Ni binde, kala ni ma ne i se: Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Misa din, a lamba Urusalima bonkoono gaa, da Israyla dumo kulu kaŋ go a ra mo gaa. 	 A kiang uah TOUPA PATHIANIN hichiin a chi: hiai thuphuan Jerusalem heutute leh Israel inko pumpi, a omna uh mite tungthu ding ahi.


Iliya tu ka ne sooje waygo jine funa se: «D'ay ya Irikoy boro no, danji ma fun beena ra, a ma ni ŋwa, nin da ni sooje waygo din kulu.» Danji mo fun beena ra k'a ŋwa, nga nda nga sooje waygo din kulu. 	 Huan, Elijain a dawnga, sepaih sawmnga heutu kiangah, Pathian mi ka hih petmah leh van akipan mei hong kesuk henla, nangmah leh na heutu sawmnga hongkang mang vek hen, a chi a. Huchiin van akipan mei a hong kiaa, amah leh a heute sawmnga a kangmang vek hi.


Muraadu kaŋ feeri ga kaan fundi se, Amma fanta hari no saamey se i ma fay da laala teeyaŋ. 	 Deih hihpichin khaa dingin a nuama: himahleh gilou akipan paimang mihaite adingin kihhuai ahi.


Ay ga ba ni asariya hala mate kaŋ sinda misa. Fonguyaŋ hari no ay se zaari me-a-me. 	 Aw, na dan deih hi natel ing e! nituma ka ngaihtuah nak tuh ahi.


Palal Uzay izo na hanseyaŋ te birni cinaro bareyaŋo do haray, nga nda cinari kuuko kaŋ go ga salle bonkoono windi beene fuwo gaa, kaso batama jarga. A jarga koyne, Pedaya Paros izo na hanseyaŋ te, 	 Uzai tapa Palalin kulhbang kawina sun chiang a bawl hoiha, kumpipa in tungnung jaw akipana hong ding khe tou insang, venna pisa kianga om toh.


Jama kulu binde koy Baal* diina windo do k'a zeeri. I n'a feemey d'a toorey bagu-bagu. I na Baal alfaga Mattan wi mo feemey jine. 	 Huan, mipi tengteng Baal in ah a hoh ua, a hihsia ua, a maitam te, a limte a hihtam dimdem ua, Baal siampu Matam bel maitam bulah a that uh.


Yesu n'a kamba ham, konno mo n'a taŋ. Gaa no waybora tun k'a saajaw. 	 Huan a khut a khoihsaka, a khosik tuh a daita; huan, a thoua a na a sep sakta a.


Woodin mo no iri ga te da Irikoy yadda. 	 Pathianin pha a sak leh huai bang I hih ngei ding uhi.


Gaa no Israyla bonkoono na annabey margu, boro sanda zangu taaci cine, ka ne i se: «Ay ma koy ka Ramot-Jileyad wongu, wala ya hin suuru?» I ne: «Kala ni ma koy, zama Koy Beero g'a daŋ bonkoono kambe ra.» 	 Huchi in Israel kumpipan jawlnei te mi za li tak a sam khawm a, a kiang uah, "Ramoth-gilead khua sual ding in ka kuan tou diam kuan lou ding" achi a. Huan, amau "kuan in, Toupa'n kumpipa khut ah ahon pe sin ahi" achi ua.


Cilla fa gonda jeejay ize hanno yaŋ kaŋ ga boori gumo, sanda jeejay ninyaŋ jina wane cine. Cilla fa mo gonda jeejay izeyaŋ kaŋ ga laala gumo, kaŋ yaŋ si ŋwa i fumbuyaŋo sabbay se. 	 Bawm khat ah theipi hoihtek, theipi min masa bang tak, a oma; bawm dangah bel theipi hoihlou hial, nek tak louh khopa sia a om hi.


Kala Dawda tun za da hinay, a na feejey naŋ hawji fo kambe ra, ka jinayey sambu ka koy, sanda mate kaŋ Yasse n'a lordi nd'a. A ga to dunkayo do ya-cine day, kala wongu marga fatta ka koy daaga meyo gaa, i goono ga kuuwa yanja se. 	 Huan, David jing khangin a thou a, belamte bel chingmi khat a kemsaka, Jesaiin thu a piak dungjuiin a pua a, a kuanta a; huan, kidouna muna pawtkhe lel sepaihte kisual dinga a kikou juajua lai tak un amah kangtalai omna mun a va tung hi.


A ga alwaatey da jirbey bare. A ga koyey tumbi, a ga koyey daŋ koytaray mo. A ga laakal no laakalkooney se, A ga bayray mo no borey kaŋ yaŋ ga fahamay bay se. 	 Huan aman hunte leh hunbite a hihlamdanga; kumpipate a suan khia, kumpipate a tung khiaa; mi pilte kiangah pilna a piaa, theihsiamna theite kiangah theihna a pia hi.


Ni ma salaŋ Israyla izey se koyne ka ne: Woone ga ciya tuusuyaŋ ji hanante ay se araŋ zamaney kulu ra. 	 Huan Israel suante kiangah thu na gen dia, na khang na khang un kei dingin hiai thaunilh siangthou ahi ding hi.


Laban tu ka ne Yakuba se: «Ize wayey wo, ay ize wayyaŋ no. Zankey wo mo, ay wane yaŋ no. Kurey wo, ay wane yaŋ no. Hay kulu mo kaŋ ni goono ga di, ay wane yaŋ no. Mate n'ay ga te ay ize wayey wo se hunkuna, wala mo izey kaŋ yaŋ i hay se? 	 Huan, Labanin a dawnga, Jakob kiangah, tanute kei tanu ahi ua, naupangte kei naupangte ahi ua, gante kei gante ahi ua, na muh tengteng keia vek ahi uh: tuniin hiai ka tanute tungah leh a ta neihte uh tungah bang ka hih thei dia?


Zama a ciya boro kaŋ bisa malaykey beeray mate kaŋ a na maa tubu kaŋ bisa i waney. 	 Angelte sang a min ngaihzaw a muh bang ngei in amausang a thupi zaw a na hita himhim ngal a.


Ndunnya kulu me-a-me ga fongu, I ma ye ka bare Rabbi do. Ndunnya dumey kundey kulu mo ga sududu ni jine. 	 Gam tuh TOUPAA ahi a, nam chih tunga vaihawmpa ahi ngala.


Amma waati kaŋ i g'araŋ candi Yahudance diina marga borey, wala koyey, wala mo dabarikoyey jine, araŋ laakal ma si tun da tuyaŋ kaŋ dumi araŋ ga te, wala haŋ kaŋ araŋ ga ci. 	 Huan, kikhopna in a mite, vaihawmte, heutute maa a honpi hun chiangun, Bang chiin, bang thuin ka dawng dia, bang thu ka gen dia chiin lungkham kei un;


Borey kaŋ yaŋ na takuba yana mo, a kond'ey Babila. I ciya a tamyaŋ d'a izey mo waney hal a to Persiya mayra zamana gaa, 	 Namsuan thah bang teng Babulon ah a pia, Persiate a honglal tak un amah leh a tapate sikhain a om uhi:


Woodin sabbay se, nya-izey, iri taabey d'iri kankamey kulu ra, iri du bine-gaabi araŋ sabbay se araŋ cimbeero do. 	 Huchi a hih jiakin, unaute aw, ka mangbatna uleh gimthuakna tengteng ah, na ginna jiak un na tung thu uah lungmuanin ka omta uhi;


Borey kaŋ ga ti Almasihu waney mo na Adam-ize daa laaley kanji, d'i bine beeje laaley, d'i bine ibaay laaley. 	 Huan, Kris Jesu-a hitaten tuh sa, a lunggulhna leh a duhgawlna toh a kilhdenta uhi.


A na boro gaabikooni fooyaŋ kaŋ go a wongaarey ra lordi ka ne i ma Sadrak da Mesak da Abednego haw. I m'i catu dudal danjo kaŋ ga fortu gumo din ra. 	 Huan a sepaihpawl laka om mi hat kuate hiam thu a piaa, Sadrak, Mesak leh Abed-nego hen dingin, leh meipi kuang juajua sunga pai lut dingin.


Zama ay no ga te gallu woone se kosaray y'a faaba ay boŋ se no, Ay boŋ se d'ay tamo Dawda mo sabbay se.» 	 Kei jiak leh ka sikha David jiakin hiai khopi humbit dingin ka veng ding hi, chiin.


Amma a na Hannatu no baa hinka, zama a ga ba Hannatu. Amma Rabbi n'a gunda daabu. 	 Hana bel tan nih a bawlsaka: Hana lah a it mahmah ngala, himahleh TOUPAN a sul a bingsak.


Amma da Yubili jiiro jin ka bisa waato kaŋ a n'a fay waani, kala alfaga m'a nooru lasaabu k'a deedandi jiirey boŋ kaŋ yaŋ cindi hala hino Yubilo ma to. Ni m'a lasaabu mate kaŋ i ga nooro zabu. 	 Jubili kum nunga a lat a hihleh bel siampuin aman Jubili tun nawnna ding kum dungjui jelin a sep dinga, na seh dan akipana a kiam hun bawl ahi ding.


Ay mo ga koy ka kay ay baaba jarga batama ra, naŋ kaŋ ni go, ay ma salaŋ d'ay baaba ni boŋ. D'ay di alhaali fo no ay ga ci ni se.» 	 Huan, ka pawt khe dinga, na omna gam lakah ka pa kiangah ka va ding dinga, na tungtang thu ah ka pa ka houpih ding; huan, banghiam ka theih leh ka hon hilh ding, a chi a.


Amma d'a n'a kar da jinay fo kaŋ guuru no hal a ma bu se, boro-wi no kaŋ haw k'a te. Boro-wi woodin dumi, daahir i g'a koy wi no. 	 Himahleh sik zang a mi a sual a, a sih leh tualthat ahi a: tualthat bel hihlup ngeingei ding ahi.


I kuuwa nda jinde beeri ka ne: «Ya Koy Beero hanna da Cimi-Cimo wano, waatifo no ni ga ciiti da ndunnya gorokoy k'iri kuro bana i boŋ?» 	 huan amau tuh aw ngaih taka kikouin, Toupa Tungnungpen aw, siangthou leh dik, bangtan ka sisan man uh amau leitunga tengte tunga thuk lou leh vaihawm loua om ding na hia? a chi ua.


Ni ma si taali bana nda laala. Ni ma si futay jisi ni bina ra ni jama nya-izey se, amma ni ma ba ni gorokasin danga ni boŋ cine. Ay ya Rabbi no. 	 Phu na la ding ahi kei, na chipih suante muhdahna na pai ding ahi sam kei, nang na ki-it bang in na innsak-innkhang na it ding ahi zaw: Kei TOUPA ka hi.


«Ni ma Irikoy nangora te mo da taafe way, lin* baano wane yaŋ kaŋ gonda silli suudi nda suniya nda iciray, taalamante nda ciiti malayka himandiyaŋ, gonitaray goy no ni g'i te d'a. 	 HUAILOUIN biakbuk puanmalngat hoih koptah puanjak sawm toh na bawl ding, a dum leh a sandup leh a sanau: siamtaka bawl cherubte toh na bawl ding hi.


Samson ne i se: «}waari kaŋ fun ŋwaako ra, da kaani kaŋ fun gaabikooni ra.» Amma kal a to jirbi hinza i mana hin ka jand'izo kaajo bay k'a ci. 	 Huan, aman a kiang uah, Nemi akipan nekding hong pawt, hattak akipan thil khum tak hongpawt chih, a chi a.


Jama hangan Bulos se kal a na sanno din ci, gaa no i na ngey jinde sambu ka ne: «Ni ma boro wo dumi kaa ndunnya ra, zama a si hima a ma funa!» 	 Huan, huai thu tanin a ngaikhia ua; huan, aw ngaihtakin, Mi hichi bang phiangsan khovel akipan hihmangthang un; hingtak ahi kei hi, a chita ua.


Ma fongu hano kaŋ hane ni kay Rabbi ni Irikoyo jine Horeb tondo cire, waato kaŋ Rabbi ci ay se ka ne: «Ma jama kulu margu ay jine. Ay mo ga naŋ i ma maa ay sanney, hal i ma dondon ka humburu ay, jirbey kulu kaŋ i ga funa laabo ra. I ma ngey izey mo dondonandi nd'ey.» 	 Huan, Horeb tanga TOUPA na Pathian uh maa na din ua, TOUPAN ka kianga, Mipite honsap khawm sakin, leitunga a om sung teng ua hon kihtak dan a kisin theihna ding uh leh a tate uh sinsak dingin ka thute ka hon na za sak ding, a honchih ni leng na mangngilh kha ding uhi.


Amma ay ibarey ya iboobo no, i gonda hina mo. Borey kaŋ yaŋ wongu ay sabaabu kulu si, Ngey wo tonton gumo. 	 Thilhoih thil gilou a thuk nakte tuh thilhoih ka delh jiak in hondoute ahi uhi.


Ni na gaabi sinji attaciriyey da naanandey me ra ni yanjekaarey sabbay se, Zama ni ma ibara da fansa banakwa ganji sanni. 	 Na van, na khutsuakte, kha leh aksi na sehte khawng, ka ngaihtuah chiangin,


Ay ga ni daŋ zeyaŋ da Rabbi Irikoy, beene Koyo; Irikoy, ndunnya Koyo, hala ni ma si wande sambu ay izo wo se Kanaanancey wayborey ra, nango kaŋ ay goono ga goro. 	 Huchiin, Toupa, van Pathian leh lei Pathian louin, ka omna Kanan mite nungak laka mi ka tapa ji dinga neihsak lou dingin, ka hon kichiamsak ding ahi:


Waato din gaa a ye ka kande ay koyne nangu hananta meyo do, taray meyo kaŋ ga guna wayna funay haray, a go ga daabu no. 	 Huan mun siangthou kongpi ponung jaw, suah lama ngaah a honpi kik nawna, khak a nahi a.


Araŋ ga halaci mo dumi cindey ra, araŋ ibarey laabey g'araŋ gon. 	 Nam dangte lakah na mangthang ding ua, na melmate uh gamin nou a hon gai ding.


A ne: «D'a kaan bonkoono se, wala mo d'ay du gaakuri bonkoono do, d'a saba mo bonkoono do, da mo ay ya kaani maayaŋ hari no a se, kal i ma hantum ka ne i ga Haman Hammedata, Agagi bora tirey kaŋ a hantum yaŋ din sanney wi, kaŋ a daŋ hal i ma Yahudancey kulu kaŋ yaŋ go bonkoono laabey kulu ra din halaci. 	 Huan aman, Kumpipa lungkimna a hiha, amitmuha deihsakna ka muha, kumpipa maa thil dika a lata, a muha lungkimhuai ka hih aleh, Haman Hammedatha Agag mi tapain laikhak a bawlte kumpipa biala om tengteng Judate hihsiatna dinga a gelh sutin om hen:


Bonkoono tu Daniyel se ka ne: «Haciika, araŋ Irikoyo, nga no ga ti de-koyey Irikoyo, bonkooney Bonkooni mo no, kaŋ ga gundey bangandi, za kaŋ ni du ka gundo wo bangandi.» 	 Kumpipan Danial a dawnga, Chihtaktakin na Pathian pathiante Pathian leh, kumpipate TOUPA leh, thugukte taklangpa ahi; hiai thuguk taklang dinga hihtheihna na neih jiakin, a chi a.


Waato, a jinda no ka ndunnya zinjandi, amma sohõ a na alkawli sambu ka ne: «A cindi sorro folloŋ koyne, manti ganda hinne no ay ga zinji bo, amma hala nda beena mo.» 	 Huchihlaiin huai aw inlei a hihling a; himahleh tunzaw, Khatvei lei kia hilou in, van leng ka hih ling nawn ding chi in, a kichiam zawta hi.


Zama haŋ kaŋ boro ga bay Irikoy boŋ, taray kwaaray no a go i se, zama Irikoy no k'a bangandi i se. 	 Pathianin a theihsak tak jiakin Pathian tanchin theihtheih ding tuh a lungsim uah chiangtaka theih sakin a om ngala.


A na fu cina kaŋ se i ga ne Liban tuuri zugay wane. A salleyaŋo kambe kar zangu no, a tafayyaŋo kambe kar waygu no, a kayyaŋo mo kambe kar waranza. A go sinjante ganjiyaŋ boŋ, sasare taaci, sedre bundu wane, sedre dubiyaŋ mo goono ga daaru ganjey boŋ. 	 Lebanon Gam mang In, khuam vual li, khuam tunga sidar singpek tungah a lama; a dunglam tong ja ahia, a vailam tong sawmnga ahia, a sanlam tong sawmthum ahi.


Ni man'ay sunsum, amma wayboro wo, za waati kaŋ ay furo, a mana fay d'ay cey sunsumyaŋ. 	 Nang tawp himhim non tawp kei; aman tuh ka honglut nungsiah ka khepek tawp a tawlnga kei.


Da ni gonda laakal, ni boŋ se no ni gonda laakal. Da ni ga dondayaŋ te mo, ni hinne no g'a jare. 	 Na pil leh, nangmah adia pil na hi. Huan mi na muhsit leh, nang kian na po ding hi.


