Musa ne Haruna nda nga izey se: «Araŋ ma hamo hina kubayyaŋ hukumo meyo jarga. Noodin no araŋ g'a ŋwa, nga nda buuro kaŋ go goy daŋyaŋ cilla ra, mate kaŋ cine ay lordi ka ne Haruna nda nga izey m'a ŋwa. 	 Huan, Mosi in Aron leh a tapate kiang ah, Kihoupihna puan inn kongpi bul ah sa pen huan unla, Aron leh a tapate'n a nek ding uh ahi, chia thu ka piak bang in, huai ah hihtuamna bawm a tanghou toh ne un.


Amma ay ga ne araŋ se: boro kulu kaŋ ga te bine nga nya-ize se, a koy ga furo Yahudancey arkusey marga kataru ra. Boro kulu kaŋ ga ne nga nya-izo se saamo, nga mo ga furo marga ciiti kataru ra. Boro kulu kaŋ ga ne: ‹Nin, boro yaamo!› nga mo ga furo danji* bango ra. 	 Ken jaw, Kuapeuh a unau tunga heh tuh vaihawmnaa din lauhthawnhuai tak in a om ding; huan kuapeuh a unau selphou tuh vaihawmmite hawmsaka om lauthawnhuai takin a om ding; huan, kuapeuh, Nang mihai chi tuh, Gehenna meia paih lauhthawnhuai takin a om ding uh chih ka honhilh ahi.


Haruna mo na cambo sambu, mate kaŋ Musa lordi din, a zuru ka koy jama game ra. Balaawo go mo, a jin ka sintin borey ra. Haruna na dugu daŋ ka sasabandiyaŋ te borey se. 	 Huan, Aron in Mosi gen bang in a tawi a, omkhawmte lak ah a tailut a, huan ngai in, huai hi mipi lak ah a hong leng pan a; huan gimlim a buak a, mipi a ding in lemna a bawl hi.


Amma boro ga du siyaŋ waati kaŋ ni ibaay laaley ga ni candi ka te ni se kumsay. 	 Mi chih amau utnaa pimang leh hipa a om un, khemna a tuak uh ahi jaw hi.


Hirro ye ka ziji ka koy Debir za Akor gooro gaa. Yaadin mo no, azawa kamba go ga guna Jilgal haray, kaŋ go Adummin zijiyaŋo gaa haray, a go gooro se dandi kamba. Hirro bisa ka koy En-Semes harey gaa, nangey kaŋ yaŋ i ga fun go En-Rogel haray. 	 Huan, gamgi tuh Akor guam akipanin Debir ah a pai toutoua, huan, lui simlama om Adumima tungkahna china Gilgal lam juanin mallamah a pai jela: huan, gamgi bel Ensemes tuite ah a paipaia, huchiinhuai gamgi tuh En-rogel ah a suakkhia ahi:


Woodin sabbay se, yaa no Rabbi ci: Wa soobay ka hã dumi cindey ra, May no ka maa hayo wo dumi baa ce fo? Israyla wandiya na fanta hari beeri te. 	 Huaijiakin TOUPAN chichiin a chi: Nam dangte dong him dih ua, hichibang mahmah kuan a theia? Nungak Israelin thil lauhuai mahmah a hihta.


Hawey mo, zambar waranza cindi iddu no, Rabbi jangalo mo haw wayye cindi hinka no. 	 Huan, bawng singthum leh sangguk ahi a; huai a TOUPA siah sawmguk leh khat ahi.


Rabbi ne Musa se koyne: «Ni ma sanney din hantum, zama sanney din cine boŋ no ay sappe nda nin, da Israyla mo.» 	 Huan TOUPA'N Mosi kiang ah, Hiai thute gelh in: hiai thute omdan zui a nang leh Israel toh thuchiam ka bawl tak ziak in, a chi a.


Yahuda laabo ga ciya humburkumay hari Misira laabo se. Boro kulu kaŋ n'a baaro ci a se ga humburu Rabbi Kundeykoyo waado kaŋ a goono ga miila Misira boŋ. 	 Juda gama omte aiguptate adingin mulkimhuaitak a honghita ding ua, a min uh alohna peuh uah a kikta ding ua, amau tunga tung ding sepaihte TOUPA thuseh jiakin.


Yaa no Rabbi ci: A go, jirbiyaŋ goono ga kaa, Kaŋ ay ga Tuuri Kambe fo tunandi Dawda se kaŋ gonda adilitaray. A ga may, a ga ciya bonkooni, A ga goy da laakal, A ga cimi ciiti nda adilitaray te laabo ra. 	 Ngaidih ua, David adin Hiang diktat ka suahsak hun ding a hong tung sina, chih TOUPA thu pawt ahi; amah kumpipa in a tu dinga, pil takin a gamta dinga, gam pumpi ah dikna leh diktatna a tangtungsak ding.


«Ni ma kaaru Abarim tondi kuukey wo boŋ, kaŋ ga ti Nebo tondo, Mowab laabo ra, kaŋ ga guna Yeriko haray. Ma koy ka Kanaana laabo guna, kaŋ ay ga no Israyla izey se, i mayray hari no. 	 Moab gama Jeriko jawna Abarim tangdunga Nebo tangah vahoh tou inla, Israel suante luah dinga ka piak Kanan gam va galetin:


Ay ma kaaru noodin beene hirriyaŋ beerey boŋ, Ay m'ay boŋ ciya Beeray-Beeri-Koyo cine.» 	 Meipi sanga sangah ka kah dinga; Tungnungpen bang maiin ka om ding, na chi nak viala.


Da ni na ni reyzin* kalo izey kosu, ni ma si ye a do ka koobu ceeci. A ga ciya yaw kaŋ zumbu, da alatuumi, da wayboro kaŋ kurnye bu wane. 	 Na grep huan ua na loh chiangun a sang na zong ding uh ahi kei; gamdang mite, pa neiloute, meithaite ading ahi.Huan, Aigupta gamah sikha na nahita uh chih na theigige ding uhi: huaijiakin ahi, hiai thil hih dinga thu ka honpiak.


Boro kaŋ doona ka te bine ga yanje tunandi. Futaykooni mo, a taaley ga baa. 	 Mi hehin kinakna a tok thoua, huan mi thangpaiin tatlekna a hau hi.


Ya araŋ ndunnya mayrayey, wa baytu te Irikoy se, Wa sifaw baytu te Koy Beero se. (Wa dangay) 	 Vante van nidang laia omte tunga tuangpamah. Ngaiin, a aw a suah e, a aw thupitak mahmah.


I ga ni farilley dondonandi Yakuba se, Ni asariya* mo Israyla se. I ga dugu ton ni jine, Nga nda sargay summaare, Kaŋ i ga ton ni sargay feema boŋ. 	 Jakobte na vaihawmte a sin sak ding ua, Israelte, na dan; na maah gimlim a koih ding ua, na maitam ah pumhal thillat.


Waato kaŋ kusuuma ban, Bulos na talibey ce k'i yaamar. A n'i fo, gaa no a tun ka koy Masidoniya. 	 Huan, buaina daih khit nungin, Paulain nungjuite a samsaka, a hasuana, kamphain a khaha, Masidonia gama hoh dingin a pawtta a.


Manti tondi beerey din go noodin, Urdun daŋanta, fonda kaŋ ga do ganda wayna kaŋay haray se ya-haray? I go yongo Kanaanancey kaŋ go Gooru Beero din ra laabo ra. I ga maan Jilgal, Moore terebint* nyaŋey jarga. 	 Ni tumna khen, Arabaa om, Kanante gam, Gilgal jawn More tosaw sik, Jordan galate ahi kei umaw?


Bine kaanikoy no bora kaŋ gonda Yakuba Irikoyo a ma ciya a se Gaako, Bora din beeja go Rabbi nga Irikoyo gaa. 	 Jakob Pathian a panpih dia nei miin nuam a sa hi, a lametna tuh Toupa a Pathian ah a om:


ka gaaba nda Elim koyo Sedorlawomer, da Goyim koyo Tidal, da Sinar koyo Amrafel, da Ellasar koyo Ariyoku, koy taaca kaŋ gaaba nda koy guwo nooya. 	 Elam kho kumpipa Kedorlaomerte, Goiim kho kumpipa Tidalte, Sinar kho kumpipate Amraphelte, Ellasa kho kumpipa Ariokte sual dingin; kumpipa li in kumpipate nga a sual uh.


A go mo, waato kaŋ jama kar ka say, i ra boro boobo, Yahudance da borey kaŋ yaŋ furo Yahudance diina ra ganako hanney, na Bulos da Barnaba gana. Ngey mo salaŋ boro woodin yaŋ se ka ne i ma soobay ka mo ye Irikoy gomno gaa. 	 Huan, kikhawmte tuh a kikhen tak un, Judate leh phungkaite Pathian limsak laka mi tampiin Paula leh Barnaba a jui jel ua; amau a na houpih ua, Pathian hehpihna ah om gige dingin a hasuan uh.


Ni binde, boro izo, yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Ni ma salaŋ curey se, i dumi fo kulu, da ganji ham kulu, ka ne i se: «Wa margu ka kaa. Araŋ ma margu ka fun kuray kulu. Araŋ ma kaa ay sarga kaŋ ay ga te araŋ se din do, sargay bambata no Israyla tondi kuukey boŋ, zama araŋ ma ham ŋwa ka kuri haŋ mo. 	 Huan nang, mihing tapa, TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Vasa chi chihte leh sa chichihte kiang ah thu gen inla, Pung khawm unla, hong pai un, sa na nek ua sisan na dawn theihna ding un Israel tang a kithoihna thupitak, nou adia ka bawl kimah hong kikhawm un.


Amma iri gonda arzaka wo botogo sintiliyaŋ ra, hala dabari wo kaŋ ga beeri gumo ma ciya Irikoy wane, kaŋ mana fun iri do. 	 Himahleh, thilhihtheihna thupina koutea hi loua, Pathiana a hih theih jawkna dingin, huai gou tuh leibel peuh ah ka kem uhi.


Almasihu kaŋ mana zunubi kulu te, Irikoy n'a daŋ a ma ciya zunubi iri se, hal iri mo, iri ma ciya adilitaray kaŋ Irikoy ga no Almasihu ra. 	 Amah ah Pathian diktatna i honghih theihna dingin, khelhna himhim theilou amah tuh Pathianin eite jiakin khelhnain a bawl hi.


I jine mo Israyla dumo arkusu wayye go ga kay, i bindo ra mo Yaazaniya Safan ize go no. Boro wayyo wo mo, i kulu gonda dugu tonyaŋ cambu ngey kambey ra, dugu haw kaana mo te sanda buru, a go ga ziji beene. 	 Huan a ma uah Israel inkuan, upate laka mi sawmsagihte a ding ua, a lai tak uah Sephan tapa Jaazania a dinga, mi chihin belhbu a tawi chiat ua; huan gimlim khu gim a jam tou ngoingoi hi.


Zama jiiri zambar fo ga hima ni se sanda bi kaŋ bisa, Danga cin ra batuyaŋ alwaati folloŋ. 	 Nang sehin kum sang khat tuh janmangta bang phet ahi ngala, jan ven khat sung bang phet ahi.


W'araŋ taaley kulu kaŋ araŋ te furu. Wa te bine taji nda biya taji, zama ifo se no araŋ ga buuyaŋ ceeci, ya Israyla dumo? 	 Na tatlekna tengteng uh, na tatleksate uh pai mang vek unla, lungtang thak leh lungsim thak kibawl: Bang dingin na si ding ua oi, aw Israel innkote aw?Mi sihnaah lah kipahna mahmah ka neikeia, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi: huaijiakin kihei unla, hing un.


Waato kaŋ i gay i mana ŋwa, kala Bulos kay i game ra ka ne: «To, ay borey, d'araŋ maa ay sanno, doŋ araŋ si tun Karita gungo do, hal araŋ ma furo hasaraw da mursay wo ra. 	 Huan, an ne loua sawttak a om nung un, Paula a lak uah a dinga, Pute aw, Krit tuikulha phel loua, ka thu man a, hiai siat leh manthatna tun louh ding hina jena.


Musa anzuray, Keni bora izey binde fatta birno kaŋ se i ga ne Teenay Nya kwaara, nga da Yahuda izey. I furo Yahuda saajo ra kaŋ go Negeb ra Arad haray. I koy ka goro noodin laabo borey banda. 	 Huan, Mosi puzon Ken suante Arad simlama Juda gamdai ah Juda suante toh tum khopi akipan a hoh tou ua; a lak uah a va teng theita uhi.


Guna, jama wo ga tun danga muusu beeri nya cine, sanda mate kaŋ muusu beeri futo ga te, yaadin no i ga tun. A si ye ka kani koyne bo kala nd'a na ham gani ŋwa, kala nd'a na haŋ k'a wi kuri haŋ.» 	 Ngai in, mipite humpinelkaipi bang in a thou ua, humpneikai bang in a dinthoh ua; a sa mat uh a nek ma un a lum kei ding uh, a mat uh sisan a dawn ma un, a chi.


Ay izo, ma ni baaba cabe ta, Ni nya lordo mo, ni ma s'a furu. 	 Ka tapa, na pa hilhna ja in, na nu dan mangngilh ken:


Da ni mana sarti sambu, taali kulu si ni gaa. 	 Thuchiam lama na kidek uleh nou adingin gilou ahi kei ding.


Yaadin gaa, d'araŋ gonda zamana wo ciiti harey, araŋ ga boroyaŋ daŋ i ma ciiti, kaŋ yaŋ manti hay kulu Almasihu marga ra no? 	 Hichiin, tulai damsung thute ngaihtuah ding na neih un bangdia saptuamte ngaihsanglouhpente ngaihtuah sak nahi ua?


Amma laab'izey goono ga sargayyaŋ wi tudey boŋ sududuyaŋ nangey ra, zama i mana windi cina Rabbi maa se kal a kaa ka to alwaati woodin ra. 	 Mipite lah mun sangte khawngah a kithoih mai nak ua, huai main Toupa min dinga in lam a om nai tak dih louh jiakin.


Alboro kaŋ na nga wayme sambu, sanda nga baabo ize way wala nyaŋo ize way ka di a haawi, nga mo ma di a haawi, woodin ya haawi hari no. I ma kond'ey hala naŋ kaŋ i nya-izey si di ey, zama a na nga wayme haawi feeri. A ga nga taalo jare. 	 Min a sanggamnu, a pa tanu hiam, a nu tanu hiam a laka a vuaktanna a muha, aman leng a vuaktanna a muh leh thil zumhuai mahmah ahi, a chipihte uh suante mitmuha hihman ding ahi uhi; a sanggamnu vuaktanna a lem ahi, a tatlekna moh a po ding.


A na wura feema daŋ kubayyaŋ hukumo ra kosaray taafa jine. 	 Huan paunzak ma ah kihoupihna puan inn sung ah dangka-eng maitam a koih:


Amma bangu farka nda kuunu ga nango ŋwa, Kuku nda gaaruyaŋ mo ga goro a ra. Rabbi ga halaciyaŋ korfo nda yaamo deedandiyaŋ tondi salle a boŋ. 	 Tuivagik leh sakuhin huai gam a tang ding ua; simbu leh va-ak huaiah a om ding uh; siatna khau leh pomna sikmumkhat a tungah a khai ding hi.


Nikodimu kaŋ kaa Yesu do doŋ ga ti i ra boro fo. 	 Nikodem, tumaa Jesu kianga hong, a lak ua pangsam ahi a, aman tuh a kiang uah,


Kulu nda yaadin laabo ga ciya kurmu borey kaŋ goono ga goro a ra yaŋ din sabbay se, I goyey banando sabbay se mo. 	 Huchi piin leng gam, a sunga tengte jiak leh a thilhih gah uh jiakin hihgam ahi ding.


Lawi borey da Yahuda borey kulu binde goy da mate kaŋ cine Alfa Yehoyda lordi kulu. Boro kulu na nga borey margu, sanda borey kaŋ yaŋ ga furo asibti hane, da borey kaŋ yaŋ ga zumbu asibti hane, zama Yehoyda mana satey sallama jina. 	 Huchiin Levite leh Juda tengteng in siampu Jehoiada thupiak bangbang in a hih ua; huan, amaute heute chiat khawlnia hongkuan dingte leh khawnia tawp dingte a pi ua; siampu jehoiadain a tawp ding pawl lah a tawpsak nai ngal kei a.


Ma si corotaray te da boro kaŋ bine ga waasu, Ma si hangasinay mo da futaykooni. 	 Mi hehmi toh kijawl kenla, huan thangpaihhatmi toh kithuah ken.


Haciika, haciika ay ga ci ni se: waato kaŋ ni go zanka, ni na ni boŋ guddama ka koy naŋ kaŋ ni ga ba. Amma waati kaŋ ni zeen, ni ga ni kambey salle, boro fo ga ni haw ka konda nin naŋ kaŋ ni si ba.» 	 Chihtaktakin, chihtaktakin kon hilh ahi, na naupan laiin na taiah na kigaka, na utna peuhah na hoh a; himahleh, na upat hun chiangin na khut na jak dinga, mi dangin a hon gak sak ding uh, na ut louhna lam ah a honkai ding uh, a chi a.


