Bundu feema mo go no, a kayyaŋ kambe kar hinza no, a salleyaŋ mo kambe kar hinka. A lokotey d'a kuuyaŋo d'a carawey, bundu wane yaŋ no. Bora ne ay se mo: «Woone wo, taabal no kaŋ go Rabbi jine.». 	 tong thum a sang, tong niha ja, a ningte, a taw te leh a pang te singa bawl vek ahi. Huan aman ka kiangah, Hiai TOUPA maa dohkan ahi, a chi a.


Ni binde, boro izo, ma ni moyduma sinji, a ma gaaba nda ni jama ize wayey, ngey kaŋ yaŋ ga annabitaray te ngey boŋ ibaay ganayaŋ ra. Ma annabitaray te ka gaaba nd'ey, 	 Huan, nang mihing tapa, na mite tanute, a lungtang lel ua genmite masuan inla, amau kalhin thu genin, TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi:


Ay Koyo ga boro furu no hal abada? A si ye ka yadda no koyne? 	 A chitna tuh a mang den tawntung dia eita aw? a thuchiam tuh suan tengteng phain a mang dia eita aw?


Laakal go ga nga goray te fahamante bina ra, Amma saamey game ra, a ga bangay. 	 Theihsiamna nei lungtang ah pilna a khawla: himahleh mihaite sunglam panga om kitheihsakin a om.


Baa d'ay ce, hal a tu ay se mo, Kulu ay si cimandi kaŋ a n'ay jinda hangan. 	 Samta leng la, huan honna dawngta leh; himahleh ka aw a ngaikhia chih ka um kei ding hi.


Harim izey, zambar fo da way cindi iyye. 	 Harim tate, sang khat leh sawmlehsagih.


Kala jama ye Musa do ka ne: «Iri na zunubi te, za kaŋ iri na Rabbi jance, hala nda nin. Day, ni ma Rabbi ŋwaaray a ma gondey ganandi ka kaa iri game ra.» Musa mo ŋwaaray jama se. 	 Huan, mite Mosi kiang ah a hoh ua, TOUPA leh nang kal ah ka na pau uh ka na khial ta uhi, I lak ua gulte hihmang ding in TOUPA kiang ah thum dih ve, a chi ua; huchi in mite Mosi in a thumsak hi.


Yoram ne: «I ma soola!» I n'a wongu torka soola. Israyla bonkoono Yoram mo da Yahuda bonkoono Ahaziya fatta, boro kulu go nga torka ra, zama i ma Yehu kubay. I n'a gar Nabot, Yezreyel bora faro ra. 	 Huan, Joramin, bawl dih uh, a chi a. Huan, a kangtalai a bawl ua. Huan, Israel kumpipa Joram leh Juda kumpipa Ahazia amau kangtalai tuaktuakin a vapawt khia ua, Jehu dawng dingin a vahoh ua, Jezreel mi Naboth huan ah a vamu uhi.


Araŋ g'i gaa hala waati kaŋ Rabbi n'araŋ nya-izey mo no fulanzamay, danga mate kaŋ cine a n'araŋ no, ngey mo ma laabo kaŋ Rabbi araŋ Irikoyo n'i no din ŋwa. Waato din gaa no araŋ ga ye ka kaa araŋ mayray nango do, k'a may. Laabu nooya kaŋ Rabbi tamo Musa n'araŋ no Urdun wo daŋanta, wayna funay haray.» 	 TOUPAN na unaute uh noute bangmaha khawlna a piaka, TOUPA na Pathian un a hon gam piak amauten leng a luah mateng uh: huchiin TOUPA sikha Mosiin Jordan lui gal, ni suahna lam gam noua tuam dia honna piakna lamah na kihei nawn ding ua, na luah ding uh ahi, chiin a gen a.


Yaa no Rabbi ci: Zama ay n'ay moyduma sinji gallo wo boŋ da masiiba miila, kaŋ manti gomni wane no. Ay g'a daŋ Babila bonkoono kambe ra, nga mo g'a ton da danji. 	 Hiai khopi hoihna ding hi lou, a siatna ding ka tum bilbel ahi; Babulon kumpipa khuta piak ahi dinga, aman meiin a hal ding, chih TOUPA thu pawt ahi.


Gaa no Jideyon ne Irikoy se: «Ni futa ma si koroŋ ay boŋ, ay ga salaŋ sorro folloŋ wo hinne. Ay ga ni ŋwaaray no, ma naŋ ay ma ye ka si sorro follonko hinne da kuuro. Ma naŋ kuuro hinne ma ciya ikogo, amma laabo kulu ma tay da harandaŋ.» 	 Huan, Gideonin Pathian kiangah, Ka tungah heh ken, khat vei bek ka hon gen nawn ding; hehpih takin, khat vei bek belam mulin hon zeet sak nawnin; tutungin ahihleh belam mul kia hong hul henla, leitung tengteng ah dai hongom nawn leuleu heh, a chi a.Huan, huchibangin Pathianin huai janin a honhiha: belam mul kia a nahula, leitung tengtengah dai a naom leuleu hi.


Rabbi mo na malayka fo donton kaŋ na yaarukomey, da boro beerey, da jine borey kulu leemun Assiriya bonkoono wongu marga ra. A binde ye nga laabo da haawi. Waato kaŋ a furo nga tooro windo ra mo, a izey kaŋ yaŋ a hay mo n'a wi da takuba noodin. 	 Huan, TOUPAN angel a sawla, huaiin Assuria kumpipa giahmuna mi hat hangsan tengteng, makai heutute a hihlum hi. Huchiin zum mahmah mel puin a gam lamah a pai nawnta hi. Huan, a pathian ina a vahoh laiin amah gila gahte mahmahin namsauin a na hihlumta uhi.


i boro hinka mo ga ciya gaaham folloŋ.› Yaadin gaa, ngey wo manti ihinka no ne ka koy jina, amma gaaham folloŋ no. 	 huchiin, a nih un sa khat a honghi ta ding ua; huan nih ahi nawn ta kei ua, sa khat a honghi zota ding uh.


Waato din gaa kal ay ma ni seeda, Ka ne ni kambe ŋwaari hino no ga hin ka ni faaba. 	 Ahihkeileh Pathian bangin ban na nei hia? Huan amah bangin awin vanpi na gingsak thei hia?


bora din furo boŋbeeray ra. A si hay kulu bay, amma yanje nda kakaw sanni no a ga ba gumo. Woodin yaŋ mo no ga kande canse, da yanje, da alaasiray, da sikkayaŋ laaley, 	 amah a kisathei ahi, bangmah theilou ahi, theihnaksang in kisel leh thukalh lamah a hai zawta a, huchibang a kipanin, ennate, kilainate, gensiatnate,


Waato kaŋ araŋ ganayaŋo kubay mo, iri go soolante iri ma bana borey din gaa ngey wangay goyo kulu. 	 Na thumandan uh hihkima a om chiangin, thumanlouhna tengteng phula ding nangawn aleng mansaa omin.


A go mo, waato kaŋ a go nga dirawo ra, kaŋ a maan Damaskos, kala sahãadin kaari fo fun beene ka nyaale a windanta. 	 Huan, a pai lain, Damaska khua a tun kuanin, thakhatin van akipan vak a kimah a hongvak puapa.


Ifo se no araŋ goono ga nooru bana haŋ kaŋ manti ŋwaari se? Araŋ goono ga goy mo haŋ kaŋ si kungandi se? Wa hangan ay se hal a ma boori, wa ŋwa ŋwaari kaano, Kaŋ g'araŋ biney kaanandi gumo-gumo mo. 	 An hilou pi-a bang dinga dangka pai? Niang leh taina lah hi lou-a bang dinga na tha uh pai? Ka thu hoihtakin ngaikhia unla, thil hoih ne un, na hinna uh thil thauin nuamsa hen.


Ya ay Koyo, ma ni tamo bina kaanandi, Zama ni gaa no ay g'ay bina ye. 	 Na sikha hinna hihnuam in; TOUPA aw, ka lungsim na kiangah ka koih det jiakin.


Kala Yasuwa na nga bankaaray tooru-tooru. A kaŋ gande birante nga moyduma boŋ Rabbi sundurko jine. A go noodin kala wiciri kambu, nga nda Israyla jama arkusey. I na laabu gusam ngey boŋey boŋ. 	 Huan, Josuain a puante a botkeka, TOUPA bawm maah amah leh Israelte upate a mai ua lei siin nitaklam tanin a khupboh uh; huan, a lu uah leivui a buak uh.


Rabbi salaŋ Musa se mo ka ne: 	 Huan, TOUPA'N Mosi a houpih a,


Suriyancey mo zuru Israyla jine. Dawda na Suriyancey wongu torkey gaarayko zambar iyye wi, da sooje ce-koy zambar waytaaci. A n'i wonkoyo Sofak mo wi. 	 Huan Suria mite bel Israel maah a taikek ua; huan Davidin Suria mi, kangtalai sang sagih tunga tuang leh sepaih sing li a thata, huan sepaih heutu Sophak leng a that hi.Huchiin Hadadezer miten Israelte maah a pang theitakei uh chih a theih un, David toh kilepna a bawl ua, a sikhate dingin a omta uh; Suria miten leng Amon suante a panpih nuamta kei uh.


Woodin banda a na birni cinari fo cina taray haray ka Dawda birno windi nd'a, Jihon wayna kaŋay gooro ra, hal a koy ka to Hari Ham Meyo gaa. A na Ofel mo windi nd'a k'a kuuyaŋo tonton da cimi. A na soojeyaŋ daŋ Yahuda galley kulu ra kaŋ yaŋ gonda wongu jidan bisa. 	 Huan, huai nungin David kho po lamah Gihon tumlam pang guamah ngasa kongkhak lutna phain kulh a bawla, Ophel umsuakin sangpiin a dingsaka: huan, Juda khua kulh nei tengtengah heutu hangsan taktak a koih hi.


Zama ay bay kaŋ ay ra, sanda ay Adam-ize daa laala ra, hari hanno kulu sinda nangoray, zama ay gonda hari hanno miila, amma ay si hin k'a te. 	 Keimah ah, huai tuh ka sa ah, thil hoih himhim a teng kei chih ka thei: thil hoih hih utna jaw keimah ah a om na a, thil hoih ka hihthei kei.


Ay kambe ŋwaari haray no, i jama tun ka kay, I goono g'ay cey tuti _ka kaa ay cire__, I goono ga ngey halaciyaŋ fondey hanse ay jine. 	 Ka khut taklam pangah mipi thuzohlouhte a thou ua; ka khe a a nawlkhin ua, huchiin a siatna lampi uh ka maah a koih uh.


A na meyo tafayyaŋo mo deedandi, kambe kar way, meyo salleyaŋo mo, kambe kar way cindi hinza. 	 Huan kongpi lutna vailam a teha, tong sawm ahi a; kongpi pai suakna vailam tong sawmthum ahi.


Ay go ga lordi mo koyne, mate kaŋ araŋ ga te Yahudancey arkusey din se Irikoy windo din cinayaŋ se, ka ne: bonkoono arzaka ra, sanda isa daŋanta jangalo ra nooya, i ma nooru kaŋ i ga wi kaa da anniya kulu, k'a no borey din se da waasi, zama i ma si i ganji. 	 Huailouin hiai Pathian in lamna dinga hiai Juda upate kiangah na hih ding uh thu ka bawl hi: kumpipa vante akipan, luipi khena siah akipan mahmahin, hiai mite kianga sumzatnate thanopna chiteng toh a piak ding ahi, huchia dala a om louhna ding un.


Kala Doweg, Edom bora kaŋ goono ga kay Sawulu goy-teerey jarga tu ka ne: «Ay di Yasse izo. A koy Nob, Ahimelek, Ahitub izo do. 	 Huchiin Saula sikhate kianga ding Edom mi Doeg in a dawnga, jesai tapa Nob khuaa Ahitub tapa Ahimelek kianga hong kamu.


Nga no g'ay kaa ay ibarey cire. Oho, ni g'ay beerandi borey kaŋ yaŋ tun ay se din boŋ. Ni g'ay soolam ka kaa toonyantey kambe ra. 	 Hondoute lak a kipan a hon lakhepa: ahi, nang kei hon sualte tunglam ah non domkang a: hiamgam mi lak a kipan non humbit sek hi.


Waato ni nya ga hima sanda kali ra reyzin tikse, Reyzin tikse kaŋ i tilam hariyaŋ jabu gaa nooya. A te albarka, a to da kambeyaŋ hari boobey sabbay se. 	 Na nu grepgui bang a ahi, na sisana, tuite kianga suan: tui tampite jiakin gahthei leh hiangtein a dim.


Zama Almasihu Yesu ra dambanguyaŋ wala dambanguyaŋ-jaŋay si hay kulu hanse, kala cimbeeri kaŋ ga goy baakasinay do. 	 Kris Jesu ah bel zeksum bangmah a phatuam keia, zeksum louh leng bangmah a phatuam sam kei; ginna, itnaa sem a phatuam ahi.


I ga annura duma adilante se, Da bine kaani mo borey kaŋ yaŋ biney ga kay se. 	 Mi diktat adingin khua a vaka, lungtang diktakpu adingin kipahna a om hi.Mi diktatte aw, TOUPA ah kipak takin om unla; a min siangthou tuh phat un.


Amaziya gonda jiiri waranka cindi gu waato kaŋ a sintin ka may. A may mo jiiri waranka cindi yagga Urusalima ra. A nyaŋo maa Yehowaddan Urusalima boro no. 	 Amazia bel a lal pattungin kum sawmnih leh kum ngaa upa ahi a, Jerualem ah kum sawmnih leh kum kua a lala; a nu min Jehoadan, Jerusalem mi ahi.


Ifo se? Zama ay si ba araŋ no? To, Irikoy ga bay! 	 Bangjiakin? kon it louh jiak hia? Pathianin kon it a thei.


Ni bayra do mo no, nga kaŋ sinda gaabi ga halaci, nya-ize no kaŋ sabbay se Almasihu bu. 	 Huchiin na theihna jiakin mi hatlou, unau a sih sika Kris in a sih sakpa, a mangthang ding ahi.


A binde na jinde sambu noodin k'ay ce ka ne ay se: Guna wo kaŋ yaŋ goono ga dira ka koy azawa kambe haray laabo ra. I n'ay bina yeenandi azawa kambe haray laabo ra. 	 Huchiin honsama, ka kiangah thu a gena, Ngaiin, mallam gam juana paiten mallam gamah ka kha a khawlsakta uh, chiin.


Amma kokor banda i ye ka bare ka tam alborey da wayborey kaŋ yaŋ i taŋ din di koyne, i ma ye ka kaa. I n'i tilasandi k'i ciya bannya da koŋŋo yaŋ koyne. 	 Ahihhangin huai nungin a kihei ua, a nasemnu uh leh a nasempa uh a khahsate uh a kai kik ua, a thu nuai uah nasemmi dingin a koih nawn uh:


Gaa no Samuwila ne jama se: «Wa kaa, iri ma koy Jilgal. Iri ma koytara tajandi noodin.» 	 Huchiin Samuelin mipite kiangah, kisa dih uh, Gilgal ah I hoh ding uh, huaiah lalgam I bawlthak ding uh, a chi a.Huchiin mipite tengteng Gilgal ah a hohta ua; Saula bel Gilgal ah TOUPA maah kumpipain a bawlta uh; huaiah TOUPA maah lemna kithoihnate a lan uh; huchiin huailaiah Saula leh Israel mi tengteng a kipak petpet uhi.


I na garenad* himandiyaŋ te a meyo gaa ganda, suudi nda suniya nda iciray wane, lin biyaŋ. 	 Huan puanaktual mongte ah pomgranet, a dum, a sandup, a san-au leh puan malngat hoih in a bawl uh.


Boro bambata gaabikooni fo binde fun Filistancey gata ra. A maa Goliyat, Gat boro no, kaŋ a kayanta kambe kar iddu da gaaba fo no. 	 Huan, Philistia mite panmun akipanin a mi hat uh, a min Goliath, Gath khua mi, tong guk leh khap khata sang a hongpawt khiaa.


Me daabirji hinka sipres* bundu wane no. Daabirjo mo, afo kulu ga taabu care gaa no ka te ihinka, i ga bare ka windi ganda sinjiyaŋ gaa. 	 Meilah sing kongkhak nih toh; kongkhak khata pek nih bel khep theih ahia, kongkhak khata pek nih leng khep theih ahi.


Waati kaŋ mayraykoyo ga furo, windi meyo gaa tanda fonda haray no a ga furo nd'a. Fondo woodin gaa mo no a ga fatta nd'a. 	 Huan lal a lutin kongpi sumtawng ah a lut dinga, huaiah mah a pawtkhe nawn ding ahi.


I ma si ngey boŋ cabu, wala i ma si ngey kaabe casey cabu, wala i ma si korti te ngey gaahamo gaa. 	 A lu uh a met giau ding uh ahi kei, a kha mul sik tuak uh leng a tan ding uh ahi sam keia, a sa uh leng a at ding uh ahi kei lai hi.


Sihiyona tondo ciya kurmu. Zoŋoyaŋ go ga bar-bare noodin. 	 Suksiatna om, Zion mual jiakin; sehalte a tungah a vak uh.


