Yaadin no i g'ay maa daŋ Israyla izey gaa d'a. Ay mo g'i albarkandi.» 	 Huchibanga hihin Israel suante ka min tuansak ahi dinga, huan, ken ka vualjawl ding, chiin.


Alwaato din no a na nga talibey gongormandi i ma si nga bangandi boro kulu se, kaŋ nga ya Almasihu no. 	 Huai zoh in Kris ahi chih kuamah hilhlou ding in nungjuite tuh a chi bikbek a.


Woodin yaŋ no ga ti soojey kaŋ yaŋ i kabu Israyla izey ra i kaayey windey boŋ. I n'i kabu i sasareyaŋey ra. I to boro zambar zangu iddu nda zambar hinza nda zangu gu da waygu. 	 Hiaite Israel suante inkuan tenga ami simte uh, a tamdan uh nuai guk leh sang thum leh za nga leh sawmnga ahi uh.


Sisera binde na nga wongu torkey kulu margu, danga guuru torko zangu yagga cine no, da borey kulu kaŋ yaŋ go a banda, za Haroset dumi cindey wano gaa kal a koy hala Cison isa gaa. 	 Huchiin Siserain a kangtalai tengteng, sik kangtalai za kua leh a heute Jentelte gam Haroseth khua akipan, Kison lui ah a kai khawma.


Boro mo kaŋ talka no hala a si hin ka sargay woodin dumi te, A ga tuuri kaŋ si fumbu suuban. A ga boro ceeci kaŋ ga goni goy gaa kaŋ ga tooru jabante kaŋ si zinji soola a se. 	 Huchibang thilpiak pe zou lou-a, genthei lo mahmahin sing muat lou ding a tel jel, milim bawl tawm, ling lou ding, amah adia bawlkhiak sak ding khutsiam mi a zongjel hi.


Deene kulu mo ma seeda ka ne: Yesu Almasihu ya Rabbi no, ka koy Baaba Irikoy darza gaa. 	 Leh lei tengtengin Jesu Kris tuh Pa Pathian thupina dinga Toupa ahi chih theihna ding un.


Rabbi Yesu gomno ma bara hanantey kulu banda. Amin! 	 Toupa Jesu hehpihna tuh misiangthoute kiangah omta hen. Amen.


Irimiya mo ne Zedeciya se: «D'ay ci ni se, da cimi ni s'ay wi, wala? Amma baa ay na ni no saaware, ni s'a ta.» 	 Huan, Jeremiain Zedekia kiangah, Honhilh leng na honhihlum mahmah kei dia hia? Thu honhasuan leng lah hon ngaikhe lou ding china, achia.


A na haw da alman kaŋ i kuru hal i naasu da feeji yaŋ wi ka gusam. A na ni izey kulu da Alfa Abiyatar da wonkoyo Yowab ce mo, amma i mana ni tamo Suleymanu ce. 	 Bawngtalte, gan vak thaute, belamte a gou liapluapa, kumpipa tapate tengteng leh, siampu Abiathar leh, sepaih heutu Joab te achiala, na sikha Solomon bel achial kei.


Zankey, araŋ m'araŋ hayrey gana Rabbi ra zama woodin no ga saba. 	 Naupangte aw, Toupa ah na nute uleh na pate uh thu mang un: huai tuh thil dik ahi ngala.


Amma Yahudancey to da canse. I du boro laalo fooyaŋ kwaara boro yaamey ra, ka boro boobo margu, ka kwaara toonandi nda kuraari karyaŋ. I na Yason windo taaru ka furo. I goono ga ceeci ngey ma Bulosyaŋ kaa taray borey do. 	 Himahleh ginglou Judaten a mullit ua; dawl mun a mi gilou thadah kuate hiam a kiang uah a tonpih ua, mipi a sam khawm ua, khua pumpi a tokbuai ua, Jason in a luh ua, vantang kianga pikhiak a tum uhi.


Nin, wayboro kurnyekoy kaŋ go ga zina, kaŋ ga yawyaŋ sambu ni kurnyo gurbi ra! 	 Ji angkawm, pasalte sanga mi tuam deihzo nu:


Rabbi ya fundikooni no! W'ay tondo sifa! Ay faaba Irikoyo, w'a beerandi gumo! 	 Phu honlaksakpa leh, mi chih ka nuaia zoupa Pathian mahmah.


Waato kaŋ a te jirbi boobo noodin, Yahudancey saaware ngey game ra ka ne ngey g'a wi. 	 Huan, ni sawttak nungin Saula hihlum dingin Judate a kihou ua;


Amma Rabbi na Firawna bina sandandi, a mana Israyla izey taŋ mo. 	 Ahihhangin TOUPAN Pharo lungtang a khauh saka, huchiin Israel suante a paisak nuamta kei hi.


Ngey mo, kaŋ go Biya Hanno dontonkoyaŋ, zulli ka koy Selusiya kwaara. I furo hi ra noodin ka koy Kubrus gungo do. 	 Huchiin, Kha Siangthou sawlkhiak in a pai ua, Seliusia khua ah a hoh suk ua, huai akipanin Kupra tuikulh ah longin a pai uh.


Yaadin cine no ay ga ciiti toonandi nd'a Misira gaa, I ga bay mo kaŋ ay no ga ti Rabbi. 	 Hichibangin Aigupta gamah thu ka tangtung sak ding: huchiin kei TOUPA ka hi chih a thei ding uh, chiin.


A na Saduma* nda Gomorata* birney ciiti mo da halaciyaŋ ciiti k'i ciya boosu. A n'i ciya deedandiyaŋ hari borey se kaŋ ga wangu Irikoy. 	 Sodom leh Gomorra khuate tuh amah limsak lou hongom dingte etsakna dingin a zanga, vut suak sakin, hihmang thangin siamlouh a tangsakta a;


A baabo dumo darza kulu ga sarku a gaa, izey nda ngey banda. Hari jinay kulu, za haŋ gaasiyey gaa kal a ma koy gullayzey kulu gaa, ngey mo ga sarku a gaa. 	 Huan, amahah a pa inkuanpihte thupina tengteng a bang vek ding ua, a tate leh a suante, tuiumbelsuan neu chiteng, belhbu tuiumbelsuan akipan tui koihna tuiumbelsuan tengteng tanin.Huai niin, kilhna, mun kip taka kilh ngiungeu-a omin a nangzou kei dinga; sat khiaka omin, a keta dinga, a tunga thil gik om lah hihmanthatin a omta dinga; TOUPAN huai lah a genta ngala, sepaihte TOUPAN a chi, chiin.


Kaŋ mo sintin ka bo, i na borey sallama, ngey da ngey farkayey. 	 Huan, khua a vak takin amau, a sabengtungte utoh, a paisakta ua.


Waato kaŋ Farisi* fonda borey di woodin binde, i ne a talibey se: «Ifo se no araŋ jina bora, da jangal taakoy, da zunubikooney goono ga ŋwa care banda?» 	 Huan Pharisaiten huai a muh un, a nungjuite kiangah, bangdia na heutupa un siahkhonmite leh mikhialte kianga ne ahia? a chi ua.


Koyne, da boro folloŋ ga hin boro kaŋ go nga hinne ka zeeri, Kulu boro hinka wo ga du ka kay a se. Korfo kar-care hinza mo si tara ka pati. 	 Huan, mi khatin amah kiaa ompen zou leh, nihin amah a dou ding ua; huan khau zang guka hek a kitat mengmeng kei.


Jiiro handu iyyanta jirbi sintina hane, araŋ ma marga hanno te. Araŋ ma si goy kulu kaŋ ga taabandi te. Hilli karyaŋ zaari no araŋ se. 	 Huan, kha sagihna, a ni khat ni in khawmpi siangthou na nei ding ua; bang nna mahmah na sem ding uh ahi kei: nou a ding in pengkul mut ni ahi ding ahi.


A ne koyne: «Ay ga naanay a gaa.» Da mo koyne: «Guna, in da zankey kaŋ Irikoy n'ay no neeya.» 	 Huan, Amah ah ka ginna ka nga dia, a chi nawna. Huan, endih ua, kei leh Pathian honpiak tate, achi nawn nalaia.


I waney mo ga ti kaayey kaŋ yaŋ Irikoy suuban. I game ra mo no Almasihu kaa gaaham ciine ra, nga kaŋ ga hay kulu may, Irikoy albarkakoy no hal abada. Amin! 	 Pipute leng amaua ahi ua, sa lam thu ah Kris leng amau laka kipan a hongpawt ahi a; amah thil tengteng tunga om, khantawn phat tuak Pathian ahi. Amen.


Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo ne: A go, ay ga ciiti nda No jama, da Firawna, da Misira, da Misira de-koyey, d'a bonkooney, sanda Firawna nda borey kulu kaŋ yaŋ ga de a gaa nooya. 	 Sepaihte TOUPA, Israel Pathianin hichiin a chi: Ngai un, Nou khuaa, Amon leh Pharo; huan, Aigupta leh a pathiante, a kumpipate, Pharo ngei leh amah muangmite ka gawt ding.


A na taabalyaŋ te mo da nyunayaŋ taasa way kaŋ yaŋ go taabaley din boŋ, 	 huan, tunsawnna sawm leh tunsawnna tunga kisilna bel sawm te;


Waato kaŋ woodin te mo, gungo ra boro cindey kulu kaŋ yaŋ sinda baani goono ga kaa, i du baani mo. 	 Huai a hih khitin huai tuikulh a mi dang natna nei peuhmah a hong ua; a dam chiatta uhi.


A ciya mo, bonkooni taji fo furo Misira koytara ra kaŋ si Yusufu bay. 	 Huan, Joseph theilou, Aigupta gamah kumpipa thak a hong om ta hi.


Sasabandikwa binde, manti boro folloŋ hinne se no a bara. Amma Irikoy ya nga hinne no. 	 Huan palai himhim mi khat lakah palai ahi ngei kei hi; Pathian bel khat ahi.


Ni ga ne: «Kal ay ma kaaru ka koy laabo kaŋ go batama kwaara din gaa. Ya koy borey kaŋ yaŋ goono ga goro laakal kanay ra do, baani goray gorokoyaŋ, kaŋ i kulu sinda birni cinari, i sinda karangale, i sinda birni me daabirji. 	 Huchiin, Kulh neilou khuate gam ka sim dinga, mi bit tak a om hiathiat, a vek ua kulh lou a teng, kulh kongkhak leh a kalhna sik neiloute ka sual ding, na chi sim ding.


Walhẽy din mo, Irikoy goy no. Hantumyaŋo mo, Irikoy hantumyaŋ no, kaŋ a jabu walhẽy gaa. 	 Suangpekte Pathian thilhih ahi a, a gelhte leng Pathian gelh ahi, suangpekte tunga gelhte.


«Ma Israyla izey lordi ka ne i ma kande ni se zeytun* kaŋ i gabu ji kaŋ ga te kaari, zama fitilla ma di duumi. 	 Israel suante, oliv thau chim tak, det dinga suk, khawnvak kuan sak gigena dingin na kianga honla dingin thupia in.


I go no mo, saaya kaŋ ay jin ka di bangando wo, ay Daniyel, kal ay na fahamay ceeci. Kala boro fo go ga kay ay jine kaŋ ga hima boro izo. 	 Huan hichi ahi a, kei, kei Danialin meng ka muh laiin, theihchet ka na tuma; huan, ngaiin, ka maah mihing kibatpih bang a hong dinga.


I na tondi gusam margu a boŋ kaŋ yaŋ go noodin mo hala ka kaa sohõ. Gaa no Rabbi bine dunga bare. Woodin se no i na nango maa daŋ ka ne a se Akor gooru, hala hõ. 	 Huan, a tungah suang achiang vum ngehngoh ua, tutanin a omlai; huan, TOUPAN a heh petmahna tuh a kiheisan a. Huchiin huai mun min dingin tutanin Akor guam a chi lailai uh.


Alfaga ma guna ka di. D'a te gugusi kwaaray fo kuuro gaa kaŋ n'a hamney ciya ikwaaray, d'a te basi ciray mo guda gaa, 	 Huan, siampu in a na en ding a, huan, ngaidih, vun a a kang a om khiak a, a mul a kaansak a, a bawk dulh hethut a hih leh,


Nga mo na adduwa te a se Rabbi gaa, a n'a no hindoonay mo. A n'a no mo Filistanca Goliyat takuba.» 	 Huan, aman TOUPA a dotsaka, nekding a piaa, huan, Philistia mi Goliath namsau leng a pe lai, a chi a.


Zama i ma si araŋ dondonandi araŋ ma te i fanta goyey kulu kaŋ i doona ka te ngey de-koyey se boŋ. Woodin ga naŋ araŋ ma zunubi te Rabbi araŋ Irikoyo se. 	 A pathiante uh tunga a hih sek uh thil kihhuai tengteng a honsin sak louhna ding un, huchilouinjaw TOUPA na Pathian tunguah thil na hihkhial kha ding uhi.


Sanni neeya kaŋ fun Rabbi do ka kaa Irimiya do. A ne: 	 Toupa kianga kipana Jeremia kianga thu hongtung:


Amma Yesu n'a kamba di k'a ce ka ne: «Wandiya, tun!» 	 Jesun bel a khut a lena, Nungak, thou ve, a chi a, a sam a.


Boro kaŋ na konnari tugu gonda tangari, Boro kaŋ ga kormoto ci ya saamo no. 	 Huatna sel juautheimukte a kipan ahia; huan mi gensiatna gen mihai ahi.


Zama a mana du sanni kaŋ nga ga ci, zama ikulu humburu gumo. 	 A lau mahmah jiakun, gen dingpen leng a theingal kei a.


Amma waati kaŋ ni ga sarga, ma si naŋ ni kambe wow ma bay haŋ kaŋ no ni kambe ŋwaaro goono ga te, 	 Nang jaw mi kianga thilpiak napiakin, na khut taklamin a hih na khut veilamin thei dah heh.


Tuuri-nya si no ndunnya ra. Subu mana fatta jina, zama Rabbi Irikoy mana naŋ hari ma kaa, zama boro si no kaŋ ga laabo far. 	 Huan, leia loupa himhim leiah a om naikei ua, leia anteh himhim leng a pou naikei uhi; Toupa Pathianiin lah leitungah vuah a zu sak nai keia, leilet dingin pasal leng a om nai sam kei hi;


I duvaŋo ga hima gondi naaji, Danga day gazama naaji laalo. 	 A uainte uh drakon gu leh gulgial gu kha tak ahi.


Koyne, zama i kambe goy fo no, a goro i do. I go ga goy care banda, zama i kambe goyo ga ti kuuru-fu teeyaŋ. 	 huan, a nasep bang uh sem ahih jiakin amau a kikoppih a, a semkhawm uhi; a nasep uh tuh puanin bawl ahi.


Ndunnya dumey mo ga soobay ka bar-bare a kaaro ra. Ndunnya bonkooney mo ga kande ngey darza a ra. 	 Huan huailaia vak lakah tuh namte a khosa ding ua; huan leitung kumpipaten huaiah a thupina uh a hontawi lut ding ua;


Amma waato kaŋ Yahudancey wangu ka yadda nda woodin, kal a tilas ay gaa ya konda ay ŋwaarayyaŋo Kaysar do, i ma ciiti ay se neewo a jine. Manti hala zama ay gonda kalima fo ay dumo boŋ no bo. 	 Himahleh, Judaten huai a sel jiak un Kaisar kiang tun lou thei ka hita keia; himahleh, ka chite hekna neia hih ka hi kei ahi.


Nin da ni yanjekaaro ma saba nda waasi, za araŋ go fonda boŋ. Zama ni yanjekaaro ma si ni no alkaali se, alkaali mo ma ni daŋ nga doogari kambe ra, nga mo ma ni daŋ kasu. 	 Na langpa tuh vaihawmnain juana lampia na pai khawm lai un lem zok in, huchilou in jaw na langpan thukhenmi khut ah honpe dia, thukhenmin mimanpa kiangah a honpe dia; suangkulh ah a honkhum kha ding uh.


Zama: «Boro kulu kaŋ ga ce Rabbi maa gaa ga du faaba.» 	 Kuapeuh Toupa min lou tuh hotdamin a om ding hi.


Manti Hezeciya goono g'araŋ darandi no, zama nga m'araŋ nooyandi araŋ ma bu da haray da hari jaw? Zama a goono ga ne: ‹Rabbi iri Irikoyo g'iri faaba Assiriya bonkoono kambe ra!› 	 Hezekiain, TOUPA i Pathianin Assuria kumpipa khut akipan honhunke ding, chiin gilkial leh dangtaka na sih maina ding un a honkhem ahi kei maw?


Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Kar ni kamba, ni ca kar ganda ka ne: Kaari Israyla dumo fanta hari laaley kulu sabbay se! Zama takuba da haray da balaaw g'i zeeri. 	 TOUPA PATHIANIN hichiin a chi a: Na khut bengin n akhe pek inla, Maijen! Israel inkote kihhuaina gitlouh jiak maw! Namsauin, kialin, hipiin a puk sin ngal ua.


Da adilante bare ka fay da nga adilitara, a na zunubi te mo, a ga bu woodin sabbay se. 	 Mi diktatin a diktatna a lehngatsana, thil gilou a nahih leh huai jiakin a si mai ding.


