ding hile ubel, ginna bangmahin a phatuam keia, thuchiam leng thuchiam ahita kei hi.


A na Yohanna beere Yakuba wi da takuba. 	 Huan, Jakob, Johan unau, temsauin a sat lum hi.


Ay fundo wangu k'i taba, I ga hima ay se sanda ŋwaari kaŋ ga bine tayandi. 	 Ka khain amaute a khoih nuam kei; kei dingin an kihhuai bang ahi uh.


hal araŋ cimbeero ma si bara boro laakal boŋ, amma a ma bara Irikoy dabaro boŋ. 	 Huchia, na ginna uh mihing pilnaa kinga loua, Pathian thilhihtheihna a kinga a a om theih jawkna dingin.


Ay wo, hari no ay goono ga baptisma te d'a araŋ se, tuubiyaŋ sabbay se. Amma bora kaŋ ga kaa ay banda din, a ga bisa ay dabari. Ay mana to naŋ kaŋ ay ga ce daŋ a ce ra. Nga no ga baptisma te araŋ se da Biya Hanno da danji mo. 	 Ken jaw kisikna dingin tui in ka honbaptis ngei a, himahleh, amah ka nunga hong pai tuh keimah sangin a thupijaw a, a khedap tawi tak leng ka hi kei, Aman jaw Kha Siangthou leh meiin noute a hon baptis ding.


Dawda ne Acis se: «Hala day sohõ ay du gaakuri ni jine, ma yadda k'ay no nangoray saajo ra haray kwaara fo ra, zama ay ma goro noodin. Ifo no ga naŋ ay, ni bannya ma goro koytaray kwaara ra ni banda?» 	 Huan, Davidin Akis kiangah, Honhehpih inla, na gama khua khat ah omna ding mun honpe sam inla, huaiah ka om ding uh: na sikha bangdingin kumpipa khua ah na kiangah a omthek dia? A chi a.


Woodin no k'ay ganji sorro boobo ay ma kaa araŋ do. 	 Huaijiak takin ahi, na kiang ua hong ka kikhel sak naknak.


Waato kaŋ a kaa bonkoono do, bonkoono ne a se: «Mikaya, iri ma koy Ramot-Jileyad ka wongu, wala ya naŋ?» A ne a se: «Kaaru, araŋ ma te zaama. I g'i daŋ araŋ kambe ra.» 	 Huan, kumpipa kiang a tun touhin kumpipan a kiangah, Mikai Ramoth-gilead khua sual dingin ka kuan tou ding ua kuan tou lou ding? achi a huan, aman, kuan tou unla, va lamzang un, na khuta piak ahi sin hi, a chi a.


Zama boro kaŋ Rabbi ga ba no a ga kaseeti, Danga mate kaŋ baaba ga te nga izo kaŋ a ga maa a kaani se. 	 Toupan lah a itte a sal ngala; pan a kipahna tapa a salh bangin.


Yaadin cine no ay ga Misira laabo ciya kurmu nd'a, laabu cindey kaŋ go kurmu yaŋ game ra. A galley mo ga ciya kurmuyaŋ, gallu cindey kaŋ i bagu-bagu yaŋ game ra, kal a ma to jiiri waytaaci. Ay ga Misirancey say-say no ndunnya dumey ra, ya i fay-fay ndunnya laabey ra. 	 Huan Aigupta gam segawpte lakah khatin ka bawl dinga, a khopite ka khopi siate lakah Kum sawmli a kigawp ding: Aigupa mite nam te lakah ka dalh sak dinga, gam chih a ka dalh sak ding.


Ay sanney wo mo kaŋ ay na ŋwaarayyaŋ te d'a Rabbi jine, i ma maan Rabbi iri Irikoyo gaa cin nda zaari, zama a ma ay, nga tamo cimo tabbatandi, d'a jama Israyla cimo mo, mate kaŋ zaari kulu ga laami nd'a. 	 A sikha thu ah leh, a mi Israelte thu ah a ni omdan bang jela a gamtat theihna dingin hiai ka thu gen, TOUPA maa ngetna ka tutte sun leh jan TOUPA I Pathian maah om gige hen:


Zama haciika iri ndunnya baabey din n'iri gooji jirbi kayna fooyaŋ mate kaŋ i di a ga hagu. Amma nga wo g'a te iri albarka se, hal iri ma du ka margu nd'a hananyaŋo. 	 Amau jaw ni sawtlou chik, hoih a sak bangjel un a honsawi ngei ua, aman bel, a siangthouna I tan sam theihna dingin, I hoihna dingin a honsawi jaw ahi.


Amma Israyla boro cindey, da alfagey, da Lawitey go Yahuda kwaarey kulu ra, afo kulu nga tubu haro ra. 	 Huan Israel laka omlaite, siampute laka, Levi mite, Juda khopite tengteng ah a om ua, mi chih a gouluahna chiat uah.


Yaadin mo no wandey ma ciya boroyaŋ kaŋ gaa lalabu go. I ma si ciya kormotanteyaŋ, amma i ma ciya boŋ hinkoyaŋ, da naanaykoyyaŋ hay kulu ra. 	 Huchimahbangin a numeite uh leng mi zahtakhuai ahi ding uhi, gensiathatte hi louin, kidekthei leh bangkima muanhuai ahi ding uhi.


Ahaziya gonda jiiri waranka cindi hinka waato kaŋ a te bonkooni, a may mo jiiri fo Urusalima ra. A nya maa Ataliya, Israyla bonkoono Omri ize wayo. 	 Ahazia in vai a hawm pat lain kum sawmnih leh kum nih a upa ahi; huan, Jerusalem khuaah kum khat vai a hawm. Huan, a nu min Athalia, Israel kumpipa Omri tanu ahi.


I goono g'ay gomdo ka me kombandi ay gaa. Sanda muusu beeri kaŋ ga koli ham tooru-tooru, A ga dundu mo. 	 Tui banga buak khiakin ka oma, ka guh tengteng leng a kilawi hi; ka lungtang tuh khuainun bang ahia, ka gil lakah a zul khinta hi;


Oho, haciika ay goono ga hay kulu lasaabu mursay Almasihu Yesu ay Rabbo bayyaŋo sabbay se kaŋ bisa hay kulu. A sabbay se mo no ay na hay kulu himandi yaamo. Ay g'i lasaabu mo sanda kwaara banda cine zama ay ma du Almasihu, 	 Hi taktak hi, ka Toupa theihna manpha jiakin thil tengteng ka tanta hi. Huan, thil tengteng ninneng bang phetin ka sima Kris ka tan theihna dingin,


Ize iddo din no i hay a se Hebron kwaara, noodin mo a may jiiri iyye da handu iddu. A may Urusalima* ra mo jiiri waranza cindi hinza. 	 Hebron ah a lak ah guk a piang ua; huan huailaiah kum sagih leh kha guk a lal hi: huan Jerusalem ah kum sawmthum leh kum thum a lal.


Zama Rabbi moy go adilantey gaa, A hangey mo go feerante i ŋwaarayyaŋey se. Amma Rabbi moyduma ga bare ka gaaba nda goy laalo teekoy.» 	 Toupa mit tuh midiktatte tungah a tu a, abil leng a thumna lam uah a doh zel a, ahihhangin Toupa mel tuh thil hihkhialte tungah a nim nak, chih ahi ngala.


Jama binde na boro zambar way cindi hinka donton, kaŋ yaŋ ga yaaru nda cimi. I n'i lordi ka ne i se: «Wa koy ka Yabes-Jileyad kar da takuba parkatak! da wayborey d'i kayney care banda. 	 Huan, kikhawm khawmten mi hangsan hoih ngen sing khat leh sang nih a sawl ua, Kuan unla, Jabes-gilead gama omte numei leh a tanu neute u toh namsauin vasat lum vek un.


Yaadin no i na birno windanta cinaro ban d'a Elul hando ra, a jirbi waranka cindi guwanta ra, sanda jirbi waygu cindi hinka nooya. 	 Huchiin Elul kha ni sawmnih leh ni nganiin kulh bang zohin a omta hi, ni sawmnga leh nihin.


Amma jirbi banantey ra ay ga ye ka kande Elam ka fun d'a tamtaray. Yaadin no Rabbi ci. 	 Himahleh ninanungte ah hichi ahi ding, Elam omdan ka kiheisak ding, chih TOUPA thu pawt ahi hi.


Alkawlo mo kaŋ nga bumbo sambu iri se ga ti fundi hal abada. 	 Huan hiai ahi amah ngeiin thil a honchiam pen- khantawn hinna.


Zama boro fooyaŋ ga ne: «Oho, a tirey ga tin no, i gonda gaabi. Amma nga bumbo gaahamo, londibuuno no. A me sanney mo manti hay fo no.» 	 A laikhakte jaw a gikin, a khauha, a pumpi lam bel a jawngkhala, apau leng a hawmthohhuai ahi, a chi ngal ua.


I kande Yesu se mo zanka kayna yaŋ, zama a m'i ham. Amma waato kaŋ talibey di woodin, i deen'i gaa. 	 Huan, a khoih dingin a kiangah a naungekte uh a honpi ua; nungjuiten bel huai a muh tak un a natai ua.


Afooyaŋ ne: «Boro wo Almasihu no.» Amma afooyaŋ ne: «Almasihu ga fun Galili no? 	 Khenkhatin, Hiai jaw Kris ahi, a chi ua. Khenkhatin bel, Bangdin Kris Galili gamah a hongpawt tel dia?


Kala Israyla koyey, kaŋ yaŋ ga ti i kaayey dumey jine borey, kaŋ yaŋ ga ti kunda koyey, jine boro no borey kaŋ i kabu yaŋ din boŋ, boro woodin yaŋ kande nooyaŋ. 	 Israelte intekpen, a inkuan ua intekpenten thillat a lan ua, huaite bela nam ua intekpente, a simte uh tunga omte ahi uh:


I na Sihiyona ize wayo naŋ danga day reyzin* kali ra tanda cine, Sanda batuko bukka kaŋ go gaasu fari ra, Wala binde kwaara kaŋ wongu n'a daŋ game. 	 Zion tanu tuh grep huana vennabuk bang leh, tangmai huana buk bang leh, khopi um suak banga nutsiatin a omta.


Yahuda borey kulu na Uzziya sambu, a gonda jiiri way cindi iddu kaŋ i n'a didiji bonkooni a baabo Amaziya nango ra. 	 Huan, Juda mi tengtengin kum sawm leh kum guka upa Uzia a pi ua, a pa Amazia sikin kumpipa dingin a bawlta uhi.


Benyamin kunda ra mo i du Jibeyon da nga kuray nangey, da Geba da nga kuray nangey, 	 Huan, Benjamin nam tantuam akipan Gibeon khua a kim a velte toh, Geba khua a kim a velte toh;


Wiciri kambu te, susubay mo te, jirbi hinzanta nooya. 	 Huchiin, nitaklam a oma, jinglam leng a om, a ni thumnaah.


Iri ize aru hay-jiney mo, d'iri almaney waney, sanda iri alman kurey ra haw da feeji hay-jiney, iri ga kand'ey zama i ma kond'ey iri Irikoyo windo ra, ka koy alfagey kaŋ yaŋ ga saajaw te iri Irikoy windo ra din do, sanda mate kaŋ i hantum asariya tira ra. 	 Dana kigelh bangin, i tapate laka piang masapen leh i gantate laka leng, i bawnghonte lak leh i belam honte laka nou masapente, i Pathian in ua nasem siampute kianga i Pathian in ua tawi dingin:


Saaya din no bonkoono farhã gumo. A lordi ka ne i ma Daniyel sambu ka kaa guuso ra. I binde na Daniyel sambu ka kaa guuso ra, i mana doori kulu gar a gaa, zama a de nga Irikoyo gaa. 	 Huchiin kumpipa nakpitakin a kipaka, huangsunga kipan Danial lakhe tou dingin thu a pia hi. Huchiin Danial huangsunga kipanin a lakhe tou ua, a tungah bangmah natna himhim a kimu kei, a Pathian a muan jiakin.


Filistancey soojey mo fatta Mikmas furanta. 	 Huan, Philistia galvil sepaihte Mikmas kuam ah a pai kheta uh.


Yotam gonda jiiri waranka cindi gu waato kaŋ a sintin ka may. A may jiiri way cindi iddu Urusalima ra. A nyaŋo maa ga ti Yerusa, Zadok ize way no. 	 Jotham bel a lal pattungin kum sawmnih leh kum ngaa upa ahi, Jerusalem ah kum sawm leh kum guk a lala: a nu min Jerusa, Zadok tanu ahi.


Izey ne a se: «A m'iri waymo ciya sanda kaaruwa, wala?» 	 Huan, amau, ka sanggamnu uh kijuak bawl bangin a bawl ding ahi diam? A chi uhi.


Ay zumbu ka fun tondo boŋ ka walhẽy daŋ sundurko kaŋ ay te din ra. I go noodin sohõ, danga mate kaŋ cine Rabbi n'ay lordi nd'a. 	 Huan, tanga kipan ka kiheisuk nawna, suangpek ka kuang bawlah ka koiha; TOUPAN thu a honpiak bangin huaiah a omta nilouh hi.


Waato kaŋ Bonkoono Amaziya kani nga kaayey banda, woodin banda Azariya na Elat cina k'a yeti Yahuda se. 	 Aman Elath khua a bawlhoih nawna, Juda gamah a pang sak nawn, huainungin kumpipa a pi leh pute kiangah a ihmuta.


ne ka koy jine ay si ye ka dumi baa afo gaaray, ngey kaŋ Yasuwa naŋ hal a ga bu. 	 Huaijiakin ken tubanJosua sih maa delhkhiak val namte jaw ka delhkhiak sak nawn kei ding,


da Jileyad, da Gesurancey, da Maaka borey, da Hermon tondo kulu, da Basan kulu ka koy Saleka. 	 Huan, Gilead gam leh Gesurte leh Maakatte gampi chiang leh Hermon tang tengteng leh Basan gam tengteng Salka kho phain:


Waato kaŋ a zagu, a n'ay fonnay, a n'ay ce mo. Ay mo tu ka ne: ‹Ay neeya!› 	 Huan, a nunglam a ngat leh a hon mu a, a honsam a. Huan, ken, Hiai ah ka om hi, chi in ka dawng a.


I gorokoy ciya hina kayna koyyaŋ, I humburu, i haaw, I go sanda saaji subu cine, sanda kobto tayo, Sanda subu tayo kaŋ go garu boŋ cine kaŋ ga kukure za a mana beeri. 	 Huaijiakin a sunga omten hatna a neikei ua, a lauthawng ua, a hong zahlakta uhi; gamlak loupa bang leh, loupa hing bang leh, in tunga loupa bang leh, buh a let maa hai vuai bang ahi uh.


Rabbi na hay kulu taka nga bumbo miila se, Oho, baa boro laaley masiiba zaaro se. 	 TOUPAN thil chiteng a tawpna dingin a bawlta: ahi, gilou nangawn gilou ni adingin.


Amma sohõ, ifo se no iri ga bu? Zama danji bambata wo g'iri ŋwa. Woodin banda, d'iri ye ka maa Rabbi iri Irikoyo jinda koyne, kulu iri ga bu. 	 Huaijiakin bangdia si ding i hi ua? hiai mei thupi takin a honkangmang mai ding: TOUPA i Pathian uh jaw i jak nawn leh jaw i si mai ding uh.


Woodin sabbay se araŋ ma care bine gaabandi nda sanney din. 	 Huaijiakin hiai thutein kikhamuan tuah chiat un.


Ni jinda ga hima sanda Dawda cinari kuuko, Kaŋ i cina wongu jinay jisiyaŋ se, Nango kaŋ i na guuru koray zambar fo sarku, Wongaarey kulu korayey. 	 Na ngawng Davidin galvan koihna a lam insang bang ahi, lumbem neute sang khat kikhaina mun, mi hatte lum tengteng omna.


Ni ma farhã ni bato ra mo, nin da ni ize aru, da ni ize way, da ni bannya, da ni koŋŋa, da Lawiti, da yaw kaŋ zumbu, da alatuumi, da wayboro kaŋ kurnye bu, kaŋ yaŋ go ni kwaara ra. 	 Na ankuangluina uah nou toh, na tapa utoh, na tanu utoh, na sikhanu utoh, na omna ua om Levite, gam dang mite, pa neiloute, meithaite toh nuamsa takin na om ding uhi.