Rabbi ne Musa se koyne: «Guna, ay goono ga kaa ni do hirriyaŋ bi ra, zama borey ma maa waati kaŋ ay ga salaŋ da nin, i ma naanay ni gaa mo hal abada.» Musa binde na jama sanney ci Rabbi se. 	 Huchiin TOUPAN Mosi kiangah, Ngaiin na kiang ah meipi sahin ka hong, huchia na kianga thu ka gen chianga miten a jak theih ua, chiklai peuh a nang a hon gintak theihna ding un, a chi a. Huan, Mosiin mite thu TOUPA a hilh a.


I na Midiyan mayraykoy hinka di, Oreb da Zeyeb. I na Oreb wi Oreb tondo do haray, Zeyeb mo i n'a wi Zeyeb reyzin kankamyaŋo do haray. I na Midiyan borey gana. I kande Oreb da Zeyeb boŋey Jideyon do Urdun daŋanta. 	 Huan, Midian kumpipa Oreb leh Zeeb a man ua; huan, Oreb bel Oreb suangpi ah a that ua, huan, Zeeb pen Zeeb grep sukna khukah a that uh. Midiante a delhta ua, huchiin Oreb leh Zeeb lutang Jordan lui gala Gideon kiangah a hontawi uhi.


Amma Yesu ne: «Wa s'a gaay. Zama boro kulu si no kaŋ ga dabari goy te ay maa ra kaŋ sahãadin-sahãadin mo a g'ay ciinay te da sanni yaamo. 	 Jesun, Kham nawn kei un; kuamah ka mina thil thupi hih ngala kei hon gense pah thei a om kei.


Kulu nda yaadin ay ga cimi ci araŋ se: a ga bisa araŋ se ay ma koy, zama nd'ay mana koy, Gaakwa si kaa araŋ do. Amma d'ay koy, ay g'a donton araŋ do. 	 Himahleh, thutak ka honhilh ahi; ka pai nou dingin a hoih hi; ka pai keileh, Khamuanpa na kiang uah a hongtung kei ding; ka pai lebel na kiang uah ka honsawl ding hi.


Ni sanney feeriyaŋo ga kaari no, A ga fahamay no borey kaŋ si bay yaŋ kulu se. 	 Na thu hilhchetin mite a hihvaka: mi mawlte a theisiam sak jel hi.


Waato din gaa no ay ga naŋ i harey ma te tisiyu. I isey ma zuru _nda albarka__ sanda ji cine. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Huchiin tui ka chim sak dinga, ka luang sak ding, luite, sathau bangin, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi.


Kala borey goono ga doorikomey sambu ka kand'ey fondey gaa, k'i jisi dimey da daarijey boŋ, zama waati kaŋ Bitros goono ga bisa, a biya ma kani i ra boro fooyaŋ gaa. 	 Huchiin mi damloute leng kongzing khawngah a lumsak ua, Peter pai kawma a lim bekin a lak ua khat bek a liah theihna ding in, a chi ua.


Ya ay nya, kaari ay kaŋ ni n'ay hay! Ay ya kusuuma boro no, canda-canda boro laabo kulu se. Ay mana garaw daŋ, i mana nooru garaw ay gaa mo. Kulu nda yaadin i boro fo kulu goono g'ay laali. 	 Nu ei, gam pumpia kituahlouhna mi leh kikalhna mia non na suan ka tung gik hina tele! ka leitawi sak keia, miten leng a honlaitawi sak kei uh; ahihhangin a vek un hamsia a honloh himhim ngal ua.


Araŋ ma ŋwaaray, i g'araŋ no. Wa ceeci, araŋ ga du. Wa kobi, i ga fiti araŋ se. 	 Ngen un. piakin na om ding uhi, zongin na muding uh; kiu un, a honhon ding uhi;


Zay si kaa kala zaytaray da wiyaŋ da halaciyaŋ se. Ay wo kaa zama i ma du fundi, i ma du a mo da baayaŋ. 	 Guta jaw, gu ding leh hihlum ding leh hihse ding louin a hongpai kei; kei jaw hinna a neihna ding ua, tampitaka a neihna ding ua, hong ka hi.


I ci a se ka ne: «Yusufu gonda fundi hala hõ. Nga mo no ka gonda mayray Misira laabo kulu boŋ.» Kala Yakuba dangay siw, zama a mana i cimandi. 	 Huan, a kiangah, Joseph a hinglaia, Aigupta gam tengteng heutu ahi, chiin, a hilh ua. Huan, a thugen uh a gintak louh jiakin, a lungtang a bahta.


araŋ ga ne bora kaŋ Baaba fay waani ka donton ndunnya ra se: ni goono ga Irikoy kayna, zama ay ne ay ya Irikoy Izo no? 	 Pathian Tapa ka hi, ka chih jiakin, Pain a seha, khovela a sawlpa kiangah, Pathian na gensia, na chi uh ahi maw?


A ye ka siiri koyne ka koy wayna funay haray, hala Bayt-Dagon. A to Zabluna mo, da Efta-El azawa kamba, ka koy Bayt-Emek da Neyel. A fatta koyne ka koy Kabul haray kambu wow, 	 Huan, ni suahna lampangah Beth-dagonah a kual toua, huan, Zebulun leh mallam pangah Iphtah-el guam ah Bethemek leh Neiel a vaphaa;


Irikoy na Nuhu nda nga izey albarkandi ka ne i se: «Araŋ ma ize boobo hay. Araŋ ma baa ka tonton, ka ndunnya toonandi. 	 Huan; Pathianin Noa leh a tapate a vualjawla, a kiang uah chi tampi suang dingin hongpungin, lei luah dim un;


Borey marga bambata kaa a do. I kande simbarantey, da danawey, da beebey, da larantey, da jantekom boobo fooyaŋ ngey banda. I n'i jisi Yesu jine, a na ikulu no baani mo. 	 Huan, mipi tampitak, khebaite, mittawte, pautheiloute, piangsualte leh midang tampi honpi in, a kiang ah a hongpai ua; huan, a na hihdam chiatta.


Amma d'i wangu ka maa, waati din gaa daahir ay ga ndunnya dumo din dagu k'a halaci. Yaadin no Rabbi ci. 	 Ahihhangin a ngaihkhiak kei ua leh huai nam a bohin ka botkhe dinga, ka hihse ding, chih TOUPA thu pawt ahi.


Kaŋ Rabbi na isa karyaŋ te banda, a to jirbi iyye. 	 Huchiin TOUPAN lui a gawt nung ni sagih a hongchingta hi.


Hasum izey, zangu hinka nda waranka cindi hinza no. 	 Hasum tae, za nih sawmnih leh thum.


Ay na cimi ciiti nda adilitaray te. Ma s'ay naŋ ay kankamkoy kambe ra. 	 Vai ka hawma, diktakin ka hih jel ahi: honnuaisiahte lakah honngeingaih lou ken.


Sawulu ne Samuwila se: «Haciika, ay na Rabbi sanno gana. Ay koy nango kaŋ Rabbi n'ay donton, hal ay kande Amalek bonkoono Agag. Ay na Amalek borey halaci mo parkatak! 	 Huan, Saulain Samuel kiangah, E, TOUPA thu ka jui vo oi, TOUPAN honsawlna lamah ka hoha, Amalek kumpipa Agag ka hon mana, Amalek mite ka hihlum vek vo oi.


Wa Rabbi sifa a baakasinay suujo se, D'a dambara goyey sabbay se kaŋ a ga te Adam-izey se, 	 Aw, mihingten TOUPA a chitna jiakin leh, mihing tate tunga a thillamdang hihte jiakin phat himhim le u aw!


I ci bonkoono Suleymanu se ka ne: «Yowab zuru ka koy Rabbi windo ra. Guna mo, a go sargay feema do.» Saaya din binde Suleymanu na Yehoyda ize Benaya donton ka ne: «Ma koy ka kaŋ a boŋ.» 	 Huan, Toupa puanin ah Joab a taia, ngaiin, maitam bulah a om, chiin kumpipa Solomon a hilh ua. Huchiin kumpipa Solomon in Jehoiada tapa Benai, va sualin, chiin a sawl a.


I ga bari soola wongu hane se, Amma zaama teeyaŋo, Rabbi do no a ga fun. 	 Kidou ni adingin sakol bawlsa ahi; himahleh Vualzohna TOUPA ahi.


Takuba kaa Kaldancey gaa, da Babila ra gorokoy, D'a mayraykoyey d'a laakalkooney mo gaa. Yaadin no Rabbi ci. 	 Kaldai mite tungah namsau a leng hi, Babulona tengte, a heutute uh leh a mi pilte uh tungah leng, chih TOUPA thu pawt ahi.


Gaata looma fo da laakal kanay a banda bisa windi kaŋ to da batu ka margu nda care kusuuma. 	 Tanghou gaw huaia muanna toh a hoihjaw, in kinaknaa dim sangin.


Ya Rabbi ay Irikoyo, ay hẽ ni gaa, Ni n'ay no baani mo. 	 TOUPA aw, nang ka hinna Sheol akipan na pi khia a; kokhuka ka paisuk louhnadingin nang na honhum hing jel hi.


Amma waato kaŋ mo bo, alkaaley na doogariyaŋ donton ka ne: «Ni ma borey din taŋ i ma koy.» 	 Huan, ni a suahin, vaihawmten, huai mite khahin, chiin, mi manmite a sawl ua.


Sohõ beeray ma bara a gaa, Almasihu marga ra da Almasihu Yesu ra ka koy zamaney gaa hal abada abadin. Amin! 	 Khantawnin suan tengteng tanin, saptuam te leh Kris Jesu ah thupina om hen. Amen.


Wando sinda nga boŋ gaahamo dabari, kala day kurnyo. Yaadin mo no kurnyo sinda nga boŋ gaahamo dabari, kala day wando. 	 Jiin amah pumpi tungah thu a neikeia, a pasalin thu a nei jaw hi; huchi bamgmahin pasalin leng amah pumpi tungah thu a neikeia, a jiin thu a nei jaw hi.


Musa kaaru ka koy tondo boŋ, buro mo go ga tondo daabu. 	 Huchiin Mosi tangah a hoh toua, huan meipiin tang a khuhta hi.


I dambara hala manti moso ka ne: «Hay kulu kaŋ a te no ga boori, hal a na lutey no hanga, beebey mo du ka salaŋ.» 	 Aman bangkim hoihtakin a hiha; bengngongte nangawn a pausak jel, a chi ua, lamdang a sa mahmah uh.


Irikoy ga nga futa bangandi za beena ra, Irikoy wangay da adilitaray-jaŋay kulu boŋ, borey waney, kaŋ yaŋ goono ga cimo naan ngey adilitaray-jaŋa ra. 	 Thutak diklou taka dalte Pathian limsaklouhna leh diktatlouhna tengteng tungah van akipanin Pathian hehna a hongkilangta ngala;


Sihiyona* koyyaŋ fondey gonda bu baray. Boro kulu siino ga koy batey kaŋ i daŋ din do koyne. Boro kulu si no mo ga gana a birni meyey kulu ra. A alfagey go ga duray, I n'a wandiyey taabandi. Nga bumbo din mo gonda bine saray kaŋ ga fottu. 	 Kikhopna thupia kuamah a hongpai louh jiak un. Zion lampiten a sun ua; a kongpite tengteng loihin a oma, a siampute a thum huthut uh: a nungak siangthoute gimthuakin a om ua, amah mah haksa thuakin a om hi.


Gaa no a ga adduwa te Irikoy gaa, Nga mo g'a ta da gomni, Hal a ga di Irikoy moyduma da farhã. Nga mo ga ye ka nga adilitara no bora se. 	 Pathian kiangah a thuma, huan amah dingin deihsak theihin a om hi; huchiin nuamna toh a mai a mua: huan a diktatna a kiangah a pe nawn hi.


kala alfagey m'a ta, boro kulu nga cora gaa. I ma nangu kaŋ fuwo kortu hanse, sanda naŋ kaŋ i gar a kortu kulu.» 	 Siamputen a meltheihte uh akipanin na la chiat le uh; huchiin in sia a siatnana, bawl uhen, a chi a.


Samson binde na bonjare hinka di, kaŋ yaŋ goono ga fuwo gaay bindo ra. A jirri i gaa, afo go a kambe ŋwaari, afo mo a kambe wow ra. 	 Huan, Samsonin, huai in doupen sut nihte a khoiha, akhut taklamin khat a pansan, a khut vei lamin khat.


Waato kaŋ ay na Misira laabo ciya kurmu, Laabu kaŋ jaŋ hay kulu kaŋ a goro nd'a waato, Waato kaŋ ay na boro kulu kaŋ go ga goro a ra kar, Waati din no i ga bay kaŋ ay no ga ti Rabbi. 	 Aigupta gam ka hihse gawp dia, a hauhna tengtengah vuaktangin, a sunga tengte ka phuk mang hun in kei TOUPA kahi chih a thei ngei ding uh.


Kal a soobay ka tonton nga kaaruwatara gaa, zama a di alborey kaŋ i n'i himandey te cinarey gaa, kaŋ ga ti Kaldancey himandey, ngey kaŋ yaŋ i deedandi nda pantir ciray. 	 Huan a huknate a uang sak sema, pasal lim banga tuang, Kaldai mite lim, sanau taka zep,


Rabbi ga konda nga jama arkusey d'i mayraykoyey ciito do. A ga ne: Araŋ no ka reyzin kalo ŋwa ka ban, Talkey arzakey go araŋ windey ra. 	 TOUPAN a mite upate tungah leh amau mi liante tungah vai a hawm ding: TOUPA, Sepaihte TOUPAN, Noute na hi uh, grep huan ne gaite; mi tangahte akipan sum lak na in uahte ahi a om:


Waybora ne a se: «Albora, ay faham kaŋ ni ya annabi no. 	 Numeiin a kiangah, Pu, jawlnei na hi chih ka theita.


Amma wa jandi cindi araŋ d'a game ra, danga kambe kar zambar hinka cine, (araŋ ma si maan a gaa bo), zama araŋ ma bay fondo kaŋ no araŋ ga gana, zama araŋ mana fonda din gana ce fo.» 	 Ahihhangin nou toh a kal teha tong sangnih hiam ahi ding ahi: naih kei unla, huchiin na paina ding uh lampi na thei thei ding uhi; hiai lampi lahtuma lamin na tawn nai ngal kei ua, chiin mipite thu a pia uhi.


Rabbi Kundeykoyo sanno kaa ay do koyne ka ne: 	 Huan sepaihte TOUPA thu ka kiang ah a hongtunga.


Ay, Arkuso, ay go ga tiro wo hantum ay baakwa Gayos se, kaŋ ay ga ba cimi ra. 	 Upain deihtak Gaia thutaka ka it kiangah:


Kal a tu ka ne: «Da Rabbi mana ni gaakasinay, mate no ay ga te ka ni gaakasinay d'a? Safayaŋ nango ra, wala mo reyzin* kankamyaŋ nango ra?» 	 Huan, aman, TOUPA a honpanpih ngal keileh ken koia kipanin ahia ka honpanpih peuhmah ding? Phualjang akipanin hiam, grep sukna khuk akipanin hiam ahi dia hia?


Siman, Siman, Saytan ŋwaaray nga ma du araŋ zama a m'araŋ hagay sanda alkama cine. 	 Simon, Simon, ngaiin, Setanin buh sep banga a honsep theihna dingin, noute honngen eive;


Amma waato kaŋ Sawulu hã Rabbi gaa, Rabbi mana tu a se, baa hindiri ra, wala Urim* do, wala annabey do. 	 Huan, Saulain TOUPA a dotin leng TOUPAN mang hiam, Urim hiam, jawlnei hiamin a dawng himhim kei hi.


A n'i no sanni ka ne: «Yaa no araŋ ga ci ay jine bora Isuwa se: ‹Ni bannya Yakuba ne: Ay na yawtaray te Laban do. Ay goro noodin kala sohõ. 	 A kianguah, ka toupa Esau a kiangah hichiin na gen ding uh, na sikha Jakobin hichiin a chi hi: Laban kiangah mikhual ka hia, tu tanin ka om nilouha:


Boro kaŋ ga nga boŋ wane te, nga boŋ beeray no a goono ga ceeci, amma boro kaŋ goono ga nga dontonkwa beeray ceeci, bora din ya cimikoy no, adilitaray-jaŋay si a ra mo. 	 Kuapeuh amah phuahtawm thu gen jaw, amah hoihna zong ahi; a sawlpa hoihna zong tuh, huai mi tuh mi tak ngial ahi, amah ah dik louhna himhim a om kei hi.


Ay jinda no ay hẽ d'a Rabbi gaa, A tu ay se mo nga tondi hananta ra. (Wa dangay) 	 Kei ka lum tuh ka na ihmuta a; ka khanglou nawna; TOUPAN a honna len gige ahi;


Iri ga bay kaŋ Irikoy salaŋ da Musa, amma bora din, iri si bay naŋ kaŋ a fun.» 	 Pathianin Mosi a houpih chih ka thei uh, hiai mi phiangsan koia hongkipan ahia ka theihsak kei uh, a chi ua.


