Amma da Irikoy do no a fun, araŋ si hin ey k'i zeeri. A ma si ciya mo araŋ goono ga kande wongu Irikoy gaa.» 	 ahihhangin Pathian akipan ahihleh amau na hihmang theikei ding uh; huchilouin jaw Pathian dou na nahi zenzen kha ding uh, a chi a.


kal araŋ ma hirri candi. Dandi kambe haray a ga tun Zin saajo ra, Edom casanta. Araŋ dandi kambe haray hirro ga tun Ciiri Teeko me gaa, wayna funay haray. 	 Sim lam a na luah ding chiang uh Zin gamdai a kipan Edom gam zulzul ahi ding a, sim lam gamgi Tuipi Al tawp a kipan suah lam pang ahi ding.


Ni ga ni moyduma tugu, i boŋ ga haw. Ni ga i biyey kaa, I ga bu ka ye ka te ngey laabu zeena koyne. 	 Na mai na sela, a lungjing ua, a hatna uh na laksaka, a si ua, amau leivui ah a kik nawn uhi.


A ga ciya mo, da ni izo na ni hã han fo ka ne: ‹Ifo no ga ti woone?› kala ni ma ne a se: ‹Gaabi-nda-gaabi no Rabbi n'iri fattandi nd'a Misira ra, tamtaray windo ra. 	 Hun hongtung dingah hichi ahi dinga na tapain, Hiai banga hia? chia a hondot chiangin, nang a kiangah, Banthahatin TOUPAN Aigupta gam akipan, koltanna ina kipan a hon lakheta, a kiang ah na chi ding:


Ni bananta kaa sohõ! Ay g'ay futa samba ni gaa, ay ma ciiti ni se ni muraadey boŋ, ay ga ni fanta harey kulu alhakko candi ka kande ni gaa mo. 	 Tu nang adingin tawpna ahi, na tungah ka hehna ka hontungsak dinga, na omdan bangjelin vai ka hon hawmsak dinga, na kihhuaina tengteng na tungah ka hontung ding.


Za Bitros goono ga sanney din salaŋ, kala Biya Hanna zumbu borey kulu kaŋ yaŋ goono ga maa sanno din boŋ. 	 Huan, Peterin huai thu a gen laitakin thu zate tengteng tungah Kha Siangthou a hongtungta hi.


Borey kaŋ n'i gar kulu n'i ŋwa ka ban. I ibarey ne: «Iri sinda taali, zama ngey wo na zunubi te Rabbi se no, Nga kaŋ ti adilitaray nangora d'i kaayey beeja, Rabbi nooya.» 	 A mu peuhin a ne jel ua, a melmate un, I gilou kei, Toupa dikna omna a pipute uh lamet TOUPA hilhial tunga thil a hihkhelh jiak ahi, a chi ua.


ka ne: «Wa kaa ka di boro fo kaŋ ci ay se hay kulu kaŋ ay te! Wala boro wo manti Almasihu no?» 	 Ka thil hih peuh hon hilh jelpa mi khat a oma, hong unla, en dih uh; Kris a hih theih tuak hiam? a chi a.


Gaa no Dawda maa darza koy laabey kulu ra. Rabbi n'a humburkuma daŋ mo dumey kulu gaa. 	 Huan David minthanna gam tengtengah a pai khiaa; huchiin TOUPAN amah launa nam tengteng tungah a tungsak ta hi.


I n'i daŋ i ma Haruna izey gaa Rabbi windo ra goy kulu ra, windi batamey ra da fu-ize-fu-izey ra, da hay kulu kaŋ i ga fay waani hanandiyaŋ, danga Irikoy windo ra saajaw goy kulu nooya. 	 A nasep uh Pathian ina nasepa Aron tapate panpiha intual sung leh dantan sunga thil siangthou tengteng hihsiangthou-a, TOUPA ina nasep lah ahi ngala;


Zama ndunnya ga aniya ka to da Rabbi darza bayray, Sanda mate kaŋ cine harey go ga teeko daabu. 	 Tuiten tuipi a khuh bangin, TOUPA thupina theihnaa lei dim ding ahih jiakin


I gonda mo Bakbakar, Heres, Galal, da Mattaniya Mika ize, Zikri ize, Asa ize, 	 Huan Bakbakkar, Heres, Galal, Mattania Mika tapa, Zikri tapa, Asaph tapa;


Ya ay Koyo, ifo n'ay ga ne waati kaŋ Israyla na banda bare ngey ibarey jine? 	 TOUPA aw, hichia melmate delha Israelte a taikek mawk uh bang ka lohta dia oi?


Ya Rabbi, ma gomni goy te iri se. Ma gomni goy te iri se zama iri kungu nda donda-caray gumo. 	 Toupa aw, honhehpih in, honhehpih in, muhsitnain ka dim sinsen uhi.Mi nuamsate simmohna leh kisatheite muhsitnain ka hinna uh a dim vinven hi.


D'ay kamba fonda gaa, D'ay bina n'ay moy miila gana, Wala mo da taali fo naagu ay kambey gaa, 	 Ka kalsuan lampi akipan anapial hiam, ka lungtang-in ka mitte anajui hiam, huan ka khutte ah nin himhim anabelh hiam:


Ay Baaba windo ra goray nangu boobo go no. Da manti yaadin no, doŋ ay ga ci araŋ se, zama ay goono ga koy ka nangu soola araŋ se. 	 Ka Pa in ah tenna mun tampi a om; a om lou hileh, ka honhilhta ding ahi; nou ading mun khat bawl dinga va kuan dek kahi ngala.


Zama _Irikoy Sanno__ ra nangu fo i na zaari iyyanta ciine te ya-cine ka ne: «Irikoy fulanzam mo nga goyey kulu gaa zaari iyyanta hane.» 	 Koilaimun ahi hiam ah ni sagih ni thu hichibangin agenve: Huan, ni sagih niin Pathianin anasep tengteng a khawlsanta a, chiin.


Saaya woodin ra no Farisi* fonda boro fooyaŋ kaa ka ne a se: «Tun ka dira ne, zama Hirodus ga ba nga ma ni wi.» 	 Huai laitakin Pharisai kuate hiam a hongpai ua, a kiangah, Pawt inla, hiaia kipan pai mang in: Herodin honhihlup ut mahmah ahi, a chi ua.


Amma nin wo, ni si bare, ni jiirey mo sinda me. 	 Na sikhate tate tuh a om gige ding ua, a suangte uh na maah hihkipin a om ding uhi.


Feyaŋo binde fatta: i ciiti i ma laakalkooney wi. I binde na Daniyel da nga borey ceeci zama i m'i wi se. 	 Huchiin thupiak a pai khetaa, mi pilte a thah ding ahi ta ua; huan Danial leh a lawmte thah dingin a zong uhi.


Haciika, yaadin cine no borey kaŋ yaŋ sinda adilitaray nangora ga bara. Ngey kaŋ si Irikoy bay mo, I kayyaŋo do yaadin no a ga bara.» 	 Huchibang mi diktatloute tennate ahi petmaha, huan hiai Pathian theilou mi mun ahi hi.


Zama waato din gaa no ni ga farhã Hina-Kulu-Koyo do, Ni ga ni moyduma sambu ka Irikoy guna. 	 Huchiin Thilbangkimhihthei ah na kipakin, Pathian kiangah na dak tou ding a hih jiakin.


Nahor hayyaŋ banda mo Serug te jiiri zangu hinka. A na izeyaŋ hay, alboro nda wayboro. 	 Huan Nahor a neih nungin Serug kum zanih a dam laia, tanu leh tapate a nei nawn lai hi.


Woone yaŋ binde ga ti soojey maayey lasaabo, wo kaŋ yaŋ go Dawda banda: Yasobeyam, Hasmon dumi boro, ga ti waranza din jine bora. Han fo a na nga yaajo sambu boro zangu hinza boŋ k'i kulu wi zaari folloŋ. 	 Huan hiai Davidin a neih mi hatte zah ahi: Jasobeam, Hakmon mi tapa, sawmthumte laka pipen; za thumte dou dingin a teipi a leka khatvei thuin amaute a that hi.


Talibey goono ga care guna. I goono ga sikka boro kaŋ boŋ no a salaŋ. 	 Huan, nungjuiten a chihtuampen a theikei ua, a kien chiat ua.


Zama ni na ni jama Israyla ciya ni bumbo jama hal abada. Ni mo, ya Rabbi, ni ciya i Irikoyo. 	 Na mi Israelte khantawna na mite dingin lah na nabawlta ngala; nang TOUPA a Pathian uh na nahita.


Yaa no Rabbi ci: «Tir taali hinza sabbay se, Oho, hala baa itaaci sabbay se, Ay s'a ciiti sanno bare. Zama i na laabo borey kulu nooyandi murkutuk Edom se, I mana haggoy da nya-izetaray alkawlo mo. 	 TOUPAN hichiin a chi. Tura kho tatlekna thumte jiakin, ahi, lite jiakin, a gawtna ka daisak kei ding; Edom kianga mi tengteng a piak ua, unau thukhun a theihgige louh jiak un:


Sihiyona go ga maa woodin, a bine go ga kaan mo. Ya Rabbi, Yahuda ize wayey go ga farhã ni ciitey sabbay se. 	 Zion tangin a jaa, kipak takin a oma, Judia tanute leng nuamsa takin aom uh; TOUPA aw, na vaihawmte jiakin.


Amma boro kaŋ ga ziibi, d'a na saabuyaŋ sargay ham ŋwa, kaŋ i salle Rabbi se, i ga bora din waasu k'a kaa nga jama ra. 	 Huan, sa a siangthou peuhmahte'n a ne ding ua, lemna thillat kithoihna sa, TOUPA a tuam, siangthoulou pi a netu bel, huai mi zaw a chipihte lak a kipan tuamkoih ding ahi


da fitilla suntulo mo kaari se, da nga jinayey kulu, da nga fitilley, da fitilla ji kaari se, 	 Khawnvak a ding in khawnvak koihna leng, a vante, a khawnvakte, a vakna thau;


Woodin banda a ga nga moyduma bare teeko me laabey do haray, a g'iboobo ŋwa, amma wongaari fo ga naŋ wowo kaŋ a ne nga ga candi ka kande a boŋ ma ye ka kaŋ a boŋ. 	 Hiai khitin tuikulh lam a nga dia, tampi a la ding hi; himahleh lalin a misimmoh na a tawp sak ding; ahi, huai bangah, a misimmohna a mah tungah a kibung sak ding hi.


Zama alkawlo go araŋ, d'araŋ izey, da boro kulu kaŋ ga mooru se, hala ka koy i kulu me kaŋ yaŋ Rabbi iri Irikoyo ga ce nga do.» 	 A chiam tuh nou ading leng, na tate uh ding leng, gamlapia mi tengteng ading leng, Toupa i Pathianin a kianga a sap peuhmate ading ahi, a chi a.


Zama tuuri-nya kulu, i g'a bay nga izey do. I si jeejay ize kosu karji nya gaa, wala mo i si reyzin* ize kosu ngarfu nya gaa. 	 Sing chih amau gah chiatah a kithei hi. Min khau lingnei kungah theipi a lou ngei kei uh, lingnok lakah grep gah a loungei sam kei uh.


Malayka furo a do ka ne a se: «Fofo, nin kaŋ du gomni. Rabbi go ni banda.» 	 Huan, angel tuh a kiangah a luta, Chibai, nang nakpitaka deihtuam: Toupa na kiangah a om, a chi a.


A wongu nda Amon izey bonkoono mo ka te zaama i boŋ. Jiiri woodin ra mo Amon izey n'a no nzarfu ton taaci nda jare cine, da alkama tono zambar way, da sayir* tono zambar way. Yaadin cine no Amon izey no a se. Jiiri hinkanta ra mo koyne yaadin, ka koy hala jiiri hinzanta ra. 	 Huan, Amon suante kumpipa a dou a; a zou. Huan, Amon suanten huai kumin dangka talent ja leh huit buh puak sing leh barli buh puak sing khat a pia ua. Huchibang mahin Amon suanten a kum nihna leh a kum thumna ah leng a pia uh.


Amma kal araŋ ma te gaabi, araŋ kambey ma si yay, zama araŋ ga du araŋ goyo alhakku.» 	 Himahleh, nou jaw hat takin om unla, ki thadah sak kei un, nathilhih man uh na mu sin uhi, a chi a.


Amma baa woodin yaŋ ra, i seedey mana saba. 	 Himahleh huchiin leng a hekna thu uh a kituak thei samsam kei.


Albarkante no alboro kaŋ Rabbi si zunubi lasaabu a se.» 	 Toupan khelhna neia a seh louhte a hampha uhi, chia a gen bangin.


Rabbi sanno kaa ay do koyne ka ne: 	 Huan TOUPA thu ka kiang ah a hongtung nawn a,


Beriya borey mo bisa Tassalonika borey daa hanno, zama i na sanno ta da bine yadda, ka Tawreto da Annabey Tirey da Zabura fintal zaari kulu, ka di hala yaadin no hayey din bara. 	 Huai mite tuh Thessalonika khuate sangin a na hoihjaw ua, huchiin lungsim kipaktakin thu a pom ua, a thugen uh a dik leh diklouh theihna dingin nitengin laisiangthou a zong jel uhi.


A g'araŋ bannyey d'araŋ koŋŋey sambu, d'araŋ arwasey ra ngey kaŋ yaŋ ga sogo nd'i kulu, d'araŋ farkayey, a m'i daŋ nga goy ra. 	 Huan, na sikhapate, na sikhanute, na tangval hoihhoihte, na bawngte a honsut dinga, a nasem dingin a zang ding hi.


Ay ga deeni mo aŋwaara gaa araŋ sabbay se, a ma s'araŋ laabo nafa halaci. Tuuri-nya mo si nga izey zama za a ninyaŋ waate mana to fari ra. Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. 	 Huan negaimi pen nou jiakin ka sal dinga, na lei gahte uh a suse kei ding; na grepgui u leng lou ah a hun tun main a gah a kesak kei ding hi, sepaihte TOUPAN a chi.


Ay na ni no mo haŋ kaŋ ni mana ŋwaaray: arzaka nda beeray hal i si du ni baafuna kulu ra boro fo bonkooney game ra kaŋ ga te ni cine. 	 Huan, na ngetlouh, hausakna leh thupina leng ka honpe lai hi; huchiin na dam sungin kumpipate lakah nang bang mahmah a om kei ding uh.


Amma boro laalo, Irikoy goono ga ne a se: «Ifo ga ti ni kobay kaŋ se ni g'ay hin sanney ci, Hala ni n'ay sappa sambu ni me ra? 	 Migilou-salou kiangah bel, Pathianin, Ka thuseh bangchidana na kama lou na hia!


To. Baa kaŋ ni n'ay jinayey kulu fisi, ni windo jinay woofo no ni gar? Ma kand'a neewo ay nya-izey da ni nya-izey game ra, zama i ma ciiti dumbu iri boro hinka game ra. 	 Ka van tengteng na mai nung inleng, na insung van himhim banga na muh? Kou nihte non ngaihtuah theih na dingin ka unaute leh na unaute maah koihin.


Batamey ra da fondey bindo ra da fondey kubayyaŋ do a go ga kay. 	 Lampia mun sangta tungah, lampite kisutna ah, a dinga;


A binde, kaŋ i n'i sallama, i zulli ka koy Antiyos. Kaŋ i na marga margu, i na tira no i se. 	 Huchiin, a sawl un a kuan ua, Antiok khua ah a tung suk ua; huan, mipi a sam khawm ua, lai tuh a pia ua.


Zama i wangu ay farilley, i mana ay hin sanney gana mo. I n'ay asibtey ziibandi, zama i biney go i toorey banda duumi. 	 Ka thugelte a pai khia ua, ka dan bawlte a jui kei ua, ka khawlnite a bohsiat jiak un: a lungtang un a milimte uh a jui ngal ua.


A go sanno gaa, kala Rahila kaa da nga baabo feejey, zama nga no g'i kuru. 	 Huan, amau a houpih laiin Rakil a pa belamte piin a hongtungta; aman a ching jel hi.


Guna mo sohõ, iri go ni kambe ra. Haŋ kaŋ ni di ga boori, kaŋ ga saba ni diyaŋ gaa, ni ma te iri se woodin.» 	 Tuin ngaiin, na khuta om ka hi ua: na ngaihtuahna hoih leh dika na theih bangbangin ka tunguah gamta jel maiin, a chi ua.


Ganji ham bambata taaci mo tun ka fun teeko ra da himandi waani-waani yaŋ. 	 Huan tuipi akipan sa thupi li, kibang lou chiat a hongpai tou ua


Bannya mo ne a se: «Guna, sohõ, kwaaro wo ra Irikoy boro fo go no kaŋ boro kulu g'a beerandi. Hay kulu kaŋ a ci no ga tabbat. Kaa iri ma koy noodin. Hambara a g'iri no iri dirawo kaŋ ra iri go wo baaru.» 	 Huan, aman a kiangah, ngaiin, hiai khua ah Pathian mi a om a, mi zahtakhuai tak ahi a, a gen peuhmah a hongtung ngeingei nak hi: kisain, huailaiah I hoh ding, I hohna dingte a honhilh thei zenzen kha deh, a chi a.