Amma daahir no kaŋ Irikoy ga goro ndunnya ra? A go, beeney da beena beeney ni si ban i ra, sanku fa binde fu woone kaŋ ay cina! 	 Himahleh Pathian lei ah a om petmah dia eita maw? Ngaiin, van leh vante vanah leng ta lou na hi a; hiai ka in lam ah nak tak tuak keina tel chia!


za kaŋ araŋ goono ga seeda ceeci kaŋ Almasihu go ga salaŋ ay do. Almasihu mo mana jaŋ gaabi araŋ se, amma gaabikooni no araŋ ra. 	 Kris keimaha thugen jelpa pen zeetna na zon jiak un, amah jaw noumau lamah a hatlou keia, na lak uah thil hihthei tak ahi jaw hi.


A tun mo, ka koociya da nga nyaŋo sambu, ka kaa Israyla laabo ra. 	 Huchiin a thou a, naungek leh a nu tuh a pi a, Israel gamah a lut taa.


A kand'i se misa fo koyne ka ne: «Beene koytara ga hima sanda dalbu* cine, kaŋ wayboro fo sambu ka daŋ hamni neesiji hinza ra ka diibi, hala dalbuwo n'a kulu kubay.» 	 Gentehna dang a kianguah a gen nawn a; vangam tuh, silngou numeiin a lak a, anbuang tehna thum laka a vek a thoh matenga a phum bang ahi, a chi a.


Sakali da feej'ize ga goro nangu folloŋ care banda, Mari nda hincin ize ga kani care banda, Handayze da muusu beeri ize da yeej'ize kaŋ i goono ga biiri ga goro nangu folloŋ, Zanka kayna mo no g'i boy. 	 Huan, ngia lah belamnou toh a om khawmta ding ua, gialbem kelnou toh a bok khawm ta ding uh, bawng nou leh humpinelkai tuai lai leh gan vak thaute a om khawm ta ding ua; naupangnouin a pi zungzung ding hi.


Kal a ne i se: «Woodin sabbay se: Tawretu* dondonandiko kulu kaŋ te beene koytara talibi ga hima windikoy kaŋ ga jinay taji da izeeno yaŋ kaa taray nga jisiro ra.» 	 Huan, aman tuh a kiang uah. Huchi a hih leh, laigelhmi vangam nuaijui hi peuhmah tuh, in neipa, a gou bawm a kipana thil thakte leh thilluite pholh khepa bang ahi, a chi a.


A go mo, ay ga gaaba nda ngey kaŋ ga annabitaray te da tangari hindiriyaŋ k'i dede mo. Yaadin no Rabbi ci. I goono g'ay jama kambandi ka kaa fonda gaa da ngey tangarey, da ngey boŋ sifayaŋ yaamo. Amma ay wo, ay man'i donton, ay man'i lordi, i si nafa kulu te mo jama wo se. Yaadin no Rabbi ci. 	 Ngaidih ua, mang juau leltak gena, hilha, a juau thute uh leh a kiotsakna thu ginaloute uh jiaka ka mite pimang jawlneite ka dou ahi, TOUPA thu pawtin a chi; ka sawl ngal keia, thu lah ka pe keia, hiai mipite a lohtak sak himhim kei ding uh, chih TOUPA thu pawt ahi.


Ni ma si zina. 	 Ang na kawm ding ahi kei.


da Amorancey da Kanaanancey da Jirgasancey da Yebusancey waney nooya.» 	 Amorte, Kanante, Girgahte, Jebuste toh leng ka pe laia, chiin, Abram kiangah thu a khungta hi.


Ay hẽ gumo mo kaŋ i mana du boro kulu kaŋ ga to ka tira feeri, wala a m'a guna. 	 Huan huai laibu hongtham hiam, a hihkeileh huai a tung en tham, kuamah a om louh jiakin kei tuh ka kap kapa:


I g'a nooyandi dumi cindey se, i m'a hahaara, k'a barzu, k'a kanji mo. Jirbi hinzanta ra mo Irikoy g'a tunandi koyne.» 	 nuihza bawl nadia zat ding leh kros a kilhden ding in Jentelte kiang ah a pe ding uh; huan, ni thum ni a kaihthoh in a om ding, a chi a.


Kunji jiiri iyya din ra laabo yulwa nda ŋwaari. 	 Huan, hoih kum kum sagih sungin lei in tam pipiin buh a tungsak hi.


I binde tun ka fun Kora nda Datan da Abiram kuuru-fuwey jarga, kambey kulu haray. Datan da Abarim mo fatta ka kay ngey fu meyey jine, ngey nda ngey wandey da ngey ize arey da ngey zankey. 	 Huchi in Korate, Dathante, Abiramte buk a kipan a pawtkhe duamduam ua; huan, Dathan leh Abiram a puan inn ua kipan a hong pawtkhia ua, a puan inn kongkhak uah a zite uh, a tapate uh, a tanu neuchikchikte toh a ding ua.


D'a miila nga bina ra nga ma nga Biya da nga fulanzama margu nga bumbo do, 	 Mihing tunga a lungtang a ngaka, amah lama a kha leh a hu a lakkhawm leh;


Zama nango kaŋ canse nda kakaw go, noodin ga bara nda yanje nda goy laalo dumi kulu mo. 	 Ki hazatna leh ki demna awmna ah buaina leh thil hihkhelhna chiteng a om naknak ngal a.


Handu iddanta ra boro iddanta mo, Ikkes izo Ira, Tekowa boro no. A sata mo gonda boro zambar waranka cindi taaci. 	 Kha guknaa sepaih heutu Teko mi, Ikes tapa Ira ahi a, huan a pawl ah sinh nih leh sang li a om uh.


Woodin se no Israyla izey ga haggoy da asibti zama i ma fulanzam a ra ngey zamaney kulu ra. A ma gooro sappa kaŋ ga duumi. 	 Huaijiakin Israel suanten khawlni a tang ding ua, thuchiam tawntung dingin, a khang a khang un khawlni a tang ding uhi.


Woodin banda Yakuba soobay ka dira kala Sokot. A na fu fo cina nga boŋ se noodin ka bukkayaŋ te nga almaney se. Woodin se no i ga nango din maa ce Sokot. 	 Huan, Jakob Sukkoth min ah a paia, amah ading in a lama, a gante ading leng bukta te alama; huaijiakin huailai mun min dingin Sukkoth a chita hi.


Zama windi kulu gonda nga cinakwa, amma hay kulu cinakwa ga ti Irikoy. 	 Inkuan chihin papen kuahiam bek a nei chiat ngal ua; bangkim papen bel Pathian ahi.


Simeyon wane, Yahuda wane, Yusufu wane, Yonana wane, Eliyacim wane, 	 huai tuh Levi tapa ahi a; huai tuh Simeon tapa ahi a, huai tuh Juda tapa ahi a, huai tuh Joseph tapa ahi a, huai tuh Jonam tapa ahi a, huai tuh Eliakim tapa ahi a,


Sohõ da ni na dumo wo kulu wi ce folloŋ, kala dumi cindey kaŋ yaŋ maa ni baaru ma salaŋ ka ne: 	 Hiai mipite na thahgam leh na minthangna ja namten.


Ezra bora Etan baytu fo no. 	 TOUPA chitna thute tuh khantawnin lain ka sa dinga: ka kamin na ginomdan suan tengteng tanin ka theisak ding.


Waato annabey kaŋ yaŋ n'ay jin, i na ni mo jin, i na annabitaray te ka gaaba nda laabu boobo da mayray beeri yaŋ. I ga kaseeti wongu nda masiiba nda balaaw boŋ. 	 Kei leh nang maa niganga jawlneiten gam tampi tungah leh lalna gam thupi pite tungah kidouna te, thil hoihlou te, leh hipi thu te a gen sek uh.


A adduwa kaŋ a te din, da mate kaŋ Rabbi tu a se d'a, d'a zunubo d'a amaana ŋwaaray kulu, da tudey boŋ sududuyaŋ nangey kaŋ a cina, da bundu tooro kaŋ a sinji, da jabuyaŋ himandey kaŋ jine a na nga boŋ kaynandi, a go, i n'i hantum Fonnaykoy tira ra. 	 A thumna te leh Pathianin a hehpihna leh a kiniamkhiak maa a gitlouhna tengteng leh mun sang a bawla Aser leh milim bawl tawm a bawlkhiakna mun tengteng leng ngai dih, Hozai tanchin gelhna bu ah a tuang vek ahi.


A gurzuga banda a na nga boŋ cabe baafuna diyey din se, seeda hari tabbatante boobo yaŋ do. A na woodin te jirbi waytaaci ra kaŋ a ga cin ka bangay i se. Alwaato din ra mo a goono ga Irikoy koytara baaro salaŋ i se. 	 Huai sawltakte kiangah gimna a thuak nungin theihna juaulou tampiin a kimusaka, ni sawmli hial a kiang uah a kilaka, Pathian gam thu a gen gen hi.


Yowel Natan kayne, Mibhar Hagarance, 	 Joel Nahtan unaupa, Mibhar Hagri tapa;


Zaari kulu Yesu go ga dondonandi Irikoy windo ra. Cin kulu mo a ga fatta ka koy kani tondo boŋ kaŋ se i ga ne Zeytun* tondo. 	 Huan, ni tengin Pathian biakin ah thu hilh jel a; jan tengin a pawta, Oliv tang a chih uah a giak jel hi.Huan, jingin a thu ngaikhe dingin mi tengteng Pathian biakin ah a kiangah a hong jel uh.


Yaa no Rabbi ci: A go, ndunnya dumi fo ga kaa ka fun azawa kambe laabo ra. Ay ga ndunnya dumi bambata fo tunandi a ma fun ndunnya nangu moorey ra. 	 Huan, TOUPAN hichiin a chi: Ngai in, mallam gam akipan mite a hongpai uh, lei mun tawp akipan nam thupi mahmah a hongkuan khia hi.


Amma a ma ciya yaw gaayko, a ma ciya mo boro kaŋ ga ba ihanno teeyaŋ. A ma ciya laakalkooni, adilitaraykoy, boro kaŋ ga Irikoy gana nda cimi, boŋ hinko. 	 mi kipahpih dan siam, hoihlam deih, lungsim diktak, midiktat, misiangthou, kidekthei mi hizaw ding ahi;


A fatta mo k'a gana. A mana bay hala haŋ kaŋ te malayka do ya cimi no, amma a ho hala bangayyaŋ no nga di. 	 Huan, Peter a pawta, a juita a, a ngel tatdan a tak a hih a theikeia, mengmu banga a muh ahia eita a chi a.


Rabbi fansantey* ma ci yaadin, Ngey kaŋ a fansa k'i kaa yanjekaari kambe ra. 	 TOUPA mi tatten huchibang gen uhen, doumi khut akipan a tatten.


«Daahir, ay si furo ay windo ra, Ay si kaaru mo ay daarijo boŋ, 	 Ka omna in ah ka lut het kei dia, ka lupna ah ka kah sam kei ding hi;


Ni ma si bankaaray daŋ kaŋ i te da silli dumi-dumi, danga feeji hamni nda lin* silli margante nooya. 	 Samul leh pat gat khawm puan na silh ding ahi kei.


Ya Israyla, ma si farhã da bine kaani te danga dumi cindey cine, Zama ni na ni Irikoyo naŋ ka kaaruwataray* gana. Ni n'a alhakku bini mo, karayaŋ gangani kulu ra. 	 Nuamsain kipak hen, aw Israel, mite bangin; Pathian akipanin kijuakin na omkhinta ngala, phual tung tengah goihman na itta hi.


Yesuwa, da Bani, da Kadmiyel, da Sabaniya, da Bunni, da Serebiya, da Bani, da Kanani, i kay Lawi borey kaarimi harey boŋ, ka jinde tunandi nda gaabi Rabbi ngey Irikoyo gaa. 	 Huchihlaiin Levi mite, Jesua, Bani, Kadmiel, Sebania, Bunni, Serebia, Bani, Chenani te dohkan tungah a ding ua, TOUPA a Pathian kiang uah aw ngaih takin a kikou uhi.


Kosongu bambata tun. Asariya dondonandiko fooyaŋ kaŋ ti Farisi fonda boroyaŋ tun ka kay. I goono ga salaŋ ka gubi ka ne: «Iri ya kay mana di taali boro wo gaa. Da biya wala malayka no ka salaŋ a se binde, yaadin gaa mate no?» 	 Huaiin nakpitakin a buaita ua; Pharisaite lama mi laigelhmite khenkhat a ding ua; a sel ua. Hiai mi bangmah a gitlouhna i theikei; khain leng, angelin leng amah bia hile zong, bang a poi dia, a chi ua.


Rabbi ga maan bine-saray-koyey, A ga borey kaŋ yaŋ gonda bine suugay faaba. 	 Mi dik haksatnate a tama, himahleh Toupan huai tengtengah a honkhe gige ahi.


Rabbi ne: «A furu ganda.» Musa n'a furu ganda. A bare ka te gondi, Musa zuru a se mo. 	 Huan, aman, leiah khia in, achia. Huchiin, leiah a khia a, gulpi a hong suaka; huan, Mosi ama a kipan in a taita hi.


A na nga nya-izo Benyamin ganday mo, ka soobay ka hẽ. Benyamin mo hẽ a jinda gaa. 	 Huan, a nau Benjamin ngawnga kunin a kapta a; Benjamin a ngawng kunin a kapta.


Sahãadin-sahãadin, za a go ga salaŋ, iway cindi hinka din ra afo kaŋ ti Yahuta kaa. A kande boro jama da takubayaŋ da goobuyaŋ. I fun alfaga beerey da asariya dondonandikoy da arkusey do. 	 Huan, a gen laitakin, Juda, sawm leh nihte laka mi khat tuh, a hongtungpahta ngala, siampu liante leh laigelhmite leh upate akipan mipi, temsau leh khetbuk tawite toh.


I ma boro cimo siirandi ciito do, Koy Beero mana yadda nda woodin yaŋ. 	 A thu mihing bawlsiat, TOUPAN pha a sa kei.


Kala annabi Irimiya salaŋ annabi Hananiya se alfagey da jama kulu jine, kaŋ yaŋ goono ga kay noodin Rabbi windo ra. 	 Huan Jawlnei Jeremia in siampute leh TOUPA ina ding mipi tengteng maah jawlnei Hannania kiangah,


Zama Rabbi no ga ti iri ciitikwa, Rabbi no ga asariya no. Rabbi no ga ti iri Koyo, Nga no g'iri faaba. 	 TOUPA lah i vaihawmpa ahi a, TOUPA lah dan hon pepa ahi a, TOUPA lah i kumpipa ahi; aman a honhondam ding hi.


Wa fongu nda borey kaŋ go kasu, danga araŋ go hawante i banda. Wa fongu mo da borey kaŋ yaŋ i go ga gurzugandi, za kaŋ araŋ bumbey, araŋ go gaaham ra. 	 Hen a awmte tuh hen hisam bangin thei gige unla; gimthuakte tuh sa a awmsam nahih ziakun thei gige un.


Kala Iblisi ziji nd'a k'a cabe ndunnya koytarayey kulu, mo-ka-mi ka daabu fo ra. 	 Huan, a pi tou a, mit phiat kallouin khovel gam tengteng a ensaka.


I ma haggoy mo da jirbey din, i ma fongu i gaa mo, kaay da haama, i zamaney kulu ra, da almayaali kulu, da laabu kulu, da kwaara kulu. Zama i ma si fappe da Purim jirbey din Yahudancey do, i fonguyaŋ mo ma si ban i banda-bandey kulu ra. 	 Huchi-a hiai nite a khang a khanga, a inkuankuana, bial chiteng leh khopi chitenga theihgige leh tana om theihna dingin; huchi-a hiai Purim nite Judate lak akipana a juau louha, huaite theihgigena leng a suante uh akipan a man louhna dingin.


Isuwa ne: «Naŋ iri ma tun ka dira, ay mo ga koy ni jine.» 	 Huan, Esauin, Kisain, I pai ding, ma kon kaihsak ding, a chi a.


Kuku kayna mo, da kaaray wande, da kuku bi, 	 Simbutanglip, ngagal, simbupi,


Suba araŋ ma koy ka wongu nd'ey. Wa guna, i goono ga kaaru Ziz zijiyaŋo do, araŋ g'i gar gooro bananta, Yeruwel saajo jine. 	 Jingchiangin vasual un; ngai dih ua, Ziz zot touhna ah a hong tou ua, Jeruel gamdai chin guam tawp lamah na va mu ding uh.


Boro kulu kaŋ ga ba nga ma Irikoy miila te, bora ga bay hal ay dondonandiyaŋo ya Irikoy wane no wala ay bumbo wane no ay goono ga te. 	 kuapeuh amah deihlam hihutin, thu hilh tuh Pathian akipan hia, keimah phuahtawma ka gen, a thei ding.


Mowab ga haaw Kemos sabbay se, Sanda mate kaŋ cine Israyla dumo Haaw i deyaŋ haro Betel sabbay se. 	 Israel inkoten a muanpi pen uh Bethel a zahpih bang un Moabin Khemosh a zahpih ta ding hi.


I na ciiti malaykayaŋ da sabb'ize nya himandi yaŋ jabu i gaa. Sabb'ize nya himandey go no malaykey da care game ra, malayka fo kulu gonda moyduma hinka. 	 Huaite cherub limte leh tum sing limtea zep ahi a, cherub leh cherub kikalah tum sing a om jela; huan, cherub bel mai nih nei chiat ahi.