Yaamo no araŋ se, araŋ ma tun za da hinay, Araŋ ma te cin mo hala araŋ ma fulanzam, Araŋ ma taabi ŋwaari ŋwa. Zama Rabbi ga nga baakoy no jirbi. 	 Jingsangpiin na thou ua, na khawl hak mahmah ua, sepgimna an na nek uh: nou din a thawn lel ahi: a mi deihtak bel ihmut a pe nak ngala.


Za kaŋ araŋ ya izeyaŋ no, Irikoy na Biya _Hanno__ donton araŋ biney ra kaŋ ga hẽ ka ne: «Baaba, ay Baaba!» Biya _Hanna__ din, Irikoy Izo do no a fun. 	 Huan, tate na hih jiak un Pathianin a Tapa Kha tuh, Abba, Pa, chia kikouin, i lungtang uah a honsawl hi.


Amma Nadab da Abihu jin ka bu ngey baabo se, i sinda ize mo. Gaa no Eliyezar da Itamar na alfagataray goy te. 	 Nadab leh Abihu bel a pa uh sangin a si masa ua; ta a neikei uh; huaijiakin Eleazar leh Ithamar ten siampu na a sem ua.


Doonkoy jine bora se. I m'a doon da moolo beeri karyaŋ. Dawda wane no. 	 Pathian aw, ka kikou husa na ja inla; ka thumna ngaikhia in.


Waato kaŋ i kaa, i na Almasihu marga margu. Gaa no i na hay kulu kaŋ Irikoy te ngey do dede, da mate kaŋ a na cimbeeri* meyo fiti dumi cindey se. 	 Huan, a tun nung un a saptuamte a sam khawm ua, Pathianin, amau zang a thil a hih tengteng leh, Jentelte dia ginna kongkhak a honsakdan khawng a hilh uh.Huan, nungjuite kiangah sawt sima omte uhi.


I goono ga ne: «Manti boro wo ga ti Yesu, Yusufu izo, kaŋ iri g'a baabo nd'a nyaŋo bay? Mate no kaŋ sohõ a goono ga ne: ‹Ay zumbu ka fun beena ra›?» 	 Hiai mi Joseph ta Jesu ahi ka hia, a nu leh a pa leng i theih? Van akipana hongpai suk ka hi, chih bangchi chiha chi ahia le? a chi ua.


I ci Dawda se. Nga mo na Israyla kulu margu ka Urdun daŋandi, ka kaa Helam. Suriyancey mo na daaga sinji Dawda se k'a wongu. 	 Huan, huai tuh David a hilh uh; huan, aman Israel mi tengteng a sam khawm a, Jordan lui a kan ua, Helam ah a hoh uh.


I fundey yangala i ra da haray da jaw. 	 Gilkial leh dangtakin a hinna uh a gilsung uah a bahta hi.


Ay maa boro fo jinde mo Ulay jabu hinka game ra, a go ga ce ka ne: «Ya Jibraylu, ma bora din fahamandi nda bangando din.» 	 Huan Ulai gei kikalah, mihing aw, kikoua, Gabriel, hiai mipa mengmuhna theichian sakin, a chih ka jaa.


Saaya din no Israyla jama fay ihinka. Boro jarey na Tibni Jinat izo gana zama i n'a didiji bonkooni, boro jarey mo na Omri gana. 	 Huchiin Israel mite pawl nihin a hongkikhenta uh: mipi kimkhatin Ginath tapa Tibni kumpipa dinga bawl tumin a jui ua; huan, a kimkhatin Omri a jui uh.


A go mo, ni ga tabbat ni bina ra kaŋ ni ga hin ka danaw daŋ fondo, ni ciya mo annura borey kaŋ yaŋ go kubay ra se. 	 nangmah mah mittawte pipa, mial laka omte vakna hiin na kigingta a;


Ya araŋ zina-teerey, araŋ si bay kaŋ ndunnya corotaray ya Irikoy ibaretaray no? Yaadin gaa, boro kulu kaŋ ga ba nga ma ciya ndunnya coro, a na nga boŋ te Irikoy ibare nooya. 	 Nou angkawm hatte aw, khovel lawm hihna Pathian melma hihna ahi chih nathei keiua hia? Huchi in kuapeuhmah khovel lawm hih ut tuh Pathian melma in a kibawl nak hi.


Yesu ne i se: «Buuru kunkuni marge no ka bara araŋ do?» I ne a se: «Iyye no, da hamisa kayna fooyaŋ.» 	 Huan, Jesun a kiang uah, Tanghou phel bangzah na nei ua? A chi a. Huan, amau tuh a kiang ah, Phel sagih, nga neu tawmchik toh, a chi ua.


Amma ay g'araŋ kaseeti da nga kaŋ araŋ ga hima ka humburu. Araŋ ma humburu nga kaŋ, wiyaŋ banda, gonda dabari a m'araŋ jindaw danji* bango ra. Oho me, ay ga ne araŋ se: wa humburu nga. 	 Ahihhangin kua ahia na kihtak ding uh ka honhilh khol ahi; a hihlup nunga leng Gihennaa paih theihna thu neipa kihta un.


kurne boŋ, danga mate kaŋ Rabbi lordi Musa kambe ra d'a, kunda yagga nda jara din se. 	 Nam kuate leh nam kimkhatte tuam dinga TOUPAN Mosi zanga thu a napiak bangin.


Koyne, Irikoy Tira Hanna sanno fo ne: «I ga bora kaŋ i gooru guna.» 	 Huan, laisiangthou dangin, Amah a sutpa uh a en ding uh, leng a chi hi.


Zama a go Irikoy Tira Hanna ra, kaŋ ne: «Guna, ay go ga tondi sinji Sihiyona* ra, cinaro bonjara no, suubanante, darzakoy. Boro kaŋ g'a cimandi mo si haaw.» 	 Huajiakin, laisiangthou ah, Ngai un, Zion ah a ninga suang kiphamohpen, tel manpha tak ka lem hi; amah gingtate tuh a zahlak kei ding uh, chih a tuang ahi.


Kala iri m'iri baabo haŋandi baji. Iri ma kani nd'a mo, zama iri ma dumi jisi iri baabo do.» 	 Kisain, I pa uain I dawnsak dia, huchiin I pa chi suan bei loua I bawl theihna dingin a kiangah I lum ding, achia.


Firawna ne a se koyne: «Koy, gana noodin! Ma te laakal mo da ni boŋ. Ma si ye k'ay moyduma guna koyne, zama zaaro kaŋ ni g'ay moyduma guna koyne, kulu ni ga bu.» 	 Huchiin Pharoin a kiangah, Ka kianga kipan paimang in, kiveng in, ka mel mu nawn ken; ka mel na muh ninia si ding na hih jiakin, a chi a.Huan, Mosiin, Na gen hoih e, na mel ka mu nawnta kei dinghi, a chi hi.


Rabsake mo ye ka koy Assiriya bonkoono do. A n'a gar a goono ga wongu nda Libna kwaara, zama a maa baaru kaŋ a tun Lacis. 	 Huchiin Rabsakeh a kik nawna, Assuria kumpipan Libnah khua akipan a pai kheta chih a thei khin ngala.


Rabbi sanno ye ka kaa ay do koyne ka ne: 	 TOUPA tuh ka kiangah a hongtung nawna,


A n'a tabbatandi Yakuba se a ma ciya hin sanni, Sanda Israyla se nooya a ma ciya alkawli kaŋ ga duumi. 	 Huan huaimah thuseh dingin Jakob kiangah a hihkipa, Israel kiangah khantawn thkhun dingin:


I go no, Yahuda bonkoono Yehoyacin tamtara jiiri waranza cindi iyyanta ra, a handu way cindi hinkanta, zaari waranka cindi iyyanta hando ra, kala Babila bonkoono Ebil-Merodak jiiri sintina ra, a na Yahuda bonkoono Yehoyacin kaa kasu fuwo ra k'a beerandi. 	 Huan, Juda kumpipa Jehoiakin sala a tan kum sawmthum leh kum sagihna, kha sawm leh kha nihna, ni sawmnih leh ni sagih niin hichi ahi a, Babulon kumpipa Evil-Merodakin a lal pattung kumin Juda kumpipa Jehoiakin a tanna in akipan a pi khiaa,


Borey marga mo dambara ka ne: «Boro wo, manti Dawda izo no?» 	 Huan, mipi tengtengin lamdang a sa mahmah ua, Hiai mipa David Tapa hilou ahi maw? a chi ua.


I di ka bar-bare kunda ka koy kunda, Koytaray fo ka koy jama fo do mo, 	 Nam dangdang kiangah a ban hoh ua, gam dangdang akipanin mi tuamtuamte kiangah.


Da boro bu, a ga ye ka funa koyne, wala? Ay tangami jirbey kulu kala ya batu, Hala waati kaŋ ni n'ay barmay. 	 Mi si leh, a hing nawn diam? ka galdouna leh nasepna ni tengteng ka ngak dinga, ka suahtakna a hongtun ma tanin.


Kal a ne ay se: Ya nin boro izo, ni di woodin, wala? Ni ga ye ka di fanta goy kaŋ jaase woone koyne. 	 Huan aman ka kiangah, Aw mihing tapa, hiai na mu hia? hiai sanga kihhuai zo sem na mu nawn lai ding, a chi a.


Woodin te hala sorro hinza, sahãadin-sahãadin mo, i na haya candi ka kond'a beene. 	 Huchi bang ngenin thumvei a hongoma; huan, bawm tuh vana khaitouhin a om nawnta hi.


Doŋ day Israyla* faaba ma fun Sihiyona ra! Alwaati kaŋ Rabbi ga ye ka kande nga borey i ma fun tamtaray, Yakuba ga farhã, Israyla ga te bine kaani. 	 Israelte hotdamna tuh Zion akipanin hongpawt mahleh, aw! TOUPAN a mite sala a om uh a pi kik nawn chiangin, huai hun chiangin Jakobte a nuamta ding ua, Israelte a kipakta ding uhi.


Boro laalo laalayaŋo ga ye k'a di, I g'a gaay mo da nga zunubi korfey. 	 Amah thulimlouhnaten giloute aman dinga, a khelhna guitea kanin a om ding hi.Hilhna taksap jiakin a si dinga; a khelhna thupina ah a pai khial ding hi.


I maayey neeya: ibeero maa ga ti Ohola, a kayno mo maa Oholiba. I ciya ay wane yaŋ. I na izeyaŋ hay mo, alboro nda wayboro. I maayey din sanno gaa, Samariya ga ti Ohola, Urusalima mo ga ti Oholiba. 	 Khat, a upa pen min Aholah ahi a, a sanggamnu bel Aholibah ahi; keia ahonghita ua, tapate tanute a suang ua. Huan, a min uh, Aholah Samaria ahi ua; Aholibah bel Jerusalem ahi.


Yaadin gaa, za kaŋ iri gonda alfaga beerey kulu ibeero kaŋ bisa ka furo hala beene beena ra, kaŋ ga ti Yesu Irikoy Izo, kal iri m'iri seeda yaari hal a ma boori. 	 Hichiin, van khawng bang a paisuak khinsa Siampu Lianpen thupitak, Jesu Pathian Tapa, ineih ziakin I gin tuh, I pomkip ding uhi.


Borey si ye ka Mowab sifa koyne. Hesbon ra no i na laala me-hawyaŋ te a boŋ. I ne: «Wa kaa iri m'a dumitara tuusu ka kaa.» Ni mo, ya Madmena, i ga ni dangandi muk! Takuba ga ni ce kondo ŋwa! 	 Moab minthanna a mangta; Heshbon ah a siatna ding genin, Kisa un, nam a hihna akipan i hihmang ding uh, a chi ua. Aw Madmen khua, nang leng sukdaih sisip na hi dinga, namsauin a hondelh ding.


A gay kayna woodin banda, Yesu goono ga dira ka windi ka Irikoy koytara Baaru Hanna waazu kwaara kulu nda kawye kulu ra. Talibi way cindi hinka go a banda, 	 Anungin Jesu a paipaha, thu hilh leh Pathian gam Tanchin Hoih tun kawmin kho lian leh kho neute a tawn vialviala; a kiangah sawm leh nihte a om ua,


Amma Ibraniyance fooyaŋ jin ka Urdun danandi. I kaa Gad da Jileyad laabo ra. Amma Sawulu go Jilgal jina, jama kulu mo n'a gana nda jijiriyaŋ. 	 Hebru mi khenkhatte bel Jordan galah Gad leh Gilead gamah a tai ua; Saula bel Gilgal ah a om lailaia, miten lah ling tonton kawmin amah a jui ua.


Gaa no ay ne malayka kaŋ in d'a goono ga salaŋ din se: «Man gaa no woone yaŋ ga konda muudo?» 	 Huan kei honhoupih angel kiangah, Hiaiten Ephah koilama po ding uh ahia? ka chi a.Huan aman ka kiangah, Sinar gama a in ding lam dingin, huan bawlzoh a hih chiangin, huaiah amah mun takah koihin a om ding hi, a chi a.


Gaa no a fun Kaldancey laabo ra ka kaa ka goro Haran. Waato gaa, a baabo buuyaŋo banda, Irikoy kand'a ne laabu woone ra, naŋ kaŋ araŋ go da goray sohõ. 	 Huan, amah tuh Kaldaite gam akipan a paikhia a, Haran khua ah a vaomta hi; huan, a pa a sih nungin huai akipanin hiai tua na omna kholam uah Pathianin a pemlut sak hi.


Cimi sanney wo, i gonda gaabi! Amma araŋ kaseeto wo, ifo no a ga kaa taray? 	 Dikna thute hat hina mahmah e: Himahleh na miselnain bang a selphoua?


A go, woodin se mo no takuba na iri kaayey wi. Iri izey, alborey da wayborey, da iri wandey mo go tamtaray ra. 	 Ngai dih ua, i pi leh pute uh namsaua vuallelh sakin a naom ua, i tanu leh I tapate uh, I jite uh, huaijiakin salah a naom uh.


Ni di kaŋ a cimbeero d'a goyey goy care banda. A cimbeero to mo a goyey do. 	 Ginna in a thilhih toh a sem khawm khawma, huan, thilhih ziakin ginna uh akimta chih I thei hi.


Windi goy-izey kulu, da Suleymanu bannyey izey, i boro zangu hinza nda wayga cindi hinka no. 	 Nithinim mite tengteng, Solomon sikhate tate, za thum sawmkua leh nih.


Alwaato kaŋ a na kawaatimi guwanta feeri, borey kaŋ yaŋ i wi Irikoy sanno da seeda kaŋ i te sabbay se, ay di i fundey go sargay* feema cire. 	 Huan achiamtehna ngana a phel lain, Pathian thu jiak leh a zuih uh theihsakna jiaka amau thaha omte, maitam nuaiah ka muta a:


Waato kaŋ i n'a ganandi fonda boŋ, borey kulu na Yowab banda gana zama i ma Biciri izo Seba ce gana. 	 Huan, lamlian a kipan suankhiak a hih nungin Bikri tapa Seba delh ding in mi tengteng in Joab a zui uh.


Rabbi ne Musa se: «Ma ne Haruna se a ma nga kamba salle, nga da goobo, goorey da hari zurey da bangey boŋ. A ma naŋ balancawyaŋ ma fatta ka ziji Misira laabo boŋ.» 	 Huan TOUPAN Mosi kiangah thu a gena, Pharo kiangah hoh inla, a kiangah hichiin chiin, TOUPAN hichiin a chi, Ka na hon sepsak theihna din gun, ka mite paisak in.


Han din binde Gad kaa Dawda kwaara ka ne a se: «Ma ziji ka koy ka sargay feema cina Rabbi se Arawna, Yebusanca karayaŋ gangano ra.» 	 Huan, huai ni in Gad bel David kiang ah a hoh a, a kiang ah, Kuan tou inla, Jebus mi Arsun phual ah TOUPA a ding in maitam va bawl in, a chi a.


kaŋ yaŋ go bayrante za zamana sintina.› 	 Khovel siam chil akipan hiai thu theisakpa Toupan a chi hi, chih gelh ahi.


Manasse ize Amon, Amon ize Yosiya. 	 Amon a tapa, Josia a tapa.


da taatagay da jaamaaje, da tuutu, da gabu dumi kulu. 	 Simbu, vabak, tuipi vasate, mu chi himhim;


Borey si duvan haŋ ka doon koyne, Baji mo ga fortu nga hankoy se. 	 Lasa kawmin uai a dawm kei ding uh: ju lah a dawnmite adingin a kha mahmah ding.