Kunji jiiri iyya din kaŋ i te Misira laabo ra bisa. 	 Huan, kum hoih kum, kum sagih Aigupta gama hongtung a hong beita hi.


Iri wo, iri moy gaze, Zama gaakasinay kaŋ iri hangan ya yaamo no. Iri na mo daaru ka guna hala ndunnya dumi go no -- amma a si hin ka faaba te. 	 I mitte I panpihna juau sosan lametna ah a vaikhina: I ngakna uah nam hondam theilou ding I na ngak ta ua.


Rabbi ne: Guna, ay ga masiiba candi ka kande nango wo d'a ra gorokoy gaa, danga laaliyaŋ kulu kaŋ i hantum tira kaŋ i caw Yahuda bonkoono jine din ra. 	 Ngai dih ua, hiai mun leh a sunga omte tungah thil hoih lou ka tungsak dinga, Juda kumpipa maa a sim khiak uh, laibua tuang hamsia tengteng leng;


Ni binde, kala ni ma annabitaray te ka ne: Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Za kaŋ i n'araŋ naŋ kurmu, i n'araŋ tutubu parkatak kuray kulu, zama araŋ ma ciya mayray hari ndunnya dumi cindey se, sanni da mimanda hari mo borey se -- 	 TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Nam om sunte a dinga kil chiha nang a honnek ua, a hon sukgawp jiak un leh mi kamtamte houlimna leh gensiata a hon omsak jiak un:


A na guuru-say korbay taaci mo soogu tandarayaŋ haro lokoto taaca gaa, i ma ciya sarkuyaŋ nanguyaŋ goobey se. 	 Chiangte omna ding in, dal hakvang mong lite a ding in sikkual li a sung.


Saaya woodin ra no a na windo ra haray neesiyaŋo ban, kal a konda ay taray meyo kaŋ ga guna wayna funay haray din fonda gaa k'a windanta neesi. 	 Inpi sungnungzopen a teh khitin suahlam nga kongpi ah a honpi khiaa, a kim in a teha.


A go mo, hunkuna ay go ga ndunnya kulu fonda gana. Araŋ mo, araŋ ga bay d'araŋ biney kulu, d'araŋ fundey kulu mo, kaŋ hari folloŋ si no kaŋ gaze gomney kaŋ Rabbi araŋ Irikoyo n'i sanni te araŋ boŋ din ra. I kulu no ka timme araŋ se. Hay folloŋ si no kaŋ gaze i ra. 	 Huan, ngai un, tuin lei pumpi dan bangin ka pai sinta ahi: TOUPA na Pathian un na tungtang ua a hoihlam a nagensa tengteng vuaksuak khat lel leng a om kei chih na lungtang tengteng uh leh na lungsim tengteng un na thei uhi; na tunguah a hongtung vektaa, khat lel leng vuaksuak a om kei.


Yahudance cindey mo n'a gana munaficitaray ra, hala Barnaba bumbo mo ye banda i munaficitara sabbay se. 	 Juda dangte leng a lepchiah chiat sam ua, huchiin Barnaba hilhial leng a lepchiahna ua pimangin a omzou hial ahi.


Isuwa ne a se mo: «Ifo ni ga te da jama wo kulu kaŋ ay kuband'ey?» A ne: «Zama i ma du gaakuri ay jine bora do.» 	 Huan, Esauin, ka gan hon kituahpih tengpi bangchidan ahia? a chi a. Huan, aman, Ka toupa, na hehpihna ka muh theihna dingin ka chi a ahi, a chi a.


Dawda na Irikoy hã ka ne: «Ay ma ziji Filistancey gaa, wala? Ni g'i daŋ ay kambe ra no?» Rabbi ne: «Ma ziji ka koy, zama ay g'i daŋ ni kambe ra.» 	 Huchiin Davidin Pathian a donga, Philistia mite dou dingin ka kuan tou diam? amau ka khut ah na honpe diam? chiin. Huan TOUPAN a kiangah, Kuan touin; na khuta amau honpe ding ka hi ngala, a chi a.


Boro kaŋ na cimi ci, adilitaray no a ga bangandi, Amma tangari seedakoy, kala gulinci. 	 Kuapeuh thutak gen in diktat na a ensak a, himahleh palai juau in khemna.


Nin mo, Irimiya, ni ma si adduwa te dumi woone wo se. Ma si jinde tunandi, ma si gaara i se mo. Ma si sasabandiyaŋ ceeci ay gaa mo i se, zama ay si maa ni se. 	 Huaijiakin, hiai mite adingin thum kenla, kikou khiain thum kenla, ka kiangah leng ngetsak sam ken; ka honngai khe sin ngal kei a.


A ma feej'izo jinde kaa mo, wo kaŋ ga te taali se sargay. Alfaga ma kaa taali se sarga kuro gaa ka tuusu bora kaŋ i goono ga hanandi din gaa, a kambe ŋwaari hanga deena gaa, d'a kambe ŋwaari kambe nyaŋo gaa, d'a kambe ŋwaari ce nyaŋo mo gaa. 	 Huan, tatlek thoihna belamnou pen a gou ding a; siampu in tatlek thoihna sisan a la ding a, kisiang sak ding mi bil tak lam dawn bang, a khut tak lam khutpi bang, a khe tak lam khepi bang a nuh ding hi:


A ga ciya mo, laabo wala dumo kaŋ ga wangu ka may Babila bonkoono Nebukadnezzar se din, a mana yadda mo ka nga jinda daŋ Babila bonkoono calo ra, ay ga dumo din gooji nda takuba, da haray, da balaaw, kal ay m'i kulu halaci a kambe ra. Yaadin no Rabbi ci. 	 Huan, hiai ahi dinga, Babulon kumpipa Nebukadnezzar hakkol po nuam lou leh a na sem nuam lou nam leh lalna gam namsau leh kial leh hipi amah khuta ka hihman vek masiah amau ka gawt jel ding.


Jirbi iddu no ni ga goy. Zaari iyyanta ni ga fulanzam, zama ni yeejo da ni farka ma du fulanzamay, ni koŋŋa izey da yaw mo ma du fulanzamay. 	 Ni guk na na sem dinga, a ni sagih niin na khawl ding: na bawngtal leh na sabengtung a khawl ua, na sikha tapa leh mikhual, a halhhuai theihna ding un.


Goy dumi waani-waani yaŋ mo go no, amma Irikoy follonka no, nga kaŋ ga hay kulu goy boro kulu ra. 	 Nasepsakna tuamtuam leng a om, ahihhangin Pathian bel khat ahi – mi tengtenga bangkim sempa tuh.


Kala Musa n'i kabu, mate kaŋ cine Rabbi ci a se. A na Israyla ize hay-jiney kulu kabu. 	 Huan, Mosiin TOUPAN thu a piak bangin Israel suante laka tachil teng a sim,


Yasuwa, Nun izo, Rabbi tamo, a binde kaa ka bu; a jiirey jiiri zangu nda iway no. 	 Huchiin Nun tapa Josua, TOUPA sikha kum ja leh kum sawma upa ahihin a si hi.


Sanda bannya kaŋ ga yalla-yalla nda tuuri bi, Wala mo goy-ize kaŋ goono ga laakal dake nga banando gaa. 	 Lim deih mahmah sikha bangin, a loh lamen kilohmi bangin:


Wala a ga soobay ka farhã Hina-Kulu-Koyo do, Ka ce Irikoy maa gaa alwaati kulu? 	 Thil bangkim hihthei ah nuam asa in, chiklaipeuhin Pathian sap nuam asa diam?


A nya-izey mo koy ka ganda biri a jine ka ne: «Iri ya ni bannyayaŋ no.» 	 Huan, a unaute leng a vahoh ua, a maah a khupboh chiat ua; huan, Ngaiin, na sikhate ka hi uhi, a chi ua.


Kal i maan bonkoono do, ka salaŋ a lordo boŋ. I ne: «Manti ni na ni kambe daŋ lordi fo boŋ ka ne: Boro kulu kaŋ konda ŋwaarayyaŋ de-koy fo wala boro fo do kala jirbi waranza, da manti ni gaa no, ya Bonkoono, i ga bora jindaw muusu beerey guuso ra?» Bonkoono tu ka ne: «Woodin cimi no, Medancey da Persancey asariya boŋ, kaŋ si barmay.» 	 Huchiin a hongpai nai ua, kumpipa khamna tungtang kumpipa maah a hong genta uhi; Khamnaah na gelh kei maw, nang chih louh, Aw kumpipa, mi chih kuapeuh in ni sawmthum sunga pathian himhim hiam mihing kianga ngetna a bawl leh, humpinelkai huangsunga paih ding ahi chih? Mid mite leh Persia mite dan, lamdang lou, dungjuiin huai thila dik ahi, chiin.


Ni ma kosaray taafa sarku kanjar'izey gaa i cire haray, ni ma seeda daŋyaŋ sundurko jisi noodin, kosaray taafa banda. Kosaray taafa din mo ga fay araŋ se nangu hanna da nango kaŋ ga hanan gumo game ra. 	 Huan puanjak kilhnate nuaiah na khai dia, huchia huailaia theihpihna bawm na hon lak lut theihna dingin: huan puanjakin nang din mun siangthou leh mun siangthou pen kikal a khen ding hi.


Hayey din kaŋ ni maa ay do mo seeda boobo jine, kala ni m'i talfi boro naanaykoyyaŋ gaa kaŋ yaŋ ga hin ka afooyaŋ mo dondonandi koyne. 	 Huan theihpih tanpite laka ka kam a thu nazakte, huaite mi muanhuai, midangte hilhsawn theidingte kiang ah kemsak in.


Rabbi sanno ye ka kaa ay do ka ne: 	 Huan TOUPA thu ka kiangah a hongtung nawna,


Waato kaŋ Samuwila na banda bare, ga ba nga ma nga diraw te, Sawulu n'a alkuba di, alkuba mo tooru. 	 Huchiin Samuel pai dinga a kihei leh a puangei a lena, a kekte hi.


Kalno kwaara, manti Karkemis cine no? Hamat mo, manti Arpad cine no? Wala Samariya binde, manti Damaskos cine no? 	 Kalno khua Karkemis khua bang hita lou ahi maw? Hamath khua Arpad khua bang hita lou ahi maw? Samari khua Damaska khua bang hita lou ahi maw?


Boro kaŋ bu Yerobowam do haray kwaara ra, hansiyaŋ g'a ŋwa. Boro kaŋ bu saaji ra mo, beene curey g'a ŋwa, zama Rabbi no ka woodin ci. 	 Jeroboam inko laka mi, khopia si peuhmahte uiin a ne ding ua; huan, gama si peuhmahte tunga leng vasaten a ne dinguh: huai tuh TOUPAN a gen khin ahi.


Boro kaŋ nga nda fundikooney go care banda, beeje go a jine, zama hansi fundikooni bisa muusu beeri buuko. 	 Amah hinglaite tengteng toh kizoma om adingin lah lametna a om ngala: humpinelkai sisa sangin ui hinglai lah a hoihzo ngala.


Sayir* maasa himandi cine no ni g'a ŋwa, ni g'a haagu mo i jine nda boro wuri. 	 Huan a mit muh ngei un mihing ek toh na kang dinga, buhman tanghou nekin na ne ding ahi, a chi a.


Amma ay ga ba araŋ ma faham nda woone: alboro kulu boŋo ga ti Almasihu, wayboro mo, a boŋo ga ti alboro, Almasihu mo, a boŋo ga ti Irikoy. 	 Ahihhangin, pasal peuhmah lutang tuh Kris ahi, numei lutang tuh pasal ahi, Kris lu tuh Pathian ahi chih na theih uh ka deih hi.


Zama haawi s'ay di Almasihu Baaru Hanna se, zama Irikoy dabaro no kaŋ ga faaba no boro kulu kaŋ g'a cimandi se, sintina Yahudancey*, gaa dumi cindey mo se. 	 Tanchin Hoih tuh ka zahpih keia; kuapeuh a gingta phota dingin hotdamna dinga Pathian thilhihtheihna ahi ngala; atungin Juda mi adin ahi a, huan, Grik mi adingin leng a honghi nawn hi.


Wa hilli kar Sihiyona ra, Araŋ ma mehaw jirbiyaŋ fe, Araŋ ma sududuyaŋ marga margu. 	 Zionah pengkul mut unla, an ngawl hun tang siangthou unla, kikhoppi taksuak tak bawl un.


I ma s'a baaru dede Gat ra, I ma si hẽ, baa kayna. Bayt-Lafra ra ni ma bimbilko kusa ra. 	 Gath khua ah gen unlam kap het kei un; Beth-le-aphra khuaah leivui ah ka kitholhta ahi.


kassa mo zangu gu wane, nangu hananta sekelo misa boŋ, da zeytun* ji butal iddu. 	 Singguithak sekel zanga, mun siangthou sekel dungjuiin, oliv thau hin khat:


Zama mate kaŋ no kulu ay ma to bu-ka-tun gaa ka fun buukoy game ra. 	 Bangchihiam beka misi lak akipan thohnawnna ka ngah theih khak leh chiin.


Nga mo na lin* koko fo day ka Yesu zumandi k'a sutura ka daŋ saaray fo ra kaŋ i fansi tondi ra. A na tondi fo mo gunguray ka saara me daabu nd'a. 	 Huan, aman tuh puan malngat a leia, amah a la khia a, puan malngatin a tuama, han khuakkuak ah a siala, han kong suangin a delhta a.Huan, Mari Magdalini leh Jose nu Mariin a sialna tuh a mu uh.


Irikoy, ni n'iri kokobe, ni n'iri ceeri-ceeri, Ni te bine. Kala ni m'iri ye koyne. 	 Na mite thil haksa pipi na tuak saka: hoihna uain non dawn sakta a.


D'iri na Biya Hanno harey duma araŋ se, sohõ d'iri g'araŋ ndunnya harey wi, woodin hari bambata no, wala? 	 Kouten khalam thilte na kiang ua ka tuh ngal uleh, na salam thilte uh at mahle ung, thil kilawmlou ahi dia hia?


Amma iri murteyaŋey sabbay se no a maray, A mortu iri zunubey sabbay se, Goojiyaŋo kaŋ ga kande iri se laakal kanay go a boŋ, A goobu haŋyaŋo mo na iri no baani. 	 Ahihhangin I tatleknate jiakin amah liamin a oma, I thulimlouhna te jiakin vuak sidupin a om a: I lungmuanna dingin sawina a tungah a kiaa; a vuakna golhtea hihdamin I omta hi.


Amma boro fooyaŋ go noodin kaŋ te bine. I ne ngey nda care se: «Ifo se no i na waddo wo halaci? 	 Himahleh, khenkhat tuh a lunghita kei ua, Bang dinga thau gimlim hihmang mawkmawk ahia?


A binde, Rabbi salaŋ ay se ka ne: «Ay di borey wo, guna mo dumi hanga sando no. 	 Huan, TOUPAN, Hiai mite ka etet leh, ngaiin, nam paupeng ahi uh;


Araŋ ma may i se da bine yaddayaŋ, danga Rabbi se no, manti danga borey se. 	 Mihing nasem phet hi louin, Toupa nasem bang jawa chitaktak kawma nasemin,


Da Adam-ize miila boŋ no ay tangam da ganji hamey Afasos ra, man ay riiba? Da buukoy si tun kala «iri ma ŋwa, iri ma haŋ zama suba no iri ga bu!» 	 Mihing danin gen leng, Ephesa khua a gam sate kilaipih ka hih leh, kei din bang a phatuam ding? Misi kaihthoha a om kei ding uleh nein dawn leng ake, jingchianga si ding hi ve hangin.


Babila bonkoono mo na Mattaniya, bonkoono baaba kayne, sambu k'a didiji bonkooni a nango ra. A n'a maa barmay ka daŋ Zedeciya. 	 Huan, a pa unau Mattania bel Babulon kumpipan a sikin a lalsaka, a min Zedekia chiin a khen sak hi.


Waato kaŋ Dawda na tudo kaaru, nango kaŋ i ga sududu Irikoy se, kala Husay, Arcita bora kaa ka Dawda kubay. A kwaayo go toorante, kusa mo go a boŋo boŋ. 	 Huan, hichi ahi a, David Pathian biakna tangvum a kahkhiak touh leh ngai in, Ark mi Husai a puannak bohkek silh a, lu a lei kai niaunuau in amah dawn ding in a hongpai a.


Mika ize arey mo: Piton, Melek, Tareya, da Ahaz. 	 Huan Mika tapate; Pithon, Melek Tahrea, Ahaz.


Israyla ma beeje sinji Rabbi gaa za sohõ ka koy hal abada. 	 Israelte aw, Toupa lamen un, tua kipana, khantawnin.


Waato kaŋ a na tira daabu k'a yeti saajawkwa se, a goro. Boro kulu kaŋ go diina marga fuwo ra mo go g'a guna. 	 Huan, laibu tuh a jiala, nasepsakpa a pe nawna, a tuta a. Huan, kikhopna ina mi tengteng mit tuh a tungah a tu a.


I ne: «Iri, ni bannyey wo, iri boro way cindi hinka no, care nya-izeyaŋ, boro folloŋ izeyaŋ mo no Kanaana laabo ra. A go, koda go iri baabo do hunkuna, afo mo si no.» 	 Huan, amau, kou na sikhate jaw unau sawm leh nih, Kanan gama om mi khat ta ka hi uh; huan, ngaiin, ka nautumpen uh tuin ka pa uh kiangah a oma, khat ahihleh a om nawnta kei hi, achi ua.