Waybora tu a se ka ne: «Ay sinda kurnye.» Yesu mo tu ka ne: «Ni na cimi ci kaŋ ni ne ni sinda kurnye, 	 Huan, numeiin a kiangah, Pasal ka nei sama, a chi a, a dawnga, Jesun a kiangah, Pasal ka nei sama, na chih jaw, na chi dik ve;


Kala Yesu ne: «May no k'ay ham?» Kaŋ boro kulu ze, Bitros ne: «Ay jine bora, borey marga goono ga ni kankam ka ni tuti-tuti.» 	 Huan, Jesun, Honkhoih kua ahia? a chi a. Huan, Kei jaw ka hi kei, a nachi chiat ua. Peter leh a lawmten, Heutupa, mipi honin a honboh lutlut ua, honvel vengvung ve ua oi, a chi ua.


A ciya binde, waato kaŋ Israyla kulu maa baaru kaŋ Yerobowam ye ka kaa, i donton k'a ce jama marga do, k'a didiji bonkooni Israyla kulu boŋ. Boro kulu mana Dawda kunda gana, kala Yahuda kunda hinne. 	 Huan, hichi ahi a, Israelte tengtengin Jeroboam a hong kik nawn chih a jak un, kikaihkhawmnaa hong dingin a sam sak ua, Israelte tengteng tungah kumpipain a bawlta uh: Juda nam lel lou David inkote jui kuamah a om kei uh.


Baa kaŋ ay na asariya hantum a se lordi zambar-zambar yaŋ ra, I n'i himandi danga muraadu yawyaŋ no. 	 Amah adingin ka dan thuseh sangsawmin gelh mahleng leng, thil lamdang banga simin a om uhi.


Amma i humburu gumo ka ne: «Guna, bonkooni hinka din mana hin ka kay a jine, sanku fa iri mo?» 	 Himahleh amau nakpiin a lau ua, Ngai dih ua, kumpipa nihten a zohlouh sa uh ahi a, en bangchiin I zou mahmah dia? A chi ua.


Yerobowam ne nga wande se: «Ay ga ni ŋwaaray, ma tun ka ni boŋ bare mate kaŋ i si ni bay hala nin no Yerobowam wande, ka koy Silo. Guna, noodin no annabi Ahiya go, nga kaŋ n'ay ciine te ka ne ay ga ciya bonkooni dumo wo boŋ. 	 Huan, Jeroboamin a ji kiangah, thou inla, Jeroboam ji ahi chih a hon theih theihlouhna ding un kihihlamdang inla, Silo ah vahoh dih ve; ngaiin, huaiah jawlnei Ahija, hiai mite tunga kumpipa dia ka hongom ding ka tungtang thu genpa a om hi.


Kala annabi Irimiya na sanney wo kulu ci Yahuda bonkoono Zedeciya se Urusalima ra. 	 Huan, jawlnei Jeremia in hiai thu tengteng Jerusalem a Juda kumpipa Zedekia kiangah a gen a;


Isaya mo go ga kuuwa Israyla* boŋ ka ne: «Baa kaŋ Israyla izey lasaabuyaŋ ga ciya danga teeku me gaa taasi cine, Jare kayna hinne day no ga du faaba. 	 Isai in leng Isreal mite thu kikou pihin, Isreal mite jaw tuipi puiaunel zahin tam mahle uh, a gawt bang kia hotdamin a om ding uh.


Yonata binde, nga nda Ahimaz goro En-Rogel waato din. Wayboro fo kaŋ koŋŋa no, nga no ga koy ka baaru dede i se. Ngey mo, i ma koy ka ci bonkoono Dawda se, zama a si du ka te i ma di i furo kwaara ra. 	 Jonathan leh Ahimaaz bel En-rogel ah a om ua; sikhanu khat in amaute a va hilh zel hi; huan, amau kumpipa David a vahilh sawn zel uh: khopi a lut uh kuamah muhlouh ding ahi.


Yusufu goro mo Misira, nga nda nga baabo dumo. Yusufu funa jiiri zangu fo da iway. 	 Huan, Joseph bel, amah leh apa inkuanpihte toh, Aigupta gamah a om ua: Joseph kum ja leh kum sawm a dam hi.


Da laabo boro na zunubi te jaŋ-ka-bayyaŋ ra, a na hay fo te hayey din ra kaŋ yaŋ Rabbi ci ka ne boro ma s'i te, a ciya taali-teeri. 	 Huan, vantang lak a mi a kuamahmah in TOUPA'N hih louh ding a thu a piakte a bangmahmah hihkhial ka in, siamlouh na tang ta leh,


Yezabel buukwa mo ga ciya sanda birji faro moyduma boŋ, Yezreyel faro ra, hal i si hin ka ne Yezabel no woone.› » 	 Jezebel luang Jezreel kho kulh china huana ek chim bang mai a honghi dinga, huchiin, Hiai jezebel eive, a chih louhna ding un, chih thu a gen ahi, a chi a.


Bankaaray ciine ra mo, ifo se no araŋ ga karhã? Wa saajo ra waaliya bokey guna, beeray kaŋ cine i ga te. I si ga taabi, i siino ga silli bi. 	 Huan; silh leh ten thu bang dinga lunghimoh na hi ua? Gamlaklili pak khandan hoihtakin ngaihtuah un; na a sem kei ua, khau leng a khek kei uh;


Benaya Yehoyda izo, Kabseyel kwaara sooje fo ize, nga mo na hin goy fooyaŋ te. A na Mowabanca Ariyel ize hinka wi. Han fo mo kaŋ neezu* go ga kaŋ, a furo guusu fo ra ka muusu beeri wi. 	 Benai Jehoiad tapa, Kabzeela mi hangsan, thilhih thupite hihpa tapa, Moaba Ariel tapate nihte a thata: a pai suk laia, vuk kiak laiin kokhuk lakah humpinelkai a that hi.


Kala Musa kaa ka Rabbi sanney d'a asariyey* kulu ci jama se. Borey kulu binde tu me folloŋ ka ne: «Sanney kulu kaŋ Rabbi ci, iri g'i te.» 	 Huan Mosi a honga, TOUPA thute leh vaihawmna tengteng mite a hilhta hi: huan miten aw kituakin a dawng ua TOUPAN a chih thute tengteng ka hih ding uh, chiin.


Woodin sabbay se no Rabbi futa koroŋ Amaziya boŋ. A na annabi fo donton a gaa ka ne a se: «Ifo se no ni na borey din toorey ceeci, ngey kaŋ yaŋ i mana ngey borey faaba ni kambe ra?» 	 Huaijiakin Amazia tungah TOUPA hehna a kuangtaa, a kiangah jawlnei a sawl a, huai miin a kiangah, Na khuta kipana a mite honkhe thei sam lou nam pathiante bangding mahmaha zong na hia? a chi a.


Amma ay ibarey kaŋ si ba ay ma koytaray ŋwa ngey boŋ wo, wa kand'ey neewo k'i wi ay jine.› » 	 Himahleh, hiai ka galte a tung ua vaihawm dia hondeih lou, honpi unla, ka maah that un, a chi a, a chi a.


Amma, ay nya-izey, d'ay goono ga dambanguyaŋ sanni waazu hala ka kaa sohõ, ifo se no i goono g'ay gurzugandi? Zama nda yaadin no, kanjiyaŋ bundo si ciya katiyaŋ hari koyne. 	 Unaute aw, ken zeksum thu ngen lailai ka hihin, bang jiaka sawia om lai ka hia? Huchibang a hih ngal leh kros kisuihna tuh hihmang a hita ding hi.


Amma hala day noodin araŋ ga Rabbi ni Irikoyo ceeci, ni ga ye ka du a koyne, waati kaŋ ni n'a ceeci da ni bina kulu da ni anniya kulu mo. 	 Himahleh huai lai maha TOUPA na Pathian uh na zon ua, na lungtang tengteng uh leh na lungsim tengteng ua na zon uh leh namu nawn ding uh.


Kala i saaware ngey da care game ra ka ne: «D'iri ne: ‹Irikoy do no›, a ga ne: ‹Ifo se no araŋ man'a cimandi?› 	 Huan, a kingaihtuah ua, Vana kipan, chi lehang, Bangdia amah ginglou? honchi thepthup ding.


Irikoy di kaŋ kaaro ga boori, nga mo na kaaro da kuba fay. 	 Huan, Pathianin, Vak a ena, hoih a sa mahmah; huchiin Pathianin vak leh mial a khenta hi.


«Da Firawna salaŋ araŋ se ka ne: ‹Ma dambara hari fo cabe› kala ni ma ne Haruna se: ‹Sambu ni goobo k'a catu Firawna jine, zama a ma ciya gondi.› » 	 Pharoin na kiang ua thu gena, Nou a dingin thillamdang suah un: a chih chiangin: huai chiangin Aron kiangah, Na chiang la inla, Pharo maah khiain, huchiin gul a hong hi ding, na chi ding hi, chiin,


Araŋ moy di haŋ kaŋ Rabbi te Baal-Peyor sabbay se, zama alborey kulu kaŋ yaŋ na Baal-Peyor teera gana, Rabbi ni Irikoyo n'i halaci k'i kaa ni game ra. 	 Baal-peor ziaka TOUPA thilhih na mit un na mu ua: Baal-peor bemi tengteng TOUPA na Pathian un na lak ua kipanin a hihmang hi.


Kala Yusufu ne: «Irikoy m'ay waa ay ma woodin te! Bora day kaŋ i na gaasiya gar a kambe ra, nga no ga ciya ay bannya. Amma araŋ wo, kal araŋ ma to araŋ baabo do baani.» 	 Huan, aman, huchibanga ka hihlouh dingdan: a khut a nou a muhnapen kia uh ka sikhain a om ding; nou jaw lungmuangtakin na pa uh kiangah pai tou ta un, a chi a.


Zama a do no iri boro hinka gonda fondo ka furo Baabo do Biya folloŋ ra. 	 Amah jiakin Kha kibanga Pa kiang lut theihna i nei tuaktuak uhi.


Rabbi mo na Sisera da nga torkey da kunda wongu marga kulu say da takuba Barak jine. Sisera mo zumbu nga torka boŋ ka zuru ce gaa. 	 Huan, Toupan Sisera leh, a kangtalai tengteng leh, a sepaih tengteng namsauin Barak maah a hihbuai gawptaa; huan, Sisera a kangtalai akipan a kuma, a khein a tai mangta hi.


Boro fo mo kaa ka fun Baal-Salisa. A kande Irikoy bora se buuru, fari boŋ-jina wane, da sayir* kunkuni waranka nda hayni jeeniyaŋ nga foola ra. Irikoy bora ne: «I ma no borey se i ma ŋwa.» 	 Huan, Baal-salis a kipanin mi khat a honga, Pathian mi buhthak masapen a bawl barli-buh sangpek sawmnih leh buhthak vui a ipin a hontawi saka. Aman, Hiai mite nek dingin pe ve, a chi a.


Ya Rabbi, ni ibarey kulu ma halaci yaadin cine! Rabbi baako kulu ma ciya sanda wayno cine, Waato kaŋ a ga fatta nda nga hin. Laabo mo goro baani kala jiiri waytaaci. 	 Huchibangin aw Toupa, na melmate tengteng mangthang vek uhenla: amah itte bel hattak a pai, ni bang hi uhen, chiin la a sa uh. Huan, gam bel kum sawmli sung galmuangin a oma.


Wa batu fa, ka te adduwa, zama araŋ ma si furo siyaŋ ra. Daahir biya* wo kay ga yadda, amma gaaham ya londibuuno no.» 	 Khemna a na lutlouhna ding un kiging gige in thum un; kha in jaw a ngap a, sa bel a hatkei hi, a chi a.


«Yaa no ni ga te i se zama i m'i hanandi, i m'ay goyo toonandi alfagataray goyey ra se mo: Ma sambu yeej'ize fo da feeji gaaru hinka kaŋ yaŋ sinda laru, 	 Huan hiai thil ahi a kiang ua na hih ding, siampu nasepna kei adia nasem dinga, amau kisiangsak dingin: bawngtal nou khat leh belampa nih gensiatbei la inla,


Amma ay ga ne araŋ se, wo kaŋ ga bisa Irikoy windo beeray go ne. 	 Abang abang hileh, Pathian biakin sanga thupijaw hiai ah a om chih ka honhilh ahi.


I ma si ne araŋ se jine boroyaŋ mo, zama araŋ jine bora ya afolloŋ no, nga Almasihu. 	 Heutu chih in om samkei un, heutu khat na nei ua amah Kris ahi.


Ni m'ay hã, ay mo, Kala ay ma ni no ndunnya dumey ni tubu hari, Ndunnya nangu moorey me mo ma ciya ni mayray hari. 	 Hon ngenin, huchiin na gouluah dingin nam chih ka honpe dia, kawlmong tawp tanin na gou dingin leng ka honpe ding;


Saaya din ni ma ne: ‹Ni bannya Yakuba wane yaŋ no kaŋ a samba ay koyo Isuwa se fooyaŋ hari. Nga bumbo mo go iri banda ga kaa.› » 	 Na sikha Jakob a ahi uh; ka pu Esau, nanga dia kipahman dinga honkhak ahi: ngaiin, amah hua ka nung uah a om, chiin, thu a pia hi.


Hirro ye ka siiri wayna kaŋay haray ka koy Aznot-Tabor, a fatta noodin koyne hala Hukkok, ka kubanda Zabluna dandi kambe. A kubanda Aser wayna kaŋay, da Yahuda mo Urdun gaa, wayna funay haray. 	 Huan, gamgi tumlam pangah Aznoth-taborah a pai suka; huan, huai akipanin Hukokah a paia; huan, simlamah Zebulun a vatunga, tumlamah Aser a tunga, huan, ni suahnalamah Judia gama Jordan a pha tou.


A ga nga kambey daabu nda maliyaŋ, A n'a no lordi mo a ma goo hay tak! 	 Khophiain a khutte a tuama; huan chiamtehna khoh dingin thu a pia hi.Huai husain a tungtang thu a gena, ganhonten leng hongkuan tou huihpi tungtang thu.


Ham kulu mo kaŋ gonda fundi i dumey kulu ra, ni ma ihinka-hinka daŋ hiyo ra, alboro fo da wayboro fo, zama i ma funa ni banda. 	 Huan, sa tengtenga thilhing chiteng laka pat, chichih nihnihin, na kiangah hinsak dingin longah na pi lut ding ahi: a nu leh a pa jel a hih ding uhi.


Zama waato kaŋ Dawda go Edom, Yowab, a wongu marga jine bora jin ka kaaru zama nga ma buukoy fiji se, kal a na Edom ra alborey kulu wi. 	 Huan, hichi ahi a, David Edom gama a om laia, a mi thahte uh vui dinga sepaih heutu Joab a hoh touha, Edom mi pasal ta peuhmah a vathah khit nungin,


Yaadin no Israyla izey kulu te. Danga mate kaŋ Rabbi na Musa nda Haruna lordi nd'a, yaadin mo no i te. 	 Huchibangin Israel suante tengtengin a hih ua; TOUPAN Mosi leh Aron thu a piak bangin, huchibangin a hih uh.Huai ni mahin hichi ahi a, TOUPAN Aigupta gama kipanin Israel suante a pawlpite un a pi kheta ngei hi.


Uzziya Asterot boro, Sama da Yeyel Hotam izeyaŋ, Arower boro, 	 Uzzia Asterath mi, Sama leh Joiel Aroer mi Hotham tapate;


A ga ni tugu ka ni wa da deene laaliyaŋ, Ni si humburu halaciyaŋ mo d'a kaa. 	 Lei jepna akipanin selin na om dinga; siatna ahongtun chiangin na lau sam kei ding hi.


Rabbi ga fatta sanda wongaari beeri, A ga himma daŋ sanda tangami boro, a ga kuuwa mo. Oho, a ga dundu nga ibarey gaa ka hin goy te. 	 toupa lah mihat mahmah bangin a pawt dinga, galdoumi bangin mulitna a tokthou ding: a kikou dinga, ahi, ngaih takin a kikou ding; amah doute tungah hat takin a gamtang ding.


Iri go ga gana a jabo gaa da cat, hal iri to nangu fo kaŋ se i ga ne Fandiyaŋ Do Hanna, kaŋ ga maan Laseya kwaara. 	 Huan, haksatakin tui geigei ah ka pai ua, long khawlna kilawm a chih mun uh ka tungta ua; huai kiangah Lasia khua a om hi.


Kaŋ i di a, i ne a se: «Borey kulu goono ga ni ceeci.» 	 huan, amah a vamuh un a kiangah, Mi tengtengin hongzong hi ve un, a chi ua.


Da arzaka tonton, a ŋwaakoy mo ga tonton. Ifo ga ti a koyo albarka, Kal a ma guna nda nga moy hinne? 	 Kuapeuh dangka deihta dangkain a lungkim kei ding; kuapeuh hauhsakna punna deihta leng: hiai leng bangmahlou ahi.


Azgad izey, zambar fo nda zangu hinka nda waranka cindi hinka no. 	 Azgad tate, sang khat za nih sawmnih leh nih.


I goono ga ne tondi kuukey da tondey se: «Wa kaŋ iri boŋ, k'iri tugu nga kaŋ goono ga goro karga boŋ se da Feej'izo futa mo se. 	 Huan tangsangte kiang leh suangpite kiangah, Hondelh lum unla, amah laltutphah tunga tupa mai akipan leh Belam-nou thangpaihan akiapan honsel un:A thangpaihna ni thupi hongtung hi; kua a ding zou dia? a chi ua.