Ay g'i no fundi hal abada, i si halaci mo, abada. Boro kulu si no mo kaŋ g'i kom ay kambe ra. 	 a kiang uah khantawna hinna ka pia; khantawnin a mangthang kei ding ua, kuamahin ka khut a kipan honsut sam kei ding.


Ya ndunnya dumey, wa maa, Ya jama marga, wa bay haŋ kaŋ ga kaa i gaa. 	 Huaijiakin, aw, namte aw, ngaikhia unla, aw, kikhawmkhawmte aw, a tung ua hongtung ding thei un.


Woodin sabbay se binde ni ma ne sohõ borey se: Haŋ kaŋ Rabbi Kundeykoyo ci neeya: Wa ye ka kaa ay do. Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. Ay mo ga ye ka kaa araŋ do. Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. 	 huaiziakin nang a kiang uah, huchibangin sepaihte TOUPA in a chi: Ka kiangah hongkik un, sepaihte TOUPAN a chi, huan na kiang uah ka hongkik ding, sepaihte TOUPAN a chi, chi in.


Amma da jiray dooro say-say kuuro gaa hal a daaru gaaham kuuro kulu gaa za boŋo ka koy cey gaa, alfaga diyaŋo gaa, 	 Huan, a phak pen vun a a zamzak mahmah a, a hii veimi a vun, a lu a kipan a a khe lek tan a siampu theihtheih chiang phak in a bop leh, sampu in a en ding a;


Sohõ binde, ya Rabbi, Israyla Irikoyo, ni ma haya kaŋ ni n'a alkawli sambu ni tamo ay baaba Dawda se toonandi, kaŋ ni ne: ‹I si jaŋ ay jine ni wane boro fo kaŋ ga goro Israyla karga boŋ, da day ni izey te laakal da ngey fondey kaŋ i ga gana ka dira ay jine, sanda mate kaŋ cine ni dira ay jine.› 	 Huchiin aw TOUPA, Israelte Pathian, na sikha ka pa David kianga, na suante ka mitmuha na om banga ka mitmuha om sam dinga a omdan ua a pilvang peuhmah uleh ka mitmuh ah Israelte laltutphaha tu ding na tatlak kei ding, chia na nachiam tangtunin.


Wa araŋ arzaka neera ka no sargayyaŋ. Wa fooloyaŋ te araŋ boŋ se kaŋ yaŋ si zeen, arzaka kaŋ si gaze. Beena ra n'a go, nangu kaŋ zay si maan, kollo mo si hasaraw te. 	 Na neih peuh uh juak unla, mi gentheite kiangah pia un; vanah guta hohlouhna ah, leikha neksiat louh na ah, dangka ip lui theiloute, gou bei theiloute kibawl un.


Alaama no in da Israyla izey game ra hal abada. Zama jirbi iddu ra no Rabbi na beene nda ganda te. Zaari iyyanta mo a na nga goyo teeyaŋ naŋ ka fulanzam.» 	 Khantawnin kei leh Israel suante kikala chiamtehna ahi: ni guka TOUPAN lei leh van a bawla, a ni sagih nia khawla, a tawldam jiakin, chiin.Huchiin Sinai tang tunga Mosi toh kihoupihna a tawpsak laiin Mosi kiangah, theihsakna pek nih, suang pekte, Pathian khutzunga gelh, a pia hi.


Woodin se no alwaato din kaŋ borey kulu maa hillo kaatiyaŋo da seesa da moola da jidiga nda gooja da gaani hari kulu, borey da kundey da deeney kulu ye ganda ka sududu wura tooro kaŋ bonkoono Nebukadnezzar sinji din se. 	 Huaijiakin huai laia, mite tengtengin pengkul te, tamngai te, kaihgingte gosem te, nawtgingte, leh tumging chi chih ging a jak un, mite tengteng, namte, paute, a puk ua, kumpipa Nebukadnezzarin a tun khiak dangkaeng milim tuh a beta uhi.


Hattus, da Sabaniya, da Malluk, 	 Hattus, Sebania, Malluk;


Waato kaŋ a na sanney din ci, Yahudancey dira, i goono ga kakaw boobo te ngey nda care game ra. 	 Huchia hiai thute a gen khit nungin, Judate tuh a pawtkheta ua, amau lakah nakpitaka kiselna a nei uhi.


Zama me batuko taaca din kaŋ yaŋ ga cindey may, Lawitiyaŋ no, i na naanay goy talfi i gaa. I ga haggoy da fu-izey da arzaka jisiyaŋey do kaŋ yaŋ go Irikoy windo ra. 	 Kongkhakngak pipen lite lah, Levi mite, sepding sehsaa om ahi ua, Pathian in sunga dantante leh sumkoihnate tungah heutu ahi uhi.


Kala Suleymanu na yawey kulu kaŋ yaŋ go Israyla laabo ra kabu, i lasaabo kaŋ a baabo Dawda te boŋ. I n'i gar boro zambar zangu da zambar waygu cindi hinza da zangu iddu. 	 Huan, Solomonin Israel gama a pa Davidin a nasimsa, nam dang mi tengteng a sim a, nuai khat leh sing nga leh sangthum leh za guk ahi uh.Huan, van po ding mi sing sagih leh mual a sing phuk mi singgiat leh, mipite sep dan ngaihtuah sak mi ding sang thum leh zaguk a sep hi.


Borey ga beeri, i ga ku mo, zama Anak boroyaŋ no. Woodin yaŋ, ni bay i gaa, ni maa i baaru mo, kaŋ i ga ne: «Hay! May no ga hin ka kay Anakey jine?» 	 Mi lian leh sang, Anak suante, amau, Anak suante maah kua a ding thei dia? A chih uh na theih uh, leh na jaksa uh.


Amma hala day sanney da maayey d'araŋ bumbey asariya fintalyaŋo no, araŋ bumbey ma woodin guna. Ay si ciya woodin yaŋ ciitiko.» 	 himahleh, thute, minte, noumau dante tungthu lel ahihleh jaw moumau kingaihtuah jaw un; ken jaw huchibang thu ngaihtuah ka ut kei, a chi a.


Yahuda ne: «Ifo no iri ga ci iri koyo se? Ifo no iri ga ne? Mate no iri ga iri boŋ adilandi* nd'a koyne? Irikoy no ka ni bannyey laala kaa taray. A go, iri ya iri koyo bannyayaŋ no, iri nda nga kaŋ i na gaasiya gar a kambe ra.» 	 Huan, Judain, pu na kiangah bang ka genta ding ua? Bang ka honhilhta ding ua? Bangchibangin ka kigenvengta ding ua? Pathianin na sikhate tatlek na mu kheta hi: Ngaiin, pu, na sikhate ka hita mai uhi, koute leh a khut a nou a muhnapen uh leng, a chi a.


Nin wo, _alfaga_, ni ga kati zaari kwaaray, Annabi* mo ga kati ni banda cin. Ay ga ni tiksa halaci mo. 	 Huan sunin na kisui dinga, janin nang toh jawlnei leng a kisui ding; huchiin na nu ka hihse ding hi.


Zama sanda mate kaŋ cine laabo ga nga kobto zayyaŋo te, Wala mate kaŋ cine fari ga nga dumar'izey fattandi, Yaadin cine no Rabbi, Koy Beero ga adilitaray da sifaw fattandi ndunnya dumey kulu jine. 	 Leitung in a thil dawn a pawtsak bang leh, huanin a sunga thil chinte a dawnsak bangin, Toupa Pathian in diktatna leh phatna nam chiteng maah a dawnkhe sak sin ngala.


Zama a go, ni ibarey, ya Rabbi, Zama a go, ni ibarey ga halaci, Laala goy teekoy kulu ga say-say. 	 Himahleh ka ki tuh gam bawngtal ki bangin na pahtawia: thau thaka nilh ka hita hi.


A na teera laalo yaŋ te Rabbi jine, amma manti sanda a baabo wano cine, wala a nyaŋo wano cine bo, zama a na Baal* cinaro kaŋ Ahab cina din ganandi. 	 Huan, Toupa mitmuhin thil hoih lou pi a hih seka; ahihangin a nu leh a pa bang telin jaw thil a hih kei: aman jaw a pa Baal suang naphuh a pai hi.


Kala jeeni iyye fooyaŋ mo go, imariyoyaŋ, kaŋ yaŋ wayna funay haw n'i kokobe, ijiney banda. 	 Huan, ngaiin, huai nungin vui sagih ngat gigeuh suahlam huih nuai ek a hing om khe nawna,


Amma sahãadin-sahãadin kankami jirbey din banda, ‹wayna ga te kubay, hando si kaari koyne, handariyayzey ga fun beena gaa ka kaŋ, beene dabarey mo ga zinji.› 	 Himahleh, huai gimthuakna nite nungzek in, ni hihmial in a om dia, kha a vak nawnta kei dia, van a kipan in aksite a hong ke ding ua, van thilhihtheihnate hihlin ahi ding;


Alwaato din gaa no Yesu tu ka ne a se: «Koy, gana ay se, ya Saytan*! Zama i n'a hantum ka ne: ‹Ma sududu Rabbi ni Irikoyo se, nga hinne se mo no ni ga may.› » 	 Huaitakin Jesun a kiangah, Setan, hia kipanin pai mangin, Toupa na Pathian na biak dinga amah na kia na sep ding ahi chih gelh ahi, a chi a.


Waato kaŋ laabukoyo na nga kambe sambu Bulos se ka ne a ma salaŋ, Bulos mo tu ka ne: «Ay ga bay kaŋ ni te jiiri boobo ni goono ga alkaalitaray te dumo wo se. Woodin se no ay g'ay fansa sambu da bine kaani. 	 Huan, Gamukpan thug en dinga Paula khuta a jap takin, aman, nang kum tampi hiai chite vaihawmsakpa na hih ka theih jiak kipak takin ka siamna thu ka gen ding ahi.


Boŋbeeraykoyey na tangari haawa ay gaa, Amma ay wo, ay ga ni dondonandiyaŋey haggoy d'ay bina kulu. 	 Kisatheiten ka tungah juau a phuaktawm ua: ka lungtang tengtengin na thuzohna thute tuh ka vom hoih ding hi.


Cin ga barmay ka ciya sanda zaari cine. I ga ne: ‹Kaari ga maan, baa kaŋ i go kubay ra.› 	 Jan sunin a kheng ua: khovakin khomial a naih, a chi uh.


Baa i nzarfu wala i wura, I day si hin k'i faaba Rabbi futay zaaro ra, Amma a cansa danjo ga laabo kulu ŋwa, Zama a ga laabo gorokoy kulu halaci. Oho, a g'i halaci da waasi. 	 TOUPA thangpaihna ni chiangin a dangka uhiam a dangkaeng uhiamin amaute a tankhe theikei ding; himahleh a mullitna meiin gam pum pi a nebei dinga; hihbei ding a hih jiakin, ahi, beina mulkimhuai, gamsunga tengte tengteng.


I na bankaarayey te nda fatala suudi nda suniya nda iciray, kaymi goy hanno wane yaŋ, nangu hananta ra goyo se, da mo bankaaray hanante yaŋ Haruna se, danga mate kaŋ Rabbi na Musa lordi* nd'a. 	 Huan a dum leh a sandup leh a san-au in, nnasepna puan a bawl ua, mun siangthou a nnasep hih ding in, Aron a ding in puan siangthou a bawl uh; TOUPA'N Mosi thu a piak bang in.


Boro izo, Babila bonkoono Nebukadnezzar na nga wongu marga daŋ i ma kookari te gumo Tir boŋ, hala boro kulu boŋ te buulal, jase boŋ kulu mortu mo. Kulu nda yaadin a mana du hay kulu alhakku nga nda nga wongu marga kulu se Tir do haray, taabo kaŋ a te a boŋ din wane. 	 Mihing tapa, Babulon kumpipa Nebukadnezzerin Tura tungah na thupitak tak sem ding in a sepaih hon achia, michih lu a giau loh a, mi chih liangzangin a dulhloh lai a; himahleh amah leh a sepaih honten a na sepna uah Tura akipan punna bangmah a mu tuan kei uh.


Dan, Yusufu, Benyamin, Naftali, Gad, da Aser. 	 Dan, Joseph leh Benjamin, Naphtali, Gad leh Aser.


Hala alfukaarey go ga bar-bare gaa-koonu, Bankaaray si, i ga hayni dundumyaŋ goy te da haray. 	 Huchiin tasamte puanbeiin vuaktangin a vialvak ua, buhphalte gilkialin a pua uhi.


Borey kaŋ yaŋ zamba muraadu go i kambey ra, I kambe ŋwaarey ga to no da me-daabu taayaŋ. 	 A khut uah ngaihtuah gilou a oma, a khut taklam uh golhnain a dim hi.


A goono ga ne: «Ni se no ay ga Kanaana laabo no, Ni baa tubo no.» 	 Kanaan gam na kiangah ka honpe dinga, na gou tantuam ding chiin.


Amma araŋ n'a ciya fanta hari, mate kaŋ araŋ goono ga ne: «Rabbi taablo ciya ziibi hari. A nafa mo, kaŋ ga ti a ŋwaaro nooya, ciya dondayaŋ hari.» 	 Himahleh nou na hihnin ua, TOUPA dohkan a nina, huaia a gah, a an nangawn, a zahpihhuai, na chih na uah.


Baa kaŋ Koy Beero n'araŋ no kayna ŋwaari nda taabi hari, kulu nda yaadin ni dondonandikoy si ye ka tugu koyne, amma ni moy ga di ni dondonandikoy. 	 TOUPAN lungkhamna an leh haksatna tui noute honpe mahleh, nou honsinsakmite a kibu nawn kei ding ua, na mit un nou honsinsakmite a mu zota ding;


Zama halacikwa ga kaa a gaa, Babila gaa nooya. A g'a wongaarey di k'i birawey ceeri-ceeri, Zama Rabbi ya Irikoy no kaŋ ga bana, Daahir a ga banandi toonante te. 	 A tungah simmi a hongtung, Babulon ngei tungah, a mi hatte matin a om ua, a thalpeute uh a kitan gawpta, TOUPA bel thukna Pathian ahi ngala, a thuk ngeingei ding.


Waato kaŋ Yesu na hari moora ta, a ne: «A ban!» A na nga boŋo zullandi ka nga fundo taŋ. 	 Huan, Jesun uain thuk a na dawn khitin, Zoh a hita, a chi a. Huan, a lu a kuna, a kha a khahta hi.


Yaadin no, d'araŋ mana goro nda naanay arzaka kaŋ sinda adilitaray do, may no ga cimi-cimo wane talfi araŋ gaa? 	 Sum lem tunga bawn na ginom kei uleh, kuan ahia sum tak nou honkemsak ding?


A nyaaleyaŋo mo ga bisa wayna kaariyaŋ, Sansariyaŋ ga fun a kambey ra, Noodin mo no a hino go tugante. 	 A tetna vak bang ahi; a khuta kipana nizungte hongsuak hia nei hi; a thilhintheihna huaiah a khuh hi.


Feejey da hawey kulu, Oho, hala nda ganji hamey, 	 Tunga leng vasa leh tuipi ngasate, tuipi-a lampi tawn peuhmahte toh.TOUPA kou TOUPA aw, leitung tengtengah na min hoih hina tel e!


Alfagey da Lawi borey kulu binde kaŋ go Israyla kulu ra, i kaa a do ka fun ngey kurayey kulu ra. 	 Huan, Israel gam tengteng a siampute leh Levi te amau gam akipan chiat in a kiang ah ahoh uh.


Araŋ ma haggoy d'ay hin sanney k'i te. Ay ya Rabbi no kaŋ g'araŋ hanandi. 	 Ka thupiakte na pom un na jui ding uh ahi: Kei TOUPA nou honhihsiangthoupa ka hi hi.


I ga ne i se jama hanante da Rabbi wane fansantey. I ga ne ni mo se: «Bora kaŋ Rabbi ceeci, gallo kaŋ a mana furu.» 	 Huchiin amau, Mi siangthoute, Toupa tatte, a chi ding uh; nang jaw Zon khiak, Pai san louh khopi a hon chi ding uh, chiin, a chi a.


Han din hane araŋ ga bay kaŋ ay go ay Baaba ra, araŋ mo go ay ra, ay mo go araŋ ra. 	 Huai ni chiangin kei ka Paa ka om bang, nou, keimaha na om bang un, kei noumaua ka om bang na thei ding uh.