Israyla goy jine borey binde fatta, ngey da kurayey jine borey mo ka salaŋ borey se. I goono ga ne: «Yaa no Firawna ci: ‹Ay si araŋ no subu koyne. 	 Huchiin, mite nasem heutute a pai khia ua, a upate u toh, mite kiangah thu a gen ua, hichibang Pharo in, pawl ka honpe kei ding, a chi hi.


Woodin se no Rabbi goono ga hangan zama nga ma gomni te araŋ se. A go beene mo ga hangan zama nga ma suuji te araŋ se, Zama Rabbi Irikoy ya cimi ciitiko no. Albarkante yaŋ no borey kulu kaŋ yaŋ goono ga beeje sinji a gaa. 	 Huaijiakin noute TOUPAN a honhehpih theihna dingin a hongak dinga, huaijiakin noute a honlainat theihna dingin pahtawiin a om ding; TOUPA lah vaihawm diktatna Pathian ahi ngala; amah ngakte teng tengin nuam a sa uhi.


(Zama fanta hayey din kulu no laabo wo borey doona ka te, ngey kaŋ yaŋ na araŋ jin. Laabo mo ziibi.) 	 (Hiai thil kihhuai tengteng na ma ua hiai gam a omte'n a na hihkhin ua, gam mah leng a nin khin ta hi: )


Wa gaara ay ma du ka faaba Yahudiya* laabu borey kaŋ yaŋ si gana kambey ra. Woodin banda, hal ay saajaw goyo kaŋ ay gonda Urusalima ra ma ciya yadda hari hanantey se. 	 Juda gama gingloute laka ka bit theihna ding leh, Jerusalem khua a dia huhna ka tawi misiangthoute kipahna lam tak a hihtheihna dingin.


Amma hayey kaŋ go a ra haray, araŋ m'i no sargay. Yaadin gaa hay kulu ga hanan araŋ se. 	 Himahleh, a sunga thil om tuh mi genthei kianga piak dingin zang un; huchiin, ngai un, nou adin bangkim siangthou khin ahi.


Bora soobay ka tonton ka koy jina hal a beeri gumo. 	 Huchiin amah a hong thupi mahmaha, nakpitaka mi thupi hongsuak hialin a honglian huaihuai hi:


Boro kaŋ na nga arzaka yulwandi riiba nda hari do goono g'a margu alfukaarey bakarawkoy se. 	 Kuapeuh a neih a nou leh a punga tamsakin mi genthei hehpih mi amah dingin a lakhawm hi.


Talibey mo, boro kulu nga hino boŋ, na sarti sambu ka ne ngey ga gaakasinay samba nya-izey se kaŋ yaŋ goono ga goro Yahudiya. 	 Huchiin nungjuiten, a theihdan chiat un, Judia gama unau omte kiangah panpihna khak a tum ua;huai tuh a hihta ngei uhi, Barnaba leh Saula khut ah upate kiangah a khakta uh.


Ay ga Irikoy saabu kaŋ ay ga salaŋ da ciine waani-waani yaŋ ka bisa araŋ kulu. 	 Noumau tengteng sikin pau theihlouhtea thu ka gen tam jawk jiakin Pathian kiangah kipahthu ka gen a:


A si ye ka kaa nga windi koyne, A nangoray zeena mo si ye k'a bay koyne. 	 A in ah a kik nawnta kei dinga, a munin amah a thei nawnta kei ding hi.


Gaa no Irikoy Biya zumbu Amasay boŋ, (waranza din jine bora nooya), hal a ne: «Ya Dawda, iri ya ni wane yaŋ no! Ya Yasse izo, iri go ni banda! Baani ma bara ni gaa, baani no! Baani ma bara boro kaŋ ga ni gaakasinay gaa mo! Daahir, ni Irikoyo no ga ni gaakasinay!» Gaa no Dawda n'i kubayni k'i daŋ wongu nyaŋey jama ra. 	 Huailaiin sawmthumte laka pipenpa, Amasai tungah kha a hongtunga, Nanga ka hi ua, David, huan nang lamah, nang Jesai tapa: muanna, na kiangah om henla, nang honpanpihmite kiangah muanna: na Pathianin lah nang a honpanpih ngala, a chi a. Huailaiin Davidin amaute a nakipahpiha, pawl heutute dingin a bawlta hi.


Boro kaŋ goono ga di ay, A mwa si ye k'ay guna koyne. Ni goono g'ay guna no, ay ga daray, 	 Kei honmu mitin honen thei nawn takei dinga; na mitte ka tugnah a om ding ua, himahleh ka omta kei ding hi.


I alman kayna nda alman beerey, d'i arzaka kulu, manti i ga ciya iri wane yaŋ bo? Kala day iri ma yadda i se, ngey mo ga goro iri banda.» 	 A gante uh, a sum te uh, a sa tengteng uh eia ahi vek kei dia hia? A thu uh pha sakpih mai ve ni, huchiin I kianga om ding uhi, achi ua.


Sawulu ne Dawda se: «Ni si hin ka tun Filistanco wo gaa, ka ne ni ga yanje nd'a, zama ni ya arwasu no jina, nga mo wongu boro no za a go arwasu.» 	 Huan, Saula in David kiangah, nang jaw huai Philistia mi sual dingin na kuan thei tel kei ding e, valnou phet lah na hi ngala, amah lah a valnou tung akipan kidoumi ahi ngala, a chi a.


Ruben izey neeya: Hanoku, da Pallu, da Hezron, da Karmi. 	 Huan, Reuben tapate Hanok te, Pallu te, Hezron te, Karmi te ahi uhi.


Wa adilitaray duma araŋ boŋ se, Wa fari wi mo bakaraw boŋ. Wa araŋ fari zeeney tunandi, Zama Rabbi ceeciyaŋ alwaato to. Hala Rabbi ma kaa ka adilitaray dooru araŋ boŋ danga beene hari cine. 	 Diktatna ah kituh unla, chitna bangjelin at un, na leileh lei uh satkham un; a hongpaia na tung ua diktatna a honzuksak tan, TOUPA zon hun lah ahi ngala.


Sanku fa, sohõ kaŋ iri ciya adilanteyaŋ _Irikoy jine__ Almasihu kuro do, Irikoy g'iri faaba nga futa gaa Almasihu sabbo ra. 	 Huchiin, a sisana siamtan saka i om khit nungin, amah jiakin Pathian hehna laka kipan hotdamin i om mahmah ngei ding hi.


A ga sanni gonitaraykoyey dangandi, A ga dottijey fayanka ta i gaa mo. 	 Muante thugen a suana, upate theihsiamna a la mang hi.


Ya Rabbi, Koy Beero, ay faaba gaabo, Ni na kosaray te ay boŋo se wongu zaari ra. 	 Toupa aw, mi gilou-salou deihlamte jaw phal kenla; a ngaihtuahna gilou tuh piching sak ken; huchi kei leh a kipahtawi kha ding uhi, ka chia. Selah.


Yowab ye mo, ka fay da Abner ganayaŋ. Waato kaŋ a na borey kulu margu, kal i jaŋ boro waranka afo si Dawda banda borey ra, ngey da Asahel. 	 Huan, Joab bel Abner delh a kik nawnta a; huan, mipi tengteng a kaih khawm vek leh David heute sawm leh kua leh Asahel a kimta kei ua.


Biya Hanno go a gaa mo. Biya Hanna jin k'a bayrandi kaŋ a si di buuyaŋ kala nd'a di Rabbi Almasihu jina. 	 Huan, Toupa Kris a muh masiah jaw a si kei ding chih Kha Siangthouin a na thei sak him ahi.


Asahel binde na Abner gana. A dirawo ra mo a mana kamba kambe ŋwaari wala kambe wow Abner ganayaŋo gaa. 	 Huchi in Asahel in Abner a delh a; Abner a delh taklam hiam veilam hiam ah a pial hetkei a a delh vengveng hi.


Rabbi baakasinay suujo se no iri mana halaci, Zama a bakarawo si ban. 	 TOUPA chitnate jiak ahi hihmanga i om louhna uh, lainatnate a juau ngei louh jiakin.


Sargay summaare kaŋ i ga ton se sargay yeejey kulu margante iway cindi hinka no, da feeji gaaru way cindi hinka, da feej'ize way cindi hinka, ngey nda ngey ŋwaari sargayey. Zunubi se sargay mo, i kande hincin jindi way cindi hinka. 	 Halmang thillat ding bawngtal tengteng sawm leh nih ahia, belamtal sawmlenih, belamnou apa kum khata upa sawm leh nih, a tangbuang thillatte uh toh; huan, khelhna thoihna ding keltal sawm leh nih:


Haciika, haciika ay ga ci araŋ se: boro kaŋ g'ay sanno gana si di buuyaŋ hal abada.» 	 Chihtaktakin, chihtaktakin kon hilh ahi, min ka thu a zop leh khantawnin sih ni mel a mu kei ding, a chi a.


Amma nya-izey baakasina ciine ra, araŋ si laami iri ma hantum araŋ se, zama araŋ bumbey, Irikoy n'araŋ dondonandi araŋ ma ba care. 	 A hihangin, unaute itdan lam thu gelh sak na kiphamoh kei ua, kiit tuah chiat dingin noumau ngei Pathian hilhin na om ngal ua.


Iri n'i hay da hangawyaŋ. Hesbon halaci mo hal a koy to Dibon. Iri na laabo ŋwa ka koy hala Nofa, kaŋ hirro ga ti Medeba.» 	 Ka va kap ua, Hesbon a mangthang a, Dibon tan in, Nopha tan in ka hihgam uh, huai in Medaba a pha, a chi uh.


Saaya din Nebukadnezzar to da futay, a moyduma alhaalo barmay mo Sadrak da Mesak da Abednego do haray. Woodin se no a salaŋ ka lordi ka ne i ma dudal danjo funsu hala sorro iyye ka bisa wo kaŋ i doona k'a funsu din. 	 Huchiin Nebukadnezzar a thangpai petmaha, Sadrak, Mesak leh Abednego tungah a mel putdan a kikheng hial hi; huaijiakin thu a gena, meipi a sat ngeina gige sanga, a mun sagiha a satsak ding un thu a piaa.


Araŋ kaŋ ga kay Rabbi fuwo ra, Iri Irikoyo fuwo windo ra, 	 Nou Toupa ina dinga, I Pathian in huangsung intuala dingte a,


Saaya kaŋ cine alfagey ga furo, i si ye ka fatta nangu hananta ra ka koy taray batama ra koyne kala nda i na ngey bankaarayey kaŋ i ga goyo te d'a jisi fu-izey din ra, zama bankaarayey din hanante yaŋ no. I ga bankaaray fooyaŋ daŋ ka du ka koy jama do.» 	 Huai laia siampute a lut phot uleh, mun siangthou akipanin huang sung ponungjaw ah a pawt khe ding uh ahi kei; huailai ah a nasepna puansilhte uh a koih zo ding ua, puansilh siangthou ahi ngal ua; puansilh dang silh kiain vantang lakah a gamtang thei ding uh, a chi a.


Yakuba maa baaru kaŋ a na nga izo wayo Dina hasara, a ize arey mo go almaney banda saajo ra. Yakuba binde na nga dangayyaŋ te hal i ma kaa. 	 Huan, Jakobin a tanu Dina a ninsak khin chih a ja a; a tate gamlak ah a gan lak uah a om ua: huchiin, a hongtun mateng uh Jakob a dai dide hi.


A na teera hanno te Rabbi diyaŋ gaa, sanda hay kulu kaŋ a kaayo Dawda te cine. 	 Huan, a pu David thilhih hihin TOUPA mitmuhin thil hoih a hih seka.


Waato kaŋ i maa woodin, jama dangay ka Irikoy beerandi. I ne: «Yaadin gaa, dumi cindey mo se Irikoy na tuubiyaŋ no zama i ma du fundi.» 	 Huai thu a jak un a daita ua, huchi ahihleh Pathianin Jentelte leng hing dinga kisik phalta ahi ngei vo oi, chiin, Pathian a phatta ua.


Amma a n'i ŋwaaray gumo, hal i kamba ka kaa a do ka furo a windo ra. A na ŋwaari kaano te i se ka buuru kaŋ sinda dalbu ton i se, hal i ŋwa mo. 	 Ahihhangin aman a jawl jawla; huchiin a kiangah a pi ua, a in ah a lut ua; huan, aman meh a bawl a, tanghou silngou sohlouh a kanga, huan, a neta uh.


Ay ize kayney, ay goono ga ye ka maa hay-zaŋay araŋ sabbay se hal Almasihu ma te ka boori araŋ ra! 	 Ka unaute aw, Kris noumaua siam pichinga a om masiah, nauveiin ka honvei hi.


I ne ay se: «Tilas kala ni ma ye ka annabitaray te jama boobo, da dumi boobo, da deene boobo da bonkooni boobo boŋ.» 	 Huan ka kiangah, Mi tampite leh namte leh paute leh kumpipate tuh na genkholh nawn ngei ngei ding ahi, a chi ua.


Zama Almasihu goyo sabbay se no a ga ba ka bu. A na nga fundo yababa zama a ma tonton hari kaŋ gaze araŋ saajawo ra ay se. 	 Kris nasepna ah amah tuh a hongsi deka, kei dinga na hihkim louhte uh honhih sak a tupna lamah aman tuh a hinna leng a khuai dektak ngala.


Abada! Irikoy ma ciya cimikoy, boro kulu mo tangarikom, mate kaŋ i n'a hantum ka ne: «Zama ni ma bara nda cimi ni sanney ra, Ni ma te zaama mo waati kaŋ ni goono ga ciiti dumbu.» 	 Bawl tuan lou hial; Pathian tuh mi diktak hita hen, mi chih tuh juauthei hi uheh; Nang na thu genin siam na tan theia, vaihawm na omin leng na zoh theihna dingin, chih gelh bangin.


Rabbi salaŋ Musa se koyne ka ne: 	 Huan TOUPA'N Mosi a houpih a,


Yaa no Rabbi, Koy Beero goono ga ci: Han kaŋ hane ay n'araŋ hanandi araŋ taaley kulu gaa, ay ga naŋ galley ma goro nda boroyaŋ, i ma kurmey cina mo. 	 Na thulimlouhna tengteng ua kipan ka honkhuah siang ni chiangin, khopite ka luah nawn sak dinga, mun sesa ka bawl nawn ding.


A g'ay ce ka ne: ‹Nin no ga ti ay Baaba, D'ay Irikoyo, d'ay faaba tondi daaro mo.› 	 Huan, ken amah tuh ta masain ka siam dinga, leia kumpipate lakah tungnungpenin ka bawl ding hi.


Araŋ di i fanta harey mo, kaŋ yaŋ ga ti i toorey, bundu nda tondi waney, da nzarfu nda wura waney, kaŋ yaŋ go i do. 	 A lak ua a thil kihhuaite uh leh a milim uh, sing leh suangte, dangka chi leh dangkaeng te leng na mu ua: )


Koyne, ifo no boro ga no kaŋ ga hin ka nga fundo fansa? 	 Min a hinna tangdin bang a pe thei dia?Kuapeuh tulai khangthak angkawm leh thil gilou chingte laka keimah leh ka thu zumpih tuh, Mihing Tapain, angel siangthoute toh a Pathupinaa kivana a hong hun chiangin, huai mi tuh a honzumpih thuk sam ding, a chi a.


Araŋ goy laaley na hayey din bare. Araŋ zunubey mo n'araŋ ganji gomni. 	 Hiai thilte na thulimlouhna te un a hihmanga, na khelhnate un thil hoih nou a hontaan sak ahi.


Rabbi ne: «Ay ga ba araŋ.» Amma araŋ ne: «Man no ni ga ba iri, binde?» Rabbi ne: «To, Isuwa manti Yakuba beere no? Kulu nda yaadin ay ba Yakuba, 	 Ka honitta, TOUPAN a chi, Nou bel, koilaiah ahia nang kou non ittak? na chi ua, Esay Jakob unaupa ahi kei maw? TOUPAN a chi; hinapiin Jakob ka it:


Zama boro kulu kaŋ ga hayey din te ya fanta hari no Rabbi se. Fanta hayey din sabbay se mo no Rabbi ni Irikoyo go g'i gaaray ni jine. 	 Hichibang thilhih chingte peuhmah TOUPA adingin mi kihhuai ahi ngalua: huan, hiai thil kihhuaite jiakin ahi, TOUPA na Pathian un amau a hon delh khiak sak,


Hayey din kulu boŋ, araŋ ma bara nda baakasinay, zama nga no g'araŋ haw care gaa gumo hal araŋ ma ciya afolloŋ. 	 Huan, huai tengteng tungah leng itna kisilhthuah un; huaiin thil bangkim kituak takin a gakkhawm hi.


Zama laabo kaŋ ni goono ga di, ay g'a kulu no ni se da ni banda se, hal abada. 	 Na gam muh tengteng na kiangah leh na suante kiangah khantawn a dinging ka honpe ding ahi.