Yesu binde ne i se: «Ay g'araŋ hã hal a ga halal boro ma goy hanno te asibti zaaro ra, wala a ma goy laalo te? I ma fundi faaba wala i m'a halaci?» 	 Huan, Jesun a kiang uah, Khawlniin hihhoih a sianga, hih siat? hotdam a sianga, hihlup? ka hondong ahi, a chi a.


Nangu mooro no ay g'ay bayra candi ka kande, Ay g'ay Takakwa adilandi mo. 	 Gamla akipan ka theihna kon la dinga, huan diktatna kei Bawlpa tungah ka nga ding hi.


Sanku fa binde boro kaŋ go, Fanta hari no, ifumbo mo no! Adam-ize kaŋ ga laala haŋ sanda hari cine! 	 Mi kihhuai leh sia, mi thulimlouhna tui banga dawn, nak sian keina semin chia:


M'i margu ka te goobu folloŋ, i ma ciya afolloŋ ni kambe ra. 	 Huan chiangte peh inla, na khut a khat a hih theihna ding in.


Iri Rabbi gomno mo baa gumo, da cimbeeri nda baakasinay kaŋ yaŋ go Almasihu Yesu ra. 	 huan, I Toupa hehpihna tuh, gina leh Kris Jesua itna in nakpi takin a dimletta.


A go, ay tamo ga te albarka, A ga du beeray da beeray beeri, A ga ciya beeraykoy gumo. 	 Ngaiin, ka sikhain piltakin a hih ding, pahtawi leh tawisangin a om dinga, sangpiin a om ding.


I tun Mara ka koy to Elim. Elim gonda hari-mo way cindi hinka, da teenay nya wayye. I zumbu noodin. 	 Huan, Mara a kipan in a pawt ua, Elim a tung uh: Elim ah tuinak nei sawm leh nih leh tum kung sawmsagih a om a; huai ah giahbuk a sat uh.


Wa nzarfu ku! Wa wura ku! Zama jinay jisantey kaŋ gonda nooru boobo sinda me. 	 Sukvuakin a oma, a vuak keuhkeuha, a siang sipsip: lungtang a zul manga, khukte a kihot ua, kawng tengteng a na tuntuna, a vek ua mel a mual khin vek ahi.


zama araŋ ma ciya araŋ Baabo kaŋ go beena ra izeyaŋ. Zama a ga naŋ nga wayna ma fun boro hanney da boro laaley kulu se, a ga nga beene haro mo zumandi adilantey da ngey kaŋ yaŋ sinda adilitaray kulu se. 	 na Pa uh vana om tate na hih theihna ding un, aman tuh migiloute leh mi hoihte tungah a ni a suak saka, mi diktatte leh diktatloute tungah leng vuah a zu sak.


Midiyan izey mo neeya: Efa, Efer, Hanoku, Abida, da Elda. Woodin yaŋ kulu Ketura izeyaŋ no. 	 Huchiin Midian tapate; Epha, Epher, Honok, Abida, Elda. Hiaite tengteng Ketura tapate ahi uh.


Absalom binde na Amasa daŋ a ma ciya wongu marga jine boro Yowab nango ra. Amasa wo mo Israyla boro fo kaŋ se i ga ne Itra ize no. Nga no ka kani nda Abigayil Nahas ize wayo, Zeruwiya Yowab nya dumi no. 	 Huan, Absalom in Joab sik in Amasa sepaih heutu ding in a koih. Amasa bel, mi khat min Ithra, Israel mi, Joab nu sanggam Nahas tanu Abigail kithuahpihpa tapa ahi.


Amma ay ga goobara daŋ Teman gaa, Danjo mo ga Bozra faadey ŋwa.» 	 Himahleh Teman tungah mei ka sawl dinga, Bozra kho kumpipa inte a kang khin ding, a chi a.


Azariya mo kani nga kaayey banda. I n'a fiji nga kaayey banda Dawda birno ra. A izo Yotam mo te bonkooni a nango ra. 	 Huan, Azaria bel a pi leh pute kiangah a ihmua; huan, a pi leh pute lakah David khopi ah a vui uhi; huan, a tapa Jotham bel a sikin a lal ta hi.


D'a ga kande feej'ize mo ka no zunubi se sargay, a ma kande way kaŋ laru kulu si a gaa. 	 Huan, khelh thoihna ding a thillat ding belamnou a hon tawi leh, a nu, gensiatbei a hon tawi ding ahi.


Darza karga kaŋ gonda beeray za sintina, Nga no ga ti iri nangu hananta. 	 Ka mun siangthou omna bel mangtutphah thupi mahmah, a tunga kipana tawisanga om ahi.


Ya ziimataray ban ka kaa ni kambe ra, Gunako mo si cindi ni do. 	 Na khopite ka hihmang dinga, na kulh hat tengteng ka hihchim ding;


Rabsake ne i se: «Kal araŋ ma ci Hezeciya se sohõ: Mate kaŋ bonkooni beero, Assiriya bonkoono ci neeya: Deyaŋ hari woofo dumi gaa no ni goono ga jeeri? 	 Huan, Rabsakein a kiang uah, Hezekia kiangah vagen dih ve ua, Kumpipa thupi tak Assuria kumpipain hichiin a chi, Na gina na muan bang ahia oi?


To, ya araŋ Yahuda kulu kaŋ goono ga goro Misira laabo ra, araŋ ma maa Rabbi sanno: Guna, ay ze d'ay maa darzakoyo, yaa no Rabbi ci, Yahuda boro kulu me si ye k'ay maa ce koyne Misira laabo kulu ra ka ne: «Ay ze da Rabbi Irikoy fundikoono.» 	 Huaiziakin, nou Juda, Aigupta gama teng tengtengte aw, TOUPA thu ngaikhia un: Ngaiun, TOUPA PATHIAN a hina a hin sung chiin Aigupta gam pumpia teng, Juda mi kua kam mah ah ka min a ging nawn ngeikei ding chiin ka min thupi louin ka kichiam ahi chih TOUPA thupawt ahi.


A ra fundi go, fundo mo borey annura no. 	 Amah ah hinna a om; huai hinna tuh mihingte vakna ahi.


Ay maa borey kaŋ yaŋ i n'i kawaatimandi lasaabuyaŋo mo. Boro zambar zangu da zambar waytaaci cindi taaci kawaatimanteyaŋ no, Israyla izey kundey kulu ra. 	 Huan huai amau chiamteha omte laka tampi, nuai khat leh singli leh sangli, Israel suante chi tenga kipan chiamteh zah ka zata a;


Haciika ay ga ci araŋ se: wayboro boobo kaŋ kurnye bu go no Israyla laabo ra Iliya* jirbey ra, alwaato kaŋ i na beena daabu jiiri hinza nda handu iddu, kaŋ haray bambata te laabo kulu ra. 	 Huchiin, diktakin ka honchi ahi, Elija dam laia, kum thum leh kha guk van a bina, khovela kial nakpitaka a hongtunin, Israel gamah meithai tampi a om ua;


Yaadin gaa mo, tubu kulu si gana kunda fo ra ka ye kunda fo do, zama Israyla izey kundey kulu ma sandandi ngey tubey gaa.» 	 Huchi in gam bel nam dang namdang kiang ah suansuan ahi sin kei hi. Israel suante'n amau gam chiat a tang gige ding uh ahi ngal a, chi in.


Zama iri Irikoyo ya danji kaŋ ga ŋwa no. 	 Pathian zaw mi katmang hat mei ahi ngala.


Amma Yesu bare ka nga talibey guna. A deeni Bitros gaa ka ne: «Ma ye ka fun ay banda, nin Saytan* wo, zama ni miiley manti Irikoy wane yaŋ no, amma borey wane yaŋ no.» 	 Amah bel a hongkihei a, a nungjuite munin, Peter a tai a, Setan, ka nungah pai in, Pathian thilte ngaihtuah louin, mihing thilte na ngaihtuah jaw ahi, a chi a.


Saaya din Rabbi ne Musa se: «Guna, ay ga ŋwaari gusam araŋ se kaŋ ga fun beene. Borey ga fatta mo zaari kulu ka zaaro din ŋwaaro margu, zama ay m'i neesi ka di hal i ga dira ay asariya* ra, wala i s'a te. 	 Huailaiin TOUPAN Mosi kiangah, Ngaiin, nou adingin van akipan tanghou ka honzu sak ding; huchiin mite a pai khe ding ua, ni tengin a biin bangzahzah hiam a lakhawm ding ua, ka danah a om uhiam om lou, amaute ka etchian theihna dingin.


Alman beerey ra wala alman kayney ra zakka kulu mo, hay kulu kaŋ ga bisa kuruko goobu cire, i ga iway ra afo fay waani Rabbi se. 	 Bawng leh belam sawma khat thu-ah, ganvulmi chianga chiamtehsa nangawn leng, a sawmna jel TOUPA adia siangthou ahi ding.


Hezeciya na adduwa te Rabbi gaa mo ka ne: «Ya Rabbi, Israyla Irikoyo, ciiti malaykey boŋ gorokwa, ni hinne no ga ti Irikoy ndunnya mayrayey kulu ra. Nin no ka beene nda ganda te. 	 Huan, Hezekia TOUPA maah a thum a, TOUPA aw, cherubte tunga tu, Israel Pathian, nang, nang kia leitung gam tengteng Pathian na hi; lei leh van nangmah bawlsa ahi.


A ga ciya Haruna nda nga izey wane. I m'a ŋwa nangu hanno fo ra, zama a g'a lasaabu hari hanante no gumo Rabbi sargayey ra, kaŋ i ga te danji ra; hin sanni kaŋ ga duumi no.» 	 Huan, Aron leh a tapate atuam ahi dinga, mun siangthou ah a ne ding uhi: khantawn dan dia TOUPA adinga meia thillatte laka, amah adia thil siangthou tak ahi, chiin.


Kala kaayey almayaaley windi koyey da Israyla kundey jine borey, da zambaryaŋ da zanguyaŋ jine borey, da borey kaŋ yaŋ ga haggoy da koyo goyey, i na nooyaŋ no da bine yadda. 	 Huchiin inkuan pipente, Israel nam heutute, sang heutute leh za heutute, kumpipa nasemte heutute toh kipak tak in apia ua;


Abisur wande maa ga ti Abihayel. A na Aban da Molid hay a se. 	 Huan Abisur ji min Abihail ahi; huan Ahban leh Molid a suansak hi.


I deeney ya hangawyaŋ no kaŋ ga kande buuyaŋ, I goono ga hiila sanni ci. Boro ga baani sanni te nga gorokasin se da nga meyo, Amma a bina ra a goono ga gumandi. 	 A lei uh sihna thal ahia, khemna thu a gen jel, min kamin a inveng kiangah kituahna thu gen mahleh, alungtang ah amah a tang giugiau sek hi.


A ma fofoza da hamney dagu mo k'i furu sargay feema jarga wayna funay haray, booso do. 	 Huan, a gongkholh a mul toh a pai ding a, maitam kiang, suah lam pang a meivu koihna mun ah a pai ding:Huan, a khate a bottol ding a, a tak botzak lou in: huan, siampu in maitam ah, mei tungah a hal ding; huai bel TOUPA a ding a gimlim tak, mei a lat haltum thillat ahi.


wayboro fo kaa a do. Albasta* kolbo fo go a se kaŋ gonda waddi kaŋ ga caada gumo. A na waddo soogu Yesu boŋo boŋ, waato kaŋ a goono ga goro ŋwaayaŋ nango do. 	 Numei khat alabasta bawm, thau gimlim mantampi tawi in, a kiang ah a hongpai a, an a umlai in a lu ah a sung a.


Woodin se no a borey ga ye ka kaa neewo, I goono ga hari haŋ gumo. 	 Huaijiakin a mite tuh huaiah a kik nawn ua. Tui nou-a dim tuh amau dawn siang sipsipin om hi.


Rabbi n'i laabo ra hay-jiney kulu kar mo, Kaŋ ga ti i kulu gaabi sintina. 	 A gam ua ta masa om tengteng a thata, a hatna tengteng gah masapente uh.


Ay ne: «Ya ay Irikoyo! Haawi go g'ay di, ay moyduma mo go sarante, hal ay si hin ka baa ay moyduma sambu beene ni do haray, ya ay Irikoyo. Zama iri taaley tonton iri boŋ, iri alhakkey mo beeri ka koy hala beeney gaa. 	 Aw ka Pathian, na kianga dak tou dingin ka zumin ka zakta hi, ka Pathian: ka thulimlouhnate uh ka lu tunglam uah a pung deuhdeuha, ka mohna un vante a sunta hi.


Woodin fonda ra no, ay go ga dira ka koy Damaskos da dabari da fondo kaŋ ay du alfaga beerey do. 	 Huchibang hih dingin, siampu lalte thu muin leh, a sawlna lai uh tawiin, Damaska khua ah ka hoha.


da gabu, da gabu-ce-daŋ-guusu, d'i dumi kulu. 	 Muvompi, musi a chi himhimte;


Rabbi ma yadda a se mo, a ma du suuji Rabbi do zaaro din ra. Ni mo, ni ga bay gumo mate kaŋ a na hari boobo te ay se k'ay saajaw Afasos ra. 	 Huai ni chiang in Toupa kianga zahngaihna mu ding in Toupan amah tuh sep hen. Ephesa khua a anasep thupidan leng na thei na hi.


Ma naŋ iri borey ma goy hanno teeyaŋ dondon. Gaa no i ga laamey kaŋ ga tilas kaa hal i gora ma si ciya yaamo. 	 I miten leng, gahlou a a om louhna ding un, taksapna khawktakte a ding in thilhoih hih zel ding in zil uhen.Kakiang a om tengteng in chibai a hon buk uhi. Ginna a kei honitte chibai honna buk sak in. Na vek ua kiang ah hehpihna om hen. Amen.


I go no, waato kaŋ Yehu goono ga ciiti toonandi Ahab dumo boŋ, kal a gar Yahuda mayraykoyey da Ahaziya nya-izey izey goono ga goy Ahaziya se. Kal a n'i wi. 	 Huan, hichi ahia, Ahab inkote hihse dinga a sual laiin Judate intekte leh Ahazia unau tapaten Ahazia na a sep lai uh a mua, a thak vek a,


A nooyaŋey ga ti: Nzarfu taasa tafo fo kaŋ a tiŋa sekel zangu nda waranza no, da nzarfu taasa guuso fo mo, sekel wayye tiŋa wane, nangu hanna sekelo boŋ. Ihinka kulu to nda hamni baano kaasumante nda ji, ŋwaari sargay se. 	 A thillat dangkasik kuang khat, a gikdan sekel ja leh sawmthum, mun siangthoua sekel sawmsagih toh kikima gik dangkasik belhbu khat, tangbuang thillat ding thau toh hel tangbuang nel mahmaha dim tuaktuak.


«Araŋ ma haggoy da asariya dondonandikoy, kaŋ yaŋ ga maa kaani i ma windi nda kwaay kuuku yaŋ. I ga ba i m'i fo habey ra. I ga ba boro beerey nangorayey Yahudance diina marga fuwey ra, da jine goray mo bucey do. 	 amau puannak tual silha vak a ut uh, dawl mun ah chibai buk bang, kikhopna inah tutphah hoihpente bang ankuang luina ah mun hoihpente bang a deihtuam nak uh hi;meithaite inte a negai ua, mi khemna dingin sawt pipi a thum uh. Huaiten siam louh anak tan semding uhi, a chi a.


Firawna bannyey ra boro kulu kaŋ humburu Rabbi sanno daŋ nga goy-teerey da nga almaney ma zuru ka furo fuwey ra. 	 Kuapeuh Pharo sikhate laka TOUPA thu lauten a sikhate leh a ganta uh insung ah a hawllut uh:


Zama boro kaŋ bu fun zunubi tamtaray ra. 	 Kuapeuh sisa tuh, khelhna lakah a suakta ta ngala.


Amma hay kulu ra iri go g'iri boŋ cabe sanda Irikoy goy-teeriyaŋ. Iri go g'a te da suuru kuuku, da taabi, da jaŋay, da kankami ra. 	 Pathian nasemte bangin bangkim ah mi mit tungin ka om zo jel ua, nakpia kuhkalna ah bang, haksatna ah bang, taksapna ah bang, lunggimna ah bang,


Zama boro bine tunyaŋ si Irikoy adilitaray goyo te. 	 Mihing thangpaihna in Pathian diktatna a bawl ngal kei a.


Boro kaŋ gonda gomni miila ga du albarka, Zama nga ŋwaaro ra no a ga kaa ka no alfukaarey se. 	 Kuapeuh khuttawilian mit nei vualjawlin a om ding: mi genthei kianga a tanghou akipan a piak jiakin.


Nin no k'ay gaakasinay za gunde ra; Nin no k'ay kaa ay nyaŋo gunda ra, Nin no ay ga sifa duumi. 	 Ka nu gil akipan him in nangmah kaihin ka om jela: ka nu sung akipan honlakhepa na hi: nangmah ahi, ka honphat gige ding.