Ninawiya boŋ deda neeya, Nahum Elkosi bora bangando tira: 	 Ninevi kho puak gik. Elkos mi Nahum kilakna bu


I na baa iyyanta kaa Dan izey kunda se i almayaaley boŋ. 	 Huan, aisan sagih veina Dan suante anam tungah a inkuan uh dungjui jelin a puaka.


«Yaa no Assiriya bonkoono Sennakerib ci: Ifo gaa no araŋ goono ga jeeri, kaŋ araŋ goono ga hangan Urusalima gallo ra hala wongu windiyaŋ ma kaa? 	 Assuria kumpipa Senakeribin hichiiin a chi, Jerusalem lak bang ahia na up louhna uh?


A ga ne: Nin no ga ti ay deeso d'ay wongu jinay. Nin no ay ga ndunnya dumey ceeri-ceeri nd'a. Nin no ay ga mayrayey halaci nd'a. 	 Nang bel ka galdouna heipi leh vanzat na hi seka, nang hon zangin namte ka hihzana, nang zangin lalna gamte ka hihmang hi.


Lawi izey mo ga ti: Gerson, da Kohat, da Merari. 	 Huan, Levi tapa te Gerson te, Kohat te, Merari te, ahi uhi.


I n'i kabu Bezek ra. Israyla izey binde te boro zambar zangu hinza, Yahuda borey mo boro zambar waranza. 	 Huan, Bezek mun ah a sima; Israel mite nuai thum ahi ua, Juda mi bel sing thum ahi uh.


A go mo, nin wo Ezeciyel, baakasinay doonko no ni ga hima i se, boro kaŋ gonda farhã kaano jinde, kaŋ ga waani foori hari karyaŋ gumo. Zama i go ga maa ni sanney, amma i si i goyo te. 	 Huan ngaiin, nang bel amau adingin itna la, kilawm taka sak leh tum bang na hi ding: na thute a ngaikhia ua, himahleh a zui tuan kei ding uh.Hiai a hongtun hun chiangin (Ngai in, a hong tunglellel hi, ) a lak uah zawlnei a om chih a thei ding uhi, achi hi, chi in, a chi a.


Amma Dawda jin ka Irikoy sundurko sambu ka fun d'a Ciriyat-Yeyarim ka kond'a nango kaŋ nga din, Dawda, soola a se, zama a na hukum sinji a se Urusalima* ra. 	 Pathian bawm bel Davidin a nabawl khitsa munah Kiriathjearim a kipan in Davidin ana latou khina; Jerusalemah a koihna ding puanin anajak khitsa him ahi.


zama nga ya iri Irikoyo no, Iri mo a kuray nangey boroyaŋ no, A kambe feejiyaŋ mo no. Hunkuna, d'araŋ maa a jinda, 	 Amah tuh i Pathian a hi-a, eite tuh a gantatna muna mite leh, a khuta belamte I hi ngal ua. Tuniin a aw na zak uleh,


Ay wo, Rabbi no k'a ci, a ga tabbat, ay g'a te mo. Ay si naŋ, ay si bakar, ay si ba ye mo. I ga ciiti ni se ni fondey hina me, ni goyey hina me. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Kei TOUPAN ka chita ahi, a hong tung mahmah ding, ken ka hih ding, ka nungkin kei dinga, ka hawi sam kei dinga, ka lunghei sam kei ding; na omdante leh na thil hih bang zelin vai a honhawm sak ding uh, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi, chi in, a chi a.


I tun Yobata ka koy zumbu Aborona. 	 Huan, Jotbatha a kipan in a pawt ua, Abrona ah giahbuk a sat uh.


Nga din, waybora gonda handayze kaŋ i goono ga kuru a kwaara. Kal a waasu k'a wi. A na hamni mo sambu k'a diibi ka te buuru kaŋ sinda dalbu da hamno. 	 Huan, numeiin bawngnou vak thau a in ah a neia, a vagou zoka; huan, tangbuang a laa, a meka, silngou panglou tanghou a bawla;Huan, Saula leh a sikhate maah a lui a; huan a na neta ua. Huchiin a thou ua, huai janin a paita uhi.


Yahudancey mo ne: «Jiiri waytaaci cindi iddu no i te kaŋ i goono ga Irikoy* fuwo wo cina. Nin mo, ni ga ne ni g'a tunandi jirbi hinza nda care game ra?» 	 Huan, Judaten, Hiai in kum sawmli leh guk lam ahi, nang ni thum sungin na tung ding ding maw? a chi ua.


Amma birney kaŋ yaŋ go ga sinji ngey tudey boŋ ciine ra, Israyla mana baa afo ton, kala Hazor hinne. Woodin wo kay, Yasuwa n'a ton. 	 Mualpawnga khopi nana ding khinsate bel, Hazor khua lel lou jaw Israelten khat mahmah leng a hal kei uh; huai khua bel Josuain a hal ahi.


Baaru kandekwa tu ka ne: «Israyla zuru Filistancey jine, hasaraw bambata te mo jama ra. Ni ize hinka mo, Hofni nda Fineyas bu. Ibarey na Irikoy sundurko mo sambu.» 	 Huan, tanchin hon tun pa'n a dawng a, Israel mite Philistia mite maah a taikek ua, huan, mipi lakah kithahna thupitak a om laia, huan, na tapata nih Hophni leh Phinehas leng a si uhi, huan Pathian bawm leng a laksakta uhi, a chi a.


Kanandi way no Manasse du, Jileyad da Basan kaŋ yaŋ go Urdun daaranta baa si, 	 Huan, Jordan galah Gilead leh Basan gam sim louin, Manassi tantuam dingin mun sawm a puka;


A n'ay toonandi nda forti, A n'ay bugandi nda absint* hari mo. 	 Hehnain a hondim sak ua, gamsaiin a honvak.


Kaari bora kaŋ na nga windo cina adilitaray-jaŋay boŋ! Da nga fu-izey mo cimi-ciiti-jaŋay boŋ! Kaŋ na nga gorokasin goyandi, a man'a bana, A man'a no nga alhakko mo! 	 Diktatlouhnaa in lama, diklouhnaa a dantan tungnungte bawlmi, a thawna amah insakinkhangte tha zang, loh pe nuam loumite tung a gik hi;


Guna, ya Rabbi, zama ay go taabi ra. Ay bina goono ga dooru gumo. Ay bina goono ga manne ay ra. Zama ay na murteyaŋ te saray! Taray haray takuba go ga mursandi, Windo ra mo si hima kala buuyaŋ. 	 Aw TOUPA, ngaiin; ka dah ngala; ka lungsim a mangbanga; ka sungah ka lungtang a kilumleta; nakpitakin lah ka helta ngala: polamah namsauin a thata, in ah sihna bang a om.


Ma dondako gaaray, kuta mo ga fun, Oho, yanje nda kayna mo ga ban. 	 Muhsitnatmi delh khia in, huan kinakna a pai khe ding hi: ahi, kisualna leh zumhuaina a tawp ding.


Woodin sabbay se, araŋ ma care ta, mate kaŋ cine Almasihu n'araŋ ta Irikoy darza se. 	 Huaijiakin, Krisin Pathian hihthupina dia a honkipahpih mahbangin, kipahpihtuah chiat un.


Woodin sabbay se no i salaŋ Assiriya bonkoono se ka ne: «Mebarawey kaŋ ni ku ka jisi Samariya kwaarey ra, i si laabo din Irikoyo asariya bay. Woodin sabbay se no a na muusu beeri yaŋ donton i ra. Ngey mo neeya g'i wi, zama i si laabo Irikoyo asariya bay.» 	 Huchiin Assuria kumpipa kiangah, Na kaih mang namte, Samari gam khuaa na lut sakten hiai lai gam Pathian biak dan a theikei uhi, huaijiakin a lak uah humpinelkaite a sawla; huan ngai dih, hiai gam Pathian biakdan a theih louh jiak un a pet sek uhi, chiin a gen ua.


Zama a donda Rabbi sanno, a n'a lordo taamu. I ma bora din fundo kaa pat! A taalo ga goro a boŋ mo.» 	 TOUPA thu a musita, a thupiak a bohsiat jiakin, huai mi satkhiak geih mai ding ahi, a thulimlouhna moh aman a po ding, chiin, chiin.


Adilante ga ŋwa hal a fundo ma kungu, Amma boro laalo gunda ga jaŋ. 	 Mi diktatin a kha lungkimna tanin a nea: himahleh mi gilou gilpi a tasam ding.


Ay si baa boro folloŋ cindi i ra, zama ay ga masiiba candi ka kande Anatot alborey boŋ, i alhakko jiiro nooya. 	 si val himhim a om kei ding uh: Anathoth mite tungah lah thil hoihlou ka tun sin ngala, a gawtna kum ding mahmah uh.


Ay mo ga ye ka kand'ay borey Israyla ka fun d'ey tamtaray ra. I ga kwaarey kaŋ te kurmu cina ka goro i ra. I ga reyzin kaliyaŋ tilam, i m'i izey haro haŋ mo. I ga tuur'ize kaliyaŋ te mo k'i nafa ŋwa. 	 Huan, ka mi Israelte sal akipan ka pi kik nawn dinga; huan, kho kigawpsate a bawl nawn ding ua, a luah ding uh; huan, grep huante a bawl ding ua, a uain a dawn ding uh; huante leng a bawl ding ua, a gah a ne ding uh.Huan, a gam uah amau ka phut dinga, a kiang ua ka piak a gam ua kipan boh khiakna a om nawnta kei ding, TOUPA na Pathianin a chi hi.


Zama i murte Irikoy sanney gaa, I donda Beeray-Beeri-Koyo saawarey mo. 	 Pathian thu tungahte a hel ua, Tungnungpen lunggel tuh a ngaihneu jiak un:


Araŋ ma si ham kulu kaŋ bu nga boŋ se ŋwa. I yadda ni m'a no ni yawo kaŋ zumbu ni windo ra se a ma ŋwa, wala ni m'a neera mebaraw se. Amma nin wo jama hanno no Rabbi ni Irikoyo se. Ni ma si hincin ize hina nyaŋo wa ra. 	 Amah siha si bangmah na nek ding uh ahi kei; na ompih uh gam dang mite nek dingin na pe thei ding uh; nam dang mite kiang ah leng na juak thei dinguh; nou jaw TOUPA na Pathian uh a dingin nam siangthou na hi uhi. Kelnou bang a pi nawituiin na huan ding uh ahi kei hi.


A na jiyo say-say sargay feema gaa hala sorro iyye, k'a tuusu feema da nga jinayey kulu gaa, ngey da nyumayyaŋ taasa da nga tiksa, k'i fay waani. 	 Huan, huai mah in sagihvei maitam a theh a, maitam leh a tui-um-belsuan tengtengte, maiphiatkuang leh a thunna siangthou sak ding in a nilh hi.


Ay ya, binde, yana zunubi te ni se fa, amma nin no goono ga taali te ay se, za kaŋ ni n'ay wongu. Rabbi, kaŋ ga ciiti ma ciiti hunkuna Israyla izey da Amon izey game ra. » 	 Huaijiakin na tungah thil bangmah ka hihkhial kei hi, nangman honsual na tup jiakin ka tungah thil na hihkhial ahi: TOUPA, Vaihawmpain tuin Israel suante leh Amon suante kala thu ngaihtuah hen, a chi, chiin.


Sammay nya-ize Yada izey mo neeya: Yeter da Yonata, amma Yeter bu ize aru si. 	 Huan Jada Sammai unaupa tapate; Jether, Jonathan: huan Jether tate beiin a si.


Araŋ wura nd'araŋ nzarfo mo hay. I hayyaŋo mo ga goro seeda araŋ boŋ k'araŋ gaahamey ŋwa danga danji cine. Araŋ n'araŋ arzakey jisi zaari banantey ra. 	 Na dangkaeng uleh na dangkate uh tuiek khinta hi; a tuiek tuh na mawhdan uh theihna ding ahi ding a, nasa uh tuh meikat bang in a nezou ding hi.


da Eltolad, da Betul, da Horma, 	 Eltolad te, Bethul te, Horma te;


Araŋ ma nooru labu-care hinka sambu araŋ kambe ra. Noorey kaŋ i ye araŋ hawgarey ra, araŋ ma ye nd'ey araŋ kambe ra. Hambara forgay no. 	 Huan, dangka a mun nihin tawi unla, na ip gong bul ua a hon dangka piak nawn leng tawi nawn un; a muhkhelh ahi kha ding;


Gehazi binde na Naaman gana. Alwaato kaŋ Naaman di boro fo go ga nga gana nda zuray, a zumbu nga torka boŋ zama nga m'a kubay. A ne: «D'a ta day, baani no?» 	 Huchiin Gehaziin Naaman a delhtaa. Huan, Naamanin kuahiamin a delh ana muhin, na na houpih tumin kangtalai akipan a kuma, Hoih lam thu ahi na maw? A chi a.


Ya Rabbi, guuso kaŋ ku gumo, Hal a daba gaa no ay na ni maa ce. 	 Aw TOUPA, leikohawm niampen akipanin, na min ka sam hi.


I ne a se: «Iri si hin, kala nda kurukoy kulu margu jina ka tondo zumandi ka kaa dayo me gaa. Waato din gaa no iri ma feejey haŋandi.» 	 Huan, amau, Ka hih theikei ding uh, belam hon tengteng a paikhawm ua, tuileh kong akipan suang a khuk suan mateng un huai khit chiangin belamte tui ka dawnsak jel uhi, a chi ua.


Dugu tonyaŋ wura feema mo, ni m'a jisi seeda daŋyaŋ sundurko jine. Ma daabula sarku Irikoy nangora meyo gaa. 	 Theihpihna bawm ma ah gimlim a ding a dangka-eng maitam na koih dia, kongkhak puankhai biakbuk ah na koih ding hi.


Ay, Bulos no ka fooyaŋ wo hantum d'ay bumbo kamba. Araŋ ma fongu kaŋ ay go hawante kasu ra. Gomni ma bara araŋ banda. 	 Kei Paulain keimah khut ngeingeia hiai chibai honbukna kon-gelh ahi. Ka kolbulhte theigige un. Hehpihna na kiang uah om hen. Amen.


Cimbeeri ra no i na koytarayyaŋ zeeri, i na cimi goy te, i du alkawliyaŋ, i na muusu beeri yaŋ me daabu. 	 Huaiten tuh ginna in gamte ala ua, thudik a vaihawm a zawng ua, thuchiamte atang ua, humpinelkai kamte a chihsak ua;


Rabbi na nga dukuro toonandi, A na nga futay korna gusam. A na danji daŋ Sihiyona gaa kaŋ n'a ton kal a tiksa gaa. 	 TOUPAN a thangpaihna a hihpichingta, a hehna mahmah a sung khiaa; Zion ah mei a toha, huaiin huaia suangphumte a suse vek hi.


Ay goono ga may Rabbi se da lalabu kulu, da mo mundi da taabey kaŋ yaŋ ay haŋ Yahudancey me-hawyaŋey do. 	 thunuailut pen kawm leh, Judaten hon sawm jiak ua khitui kai leh, thil haksa ka tunga tungte thuak kawmin,


Biya _Hanna__ ra no a furo Irikoy* windo ra waato kaŋ hayrey kande zanka Yesu zama ngey ma te a se asariya alaada boŋ. 	 Huan, Kha theihsakin Pathian biakin ah a valuta; naungek Jesu tuh a nu leh a pan Dan ngeina banga a tunga hihsak dinga a honpi lut lai un,


Adoniya binde na feeji da haw yaŋ wi, ngey da alman izeyaŋ kaŋ i kuru hal i naasu. I na woodin te Zohelet tondo jarga kaŋ go En-Rogel jarga tak-tak. A na nga nya-izey kulu ce, bonkoono izey kulu, da bonkoono goy-teerey Yahudancey kulu. 	 Huan, Adonija in belamte, bawngtalte, gan vak thaute Zoholet suangah a gou a, huai bel En-rogel kiang china om ahi; huan, kumpipa tapa, a unaute tengteng leh, Juda gama Kumpipa pipente tengteng achial a.


I na Amorancey hirrey kulu ŋwa za Arnon gaa kal a ma koy Yabok, saajo gaa haray mo kala ma koy Urdun gaa. 	 Huchiin Amorte gamgi chiang tengteng Arnon akipana Jabok phain, gamdai kipana Jordan phain a tang vek uh ahi.