Afo mo salaŋ da bora kaŋ go ga faka nda lin taafe, nga kaŋ go isa haro boŋ. A ne: «Man gaa jirbey misa hala dambara haro wo bananta ga to?» 	 Huan khatin puan malngat a silha, lui tuite tunga ompa kiangah, Hiai thillamdangte tawpna ding bangchi sawt ahi ding? a chi a.


Araŋ ma te-goy cabe kaŋ ga saba nda tuubiyaŋ. Wa si sintin ka ne araŋ biney ra: ‹Ibrahim ga te iri se baaba.› Zama ay ga ci araŋ se: Irikoy gonda hina kaŋ ga izeyaŋ kaa Ibrahim se baa tondey wo gaa. 	 Huchiin kisik minpu takin gah un, Abraham ei honsuangpa ahi aka, na lungsim un chi kei un; Pathianin hiai suang khawng Abraham suante din a dingsak thei chih ka honhilh ahi.


A na hando daŋ alwaatey se, Wayna mo ga nga kaŋyaŋo do bay. 	 Aman kha hunbi theihna dingin a sepa: niin tum hun theigige hi.


Za kaŋ nin no ga ti ay tondo d'ay wongu fuwo, Kala ni m'ay candi k'ay daŋ fondo ni maa sabbay se. 	 Ka awkna dinga aguka len a phah lak uah honkai khiain; nang ka insang na hi ngala.


hal araŋ ma bay kaŋ ay no ga ti Rabbi. Zama araŋ mana ay hin sanney fonda gana, araŋ mana ay farilley ciiti te mo, amma araŋ na dumi cindey kaŋ go araŋ windanta farilley gana. 	 TOUPA ka hi chih na theita ding uh, ka dan bawl na jui kei ua, ka thu pawt leng na jui sam kei ua: na kim ua namte hih dan na jui zota uh, a chi, chiin.


Abram na laabo gana ka koy hala Sekem ra, hala Moore wane shen* tuuri-nyaŋo do. Kanaanancey mo go laabo din ra saaya din. 	 Huan, Abram huai gamah Sekem mun phain, Moreh tosaw tanin, a pai jela. Huailaiin, Kanante huai gamah a om uh.


Amma araŋ ra boro boobo ma si ciya dondonandikoyaŋ, ay nya-izey, zama araŋ ga bay kaŋ iri kaŋ ga dondonandi ga du ciiti kaŋ ga jaase boro cindey wano. 	 Ka unaute aw, na lak uah mi tampi heutuin hongom kei un, heutuin vaihawmna thupi sem I tuak ding chih I thei ngala.


Ya wandiya, Babila ize wayo, Ma zumbu ka goro laabu bulungo ra. Ya nin Kaldancey ize wayo, Ma goro ganda koytaray karga jaŋay ra. Zama i si ye ka ne ni se daamante wala arzakante ize way koyne. 	 Babulon tanu nungak aw, hongsuk inla, leivuiah tuin; Kaldai tanu aw, laltutphah lou-ah leiah tuin: om nou leh nuamsa honchi nawn lou ding uhi.


Amma hayey din banda, Bulos goro ka te jirbi boobo noodin. Gaa no a na nya-izey to baani. A furo hi noodin ka koy hala Suriya laabu, Birisila nda Akila mo koy a banda. A jin ka nga boŋo cabu Sankariya kwaara ra, zama a na sarti sambu. 	 Huan, huai zohin Paula ni sawttak a tam nilouha; huai zohin unaute kamphain a khena, huai akipan Suria gam lam ah longin a paita, a kiangah Priscilla leh Akuilla leng a pai sam uhi, Paulain thuchiam a neih jiakin Kenkriai khua ah sam a met phot a.


Araŋ azawa kambe haray hirro mo neeya: za Teeku Beero gaa araŋ ma hirri tondi yaŋ daŋ kala Hor tondo gaa. 	 Huan, hiai mal lam a na gamgi uh ahi ding: tuipi zaa a kipan in Hor tang huap in na bawl ding a:


Ni ma si lutu wow, ni ma si katiyaŋ hari daŋ danaw jine mo, amma ni ga humburu ni Irikoyo. Ay ya Rabbi no. 	 Nangong na hamsiat ding ah kei, mittaw ma ah pukna na koih ding ahi sam kei, na Pathian laudan na siam ding ahi: Kei TOUPA ka hi hi.


«Oho, ay bay kaŋ daahir yaadin no, Amma mate no boro ga te ka ciya adilante Irikoy jine? 	 Chihtaktakin huchi ahi chih ka thei hi: himahleh Pathian lakah mihing bangchiin a dik thei dia?


Da ni na ni bine feeri harayzey se, Ma boro kaŋ fundo taabi kungandi -- waato din gaa no ni annura ga fun kubay ra. Ni kuba mo ga ciya sanda wayno go zaari bindi. 	 Gilkialte kianga na deihlam piaa, hihgentheih mi na taisak leh, na vak mial laka a vak khe dinga, na mial bikbek sun bang a hita ding:


Ni ma koy ka maan ka maa hay kulu kaŋ Rabbi iri Irikoyo ga ne. Ni ma salaŋ iri se mo ka ci hay kulu kaŋ Rabbi iri Irikoyo ga ci ni se. Iri mo ga maa r'a k'a te.» 	 Nang vanaih inla, TOUPA i Pathianin a gen ding tengteng vangaikhe dih ve; huan TOUPA i Pathianin na kianga a gen tengteng nang kou kiangah na gen dinga; huchiin ka nangaikhe ding ua, ka jui ding uh, na chi ua.


Ifo no ay ga ne? Rabbi salaŋ ay se, nga bumbo mo no ka goyo te. Ay ga soobay ka dira moso-moso ay jirbey kulu, Ay fundi azaaba sabbay se. 	 Bang ka gen de aw? Aman honhoupiha, amah mahin a hih pah ngal: ka hinna ningkitelna jiak in ka damsung kum tengtengin awl khakhain ka pai khiankhian ta ding.


Yesu tu a se ka ne: «Haŋ kaŋ ay goono ga te, ni s'a bay sohõ, amma ni ga aniya ka faham.» 	 Jesun a kiangah, Ka thilhih tunah na theikei: himahleh tunung chiangin na thei ding, a chi a, a dawnga.


A ciya binde, waato kaŋ Ahiya maa waybora cey yooje kaŋ a ga ba ka furo fu meyo gaa, kala Ahiya ne: «Ma furo, nin Yerobowam wande. Ifo se no ni ga alhaali barmay sanda wayboro fo no kaŋ i si bay? Zama Rabbi n'ay donton ni gaa nda baaru kaŋ ga tin. 	 Huan, hichi ahi a, Ahijain huchia hongpi a honglut laia a khe sik ging a najak takin, nang Jeroboam ji, hong lut dih ve; bang achia ahia mi danga na kibawl? Tanchin hoih lou tak nang honhilh dia sawl kei ve,.


Ni ga teeko boŋbeera dabari, Waati kaŋ bonday beerey ga tun ka ciciri, Ni ga i kanandi no. 	 Nang Rahab gal thah bangin na hihkham dimdema; nangmah galte tuh na ban tha hatin na keksakta hi.


Buwaza kande kwaara arkusu beeri way ka ne: «Wa goro ne.» I goro. 	 Huan, huai khuaa upate laka mi sawm a pi a, a kianguah, Hiai ah tu dih ua, a chi a, huchiin a tuta uh.


Yaadin no Irikoy n'araŋ baaba almaney sambu k'ay no nd'ey. 	 Huchibangin Pathianin na pa gante a laksaka, kei kiangah a hon peta hi.


Za da hinay jirbi iyya zaari sintina, za kubay-kubay go no, Maryama, Magdaliya bora kaa saara do. A di kaŋ i na tondo kaa saara gaa. 	 Huan, ni sagih ni masapenin, jingin, khua a mial laiin, Mari Magdalini han ah a va hoha, suang tuh han akipan lak suanin a mu a.


Bereciya nda Elkana mo, windi me batukoyaŋ no sundurko se. 	 Huan Berekia leh Elkana bawm adia kongkhak ngakmitein a om uhi.


Uzziya binde kani nga kaayey banda. I n'a fiji bonkooney saarayey saajo ra, zama i ne jiray no. A izo Yotam te bonkooni a nango ra. 	 Huchiin, Uzia bel a pi leh a pute kiangah a ihmu a, kumpipa a kivuina muna a pi leh a pute lakah a vui uh. Amah jaw phak ahi ngala, a chi ua: huan, a tapa jotham a sikin a lalta hi.


Ay ma cahã ka koy ay tuguyaŋ nango do, ay ma koru hari nda haw bambata se.» 	 Toupa aw, a lei uh hihsiain hihkek in; khopi ah ngongtatna leh ki-uina ka mu ngala.


Gaa no Irimiya mo salaŋ mayraykoyey da jama kulu se ka ne: «Rabbi n'ay donton no ay ma annabitaray te da sanney wo kulu kaŋ yaŋ araŋ maa, kaseetiyaŋ kaŋ ga gaaba nda windo wo da gallo wo. 	 Huan, heutute leh mipi tengteng kiangah Jeremiain, Na thu ngaihkhiak khitsa uh tengteng bangin hiai in leh hiai khopi siat ding thu gen dingin TOUPAN kei a honsawl ahi.


Alfaga ma nga lin* taafe kwaayo daŋ ka nga lin taafe muduno daŋ nga canta gaa. A ma koy ka booso kaŋ sargay summaara kaŋ i ga ton te feema danjo ra din sambu, ka booso jisi ganda feema jarga. 	 Ahihkei leh, van mangte mu in, khem in, zuau in kichiam leh, hiai thil tengteng a bangmah leng a hihkhelh leh,


Woodin banda Yesu bay kaŋ sohõ hay kulu kubay. Zama Irikoy Tira Hanna sanno ma to, a ne: «Ay jaw!» 	 Huai nungin, Jesu thil bangkim tunah hih zoh a hita chih a thei a, (laisiangthou a tuna dingin) Ka dang a tak, a chi a.


Hay kulu kaŋ go no, I na maa daŋ a gaa za doŋ, I bay mo haŋ kaŋ ga ti boro. A sinda hin ka kakaw da boro kaŋ bisa nga hina. 	 A naomkhinsa bangpeuh, sawtpi-a huai a min piaksa ahi, huan mihing ahi chih theih ahi: amah sanga hatjaw amah toh leng a kisual theikei ding hi.


Laakal duure bisa wura gumo-gumo. Oho, fahamay duure, boro m'a suuban ka bisa nzarfu. 	 Pilna muh dangkaeng sangin nak hoihjawk hina e: ahi, theihsiamna muh dangka sanga tel jawk ding ahi.


D'i kulu jare folloŋ no, man gaahamo? 	 Huchiin, huai tengteng hiang khat kia hileh, pumpi pen koi ah a om dia?


Wayna funyaŋ, beena me fa gaa no, A gana ka bisa yaŋ mo ga koy beena me fa gaa. Hay kulu si no kaŋ ga tugu wayna korno se. 	 TOUPA dan tuh a hoihkima, hinna a halhsak jel hi; TOUPA thutheihsak tuh a muanhuaia, mi mawl a pilsak jeljel hi.


Ay guna, kala hay fo go no kaŋ ga hima boro alhaali. Za canta gaa kal a kaa ganda, a gonda danji alhaali. Za canta gaa kal a koy beene, sanda nyaaleyaŋ annura no, danga guuru-say ziirante cine. 	 Huchiin ka ena, ngaiin, mi mei banga kimu a hongoma; a kawng chiang nuai lam hi dia kilawm mei bang ahi a; a kawng chiang tunglam bel khina banga, vak tak ahi.


Amma nin, ya Rabbi, ni ya Beeraykoy no hal abada. 	 TOUPA aw, ngai dih, nang hondoute, ngai dih, nang hondoute mangthang dek uhi; thilhihkhialte tengteng hihjakin a om vek ding uhi.


Baa da cimi no ay na taali te, Ay taalo day si bisa ay boŋo boŋ. 	 Huan na na paikhialta mawng leng maw, keimah kianga ka diklouhna om gige hi.


Zama dumi cindey de-koyey kulu tooruyaŋ day no, Amma Rabbi no ka beeney te. 	 Mipite pathiante tuh milimte ahi ngal ua: TOUPAN bel vante a bawl ahi.


Betel nda Ayi alborey, zangu nda waranka cindi hinza. 	 Beth-el leh Ai mite, za khat sawmnih leh thum.


Hananiya, Elam, Antotiya, 	 Huan Hanania, Elam, Anthothija;


A ciya mo, a kaaruwatara saamotaray sabbay se, kala laabo ziibi, a na zina te mo hala nda tondi da tuuri-nya yaŋ. 	 Huan a huk mawkmawk zenhouh jiakin gam a hihnin khintaa; sing bul, suang bul kiangah ang kawmta hi.


A futa ra a n'ay tooru-tooru, ka wangu ay fundo. A na nga hinjey kaama ay se, Ay yanjekaaro goono g'ay gullu nda nga moy. 	 A hehnain kei a honbot keka, a honsawi hi; a ha a hon gawi khuma: ka tungah ka galin a mit a tathiam hi.


Hay kulu s'ay farhandi ka bisa woone: ay ma maa baaru kaŋ ay izey goono ga cimo gana. 	 Ka tate thutakah a om uh chih ka jak kana kipahna thupi jaw himhim ka neikei hi.


Yaadin no i g'ay farilla gana nd'a, zama i ma si taali jare a se ka bu a sabbay se, d'i n'a farilla ciya yaamo. Ay ya Rabbi no kaŋ g'i hanandi. 	 Huaijiakin ka thupiak a pom ding ahi; huchilouinjaw a kihihthanghuaina uah a khelh moh uh a po ding uhi, a sih loh ding uh: Kei TOUPA, amaute hihsiangthoupa ka hi ngala.


I ma si wayboro kaŋ te kaaruwa hiiji. I ma si wayboro kaŋ kurnye n'a fay mo hiiji, zama alfaga go fayante no nga Irikoyo se. 	 Numei, kijuak hiam, min hem hiam, a pasal maksa hiam a kitenpih ding uh ahi kei: a Pathian uh dingin mi siangthou ahi ngal ua.


Kala jiraykooni fo kaa a do ka sombu a se ka ne: «Rabbi, da ni yadda, ni ga hin k'ay hanandi.» 	 Huan, ngaiin, a kiangah phak a hongpai a, Toupa, na ut leh na honhih siangthou thei hi, chiin, chibai a buk a.


a koytara kulu baaru d'a dabaro wane, da hay kulu kaŋ du a, da Israyla, d'i windanta koytaray kulu laabey mo go tirey din ra. 	 A lal thu te, a thilhihtheihdan tengteng te, amah leh Israelte tung leh gam tengteng tunga thil hongomdante toh.


I na beene Irikoyo kayna ngey gurzuga da ngey jombey se, i mana tuubi mo ka ngey goyey naŋ. 	 Huan a natna uh leh a meimate uh jiakin amau tuh vana Pathian a genseta ua; huan a thil hihte uah a kisik tuan kei uhi.


Woone gaa no iri ga bay kaŋ iri go cimo do haray, iri g'iri biney daahirandi nd'a mo Irikoy jine, 	 Hiaiin thutaka suak i hi chih i kithei dinga, amah ma ah i lungtangte i muangsak thak ding hi.


Borey kaŋ yaŋ go hiyo ra mo sombu a se ka ne: «Haciika ni ya Irikoy Ize no.» 	 Huan, longa omten, Pathian Tapa na na hi taktak ve, chiin, amah a bia uh.


Goojiyaŋo kaŋ araŋ borey baayaŋ te bora din se wasa a se. 	 Huchibang mi adin tampiin a gawt uh a kihunta ahi.


I na ni hi kayey te da Basan shen nya bundu. I na ni daba mo te da bunduyaŋ kaŋ i fun d'ey Cittim gungey ra, K'a taalam da cebeeri hinje zanjarmi-zanjarmiyaŋ. 	 Bashan tosaw na longzapna ding in a bawl ua; Saiha suang phum na long pialkhang ding in tak sing, tuipi gam Kupra akipan.


Rabbi binde na borey kar, zama i na handayze tooru te, wo kaŋ Haruna te din. 	 Huchi in Aron bawl bawngnou a bawl ziak un, TOUPA'N mite a gawt ta.


A ga nga lordo samba ndunnya boŋ, A sanno mo ga zuru nda waasi gumo. 	 A thupiak tuh leiah a sawl khiaa: a thu tuh hattakin a tai hi.


Wa himma daŋ ka laakal kanay goray ceeci araŋ da boro kulu game ra. Wa hananyaŋ mo ceeci da himma kaŋ boro kulu si di Irikoy da bora sind'a. 	 Mi tengteng toh kituahna leh siangthouna delh un, huai siangthouna louin kua mahin Toupa a mu kei ding uhi:


da Yasub, Yasub izey jama baaba; da Simron, Simron izey jama baaba. 	 Jasub suante Jasubte: Simron suante Simronte ahi uh.