Yesu ne i se: «Iri ma koy nangu fooyaŋ kwaarey ra zama ay ma waazu noodin yaŋ mo, zama woodin sabbay se no ay kaa.» 	 Huan aman tuh a kiang uah, Mun dangah kho naite khawngah hohni, huailai khawng banga leng thu ka gen theihna dingin; huaimah lah ka hongpawt san ahi ngala, a chi a.


Ay dontonkwa miila neeya: Borey kaŋ a n'ay no ra, baa afo ma si daray ay se, amma ay m'i tunandi zaari bananta ra. 	 Hiaipen hon sawlpa deihlam ahi, aman honpiak tengteng bangmah mangsak louin, ni tawpni chiang in kai thou zo leng.


Waato din gaa Irimiya kaa ka fun Tofet, nango kaŋ Rabbi n'a donton a ma koy ka annabitaray te. A kay Rabbi windo batama ra, ka ne jama kulu se: 	 Huan, Jeremia bel, TOUPAN thu gen dinga a sawlna mun Topheth akipan in a hongpaia; huan, TOUPA in um sungah a dinga, mipi tengteng kiangah hichiin a chi hi:Israelte Pathian, sepaihte TOUPAN hichiin a chi: Ngaihdih ua, thilhoihlou ka gen tengteng hiai khopi leh a kho dang tengteng ah ka hontungsak sin hi: ka thu ngaikhe lou dinga a lungtang uh a khuahsak jiak un.


Waato kaŋ alwaato to, a na bannya fo donton goy-teerey do, i m'a no kalo albarka ra. Amma goy-teerey n'a kar ka tutubu, k'a sallama kambe koonu. 	 Huan, a loh hunin huana gah tanding a na piak ding un loukemte kiangah sikha khat a sawl a; himahleh, loukemten a na vua ua.


Ay di Rabbi, a goono ga ne ay se: ‹Ma waasu ka fun Urusalima da waasi, zama i si ni seeda ta ay boŋ.› 	 Huan, Kin inla, Jerusalem khua akipan pawtin; ka tanchin nag en ding a pom tuak kei uh, a honchih lai ka mu a.


Amma a sintin ka nga boŋ laali nda zeyaŋ ka ne: «Bora din kaŋ araŋ go ga ci, ay s'a bay.» 	 Aman tuh, Huai na mihing gen uh ka theikei, chiin, hamsia kilohin a kichiamta a.Huan, akkhuan nihveina tuh a khuangpah ngal hi. Huan, Peterin, Jesun a kianga, Ak nihvei a khuan main nang thumvei non kitheihmohbawl ding, a chih thu a theikhe thak nawn a. Huan, huai tuh a ngaihtuaha a kapta.


Ma gaakasinay te iri se iri yanjekaaro gaa, Zama boro gaakasinay wo yaamo no. 	 Pathian jiakin hangtakin ka hih ding uh: amah lah hondoute sikdenpa ding ahi ngal.


Bone ga zunubikooni ce kondo ŋwa, Amma i ga gomni bana adilante se. 	 Hoihlouin mikhialte a delha: himahleh diktatmi hoiha thukin a om ding hi.


Boro kulu ma si nga nya-izo darga k'a zamba haya din ra, zama Rabbi ya banako no hayey din kulu ra, danga mate kaŋ cine iri jin ka ci araŋ se k'araŋ kaseeti mo. 	 Huai lam thu ajaw kuamah takhial in a unau tungah thil hoihlou hih kei hen; Toupa tuh huhchibang thilhihte tengteng phulapa a hih jiakin-kou leng ka honhilh khol un ka hontheisak khinta uhi.


kala ni arkusu beerey da ni ciitikoy ma fatta ka kaa. I ma neesi za buukwa do ka koy kwaarey kaŋ yaŋ g'a windi gaa. 	 Na upate uh leh na vaihawmte uh a hongpai ding ua, a hihlup na kim khua akipanin a teh ding ua:


Sanda mate kaŋ cine Musa na gondo sambu beene ganjo ra, yaadin mo no tilas i ma Boro Izo sambu beene 	 Huan, Mosiin gamdaia gul a khaikang bangin, Mihing Tapa khai kangin a om ding ahi;


Waato kaŋ cine Yehosafat da nga jama kaa zama ngey m'i ku, i na arzaka nda bankaaray, da jinay caadante yaŋ boobo gar, kaŋ yaŋ i sambu ngey boŋ se, hal a bisa haŋ kaŋ i ga hin ka sambu. I te jirbi hinza i goono ga wongu arzaka ku, a baayaŋo sabbay se. 	 Huchiin Jehosaphat leh a heutu gallak sum la dingin a va hoh ua, a lak uah sum leh pai te, puansilhte, suangmantam te a va mu ek mai ua, a puak zoh louh khop un a la ua, a tam petmaha, nithum tak gallak sum a sek uhi.


A ma buuru ize fo kaa nooyaŋ kulu gaa kaŋ ga sargay te kaŋ i ga sambu beene Rabbi do haray. Nga no ga ti alfaga wane, nga kaŋ na saabuyaŋ sarga kuro say-say. 	 Huan, huai a thillat teng a TOUPA a dia vei thillat a ding in khat chiat a lan ding a; lemna thillat sisan a thehtu siampu a tuam ding ahi.


A si kwaar'ize ceera pati ka kaa, Fitilla kaŋ maan buuyaŋ mo, a s'a wi, Hal a ma daŋ cimi ciito ma zaama. 	 Dika-vaihawmna a vualzohsak mateng sialluang gawp a hihtan khe kei dinga, thaumei kuang liakliak a hihmit sam kei ding.


Kuray fo kulu gonda daabirji hinka kaŋ ga taabu care gaa. Daabirji hinka go kuray fo gaa, daabirji hinka go kuray fa mo gaa. 	 Kongkhakin phel nih a nei tuaktuaka; a phel khat bel khep theih chiat ahi; kongkhak khatah phel nih, a dangah phel nih mah.


Wayna ga bare ka ciya kubay, hando mo ga bare ka ciya kuri, hala Rabbi zaaro ga kaa ka to, zaari bambata din kaŋ gonda darza. 	 Ni mial a suak dinga, kha sisan a suak ding, Toupa ni thupitak leh minthang tak a hongtun main.


Gaa no malayka kaŋ in d'a go ga salaŋ din tu ka ne ay se: «Ni mana bay haŋ kaŋ misa no woone yaŋ?» Ay ne: «Ya ay jine bora, ay mana bay.» 	 Huan kei honhoupih angelin a hondawnga, ka kiangah. Hiai bang ahi ua na theikei maw? a chi a. Huan ken, Ii, ka TOUPA, ka chi a.


Urdun hala ma koy wayna funay haray, da Jileyad laabo kulu ka koy Gad da Ruben da Manasse kundey, za Arower kaŋ go Arnon gooro meyo ra, kaŋ ga ti Jileyad da Basan. 	 Jordan akipan suahlam, Gilead gam tengteng, Gadte, Reubente, Manasite, Arnon guama Aroer akipan Gilead leh Vasan gam tanin.


Jisiri hanna kaŋ Irikoy talfi ni gaa, ni m'a batu Biya* Hanno do, nga kaŋ goono ga goro iri ra. 	 I sunga om Khasiangthou in nang hon kepsak thutak kem hoih in.


May no ka Tir waadu nda woodin? Nga kaŋ ga koytarayyaŋ zaban, Nga kaŋ a fatawc'izey ya bonkooniyaŋ no. A day da neera teekoy mo ndunnya boro beeriyaŋ no. 	 Lallukhu khusaktu khua Tura tungah kuan ahia hiai tung dinga sep? huailaia sumsinmite lah mi liante ahi ua, huai laia sumsinmite lah leia mi zahtakhuaite ahi ngal ua.


Waato kaŋ i daŋandi mo, i to Janisarata laabu. 	 Huan, gal khat lama a kai uleh, Genesaret gam a hongtung ua.


Boro boobo mo g'i gana ngey furkutara ra. I sabbay se mo borey ga cimi fonda jance. 	 Huan, mi tampiin a jautatna lam thil uh a honching teisam ding ua, amau jiakin lam dik tuh gensiat ahi ding hi.


Koyne, mate no Almasihu nda Beliyal* ga te ka margu? Wala baa woofo no go boro kaŋ ga cimandi se boro kaŋ mana cimandi do? 	 Belial leh Kris inleng bang ahia kituahna a neih uh? Ahihkeileh, ginglou leh gingmin bang ahia tankhawm a neih uh?


Ya Israyla, ni halaci! Za kaŋ ni gaaba nda ay, Ay kaŋ ay bumbo no ga ti ni gaakwa. 	 Aw Israel, na panpihpa oua, kei non dou, na siatna ahi.


Wala a bay ka te Irikoy ma fatta ka koy ka dumi fo sambu nga boŋ se dumi waani fo game ra? A m'i kaa i game ra da siyaŋ, da alaamayaŋ, da dabari goyyaŋ, da wongu, da kambe gaabikooni, da kambe sallante, da humburkumay hari bambata yaŋ no? Hayey din kulu mo Rabbi araŋ Irikoyo n'i te araŋ se Misira laabo ra, araŋ jine. 	 Namdang laka kipan zeetna te, chiamtehna te, thil lamdang te, kidouna te, khut hat tak te, ban jak te, thil mulkimhuai tea TOUPA na Pathian un namit muh ua Aigupta gama a hih tengteng banga nam pi khe ngam Pathian a om ngei hia?


Woodin banda a ga ciya ay g'ay Biya zumandi Adam-izey kulu boŋ. Araŋ ize arey d'araŋ ize wayey ga annabitaray te, Araŋ dottijey ga hindiriyaŋ te, Araŋ sahãkooney mo ga di bangayyaŋ. 	 Huai nung chiangin hichi a honghi dinga, mi tengteng tungah ka kha ka sung ding; huchiin na tapate, na tanute un ka thu a gen ding ua, na putekte un mang a man ding ua, na tangvalte un kilaknate a mu ding uh;


Alfaga mo ga sanney din hantum tira fo gaa, a m'i nyun da hari fotta. 	 Huan, siampuin huai hamse thute laibu ah a gelh dinga, tui kha ah a diah ding hi;


Za Yesu go sanno din ciyaŋ gaa, kala boro fo kaa ka fun diina marga jine bora kwaara ka ne: «Ni ize wayo bu. Ma si Alfa taabandi koyne.» 	 A pau laitakin kikhopna in vaihawmpa in akipan mi khat a hongpaia, Na tanu a sita, Heutupa hihgim nuamdahin, a chi a.


A goono ga tabbatandi gumo mo kaŋ alkawlo kaŋ Irikoy sambu, a gonda hina mo k'a toonandi. 	 A thuchiam a lohching sak thei chih leng a gingta mahmaha, a ginna a hongkip zota hi.


A na sanni boobo salaŋ i se da misayaŋ ka ne: «Guna, dum'izey sayko fo fatta ka koy dum'izey sayyaŋ. 	 Huan, gentehnain thu tampi a kianguah a gena: Ngai dih ua, buhchithehpa buhchithehin a kuana.


Nuhu jiiri zangu iddanta ra, a handu hinkanta, a zaari way cindi iyyanta hane no laabo ra haro zotti, beene batama daabirjo mo fiti. 	 Noa kum za guk a hih kum, a kha nihna ni sawm leh ni sagih niin, huai ni mahin tui thuk zapi nak tengteng a hongpuak jaka, van tohlette leng a hong kihongta hi.


A ciya mo, waato kaŋ bonkoono maa waybora din sanno, a na nga kwaayo tooru (a goono ga bisa birni cinaro boŋ) kala borey di, wiiza, a gonda bufu nga kuuro gaa haray. 	 Huan, kumpipan numei thugen a jakin hichi ahi a, a puan a botkeka (kulh dawna a pai lai ahi a); huan, mipiten a et uleh, ngaiin a sa tungah saiip puan a nasilh nilouh hi.


Ifraymu ga haw kaŋ ga faaru ŋwa, A go ga wayna funay hawo gaaray waati kulu. A ga tangari nda toonye baabandi mo. A ga sappe da Assiriya, A ga konda ji Misira ra mo. 	 TOUPAN leng Juda a kisel piha, a lampite bangbangin Jakob a gawt ding; a thilhihte bangbangin amah a thuk ding hi.


Ay ne i se: «Iri ya day, iri hino me ga ti iri m'iri nya-ize Yahudancey fansa, ngey kaŋ yaŋ i neera ndunnya dumi cindey se. Araŋ binde, a to araŋ se naŋ kaŋ araŋ g'araŋ nya-izey neera. Hala i m'i neera iri mo se?» Waato din gaa i dangay siw! I jaŋ sanni kaŋ i ga ci. 	 huchiin a kiang uah, Khovelmite kianga juaka omsa, i unau Judate i theih bang un i tanta ua; huan nou na unaute uh juak un, i lak ua khota om ding uh ahi maw? Ka chi a. Huan amau a dai dide ua, thu khat leng a neikei uh.


Araŋ ga ciiti danga mate kaŋ ndunnya borey ga te, ay wo si boro kulu ciiti. 	 Nou sa danin vai na hawmsak uh; ken jaw kuamah vai ka hawmsak kei hi.


Zama ya no beeray da darza Koyo ci, Nga kaŋ goono ga goro hal abada zamaney kaŋ ga duumi ra, Nga kaŋ maa ga hanan, A ne: Ay goono ga goro beeray nangu hananta ra, Da mo boro kaŋ a wane taaley dooru a gaa, Kaŋ gonda lalabu mo banda, zama ay ma borey kaŋ gonda lalabu biyey funandi, Ya boro kaŋ a wane taaley dooru a gaa mo fundo tajandi. 	 Mi tungnung, tawisang, khantawna om, a min Siangthouin hichiin a chi ngala: Kei mun tungnung leh siangthou-ah ka oma, mi thunuailutte lungsim hihhalh ding leh kisik tuntunte lungtang hihhalh dingin mi lungsima kisik tuntuna thunuailut tak kiangah leng ka om hi.


Waato kaŋ ay go i banda, ay n'i gaay ni maa kaŋ ni n'ay no din ra, ay n'i haggoy mo. I ra baa boro folloŋ mana halaci, kala day halaciyaŋ izo, zama Irikoy Tira Hanna sanney ma to. 	 A kiang ua ka om sungin, nang kei non piakte na minin ka huma; amau ka don a, a lak ua khat leng a mangthang kei hi, mangthang tapa loungal, laisiangthou a tun theihna dingin.


Han din hane mo araŋ ma fe ka ne i ma te marga hanante, i ma si taabi goy kulu te. Woodin wo hin sanni kaŋ ga duumi no araŋ gorayey kulu do, hal araŋ zamaney me. 	 Huan, huai ni mah na sep ding ua, nou adingin khawmpi siangthou ahi dinga, na himhim na sem ding uh ahi kei: hiai bel na omna peuh uah na suante jel uh tanin na khantawn dan ding uh ahi.


guusukoyo ga bana. A ga nooru no i koyey se, buukwa ga ciya a wane. 	 Kokhuk neipenin a bawl hoiha, amau neipa kianga dangka sum a piak ding; huchiin a gan si amaha ahi ding.


Guna me, albarka hari woone kaŋ ay, ni koŋŋa kande nin, ay jine bora se, i m'a no arwasey se kaŋ yaŋ go nin, ay jina bora banda. 	 Huan, hiai ka pu adia na sikhain kipahman ka hontawi ka pu honjui tangvalte piak hi hen.


Doonkoy jine bora se. I m'a doon da subo kaŋ ga ne: «Ma si halaci». Dawda baytu fo no. 	 Diktatna thu dai didein maw na gen taktak uh! Mihing tate aw, diktakin maw vai na hawm uh!


Keyla borey g'ay daŋ a kambe ra no? Wala cimi no Sawulu ga zulli ka kaa sanda mate kaŋ ay, ni tamo maa baaru? Ya Rabbi Irikoy, Israyla wano, ay ga ni ŋwaaray, ma ci ay, ni tamo se.» Rabbi ne a se: «A ga zulli ka kaa.» 	 Keila khua a miten a khut ah honpe ding uam? Na sikhain ka jak bangin Saula a hongpai suk sin hia? Aw TOUPA, Israelte Pathian, hehpih tekin na sikha hon hilhin, a chi a.


Yaadin mo no ni gonda boro fooyaŋ kaŋ yaŋ goono ga Nikalawitey* dondonandiyaŋo gana. 	 Huchi bangmahin Nikol pawlte sinsakna jui, mi khenkhat mah na ompih hi;


Yerobowam wande binde te yaadin. A tun ka koy Silo ka to Ahiya kwaara. Day, Ahiya si di, zama a moy te kubay a zeena se. 	 Huan, Jeroboam jiin huchibangin a hiha, a thou a, Silo ah a hoha, Ahija inah avahohta hi. Ahijain khua a mu thei nawn keia; a upat jiakin a mit lah a mialta ngala.


Ni ma wura korbay taaci te a se ka korbayey daŋ lokoto taaca din ra kaŋ yaŋ go a kanje taaca gaa. 	 A sikkhual ding in dangkaengin li na bawl ding, sikkualte a ninglite huaia khap li tunga omte ah na koih ding.