Araŋ boro kulu da Israyla jama kulu, araŋ ma bay kaŋ Yesu Almasihu maa ra, Nazara bora kaŋ araŋ kanji no, kaŋ Irikoy tunandi ka kaa buukoy game ra -- maa wo ra no boro wo goono ga kay araŋ jine baanikooni. 	 Israel mi tengtengin leng thei heh, kros a Nazaret Jesu Kris na kilhden uh, Pathianin misi lak apanin a kaithou nawna, amah min ngeiin hiai mi hiaiah na ma uah damin a dingta ahi.


A daŋ mo jara kaŋ bonkoono ga no nga arzaka ra, sargay kaŋ i ga ton sabbay se, susubay da wiciri kambu waney nooya, da asibti sargayey mo, da handu kayyaŋ wane, da sududu batey kaŋ i daŋ yaŋ waney, sanda mate kaŋ cine i n'a hantum Rabbi asariya tira ra. 	 Huan, TOUPA DANa tuang bangbangin jingsang lam leh nitak lam halmang thillat ding te, khawlni leh kha thak leh hunbi nei ankuang ading te kumpipa tantuan ading gan a sep lai hi.


Laban ne: «Tondi gusam woone, seeda no in da nin game ra hunkuna.» Woodin se no i ne a se Jileyad, 	 Huan, Labanin, hiai suang chian khawm tuiin kei leh nang kikalah theihna ahi, a chi a. Huaijiakin a min dingin Galeed chih a hita:


Man ay to mo, hala ay Rabbo nya ma kaa ay do? 	 Ka Toupa nu ka kianga na hong bangchidan ahia oi?


Iri ne iri koyo se: ‹Iri gonda baaba zeeno d'a zeena ize, ikayna no. Day a nya izo bu. Kala nga hinne kaŋ cindi a nyaŋo wane, a baabo mo ga ba r'a.› 	 Huan, pu, kou, na kiangah, Pa putek tak leh, teklam ta, naupang chik, ka nei uh; huai mi u a sia, a nu neih lakah amah kia a om laia, a pain lah amah a it mahmah hi, ka chi ua.


da Bela Azaz ize, Sema ize, Yowel ize, kaŋ goro Arower gooro ra ka to hala Nebo nda Baal-Meyon tondi kuuko gaa. 	 Bela Azaz tapa, Sema Joel tapa, Aroera teng, Nebo leh Baal-meon pha hiala teng:


Amma i ga hayey din kulu te araŋ se ay maa sabbay se, zama i s'ay dontonkwa bay. 	 Himahleh, hiai thil tengteng ka min jiakin na tunguah a hih ding uh, honsawlpa a theih louh jiak un.


Kala Sawulu futa koroŋ Yonata boŋ. A ne a se: «Ya nin, wayboro kaŋ ga hatta da murtante mo ize, manti ay jin ka bay kaŋ ni na Yasse izo suuban ni boŋ haawi sabbay se, da ni nya koonu funyaŋ sabbay se? 	 Huaiin Jonathan tungah Saula a heh guiha, a kiangah, nang, numei genhak leh paupeng tapa, Jesai tapa na zahlakna ding leh na nu vuaktanna zahlaksak dingin na tel chih ka theikei mahmaha hia?


woodin sabbay se no Rabbi Israyla Irikoyo ci ka ne: Guna, ay ga kande masiiba Urusalima nda Yahuda boŋ, kaŋ boro kulu kaŋ maa r'a, a hangey kulu ga hẽ. 	 Toupa, Israel Pathian in hi chi in achi: Ngai dih ua, Jerusalem leh Juda tungah a za peuhmahte bil langnih in khengzou khop thil hoih lou ka hontungsak sin hi.


W'a no a kambe nafa haro ra. A goyey mo m'a saabu faada meyey ra. 	 A khuta gahte amah pia un; huan kongpite ah a thilhihten amah phat hen.


A jin ka ne: «ni si ba sargayey da nooyaŋey da sargay summaarey kaŋ yaŋ i ga ton, da zunubi se sargayey, ni si maa i kaani mo» (wo kaŋ i goono ga salle asariya lordey boŋ). 	 A tungah, Kithoihna te, thillatte, halmanga pumpiaknate, khelhna dinga kithoihnate na deih keia, huaiahte kipahna na nei sam kei, a chi a, (huaite tuh danthu banga lat ahi a),


Rabbi ze Dawda se da cimi, A si bare ka fay d'a mo. A ne: «Ni ize gundey ra no ay ga afo dake ni karga boŋ. 	 Toupan David kiangah thutakin a kichiamta a; huai tuh a lehngatsan kei ding hi: na pumpi gaha mi laltutphah ka tusak ding.


Danga urs* kaŋ i n'a izey sambu, Yaadin cine no ay g'i kar. Ay g'i gandey kortu kala binayzey gaa, K'i ŋwa mo danga muusu beeri nya cine, Danga mate kaŋ cine ganji hamey g'i tooru-tooru. 	 Vompi a noute sun bangin amaute ka dawntuah dinga, a lungtang ua kipan a lap uh ka kaikhe ding; huaiah humpinelkai bangin amaute ka nebei ding; gamsa hangin tuate a bot nen bangin.


Bonkoono tu ka ne Daniyel se kaŋ i ga ne a maa se Beltesazzar: «Ni ga hin ka hindiro kaŋ ay di d'a feerijo mo bangandi ay se, wala?» 	 Kumpipan a dawnga Danial kiangah, a min Beltesazar hiven, Mang ka neih na hon theisak theiin, a hilhchetna na hon theisak thei maw? a chi a.


Bela gonda ize aru gu, ngey neeya: Ezbon, Uzzi, Uzziyel, Yeremot, Irii. I ciya kaayey windey jine boroyaŋ, soojeyaŋ kaŋ ga yaaru no. I boro zambar waranka cindi hinka nda waranza cindi taaci no kaŋ go hantumante asuli tira ra. 	 Huan Bela tapate; Ezbon, Uzzi, Uzziel, Jerimoth, Iri, nga; pipute inkote lupente, mi hat hangsante; huan khangthusutnaa simin sing nih leh sang nih leh sawmthum leh li ahi uh.


Baa a n'a haggoy, a mana yadda nga m'a taŋ, Amma a n'a gaay nga me ra hala ka kaa sohõ, 	 Sitin, paisak keiin, a kam sungah kem gige zo mahleh;


Ma ni sanni fintalyaŋ te, Nin da ni gorokasin hinne game ra, Ma si boro fo gundu bangandi. 	 Zukhamhat khute lut tou ling bangin, huaibangmahin mihaite kam sunga gentehna ahi.


Zama adilitaray hari no Irikoy se a ma kankami ye borey kaŋ yaŋ goono g'araŋ kankam din se. 	 Pathianin diktathuaiin a septa ngala, huchia nou honhihgimte gimthuak naa a thuka,


Zama i n'a hantum ka ne: Rabbi ne: «Ay ze d'ay fundo, ay se no kange kulu ga gurfa. Deene kulu mo ga Irikoy _darza__ seeda.» 	 Toupan, mi tengteng ka maah a kun ding ua, lei tengteng leng Pathian kiangah a kipulak ding uh, chiin, ka chiam ahi, achia, chih gelh ahi ngala.


Yaa no Rabbi ci: A go, jirbiyaŋ goono ga kaa kaŋ i ga ye ka gallo cina Rabbi se za Hananeyel Cinari Kuuko gaa kal a ma koy Lokoto Meyo gaa. 	 Ngai in, nite a hongtung lellel hi, Hananal insing akipanin kulh ning kongpi tanin TOUPA adin khopi lamkhiak ahi, chih TOUPA thu pawt ahi.


Balak binde konda Balaam Peyor tondo boŋ, nangu kaŋ ga guna saaji bambata do haray. 	 Huchi in Balak in Balaam gamdai suk et Peor vum ah a pitou a.


Ay si ye ka Israyla ce hibandi ka kaa laabo kaŋ ay suuban araŋ kaayey se din ra, hala day i goono ga haggoy ka te hay kulu kaŋ ay n'i lordi, danga asariya, da hin sanney, da farilley kulu kaŋ yaŋ ay daŋ Musa kambe ra.» 	 Thu ka piak tengteng leh dan tengteng, thuseh, thilhih ding mosi zanga ka piakte a zuih peuhmah uleh a pi leh pute uh ka piaksa gam akipan Israelte khe ka kalsuan khesak nawn kei ding, a chihna ah.


Kal a kani Buwaza cey do haray kala mo bo. A tun za waati kaŋ boro si hin ka boro bay, zama Buwaza ne: «I ma si bay hala wayboro kaa karayaŋo do.» 	 Huchiin jingsang tanin a khe bulah a luma: huan, kuamah kimuh chian theih main a thoua, Phual ah numei a hong chih himhim kuamah in theikei u heh, a chi hima,


Jirbi hinza nda jara din banda no, Irikoy ye ka fundi daŋ i ra, i kay ngey cey gaa koyne. Humburkumay bambata mo na borey kaŋ yaŋ goono g'i guna di. 	 Huan ni thum leh a kimkhat nungin, Pathian akipanin hinna hatna tuh amau ah a honglutta a, huan amau tuh a khe un a dingta ua; huan amau mu tengteng tungah nakpia launa a hongomta hi.


I na Irikoy sanno ci a se, nga nda borey kulu kaŋ yaŋ go a windo ra. 	 Huan, a kiangah leh a ina om tengtengte kiangah Toupa thu a gen uhi.


Jinde fo mo kaa Bitros do ka ne a se: «Bitros, tun ka wi ka ŋwa.» 	 Huan, a kiangah awin, Peter, thou inla gou inla, ne in, a honchi a.


Ni seedey ya adilitaraykoyyaŋ no hal abada, M'ay no fahamay zama ay ma funa. 	 Na thutheihsakte khantawn adingin a dik ahi: theihsiamna honpia in, huchiin, ka hing gige ding hi.


I ga ngey deeney siirandi sanda biraw cine, Zama ngey ma tangari taŋ. I ga ngey boŋ gaabandi laabo ra, amma manti cimi se. Zama laala ka koy laala no i goono ga koy jina nd'a. I s'ay bay mo. Yaadin no Rabbi ci. 	 A lei uh thalpeu bangin juauin a zang ua, gamah a khang lian ua, thutaka khang louin, gilou lamah a khang jel ua, kei honthei louin, chih TOUPA thu pawt ahi.


I ŋwaarayey mo kaŋ i ga te araŋ se ra, i ga faaji nd'araŋ Irikoy gomni beero sabbay se kaŋ go araŋ se. 	 Amau ngeiin leng na tung ua Pathian hehpihna thupi mahmah jiakin, nou adia thum sak kawmin a honngai ngail uhi.A thilpiak gen zohvual louh jiakin Pathian kiangah kipahthu om hen.


Galley kaŋ gonda boro ga ciya kurmu yaŋ, laabo mo ga ciya koonu nda kurmu. Araŋ ga bay mo kaŋ ay no ga ti Rabbi. 	 Huan mi tenna khopite a in-gam dinga, gam hihsiatin a om dinga, huchiin TOUPA ka hi chih na thei ding uh, chiin gen, achi a.


D'a na woodin te, kala ni ma kwaara hinza fay waani ni boŋ se ni laabo kaŋ Rabbi ni Irikoyo na ni no mayray hari din bindo ra. 	 TOUPA na Pathian un luah dinga nou a honpiak na gam uah nou adingin khaw thum na sep ding uhi.


Boro kulu mo kaŋ gonda beejo wo nga ra ga nga boŋ hanandi, danga mate kaŋ cine Almasihu ga hanan. 	 Kuapeuh amah tunga lametna nei peuhmah, amah a siangthou bangin a kihihsiangthou nak hi.


Sohõ binde, ya Bonkoono, kala ni ma woodin kayandi. Ma kambe daŋ mo, zama i ma s'a barmay, Medancey da Persancey lordey boŋ, hin sanni kaŋ si tun no.» 	 Tuin, Aw kumpipa, khamna hihkip inla, laigelh ah na min gelh in; huchia Mid mite leh Persia mite dan, lamdang lou, banga a kihihlamdan louhna dingin.


Dawda nda nga alborey binde ga tun ka konda wurrandi Gesurancey da Jirzancey da Amalekancey do haray, zama za doŋ woodin yaŋ no ga ti laabo gorokoy, da ni ga gana Sur kala ma kaa hala Misira laabu. 	 Huan, David leh a mite a vahoh tou ua, Gesur mi te, Girzi mi te. Amalek mite a sim uh: huai namte bel Telam akipana Sur gam lampang Aigupta gam phaa om ahi uh.


Waato din gaa no Samuwila na ji hillo sambu ka Dawda tuusu a nya-izey game ra. Rabbi Biya mo zumbu Dawda boŋ da hin beeri, za han din ka koy jina. Samuwila binde tun ka koy Rama. 	 Huchiin Samuelin sathau bawm ki a laa, a unaute lakah amah sathau a nilha; huchiin TOUPA kha huai ni akipanin nakpi takin David tungah a hongtungta. Huchiin Samuel a thou a, Rama khua ah a paita hi.


Araŋ ma si ta boro kulu m'araŋ fafagu nda sanni yaamo, zama woodin yaŋ sabbay se no Irikoy bine ga tun borey kaŋ s'a gana se. 	 Kuamahin thuginalou peuhin honkhem kei uhen; huai thilte jiakin Pathian thangpaihna tuh thumanglou tate tungah a tung naknak ahi.


Zama za sohõ ay ciya haŋyaŋ sargay kaŋ i ga soogu. Ay koyyaŋo alwaato mo to. 	 Kei zaw tu in leng luikhiak in ka om lellel ngal a, ka pawt hun a tungta hi.


Kunda cindey sanni mo, za wayna funay ka koy wayna kaŋay kambo gaa, Benyamin baa no. 	 Huan nam omlaite tungthu ah, suah leh tum lamsangah tan khat Benjaminte tan ahi ding.


Woodin banda, ŋwaari sargay kulu kaŋ ni ga salle, kala ni m'a kaanandi nda ciiri. Ni ma si ta ni Irikoyo sappa ciiro ma jaŋ ni ŋwaari sargayey kulu ra. Ni sargay kulu ra mo ni ga ciiri daŋ. 	 Huan, na tangbuang thillat ah na Pathian thukhun chi na maih ding ahi kei: Na thillat tengteng ah chi na lat tel ding ahi hi.


Ay ne ay bina se: «Naŋ day ay ma ni si da kaani maayaŋ, kala ni ma ndunnya kaani ŋwa.» Amma woodin mo yaamo no. 	 Ka lungtangin, Kisain, vualnopnain ka honentel dia; huaijiakin nuambawlnaah bualin; huan, ngaiin, hiai leng bangmahlou ahi, ka chi a.


Ni g'i ciiti no, boro izo, ni g'i ciiti, wala? M'i bayrandi nd'i kaayey fanta goyey! 	 Amau na hawmsak kei dia hia? Mihing tapa, hawmsak tanla, a pate uh kihhuainate theisakin;


Ni ma feejo mo dumbu-dumbu, ka gunda ra jinayey da cey nyun da hari, k'i daŋ a dumbarey kulu da boŋo banda. 	 Huan belampa na at nen dia, a sunglam na sawp dia, a khete huaite a nente leh a lu toh na koih ding.


W'a sifa nda guurey kaŋ i ga kar kaŋ hẽeni ga beeri, W'a sifa nda can-caŋey. 	 Dakkhutbet ngaihtakin amah phat unla; dakkhutbet ngaihtakin amah phat un!Bangkim, ha thei peuhmahin Toupa phat hen! Toupa tuh phat un!


Woodin sabbay se kal araŋ ma bufu zaara yaŋ haw, Araŋ ma hẽ, araŋ ma kuuwa, Zama Rabbi futay korna mana bare ka fay da iri. 	 Huaijiak takin saiip puan teng unla, kap unla, mau vongvong un; I lak ua kipanin TOUPA hehna thupi mahmah lah a kikai khe ngal kei a.


Da Irikoy du beeray a ra, Irikoy mo g'a beerandi nga bumbo ra, a g'a beerandi da waasi mo. 	 Amaha Pathian pahtawia a om leh amah leng Pathianin amah ah a pahtwi ding, a pahtawi pah ngal ding hi.


Woodin banda i du Libna da nga kuray nangey, da Yattir da nga kuray nangey, Estemowa da nga kuray nangey, 	 Jatir khua a kim a velte toh, Astemoa khua akim a velte toh;


A goono ga ceeci nga ma di Yesu wo, boro kaŋ no. Day a mana du fondo borey marga baayaŋ sabbay se, zama nga wo idunguriyo no. 	 Huan, Jesu mi bangchi bang hiam chih, muh a tuma; amah lah a niam ngala, mipi jiakin, a mu theikei a.