D'ay _hinne__ no ga seeda ay boŋ se, ay seeda si tabbat. 	 Keimah tanchin theisak leng, ka thu theihsak a dik kei ding;


Kala haw iyye go kaŋ yaŋ ga naasu, i ga boori, i fatta isa ra. I soobay ka kuru kundo ra. 	 Hua, ngaiin, bawngpi sagih thau taktak hoih pipi tuia kipan in a hongpawt khetou ua, loupanou lakah ana ta ua:


Koyne, Yahudancey kulu kaŋ yaŋ go Gedaliya banda Mizpa ra, da Kaldancey wongaarey kaŋ yaŋ i gar noodin, Isumeyla n'i wi. 	 Huan, a kianga Juda mi om tengteng, Mizpah khuaa Gedalia kianga omte leh Kaldai galkap mi om teite Ishmael a that lai hi.


A kande sargay summaara kaŋ i ga ton feeji gaaro Haruna nda nga izey do. I na ngey kambey dake feeji gaaro boŋo gaa. 	 Huan, haltum thillat belampa pen a lan a, Aron leh a tapate'n belampa lu tungah a khut a koih uh.


Ni ma si fanta hari kulu ŋwa. 	 Thil kihhuai himhim na nek ding uh ahi kei.


Yusufu na nga beerey bay, amma ngey wo man'a bay. 	 Huan, Joseph in a ute ana thei lai a, amau bel amah a theikei uh.


Zama araŋ do no Rabbi sanno sintin ka yooje, hal a koy Masidoniya nda Akaya ra. Day manti Masidoniya nda Akaya ra hinne no bo, amma araŋ Irikoy cimandiyaŋ baaro koy naŋ kulu, hal iri si hay kulu ci koyne. 	 Toupa thu tuh noumau akipanin a thang kheta ngala, Masidonia leh Akhaia gamah kia hi louin, mun chih ah Pathian lama na gindan uh a thangta hi; huan, kou bangmah ka gen uh a kiphamoh kei hi.


I wayborey kaŋ kurnyey bu ga tonton ay windanta hal i ma bisa teeku taasi baayaŋ cine. Ay ga wongu zurandi izeyaŋ candi ka kande i gaa zaari sance, I ga gaaba nda nya nda arwasu. Ay ga naŋ foyrayyaŋ nda humburkumay beeri ma nyaŋo jirsi. 	 Tuipi piaunel sanga tamin a meithaite uh ka pungsak dinga, suntang laiin tangvalte siatna dingin a tunguah lokmi ka tungsaka, mangbatna leh thil mulkimhuai ka tungsak guih a.


Ni binde, ni goono ga hari beeriyaŋ ceeci ni boŋ se, wala? Ma si ceeci, zama a go, ay ga laala candi ka kande fundikooney kulu boŋ. Yaadin no Rabbi ci. Amma ay ga ni no ni fundo a ma ciya ni se arzaka nangey kulu kaŋ ni ga koy. 	 Huan, nang adingin thil thupi na zong hia? Zong dah maiin: sa tengteng tungah lah thil hoihlou ka hontungsak sin ngala, chih TOUPA thu pawt ahi: himahleh na hinna bel mun chiha na painana ah gallak dingin ka honpe ding, chiin.


Yotam ne: «Han fo no tuuri nyaŋey koy ka bonkooni didiji ngey boŋ se. I ne zeytun* nya se: ‹M'iri may.› 	 Khatvei tuh amaute tunga kumpipa dinga thaunilh dingin singte a kuan khia ua; oliv sing kiangah, Nang ka kumpipading un om tanla, a chi ua.


Ya nin ize wayo, ma hangan ka maa, Ma fongu, ma ni hanga jeeri. Ma dinya ni dumey da ni baabo windo mo. 	 Huchiin kumpipan na melhoin a deih ding hi, amah tuh i Toupa ahi ngala; huan amah chibai buk jelin.


Ya Rabbi, may no si humburu, a ma jaŋ ka ni maa beerandi mo? Ni hinne ga ti Hananyankoy, zama dumey kulu ga kaa ka sududu ni jine, zama ni goy adilitaraykoyyaŋ bangay.» 	 Toupa aw, kuan ahia na min hihthupi loua, laulou ding? Nang kia siangthou lah na hi ngala. Nam tengteng hongpaiin Na ma ah hong be ding uh, Na thilhih diktakte lah hihlatin omta ngal ua, a chi uhi.


Yusufu izey mo, sanda: Ifraymu izey lasaabo mo neeya: I na alborey kulu kabu, za jiiri waranka izey ka koy beene, i kulu kaŋ yaŋ ga hin ka koy wongu. I n'i kabu ngey dumo boŋ, i kundey boŋ, i baaba-fo-izey boŋ, i maayey lasaabo boŋ. 	 Joseph tate laka Ephraim tate suante a chichiin, a inkuankuanin, a min uh tamdan bang jelin kum sawmnih akipan tunglam, galkap thei teng a sim ua;


Za Ezra goono ga adduwa te ka taaley ci, a goono ga hẽ ka gande biri Irikoy Fuwo me gaa, kala jama margu, alboro nda wayboro, zanka nda arkusu, Israyla izey waney. I margu gumo nda cimi a do, zama jama goono ga hẽ da hẽeni konno gumo. 	 Huchia Ezra kapa Pathian in maia leisatnaa a kizata, a thuma, thupha a tawi laiin, Israel akipan pasal leh numei leh naupang tampi kikhawmte a kiangah hongkikaikhawm ua: mite lah a nak kah mahmah ngal ua.


Annabi Irimiya ne: «Amin! Rabbi ma te yaadin! Rabbi ma ni annabitaray sanney kulu toonandi. A ma ye ka kande Rabbi fuwo jinayey da borey kulu kaŋ yaŋ i konda tamtaray, i ma fun Babila ka ye ka kaa neewo mo! 	 Jawlnei Jeremia ngeiin, Amen, TOUPAN huchibangin hih ngei heh; TOUPA ina belsuante leh saltannaa mi tengteng Babulon akipan hiai muna hontun dinga na gen TOUPAN hih ngei heh.


I ma s'a haagu nda dalbu. Ay no k'a no i se, i baa no ay sargayey kaŋ yaŋ danji ga ŋwa din ra. Hari hanante no gumo, sanda mate kaŋ cine zunubi se sarga ga hanan, da mate kaŋ cine taali se sargay mo ga hanan. 	 Huan, siampu in a puanmalngat puansilh a silh ding a, a sa khuhna ding in a puan malngat khekol a teng ding a; huan, maitam a haltum thillat kang vute a la ding a, maitam pang ah a koih ding ahi.


Ay ga kaa araŋ do waati kaŋ ay na Masidoniya kottu ka bisa, zama ay ga gana ka bisa Masidoniya laabu. 	 Huan, Masidonia gam ka tot suah khit chiangin na kiang uah ka hong dinga; Masidonia gam lah ka tuan suak himhim dia.


Guna mo, ni nya-ka-fo-sina Alizabata gonda ize nga gunda ra, nga nda nga zeena. Woone mo ga ti a handu iddanta, nga kaŋ waato i ga ne a se waygunu. 	 Huan, ngaiin, na sanggamnu Elizabetin leng a tek nungin tapa a paita; a ching a chihchih uh, tu kha a kha gukna a hita.


Da reyzin* kosukoy kaa ni gaa, Manti i ga koobuyaŋ wane cindi ni se? Da zayyaŋ kaa cin, I ga sambu haŋ kaŋ wasa i se day no. 	 Grep loumite na kianga a hongpai un, maih a neikei ding ua hia? Jana guta miten a deihzah uh a ngah masiah un a lik jel kei ding ua hia?


Woone hinne no ga naŋ borey din ma yadda ka goro iri banda, iri ma te kunda fo: kala nda i n'iri alboro fo kulu dambangu, mate kaŋ ngey din dambangukoyyaŋ no. 	 Himahleh chi khat i hong hihna dinga I kianga om hichibanga I chiam kia in hua miten pha a honsakpih ding uhi, zeksum a hih uh bangin I lak ua pasal peuhpeuh zeksum hong hita lehang.


Amma Yesu dangay, a mana tu da hay kulu. Alfaga beero ye k'a hã koyne ka ne a se: «Nin no ga ti Almasihu, Albarkakoyo izo?» 	 Amah lah a dai dide a, bangmahin a dawng kei a. Siampu lianpenin a kiangah, Kris, Hampha Tapa, na hi hia? chiin, a dong nawna.


«Wa koy ka Rabbi hã ay se, da borey kaŋ cindi Israyla nda Yahuda ra yaŋ mo se, tiro wo kaŋ i gar ciine ra. Zama Rabbi futa kaŋ a ga gusam iri boŋ ga beeri, zama iri kaayey mana Rabbi sanno haggoy, i mana goy mo da hay kulu kaŋ i hantum tira wo ra.» 	 Kuan unlam dan thu na muh khiak tungtang thu uah kei leh Israel leh Juda gama mite adingin TOUPA honva dot sak dih ua; I pi leh puten hiai dan bua tuang banga TOUPA thu a nazuih louh jiak un I tunguah TOUPA hehna lah a hongom mahmah ngal a, chiin.


Kal a na nga sargayey kaŋ i ga ton yaŋ ton, hala nda hamni wane kulu, ka haŋyaŋ sarga mo soogu. A na saabuyaŋ sarga kuro say-say nga sargay feema boŋ. 	 Huan, maitamah a halmang thillat te halin a tangbuang thillat te a lana, a dawn ding thillat a sunga, a lemna thillat te sisan a theh hi.


A na nga kambe salle nga talibey do haray ka ne: «Ay nya d'ay nya izey, ngey neeya. 	 Huan, a nungjui lamah a khut zan a. En un, ka nu leh ka unaute:Kuapeuh ka Pa vana om deihlam hih phot tuh ka unaute ka sanggam nute, ka nute ahi uh a chi a.


Kala humburkumay da gaaham jijiriyaŋ n'ay di, A n'ay gaa biriyey kulu jijirandi mo. 	 Launa ka tungah a hontunga, linna, huaiin ka guhte tengteng a singa.


Saaya din binde Asa na wura nda nzarfu kulu kaŋ cindi sambu Rabbi windo jinay jisiri nango ra, da bonkoono windo mo ra, k'i daŋ nga tamey kambe ra. Bonkoono Asa binde n'i donton Ben-Hadad, Tabrimon ize, Heziyon Suriya bonkoono ize do, kaŋ goono ga goro Damaskos. A ne: 	 Huchiin Asain Toupa in leh kumpipa ina gou om lai dangkachi leh dangkaeng tengteng a laa, a sikhate a piaa; huan, kumpipa Asain Damaska khuaa om Suria kumpipa Hezion ta Tabrimmon tapa Benhadad kiangah,


Abimelek ne Ibrahim se: «Ifo no feeji zan iyya din kaŋ yaŋ ni fay waani?» 	 Huchiin, Abimelekin, Abraham kiangah, Belamnou a nu sagih a tuama na koih bang achia ahia? achia.


Iri mo, iri ga baakasina bay kaŋ Irikoy gonda iri se, iri n'a cimandi mo. Irikoy ya baakasinay no. Boro kaŋ goono ga goro baakasinay ra, a goono ga goro Irikoy ra. Irikoy mo goono ga goro a ra. 	 Pathianin eimaua dia itna a neih tuh i thei ua, i gingta lai uhi. Pathian itna ahi; itnaa om gige tuh, Pathian ah a om gigea, Pathian leng amahah a om gige ahi.


Wa si araŋ boŋ ciya fanta hari yaŋ ganda birante kulu kaŋ ga dira ganda gaa. Araŋ ma si harram i do kaŋ ga naŋ araŋ ma ziibi. 	 A bok a vak chi himhim in na kihihthanghuai ding uh ahi kei, na kihihbuah louhna ding un, huaite in na kihihnin ding uh ahi kei.


Boro fooyaŋ na fanta hari te da ngey gorokasin wandey ni ra, afooyaŋ mo na ngey anzurayey ziibandi nda goy yaamo. Afooyaŋ na ngey waymey hasara ni ra, afo kulu nga baabo ize wayo nooya. 	 Huan min a innveng ji tungah thil kihhuai a hiha, mi dangin huk takin a mou a hihnina, mi dangin nang ah a sanggamnu, a pa tanu ngei a zahlaksak a.


I na kwaay ciray daŋ Yesu gaa ka karji boŋtobay handam ka dake a boŋo boŋ. 	 Huchiin puansan dup a silhsak ua, ling lukhu a gan ua, a khusak uh.


Wa galluyaŋ cina araŋ zankey se, wa kaliyaŋ te araŋ feejey se, ka soobay ka te mate kaŋ araŋ ci d'araŋ meyey.» 	 Na tate uh ding khuate bawl unla, na belamte uh ding in leng huante bawl unla, na gen bangbang un hih un, a chi a.


Man bora kaŋ ni humburu nda humburkumay beeri? Zama ni tangari, ni mana fongu ay gaa, Ni mana woodin jisi ni bina ra mo. Manti ay dangay za gayyaŋ kaŋ ga naŋ ni si humburu ay? 	 Kua na kihtain na lau, juau na gen naka, kei non theih tak louha, na lungsima na ngaihtuah tak louh mai? Sawtpi ka dai dide kei maw? Kihtak leng non kihtak louh.


Ifo se no araŋ mana faham kaŋ manti buuru sanni no ay goono ga te araŋ se? Amma araŋ ma te laakal nda Farisi fonda borey da Sadusi fonda borey dalbuwo!» 	 Tanghou thu na kiang ua genlou in. Pharisaite leh Saddukaite silngou lak ah, pilvang un, chih gen ka hi jaw chih bang achia theilou na hi ua? A chi a.


Ya araŋ laala goy-teekoy, wa fay da ay, Zama ay m'ay Irikoyo lordey haggoy. 	 Nou thil hoihlou hihte aw, hongpaisan un; ka Pathian thilpiakte ka vom hoih theihna dingin.


Firawna bina binde sandi. A mana Israyla izey taŋ mo, sanda mate kaŋ Rabbi ci Musa meyo ra. 	 Huchiin Pharo lungtang khauh sakin a oma, Israel suante lah a paisak nuam kei; Mosi kama TOUPAN a gen bangin.


A na Musa nda Haruna ce cino ra ka ne: «Wa tun ka fatta ay borey ra, araŋ da Israyla izey kulu. Wa koy ka may Rabbi se danga mate kaŋ araŋ ci din. 	 Huan janin Mosi leh Aron asam saka, Thou unla, ka mite laka kipanin paikhia un, nou gel leh Israel suante, paiun, na gensa bang un, TOUPA na vasem un.


Ni ga ni windi koyo Ahab dumo kar, zama ay ma fansa sambu ay tam annabey kuro se, da Rabbi tamey kulu kuro mo se, ngey kaŋ Yezabel wi. 	 Ka sikha jawlneite sisan leh Toupa sikha tengteng sisan phu Jezebel laka ka lak theihna dingin na pu Ahab inkote na hih mang vek ding hi.


Ya ay Koyo, ma maa, ya ay Koyo, ma yaafa. Ya ay Koyo, ma saalay daŋ ka goy. Ya ay Irikoyo, ma si gay, ni bumbo sabbay se, zama i ga ni kwaara da ni borey ce da ni maa.» 	 Aw Toupa, ja in, AW TOUPA ngaidam in, Aw Toupa, ngaikhia inla hih in; hal ken; nangmah jiak mahmahin, Aw ka Pathian, na khopi leh na mite nang mina sap ahi ngal ua.


A na i fari albarka nooyandi do izey se, I taabi goyey mo, a n'i nooyandi doy se. 	 A thil poute u leng lung kiangah a piaa, a sepgim gah uh khaupe kiangah a pia hi.


Bonkoono ne Absalom se: «Abada, ay izo, iri kulu si koy, zama iri ma si ni tiŋandi.» Kala Absalom n'a faali. Kulu nda yaadin bonkoono mana yadda, amma a na albarka gaara a se. 	 Huan, kumpipa'n Absalom kiang ah, Hilou e, ka tapa, ka vek un hohlou e, kon hih tuailuai lo kha ding uh, a chi a. Huan, aman achialteitei a, himahleh a ut tuankei a, vualzawl a hihleh a vualzawl hi.


Kala malayka fo mo kaa ka kay sargay feema do, a gonda wura cambu fo. I n'a no dugu boobo mo, zama a m'a dooru hanantey kulu adduwey banda wura sargay feema boŋ kaŋ go karga jine. 	 Huan angel dang khat a hong pai a, gim namtui halna dangkaeng bel tawiin, maitam kiangah a dingta a, huan a kiangah gim namtui tampi, laltutphah maa om dangkaeng maitam tenga misiangthou tengteng thumna toh hel dingin, piakin a oma.


Amma araŋ wo, araŋ moy di Rabbi goy bambatey din kaŋ a te. 	 Na mit ngei ua TOUPAN thil thupi tak, a hih tengteng mute kiangah ahi jaw hi.


Araŋ m'ay hin sanney d'ay ciiti sanney kulu gana mo, hal araŋ m'i te. Ay ya Rabbi no.» 	 Huan, ka thupiak tengteng leh ka vaihawm tengteng na pom ding ua, na jui ding uhi; Kei TOUPA ka hi, chiin, chiin.


Taray kwaaray no i go boro kaŋ ga faham se, I ga saba mo borey kaŋ ga du bayray se. 	 A theisiam kuapeuh adingin a kichian vek ua, theihna mu amaute adingin a dik hi.