Malayka kaŋ ay di go ga kay teeko da laabo boŋ mo na nga kambe ŋwaaro sambu beene haray. 	 Huan tuipi tung leh leitunga angel ding ka muhin van lamah a khut taklam a liktou a;


Ni binde ma ne: Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: A ga te albarka, wala? Manti i g'a dagu no k'a kaajey kaa? Manti i g'a izey pati hal i ma lakaw se, hal a kobtey kulu kaŋ go ga zay ma lakaw? Manti gaabi beeri wala jama boobo no i ga laami k'a dagu za kaajey gaa bo. 	 TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: A piching den dia hia? A vuai maimah theihna ding in a nahte satkhiain, a zung toh a bot khe sin kei dia hia? a nah sel thak tengtengin leng a vuai loh ding; a zung toh bot khe dingin thilhihtheihna thupi tak hiam, muvanlai tampi hiam a kiphamoh tuan kei dia hia?


Alwaato din Bonkoono Hirodus* maa Yesu baaru. 	 Huai laitakin kumpipa Herodin Jesu tanchin a na ja a, a sikhate kiangah.


A bariyey, d'a torkey, Da yawey kulu dumi-dumey kaŋ yaŋ go a bindo ra, Takuba goono g'i ceeci. I ga ciya sanda wayboroyaŋ mo. Takuba goono g'a arzaka ceeci, a g'a kom mo. 	 A sakolte uh leh kangtalaite uh tungah namsau, a sunga mi kilak-hel tengtengte tungah leng, numei bang phet a honghi ding uh: a gou thil tungah namsau, lokin a om maimai ding uhi.


Amma afooyaŋ goono ga Almasihu baaro waazu nda gomni miila. I goono g'a te da baakasinay. I ga bay kaŋ Irikoy n'ay daŋ ay ma ciya Baaru Hanna faasako. 	 Himahleh pawl dangin tuh kikhenna dingin Kris a tangkou pih ua, a taktak louin, ka kolbuhnaa ka thuakna behlap tumin.


A ga naŋ gooru guusuyaŋo ma walay sanda kusu cine, A ma teeku himandi sanda ji kolbo. 	 A ngawng ah hatna a om gigea, a maah lauhuaina a lam hi.


Waato kaŋ asibti* zaaro bisa, Maryama Magdaliya bora, da Maryama Yakuba nya, da Salome na yaazi jinayyaŋ day zama ngey ma kaa ka Yesu tuusu. 	 Huan, khawlni a hongbeiin Mari Magdalini, Mari Jakob nu leh Salomi-te a vahoh ua, amah a nuh ding un banghiam gimlim a lei ua.


Laabo jama kulu ga kande sargay woodin yaŋ Israyla mayraykoyo do. 	 Gama mi tengtengin Israel lal kiangah hiai thillat a pe ding uh.


Yubili jiiro ra faro bumbo ga ye bora kaŋ gaa i n'a day din se, sanda bora kaŋ laabo ya a tubu hari no din se nooya. 	 Huan, Jubili kumin a leina pa, a gamneipa mahin a tang nawn ding.


Woodin sabbay se binde, yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Ay ga gaaba nda Misira bonkoono Firawna, ay g'a kambey ceeri-ceeri, wo kaŋ gonda baani da wo kaŋ jin ka ceeri din. Ay ma naŋ takuba ma fun a kambe ra ka kaŋ. 	 Huaijiakin TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Ngai in Aigupta kumpipa Pharo ka dou ahi, a ban a hoih lam leh a kitansa nunglamleng ka kitan sak dinga; huan, a khut a kipan namsau ka kitansak ding.


Saaya din kal a m'i goyey d'i taaley bangandi i se, Mate kaŋ i na boŋbeeray cabe nd'a. 	 Huchiin a thilhih uh amau a ensaka, huan a tatlekna uh, huchia kisatheitaka a na omna uh.


A bankaarayey mo kaari sanda wayna cine, ikwaaray pal-pal da cimi, hala kwaarandiyaŋ hari si no ndunnya ra kaŋ g'i kwaarandi danga woodin cine. 	 Huchiin, a puansilhte leia puan sawpmi himhimin a sawp ngou theih louh khop hiala ngou velvolin a hongngouta a.


Waato din gaa no ni jina-koyyaŋ ga gana baani samay, Ni ca si kati mo. 	 Huchiin bittakin na lampi ah na pai dinga, na khe a kisui kei ding hi.


Dawda tun noodin koyne Sawulu humburkumay se ka zuru han din ka koy Acis, Gat koyo do. 	 Huchiin David a dinga, huai niin Saula kihtain a tai manga, Gath kumpipa Akis kiangah a hohta hi.


A ciya no, kaŋ i gay kayna fo, kala Amon izey na Israyla wongu. 	 Huan, Hichi ahia, a nung deuhin Amon suanten Israelte a douta ua.


Ma hari guru jirbey kaŋ wongu ga ni koli ka windi sabbay se. Ma ni wongu fuwey gaabandi. Ma furo laabu diibanta ra, Ma botoga taamu, ma fareeje gombo di. 	 Umkimvela na om sung adingin tui tawi inla, ka kulhte hihkipin: tungman omnaah hoh inla, suangmatna chil inla, lei hal takna thuk hihkipin.


I te jirbiyaŋ noodin, gaa no laakal kanay ra no nya-izey n'i sallama i ma ye borey kaŋ yaŋ n'i donton do. 	 Huan, huaiah sawt khop a om nung un amau honsawlte kianga pain awn dingin,


Tondi kuukey soobay ka sar sanda feeji gaaruyaŋ cine, Tudu izey mo sanda feeji izeyaŋ cine. 	 Tang liante tuh belamtalte bangin a diang ua, mual neute tuh belampa noute bangin.


«Ay wo Yahudance no. Tarsus, Silisiya laabo ra no i n'ay hay, amma kwaara wo ra no i n'ay biiri. Gamaliyel n'ay cawandi iri kaayey asariya ganayaŋo boŋ hal a ma boori. Ay gonda anniya mo Irikoy se, sanda mate kaŋ cine araŋ bara nd'a hunkuna. 	 Juda mi ka hia, Silisia gama Tarsa khua a piang ka hi a, himahleh hiai khua ah Gamaliel khe bula zila khanglian ka hi, i pipute Dan omdan kimtak zil jela om ka hia, tunia noumau tengteng bangtakin Pathian adinga phatuam ngai sam jel ka hi.


Asibti* hane baytu. 	 TOUPA kianga kipahthu gen leh, Tungnungpen aw, na min phata lasak tuh thilhoih tak ahi a:


Han din hane no i na haya kaŋ i ci annabi Irimiya do toonandi, kaŋ ne: 	 Huchihlaiin jawlnei Jeremiain


Ma cimbeeri wongo kaŋ ga ti ihanna te. Ma fundi hal abada di, kaŋ se Irikoy na ni ce, hala ni na seeda hanno no seeda boobo yaŋ jine. 	 Ginna kidouna hoih sual inla, khantawn hinna tuh len chinten in; huai tang dinga sap na hi hi; theihpih tamtakte mitmuhin gupna hoih tuh na gumta hi.


Ya nin wayguno kaŋ mana hay, ma farhã! Nin kaŋ mana hay-zaŋay, Ma jinde sambu ka bine kaani baytu te, Zama waybora kaŋ go goboro, A izey ga baa da waybora kaŋ gonda kurnye wane. Yaadin no Rabbi ci. 	 Aw ching, nang tanei ngeilou, nuamsa takin lasain; nang, nauvei ngeilou, lasa khe guihin, kikou khiain: pasalneimi tate sangin lunglengnu tate lah a tam zo ngal ua, Toupan a chi.


Amma da bora talka hal a si hin mate kaŋ ni lasaabu, kala ni m'a kayandi alfaga jine, nga mo m'a lasaabo te. Mate kaŋ bora kaŋ na sarti sambu hina go, yaadin no alfaga g'a lasaabu. 	 Ahihhangin na seh sanga a gentheih leh siampu kiangah pi ding ahi dia, siampuin a nasep ding; thuchiammi zoh hun bang bang saimpuin a nasep ding.


A banda mo kala Samma, Agee, Haror bora ize. Filistancey mo margu ka te sata, nangu kaŋ laabu toorimi fo go no kaŋ to nda damsi, borey zuru mo Filistancey jine. 	 Huan, amah nung in Har mi Age tapa Sama ahi. Huan, be tampi omna lou ah Philistia mite lak tum in a kikhawm ua; huan, mipite'n Philistia mite a taikek san uh.


Waato din gaa i ne a se: «Iri ga ni ŋwaaray, ma ci iri se, may sabbay se no i na masiiba wo candi ka kande iri boŋ. Ifo ga ti ni goy? wala mo man no ni fun? Ni ya laabu fo boro no? Ni ya dumi fo dumi no?» 	 Huchiin, a kiang ah, Hiai thil hoih lou i tung ua om kua jiak ahia, hon hilhin, ka hon ngen uh; na nasep bang ahia? koi akipana hong na hia? koi lam gama mi na hia? bang nam mi na hia? a chi ua.


Boro kulu kaŋ na guusu fansi, Nga bumbo no ga kaŋ a ra. Koyne, boro kulu kaŋ na tondi gunguray, Tondo ga ye ka kaŋ a boŋ. 	 Kuapeuh khuk tou huaiah a ke ding: huan kuapeuh suang khuk, amah tungah hong kileh ding hi.Lei juau theiin a hihliamsate a mudaha maitangphathat kamin siatna a bawl hi.


A fay d'ey ka koy jine danga tondi catuyaŋ fo cine. A sombu ka te adduwa, 	 Huan, suanga den phak tan khawngah a vapai tuamta a;


Araŋ ga fatta birni cinarey kortimey ra, Araŋ boro kulu ga koy nga jine sap-sap. Araŋ ga kaŋ Hermon ra mo.» Yaadin no Rabbi ci. 	 Huan, vang khawngah na pai suak ding ua, mi chih tang takin a pai dung uh; Harmon munah nou leh nou na kipai ding ua, TOUPAN a chi.


Waato din gaa no iri si bare ka fay da nin. M'iri funandi, iri mo ga ni maa ce. 	 TOUPA aw, sepaihte Pathian, hon kihei sak nawn inla; na mel hihvak in. huchiin hotdamin ka om ding uhi.


Waato din gaa no Ayuba tu Rabbi se ka ne: 	 Huchiin Jobin TOUPA a dawnga, hichiin a chi a:


Zama Musa asariya* ra i n'a hantum ka ne: «Yeeji kaŋ go ga kara, ni ma si takunkum daŋ a gaa.» E day! Yeejey _hinne__ no Irikoy ga haggoy d'a? 	 Mosi dan Laibu ah, Bawngtalin buh a chil laiin a muk gak ken, chih gelh ahi ngala. Pathianin bawngtal ading kia hia a ngaihtuah sak?


Iri baaba mo ne: ‹Wa ye ka koy ka ŋwaari kayna day iri se.› 	 Huan, ka pa un, Kuan nawn unla, buh tawm chik bek ei a dingin va lei nawn un, a chi a.


Boro kaŋ ga ba bine hananyaŋ, A me sanni gaakuro sabbay se bonkooni ga te a se coro. 	 Kuapeuhlungtang siangthouna it, a mukte deihhuaina jiakin kumpipa a lawm ahi ding hi.


Zama boro boobo kaŋ buukoyaŋ, zama wongo din, Irikoy no k'a miila. Israyla borey binde goro i nango ra hala zamana kaŋ mebarawey kond'ey tamtaray. 	 Kidouna Pathiana a hih jiakin, mi tampi petmah lah a puk ngal ua. Huchiin saltanna tanphain a mun uah a tengta uhi.


A n'i torkey cey dagu, kala da cat gaa no i n'i candi tiŋay sabbay se, hala Misirancey ne: «Iri ma zuru Israyla se, zama Rabbi go i do haray ga yanje nda Misirancey.» 	 A kangtalai khete uh a lakkhiak saka, huchiin haksa piin a hawl ua; huchiin Aiguptaten, Israelte maa kipanin taikek ni; amaute adingin TOUPAN lah Aiguptate siatna dingin a dou sak ngala, a chi uh.


Rabeka mo go ga hangan ka maa haŋ kaŋ Isaka goono ga ci nga izo Isuwa se. Isuwa koy gaway saajo ra ka ganji ham ceeci ka kande. 	 Huan, Isaakin a tapa Esau a houpih lai Rebekain a naja a. Huan, Esau sakhi benga honpo dingin a gamvakta hi.


Rabbi mo wangu Israyla izey kulu. A n'i kaynandi k'i daŋ komkoy kambe ra, hal a n'i furu ka kaa nga jine. 	 Huan, Israel suante himhim a deih ta keia, amau a hihgentheia, a muh phak louhnaah a suan mang masiah lok mite khut ah a pia hi.


Lawitey mo neeya: Yesuwa, da Binnuwi, da Kadmiyel, da Serebiya, da Yahuda, da Mattaniya, nga kaŋ go saabuyaŋ dooney sanni boŋ, nga nda nga nya-izey. 	 Levi mite mah leng: Jesua, Binnui, kadmiel, Serebia, Juda, Mattania, kipahthugenna tunga om, amah leh a unaute.


Da tangari seedakoy tun boro fo gaa ka seeda ka ne a na taali te, 	 Theihpih diklouin mi thil diklou hih ahi chi dinga, dem dinga a kisak leh;


Za wayna, da kaari, da hando, da handariyayzey, I mana ye ka te kubay, Burey mo ma ye ka margu hari kaŋyaŋ banda. 	 Kong zinga kongkhakte khak a hihnai louh lai un; ansuk ging a ngaihlouha, vasa aw-a mi a thoha, tumgingtheih tanute tengteng suk niama a om nai louh lai un;


Ya ay Irikoyo, ma fongu ay gaa ka boriyandi ay se da hay kulu kaŋ ay te dumo wo sabbay se. 	 Aw ka Pathian, hoihna dingin, kei lam hontheigigein, hiai mite adia ka hih tengteng.


Ma haggoy, ma si laakal bare ka ye goy laalo gaa, Zama woodin no ni suuban ka bisa taabi haŋyaŋ. 	 Pilvangin, gilou limsak ken: gimthuakna sangin hiai lah na telta ngala.


To, woodin yaŋ kulu sabbay se no Rabbi te bine Israyla se gumo. A n'i ganandi ka kaa nga jine. Afo kulu mana cindi, kala Yahuda kunda hinne. 	 Huaijiakin TOUPA Israelte tungah heh petmahin a heha, a muhphak louhna ding ah a suan manga; Juda nam kia loungal a omta kei uh.


Ahaziya ye ka sooje waygu jine funa fo nda nga sooje waygo donton a gaa. Nga mo koy ka ne Iliya se: «Ya Irikoy bora, bonkoono ne kala ni ma zumbu nda waasi!» 	 Huan, a kiangah sepaih sawmnga heutu dang, aheutu sawmnga toh a sawl nawn a. Aman a dawnga, akiangah, Nang, Pathian mi, kumpipan, hongpai suk meng in, a chi ve, a chi a.


Waato kaŋ a ye ka kaaru koyne, ka buuru ceeri ka ŋwa, gaa no a soobay ka salaŋ i se kala mo bo. Waato gaa no a dira noodin. 	 Huan, Paula a kahtou nawna, tanghou a balkhama, an a ne a, sawtpi, khovak pha hialin, a kiang uah thukhotang a gena, huai nungin a paita hi.


Manti nin no, ya Irikoy, nin kaŋ n'iri furu bo? Ya Irikoy, ni siino ga fatta iri wongu marga banda no? 	 Pathian jiakin hang takin ka hih ding: amah tuh i melmate sikden dingpa ahi ngala.


Irikoy n'iri bayrandi nda nga miila kaŋ gundu* no, zama woodin kaan a se no. A miila nooya kaŋ a waadu Almasihu ra. 	 A thiltup, Kris-a a gelkhiak, bangbangin a deihlam thuguk tuh pilna leh theihsiamna ngenin eite hontheisakta ngala;


Mate kaŋ i n'a hantum annabi* Isaya tira ra ka ne: «Guna, ay g'ay diya donton ni jine, kaŋ ga ni fonda soola. 	 Jawlnei Isai laibu ah, Ngaidih, ka sawltak na maah ka sawla, aman na lampi a bawl ding.


I na tondi sasare taaci daŋ a ra. Sasare sintina ra: sardiyus* fo, da topaz* fo, da karbonkal* fo; 	 Huai ah suang vual li in a siat ua; a vual khatna sardi suang, topazi suang leh karbunkil suang: hiai a vual khatna ahi.


Ni binde, ma ne Israyla dumo se: Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Wa tuubi ka bare ka fay d'araŋ toorey. W'araŋ moydumey hibandi ka kaa araŋ fanta harey do. 	 Huaijiakin Israel inkote kiangah TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Hong kik unla, na milimte ua kipanin hong kik unla, na kihhuaina tengteng uh lehngatsan un.


Kal a soobay ka waazu Galili diina marga fuwey ra. 	 huai dinga sawl ka hi ngala, a chi a; huchiin, Galili gama kikhopna in khawngah thu a hilhta.


Ifraymu izey wane, Azaziya izo Hoseya no. Manasse kunda jare wane, Pedaya izo Yowel no. 	 Ephraim suante lakah Azazia tapa Hose; Manasi nam kimkhat te lakah Pedai tapa Joel.