A windi bundey mo itaaci no, i dabey itaaci, guuru-say wane yaŋ. I gotey d'i hawyaŋ harey mo, nzarfu wane yaŋ no. I n'i boŋey daabu mo da nzarfu. 	 Huan a khuamte uh li ahi a, a kingakna khuakkuakte li, dal a bawl: a bannate dangka a bawl, dangka a bawl a zingte leh a dung luante.


Ni ma ye ka ne i se koyne: Yaawo no Rabbi, Koy Beero ci: A go, ay ga Israyla izey sambu ka fun d'ey dumi cindey ra, nangey kulu kaŋ i koy. Ay g'i margu ka fun d'ey kuray kulu, ya kand'ey ngey laabo ra. 	 Huan a kiang uah, TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Ngai un, nam, a vahohnate uh laka kipan ka pi dinga, ning chih a kipan ka kaikhawm dinga, a gam uah ka pilut ding.


Sohõ binde ay izey, wa hangan ay se. Araŋ ma si fay d'ay me sanney. 	 Huaijiakin tuin, ka tapate, honngaikhia unla, ka kama thute akipan pai mang kei un.


Amma d'araŋ wangu ka maa ay se kaŋ ay ne araŋ ma asibti hano fay waani, hala mo araŋ goono ga jinay sambu ka furo nd'ey Urusalima meyey gaa asibti hane -- kal ay mo, ay ma danji daŋ a meyey gaa, kaŋ ga Urusalima faadey ŋwa, danjo si bu mo. 	 Himahleh khawlni tang siangthou ding leh khawlnia puak neilouh leh Jerusalem kulh kongpia lutpih louh ding thu ah na honngaihkhiak kei ua leh a kulh kongpite ah mei ka pawtsak dinga, Jerusalem kumpipa inte a kang bei dinga, a mit kei ding.


Kala Yakuba kaa ka maan k'a garbey sunsum. Baabo mo n'a bankaarayey mani ka maa hawo. A na albarka gaara a se ka ne: «Guna, ay izo hawo ga hima fari fo haw, wo kaŋ Rabbi na albarka daŋ a gaa. 	 Huan, a vanaih a, a tawpa, huan, aman a puansilh gim a ja a, a vualjawl hi, enin, ka tapa gim Toupa vualjawl gam gim bang ahi:


Zama a goono ga kaa hala nga ma ndunnya ciiti. A ga ndunnya ciiti da adilitaray, Dumey mo da haŋ kaŋ ga saba. 	 TOUPA maah; lei vaihawm dingin a hongpai dek ngala khovel tuh diktat takin vai a hawmsak ding a, khentuam neilou in mi chih vai a hawmsak ding hi.


Alfa Zadok binde, da annabi Natan, da Yehoyda izo Benaya, da bonkoono doogarey, i koy ka Suleymanu daŋ a ma kaaru bonkoono Dawda alambaana boŋ. I kand'a Jihon. 	 Huchiin, siampu Zadok te, jawlnei Nathan te, Jehoiada tapa Benai te, Keret mite, Pelet mite a hoh suk ua, Solomon David sabengtung tungah a tuang sak ua, Gihon mun ah a pi uh.


Waato din gaa bonkoono Rehobowam na Adoram donton, nga kaŋ go doole goyo boŋ. Israyla kulu binde n'a catu-catu nda tondiyaŋ kal a bu. Bonkoono Rehobowam binde tun da cahãyaŋ ka kaaru torko boŋ zama nga ma zuru ka koy Urusalima. 	 Huchiin kumpipa Rehoboamin nasem dia a goih teiteite heutu Adoram a sawla; Israelte tengtengin suangin amah a deng ua, a si a. Huan, kumpipa Jerusalem khua tai tumin a kangtalai ah a tuang zok a.


Ya Beltesazzar, moodabal-teekoy koyo, zama ay bay kaŋ koy hanney biya go ni ra, gundu mo si no kaŋ bisa nin gaabi, kala ni ma ci ay se hindiro kaŋ ay di bangando d'a feerijo kulu. 	 Aw Beltesazar, mitkhialdawitawite heutup, nang ah, [athian siangthoute kha a oma, thugk bangmahin nang a honhihbuai kei chih ka theih jiakin, ka manga ka muh mengmuhte leh a hilhchetna honhilh in, ka chia,


Araŋ ma laabo jeeri farsimi iyye, araŋ ma kande ay do deedando kaŋ araŋ jeeri din. Ay mo ga kurne catu araŋ se ne Rabbi Irikoy jine. 	 Huan, gam pen mun sagihin vakhen unla, huai gelhna hongpia un: huchiin hiaiah TOUPA I Pathian maah ai ka honna sansak ding hi.


Woodin se no ay na wiyaŋ kalo kuru, haciika mo feejiyaŋ kaŋ ga bakarandi no gumo. Kal ay na goobu hinka sambu. Ay n'afa maa daŋ Gomni, afa mo ay ne a se Hawyaŋ Hari. Ay mo na kalo kuru. 	 Huchiin belamtea sumdawngte adia thah dia om belamte chingpa ka honghita. Huchiin chiang nih ka kilaka; khat pen Deihsakna ka chi a, a dangpen Kizopna ka chi; huchiin belamte ka vak hi.


Ya nin Baruk, yaa no Rabbi, Israyla Irikoyo ci ni se: 	 TOUPA Israel Pathianin, Aw Baruk, na kiangah hichiin a chi: Nang, ka tung gikta na mai e:


Boro kaŋ ga annabi ta annabi maa ra, annabi alhakku no a ga du. Boro kaŋ ga boro adili ta boro adili maa ra mo, adilante* alhakku no a ga du. 	 Kuapeuh jawlnei tuh jawlnei a hih jiaka kipahpihin jawlnei kipahman a mu ding; kuapeuh mi diktat tuh mi diktat a hih jiaka kipahpihin mi diktat kipahman a mu ding.Huan, kuapeuh, hiai mi neu chikte laka khat kianga, nungjui a hih jiaka tuisik nou khat kia pia leng, chihtaktakin ka honhilh ahi. A kipahman uh a tan kei hial ding uh, a chi a.


Nga mo g'araŋ cabe jidan bisa fu-ize bambata fo kaŋ fu jinay go soolante a ra. Araŋ ma soola iri se noodin.» 	 Huchiin, amahmahin dantan tungnung za tak, van omsa, mansa dimdiam a honensak dia; huai ah eia dingin bawl un, a chi a.


Kaŋ i di, i to da dambara, i laakaley tun hal i zuru. 	 Huaiah linna in a mana; numei nauvei natna in a matlai bang in.


Ibrahim ne koyne: «A go sohõ, ay ga kawla te ka salaŋ ay Koyo se. Hambara i ga waranka gar noodin.» Rabbi ne: «Ay s'a halaci waranka din sabbay se.» 	 Huan, aman, Ngaiin, Toupa ka honhoupih theita; huailaiah sawm nih kia na muh ahi kha ding, a chi a. Huan, aman, sawm nih jiakin leng ka hihmang kei ding, achia..


Yahudancey binde goono ga ne: «A ga nga boŋ wi no, wala? Zama a ne naŋ kaŋ nga ga koy, iri si hin ka kaa.» 	 Huan, Judaten, Ka hohna dingah na hong theikei ding uh, a chih, a kihihlum dia a diam? a chi ua.


Samson binde ne a se: «Sohõ no ay ga bana Filistancey gaa mate kaŋ ga saba, saaya kaŋ cine ay na hasaraw te i se.» 	 Huan, Samsonin a kiangah, Tutungin Philistiate poi khoih mahleng dem ka kai kei ding, a chi a.


Ay ga kubayyaŋ hukumo da sargay feema hanandi. Haruna nda nga izey mo, ay g'i hanandi, zama i ma goy ay se alfagataray goyey ra. 	 Huchiin kihoupihna puanin leh maitam ka hihsiangthou ding: siampu nasepnaa kei dia nasem dingin Aron leh a tapate leng ka hihsiangthou tuaktuak ding hi.


Ni ma si cahã ni bina ra ka futu, Zama futay go saamo ganda ra da goray. 	 Heh dingin na lungsimin mangang ken; hehna lah mihaite awm ah a khawl ngala.


Araŋ ma woone fe ka ne dumi cindey se: Wa wongu soola, wa wongaarey tunandi. Soojey kulu ma maan, i ma ziji. 	 Hiainam lakah huan unla; kidouna kisa unla: mi hat mahmahte tokthou unla: kidoumi tenteng te hong nai uhenla, hong paitou uhen.


(zama i ga maa ni maa beero baaru da ni kamba kaŋ gonda hina, da ni kambe sallanta.) Waati kaŋ a kaa ka te adduwa, a goono ga fu wo do haray guna, 	 (Na min thupi mahmah te, na khut hat mahmah te, na ban na jak thu te a naza chiat sin ngal ua; ) huaiten hiai in lam ngaa a hongthum chiang un,


Rabbi mo seeda ni se hunkuna ka ne ni ga ciya nga jama, nga bumbo arzaka, danga mate kaŋ cine a na alkawli sambu ni se d'a. A ne mo ni m'a lordey kulu gana. 	 Huan, thu a honchiamsa bangin leh, a thupiak tengteng na zuihna ding un TOUPAN tuniin amaha dia mi lamdang hi dingin nou a honna telta;A na gensa banga TOUPA na Pathian uh adinga mi siangthou na hih theihna ding un leh nam a bawl tengteng tunga phat, min hoih, pahtawi na hihna dingun, a chi a.


Yahuda duma jara kaŋ cindi kaŋ du ka yana mo, A ga ye ka te kaaji ganda, a ma izey te beene. 	 Huchiin Juda inkote laka dam lai omsunten a suk lamin zung a kai ding ua, a tou lamin a gah nawn ding uh.


Enosu mo te jiiri wayga, gaa no a na Kenan hay. 	 Huan, Enosain, kum sawm kua ahihih, tapa Kenan a neia:


Yerobowam binde lordi ka ne i ma batu te handu ahakkanta ra, hando jirbi way cindi guwanta, batu kaŋ i ga te Yahuda ra misa boŋ. Nga mo koy sargay feema din do. Yaadin mo no a te Betel ra, ka sargayyaŋ te handayzey kaŋ nga te se. Betel ra mo a na alfagayaŋ daŋ tudey boŋ nangey kaŋ a te yaŋ se. 	 Huan, Jeroboam in Juda gama ankuanglui a neih bangmah un kha giatna, huai kha ni sawm leh ni nga ni ankuanglui ni dingin a sep sama, maitamah a hoh tou a; Bethel ah a bawngnou lim bawl kianga kithoihin huchibangin a hih hi: huan, a bawl mun sang siampute Bethel ah a koih hi.Huan, aman a deih banga a seh kha mah, kha giatna, ni sawm leh ni nga niin Bethela a maitam bawl ah a hoh tou a; huan, Israel suante adingin ankuangluina a sepa, maitama gimlim hal dingin a vahoh tou hi.


Mikaya ne: «A go, han din hane ni ga di, waati kaŋ ni ga furo fu tongo-tongo ra ni ma tugu se.» 	 Huan Mikaiin, ngai dih, dantan sungilla bu dinga nalut ni chiangin na honthei ding, a chi a.


Boro laaley ga zuru baa boro kulu si g'i gaaray, Amma adilante gonda bine-gaabi danga muusu beeri daŋ futo. 	 Mi gilou kuamah delhlouhin a tai: himahleh mi diktat humpinelkai bangin a hangsan hi.


Zama a kaan Baabo se no nga toonandiyaŋ kulu ma goro Almasihu ra. 	 Amaha Pathian tangchinna tengteng a om Pa deihlam tak ahi ngala.


A ne Adamu mo se: «Zama ni na ni wande sanni ta, hala ni ŋwa tuuri-nyaŋo gaa kaŋ ay na ni no hin sanni ka ne: ‹Ni ma si ŋwa a gaa,› A se no i ga laabo laali ni sabbay se. Kala nda ni taabi, gaa no ni ga du ka ŋwaari kaa a ra, ni fundo muudu. 	 Huan, Adam kiangah, Na ji thu na mana, sing khat, A gah na ne ding ahi kei, chia Ka hon thupiak, a gah na nek jiakin leitung nang jiakin hamsiatin a omta hi; na dam Sung tengin gim taka semin a gah na neta ding;


Ni g'i hibandi danga hari-yaa* no, i ga jirbi, Susubay mo i ga hima subu kaŋ go ga fun: 	 Amau tuh tui lian bangin na taimang a; khang khat ihmu bang phet ahi uh: jingsanga loupa dawn khia bang ahi uh.


Zijiyaŋ dooni no. Ya beeney ra gorokwa, nin no ay go ga guna. 	 Aw, nang vana tu, nang lamah ka mit ka suantou jel hi.


Waato kaŋ a na woodin ci, a na yollo tufa laabo ra ka botogo diibi nda yolla ka danawo moy tuusu nda botoga. 	 Huchibanga a gen khitin, leiah chil a sia a, chilin tungman a bawla, huan tungman tuh a mit ah a nuha, huan, a kiangah, Siloam dil ah vasil in, a chi a. (Siloam tuh, Sawl, chihna a hi)


A na taafeyaŋ te mo hukumo se da hincin hamni ka Irikoy nangora daabu. Taafe way cindi fo no a te. 	 Huan puan inn biakbuk tung a ding in kel mul in puanzak a bawl a: huan sawm leh khat a bawl hi.


iri go ga hanantey da nya-ize naanaykoyey fo kaŋ yaŋ go Kolosi kwaara Almasihu ra. Gomni nda laakal kanay ma bara araŋ banda kaŋ yaŋ ga fun iri Baabo Irikoy do. 	 Kolossa khuaa Kris mi siangthoute leh unau muanhuaite kiangah: Pathian i Pa kianga kipan hehpihna leh lemna n akiang uah om hen.


Ay ga Yahuda jara kaŋ cindi din sambu, nga kaŋ na ngey moyduma sinji ngey ma koy ka goro Misira laabo ra, i kulu ga halaci mo. I kulu ga kaŋ Misira laabo ra: takuba nda haray no g'i ban. I ma bu, za ibeerey ka koy i kayney gaa, haray da takuba no g'i wi. I ma ciya laaliyaŋ hari, da humburandiyaŋ hari, da wowi hari, da taali dakeyaŋ hari. 	 Huan, Juda omsun, Aigupta gama ten tuma kihei teiteite ka man dinga, a chimit vek ding uh; Aigupta gamah a puk ding ua, namsau leh kialte a hihman in a om ding uh; neupen akipan a lianpen tanin namsau leh kialin a si ding uh.


Gaa no i ga di Boro Izo go ga kaa beene buru fo ra da dabari nda darza bambata. 	 Huai hun chiangin Mihing Tapa thilhihtheihna leh thupina thupi toh mei laka hong a mu ding uh.


D'a wangu ka maa ngey mo se, ma ci marga borey se. D'a wangu ka maa marga borey mo se, waati din gaa a ma hima ni se dumi waani fo, wala mo jangal taako cine. 	 Huan amau leng a ngaihkhiak nopkei a leh, saptuamte kiang ah tun in; huan, saptuamte leng a ngaihkhiak nopkei leh, amah tuh nang ding in Jentel leh siahkhonmi bang hi heh.


Ay ga naŋ ni ibarey ma konda nin laabu fo ra kaŋ ni si bay. Zama i na danji diyandi ay futa ra, Danji no kaŋ g'araŋ ton. 	 Na theih ngeilouh gamah namelmate na ka honsem sak ding. Ka heh jiaka mei na tunga ampha ding lah a kuangkheta ngala, achia.


Yesu goono ga beeri laakal da gaaham da gaakuri ra, Irikoy do da borey mo do. 	 Huan, Jesu tuh a pil deuhdeuha, a honglian hiaihiaia, Pathian leh mihing deihsakin a om deuhdeuhta.


d'i nya-izey kaŋ ga fuwo saajaw te, i boro zangu ahakku da waranka cindi hinka no. Adaya go no mo, Yeroham ize, Pelaliya ize, Amzi ize, Zakariya ize, Pasur ize, Malciya ize, 	 leh a unaute uh huai ina nasep sem, za giat sawmnihh leh nih: Huan Adaia Jeroham tapa, Pelalia tapa, Amzi tapa, Zekaria tapa, Pashur tapa, Malkija tapa,


Yayir bu, i n'a fiji Kamom mo. 	 Huan, Jair bel a sia, Kamon khua ah a vui uhi.