Zama i biney goono ga toonye dabariyaŋ te no, I meyey mo goono ga hasaraw hariyaŋ fakaaray. 	 A lungtang un lah nuaisiahna a sin ngala, huan a mukte un siatna thu a gen ahi.


Ay ga ne araŋ se: waasi no a ga faasa i se d'a. Kulu nda yaadin, waati kaŋ Boro Izo ga kaa, a ga gar cimi fonda ganayaŋ ndunnya ra, wala?» 	 Ka honhilh ahi, a phu uh a lak sak pah ding. Himahleh Mihing Tapa a hongpai hun chiangin leitungah tuabang ginna a honmu nadiam? a chi a.


Yesu tu ka ne: «Ay koytara manti ndunnya wo wane no. D'ay koytara ya ndunnya wo wane no, doŋ ay doogarey ga wongu, hal ay ma si furo Yahudancey kambe ra. Amma sohõ ay koytara manti ganda koytara wane.» 	 Jesun, Ka kumpihihna hiai khovela ahi kei; ka kumpihihna hiai khovela hi leh, ka sikhaten gal a dou ding uh, Judate kianga piaka ka om louhna dingin; himahleh, ka kumpihihna jaw hiai khovela kipan ahi kei hi, a chi a, a dawng a.


Araŋ m'araŋ baabo d'araŋ almayaaley sambu ka kaa ay do. Ay mo g'araŋ no Misira laabo albarka, araŋ ga laabo ji foy ŋwa. 	 Huan, napa uh leh, na inkuanpihte uh pi unla, ka kiangah hongpai un; huchiin, Aigupta gam a thil hoihte ka honpe dinga, hiai gam a thil om hoih pente na ne ding uh, chiin.


Ifo se no ni ga kakaw d'a? Zama se a si nga muraadey lasaabuyaŋ no, wala? 	 Bangdia amah dou na hia, Ka thute a bangmahmah lah a dawng kei ding, chiin?


M'ay fundo hallasi, zama ay ya ni ganako no. Ya ay Irikoyo, ma ni tamo kaŋ goono ga de ni gaa faaba. 	 Ka hinna vom hoih inla; Pathian limsak mi ka hi ngala: ka Pathian aw, nangmah muang na sikha, hondamin.


I ma si gana ni jine, Ma haggoy d'ey ni bina bindo ra. 	 Na mitte akipan amaute lamang ken; na lungtang lakah vom in.


Yerameyel hay-jina Ram izey mo neeya: Maaz, Yamin, da Eker. 	 Huan Jerahmeel ta masapen Ram tapate Maaz, Jamin, Eker ahi uh.


A kamba ra mo a gonda tira kunkunante kayna fo kaŋ go feerante. A na nga kambe ŋwaari ca sinji teeko boŋ, kambe wow wano mo laabo boŋ. 	 huan a khut a laibu jial neu chik honsa a tawia; huan a khe taklam tuipi tungah a nga a, huan a khe veilam leitung ah;


Bora kaŋ laakalo goono ga sinji ni gaa, Ni g'a gaay laakal kanay toonante ra, Zama se a goono ga de ni gaa. 	 Na tunga lungsim ngami, nangmah a hon muan jiakin, khamuang mahmaha om dingin na veng ding.


I ra afo, waato kaŋ a di nga du baani, kal a ye ka kaa da jinde beeri ka darza no Irikoy se. 	 Huan, a lak ua khatin dam chih a kitheih takin, aw ngaihtaka Pathian phat kawmin a kik nawnta a;


A ga hin ka te no wayboro ma dinya nga ize naanandi gaa hal a ma jaŋ ka bakar nga ize gunda se? Oho, a ga hin ka te i ma dinya, Amma ay wo, ay si dinya ni gaa bo. 	 Numeiin a tapa, a gila gah ngei, hehpih louhna dingin a nau nwinelai a mangngilh thei ahia! Thei e, huaiten jaw a mangngilh uh ahi thei, himahleh ken jaw ka honmangngilh kei ding.


Ma si ni kambe candi ka fay da zanka goojiyaŋ, Zama baa ni n'a kar da goobu, a si bu bo. 	 Naupang laka bawlhoihna it dah in: chiangin vo lechin leng, a si kei ding hi.


Haciika Rabbi ga Sihiyona bina yeenandi, A g'a kurmey kulu kunfa. A g'a saajo ciya sanda Eden cine, A g'a taasi beerey mo ciya sanda Rabbi kalo cine. Farhã da bine kaani no i ga gar a ra, Da saabuyaŋ da sifaw dooni jinde. 	 Toupan lah Zion a luangmuanta ngala: a munsesate tengteng a lungmuana, a gamdai lah Eden bangin a bawla, a gam keu leng Toupa huan bangin a bawl hi; huailaiah kipahna leh nuamsaknate, kipahthugenna leh lasak husa te a om ding.


To. Waato kaŋ ay go ga woodin miila, ay na bine hinka-hinka cabe no? Wala hayey din kaŋ ay go ga miila ay ma te, ay n'i miila danga ndunnya boroyaŋ no, hal i ma kaa ka gar oho-oho da hã'a-hã'a go ay do? 	 Huchiin, huchibang ka ngaihtuah laiin ka lungsim kip louhdan lang sak hia ka hih? Ahihkeileh, Ahi, chih leh, Ahi kei, chi tuaktuak dingin, thil hih ka tup nak pen khovelmi bangin hia ka tup?


A ga taji no susubay kulu. Ni naanayo ya ibeeri no! 	 Jingsang tengin a thak jel ua; na ginomna a thupi.


da Bayt-Lebeyot, da Saruhan, birni way cindi hinza nda ngey kawyey. 	 Bethlebaoth te, Saruhen te; khopi sawm leh thum a khopelte toh:


Amma ay no ga ti Rabbi ni Irikoyo za waato kaŋ ni go Misira laabo ra. Ay ga ye ka naŋ araŋ ma goro kuuru fuyaŋ ra, Danga mate kaŋ araŋ ga te batey kaŋ i dake araŋ boŋ jirbey ra. 	 Jawlneite kingah leng thu ka gen taa, huan mengmuhnate ka tamsakta hi; jawlneite nasepna zangin kibatpihte ka zangta hi.


I ga haŋ mo laabo hin sanni boŋ. I mana yadda boro fo kulu ma afo tilasandi, zama yaadin no bonkoono na nga windi tamey kulu lordi* nd'a, i ma te boro kulu se nga boŋ miila ganayaŋ. 	 Huan dan bang jelin dawnna a oma; kumahin a chiteitei theikei: huchibangin kumpipan lah a in heutute tengteng kiangah, mi chihin nuam a sak bang jel ua a hih ding un a sepkhinta ngala.


Hamni kuso mana koosu, ji kulba mo mana koosu Rabbi sanno boŋ kaŋ a ci Iliya me ra. 	 Elija zanga a gen Toupa thu bangin tangbuang bel bel a vuak tuan keia, sathau thawl leng a kang sam kei hi.


Waato kaŋ a tamtaray hangasiney di haŋ kaŋ a te, i biney sara gumo. I koy ka ci ngey koyo se hay kulu kaŋ te. 	 Huchi in, a sikha hihpihte'n a thil hih tuh a muh un, a lungkham mahmah ua. A thil hih tengteng a Toupa uh a vahilhta uh.


Amma iri goro kuuru-fu yaŋ ra, iri n'a sanno gana, iri goy mo mate kulu kaŋ iri kaayo Yonadab n'iri lordi nd'a din boŋ. 	 Puanin ahte ka teng jaw ua, kou honsuangpa Jonadab thupiak tengteng mangin ka jui vek uhi.


Amma ay wo, Rabbi Biya do ay go toonante da hina, Da ciiti, da gaabi mo, kaŋ ga naŋ ay ma Yakuba murteyaŋo cabe a se, Ya Israyla zunubo mo cab'a se. 	 Himahleh Jakobte kiangah a tatlekna uh theisak ding leh Israelte kiangah a khelhna uh theisak dingin TOUPA kha jiaka thilhihtheihna te, vaihawm na te, leh hatna tein ka dim petmah ahi.


Ya araŋ adilantey, wa cilili Rabbi se! Sifayaŋ ga hagu cimikoyey se. 	 Mi diktatte aw, Toupa ah nuamin lasa un: midik adingin Pathian phat a kilawm him ahi.


Yahudancey mana yadda nd'a sanno kaŋ a ne nga wo danaw no doŋ, a du diyaŋ mo. Kal i na bora kaŋ du diyaŋ hayrey ce 	 Himahleh, Judaten a mit hongvak ta nu leh pa a sap masiah uh, mittaw a nahi hima, a mit a hongvakta chih, a tungtang thu a taksang kei uh.


Haŋ kaŋ bora ga salle saabuyaŋ sargay ra, kaŋ i ga salle Rabbi se danji gaa, ga ti i gunde ra maano, da maani kulu kaŋ go teelo gaa. 	 Huan, lemna thillat kithoihna a TOUPA a dia mei a thillat a lan ding a: a sungkua thau leh a gilboh tengteng leh,


Yusufu di Ifraymu izey hala mo-si-di nyilu. Manasse ize Macir izeyaŋ mo, i n'i hay a kangey boŋ. 	 Josephin Ephraim ta, tusawn thum chiang a mu a: Manassi tapa Makir tate leng Joseph phei tungah a piang ua.


Baa Samariya mana ni zunubey jara cine te, amma ni naŋ ni fanta harey ma baa gumo ka bisa a waney gaa, hala ni nya-izey kulu hima i ga hanan d'i n'i kar ni gaa, ni fanta goyey kulu kaŋ ni te din sabbay se. 	 Samari in lah na khelhna kimkhat leng a hih sam kei; amau sanga na kihhuainate na nak hih jawk jiakin na hihsa na kihhuaina tengtengin na sangamnute siam na tang sak hi.


Jeejay nya gaa araŋ ma misa wo dondon. Waati kaŋ a kambey jin ka zay, a goono ga kobto kaa mo, araŋ ga bay day kaŋ kaydiya maan nooya. 	 Huchi in, theipi kung ah a gentehna thu zil un: ahiang a hong nou a, a nah a hong sel in nipi a nai chih na thei uh;


A ciya mo, zaari hinzanta hane, saaya kaŋ borey go ga maa doori, kala Yakuba ize hinka tun, Simeyon da Lawi, Dina armey. I kulu na ngey takuba sambu, i furo kwaara ra kaŋ miila ngey go laakal kanay ra, ka alborey kulu wi. 	 Huan, hichi ahia, a ni thum ni in, a gim laitak un, Jakob tapate laka mi nih, Dina sanggampa Simeon leh Levi in a namsau uh tawi tuaktuak in a gukin khua a sualta ua, pasal tengteng a that gam uh.


Manasse gonda jiiri way cindi hinka waato kaŋ a sintin ka may. A may mo jiiri waygu cindi gu Urusalima ra, nyaŋo mo maa Hefziba. 	 Manasi A lal pattungin kum sawm leh kum niha upa ahia; Jerusalem ah kum sawmnga leh kum nga a lal: a nu min Hephzi-bi ahi.


Kulu nda yaadin ni g'ay soote botogo guusu ra, Hal ay bankaarayey bumbey g'ay fanta. 	 Hinapiin guam sungah na honpai lut thou dia, huan keimah puanten a hon kih ding uh.


iguwanta Elam, iddanta Yohanan, iyyanta Eliyowenay. 	 A zomnawn Elam, a zomnawn Jehohanan, a zomnawn Eliehoenai ahi.


A ne i ma kande bonkoono wande Basti bonkoono jine. A ne wando ma koytaray fuula daŋ, zama i m'a booriyaŋo cabe laabukoyey da borey kulu se, zama a ga sogo no. 	 Kumpipa maa kumpi lallukhu toh Vasti hontonpiha, a kilawmna mite leh lalte ensak dingin: etin a hoih ngala.


Samuwila ne: «Mate kaŋ ni takuba na wayborey mursandi hal i jaŋ ize, yaadin cine no ni nya mo ga mursu ka jaŋ ize wayborey ra.» Kala Samuwila na Agag pati-pati Rabbi jine Jilgal ra. 	 Huan, Samuelin, Na namsauin numeite ta neilou ding a a bawl bangin na nu leng numei laka ta neilou mi ahi dinga, a chi a. Huchiin Samuelin Agag Gilgal khua ah TOUPA maah a sat janta hi


Sawulu ne a se: «Ya nin arwaso, ni ya may ize no?» Dawda tu ka ne: «Ay ya ni tamo Yasse, Baytlahami bora ize no.» 	 Huan, Saulain a kiangah, kua tapa na hia oi, tangval? A chi a. Huan, Davidin a dawnga, bethlehem mi na sikha Jesai tapa ka hi, a chi a.


A ne mo: «Boro fo gonda ize aru hinka. 	 Mi kua hiamin tapa nih a nei a;


Ni ma kwaay izo kaŋ boŋ i ga efod kwaayo dake te, a kulu nda fatala suudi. 	 Huan siampupuan puannak tual a dumin na bawl ding.


Zama Irikoy ga laala goykoyey halaci, Amma borey kaŋ yaŋ ga hangan Rabbi se, Ngey no ga laabo tubu. 	 Thilhoihlou hihte hih mangin a om dek ngal ua: Toupa ngakten bel gam a luah ding uhi.


Yehoyda binde na zangu-zangu jine borey fattandi, ngey kaŋ yaŋ i daŋ wongu boŋ ka ne i se: «Wa waybora kaa taray soojey sasara ra. Boro kulu kaŋ n'a gana mo, i m'a koy wi da takuba!» (Zama alfaga ne i ma s'a wi Rabbi windo ra.) 	 Huan, siampu jehoiadain sepaihte tunga heutu dia seh sepaih za heutute a pi khiaa, a kiang uah, sepaihte kikalah pawt sak unla, huan kuapeuh a juijui namsaua satlup hi hen, a chi a; siampu in TOUPA in ah jaw thah ding a hikei hi, a nachita ngala.


Amma borey kaŋ cindi Yahuda laabo ra sanni, ngey kaŋ yaŋ Babila bonkoono Nebukadnezzar naŋ, i boŋ a na Gedaliya Ahikam izo, Safan ize daŋ a m'i may. 	 Huan, Babulon kumpipa Nebukadnezzarin Juda gama a nutsiatte leng a tunguah Saphan ta Ahikam tapa Gedalia ukpa dingin a bawl hi.


Za kaŋ araŋ goono ga talka taamu, Araŋ goono g'a alkama ta a gaa da hin, Araŋ na tondi jabante windiyaŋ cina, Amma araŋ si goro i ra bo. Araŋ na reyzin* kaliyaŋ tilam kaŋ ga kaan bine se, Amma araŋ si i duvaŋo* haŋ. 	 Huaijiakin mi gentheite tuandenin buh na lak sak ua: suangsekin inte na lam ua, himahleh a sungah na teng kei ding uh. Grep huan nuamte na bawl ua, himahleh uaiin na dawn kei uh.


Sekaniya banda ra, Paros izey do haray: Zakariya, a banda no i na alboro zangu nda waygu lasaabu, i asulo boŋ. 	 Sikania tapate lakah; Paros tapate lakah, Zekaria: huan amah toh pasalte khangthusuinaa suikhawmte za khat leh sawmnga hi.


Woodin no ga ti asariya* alboro se kaŋ gonda cantu, wala boro kaŋ balga haro mandi, hal a ziibi a do. 	 Hiai bel thil pawt mite leh nit loh a kithuahna chi pawt mite a dia dan ahi;A nitna ziak a china nu bang, thil pawt nei mipa bang, numei-pasal, numei a nit lai ua luppihte a ding leng, chi in.


Alfaga ma nga kambayze sufu kuro ra k'a say-say Rabbi jine hala sorro iyye, noodin kosaray taafa jine. 	 Huan, siampu in sisan ah a khutzung a diah ding a, puanzak bul ah TOUPA ma ah sagih vei a theh ding ahi.


Yasuwa ne koyne: «Ne no araŋ ga bay kaŋ Irikoy fundikoono go araŋ do haray. Sikka si mo a ga Kanaanancey da Hibancey, da Perizancey, da Jirgasancey, da Amorancey, da Yebusancey gaaray araŋ jine. 	 Huan, Josuain, Hiaiah Pathian hing na lak uah a oma, na ma uah Kanan-te, Hitte Hiv-te, Periz-te, Girgas-te, Amor-te, Jebus-te a delhkhe ngeingei sin ahi chih na thei ding uh.


Ya Liban, ma ni laabu meyey fiti, Zama danji ma ni sedre* nyaŋey ŋwa. 	 Aw Lebanon na kongkhakte hong in, meiin na sidar singte a nekgaih theihna dingin.


Araŋ maa i ne: ‹Ni ma ba ni gorokasin, day ni ma konna ni ibare.› 	 Na vengte it inla, na melmate hua in, a kichi chih na zata uh.