Rabbi salaŋ Musa se ka ne: 	 Huchiin TOUPAN Mosi kiangah thu a gena.


A ciya mo, waato kaŋ a na bora kaŋ gonda lin bankaara din lordi ka ne: Ma danji sambu kanjey din kaŋ ga bar-bare yaŋ game ra, noodin ciiti malaykey game ra, kal a furo ka kay kanje fo jarga. 	 huan hichi ahi a, puan malngat silhpa kiangah, Cherubte kikala kangtalai kipei kikala kipan mei vala in, chia thu a piak leh, amah a valuta, kangtalai khe chinah a ding ta hi.


Amma Bitros tun da zuray ka koy saara do. Kaŋ a gungum ka niigaw a ra haray, kal a di sutura zaarey goono ga jisi kambu fo gaa. A dira noodin, a goono ga dambara nga bina ra da hayey din kaŋ te. 	 Himahleh Peter a thou a, han ah a taita a; huan, a kun a, a en a, puan mal ngat omte kia a mu a, huchiin, thil omdan tuh lamdang sa takin a in lamah a paita hi.


Rabbi mo na borey no gaakuri Misirancey do, hal i na harey kaŋ yaŋ i ŋwaaray no i se. I na Misirancey arzakey ku ka dira. 	 Huan Aiguptate mitmuhin TOUPAN mite deihsakna a piaa, huchiin a deih bang un huchibang thilte a kiang uah a pia uh. Huchiin Aiguptate a lok uh.


Tondi-boŋ-hansey ya jama no kaŋ sinda gaabi, Amma i ga ngey windey te tondey ra. 	 Kawlsajawte hatlou pawl tak ahi ua, himahleh suangpi hengte ah a in uh a bawl uhi:


Boro-wi woodin dumi ciine ra, nga kaŋ ga zuru ka koy noodin ka funa, nga neeya: Boro kaŋ na nga gorokasin wi, amma a mana cacar k'a te, zama a si konn'a za doŋ no. 	 Huan, mithatte huailaia tailut a bit theite bel hiaite ahi uhi; min a insakinkhang tumalama huatna leng nei khol loua that kha peuhmahte;


Waati kaŋ ni n'a hanandiyaŋo ban, yeej'ize fo kaŋ sinda laru da feeji fo kaŋ i kaa kuru ra kaŋ sinda laru, ni g'i salle. 	 Maitam hihsiangpen na hih khit chiang un bawngpa tuai gensiat bei leh belamtal, gensiat bei, a hon laka na lan ding hi.


Ay na hawji hinza din halaci handu folloŋ ra, zama ay fundo farga nd'ey. Ngey mo, i fundey goono g'ay fanta. 	 Huan kha khatin belamchingmi thumte ka sat khiaa. Himahleh ka khain amau a chimtaka, amau khain leng kei a honchimtak uh.


I n'a bankaaray kaa a gaa, ka kwaay ciray fo daŋ a gaa. 	 Huchi in, a puante khawng a suahsak ua, puan san a silhsak uhi.


Boro zangu hinza din na hilliyaŋ kar. Midiyan borey ra no Rabbi naŋ i afo kulu takuba ma gaaba nda nga cala wano, ka gaaba mo da wongu marga kulu. Wongu marga binde zuru kal i koy hala Bayt-Sitta, Zerera haray, kal i koy ka to Abel-Mehola, Tabbat haray. 	 Huan, pengkul za thum a mut ua, huan, TOUPAN sepaihte tengteng amau leh amau namsauin a kisualsakta eka: huchiin sepaihte Zezera lampang Bethsita tan, Tabath kianga Abelmehola gamgi phain a taikek uhi.


Ni kaatiyaŋ jinda go alma haw beero ra, Maliyaŋey na ndunnya kaarandi, Laabo jijiri ka zinji-zinji. 	 Na lampi tuh tuipi ah a om a, na lampite tuh tui zatakah a oma, na khapte theih ahi kei hi.Mosi leh Aron khutin na mite belam hon bangin na pipi hi.


Waybora kaŋ na ize aru iyye hay yangala ka nga fundo taŋ. A wayna kaŋ za zaaro ga cindi, Haawi n'a di, a di kayna mo. Ay g'i cindo mo nooyandi takuba se i ibarey jine. Yaadin no Rabbi ci. 	 Sagih suangnu a bahgawpa; kha tuh a khahta; sun a hih laiin a ni a keta, a zahlakin a lung buaia: huan a omlaite a melmate uh khut ah namsau thah dingin ka pe ding, chih TOUPA thu pawt ahi.


Seba mo bonkoono hantumkwa no. Zadok da Abiyatar no ga ti alfagey. 	 Huan, Seva bel laigelhmi ahi a; huan, Zadok leh Abiathar bel siampu ahi uh:Huan, Jair mi Ira leng David siampu ahi.


Yasuwa te i se danga mate kaŋ cine Rabbi n'a lordi nd'a: a n'i bariyey ce kaajey beeri-beeri, a n'i torkey mo ton da danji. 	 Huan, TOUPAN a sawl bangin Josuain a tunguah a hiha: a sakol thate uh a sahsak ua, a kangtalaite uh a hal sak uh.


Alaahara ra mo a na nga boŋ sambu ka guna, a go bone ra mo. Kal a di Ibrahim hala nangu mooro, nga nda Liyaziru a jarga. 	 Huan, misi khua ah gim thuakin a oma, a dak tou a, gamla pia Abraham leh a angsunga Lazar om toh, a muta a.


Yesu na nga talibey ce nga do ka ne i se: «Haciika ay ga ne araŋ se: haŋ kaŋ wayboro talko wo kaŋ kurnye bu daŋ, a bisa i kulu waney kaŋ i daŋ nooru jisiro ra. 	 Huan, Jesun a nungjuite a sama, a kiang uah, Chihtaktakin ka honhilh ahi, Sumkholna a khe tengteng lakah hiai meithai jawng takin a khe tam pen hi.Hiaite tengtengin a neihlet ua a khia ua; aman jaw a hawmthoh laitak, a neih sun, a nuntakna ding tengteng a khe vek ahi, a chi a.


Boro fooyaŋ zunubey, taray kwaaray no i go, za i man'i ciiti. Afooyaŋ mo, i ga kokor ka bay i gaa. 	 mi khenkhat khelhna tuh a lang gige a, vaihawmna atun nak hi; mi khenkhat khelhnate bel a khawnung in a hong kilang.huchibang mahin thil hoih hih kilangsa a om a, huchibang loute leng sel theih ahi kei hi.


I ye ka tira hantum zama i m'a fe laabey kulu ra. I m'a ci dumi kulu se, ka ne Yahudancey ma goro nda soola hala hando din ga to. I ma fansa sambu ngey boŋ se ngey ibarey boŋ. 	 Bial chitenga piak ding chi-a thupiak, kigelh a kopi mite tengteng kiangah suahin a oma, huai ni chianga Judaten a melmate uh tunga phu la dinga mansaa a om theihna ding un.


Tema dirakoy marga na hari ceeci, Seba fatawc'izey na beeje sinji i gaa. 	 Tema khualzinten a zong ua, Seba pawlten a lamen uh.


Waato gaa no bonkoono tamey kaŋ yaŋ go bonkoono windo me gaa din ne Mordekay se: «Ifo se no ni na bonkoono lordo daaru?» 	 Huchihlaiin kumpipa sikhate, kumpipa kongpi-a omten, Mordekai kiangah, Bangdia kumpipa thupiaka talek na hia? a chi ua.


Amma ngey wo soobay ka Yesu ŋwaaray ka ne a ma fun ngey laabo ra. 	 Huan, amau amah a gam ua kipan a pawt dingin a ngenta ua.


Dawda na Israyla jine borey kulu lordi mo ka ne i ma nga izo Suleymanu gaakasinay. A ne: 	 Davidin Israelte makaite tengteng a tapa Solomon panpih dingin thu a piaa.


Rabbi ne: Wa si fongu nda waato jirbey, Araŋ ma si laakal mo da haŋ kaŋ te za doŋ. 	 Tumalam thilte jaw theihgige kei unla, nidanglai thilte leng ngaihtuah sam kei un.


Yehoyda izo Benaya mo go bonkoono doogarey boŋ. Dawda izey mo gonda dabari. 	 Huan, Jehoiada tapa Benai bel Keret mi leh Pelet mite heutu ahi; huan, David tapate siampu ahi uh.


Koyne a ne i se: «May no araŋ ra, d'a gonda coro, day a ma koy a do cin bindi ra ka ne a se: ‹Ay cora, m'ay garaw buuru kunkuni hinza, 	 Huan, amahmahin, akiang uah, Na lak ua kua ahi hiamin lawm nei henla, jan laiin a kianga hohin, Lawm, tanghou phel thum honleitawi sak ve;


Kulu nda yaadin, boro kulu ma si kakaw, Boro kulu ma si deeni mo boro fo gaa, Amma a ga hima i ma kakaw da alfaga*. 	 Hinapiin lah kuamahin sual dah henla, kuamahin sal dah heh; na mite lah siampi kisualpihte bang ahi ngal ua.


Tubu hari nooya a tamo Israyla se, Zama a baakasinay suujo ga tondo hal abada. 	 A sikha Israel goutan pepa kiangah: a chitna lah khantawnin a om sin ngala.


Woodin sabbay se no Rabbi, Koy Beero ne: «Yanjekaarey ga laabo kulu windi, I ga ni gaabo zeeri ni se, Ni faadey mo ga ciya wongu arzaka.» 	 Huaijiakin TOUPA PATHIANIN hichiin a chi: Gam kimvelin melma a om lai dinga: huan, na hatna na kiang akipan a la khe dinga, na kumpipa inte a hihse ding.


A na teeley nyun hari ra, ngey da cey. Waato din gaa Musa na feeji gaaro kulu daŋ feema ra hala danji n'a ŋwa. Sargay kaŋ i ga ton no kaŋ hawo ga kaan. A n'a salle Rabbi se danji ra, mate kaŋ cine Rabbi ci Musa se. 	 Huan, a sungkua leh a khete a sil a; belampa pen maitam ah a vek in a hal khin: huaibel gimlim ding a haltum thillat ahi a: TOUPA a dia mei a thillat ahi; TOUPA'N Mosi thu a piak bang in.


I na Benyamin windi nangu kulu, i n'i haabu ka gaaray. I n'i to fulanzamyaŋo do, ka koy hala wayna funay hara, Jibeya jarga. 	 Benjamin mite bel a um sip ua, a delh ua, ni suahna lam Gibea chin a a khawlna uah a phata uhi.


A ga ciya binde, da Israyla izey duma, kala Midiyancey ma kaa, ngey da Amalekancey, da wayna funay borey. I ga kande Israyla izey gaa wongu. 	 Huan, hichi ahia, Isralten thil a chin uleh Midiante, Amalekte, suahlam tate a hoh tou ua; a vasual ua;


Absalom binde kaa ka kubay da Dawda borey jirsi boŋ. Absalom go alambaana boŋ. Alambaana binde dira ka furo shen* tuuri kambe beeri fooyaŋ cire, tuuro mo na Absalom boŋo di. A go ga sooli beene nda ganda game ra. Alambaana kaŋ go a cire, nga wo bisa. 	 Huan, Absalom in David mite a bing tuah guih a. Huan, Absalom bel a sabengtung tung a tuang ahi a, huan, sabengtung tosaw sing hiang bawkpha tak nuai ah a lut a, a lu tosaw sing ah a awkta a, lei phalou, van phalou in a luai nilouh mawk a; huan, sabengtung pen a tai zel a.


Samuwila jin ka bu. Israyla kulu mo na bu baray te a se k'a fiji Rama ra, a kwaara ra nooya. Sawulu jin ka borey kaŋ yaŋ gonda ganakoyaŋ da ziimey kulu gaaray ka kaa laabo ra. 	 Samuel a si khina, Israel mi tengtengin a kah ua, amah khua mahmah Rama khua ah a vui uhi. Huan, Saulain dawi aisansiam jawlte leh dawisiamte a gam akipanin a delhkhe khina.


Amma Israyla kundey kulu ra, borey kaŋ yaŋ na ngey biney daŋ Rabbi, Israyla Irikoyo ceeciyaŋ gaa, i kaa Urusalima zama ngey ma sargay salle Rabbi ngey kaayey Irikoyo se. 	 Huan, Israel nam, TOUPA Israelte Pathian lam a lungsim awn tengteng in azui ua, TOUPA api leh apu te uh Pathian kiangah kithoih dingin Jerusalem ah hoh uhi


«Ay no Rabbi ni Irikoyo kaŋ na ni kaa Misira laabu, tamtaray windo ra. 	 Kei TOUPA na Pathian Aigupta gama kipan, koltanna in akipan, honlakhepa, ka hi.


Ay g'araŋ ŋwaaray Rabbi maa ra, araŋ ma tira wo caw nya-izey kulu se. 	 Hiai lai a hih leh unau tengteng kiangah sim dingin Toupa minin ka honngen hi.I Toupa Jesu Kris hehpihna na kiang uah om hen. Amen.


Talibey dambara a sanno sabbay se. Yesu mo ye ka tu ka ne i se: «Ay zankey, a ga sandi sanda ifo cine ngey kaŋ yaŋ goono ga naanay arzaka gaa din se, i ma furo Irikoy koytara ra. 	 Huan, nungjuiten a thugen lamdang a sa mahmah ua. Jesun bel a dawnga, a kiang uah, Naute aw, sum muangte din Pathian gama lut a haksa thei ngei.


Bannyey, araŋ m'araŋ koyey gana, kaŋ yaŋ ga ti ndunnya waney. Araŋ m'i gana hay kulu ra, manti waati kaŋ i goono g'araŋ guna hinne bo, zama se i ma maa araŋ kaani. Amma araŋ m'i gana nda bine folloŋ Rabbi humburkumay ra. 	 Sikhate aw, saa na heutute uh thu bangkim ah mang un, mihing hihkipakte lel banga mit nasem hi louin, lungtang sakhata Toupa kihta kawmin.


Musa nda Haruna go no a alfagey ra waato, Samuwila mo go borey kaŋ yaŋ g'a maa ce ra. I na Rabbi maa ce, a tu i se mo. 	 A siampute lakah Mosi leh Aron, a min loute lakah Samuel; amau tuh TOUPA a sam un, aman a dawngta ahi,


Araŋ ma anniya haw ka baakasinay di a ma boori. Amma araŋ ma beeje nda Biya Hanno nooyaŋey mo, sanku fa annabitaray teeyaŋ. 	 Itna delh jel unla, khalam thilpiakte leng lunggulh ngitnget un, ahihhangin thu na gen theihna ding uhouh lunggulh sem un.


A goono ga alaama bambata yaŋ te, hal a ga naŋ danji ma fun beene ka kaa ndunnya boŋ borey jine. 	 Huan mite mitmuhin van akipanin leitung mei bang ke suk thei khop dingin thillamdang pipi a hiha.


A n'i hã ka ne: «Buuru kunkuni marge no araŋ do?» I ne: «Iyye no.» 	 Huan, aman, Tanghouphel bangzah na nei ua? chiin, amau a donga. Huan, amau, Phel sagih, a chi ua.


Ladan izey neeya: a hay-jina Yehiyel, da Zetam da Yowel, i boro hinza. 	 Ladan tate pipente Jehiel te, Setham te, Joel te, thum ahi uh.


Woone mo no ga ti saabuyaŋ sargay asariya, kaŋ boro ga salle Rabbi se. 	 Huan, hiai pen mi'n TOUPA kiang a a lat ding, lepna thillat kithoih dan ding ahi.


Amma a n'i fo ka ne: «Da Irikoy ba, ay ga ye ka kaa araŋ do.» Gaa no a furo hi Afasos ka dira. 	 Pathianin a phal leh na kiang uah ka hong nawn ding, chiin, kampha in a khena, Ephesa khua akipan longin a paita.


Sawulu mo na sargay feema cina Rabbi se noodin. Woodin no ga ti feema sintina kaŋ a cina Rabbi se. 	 Huan, Saulain TOUPA adingin maitam a bawla; huai bel TOUPA adia maitam a bawl masak pen ahi.


Da kakaw tun, ngey no ga kay ka ciiti sanni fay, ay farilley boŋ no i ga ciiti te. Ay sududuyaŋ batey kulu kaŋ i daŋ ra, ngey no ga haggoy d'ay asariyey d'ay hin sanney. I m'ay asibtey hanandi mo. 	 Thubuaite leng a ngaihtuah ding uh ahi; ka ngaihtuah bang jelin a ngaihtuah dinguh: Ka ankuanglui sehsa tengteng ah ka dante leh ka dan bawlsate a zuih ding uh ahi; ka khawlnite leng a tan ding uh ahi.


Baa sohõ araŋ wo hananteyaŋ no, sanno kaŋ ay ci araŋ se sabbay se. 	 Na kiang ua ka thu gen jiakin tun ah leng na sianghtou khin pah uhi.


Bonkoono lordo mo, i n'a daŋ laabu koyey kambey ra, da mayraykoyey kaŋ yaŋ go isa banda se mo. Ngey mo na jama nda Irikoy windo gaakasinay. 	 Huan kumpipa thukhenmite kiang leh, tuipi khena ukpipate kiangah kumpipa thupiakte a pekhia uh: huan mite leh Pathian in a panpih uhi.