Zama dumi ga tun dumi gaa, mayray mo ga tun mayray gaa, laabu zinjiyaŋ da haray ga te nangu waani-waani ra. Amma woodin yaŋ kulu taabi sintin yaŋ no jina. 	 Nam tuam leh nam tuam a kidou ding ua, gam tuam leh gam tuam a kidou ding ua; mun tuamtuam ah jin a ling dia; kial a ke dia. Huai tuh nauvei kipatna ahi.


I ma kande hincin jindi fo mo kaŋ ga te zunubi se sargay. I g'i tonton han kulu sargay kaŋ i ga ton gaa, nga nda nga ŋwaari sarga d'a haŋyaŋ sarga gaa. 	 Khelh thoihna ding keltal khat toh: halmang thillat gigete, huai a tangbuang thillat leh dawn ding thillatte sim lou in.


Ya Rabbi, waati fo no a ga ban? Ni ga soobay ka futu hal abada no? Ni cansa ga soobay ka ŋwa no sanda danji cine? 	 TOUPA aw, bangtan ahia na heh nilouhlouh ding? Na mullitna tuh mei bangin a kuang ding ahia?


Ay na sanni te Yahuda bonkoono Zedeciya se mo, kaŋ ga saba nda woodin yaŋ. Ay ne: W'araŋ jindey daŋ Babila bonkoono calo cire. Araŋ ma may a se d'a borey mo se, zama araŋ ma funa! 	 Huan, Juda kumpipa Zedekia kiangah hiai thu tengteng bang jelin ka gena: Babulon kumpipa hakkol pua unla, amah leh a mite nasem unla, na hing ding uhi.


Amma Firawna ne: «May ga ti Rabbi, kaŋ ay ga maa a se, hal ay ma Israyla taŋ mo? Ay wo si Rabbi bay, ay si Israyla taŋ mo.» 	 Huan, Pharo in Israel te paisak dinga a aw ka man ding, Toupa kua ahia? Tua toupa ka theikei, Israel te leng ka paisak kei ding, achia.


Simey Rama kwaara bora no ga haggoy da reyzin* kaley. Zabdi Sifmi bora mo ga haggoy da reyzin kaley nafa jisirey. 	 Huan grep huan kempa Ramat mi, Simei ahi a, huan grep huan a uain suksa koih khawm kempa siphmite mi Zabdi ahi a.


Oho, mate kaŋ cine Babila ga kaŋ Israyla waney kaŋ i wi yaŋ sabbay se, Yaadin cine no ndunnya kulu wiyantey mo ga kaŋ Babila sabbay se. 	 Babulon in Israel mi thahte a puksak bangin Babulon ah gam chiha mi thahte a puk ding uh.


I na fooyaŋ haro soola hala Yusufu ga kaa zaari bindi, zama i ci i se kaŋ i ga ŋwa noodin. 	 Huan, a kipahman tawi uh Joseph sunan nea a hongpai main a na bawlkhol ua: huailaiah an a ne sin uh chih lah a za ngal ua.


Ngey nda ngey boŋ, d'ay tondo windanta nangey ra mo, ay g'i ciya albarka hari. Ay ga naŋ beene hari ma kaa nga alwaato ra, beena ga te hari, albarka wane. 	 Amau leh ka tang kim munte ka vualzawl dinga; a hun geihgeihin vuah ka zusak dinga, vualzawl vuahte a zu ding hi.


Hunkuna no ay ga sintin ka ni joota da ni humburkuma daŋ dumey kulu kaŋ go beena cire gaa, kaŋ yaŋ ga maa ni baaru. I ga jijiri ka humburu ni sabbay se. 	 Tuni in, van nuai a nam chih tungah nang hon launa uh leh hon kihtakna uh ka om sak pan ding a, na tanchin a za ding ua, a ling ding ua nang ziak in gimthuak in a om ding uh, chi in.


Dabari boobo no boro bina ra, Amma Rabbi saawara, nga no ga tabbat. 	 Mihing lungtang ah thugel tampi a oma; himahleh TOUPA thupha, huaimah a ding ding hi.


Ciriyat-Yeyarim jama binde kaa ka Rabbi sundurko sambu ka kond'a ka daŋ Abinadab windo ra noodin tondo ra. I n'a izo Eliyezar hanandi zama a ma Rabbi sundurko batu. 	 Huchiin Kiriath-Jearim khuaa mite a hoh suk ua, TOUPA bawm a la tou ua, tanga Abinadab in ah a lalut ua, a tapa Eleazar TOUPA bawm kemtu ding in a hihtuam uhi.


I ci i se mate kaŋ Yesu ne, i n'i naŋ mo. 	 Huan, amau Jesu gen bang takin a kiang uah a gen ua; huchiin a phalta uh.


Naŋ a banda ma alandaaba, Zamana kaŋ ga tun ka kaa ra mo, a maa ma tuusu. 	 A suante hihmanin om uhen la; khangthak hongom nawnah a min uh nul mangin om hen.


Ni na hirri daŋ teeku harey se kaŋ ga naŋ i ma si daaru ka bisa, Zama i ma si ye ka kaa ka laabo daabu. 	 A kan louh dingin gi na khunga, lei tup mang dinga a kiknawn tak louhna dingin.


A naŋ i ma fongu nda nga dambara goyey. Rabbi ya gomnikoy no, kaŋ ga to da bakaraw. 	 Aman a thillamdanghihte a theigige saka: TOUPA tuh mi hehpihtheitak, chitna a dim ahi.


Irikoy na boro fo ce kaŋ jin ka du dambanguyaŋ* no? A ma si dambanguyaŋo kaa. Irikoy na afo mo ce kaŋ mana dambangu no? A ma s'a ceeci. 	 Zeksum sate sap a om u hia? Zeksum lou honghi tuan kei uheh. Zeksum loua om sap a om u hia? Zeksum tuan dah uheh.


Boro kaŋ ga nga moy daabu, A g'a te no zama a ma fongu hattayaŋ muraadu. Boro kaŋ ga nga meyo kunsum mo ya laala candiko no. 	 Kuapeuh a mit si, thil hoihloua ngaih ding ahi; kuapeuh a muk chihin hoihlou a hontunsak nak hi.


Rabbi ne Yasuwa se mo: «Guna, ni kambe ra no ay na Yeriko d'a koyo, d'a soojey daŋ. 	 Huan, TOUPAN Josua kiangah, Enin, Jeriko leh a kumpipa uh leh mi hat hangsante na khut ah ka honpe khinta.


Amma araŋ, ay baakoy, wa fongu nda sanney kaŋ iri Rabbi Yesu Almasihu diyey jin ka ci. 	 Himahleh, deihtakte aw, noujaw i Toupa Jesu Kris sawltakten thu a genkholhte uh theigige un;


Zama ay baaba na wongu te araŋ se. A na nga fundo nooyandi. A du k'araŋ faaba Midiyan borey kambe ra. 	 (Ka pan gal a honnadou saka, a nasih lohhialtaa, Midiate khut akipan nou a honnahukhetaa:


Zama ni na ni borey kaŋ ga ti Yakuba dumo furu, Za kaŋ i to da wayna funay haray borey muraadey. I ciya gunakoyaŋ sanda Filistancey cine, I go ga kambe daŋ care kambe ra mo, Ngey da mebarawey izey. 	 Suahlam akipana dan hongpawttea a nadim ua, Philistiate banga aisansiamte a hih ua, gam dang mite tate toh khut a kilet jiak un, Na mi, Jakob inkuanpihte, lah na paisanta ngala.


Zama hindiri boobo da sanni boobo ra gonda yaamo. Day ni ma humburu Irikoy. 	 Na kamin na sa thil a hihkhelh sak phal ken: angel maah leng, a dikkei chi sam ken: bangdingin na aw ah Pathianin a hehin, na khut nasep a hihse dia?


A ga cindi jirbi hinka hala Paska* nda buuru kaŋ sinda dalbu bato* ga to. Alfaga beerey da asariya* dondonandikoy ceeci mate kaŋ ngey ga te ka Yesu di da carmay, ngey m'a wi. 	 Huan, ni nih nungin Paikan Ankuangluina leh Tanghou silngou sohlouh Ankuangluina om ding ahi a; siampu liante leh laigelhmiten, amah zekhema, mana, a hihlup theihna dingdan a zongzong ua;


Tun cin haray ka zalba, Za saaya kaŋ batukoy goyo ga tun. Ma ni bina soogu sanda hari cine Rabbi jine. Ma ni kambey sambu a jine ka ni ize kayney fundey ŋwaaray, Kaŋ yaŋ goono ga kasam da haray fondo gaaruyaŋ kulu gaa. 	 Thou in, janin ki kouin, vente kipatnaah; TOUPA mai maah tui bangin na lungtang sung khiain; na ta tuailaite hinna adingin amah lamah na khutte lik touin. kong chiteng tunga gilkial jiak-a bah.


Naŋ bonkoono ma goy-teeriyaŋ daŋ mo nga mayray laabey kulu ra, zama i ma wandiyo sogey kulu margu. I ma kand'ey ka gorandi Susan faada ra, wayborey windo ra. I m'i daŋ bonkoono mantawo Hegay kambe ra, nga kaŋ ga wayborey batu. A m'i no hanandiyaŋ jinay mo. 	 Huan kumpipan a gama bial tengtengah heutu sep hen, huaiten nungak siangthou tuailai tengteng Susan inpi ah, numeite in ah, Hegai kumpipa michilgeh numeite kempa ina a hongpi khawm theihna ding un; huchiin siansakna ding a thilte uh amau kipe leh:


Sanno wo mo: «a cindi sorro folloŋ koyne», a ga cabe kaŋ hayey kaŋ i zinji, danga hayey kaŋ i taka nooya, i g'i kaa, zama hayey kaŋ si zinji ma goro. 	 Huan, Khatvei ka hihling nawn ding chihin, thil lingloute tuh a om gige theihna ding in, thil nalingte tuh thil siamte bang phet in, suanmang in a om ding chih atheisak hi.


Amma jangal taakwa, kaŋ a kay banda nangu mooro, a mana baa ta ka beene guna, amma a soobay ka nga ganda di _bine saray sabbay se__ ka ne: ‹Ya Irikoy, m'ay suuji, ay kaŋ ga ti zunubikoono.› 	 Siahkhonmin bel gamla taka dingin, van lam leng a dak ngam keia, Pathian, kei mi khial, ka tungah zahngai in, chiin, a awm a kitum a.


Amma i mana du k'a zeeri laakal da Biya _Hanno__ kaŋ do a ga salaŋ se. 	 Himahleh, a pilna leh a genpihpa Kha tuh a selkhe theikei uhi.


da Mispa mo, zama a ne: «Rabbi ma kosaray in da nin game ra, saaya kulu kaŋ iri go fayante nda care. 	 Mizpa chih leng ahi, Labanin, kikhen a I om hun chiangin TOUPAN honveng tuaktuak hen,


Sisiri biyante hinka din meyo, ni m'i daŋ sarkuyaŋ hari hinka din gaa. Ni m'i daŋ efod kwaayo jase boŋey gaa a jine haray. 	 Huan pakkhi bang khainiang nihte mong nih dangte bulhna nihteah na khih dinga, a maa siampupuan liangjangte ah na koih ding hi.


A ciya mo woodin banda, kala Mowab izey da Amon izey, da Amonance fooyaŋ ngey banda, i kaa zama ngey ma wongu nda Yehosafat. 	 Huan, hiai nung in hichi ahi a, Moab suante leh Amon suante bel Me-uninte khenkhat toh Jehosaphat sual dingin ahong kuan ua


Hala nd'ay bumbo, d'ay nya-izey, d'ay zankey, iri go ga nooru da ntaaso garaw daŋ i gaa. Ay g'araŋ ŋwaaray, iri ma fay nda nooru nda hari wo sanni! 	 Huchibangmahin, ka unaute leh ka sikhate leh ken amau kiangah sum leh buhlehbal ka leitawi sak uhi. Ka honngen ahi, hiai pung om sak kei ni.


Rabbi mo na Ayuba kaa taabi ra, waato kaŋ a gaara nga corey se. Rabbi na Ayuba no koyne hayey kaŋ yaŋ go a se waato hala labu-care hinka. 	 Huan TOUPAN Job koltanna, a lawmte adia thu a nget laiin a heita a: huchiin TOUPAN Job a maa a neih zahnih a peta hi.


da dumi fooyaŋ mo kaŋ yaŋ Onapper beeri darzakoyo kande k'i daŋ Samariya birno ra da laabu cindo kaŋ go isa se ya-haray,) da ya-cine da ya-cine: 	 Sanppar lian leh thupiin a honpi khiaka, Samaria khopi leh luipi khena gam dang leh a dangdanga a koih namte.


Amma Yesu di i munaficitara, ka ne i se: 	 Himahleh aman a zekhem uh a thei a, a kiang uah,


Sanno wo naanaykoy no: da boro go ga Almasihu marga jine boro goy ceeci, goy hanno no bora go ga ceeci. 	 Kuapeuh saptuam heutua pan utin nasep hoih a ut ahi, chih a dik ahi,


Alfaga mo ga afo salle ka te zunubi se sargay. Afa mo a m'a salle sargay kaŋ i ga ton. A ma sasabandiyaŋ te bora se, za kaŋ a harta buukwa do. Bora ma nga boŋo fay waani koyne han din hane. 	 Huan, siampuin khat khelh thoihna dingin a lan dia, khat halmang thillat dingin, misi jiaka a hihkhelhna ah kilemna a bawlsak ding; huan, huai ni mah in a lu a hihsiangthou ding ahi.


Ay mo, ay g'ay alkawlo daŋ in da nin game ra, ay ga ni tonton gumo mo.» 	 Huchiin, nang toh I kalah thu ka khung dinga, nakpi takin kon pungsak ding, achia.


Ay feeji cindey ma wo kaŋ araŋ taamu-taamu nd'araŋ cey din ŋwa, i ma wo kaŋ araŋ n'a butugu nd'araŋ ce din haŋ, wala? 	 Huan tui chim mahmahte na dawn khit un na ngap nin mawkmawk maimah uh ahi maw? Ka belamten na siksa uh a ne un, na ngah sa uh a dawn ding umaw?


Noodin ni ma alfagey da Lawitey da ciitikwa mo ceeci kaŋ go no jirbey din ra k'i hã. Ngey mo ga ni cabe mate kaŋ ni ga ciiti dumbu nd'a. 	 Huai huna siampu Levite leh vaihawmte kiangahna hoh ding ua, na dong ding uhi; huan, amau thu hihpuk ding dan a honna kawkmuh ding uhi.


A te mo koray zangu hinza nda wura danante. Koray fo kulu mo, wura kilo hinza nda jare go a ra. Bonkoono n'i daŋ mo Liban tuuri zugay faada ra. 	 Huan, dangkaeng sukpek in lum ja thum a bawl a; lum khat in dangkaeng sekel ja thum a deih a; huaite Lebanon gammang In a koih hi.


Yasuwa tun susubay za nda hinay, ka Israyla maanandi kunda-kunda; i na Yahuda kunda suuban. 	 Huchiin Josua jingkhangin a thoua, Israelte a chichiin a hongkilang saka; huan, juda chite mat a honghita ua;


kaŋ Irikoy ga ngey bumbey mo kaa kambe fumbi tamtaray gaa, hal i ma furo Irikoy izey burcinitara kaŋ gonda darza ra. 	 Thilsiam tengteng leng siatna sikhaa kipan suahtaksakin a om ding ua, Pathian tate noplenna thupia lut ding ahi ngal ua.


Amma Yahudancey kaŋ wangu ka gana na dumi cindey zuje k'i biney biibandi nya-izey gaa. 	 Himahleh, gingta nuamlou Judaten Jentelte lungsim a hihthou ua, unaute a hosak uh.


Waato kaŋ Dawda maa woodin baaru, kal a na Yowab da wongu marga da soojey kulu donton. 	 Huan Davidin huai a jakin, Joab leh sepaih hangsante tengteng a sawl khia.


Ay fundo mo maa doori gumo. Ni mo, ya Rabbi, kala waati fo? 	 TOUPA aw, hongkik nawn inla, ka hinna hondamin: na hoihna phatna jiakin honhondamin;


I g'a fiji farkay fijiyaŋ, kaŋ ga ti i m'a kurru ka furu Urusalima kwaara banda. 	 Jerusamlem kulh po lama lot khiaka, paihin, sabengtung vuia vuiin a om ding.