Ay ga ne araŋ se koyne: boro kulu kaŋ ga nga wando fay, da manti zina taali sabbay se no, hal a ma afo hiiji koyne -- to, zina no a goono ga te. Wala mo, d'a na fayante fo hiiji, nga mo a na zina te nooya.» 	 Ken zaw ka hon chi ahi, Kuapeuh tangval ngaihjiak hilou a, ji ma a midang nei tuh, angkawm ahi: maksa nei peuhmah leng angkawm ahi a chi a.


Yesu fun hiyo ra ka di borey marga bambata. A bakar i se, a n'i jantekomey mo no baani. 	 Huchiin amah tuh a hongpai khiak leh mipi thupi tak a mu a, a hehpih mahmah a, a damlou uh a hihdam saka.


Iri gonda annabitaray sanno mo kaŋ ga tabbat ka bisa _haŋ kaŋ iri di__. A ga boori araŋ se araŋ ma laakal ye a gaa, zama a go danga fitilla kaŋ goono ga kaari kuba ra, hala mo ma bo, mo boyaŋ handariya mo ma tun araŋ biney ra. 	 Huchiin genkholhna thu kip nawn sem i nei uhi. Khua a hongvaka, jingsolaksi tuh na lungtang ua a hongsuah masiah hiai thu khawnvak mun miala vak a limsak bang ua, na limsak uleh na hih hoih ding uhi,


Albarkante no ni laakalo, albarkante no ni mo kaŋ ni n'ay ganji ay ma kuri mun, ay ma bana ay boŋ se d'ay kambe. 	 Huan, na lemtheihna vualjawlin om henla, huan, nang sisan suah mohna akipana hon humnu leh keimah khuta phu la lou dinga honbawlnu leng vualjawlin om hen.


Gaa no baabo da nyaŋo ne a se: «Wandiyo jaŋ ni nya-izey wandiyey ra, wala baa ni dumo kulu ra, hala ni ma koy ka wande hiiji Filistancey ra, kaŋ yaŋ si dambangu?» Samson ne nga baabo se: «Kala day ni ma woodin ceeci ay se, zama a ga kaan ay se gumo.» 	 Huchiin a nu leh apan a kiangah, Na unaute tanute lak ah hiam, I chite tengteng lakah hiam numei om hetlou uh ahi ahia, Philistiate zeksum louhte laka ji ding na vazon maimah? a chi ua. Huan, Samsonin a pa kiangah; Hon pisak main; ka deih mahmah hi, a chi a.


Kala albora na nga boŋ ye ganda ka sududu Rabbi se. 	 Huchiin, sikhain a lu a kunsaka, Toupa chibai a buk hi.


Salmon na Buwaza hay Rahab gaa, Buwaza na Obida hay Ruta gaa, Obida na Yasse hay, 	 Salmonin Rahab lakah Boaz a suanga; Boazin Ruthi lakah Obed a suanga; Obedin Jessai a suanga.


Hando da handariya izey, ngey mo i ma cin may, Zama a baakasinay suujo ga tondo hal abada. 	 Kha leh aksite, jana vaihawm dingin: a chitna lah khantawnin a om sin ngala.


Amma Farisi* fonda borey ne: «Hay! Follayey koyo hino no a goono ga follayey gaaray d'a.» 	 Pharisaiten bel, Dawi lal vangin ahi, dawite a delh khiak nak, a chi ua.


Asariya dondonandiko fooyaŋ tu ka ne: «Alfa, ni sanno boori.» 	 Huan, laigelhmite khenkhatin, Sinsakpa, na gen dik ngei e, a chi ua, a dawng ua.


Kayafa ga ti bora kaŋ saaware nda Yahudancey ka ne a gonda nafa boro folloŋ ma bu jama se. 	 Kaiapha, Mi tengteng sanga mikhat sih a hoih, chia, Judate hasuanpa ahi.


zama ay g'araŋ anniya bay. A se no ay ga fooma nd'araŋ Masidoniya borey jine ka ne: Akaya waney na ngey soola te za manaŋ. Araŋ anniya mo n'i borey baayaŋ no kookari. 	 Na kimandan uh ka thei ngala, huailam thu ah jaw, kum khat a hita Akhaia gam thu kimansain a omta, chiin, Masidonia gama mite kiangah ka honsuang jela; huchiin, na phattuamngaihna un a lak ua mi tampi a tokhalhta hi.


Ay ga ni ŋwaaray, ma zuru nda waasi k'a kubay, ka ne a se: ‹Baani mo no? Ni kurnyo go baani? Koociya din go baani?› » Waybora tu ka ne: «Baani.» 	 Amah dawn dingin vatai inla, a kiangah, na dam hia? chin, a chi a. Huan, aman ana dawnga, Dam e, a honchi a.


A ga ciya mo, saaya kaŋ cine i baabey wala i armey, da i kande kalima iri do, iri ma ne i se: ‹Wa yadda k'i naŋ iri se gomni boŋ, zama iri wo, iri mana wandeyaŋ kom wongu do ka no i se. Zama d'araŋ mo man'i no sohõ cine, doŋ alhakku go araŋ boŋ.› » 	 Huan, hichi ahi dinga, a pate uh hiam, a sanggampate uh hiam kalh dinga i kiang ua a hong uh leh, a kianguah, Hon hehpih un: kidouna ah lah a ji ding uh ka na matsakta ngal kei ua: nou lahnou na pe kei ua: na pia hi le uchin jaw, lah mohsakin na om sin ngal ua, ka na chi ding uhi, chiin, thu a pia ua.


Aser kunda wane: Munkayla ize Setur. 	 Aser nam laka mi kikael tapa Sethur.


Irikoy wo, a fonda ya toonante no. Rabbi sanno ya neesante mo no. Koray mo no boro kulu kaŋ ga tugu a ra se. 	 Pathian zaw a lampi a hoih kim a: TOUPA thu chiamtehsa ahi; amah muangte tengteng a ding in amah lum ahi.


Ay kand'ey Rabbi windo ra k'i daŋ Hanan izey fu-izo ra. Hanan din baaba ga ti Irikoy bora Igdaliya. Fu-izo din ga maan windikoyey fu-izo, kaŋ go Maaseya Sallum ize kaŋ ga windi me batu fu-izo boŋ. 	 Huan Pathian mi Igdali tapa Hanan tate dantan, TOUPA in ah ka pi luta; huai dantan bel heutute dantan chiin kongpi ngakmi Shallum tapa Maaseia dantan tunga om ahi:


Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Hano din kaŋ hane a zulli ka koy Alaahara din, ay naŋ i ma bu baray te han din. Ay na guusuyaŋey daabu a boŋ, ay kaseeti a isey gaa, hari boobey mo kay. Ay daŋ Liban ma bu baray te a sabbay se, saajo tuurey kulu mo lakaw a sabbay se. 	 TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Sheola a pai suk niin tui thuktak amah ka sunsaka, a lui te ka khawlsaka; tui tampite a luang kei ua; Lebanon amah ka sunsak laia; gam sing tengteng amah jiakin a gim khin uh.


A ciya mo woodin, a jiiri hinkanta bananta, kal a teeley kaa ka gusam, a dooro sabbay se. A bu da doori nda azaaba. A borey mana danji funsu a se sanda mate kaŋ i te a kaayey se. 	 Huan, hichi ahia, a kum nihna a hongbeiin a natna jiakin a gil a kiakia taa, natna mulkimhuai takin a hongsita hi. A miten a pa meipi a seh sak bang un a seh sak tei kei uhi.A lal tungin kum sawnthum leh kum nih ahi a, Jerusalem ah kum giat a lala, kuamah it louhin a sia, David khopiah a vui ua, kumpipate hanah bel ahi kei hi.


Ma s'ay kurru boro laaley da goy yaamo teekoy banda, Ngey kaŋ yaŋ ga baani sanni te ngey gorokasin se, Amma laala go i biney ra. 	 Mi gilou-salou lakah leh thilhihkhialte lakah honkai mang khawm ken; huaiten a invengte u kiangah lemna thu a gen vak na ua, himahleh a lungtang uahte thilhihkhelhna a theh ngal ua.


I tun Teeku Cira jarga ka koy zumbu Sin ganjo ra. 	 Huan, Tuipi San a kipan in a pawt ua, Sin gamdai ah giahbuk a sat uh.


Ay baakoy, wa si dambara nda gurzugay konna kaŋ go araŋ game ra, kaŋ zumbu araŋ boŋ zama a m'araŋ gosi, hal araŋ ma ne dambara hari fo no ka du araŋ. 	 Deih takte aw, na lak ua zeetna thupi tak hongom, noumau zeetna dinga na tung ua hong tung, thil lamdang na tung ua tung bangin lamdangsa kei un.


A ciya mo, hala cin bindi, albora humburu. A bare ya-cine day, kala wayboro fo go ga kani nga cey do haray. 	 Huan, hichi ahi a, janlaiin huai mipa a lauta, a langkhat a nga a; huan, ngaiin, a khe kiangah numei a na lumta maia.


Sohõ binde, za kaŋ iri wo ga faada kaani ŋwa, a si hagu iri wo se iri ma di i goono ga bonkoono zamba. Woodin se no iri mo, iri donton ka ci ni se. 	 Tuin inpia chi ne ka hih jiak un, kumpipa zahlakna muh kou adingin a kilawm keia, huaijiakin kumpipa tuh ka khak un, ahi ngeingei ka chita uhi;


Ay ga ni laabo birney halaci, Ay ma ni wongu fuwey kulu zeeri mo. 	 Huai ni chaingin hichi ahi dinga, TOUPAN a chi, nanga kipanin na sakolte ka hihmang dinga, na kangtalaite ka hihse ding:


Merari izey ga ti Mali da Musi; Yaaziya ize Beno. 	 Merari tapate bel Mahli leh Musi ahi ua; Jaazi tapate laka mi Beno ahi.


W'araŋ boŋ ye ganda hin kulu kaŋ i daŋ Adam-ize game ra se Rabbi sabbay se, da bonkooni beeri no kaŋ go hay kulu boŋ, 	 Toupa jiakin mihing dan bawl peuhmah ah lut un; tungnunga om kumpipa kiang ah hiam,


Ay wo binde, kala ya ni bankaaray buti hala ni moyduma jine, zama ni haawo ma bangay. 	 Huchiin kei mahmahin na nik na mai khuh hial ka honlem sak dinga, na zumhuai a dawk ding.Gamlaka tangte a na angkawmnate, na huk kikou husate, na kiphalgai thupidante, huai na thilhih kihhuaite ka muta. Aw Jerusalem, na tung a gik hi: hihsiang na hih ma bangtan hi ding ahia?


Ay g'ay wufa sillo gusam a boŋ, ay hirrimo ra no i g'a di. Ay ga kand'a Babila, Kaldancey laabu. Kulu nda yaadin a si di a, baa kaŋ day noodin no a ga bu. 	 Amah ka lenin ka khuh dinga, ka thanga awk ahi ding: Kaldai gama babulon ah ka honpi ding a, muh jaw a mu kei ding; huaiah a si sin hi.


ka bilsa guna jirbi iyyanta hane. Da bilsa daaru bankaara gaa, da jarsa ra no wala soofo ra, wala kuuru gaa goy kulu kaŋ no i ga goy d'a, ma bay kaŋ jiraytaray no kaŋ ga ŋwa. A ga ziibi. 	 Huan, ni sagih ni in hii a en ding a, hii pen puansilh, gat ah hiam, phan ah hiam, savun, bang ding peuh a leng a zat uh savunte ah hiam, a zam leh hii pen phak kip mahmah chi ahi a, a nin ahi.


Ya araŋ tondi kuukey, yollo-boobo-koyey, Ifo se no araŋ go ga tondo kaŋ Irikoy miila nga nangora se gullu nda canse? Daahir mo, Rabbi ga goro a ra hal abada. 	 Pathian kangtalai asing asinga, asang asanga tampi ahi: Toupa tuh, Sinai tanga om bangin, huai lakah mun siangthou ah a omta hi.


I na zeytun* kambe fooyaŋ ceeri. Nin mo, kaŋ ga ti ganjo ra zeytuno, i na ni dabu i game ra tuuri-nya hanna gaa, hala mo ni margu ka du zeytun kaajo albarka gaa i banda. 	 Huan, ahiang khenkhat te hih tana a om in, nang, oliv taklou, amau laka phuhlutin na oma, oliv singa hauhna zung kikoppih sam na hih manin,


Ay no ga ti kuruko hanna. Ay g'ay waney bay, ay waney mo g'ay bay 	 Kei jaw belamchingpa hoih ka hi;


Zama ay g'araŋ fahamandi, nya-izey, da Baaru Hanna ciine kaŋ ay waazu. Manti borey do no a fun. 	 Huchiin, unaute aw, ka tanchin hoih genpen mihing lam thu ahi kei chih ka hontheisak hi.


Isaka gonda jiiri waytaaci saaya kaŋ a na Rabeka sambu a ma ciya nga wande. Betuwel Suriyanca izo nooya, Padan-Aram boro, wayme mo no Laban Suriyanca se. 	 Isaak in Paddan-aram gama Suria mi Bethuel tanu, Suria mi Laban sanggamnu Rebeka a ji dinga a neih laiin kum sawm li a upa ahi.


Ay, ni koŋŋa mo gonda ize aru hinka. I boro hinka din binde gurjay fari do, fayko kulu mo si no, kal afa na afa kar ka wi. 	 Huan, na sikhanu in tapa nih a nei a, a nih un lou ah a kisual ua, kuamah phelh ding lah a omkei ua, a khatpen in a dang a sata a, a hihlumta a.


Lotu mo fatta ka koy i do ka fu meyo daabu nga banda. 	 Huan, Lota kongkhak bul ah a kiang uah a vapawta, kongkhak a khak nawna.


A di kaŋ Yakuba hangan nga baabo da nga nyaŋo sanno se ka koy Padan-Aram. 	 Chiin thu a pia chih leh, Jakobin a nu leh a pa thumangin Paddan-aram gamah a paita chih a theia:


Rabbi sanno kaa ay do koyne ka ne: 	 Huan TOUPA thu ka kiangah a hongtunga.


ka di, mate kulu kaŋ no, hal ay m'ay bumbo dumo zukku a ma canse, zama ay ma i ra afooyaŋ faaba. 	 Huchi-a ka chipihte ka hajat sak theih teiteina ding leh a lak ua khenkhatte ka hotdam theihna dingin.


Bonkoono bina sara, amma za-jinda kaŋ nga te sabbay se, da yawey mo sabbay se, kal a lordi ka ne i m'a no a se. 	 Huan, kumpipa tuh a lungkhamta a, himahleh a thuchiamte leh a ankuang umpihte jiakin piakding thu a pia a,


Dawda ye ka wande fooyaŋ hiiji koyne Urusalima ra. Dawda ye ka ize aru da ize wayyaŋ hay koyne. 	 Huan Davidin Jerusalem ah jite tamsem a pi a: huchiin Davidin tapate leh tanute tamsem a suangta hi.


I goono ga iri ce daarey gana, Kal iri si hin ka baa furo iri kwaarey fondey ra. Iri bananta maan, iri jirbey kubay, iri kokora kaa. 	 I kongzingte ua i pai theih louhna dingin, I kalsuante a zong ua: I tawp uh a naia, I nite a kimta: I tawp uh lah a hongtungta.


D'i ga ne ni se: «Ifo se no ni go ga duray?» kala ni ma ne: «Baaro kaŋ goono ga kaa sabbay se no. Boro kulu bine ga jaŋ gaabi, boro kulu kambe londi ga bu, boro kulu biya ga kasam, boro kulu kange londi ga bu mo sanda hari cine. A go, masiiba go kaa, haya tabbat mo. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci.» 	 Mihing tapa, kikou inla; sehalham inla, ka mite tungahi ngala; Israel mi lian tengtengte tung mahmah: piak ahi ua, ka mite toh, namsau nuaiah; huaijiak in kikou inla, na pheipi beng in.


Ay ga saabu ni se, Zama ay teeyaŋo ya humburkumay hari no, Haŋ kaŋ ga dambarandi mo no. Ni goyey ga dambarandi, Woodin mo ay bina n'a bay gumo. 	 Na kiangah kipahthu kon hilh dinga; lauhuai tak leh lamdang pi-a bawl ka hih jiakin: na thilhihte lah lamdang tak ahi a; huai tuh ka hinnain a theitel mahmah hi.


Amma Irikoy boro fo kaa a do ka ne: «Ya Bonkoono, ma si naŋ Israyla wongu marga ma koy ni banda, zama Rabbi si Israyla banda, sanda Ifraymu kulu banda nooya. 	 Himahleh, a kiangah Pathian mi, mi khat a honga, Aw TOUPA, Israel sepaihte na kiangah pai tei kei le uh, TOUPA Israel mite (Ephraim suante tengteng huamin) kiangah lah a om ngal kei a.


A na fu-ize bambata daabu nda sipres bundu, a na woodin mo daabu da wura hanno. A na teenay bundu himandiyaŋ da wura sisiriyaŋ te wura gaa. 	 Huan dantan lianjaw pen bangah meilah sing a thuap a, huai tuh dangkaeng chikeleu ngen in a luan a, huaiah tumsing leh khainiang lim a tuang sak hi.