Wa guna binde, araŋ Israyla izey, araŋ kulu. Wa kande araŋ dabarey d'araŋ saawarey mo.» 	 Nou Israel suante aw, na vek un ngai un, na ngaihdan u leh napha sak dan uh gen dih ua, a chi a.


Han din hane mo ni ga yaasay woone dake Babila bonkoono gaa ka ne: Guna mate kaŋ kankamandikwa kokor d'a! Mate kaŋ a futa ban d'a. 	 Hiai pauel thu Babulon kumpipa kikoukhumin na gen ding. Bangchidan ahia, simmohhatpa daita na e! bangchi dan ahia, dangkaeng khopi daita na tele!


Bitros da Yohanna na mo sinji a gaa. Bitros ne a se: «M'iri guna.» 	 Huan, Peterin amah a en gigea, Johan inleng; huan, Peterin, Hon en in, a chi a.


Ay mo, ay ne ay koyo se: ‹Hambara waybora s'ay gana.› 	 Huan, ken ka pu kiangah, Numeiin honjui nuam kei kha ding, ka chia.


Ni ma si yadda ni meyo ma ni gaahamo daŋ zunubi ra. Ma si ne mo Irikoy dontonanta se: «Ay daray no.» Ifo se no Irikoy ga futu ni jinda se, a ma ni kambe goyo mo halaci? 	 Na chiama na piak louh sangin, na chiamlouh a hoihjaw hi.


Musa mo te yaadin. Mate kaŋ cine Rabbi n'a lordi nd'a, yaadin mo no a te. 	 Huchi bang in Mosi in a hih a: TOUPA'N thu a piak bang in a hih hi.


I alaada neeya borey do: saaya kaŋ cine boro fo kulu ga sargay no, alfaga din bannya ga kaa, za hamo go kuso ra ga hina, a ga kande kawra kaŋ gonda kambe ize hinza, 	 Huan, mipite laka siampute hihdan bel, min kithoihna a honlat chiang un, sa a kihuan laitakin siampu sikha sa thukna sikkhut zum thum nei tawiin a hongpai jela;


Da Rabbi ni Irikoyo n'i tuti ka hibandi ni jine, ni ma si miila ni bina ra ka ne: «Ay adilitara sabbay se no Rabbi kande ay ka daŋ laabo wo ra, ay ma du a mayra.» Manti yaadin no bo! Amma dumey din laalayaŋo sabbay se no Rabbi g'i gaaray k'i kaa ni jine. 	 TOUPA na Pathian un a hondelhkhiak sak khit chiang in, I diktatna jiaka hiailuah ding TOUPAN honpi lut ahi, na lungsim un chi kei hial un; hiai namte a gitlouh jiakun ahi jaw, TOUPAN a hon delhkhiak sak sin.


Amma nga din, zama a go toonante da bakaraw, A se no a n'i taaley yaafa i se, A man'i halaci. Oho, sorro boobo a futa ga bare, A si nga dukuro kulu funsu. 	 Himahleh, amah bel lainatnaa dim a hih jiakin a thulimlouhna uh a ngaidama, amau a hihmang kei hi. ahi, tamvei pi a hehna a la kika. a thangpaihna a vekin a tokthou nuam kei jel hi.


Daahir, boro kulu ga nga bar-bareyaŋ te no sanda yuumay cine. Daahir, i ga kosongu yaamo day no. A ga arzaka margu-margu, a s'a ŋwakwa bay mo. 	 Huan, Toupa, tunah bang ka ngak dia? Nangmah ah ahi ka lametna a om.


Iri m'iri Rabbi Yesu Almasihu Irikoyo kaŋ ti a Baabo mo saabu. Nga ga ti Baabo kaŋ to da suuji, bine-gaabandiyaŋ kulu Irikoyo mo no. 	 I Toupa Jesu Kris Pathian leh Pa, hehpihnate Pa leh khamuanna tengteng Pathian, phatin om hen.


Irikoy goono ga kobay ceeci ni gaa, A na ni ciya nga ibare. 	 Ngaiin, kei demna ding a jiak a mua melmain a honsimta hi;


Ay ga woone ci da Almasihu cimo kaŋ go ay ra: Akaya ra boro kulu s'ay ganji ay ma fooma nda woodin. 	 Kris thutak keimaha a om bangin, hiai ka kisuanna jaw Akhaia gam lama hihdaihin om kei ding.


Wa furo a windi meyey ra da saabuyaŋ, A windi batamey ra mo da sifaw. Wa saabu a se, w'a maa sifa. 	 Kipahthu gen kawmin a kongkhak ah lut unla, phat kawmin a biakin huangsung intul ah lut un: a kiangah kipathu gen unla, a min phat un.TOUPA a hoih ngala: a chitna tuh khantawnin a om ding hi: a muanhuaidan tuh suan tengteng tanin a om ding hi.


M'ay cey kayandi ni sanno ra, Laala kulu dumi ma si du mayray ay boŋ. 	 Ka khe kalsuante na thu-ah hihkip inla; gitlouhna himhim ka tungah thu neisak ken.


I ga ne jina fonnaykoy se: «Araŋ ma si di.» I ma ne annabey se: «Wa si cimi annabitaray te iri se. Wa salaŋ iri se sanni kaano, wa te halliyaŋ annabitaray. 	 Mutheimite kianga, Mu kei un, jawlneite kianga, Thil dikte honhilh khol kei un, thil nuam lam ka kiang uah gen un, khemna thu gen un, khemna thu gen khol un;


Guna, a ga bisa ay gaa, Ay si di a mo, A ga koy jina, ay si faham d'a. 	 Ngaiin, ka kiangah a paia, amah ka mu kei: a pai lailaia, himahleh amah ka mu kei hi.


A na Ahab dumo fonda gana ka goy laalo te Rabbi diyaŋ gaa, sanda mate kaŋ cine Ahab dumo te, zama Ahab kwaara borey anzuray no. 	 Ahab inkote lampi tot a tawn teia, Ahab inkote makpapa lah ahi ngala.


I afo kulu ay maa go a gaa, Ay n'a taka mo ay darza se, Ay n'a cina, oho, ay n'a te. 	 Ka min popeuhmahte leh ka thupina dinga ka siam peuhmahte; amau ka bawla, ahi, amau ka suktuah ahi uh hi.


Ngey mo ga ni lordey haggoy, i ga hukumo batu mo. Kala day, i ma si maan nangu hanna jinayey gaa wala sargay feema gaa, zama i ma si bu se, ngey wala araŋ mo. 	 Na nasep a hon huh ding ua, Puan inn lam nasep tengteng a tang ding ua, himahleh mun siangthou tu-um-belsuan leh maitam pen hon naih kei uhen, a sih louhna ding un, amau hiam, nang hiam leng.


Garenad wayga cindi iddu go a kambey gaa. Garenadey kulu, ngey boro zangu no ka bara taaro kaŋ goono g'a windi din gaa. 	 Huan, a sikah pomgranet sawmkua leh guk a oma, a kima a zepna pomgranet tengteng za khat ahi.


Han din hane binde boro ga nga Takakwa guna, A moy mo ga Israyla wane Hananyankoyo do haray guna. 	 Huai ni chiangin min a Bawlpa uh lam a enta ding ua, a mitte un Israelte Mi Siangthou a zahtakta ding uh.


Ni m'a kambo d'a ziibi kuyaŋ taasey mo te da wura zalla. 	 Huaia taitehte leh, huaia a meivukuangte, dangkaeng tak ahi ding uh.


Seba da Dedan da Tarsis fatawc'izey da ngey dillaŋey kulu care banda ga ne ni se: «Ni kaa zama ni ma kom ka du nooya? Ni na ni jama margu zama ni ma wongu arzaka ta, wala? Zama ni ma nzarfu nda wura sambu ka kond'ey, ni ma hawey da arzaka kom, ni ma wongu jinay boobo ta, wala?» 	 Sheba leh Dedan leh Tarshish sumsinmite leh a humpinelkai lunlai tengtengten na kiangah, Gallak la dingin na hong pai maw? honlok dinga na pawlte hon khawm na hi maw? dangkasik te, dangkaeng te, gan honte leh vante, thupitak suhsak a la mang ding na hi maw? a honchi ding uh, chiin.


Nga mo, waato kaŋ a maa woodin, a tun da waasi ka koy a do. 	 Huan, aman huai a jak takin, a dingkhe paha, a kiangah a vahoh a.


Amma i ne iri ma fongu nda talkey. Woodin mo no ay gonda anniya ay ma te. 	 Gentheite ka theihgige lel uh a deih ua, huai tak tuh hih ka tum chiltel him ahi.


Amma batama kaŋ go fuwo windanta, kala ma fay nd'a. Ma s'a neesi, zama i n'a no dumi cindey se. I ga birni hananta taamu ngey cey cire kala handu waytaaci cindi hinka. 	 huan biakin a huangsung nusia inla, the ken; namte kianga piaksa a hihtak jiakin; huan kho siangthou tuh a khe nuai un kha sawmli leh kha nih a sikden ding uhi.


Boro boobo margu hala nangu si no koyne, baa fu meyo gaa. A go ga waazu i se. 	 Huchiin, kongkhak kim a leng omna ding himhim omlou khop hialin mi tampi a hongkhawmta ua; huan a kiang uah thu a genta a.


Zama i na laala miila ni gaa. I na hasaraw dabari soola, amma i si hin k'a toonandi. 	 Nang amau tuh na kihei sak dek ngala, na thalpeu khaute tuh a maitang uah laisain na bawl ding hi.TOUPA aw, na hatnaah pahtawiin hongomin: huchiin na thilhihtheihna phatin la ka sa ding uhi.


Yesu ye ka fatta koyne ka koy teeko me gaa. Borey marga go ga kaa a do, nga mo goono g'i dondonandi. 	 Huan, a awt nawna dil geiah a paita a, huan, mipi tengteng a kiangah a vahoh ua, thu a nahilha.


Musa nda Haruna binde tun ka kaa ka Israyla arkusey kulu margu. 	 Huan, Mosi leh Aron a paita ua Israel suante upate tengteng a kaikhawm vek ua:


Alwaato kaŋ Ataliya maa batukoy da jama kosongo, a kaa borey do Rabbi windo ra. 	 Huan, galvil leh mipite husa Athaliain a najakin, Toupa in ah mipite laka a vahoha;


Lawi izey, i boro zambar taaci nda zangu iddu no. 	 Levi tate ah sang li leh za guk.


Kala sohõ kaŋ ay maa ni gonda feeji hamni hõsekoyaŋ. Ni hawjiyey gay iri do, iri mana hay kulu te i se, hay kulu mana daray i se mo, alwaatey kulu kaŋ i go Karmel ra. 	 Na belam mul metmite a om uh chih ka najaa: na belam chingmite ka kiangah a om sek ua, a poi uh bangmah ka khoih kei ua, Karmel tanga a om sung himhim un bangmah a tan kei uh.


_Ya Ninawiya__, Rabbi lordi ni boŋ ka ne ni si ye ka du banda kaŋ ga ni maa sambu koyne. Ni tooru windey ra mo ay ga himandi jabantey da sooguyaŋ waney kulu ban. Ay ga ni saara soola, zama ni ya fanta hari no. 	 TOUPAN na tungtang thuah thu a piaa, na min chi banga theh ahi nawnta kei dinga: na pathiante in akipan milim bawl tawm leh milim sunte ka hihmangthang ding a; na han ka bawl ding; na gilou ngala.Tangtea tanchin hoih tuna, lepna thu tangkoupihte khe en dih; Aw Juda, na ankuangluite tang inla, na thuchiamte tangtun in; mi thuginalouin lah a hon pak paisuak nawn sin ngal keia; hihmanthat vek a hita hi.


Da boro fooyaŋ do ay wo manti diya no, kulu nda yaadin araŋ do ay ya diya no, zama araŋ wo ay diyataray kawaatimi no Rabbi ra. 	 Mi dangte din sawltak hi kei mah leng, nou ading bekin jaw ka hi; Toupa a ka sawltak hihna chiamtehna noumau neive ua.


Bunni, da Azgad, da Bebay, 	 Bunni, Azgad, Bebai;


Ngey wo, i n'i daŋ diyey jine. Waato kaŋ diyey te adduwa, i na ngey kambey dake i boŋ. 	 Tua mite sawltakte maah a dingsak ua: huan, amau a thum ua, a tunguah a khut uh a koih uh.


Boro fo kulu ma te laakal da nga gorokasin, A ma si naanay nga nya-ize kulu gaa, Zama nya-ize kulu ga tubu kom no, Gorokasin fo kulu mo ga konda-yanda te. 	 Noumau inveng lakah pilvang chiat unla, na unaute himhim uh muang kei un; unaute lah khemhat ahi ngal ua; invengte leng gensiat hat ahi uh.


Baciilu wongu jinayey ya laala wane yaŋ no, A ga dabari laalo yaŋ te zama taabante ma halaci da tangari sanniyaŋ, Baa alfukaaru na cimi ci. 	 Mi lepchiah vante jaw hoih lou ahi a; tangahten thu dik a gen un leng mi gentheite juau thu-a hihmang dingin aman lah thil lah thil gilou hih a ngaituah jel hi.


Wa araŋ kambey salle beene Nangu Hananta gaa haray, Wa Rabbi sifa mo. 	 Na khutte uh munsiangthou lamah jak unla, Toupa phat un.Toupan Zion akipanin honvualjawl hen; lei leh van bawlpa ngeiin.


A ye ka sududuyaŋ nangu fooyaŋ te tudey boŋ, ka alfagayaŋ mo daŋ kaŋ yaŋ ga ti ikayney jama kulu ra, kaŋ manti Lawi izey wane yaŋ no. 	 Huan, mun sang innte a lama, Levi tate hilou, vantang laka mi siampu ding bangin a bawl a.


Waato din gaa a bare waybora do haray ka ne Siman se: «Ni go ga di wayboro wo, wala? Ay furo ni fuwo ra, ni man'ay no hari kaŋ g'ay cey nyun. Amma wayboro wo, a n'ay cey tayandi nda nga mundey k'i tuusu nda nga boŋ hamney. 	 Huan, numei lam a nga a, Simon kiangah, Hiai numei na mu hia? Na in ah ka honglutta, nang ka khepek silna ding tui nahon pe keia, aman tuh a khituiin ka khepek a sukawta, a samin a nula.


Yaa no Rabbi ci: A ga ciya mo han din hane, Bonkoono bina da mayraykoyey biney mo ga bu, Alyanga ga alfagey di, Annabey mo ga takooko koyne. 	 Huai ni chiangin hichi a honghi ding, chih TOUPA thu pawt ahi: kumpipa lungtang a lungke khin dinga, heutute lungtang leng; siamputen gen ding a theikei ding ua, jawlneiten lamdang a sa mahmah ding uh.


Yehosafat kay mo Yahuda nda Urusalima jama game ra Rabbi windo ra, windo batama tajo jine. 	 Huan, Jehosaphat TOUPA in ah, intual thak chinah Judate leh Jerusalemte kikaikhawm lakah a ding a;


Adilante beeja ga ti booriyaŋ hinne no, Amma boro laalo beeja ya futay no. 	 Mi diktat deihlam hoih kia ahi a: himahleh mi gilou lametna thangpaih na ahi.


Rabbi fonda ganayaŋ gonda beeray a do, hala mo a na tudey boŋ sududuyaŋ harey, da wayboro himandi bundu toorey kaa Yahuda ra. 	 Huan, a lungsim TOUPA lamah a awna; huan Juda gam akipana mun sangte leh Aserte a paimang vek lai hi.


Yesu ne i se: «Ay no ga ti buuru fundikoono. Boro kaŋ ga kaa ay do si maa haray, boro kaŋ g'ay cimandi mo si maa jaw hal abada. 	 Huan, Jesun a kiang uah, Keimah tuh hinna tanghou ka hi; kuapeuh ka kianga hongpai a gilkial kei ding, kuapeuh kei hon gingta tuh chik mahchiangin a dangtak kei ding.


Waato kaŋ a na sanney din ci, a ne i se: «Iri cora Liyaziru jirbi, amma ay ga koy zama ay m'a tunandi.» 	 Huai thute a gen a; huan, huai khitin a kiang uah, I lawmpa Lazar a ihmuta; a ihmu phawng halh dingin ka hoh dek ahi, a chi a.


Manti i ga sasa gu neera dala hinka? Kaŋ i ra baa afo Irikoy mana dinya a gaa. 	 Kawlgit nga dal dangka nihin a juak sek kei ua hia? Himahleh, a lak ua khat leng Pathianin a mangngilh ngei ngal keia.


Woodin banda, hay kulu kaŋ ni ga laami ni Irikoyo windo se, kaŋ yaŋ ni du i nooyaŋ daama, kala ni m'a ta bonkoono jisiri fuwo ra. 	 Huan na Pathian in dinga kiphamoh dangdangte, piakna ding na neih dingte, kumpipa sum in akipanin pe khiain.


Lawi ize Kohat almayaaley, Haruna izey kwaarayaŋ no, zama baa sintina fatta i se. 	 Huaite tuh Levi suan, Kohat pawl namte, Aron suan pawl ading ahi: aisan lah amau tungah a ke masapen namah a.