A ciya handu way cindi hinkanta ra, kaŋ ga ti Adar hando, a zaari way cindi hinzanta ra, saaya kaŋ cine bonkoono lordo maan kaŋ i ga goy d'a, hano din kaŋ Yahudancey ibarey na laakal dake ngey ga du mayray i boŋ. (Haya binde bare ka ye i boŋ, hala Yahudancey du hin ngey ibarey boŋ.) 	 Huan a kha sawm leh nih, Adar kha, huaimah a ni sawm leh thum ni, kumpipa thupiak leh a thubawl tangtunna ding a hongnai lai, Judate melmaten a tung ua vaihawmna neih a kilamet ni uh; hinapi-a lah a hilou lama a hongkilehbuta, Judaten amau mudahte tunga vaihawmna a honneih lai un;


I tun Midiyan ka kaa Paran. I na noodin boro fooyaŋ sambu ngey banda Paran ra, ka kaa Misira ka di Misira bonkoono Firawna. Nga mo n'a no windi nda ŋwaari, da laabu mo. 	 Midian gam akipan a pawt ua, Paran ah a hoh ua: huan, Paran akipanin mite a pi ua, Aigupta gam, Aigupta gam kumpipa Pharo kiang a tung suk ua; aman in a napia, nek ding te a na ngaihtuah saka, gamte leng a na pia a.


Ma haggoy fa, hala ni ma si dinya Rabbi ni Irikoyo, ni ma si fay d'a lordey d'a farilley d'a hin sanney ganayaŋ, wo kaŋ yaŋ ay go ga ni lordi nd'a hunkuna. 	 A thupiakte, a vaihawm te, a dan te, tunia ka honpiak jui louin TOUPA na Pathian uh namangngilh khamahmah ding uhi, pilvang un:


Woodin sabbay se no sohõ, Israyla kulu jine, sanda Rabbi jama nooya, da mo Irikoy hanga ra, ay g'araŋ yaamar araŋ ma haggoy. Araŋ ma Rabbi araŋ Irikoyo lordey ceeci, zama araŋ ma du laabu hanno wo mayra, araŋ m'a no a ma ciya tubu araŋ izey se araŋ banda hal abada. 	 Huchiin TOUPA mipi, Israelte tengteng mit muh in leh I pathian zakin TOUPA na Pathian uh thupiak tengteng pom ding leh limsak ding in ka hon hasuan ahi; huchiin hiai gam hoih mahmah na luah ding ua, na nung uah na suante uh khantawn a din na luahtou sawnsak jel ding uhi.


Kala Israyla bonkoono da Yahuda bonkoono Yehosafat goro, i afo kulu nga karga boŋ, da koytaray bankaaray. I go batama bambata fo ra Samariya birno meyo gaa. Annabey kulu mo go ga annabitaray te i jine. 	 Huan, Israel kumpipa leh Juda kumpipa Samari kulh kongpi lutna chin mun awng ah a lal puan ua kijemin a laltutphah tuaktuak uah a tu ua; huan jawlnei tengtengin a ma uah thtu a gen uh.


Jinda ye ka kaa a do sorro hinkanta ka ne: «Haŋ kaŋ Irikoy hanandi, ni ma s'a harramandi.» 	 Huan awin, a nihveinain, Pathianin a hihsiangthousa nang sianglou chi ken, a chi a.


Boro kulu kaŋ ga nga boŋ hanandi ka waana kayna waney ga ciya darza goy teeyaŋ jinay, kaŋ i fay waani. A gonda nafa mo nga Koyo se. A go soolante goy hanno kulu se. 	 Huaziakin, mi huai thil giloute lak a akihep leh, tuium belsuan mahpha taka a zat ding, siangthou, Toupa zattak, nasep hoih chiteng dia mansa, ahi ding hi.


Ni daa ga waana wayboro cindey waney kaaruwataray goy ra, za kaŋ alboro si no kaŋ ga ni ceeci zina se. Ni wo, ni siino ga te wo kaŋ ga saba fonda din boŋ, za kaŋ i siino ga ni no sufuray nooru, day nin no go g'i no. 	 Huan na huk thu a kuamahin a honzot louh midang toh na kibatlouhna uh ahi; nang a man na pe zosopa, kuamahin man a honpiak louh uh na danna hi.


Woodin banda Musa dede nga anzura se hay kulu kaŋ Rabbi te Firawna nda Misirancey se Israyla izey sabbay se, da taabi kulu kaŋ du ngey fonda boŋ, da mate kaŋ Rabbi n'i faaba i gaa. 	 Huchiin Mosiin a sungpa Pharo tung leh Aiguptate tunga Israelte jiaka TOUPA thilhih tengteng leh, lampia haksatna a tung ua hongtung tengteng leh huaite a kipan TOUPAN a tatkhiat dante a hilh hi.


I baso mo ni wane no, danga mate kaŋ feeniyaŋ ganda da kambe ŋwaari tanja ni wane yaŋ no. 	 A sa uh nang a ahi ding, vei thillat om leh a liang taklam pang nang a ahi bang in,


Hari no k'a kuru, laabo cire haro naŋ a ma ku, A goorey n'a tilamyaŋ do kulu windi, A hari laawaley mo koy saajo tuurey kulu do. 	 Tuiin a honvaka, tuithukin a khang sak hulhul, a phuhna luiten a luan kual ua, gam sing chih vakna dingin a luang sak hi.


da hilli hẽeni, da sanni jinde. Jinda din mo, borey kaŋ yaŋ maa r'a ŋwaaray ka ne a ma si ye ka sanni fo tonton ngey se koyne. 	 pengkul ginnate, thugen ging awmnate tung nahi ngal kei ua; hua ging za tentuh thudang himhim a kiang a gen nawnlou ding in angen ua;


Bine kaani koy yaŋ no borey kaŋ gonda goray woodin dumi. Oho, bine kaani koy yaŋ no borey kaŋ Rabbi no ga ti i Irikoyo. 	 Huchibanga om mite tuh kipak takin a om nak uhi: ahi, Toupa Pathian a nei mite tuh kipak takin a om nak uhi.


Neesiji waani-waani ya fanta hari no Rabbi se, Gulinci kilo mo si boori. 	 Bukna chi tuamtuam TOUPA adingin kihhuai ahi: huan khaina diklou a hoih kei.


Ni binde, ma si borey din baani wala i albarka ceeci ni jirbey kulu ra hal abada. 	 Na damsung teng un amau toh kilepna leh alamzanna uh chik chiang maha na ngaihtuah pih ding uh ahi kei.


Araŋ mo, nya-izey, araŋ ma si farga nda ihanno teeyaŋ. 	 Unaute aw, nou jaw thil hoih hih chimtak kei un.


itaacanta Mismanna, iguwanta Irimiya, 	 Mismanna a lina, Jeremia a ngana;


Farisi fonda borey maa baaru kaŋ Yesu goono ga du talibiyaŋ ka baptisma te i se hal i bisa Yohanna waney baayaŋ. 	 Huan, Jesun, Johan sangin, nungjui tamjaw a bawl chih leh a baptis chih Pharisaiten a ja uh chi Toupan a theih takin,


Waybora ne: «Ya ay jine bora, ay ze da ni fundo, ya ay jine bora, ay no ga ti waybora kaŋ kay ni do ne, ay go ga adduwa Rabbi gaa. 	 Huan, aman, Pu aw, na hinna lou in ka gen ahi, kei zaw aw Pu, hiailaia na kianga dinga TOUPA kianga thumnu numei ka hi ngeihi.


Amma waato kaŋ a bay kaŋ Bitros jinde no, a mana meyo fiti farhã sabbay se, amma a bare ka zuru ka koy baaro ci borey se ka ne: «Bitros go windo me gaa ga kay.» 	 Huan, Peter aw a jak takin, a kipah jiakin kong hong louin a tailut nawn zosopta a, kongkhak bul ah Peter a ding chih a vagen a.


Jirbey kulu kaŋ yaŋ Adamu te, jiiri zangu yagga da waranza no, waato din gaa no a bu. 	 Huchiin, Adam dam sung tengteng kum za kua leh kum sawm thum ahia; huan a sita hi.


Waati kaŋ follay fun boro banda, a ga dira ka gana naŋ kaŋ hari si, ka ceeci naŋ kaŋ ga fulanzam. Kaŋ a mana du, a ga ne: ‹Ay ga ye ay fu zeena ra, naŋ kaŋ ay fun.› 	 Dawi nin mi sung akipana apawtin, khawlna zongin tui om louhna mun peuhah a vak vak a; huan, khawlna himhim a mu kei a, ka pawtna in ah ka kik nawn mai ding, a chi a.


i m'iri no a izey ra boro iyye. Iri mo, iri g'i sarku Rabbi jine noodin Jibeya, Sawulu kaŋ Rabbi suuban din kwaara.» Bonkoono ne: «Ay g'i nooyandi.» 	 A tapa sagihte hon pia inla, TOUPA mi seh Saula omna Gibe khua ah TOUPA ma ah ka khai ding uh, a chi ua. Huan, kumpipa'n, Hon pe leng ake, a chi a.


Ay zaari sambukoy tun ka tangari seeda te. I goono g'ay hã da haŋ kaŋ ay si bay. 	 Theihpih diktatlou hialte a hong ding ua; ka thiltheih hetlouh thu ahte thu a hon dong ua.


Waato kaŋ waybora di Samuwila, waybora kuuwa nda jinde beeri. Nga din, waybora binde salaŋ Sawulu se ka ne: «Ifo se no ni n'ay fafagu? zama nin no Sawulu.» 	 Huan, numeiin Samuel a muh leh a kikou eka; huan, numeiin Saula kiangah, Bangdia honkhem, Saula lah na hi ngala? A chi a.


Rabbi jinda ga saaji jijirandi, Rabbi ga Kades saajo jijirandi. 	 TOUPA awin gamdai sing a linga: TOUPA Kades gamdai a lingsak jel hi.


A ne ay se: «Boro izo, ay ga ni donton ma koy Israyla* izey do. Dumi murtanteyaŋ no kaŋ murte ay gaa. Ngey da ngey kaayey, i n'ay asariya* taamu hala hõ. 	 Huan ka kiangah, Mihing tapa, Israel tate kiangah, helhat nam, ka tunga hel sekte kiangah ka honsawl hi: amau leh a pipute un leng hiai ni pha nangawnin ka tungah a talek sek uhi.


Amma d'ay gay, kala day ni ma bay mate kaŋ a ga hima borey ma ngey boŋ cabe Irikoy fuwo ra, kaŋ ga ti Irikoy fundikoono marga, kaŋ ga ti cimi bonjara da nga gaayyaŋ haro. 	 himahleh ka hong om sawt khak leh Pathian inkuanpihte laka mi bangchibangin ahia a om ding uh chih na theihna dingin ka gelh ahi; Pathian inkuanpihte tuh Pathian hing saptuamte, thutak khuam leh kingakna tuh ahi uhi.I gen uh, I Pathian biakna thuguk tuh selvuallouhin a thupi ahi: Pathian tuh sa a muhtheih a latsakin hongoma, Kha a siamtansak, angelte muh, namte laka tangkoupih, khovela mite gin, thupina a pitouh ahi.


Bonkoono Suleymanu binde na koray beeri zangu hinka te da wura danante. Wura danante kilo iyye cine go koray fo kulu ra. 	 Huan, kumpipa Solomon in dangkaeng suk pekin lumlian chi zanih a bawl a lumlian khatin dangkaeng sekel jaguk a deih hi.


A ne i se: «Wa koy kwaara ra boro filaana do ka ne a se: ‹Alfa ne nga alwaato maan. Ni do no ay ga Paska ŋwa, in d'ay talibey.› » 	 Huan, aman, Khopi ah kua hiam kiang ah hoh unla, a kiang ah, Sinsakpa'n, Ka hun a naita a; nungjuite toh Paikan Ankuang na in ah ka um ding u e, a chi, vachi un, a chi a.


A ga ciya mo, da hayey din kulu kaa ka te ni se, danga albarka nda laaliyaŋo mo, wo kaŋ yaŋ ay jisi ni jine, hala ni fongu i gaa mo dumey kulu game ra, nangey kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga ni gaaray ni ma koy, 	 Huan, hichi ahi dinga, hiai thil tengteng na ma ua ka omsak, vualjawlna leh hamsiate na tunguah a hong tuna, TOUPAN a hondelh jakna nam tengteng laka na theihkhiak nawn ua,


A talibey ne: «Sohõ ni goono ga salaŋ ka feeri. Ni si no ga salaŋ da misayaŋ. 	 Huan, a nungjuiten, Ngai dih tuin jaw tel takin thu na gena, a hem himhimin nagen ta kei hi.


A koyo ne a se: ‹A boori! Ni ya tam hanno no, naanaykoy mo. Ni na naanay cabe hari kayna yaŋ ra, ay ga ni daŋ hari boobo boŋ. Ma furo ni koyo farhãyaŋo ra.› 	 A pu'n a kiang ah, Sikha hoih leh muanhuai, na hih hoih hi, tawmchik tungah na muanhuai a, tampi tungah ka hon omsak ding; na pu kipahna ah lut in, a chi a.


I maayey neeya: Ruben kunda wane: Zakkur ize Sammuwa. 	 Hiaite a min uh ahi; Reuben nam laka mi Zakur tapa samu.


Zama bora kaŋ boŋ baani nooyaŋ alaama goyo te ga bisa jiiri waytaaci. 	 Thil lamdanga a hihdam uh kum sawmli sanga tamjaw hial ahi ngala.


sanda iri nooya, kaŋ yaŋ a ce, manti Yahudancey* do hinne bo, amma dumi* cindey do mo. 	 Huaite tuh eite i hi-huai hehpihna belte Judate laka kipan kia hilou a, Jentelte laka kipana leng sapte.


Fundi kornokoy si no kaŋ g'a zokoti. Mana binde boro kaŋ ga hin ka kay ay jine? 	 Ngakuaiin Ole na kai khe thei diam? Ahihkeileh a khauin a lei na sawm tum thei diam?


Ni ga naanay a gaa zama se a gaabo ga beeri no? Ni ga ni goyo talfi a gaa, wala? 	 A tuite lah leitungah a nusiaa, leivui ah a lumsaka,


Bonkoono ne a se: «Boro kulu kaŋ na sanni fo kulu dumi te ni se, ma kande bora din ay do. A si ye ka ni ham koyne.» 	 Huan, kumpipa'n, Kuapeuh na tung a banghiam gen peuhmah ka kiang ah honpi inla, a honkhoih nawn hetkei ding uh, a chi a.


Ay ga bana Bel gaa Babila ra. Haŋ kaŋ a gon mo, ay g'a kaa a meyo ra. Ndunnya dumey si ye ka ceeri ka ye a do koyne. Oho, baa Babila birno cinaro ga kaŋ. 	 Babulon bel ka gawt ding, a valh khitsa a kam a kipan a suah khe ding, namte bel a kiangah a luang khawm nawn kei ding uh, ahi Babulon kulhpi a chim ding.


Hal i naŋ talkey hẽeno ma koy ka to a do, A ma maa kayna ra waney hẽeno. 	 Huchiin genthei kahna a kiang tung dingin a bawl ua, huan gimthuak kahna a ja hi.


Amma Amaziya wangu ka maa, zama Irikoy do no a fun i ma furo ngey ibarey kambe ra, zama i na Edomancey toorey gana. 	 Himahleh, Amaziain a ngaikhe nuam keia; Edomte Pathiante azon jiaka, Juda gam a melmate uh khuta a piak theihna dinga Pathian hih ahi.


I biney hẽ Rabbi gaa ka ne: «Ya Sihiyona ize wayo birni cinaro, naŋ mundi ma fun. I ma sululu sanda gooru cine, cin da zaari. Ni bumbo ma si fulanzam, ni mo gurey mo ma si naŋ.» 	 TOUPA kiangah a lungtang a kikou a: Aw Zion tanu kulhbang, sun leh janin khitui luipi bangin luang suk sakin; khawl kipe kenla; na mit tang khawl sak ken.


Fitilla suntulo gaa mo i ma te boosi me wiyante danante taaci, danga amand tuuri boosi cine, d'i boosi gunguney, d'i boosi me feerantey. 	 Huan khawnvak koihna ah belkuang li makha banga bawl a om ding, a pakmumte leh pakte utoh:


Ni ga di laabo din da ni moy, amma ni si koy noodin ka furo laabo kaŋ ay ga no Israyla izey se din ra.» 	 Tua gam na va galmuh dinga; himahleh Israel suante ka piak gamah na lut kei ding, chiin.


Ma ye i do ka ne i se: ‹Araŋ boro kulu ma ye araŋ kuuru-fuwey do.› 	 A kiang uah, Na puaninte uah paita un, chiin.


Woodin banda a na asariya sanney kulu caw, albarka da laaliyaŋ, hay kulu kaŋ i hantum asariya tira ra boŋ. 	 Huan, huai khitin danthu tengteng, vualjawlna thu leh hamsethuak thu a sima, dan laibua tuang tengteng bang.Mosi thupiak tengteng Israelte omkhawm tengteng leh, numeite leh naupang neuchikchikte leh, a lak ua nam dangte maah josuain sim louh himhim a neikei.


Albarka hari kaŋ ni fundo ga bini kulu daray ni se, ngey nda haŋ kaŋ ga ti taalam wane kulu, da nyaaleyaŋ hari kulu -- ikulu daray ni se. Borey si ye ka di ey koyne. 	 Huan na lungsima na deih, gahten nang hontai mangsan ua, huan thil limchileh hoih tengin nang a honmanthat san ua, muh nawn ahi ngei kei ding uhi.