Rabbi mo na Yahuda bonkoono Yehoyacim da Irikoy fuwo jinay jara daŋ a kambe ra. A na jinayey sambu mo ka kond'ey nga tooro windo Sinar laabo ra, k'i jisi nga tooro arzaka fuwo ra. 	 Huan TOUPA Juda kumpipa Jehiokim a khut ah a piaa, Pathian ina tuiumbelsuan khenkhat toh; huan aman Sinar gamah a pathian in ah amaute a pita hi: huchiin tuiumbelsuante a pathian sumkoihna-in ah a la lut ta hi.


Ibrahim izo Isaka bandey neeya: Ibrahim na Isaka hay. 	 Huan, hiaite Abraham tapa Isaak suante ahi uh: Abrahamin tapa Isaak a neia:


Zama fundi ga bisa ŋwaari, gaahamo mo ga bisa bankaaray. 	 Nek ding sangin hinna a thupi jaw hi, puansilh sangin leng sapum a thupi jaw ahi.


Wa araŋ wongu bankaarayey daŋ, wa araŋ wongu jinayey koto. Irikoy n'i no araŋ se zama araŋ ma du ka kay ka gaaba nda Iblisi carma. 	 Diabol zekhemnate na dou zoh theihna ding un Pathian galvan kimin kivan un.


Ngey no ga ne: «Kay noodin, ni hinne! Ma si maan ay, zama ay hanan da nin!» Borey din ya dullu no ay niina ra, Danji mo no kaŋ foy ka di. 	 Nang kiain dingin, honnaih ken, nang sangin ka siangthou jo hi, chi jelte ahi uh: huaite bel ka naka meikhu om, nituma mei mitlou om gige nakte ahi uh.


Woodin sabbay se no ay biya kasam ay ra, Ay bina mo goono ga dusu ay ganda ra. 	 Huaijiakin ka kha tuh ka gil sungah a baha: ka lungtang tuh ka gilsungah a mangbangta hi.


Saaya kaŋ borey sintin ka baa ndunnya fando boŋ, i na ize wayboroyaŋ hay. 	 Huan, hichi ahia, leitungah mi a hongpung ua, tanute a honnei chiat ua.


M'i samba mo i ma koy Edom bonkoono do, da Mowab bonkoono do, da Amon izey bonkoono do, da Tir koyo do, da Zidon koyo mo do. Diyey kaŋ yaŋ kaa Urusalima Yahuda bonkoono Zedeciya do no ga kond'ey. 	 Huan, Edom kumpipa te, Moab kumpipa te, Amon mite kumpipa te, Tura kumpipa te, Sidon kumpipa te kiangah Juda kumpipa Zedekia kianga mi sawl, Jerusalema hongpaite khut ah khakin.


Rabbi sanno kaa Irimiya do ka ne: 	 Huan, TOUPA thu Jeremia kiang ah a hongtung a: TOUPAN hichiin a chi:


Ya araŋ Adam-izey, waati fo no i g'ay darza bare ka ciya kayna yaŋo wo naŋ? Araŋ ga ba yaamo, araŋ ga tangari ceeci, Waati fo no araŋ g'i naŋ? (Wa dangay) 	 TOUPAN Pathian limsak mi amaha dingin a koih tuam chih thei jaw un: Amah ka sap peuhmah chiangin, TOUPAN a honngaikhe ding hi.


Woodin se no Rabbi na nga futay korna gusam Yakuba boŋ da wongu gaabi. A na danji daŋ a gaa mo a windanta kulu, Kulu nda yaadin a mana faham. A n'a ton, amma a mana woodin gaay nga bina gaa. 	 Huaijiakin a heh mahmahna leh kibawlna tha amau tungah a sung buaa; huaiin amaute a kanga, himahleh a thei sam kei uh; huaiin amaute a hula, himahleh a lungsim un a ngaihtuah tuan kei uhi.


I binde na jine boroyaŋ daŋ i se, taabi goy wane yaŋ, kaŋ g'i kankam da tiŋay. Israyla izey na jisiri birniyaŋ cina Firawna* se, Piton da Ramses. 	 Huaijiakin puakgiktea amau su gim ding in a tunguah nasem heutu mi a koihta uh. Huchiin, Pharo a dingin khopite, Pithom leh Ramases a lamta uhi.


I kulu borey kaŋ yaŋ ga waani takuba mo, Kaŋ yaŋ ga goni wongu gaa. I afo kulu gonda nga takuba ga koto nga gaa, I ga batu cin humburkumay sabbay se. 	 Namsau a tawi chiat ua, kidounaa kivan ahi uh: Mi chihin a pheipi tngah a namsau a tawi chiat ua, jana launa jiakin.


Dawda mo ne a se: «Da ni bisa ay banda, ni ga ciya ay se jaraw, 	 Huan, David in a kiang ah, Ka kiang a na hong tei le zaw kei a ding in puakgik na hi mai ding;


Kala Gaal ye ka salaŋ koyne ka ne: «Guna! Boroyaŋ neeya ga zumbu ka kaa laabo bindo ra, jama fo mo go ga gana Meyonenim shen fonda gaa.» 	 Huan, Gaalin, En tan la, gam lai takah mipi a hongpai suk uhi, pawl khatte ngialhouh Meonenim toso sing lampi ah a hongpai uh, a chi nawna.


Naŋ kaŋ araŋ kaayey n'ay gosi k'ay si, i di ay goyey mo hala jiiri waytaaci. 	 Huailai ah tuh na pi leh pute un honjeet in hon khem ua, kum sawmli sunga ka thil hihte a mu ua;


Boro kaŋ gonda ay lordey, a g'i gana mo, bora din ga ba ay. Boro kaŋ ga ba ay, ay Baaba mo ga ba r'a. Ay mo ga ba r'a, k'ay boŋ bangandi a se mo.» 	 Kuapeuh ka thupiakte neia, jui tuh, kei honit ahi; kuapeuh kei honit tuh, ka Pain a it ding, ken leng amah ka it dinga, a kiangah kahihna ka kilak ding, a chi a.


Do-izey sinda bonkooni, Amma i ga dira sata-sata. 	 Khaukhupten kumpipa a neikei ua, himahleh a honhonin a vekun kilemin a pai uh;


Zama sikka si manti malaykey se no a kande gaakasinay bo, amma Ibrahim banda se no a kande gaakasinay. 	 A awlmoha, panpih jelte tuh angelte ahi dek kei ua, Abraham suante ahi jaw uhi.


Ganji birnyey go g'a halaci, Ganji hamey go g'a kuru. 	 Sepaihte Pathian aw, hehpih takin kihei nawnin; van akipanin honensuk inla, hiai grep gui en inla, hongveh in.


Woodin se binde ay ga Dawda banda kaynandi, amma manti hal abada bo.› » 	 Huaijiakin David suan jaw ka hihgim sin hi, Ahihhangin khantawnin jaw ahi kei ding, a chi hi, chiin.


Han din hane binde i ga di borey kaŋ yaŋ Rabbi ga wi za ndunnya me woone gaa kal a ma koy ya-haray meyo gaa. Boro kulu si bu baray te i se, i si i margu, i si i fiji mo. I ga ciya sanda birji laabo boŋ. 	 Huai ni chia TOUPA thatten lei tawp akipanin lei tawp phain a khak ding ua; sun louh leh khop louh leh vui louhin a om ding ua; leitunga eklei lel ahi ding uh.


Albarka kulu kaŋ ga jin ka nin i laabo ra, kaŋ i ga kande Rabbi do ga ciya ni wane. Ni windo ra boro kulu kaŋ ga hanan g'a ŋwa. 	 A lou ua gah min masa pen TOUPA a dia a hon tawi uh nang a ahi ding a; na inn a mi siangthou tengteng in a ne thei ding uhi.


Rabbi ne Samuwila se: «Kala waati fo no ni ga bine saray te Sawulu se, za kaŋ ay wangu a ma ciya bonkooni Israyla boŋ? Ma ni hillo toonandi nda ji ka koy. Ay ga ni donton Yasse Baytlahami bora do, zama a izey ra no ay na bonkooni suuban.» 	 Huchiin TOUPAN Samuel kiangah, Israel mite kumpipa dinga ka deih nawn louhsa Saula jiakin bangtan ahi a na lungkham sin? Na ki ah sathau thun dim inla, kuanin, Bethlehem mi Jesai kiangah ka honsawl sin hi; a tapate laka mi kumpipa dingin ka sepkhinta hi, a chi a.


I jarga mo Tekowa borey na nangu fo hanse cinari kuuko kaŋ ga salle do haray kal a koy ka to Ofel cinaro gaa. 	 Amah khitin Teko miten seh dang, Ophel kulhbang chiang phaa, insang thupi dingkhe tou sunin a bawlpha ua.


Amma Yahuta, Kariyoti bora, kaŋ ga ti Yesu talibey ra afo, nga kaŋ ga ba k'a amaana ŋwa, ne: 	 Himahleh, Iskariot, Juda, a nungjui khat, a mansak dingpan,


Amma woodin mana kaan Yonana se baa kayna, hal a te bine. 	 Ahihhangin, huaiin Jona a lunghi sak het keia, a heh hi.


Ma Birisila nda Akila fo, da Onisifaros windo borey. 	 Prisla leh Akuila, Onesifora inkuanpihtetoh, chibai hon buksak in.


Ni mo, hay kulu ra ma ni boŋ cabe deedandiyaŋ hari goy hanney ra. Ma ciya boro kaŋ ga dondonandiyaŋ cimi-cimo te, ma ciya mo laakal-kanay-koy. 	 Thil bangkim a thil hoih hih lam a zuih ding a ki hihlang in: thuginpi a siatna omlou, hoihna tak dan hihlang in.


Benyamin do haray waney mo: yaarukomo Eliyada; nga mo gonda boro zambar zangu hinka biraw da koraykoy yaŋ nga banda. 	 Huan, Benjamin inkuante mihat hangsan Eliadin thal leh lum zang mi nuai nih a heua;


I hirro ga ti Helkat, da Hali, da Beten, da Aksaf, 	 Huan, amau gamgi chiang bel Helkath te, Hali te, Beten te, Aksaph te,


Ay durayyaŋ jinda sabbay se, Kala baa ay biriyey naagu ay baso gaa. 	 Gamdai tuivapi bang ka hi a: kho tul simbu bang phet ka na hita hi.


Araŋ ma si daama no Iblisi se mo. 	 Diabol leng mun awn sam kei un.


Amma Neko na diyayaŋ donton a gaa ka ne: «Ifo k'ay za da nin, ya nin Yahuda bonkoono? Manti nin no ay kaa ka wongu hunkuna bo, amma windo kaŋ ay goono ga gaaba nd'a iri game ra. Irikoy mo n'ay lordi ka ne ay ma himma daŋ. Ma si kawla nda Irikoy sanno kaŋ go ay banda, zama ni ma si halaci.» 	 Himahleh, aman, Nang Juda kumpipa, keil lehnang bang ahia I kihihna ding om? nang sual dingin ka hongpai keia, ka dou sa dou dingin ahi jaw ka hong, Pathianin kin dingin thu honpiaa, ka lama pang Pathian doudal kei dih, a hohhihmang kha ding hi, chiin palai a sawla.


Kala Musa na batey kulu kaŋ yaŋ Rabbi ci dede Israyla izey se. 	 Huchiin Mosiin TOUPA ankuangluina hunbi bawlte Israel suante kiangah a phuangta hi.


Zama Rabbi araŋ Irikoyo na Urdun haro koosu araŋ jine, hala araŋ n'a daŋandi. A ciya mate kaŋ Rabbi araŋ Irikoyo te Teeku Cira se, kaŋ a koogandi iri jine, hal iri du ka daŋandi. 	 TOUPA na Pathian un nidanglaia Tuipi san I galkah masiah ua i ma ua a na kang tatsak mahbangin TOUPA na Pathian un Jordan tuite na galkah masiah uh na ma uah a kangtat saka ahi:Leia nam chitengin TOUPA khut a nahat ngei chih a theih theih ua, TOUPA na Pathian uh khantawna a kihtak theihna ding un, chiin a gen.


Waato kaŋ Firawna wangu k'iri taŋ din, gaa no Rabbi na hay-jiney kulu wi Misira laabo ra, boro nda alman hay-jiney. Woodin se no hay kulu kaŋ jin ka fatta hay-tu ra, da alboro no, ay g'a sarga Rabbi se. Amma ay ize hay-jiney kulu, ay g'i fansa no.› 	 Huan, hichi ahia, Pharoin a honpai sak nop ngel louh laiin, TOUPAN Aigupta gama piang masa tengteng na thata, mihinga piang masate leh gantaa piang masate: huaijiakin sul hong tengteng, pasal hiin, TOUPA kiangah ka kithoihnaa; himahleh ka tate laka a piang masa tengteng ka tan hi.


Ay borey ra zunubikooney kulu, I g'i wi da takuba, ngey kaŋ yaŋ ga ne: ‹Masiiba si du iri, a si kaa iri gaa mo.› 	 Ka mite mi khial tengteng, Hoihlouhnain a hon delhpha kei dinga, honpha top sam kei ding, chite namsauin a si ding uh, a chji a.


Woodin banda i ye ka bora din kaŋ ga ti danaw doŋ ce ka ne a se: «Ma Irikoy beerandi, zama iri ga bay kaŋ bora din ya zunubikooni no.» 	 Huchiin, mittopa a sam nawn ua, a kiangah, Pathian phatin hiai mi jaw mi khial ahi chih ka thei uh, a chi ua.


To, da ngey wo annabiyaŋ no, hala mo Rabbi sanno go i banda, i ma ŋwaaray Rabbi Kundeykoyo gaa sohõ jinayey kaŋ cindi Rabbi windo ra boŋ, da Yahuda bonkoono windo ra, da Urusalima ra, hala ngey mo ma si koy Babila. 	 Himahleh jawlnei a hih ua, TOUPA thu a kiang ua om etmah ahihleh TOUPA in leh Juda kumpipa in leh Jerusalema belsuan nutsiata om laite Babulona tut ahih louhna dingin sepaihte TOUPA kiangah ngen le uh ake.


Ngey mo, Naftali kunda no ga zumbu i jarga. Enan ize Ahira, nga no ga ti Naftali izey jine bora. 	 Huan, a zom nawmin Naphtali chite: Naphtali tate laka a lupen ding Enan tapa Ahir ahi ding.


Malayka fa mo kambe kar way no. Malayka hinka kulu neesiji folloŋ, i himandey mo afolloŋ no. 	 Cherub khat leng tong sawm ahia: Cherub te a kikim geiha a kibang geih uh.


Hiijay ga wande haw hala nga kurnyo fundo me. Amma da kurnyo bu, hiija n'a taŋ, a ma hiiji nda boro kaŋ a ga ba, kala day Rabbi ra. 	 Zi jaw a pasal a dam laiteng hen ahi; himahleh, a pasal a sih aleh, a deih peuh a nei thei ding a, ahihhangin Toupa a om mi ahi ding ahi.Himahleh, kei ngaihdan in, a om ngeiin om gige leh nuam a sa zo ding; ken Pathian Kha nei samin ka kithei hi.


Yesu ne a se: «Filibos, za gayyaŋ in d'araŋ go care banda, hala hõ ni s'ay bay? Boro kaŋ di ay di Baaba. Mate no ni ga te ka ne ay ma Baaba cabe araŋ se? 	 Jesun a kiangah, Philip, hiai tanpi na kiang uah ka om a, huchiin leng honthei lou maw? Kuapeuh kei mu tuh Pa mu ahi. Huai Pa tuh kou hon ensak in, bangchi chiha na chih ahia?


Noodin no i ga daba fondo fo gar, Fondayze no kaŋ se i ga ne Hananyaŋ Fondo. Boro kaŋ si hanan si du k'a gana, Amma i n'a te borey kaŋ goono ga fonda gana se. Oho, baa borey kaŋ yaŋ si caram si daray noodin. 	 Huan, huailaiah lamlian a om ding, kongpi toh, huai tuh siangthouna Lampi a chi ding uh; mi thanghuaiin lampi a tawn kei ding; ahihbangin huai mite adingin ahi zo ding; mi vialzinte, ahi, mi haite leng, huailaiah a mang kei ding uh.


A n'a jindaw guuso kaŋ sinda me ra ka guuso meyo daabu. A na kawaatimi daŋ meyo gaa dodo-beero se beene, zama a ma si ye ka ndunnya dumey halli koyne kala jiiri zambaro din ma kubay. Amma woodin banda, tilas kal i m'a feeri alwaati kayna. 	 Huan kum sang khat a chin maa namte a khem nawn louna dingin amah tuh guamkhuk thukpi ah paih lutin a oma, huan a khaka, huan amah tuh a bilh khumta a: hiai nungin sawtlou kal tuh amah khah ding ahi.


Zama yaa no Rabbi ci: A go, ay ga laakal kanay salle a se sanda isa cine, Dumi cindey darza mo y'a salle sanda hari yaa cine. Araŋ ga naan, i g'araŋ hampa banda daari ra, I ga fooru nda araŋ mo kange boŋ. 	 Toupan hichiin a chi ngala, ngai un, lemna luipi bang maiin a kiang phain ka luangsak dinga, namchih thupina luita a kuang a let zoizoi bang maiin a kiang pha in ka luang sak ding, huchiin huai na tep ding uh; honangpom dinga, apheipi tungah a hontawmsak ding hi.