Haciika ay ga ne araŋ se: dumo wo si ban kala day hayey din kulu ma te. 	 Chihtaktakin ka hon hilh ahi, huai tengteng a tunkim masiah tulai khangthakte a mang kei ding;


Yaadin no Israyla na kwaarey da ngey kuray nangey no Lawitey se d'a. 	 Huan Israel taten Levi mite kiangah khopite a huapkhakte uh toh a pia uhi.


Handariyayzey kaŋ se i ga ne Dibi, Da handariyayzey kaŋ se i ga ne Aliyo, Wa nga kaŋ n'i te din ceeci, Nga kaŋ ga buuyaŋ biyo bare a ma ciya susubay, A ga zaari mo bare a ma ciya cin kubay, Nga kaŋ ga teeko haro ce k'a gusam laabo batama boŋ, (Rabbi no ga ti a maa). 	 Siguk leh Zuheisuktun bawlpa leh sihna limliap laka tangsakpa leh sun jan mial bawlpa, tuipi tuite sama, leitunga luangsakpa, amah tak zong le uchin; a min TOUPA ahi;


Amma borey kaŋ yaŋ baa si nda Rabbi sanno fay da ngey almaney da ngey bannyey saajo ra. 	 TOUPA thu khawksa louten a sikhate uh leh a gantate uh louah a nusia uhi.


I goono ga ne waybora se: «Sohõ iri go ga cimandi, manti ni sanno sabbay se bo, amma zama iri maa iri boŋ se. Iri ga bay mo kaŋ haciika boro wo ga ti ndunnya Faabakwa.» 	 Huan, amau, numei kiangah, Tun tuh na thu gen jiaka gingta ka hi kei uh; koumau ngeiin a thu ka ja ua, hiai mipa khovel Hondampa ahi ngei chih ka theita uh, a chi ua.


Za kaŋ ni n'ay sanno gaay da himma, ay mo ga ni faaba zarraba alwaato gaa kaŋ go kaa ndunnya kulu boŋ, zama a ma ndunnya gorokoy kulu si. 	 Ka dohzohna thu na kep jiakin, zeeta na om chiangin ken leng ka honkem ding, huai hun tuh khovel pumpi tunga hongtung ding ahi, leitunga teng tengteng leng zeet dingin.


Ma fondo cabeyaŋ hariyaŋ sinji. Ma haŋ kaŋ yaŋ ga fondo cabe te. Ma ni laakal daŋ ka guna fonda gaa haray, Fonda kaŋ ni gana ka koy waato din. Ya Israyla wandiya, ma ye ka kaa. Ma ye ka kaa ni galley wo do. 	 Lampi chiamtehna kibawl inla, nang adingin lampi kawkmuhnate phutin, na vapawtna lam lampi, lampipen lamngei chiamteh chinten in: aw nungak siangthou Israel, hongkik nawnin, hiai na khopi lamte ah ngei.


Yesu mo ne a se: «Haciika ay ga ci ni se: nin wo, hunkuna cin woone ra, za gorongaari mana ca sorro hinka, ni g'ay ze sorro hinza.» 	 Huan, Jesun a kiangah, Chihtaktakin ka honhilh ahi, Tu jan ngeingeiin, ak nih vei a khuan main, nang thumvei non kitheihmohbawl ding, a chi a.


Boro mo, a jirbey si hima kala subu tayo, Sanda saajo ra tuuri boosi, Yaadin cine no a zaadayaŋo ga hima nd'a. 	 Mihing jaw, a damsung nite loupa bang ahi a; pawna pak bangin a lun nak hi.


Boro kaŋ g'a cimandi, Irikoy s'a ciiti, amma boro kaŋ man'a cimandi, Irikoy ban k'a ciiti, zama a mana Irikoy Ize follonka cimandi. 	 Kuapeuh amah gingta tuh siam louhin a om kei ding a, kuapeuh a gingta lou tuh, tu a patin siam louhin a om pah ngal hi, Pathian Tapa tang neih sun min a gintak louh jiakin.


Lawi kunda izey kulu margu a do. A ne i se: «Ya-cine no Rabbi, Israyla Irikoyo ci: Boro kulu ma nga takuba koto nga gaa. Araŋ ma koy da ye te za gata me fa gaa ka koy me fa gaa. Araŋ ma ceeci gata kulu ra. Boro kulu ma nga nya-ize wi, boro kulu ma nga coro wi, boro kulu ma nga gorokasin wi mo.» 	 Huan aman a kiang uah, Israel TOUPA Pathian in hichi in a chi, Michih in a pang ah a namsau kuah henla, giahbuk tuansuak in kongpi khat a kipan kongpi dang ah, lut in pawt henla, michih in a sanggampa that henla, michih in a lawmpa, michih in a innveng, chi in.


(Zama Basan bonkoono Og wo, nga hinne no ka cindi Refayimyaŋ ra. Guna mo, a dima guuru-bi dima no. Manti a go noodin Amon izey kwaara Rabba ra? A kuuyaŋo kambe kar yagga no, a hayyaŋo mo kambe kar taaci, Adam-ize neesiyaŋ boŋ.) 	 (Basan kumpipa Og kia ahi, Rephate lak a om sun; ngaidih, a lupna sik ahi a; Amon suante khua Raba ah tutan in a om ahi kei maw? Mihing tong a teh in a dung lam tong kua, a vailam tong li ahi. )


Yaaresaya, Iliya, da Zikri. Woodin yaŋ Yeroham izey no. 	 Huan Jaaresia, Elija, Zikri, Jeroham tapate.


«Ya Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo, ciiti malaykey boŋ ra gorokwa, ni hinne no ga ti ndunnya mayrayey kulu Irikoyo. Nin no ka beene nda ganda te. 	 Sepaihte TOUPA, Israelte Pathian aw, cherubte tunga tupa, nang, nang kia, leitung luah gam tengteng Pathian na hi; nangman leitung leh van na bawl a.


Ni di muraadu boobo, amma ni mana laakal ye i gaa. Ni hangey go feerante amma ni mana maa. 	 Thil tampi na mu-a, himahleh na lungsimin na vom gige kei; a bilte lah a kihonga, himahleh a za kei jel hi.


Da mo ni mana yadda k'ay borey taŋ, a go, ay ga hamni bi zugulayaŋ donton nin da ni bannyey da ni talkey gaa, da ni windey ra mo. Misirancey windey ga to da hamni bi zugulayaŋ, hala nda laabo kaŋ ra i go mo. 	 Huchibangin, a hih ua; Aronin lah achiang toh a khut a lika, leia leivui a sata, mi ah leh sa ah hik a honghita ngal ua; gama leivui teng, Aigupta gam pumpiah hik a honghi suak vekta hi.


Doonkoy jine bora se. I m'a doon da subo kaŋ ga ne: «Boosi hannoyaŋ». Dawda wane no. 	 Pathian aw, honhondam in; tuite lah ka hinna phain a lutta ngala.


da Hazor-Hadata, da Ciriyat-Hezron (nga no ga ti Hazor), 	 Hazar-hadata te, Meroth-hezron (huai tuh Hazor a hi) te;


Suleymanu gonda laabukoy kayna way cindi hinka Israyla kulu boŋ, kaŋ yaŋ ga bonkoono d'a windo ŋwaaro soola. I ra afo kulu goy neeya a ma soolayaŋ te handu fo jiiro ra. 	 Huan, Solomon in Irsael te tengteng tungah heutu sawm leh nih a nei, huaiten kumpipa a ding leh a inkote a dingin nek leh tak a ngaihtuah jel uh: mi khat in kum khat in kha khat jel nek ding tak ding a ngaihtuah ding ahi.


Zama danji fatta ka fun Hesbon, danji beele fo zotti ka fun Sihon birno ra. A na Ara kwaara ŋwa Mowab laabo ra, a na tudey boŋ gorokoy ŋwa, Arnon gooro ra waney. 	 Hesbon a kipan in mei a pawt a, Sihon khopi a kipan in meikuang: Moaba a Ar a kang khin a, Arnon mun sangtoute.


Bonkoono na woone mo ci ka ne: ‹Wa Rabbi Israyla Irikoyo sifa, nga kaŋ na _iri__ no boro fo kaŋ ga goro ay karga boŋ hunkuna, ay moy mo go ga di a.› » 	 Huan, kumpipan leng hichiin a chi, Toupa Israelte Pathian, tuni mahmaha ka laltutphaha tu ding hon seppa phatin om hen, ka mit mahmahin a muta hi, achia, achia.


Za kaŋ ni na dumi boobo ku gumo, Borey dumi cindey mo ga ni ku borey kuro sabbay se, Da toonya kaŋ ni te laabo, Da birno, d'a ra gorokoy kulu se. 	 Nam tengteng na loh jiakin, mipitea omsunte tengtengin nang a honlok ding ua; mite sisan jiakin leh, gam tung, khopi tung leh a sunga teng tengteng tunga hiamgam hihna jiakin.


Wa si hangan Hezeciya sanney se fa, zama yaa no Assiriya bonkoono ci: Wa amaana te da ay, wa fatta mo ka kaa ay do. Boro kulu ma nga reyzin nyaŋo nafa ŋwa, boro kulu ma ŋwa nga jeejay nyaŋo gaa, araŋ boro fo kulu ma haŋ nga bumbo dayo gaa, 	 Hezekia thu ngaikhe kei un; Assuria kumpipan lah hichiin a chi ngala, Thilpiakin hon kituahpih unla, ka kiangah hongpai khia un; mi chihin a grep guia pat leh mi chihin a theipi kunga pat ne chiat unla, mi chihin a tuikhuka pat tui dawn chiat un.


Ibrahim zeen, a gay nga jirbey ra gumo. Irikoy na Ibrahim albarkandi mo hay kulu ra. 	 Huan, Abraham a hong upataa, a hong tek mahmah taa: huan, Toupan Abraham thil bangkimah a vualjawl hi.


A ma nga kamba dake nga nooyaŋo boŋo gaa, k'a jinda kaa kubayyaŋ hukumo jine. Haruna izey m'a kuro say-say sargay feema carawey windanta kulu gaa. 	 A thillat lu tungah a khut a koih ding a, kihoupihna puan inn kongpi ah a gou ding: huan, Aron tapate'n maitam sisan in a kimvel in a theh ding uhi.


Hinkoyey ra gaabikooney ga Misira nda nga amaana borey sanni te kaŋ ga fun Alaahara bindo ra. I ga ne: «I kaŋ! I kani siw! ngey kaŋ yaŋ sinda dambanguyaŋ, kaŋ yaŋ takuba wi din.» 	 Sheola om galhat mi mahmahten amah leh a panpihmite a be ding ua; a paisuk ua, a lum nilouh ua, namsaua thah, zeksumlouhte.


Ay ga ne araŋ se koyne, a ga faala yo se a ma furo sana fune ra, da arzakante ma furo Irikoy koytara ra.» 	 Huan, ka hon hilh ahi, mi hausa Pathian gam a lut sang in sangawngsau phim bil a lutsuak a baihlam zaw, a chi a.


Waato kaŋ Suriyancey di kaŋ ngey na goobu haŋ Israyla kambe ra, kal i na diyayaŋ donton ka Suriyancey kaŋ yaŋ go isa beero banda ceeci. Hadad-Ezer wonkoyo Sofak no k'i candi. 	 Huan Suria miten Israelte maah a pang theikei uh chih a natheih un, mi a sawl ua, Lui khenlama Suria pawlte a sam khia ua, huan Hadadezer sepaih heutu Sophak bel a heutu pen uh ahi.


da Lacis, da Bozkat, da Eglon, 	 Lakis te, Boz-kat te, Eglon te;


Ma salaŋ bonkoono nda nga nyaŋo se ka ne i se: Wa zumbu ganda ka kayna goray te, Zama araŋ darza koytaray fuula ga fun araŋ boŋey boŋ ka kaŋ. 	 Kumpipa leh a nu kiangah, Niam tut un, na lukhute ulah a keta ngala, na manglukhu thupi uh, chiin.


Amma baakasinay ra cimi sanno ciyaŋ se no, iri ga beeri hay kulu ra Almasihu ra, nga kaŋ ga ti boŋo. 	 Itnaa thutak gena, bangkima Amah, lupen, Kris ngeia i khanlet jawk ding uh ahi.


Kala jama kulu na ngey jinde sambu ka baray. Cin woodin kulu i hanna ka hẽ. 	 HUCHIIN omkhawmte tengteng aw suak hialin a kap ua; huai janin mite a kapkap uhi.


I na cinariyaŋ da wayboro himandi bundu tooruyaŋ sinji ngey boŋ se tudu kuuku kulu boŋ, da tuuri kobtokoy kulu cire. 	 Tang sang tengah leh sing hing teng nuaiah suangphuhte phutin Aser te a bawl ua;


A na alfagey da Lawitey sata-satey, da Rabbi windo muraadu goyey kulu mo cabe. A n'a no mo Rabbi windo ra goy jinay kulu deedando, 	 Siampu te leh Levite a pawlpawla a omna ding uh lim, TOUPA ina nasepna lam ding tengteng lim, TOUPA in a nasepna lam ding tuiumbel suan teng teng lim leng.


Kala Yehu ne nga sooja Bidkar se: «A sambu k'a furu Nabot Yezreyel bora faro ra. Zama ni ga fongu alwaato kaŋ in da nin kaaru k'a kaayo Ahab banda gana, Rabbi na alhakko din dake a boŋ, ka ne: 	 Huchiin Jehuin a sepaihte heutu Bidkar kiangah, Dom inla, Jezreel mi Naboth huan munah pai khiain; tuma lama nang toh apa Ahab nunga I tuan khawm laia Toupan hiai puak a tunga a ngak him ahi:


Hal ay n'i no hin sanniyaŋ kaŋ si boori, da farillayaŋ kaŋ i si hin ka funa i do. 	 Huailou leng, dan bawl hoih lou ka piaa, a hin louhna ding ua thugelte toh;


I kaa alfaga beero Hilciya do. I na nooro no a se kaŋ borey kande Irikoy windo ra, haŋ kaŋ Lawi borey kaŋ yaŋ ga meyey batu margu-margu Manasse da Ifraymu borey, da Israyla kulu kaŋ cindi, da Yahuda da Benyamin, da Urusalima gorokoy mo kambey ra. 	 Huan, siampu Hilkia kiangah a hoh ua, kongkhak ngak Leviten Manasi mi te, Israel omlai te, Juda mi leh Benjamin mite, Jerusalema mite kiang akipan a nalakkhawm uh, Pathian ina a hong koih uh dangka a pia uh.


Bora ne: ‹Abada, Baaba Ibrahim, amma da bu-ka-tun fo koy i do, i ga tuubi.› 	 Huan, aman, Pa Abraham, hilou e; misi laka mi hilhial a kiang uah hoh zo leh a kisik ding uh, a chi a.Huan, aman, a kiangah, Mosi leh jawlneite thu a ngaih kei un jaw, misi laka mi thou nawn mahlehleng a taksang tuankei ding uh, a chi a, a chi a.


I fun iri ra, amma da cimi manti iri wane yaŋ no. Zama nda ngey wo iri waney yaŋ no, doŋ i ga goro iri banda. Amma i fattayaŋo cabe kaŋ ikulu manti iri wane yaŋ no. 	 Amau tuh i lak ua kipanin a pawt ua, himahleh eimah mi tak ahi kei uh; eimah mi tak hi le uh i kiang uah a om sam jel ding uh ahi ngala; himahleh a vek un eimah mi tak ahi kei vek uh chih a lat chetna dingin a hon pawtsanta uhi.


Birni si no kaŋ na amaana te da Israyla izey kala Hibancey hinne, ngey kaŋ yaŋ go Jibeyon da goray. Cindey kulu wongu no i n'i ŋwa d'a. 	 Gibeon khua a om Hivte kia chihlouh Israelte toh lemna bawl khua himhim a om kei uh: doua a lak vek uh ahi.


Amma ay wo noon'ize no, manti boro bo, Taali dakeyaŋ hari no borey se, Dondayaŋ hari no jama se. 	 A honmu peuhin honnuihsan ua, a muk uh a lawksak ua, a lu uh a sing uh;


Boro izo, ma annabitaray te ka gaaba nda Israyla annabey kaŋ goono ga annabitaray te. Borey kaŋ yaŋ goono ga annabitaray te ngey boŋ ibaay ganayaŋ ra, ma ci i se ka ne: Wa maa Rabbi sanno. 	 Mihing tapa, Israel jawlnei, mah lungtang kia akipana gen chingte tungah thu gen inla, TOUPA thu ngai un, TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi.


I kaa Yohanna do ka ne a se: «Alfa, bora kaŋ go ni banda Urdun ya-haray jabo gaa kaŋ boŋ ni seeda, guna, bora din goono ga baptisma te, borey kulu goono ga koy a do mo.» 	 Huan, Johan kiangah a hongpai ua, a kiangah, Rabbi, Jordan gala na kianga om, a thu mi na theihsakpan, ngai dih, huai min mi a baptis a, mi tengteng a kiangah a hongpai uhi, a chi ua.


Ni ma nyumayyaŋ taasa mo jisi kubayyaŋ hukumo da feema game ra ka hari daŋ a ra. 	 Huan kihoupihna puan inn leh maitam kikal ah tuikuang na koih dia, huai ah tui na koih ding hi.