Iri ciya boroyaŋ kaŋ i mana bay, amma boro boobo g'iri bay. Iri ciya boroyaŋ kaŋ ga ba ka bu, guna mo iri go ga funa. Iri ciya boroyaŋ kaŋ i gooji, amma i man'iri wi. 	 Mikhemte banga bawlin ka om ua, mi diktat hi ngalin; mi theih tham louh bangin, min thangtak hi ngalin; si dekdek bangin, ngai dih ua, ka hing ngal ua, vuak bangin, hihlup ngal louhin;


Alaahara korfey n'ay koli ka windi, Buuyaŋ hirrimey n'ay di. 	 Ka lungkhama TOUPA tuh ka sama, ka Pathian ka sam hi. Aman a biakin akipanin ka aw a ja a, a maa ka kikou husa tuh a bil ah a lutta hi.


Boro kaŋ donda Sanno ga halaciyaŋ candi ka kande nga boŋ gaa, Amma boro kaŋ humburu lordo ga du nga alhakku. 	 Kuapeuh thu musitin a tungah siatna a tun hi: himahleh kuapeuh thupiak kihta kipahmah piakin a om ding.


Tunfaana haro go ndunnya boŋ jirbi waytaaci, haro tonton mo, kal a na hiyo sambu hala beene ndunnya boŋ. 	 Huan, tuichim leitung ah ni sawm li sung teng a tunga; tui a hongkhanga, long a lama, leitung tunglamah a dom kangta hi.


A g'i toorey sambu mo ka kond'ey Misira laabu, ngey nd'i sooguyaŋ himandey d'i taasey, nzarfu nda wura hanno waney yaŋ. Woodin banda a ga te jiiri fooyaŋ a ga fay da azawa kambe bonkoono wongo. 	 Huchiin a pathiante u leng, a milim sun te utoh. huan a dangka leh dangkaeng tuiumbelsuan hoihte utoh, Aigupta ah aman a salin a la ding hi; huan mallam kumpipa akipan kum bangzah hiam a kidang koih ding hi.


Kenan te jiiri wayye, gaa no a na Mahalalel hay. 	 Huan, Kenanin, kum sawm sagih ahihin, tapa Mahalalel a neita:


A ga handariyayzey baayaŋo kabu, A ga maa daŋ i kulu gaa. 	 Aksi tamdan a sima; a min uh a sa chiat jel hi.


Karji game ra waney ga ti borey kaŋ yaŋ ga maa, amma fundo wo muraadey d'a arzaka, da fundi woone kaani harey ra, i g'i koote, hal i si ize hay kaŋ ga nin. 	 Huan, loulingnei laka kiate tuh thu zate ahi ua; himahleh a khosak jelna uah damsung khosak ngaihtuahnate, hauhsaknate, nuamsaknaten a depa, a gah piching kei nak uh.


Bari biyey wano ga fatta ka koy azawa kambe haray laabo ra. Ikwaarayey mo ga fatta k'i gana. Boosey mo ga fatta ka koy dandi kambe laabo ra haray.» 	 Sakol vomte omna kangtalai mallam gam lamah a paikhia ua; amau juiin a ngoute tum lamah a pawt khia ua; simlam gam juanin a puangte a pawtkhia uh.


Gaa no Dawda ne: «Boro kulu mana hima ka Irikoy sundurko jare kala Lawitey, zama Rabbi n'i suuban i ma Irikoy sundurko jare, i ma goy nga se mo hal abada.» 	 Huailaiin Davidin, Levi mite chihlouhngal kuamahin Pathian bawm a po ding uh ahi kei: TOUPAN lah amau Pathian bawm po ding leh khantawna amah na sepsak dingin amaute a natelta ngala, achia.


Waato kaŋ Bitros boŋ haw gumo mo bangayyaŋo kaŋ a di feerijo boŋ, kala borey kaŋ yaŋ Korniliyos donton kaa. I jin ka Siman windo hã. I go ga kay windo me gaa. 	 Huan, Peterin mengmu banga a muh theisiamlou a, a buai lain, Kornelia mi sawlten Simon in a nakankheta ua.


Ay bina na laakal daŋ ni seedey gaa, Oho, ay ga ba r'ey gumo. 	 Ka hinnain na thutheihsakte a jui gige a: ka deih mahmah hi.


Wa si naanay gorokasin gaa, Araŋ ma si de araŋ coro gaa mo. Ma ni bumbo meyo haggoy ni ma si ci waybora kaŋ ga kani ni gande ra din se. 	 Lawm ah muang kei unla, makai mi ah leng ginna koih kei un: na angsunga omnu akipanin na kam kongkhakte hoih takin vengin.


Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: He, masiiba! Hay kulu si kala masiiba! A go, a goono ga kaa! 	 TOUPA PATHIANIN hichiin a chi hi: Siatna, siatna petmah, ngai dih, a hongtung hi.


Boro mo se a ne: ‹Guna, boro ma humburu Koy Beero, nga no ga ti laakal. Boro ma fay da goy laaley mo, nga no ga ti fahamay.› » 	 Huan mihing kiangah, Ngaiin, TOUPA kihtak, huai pilna ahi: huan hoihlou akipan pai mang theisiamna ahi, a chi hi.


Zama daahir boro futay ga ni sifawo te. Futay cindo mo, ni g'a te guddama. 	 Thu chiam inla, Toupa na Pathian lak uah hihtangtung un: a kima mi tengteng in kihtak dingpa tuh kipahmante hontawisak uhen.Aman lalte kha a sat khe ding a; amah tuh leia kumpipate adingin a kihtak huai ahi.


Alwaato kaŋ i goono ga kond'a, i na boro fo di kaŋ maa Siman, Kayrawa kwaara boro no, kaŋ goono ga fun saajo ra. I na kanjiyaŋ bundo dak'a boŋ, a m'a jare Yesu banda. 	 Huan, a pi mang lai un, Simon Kurini khua a mi, gam lam a kipana hong a man ua, Jesu nunglama po dingin a tungah kros tuh a nga ta uhi.


I na feeji nda haw kurey ku, ngey da farkayey da haŋ kaŋ go kwaara ra, da haŋ kaŋ go farey ra, 	 A belam honte uh, a bawng honte uh, a sabengtung te uh, a khua ua thil omte, a lou ua thil omte a laksak ua:


A go no, a wane suba, waato kaŋ i goono ga zumbu ka fun tondi kuuko boŋ, kala borey marga bambata fo kuband'a. 	 Huan, hichi ahi a, a jingin tang akipana a paisuk nung un, mipi thupi takin amah a nadawn ua.


Amma a birawo kay da gaabi. A kambe jasey du gaabi mo Hina-Kulu-Koyo kambe ra, Yakuba wane Irikoyo -- (nga no ga ti kuruko da Israyla tondo mo). 	 Himahleh, amah thalpeu khauh takin a om gige, a khut thate lah Jakob Mi Hatpa khuta (huaia kipan belam chingmi, Isreal suangpa, a hongom a: )


Jama kulu donton ka salaŋ da Benyamin izey kaŋ yaŋ go Rimmon tondo ra. I na baani baaru fe i gaa. 	 Huan, kikhawm khawmte tengtengin mi a sawl ua, Rimon suangpia om Benjaminpawl a vahoupih ua, a kiang uah kilepthu a puangta uh.


Cindey mo n'a tamey di k'i gurzugandi k'i wi. 	 mi dangte'n a sikhate a man ua, zumhuai tak in a bawl ua, a hihlumta mai ua.


Irikoy kaŋ n'ay guddama da gaabi, A n'ay fonda ciya toonante. 	 Aman ka khe zukpi khe bangin a bawla, ka mun sangpi ahte khawng a honom sak hi;


Zakkay izey mo, zangu iyye nda waydu no. 	 Zakkai tate, za sagih leh sawmguk.


Boro kaŋ ga laakal da haw si dum'ize say. Boro kaŋ ga burey lasaabu mo si fari wi. 	 Huih ngeingaihmiin a tuh kei dinga; meipi limsakmiin a la kei ding.


A binde boro si hin ka kaan Irikoy se kala nda bora gonda cimbeeri, zama boro kaŋ ga kaa Irikoy do, kal a ma cimandi kaŋ Irikoy go no, kaŋ nga mo no ga alhakku no borey kaŋ ga nga ceeci se. 	 Himahleh, ginna louin amah pahtak lammi hihvual ahi kei; Pathian kianga hongpaiin, amah tuh a om chih leh, a zong mite lohchingsakpa ahi chih, gin ding ahi.


I ra sinda boro kaŋ ga hin ka nga nya-ize fansa nda mate kulu kaŋ cine no, Wala a ma fansayaŋ hari no Irikoy se a se. 	 (A hinna uh tatna dingin thil thupi zat ding ahi a, khantawn a leng a ngimangim louh mai ding ahi).


Woone yaŋ no ga goro alfagey alhakku kaŋ jama g'i no waati kaŋ i ga sargay salle: da haw wala feeji no, i g'a no kambe fo da garbe hinka nda gunde ra jinayey. 	 Kithoihna lanpa mipite laka siampu tuam ding hiaite ahi ding-bawngtal leng, belam leng, a liang leh a biangtuai langnih leh a gilpi siampu a piak ding uh ahi.


Bebay izey, zangu iddu nda waranka cindi hinza no. 	 Bebai tate, za guk sawmnih leh thum.


Woodin sabbay se, Kal ay ma Nangu Hananta jine borey ziibandi. Ay ma Yakuba ciya laaliyaŋ hari, Israyla mo ma ciya wowi hari. 	 Huaijiakin mun siangthou-a mi liante ka hihbuah dinga, huchiin Jakobte hamsethuak dingin ka bawl dinga; Israelte muhdah din ka bawl ding hi.


Zama nda yaadin no, doŋ a ga tilas Almasihu ma taabi sorro boobo za ndunnya sinjiyaŋ waate. Amma sohõ, sorro folloŋ lok! alwaatey bananta ra a bangay ka nga boŋ salle sargay zama nga ma zunubi kaa. 	 huchi hita kei leh, leilung piantung akipan tam veipi a thuakta ding hi; himahleh, tulai hun tawp ah kithoihna dinga kizang tawmin khelhna hih mangna dingin khatvei in setden din amah hong langta ahi.


Rabbi g'ay faaba ka kaa hari laalo kulu kambe. A g'ay faaba mo ka kond'ay nga beene koytara ra. Darza ma bara a gaa hal abada abadin! Amin. 	 Toupan tuh gitlouhna tengteng lak a kipan in a hon suakta sak dia, a vangam a bittak in a hon tun ding; Amah kiang ah khantawn a thupina om hen. Amen


Ifdiyaya, da Penuwel. Woodin yaŋ Sasak izey no. 	 Huan Ipdei, Penuel, Sasak tapate;


Waato kaŋ goy-teerey na sanni woodin yaŋ ci Dawda se, a kaan Dawda se gumo nga ma ciya bonkoono anzuray. Jirbey binde mana to, 	 Huan, a sikhaten huai thu David a hilh uleh kumpipa makpa hih David a kipak mahmah hi.


Amma waato kaŋ bora maa woodin, a moyduma hasara. A dira nda bine saray, zama arzakante no gumo. 	 Ahihhangin, huai thu ah a mel a hongmual a, lungkham takin a pai mangta; sum tampi nei mi a hih jiakin.


Kala Zeba da Zalmunna ne: «Tun, nin din, ka kaŋ iri boŋ, zama boro karyaŋ wo, a gaabo hino me no.» Jideyon binde tun ka Zeba da Zalmunna wi. A n'i yoy jindey gaa taalam jinayyaŋ ta. 	 Huchiin Zeb leh Zalmunin, nangmah hongkisa inla, hongsual tanla: piching leh piching kisual ding aka, a chi ua. Huan, Gideon a thoua, Zeb leh Zalmun a thatta, huan, a sangawngsau uh ngawnga hakkolte a la hi.


A ciya binde, waato kaŋ Filistanca tun ka kaa, a maan zama nga ma kubay da Dawda. Kala Dawda waasu da cahãyaŋ. A zuru ka koy daaga me gaa, nga ma kubay da Filistanca. 	 Huan, hichi ahi a, Philistia mi a hongkuana David sual dinga a hon naih leh David bel sepaihte lamah Philistia mi sual dingin a tai gepgepa.


Sawulu gonda jiiri waytaaci waato kaŋ a sintin ka may. A koytaray ŋwaayaŋ jiiri hinkanta mo, 	 Saula kum sawmthuma upa ahih in vaihawm a pana; huan, Israelte tungah kum nih vai a hawm a.


hal i ma saatarey cabe ka ne i ma ba ngey kurnyey da ngey izey. 	 Nungakte tuh, apasalte uh itding leh, atate uh itding leh, lungsim hoihtaka a om ding a a hilh theihan ding un,


Yonata, Sawulu izo mo tun ka koy Dawda do saaji fimbo ra. A n'a kamba gaabandi Irikoy ra. 	 Huan, Saula tapa Jonathan a thou a, gamnuai ah David kiangah a hoha, Pathian ah a khut a hatsak a.


Nin no ga ti ay tuguyaŋ nango, Ni g'ay hallasi k'ay wa taabi, Ni g'ay kali mo da faaba baytuyaŋ. (Wa dangay) 	 Nang tuh ka bukna mun na hi a: nang mangbatna lakah non hum bit ding hi; humbitna late in non umsuak sak ding. Selah.


Alfaga ma zunubi se sarga kuri kayna sambu nga kambayze gaa k'a tuusu hilley gaa kaŋ yaŋ go sargay kaŋ i ga ton feema boŋ. A kuro kaŋ cindi mo, a m'a mun feema tiksa gaa. 	 Huan, siampu in khelh thoihna sisan a khutzung in tamlou a pik ding a, haltum thillat maitam kite ah a tat ding a, sisan tengteng maitam bul ah a sungkhe ding ahi:Huan, a thau tengteng, belamnou thau, lemna thillat kithoihna a lak bang in a la vek ding a; huan, siampu in TOUPA a ding a mei a thillat bang in maitam ah a hal ding ahi: huan, siampu in a thil hihkhelhsa tung thu ah a kilepna a bawlsak ding a, ngaihdam ahi ding.


Iliyasu ne a se: «Koy ka ci a se: ‹Daahir ni ga du baani.› Kulu nda yaadin, Rabbi cabe ay se kaŋ daahir a ga bu.» 	 Huan, Elisain a kiangah, pai nawn inla a kiangah, na hoih khe nawn na mah ke, a chi ve, chiin, ahihhangin a si khongkhong ding chih Toupan a hon theisak hi, a chi a.


Kala Rabbi Biya kaa ay boŋ ka ne ay se ay ma salaŋ ka ne: Yaa no Rabbi ci: Ya Israyla dumo, haŋ kaŋ araŋ ne nooya, amma ay bay haŋ kaŋ no ga furo araŋ biney ra. 	 Huan TOUPA kha ka tungah a hongtunga, aman ka kiangah, Gen in, TOUPAN hichiin a chi a: Hichinbangin na hih sek ua, aw Israel inkote aw, na lungsim ua thil hongtungte lah ka thei siang vek ngala.


Amma a ne: «I si boro kulu wi zaari woone ra, zama hunkuna Rabbi no ka kande faaba Israyla se.» 	 Huan, Saulain, tuni chitchiatin jaw kuamah hihlup ding ahi kei; Tuniin TOUPAN Israelte lakah hotdamna a bawlta ngala, a chi a.


Elifaz izey neeya: Teman da Omar da Zefo da Gatam da Kenaz. 	 Huan, Eliphaz tapate Tamante Omarte, Zephote, Gatamte, Kenazte ahi uh.


Wala balaaw kaŋ ga lamba kubay ra, Wala halaciyaŋ kaŋ ga leemun zaari bindi. 	 Mialnuaia hi leng jel tuh na lau kei dinga, sun laia thil hihsia siatna tuh na lau sam kei ding hi.


A go, a ga zeeri, daama si no borey ma ye ka cina. A ga boro daabu, fitiyaŋ daama si no mo. 	 Ngaiin, a kai puka, a kilam nawn theikei ding; mihing a khak binga, kuaman a hong theikei ding.


Yowab, Zeruwiya ize mo, da Dawda banda borey fatta ka kuband'ey Jibeyon bango me gaa. I goro, woone yaŋ go bango me woone gaa, yongo waney mo go bango ya-haray meyo gaa. 	 Huan, Zerui tapa Joab leh David sikhate a paikhia ua, Gibeon dil ah a kituak ua; huchi in pawl khat pen dil gal khatlam ah a tu ua, pawl khat pen dil gal langkhat ah.


A go no mo, han fo jirbey din ra, kaŋ a furo hi ra, nga nda nga talibey. A ne i se: «Iri ma daŋandi ka koy teeko banda ya-haray.» Kal i tun. 	 Huan, hichi ahi a, huailaiin ni khat tuh longah a tuanga, a nungjuite toh; huan, a kiang uah, Dil gal khat lamah I kai ding, a chi a. Huchiin long a phel ua, a paita ua.


Kokor banda Yasuwa na koyey sarku k'i wi. A n'i sarku bundu gu gaa, i goro noodin mo kala wiciri kambo to. 	 Huan, huai khitin Josuain a suala, a hihluma, sing nga dawnah a khai: huchiin nitaklam tanin sing dawnah a kikhai uhi.