Waato kaŋ i na amaana te d'a mo, woodin banda a ga hiila te, zama a ga kaaru ka te gaabi no, da jama kayna gaakasinay. 	 Huchiin amah toh pankhawmna kibawl nungin lepchiahtakin thil a hih dinga; a hongkuan tou dia, nam neu chik toh, honghat ding lah ahi ngala.


Araŋ mana araŋ nya-izey naŋ jirbi boobey wo kulu ra hala ka kaa hunkuna. Amma araŋ na Rabbi araŋ Irikoyo lordo d'a ciiti sanney gana. 	 Hichitan tuni phain na unaute uh na manggilh kei ua, TOUPA na Pathian un hih dinga thu a honpiak na jui jel ua.


Amma Benyamin izey du Israyla izey jama baaru kaŋ i ziji ka koy Mizpa. Kala Israyla izey ne: «Wa ci iri se, mate no goy laalo wo du ka sintin d'a?» 	 (Benjamin suanten Israel suante Mizpa khua ah a hohtou uh chih a ja ua. ) Huan, Israel suanten, Bangchidana hichibanga gitlouhna hongom ahia honhilh un? a chi ua.


zama woodin hinne no ga ti a daabuyaŋ haro. A gaa-kuuro bankaara nooya, ifo ra no a ga jirbi? A ga ciya mo, saaya kaŋ a hẽ ay gaa, ay ga maa, zama ay ya gomnikoy no. 	 Huailah a kikhuhna sun ahi ngala, a vun adinga a puansilh ahi: bangin a ihmu dia? huan hichi ahi dinga, ka kianga a kah chiangin a kap ka za ding; hehpihthei ka hih jiakin.


A ga ciya mo boro kulu kaŋ na Hazayel takuba yana, Yehu g'a wi. Nga kaŋ na Yehu takuba yana mo, Iliyasu g'a wi. 	 Huan, hichi ahi dinga, Hazael namsau pel peuhmah Jehu in a that dinga; huan, Jehu namsau pel peuhmah Elisa in a that ding.


Zama gaakasino wo teeyaŋo, manti hanantey jaŋa hinne no a ga kaa bo, amma a ga tonton ka naŋ boro boobo ma Irikoy saabu gumo. 	 Hiai sepsakna nain misiangthoute taksapna awng te a huksak kia leng ahi keia, Pathian kianga kipahthu genna tampi hiin, a luang let nalai ahi;


Ni ma niine waygu te taafa kambo gaa, sintinay wano kaŋ i dabu. Ni ma niine waygu te koyne taafa kaŋ go jine din dabuyaŋ hinkanta wano kambo gaa. 	 A thuahnaa puanjak ponung penpen mongah vang sawmnga na bawl ding, huan a nihna thuahna puanjak mongah vang sawmnga.


Rabbi ga tangarikomey aleesey ganji. A ga gunakoy follandi, A ga laakalkooney bare ka ye banda, A g'i bayrayey ciya saamotaray. 	 Kei lah juautheite chiamtehnate bangmahlou-a bawla, aisansiamte mi haia bawlpa, mi pilte nunglam ngasaka, a theihna uh haihuaia bawlpa.


I n'i toorey mo catu danji ra, zama manti irikoyyaŋ no, amma borey kambe goyyaŋ no, tuuri nda tondi yaŋ no. Woodin se no i hin k'i halaci. 	 Huaite bel pathian ahi kei him ua, mihing khuta bawl sing leh suang ahi jaw uhi: huaijiakin a hihmang uh ahi.


Alwaato kaŋ a tun noodin, kal a na Yonadab Rekab izo gar, a go ga kaa zama nga m'a kubay se. A n'a fo ka ne a se: «Ni bina ga saba no? A go sanda mate kaŋ cine ay bina go ni wano banda mo?» Yonadab tu ka ne: «A ga saba, ya!» Yehu ne: «Da yaadin no, m'ay no ni kamba.» Kal a n'a no nga kamba. A n'a candi ka kande nga do hala torka ra. 	 Huan, huai akipan a pawt nungin Rekab tapa Jehonadab, amah dawn ding a hongpai a vamu a; huchiin chibai a buka, a kiangah, na tunga lungsim dik ka pubangin, lungsim dik na pu sam na hia? A chi a. Jehonadab in, Pu e, chiin a dawnga. Ahihleh na khut honpe dih a chi a. Huchiin a khut a piaa, huan, aman a kiangah kangtalai sungah akai lut a.


Waato din gaa koyne ni ma tuusuyaŋ ji sambu ka soogu a boŋo boŋ k'a tuusu. 	 Huchiin thau nilh chi na la dia, a lu tungah na buak dia amah na nuh ding hi.


A ne: «Araŋ n'ay toorey kaŋ yaŋ ay te, d'ay alfaga mo kom k'araŋ koyyaŋ te. Ifo ka cindi ay se koyne? Mate se no araŋ ga ne ay se: ‹Ifo ka du nin?› » 	 Huan, aman, Ka pathiante bawlte leh siampu na paipih ua, na pai vengveng ua, bang ka nei laia? Bangchi chiha, Bang na chia ahia? honchi na hi ua? a chi a.


I ne a se: «Man gaa no a go?» A ne: «Ay si bay.» 	 Huan, amau a kiangah, Amah kaw om ahia? a chi ua. Aman, Ka theikei, a chi a.


Irimiya hawyaŋo banda, i n'a daŋ fuwo kaŋ ganda ga guusu din kaso ra. A te jirbi boobo a ra mo. 	 Huan, Jeremia leinuai khuk ah a luta, ni tampi tak a om nungin kumpipa Zedekiain a sam khiaa;


Wa guna, i n'araŋ fuwo naŋ araŋ se kurmu. 	 En un, na in uh a vuak a taisan in a omta.Ka honhilh ahi. Toupa min a hongpai hampha hi, na chih masiah uh, tuban na hon mu nawntakei ding uh, a chi a.


Nga mo no ka furo ni jine saaji bambata kaŋ ga humburandi ra. Noodin gondi laaloyaŋ go no, da daŋyaŋ, da laabu kogo kaŋ sinda hari. Amma a na hari kaa taray ni se ka fun captu tondi ra. 	 Aman lah gamdai za pi leh mulkimhuai pi, gul gukhah te leh aikamte omna, tui om louhna, gam keuah a honpi paisuak a;


Kala day, araŋ ma laakal ye gumo ka haggoy da lordo da asariya kaŋ yaŋ Rabbi tamo Musa n'araŋ lordi nd'ey din. Araŋ ma ba Rabbi araŋ Irikoyo, araŋ m'a fondey kulu gana, araŋ ma haggoy d'a lordey mo. Araŋ ma naagu a gaa, araŋ ma may a se d'araŋ biney kulu d'araŋ fundey kulu mo.» 	 TOUPA sikha Mosiin TOUPA na Pathian uh ita, a lampi tengteng tawna, a thupiakte poma, amah len chintena, na lungtang tengteng u leh na kha tengteng ua a nasem chiatchiat dinga thu a hon na piak uh, huai thupiak leh dante pilvang takin limsak phat mahmah tum phot mai un, a chi a.


A na fondo hanse nga futa se, A man'i fundey suuban ka faaba buuyaŋ gaa, Amma a n'i fundey nooyandi balaaw se. 	 A hehna adingin lam a bawlsaka’a hinna uh sihna lakah a humbit keia, a hinna uh hi kiangah a pezota hi.


A arzaka kulu mo, ni m'a ku ka gusam fonda bindo ra k'a ton -- kwaara d'a arzaka kulu. A ma ciya sargay kaŋ i ga ton Rabbi ni Irikoyo se. I g'a ciya kurmu hal abada, i ma si ye k'a cina mo koyne. 	 Huan, gallak sum tengteng kholakah na la khawm ding ua, huan khua leh gallak sum tengteng TOUPA na Pathian uh kiangah pumhal thillat din na hal dingua, leivui lel ahi tawntung ding a, lam ahi nawn ta kei ding hi.


A se no Ibrahim na hay kulu zakka no. (Sintina day, Malcizadaka maa feerijo ga ti adilitaraykoy. Woodin banda nga no ga ti Salim bonkoono, laakal kanay bonkoono nooya. 	 Abraham in bangkim ah sawmakhat a pia. Amin khiakna genchian in amasa pen in Diktatna Kumpipa, azom nawn in Salem Kumpipa ahinawna; huaituh Lemna Kumpipa chihna ahi.


Kal ay n'araŋ zunubo sambu, danga handayzo kaŋ araŋ te din. Ay n'a ton da danji. Ay n'a tutubu k'a fufu hal a baan gumo, k'a te danga kusa cine. Ay na kusa din daŋ hari zuro ra kaŋ ga fun tondi kuuko ra. 	 Na khelhna uh jiaka nabawl uh bawngnou lim ka laa, ka hala, ka satjana, leivui bangin ka gawi nel dimdema; huan, a nel tang akipana lui hong luangah ka pai.


Nga mo ma guna ka di. Da dooro ye ka kwaaray, waato din gaa no alfaga ma ci doorikomo se kaŋ a ga hanan, zama a hanan no. 	 Huan, siampu in a na en ding; huan, ngaidih, a hii a kan leh siampu in hii veimi a niin kei chih a puang ding ahi: a siangthou ta ahi.


Da manti ay baaba Irikoyo, ay kaayo Ibrahim Irikoyo, nga kaŋ Isaka mo ga humburu, a go ay banda, doŋ hunkuna ni g'ay sallama no kambe koonu. Amma Irikoy di ay kankamo d'ay kambey taabo, nga mo deeni ni gaa bi cin.» 	 Ka pa Pathian, Abraham Pathian, Isaak kihtak, ka kianga om lou hi ngial lehouh, tuin vuaktang lela honpaisak ngeingei ding na hi. Pathianin ka haksat thuakdan leh ka sepgim dan a mua, Tujana honvau ahi, achia.


Ay no, ay bumbo no g'araŋ bine yeenandi. Nin no may kaŋ ga humburu Adam-ize kaŋ ga bu? Ni ga humburu boro ize kaŋ ga ciya sanda subu cine no? 	 Kei, kei mahmah, nou lungmuanpa ka hi: si ding mihing kihta ding leh, loupa banga bawl ding mihing tapa kihta ding nang kua na hi hiam;


da Maarat, da Bayt-Anot, da Eltekon, birni iddu nooya da ngey kawyey. 	 Maarat te, Beth-anot te, Eltekon te; khopite a khopelte toh kho guk ahi.


Kala Adoniya yawey kulu humburu. I tun ka dira, boro kulu te nga boŋ ciine. 	 Huan, Adonija mi chialte tengtengin a lauta ua, a thou ua, amau lampi pi uah a pai vek uh.


Gaa no Yesu tu ka ne a se: «Waybora, ni cimbeero ga beeri. A ma ciya ni se mate kaŋ cine ni ga ba.» A ize wayo te baani mo za saaya din ra. 	 Huaitak in Jesun a kiang ah, Numei, na ginna thupi na tel e; na deih bang tak in na tungah om hen, a chi a, a dawng a, Huchi in a tanu tuh, huaihun ngei in a hong damta.


Sawulu ceeci nga ma Dawda hay hala nga m'a korab ka ta cinaro gaa. Amma a mulay ka fun Sawulu jine, yaajo koy ka du cinaro. Cino din ra mo Dawda zuru ka yana. 	 Huan, Saulain a teipiin David bang toh khoh den a tuma; himahleh Saula kiang akipan a kitholh khe geiha, teipi pen bangah a khohtal vengvung phet a huan, David a tai khiaa, huai janin a bit hi.


Ni adilitara ya hay kaano fo no Hina-Kulu-Koyo se? Wala ni cimi toonanta gonda nafa fo no a se? 	 Na diktat, Thilbangkimhihthei adinga kipahna ahi himhim hia? ahihkeileh na lampite na hoihkim sak, amah dia punna hia?


Jideyon ne: «Ay nya-ka-fo-sineyaŋ no; in d'ey, iri nya fo. Ay ze da Rabbi, d'araŋ na borey din fundey faaba, doŋ ay mo si araŋ wi.» 	 Huan, aman, Unau aw, ka nu tapate mahmah ei ve ua: TOUPA a ngei mahbangin, amaute na hawihing le uchin jaw, nou honthat lou mah ding hivengin, a chi a.


Waato kaŋ a fatta ka laabo taamu, kala boro fo fatta kwaara ra k'a kubay, kaŋ follokom no. A gay ka fay a ma bankaaray daŋ, a si goro fu ra mo, kala saarayey game ra. 	 Huan, gama a pai khiakin, khuaa mi dawi mat kuahiamin a nadawna; huai mi tuh sawtpi puan himhim silh louin a oma, in himhim ah leng a om keia, han khawng ngen ah a om jaw a.


Gaa no a kande sargay summaara kaŋ i ga ton ka salle nga fonda boŋ. 	 Huan, haltum thillat a lan a, a dan bangbang in a lan hi.


Kulu nda yaadin, lordo kaŋ ay goono ga hantum araŋ se itaji no, kaŋ a cimo go Almasihu ra d'araŋ ra mo. Zama kuba goono ga bisa, sohõ mo annura cimi-cimo goono ga kaari. 	 Himahleh, thupiak gelh zong hi sam na veng, huai tuh amah ah leh noumau ah a lang ahi, mial a man lellel jiakin leh, vak taktak tuh tua a hongvak tak jiakin.


Ya nin, deena kaŋ ga gulinci, Ni ga ba sanney kulu kaŋ ga halaciyaŋ te. 	 Mi diktatten leng a mu un a lau ding ua, a nuihsan ding ua.


Karmi ize aro mo neeya: Akar. Israyla taabandikwa nooya, nga kaŋ na Irikoy sanno daaru jinay kaŋ i ciya laalante din gaa. 	 Huan Karmi tapate; Akar thil siangthoua talekpa, Israel hihbuaipa,


Israyla borey may Rabbi se Yasuwa baafuna me-d'a-me ra, da dottijey kaŋ yaŋ cindi Yasuwa banda, ngey mo jirbey ra, borey kaŋ yaŋ ga Rabbi goyey kulu kaŋ a te Israyla se din bay. 	 Huan, Josua dam sung leh, upate khupa damte, TOUPAN Israelte adia thil a hih tengteng theihpihmite damsungin Israelten TOUPA na a sem jel uh.


Woodin banda Yesu kaa Yahudiya laabo ra, nga nda nga talibey. Noodin a goro, nga nd'ey ka baptisma te. 	 Huai khitin Jesu a nungjuite toh Judia gamah a hoh ua, huaiah Jesu a kiang uah a om nilouh a, a baptis jel hi.


Kala Rabbi salaŋ Musa se ka ne: 	 Huan, TOUPAN Mosi a houpiha,


Wandey, araŋ m'araŋ boŋ ye ganda araŋ kurnyey se, danga mate kaŋ cine araŋ ga te Rabbi se. 	 Jite aw, Toupa kianga na kiniamkhiak bang un, noumau pasalte kiangah kiniamkhiak un.


Amma waato kaŋ diyey, ngey Barnaba da Bulos, maa woodin baaru, i na ngey kwaayey tooru-tooru. I zuru ka koy jama do, ka ngey jindey sambu 	 Himahleh sawltak Barnaba leh Paulain huai a jak un, a puan uh a botkek ua, mipi lakah a dianglut ua, a kikou ua.


Borey kaŋ ga de tooru gaa, kaŋ ga ne danay himandey se: «Araŋ no ga ti iri irikoyey.» I ga ye banda, i ga haaw mo gumo. 	 Milim bawl tawmte muanga, milim sunte kianga, Ka Pathian uh na hi uh. chite kihei sakin a om ding ua, nakpitakin a zahlak ding uhi.


Zama ay go kaso ra se mo no, borey baayaŋo kulu du gaabi Rabbi ra. I bine-gaabo goono ga tonton gumo mo ka Irikoy sanno ci humburkumay si. 	 Ka kolbuhna akipana Toupa muanna neiin unaute laka tampite tuh lau loua Pathian thu gen dingin nakpitakin a hong hangsan deuhdeuhta uhi.


Boro kulu kaŋ kani nda nga ize aru wande mo, daahir i g'i boro hinka kulu ciiti nda buuyaŋ. I na diibi-diiba te. I kuro alhakko ga goro i boŋ. 	 Min a mounu a luppih leh hihlup tuaktuak ding ahi uh; thulimlouhna tungtuan hih ahi ua, a sisan moh uh a tunguah a om ding hi.


Dawda ne Abiyatar se: «Han din kaŋ Edomanca Doweg go noodin, ay bay kaŋ a ga ci Sawulu se. Ay mo, ay ciya ni baaba windo borey kulu buuyaŋ sabaabu no. 	 Huan, Davidin Abiathar kiangah, Edom mi Doeg huailaia a om ni mahin Saula a hilh ngeingei ding chih theisa in ka om hi: na pa inkuan tengteng kei jiaka si ahi ua.Nang ka kiangah om inla lau ken; kei thah hontumten nang leng thah a hontum ding uh; ka kiangah om lechin bel na bit ding hi, a chi a.


Waati din gaa no ni ga hanan ay zeyaŋo kaŋ ni ze ay se din gaa. Amma da ni koy ay dumey do, i wangu ni se, ni hanan ay zeyaŋo gaa nooya.› 	 Ka tanaute kiang ngeia na tun chiangin ka kianga na kichiamna apat na siang ding; nungak a honpiak kei uleh ka kianga na kichiamna akipan na siang ding, achia.


Alfarey na ngey farmi guwey te ay banda daaro ra, I na ngey bata guwey kuukandi mo.» 	 Leiletten ka nungjang ah lei a let ua; a leileh kuangte uh a sausak ngial uhi.


Zaaro kaŋ ra ay ce, ni tu ay se, Ni n'ay bine gaabandi nda gaabi. 	 Kon sap niin nang non dawnga, ka hinna hihhatin non hasuana.


Yaadin no Israyla izey dirawo go d'a i sasarey ra, saaya kaŋ i ga fonda di. 	 Huchibang ahi Israel suante a pawl uh tamdan dungjuia a paidan uh; huchibang takin a pawtta uh.


Ma sambu koray kayna nda koray beeri, Ma te garbas ay gaakasinay sabbay se, 	 Phaw neu leh phaw lian lenin, honpanpih dingin ding in:


Ifo no arwasu ga nga muraadey hanandi nd'a? To, kal a m'i haggoy ni sanno boŋ. 	 Valnouin, bangchin ahia a omdan a hihsiangthou ding? Na thu bang jela a omdan venghoihin.


Waato kaŋ Yesu tun jirbi iyya zaari sintina hane za da hinay, a jin ka bangay Maryama Magdaliya bora se, bora kaŋ a na follay iyye gaaray ka kaa a banda. 	 Huan, ni sagih ni masapen jingsanga a thohnawnin, Mari Magdalini, a sung apat dawi sagih a delh khiaknu kiangah a kilak masapen a.


Ay mo ne: ‹Rabbi, ifo no ay ga te?› Rabbi ne ay se: ‹Ma tun ka koy Damaskos. Noodin no i ga ci ni se hay kulu kaŋ Irikoy waadu ni boŋ ni ma te.› 	 Huan, ken, Toupa, bang ka hih dia? ka chi a. Huan, Toupan, ka kiangah, Thou inla, Damaska khua ah lutin, thil tengteng na hihding a chih peuhmah a honhilh ding uh, a chi a.


Kal ay ne i se: Ifo no ga ti tudu boŋ sududuyaŋ haro wo sabaabu, nango kaŋ araŋ goono ga miila? I binde ga ne a se Bama (sanda Tudu boŋ nooya,) hala hunkuna. 	 Huchiin ken a kianguah, Mun sanga na hoh nak uh bang na chihna uh ahia? ka chi a; huchiin a min adingin tuni tanin, Bamah, chih a hita hi.


Ruben da Gad kundey, ay na Jileyad ka koy to Arnon gooro ra no i se. Gooro bindo ga ciya i se hirri. A ga to Yabok gooro me kaŋ ga ti Amon izey hirro me. 	 Huan, Reubente leh Gadte bel Gilead a kipan Arnon guam, guam lai tak tan in a gam uh chiang ding in ka pia a; Amon suante gamgi, Jabok lui tan in;


Ay dontonkwa mo go ay banda, a man'ay naŋ ay hinne, zama ay goono ga te hayey kaŋ ga kaan a se waati kulu.» 	 Honsawlpa tuh ka kiang ah a oma, honensan kei hi; a thil kipahlam peuhmah ka hih jel jiakin, a chi a.


Da yaadin no ni ga te ay se, ay ga ni ŋwaaray m'ay wi me fo, d'ay du gaakuri ni jine. Ma si naŋ ay ma soobay ka di ay masiiba.» 	 Hichibanga honhih ding na hihleh, honhehpih inla, honsisak vanglakin, honhihgenthei nawn kei mahmahin, a chi a.


I na borey kulu kabu za jiiri waranza izey ka koy to jiiri waygu izey me, i afo kulu kaŋ ga furo saajawtaray, kubayyaŋ hukumo goyo ra. 	 Kihoupihna puanin a sem dinga nasem zah ding, kum sawmthum akipan a tunglam kum sawmngaa upa chiang;


Irikoy mo n'a daŋ a ma ciya alfaga beeri, Malcizadaka wano cine. 	 Melkisedek omdan banga Siampu Lianpenin Pathianin a bawlta hi.


Ni binde ma annabitaray te ka ne i se: Ya ay borey, a go, ay g'araŋ saarayey fiti, ya araŋ fattandi ka kaa araŋ saarayey ra. Ay ga kande araŋ mo Israyla laabo ra. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Huaijiak in thu gen inla, a kiang uah TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Ngai un, a hante uh ka hong dinga, aw, Ka mite aw, na han ua kipan ka honkhah dinga; huan, Israel gamah ka honpi lut ding.


Kaŋ wiciri kambo to, Yesu nda nga talibey fatta gallo ra. 	 Huan, nitaklam a honghihin khopia kipanin a pawt khia uh.


Ifo no ka naŋ ni ga dinya iri gaa duumi? Ifo se no ni n'iri furu banda za gayyaŋ? 	 Bangdinga khantawna kou honmanngilha, hichi tantan honnungngatsan na hia?


Kala Rabbi ne a se: «Ma ye ka ye ni ce banda ka koy hala Damaskos saajo ra. Da ni to noodin, ni ma ji soogu Hazayel boŋ a ma ciya Suriya bonkooni. 	 Huan, Toupa a kiangah, Pai nawnta inla, gamdai lamah Damaska khua ah paiin: na tun chiangin Suria kumpipa dingin Hazael sathau na nilh dinga;


Zama Irikoy ya dumey kulu Koy no. W'a sifa nda baytu kaŋ ga dondonandi. 	 Pathian tuh namchih tungah kumpipa in a tu a: Pathian a laltutphah siangthou ah a tu hi.Abraham Pathian mite hi dingin mi chih laka miliante a om khawm ua: leitung phawte Pathiana ahi ngal ua: amah tuh nakpi taka pahtawiin a om hi.


Day a mana bay kaŋ buukoyaŋ go noodin, Waybora din yawey go Alaahara guusey ra mo. 	 Himahleh aman huailaiah misite a om uh chi a theikei; a mi sapte Seol thuk ah a om uh chih.


Yaziz Hagarance mo ga haggoy da feeji nda hincin kurey. Woodin yaŋ kulu gonda bonkoono Dawda arzakey haggoyyaŋ goy. 	 Huan belam hon kempa Hagar mi Jaziz ahi. huaite tengteng kumpipa David sum kem mite ahi uh.


Nin no ka naŋ a ma sar sanda do cine, wala? A funsuyaŋ gaakuranta ya humburkumay hari no. 	 Amah ah thalbawm a ging lenglenga, teipi tezelzel leh chiangzum.


amma ni ma si ni gomno naŋ ay banda se hal abada. Oho, baa waati kaŋ Rabbi na Dawda ibare fo kulu tuusu ndunnya fando boŋ, ni ma si woodin te.» 	 Khantawnin ka inkote leng na hehpih tawp ken; TOUPAN David melma leitung akipana a hihman khit vek phain leng tawp ken, a a chi a.


Jideyon tu a se ka ne: «Ya ay koyo, da Rabbi go iri banda, ifo se no masiiba woone yaŋ kulu go, i du iri? Wala man a goyey kulu kaŋ yaŋ ga dambarandi, kaŋ yaŋ iri kaayey n'i baaruyaŋ dede ka ne: ‹Manti Rabbi n'iri kaa Misira laabo ra?› Amma sohõ Rabbi n'iri furu, a n'iri daŋ Midiyan borey kambey ra mo.» 	 Huan, Gideonin a kiangah, Aw pu, Toupa ka kiang ua a om ngal leh, bangchidan ahia leh hichibanga ka tung ua thil a hongtun? Ka pipute un, TOUPAN Aigupta gam akipan honpi tou hi lou hia? chia a thilih lamdang mahmahte a honhilh sekte uh koilama bangchi khinta ahi? Tun zaw TOUPAN hon pampaih siang ahitaa, Midiante khut ah a honpeta hi, achia.


Kala Yonata na gomni sanni te nga baabo Sawulu se Dawda boŋ ka ne a se: «Bonkoono ma si zunubi te nga tamo Dawda se, zama nga din mana zunubi te ni se. A goyey mo goy hanno yaŋ no ni se. 	 Huan, Jonathanin a pa Saula maah David a phat, a kiangah, kumpipa a sikha tungah, David tungah khial hetkei heh; na tungah lah a khial keia, a thilhihte lah nanga dia hoih pipi ahi zo ngala:


I ga koytara Baaru Hanna waazu mo ndunnya kulu ra, a ma ciya seeda dumey kulu se. Gaa no bananta ga te. 	 Huan, hiai gam tanchin hoih nam tengteng theihsakna ding in khovel tengteng ah hilh in a om ding; huai khit chiang in tawpna tuh a hong tung ding.


Zama ni na fahamay tugu i biney se, Woodin sabbay se no ni s'i beerandi. 	 Theihsiamna akipan a lungtang uh na sel ngala: huai jiakin amau na hihlian kei ding hi.


Attaciriya kaŋ go ga naan, A deena go ga naagu a daana gaa jaw maayaŋ sabbay se. Zankey go ga ŋwaari ŋwaaray, Amma boro kulu si zaban i se. 	 Nawitep lai naupang lai dangtak jiakin a kam dangtawngah a belha: naupang tuailaiten tanghou a ngen ua, amah dingin kuamahin a balkham kei uh.


Kaŋ nga wo diyaŋ gaa furkante ya donda-caray hari no, Day a ga borey kaŋ ga humburu Rabbi beerandi. A ga baa ze hala nda nga boŋ hasaraw hari go a ra, A si barmay mo. 	 Mi gilou tak tuh a muhsitin a om naknak hi; TOUPA laudan siamte bel a pahtawi nak hi. Amah adinga poi ding nangawn kichiam khina hih lamdang ngeilou mi.A pung delh dinga a sum leitawi sak ngeilou mi, a siam jaw siamlouh tangsak dinga golhna leng la ngeilou mi pen. Huchi bang thil hihmi tuh, bangchik mahin a ling kei ding hi.


Ni ma si Irikoy wow. Ni ma si ni jama jine bora laali. 	 Pathiante na kou ding ahi keia, na mite vaihawmmi leng na hamsiat ding ahi kei hi.


A na efod* kwaayo te da wura, da silli suudi nda suniya nda iciray, lin* baano taafe gaa. 	 Huan a dum leh, a sandup leh, a san-au leh puan malngat hoih koptah in dangka-eng in siampu puan a bawl a.


Rabbi na nga karga sinji beeney ra, A mayra mo go hay kulu boŋ. 	 TOUPAN a laltutphah tuh vanah a hihkipa; a gamin bangkim tungah vai a hawm hi.


Amma sohõ kaŋ Irikoy n'iri feeri asariya gaa, za kaŋ iri bu haya kaŋ n'iri gaay doŋ se, iri goono ga may Irikoy se fondo taji ra, Biya Hanno wano, manti fondo zeena boŋ _asariya tira__ biir'izey _kaŋ go hantumante__ wane. 	 Tuin bel honlenpa lakah sikhinin, dan akipan khahin i omta, laigelh lui bang lel hi loua, Khaa hinna thaka na i sep theihna dingin.


Koyne, ay g'i no arwasuyaŋ i ma ciya i mayraykoyyaŋ, Zankey mo g'i may. 	 Huchiin a mi liante ding ua om dingin naupangte ka pe dinga, naungekten a tunguah vai a hawm ding uh.


Zama alwaati kayniyaw fo no ay na ni furu, Amma suuji beeri no ay ga ye ka ni margu nd'a. 	 Mitphiatkal lel ka honmaa; ahihhangin hehpihna thupitakin ka honpih nawn ding.


Alfagey izey ra mo i na boro fooyaŋ gar kaŋ yaŋ na mebarawey wayboroyaŋ hiiji, ngey neeya: Yozadak izo Yesuwa izey d'a nya-izey ra: Maaseya, da Eliyezar, da Yarib, da Gedaliya. 	 Huchiin siampute tapate lakah numei lamdang kiten pih muhin a oma: huaite, Jesua tapate, Jozadak tapa leh, a unaute, Maaseia te, Eliezer te, Jarib te, leh Gedalia te.


Ni bumbo laalayaŋo ga ni gooji. Ni banda yeyaŋo ga kaseeti ni gaa. Sohõ binde, ni ma bay, Ni ma di kaŋ hari laalo kaŋ ga fottu no za kaŋ ni fay da Rabbi ni Irikoyo. Ay humburkuma si no ni do mo. Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. 	 Na thulimlouhnain a honthuak sak dinga, na nungkin naknain nang a honsal ding hi; honlauna neiloua TOUPA na Pathian na paisan, thil gilou tak leh kha mahmah ahi na hih, na theikhia inla, mu telta in, chih Toupa, Sepaihte TOUPA thu pawt ahi.


Zama nda nin, kaŋ ga ti ganjo ra zeytun nya kambe, Irikoy na ni pati ka kaa ka ni dabu zeytun nya hanna gaa, haŋ kaŋ borey mana doona ka te, sanku fa binde ngey wo, kaŋ ga ti zeytun nya hanna kambeyaŋ, manti Irikoy g'i dabu ngey boŋ zeytun nyaŋo gaa? 	 Nang piandana oliv taklou akipana sat sup bawn, pian dan lou banga oliv sing hoiha phutluta na om leh, tua ahiang taktakte pen, amau oliv sing ngeingeiah phutlut ding nak hih natel unchia!


Saaya din binde borey din humburu Rabbi gumo. I na sargay fo salle Rabbi se ka ye ka sartiyaŋ sambu. 	 Huchiin, miten TOUPA nakpi takin a lau ua; TOUPA kiangah kithoihna a lan ua, thute achiamta uhi.Huan, TOUPAN Jona valh dingin nga lian tak a nasep khina; huia nga gilsungah Jona ni thum leh jan thum a om.


Danga neezu* yeeno cine heemar waate, Yaadin mo no diya cimikoy ga hima borey kaŋ n'a donton yaŋ se, Zama a ga nga koyey biney yeenandi. 	 Pawltak huan vuk vot bangin, huchiin sawltak ginom amah sawlte adingin ahi; a pute kha lah a hihhalh ngala,


«Ni ma ni nya-izo Haruna maanandi ni do, d'a ize arey mo a banda, k'i fay Israyla izey game ra, zama i ma goy ay se alfagataray goyey ra, Haruna nda nga izey neeya, Nadab da Abihu nda Eliyezar da Itamar. 	 Huan na kiangah Aron na unaupa, leh amah toh a tapa, Israel suante laka kipanin kilak inla, aman siampu nasepnamuna ka na a sep theihna dingin, Aron ngei, Nadab leh Abihu, Eleazar leh Ithamar, Aron tapate.


Ma si furo ay borey birni meyey ra i balaaw zaaro hane. Oho, ma si i masiiba gomdo i balaaw zaaro ra, Ma si ni kambe dake mo i arzakey gaa i balaaw zaaro ra. 	 Ka mite a vangtah ni un a kulh kongpi uah lut ken; ahi, a vangtah ni un a thuakna te uh en ken la, a vangtah ni un a sum uleh a paite uh tungah na khutte uh nga sam kei un.


Guna, beene nda beeney beena ya Rabbi ni Irikoyo wane no, da ndunnya mo da hay kulu kaŋ go a ra. 	 Ngai un, van khawng, vante van leh lei leh a sunga om tengteng TOUPA na Pathian uh a vek ahi.


Kaldancey binde salaŋ bonkoono se da Aramancey ciina ka ne: «Ya Bonkoono, ni aloomaro ma tonton! Ma hindiro ci iri, ni bannyey se, iri mo g'a feerijo kaa taray ni se.» 	 Huan Kaldai miten kumpipa kiangah Suria pauin, Aw kumpia, khantawnin dam in; na sikhate mang tuh hilh inla a hilhchetna ka ensak ding uh, a chi ua.


Yakuba binde may Laban se jiiri iyye Rahila sabbay se, amma zama a ga ba r'a, i hima a se danga jirbi kayna fooyaŋ. 	 Huchiin, Jakob in Rakil a kitenpih dingin kum sagih a na a sepsak ta a; himahleh a it mahmah jiakin ni sawtlou chik bangin a thei hi.


Faro da tondi guuso kaŋ go a ra, i n'i tabbatandi Ibrahim se, Hetu izey kambe ra, a mayray hari no saaray se. 	 Huchiin, lou leh a sunga kokhuk om vuina mun gou dingin, Abraham kiangah Heth suanten a pe kipta uh.


Hari yaamoyaŋ no, halliyaŋ goy no, I alhakko hane mo i ga halaci. 	 Bangmah lou phet ahi ua, khemna nasep lel, a gawtna hun chiangin a mang mai ding uh.


Kal a ne jama se: «Wa soola hala zaari hinzanta ga to. Araŋ ma si maan wayboro mo.» 	 Huan aman mite kiangah, Ni thum nia dingin mansain om unla: numei naihin hong kei un, a chi a.


Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: «Woone wo ga ciya hirri, nangu kaŋ araŋ ga laabu fay. A ma ciya tubu Israyla kunda way cindi hinka game ra. Yusufu mo ga du baa hinka. 	 TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Hiai Israel nam sawm leh nam nih laka gam kihawm dan dinga hi hi: Joseph in tan nih a tang ding.


Woodin banda ay maa jinde beeri, sanda jama boobo no beena ra. I goono ga ne: «Alleluya! Faaba nda darza nda dabari si kal iri Irikoyo se! 	 Hiai thilte nungin vana mipi aw hileh kilawmin, Hallelujah! Hotdamna leh thupina leh thilhihtheihna i Pathian uha ahi;


Yesu ci i se misa fo ka ne: «Guna jeejay nya nda tuurey kulu. 	 Huan, a kiang uah gentehna thu a gen a: Theipi kung leh sing tengteng en un;


Zama ni hangawey furo ay ra, Ni kamba mo goono g'ay naan da gaabi. 	 Na lunghihlouhna jiakin ka sa ah damlai himhim a om kei hi; ka thulimlouhna jiakin ka guhte ah damlai himhim a om sam kei hi.


Rabbi Kundeykoyo, nga no araŋ ga lasaabu Koy Hanno. Nga din ma ciya bora kaŋ araŋ ga humburu, A ma ciya araŋ se joote hari mo. 	 Sepaihte TOUPA, amah mah na siangthou sak ding uhi; amah na kihtak uh hi henla, amah na lau uh hi hen.


Amma sohõ Rabbi salaŋ ka ne: «Ne ka guna jiiri hinza, danga mate kaŋ goy-ize ga goy lasaabu, Mowab darza ga ye ka ciya donda-caray hari, nga nda nga kunda beero kulu. Borey kaŋ yaŋ ga cindi si baa gumo, hina mo si.» 	 Tuin bel TOUPAN, Kilohmi kum sima kum thum sungin Moab, thu pina, a mipi thupitakte nasanin, muhsithuaia omsakin a om dinga; a om sunt tawm chik mahmah, gen tham louh ahi ding uh, chiin a genta.


Alwaato din no borey kulu kaŋ yaŋ humburu Israyla Irikoyo sanno tamtaray izey taalo sabbay se margu ay do. Ay go ga goro nda boŋ haway kala wiciri kambu sargay teeyaŋ waate cine. 	 Huchihlaiin saltannaa amaute tatlekna jiaka, Israelte Pathian thute jiaka laua ling michih ka kiangah a hong kikhawm ua; nitaklam kithoih hun masiah lamdang sain ka tuta hi.


Dan kunda boro zangu iddo din kay windo me gaa da ngey wongu jinayey. 	 Huan, Dan suan, mi za guk kidouna galthuam silhte kulh kongpi bulah a ding ua.


A windo ya Alaahara fondo no, A ga zulli no ka koy buuyaŋ fuwey do. 	 A in Seol zotna lampi ahi, sihna dantante juana suk pai.


A gaa no fu bonjare ga fun. Lolo a do, wongu biraw a do, Mayraykoyey kulu mo a do no, I kulu margante. 	 Amau akipanin aninga-suang a hongpai khe dia, amau akipan puanin khetphim amau akipan kidouna thalpeu, amau akipan vaihawmpa toh.


Sohõ binde araŋ kambey ma gaabu. Wa te alboro-teera, zama araŋ koyo Sawulu bu. Yahuda kunda mo na ji soogu ay boŋ ya ciya bonkooni ngey se.» 	 Huchi in na khutte uh honghat henla, hangsan tak in om un: na pu uh Saula lah a sita ngal a, huan, Juda chiten atung ua kumpipa ding in lah sathau a hon nilh khinta uh, chi in.


A na Rabbi windo Beene Meyo cina, Ofel garo boŋ mo a na cinayaŋ boobo te. 	 TOUPA ina kongkhak saknung jaw a bawl a, huan, Ophel kulh tungah in tampi a lam behlap lai hi.


Doonkoy jine bora se. Dawda wane no. 	 Mangbat niin TOUPAN hondawng hen! Jakob Pathian minin hon liahkhuh hen!


Sohõ binde, sabaabu woofo se no ni mana kaseeti Irimiya Anatot bora gaa, nga kaŋ goono ga annabitaray te araŋ se? 	 Huchiin bangdia Anathot khuaa mi Jeremia, na kaing ua jawlnei kichi na taihilh louh uh?


Woone no ga ti Yahuda izey tubu i kundey almayaaley boŋ: 	 Huai pen ahi Juda suante nam a inkuan uh dungjui jela a gouluah uh.


Yahudancey jama boobo binde du baaru kaŋ Yesu go noodin. I kaa mo, manti Yesu hinne sabbay se bo, amma zama ngey ma di Liyaziru kaŋ a tunandi buukoy game ra mo. 	 Huan, Jesu huaiah a om chih Juda mipi vantangin a na theita ua; huan, a hong ua, Jesu jiak kia hi louin, misi laka kipan a kaihthoh, Lazar mah leng a muh nop jiak uh ahi.


Ay di mo kaŋ a ga hagu ay ma nya-izey yaamar i ma gana ka koy araŋ do jina, i ma nooyaŋ yulwante margu kaŋ araŋ jin k'a alkawlo sambu. Yaadin gaa no a ga bara soolante, gomni hari no, manti tilas wane no. 	 Huaijiakin, unaute bel nou kianga hong masaa, hoih taka thilpiak na chiam kholhte uh na bawl khol dinga, nget kiphamohin ka gingta hi, huai tuh laksak teitei bang hi loua, phal taka piak bang jawin mansaa na omna ding un.


Ni mana kande ay se feejiyaŋ, Ay sargayey kaŋ i ga ton se. Ni mana ay beerandi mo da ni sargayey. Ay wo, yana ŋwaari sargay dake ni boŋ, Yana ni fargandi mo ka ne ni ma kande dugu. 	 Halmanga na thil lat uh gan noute non lak ngei kei ua; na kithoihnate un lah non pahtawi sam kei uhi. Thil latin na ka honsemsak ngei keia, begawin leng ka honhihgim ngei kei hi.


Dawda baytu fo no. Rabbi ne ay Koyo se: «Ma goro ay kambe ŋwaaro gaa, Hal ay ma ni ibarey te ni ce taamey se furkange.» 	 TOUPAN, ka toupa kiangah, Na melmate na khe ngaknaa ka siam masiah ka taklamah tuin, a chi a.


Sahãadin-sahãadin Yesu na nga talibey tilasandi k'i daŋ jina i ma furo hi ra ka daŋandi ka koy ya-haray hala Baytsayda, hala nga ma jama sallama. 	 Huan, amahmahin mipi a kikhensak sangin gal khat lama Bethsaida khuaa napai masa dingin a nungjuite longah a tuang sak teitei pah a.


Zaaro din ra i kande bonkoono se borey kaŋ yaŋ i wi Susan faada ra lasaabo. 	 Huai niin Susan inpi-a thaha om zah kumpipa maah a hontawi uh.


I gar mo kaŋ birno wo murte bonkooney gaa za doŋ zamaney ra, hala nda murteyaŋ da me-hawyaŋ a ra. 	 Huan thu ka piaa, a kizong khina, nidang laiin hiai khopiin kumpipate tunga helna a bawla, huailaiah helpina leh helna a nakibawlta chih muhkhiakin a om hi.


Cin ra ay ga fongu nda ay doono, Ay ga saaware d'ay bina, Ay biya mo go ga fintalyaŋ te. 	 Toupan khantawnin a khahkhe dia eita aw? Chikmah chiangin a kipakta kei dia eita aw?


Laabukoyey arwasey sintin ka fatta. Ben-Hadad mo donton ka hã. Kal i ne a se: «Boro fooyaŋ go no kaŋ yaŋ fun Samariya.» 	 Huan, gam khentea heutute tangvalte a vapawt masa ua; huan, Benhadadin mi a sawla, amau, Samari khua akipana hongpawt a om uh, chiin a hilh a.


Ya araŋ dumi cindey borey kaŋ yaŋ du ka yana, Wa margu ka kaa, wa maan care banda. Borey kaŋ gonda tuuri ga jare kaŋ ga ti i tooru jabantey, Da borey kaŋ yaŋ ga adduwa te de-koy kaŋ sinda faaba hina gaa, I kulu sinda bayray. 	 Kikhawm unla hongpai un; nam chih kala gawtna pelte aw, hongpai nai chiat un: a sing milim bawl tawm tawia, mi hondam theiloupi pathian kianga thum jelten theihna himhim a neikei uh.


Waato kaŋ a na Israyla wow, Dawda beero Simeya izo Yonata n'a wi. 	 Huan, Israel mite a vatou a, David unau Simei tapa Jonathan in a na that hi.Huan, huai lite Gath khua ah milian lak a piang ahi ua, huaite bel David leh a mite khut in a si uhi.


Kal ay ne: «Man no ni ga koy?» A ne ay se: «Ay ma Urusalima neesi se, ay ma di mate kaŋ no a tafayyaŋo, d'a salleyaŋo go d'a.» 	 Huailaiin ken, koilama hoh ding? ka chi a. Aman ka kiangah, Jerusalem teh ding, a vailam bang tan ahia, a dunglam bang tan ahia chih thei ding in, a chi a.


A g'araŋ ize wayey mo sambu i ma ciya waddi teekoyaŋ a se, i ma ciya ŋwaari hinakoyaŋ da haagu-haagu teekoyaŋ. 	 Huan, na tanute uh gimlim bawl dng, anhuan ding, tanghou bawl dingin a zang ding.


Wa boro hinza suuban kunda kulu se. Ay mo g'i donton, i ga tun ka laabo kulu gana, i m'a himandi jeeri tira gaa tubo sabbay se. I ma ye ka kaa ay do koyne. 	 Nam chiha mi thum jel kitel khia unla: amau a kuan ding ua, gam a va-en vialvial ding ua, a tantuam hun ding uh bang chiat jelin a vagelh ding ua; huan ka kiangah a hong nawn ding uh.


Bonkoono goro nga goray haro boŋ sanda han kulu cine, danga goray haro kaŋ ga maan cinaro. Yonata mo tun ka kay, Abner mo goro Sawulu jarga, amma Dawda nangora, boro kulu si a ra. 	 Huan, kumpipa thu ni danga a tutna ngei bang kianga a tutna ah a tu a; huan, Jonathan a dinga, huan, Abner Saula kiangah a tu a; David mun bel a vuak hi.


Boro kulu mo kaŋ goono ga zunubi te, a goono ga asariya* taamu, zama zunubi ga ti asariya taamuyaŋ. 	 Kuapeuh thil hihkhial tuh dan ah leng a talek hi; khelhna tuh dana tatlekna ahi ngala.


Dawda ye ka tun koyne, ka borey kulu kaŋ yaŋ go nga banda Baal-Yahuda ra sambu. A koy zama nga ma Irikoy sundurko sambu noodin, sundurko kaŋ i g'a ce d'a maa, kaŋ ga ti Rabbi Kundeykoyo maa, nga kaŋ go ga goro ciiti malaykey* game ra. 	 Huan, David a thou a, Juda gam a Baale khua a kipan in, cherubte tung a tuang sepaihte TOUPA min a put sak uh Pathian bawm latou ding in a kiang mi om tengteng toh a kuanta uh.


Gaa no sifayaŋ malaykey din ra afo tun ka kaa ay do. A gonda danj'ize ga gaay nga kambe ra kaŋ a sambu nda kambu feema ra. 	 Huchiin, seraf khat, maitam akipan taiteha teh, meiam tawiin ka kiangah a hong lenga, ka kam honbi a,


Bulos d'a hangasiney kaŋ go a banda mo furo hi noodin Bafusa ka kaa Bargata kwaara, Bamfiliya laabo ra. Yohanna fun i banda noodin ka ye Urusalima. 	 Huan, Paula tuh a tonpihte toh Papho khua akipanin longin a pai ua, Pamphilia gama Perga khua a tung ua; huan, Johanin amau a paisana, Jerusalem khua ah a kik nawnta hi.


Amma wayborey din wo ga humburu Irikoy. I mana haŋ kaŋ Misira bonkoono ci din te, amma i fay da alborayzey da fundi. 	 Ahihhangin naudom miten Pathian a kihta ua, Aigupta kumpipan thu a piak banga hihlou in, pasal naupangte a hum hing ta uhi.


Abram binde tun Misira laabo ra ka koy Negeb* laabu, nga nda nga wando da hay kulu kaŋ go a se, da Lotu mo ngey banda. 	 Huan, Abram Aigupta gama kipanin a pawta, Sim gamah ah a pai tou taa, a kiangah a jite, a neih tengtengte, Lotate a pi tou sam uhi,


Woone yaŋ mo, ngey ga ti sanney kaŋ Rabbi ci Israyla nda Yahuda boŋ: 	 Huan, Juda leh Israel tungtang thua TOUPA thu gente hiaite ahi.


I go ŋwaari gaa. Iblisi jin ka daŋ Yahuta, kaŋ ti Siman ize Kariyoti bora bina ra a ma Yesu nooyandi. 	 Huan, nitak annek laiin, diabolin Juda Iskariot, Simon tapa lungtanga Jesu juausana-matsak lungsim a koihsak khitnungin,


Zama borey kaŋ yaŋ ga ba ay, Ay ma naŋ i ma duure tubu, Ay m'i jisiri nangey toonandi. 	 Kei honitte van ka luahsak theiha, a goubawmte uh ka dimsak theihna dingin.


Waato kaŋ a na donda-caray sanni salaŋ Israyla se, kala Dawda beere Simeya izo Yonata n'a kar ka wi. 	 Huan aman Israel mite a simmoha, David unau Sime tapa Jonathanin a nathat hi.Huaite Gath khuaa milian laka piang ahi uh; huaite David leh a mite khut ah a si uhi.


Rabbi me sanney ya sanni hananteyaŋ no, Sanda nzarfu kaŋ i gosi guuru hinayaŋ sintilo ra cine, Wo kaŋ i hanandi hala sorro iyye. 	 TOUPA aw, nang tuh amau na kem hoih dinga, hiai khangthakte lakah chiklai peuhin leng na humbit ding.Mihing tate lakah khelhna pahtawia a omin, mi gilou-salou a vialvak nak uhi.


I laalayaŋo kulu, Jilgal no a go. Noodin no ay sintin ka konn'ey. Ay g'i gaaray ka kaa ay windo ra i goy laaley sabbay se. Ay si ye ka ba r'ey mo. I koyey kulu murtante yaŋ no. 	 A gitlouhna tengteng uh Gilgal ah a om; huailaiah amau ka mudahta ngala; a thilhihte uh gitlouh jiakin ka in akipan amau ka delh khe ding: Ka it nawn kei dinga; a lalte tengteng uh mihel ahi uh.


Kala Bat-Seba kaa ka sombu ka sumbal bonkoono jine. Bonkoono ne: «Ifo no ni ga ba?» 	 Huan, Batseba in Kumpipa kunin chibai a buka. Huan, Kumpipan, bang na deih a? ana chi a.


Yaadin gaa, araŋ ma laala kulu, da gulinci kulu, da munaficitaray, da canse, da ciinay kulu naŋ. 	 Huchiin gitlouhna tengteng, zekhemna tengteng, lepchiahna tengteng, hajatna tengteng, gensiatna teng teng tawpsan unla.


Amma mayraykoyey kaŋ yaŋ n'ay jin, ngey wo kay, i na talkey tiŋandi. I na buuru nda duvan ta, nzarfu sekel* waytaaci me, hal i zankey mo ga hin cabe talkey se. Amma ay wo, manti yaadin no ay te, Irikoy humburkumay sabbay se. 	 Himahleh kei maa ukpipa masate mite tunga mohsak theih ahi ua, amau akipanin tanghou leh uain a la uh, dangka sekel sawmli sim louin; ahi, a sikhate uh nangawnin mite tungah vai a hawm uhi: himahleh ken huchibangin ka hih keia, Pathian kihtakna jiakin.


Amma Elihu Barakel izo, Buza boro no, Ram windo boro no, a futa koroŋ gumo. Ayuba boŋ no a futa koroŋ, zama Ayuba na nga boŋ himandi sanda nga adilitara bisa Irikoy wano. 	 Huailaiin Buz mi Barakel tapa Elihu hehna a kuangkhia a, Ram innkuana mi: Job tungah a hehna kuangkhiaa, Pathian hizo loua amah siam a kitansak jiakin.


Kala Yasuwa ne jama se: «Araŋ sinda hina kaŋ ga naŋ araŋ ma may Rabbi se, zama nga wo Koy Hanno no. Nga wo Irikoy kaŋ ga canse mo no. A si araŋ taaley wala araŋ zunubey yaafa bo. 	 Huan, Josuain mipite kiangah, TOUPA na na sem theikei ding uh; amah jaw Pathian siangthou ahi ngala; mullit hat Pathian ahia; na tatleknate uh lehna khelhnate uh a ngaidam kei ding.


Kwaara din ra Samariyance boobo na Yesu cimandi waybora sanno sabbay se kaŋ seeda ka ne: «A ci ay se hay kulu kaŋ ay te.» 	 Huan, numeiin, Ka thil hih peuh honhilh jel, chia, a theihsak thu jiakin, huai khuaa om Samari mi tampiin Jesu a gingta ua.


Ya nin faada meyo, ma wurru! Ya gallo, ma kaati nda jinde beeri! Ya Filistiya, araŋ kulu, araŋ kar ka say. Zama azawa kambe haray no dullu goono ga fun, Boro fo mo si no kaŋ ga fatta sasara ra. 	 Kongkhak aw, mau tuaituai in; khopi aw, kikouin; Philistia aw, na pumin na zulmang khinta; mal lama kipanin lah meikhu a hongpawt ngala, a hun seh uah tuantual himhim a om ngei kei uh.Philistia nam palaite bangchi bangin i dawng ding ua? TOUPAN Zion lah a tungdinga, a mite laka gentheiten bitna a mu uh, chi ve hang.


Ya nin wongaaro, Ma ni takuba koto a ma sooli ni tanja gaa, Ni beera da ni koytaray darza ra! 	 Thutak leh thunuailutna leh diktatna jiakin na kilawmna silhin lamzang takin sakol tunga tuang in pai jel in: huchiin na khut taklamin thil mulkimhuaite a honhilh ding ahi.


Da jinde beeri no i goono ga ne: «Feej'izo kaŋ i wi din, nga no to a ma du dabari, da arzaka, da laakal, da gaabi, nda beeray, da darza, da albarka!» 	 thaha om, Belamnou-in hatna khawng, hauhsakna khawng, thilhihtheihna khawng zahtakhuaina khawng, thupina khawng, vualjawlna khawng mu tham ahi, chiin nakpiin a kikou ua.


Zama Ayuba ne: ‹Ay ya adilante no, Amma Irikoy n'ay cimo kom. 	 Job in lah, Ka dika, huan Pathianin ka dikna a la mang, a chi ngala:


Amma ifo se no araŋ koy? Zama araŋ ma di annabi se? Oho, ay ga ne araŋ se, boro kaŋ ga bisa annabi no gumo. 	 A hihkeileh, bang jiakpenin ahia na pai khiak uh? jawlnei, en dngin maw? A hi tawk vo oi, ka honchi ahi, jawlnei sanga leng thupijaw.


Koyne, ay g'ay seeda hinka no dabari i ma annabitaray te jirbi zambar fo da zangu hinka nda waydu. I sinda kala bufu zaara bankaarayyaŋ.» 	 Huan ka palai nihte kiangah ka pe dia, huan amau tuh saiip puan silhin ni sang khat leh ni zanih leh ni sawmguk thu a genkhol ding uh a chi a.


Zama Almasihu man'ay donton ay ma baptisma te se, amma ay ma Baaru Hanna waazu se. Woodin mo, ay ma s'a te da sanni gonitaray. Zama d'ay ga woodin te, Almasihu kanjiyaŋ* bundo ga ciya yaamo. 	 Kris in baptis dingin honsawl ngal keia, Tanchin Hoih gen dingin honsawl jaw ahi; thu pila gen louin, huchilou injaw Kris kros thilhihtheihna bangmah lou a suaksak kha ding uhi.


da Ziklag, da Bayt-Markabot da Hazar-Zusa, 	 Ziklag te, Beth-markaboth te, Hazar-susa te;


Wa guna araŋ kaayo Ibrahim da Saharatu kaŋ n'araŋ hay. Zama saaya kaŋ Ibrahim go nga hinne ay n'a ce, Ay n'a albarkandi ka naŋ a ma baa mo. 	 Na pu uh Abraham lam leh noute honsuangnu Sara lam en un: khat kia a hih laiin ka sama, ka vualjawla, mi tampi dingin ka bawlta hi.


Iliya ci Iliyasu se ka ne: «Ay ga ni ŋwaaray, ni ma hangan ay se neewo, zama Rabbi n'ay donton hala Betel.» Iliyasu ne: «Ay ze da Rabbi fundikoono, da ni fundo mo, ay si fay da nin.» I koy Betel mo. 	 Huan, Elijain Elisa kiangah, hiai ah na om dih; Toupa'n Bethel tan pai dingin a hon sawl ahi, achi a. Huan, Elisain, Toupa hina leh na hina lou in ka gen hi, kon no se kei hial ding, a chi a. Huchiin Bethel ah a pai suk khawm uh.


Baa day Babila ga kaaru hala beene, A ma nga wongu cinaro gaabandi noodin beene, Kulu nda yaadin ay ga halaciyankoyey donton a gaa. Yaadin no Rabbi ci. 	 Babulon bel van sunin sang mahleh, a kulh sangte hihkip mahleh, a tungah ka kianga kipan hihsemi a hongtung himhim ding, chih TOUPA thu pawt ahi.


Kal i caw Irikoy asariya tira ra, far-far. I n'a feerijo te mo hala mate kaŋ borey faham d'a cawyaŋo. 	 Huan teltakin laibu ah, Pathian dan sungah a sim ua; a omdan a taklang ua, huchia laisim khiak a theihsiamna ding un.


Bitros mo na nga me feeri ka ne: «Haciika, ay di kaŋ Irikoy si baar'a-baar'a te. 	 Huan, Peterin a gena, Pathianin mi deihsak tuam a neikei chih, diktakin ka thei hi;


A ciya mo, alwaato kaŋ Irikoy bora Iliyasu maa baaru kaŋ Israyla bonkoono na nga kwaayo tooru, kal a donton bonkoono do ka ne: «Ifo no kaŋ ni na ni kwaayo tooru? A ma kaa ay do sohõ, a ga bay kaŋ annabi go no Israyla ra.» 	 Huan, Pathian mi Elisain Israel kumpipan a puan a botkek chih ana jakin, hichi ahi a, bang dinga na puan botkek na hia? Ka kiangah hongpai leh a ke, huchiin Israel gamah jawlnei a om chih a thei mai ding, chiin kumpipa kiangah mi a sawl a.


Musa n'araŋ no dambanguyaŋ* (baa kaŋ manti Musa do no a fun, amma za doŋ kaayey wane no). Araŋ ga boro dambangu mo asibti zaari. 	 Hiai jiakin ahi, Mosiin zeksum thu nou a honpiaka. (Mosi akipan ahi ngal keia, pipute akipan ahi zo ngala), Khawlnin leng mi zek na sum jel uhi.


Kulu nda yaadin araŋ ga hin ka ŋwa fatakoyey ra wo kaŋ yaŋ gonda ce kaŋ gaa i ga dira, danga wo kaŋ yaŋ gonda kambu, i ga sar nd'a mo laabo boŋ. 	 Himahleh kha nei, khe li a pai chi leng leitung a tawmna ding a a khezung tung lam ua khe nei tengteng lak ah hiaite na ne thei ding uh;


Simeyon da Lawi, care nya-izeyaŋ no. I takubey ya toonye wane yaŋ no. 	 Simeon leh Levi te na unau ahi uh; a namsaute uh sisan suahna vanzat ahi.


Rabbi Yesu gomno ma bara araŋ banda. 	 Toupa Jesu Kris hehpihna na kiang uah om hen.Kris Jesua ka itna na vek ua lak ah om hen. Amen.


Benyamin izey mo fatta Jibeya ra. I na boro zambar waranka cindi hinka leemun parkatak han din hane Israyla izey ra. 	 Huan, Benjamin suante Gibea khua akipan a hongpawt ua, huai niin Israel pawlte laka mi sing nih leh sang nih a hongthatta ek mai ua.


Kala Yefta daŋandi ka koy Amon izey do haray zama nga m'i wongu, Rabbi n'i daŋ a kambe ra mo. 	 Huchiin Jephtha bel Amon suante sual dingin a kuantaa; huan, TOUPAN a khut ah a peta hi.


Amma Yahudance fooyaŋ go no kaŋ yaŋ fun Aziya. A ga hima i ma kaa ne ka kay ni jine ka kande ay kalima, d'i gonda sanni kaŋ g'ay guna. 	 Himahleh, huaiah Asia gama mi Juda kuate hiam a om ua, huaiten ka tungah thu a neih uleh, hiai na maah omin a honhek ding uh ahi.


Ni annabey bangando kaŋ i goono ga di ni se din, Tangari nda saamotaray koonu no. I mana ni zunubey fisi ka kaa taray ni se mo, Kaŋ ga naŋ i ma ye ka kande nin ka fun da nin tamtara do. Amma i di tangari nda halliyaŋ bangayyaŋ ni se. 	 Na jawlneiten bangmahlou leh haina nanga dingin mengmuhin a mu ua; na koltanna pi nawn dingin, na gitlouhna a mukhe kei uh: himahleh bangmahlou puakgik leh pimanga omna jiakte nang honmuh sak uh.


Zama Peka Remaliya izo na boro zambar zangu nda waranka wi Yahuda ra zaari folloŋ, i kulu mo soojeyaŋ no, zama i na Rabbi ngey kaayey Irikoyo furu. 	 Remalia tapa Pekain Juda gamah nuaikhat leh singnih ni khatin a that, a vek un mi hangsan chiat ahi uh; a pi leh pute uh TOUPA Pathian a lehngatsan jiak un.


A jirbey ra no Babila bonkoono Nebukadnezzar kaa. Yehoyacim mo ciya a se tam hala jiiri hinza. Kokor banda a bare ka murte a gaa. 	 A Lal laiin Babulon kumpipa Nebukadnezzar a honglian a, Jehoiakim bel a sikha in kum thum a oma; huainungin a lehngat sana, a tungah a helta hi.


A ga nga kambe salle mo laabey boŋ, Misira laabo mo si yana. 	 Gamt tungah leng a khut a zan dinga; huan Aigupta gam a suakta kei ding hi.


A ne i se: «Araŋ cimandiyaŋo no ga sasabay. Zama haciika ay ga ne araŋ se, d'araŋ gonda cimbeeri* sanda mutard* ize cine, kal araŋ ma ne tondi kuuko wo se: ‹Tun ne ka koy yongo› -- kal a ma tun. Hari kulu mo si mongo araŋ se. 	 Huan, aman a kiang uah, Na gin tawm ziak un. Chihtaktakin ka hon hilh ahi, ankam tang malkhat bang ginna na neih uleh, hiai tang kiang ah, Hiai a kipan in hua pam ah va kisuan in, na chi ding ua, a kisuan mai ding; nou ding in hihtheihlouh himhim bangmah a omkei ding, a chi a.


Gari beeri yaŋ mo fun beene ka kaŋ borey boŋ, i afo kulu tiŋa ga to sanda kilo waranza cindi gu cine. Borey mo na Irikoy kayna gari balaawo sabbay se, zama a balaawo ga beeri gumo. 	 Huan gial thupi, a mal khat talent gika gik, van akipanin mite tungah a hongke sukta a; huan miten huai giala gawtna ziakin Pathian a genseta ua; huaia gawtna lah a thupi mahmah ngala.


Yarmut koyo afo Lacis koyo afo 	 Jarmuth kho kumpipa, khat, Lakis kho kumpipa, khat;


Zama a go, Rabbi na lordi te ka ne i ga windi beero bagu-bagu, I ma windi kayna mo kortu-kortu. 	 Ngai dih ua, TOUPAN lah thu a pe ngala; huan, in lian lah chim lemlum dinga, inneu leng a khang kham ial-ual ding hi.


Wayboro gomnikoy ga du beeray. Toonyekoyey mo ga du arzaka. 	 Numei deihtak huai in zahtak huai na anei gige: huan pasal hiamgam in hauhsakna anei gige.


Ibrahim goro jirbi boobo Filistancey laabo ra. 	 Huchiin, Abraham Philistinte gamah sawtpi a om.


Hay kulu kaŋ araŋ ga ŋwaaray ay maa ra, ay ga woodin te araŋ se, zama Baaba ma du beeray Izo ra. 	 Huan, ka mina na nget peuhmah uh ka hih jel ding, Pa Tapaa pahtawia a om theihna dingin.


Iri m'iri biney d'iri kambey sambu beene Irikoy gaa beena ra ka ne: 	 Vantea Pathian kiangah I lungtang uh I khutte uh lik tou ni:


Jama ne Yasuwa se: «Rabbi iri Irikoyo se no iri ga may, a sanno se mo no iri ga hangan.» 	 Huan, mipitenJosua kiangah, TOUPA i Pathian na ka sem ding ua, a thu ka jui jel ding uh, a chi uh.


Guna, Rabeka neeya ni jine. M'a sambu a ma koy ka ciya ni koyo izo se wande, danga mate kaŋ Rabbi ci.» 	 Enin, Rebeka na maah a om hi, pi inla, pain, Toupan a gensa bangin na pu tapa ji dingin om hen, a chi ua.


Taatagay fatey goono ga kobi da farhã, Amma a fatey d'a hamney, i gonda gomni baakasinay, wala? 	 Amaha hi lou bangin, a noute siatna dingin a khauha: a sep gimna bangmahlou hita zongleh, a lau kei hi:


Araŋ kulu kaŋ yaŋ goono g'a windi, Kaŋ yaŋ g'a maa bay mo, Kal araŋ ma soobay ka bu baray te a se, Araŋ ma ne: «Wa guna mate kaŋ cine koytaray sarjilla gaabikoono wo ceeri nd'a, goobu hanna din!» 	 Nou a kima mitengin amah sunin a min thei tengin leng chiang khauh leh chiang thupi a kitanta hi, chi un.


Ni ga ne borey wo se koyne: Yaa no Rabbi goono ga ci: A go, ay na fundi fondo da buuyaŋ fondo daŋ araŋ jine. 	 Huan hiai mipite kiangah hichiin vagenin: TOUPAN hichiin a chi: Ngai un, sihna lampi leh hinna lampi ka honkoih saka.


zama ni sarga ma ciya tuguyaŋ ra. Ni Baabo mo kaŋ goono ga di tuguyaŋ ra ga ni bana. 	 Na thilpiak tuh a guka a om theihna din: huchiin na Pa a guka mupan tuh a hondin ding hi.


za kaŋ araŋ mo go g'iri gaa d'araŋ ŋwaarayyaŋey, hala gomno kaŋ Irikoy n'iri no boro boobo adduwey sabbay se ma naŋ boro boobo ma saabuyaŋ te iri sabbay se. 	 Nou leng thumna a non panpih luat ding uh ahi, huchiin tampite thumna dawnna vualjawlna piaka ka om chiangun koute jiakin mi tampiin kipahthu a gen ding uhi.


A ga ciya mo, laabo kulu ra kanandi hinka no ga halaci ka ban pat, Amma i ga ihinzanta naŋ a ra. Yaadin no Rabbi ci. 	 Huan hichi a honghi dinga, gam tengtengah, huaia seh nih sat khaikin a om dia a si ding; himahleh huaia a thumna nutsiatin a om ding, TOUPAN a chi.Huan, a seh thumna meia paisuakin ka hontawi dia, dangka hihsiangthou bangin a mau ka hihsiangthou dinga, dangka ettel bangin amau ka entel ding hi; ka min a lou ding ua, huan amau ka dawng ding; Ka mite ahi, ka chi dia, amau, TOUPA ka Pathian ahi, hongchi ding uh.


Arzaka zaari ra ma te bine kaani. Masiiba zaari ra mo ma fongu nda woone: Afa Irikoy goy no danga afa cine, Zama boro ma si du ka bay hay kulu kaŋ ga te nga banda. 	 Hauhsak niin nuamsa inla, huan vangtahniin ngaihtuahin: mihingin a nunga thil om ding a muh khiak louhna dingin, Pathianin khat lah a dang kiangah kihiang helhelin a bawl a.


Yesu tu i se ka ne: «Ay ci araŋ se, amma araŋ mana cimandi. Goyey kaŋ yaŋ ay ga te ay Baaba maa ra, ngey no ga seeda ay boŋ. 	 Jesun a kianguah, Ka honhilhta hi, na gingta tuan kei uh; ka Pa mina thil ka hih, hiaiten ka tanchin a theisak uhi.


Amma boro boobo kaŋ ga ti sintina waney ga ye kokor banda, kokor banda waney mo ga ciya sintina.» 	 Himahleh, mi tampi masapena omte tuh nanungpen a honghi ding uh, nanungpente leng masapen a honghi ding uh, a chi a.


Boro fo di a. A kaa mo ka ci Yowab se ka ne: «Guna, ay di Absalom go ga sooli shen nya fo gaa.» 	 Huan, kuahiam in a mu a, Joab a hilh a, Ngai in, tosaw sing ah Absalom kikhai thek ka mu, a chi a.


Wandiya din n'iri da Bulos gana. A kaati ka ne: «Borey wo, Irikoy Beeray-Beeri-Koyo bannyayaŋ no. I goono ga faaba fondo baaro ci araŋ se.» 	 Huai miin Paula leh kou a honjuia, hiai mite, hotdamna lampi nou honhilhte, Tungnungpen Pathian sikha ahi uh, chiin, a kikou a.


Ya Rabbi, ni gaa no ay ga de, Ma si naŋ ya haaw hal abada. 	 Toupa aw, nangmah ah ka ginna ka koih jel hi; chikmah chiangin zahlakin honomsak ken.


Yaadin mo no a te nga mebaraw wandey kulu se, ngey kaŋ yaŋ ga dugu ton, i ga sargayyaŋ wi mo ngey toorey se. 	 Huaibang mahin nam dang a jite tengteng a pathiante uh kianga kithoiha gimlim te halsekte adingin leng a bawl sak hi.


I ga ganji ham kulu haŋandi, Ganji farkayey goono ga haŋ ka ngey jaw kaa. 	 Huaiten tuh gamsa khempeuh kiangah dawnding a pia ua; Gam sabengtungten a dangtak uh a hihdai uhi.


Kala Gad da Ruben izey salaŋ Musa se ka ne: «Iri, ni tamey, iri ga te mate kaŋ cine nin, iri jine bora, ni ne iri ma te. 	 Huan, Gad tate leh Reuben tate'n Mosi kiang ah, Na sikhate'n ka pu uh thupiak bang in ka hih ding uh.


Day Irikoy n'a tunandi, kaŋ a na buuyaŋ gurzuga feeri banda, za kaŋ a si du ka te buuyaŋ ma hin k'a gaay. 	 Huai mi, Pathianin sihna gaknate a phelsak, a kaithouta a; amah sihna letden vual a hihlouh jiakin.


I banda mo iri g'iri nya-ize fo donton koyne kaŋ iri gosi sorro boobo hari boobo ra. Iri n'a gar mo anniyakoy. Sohõ binde a anniya tonton, naanay beero kaŋ a gonda araŋ se sabbay se. 	 Huan, a kiang uah ka unaupa uh ka sawl ding ua, amah tuh thil tampitak ah phattuamngai tak ahi chih tamveipi ka theichianta uhi, tu khola houh nou a hontaksan mahmah jiakin phatuam a ngai nawn sem hi.


Benyamin izey kunda baa, a bangay i almayaaley boŋ. I baa hirro fun Yahuda izey da Yusufu izey game ra. 	 Huan, aisan tuh a inkuan uh dungjui jelin Benjamin suante tungah a keta a: huan, a gamgi chiang uh Juda suante leh Joseph suante kikal ahi.


Rabbi ne a se: «Ni ma goro baani, ma si humburu. Ni si bu bo.» 	 Huan, TOUPAN a kiangah, Lungmuang takin om inla, lau ken: na si kie ding, a chi a.


Zama ay na Rabbi fondey haggoy, Ay mana laala ka fay d'ay Irikoyo mo. 	 TOUPA lampite ka zui a, ka Pathian a kipan gilou tak in lah ka pai mang ngei ngalkei a!


Amma Munkayla kaŋ ti malaykey jine bora, waato kaŋ a goono ga yanje nda Iblisi ka kakaw Musa gaahamo boŋ, a mana farrati ka kande wowi ciiti a boŋ. Amma a ne: «Rabbi ma deeni ni gaa!» 	 Himahleh, Mikael angel tungunngpenin bawn, diabol toh a kisel ua, Mosi luang thua a kinak lai un a tungthu gen sakin amah a gense ngam kei hi, Toupan hontai jaw hen, a chi zota hi.


Amma da Biya _Hanno__ goono g'araŋ candi, kulu araŋ si asariya dabaro cire. 	 Himahleh Kha pia na om uleh, dan nuaiah na om kei uhi.


Amma a tu ka ne i se: «Waato kaŋ wiciri kambu to araŋ ga ne: ‹Hari si kaa, zama beena ga ciray-ciray.› 	 Himahleh, aman a kiang uah, Nitaklam a hong hih in, Khua a pha dia a ding meisan a suak, na chi nak uh.


Curo kaŋ ga ham ŋwa si fonda din bay, Gabu moy mana di a ce fo. 	 Huai lampi sasial ne vasain a theikei a, mu-akla mitin leng a mu ngei sam kei hi.


Burey na hari taŋ ka dooru, beene batamey kaati. Ni hangawey mo ga koy, i ga ye. 	 Na van ging husa pingpei ah a oma; khophiaten khovel a tanvak zolzola: lei tuh kisingin a ling dopdop hi.


Man fooma haro binde? I n'a kaa! Asariya woofo boŋ? Te-goy wane no? Abada! Amma cimbeeri asariya boŋ no. 	 Na otna uh koia om ahia leh? Posiahin a omta. Bang danin ahialeh? Thil hihna danin hia? Hi lou hial, ginna danin ahi jaw.


Muula hinka, da cambu hinka tuk'izey se kaŋ yaŋ go muuley yolley gaa, da taaru himandi hinka kaŋ yaŋ ga tuk'izey kaŋ go gaasiyey yolley gaa daabu, 	 khuam nih te, khuam dawna bel banga bawk nih te khuam dawna bel banga bawk nih tuamna gial imiam nihte,


Waato din gaa no i na jinde sambu Rabbi gaa ngey taabey ra, A n'i faaba mo k'i kaa i masiibey ra. 	 Huaitakin a buaina uah TOUPA a sam ua, aman a mangbatna ua kipanin a hondam jel hi.


Zama Rabbi ni Irikoyo kaŋ go araŋ game ra ya Irikoy cansekom no. Ma haggoy fa, hala Rabbi ni Irikoyo bine ma si tun ka futu ni se, a ma ni halaci ka ni tuusu ka kaa ndunnya fando boŋ. 	 Na lak ua TOUPA na Pathian ujaw Pathian na mullit hat ahi; TOUPA na Pathian uh na tunguah a heh dinga, lei akipan a honhihmang kha zenhouh ding hi.


A ciya binde, waato kaŋ Yezabel maa baaru kaŋ i na Nabot catu-catu nda tondiyaŋ kal a bu, kala Yezabel ne Ahab se: «Tun ka Yezreyel bora Nabot reyzin* kalo kaŋ a wangu ka neera ni se da nooru din tubu, zama Nabot sinda fundi, amma buuko no.» 	 Huan, Jezebelin Naboth suangin a deng ua, a si ta chih a jakin hichi ahi a, Jezebelin Ahab kiangah, "thou in la, Jezreel mi Naboth grephuan, a hon leisak phallouh nei ta oleh: Naboth a dam non takei, a si ta" achi a.


Ya Rabbi, ni wane no beeray da dabari da darza da zaama teeyaŋ da koytaray, Oho, hala nda hay kulu kaŋ go beeney ra da ndunnya ra. Ya Rabbi, ni wane no mayray. Ni gonda darza mo ka bisa hay kulu. 	 Aw, TOUPA kapu uh Israel pathian, khantawn a phat in om hen. Aw TOUPA thupinate, thilhihtheihna te, pahtawina te, zohnate, lalnate nanga ahi a, lei leh van a omtengteng lah nanga ahi ngala, Aw TOUPA, gam nanga ahi a, mitengteng a tungnung pen nahi.


Sanda mate kaŋ beene kundey si kabu, teeku taasi mo si neesi, yaadin cine no ay tamo Dawda banda da Lawi borey kaŋ yaŋ g'ay goyo te, ay ga naŋ i ma baa ka labu-care. 	 Vana om te sim senglouh leh tuipi a piaunel sim senglouh bang mai in ka nasempa David suan leh Levi chi kei na hon sepsak mite ka pungsak ding.


Ya ay Irikoyo, ay Irikoyo, ifo se no ni n'ay furu? Ifo se no ay go ga duray, Day ni mooru ay gaakasinay se? 	 Ka Pathian aw, sunin ka kikou-a, himahleh na dawng tuan keia; janin leng ka kikou-a, ka dai tuan kei hi.


I soobay ka Lotu ce. I goono ga ne a se: «Man alborey din kaŋ yaŋ kaa ni do cino wo ra? M'i kaa taray iri se neewo, zama iri ma kani nd'ey.» 	 Huan, Lota kiangah, Tujana na in a mi honglutte koia om uh ahia? amau ka kituahpih theihna ding un ka kiang uah honpi khiain, a chi ua.


Zama Rabbi ni Irikoyo go ni gata bindo ra ga bar-bare, zama nga ma ni fansa, a ma ni ibarey nooyandi ni jine. Woodin sabbay se no ni gata ma hanan. A ma si ziibi gar nangu kulu ni do mo, hal a ma ye ka banda bare ni gaa mo. 	 TOUPA na Pathian un lah na giahmun ua nou humbit ding leh namelmate uh honpe dingin a hongtel jel ngala; huaiziakin na giahmun uh a siangthou ding hi; huchilouinjaw na lak ua thil nin a mu dinga, a honpai san ding.


Yaadin cine no Irikoy na Yabin, Kanaana bonkoono ye Israyla izey mayray cire nd'a han din, zaari woodin ra. 	 Huchiin Pathianin huai niin Israel suante maah Kanan gam kumpipa Jabin a zahlaksakta.Kanaan kumpipa Jabin a sukman masiah uh, Israel suanten Kanaan kumpipa Jabin a zou tou jel uhi.


Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Ay wo ga maa boro laalo buuyaŋ kaani no? Manti ay se dambe a ma bare ka fay da nga muraadey hal a ma funa? 	 Mi gilou sihna ah kipahna himhim ka nei ahia? A lampite a lehngatsana, a hinna zopen lou? chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi


Ya nin Israyla, baa kaŋ ni borey te iboobo danga teeku me gaa taasi cine, I ra jare kayna hinne no ga ye ka kaa. Rabbi na halaciyaŋ waadu, Kaŋ ga naŋ adilitaray ma bambari. 	 Na mi Israelte tuipi piaunel zahin om mah le uh, a om zek laite kia a kik nawn sin ngal ua; diktatna luan letna suksiatna lah tung dinga vaihawmpuk ahi.


Ganji hamey ga kubay da sakali noodin, Saaji hinciney mo ga ngey caley ce noodin. Oho, kuku beeri ga goro noodin ka du nga boŋ se fulanzamyaŋ do. 	 Huan, gamdaia, gam sate ngiate toh a kituak ding ua, sathakin a lawm a sam ding; ahi, jan thil lauhuai piin huai laiah omna a bawl dinga, amah adingin khawlna mun ding a mu ding.


‹Ayuba goono ga salaŋ, kaŋ manti nda bayray, A sanno mo, haŋ kaŋ sinda laakal no.› 	 Jobin theihna beiin thu a gena, huan a thute pilna bei ahi uh.


Yesu ne a se: «Ay bora, woone no ka kande nin?» Kala borey maan ka kambe dake Yesu gaa k'a di. 	 Huan, Jesu'n a kiang ah, Lawm, na hong nasan hih in, a chi a. Huaitak in, Jesu tuh a len ua, a manta uh.


woodin sabbay se a go, ay mo, ay ga ni nooyandi wayna funay haray izey se, ni ma ciya i wane. I ga ngey wongu gata sinji ni bindo ra, i ga ngey nangorayey te ni ra. I ga ni tuuri izey ŋwa, i ga ni wa mo haŋ. 	 Ngai in, suahlam mite kiang aha hong tan ding unka hon pe sin ahi; nang ah buk akoih ding ua, nang ah tenna a bawl ding uh; na theigahte a ne ding u, na nawi tui a dawn ding uh.


D'araŋ ga ba araŋ baakoy, saabuyaŋ woofo no araŋ se? Baa zunubikooney ga ba ngey baakoy. 	 Huan, a honitte kia na it un, pahtak bang na loh ding ua? mikhialten leng amau itte a it sam ve ua oi.


I baabo mo n'i no nooyaŋ boobo, nzarfu nda wura, da jinay caadante yaŋ, da wongu gallu cinarikoy yaŋ Yahuda ra. Amma a na mayra no Yehoram se, zama nga no ga ti a hay-jina. 	 Huan, a pa un thil thupi taktak a piaa, dangkasik te, dangkaeng te, thil namtam pite, Juda gama kulh nei khuate toh; himahleh gamte pen Jehoram a piaa, a ta upapen a hih jiakin.


Zijiyaŋ dooni no. Dawda wane no. Guna, ifo no ka boori nda woone, Ifo no ga kaan d'a mo, Sanda nya-izey ma goro nda maa-care se yaŋ? 	 Ngaiin, unaute kituak diamdiama om khawm a nak hoihin, a nuam mahmah hi!


Danga boŋ-komay-koy kaŋ ga yulbe da hangaw da buuyaŋ catu, 	 Mihai meiekte, thal leh sihna pai bang in;


A naŋ Israyla ma gana mo teeko bindi ra, Zama a baakasinay suujo ga tondo hal abada. 	 Israelte a laitaka galkah saka: a chitna lah khantawnin a om sin ngala.


Hincin wa ga wasa ni se me ŋwaari, Ni almayaaley ŋwaari no, Hala nda kwaara goray hari ni koŋŋey se. 	 Huan na an dingin, na inkote an dingin kel nawitul kiching a om ding hi; huan na nungakte vakna dingin.


Woodin kulu go a miila kaŋ ga duumi boŋ kaŋ a miila Almasihu Yesu iri Rabbo ra. 	 Hiai tuh tangtawn thiltup, Toupa Jesu Kris Jesua a tup leh sep dan ahi.


Borey kaŋ yaŋ ga humburu Rabbi, A g'i albarkandi, ikayney da ibeerey kulu. 	 TOUPA laute tuh vual a jawl ding, a lian a neuin.


Kal a bu mo Rabbi sanno kaŋ Iliya ci din boŋ. Za kaŋ a sinda ize, a se no Yehoram te bonkooni a nango ra, Yehoram, Yahuda bonkoono Yehosafat izo mayra jiiri hinkanta ra. 	 Huchiin Elijain a gen Toupa thu bangin a si ta hi. Huan, tapa a neihlouh jiakin Juda kumpipa Jehosaphat tapa Jehoram kum nih a lal kumin Jehoram bel a sikin a lal pan hi.Ahazia thilhih tanchin dangte Israel kumpipate lal lai thu gelhna bu-ah a tuang ka hia?


Rabbi ne: «Ma nga wo maa daŋ, Manti-ay-jama no. Zama araŋ wo manti ay jama no, ay mo manti araŋ Irikoyo no.» 	 Huan, A min dingin Lo-ammi sain: ka mite na hih louh ua, na Pathian uh ka hih louh ding jiakin, a chi a.


Musa wo, daahir a ciya naanaykoy Irikoy windo kulu ra, nga kaŋ ti saajawko, a ma seeda te hayey kaŋ Irikoy ga ci se. 	 Huan, huai nunga thugen nalai dingte theihsakna dingin, Mosi tuh Pathian inkuante tengteng laka nasempa injaw a muanhuai ngei hi;


A ciya mo, waato kaŋ araŋ maa jinda kaŋ kaa ka fun kuba ra, araŋ di tondi beero mo kaŋ go ga di nda danji, kal araŋ kaa ka maan ay gaa, sanda araŋ kundey kulu jine borey da araŋ arkusey nooya. 	 Huan, tang a kat laia, mial akipana aw na jak un hichi ahi a, na honnaih ua, na nam ua intekpen teng leh na upate un:


Waato din gaa wongu na gallo birni cinaro fun. Soojey kulu binde soobay ka zuru ka fatta gallo ra cino ra, meyo kaŋ go cinari hinka game ra fonda gaa, wo kaŋ ga maan bonkoono kalo nooya. (Kaldancey binde go ga gallo windi nda wongu). I gana Gooru Beero fonda gaa haray. 	 Huchiiin khopi kulh bang a sun vang ua, kidou mi tengteng a tai mang ua, kumpipa huana bang nih kikala kongpi pawtin, janin khopi akipan a taikhia ua; (Kaldai mite khopia om ahi uhi).


Iri na laakal kanay ceeci, Amma gomni kulu si no kaŋ kaa. Iri na fundi baani jirbiyaŋ ceeci, Amma kala humburkumay kaŋ kaa. 	 Muanna i zong ua, hoihna bangmah a hongtung kei, hihdamna hun ding leng, ngai in, lungdonna lel!


Hala boro fooyaŋ ga du dabari wo araŋ boŋ, manti iri banda ciine no? Kulu nda yaadin, iri mana goy dabaro din boŋ, amma iri go ga suuru nda hay kulu, hal iri ma si Almasihu Baaru Hanna ganji jina-koyyaŋ. 	 Midangin bawn, na tung ua thuneihna a tan uleh kou tang sem lou ding ka hi uh maw? Himahleh, huai thuneihna ka zang kei uh; Kris Tanchin Hoih ka dal louhna ding un bangkim ka thuak teitei jaw uhi.


Nga kaŋ na i biney kulu taka goono ga laakal daŋ i goyey kulu gaa. 	 Amaute tengteng lungtang sekpan a thilhih tengteng uh a enkhia hi.


A mana doŋ ndunnya naŋ mo, amma a na Nuhu, kaŋ ga ti adilitaray waazukwa faaba, nga nda boro iyye fooyaŋ, waato kaŋ a kande tunfaana ndunnya borey kaŋ yaŋ wangu Irikoy boŋ. 	 huan, amah limsakloute omna khovel ah tuichim tung sakin, nidanglai khovel tuh a hawi keia, himahleh, Noa diktatna thugenpa, mi dang sagih toh a hondamta hi;


Waato kaŋ mo bo, day alfaga beerey kulu da jama arkusey* saaware Yesu boŋ ngey m'a wi. 	 Huan jingsang a hong hih in siampu liante leh vantang upate tengteng Jesu hihlum ding in a tung thu ah a kihou ua;


I ne a se: «Baytlahami no, Yahudiya laabu ra wano, zama yaadin no annabo hantum ka ne: 	 Huan, amau tuh a kiangah Judia gama Bethlehem khua ah; hichiin jawlneiin a gelh a kei hiam.