«Mate no araŋ boro fo ga te, d'a gonda feeji zangu, day afo ma daray a se? Manti a ga wayga cindi yagga din naŋ ganjo ra ka koy ka wo kaŋ daray din ceeci hal a ma di a? 	 Nou lakah kuapeuhin belam ja nei unla, a lak ua khat mangsak le-uchin, gamdai ah sawmkua leh kuate nusiain, amang pen na muh nawn ma siah uh kua ahia zong lou ding?


Kala Rabbi ne Musa se: «Ma boro wayye margu ay do, Israyla arkusuyaŋ, kaŋ yaŋ ni g'i bay arkusu beeri yaŋ no borey do, kaŋ i jine boroyaŋ no. Ma kand'ey kubayyaŋ hukumo do, i ma kay noodin ni banda. 	 Huan, TOUPAN Mosi kiangah, Israelte upa, mipite upa leh a heutu uh hia na theih mi sawmsagihte ka kiangah honpi khawm inla, kihoupihna puanin ah nangmah toh ding khawm din honpiin.


D'ay ibarey na banda bare, I ga kati no ka halaci ni jine. 	 Kei adia kilawm himahleh ka thu-ah nang kei na hon gum ngala; diktaka vaihawmin laltutphahah na tu a.


Humburkumay wo, a g'a hahaara no, a si sukurutu, A si banda bare mo takuba se. 	 Pengkul a gin tengin, Hah; a chi a, huan kidouna, heutute vanpiging leh kikou, gamlapi apan a thei.


Wowko jinde sabbay se kaŋ goono ga sanni ziibo te, Ibare da daw banako mo sabbay se. 	 Huai tengteng ka tunguah a tunga; himahleh kon mangngilh ngeikei ua, na thukhun ah juauin ka hih ngeikei uhi.


Zedeciya gonda jiiri waranka cindi fo waato kaŋ a sintin ka may. A may jiiri way cindi fo Urusalima ra. 	 Zedekia bel a lal pattungin kum sawmnih leh kum khat ahi a, Jerusalem ah kum sawm leh kum khat a lala:


Alfagey, kaŋ ga ti Rabbi goy-teerey ma hẽ tanda da sargay feema game ra. I ma ne: «Ya Rabbi, ma jalla ni jama gaa, Ma si ni wane jama ciya wowi hari, Hala dumi cindey m'i hahaara. Zama ifo se no borey dumey ra i ma ne: ‹Man no i Irikoyo go binde›?» 	 Siampu, TOUPA nasemmite inlim leh maitam kikalah kap uhenla; Aw TOUPA, na mite hawi inla, na goutante gensiata oma namten a tung ua vai a hawmsak ding un pe ken; A Pathian uh koia om a hitaa, chiin a mipite lakah bangdia chi ding ahi ua? chi uheh.


A ga nga kambe salle captu tondi boŋ, A ga tondi kuukey sambu mo hala i tiksey gaa, K'i ganandi. 	 Meisah suanpi tungah a khut a koiha; a zungin mualte a lumlet a lumlet hi.


Musa salaŋ Israyla jama kulu se ka ne: «Yaa no Rabbi ci: 	 Huan Israel suante khawmpi tengteng kiang ah Mosi in thu a gen a, Hiai thil TOUPA thupiak ahi.


Irikoy hinne se no ay fundo ga hangan dangayyaŋ ra, A do no ay faaba ga fun. 	 Amah kia ka suangpi leh ka hon hondampa ahi. Ka insang ahia, nakpi takin ka ling kei ding hi.


zama ni te kurnye gu. Bora kaŋ ni gonda sohõ mo, manti ni kurnye no. Woodin, ni na cimi ci.» 	 Pasal nga na neita a, tu a na neihpa na pasal ahi kei him ahi, hiai thu na chi dik ve, a chi a.


Boro bine g'a fonda sijiri, Amma Rabbi no g'a cabe taamuyaŋ nangu. 	 Mihing lungtangin a lampi a ngaihtuaha: himahleh TOUPAN a kalsuante a bawlsak hi.


Araŋ ma woodin gaay farilla araŋ izey se hal abada. 	 Huchiin khantawnin na tapate uh ding leh nou dingin danin hiai thil na tang ding uhi.


d'a ye ka tun ka goobu naan, bora kaŋ n'a kar din, ciiti s'a di, amma kal a ma muraado mursa bana. A ma naŋ mo i m'a saajaw hal a ma te baani. 	 Thou nawnin, chiangkhun khunin kholak vak leh, a vawpa a hul dia; a hun sukbei man a pe dinga, amah a dam siang sak sipsip ding hi.


Rabbi salaŋ Musa nda Haruna se koyne, k'i lordi* ka ne i ma koy Israyla izey da Misira bonkoono Firawna mo do, i ma Israyla izey kaa Misira laabo ra. 	 Huchiin TOUPAN Mosi kiang leh Aron kiang ah thua gena, Aigupta gam a kipan Israel suante pi khe ding in Israel suante lam leh Aigupta kumpipa lamah amau thu a peta hi.


Boro woodin yaŋ kaŋ ga goy laalo te ka gaaba nda sappa, a g'i halaci me kaanay do. Amma borey kaŋ ga ngey Irikoyo bay, i ga goy da bine-gaabi. 	 Huan thukhun kalah giloutaka hih huchibangte aman mai tangphatnatein a hekkawi dia; himahleh mi a Pathian uh theite bel a hat ding ua, thilhih minthangpente a hih ding uhi.


Ay mana hantum araŋ se zama araŋ si cimo bay bo, amma zama araŋ g'a bay, zama tangari kulu si fatta cimi ra mo. 	 Thutak na theih louh jiak ua ka gelh ahi kei, na theih jiak uh leh, thutaka juau bangmah a pawt ngei louh jiakin ka gelh ahi jaw.


Day sohõ, ay ga ni ŋwaaray, ma ni tonga da ni birawo sambu. Ma koy saajo ra ka ganji ham ceeci. 	 Huchiin tuin hehpihtakin na vanzat, na thal bawm leh na thalpeu, tawi inla, va gamvak inla, sakhi hon vamat sakin;


Woone mo koyne araŋ go ga te: araŋ go ga Rabbi feema daabu nda mo mundi, da hẽeni, da bine jisiyaŋ, hal a si ye ka sargayey saal koyne. A s'i ta mo da bine yadda araŋ kambe ra. 	 Huan, hiai na hih nawn uh; TOUPA maitam khitui, kah leh thumnain na khuh ua, thillat a limsak nawn louha, na khut ua kipana deihsakna toh san leng a san nawn louh tan phain.


Wa Herodiyon fo, ay nya-ka-fo-sina, da mo Rabbi ra waney kaŋ yaŋ go Narsisos almayaaley ra. 	 Ka chipih, Herodion, chibai honbuk sak un. Narkissa inkuanpihte laka mi, Toupaa om, chibai honbuk sak un.


A goono ga Irikoy koytara baaro waazu ka Rabbi Yesu Almasihu hayey dondonandi nda bine-gaabi kulu, boro kulu siino g'a ganji mo. 	 Pathian gam thu a hilha, Toupa Jesu Kris thu leng hangsan takin a gen jela, kuamahin amah lah a kham kei uh.


Wa saabu Rabbi se, zama nga wo booriyankoy no. Zama a baakasinay suujo ga tondo hal abada. 	 Aw, TOUPA kiangah kipahthu gen un; amah lah a hoih ngala: a chitna leng khantawna om ding a hih jiakin.


Zama may no k'araŋ beerandi ka bisa care? Ifo no ni se mo kaŋ manti nooyaŋ no? Za kaŋ Irikoy no ka ni no nd'a, ifo se no ni goono ga fooma, danga manti nooyaŋ no? 	 Kuan ahia nou-a thil tuam deuh oma mu? Na muhsawn louh ngal uh bang ahia na neih uh? Huchia-a a musawn lel na hih uleh na muhsawn uh a thawna piak hilo bangtaka bangdia kisathei zenzen?


Kal ay bare ka zumbu ka fun tondo boŋ, tondo din kaŋ go ga di da danji. Sappa walhã hinka mo go ay kambe hinka ra. 	 Huchiin tang akipan ka kiheia, ka pai suka, tang a kang taa; thukhunna suangpek nihte ka khut lang nihin ka tawia.


Ay ga ni kankamo bay, da ni talkatara mo (amma ni ya arzakante no). Ay g'i wowi bay, ngey kaŋ yaŋ ga ne ngey ya Yahudanceyaŋ no, manti yaadin no i go mo, amma Saytan* jama no. 	 Na gimthuakdan bang. na jawndan bang (himahleh na hausa na), hi loupia, Judate hia kigente, Setan kikhopna in hizote, gensiatna bang ka thei hi.


Halaciyaŋ ma kaŋ i boŋ jirsiyaŋ ra. Asuuta kaŋ i tugu din m'i cey di. Halaciyaŋo kaŋ i soola din, i ma kaŋ a ra. 	 A ki ginlouh laiin siatna a tungah tung henla; a len phah gukah amah mah awk henla: huaiah ke sia hen.


Rabbi sanno kaŋ kaa Irimiya do koogay boŋ neeya: 	 Khokheng tungtanga Jeremia kianga TOUPA thu hongtung:


Zama za boro fooyaŋ mana fun Yakuba do ka kaa, Bitros doona ka ŋwa dumi cindey borey banda. Amma waato kaŋ i kaa, a ye banda ka nga boŋ fay waani. A goono ga humburu borey kaŋ go dambanguyaŋ borey do haray. 	 Mi kuate hiam Jakob kianga kipana a hongpai ma un amah tuh Jentelte kiangah an a, ne jel hi; himahleh a hongtun tak un zeksumte a kihtak jiakin pang nawnta louin a kihihtuamta ngala.


Bila kaŋ Laban na nga ize wayo Rahila no, a izey nooya. Borey din no a hay Yakuba se, i kulu, ngey boro iyye no. 	 Huaite Bilhai Laban in a tanu Rakil kianga a piakpa tapate ahi uh, huaite Jakob a neihsaka: a vek un sagih ahi uh.


Ni ma si wayboro himandi bundu tooru kulu jabu ka sinji sargay feema kaŋ ni ga cina jarga, wo kaŋ ni ga te Rabbi ni Irikoyo se. 	 TOUPA na Pathian uh maitam non bawl ding uh pangah sing bang chi bang chiin leng Aser na bawlkhe ding uh ahi kei.TOUPA na Pathian un a muhdahlam suang leng na phuh ding uh ahi sam kei hi.


Muuley yolley gaa mo gonda waaliya boko boosi himandiyaŋ. Yaadin no i na muuley goyey ban d'a. 	 Huan, khuam dawnah lili lim a tuanga: huchiin khuam lam nasep mansak ahi ta.


Boro ce si gana a ra, alman ce mo si gana a ra, i si goro a ra mo, kala jiiri waytaaci ma kubay. 	 Mihing khe in asik ngei kei dinga, sate leng a pai ngei sam kei ding ua; kum sawmli sung in luahin a om sam kei ding hi.


Haciika, haciika ay ga ci araŋ se: boro kaŋ ga cimandi gonda fundi hal abada. 	 Chihtaktakin, chihtaktakin kon hilh ahi, kuapeuh a gingtain khantawn hinna a nei hi.


Simon izey mo neeya: Amnon, Rinna, Ben-Hanan, da Tilon. Isi izey mo neeya: Zohat da Ben-Zehet. 	 Huan Simon tapate; Amnon, Rinna, Ben-hana, Tilon. Huan Isi tapate; Zohet, Ben-Zohet.


Hala hõ i ga goy ngey doŋ alaadey boŋ. I mana Rabbi beerandi bo. I mana goy ngey hin sanney boŋ mo, wala ngey alaadey, wala asariya boŋ, wala Rabbi lordey kaŋ yaŋ a na Yakuba izey lordi nd'a din boŋ, dumo kaŋ a n'a no maa Israyla, 	 Tumalama a hih dan uh bangin tutanin a hih lalai uhi; TOUPA laudan a siam kei ua, TOUPAN Jakob suan Israelte chi-a a chihte kiangah,


Araŋ ma bay mo, ay nya-izey, bora din do no i goono ga zunubi yaafayaŋ waazu araŋ se. 	 Huchiin, unaute aw, thei un; amah jiakin khelhna ngaihdamna thu na kiang ua gen ahi;


A ne: «Wa haggoy i ma s'araŋ darandi. Zama boro boobo ga kaa k'ay maa sambu ka ne: ‹Ay no ga ti nga›. I ga ne mo: ‹Alwaato maan›. Araŋ ma s'i gana. 	 Huan, aman, Pimanga na om louhna ding un pilvang un. Mi tampiin, Kris tuh ka hi, a hun a tungding a hita, chiin, keimah min sial in a hong ding uh; huaite jui kei un.


Ma ni kamba sambu ay boŋ sap-sap! Ma s'ay humburandi mo nda ni humburandiyaŋ harey. 	 Kei akipanin gamla ah na khut kai kikin; huan na lauhuainain honlausak ken.


Bonkoono mo ne Yowab se: «Guna, ni jin ka haya din te. Ma koy binde ka ye ka kande arwaso Absalom.» 	 Huan, kumpipa'n Joab kiang ah, Ngai in, ka hih samta hi, huaiziak in pai inla, tangval Absalom va pi nawn dole, a chi a.


Saaya din a ne ay se: «Ya Daniyel, ma si humburu bo, zama za waati kaŋ ni na ni laakal daŋ fahamay gaa, kaŋ ni na ni boŋ kaynandi ni Irikoyo jine mo, a maa ni sanno. Ay mo, ni sanno sabbay se no ay kaa. 	 Huan aman ka kiangah, Lau ken, Danial, theisiam ding leh na Pathian maa kiniamkhiak dinga, na lungtang na koihkip ni masapen akipan, na thute jakin a om hi; huan na thute jiaka hong ka hi.


Mate kaŋ ni na ni fonda hanse nd'a neeya Baakasinay ceeciyaŋ se! Haciika baa kaaruwey, ni n'i dondonandi nda ni daa. 	 Deihtakmi muh theihna dingin na omdan ngentel na chia! Numei gilou kiangahte leng na omdan na sinsakta ve.


Woodin banda Musa ne Kora se: «Nin da ni marga kulu, araŋ ma kay Rabbi jine suba susubay nin d'ey, da Haruna. 	 Huan, Mosi in Kora kiang ah, Zingchiang in nang leh na mi kikhawmte nang toh, amau toh Aron toh TOUPA ma ah na om un:


Yaa no Rabbi ci: A ga ciya mo, d'araŋ maa ay se da anniya, hal araŋ siino ga furo nda jinay dumi kulu gallo wo meyey gaa asibti hane, amma d'araŋ ga asibti hane fay waani, araŋ siino ga goy kulu te a ra, 	 Huan, TOUPA thu pawtin hichiin a chi: Khawksa taka na honngaihkhiak ua, khawlnia hiai khopia kongpia thil na puaklut louh ua,


da Zanowa, da En-Gannim, da Tappuwa, da Enam, 	 Zanoa te, En-ganim te, Tapua te, Enam te;


Ni kaay sintina na zunubi te. Ni annabey mo na taali te ay se. 	 Na pu masapen un a khiala, na thugenmite uh leng ka tungah a talek uh.Huaijiakin mun siangthou-a mi liante ka hihbuah dinga, huchiin Jakobte hamsethuak dingin ka bawl dinga; Israelte muhdah din ka bawl ding hi.


Bora din, Elkana fatta, nga nda nga windo kulu a banda, zama ngey ma koy ka jiiri kulu sarga te k'a sarto toonandi mo Rabbi se. 	 Huchiiin, Elkan leh a inkote tengteng TOUPA maa kum tenga a kithoihna uh lan ding leh a thuchiam uh tangtun dingin a hongpai tou ua.


Guna, hayey wo kulu no Irikoy ga goy sorro hinka, Oho, hala sorro hinza zaati boro se, 	 Ngaiin, hiai thilte tengteng Pathianin, mihing lak ah hihna, nihvei, ahi thumvei.


I ga ni wandey da ni izey kulu kaa taray ka kond'ey Kaldancey do. Ni mo, ni si du ka yana i kambe ra, amma Babila bonkoono kamba ga ni di. Ni mo no ga ciya gallo wo ton da danji yaŋo sabaabu.» 	 Na jite, na tanute Kaldai mite kiangah a pi vek ding ua, a khut ua kipan na suakta kei dinga, Babulon kumpipa khuta matin na omzo dinga, nang jiakin hiai khopi a kang ding a chi hi.