Ni ma kataakuyaŋ te Irikoy nangora se da jitti bundu, i ma kay beene. 	 Biakbuk adingin singgi sing pek tun chiatin na bawl ding.


A salaŋ ka ne jeejay nyaŋo se: «Boro kulu ma si ize ŋwa ni gaa koyne hal abada.» A talibey mo maa woodin. 	 Huchiin, Jesun sing tuh a houpihta a, Tuban khantawnin nang apat kuamahin gah ne nawnta kei hen, a chi a. A nungjuiten huai tuh a ja uh.


Ya ay izo Timotiyos, ay goono ga lordo wo haw ni gaa, annabitara do kaŋ i ci ni boŋ za doŋ. Woodin no ga ti, annabitaray sanney din boŋ, ni ma tangam da tangami hanna. 	 Ka tapa Timothi aw, na tungtang genkholhnate toh kituakin, hiai mohpuakna leh thuhilhna konpia, huchia huai thute-a hilha om a, kidouna hoih na dou heihna ding in,


Yowab na borey lasaabuyaŋ timmanta daŋ bonkoono kambe ra. Israyla ra gonda boro zambar zangu ahakku sooje yaarukom yaŋ, kaŋ yaŋ ga takuba foobu. Yahuda alborey ra mo gonda boro zambar zangu gu. 	 Huan, Joab in mihing zah kumpipa a pia a; huan, Israel gamah namsau tawi mi mi hangsan nuai giat a om uh; huan, Juda mi bel nuai nga a om uh.


Amma a si neewo, zama a tun, sanda mate kaŋ cine a ci din. Wa kaa day ka di. Nango kaŋ Rabbi kani neeya. 	 hiailai ah a omta kei; a gen bang ngei in a thou nawnta, a lupna mun en him un.


A na nyunayaŋ taasa way te da guuru-say. Nyunayaŋ taasa fo kulu mo ga sambu danga tono ahakku cine hari. Nyunayaŋ taasa fo kulu kambe kar taaci no. Jisiyaŋ nangu wayo din kulu boŋ mo gonda nyunayaŋ taasa fo. 	 Huan, kisilna bel sawm dalin a bawla: kisilna bel khatin bath sawmli a donga: kisilna bel tong li chiat ahi: tunsawnna sawm tungah kisilna bel khat a kitung chiat hi.


Zama haawi n'ay di ay ma bonkoono ŋwaaray a m'iri gaa da sooje marga nda bari-kariyaŋ i m'iri yanjekaarey kosaray iri se fonda boŋ. Zama iri jin ka ne bonkoono se kaŋ iri Irikoyo kambe go borey kulu kaŋ yaŋ g'a ceeci boŋ, zama nga ma gomni te i se, amma a hino d'a dukuro go borey kaŋ yaŋ fay d'a kulu boŋ. 	 Lampia melma dou dinga ei honpanpih dia kumpipa kianga sepaih pawl leh sakol tungtuangmi nget lah ka zum ngala: hoihna dinga, amah zong tengteng tungah I Pathian khut a oma; himahleh amah mangngilhte tengteng siatna dingin a thlhihtheihna leh a thangpaihna a om hi, chia, kumpipa kianga thu I gen tak jiakin.


Amma d'araŋ ya Almasihu wane yaŋ no, kulu araŋ ya Ibrahim bandayaŋ no, da tubukoyaŋ mo, mate kaŋ alkawlo ci. 	 Huan, Krisa na hih uleh, Abraham suan, thuchiam banga gouluah dingte na hi uhi.


Sallum ize, Zadok ize, Ahitub ize, 	 Sallum tapa, Zadok tapa, Ahitub tapa,


Windi cinaro kaŋ go taray, fu-izey jarga, taray batama do haray fu-izey jine, a salleyaŋo kambe kar waygu no. 	 Huan dantan pang po lam ah huang sung ponung zopen lam doh bang tong sawmnga a sau a om.


Kulu nda yaadin, ay no ka Ifraymu dondonandi diraw, Ay n'i sambu k'i ganday, Amma i mana bay kaŋ ay no k'i no baani. 	 Hinapiin Ephraim pai ka kisinsaka; ka banin amau ka poma; himahleh amau ka hihdam chih a theikei uh.


Waati din gaa no Yahuda sargayey da Urusalima* waney ga ciya hari kaano Rabbi se, sanda waato jirbey ra da za doŋ jiirey cine. 	 Huaichiangin Juda leh Jerusalem thillat, ni dang lai bang leh tanga kumte bangin TOUPA adingin a nuamta ding hi.


I ga konda araŋ laabu koyey da bonkooni beerey jine, zama araŋ ma seeda no i jine da dumi* cindey kulu mo se. 	 A hi, keimah jiakin gamukte leh kumpipate ma ah amaute leh Jentelte theihsakna dingin a honpi ding uh.


Ma dangay Rabbi, Koy Beero jine, zama Rabbi zaaro maan, Zama Rabbi na sargay soola, A na borey kaŋ yaŋ nga ce hanandi. 	 TOUPA PATHIAN maah dai sisipin, TOUPA ni lah a naita ngala; TOUPAN lah kithoihna a bawlkhol khina, misapte a hihsiangthou khinta hi.


Haman ye ka tonton ka ne: «Oho, hala bonkoono wande Esta bumbo mo mana yadda boro kulu ma furo bonkoono banda bato kaŋ a soola din do, kal ay hinne. Suba mo a ye k'ay ce batu fo do bonkoono banda. 	 Hamanin, A hi, Estherin annekna a bawl ah mi kuamah kumpipa toh kei chih louhngal a hoh sak kei; huan jingchiangin leng kumpipa toh kei a honsam khawma.


A go no mo, alwaato kaŋ Israyla goono ga goro laabo din ra, Ruben koy ka kani nda Bila, nga baabo wahayo. Israyla mo maa baaru. Israyla ize arey binde, i way cindi hinka no: 	 Huan, hichi ahia, Israel huai gama om laiin Reuben in a pa mei Bilha a valuppiha: huan, Israel in huai a ja a.


A ra no laakal da bayray arzaka kulu go tugante. 	 Pilna leh theihna gou tengteng tuh amah Krisa selguka om ahi.


Zama guna, fundey kulu ay wane yaŋ no. Mate kaŋ cine baaba fundi ya ay wane no, yaadin cine no ize fundi mo bara. Fundikooni kaŋ na zunubi te mo, nga no ga bu. 	 Ngai un, hinna tengteng keia vek ahia, pa hinna keia a hih bang mahin tapa hinna leng keia ahi: kha khial peuhmah a si ding.


A ciya mo jirbi hinza banda wongu nyaŋey soobay ka gana gata ra. 	 Huan, hichi ahi a, ni thum nungin heututen giahmun a vatawn velvel ua,


Sohõ binde a go, hunkuna ay go ga sisirey kaŋ go ni kambey gaa din feeri ni se. Da ni di daama ni ma kaa ay banda ka koy Babila, to, ni ma kaa. Ay mo, ay ga haggoy da nin hal a ma boori. Amma da ni mana di daama ni ma kaa ay banda ka koy Babila, kala ni ma goro ne. Laabo kulu neeya ni jine. Nangu kulu kaŋ a koyyaŋ ga kaan, a ga saba ni se mo, kala ni ma koy noodin.» 	 Tuin, ngain, tuniin na khuta khainiang but ka honphel sak ahi. Babulon a ka kianga hong na ut leh hong inla, na ut keileh hong dah mai in; endih, gam tengteng na maah a im hi, hoh pha na sak leh hoih na chih chihin pai in, achia.


Takahari kulu goono ga Irikoy izey bangandiyaŋo hangan da beeje bambata. 	 Thilsiam tengteng ten, lamen mahmah in, Pathian tate honglatna a ngaklah mahmah ngal ua.


Manti adilantey ceeyaŋ se no ay kaa bo, amma zunubikooney se, i ma kaa tuubiyaŋ do.» 	 Mi diktatte sam dinga hongpai ka hi keia, mi khialte kisik dinga sam din hongpai ka hijaw, chi in a dawng hi.


Ma koy nkondo do, nin hawfuno. Ma laakal d'a teerey ka te laakal. 	 Miksi kiangah hoh in, nang thadah; a lampite ngaihtuah inla, pil in:


A jarga mo, Yedaya Harumafa izo na hanseyaŋ te nga windo jine haray. A jarga mo, kala Hattus, Hasabneya izo na hanseyaŋ te. 	 Huan amau zomin Harumaph tapa Jedaiain, amah in sun hialin a bawlphaa. Huan amah zomin Hasabnei tapa Hattusin a bawlpha a.


A ga faala yo se a ma furo sana fune ra, da arzakante ma furo Irikoy koytara ra.» 	 Mihausa Pathian gama lut sangin sangawngsau phim bila lutpaisuak a baihlam jaw, a chi a.


I sintin k'a kalima ka ne: «Iri na boro wo gar a goono g'iri borey darandi. A ga wangu i ma jangal bana Kaysar* se, ga ne nga ya Almasihu no, bonkooni fo.» 	 Huan, Hiai miin ka chite uh a pimanga, Kaisar kiangah siah liau a kham, Kris, Kumpipa, a kichih, ka ja uh, chiin, a hekta ua.


Borey kaŋ i n'i hamay ka kaa za i alwaato mana to, I n'i deyaŋ haro bagu-bagu danga hari zuru gooru. 	 A hun ma ua lak manga oma, a kingakna ua tuiluang banga butkhiak a omte:


Zama asariya no ga kande Irikoy futa, amma naŋ kaŋ asariya kulu si, taali mo si noodin. 	 Danin hehna a tun nak ngala; himahleh dan omlouhna ah tatlekna leng a om kei hi.


Soojey binde na Bulos sambu mate kaŋ i n'i lordi din ka kond'a cino ra Antibatris kwaara. 	 Huchiin, sepaihten a thupiak bangin Paula a-jan a-janin a pi ua, Antipatri a tunpih ua.


Bora binde tun zama nga ma dira ka koy, amma a anzura hin a, kal a ye ka kani koyne. 	 Huan, huai mi bel pawt tumin a thoua, himahleh a puin a zolzola, huchiin a giak nawn ta hi.


Nga mo kond'a wongu nyaŋo do. A ne: «Bulos, kas'izo din no, n'ay ce ka ne ya kaa nga do. A n'ay ŋwaaray ka ne ya kande arwaso wo ni do. A gonda sanni kaŋ a ga ba nga ma ci ni se.» 	 Huchiin, sepaih heutu lalpen kiangah a pi a, Paula, hentapan, honsam a, hiai tangval na kianga honpi dingin a honsawla, na kiangah thu banghiam gen ding a nei a hihtuak, a chi a.


Bonkoono mo ne Simey se: «Ni si bu.» Bonkoono ze a se mo. 	 Huan, kumpipa'n Simei kiang ah, Na si hetkei ding, a chi a. Kumpipa a kiang ah a kichiamta hi.


Cison isa haro n'i hamay, isa gayanta din, Kison isa. Ya nin ay fundo, ma koy jina; ni dirawo te da ni gaabo. 	 Kison luiin amaute a tai manga, nidanglai lui, Kison luiin, Aw ka kha, hattakin paijel in.


Yahuda izo Sela izey ga ti Er, kaŋ na Leka kwaara sinji, da Laada kaŋ na Maresa kwaara sinji, da mo almayaaley kaŋ yaŋ go Bayt-Asbeya kaŋ yaŋ ga lin* taafe goy te. 	 Huan Juda tapa Sela tapate; Leka pa Er, leh Meresa pa Laada leh puan malngat hoih bawlte inkuante, Asbea inkote;


Naŋ i ma fintalyaŋ te ni kaayey baaru tirey ra. Woodin gaa no ni ga du ka gar baaru tira ra ka bay kaŋ birno din ya murteyaŋ wane no, hasaraw teeyaŋ hari mo no koyey da laabey se. I na murteyaŋ tunandi mo a ra doŋ alwaatey ra. Woodin sabbay se no i na birno din ciya kurmu. 	 Na pipute chiamtehna laibu sungah kizong hen: huchiin chiamtehna laibu sungah na mukhe dinga, hiai khopi khopi helhat, kumpipate leh bialte adia poikhoihhat chih leh, nidang lai mahin leng huai sung mahah helna a nabawlta uh na thei ding hi: huaijiaka hiai khopi kihihse gawp lah ahi ngala.


Goobu nda kaseetiyaŋ ga laakal daŋ, Amma zanka kaŋ i muray ga haawi candi ka kande nga nya se. 	 Chiang leh salhnain pilna a pia: himahleh naupang amah thuthua omsakin a nu adingin zumna a omsak hi.


Sakaniya ize neeya: Semaniya. Semaniya izey mo neeya: Hattus, Igal, Bariya, Neyariya, da Safat, i boro iddu. 	 Huan Sekania tapate, Semaia: huan Semaia tapate; Hattus, Igal, Baria, Nearia, Saphat, guk.


I go diraw gaa, kal i kubay da boro fo, Kayrawa kwaara boro no, kaŋ a maa ga ti Siman. I binde n'a tilasandi a ma Yesu kanjiyaŋ bundo jare. 	 Huan, a pai khiak lai un, Kurini khua a mi, a min Simon a mu ua; huai mi tuh a kros po ding in a man ua.


Ni ma ba Rabbi ni Irikoyo da ni bina kulu, da ni fundo kulu, da ni gaabo kulu. 	 TOUPA na Pathian un na lungtang tengteng un, na lungsim tengteng un, na hatna tengteng un na it dinguh ahi.


I haaw no i fanta hari goyey kaŋ i te se? Abada, baa kayna, i mana haaw. I moydumey mo mana baa alhaali barmay. Woodin sabbay se binde, Borey kaŋ yaŋ ga kaŋ din ra no i ga kaŋ. Waati kaŋ ay g'i taabandi no ay g'i zeeri ganda. Yaadin no Rabbi ci. 	 Thil kihhuai a hih un leng a zum ua hia? zumlou hial, a zum het kei uh, a mai u leng a san sam kei: huaijiakin pukte lakah a puk tei ding ua: amaute ka gawt hun chiangin paihkhiakin a om ding uh, TOUPAN a chi.


Ahaz gonda jiiri waranka waato kaŋ a sintin ka may. A may jiiri way cindi iddu Urusalima ra. A mana haŋ kaŋ ga saba te Rabbi diyaŋ gaa, sanda mate kaŋ a kaayo Dawda te cine. 	 Ahaz bel a lal pattungin kum sawmniha upa ahi a; huan, Jerusalem ah kum sawm leh kum guk a lala: a pu David bangin TOUPA mitmuhin thil hoih a hih tei kei.


A ye ka bannya fo donton i gaa. Woodin mo i n'a boŋo bagu k'a kayna. 	 Huan, sikha dang a kiang uah a sawl nawna; huai mi leng a lu ah a na hihliam ua, zumhuaipiin a na bawl ua.


Bonkoono na wura da nzarfu ciya sanda tond'izeyaŋ Urusalima ra. Sedre* bundu mo a n'a ciya sanda durmi bundu kaŋ go Safela* ra, i baayaŋo sabbay se. 	 Huan, kumpipan Jerusalem khua ah dangkaeng leh dangkasikte suang bang mai chih khopin a koih eka, sidar singte leng phaijanga theipi sing bang lela chih khopin a koih lai hi.


Wa zuru ka fun Babila bindo ra, Wa fun Kaldancey laabo ra, Wa ciya danga hincin jindi yaŋ ngey kuro jine. 	 Babulon sung akipanin tai khia unla, Kaldaite gam akipan pai khia unla, kel hon laka keltalte bangin om un.


Rabbi Kundeykoyo futa no ka laabo ton, Borey mo ciya danji ŋwaari. Boro si no mo kaŋ ga jalla nga nya-izo gaa. 	 Gitlouhna lah mei bangin a kuang luahluah sek ngala, lou lingnei leh khaulingneite a kangmang sek; ahi, gammang nong lak khawngah a kang lualuaa, a khu tou ngoingoi.


Amma Bitros da Yohanna tu ka ne i se: «D'a ga saba Irikoy jine iri ma maa araŋ se ka bisa iri ma maa Irikoy se, kal araŋ ma sanno dumbu. 	 Himahleh, Peter leh Johanin, a kiang uah, Pathian mitmuhin Pathian thu man sangin noumau thu man a dik jaw hia ngaihtuah un.


D'a ga hima ay mo ma koy, kal i m'ay dum ka koy. 	 Huan, ka hohna dinga kilawm a hihleh houh, kei toh a hoh ding uhi.


Hezeciya mo n'a no nzarfu kulu kaŋ i gar Rabbi windo ra, da bonkoono kwaara jisiyaŋ nango ra. 	 Huchiin Hezekiain TOUPA ina dangka om tengteng leh kumpipa ina gou koihkhawmnaa tengteng a pia.


Liban neezo* ban tondi batama boŋ no? Wala hari yeeney kaŋ ga zumbu ka fun tudey boŋ koosu no? 	 Lebanon vukin a mualvum a nose ngei ahia? gamlaa kipana tui vot hongluang sukte a kangtat ngei ahia?


Kala ay Daniyel, ay kasam, ay jante mo jirbiyaŋ. Waato din gaa, ay tun, ay soobay ka bonkoono muraadey te. Ay te dambara nda bangando, amma a si faham. 	 Huchiin kei Danial ka sibupa; ni bangzah hiam ka china hi; huan, ka thoua, kumpipa na ka sema; huan mengmuhnaah lamdang ka saa, himahleh kuamahin a theisiam kei.