Wa albarka gaara borey kaŋ yaŋ g'araŋ gurzugandi se. Wa albarka gaara, manti laaliyaŋ. 	 Honsawite vualjawl sak unla, vualjawl unla, hamsiat kei un.


Amma Israyla ize cindey kaŋ yaŋ goono ga goro Yahuda laabo ra, i sanni, Rehobowam n'i may. 	 Israel suan, Juda gam khua omte bel, a tunguah Rehoboamin vai a hawma.


Ya Israyla, ni ya albarkante no! May no ga hima ni cine, jama kaŋ Rabbi faaba? Nga wo ni koray da ni gaako no, Ni koytaray darza takuba mo no. Ni ibarey ga sumbal ka ngey boŋ ye ni kambe ra, Ni mo g'i nangey kaŋ go beene taamu-taamu.» 	 A hampha hi, aw, Israel, nang bang mahmah kua a oma, TOUPA hotdam mite? Nang hon honpanpihpa phaw, na thupina namsau a hi! Na melmate na kiangah a hongkipe ding ua, a mun sangte uh na chil ding hi, a chi a.


Boro kaŋ na alfukaaru hahaara, Nga Takakwa no a goono ga foy. Boro kaŋ farhã da masiiba mo si ciiti yana. 	 Kuapeuh genthei musitin amah Bawlpa a simmoh ahi; huan kuapeuh tuahsiatni a kipak gawt louhin a om kei ding hi.


Laabo borey na kankami te, i na komyaŋ te. Oho, i na talkey da alfukaarey taabandi, i na yaw zamba cimi ciiti jaŋay ra. 	 Gama mipiten nuaisiah a chingua, loh a hat ua, ahi, mi genthei leh tasamte a mawkbawl ua, dik lou takin mikhualte a nuaisiah nak uhi.


Iri tun Tarawasa ka furo hi ra ka daŋandi turr ka koy hala Samotaraki gungo do, a suba mo iri kaa Niyabolis. 	 Huan, Troasi khua akipan longin ka pawt ua, tang takin Samothrasi khua ah ka pai ua, a jingin Neapoli khua ah ka pai nawn ua;


Cimbeeri ra no kaaruwa Rahab mana halaci murtantey banda, zama a na ma-cararey zumandi nda baani. 	 Ginna in Rahab kizuaknu gingloute lakah a mangthang khawm ta kei, enkhete im neilou a a pahtak ziakin.


May no goono ga te zaama ndunnya boŋ, da manti boro kaŋ goono ga cimandi kaŋ Yesu ya Irikoy Izo no? 	 Jesu tuh Pathian Tapa ahi chih gingmi kia ngal lou, kuan khovel a zou jela?


Zama a ciitey ya cimi-cimi wane yaŋ no, adilitaraykoyyaŋ mo no. Zama a na ciiti te kaaruwa beero se, nga kaŋ na ndunnya sara nda nga zina. Irikoy na nga tamey fundey alhakko bana a gaa mo.» 	 A vaihawmna tuh adikin akizen hi; kijuaknu thupi leitunga, a mi-ngaih-naa hihsenu tunga vai a hawmtak jiakin, Aman a sikhate sisan amah tungah a thukta, a chih ka zata a.


Saaya kaŋ borey din ga ba ka jirbi, waybora kaaru i do beene, fuwo boŋ. 	 Huan, a lup ma un in tungah a kiang uah a vahoh toua;


Cindey mo kaŋ karjey game ra. Kaŋ i fun care banda, kala karjey na dum'izey koote. 	 Huan, a khen loulingnei lakah a kia a, louin a pou tonpiha, a dep mangta.


Waati kaŋ cine ay na haray hangaw laaley din samba i se, kaŋ ga kande halaciyaŋ, kaŋ ay ga samba zama ay m'araŋ halaci, kala ya haray tonton araŋ gaa mo, hala mo zaati ay ga ŋwaaro kaŋ gaa i ga de din kaa i cire. 	 A tunguah kialna thaltang hoih lou tak manna ding, noumau manna ding ka honke sak ding; na tunguah kialna ka uang sak dinga, na an uh, hinna bul ka hihse ding hi.Huan na tunguah kialna leh gamsa hangte ka honsawl dinga, talenau tanin a honlaksak ding uhi; huan hipi leh sisan suahna na lak uah a leng ding; huan na tunguah namsau ka hon lek dinga, ken ka chita hi, chiin.


Waato kaŋ Bonkoono Hezeciya maa woodin binde, a na nga bankaarayey tooru-tooru, a na bufu zaara haw nga gaa, a koy ka furo Rabbi windo ra. 	 Huan, kumpipa Hezekiain huai a jakin hichi ahi a, a puansilhte a botkeka, saiip puan a silha, TOUPA inah a lutta hi.


A na albarka gaara i se zaaro din ra ka ne: «Araŋ do no Israyla ga albarka daŋ ka ne: ‹Irikoy ma ni ciya Ifraymu nda Manasse cine.› » A na Ifraymu gaabandi mo ka bisa Manasse. 	 Huchiin, Jakob in, Israelten, Ephraim leh Manassi bangin Pathianin nang honomsak hen, chiin, noumau min louin ahon vualjawl jel ding uh, chiin huai niin, amau a vualjawl a: huchiin Ephraim Manassi maah a omsakta hi.


Bonkoono Zerses jirbey ra a goono ga goro nga koytaray karga boŋ, kaŋ go Susan faada ra. 	 Huai laia, inpi Susana om, a gam laltutphah tunga a tut laiin,


«Ni ma Israyla izey lordi ka ne: Araŋ ma haggoy araŋ ma kande ay sargayey, danga ay ŋwaaro kaŋ borey ga salle danji ra, kaŋ haw ga kaan ay se mo. Araŋ ma kand'ey mo ngey alwaatey ra. 	 Israel suante thu pia inla, a kiang uah, Ka ann kei a dia gimlim mei a thillat, ka kiang ah thillat pen a hun geih zel chiah na lan ding uhi, chi in.


Waato kaŋ Israyla borey kulu kaŋ go gooro jabo gaa di woodin, i zuru. I di mo kaŋ Sawulu nda nga izey bu, kal i na ngey kwaarey naŋ ka zuru. Filistancey mo kaa ka goro i ra. 	 Huan guama om Israel mite tengtengin Sepaihte a taikek uh leh Saul leh a tapate a si uh chih a muh un a khopite uh a nusia ua, a taikekta uhi; huan Philistia mite a hong ua huaite ah a tengta uhi.


Ay baakasinay suujo nd'ay wongu fu gaabikoono mo no koyne, Ay cinari kuuko nd'ay Faabakwa mo no, Ay korayo no, ay deyaŋ haro mo no, Nga kaŋ g'ay borey daŋ ay dabaro cire no. 	 Ka chitna leh ka kulhpi, ka insang leh honhumbitpa, ka phaw leh ka muanna ngakna ka nuaia ka mite zoujelpa ahi.


Zerses ga ti boro kaŋ may za Indiya kal a ma koy Etiyopi, laabu zangu nda waranka cindi iyye boŋ. Haŋ kaŋ te Zerses din jirbey ra, nga neeya: 	 Ahasura dam laiin hichi a honghi a, (hiai Ahasura bel India akipana Ethiopia tana, bial ja leh sawmnih leh sagih tunga vaihawm ahi: )


Zama Yohanna kaa, a siino ga ŋwa, a siino ga haŋ, kal i ne, ‹A gonda follay.› 	 Johan a hongpaia, a ne in a dawn kei a, dawi nei ahi, a chi ua.


Kulu nda yaadin, kala ni ma laakal da ay, ni tamo adduwa d'ay ŋwaarayyaŋey, ya Rabbi ay Irikoyo, zama ni ma hanga jeeri ay hẽeno d'ay adduwa se kaŋ ay, ni tamo goono ga te ni jine hunkuna. 	 Himahleh aw TOUPA ka Pathian, tunia na sikhain a hon sapna thumnaa a thusam ngaikhiaksak in, na sikha thumna leh ngetna hon limsak in:


Suuru no ay ga hangan d'a Rabbi se, A na hanga jeeri ka maa ay se, a maa ay hẽeno mo. 	 Manthatna kokhuk a kipan, buannawi diadua a kipan a honkhai khetou a: huan, ka khe tuh suangpi tungah a nga a, ka kalsuante a hihkip hi.


Woodin sabbay se no, nangey kaŋ yaŋ ga guusu ka bisa cinaro banda, batamey ra, ay na boroyaŋ daŋ i windi borey banda kaŋ yaŋ gonda takubayaŋ da yaajiyaŋ d'i birawey. 	 Huaijiakin kulhbang nunglam muna mun niam penpen, mun awngthawlte ah, ka koiha, mite a inkuankuan uh dungjuiin a namsaute utoh, a teipite utoh, a thalpeute utoh ka koih hi.


doŋ a ga ciya, hay kulu kaŋ fatta ay windi meyey gaa nga ma ay kubay se, waato kaŋ ay ye ka kaa fu baani samay ka fun Amon ce ganayaŋ -- a ga ciya Rabbi wane. Ay g'a nooyandi sargay kaŋ i ga ton.» 	 Hichi ahi dinga, Amon suante kiang akipana galmuanga ka painawn hun chiangin bangpeuh ka kongpi akipana hondawn masa penpen TOUPA a ahi ding, halmang thillat dingin ka zang ngeingei ding, a chi a.


Boro kaŋ wayboro ga hay, a jirbey ya ikaynayaŋ no, Toonante mo no nda taabi. 	 Mihing numei apan piang nite tawmchik ahia,


Israyla cindo si goy laaloyaŋ te koyne, I si soobay ka tangari mo. Boro si deene kaŋ gonda diibi-diiba gar i meyey ra mo, Zama i ga kuru ka ye ka kani, Boro kulu s'i humburandi mo. 	 Israel omsunten gilou a hih kei ding ua, juau a gem sam kei ding uh; a kam uah leng lei khemhat a kimu kei ding hi; ne a, lum dinga, amaute kuamahin a hihlau louh ding jiakin.


A ne: «Ay na canse te gumo Rabbi Irikoy Kundeykoyo se, zama Israyla izey na ni sappa furu, i na ni sargay feemey zeeri, i na ni annabey mo wi da takuba. Ay mo, ay hinne no ka cindi. I goono g'ay fundo mo ceeci, ngey m'a kaa.» 	 Aman, Toupa, sepaih te Pathian a dingin phatuam kangai mahmah jela, Israel suanten lah na thukhun a leh ngatsan ua, na maitam te a chimsak ua, na jawlnei te namsau in a satlum ngal ua; a omlai lah kei kia ka hia, ka hinna honlak sak a tum uh hi, achia.


Neyomi gorokasin wayborey na maa daŋ koociya ga ka ne: «I na ize aru hay Neyomi se.» I ne a se Obida, nga ga ti Yasse baaba, Dawda kaay. 	 Huan, a invengten numei a min a saksak ua, Naomi a dingin tapa a hongpianga, chiin a min dingin Obed a sa uh; amah bel, David pa Jesai pa ahi.


A nya-izey Eliyezar do haray mo ga ti a ize Rebaya, Rebaya ize Yesaya, Yesaya ize Yoram, Yoram ize Zikri, Zikri ize Selomot. 	 Huan a unaute bel Eliezer tapa Rahabi te, Jesai te, Joram te, Zikri te, Selomot te ahi uh.


Senaa izey, zambar hinza nda zangu iddu nda waranza no. 	 Sena tate, sang thum leh za guk leh sawmthum.


Husay ne Absalom se: «Manti yaadin no, amma boro kaŋ Rabbi da jama wo da Israyla jama alborey kulu suuban, ay mo, ay ga ciya a wane. A banda mo no ay ga goro.» 	 Huan, Husai in Absalom kiang ah, Ka hohkei ding; TOUPA leh hiai mipite leh Israel mi tengteng in a telpa uh thuthu in ka om ding a, a kiang ah ka om zo ding.


Amma Yesu n'i gongormandi i ma si woodin ci boro kulu se. 	 Huan, huai thu kuamah hilh louh ding chi bikbekin, thu a piaa:


Waato kaŋ mo bo, i mana laabo bay, amma i na batama fo fonnay jabo gaa haray kaŋ gonda taasi. I ne hala ngey ga hin ngey ma to nda hiyo taaso boŋ. 	 Huan, ni a suahin, koilai gamahia chih a theikei ua; himahleh, koilai longkhawlna hiam piautak nei khat a mu ua, huai tungah, a hih theih uleh, long taikhiak sak a tum uhi.


Sanno neeya kaŋ kaa Irimiya do Yahudancey kulu boŋ kaŋ goono ga goro Misira laabo ra, Migdol, da Tafanes, da Nof, da Patros laabo ra gorokoy mo. A ne i se: 	 Aigupta gama Juda om tengteng, Migdol khua te, Tahpanhes khua te, Noph khua te leh Pathros gama tengte tungtanga Jeremia kianga thu hongtung:


I n'i gusam gu-gu, laabo mo fumbu. 	 Huan aman, Jingchiangin, a chi a. Huchiin, aman, Na thu bangin hi hen: TOUPA ka Pathian bang uh kuamah a om kei chih na theihna dingin.


Waati kaŋ cine laalakoyey ga zay ka fun sanda subu cine, Saaya kaŋ cine laala goy teekoy kulu ga zaada, I ma halaci hal abada sabbay se no. 	 TOUPA aw, nang jaw khantawna ding sangpi a om tawntung na hi.


Zama waykuuru ya goota no kaŋ ga guusu, Kaaruwa mo day kankamante no. 	 Kijuak lah guam thukpi ahi ngala; huan numei lamdang kokhuk kochik ahi.


A tun ka ŋwa ka haŋ. }waaro din gaabi no a dira nd'a zaari waytaaci da cin waytaaci, kal a kaa Horeb, Irikoy tondo do. 	 Huan, a thou a, a nein a dawn a, huchiin ann jiak in Pathian tang Horeb tan ni sawm li leh jan sawm li a pai a.


Ngo, a ga bannya din saabu zama a te hayey kaŋ i ci a se? 	 Na thu bang ua a hih jiakin na sikha kiang uah kipah thu na gen ngei u hia?


Elihu soobay ka salaŋ ka ne: 	 Huailouin Elihuin a dawnga, hichiin a chi a:


Manti araŋ ga bay kaŋ borey kaŋ go ga zuru yoonay ra kulu go ga zuru no, amma boro folloŋ day no ga du ka yana? Yaadin gaa, araŋ ma zuru nda mate kaŋ gaa araŋ ga du ka yana. 	 Kitaitehte tuh a vek un a tai ua, himahleh khat kian kipahman a mu jel chih na theikei ua hia? Na muh theihna ding un huchi mahbangin tai un.


A te dambangantey se mo baaba, ngey kaŋ yaŋ manti dambanguyaŋ hinne no i du, amma i goono g'iri baabo Ibrahim cimbeero ce tankey gana mo, nga kaŋ cimbeero din go a se za i man'a dambangu. 	 Huan, huchimah banga, zeksumte, ahihhanga zeksum phet hilou-a i pa uh Abrahamin zek a sum maa ginna a neih bang ginna neite pa a hihtheihna ding ahi.


(Guna mo, i na bidile guda kaŋ go ga muudo daabu fiti kayna. Wayboro fo neeya kaŋ goono ga goro muudo bindo ra.) 	 Ngaiin, a ngen sin dop kangin a om; huan, Ephah sunga tu hiai numei ahi, a chi laia.


Boro iyye go no, boro folloŋ izeyaŋ no, kaŋ maa Sikewa, Yahudance alfaga beeri fo no. Ngey no goono ga woodin te. 	 Huan, Judami, siampu lian khat, Skevain huchibang hih sam tapa sagih a neia.


Zama bonkoono na lordi te i boŋ, sanda saalyaŋ kaŋ i ga te doonkoy se, i ma du ngey zaari kulu laami. 	 Amau tungtang thu-ah kumpipa akipana thupiak, ni tenga a kiphamoh bangin, lasamite adinga dan kipsa lah a om ngala.


Ma si bannya mimanda a windikoyo se, Zama a ma si ni laali, I ma ni lasaabu taali-teeri mo. 	 A pu kiangah sikha gense ken, huchilouinjaw nang a honhamsiat dia, mohtansakin na om ding.


Waato kaŋ i bisa batuko sintina da ihinkanta gaa, i to guuru meyo do kaŋ ga guna kwaara gaa, nga mo feeri nga boŋ se. I fatta ka fondo fo gana. Sahãadin-sahãadin, malayka fay d'a. 	 Huan, chingmi masa leh a zom a khen nung un khopi lutna sik kongpi a vatung ua, huai tuh amau adingin a kihong tawmta a; huan, a pawt ua, kongzing khat a kheng ua; huah, angelin a paisan pahta hi.


Guna mo, ay ga zanka donton, ya ne: ‹Koy ka hangawey ceeci.› D'ay ne zanka se: ‹Ma guna, hangawey go no ni se banda, i sambu.› Kala ni ma kaa, zama ni gonda baani, doori kulu si no, ay ze nda Rabbi fundikoono. 	 Huan, ngaiin, kuan inla, thalte vamu khiain, chiin naupang ka sawl ding. Naupang kianga, en in, na thalte na nunglam ah a om, la inla hongpaiin, ka chihleh TOUPA hinna louin ka gen hi, nanga dingin a galmuanhuaiin lau ding omlou ahi ding.


I tun Punon ka koy zumbu Obot. 	 Huan, Punon a kipan in a pawt ua, Obot ah giahbuk a sat uh.


Dan kunda se: Ami-Sadday ize Ahiyezer. 	 Dan nama Ammisaddai tapa Ahiezer.


Baa day kaŋ a izey baa nga nya-izey game ra, Kulu nda yaadin wayna funay hawo ga kaa. Rabbi funsuyaŋo kaŋ ga fun saajo ra nooya. Ifraymu hari-mwa mo, hawo g'a haro haŋ ka ban, A dayo mo ga koogu. A g'a jisiri nd'a jinay hanno kulu ku. 	 A unaute lakah gah pha mahleh, suahlam huih a hongkuan dia, gamdai akipan TOUPA hu hongin, a tuinak a hongkeu dia, a luikhuk a kang vek ding; bel kipahhuai tengtenga gou a lok ding hi.Samariin a moh a po ding; a Pathian tungah lah a hel ngala; namsauin a puk ding ua; a naungekte uh paih gawpin a om ding uh, nau toh kithuaha numeite uh dawt pailetin a om ding uh.


Da boro si bay haŋ kaŋ ga te, May no ga hin ka ci a se mo waati kaŋ no a ga te? 	 A hongom ding lah a thei ngal keia; bangchiin a om dia chih amah kuan a hilh thei dia leh?


Zufsa alfaga, kaŋ a tooru fuwo go kwaara jine, kande yeejiyaŋ da tuuri boosiyaŋ kwaara meyo do. A goono ga miila nga ma sargay te, nga nda jama. 	 Huan, Jupiter, siampu a biakin polama om tuh, bawngpate leh pak khigui limte tuh kongkhak kiang khawnga hontawiin, mipite toh biakna dingin oh a tumta a.


Ay ne mo ay g'araŋ kaa Misira kankamo ra, ya konda araŋ Kanaanancey, da Hittancey, da Amorancey, da Perizancey, da Hibancey, da Yebusancey laabo ra, laabu no kaŋ ga wa nda yu bambari.› 	 Huan, hichiin ka chita, Aigupta gimna kipanin Kanante, Hitte, Amorte Perite, hivite leh Jebuste gam, bawngnawi leh khuaijua luangah ka honla khe ding.


Amma Adam-ize wo, a ga bu no, ka kani ganda. Oho, a ga nga fulanzama taŋ, man no a go koyne? 	 Himahleh mihing a sia, a mang jel hi: ahi, mihingin kha a khaha, huan koiah a om a?


I te jirbi boobo noodin. Kala Fastos kande Bulos sanni i do ka ne: «Boro fo go no ne kaŋ Filikos naŋ kaso ra. 	 Huan, ni tampi huaia a tam jiak un Festain Paula thubuai kumpipa kiangah a gena, Felikin mi tang kuahiam a nusia a;


Amma i boro fooyaŋ ne: «Baalzabula* kaŋ ga ti follayey koyo, a dabaro no a goono ga follayyaŋ gaaray d'a.» 	 Himahleh, a khenin, Dawi lal Beelzibul jiakin eive dawite a delh khiak jel, a chi ua.


Ya ay Koyo, ay Irikoyo, m'ay hẽeno jinde hangan, Zama ni gaa no ay ga adduwa te. 	 TOUPA aw, jingsangin ka aw na naza jel dinga; jingsangin ka thumna na maah ka gel hoih dimdiam dinga, ka honna hungaih jel ding hi.


Ni ga kani nooya, kaŋ boro kulu si ni humburandi, Oho, hala boro boobo ga ni gomni ŋwaaray. 	 Lup leng na lum lai dinga, huan kuamahin nang honlausak kei ding uhi; ahi, mi tampiin nang a honzong ding uhi.Himahleh gilou mitte a juausuak dinga, taina ding lampi a neikei ding ua, huan a lametna uh kha khah ahi ding hi.


Waato kaŋ a na woodin ci, a kuuwa da jinde beeri ka ne: «Liyaziru, fatta!» 	 Huan, huchia a pau khitin aw ngaih takin, Lazar, hongpawt in, a chi a, a kikou a.


Yaa no Rabbi ci: Araŋ ma si ziji fa! Araŋ ma si wongu mo d'araŋ nya-izey. Boro fo kulu ma ye nga kwaara, zama woone wo, ay do no a fun.» I binde maa Rabbi sanno se. I ye, i mana wongu nda Yerebowam koyne. 	 TOUPAN hichi in achi, nava hoh tou ding uh ahikei, na unaute uh va dou sam kei un; na in lam uah pai non vek un; hiai keimah hih ahi hi, chiin gen in, chiin. huchiin TOUPA thu amang ua Jeroboam dou ding a ahoh uh akik non uhi


A na hincin izey kuurey mo daŋ a kambey gaa, d'a jinda gaa mo, naŋ kaŋ sinda hamni. 	 Huan, kelnou vunte leng a khut ah leh a ngawng nelna khawngah a phah a;


A na tudey boŋ sududuyaŋ nanguyaŋ te mo koyne Yahuda tondi kuukey ra. A na Urusalima borey daŋ i ma kaaruwataray* te, a na Yahuda mo darandi nga fonda gaa. 	 Huan, Juda gam teng ah te munsang a bawla, Jerusalem mite a angkawmsaka, Judate a pi mang hi.


Ifo se no araŋ kande Rabbi jama ne ganji woone ra, nangu kaŋ iri ga bu, iri nd'iri almaney? 	 Bang ding a TOUPA mipite si ding a gamdai a pilut na hia, kou leh ka gante utoh?


Boro kaŋ sinda fahamay ga kamba karyaŋ te no ka ciya yadda sambuko nga gorokasin jine. 	 Mi theihsiamna beiin khut a benga, a inveng maah mohkhu dingin a hongom.


Yaa no Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo ci tamtaray izey jama kulu se kaŋ yaŋ ay naŋ i ma fun d'ey Urusalima ka kond'ey tamtaray Babila, sanno neeya: 	 Israel Pathian, sepaihte TOUPAN saltang tengteng, Jerusalem akipan Babulon sal dia ka pisak sate kiangah hichiin a chi:


Boro ga albarka ŋwa nga me nafa do, Amma amaana ŋwaako fundo ga toonye ŋwa. 	 Min a kam gahin hoih a ne ding hi: himahleh lepchiah mi khain hiamgamna a ne ding hi.


Bonkoono Yoram mo ye ka kaa Yezreyel zama nga ma du baani nga marayyaŋo gaa kaŋ Suriyancey te a se Rama ra, waato kaŋ a go ga wongu nda Suriya bonkoono Hazayel. Yahuda bonkoono Ahaziya, Yehoram izo koy hala nga ma Ahab haama Yoram kunfa Yezreyel ra, zama a sinda baani. 	 Huan, kumpipa Joram bel Suria kumpipa Hazael a sualna ua Suriaten Rama khuaa a na hihliam uh Jezreel khuaa kidamsak dingin a kiik nawnta hi. Huan, Juda kumpipa Jehoram tapa Ahazia bel Ahab tapa Joram a damlouh jiakin veh dingin Jezreel khuaah a hoh suk hi.


Danga beene hirriyaŋ da haw kaŋ sinda hari, Yaadin mo no boro kaŋ ga fooma te da nga nooyaŋey tangari boŋ. 	 Vuah pai lou meipite leh huih bangin, huchiin kuapeuhdikloutaka a thilpiaktea kiuangsak ahi hi.


Guna hiyey mo. Baa kaŋ i ga beeri gumo, haw gaabikooni mo g'i tuti, kulu nda yaadin i g'i bare nda kaay kayna nangu kulu kaŋ hi funkwa ga ba nga ma koy. 	 Ngai un, longte khawng a lian mahmah ua, huih hattak mutleng in a om nak uh, himahleh a kiheksakpan a paisak utna lam peuhah a heksakna neuchik pet mahin a kihek sak hi.


A si du ka fun kubay ra, Danji beela g'a tuuri kambey koogandi mo. Irikoy meyo ra funsaro no g'a ganandi. 	 Khomial akipan a suakta kei dinga, meikuangin a selnoute a kangkeu dinga, a paklunlaite huchin a mut mang ding.


Haw-biyey ga zulli ka zumbu Edomancey banda, Ngey nda yeejey da daasey. Yaadin cine no i laabo ga kungu nda kuri, i bulungo mo ga maani koonu yeeri. 	 Gambawngtalte leng kituaka sat paihin a om ding ua, bawngpate bawngtalte toh, a gam un sisan a kham dinga, a leivui uh thaunaa thausakin a om ding.


Israyla na haŋ kaŋ ga boori furu, ibarey g'a gaaray mo. 	 Israel in a hoih a pai khe ta: melmain amah a delh ding.


A ma ciiti te ni borey se da adilitaray, Ni talkey mo se da cimi ciiti. 	 Na mite tuh diktatnain vai a hawmsak dinga, na mi gentheite tuh vaihawmna dikin vai a hawmsak ding hi.


Boro kulu ma te mate kaŋ cine a miila nga bina ra, manti nda bine saray, manti mo da tilas. Zama Irikoy ga ba nooko kaŋ g'a te da bine kaani. 	 Mi chihin it pipi-a pe louin, piak louh theih louh banga leng ngaihtuaha pe tuan louin, a lungtang ua a tup bang jel un pe chiat heh; Pathianin kipak taka pe mi ahi, a it.


Waatifo no woodin ga ban annabey kaŋ ga tangari annabitaray te biney ra, da annabey mo kaŋ yaŋ ga ngey biney ra halliyaŋ ci? 	 Jawlnei juau gen sek, amau lungtang kikhem tawma thu sekmite lungtang ah hiai bangtan ahia a om sin?


Wala ma salaŋ ganda laabo se, a ga ni dondonandi. Teeku hamey mo ga dede ni se. 	 Ahihkeileh lei kiangah thu genin, nang a honsinsak dinga; huan tuipia ngasaten na kiangah a phuang ding uhi.


Irikoy na Rabbi tunandi ka kaa buuyaŋ ra nga dabaro do, a g'iri mo tunandi. 	 Huan, Pathianin Toupa a kaithoua, eite leng a thilhihtheihnain a honkaithou sam ding hi.


Jisiyaŋ nangey goyey mo ya-cine no i ga bara nd'a: i gonda jezayaŋ. Jezayaŋ go no koyne jisiyaŋ nangey din game ra. 	 Huan, tunsawnna bawl dan bel hichibanga hi: huai in kuak a neia, a kuakte a geite kikalah a oma:


Ni ma si konna ni nya-ize ni bina ra. Haciika ni ga deeni ni gorokasin gaa zama ni ma si taali te a sabbay se. 	 Na lungsim in na unau na mudah ding ahi kei: na innsak-innkhang na taihilh ngeingei ding ahi, a gitlouhna a na hulna ding in.


Waati din gaa no ay guna. A go, batama kaŋ go ciiti malaykey boŋ do din ra, i na hay fo bangandi i boŋ, danga hiiri kaŋ ga nyaale tondi no, a himando ga hima sanda koytaray karga cine. 	 Huchiin ka ena, ngai in, cherubte lu tunga van dum omah saphir suang hileh kilawm tak, laltutphah bang taka kimu a honglanga.


A ne i se: «Man araŋ saawara, zama iri ma tu jama wo se, kaŋ yaŋ ne ay se: ‹Ma jarawo kaŋ ni baaba dake iri boŋ din dogonandi?› » 	 A kiang uah, Hiai mipite, ka kianga, Na pan ka tung ua hakkol a ngak hon hihjangsak in, chia genmite ka dawn dan ding kizen bang non ngaihtuah pih ua oi? a chi a.


Sawul bu. Akbor izo Baal-Hanan furo a nango ra. 	 Huan, hiaite a inkuan uh bang jel leh, a mun bang jel u leh a min bang jel Esau suan heutute min ahi; heutu Timna te, heutu Alva te, heutu Jetheth te;


Yaa no Rabbi ci: Man hiijay fayyaŋ tira kaŋ ay na ni nya fay d'a? Wala ay gar-hãakoy ra woofo se no ay n'araŋ neera? Wa guna, araŋ goy laaley sabbay se no i n'araŋ neera, Araŋ taaley sabbay se mo no i n'araŋ nyaŋo fay. 	 Toupan hichiin a chi, Na nu uh makna lai, ka makna, kaw om ahia? Ahihkeileh, ka leibatnate a kuapen kiangah ahia ka honjuaktak? Ngai un, na thulimlouhnate uh jiaka na nu uh leng maka om ahi.


Saytan binde tu Rabbi se ka ne: «Kuuru no ga kuuru bana! Daahir, hay kulu kaŋ go boro se a g'a no ka nga fundo fansa. 	 Huan Setanin TOUPA a dawnga, Vun sikin vun, ahi, mihingin a neih tengteng hinna sikin a pe ding hi.


I ne a se: «A go sohõ ni jin ka zeen. Ni izey mo siino ga ni fonda gana. A binde sohõ ni ma bonkooni daŋ iri se kaŋ g'iri candi, sanda mate kaŋ cine dumi cindey kulu gonda.» 	 A kiangah, Ngaiin, na upa mahmahta a, na tapaten lah na omdan a la kei hial ua; nam dangte tengteng banga ka tung ua vai hawm dingin kumpipa hon bawlsakin, a chi ua.


A ma nga kamba dake a boŋo gaa k'a jinda kaa kubayyaŋ hukumo jine. Haruna izey m'a kuro say-say sargay feema carawey windanta kulu gaa. 	 Huan, a lu tungah a khut a koih ding a, kihoupihna puan in kong ah a gou ding a; huan, Aron tapate'n maitam sisan in a kimvel in a theh ding uh ahi.


Gera, Sefufan, da Hiram. 	 Huan Gera, Sephuphan, Huram.


Waato kaŋ i du bayrandiyaŋ Irikoy do hindiri ra i ma si ye Hirodus do, i tun ka fondo fo gana kala ngey laabo ra. 	 Huan, Herod kianga kik nawnlou dingin a mang ua vauhilha a om jiak un, amau kho lamah lam tuam ah a paita uh.


Waato kaŋ Dawda di malayka kaŋ go ga borey kar, kal a salaŋ Rabbi se ka ne: «Guna ay no ka zunubi te. Oho, ay no ka siiriyaŋ goy te, amma feejey wo, ifo no i te? Ay ga ni ŋwaaray, ma naŋ ni kambe ma in d'ay baaba windo kar.» 	 Huan, David in mi hihlumpa angel a muh in TOUPA a houpih a, Ngai in, ka nakhialta hi, diklou tak in thil ka na hihta ahi; hizongleh, hiai belamte'n bang thil a hih ua? na khut in kei leh ka pa inkote hon khoih zaw hen aw, a chi a.


Hilciya mo salaŋ ka ne hantumkwa Safan se ka ne: «Ay na Tawretu tira gar Rabbi windo ra.» Hilciya na tira no Safan se mo. 	 Huan, Hilkiain laigelhmi Saphan kiangah, TOUPA in ah dan bu I mu kheta uh, a chi a. Huan Hilkiain laibu Saphan a pia a.


Ifo no iri ga ne Ibrahim du, nga kaŋ ga ti iri kaayo, gaa-basi do haray? 	 Ahihleh, Abraham sa dana I pu un, bang ahia a muh i gen ding?


Irikoy fongu Rahila gaa. Irikoy maa a se k'a gunda fiti. 	 Huan, Pathianin Rakil a theigige a, huchiin Pathianin a thumna a ngaikhia a, a sul a honsak hi.


Zama iri go ni jine danga ce-yawyaŋ da sufurayzeyaŋ, mate kaŋ cine iri kaayey kulu goro. Iri jirbey ndunnya ra si hima kala bi, beeje kulu si no. 	 Ka pi leh pute uh bangin kou jaw na maah mikhual, mi kianga om tei lel bang ka hi ua; leitunga damsung nite jaw limliap bang lel ahi a, lamet ding himhim a om kei hi.


Tondi kuukey go ga manne Rabbi jine sanda yu fanta cine, Ndunnya kulu Koyo jine nooya. 	 Tangte khuainun bangin TOUPA maah a zul khina, khovel tengteng TOUPA maah.


Iliya ne a se: «Ay no ni izo.» Kal a n'a ta waybora gande ra, k'a sambu ka kond'a beene kaniyaŋ fuwo ra, naŋ kaŋ nga din bara nda goray. A na arwaso dake nga bumbo daaro boŋ. 	 Huan, aman a kiangah, na tapa honpe dih ve leh, achia. Huchiin a pom lai a laksak a, a omna dantan ah a pom tou a, a lupna ah a lumsak hi.


Zama a ga bisa boro se a ma taabi haŋ ihanno teeyaŋ se, da woodin ga ti Irikoy miila, ka bisa a ma taabi haŋ goy laalo teeyaŋ se. 	 Thil gilou hih ziaka thuak sangin Pathian hoihsak lam ahih leh thil hoih hih jiak a thuak tuh a hoihjaw ngala.


Ifo se no ni ga sub'izo kaŋ go ni nya-izo mwa ra guna, amma ni baa si nda bundo kaŋ go ni bumbo din mwa ra? 	 Huan bangdia, nangmah mita singtum om ngaihtuah loua, na unau mita nin neng neu chik mu na hia?


kala Sanballat da Gesem donton ay gaa ka ne: «Kaa, iri ma care kubay Ono gooro kawyey fo ra.» (Amma ngey wo, i ga ne hala ngey ga hasaraw fo te ay se no.) 	 Sanballat leh Gesemin ka kiangah mi a honsawl ua, Hongpaiin, Ona phaijanga khuate laka khat ah kimuh khawmna i nei ding, chiin. Himahleh ka tunga gilou hih a ngaihtuah ua.


I ne a se: «Kaysar wane no.» Nga mo ne i se: «Wa Kaysar hayey no Kaysar se. Irikoy hayey mo, araŋ m'i no Irikoy se.» 	 Amau tuh a kiang ah, Kaisar a, a chi ua. Huan, aman a kiang uah, A hih nung, Kaisar thilte Kaisar kiang ah pia unla, Pathian thilte Pathian kiang ah peta unla, a chi a.


Rabbi gonda takuba kaŋ kungu nda kuri, A naasu mo nda maani kaŋ a ŋwa. Feej'izey nda hincin izey kurey, Feeji gaarey dumayzey maano no a kungu nd'a, Zama Rabbi gonda sargay Bozra ra, Da wiyaŋ boobo mo Edom laabo ra. 	 TOUPA namsau tuh sisanin a tai dinga, thaunaa thausakin a omta belam noute leh kelte sisanin, belampa gilthautein; TOUPAN Bozrah khuaah kithoihna a neia, Edom gamah leng thahna thupitak a nei hi.


Ben-Abinadab go Dor tudey kulu ra, (a wande ga ti Suleymanu ize way Tafat.) 	 Dor kho zou gam tengteng ah Ben-abindab; aman Solomon tanu Taphath ji in a nei:


Naftali izey kunda tubo nooya i almayaaley boŋ, birney woodin yaŋ da ngey kawyey. 	 Huaite ahi Naphtali suante nam a inkuan uh dungjui jela a tantuam uh, khopite leh a khopelte toh.


Ay baakwa, ay goono ga adduwa te ni ma du albarka hay kulu ra, ni ma bara nda gaaham baani mo, mate kaŋ cine ni fundo goono ga goro baani ra. 	 Deihtak, na khain vualjawlna a muh bangin, bangkima vualjawlna na muh leh na dam theihna dingin ka thum jel ahi.


Ibrahim maan ka ne: «Nin wo, ni ga adilante* halaci boro laaley banda? 	 Huan, Abrahamin a nanaiha, Mi diktatte mi khialta laka hihmang tel ding na hi maw?


Amma a tu ka ne: «A mana hagu i ma zankey ŋwaaro sambu k'a catu hans'izey se.» 	 Huan, aman, Tate tanghou laksak a, uite kiang a paih a kilawm kei, a chi a, a dawng a.


A go, Rabbi moy go borey kaŋ yaŋ ga humbur'a gaa, Ngey kaŋ yaŋ ga beeje sinji a baakasina ra din gaa, 	 Ngai dih, Toupa mit tuh amah laudan siamte tungah a tu gige a, a chitna lam ente tungah.


Alman halalantey ra da almaney kaŋ si halal, da curey, da hay kulu kaŋ ga ganda biri laabo boŋ, 	 Sa siang laka leng, sa sianglou laka leng, vasa laka leng, leitunga khupboha pai chiteng laka leng,


Arzakantey si dake, talka mo si gaze sekel jara gaa, saaya kaŋ i ga Rabbi sarga no araŋ fundey sasabandiyaŋ se. 	 Na kha ua dinga lemna bawlna dinga, TOUPA kianga thillat a piak chiang un, ahaute leh ajawngten sekel kimkhat sanga tamjaw leh tawmjaw a piak louh ding uh ahi.


Zama asariya taamuyaŋ gundo goono ga goy baa sohõ. Kala day nga kaŋ goono g'a gaay sohõ g'a te hal i ma nga kaa fonda gaa. 	 Danloua omna thugukin tuin leng a sem lelel ngala; himahleh lakmanga a om masiah tua a khampan huchibangin a kham ding hi.


Waato kaŋ ay na buuru kunkuni gu ceeri boro zambar guwa se, cilla kayna marge no araŋ sambu kaŋ to da patarmi?» I ne a se: «Iway cindi hinka no.» 	 Sangnga laka tanghouphel nga ka balkhap laiin a nen bawm bangzah ahia na luah dim uh? a chi a. Huan, amau a kiangah, Sawm leh nih, a chi uh.


A goono ga gana Galili teeko me gaa, kal a di Siman da Andarawos, Siman kayne. I goono ga taaru catu teeko ra, zama sorkoyaŋ no. 	 Huan, Galili dil gei a nawk laiin Simon leh Simon unaupa Andru dil ah len paiin a mu a; nga manmi ahi him ua.


A ga ciya mo, alborey kulu kaŋ yaŋ ga ngey moydumey sinji Misira koyyaŋ se, ngey ma koy ka goro noodin, i ga bu noodin da takuba, da haray, da balaaw mo. I ra mo boro kulu si cindi, boro kulu si du ka masiiba kaŋ ay ga candi ka kande i boŋ din yana. 	 Aigupta gama teng dinga kihei teiteite tengteng huchibangin a om ding ua, namsau te, kial te, hi tein a si ding uh, thil hoihlou a tung ua ka tut ding akipan kuamah a suakta un a nit kei ding uh.


Kala Biya n'ay sambu ka konda ay windo ra haray batama ra. Rabbi darza go mo, a na Fuwo to. 	 huan Khain a hondom kanga, huang sungnung jawah a honpi luta; huan, ngaiin, TOUPA thupinain a in a dimsakvekta hi.


A te haŋ kaŋ ga saba Rabbi diyaŋ gaa, amma manti nda bine folloŋ bo. 	 TOUPA mitmuhin thil hoih a hiha, himahleh a lungsim a pe buching kei hi.


Bonkoono Nebukadnezzar tira neeya kaŋ ga koy borey da kundey da deeney da ndunnya gorokoy kulu do: «Baani ma yulwa araŋ se! 	 Bebukadnezzar kumpipa, mite tengteng, namte leh paute, lei tengtenga tengte kiangah; na kiang uah lemna hihpunin om hen.


A ga ciya araŋ se danga sududuyaŋ fulanzamay zaari. Araŋ m'araŋ fundey kaynandi. Za hando jirbi yagganta wiciri kambo kal a wane suba wiciri kambo no araŋ g'araŋ asibto haggoy.» 	 Nou dingin khawlni chiktaka lak khawlni ahi dinga, na lungsimte uh na hihgim ding uh ahi; huai kha ni kua ni nitaklam, huai kha nitak lam akipan nitak lam nawn tan khawlni dingin na zang ding uhi.


Ni moy ga hari yawyaŋ guna, Ni bina mo ga hari siiroyaŋ ci. 	 Na miten thil lamdangte a mu ding lungtangin thil hoihloute a genkhe ding hi.


Saaya din ra Abimelek tun Gerar ka koy a do, nga nda nga coro fo, Ahuzatu, da nga wonkoyo Fikol. 	 Huan, Gerar khau akipanin Abimelek a lawm Ahuzaath toh, sepaih pawl heutu Phikol toh, a kiangah a hoh ua.


Ay laakal ka faham mo kaŋ Israyla kaŋ sinda naanay na zina te, a se mo ay n'a fay, ay n'a no hiijay wiyaŋ tira. Kulu nda yaadin a nya izo Yahuda kaŋ ga amaana ŋwa mana humburu, amma nga mo koy ka kaaruwataray goy te. 	 Huan, aman nungkin hat Israel a angkawm jiaka ka maka, makna lai ka piak a muhin leng a sanggamnu, khemhat Judain a lau tuan kei, huchih naksangin a vahoha, hukna thil a va hih ta hi.


Kaso batukwa mo na sanno din ci Bulos se ka ne: «Alkaaley donton ka ne i m'araŋ taŋ araŋ ma koy. Sohõ binde, araŋ ma fatta ka koy da baani.» 	 Huan, suangkulh vengpan, Paula kiangah a thu uh a hilha, Vaihawmten, nou khah dingin, mi a honsawl uhi; huaijiakin tunah hongpawt unla, khamuangtakin pai un, a chi a.


Yahuda izey na laala goy te ay diyaŋ gaa. Yaadin no Rabbi ci. I na ngey fanta harey sinji windo kaŋ i ga ce d'ay maa din ra, zama ngey m'a ziibandi se. 	 Juda taten lah ka mitmuhin thilgilou a hih ngal ua, chih TOUPA thu pawt ahi: ka min lou in ah ninsak dingin a thil kihhuaite uh a koih khin uhi.


Amma a wangu arkusey saawara kaŋ i te a se. A saaware nda arwasey kaŋ yaŋ nga nd'ey beeri care banda, kaŋ yaŋ goono ga kay a jine. 	 Himahleh, hoihsakpih apom kei a, amah khanvualpih tangvalte akiang a omsekte a dong zosop hi.


«Wa araŋ boŋ fay waani jama wo gaa, hal ay m'i halaci farap folloŋ!» 	 Hiai mipi lak a kipan kihuikhia un, a hon hihman guih theihna ding in, chi in.


Sohõ binde, kala ni ma lordi ka ne i ma sedre tuuri nyayaŋ beeri Liban ra ka kande ay se. Ay tamey mo ga goro ni tamey banda. Ay ga ni tamey sufuray nooro no mate kaŋ ni ci kulu. Zama ni bay kaŋ iri do sinda boro kaŋ ga waani tuuri beeriyaŋ sanda Zidonancey cine.» 	 Huchiin, Lebanon tanga sidar singte honphuk sak dingin thu pia inla, ka sikhate leng na sikhate lakah a hongtel tei ding uh; huan, na sikhate loh a hihleh na chih peuhmah bangin ka honpe jel ding: Zidon mite banga sing phuk siam ka lak uah kuamah a om kei uh chih na thei ngala, chiin ma a sawla.


Siman Bitros da talibi fo goono ga Yesu gana. Talibo din mo, alfaga beero g'a bay. A furo Yesu banda alfaga beero faada ra. 	 Huan, Simon Peterin Jesu a juia, a nungjui dang khat toh. Huai nungjuipa tuh siampu lianpen mel theih ahia, siampu lianpen in huangsung intual ah, Jesu kiang ah a lut sam a;


«Wa tun ka fun jama wo do, hal ay m'i halaci fap! folloŋ!» Musa nda Haruna kaŋ ganda birante. 	 Hiai mipi lak a kipan kihemkhia un, ka hon hihmang guih theihna ding in, chi in. Huan amau a khupboh ua.


Woodin se no i margu Urusalima handu hinzanta ra, Asa mayra jiiri way cindi guwanta ra. 	 Huchiin Asa kum sawm leh kum nga a lal kum, a kha thumnaah Jerusalem ah a kikai khawm ek ua.


Za kaŋ a na talkey kankam k'i furu mo, A windo, manti nga no k'a cina, A n'a kom no da gaabi kwaaray. 	 Aman lah gentheite a nuaisiaha, a mangngilh hi; a lam louhpi in hiamgamtakin alata.


Waati kaŋ cine i ga ne araŋ se: «Wa ceeci borey kaŋ gonda gunakoyaŋ da ziimey gaa mo kaŋ yaŋ ga salaŋ nda jinde kayna sanda curo wane cine» -- E! Manti a ga hima borey ma ceeci ngey Irikoyo gaa bo? Boro ga ceeci buuko gaa fundikooney se, wala? 	 Huan, min, Dawi aisansiam jawl leh bumsiam ham tualtual leh phun nom nomte dongin, a honchih chiang un hichiin dawng un: Min a Pathian uh a dot jawk ding uh hilou hia? Mihingte adingin misi a dong ding ua hia?


Yehowahaz gonda jiiri waranka cindi hinza waato kaŋ a sintin ka may. A may handu hinza Urusalima ra. 	 Jehoahaz bel a lal pattungin kum sawmnih leh kum thum ahi a, Jerusalem ah kha thum a lal.


A ga ciya mo, da boro way no ka cindi windi fo ra, i ga bu. 	 Huan, hichi a honghi dinga, in khat mi sawm a om lai uleh a si ding uh.


Ni na hay kulu daŋ a cey cire.» Zama za kaŋ Irikoy na hay kulu daŋ a cire, a mana hay kulu cindi kaŋ manti a cire n'a go. Amma sohõ iri si ga di kaŋ hay kulu go a mayra ra jina. 	 A khe nuaiahte khawng bangkim na koiha, chiin. Huchiin bangkim a nuaia a koih jiakin anuaia koih louh bangmah a neikei hi. Ahihhangin tun ah jaw bangkim a nuaiah omin I mu nai tadih kei uhi.


Kal ay ma salaŋ zama ya du dogonay, Ay m'ay meyo fiti ka tu. 	 Ka halh theihna dingin, ka pau ding; ka mukte ka hong dinga ka dawng ding hi.


Waato kaŋ Bulos di bangayyaŋo din, sahãadin-sahãadin iri na Masidoniya koyyaŋ fondo ceeci. Iri goono ga ne Irikoy n'iri ce, iri ma Baaru Hanna waazu i se. 	 Huan, huai mengmuhna a neih khit takin Masidonia gamah hoh ka tum pah ua, a kiang ua Tanchin Hoih gen dingin Pathianin a honsam ahi chih kichian taka theiin.


Zama i nya na kaaruwataray te, Nga kaŋ n'i gunda sambu na haawi goy te. Zama a ne: «Ay ga koy ay arey banda, Borey kaŋ yaŋ goono g'ay no ay ŋwaaro d'ay haro, Ay feeji hamno nd'ay lin* hamno, Ay jiyo d'ay haŋyaŋ haro.» 	 Huchiiin a itte nungah a jui dinga, himahleh a pha kei ding; huan amau a zong dinga, himahleh a mu kei ding; huan, Ka pai dia ka pasal masapen kiangah ka kik ding; huaichiangin tu sangin kei dingin a hoihzo ding, a chi ding hi.


Boro boobo ga gomni ŋwaaray nooyaŋ-boobo-koyo gaa, Boro kulu mo nooko coro no. 	 Mi tampiin mi siam deihsakna a ngen ding ua; huan mi chih thilpiakte pia adingin lawm ahi.


Kala Yehu kubay nda Ahaziya, Yahuda bonkoono nya-ka-fo-siney. A ne: «Araŋ wo may yaŋ no?» I tu ka ne: «Iri ya Ahaziya nya-ka-fo-sina yaŋ no. Iri kaa no zama iri ma bonkoono izey, da wayboro-koy izey mo fo.» 	 Jehuin Juda kumpipa Ahazia unaute a mua, Kuate na hi ua? A chi a. Huan, amau, Ahazia unuate ka hi uh, Kumpipa tate leh kumpinu tate chibai vabuk dinga kisa ka hi uh, chiin a dawng ua.


feej'ize iyya din mo, afo kulu se zaka hinza. 	 Belamnou sagih, khat chiat ah mun sawm a khen a mun khat:


Sanno kaŋ iri goono ga ci kaajo neeya: iri gonda alfaga beeri woone dumi kaŋ goro Koy Beero karga kambe ŋwaaro gaa, beena ra. 	 Huchiin, I thugente lakah tuh a poimohpen hiai ahi: huchibang Siampu Lianpen van khawng banga Thupipen mangtutphah taklama vatu a;


A ne nga talibey se i ma hi kayna fo gaay nga se, zama jama ma s'a kankam. 	 Huan mipi jiakin amah a dia long neu mansaa na om dingin a nungjuite a hilha. Huchilou in jaw honum lutlut kha ding uh, a chi a.


Danawey da simbarkoy kaa a do noodin Irikoy windo ra. A na ikulu no baani mo. 	 Huan, Pathian biak in ah mittawte leh khebaite a kiang ah a hong ua; amau a na hihdam.


Amma Daniyel anniya nga bina ra nga ma si nga boŋ ziibandi nda bonkoono ŋwaaro, wala baa da duvan kaŋ a ga haŋ. Woodin se no a na yadda ceeci mantawey arkuso do, nga ma si nga boŋ ziibandi. 	 Himahleh Danialin kumpipa an hiam a dawn uain hiama kihih thanghuai louh a lungtangin a tum chiltela; huaijiakin michilgeh lalpa kiangah a ki hihthanghuai louhna dingin a ngenta hi.


Araŋ ma hay kulu neesi ka ihanno gaay. 	 Bangkim enchian jaw unla, a hoihlam peuhmah len chinten unla;


Wa saabu nga kaŋ na beeney te fahamay boŋ se, Zama a baakasinay suujo ga tondo hal abada. 	 Pilnaa van siampa kiangah: a chitna lah khantawnin a om sin ngala.


Boro kaŋ laakal da yaamaryaŋ, Fundi fonda ra no a go, Amma boro kaŋ na kaseetiyaŋ furu, a daray. 	 Bawlhoihna limsak hinna lampi ah a om a: himahleh salhna donlou a paikhial hi.


Wa sududu Rabbi se, zama a gonda darza hanno. Ya araŋ ndunnya kulu, wa jijiri a jine. 	 Aw, siangthou kilawmna silhin TOUPA bia unla: lei lung luah teng teng aw, a maah ling un.


Sohõ binde araŋ ga tammahã hala araŋ ga hin ka kay ka gaaba nda Rabbi koytara kaŋ go Dawda izey kambe ra? Araŋ wo jama bambata no, araŋ banda mo araŋ gonda wura handayzey kaŋ Yerebowam te zama i ma ciya araŋ de-koyey. 	 Huan, David tapa lakah TOUPA gam dou thei nakigingta kei ua: tam leng na tam kuam ua, Jeroboam in pathian dinga nou a honbawlsak dangkaeng bawngnou limte leng na kiang uah a om nalaia.


Kal i na yeejo kaŋ i n'i no din sambu k'a soola. I na Baal ce za susubay kala zaari bindi, i go ga ne: «Ya Baal, ma tu iri se!» Amma jinde si no, boro kulu mana tu mo. Kal i goono ga sar-sar feema kaŋ i te din windanta. 	 Huan, bawngtal a tan pen uh a la ua, a bawl ua, Baal aw, hondawng in, chiin jingsang akipan sun tanin Baal min a lou ua, himahleh aw peuhmah a om kei a, dawngtu himhim leng a om sam kei.


Ma si ne ni gorokasin se: «Koy ka kaa suba, ay g'a no ni se,» A go mo, haro go ni kambe ra. 	 Na insakinkhang kiangah, na kianga na neih laiin, paiin, hong nawn in, huchiin jingsang chiangin ka pe ding, chi ken.


Boro fooyaŋ mo goono g'a si, ka alaama fo ceeci a gaa kaŋ ga kaa ka fun beene. 	 Huan, a khenin, amah zeetna dingin, vana kipan chiamtehna a ngen ua.


Saaya kaŋ cine baaro ga kaa Misira, I ga jijiri Tir baaro sabbay se. 	 Thuthang Aigupta gam a tun hun chiangin Tura thuthang a nak vei mahmah ding uh.


Yaadin gaa, iri ya wakiiluyaŋ no Almasihu se, danga Irikoy go iri ra ga borey yaamar. Iri g'araŋ suurandi Almasihu se: «Araŋ ma saba nda Irikoy!» 	 Huaijiakin, Kris sika palai ka hi ua, Pathianin koute zangin a hon ngen ahi; Pathian toh kituakta un aw, chiin, Kris sikin ka hon ngen uhi.Amah ah Pathian diktatna i honghih theihna dingin, khelhna himhim theilou amah tuh Pathianin eite jiakin khelhnain a bawl hi.


Bora kaŋ n'a nooyandi n'i no misa fo ka ne: «Bora kaŋ ay g'a sunsum din, nga no araŋ ga di ka kond'a ka gaab'a gaa.» 	 Huan, juausanpan, Ka tawp peuhmah amah ahi ding; man unla, kizentakin na pi mang ding uh, chiin chiamtehna ding a na hilhkhol diamdiama.


Amma Babila bonkoono Sirus jiiri sintina ra, bonkoono Sirus na lordi te ka ne i ma Irikoy windo wo cina. 	 Himahleh Babulon kumpipa Kura kum khatna kumin, kumpipa Kurain hiai Pathian in lam dingin thupiak a bawl hi.


Amma waato kaŋ ciina din bangay bonkoono se, kala bonkoono lordi tirayaŋ ra ka ne hiila laalo wo kaŋ a saaware Yahudancey boŋ ma ye ka kaŋ a boŋ. Nga nda nga izey mo, i n'i sarku bunduyaŋ gaa. 	 Hiamahleh a thu kumpipa ma a hongtunin, a ngaihtuah gilou, Judate siatna dia a ngaihtuah, amah lu tung mahmaha a kibut dingin laikhaktein thu a peta a; huchi-a amah leh a tapate khailupna khuama khai a omna ding un.


Zeruwiya izo Yowab no ka sintin k'i kabu, amma a man'a ban. Woodin se no dukuri kaa Israyla gaa, i man'i lasaabo hantum mo bonkoono Dawda baaru tira ra. 	 Zerui tapa Joabin a sim pana, himahleh a sim zou kei a, Israelte tungah leng hehna a hong tungta a; umpipa David lallai anchin elhna bu ah azah gelh leng ahi sam kei hi.


Farka binji hay-jine, ni g'a fansa no da feej'ize. Da mo ni s'a fansa, kala ni m'a jinda ceeri. Boro hay-jine kulu mo ni izey do haray, ni g'a fansa no. 	 Huan sabengtung nou masapen teng belamnouin na tan dinga; huchia na tat keileh, a ngawng na hektan ding: huan na tate laka mihing ta masa tengteng na tan ding hi.


Da ni go fondo ra, ni kaa ka gar curo fiti go ni jine, d'a go tuuri fo ra wala a go ganda laabo ra, a gonda curayze yaŋ wala mo gunguri yaŋ a ra, curo nyaŋo mo go ga gum izey wala gungurey boŋ, ni ma si izey da nyaŋo kulu sambu. 	 Lampia vasa bu, singah hiam, leiah hiam, a nou hiam, a tui hiam om, a nou hiam a tui hiam, a piin a op lai na muh uleh a nou a pitoh na lak ding uh ahi keia:


Takuba g'i zeeri, i ga kond'ey tamtaray dumi kulu ra. Dumi cindey mo ga Urusalima taamu kala waati kaŋ i alwaatey ga kubay. 	 Huan, temsau in a si ding ua, nam chih kiangah sala piin a om ding uh; huan, jentelte ni a tawp mateng Jerusalem khua Jentelte sikdenin a om ding hi.


Yaadin gaa no ni ga du gaakuri da fahamay hanno Irikoy da borey mo jine. 	 Huchiin Pathian leh mihing mitmuhin deihsakna leh theihsiamna hoih na mu ding hi.


Koyne, ay ga Urusalima neesi nda halaciyaŋ neesiji, Samariya wano, da Ahab kwaara neesijo mo. Ay ga Urusalima tuusu, sanda mate kaŋ alboro ga taasa tuusu, a m'a tuusu k'a gum. 	 Samari tehna khau leh Ahab inko ulum khai Jerusalem tungah ka khung ding a: huan, min a kuang a nula, a kilumlet sak bang mai in Jerusalem ka nul ding hi.


kala ni ma kond'a fu ni windo ra. Noodin a ma nga boŋo cabu ka nga ce da kambe camsey dumbu. 	 Huchiin na in uah na pi ding ua; a lu a met dinga, a khutchin a tan ding;


Amma wa naŋ araŋ sanney ma ciya: Oho, oho da hã'a, hã'a. Hay kulu mo kaŋ bisa yaadin, Ilaala* do no a fun. 	 Na thugen uh, A hi, ahi. Hi lou, hilou, hi vanglak heh; a kan a val jaw gitlouhna laka suak ahi.


Ay g'a ŋwaaro albarkandi nda yulwa, Ay g'a laamikoyey kungandi nda ŋwaari. 	 A nek ding tampiin vual ka jawl dia; a mi gentheite uh tanghouin ka taisak ding hi.


Rabbi ga maan borey kulu kaŋ yaŋ ga nga ce gaa. Sanda borey kulu kaŋ yaŋ g'a ce da cimi. 	 Toupa tuh amah minlou tengteng kiangah a nai hi, thudika amah lou peuhmahte kiangah.


Zama doŋ jina araŋ man'a jare. A se no Rabbi na kortimi te iri gaa, zama iri mana Rabbi ceeci farilla boŋ.» 	 A masapena na puak louh jiak un, TOUPA i Pathian un i tunguah thuchiam a bawla, hihdingdan dungjuiin lah amah i zong ngal kei ua, a chi a.


Woone yaŋ binde, ngey no ga ti alfagey da Lawitey kaŋ yaŋ kaaru Zerubabel Seyaltiyel izo banda, da Yesuwa banda mo: Seraya, da Irimiya, da Ezra, 	 Huan hiaite Sialtiel tapa Zerubbabel toh tontou siampute leh Levi mite ahi uh, Jesua, Serai, Jeremia, Ezra toh;


Kala bonkoono ne ay se: «Ifo no ni goono ga ceeci?» Ay binde na adduwa te Irikoy kaŋ go beene gaa, 	 Huan kumpipan ka kiang ah, Ahihleh bang ahia na nget? A chia. Huchiin van Pathian kiangah ka thumta hi.


Jama kulu arkusey mo, danga Israyla kundey kulu waney, i na ngey boŋ cabe Irikoy jama marga ra, i soojey zambar zangu taaci no, takubakoyyaŋ. 	 Huan, mi tengteng heutute, Israel chite tengteng nangawn Pathian mite kikhopkhawmna ah a vatel ua, sepaih namsau toi mi nuai li ahi ua.


Haciika ay ga ne araŋ se: boro kulu kaŋ si Irikoy koytara ta sanda zanka kayna cine, a si furo a ra hal abada.» 	 Chihtaktakin ka honhilh ahi, Kuapeuh Pathian gam naupang neuin a kipahpih banga kipahpih lou tuh a sungah alut keihial ding, a chi a.


Musa mo na Yusufu biriyey sambu ngey banda, zama a na Israyla daŋ zeyaŋ no da gaabi ka ne: «Haciika Irikoy g'araŋ kunfa. D'araŋ ga fatta ne, araŋ ma konda ay biriyey araŋ banda.» 	 Huchiin Mosiin Joseph guhte a kipuaka: Pathianin pellouin a honveh dinga: hiai akipanin ka guhte na kipuak ding uh ahi, chia Israel suante kianga chihtaktaka a kichiam jiakin.


A na woodin te mo hala gaaham folloŋ ra nga m'i boro hinka sasabandi Irikoy do nga kanjiyaŋ* bundo do, za kaŋ kanjiyaŋ bundo do no Almasihu na ibaretara din wi. 	 Huan, kros jiaka nihte tuh pumpi khata Pathian toh honkilemsak theiha, kimelmakna a beisak theihna dingin.


A do d'a maa darza sabbay se mo no iri du gomni nda diyataray, hala ndunnya dumey kulu game ra iri ma borey candi ka kande ganayaŋ do kaŋ ga ti cimbeeri wane. 	 a min jiaka ginna nam chih laka mi gingta sak dingin, amah jiakin hehpihna leh sawltak hihna i tangta hi;


Alfaga ga waybora daŋ zeyaŋ, ka ne waybora se: ‹Da alboro waani kulu mana kani nda nin, da ni mana fondo taŋ ka fun ni kurnye mayra cire ka koy ka ziibi, i na ni feeri nda hari fotto wo kaŋ ga ti laaliyaŋ wane. 	 Huan, siampuin huai numei a kichiamsak dinga, numei kiangah, Na pasal hilou midang kuamahin honluppih keia, nitna lama na lampial kei leh hamse tungsak hiai tui kha akipan na honghul ding:


Gaa no Suleymanu na sududuyaŋ do cina Kemos se, Mowabancey fanta haro, tondo kaŋ ga Urusalima guna din boŋ. A na afo mo cina Molek se, Amonancey fanta haro. 	 Huchiin Solomonin Jerusalem china tangah Moabte Pathian kihhuai mahmah Memos ading leh, Ammon suante Pathian kihhuai mahmah Molek ading mun sang a nabawlta hi.


I ma kande hincin jindi fo mo kaŋ ga te zunubi se sargay. I m'i tonton han kulu sargay kaŋ i ga ton gaa, nga nda nga ŋwaari sarga d'a haŋyaŋ sarga. 	 Khelh thoihna ding keltal khat toh; halmang thillat lat gigete, huai a tangbuang thillat leh huai a dawn ding thillatte sim lou in.


Torko sintina, bari cirayyaŋ no g'a candi, torko hinkanta, bari biyaŋ no, 	 Kangtalai khatin sakol sante a nei ua kangtalai nihnain sakol vomte;


Sihiyona ize wayo arkusey go ga goro ganda siw. I na laabu say ngey boŋey boŋ, I na bufu zaarayaŋ haw ngey cantey gaa. Urusalima* wandiyey go ga ngey boŋey sumbal hala ganda. 	 Zion tanu upate leitungah a tu ua, a pau kei uh; a lu jang ua leivui a khi ua; saiippuan a silh uhi: Jerusalem nungaksiangthouten lei lamah a lu uh a kun uh.


Ay yanjekaarey wowo ga hima ay se sanda mate kaŋ cine i g'ay biriyey tutubu, Kaŋ waati kulu no i ga ne ay se: «Man no ni Irikoyo go me?» 	 Ka hinna aw, Bangachia kun nilouh? Bangachia ka sung a buai? Pathian lamen in: amah ka honphat ding ahi ngala, hon panpihpa leh ka Pathian ahi.


Ma maa ay ŋwaara jinda, Waati kaŋ ay goono ga hẽ ni gaa. Saaya kaŋ cine ay g'ay kambey sambu ka guna ni Nangu Hananta gaa haray. 	 Kon sapa, ka khutte na biakna mun siangthou lama ka jaak leh, hehpih ka ngetna awte ngaikhiain.


Kaari ay mate kaŋ ay go! May no g'ay faaba gaahamo wo gaa, kaŋ ra buuyaŋ go ga goy? 	 Mi genthei hina lawmlawm ing e! Hiai sihna pumpi lakah kuan ahia honsuakta sak ding?Jesu Kris i Toupa jiakin Pathian kiangah kipahthu ka gen ahi. Huchiin, keimah takin jaw ka lungsimin Pathian dan ka sema, ka sain tuh gitlouhna dan a sem hi.


Ni kaseeti boŋbeeraykoyey gaa kaŋ laali hariyaŋ no, Ngey kaŋ yaŋ ga daray ka mooru ni lordey gaa. 	 Mi kisathei, hamsiat thuakte tuh na taihilha, na thupiakte vakmangsan nakte mahmah.


A meyo to da laaliyaŋ da gulinci da kankami. Zamba nda laala go a deena boŋ. 	 A kam tuh hamselohna te, khemna te, engbawlna tein a dima; a lei nuaiah thilhihkhelh na leh siatna a om hi.


guna, ay ga Baasa nda nga dumo tuusu parkatak, ay ma ni dumo ciya sanda Yerobowam Nebat izo wano cine. 	 Ngaiin, Baasa leh a inkote ka hihmang sin hi; huchiin Nebat Jeroboam inkote bangmai in na inkote ka bawl ding.


Hal a ga kayna ra borey beerandi, A ga borey kaŋ yaŋ ga bine saray hẽeni te beerandi i ma goro baani samay. 	 Huchiin aman a niamsate tung sangah a koihtou a; huan misi sunte muanna ah a tawisang hi.


Bonkoono binde ne ay se: «Ifo se no ni moyduma hasara, za kaŋ ni siino ga maa doori fo? Woone manti hay fo kulu no kala bine saray.» Alwaato din ay humburu gumo. 	 Huan kumpipan ka kiangah, Na chi lah a na ngal keia, bangdinga dah mel pu na hia? Hiai bangmah dang ahi keia lungtang dahna ahi, a chi a. Huaitakin ka lau mahmah a.


Doonkoy jine bora se. I m'a doon da moolo hamni ahakku koy karyaŋ. Kora izey baytu fo no. 	 Sepaihte TOUPA aw, na omnate deihhuai natel e!


Borey kaŋ yaŋ go a do neeya: Karsena, da Setar, da Admata, da Tarsis, da Meres, da Marsena, da Memukan -- Persiya da Maday koy iyye nooya, kaŋ yaŋ ga di bonkoono moyduma, jine boroyaŋ mo no a mayra ra.) 	 Huan amah zomin Karsina, Sethar, Admatha, Tarsis, Meres, Marsena, leh Memukan, Persia leh Media lal sagihte kumpipa mai mute leh, gamsunga tumasate ahi ua: )


I tun Etam ka ye Pi-Hahirot haray, kaŋ go Baal-Zefon jine, ka zumbu Migdol jine. 	 Huan, Etham a kipan in a pawt ua, Baal-z-ephon bul a Pi-hahirot lam ah a kinungkhin ua, Migdol chin ah giahbuk a sat uh.


Yaw kulu ma si ŋwa hari fayantey gaa, danga: yaw wala goy-ize kaŋ go alfaga do ma si hari hananta ŋwa. 	 Gam dang min thil siangthou a ne ding uh ahi kei; siampu kianga gamta hiam, kiloh hiamin thil siangthou a ne ding uh ahi kei.


Cin si te noodin koyne, i sinda fitilla kaari wala wayno kaari mo laami, zama Rabbi Irikoy g'i no kaari. I ga may mo ka koy hal abada abadin. 	 Huan jan himhim a om nawn kei dia; huan khawnvak vak leh ni vak hiam leng a deih nawn kei ding uh; Toupa Pathianin amau vakna a piak ding jiakin: huan amau tuh khantawn khantawnin vai a hawmta ding uhi.


Zama Israyla izey ga te jirbi boobo kaŋ i sinda bonkooni wala koy, i sinda tooru sargay* wala tooru kayante mo, i sinda gunayaŋ hari wala fu-kali. 	 Israel suante lah kumpipa lou, lal lou, kithoihna lou, khuam lou, siampi lian puannak lou hiam, pathiante louin hiama ni tampi om nilouh ding ahi ngal ua.Huai nungchiangin Israel suante a hongkik nawn ding ua, TOUA, a Pathian uh, leh DAVID a kumpipa uh a zong ding uh; huan ni nanunglamte ah TOUPA kiangah a hoihna juanin lau kawmin a hongpai ding uhi.


Yaadin no ni ga te Haruna nda nga izey se, hay kulu kaŋ ra ay ga ni lordi* boŋ. Jirbi iyye no ni ma hanandiyaŋ te i se. 	 Huchibangin thu ka honpiak bangbangin Aron kiangah leh a tapate kianga na hih ding: ni sagih amau na hihsiangthou ding ahi.


Yusufu ne: «Araŋ ma si humburu. Ay go Irikoy nangu ra no? 	 Huan, Josephin, a kiang uah, Lau kei un: Pathian sika om ka hi hia?


A na nga borey kaa taray da farhã, A wane suubanantey mo da farhã kuuwayaŋ. 	 Huchiin, a mite tuh nuamsa takin a pi kheta a, a mitelte tuh lasa kawmkawm jelin.


Woodin se no, waato kaŋ Samariya borey kaa Yesu do, i goono g'a ŋwaaray a ma goro ngey do. Nga mo te jirbi hinka noodin. 	 Huchiin, Samari mite Jesu kiangah a hongpai ua, a kiang ua om dingin a khou ngutngut ua; huan, huaiah ni nih a tam hi.


Woodin banda, boro ma ŋwa, a ma haŋ ka maa kaani nga goyo kulu ra -- woodin mo Irikoy nooyaŋ no. 	 Huan, mi chihin a neka a dawna, a sepgimna tengtenga hoih nuam a sakpih tuh Pathian thilpiak ahi.


Nga din, mantawey arkuso ne Daniyel se: «Ay ga humburu koyo ay bonkoono, nga kaŋ n'araŋ ŋwaaro d'araŋ haŋyaŋ haro daŋ araŋ se. Zama ifo se no a ga di araŋ moydumey ilaaloyaŋ no ka bisa araŋ wadde arwasu cindey? Yaadin gaa araŋ g'ay boŋo daŋ bonkoono kataru ra nooya.» 	 Huan michilgehte lalpan Danial kiangah, Ka toupa kumpipa na an uleh na dawn uh seppa ka kihta: bangdingin na khanvual pih uh tuailaite sanga na mel uh hoihloujawa mu ding ahia oi? huchiin kumpipa Jakab ka lutang na lauthawngsak dia hia? a chi a.


Amma da sargay kaŋ a salle ga sarti fo toonandi no, wala haŋ kaŋ a salle bine yadda boŋ, i g'a ŋwa zaaro kaŋ i n'a salle sargay. A suba mo i ga hin ka wo kaŋ cindi ŋwa. 	 Ahihhang in a thillat kithoihna pen thuchiam hiam, amah ut thu a thillat hiam ahih leh a kithoihna a lat ni mah a nek ding ahi: huan, nek bang a zingchia nek ding ahi:


Ay ga gaaba nda annabey kaŋ ga di bangandi yaamey, kaŋ goono ga gunayaŋ te da tangari. I si furo ay borey faada ra, ay si i hantum Israyla dumo lasaabu tira ra, i si furo mo Israyla laabo ra. Woodin gaa no araŋ ga bay kaŋ ay no ga ti Rabbi, Koy Beero. 	 Huan ka khutin bangmahlou mute leh juau gen kholmite a nang dinga, ka mite kidot khawmna ah a tel kei ding ua, Israel innkuante min gelhna ah gelhin a om sam kei ding; huchiin TOUPA PATHIANIN ka hi chih na thei ding uh.


Ma mooru tangari sanni. Ma si boro kaŋ sinda taali wala adilante* wi mo, zama ay si boro laalo adilandi* bo. 	 Thil taklou akipana gamla pi ah omin; huan, misiangte leh midikte that ken: giloute siam ka tansak louh ding jiakin.


Ni ma si to da adilitaray teeyaŋ, Ma si to mo da laakal teeyaŋ, Zama ifo se no ni ga ni boŋ halaci? 	 Diktat lojen ken; kipilsak lojen sam ken: bangdia nang kihihse ding na hia?


Waato kaŋ i maa sanno kaŋ Dawda ci, i n'i dede Sawulu se. Nga mo donton a ma kaa. 	 Huan, David thugen a jak un Saula kiangah a gensawn ua; huan, aman a sam a.


Da Gebal, da Amon, da Amalek, Da Filistiya, da Tir gorokoy, 	 Assuriate leng amau lamah a pang sam ua; Lot suante tuh a panpih uhi. Selah


Kala jiiri way cindi taaci banda no in da Barnaba ye Urusalima koyne. Ay na Titos kabay ay banda mo. 	 Huan, kum sawm leh kum li a bei nungin Tita mahleng pi samin, Barnaba toh Jerusalem khuaah ka vahohtou nawna.


Betel nda Ayi alborey, zangu hinka nda waranka cindi hinza no. 	 Beth-el leh Ai mite, za nih sawmnih leh thum.


Araŋ mo no annabey izey, da alkawlo wane yaŋ mo kaŋ Irikoy sambu iri kaayey se, kaŋ a ne Ibrahim se: ‹Ni banda bora do mo no ndunnya kundey kulu ga du albarka.› 	 Noute jawlneite leh thukhun tate nei ve ua; Pathianin, Abraham kiangah, Na suante jiakin khovela nam chih a navak ding uh, chiin, na pipute uh kiangah achiam hi.Pathianin a Sikha a sehna, na khelhnate uh kiheisan sak dinga vualjawlsak dingin noumau kiangah a honsawl masapen ahi, a chi a.


A ga ciya mo, ni ga haŋ gooro haro gaa. Ay na gaaruyaŋ lordi mo ka ne i ma ni kuru noodin.» 	 Huan, hichi ahi dinga. Huai lui tui na ne dinga; huai laia nang on vak dingin vaak thu ka pe khin hi, chiin.


I na Baaley feemey mo bagu-bagu a jine, i na wayno himandey kaŋ go i se beene beeri-beeri mo. A na bundu toorey bagu, himandi jabante yaŋ waney. Sooguyaŋ himandey mo, a n'i ciya hamni, k'a say-say borey kaŋ na sargay te i se yaŋ din saarayey boŋ. 	 Baal maitamte a mitmuhin a chimsak ua; huan, huaite sanga sang ni-limte a phuka; huan, Aser te, milimbawltawmte, milimsuntawmte ahihkham veka, a kiang ua kithoihmite huan tungah a theh jak vek hi.


Rabbi bangay a se Mamre tuuri-nyaŋey do haray, waato kaŋ a goono ga goro nga kuuru fuwo me gaa, zaari wayna korno waate. 	 Abraham, sun ni sat laitaka puanin kongkhak bula, a tut laiin, Toupa Mamre tosaw kiangte ah a kiangah a hong kilaka;


Ay wo, Irikoy gaa no ay ga hẽ, Rabbi g'ay faaba mo. 	 Nitaklam bang jingsang bang, sun bangin ka bangbat thu ka genin ka thum dinga, huchiin aman ka aw a ngaikhe ding hi.


Ni ma te mo ciito kaŋ i dumbu ni se din sanno boŋ, wo kaŋ ni du noodin, nango kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga suuban. Ni ma haggoy, ma te hay kulu kaŋ i na ni dondonandi boŋ. 	 Huchiin nou TOUPAN mun a seh ding akipana thu hihpuk dan a honna kawkmuh bangun na hih ding ua, a honsin sak bang un pilvang takin na hih ding uhi.


«Ya Rabbi, ma naŋ ay m'ay bananta bay, Ay jirbey baayaŋo lasaabo mo, Ya bay mate kaŋ cine no a go. Naŋ ay m'ay jaŋ-ka-gayyaŋo bay. 	 Ngaiin, ka damsung tuh khutpek tan phetin na siama; ka kum tuh na mitmuhin bangmah tham ahi keia; mi chih a hoih lai pen un a vek un bangmahlou lel ahi uhi. Selah.


A ciya mo saaya kaŋ sundurko ga fonda di, kala Musa ma ne: «Ya Rabbi, ma tun! Ni ibarey ma say-say. Ngey mo kaŋ yaŋ ga wangu nin ma zuru ni jine.» 	 Huan, hichi ahia, huai bawm a pawt sin peuhmah chiangin Mosiin, TOUPA aw, hongkisa inla, na melmate hawljak inla, nang honhote na maah taikek uhen, a chi jel a.Huan, a kingakna peuhin, TOUPA aw Israel mipite kiangah hongkik nawnin, a chi jel uhi.


Waato kaŋ i n'i kar goobu me boobo, gaa no i n'i daŋ kasu ka kaso batukwa lordi ka ne a m'i batu hal a ma boori. 	 Huan, tamvei pi a sat khit un suangkulh ah a khum ua, a vengpa kiangah bittaka ven ding a chi bikbek uhi.


Beene nda ganda ga tuusu, amma ay sanney wo si tuusu. 	 Lei leh van a mang dia, ka thute jaw a mang kei ding.


Boro kaŋ donda nga gorokasin, a sinda laakal, Amma boro kaŋ gonda fahamay ga nga dangayyaŋ te. 	 Kuapeuh a innveng musit pilna bei ahi: himahleh thiesiam mi a dai dide.


Suleymanu ize Rehobowam Rehobowam ize Abiya, Abiya ize Asa, Asa ize Yehosafat, 	 Huan Solomon tapa Rehoboam ahi. Abija a tapa, Asa a tapa, Jehosaphat a tapa;


Boro kaŋ gonda hanga ma maa haŋ kaŋ Biya goono ga ci Almasihu margey se.» 	 Saptuamte kianga Kha thugen tuh bil nei peuh in ja uhen, a chi, chiin.


Za doŋ mo, d'a ciya borey wo go ay kambe ra no, doŋ kal ay ma Abimelek hibandi.» Kal a ne Abimelek se: «Ma ni soojey tonton ka fatta ka kaa.» 	 Hiaite ka thuin om le uh aw! Abimelek pen zahlak gawp sak ding hi vengin, achia, Huan, Abimelek kiangah, Na sepaihte pungsak inla, thou dih ve, a chi a.


Da wayboro hiiji, kaŋ sarti fo go a boŋ, wala sanni yaŋ kaŋ a te me waasay ra ka jare; 	 A pasal in a zak a, a zak ni a a daih dide leh a thuchiam a om gige ding a, a lungsim gakna khual lou a a thuchiam leng a om gige ding.


Mate kaŋ araŋ na Rabbi Almasihu Yesu ta, yaadin cine mo no a ga hima araŋ ma dira a ra. 	 Huaijiakin Kris Jesu, Toupa tuh na kipahpih bang un, amah ah om un.


Hala day ni dira ay fondey ra mo, zama ni m'ay hin sanney d'ay lordey haggoy sanda mate kaŋ cine ni baaba Dawda dira nd'a, kala ay ma ni jirbey kuukandi mo.» 	 Na pa Davidin a zuih banga ka thusehte leh ka thupiak te pom dinga ka lampite na zuih leh ka hondam sawt sak lai ding, achia.


Da alboroyaŋ goono ga yanje, afa na afa kar da tondi wala nda kambe kunkuni, amma a mana bu, kala day a soobay ka kani nga daaro boŋ -- 	 Huan mite kisual uhenla, khatin khat suangin deng hiam, a khuttum hiamin tum henla, si louin, lupna ngak ta leh;


Ya azawa kambe hawo, ma mo hay. Ya dandi kambe hawo, ni mo ma kaa. Araŋ ma faaru ay kalo ra, Zama a yaazi jinayey hawo ma du ka fatta taray. Ay baakwa ma furo nga kalo ra, A ma nga tuuri izey ŋwa, kaani izey nooya. 	 Khanglouin, Aw mallam hoih; huan hongin, nang simlam; ka huan tungah nungin, huchia huaia gimnamtuite a luankhiak theihna dingin. Ka ngaihnou a huan sungah hongpai henla, a theigah manphate ne hen.


Ay cansa ga koroŋ ni boŋ, i ga ni cabe futay mo. I ga ni hangey da ni niina dagu ka kaa ni gaa. Ni jara cindo mo, takuba g'a zeeri. I ga ni ize alborey da wayborey sambu. Ngey kaŋ yaŋ cindi mo, danji g'i ŋwa ka ban. 	 Huan na tungah ka lunghihlouhna ka tung sak dinga, heh mahmahin nang a hon sual dingua, na nakte leh na bilte a tan ding ua, a dam sunte namsauin a si ding uh, na tanu leh na tapate a honlak sak ding ua, a damsunte meiin a kang lum ding uh.


A hamo ma soobay ka halaci hal a ma ye ka komso, A biriyey mo kaŋ i si di waato ma fatta. 	 Asa a tum manga, huchiin muh theihin a om kei; huan a kimulou a guhte hongdawk khia uh.


Ciriyat-Yeyarim da Kefira da Beyerot waney: zangu iyye nda waytaaci cindi hinza. 	 Kiriathjerim, Kephir, Beer-oth tate, za sagih sawmli leh thum.


Amma batukoy jina bora fay da alfukaarey laabo ra, i ma ciya reyzin* nya hansekoyaŋ da farkoyaŋ mo. 	 Huai gama a genthei tatate laka mi bel vengmi pawl heutuin grep gui kem dingin leh lou neimi dingin a nusia hi.


Guna a goy hangasiney kulu ga haaw, Zama goy-teerey din ya boroyaŋ no. I kulu ma margu nangu folloŋ, i ma tun ka kay. Humburkumay m'i di, I ma haaw mo care banda. 	 Ngaiin, a pawlpi tengteng a zahlak ding ua; na semmite leng mihingte laka mi ahi uh: a vek un kikhawm vek uhenla, ding uhen; a lau ding ua, a zahlak khawm ding uh.


Ay g'a kuro hibandi ka kaa a meyo ra, ka kazaamatara mo kaa a hinjey game ra. Nga mo ga ciya dumi kaŋ cindi iri Irikoyo se. A ga ciya sanda Yahuda jine boro fo cine. Ekron mo ga ciya sanda Yebus boro fo. 	 Huan a kam akipan a sisan ka la mang dinga, a hate kikal akipanin a kihhuainate; huchiin amah leng i Pathiana dingin omsun ahi ding hi; huan Jebusmi bangin Juda leh Ekron ah hausa ahi ding hi.


A go, ibara ga kaaru ka deesi sanda zeeban cine, A ma nga fatey daaru Bozra boŋ. Han din hane binde Edom wongaarey kulu biney ga ciya sanda wayboro kaŋ goono ga hay-zaŋay bine cine. 	 Ngia un, muvanlai bangin a hongleng tou dinga; Bozra tungah a kha a jak ding: huai niin Edom mi hangsante lungtang leng numei nauvei lungtang bang lel ahi ding hi.


Firawna na nga kambe korba kaŋ gonda kawaatimo foobu. A n'a daŋ Yusufu kambe gaa. A na lin* bankaaray hanno daŋ a gaa, a na wura sisiri mo sarku a jinda gaa. 	 Huan, Pharoin a khut a kipanin a min sawmna zungbuh a tola, Joseph khut ah abunsaka, puan malngata bawl puansilhte a silhsaka, a ngawngah dangkaeng khainiang a oksaka.


Miklot mo na Simeya hay. I goro ngey nya-izey banda Urusalima ra, i dumi fooyaŋ jarga. 	 Huan Mikloin Simea a suang hi. Huan a naute uh toh Jerusalem ah, a unaute uh jawnah a teng lai uhi.


Woodin se binde, waati kaŋ araŋ ga di ‹fanta hari laala kaŋ ga kazaamandi,› wo kaŋ annabi Daniyel ci, goono ga kay Nangu Hananta ra (cawkwa ma faham), 	 Huchi in, hihmangbangpa kihhuai, jawlnei Daniel gen, mun siangthou a ding na muh chiang un (a sim peuhmah in a omdan thei heh),


Zama nin, ya Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo, ni bangandi ay, ni tamo se ka ne ni ga dumi te ay se. Woodin se no ay, ni tamo te bine-gaabi ay ma adduwa woone te ni gaa. 	 Sepaihte TOUPA aw, Israel Pathian, na sikha kiang ah, Inkuan kon phuhsak ding, chi in, lah na phuangta ngal a: huaiziak in na sikha in hiai thumna na kiang a tun ngam hi.


Gaa no i ne: «Ifo ga ti taali se sargay kaŋ iri ga no a se?» I ne: «Wura jaŋ gu da wura caŋ gu, Filistancey koyey baayaŋ me. Zama balaaw folloŋ no go araŋ nda araŋ koyey kulu boŋ. 	 Huchiin amau, A kianga ka tatlekna uh lat ding bang ahi dia? a chi ua. Huan, amau, Philistia hausate zahin dangkaeng jangtan lim nga leh dangkaeng sansim lim nga: na vek ua tunga hi leng leh na hausate uh tunga leng lah khat ahi ngala.


I ga dira ka zulli ka koy Misira, Amma i man'ay me sanno hã, I ga koy zama ngey ma ngey boŋ gaabandi Firawna gaabo ra, I ma de Misira biyo ra. 	 Pharo hatnaa kihatsak dingin leh, Aigupta lim bel dingin, ka kam dong tuan louin Aigupta gama paisuk tumin a kuan uh.


Kala ni ma lasaabu alboro fo za jiiri waranka ize hala jiiri waydu ize, a ga to nzarfu sekel* waygu, Nangoray Hananta sekelo boŋ. 	 Pasal a hih leh na seh dan ding kum sawmnih akipana kum sawmguka upa mun siangthou sekel bang, dangka sekel sawmnga hu ahi ding.


Zeruwiya ize hinza mo go noodin: Yowab da Abisay da Asahel. Asahel mo ce daguyaŋ ga waasu sanda jeeri cine. 	 Huan, huai ah Zerui tapate thum, Joab te, Abisai te, Asahel te a om ua: Asahel bel zukpi bang ngial a ngalhat ahi.


«Za kaŋ borey wo wangu Silowe haro kaŋ ga zuru moso-moso, I goono mo ga farhã da Rezin da Remaliya izo, 	 Hiai chiten Siloah tui awla luang diahdiahte a deihlouh jiak un leh, Rezin leh Remalia tapa tunga akipah un,


I go no, Yehoyda buuyaŋo banda, kala Yahuda mayraykoyey kaa ka sombu bonkoono se. Bonkoono mo hangan i se. 	 Huan, Jehoiada sih nungin Juda miliante ahong kuan ua, kumpipa kiangah toulutna a bawl uh. Kumpipan a thu uh a napom.


Wa ci, oho, wa kande sanni, Oho, wa saaware care gaa. May no ka woodin bangandi za doŋ zamaney ra? May no k'a ci za doŋ? May no da manti ay, Rabbi? Irikoy fo mo si no kala ay, Ay ya Irikoy adilitaraykoy da faabako mo no, Afo si no kala ay. 	 Gen unla, hon pawt khe sak un; ahi, kidong uhenla: tumasiah akipan kuan ahia theisak? Nidanglaia kipan kuan ahia gen? kei Toupan ka hih ahi kei maw? Keimah lou ngal Pathian dang himhim a om kei; Pathian diktat leh hondampa ka hi; keimah lou ngal a dang himhim a om kei.


Zama ifo no boro ga du nga goyo kulu nda nga kookaro kulu ra, kaŋ a maa taabi a ra beena cire? 	 Ni nuaia a sepgimna tengteng akipan leh, a lungtanga a kisukna tengteng akipan mihingin bang a neia ahia leh?


Woodin yaŋ kulu, i si misa fo te a boŋ, i si donda-caray yaasay te a boŋ, wala? I ma ne: ‹Kaari bora din kaŋ ga haŋ kaŋ manti a wane margu-margu! A ga nga boŋ arzakandi da tolmeyaŋ! Waati fo no a ga ban?› 	 Hiaite tengtengin amah demin gentehna a gen un, amah demna paunak enghouna, Amaha lou hihpuangpa tung a gik; bangtan? chiin, a gen kei dign ua hia; khamna thila kihih inbulpa;


Iri fundey kataru no iri goono ga du ŋwaari nd'a, Saajo ra borey takuba sabbay se. 	 Ka hinna uh lauthawnna toh ka tanghou uh ka mu ua gamdai namsau jiakin.


I ra boro fooyaŋ kaŋ goono ga kay noodin, waato kaŋ i maa woodin, i ne: «Wa maa, Iliya no a goono ga ce.» 	 Huan, a kianga ding khenkhatten huai a jak un, Ngai un, Elija a sam, a chi ua.


Harim izey ra, Maaseya, da Iliya, da Semaya, da Yehiyel, da Uzziya. 	 Huan Harim tapate lakah; Maaseia, leh Elijal leh Semai leh, Jehiel leh, Uzzia.


Boro izo, ifo no ga ti yaasay woone kaŋ araŋ goono ga te Israyla laabo ra, kaŋ araŋ goono ga ne: «Jirbey gay, bangandi kulu mo mana kubay»? 	 Mihing tapa, Israel gama hiai paunak na neih uh bang chihna ahia. A nite a sawt chian kilakna peuhmah a vuaksuak nawn mai jel, na chih uh.


Dawda nda nga alborey binde, boro zangu iddu cine no, i tun ka fun Keyla ra ka koy naŋ kaŋ ngey du a koyyaŋ daama. I ci Sawulu se ka ne Dawda kooma ka fun Keyla, kala nga mo fay da nga dirawo. 	 Huchiin David leh a mite, guk hiam tak a thou ua Keila khua akipan pawt ua, paina lemna lamlam ah a paita uh. Huan, David Keila khua akipan a tai kheta chih Saula a hilh ua; huchiin kuankhiak a kikhelsakta hi.


A go, ay g'i margu i ma fun laabey kulu ra naŋ kaŋ ay n'i gaaray ka kond'ey ay futa, d'ay futay korna, d'ay dukuri beero ra. Ay ga ye ka kand'ey nango wo ra, ay ga naŋ i ma baani goray te. 	 Ngai dih, ka hehna te, ka lunghihlouhna te, ka thangpaihna thupi mahmah tea amau ka delh manna gam tengteng akipan ka pi khawm dinga, hiai mun ah ka hontun dinga, bittak in ka omsak ta ding.


A kaa ka maan dima gaa k'a ham. Borey kaŋ yaŋ goono g'a jare kay. Gaa Yesu ne: «Arwaso, ay ga ne ni se: ma tun.» 	 Huan, a vanaiha, lang a khoiha; huchiin, a jawngte a khawlta ua. Huan, Tangval, thou in, ka honchi, a chi a.


Lawi borey neeya: Yesuwa izey, Kadmiyel waney, Hodabiya izey do, wayye cindi taaci. 	 Levi mite: Jesua, Kadmiel tate, Hodeva tate, sawmsagih leh li.


Jama din kulu ra boroyaŋ go no, zangu iyye, suubananteyaŋ, kambu wow koyyaŋ, kaŋ afo kulu ga waani ka goy da finga-finga. I ga hin ka boŋ hamni ize folloŋ catu ka zeeri, hartayaŋ si no. 	 Huai tengteng lakah veilong za sagih, tel chiat a om ua; a vek un kaihkapa samzang chia a leng khial het lou mi ahi uh.


Ni binde, boro izo, hano kaŋ hane ay n'i wongu cinaro sambu i se, d'i darza bine kaaniyo, d'i booro beeje haro, d'i laakal sinjiyaŋ haro, d'i ize arey da wayey mo -- 	 Huan, nang mihing tapa, amau a kipan ahatna te uh, athupi kipahnate uh, amit taina pente uh, alung lut pante uh, atanu uhleh atapate uh ka lak mang ni chiang in,


Ay deena mo ga ni adilitara ci zaari me-a-me, Zama ngey kaŋ yaŋ ga taabi haŋyaŋ ceeci ay fundo se haaw, i di kayna mo. 	 Ka leiin leng nitumin na diktatna thu a gen ding; ka siatna ding zongte a zahlak un a zumta ngal ua.


A ciya mo, waato kaŋ a goono ga sududu nga de-koyo* Misrok se tooro windo ra, kal a izey Adrammelek da Sarezar n'a beeri nda takuba. I zuru ka yana ka koy Ararat laabo ra. Sennakerib ize Esar-Haddon no ka koytara ŋwa a nango ra. 	 Huan, hichi ahi a, a pathian Nisrok inah pathian a biak laiin a tapa Adrammelek leh Sarezer ten namsauin a sat lum ua; huchiin a tai mang ua, Ararat gamah a lut uh. Huan, a tapa Esarhaddonin a sikin vai a hawm hi.


Benaya, Piraton boro, Hidday, Gaas goorey do haray wane, 	 Pirathon mi Benai te, Gassa luite a mi Hidai te;


Amma saaya kaŋ i n'a neesi nda muudu, boro kaŋ margu iboobo, a mana to ka daaru a se. Boro kaŋ margu ikayna mo, a mana gaze a se. Boro kulu margu nga ŋwaaro hina me. 	 Huchia omera a teh uleh a tam lain bangmah a nei val keia, huan a tawm lain bangmah a tasam kei; mi chihin a kham ding bang jelin a la uhi.


Ay laakal da ni dondonandiyaŋey da ni seedey, Zama ay muraadey kulu go ni jine. 	 Na thuzohna thute leh na thutheihsakte thu ka jui jela; ka omdan tengteng na maa om ahi ngala.


Azgad izey do haray: Yohanan, Hakkatam ize; a banda mo alboro zangu nda iway. 	 Huan Azgad tapate lakah, Hakkatan tapa Johanan; huan amah toh pasal ja leh sawmte.


Amma ay ga nya-izey din donton hal a ma si koy te iri fooma kaŋ iri te araŋ boŋ, i m'a gar yaamo sanno wo ra, hala mo mate kaŋ cine ay n'a ci d'a, araŋ ma bara soolante. 	 Hiamahleh, huailam thu ah jaw kon suanna bangmah lou a honghih louhna dingin unaute ka hoh sak jela, ka gen bang taka kimansaa nana om theihna ding un.


Toorey mo ga daray parkatak! 	 Huan, milimte a mang vengveng ding hi.


Laala arzaka sinda nafa kulu, Amma adilitaray ga boro faaba buuyaŋ gaa. 	 Gitlouhna sumten bangmah a lohtak kei: himahleh diktatnain sihna akipan a tankhia.


Amma Kaldancey wongu marga na bonkoono gana ka Zedeciya to Yeriko batamey ra. A wongu marga jin ka say k'a naŋ. 	 Himahleh Kaldan sepaihten kumpipa a delh ua, Jeriko phaizang ah Zedekia a pha ua, sepaih hon tengtengte a kiang akipan a dalh zak uh.


Yaadin mo no alfaga beerey da asariya dondonandikoy goono g'a hahaara ngey game ra ka ne: «A na boro fooyaŋ faaba, amma a si hin ka nga boŋ faaba. 	 Huchi bangmahin siampu lianten, laigelhmite toh, amau laka enghouin, midang bawn hihhinga, amah kihihhing theilou bang.


Ya Sibma reyzin* tiksa, ay ga hẽ ni se da hẽeni kaŋ ga bisa Yazer wano korni. Ni kambe mariyey to hala teeko daaranta, Hala Yazer teeko gaa. Sohõ hasarawkwa kaa ka kaŋ ni fari nafa da ni reyzin kalo nafa boŋ. 	 Jazer kah sanga thupi in ka honkah dinga, aw Sibmah grep kung, na hiangte tuipi tungah a kiphalh dedopa, Jazer tuipi leng a tung hialta a, na nipi thei leh grep gahte hihsemiin a bawm hi.


Lawi bora mo, waybora kaŋ i wi din aro tu ka ne: «Ay koy Jibeya, Benyamin wano ra, in d'ay wahayo, zama iri ma zumbu. 	 Huan, Levi chi, numei a thah uh pasalin, Benjamin chite omna Gibea khua ah ka mei toh giah tumin ka valut ua.


D'iri na feema din cina zama iri ma banda bare Rabbi gaa ka fay d'a, wala zama i ma sargay kaŋ i ga ton yaŋ te a boŋ, wala mo iri ma hamni sargay, wala i ma saabuyaŋ sargayyaŋ te a boŋ, kala Rabbi bumbo m'iri hã d'a. 	 Halmang thillatna ding hiam, nekding thillatna ding hiam, lemna thillatna dinghiam a hihleh, amah TOUPA mahmahin honphut leh ake.


I ne a se: «Hezeciya ne: ‹Zaari woone ya taabi nda wowi, da donda-caray zaari no, zama izey to hayyaŋ, gaabi mo si no kaŋ g'i hay. 	 Huan, amau a kiangah, Hezekiain hichiin a chi, Tuni mangbatna leh salhna leh minsiatna ni ahi: naute lah a pian uh ahunta ngala, piangsak dingin lah hatna a om nawnta ngal kei a.


Jeeni mariyo iyya din na jeeni hanno iyya din gon. Ay na woodin ci moodabal teekoy se, amma ra i sinda boro kaŋ hin k'a feeri ay se.» 	 Huan, vui ngat ngingeuh ten vui sagih hoih taktak te a valh khit maimah uh ka mu a: huan, mitkhialdawi siamte ka hilh a, himahleh hon hilhchian thei lah kuamah a om tuan ngal kei ua, chiin, a gen hi.


I kond'a Farisi fonda borey do, bora kaŋ ga ti danaw doŋ. 	 Huai maa mittopa tuh Pharisaite kiangah a honpi ua.


Amma iri goono ga di Yesu didijante nda darza nda beeray mo buuyaŋ taabey kaŋ a haŋ din sabbay se. Zama Yesu gaze kayna malaykey gaa hal Irikoy gomno do a ma buuyaŋ taba boro kulu gurbi ra. 	 Himahleh, Jesu, angelte sanga nuaia a bawl tadih tuh, sihna thuak jiaka thupina leh pahtawina khuksaka omin I muta jaw ahi, Pathian hehpihna jiakin sihna tuh mi chih a chepsakna ding.


kala Rabbi salaŋ ay se ka ne: 	 TOUPA'N a hon houpih a,


Ndollim gonda nga ize way hinka, I maayey ga ti: ‹W'ay no!› da ‹W'ay no!› Hari hinza go no kaŋ yaŋ si kungu abada, Oho, hala mo itaaci kaŋ yaŋ si ne: ‹A wasa.› 	 Votin tanu nih a neia, honpia in, honpia in, chiin kikou ua. Thil thum lungkimsak theih ngeilouh a om uh, ahi, li, Hun e. chi lou:


Albarkante no boro kaŋ na Rabbi te nga deyaŋ hari. A si nga jine ye boŋbeeraykoyey do haray, wala borey kaŋ yaŋ ga kamba tangari do haray. 	 Toupa ka Pathian aw, nang thillamdang na hihte leh koumau lam non ngiahtuahnate a tam mahmaha, huaite na maa hihlat zoh vual ahi kei ding.


Ifraymu bugantey, kaari i boŋbeeray koytaray fuula, D'a darza hanna kaŋ ga hima tuuri boosi kaŋ go ga lakaw, kaŋ go gooru albarkanta ra. Borey kaŋ yaŋ bugu nda duvan gooro nooya! 	 Ephraimte zu khamhatte kisaktheihna lallukhu tung leh, a kilawmna uh thupi pak tul laitak, uain thazoha omte guam hausa tak lutang tunga om a tung a gik hi!


Diraw folloŋ ra no Yasuwa na laabey din da ngey koyey kulu ŋwa, zama Rabbi, Israyla Irikoyo, nga no goono ga wongu Israyla se. 	 Huai kumpipate tengteng leh a gam uh TOUPA, Israelte Pathianin Israelte a doupih jiakin, Josuain hun khata a mat vek ahi uhi.Huan, Josua leh Israelte tengteng a giahmun Gilgal ah a kiknawn vek uhi.


A ciya, jiiri iyya din bananta ra, kala waybora din tun Filistancey laabo ra. A ye ka kaa nga kwaara. A fatta mo zama nga ma hẽ bonkoono gaa a windo nd'a farey sabbay se. 	 Huan, kum sagih hong kivei nungin hichi ahia, huai numei bel Philistiate gam a kipan a kiik nawna; huan, a in leh lou ngen dingin kumpipa a juana.


Amma Zelofehad, Hefer izo, Jileyad ize, Macir ize, Manasse ize, a sinda ize alboro, kala wayboroyaŋ. A ize wayey maayey neeya: Mala, da Noha, da Hogla, da Milka, da Tirza. 	 Manassi ta Makir, huai ta Gilead, huai ta Hepher, huai ta Zelopheoadin bel tapa neilouin tanu ngen a nei hi: huai a tanu minte bel Mahlai te, Noa te, Hoglai te, Milkai te, Tirzai te ahi uh.


Wa haggoy d'araŋ boŋ fa, hal araŋ ma si dinya Rabbi araŋ Irikoyo sappa kaŋ a te nga nda araŋ game ra. Araŋ ma si koy ka himandi jabante fo te araŋ boŋ se kaŋ gonda hay kulu alhaali kaŋ Rabbi ni Irikoyo n'araŋ ganji. 	 Pilvang mahmah un, TOUPA na Pathian uh thukhun na kiang ua a khun na mangngilh ding ua, TOUPA na Pathian un bangmah kibatpih himhim bawl a phallouh milimte na kibawl tawm kha mahmah ding uhi.


Woodin banda Lawitey furo ka ngey goyo te kubayyaŋ hukumo ra Haruna nda nga izey jine. Mate kaŋ cine Rabbi ci Musa se Lawitey boŋ, yaadin mo no i te i se. 	 Huan, huai zohin Levite Aron leh a tapate nuaia a nasepna uh sem dingin kihoupihna puanin sungah a lut uh: Levite tungtang thu-a TOUPA Mosi thu a piak bangin a tunguah a hihat hi.


Ifo se no dumi cindey ga ne: «Man no i Irikoyo go me?» Ni tamey kurey kaŋ i mun din, I ma bay a fansa banayaŋo gaa ndunnya dumi cindey ra iri jine. 	 Bangachia nam chihin, A Pathian uh koia om ahia leh? Na sikhate sisan pawt phulakna ka mitmuh un nam chih lakah theih hi hen.


Ay na ni taaley tuusu sanda beene hirriyaŋ buru ka ni zunubey mo tuusu sanda beene buru cine. Ma ye ka kaa ay do, zama ay no ka ni fansa*. 	 Na tatleknate uh meipi hihmang bangin ka hihmang taa, na khelhnate uh mei hihmang bangin ka hihmang na lai hi; ka kiangah hongkik nawn un, nou lah ka hontanta ngala, chiin.