Zama yaa no Rabbi goono ga ci Yahuda nda Urusalima borey se: Ya araŋ Yahuda alborey, D'araŋ mo Urusalima ra gorokoy, W'araŋ sakarey far ka tunandi, Wa si duma karjiyaŋ ra. W'araŋ boŋ dambangu* Rabbi se, W'araŋ biney jofoley hibandi ka kaa, Zama ay futa ma si bagu ka tun sanda danji cine, A ma ton mo hal a sinda wiiko, Araŋ goyey laalayaŋo sabbay se. 	 Juda mite leh Jerusalem kiangah TOUPA Pathianin hichiin a chi hi: Na lei sit uh let unla, ling lakate chi theh kei un.


Woodin banda, nya-izey, araŋ ma te iri se adduwa, hala Rabbi sanno ma waasu ka say-say ka du beeray mo, mate kaŋ cine a goono ga te araŋ do. 	 A tawppenin, unaute aw, Toupa thu tuh, noumau laka a om bangin, khanga hihthupia a om theihna ding leh,


Amma da alfaga ize wayo kurnye bu, wala a n'a fay, a sinda ize, a ye ka kaa mo ka goro nga baabo windo ra, danga a wandiyotaray waate wano cine, waybora din ga nga baabo ŋwaaro ŋwa. Amma yaw kulu ma si ŋwa a gaa. 	 Ahihhangin siampu tanu ta neilouin meithaiin hiam, mak hiama a oma, a pa in lama a kik nawn leh a nungak lai mah bangin a pa nek ding a ne sam ding hi; himahleh gam dang miin a ne ding uh ahi kei.


Ay no ka sifaw kaŋ me ga ci taka. Laakal kanay toonante go no boro kaŋ ga mooru nda boro kaŋ ga maan mo se. Yaadin no Rabbi ci. Ay g'a no baani mo. 	 Ken muk gah ka bawl; Lemna, lemna, gamla pi-a om kiangah leh nai chika om kiangah om hen, Toupan a chi, amah ka damsak ding.


I koy mo zama ngey ma sargay* no mate kaŋ Rabbi asariya ci, danga: «Koloŋay hinka wala tantabal ize hinka.» 	 Toupa Dan thua gen banga vakhu kop khat hiam vapal nou nih hiam kithoihna lan dingin.


Amma Bitros goono ga kay taray windo me gaa. Talibi fa din kaŋ alfaga beero ga bay fatta ka salaŋ wandiya kaŋ goono ga windi meyo batu se zama nga ma furo nda Bitros windo ra. 	 himahleh Peter jaw po lamah kongkhak bulah a ding hi. Huchiin nungjui dang siampu lianpen meltheih, a va pawta, kongkhak ngaknu a houpiha, Peter a pi luta.


Alwaato din binde bonkoono salaŋ laakalkooney se, sanda borey kaŋ yaŋ ga alaadey bay. (Zama yaadin no bonkoono doona ka te asariya nda alaada baykoy kulu se. 	 Huchih laiin hunte thei mi pilte kiangah kumpipan, (huchibang lah kuapeuh dan leh vaihawmna theite laua kumpipa omdan sek ahi him a:


Wa maa borey kaŋ goono ga zuru ka Babila laabo yana yaŋ din jinde, Zama i ma Rabbi iri Irikoyo banando fe Sihiyona ra, A sududuyaŋ fuwo banando nooya. 	 TOUPA i Pathian phu lak, a biakin phu lakna ngei Ziona gen dinga Babulon akipana tai khia leh tai mangte husa ngei:


Amma kokor banda ay ga ye ka kande Amon izey ka fun d'ey ngey tamtara do. Yaadin no Rabbi ci. 	 Huai khit chiangin bel Amon tate omdan ka kiheisak ding, chih TOUPA thu pawt ahi.


A gonda ize aru waranza kaŋ yaŋ ga kaaru farka binji waranza boŋ. I gonda kwaara waranza, kaŋ yaŋ se i ga ne Habbot-Yayir (kaŋ a feerijo ga ti Yayir kawyey) hala ka kaa sohõ. I go no mo Jileyad laabo ra. 	 Huan, huai miin tapa sawmthum, sabengtung nou sawmthum tunga tuang sak mi a neia, huan, Gilead gamah kho sawmthum a neia, huaite tu tanin Havoth-jair a chi ua.


Amma araŋ wandey d'araŋ zankey d'araŋ almaney (zama ay bay kaŋ araŋ gonda alman boobo) ngey wo ga goro araŋ kwaarey kaŋ ay n'araŋ no din ra. 	 Himahleh, na zite uh leh na ta neu chikchikte uh leh na gante uh (gan na hau uh chih ka thei) na khua uah, ka hon piak sa ah na om le uh;


Filibos mo koy ka Nataniyel ceeci ka ne a se: «Iri di bora kaŋ boŋ Musa na baaro hantum Tawretu* ra, nda annabey mo -- Yesu Yusufu ize, Nazara boro no.» 	 Philipin Nathanael a mu a, a kiangah, A tanchin Mosiin dan laibu-a a gelh leh jawlneiten a gelh uh, amah ka muta uh, Nazaret Jesu, Joseph tapa tuh, a chi a.


Ya Rabbi, ni baakasinay suujey ma kaa ka to ay do, Ni faaba do, ni sanno boŋ. 	 TOUPA aw, na chitnate tuh ka kiangah hongpai hen, na hotdamna ngei, na thu bang jelin.


A kaa hala bonkoono windo meyo jine, amma i si yadda boro kulu ma furo bonkoono windo ra kaŋ go ga daabu nda bufu zaara. 	 Huan kumpipa kongpi mai pha hialin a hongpaia: saiippuan silh mi kuamah lah kumpipa kongpi sungah a lut theikei hi.


I goro jirbi boobo talibey banda noodin. 	 Huan, nungjuite kiangah sawt sima omte uhi.


d'a feeji kuuru ciray daabiro, da hari-ra-hansi kuuru daabiro, da daabuyaŋ kosaray taafa, 	 A khuhna belampa vun diahsan leh, a khuhna ngalvang vun leh, a khuhna puanzak;


Jijiriyaŋ n'i di noodin, Sanda wayboro kaŋ goono ga hay-zaŋay gurzuga cine. 	 Suahlam huih in Tarshis long liante a nahihse jel hi.


Ma ni kambe salle a ma fun beene, M'ay faaba, m'ay soolam ka kaa hari bambatey ra. M'ay faaba yawey kambe ra, 	 Tunglam akipanin na khutin honsawk inla; honhonkhia inla, tuilian akipanin:


Jama kulu ra mo, danga Israyla jama kulu nooya, alborey da wayborey kulu, a na buuru tafay nda ham dumbari nda reyzin* takula no i afo kulu se. Borey kulu mo tun ka koy ngey kwaara. 	 Huan, mipi tengteng in Israel pumpite a numei a pasal mi chih tanghou phel khat leh sabak khat leh grep gah phoukeu bawm khat a hawm chiat hi.


Zama nda anniya go no, Irikoy ga yadda haya kaŋ boro gonda boŋ, manti a siinoyaŋ boŋ. 	 Kimanna pen a om phot leh, mi a neih louhpi hi louin, a neih bangdan jela a piak tuh kipahpih tuak ahi ngala.


A go, ay ga muraadu taji fo te kaŋ ga zorti sohõ. D'a te mo araŋ si jaŋ ka bay. Baa saaji ra ay ga fondo te, Isayaŋ mo ga te taasi beerey ra. 	 Ngai un, thilthak ka hih sin; tua kipanin a dawn ding; huai na theikei ding ua hia? Gamdai nangawnah lampi ka bawl dinga, gam keu ah leng luite ka bawl ding.


Day wa Irikoy koytara ceeci, nga mo ga hayey din tonton araŋ se. 	 Amah gam zong jaw un, huchiin huai thilte leng a honpiak behlap ding ahi.


Ndunnya dumey mo ga hima sanda kaaru kaŋ i ton, Sanda karjiyaŋ kaŋ borey beeri, Kaŋ yaŋ i ga ton da danji.» 	 Mi chih lah chinai suang hal bang, loulingnei vat sa meia a paih bang uh, a chi ding uh, a chi a.


da Sabbetay da Yozabad, Lawi borey jine borey do haray waney, kaŋ yaŋ gonda Irikoy windo taray haray goyo dabari. 	 Sabbethai leh Jozabad, Levi mite hausate laka, Pathian in polam nasepa houtu;


Kal ay mo n'ay wahayo sambu, ay n'a dumbu-dumbu, ay n'a samba laabo kulu me-a-me ra kaŋ Israyla tubu, zama i na goy yaamo yaŋ da saamotaray goy te Israyla ra. 	 Huchiin ka mei luang ka sema, Israelte gam luah tengteng ah ka khak jaka: Israel gamah thil kihhuai pi leh haihuai tak lah a na hihta ngal ua.


Ay ga farhã ka te bine kaani ni baakasinay suujo ra, Zama ni di ay kankamo, ni g'ay fundo masiibey bay mo. 	 Huan, hondoumi khut ah nang non khumta keia; ka khe mun awng thawl takah na nga zota hi.


Waato kaŋ Yahuda borey kaa ka to batuyaŋ cinari kuuko kaŋ ga saajo guna do, i na jama guna. I go buukoyaŋ ga furu ganda. A sinda boro kaŋ yana, baa afo. 	 Huan, Judaten gamdai etna mun sang a vatun uleh mipi lam a en ua; huan, ngai dih, misi luang lei ah apuk zengzung maia, khat lel leng a suakta a omkei uh.


Dowey din himandi mo ga hima bariyaŋ kaŋ i soola wongu se. I boŋey gaa mo, sanda koytaray fuulayaŋ kaŋ ga hima wura no ka bara. I moydumey mo danga borey moyduma no. 	 Huan huai khaupete mel tuh sakol kodounaa pang dia bawl bangmai ahi ua; huan a lu tunguah lallukhu hileh kilawm dangkaeng bangtak a oma, huan a mai uh mihingte mai bangmai ahi.


Saduma koyo ne Abram se: «Ni m'ay no borey, amma arzakey, ni m'i gaay ni boŋ se.» 	 Huan, Sodom kho kumpipan Abram kiangah, mite honpia inla, sumte jaw nang kineih maiin, a chi.


I jarga koyne Melatiya Jibeyon bora go no, da Yadon Merona bora nda Jibeyon borey, nda Mizpa borey, kaŋ yaŋ ga ti isa daŋante laabukoyey mayray waney. I na hanseyaŋ te. 	 Huan amau zomin Gibeon mi Melatia leh Meronoth mi, Jadon, Gebeon mite, Mizpah mite, luipi khena ukpipa laltutphah toh kizomten a bawl hoih ua.


Boŋbeeray banda, kala halaciyaŋ, Kaŋyaŋ mo goono ga boŋ jareyaŋ gana. 	 Kisaktheihna siatna maah a paia, huan lungsim kiuangsak pukna maah.


Woodin se binde, yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Ay g'a kortu day no da haw gaabikooni ay futay korna ra. Beene hirriyaŋ hari ga te kaŋ gonda hari-yaa, ay futa ra, gari bambata yaŋ mo ga te ay futay korna ra, zama i m'a halaci se. 	 Huaijiakin TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Ka hehin huihpi thupiin ka hihsevek ding, ka hehin gial thupi tak hihmang dingin a hongke ding.


I ma bariyey jinayey daŋ i gaa, Wa soola, araŋ kaŋ yaŋ ga bari kaaru. Wa fatta taray batama ra d'araŋ wongu fuuley. Wa yaajey koosu, wa wongu kwaayey daŋ! 	 Sakol van unla, sakol tuang mite aw, tuang un, dal lukhu khuin ding kip unla, tei tat hiamin sik puannak silh un.


I ma kande hincin jindi fo mo kaŋ ga te zunubi se sargay. I g'i tonton han kulu sargay kaŋ i ga ton gaa, nga nda nga ŋwaari sarga d'a haŋyaŋ sarga. 	 Khelh thoihna ding keltal khat toh: halmang thillat gige bang huai a tangbuang thillatte, dawn ding thillatte sim lou in.


Rabbi sanno kaa ay do koyne ka ne: 	 Huan TOUPA thu ka kiangah a hong tunga, ka kiangah,


Nin kaŋ ni bankaaray gonda dungay, Waati kaŋ batama go siw, dandi kambe hawo sabbay se, 	 Sim huih jiaka lei a daih sisip laia, na puansilhte a lum dan?


Gaa no Yesu ne a se: «Ma haggoy ni ma si ci boro kulu se. Amma ma koy ka ni boŋ cabe alfaga* se. Ma sarga kaŋ Musa lordi no mo, zama a ma te i se seeda.» 	 Huan, Jesun a kiangah, Kuamah hilhlou dingin pilvang in, ahihhangin siampu kiangah vakilak inla, Mosiin thilpiak ding a chihte lan in a theihchet na ding un, a chi a.


Zama ay n'araŋ taaley baayaŋ d'araŋ zunubey beera mo bay. Araŋ kaŋ ga adilante gurzugandi, Kaŋ ga me-daabu ta, Kaŋ ga alfukaarey bare ka ye faada meyo do zama i ma si du cimi ciiti. 	 Na tatleknate uh tamdan leh na khehnate uh a thupidan lah ka thei ngala; mi diktatte na simmoh ua, golhna laa, kongpia tasamte ahih ding him ua pampaihte aw.


da wura fitilla gaayyaŋ harey igu kambe ŋwaari gaa haray, igu fo mo kambe wow gaa haray, nango kaŋ ga hanan gumo se jina, i kulu wura hanno no i n'i te d'a. Boosiyaŋ mo go no da fitillayaŋ, da kambuyaŋ, wura wane yaŋ, 	 Huan, mun siangthoupen maa khawnvak koihnate, taklama nga leh veilama nga bel dangkaeng siangin; pak te, khawnvak te leh taitehte bel dangkaengin;


Romey soojey jama konda Yesu faada ra, nango kaŋ se i ga ne Preytoriyum, _sanda dabarikoono windi nooya_. I na soojey jama ce ka margu. 	 Huan, sepaihten inhuangsung kong lai, Praitoriam a chih uah, amah a pilut ua, a pawl ua mi tengteng a sam khawm uh.


I ga hima boro kaŋ ga deesi sambu saaji ra tuuri-nyayaŋ gaa. 	 Mi singbawk heipi a ngimte bangin a kimu ua.


Iri Irikoyo ya Beeraykoy no, Gaabikooni mo no hin do. A fahama sinda me. 	 I Toupa a thu[i-a. thilhihtheihna lamah leng hattak ahi; a pilnain tawpin a neikei ding hi.


Talka ize hay-jina ga du ŋwaari, Jaŋaykoy mo ga kani baani samay. Amma a ga ni kaajo wi da haray, Ni waney kaŋ cindi mo, hara g'i wi. 	 Mi genthei ta masaten a ne un a ta ding ua, mi tangahte leng bit takin a om ding uh; huan, nang a zung bel kialin ka hihlum dinga, nanga om sunte thahin a om dng uh.


Oho, ni ga ciya danga boro kaŋ goono ga kani teeku bindi ra, Wala boro kaŋ kani hi daabuley yollo boŋ beene. 	 Ahi, tui laia lum bang na hi dinga, ahihkeileh long khuam dawna lum bang.A honsat ua, na ka sa kei; a honvua ua, bangmahin ka vei kei; chikchiangin ka halh dia? Zong nawn-nawn veng, na chiding.


Zama ni m'a no fulanzamay k'a waa taabi jirbey, Hal i ga guusu hirrimi fansi laalakoyey se. 	 Mi gilou adia kokhuk toha a om masiah, mangbat nite na khawlsan theihsakna din,


Misira bonkoono Firawna jin ka kaaru ka Gezer ŋwa, k'a ton da danji. A na Kanaanancey kaŋ goono ga goro noodin kwaara ra wi, k'a no nga ize wayo Suleymanu wande se a ma ciya a hiijay-daŋ-banda. 	 Aigupta kumpipa Pharo a hoh tou a, Gezer khua a valaa, a hala, huai khuaa om Kanaante a thata, a tanu Solomon ji bel kikhakna thilpiak dingin a na pekhin hi.


Dumey kaŋ yaŋ i naŋ neeya: Filistancey bonkooni gu, da Kanaanancey kulu, da Zidonancey, da Hibancey kaŋ yaŋ goono ga goro Liban tondo ra za Baal-Hermon tondo gaa kala a ma koy Hamat furanta. 	 Huaite bel Philistiate kumpipa ngate, kanan mi tengtengte, Zidonte; Lebanon tanga om Hivte ahi ua, Baal-hermon tang akipana Hamath kho lutna phain.


Obadiya binde tun zama nga ma Ahab kubay se, ka ci a se mo. Ahab mo koy zama nga ma Iliya kubay. 	 Huchiin Obadia Ahab houpih dingin a kuana, ava hilh ta a: Huan Ahab Elija muh tumin a kuanta hi.


Samson ye ka koy Gaza koyne. Noodin mo a di kaaruwa fo ka furo a do. 	 Huan, Samson bel Gaza khua ah a hoha, huaiah kijuak a vamua, a kithuahpiha.


Zama a go, gallo kaŋ i n'a ce d'ay maa, noodin no ay ga sintin ka kande masiiba. Araŋ binde, araŋ ga ciiti yana no? Araŋ si du ka ciito yana bo, zama ay go ga ce i ma kande takuba ndunnya gorokoy kulu boŋ. Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. 	 Ka min tam khopi ah thil hoihlou ka hih pana, noute gawt louh hialin na om ding umaw? gawt louhin na om kei ding ua; leia teng tengteng tungah namsau ka kan sin ngala, chih sepaihte TOUPA thu pawt ahi.


Irikoy fuwo jinayey mo, wura nda nzarfu waney kaŋ yaŋ Nebukadnezzar sambu sududuyaŋ fuwo ra kaŋ go Urusalima ra, ka kand'ey Babila, naŋ i m'i yeti. I m'i samba i ma koy sududuyaŋ fuwo kaŋ go Urusalima ra din do, i afo kulu nga nango ra. I m'i daŋ mo Irikoy fuwo ra. 	 Huan Nebukadnezzarin Jerusalema om biakin akipana a lakkhiaka, Babulon lama a lak, Pathian ina dangkaeng leh dangka tuiumbelsunate piak nawn vek hi henla, Jerusalema om biakina koih nawn vek hi hen, a munah, huan Pathian in ah amaute na koih ding hi.


Rabbi ne a se: «Ay maa ni adduwa da ni ŋwaarayyaŋey kaŋ ni te ay jine. Ay na fu woone kaŋ ni cina hanandi, zama ay m'ay maa sinji a ra hal abada. Ay moy d'ay bina mo ga bara noodin duumi. 	 Huan, Toupan a kiangah, na thumna leh na ngetna ka ma a na hontut te kana ngaikhia a: hiai na inlam khantawna ka min omsakna dingin ka hih siangthou ta hi; ka mit leh ka lungtang huailaiah khantawn in a omta ding hi.


Jideyon ne Penuwel borey se: «D'ay ye ka kaa baani samay, ay ga cinari kuuko wo zeeri.» 	 Huan, Penuel khua a mi kiangah, Lem thu puaa ka hong kik nawn hun chiangin, hiai kulh ka hon hihchim ding, chin leng a gen hi.


Amma da ni kambe ŋwaari mwa ga ni to taali, m'a dagu k'a furu. Zama ni jare fo ma halaci, a bisa ni se i ma ni gaaham timmanta daŋ danji* bango ra. 	 Huan, na mit taklamin a honhihpuk leh, khel khia inla, pai mai in, na sapumpi a puma Gehenna a pai sangin na sapuma ka khat manthat nanga dingin a hoih hi.


Buuru kaŋ sinda dalbu bato* zaari sintina, talibey kaa Yesu do ka ne: «Man no ni ga ba iri ma Paska sooley te ni se ni ma ŋwa?» 	 Huan, Tanghou Silngou hellouh ni, ni masapen in nungjuite tuh Jesu kiang ah a hong ua, Paikan Ankuanglui nekna ding in koi ah ahia hon bawlsak le ung na ut? a chi ua.


Wongu gay Dawda dumo da Sawulu dumo game ra. Dawda mo soobay ka te gaabi ka tonton ka koy da jina, amma Sawulu dumo soobay ka zabu ka ye da banda. 	 Saula inkuante leh David inkuante sawtpi a kidou ua; David in hatlam a manoh a, Saula inkuanten bel hatlouh lam a manoh uh.


da Elisama, da Eliyada, da Elifelet, i boro yagga. 	 Huan Elisama, Eliada, Eliphellet, kua.


Rabbi humburkumay wo, Fundi do haray no a ga koy. Boro kaŋ gond'a ga jirbi wasa yaŋ ra, Masiiba mo si kaa a gaa. 	 TOUPA kihtak hinna lam zotna ahi; huan kuapeuh huai nei lungkimin a om gige ding; giloua vehin a om kei ding hi.


Iri ma laakal daŋ care gaa ka care tuti baakasinay da goy hanno gaa. 	 huan, itna leh thil hoih hiha kitokthou dingin ikingaih tuah tek ding uhi;


Hala borey te dambara nd'a dondonandiyaŋo, zama a n'i dondonandi sanda hinkoy, manti sanda asariya* dondonandikoy cine bo. 	 A thuhilh tuh lamdang a sa mahmah ua; laigelhmite banglou a, theihna nei hileh kilawm taka amau thu a hilh jiakin.


Iri ma tun da hinay ka koy reyzin kaley ra, Iri ma di hala reyzin* tiksey te kobto, Hal i booso mo feeri, Hala garenadey mo boosu. Noodin no ay g'ay baakasina cabe ni se. 	 Jawlzongpakin gimnamtui a suak saka, ka kongkhak uah thei manpha chi chih, athak leh a lui a om, nanga dingin ka nakhol khawm, aw ka ngaihnou.


Gaa no Misira gorokoy kulu ga bay kaŋ ay no ga ti Rabbi, za kaŋ i ciya Israyla dumo se kwaari goobu. 	 Israel inkote adia sialluang chiang lel na honghih jiakin Aigupta gamah teng tengtengin kei TOUPA ka hi chih a thei ding uh.


Boroyaŋ kaa mo ka fun dumey kulu ra zama ngey ma maa Suleymanu laakalo. Ndunnya bonkooney kulu kaŋ maa a laakalo baaro no k'i donton. 	 Huchiin Solomon pilna tanchin zasa peuhpeuh khovel kumpipate tengteng akipanin chi chiha mi a pilna ngaikhe dingin a hongpai jeljel uh.


Zama ay na ni lordi hunkuna ka ne ni ma ba Rabbi ni Irikoyo, ni ma dira a fondey ra, ni m'a lordey, d'a hin sanney, d'a farilley haggoy. Yaadin cine gaa no ni ga funa, ni ga tonton mo, zama Rabbi ni Irikoyo ma ni albarkandi laabo kaŋ ni ga furo ka du a mayray din ra. 	 TOUPA na Pathian uh it ding, a lampi zuih ding, a thupiak, a dan, a vaihawm, pom dinga tua ka hon thupiak na zop uleh hingin na om ding ua, na hongpung ding ua, na valuah ding gam uah TOUPA na Pathian un vual a honjawl ding hi.


Goy-ize kaŋ ga goy te alhakku se, kaŋ manti kuruko no, kaŋ feejey manti a wane yaŋ mo no, d'a di sakali* go kaa, a ga zuru ka feejey naŋ no. Sakalo mo g'i hamay k'i say-say. 	 Kiloh, belamchingpa tak hilou, belamte amaha hilouin, ngia hongpai a muhin belamte a taisan nak; huan, ngiain amau tuh a keia, huchiin a hihdalh hi.


Hala mo i g'a goy hanney ci ay jine, i g'ay sanney mo ci a se. Tobiya mo ga tirayaŋ samba zama i m'ay humburandi se. 	 Huailou leng ka maah a thil hoih hihte a gen ua, amah kiangah ka thute a tun jel uhi. Huchiin Tobiain laikhakte kei honlausak dingin a khak hi.


Amma waati kaŋ nga kaŋ ti cimi Biya ga kaa, a ga furo araŋ jine cimi kulu ra, zama a si salaŋ nga boŋ sanni, amma sanni kulu kaŋ a maa, nga no a ga ci. A g'araŋ kabarandi nda hayey kaŋ ga kaa mo. 	 Himahleh, amah, Thutak Kha a hongtun chiangin, thutak tengteng ah nou a honpi ding; amah phuahtawmin thu a gen dek ngal keia; a jak peuhmah a gen zo ding, thil hongtung dingte leng nou a hontheisak ding.


da farka zambar waranza da zangu gu, 	 Sabengtung singthum leh zanga,


«Israyla izey boro fo kulu ma zumbu nga bumbo liiliwalo jarga, wo kaŋ gaa a kaayey dumo seeda go no. I ma zumbu kubayyaŋ hukumo windanta ka tanji nd'a. 	 Israel suanten a inkuan chiamtehna uh tak chiatin a pawl uh hihdan bangin a puanin uh a kaih ding uh ahi: kihoupihna puan ngat chiatin a kimvelin a kai ding uh.


Iliyasu ne a se: «Koy baani.» Kal a fay d'a, a mana baa mooru. 	 Huan, aman a kiangah, Lungmuangtakin pai in, a chi a. Huchiin a kianga kipan a pawtkhe nawn a, bangtan hiam a pai man hi.


Haciika ay ga ne araŋ se: Za sohõ ay si ye ka reyzin* hari haŋ koyne kala day han kaŋ hane ay g'a haŋ itaji Irikoy koytara ra.» 	 Chihtaktakin ka honhilh ahi, Pathian Gama a thak ka dawn ni a tun masiah grep gui gaha ka dawn nawnta kei ding, a chi hi.


da Baniya, da Meremot, da Eliyasib, 	 Vania, Meremot, Eliasib;


D'a di wongu torkoyaŋ, da bari-kariyaŋ kaŋ ga dira ihinka-hinka, Da farkayyaŋ kaŋ yaŋ go ga sasare, Da yoyaŋ kaŋ yaŋ go ga sasare. Kal a ma hanga jeeri ka laakal daŋ hal a ma boori.» 	 Huan, Sepaih a pawlte, sakol tung tuang a kopkopa paite sabengtung pawl te, sangawngsau pawlte, a muh chiangin pilvangtakin a ngaikhe kilkel ding, chiin.


A si sargay feemey kaŋ ci a kambe goyey guna, Haya kaŋ a kambayzey te mo, a si ye k'a guna koyne, Baa wayboro himandi bundu toorey, Wala wayno himandi waney. 	 Maitam, amau khut suak lamte khawng a en nawnta kei ding ua, amau khuta bawl Asherim hiam, gimlim maitamte hiam a zahtakta kei ding uhi.


Ya Rabbi, ay maa ni baaro, ay humburu mo. Ya Rabbi, ma ni goyey tajandi jiirey bindi ra, Ni m'i bayrandi mo jiirey bindi ra. Futay ra mo ni ma fongu suuji. 	 Aw TOUPA, na tanchin a gen uh ka jaa, ka lau hi; Aw TOUPA, kumte lakah nasep hihhalh ve, kumte lak ah kithei sak ve; thangpaihna chitna theigige-in.


Boro kaŋ sinda carmay ga sanni kulu cimandi, Amma laakalkooni ga haggoy nda nga te-goyey hala a ma boori. 	 Mi mawlin thu chih a uma: himahleh mi pilvangin a paina hoihtakin a en hi.


Hal a m'iri no iri ma faaba iri ibarey kambey ra, Iri ma may Irikoy se humburkumay si. 	 I doute laka a honbit saka, lau loua a na i sepna ding.


Sanda urs* cine no a go ga gum ay se, Da muusu beeri cine kaŋ go nga tuguyaŋ nango do. 	 Kei dingin amah vompi mibuk bang, mun guka humpinelkai bang ahi.


Tuyaŋo kaŋ i ye iri se neeya, i ne: «Iri wo, Irikoy, beene nda ganda Koyo tamyaŋ no, Iri goono ga windo wo cina kaŋ i jin ka cina za jiiri boobo kaŋ bisa, kaŋ Israyla bonkooni bambata fo cina ka kubandi mo. 	 Huan hichibangin kou a hondawng uh, Van leh lei Pathian sikhate ka hi ua, hiai kum tampia nakilam sa, Israel kumpipa thupiin a lam leh a zohsa in ka lam uhi.


Da ni na Irikoy gande ceeci nda himma, Ka kande ni ŋwaarayyaŋo Hina-Kulu-Koyo do, 	 Pathian lam kuhkaltaka na zona, hua Thilbangkimhihthei kianga na thilnget na bawl leh;


Dawda binde humburu Rabbi han din hane ka ne: «Mate no i ga te d'a hala Irikoy sundurko ma kaa ay do?» 	 Huan, huai ni in David in TOUPA a kihta a; Bangchi in TOUPA bawm ka kiang a hong tung theita dia? a chi a.


Amma baa da ni hiiji, ni mana zunubi te. Da wandiyo mo hiiji, a mana zunubi te. Amma borey din ga taabi haŋ ndunnya goray ra. Ay mo ga ba ay m'araŋ waa da taabi. 	 Himahleh, ji na neih leh thil na hih khial kei hi, nungak siangthou inleng pasal a neih leh thil a hihkhial sam kei hi. A hihhangin, hichi bang miten sa ah gimna a thuak ding uhi; Himahleh ken jaw honthuak sak louh ka ut hi.


Ni nya beere wala a kayne wayboro, ni ma s'a haawi feeri, zama ni nyaŋo nya ize no. 	 Na nu sanggamnu vuaktanna na lem ding ahi kei, na nu tanaunu nai ahi ngal a.


Taali se sargayey nooru nda zunubi se sargayey nooru, i mana kand'ey Rabbi windo ra mo, zama alfagey wane no. 	 Moh thoihna thillat dangka leh, khelhna thoihna thillat dangkate bel Toupa in ah ala lut kei ua; siampute tantuam ahi.


Iri na iri moolo beerey sarku kuubey gaa no-haray, 	 Huaia muisumte khawngah i kaihgingte i khai ua.


Yasuwa ye ka sanno da zeyaŋo gaabandi i se koyne alwaati woodin ra ka ne: «Laalante no Rabbi jine, bora kaŋ tun ka ne nga ga birni woone Yeriko cina: A hay-jine mursay no a g'a daba cina nd'a. A ize koda mursay mo no a g'a me-daabirjey sinji nd'a.» 	 Huan, huailaiin Josuain, Hiai Jeriko khopi honlamkhemi peuhmah TOUPA maah hamsethuakin om hen: a ta masa tanin a suangphum a phum dinga, a ta tumpen tanin a kulh kongpite a lam ding, chiin amau a hilh chiatchiat hi.Huchiin TOUPA Josua kiangah a oma; huan, a gam pumpi ah a min a hongthangta hi.


Yusufu mo ne nga nya-izey da nga baabo banda se: «Kal ay ma koy ka ci Firawna se, ay ma ne a se: ‹Ay nya-izey d'ay baabo banda kaŋ yaŋ goro Kanaana laabo ra, a go, i kaa ay do. 	 Huan, Joseph in, a unaute leh apa inkuanpihte kiangah kava hoh tou dia, Pharo ka hilh dinga, a kiangah, ka unaute leh ka pa inkuanpihte, huai Kanan gama omte, ka kiangah a hongtung ta uh;


Waato kaŋ Buwaza ŋwa ka haŋ, a bina ga kaan mo, kal a koy ntasso gusamo banda zama nga ma kani. Ruta mo kaa moso-moso, ka daabiro kaa a ce taamey gaa, ka kani noodin. 	 Huan, Boaziin an a ne a, a dawn khitin a lungsimin nuam a honsa mahmah a, buhvum bula lum dingin a hohta hi; huan awlawlin a vahoh a, a khe a lema, a lum samta hi.


ngey mo ga haggoy da jinay jarekoy. I ga haggoy mo da boro kulu a goyo ra. Lawi borey ra mo hantumkoyaŋ, da doogariyaŋ, da windi me batukoyaŋ go no. 	 A puaka puak thoh mite heutu leng ahi uh, na chiteng semmite sep ding ngaihtuahmi ahi uh: laigelhmi te, heutu te, kongkhak ngakmite Levi mite laka mi ahi uhi.


Sohõ binde, ni ma koy ka borey candi ka koy nango kaŋ ay ci ni se din. Guna, ay malayka ga koy ni jine. Amma kulu nda yaadin, ay banayaŋ zaaro ra ay g'i zunubo bana i gaa.» 	 Huaiziak in tu innkuan inla, na kiang a ka genna mun ah mite pi in: ngai in, na ma ah ka Angel a pai ding: akoi-abang hileh ka veh ni chiang in a tunguah a khelhna uh ka veh ding, achi hi.Huchi in Aron bawl bawngnou a bawl ziak un, TOUPA'N mite a gawt ta.


Kaŋ Obadiya go fonda boŋ, kala a go, Iliya kubay d'a. A n'a bay mo ka ye ganda nga moyduma boŋ ka ne: «Nin no, ya ay jine bora Iliya?» 	 Huan, huchia Obadia a pai laiin, ngaiin, Elija toh a kituak ua: huan, aman amah a thei laia, huchiin a khupboh a, nang na hi maw, ka pu Elija? Achia.


I ma ciya sanda du kaŋ go haw jine, Rabbi malayka goono g'i gaaray. 	 Toupa angelin hawl kawm jela buhsi huihin a mutleng bangin om uhen.


Kala ya koy i albeerey do haray, Ay ma salaŋ d'ey, Zama ngey wo ga Rabbi fonda bay, Kaŋ ga ti i Irikoyo farilla. Amma woodin yaŋ mo, care banda no i na calu* ceeri, I na hawyaŋ harey pati-pati. 	 Mi liante kiangah ka vahoh ta dinga, ka vahoupih dinga, amau jaw TOUPA dan leh a Pathian thugelte a thei uh, a chi a. Himahleh hiai miten thu khat satin, hakkol a hihtan ua, henna haute a hihtat uhi.


Gaa no Jileyad arkusey ne Yefta se: «Haŋ kaŋ se iri bare ka ye ni do sohõ ga ti zama ni ma koy iri banda, ni ma Amon izey wongu. Ni mo no ga ciya iri jine boro Jileyad boro kulu boŋ.» 	 Huan, Gileadte upaten Jephtha kiangah, Huaijiak tak ahi hi, tua nang lam ka hongngat nawn uh, Amon suante sual dinga ka kiang ua na pai theihna dingin; huan, Gilead gama om tengtengte tungah ka heutu ding un na om ding, a chi ua.


A ne koyne: «Ifo gaa no ay ga Irikoy koytara himandi? 	 Huan, Pathian gam bang toh ka the dia? a chi nawna.


Ifo se no binde araŋ goono g'araŋ kunfayaŋ yaamo wo te ay se, Za kaŋ sanney kaŋ araŋ goono ga kande yaŋ, I ra hay kulu mana cindi kala tangari?» 	 Bangchiin thumumal omlou piin hon khamuan ding na hia? Na dawnnate uah juauthu loungal bangmah a om kei hi.


Borey n'i banda gana Urdun fonda boŋ ka koy hala yawyaŋo do. I ganakoy fattanta mo i na kwaara birni meyo daabu. 	 Huan, miten Jordan lui lamah, gal kaina tanin a vadelh ua; huan, a delhmite a pawt khiak tak un kulh kongpi a khak uhi.


Laabo kulu mo ga ciya sanda Gooru Beero, za Geba gaa kal a ma koy Rimmon, Urusalima dandi kambe haray. Gallo mo ga tun ka goro nga nango ra, za Benyamin Meyo gaa kal a ma koy Me Cimanta gaa, ka koy Lokota Meyo gaa. Koyne, za Hananeyel Cinari Kuuko gaa kal a ma koy bonkoono reyzin* hari kankamyaŋo do. 	 Jerusalem sim Geba akipan Rimmon tan, gam tengteng phaijang a suak ding; huan Jerusalem bel Benjamin kongpi a kipan kongpi khatna chiang, a ninga kongpi chiang. Hananel insang akipan kumpipa uainsukna pha akipan khen tuamin a om ding hi.


Yonata ize no ga ti Merib-Baal, Merib-Baal mo na Mika hay. 	 Huan Jonathan tapa bel Meribbaal ahi; huan Merib-baalin Mika a suang hi.


Amma baa kaŋ ay janta ciya siyaŋ hari araŋ se, araŋ mana dond'ay ka wangu ay. Amma danga Irikoy malayka cine no araŋ n'ay ta, danga Almasihu Yesu cine. 	 Huan, ka saa nou dia khemna om tuh na simmoh kei ua, na kih sam kei uh; Pathian angel bangin, Kris Jesu bang hialin na honnapakta jaw uhi.


Wa ham toorimiyaŋ daŋ kuso ra hala toorimi hanney afo kulu ma furo, Kaŋ ci ham tanjey da kambey. Araŋ m'a toonandi nda biri suubananteyaŋ. 	 Sa-ui bel suang inla, suang thek inla, a sungah tui sung inla: sabakte kha inla, a sa hoih tengteng, a phei te, a liang te, a guhbawk hoih tatain hih dim in.


Ahab ne: «May do no?» A ne: «Haŋ kaŋ Rabbi ci neeya: Laabo jine borey arwasey kambey ra no.» Gaa no bonkoono ne: «May no ga jin ka sintin ka wongu haw?» Annabo tu ka ne: «Nin.» 	 Huan, Ahabin, kua zangin eita? A chi a. Huan, aman, TOUPAN hichiin a chi, gam khentea heutute tangvalte zangin, chiin, a chi a. Huchiin aman, kuan galkap vai a hawm dia? a chi a. Huan, aman a dawng a, nang, a chi a.


Sorro way wo kulu araŋ goono g'ay foy no, Haawi mana araŋ di nda mate kaŋ cine araŋ goono g'ay zamba? 	 Hiai sawmvei tak na honkouta ua: ka tunga giloutaka na hih uh na zum kei ua.


Suleymanu binde, nga nda jama kulu a banda ziji ka koy sududuyaŋ nango do kaŋ go Jibeyon, zama noodin no Irikoy kubayyaŋ hukumo go, wo kaŋ Irikoy tamo Musa te saajo ra. 	 Huchiin, Solomon leh kikhawmte tengteng Gibeon khuaa mun sangah a hoh ua; huailaiah TOUPA sikha Mosiin gamdaia a bawl Pathian biakna buk a om hi.


Zama hano din hane no i ga sasabandiyaŋ te araŋ se k'araŋ hanandi. Araŋ ga hanan araŋ zunubey kulu gaa Rabbi jine. 	 Hiai ni in noute hih siangthouna ding in noute ding in kilepna bawl ahi sin hi; huchi in TOUPA ma ah na khelhna tengteng lak ua kipan na siangthou ding uhi.


Abram ne koyne: «A go, ni man'ay no banda. Guna mo, boro fo kaŋ i hay ay windo ra, nga no g'ay tubu.» 	 Huan, Abram mahin, ngaiin, chi himhim lah non suahsak ngal keia: enin, ka in a piang ka gouluahding ahi, achia.


Hur mo na Uri hay, Uri mo na Bezaleyel hay. 	 Huan Hurin Uri a suanga, huan Uriin Bezalel a suang.


Woodin no ay goono ga ci hala boro kulu ma si araŋ halli nda sanni kaŋ ga darandi. 	 Kuamahin paukamsiama a honkhem louhna ding un, huaite ka gen ahi.


ni ma lordo wo gaay ka goro mo taali nda jance hari si, hala zaaro kaŋ iri Rabbo Yesu Almasihu ga bangay. 	 Toupa Jesu Kris hong kilat nawn ma siah huai thupiak tuh siangthou tak leh gensiatbeia kem dingin.


Jama binde bakar Benyamin se, zama Rabbi na kunda fo zeeri Israyla ra. 	 Huan, Israel nam laka TOUPAN kihihtuamna a nabawl jiakin mipite Benjamin pawl thu ah a kisikta uhi.


Zama araŋ wo, araŋ ga Urdun daŋandi ka du laabo kaŋ Rabbi araŋ Irikoyo g'araŋ no. Araŋ ga du a mayray hari mo, ka goro a ra. 	 TOUPA na Pathian un a honpiak gam valuah dingin Jordan na kan ding uh ahia, na luah ding ua, huaiah na om ding uh.Huan, tua na ma ua ka koih, dan leh vaihawm tengteng jui dingin na pilvang ding uhi.


Kala Firawna donton ka Musa nda Haruna ce ka ne i se: «Alwaati woone kay, ay na zunubi te. Rabbi ya adilitaraykoy no, ay mo, in d'ay jama, boro laaloyaŋ no. 	 Pharoin mi a sawla, Mosi leh Aron a samsak a, a kiang uah, Tutungin ka khialta: TOUPA a diktat, kei le ka mite ka gilou uh.


Irikoy boriyandi mo wayborey din gaa, hala borey soobay ka baa koyne. I te gaabi gumo. 	 Huaijiakin Pathianin naudom mite akem hoiha: huchiin mite ahong kibelhlap ua, ahat mahmah uhi.


I kaayey almayaaley jine borey mo neeya: Efer, Izi, Eliyel, Azriyel, Irimiya, Hodabiya, nda Yadiyel. I kulu soojeyaŋ no, boroyaŋ kaŋ te maa, i kaayey almayaaley jine borey no. 	 Huan hiaite a pipute uh lupente ahi uh: Epher, Isi, Eliel, Azriel, Jeremia, Hodavia, Jahdiel, mi hat hangsante, miminthangte, a pipute uh inkote lupente.


A na Eliyacim kaŋ ga faada almayaaley dabari mo donton, nga nda Sebna kaŋ ga tirey hantum da alfagey ra dottijo zeeney, i go ga daabu nda bufu zaarayaŋ. I koy annabi Isaya Amoz izo do. 	 Huan, a inkuanpihte tunga heutu-a om Eliakim leh, laigelhmi Shebna leh, siampute upate saiip puan silhin Amoz tapa jawlnei Isai kiangah a sawl hi.


I naajo, sanda gondi naaji no, I ga hima gazama mo kaŋ ga nga hanga daabu, 	 Huaiin gul aitawite aw tuh a ngaikhe jel keia, bangchibanga siamin bum mahle uh leng.


Kankami nda foyrayyaŋ goono g'a humburandi. I goono ga te a boŋ zaama mo, Sanda bonkooni kaŋ go soolante wongu se. 	 Dahna leh haksatnain amah a lausaka; kumpipa galdou dia mansa bangin, amah a zou uhi.


Kala waybora baabo d'a nyaŋo m'a wandiyotaray seeda kaa taray ka kond'ey kwaara arkusey do faada meyo gaa. 	 Nungak nu leh pan kulhkongpiah huai kho upate kiangah nungak siangthou a hihna a hohhihlang ding uh;


Araŋ m'a ŋwa nangu hananta ra, zama woodin araŋ d'araŋ izey baa no. Araŋ ga du woodin sargayey ra kaŋ i ga salle Rabbi se danji ra, zama yaadin no a ci ay se. 	 TOUPA a dia mei a thillat a nang a tuam leh na tapate a tuam a chih ziak in mun siangthou ah na ne ding uh ahi: huchi bang a thupiak a om ka hi.


Kal i tu ka ne a se: «Yohanna baptisma teekwa. Amma boro fooyaŋ ga ne Iliya, afooyaŋ mo ga ne doŋ annabi fo no ka ye ka tun.» 	 Huan, amau, Baptispa Johan ahi, honchi uh; himahleh khenkhatin, Nidang laia jawlnei kuahiam a thou nawnta ahi, a honchi uh, chiin, a dawng ua.


Ya nin Israyla Irikoyo kaŋ ti Faabako, Daahir, ni ya Irikoy kaŋ ga tugu no. 	 Israelte Pathian aw, Hondampa, Pathian kisel nakpa na hi ngut hi.


Da alman mo no, kaŋ dumi boro ga salle nooyaŋ Rabbi se, wo kulu kaŋ boro ga no Rabbi se, a ga ciya hanante. 	 Huan, thillat, TOUPA kianga a lat ding uh gan a hih leh kuapeuhin TOUPA adia huchibang a piak peuh uh thil siangthou ahi ding ahi.


Ay bina goono ga hẽ Mowab se. Zama a laab'izey kaŋ zuru koy Zowar, I koy Eglat Selisiya, I ga ziji Luhit gangara gaa da hẽeni. Fonda kaŋ ga koy Horonayim gaa no i goono ga halaciyaŋ hẽeni te. 	 Moabte jiakin ka lungtang a kikou a; a mi hoihte uh Zoar khua leh Eglath-shelishijah ah a tai ua: Hornaim lampi ah siatna kikouin a kikou khia uhi.


Mika kayne ga ti Issaya; Issaya izey ra Zakariya. 	 Mika unaupa Isai ahi a; Isai tapate lakah, Zekaria.


A na yaarutaray te mo, ka Amalekancey kar, a na Israyla faaba ka kaa borey kaŋ yaŋ n'i ku kambe ra. 	 Hang takin a suala, Amalek mite a zou a, Israelte amaute lokmite khut akipan a honkhia hi.


Yaadin gaa, ay nya-izey, waati kaŋ cine araŋ ga margu zama araŋ ma ŋwa se, kal araŋ ma care batu. 	 Huaijiakin, ka unaute aw, ne dinga na kikhop in kingak chiat un.Na kikhop uh vaihawmna na thuak pih louhna ding un, kuapeuhin a gil a kial leh a in lamah ne hen. Huan, thu dang jaw ka hong peuhpeuh chiangin kon hilh ding hi.


Dumi cindey maa, i gaahamey goono ga jijiri. Humburkumay bambata na Filistiya gorokoy kulu di. 	 Miten a ja ua, a ling uh: Philistin tengte nattomin a manta.


Yaadin cine mo no, a na kuri say-say hukumo* da saajaw jinayey kulu gaa. 	 Huailou leng, biakbuk leh nasepna van tengteng huchibang mahin sisanin a theh samta hi.


Amma Irikoy bora Iliyasu zanka Gehazi ne: «Guna, ay jine bora dogonandi Naaman Suriyanca wo se. A mana ta hayey kaŋ a kande a do. Ay ze da Rabbi fundikoono, ay g'a gana nda zuray, ya hay fo ta a gaa.» 	 Himahleh Pathian mi Elisa sikha Gehazi in, koi ahia, ka puin Suria mi Naaman a thil hontawite la hetlouin a khah nawn mawk a; Toupa hina louin ka gen hi, ka va delh dinga, banghiam bek kava laksak ding e, a chi a.


Misira ziimey mo na woodin te da ngey moodabaley, Firawna bina sandi mo koyne. A mana maa i se, danga mate kaŋ Rabbi ci. 	 Huchiin Aigupta mitkhialdawitawiten leng a mitkhialdawitawi un huchimahbangin a hih uh: huan Pharo lungtang a khauh a, TOUPAN a chih bangin amau a ngaikhe sam kei hi.


Waato kaŋ cine Rabbi sappa sundurko to jama ra, Israyla borey kulu na kosongu bambata te gumo, kala tondey tu. 	 Huchiin TOUPA thukunna bawm a giahmun uh a hongtunin, Israel mi tengteng ngaihtak in a kikou zuazua mai ua, lei nangawn leng a thawn ging juajua mai hi.


Kanandi fa kaŋ ti borey kaŋ yaŋ fatta ka koy wongo do baa, i lasaabo ga ti: feeji zambar zangu hinza da zambar waranza cindi iyye, nda zangu gu. 	 Huan, a kimkhat, kidouna a hohte tantuan pen, belam nuai thum leh singthum leh sang sagih leh sang sagih leh za nga ahi:


A ne i se: «Wa kaa k'ay gaakasinay, iri ma Jibeyon kar, zama i na amaana no Yasuwa nda Israyla izey se.» 	 Hongpai unla, hongpanpih un, Gibeon i vasual ding uh: Josua leh Israel suante toh kilepna a bawlta ngal ua; chiin a thukhak khawma.


Amma laakalkooney wo na ji sambu sintiliyaŋ ra, da fitilley ngey banda. 	 a pilte'n bel a khawnvakte uh a tawi un, a um ah a tui leng a tawi uh.


Rabbi binde na Balaam kubay ka sanni daŋ a meyo ra, ka ne: «Ma ye Balak do. Ya-cina nda ya-cine filaana no ni ga ci.» 	 Huan, TOUPA'N Balam a na kituahpih a, a kam ah thu a koih a, Balak kiang ah kiknawn ta inla, a kiang ah, va gensawn in, a chi a.


Annabi Irimiya ne: «Taari no! Ay siino ga ye Kaldancey do.» Amma Iriya mana saal Irimiya. A n'a di ka kond'a faadancey do. 	 Huan, Jeremiain, Juau ahi; Kaldaite kianga ka kipe kei hi, a chi a: himahleh a ngaikhe kei a, huchiin Irijain Jeremian a mana, heutute kiangah a pia.


Kaŋ Israyla izey dira, jirbi hinzanta day, kal i to i birney gaa. I birney ga ti Jibeyon, da Kefira, da Beyerot, da Ciriyat-Yeyarim. 	 Huan, Israel suante a pai jel ua, a ni thum niin a khopite uh a vatung ua. A khopite uh Gibeon te, Kephira te, Beeroth te, Kiriathjearimte ahi.


zama a sabbay se no Yahudance boobo koy ka Yesu cimandi. 	 amah jiaka Judate tampiin a langkai san ua, Jesun a gintak jiakun.


Ngey kaŋ yaŋ i kabu i do, sanda Simeyon kunda waney, boro zambar waygu cindi yagga nda zangu hinza no. 	 Simeon nam, a simte uh sing nga leh sang kua leh za thum ahi uh.


Talibey mo te sanda mate kaŋ Yesu n'i lordi nd'a ka Paska ŋwaaro soola. 	 Huan, Jesu'n a kiang ua a chih bang in nungjuite'n a hih ua; Paikan Ankuang tuh a bawlta ua.


Amma nin no k'ay zumandi ay ma fun gunde ra. Ni naŋ ay ma deyaŋ te za ay go ay nyaŋo fafa gaa. 	 Sul akipan himin nangmah tungah ngak ka nahi a: nang tuh ka nu gilsung himah ka Pathian na hi hi.


Waato din gaa no ay maa a jinde bambata ay hanga ra kaŋ ne: Ya araŋ, gallo borey wiikoy, wa maan, boro fo kulu nda halaciyaŋ wongu jinay nga kambe ra! 	 Huchiin bila ka jakin, Khopi kemmite mi chih hihmanna van tawiin hongnai uhen, chiin ngaihtakin a kikou a.


Kala laabu zinjiyaŋ bambata fo te, zama Irikoy malayka no ka zumbu ka fun beene, a kaa ka tondo gunguray ka goro a boŋ. 	 Huan, ngaidih, jin nakpitak in a hong ling a; Toupa angel van a kipan a hongsuk a, suang tuh a hong khukkhia a, a tungah a tuta a.


Albarkante no nga kaŋ goono ga kaa Rabbi maa ra, Rabbi fuwo ra no iri na albarka gaara araŋ se. 	 TOUPA mina hongpaiin nuam a sa hi: TOUPA in akipanin vual ka honjawl uhi.


Yohanna diyey goono ga dira, kala Yesu sintin ka salaŋ borey marga se Yohanna boŋ ka ne: «Ifo no araŋ koy ka guna ganjo ra? Kwaari kaŋ haw ga zinji no? 	 Huan, Johan sawltakte a pai nung un Jesun mipite kiangah Johan thu a genta a, Bang en dinga gamdaia pai khia neita ua? Sialluang huih mut ling maw?


Kaani goray mana hagu saamo se, Sanku fa binde bannya ma du koytaray dabarikooniyaŋ boŋ. 	 Nuamtat mi hai adingin a kilawm keia; sikha lalte tunga vaihawm a kilawm kei diak.


Sooje bari-kari jama lasaabo mo, zambar way no hala sorro zambar way hala sorro hinka, _(danga million zangu hinka nooya)__. Ay maa i lasaabuyaŋo mo. 	 Huan huai sakol tungtuang mi sepaih tam lam tuh sing ngen mun sing nih ahi: a tam uh kigen ka ja a.


Rabbi n'ay gooji nda dungay, Amma a man'ay nooyandi buuyaŋ se. 	 TOUPAN nakpi takin honthuzoha: sihna kiangah jaw honpe tel kei hi.


Laalakoyey n'ay batandi zama ngey m'ay halaci se, Amma ay ga laakal ye ni seedey gaa. 	 Mi gilou-salouten honhihmang tumin honngak nak ua; himahleh na thutheihsakte ka ngaihtuah ding hi.


Woodin sabbay se no Rabbi a Irikoyo n'a daŋ Suriya bonkoono kambe ra. I n'a kar, i n'a borey ku ka kond'ey tamtaray, ngey marga boobo. I kond'ey Damaskos. Rabbi n'a daŋ koyne Israyla bonkoono kambe ra, nga mo n'a kar da karyaŋ bambata. 	 Huaijiakin, TOUPA a pathian in Suria kumpipa khutah a piaa; a sual ua, a mite tampi slah a pih uh, Damaska ah a paipih uhi. Huan, Israel kumpipa khuta piak ahi laia, aman tampi a that ahi.


Iri s'i tugu i izey se, Amma iri ga Rabbi sifawey, da Rabbi gaabo, D'a dambara goyey kulu kaŋ a te baaru dede zamana kaŋ ga kaa borey se. 	 Huaite tuh a tate uh lakah i im kei ding ua, khangthak hongom ding kiangah TOUPA phatna thu leh, a hatdan leh a thillamdang pipi hih dante I hilh zo ding uhi.


Saaya din gaa no hari tabakwa salaŋ Firawna se ka ne: «Hunkuna no ay fongu nd'ay taalo. 	 Huchih laiin uain pia heutupen in Pharo kiangah, tuni in ka mohdan te ka honthei kheta:


A niina ra mo dullu go ga fatta, Sanda kusu kaŋ goono ga walay ra cine. 	 Amah ka dit ding, ka kiangah kuan a pe masa aleh? Van pumpi nuaia om peuhmah keia ahi.


Da mo boro fo yeeji na boro fo wane maray hal a bu, kal i ma yeeji fundikoono neera ka nooro fay, buukwa mo, i m'a fay ngey game ra. 	 Mi khat bawngtalin midanga hihna henla, si leh; a bawngtal hinglai pen a juak ding ua, a sum a kihawm ding uh; huan a bawngtal sipen leng a kihawm ding uhi.Ahihkeileh a malamin huai bawngtal phut hat ahi chih a kitheiha a neiin a khum kei chih a kitheih leh; bawngtal tanga bawngtal a piak ngeingei ding; huchiin a gan si amah tuam a hih ding ahi.


A ciya binde, waato kaŋ Ahab na Iliya fonnay, Ahab ne a se: «E! Nin no, nin Israyla taabandikwa?» 	 Huan. Hichi ahia, Ahab in Elija ava muhin Ahab in a kiangah, nang na hi maw, Israel te lunghimoh sakpa? achia.


Yesu tu ka ne i se: «Manti a go hantumante araŋ asariya ra: ‹Ay ne: Araŋ ya irikoyyaŋ no?› 	 Jesun a kianguah, Na Dan laibu uah, Pathiante na hi uh, ka chi, chih gelh ahi ka hia?


Boro kaŋ cimandi, kaŋ se i na baptisma* te mo, a ga du faaba, amma boro kaŋ wangu ka cimandi, i g'a zeeri ciiti ra. 	 A gingtaa baptisma tang tuh hotdamin a om ding ua; gingtalou tuh siamlouh tangin a om ding uh.


Zama araŋ bumbey ga bay gumo kaŋ Rabbi zaaro ga kaa danga cin ra zay cine. 	 Toupa ni tuh jana guta bangin a hongtung ding chih noumau ngeiin chiantakin na thei ngal ua,


A na Mowab mo kar, a n'i kanandi sorro-sorro ka naŋ i ma kani ganda. A na sorro hinka candi kaŋ yaŋ i ga wi, sorro fo kubante mo kaŋ i ga naŋ da fundi. Mowab borey binde ciya Dawda tamyaŋ, i goono ga kand'a se jangal. 	 Huan, Moab mite a sual a, lei ah a lumsak a, tehna khau in a teh a; vual nih bel hihlup ding in a teh a, vual khat bel a tawn a hing a hawi ding in a teh a. Huchi in Moab mite bel David sikhate a hong hita ua, siah a pia uhi.


Rabbi mo ga te i se mate kaŋ a te Amorancey bonkooney Sihon da Og d'i laabo mo se, kaŋ yaŋ a halaci. 	 Huan, TOUPAN Amorte kumpipa, Sihon leh Og leh a gam tung ua ahih bangin a tunguah a hih ding; amaute a hihmang ding hi.


Cimbeero* kaŋ ni gonda, ni m'a gaay ni boŋ se Irikoy jine. Albarkante no boro kaŋ si nga boŋ kalima haya din ra kaŋ a goono ga yadda nd'a ka te. 	 Ginna na neih Pathian maah nangmah kia theihin nei maiin. Amah hoih sak lama siamlouh kitangsak lou tuh a hampha hi.Ahihhangin, ginglelpan a nek leh, ginnaa a nek louh jiakin, siamlouh a tang ahi; bangpeuh ginna loua hih jaw khelhna ahi ngala.


Yaadin mo no, tuuri hanno kulu ga ize hanno hay, amma tuuri laalo, ize laalo no a ga hay. 	 Lenling ah leng theipi a lou ngei ua hia? Huchi mahbangin sing hoih peuhmah a gah hoih naka; sing sia tuh a gah se nak.


Isakar kunda se: Zuwar ize Natanel. 	 Isakar nama Zuar tapa Nethanel.


Yaadin binde no diyey din kaŋ kaaru bariyey kaŋ ga zuru nda waasi boŋ fatta nda bonkoono lordo, kaŋ ga dirawo kankamandi i se, k'i sakulla. I na lordo fe Susan faada ra mo. 	 Huchiin dak kumpipa nasepnaa zat sakol man-gangte tunga tuangte a pai khia ua, kumpipa thupiakin amau a nohin a khawksak ngal ua; huan thupiak pen Susan inpi-a piak khiak ahi.


Sanni woodin yaŋ no Dawda te ka nga borey gaay d'a. A mana fay d'ey i ma tun ka Sawulu kar. Sawulu binde tun ka fun tondi guuso ra, ka nga fonda gana. 	 Anung zekin David leng a thou a, kokhuk akipan a pawta, kumpipa, ka toupa, chiin Saula a nung sapa. Huan, Saula nunglam ah hong kiheia, Davidin a maia lei siin chibai a buk a.


Wando fundo jirbey kulu, A ga gomni te a se, manti laala bo. 	 A damsung ni tengin amah a hih hoiha, a hihse kei.


Woodin banda, da ni mwa no na ni daŋ ni ma taali te, m'a dagu ka furu. Zama a ga bisa ni se ni ma furo fundi ra mo-fo-koy, d'i ma ni catu danji* bangu danjo ra, nin da ni mo hinka. 	 Huan, mitin a honhihpuk leh khel khia inla, pai mang in; mit lang nih neia Gehenna meia paiha om sangin, mit lang khat neia hinna a lut nanga ding in a hoihjaw.


Woodin sabbay se no ay ci araŋ se ka ne araŋ ga bu araŋ zunubey ra. Zama d'araŋ mana cimandi kaŋ ay no ga ti AY* GO NO, araŋ ga bu araŋ zunubey ra.» 	 Huaijiakin, na kiang uah, Na khelhna uah na si ding uh, ka chih, huai amah ka hi chih na gin kei ua leh, na khelhna uah na si ngeingei ding uh, a chi a.


Ni gonda kambe sanda Irikoy cine no? Wala ni ga hin ka kaati nda jinde sanda Irikoy cine no? 	 Ngaiin, Bangmah ka hi keia; bang ka hon dawng dia? Ka kam ah ka khut ka koih.


Zama i mana Rabbi ngey Irikoyo sanno gana bo, amma i n'a sappa tunandi, kaŋ ga ti hayey kulu kaŋ Rabbi tamo Musa n'i lordi nd'a. I wangu ka maa a se mo, sanku fa i m'a te. 	 TOUPA a Pathian uh thu a man nop louh ua, a thukhun a bohsiat jawk sop ua, TOUPAN a sikha Mosi thu a piak tengteng ngei a pom nop louh jiak un.


I kaa mo ka kwaara me batukoy ce. I ci i se ka ne: «Iri koy Suriyancey gata do. Iri gar boro kulu si noodin mo, wala boro jinde, kala bariyey ngey kangayey gaa da farkayey tafarante yaŋ, da kuuru-fuwey mo yaadin.» 	 Huchiin kho kongkhak vengmi a va sam ua; Suriate giahmun ah ka va hoh ua, huan, ngaiin, kuamah ana omkei ua, mihing husa himhim leng a omkei, sakolte leh sabengtung kia a na kikhih a, puaninte leng a om ngeingeiin a om uhi, chiin a hilh ua.


Nebo izey waney: Yeyel, da Mattatiya, da Zabad, da Zebina, da Iddo, da Yowel, da Benaya. 	 Nabo tapate lakah; Jeiel, Mattithia, Zabad, Zebina, Iddo leh Joel, Benaia.Hiaite tengteng ji lamdante a pi ua: huan a lak ua khenkhatten ji a nei ua huaite akipan tate a nei uhi.


Kala Yahuda nda Benyamin alborey kulu margu Urusalima ra hala jirbi hinza din ga to; handu yagganta nooya, hando jirbi warankanta hane. Jama binde goro batama bambata fo ra Irikoy windo jine. I goono ga jijiri sanno din sabbay se, da beene hari boobo kaŋ goono ga te mo se. 	 Huchihlaiin Juda leh Benjamin mi tengteng Jerusalem ah ni thum sungin a kikaikhawm ua; a kha kuana ahi a, a kha ni sawmnih ni: huchiin mi tengteng teng Pathian in maia mun lian ah a tu ua, hiai thu lhe vuah pi jiakin a ling uh.


I ga gartu, kuubiyaŋ da foyrayyaŋ no g'i di. I ga kunkuni danga wayboro kaŋ go hay-zaŋey ra. I ga care di dambara, I moydumey mo ga hima danji beela. 	 Huan, a lau ding ua; damlouhna leh lungkumlouhnaten amaute a man dinga; numei nauvei bangmaiin a chi uh a na ding; lamdang kisa tuahin a om chiat ding uh; a melte uh meikuang mel bang ahi ding.


I ne mo: «Tilas no i ma du tubu borey kaŋ yaŋ du ka yana Benyamin ra se, zama i ma si kunda fo tuusu Israyla ra. 	 Amau, Israel nam hihmana a om louhna dingin Benjamin pawl om sunte bangchiin suan i neisak ding uam aw?


A n'iri faaba kubay dabaro gaa k'iri daŋ nga Izo kaŋ nga ga ba din koytara ra. 	 Aman tuh mial thuneihna lak akipan honsuaktasakin, a Tapa ittak gamah honkaisakta;


Boro kaŋ ga gomni te ga te maani. Hari nooko mo, nga bumbo i g'a no hari. 	 Misiam thausak in a om ding, huan kuapeuh tui buak amah leng tui buah in a om ding hi.


I n'ay fundo pati guuso ra, I n'ay catu nda tondiyaŋ. 	 Leikohawm sungah ka hinna a sat tat ua, ka tungah suang a khia uh.


Saaya din binde bonkoono na Ziba kaŋ ga ti Sawulu bannya ce ka ne a se: «Hay kulu kaŋ ga ti Sawulu wane za doŋ, hala nd'a windo kulu, ay n'a no ni koyo izo se. 	 Huchi in kumpipan Saula sikha Zib a sam a, a kiang ah, Saula thil tengteng leh a inkote tengteng thilte na pu tapa ka pevek hi.


A ga ciya mo, araŋ g'a fay no kurne boŋ, a ma ciya araŋ se tubu, araŋ da yawey kaŋ goono ga goro araŋ game ra, ngey kaŋ yaŋ ga izeyaŋ hay araŋ game ra. I ga ciya araŋ se, ngey da ngey kaŋ yaŋ i hay araŋ se Israyla izey windey ra, i kulu ga saba no cap-cap. I ga tubu araŋ banda Israyla kundey ra. 	 Huan hichi ahi dinga, na gamtan ding uh leh na lak ua nam dang teng, ji leh ta nei sate gam tan ding bel na hop ding uh ahi. Amau lah Israel ta dia piang mawng bang ahi ding uh ahi; Israel namte lak ah noute bangin tan a neih ding uh ahi.Huan hichi a hong hi dinga; kua nam lak ah leng nam dang na nateng leh, huailaia a gam tan ding na seh sak ding uh ahi, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi.


Lalabu nda Rabbi humburkumay, I alhakko ya arzaka nda beeray da fundi no. 	 Kiniamkhiakna leh Toupa kihtakna lohtak hausaknate, zahtakhuaina leh hinna ahi.


A ga ciya mo, da taali-teero din to barzuyaŋ, ciitikwa ma ne a ma kani ganda noodin. I m'a kar mo ciitikwa jine, mate kaŋ i lasaabu a goy laala to r'a. 	 Huan, hichi ahi dinga, mi gilou jep tuak mah a hih leh, vaihawmmin a lumsak dinga, a maah a jep sak ding ahi, a gitlouh dungjuiin jep ding zah khiah ahi ding.


A kurmey boŋ no beene curey kulu ga goro, ganji hamey kulu mo ga kani a kambey boŋ. 	 A siatna ah tungleng vasa tengteng a teng ding ua, a bawk tungahte gamsate a om ding uh.


Ay sanno g'ay bine cimo bangandi. Ay meyo ga bayray toonante salaŋ. 	 Ka thuten ka lungtang dikna a genkhe ding uh; huan ka mukten a theih ngei uh chihtaktakin a gen ding uhi.


Sintina day araŋ ma woone bay: annabitaray kulu kaŋ go Irikoy Tira Hanna ra sinda fasaryaŋ Adam-ize fahamay boŋ. 	 Laisiangthoua thu gen kholh himhim eimah kihilhchian ding ahi kei chih thei masa phot unlaThu genkholh himhim mihing thua pawt ahi ngei ngal keia, miten Kha Siangthou sawlin, Pathian kianga kipanin a gen zo nak uhi.


Sohõ binde ciiti ka zeeriyaŋ kulu si no koyne borey kaŋ yaŋ go Almasihu Yesu ra se. 	 Huaijiakin, tun jaw Kris Jesu a omte adingin, siamlouh tansakna himhim a omta kei hi.


I kamba nda waasi ka fonda kaŋ ay n'i lordi* nd'a din taŋ. I na handayze fo soogu ngey boŋ se, ka sombu a se, ka sargay te a se mo. I ne: ‹Ya Israyla! Ni Irikoyo kaŋ na ni kaa Misira laabu neeya.› » 	 Amau ka lampi hilhna akipanin a pial pah manhial uhi: bawngnou sun a kibawl ua, huai a bia ua, huaia kithoihin, Israel aw, hiaite na pathiante, Aigupta gama kipana honkhete hi uhen, a chi uh, a chi a.


Kala haray fo te laabo din ra. Abram mo zulli ka koy Misira, zama nga ma yawtaray goray te noodin, zama hara kankam gumo laabo ra. 	 Huan, huai gamah kial a keta a: huan, huai gam a nak kial mahmah jiak un, Abram Aigupta gama om tadih dingin a paisukta.


Ya araŋ ndunnya dumey kulu, wa kambe kobi. Wa cilili nda farhã jinde Irikoy se. 	 Toupa Tungnungpen a kihtakhuai ngala; leitung tengteng ah kumpipa thupitak ahi.


Waato, nin no ga ti ciiti malayka* suubananta, kaŋ ga hallasi goy te. Ay na ni sinji Irikoy tondi hananta boŋ, Ni dira tondi danjikoyey game ra mo. 	 Nang chingmi cherub sathau nilh nahi; Pathian tang singthou ah ka honomsaka, mei suangte lakah na vak.


Yesu ye ka ne i se koyne: «Haciika, haciika ay ga ci araŋ se: ay no ga ti feeji kalo meyo. 	 Huchiin, Jesun a kiang uah a gen nawna, Chihtaktakin, chihtaktakin kon hilh ahi, kei belam kongkhak ka hi.