I goono ga Omri hin sanney da Ahab dumo goyey kulu haggoy, Araŋ goono g'i saawarey gana mo. Woodin se no ay ga ni nooyandi halaciyaŋ se, Ni gorokoy ma ciya cuusuyaŋ hari, Araŋ g'ay jama wowi jare mo. 	 Omri thusehte lah vom gige ahi ngala, Ahab inko thihih tengteng toh; amau lemthehte ah na pai uhi; huchiin mun gamgawpin ka honbawl sinta hi, a tunga tengte ding a om kei; ka hinnain theipi min masa a lunggulh hi.


zama i ma Rabbi sanno kaŋ a ci Irimiya me ra toonandi, hala waati kaŋ cine laabo ga maa nga asibtey kaani. Zama duumi kaŋ a goono ga goro kurmu, a n'a asibtey haggoy, hala jiiri wayye timmante. 	 A khawlnite gamin nuamtaka a zat tana Jeremia kama gen TOUPA thu a tangtunna dingin: segawpa a om sungteng lah, kum sawmsagih tangtunna dingin, a khawlnite a tang ngala.


Rabbi mo na Hannatu kunfa. A ye ka ize aru hinza da ize way hinka hay. Arwaso Samuwila beeri Rabbi jine. 	 Huan, TOUPAN Hana a veha, nau a paia, tapa thum leh tanu nih a nei hi. Huan, naupang Samuel TOUPA maah a hongkhanglianta hi.


Ya Rabbi, m'i moydumey toonandi nda haawi, Zama i ma ni maa ceeci. 	 Khahtawnin zahlak leh mangbang takin om uhenla; ahi, hihzuma omin mangthang uhen.Nangmah kia tuh Jehovah minpu, leitung tengteng tunga Tungnungpen na hi chih a theihna ding un.


Han fo, kaŋ Yesu go nangu fo ga te adduwa, kaŋ a te ka ban, kal a talibey ra afo ne a se: «Rabbi, m'iri dondonandi adduwa, mate kaŋ cine Yohanna na nga talibey dondonandi nd'a.» 	 Huan, hichi ahi a, Jesu koilai mun hiamah a thum a, a thum khitin a nungzui mi khatin a kiangah, Toupa, thumdan Johanin a nungjuite a hilh bangin honhilh sam ve, a chi a.


Baa kaŋ ti Rabbi wane, Haruna ma hincino din sambu ka salle zunubi se sargay. 	 Huan, Aron in TOUPA a tuam dia puk kel a la ding a, khelh thoihna ding in a lan ding hi.


Za ganda kal a ma koy beene meyo boŋ i na ciiti malaykayaŋ da sabb'ize nya himandi yaŋ te., Yaadin no sududuyaŋ fuwo cinaro bara nd'a. 	 A pialkhang a kipanin kongpi tung phain cherub leh tum sing lim a zep vek ahi; in pi bang bel huchi vek ahi.


A ne Israyla izey se: «Yaa no Rabbi, Israyla Irikoyo ne: Ay na Israyla kaa Misira ra, ay n'araŋ soolam ka kaa Misirancey kambe ra da mayray kulu kambe ra mo kaŋ yaŋ n'araŋ kankam. 	 Huah, Israel suante kiangah, TOUPA, Israelte Pathianin hichiin a chi. Israelte Aigupta akipanin ka pi khia a, Aigupta mite khut akipan leh nou honnuaisiahpa gam tengteng akipan ka hon honkhia a:


Araŋ ma si ciya sanda i cine bo. Zama araŋ Baabo ga bay hari kaŋ araŋ ga ba, za araŋ man'a ŋwaaray. 	 Huaijiakin, amau bangin om kei un, amah na nget ma ua na Pa un bangbang ahia na khawkna uh a thei gige ngala.


A ciya binde za han din hane ka koy jina, woodin ciya lordi nda alaada Israyla ra hala hunkuna. 	 Huchi in huai ni a kipan in tutan in Israelte adia thupiak leh dan ding in a bawlta hi.


Yesu tu ka ne a se: «Siman, ay gonda hay fo kaŋ ay ga ci ni se.» Nga mo ne: «Alfa, soobay ka salaŋ.» 	 Huan, Jesun, a kiangah, Simon, na kiangah thu kamkhat gen ding ka nei, a chi a, a dawnga, Huan, aman, Bang ahia, Sinsakpa? a chi a.


Boro izo, waato kaŋ Israyla dumo goro ngey laabo ra, i n'a ziibandi nda ngey muraadey da ngey goyey. Ay do i fonda ga hima sanda wayboro kaŋ di ziibi. 	 Mihing tapa, Israel inkote amau gama a ten lai un a om dan u leh a thilhihte un a kihihnin ua; ka maa a omdan uh numei kizen louh laia a sianthou louhna bang mai ahi.


A tun Negeb ka tonton dirawo gaa kala Betel, naŋ kaŋ a kuuru fuwo goro za sintina, Betel da Ayi game ra, 	 Huan, Sim gam akipanin Bethel tan a pai jela, Bethel leh Ai kho kikala, a tunga a puanin omna ah;


Rabbi iri Irikoyo mo n'a nooyandi iri jine. Iri mo n'a kar, nga nda nga izey da jama kulu. 	 Huan, TOUPA i Pathian in a hon pia a; huchi in amah leh a tate leh a mite tengteng i that ua.


Maryama mo ne malayka se: «Mate no woodin ga te ka te d'a, za kaŋ ay mana alboro bay?» 	 Huan, Mariin angel kiangah, Hiai bangchin ahi dia? pasal lah neilou inga, a chi a.


Zama a na Tofet* waadu za doŋ. Oho, bonkoono se no a n'a soola. A n'a te iguuso kaŋ ga tafay, A dodongoyaŋo mo danji nda tuuri no kaŋ ga baa. Rabbi fulanzama funsuyaŋ ga hima sanda sufar* gooru kaŋ g'a diyandi. 	 Tophet lhat lah tumaa nana bawlkholhsa ahi ngala; ahi, kumpipa adingin bawlzoh siang ahi a; thu tak za takin a bawla; a thil sek khawm tuh mei leh sing tamtak ahi a; TOUPA a hu, kat lui luang bangin, a kang sak juajua hi.


Noba koy ka Kenat di, nga nda nga kawyey, k'a maa daŋ ka ne a se Noba, nga bumbo maakooni. 	 Huan, Nob in Kenat a vala a, khopelte toh, amah min tam in Nob a sa hi.


Zama mate no ay, koyo bannya, ay ga te ka salaŋ da nin, ay koyo wo? Zama gaaham gaabi kulu mana cindi ay se, fulanzamyaŋ fo mo mana cindi ay se.» 	 Bangchiin ahia hiai ka TOUPA sikhain hiai ka TOUPA toh a houlim theih ding? kei ka hihleh, keiah hatna a om kei paha, keiah leng hatna nutsiatin a om kei hi, chiin.


Boro izo, Israyla dumo ciya sanda guuru ziibi ay se. I kulu te guuru-say da guuru-kwaaray da guuru-bi da badila nune hansi kaŋ go danji bindi ra, nzarfu ziibo nooya. 	 Mihing tapa, Israel inkote ei adingin ek sia lel a honghita ua; a vek un haltuina mei laiah dalte, langvate, sikte, suante ahi uh, dangkasik ek sia lel ahita uh.


Kala annabey izey kaŋ yaŋ go Yeriko maan ka kaa Iliyasu do. I ne a se: «Ni mana bay kaŋ Rabbi ga ba ka ni windi koyo sambu ni jine hunkuna, wala?» A ne: «Oho, ay bay. Wa dangay.» 	 Huan, Jeriko-a om jawlneite tapaten Elisa a va naih ua, a kiangah, tunin Toupa'n na tunga heutu a hon lak mangsak sin chih na thei hia? a chi ua. Huan, aman a dawnga, He, thei mah ing; dai mai un, a chi a.


Wala araŋ mana bay kaŋ hanantey no ga ndunnya ciiti? D'araŋ no ga ndunnya ciiti binde, araŋ mana to naŋ kaŋ araŋ ga sanni kayney ciiti? 	 Ahihleh, misiangthouten khovel a vaihawm ding uh chih na thei ua hia? Huan, khovel bawn na vaihawm ding u leh, thil neupente leng ngaihtuah dia kilawmlou na hi ua hia?


A go no, jiiro din ra, Yahuda bonkoono Zedeciya mayra jiiri taacanta handu guwanta ra, kala annabi Hananiya Azzur izo, Jibeyon boro salaŋ ay se Rabbi windo ra alfagey da jama kulu jine. 	 Huan, hichi a honghia, huai kum mahin, Juda kumpipa Zedekia lalpattung lam, a kum lina, kha ngana ah jawlnei Hanania, Azzur tapa Gibeon min siampute leh mipi tengteng maah, Toupa in ah, honhoupihna,


Rabbi Yesu Almasihu gomno, da Irikoy baakasina, da Biya Hanno ra markasina ma bara araŋ kulu banda. 	 Mi siangthou tengtengin chibai a honbuk uhi.Toupa Jesu Kris hehpihna, Pathian itna, Kha Siangthou kithuahpihna na vek ua kiangah om hen. Amen.


Amalekancey go Negeb hara ga goro. Hittancey da Yebusancey da Amorancey mo go tondey ra ga goro. Kanaanancey mo go teeko do haray, da Urdun* jarga ga goro.» 	 Amalekte Simlam gamah a gam ua; Hitte, Jebuste, Amorte, tanggam ahte a om uh: huan, Kanante bel tuipi gei leh Jordan lui dungah a om uh, chiin a hilh ua.


Boro ga kungu nda gomni nga me nafayaŋo do, I ga boro bana mo nda nga kambe goyey. 	 Amuk gah in mi hoih a tai in a om dinga: huan mihing khut te hih te a kinga piak ahi ding.


Fineyas izey do haray: Gersom. Itamar izey do haray: Daniyel. Dawda izey do haray: Hattus, 	 Phineha tapate lakah, Gersom: Ithamar tapate lakah Daniel: David tapate lakah, Hattus,


Haya kaŋ ay di bangando ra neeya: A go, saaya kaŋ ay di a, ay go Susan faada ra, Elam laabo ra. Bangando ra binde ay di ay go Ulay isa jabo gaa. 	 Huan, mengmuhnain ka mua; huan hichi ahi a, ka muh laiin Susan inpi, Elam biala omah ka oma; huan mengmuhnain ka mu a, Ulai lui kiangah ka om hi.


ka talibey no bine-gaabi, k'i yaamar ka ne i ma mo ye cimi fondo wo gaa. I ma bay mo kaŋ a ga tilas iri ma taabi boobo haŋ hal iri ga furo Irikoy koytara ra. 	 Gim tampi thuakin Pathian gamah i lut ding ahi him ahi, chiin, nungjuite lungsim a hihkip ua, ginna ah om gige dingin a hasuan jel uh.


Koociya wayme mo go ga kay nangu mooro, zama nga ma di haŋ kaŋ i ga te a se. 	 Huchiin, asanggamnu gamla kuamah a dinga, bang ahong suak hiam chih thei ding in.


Talibey ne a se: «Da boro nda nga wando sanni wo, ya-cine no a bara nd'a, yaadin gaa a si hima baa boro ma hiiji.» 	 Nungzuite'n a kiang ah, Pasal a ji lam thu huchi bang a hihleh kiten hoihkei, a chi ua.


Jinde fo mo go no kaŋ fun batama kaŋ go i boŋ do din ra. Waati kaŋ i kay, i na ngey fatey kunkuni. 	 Huan lu tung ua van dum tungah aw a hongoma, a din uleh a kha uh a kaisak uhi.


Zama Rabbi ne Musa se: «Ma ne Israyla izey se: Araŋ ya dumi hanga sandoyaŋ no. D'ay furo araŋ bindo ra baa mo-ka-miyaŋ fo, kal ay ma ni ŋwa ka ban. Sohõ binde, kala ni ma taalam jinay kulu kaa ni gaahamo gaa, hal ay ma bay haŋ kaŋ no ay ga te ni se.» 	 TOUPA'N lah Mosi kiang ah, Israel suante kiang ah, Mi genhakte na hi uh: mitphial kal lou in na lak uah ka hongtou dia, ko'n hul ding: huaiziak in na tung ua bang ahia ka hih ding ka theihna ding in na kivatna uh suah un, chi in, a na chi ta ngal a.


Amma d'i mana buro sambu, borey si dira kala hano kaŋ hane i n'a sambu. 	 Himahleh meipi laktouh a a om louh chiang, kilaktouh louh ni in a zin kei uh.TOUPA meipi sun chiang a biakbuk tung a a om a, zan chiang a biakbuk tung a mei, a zin sung teng ua Israel innkuanpihte tengteng mitmuh a a om ziak in.


Kulu nda yaadin ni na harey wo tugu ni bina ra, Ay bay kaŋ woodin kulu go ni do. 	 Himahleh hiai thilte na lungtang sungah na sela; hiai bel na tup ahi chih ka thei hi:


Zaari fo mana bay ka te woodin cine ce fo za doŋ, wala a jine mo, hal i ma du ka ne Rabbi na Adam-ize sanno hangan, zama Rabbi no ka wongu Israyla se. 	 TOUPAN huchibanga mihing aw a ngaihkhiak ni bangin a main ni himhim a om ngeikeia, a nungin leng a om ngei sam kei: TOUPAN Israelte a doupih lah ahi ngala.


A na nyumayyaŋ taasa mo te da guuru-say, a daba mo guuru-say no. A na te da wayborey dijey, wayborey kaŋ ga saajaw goy te kubayyaŋ hukumo windo meyo gaa. 	 Huan dal in tuikuang leh dal in a khe a bawl a, numei kikhawm, kihoupihna puan inn kongkhak a kikhawmte, limlangte.


Ay bina ma ciya cimi-toonante-koy ni hin sanney ra, zama ay ma si haaw. 	 Ka zahlak louhna dingin ka lungtang na thusehte ah hoihkimin om hen.


Boro kaŋ goono ga zaari fo haggoy, Rabbi se no a goono g'a haggoy. Boro kaŋ goono ga hay kulu ŋwa, Rabbi se no a goono g'a ŋwa, zama a ga Irikoy saabu. Boro kaŋ siino ga ŋwa mo, Rabbi se no a siino ga ŋwa, a ga Irikoy saabu mo. 	 Ni tangpan Toupa pahtawina dingin a tang ahi. Huan, bangkim nepan, Pathian kiangah kipahthu a gen jiakin, Toupa pahtawina dingin a nea; a neloupan leng Pathian kiangah kipahthu a gena, Toupa pahtawina dingin a ne kei a ahi.


Haman binde furo. Bonkoono ne a se: «Ifo no i ga te bora se kaŋ bonkoono go ga farhã nd'a, nga m'a beerandi?» Kala Haman fongu nga bina ra ka ne: «May no boro wo kaŋ bonkoono ga farhã nd'a, nga m'a beerandi, da manti ay no?» 	 Huchiin Haman a honglut a. Huan kumpipan a kiangah, Mi kumpipan a zahtak nop tungah bang kihih ding ahia? a chi a. Huan Hamanin a lunngtangin, Kumpipan kei kiang sanga zahtak kua kianga bawl nuam jaw ahia? a chi a.


Amma tudey boŋ sududuyaŋ nangey go no, i man'i ganandi. Hala ka kaa sohõ borey ga sargay salleyaŋ te ka duguyaŋ ton tudey boŋ sududuyaŋ nangey ra. 	 Ahihhangin mun sangte teng hihsiat vek ahi tuankei; mun sangte ah mite a kithoih lailai un gimlim ahal nilouh lai uhi.


Araŋ ma kande hincin jindi fo mo zunubi se sarga, kaŋ i ga sasabandiyaŋ te d'a araŋ se. 	 Nou a dia kilemna bawlna di'n khelh thoihna keltal khat toh.


Ay nya-izey n'ay fafagu sanda hari zuru gooruyaŋ cine, Sanda gooruyaŋ kaŋ harey goono ga bambari ka daray. 	 Luita bangin ka unaute a lepchiah uh; luita mangthang luanna bangin.


Woodin sabbay se binde, Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: «Guna, ay go ga tondi sinji Sihiyona* ra, Tondi suubanante no, tondi darzakoy da daba tabbatante no fuwo se, Boro kaŋ g'a cimandi mo si zinji. 	 Huaijiakin TOUPA Pathianin hichiin a chi ding; Ngaiin, suang, suang ettelsa, a kila suang manphatak phum kip mahmah, Zionah suangphum dingin ka lem hi; a gingtami jaw a kin kei ding.


Zama annabey da alfagey, I sata hinka kulu sinda Irikoy ganayaŋ. Oho, baa ay windo ra ay n'i laalayaŋo gar. Yaadin no Rabbi ci. 	 Jawlneite leh siamputen Pathian khawk a sa kei ua, ka in sung mahmah ah leng a khelhna uh ka mu.


Haw faabo laaley din binde na sintinay wane naasey din ŋwa. 	 Huan, bawngpi gawng siatsuat deih huailou pipiten bawngpi sagih thau taktak hongpawt masa te a hon gai maimah ua: