I tun za susubay ka sududu Rabbi jine, gaa no i bare ka kaa ngey kwaara Rama. Elkana nda nga wande Hannatu binde margu, Rabbi mo fongu a gaa. 	 Huan, jing piin a thou ua, TOUPA a bia ua, a pai ua, Rama khuaa a in uh a tung nawnta uh: huan, Elkanin a ji Hana a kithuahpiha: huan, TOUPAN amah a thei gige hi.


Ay mo, Yohanna, ay no ka maa, ay no ka di hayey din. Saaya kaŋ ay maa, ay di mo, ay ye ganda zama ya sududu malayka jine, nga kaŋ na hayey din bangandi ay se. 	 Huan kei Johan tuh hiai thilte zapa leh mupa ka hi a. Huan huchia ka jak a, ka muh takin, hiai thilte hon musakpa angel khe bul ah be ding in ka pukta hi.


Sahãadin-sahãadin, a na soojeyaŋ da sooje jine funayaŋ sambu ka kaa i gaa da jirsi. Ngey mo, kaŋ i di wongu nyaŋo da soojey, na Bulos karyaŋo naŋ. 	 Huan, aman sepaihte leh sepaih za heutute a pi pah ngala, a kiang uah a tai suk ua; huan, amau heutu lianpen leh sepaihte a muh tak un Paula vuak a tawpta uhi.


Ay na Yasuwa mo lordi waato din ka ne: «Ni moy di hayey din kulu kaŋ Rabbi araŋ Irikoyo te bonkooni hinka din se. Yaadin cine mo no Rabbi ga te mayray kulu kaŋ araŋ ga daŋandi ka koy i do din se. 	 Huan, huai lai mah in Josua bel, TOUPA na Pathian un huai kumpipa nihte tung a thil a hih tengteng na mit in a mu vek a; huchi bang mah in na lutna ding gam tengteng tungah TOUPA'N a hih ding.


Gaa no a margu nda nga wando. Nga mo te gunde ka ize aru hay a se kaŋ a n'a maa daŋ Beriya, zama hasaraw te a dumo se. 	 Huan a ji kiangah a hoha, nau a paia, tapa a neia, a insung a tuahsiat jiakin a min dingin Beria a sata hi.


Hala mo woodin hay fo kayna no ni diyaŋ gaa, ya Rabbi, Koy Beero, amma ni na ay, ni tamo dumo ciine te jirbi boobo se ne ka koy jina. Ya nin Rabbi, Koy Beero, woodin ya borey alaada no? 	 TOUPA Pathian aw, huaite leng nang mitmuh in zaw thil bangmah thamlou zaw ahi ua; himahleh na sikha inkuan hong omdan ding thu kum tampi sung a ding in leng na gen khinta a; TOUPA Pathian aw, hiaite leng mihingte hihdan bang mah ahi.


Anzura, kaŋ ga ti waybora baabo n'a gaay kal a te jirbi hinza noodin anzura windo ra. I binde ŋwa ka haŋ, ka goro noodin. 	 Huan, a pu, nungak pan a kianga om dingin a na khoukhoua; a kiangah ni thum a oma: huchiin a ne un a dawn khawm uhi, huaiah a tunga.


Waybora kaa a do, a goono ga humburu, a gaahamo go ga jijiri, zama a bay haŋ kaŋ te nga se. A sombu Yesu jine ka dede a se da cimi haya kaŋ nga te. 	 Huchiin, numeiin a tunga thil a hihsak theiin, lau leh ling kawmin a hongpaia, a maah khupbohin, a kiangah thudik a ngenta a hilh vek ta a.


Yusufu ne i se: «Ifo no araŋ te wo? Araŋ mana bay kaŋ boro danga ay cine, daahir a ga waani gunayaŋ bo?» 	 Huan, Josephin, a kiang uah, bang thil ahi maia na hih uh? Kei miin aisan a siam teitei uh chih na theikei ua hia? Achia.


Haŋ kaŋ Irikoy haw care gaa, boro ma s'a feeri.» 	 Huaijiakin Pathianin a gawmsa mihingin khen kei heh, achia.


da Bakbuk izey, da Hakufa izey, da Harhur izey, 	 Bakbuk tate, Hakupha tate, Harhur tate;


Irikoy bora binde n'a gana ka ye. A na ŋwaari ŋwa, a na hari haŋ mo, annabi zeena din windo ra. 	 Huchiin a kiangah a kik nawna, a inah tanghoute a nein tui te a dawnta hi.


Irikoy folloŋ no go no kaŋ ga ti ikulu Baabo, kaŋ go ikulu boŋ, a go ikulu game ra, a go ikulu ra mo. 	 Bangkim Pathian leh Pa khat kia a oma; amah tuh bangkim tungah a oma, bangkim a mu suaka, bangkim sungah a om hi.


Ma ne dandi kambe tuuri lunku-lunko se: Ma maa Rabbi sanno. Ya-cine no Rabbi, Koy Beero ci: A go, ay ga ba ka danji tusu ni gaa, danji kaŋ ga ni tuuri taya da ni tuuri koga kulu ŋwa ka ban. Danji beela korna din si bu bo. Laabo batama kulu, za dandi kamba kala a ma koy azawa kambe, i kulu ga kukure danjo ra. 	 Israel gam kiangah, hichiin TOUPAN a chi ahi: Ngaiin, ka hondou ahi, ka namsau a pai akipan ka phawi dinga, na lak ua mi diktat leh diktatlou kibangsapin ka phuk ding.


Iblisi mo, kaŋ a na siyaŋey kulu ban, a fay da Yesu jina. 	 Huan, diabolin a khemna ding tenga a khem khitin a lemtan hun chiang dingin a paisanta hi.


Yesu ne alfaga beerey da Irikoy windo batukoy jine funey da arkusey kaŋ yaŋ kaa a do se: «Araŋ kande takuba nda goobu yaŋ danga kosarayko do no? 	 Huan, Jesun, a kianga hong siampu liante Pathian biakin heutute leh upate kiangah, Temsau khawng, khetbuk khawng keng in, suamhat man ding bang hialin na hong pawt uh ahi maw?


baa kaŋ baabo mana woodin yaŋ kulu te, Amma izo ga ŋwa tudey boŋ, A ga nga gorokasin wande ceeci, 	 A hih ding zopena hih louha, mun sangtea a nek jawka, a innveng ji a hihbuaha,


‹Ay no ga ti ni kaayey Irikoyo, Ibrahim da Isaka nda Yakuba Irikoyo.› Musa mo jijiri, a mana ta nga ma guna koyne. 	 Kei na pipute Pathian ka hi, Abraham Pathian, Isaak Pathian, Jakob Pathian, a nachi a. Huchiin, Mosi a linga, a en ngamta kei hi.


Woodin sabbay se ni m'a fay waani, zama nga no ga ni Irikoyo ŋwaaro salle. A ga goro ihanno araŋ se, zama ay wo, Rabbi kaŋ g'araŋ hanandi, ay ya Hananyankoy no. 	 Huaijiakin na siangthou ding ahi; na Pathian adia nek dingin ansiah a lan jel ngal ua, nanga dingin mi siangthou ahi ding uhi: Kei, TOUPA nou honhihsiangthoupa lah ka siangthou ngala.


Misa wo neeya: Dum'izey ya Irikoy Sanno no. 	 Huai gentehna thu hiai ahi: Buh chi tuh Pathian thu ahi.


Waato kaŋ ay kaa binde, ifo se no ay mana boro kulu gar? Waato kaŋ ay ce mo, ifo se no tuuko kulu si no? Ay kamba dunguriya gumo no kaŋ ga naŋ ay si hin ka fansa te? Wala mo ay si hin ka boro kaa kambe no? Guna, ay kaatiyaŋo no ay ga teeko koogandi nd'a. Ay ga isey bare ka te saaji, Hal i hari hamey ma fumbu zama hari si no, I ga bu mo hari jaw sabbay se. 	 Bang jiakin ahia ka hongpaia mi himhim a om louh uh? Bangjiakin ahia ja sapa hondawng ding himhim a om louh uh? Ka khut tan theilou dinga tomsakin a om himhim ahia? Ahihkeileh, humbit dingin thilhihtheihna himhim ka nei ka hia? Ngai un, ka salhnain tuipi ka kangsaka, luipite gam keuin ka bawl hi: tui himhim a om louh jiakin a ngasate a uih a, dangtakin a si jel.


Suleymanu tu a se a hãayaŋey kulu boŋ. Hay kulu mana tugu Suleymanu se kaŋ a si hin ka ci wayboro bonkoono se. 	 Huan Solomon in athu dot tengteng a dawng vek a: Solomon in a dawn theihlouh himhima omkei hi.


I ma nangoray hanante te ay se, zama ay ma goro i game ra. 	 Huan mun siangthou hon bawl sak uhen; a lak ua ka ten theihna ding in.


Doŋ Israyla* wo hanante no Rabbi se, A nafa boŋ-jina no. Borey kulu kaŋ n'a ŋwa, woodin ciya a se taali, Masiiba kaŋ i boŋ. Yaadin no Rabbi ci. 	 Israel bel TOUPA adia hihsiangthou, a gah pung masa ahi, amah ne gaimi peuhmah a moh dinga, a tunguah siatna a hongtung ding, chih TOUPA thupawt ahi.


I nangorayey ga ti Jileyad da Basan da nga kawyey, da Saruna kuray nangey kulu ka koy hal i birney meyey gaa. 	 Huan Basan a Gilead ah, a khopite, Saron huapkhate tengteng, a tanpha un, a teng uhi.


Manti hari kaŋ ga furo me ra no ga boro ziibandi* bo. Amma wo kaŋ ga fun me ra din, nga no ga boro ziibandi.» 	 Kam a lut mihing hihnin a pang ahi kei; himahleh kam a pawt in, huai ngei in mihing a hihnin ahi zaw, a chi a.


Neyomi ne a se: «Guna, ni waycina kongormo go ga ye nga dumey da nga de-koyey* do, ni mo ma ye k'a gana.» 	 Huan, aman, Ngaiin, na moupihnu a chite kiang leh a pathian kiang lamah a kik nawnta; nang leng na moupihnu delh inla, pai nawnta in aw, achia a.


Yakuba binde te yaadin. A na jirbi iyya toonandi. Laban na Rahila no a se, a ma ciya a wande. 	 Huchiin, Jakob in Huchibangin a hiha, ni sagih a zou ta a; huchiin, a tanu Rakil ji dingin a peta hi.


Aser mo, a ŋwaaro ga ciya ji foy. A ga ŋwaari hanno no, bonkooni laam'ize dumi. 	 Aser, a nek a hoh ding, kumpite nek chi kim taktak a piangsak ding hi.


A go hala beene, a ga donton k'ay faaba. A g'ay ce kondo ŋwaakwa foy. (Wa dangay) Irikoy ga nga baakasinay suujo da nga cimo donton. 	 Ka hinna humpinelkai lakah a oma; mi meia kang lakah ka luma, mihing tate lakah; huaite ha tuh tei leh thal ahia, a lei u tuh namsau hiamtak ahi.


Zama Israyla izey da Lawi izey, i ga kande beene sambuyaŋ sargay, ntaaso wane da reyzin hari wane da ji wane, ka kond'a fuwey ra, nango kaŋ nangu hananta jinayey bara, da alfagey kaŋ yaŋ ga saajawo te, da windi me batukoy, da doonkoy. Iri ne iri si iri Irikoyo windo muray mo.» 	 Israel tate leh Levi taten buhlehbal vei, uain, thau, thillatmunsiang tuiumbelsuante, nasem siampute, kongkhakngakte leh lasamite omna, munsiangthoua a tawi ding uh lah ahi ngala: Huan i Pathian in uh i nuse kei ding uhi.


Gaa no saaji tuuri-nyaŋey mo ga doon Rabbi jine farhã sabbay se, Zama a goono ga kaa ka ndunnya ciiti. 	 Huchih hun chiangin gamnuaia sing tengtengin TOUPA maah nuamsain la a sa ding ua, lei vaihawm dingin lah a hong pai sin ngala.


I afo kulu gonda moyduma taaci, i afo kulu mo gonda fata taaci. 	 Mai li a nei chiat ua, kha li a nei chiat nawn uh.


Zama ni ga hin ka bay kaŋ hunkuna a mana bisa jirbi way cindi hinka kaŋ ay koy Urusalima sududuyaŋ se. 	 Jerusalem khua a Pathian be dinga ka hoh touh nung ni sawmlenih lou val ahi nai kei ding chih na na thei ding;


Araŋ ga ne mo koyne: ‹Boro kaŋ ga ze da sargay* feema, manti hay fo no, amma boro kaŋ ga ze da sarga kaŋ go feema boŋ, kal a zeyaŋo m'a di.› 	 Huan, Kuapeuh maitam lou a kichiam tuh, bangmah ahikei: a tung a thil piak om lou a kichiam peuh bel tangtunsak ding ahi, na chi uh.


Rabbi salaŋ Musa nda Haruna se koyne, ka ne: 	 Huan, TOUPA'N Mosi leh Aron a houpih a,


Dawda baytu fo no. Ya Irikoy, m'ay hallasi, zama ni do no ay ga tugu. 	 Pathian aw, honhumbitin: nangmah ah ka ginna ka koih ngala.


Amma reyzin nya ne i se: ‹Ya fay d'ay reyzin hari kaŋ ga Irikoy farhandi, hala da borey mo, ya koy ka sillori tuurey game ra _ka te i se koy__?› 	 Huan, grep guiin a kiang uah, Pathian leh mihing kipaksak sek ka uain pawtsanin singte tungah lehlam lehlamah ka phiaphia mahmah ding maw? a chi a.


Kal a zagu k'i guna. A n'i laali Rabbi maa ra. Kala urs* hinka fatta saaji kurmu ra ka i ra arwasu waytaaci cindi hinka tooru-tooru. 	 Huan, a nunglam a nga a, amau a mu a, Toupa minin a hamsiatta hi. Huan, gamnuai akipan vompi nih a hongpawt khia ua, a lak ua naupang sawmli leh nih a hongkei ua.Huan, huai a kipan Karmel tangah a hoha, huai akipan Samari khua ah a pai nawnta hi.


Ruta ne a se: «Hay kulu kaŋ ni ci, ay g'a te.» 	 Huan, aman a kiangah, Na gen peuh ka hih ding a chi a.


Da i n'i maykoy catu ganda i ma fun tondi jabu gaa, Gaa no jama ga maa ay sanney, zama i ga kaan. 	 Amau mohpaih dingte kianga piakkhiak a hih chiangin, Toupa thu a dik chih a thei ding uh.


Ma borey fongandi nda hayey din k'i lordi Irikoy jine i ma si kakaw sann'izey boŋ, zama woodin si hay kulu hanse, kal a ma borey kaŋ ga maa halaci. 	 Hiai theisak inla, thute leltak tunga akisel louhna ding un Toupa muh in phatuamngaitakin theisak in; huai kiselna tuh bangmah a phatuam kei a, angaikhete ading in siatna ahizaw nak hi.


Borey kaŋ ga duma nda mundi ga wi da farhã. 	 Khitui ke kawma tuhten nuamsa takin a at ding uhi.Kap kawmin buh chi kuan khiakpih mahle uh, a buhphal te uh tawiin nuamsain a hongpai nawn ding uhi.


A ga boro boŋ jareyaŋo zumandi, A ga boro boŋbeera mo ye ganda, Amma Rabbi beera hinne ga bangay zaaro din ra. 	 Mihing kideihnate hihniamin a om dinga, mite kisaktheihna niamsakin a om ding, huai niin TOUPA kia tawisanin a om ding hi.


Kala Musa konda i sanno Rabbi do. 	 Huan, Mosi in a thu uh TOUPA ma ah a tun a.


Sihiyona ize darzantey kaŋ waato i darza ga saba nda wura hansante, A go, i n'i himandi sanda botogo foobuyaŋ, Kusu cinako kambe goy. 	 Zion tapa manphate, dangkaeng hoih toh tehpih theih, bangchidana leibel, belvelmi khutnasepbanga ngaih hita ahia!


Rabbi ye ka ne Yasuwa se: «Hunkuna ay na Misira wowi haawo gunguray ka ganandi araŋ boŋ.» Woodin se no i ga ne nango din se Jilgal, hala ka kaa sohõ. 	 Huan, TOUPAN Josua kiangah, Tuniin Aiguptaten nou a honmuhsitna uh noumau akipanin ka khuk mangta hi, a chi a. Huchiin tu tanin huai mun tuh Gilgal a chi uhi.


I guna, amma faabako si no. I guna hala Rabbi do, amma a mana tu i se. 	 A dak vialvial ua, himahleh hondam ding kuamah a omkei uh; TOUPA mah a en ua, himahleh aman a dawngkei hi.


amma ni m'i halaci parkatak! Ngey neeya: Hittancey, da Amorancey, da Kanaanancey, da Perizancey, da Hibancey, da Yebusancey, danga mate kaŋ Rabbi ni Irikoyo na ni lordi nd'a. 	 Hitte, Amorte, Kanante, Perizte, Hivte, Jebuste na hihmang vek ding uhi:


Zama Yahudanca Mordekay no ga dake bonkoono Zerses gaa. A gonda beeray Yahudancey game ra, a nya-izey jama yadda nd'a, a goono ga gomni goy te nga dumo se, a na laakal kanay sanni te mo nga banda-bandey kulu se. 	 Mordekai Juda mi leh kumpipa zom, Judate laka lian, a u a nau mi tampiin a pom uh ahi ngala; a mite hoihna zong, leh a chite tengteng kianga lungmuan thu genin.


Woodin banda Rabbi salaŋ Musa se ka ne: «Ni ma kaaru Abarim tondi kuuko boŋ ka laabo kaŋ ay na Israyla izey no din guna. 	 Huan TOUPA'N Mosi kiang ah, Abarim tang ah hohtou inla, Israel suante ka piak ding gam va en in.


Zama tondi beerey ga tun ngey nangey ra, Tudey mo ga hibi, amma ay suujo ya si tun ni do, Ay laakal kanay alkawlo mo si tun. Yaadin no Rabbi ci, nga kaŋ ga bakar ni se. 	 Tang liante a paimang ding ua, tang neute leng suanin a om ding uh; ka chitna ahihleh nanga kipanin a pai mang kei dinga, ka lemna thukhun leng suanin a om sam kei ding, Toupa nang honhehpihpan a chi hi.


Woodin ma ciya alaama araŋ se, da haŋ fo araŋ izey g'araŋ hã ka ne: ‹Ifo ga ti tondey wo maana?› 	 Huchiin hiaite na lak uah chiamtehna a honghi dinga, tunung chiangin na tate un, hiai suangte bang na chihna uh ahia oi? chia ahon dot hun chiang un,


Yaadin no araŋ mo ma sambu beene yaŋ salle Rabbi se. Zakka kulu kaŋ araŋ ga ta Israyla izey gaa, araŋ ma kaa i ra ka salle Rabbi se, k'a no Alfa Haruna se. 	 Huchibang in Israel suante lak a sawm a khat na lak tengteng uate leng TOUPA vei thillat ding in na lan zui zel ding hi, huan huai TOUPA vei thillat pen siampu Aron na piak ding uh ahi.


Israyla izey jama kulu na Musa nda Haruna jance ganjo ra. 	 Huan gamdai ah Israel suante omkhawm Mosi leh Aron demin a phun uh:


Alfaga ma zunubi se sarga kuri kayna sambu nga kambayze gaa k'a tuusu hilley gaa kaŋ yaŋ go sargay kaŋ i ga ton feema boŋ. Kuro kaŋ cindi mo, a m'a kulu mun sargay kaŋ i ga ton feema tiksa gaa. 	 Huan, siampu in khelh thoihna sisan a khut zung in tamlou a pik ding a, haltum thillat maitam kite ah a tat ding a, haltum thillat maitam bul ah a sisan a sungkhe ding ahi.


Amma ay ga goobara daŋ Gaza birni cinaro gaa, Danjo g'a faadey ŋwa mo. 	 Himahleh Gaza kulh tungah mei ka sawl dinga, a lal inte a kang khin dinga;


A binde, dabarikoono tu ka ne i se: «I boro hinka wo ra, woofo no araŋ ga ba ay ma taŋ araŋ se?» I ne: «Barabbas!» 	 Gam ukpa'n bel amau a houpih a, Amau nihte a kua jaw hon pawtsak leng chi na hi ua? a chi nawn a.


Waato kaŋ bonkoono Hezeciya maa woodin binde, a na nga bankaarayey tooru-tooru, a na bufu zaarayaŋ haw nga gaa, a koy ka furo Rabbi windo ra. 	 Huan, hichi ahi a, kumpipa Hezekiain huai a jak takin a puansilhte a botkeka, saiip puan a silha, TOUPA inah a lutta.


A ma kande nga taalo se sarga Rabbi do, a zunubo kaŋ a te din se. Sarga ga ciya way fo kaŋ a ga kaa alman kayney ra, da feej'ize no wala hincin, kaŋ ga te zunubi se sargay. Alfaga ma sasabandiyaŋ te a se a zunubo sabbay se. 	 Khelh thoihna ding in belam hon lak a a nu, belamnou hiam, kel hiam a thil hihkhelhsa man ding in TOUPA kiang a lan ding in a khelhna thoihna a hon tawi ding a; siampu in a khelh tungthu ah kilepna a bawlsak ding.


Kala birno finetar fo ra no i n'ay zumandi cilla ra, hal ay du ka yana a kambe ra. 	 Huan, tohletah kulh julah bawmin honkhai khia ua, huchiin, a khuta kipan ka suakta hi.


A ga garu baguyaŋ dubiyaŋ sinji ni se. Nga deesey no a ga ni birni cinari kuukey beeri ka zeeri nd'a. 	 Kulhsuktsiatna a bawl, na kulh phelna ding, na insang achim sak ding, heipiin.


Firawna mo tun cino ra, nga nda nga bannyey da Misirancey kulu. I na hẽeni korno te Misira ra zama windi si no kaŋ ra buuko si no. 	 Huchiin janin Pharo a thou a, amah leh, a sikhate leh, Aiguptate tengteng; huchiin Aigupta gamah kahna thupi a omta; in khat mahmah mi khat sih louhna om louh jiakin.


Irikoy na zaari iyyanta din albarkandi, a n'a beerandi mo, zama zaaro din ra no a fulanzam nga goyey kulu gaa, kaŋ a te da wo kaŋ a taka ka ban. 	 Huchiin, Pathianin ni sagih ni a vualzawla, atangta hi: huai nia Pathianin a siam leh a bawl a nasep tengteng a khawl san jiakin.


Ni kuuyaŋo sanda sabb'ize cine no, Ni fafey sanda a fafey cine yaŋ no. 	 Tum singah ka kal tou dinga, huai ahiangte ka len ding, ka chi a: na nawite grepgui gahbom bang hi henla, huan na nawi gim apul bang;


Ngey hinne se no i na laabo no, Yaw fo kulu mana furo a ra. 	 Amau kiangah kia gam tuh piakin a oma, huan mikhual kuamah a lak uah a pai kei uh: )


Kaŋ i ŋwa ka kungu, i na patarmey kaŋ cindi margu, cilla beeri toonante iyye. 	 Huan, a vek un a ne ua, a vah chiat ta ua; anek val nen uleng, bawmpi sagih dim a ngah uh.


Zama a na nga fundo no ka Filistanca din wi. Rabbi mo na zaama bambata te Israyla kulu se. Ni di, ni farhã mo. Ifo se binde kaŋ ni ga boro kaŋ sinda taali kuri alhakku sambu, ni ma Dawda wi sabaabu kulu si?» 	 Sih khawksa louin Philistia mi a suala, huan, TOUPAN Israel tengteng hotdamna thupitak a sepkhiak saka; huai lah nang ngeiin leng na mu a, na kipak mahmah a; huaijiakin sisan poi khoihlou tungah bangding mahmahin ahia na khelh ding, a jiak bangmah om loua David na thah ding? a chi a.


Amma za kaŋ iri bu Almasihu banda, iri ga cimandi kaŋ iri ga funa a banda mo. 	 Huan, Kris kianga I suh sam tak aleh, a kiangah I hing sam ding chih I gingta ahi;


A talibey ne a se: «Rabbi, a mana gay sohõ, Yahudancey goono ga ceeci ngey ma ni catu nda tondiyaŋ. Ni ga ye noodin koyne?» 	 Huan, nungjuiten a kiangah, Rabbi, tuma zekin Judaten suanga honden a tum ua; huchipi in leng huaiah na hoh nawn himhimdia hia? a chi ua.


Netofa alborey, waygu cindi iddu no. 	 Netophah mite, sawmnga leh guk.


da Yebusancey da Amorancey da Jirgasancey, 	 Jesbuste, Amorte, Girgaste;


A n'i lordi mo ka ne i ma s'a bangandi taray 	 a nahihdam vek a, a tanchin than het louh ding a kiang uah a chi a.


I ga ne noodin haro se Meriba hari, zama Israyla izey na Rabbi jance noodin. Amma a na nga boŋ cabe kaŋ nga ya Hananyankoy no i game ra. 	 Hiai Meriba tuite ahi: Israel suanten TOUPA a sual ek ua, huailai a pahtawi a a om tak ziak in, a chi a.


Ma si nooru nda hari wala tontoni daŋ a gaa. Amma ni ma humburu ni Irikoyo ka naŋ ni nya-izo ma goro ni do. 	 Amah laka dangka hiam, thil hiam, a pung la ken, Pathian laudan siam jawin: na unau na kianga a teng theihna dingin.


Amma Rabbi ne Musa se: «Ni kamba salle k'a di sunfa gaa.» Musa na nga kamba salle k'a di. A ye ka te goobu kamba ra. 	 Huan, Toupa Mosi kiangah, na khut zan inla, gul a mei in la in, achia: (a khut a zana, gul amei in a manta a, a khut ah chiang a hong suak nawn leuleu hi):


Ya Rabbi ay Irikoyo, ay Hananyankoyo, Manti za doŋ-doŋ kaŋ sinda me no ni go no bo? Iri si bu. Ya Rabbi, ni n'i waadu i ma ciiti goy te. Ni mo, ya Tondo, ni n'i kayandi goojiyaŋ sabbay se. 	 Aw TOUPA ka Pathian, ka Mi siangthou, khantawna kipan na hi ka hia? ka si kei ding uh, Aw TOUPA, vaihawmna adingin amah na hihkipta dingin amah na tungkheta hi.


I na baa fay ka kaa Kohat almayaaley se. Lawi izey kaŋ yaŋ ga ti Alfa Haruna banda mo du birni way cindi hinza, kurne fayyaŋ boŋ. I du ey Yahuda kunda, da Simeyon kunda, da Benyamin kunda ra. 	 Huan, aisan tuh Kohath mite nam tungah a puktaa: huchiin siampu Aron suan Levi chia miten Juda nam tantuam akipan, Simeon mite nam tantuam akipan, Benjamin nam tantuam akipan khopi sawm leh thum aisanin a tang sam uhi.


I ne a se: «Iri ga hin.» Amma Yesu ne i se: «Daahir no, haro kaŋ ay go ga haŋ, araŋ mo g'a haŋ. Baptisma kaŋ i go ga te ay se mo, nga no i ga te araŋ se. 	 Huan, amau, a kiangah, Thei e, a chi ua. Huan, Jesun, a kiang uah, Ka nou dawn ding na dawn ding ua, ka baptisma tan ding leng na tang ding ua:


Adilantey booriyaŋo g'i boy, Amma amaana ŋwaakoy hattayaŋo ga i halaci. 	 Mi tangte dikna in amau a pi ding, himahleh mi lepchiahte hoihlouhna in amau ahihse ding hi.


Boro kulu kaŋ ga maa ay sanney wo k'i te mo, i g'a himandi boro kaŋ gonda laakal, kaŋ na nga fu cina tondi boŋ. 	 Huchiin, mi chih hiai ka thu ja a, jawm peuh tuh, mi pil suangpi tunga in lam mi toh ka teh ding ahi.


Rabbi Irikoy mo ne a se: «May ka ci ni se ka ne koonu no ni go? Ngo, manti tuuri-nyaŋo kaŋ ay ne ni ma si ŋwa gaa no ni ŋwa?» 	 Huan, aman, vuaktang na hih kuan honhilh ahia? Sing gah nek louh hial ding ka chih ne na hita maw? A chia.


I ne: «Ni n'iri fundey faaba. Naŋ iri ma du gaakuri bonkoono do, iri mo, iri ga ciya Firawna bannyayaŋ.» 	 Huan, amau, nang ka hinna uh na humbitta: pu aw, honhehpih inla, Pharo sikhate ka hi mai ding uh, achi ua.


waato din gaa a nya-izo wando mo ga kaa a do arkusey jine. A g'a taamu ce fo feeri, a ma tufa albora moyduma gaa mo, ka ne a se: «Yaadin no i ga te boro kaŋ wangu ka nga nya-izo windo cina se!» 	 Huchiin a unaupa ji a kiangah upate maah a hongdia, upate maah a vanaih tou dia, a khedap a suah ding sak dinga, a maiah a chil a se dinga. A unaupa inkuan khotuah nuamloupa tungah hichi banga hih hi ngeingei hen, a chi dinga.


Waato kaŋ Bitros di a binde, a ne Yesu se: «Rabbi, boro wo binde?» 	 Huan, Peterin amah a muh takin, Jesu kiangah, Toupa, hiai min bang a hih dia? a chi a.


Ya Irikoy, m'ay faaba, zama harey margu ay fundo boŋ. 	 Buannawi thukpi, siksan himhim om louhna ah, ka tum hulhul hi: Tui thukpi tui lian hontupna ahte, ka na lutta hi.


Suleymanu na jinayey kulu te kaŋ yaŋ go Rabbi fuwo ra: wura feema, da wura taablo kaŋ boŋ i ga jisiyaŋ buuro dake, 	 Huan, Solomonin Toupa ina tuiumbelsuan om tengteng a bawla; dangkaeng maitam leh tanghou koih omna dohkan dangkaengin;


Boro kaŋ gaa i ga kaseeti alwaati kulu, Day a ga nga hanga sandandi, Sikka si i g'a halaci fap! folloŋ! kaŋ sinda safari. 	 Kuapeuh salhna om naka genhak thakhatin a puakjak dinga, hih damna om louin.


Hi funkoy kulu, da borey kaŋ yaŋ ga naaru nangu kulu teeko ra, da hi goy-teerey, da teeko goy-teerey kulu kay nangu mooro. 	 Dak kal khatin hichi tela hauhna thupi tuh bangmah loua bawl a om jiakin, chiin. Huan longpute leh koilam koilama longa tungte leh longmite leh tuipia nek zong tengteng tuh gamla pi ah a ding ua.


Dalila ye ka ne Samson se: «Hala sohõ day ni goono g'ay halli no ka taari ay se mo. Ma ci ay se haŋ kaŋ no i ga ni haw d'a.» A ne waybora se: «Hala day ni g'ay boŋ hamno yollo ize iyya kay ka margu nda jerese kaymi jinay ra no.» 	 Huan, Delalain Samson kiangah, Non khem lain, juau non hilh lai ahi: bangchia hen theih ding na hia honhilh dihve, a chi a. Huan a kiangah, ka sam phek sagih puanin gatkhum le teh ahi mai, a chi a.


Wa bara nda goray hanno dumi cindey game ra, zama haŋ kaŋ ra i g'araŋ ciinay danga hari laalo teekoyaŋ, i ma di araŋ goy hanney ka Irikoy beerandi a kunfa zaaro ra. 	 Jentelte lak a na tatdan uh kilawmtak hihen, huchiin thil hihkhialte bang a, a hon gensiatna lam uah na thil hihhoih uh amuhte uh jiakin veha a om chiang un Pathian a pahtawi thei ding uhi.


Bulosyaŋ fatta kaso ra ka furo Lidiya windo ra. Waato kaŋ i di nya-izey, i n'i yaamar. Gaa no i tun ka dira. 	 Huan, suangkulh akipan a pawt ua, Lidia in ah a lut ua, a khamuan ua, a pawtta uhi.


Ay goono ga seeda boro kulu se kaŋ goono ga maa tira woone annabitaray sanney ka ne: boro kulu kaŋ ga tonton i gaa, Irikoy ga balaawey tonton a se kaŋ yaŋ go hantumante tira woone ra. 	 Hiai laibua genkholhna thute zapeuh kiangah ka thiesak hi: Mi kuapeuh in hiai thute a behlap ualeh Pathian in amau tungah hiai laibua a kigelh gawtna tuh behlap inteh:


Oho, za sintina ka kaa sohõ, ay no. Afo mo si no kaŋ ga kaa ay kambe ra. Ay no ga goy, may mo no g'a bare? 	 A hi, ni om nungsang kei amah ka hi; huchiin ka khuta kipan honkhe thei himhim kuamah a om kei uh; na ka sema, kuan ahia huai hei ding?


Sohõ binde, ya Rabbi, ay neeya. Laabo kaŋ ni n'ay no din ra, ay kande a fari nafa boŋ-jina.» Gaa no ni ga cilla jisi Rabbi ni Irikoyo jine ka sududu Rabbi ni Irikoyo jine. 	 Huan, ngaiin, TOUPA aw, nang na honpiak lei gah masapen chiatte ka hontawi uhi, na vachi ding uhi. Huan, TOUPA na Pathian uh maah na vual ding ua, TOUPA na Pathian uh maah chibai bukin na kun ding ua:


Ay ga banda bare araŋ gaa mo, hal araŋ ibarey m'araŋ kar ka gaaray. Borey kaŋ ga konna araŋ g'araŋ may. Araŋ ga zuru mo baa gaarayko si no. 	 Na tunguah ka mai ka gum sak dinga, na melmate uh ma ah na vuallel ding uh: nou honmudahten na tunguah vai a hawm ding ua, kuamah delh louhin na tai ding uh.


A ga ciya mo, boro kulu kaŋ cindi dumey kulu kaŋ na Urusalima wongu yaŋ ra, i ga soobay ka ziji jiiri ka koy jiiri zama ngey ma sududu Koy Beero se, Rabbi Kundeykoyo no, ngey ma tandey bato mo haggoy. 	 Huan hichi ahi dinga, Jerusalem dou dia hongkuan nam tengteng laka nutsiata om mi chih a kum sikin Kumpipa, sepaihte TOUPA, be dingin a kuan tou ding ua, biakbukte ankuang luina nei dingin.


Ay bina goono ga yalla-yalla hal a yangala zaati, Rabbi windey muraadu sabbay se. Ay bina d'ay baso goono ga farhã dooni te Irikoy fundikoono se. 	 A hi, kawlgitin in a mu a, lensiamin leng amaha adingin bu a mu a, a nou koihna dingin sepaihte TOUPA aw, ka Kumpipa leh ka Pathian, huai tuh nangmah maitamte ngei ahi hi.


Hano din hane Yesu fun fuwo ra ka goro teeko me gaa. 	 Huai min Jesu tuh in a kipan a pai khia a, dil gei ah a tu a.


W'a sifa nda gaasu kaŋ i fay haray da gaani, W'a sifa nda moolo hamni boobokoy da seese. 	 Khuangta leh lamin amah phat unla: kaihging chi tuamtuam leh tamngaiin amah tuh phat un!


Ay baaba n'ay daŋ zeyaŋ ka ne: ‹Ay go ga bu. Saara kaŋ ay fansi ay boŋ se Kanaana laabo ra, noodin no ni g'ay fiji.› Sohõ binde, ay ga ni ŋwaaray, ma yadda ay se ay ma koy k'ay baabo fiji, ay ga ye ka kaa mo.» 	 Kanan gam a ka han ka tohsa ah, hiailai ngeiah na honvui ding ahi, chiin, a honkichiamsaka, Huchiin, hehpihtakin ka pa hon vaposak inla, huan, ka hong pai nawn mai ding, a chi hi, chiin, gen un, a chi a.


Laabo na nga meyo hay k'i gon, ngey nda ngey almayaaley, Kora borey kulu da ngey jinayey kulu. 	 Huchi in lei in a kam a ka a, a innkuan un Kora mite tengteng, a van tengteng utoh a valhkhin vek hi.


A na iway cindi hinka din ce k'i margu. A n'i no dabari da hin follay kulu boŋ, i ma du ka jante waani-waani kaa mo. 	 Huan, Jesun sawm leh nihte a sam khawma, dawi tengteng tunga thilhihtheihna leh thuneihna leh natnate hihdam theihna a pia a.


Tunfaana haro banda Nuhu goro jiiri zangu hinza nda waygu. 	 Huan, Noa tuichim tun nungin kum za thum leh kum sawm nga a dam.Huchiin, Noa damsung tengteng kum za kua leh kum sawm nga ahi. Huan a sita hi.


A ga hin ka te ni laala ma boro sanda ni cine zamba, Ni adilitara mo ma Adam-ize fo nafa. 	 Na gitlouhnain mi bang bangin a hihna thei a; huan na diktatnain mihing tapa a hih hampha thei hi.


Musa binde na torkey da yeejey ta ka n'i no Lawitey se. 	 Huchiin Mosiin kangtalaite leh bawngtalte a laa, Levite a pia,


Faruwa izo Yehosafat go Isakar kunda ra. 	 Issakar gamah Paru tapa Jehosaphat;


Israyla izey mo ne: «Israyla kundey kulu ra, may no mana kaa Rabbi do jama marga ra?» Zama i na zeyaŋ bambata te, boro kaŋ mana kaa Mizpa Rabbi do ciine ra, ka ne: «Daahir no i g'a wi.» 	 Huan, Israel suanten, Israel nam tengteng laka TOUPA kianga paikhawm pawl laka vatel tei lou kuate ahi ua? a chi ua. Mizpa khuaa TOUPA kianga vahoh tei lou peumahte bel, Hihlup ngei ding ahi ding, chiin a na kichiamta ngal ua.


Araŋ ma si donda annabitaray. 	 Thugente simmoh kei un;


Samuwila binde na Rabbi ce. Rabbi mo na hari nda beene kaatiyaŋ samba han din hane. Jama kulu humburu Rabbi nda Samuwila mo gumo. 	 Huchiin Samuelin TOUPA a sama, TOUPAN huai niin van a ging saka, vuah a zusaka; huchiin mipiin TOUPA leh Samuel a kihta mahmah uh.


D'a te izey ne ka koy jine, to! Amma d'a mana te, ni g'a wi.› » 	 huainunga a gah leh ahoih ding, a gah kei leh phuk mai in, achia.


Anatot alborey, zangu nda waranka cindi ahakku no. 	 Anathot mite, za khat sawmnih leh giat.


Woodin sabbay se no, Han din Rabbi Kundeykoyo ga ce ka ne araŋ ma hẽ ka bu baray te, k'araŋ boŋey cabu, Ka bufu zaara haw cante gaa. 	 Huai niin TOUPA, sepaihte TOUPAN, kap ding leh awm kitum ding leh lugiau sak ding leh saiip puan teng dingin a sam a:


Zama yaadin no Irikoy ne Hoseya tira ra: «Borey kaŋ yaŋ manti ay jama, ay ga ne i se ay jama. Bora kaŋ ay si ba mo, ay ga ne a se ay bine baakwa.» 	 Hosia laibu ah, Ka mite hi ngei lou, ka mite, ka chi dia; huan, it ngei louhnu leng Itnu, ka chi ding.


Kal a ne i se: «Ifo se no araŋ go ga jirbi? Wa tun ka te adduwa, zama araŋ ma si furo siyaŋ ra.» 	 huan, a kiang uah, Bangdia ihmu na hi ua? Khemnaa na lutlouhna dingun thou unla, thum un, a chi a.


Ay izo, da zunubikooney na ni hiila-hiila, Ma si yadda. 	 Ka tapa, mikhialten a honzol ua leh, pha sakpih ken.


Kaŋ Yahuta na looma ta, Saytan* furo a bina ra. Yesu binde ne a se: «Haŋ kaŋ ni ga te, m'a te da waasi.» 	 Huan, tanghou them a piak nungin Setan a sungah a lutta a. Huchiin, Jesun a kiangah, Na hih ding hih meng in, a chi a.


Araŋ ma si dugu waani fo salle a boŋ, wala sargay kaŋ i ga ton, wala ŋwaari sargay. Ni ma si haŋyaŋ sargay soogu a boŋ mo. 	 Huaiah theihlouh gimlim, hiam halmang thillat hiam, tangbuang thillat hiam, na lan ding uh ahi kei hi; huailouin huai ah dawn thillat leng na sung ding uh ahi kei hi.


Amma Rabbi jin ka ne Abram se: «Ma fatta ni laabo ra, ni dumey ra, da ni baaba windo ra mo, ka koy laabo kaŋ ay ga cabe ni se ra. 	 Huan, Toupan, Abram kiangah, na kha lama kipan leh na tanaute laka kipan leh na pa in akipan pawt inla, gam ka honetsak ding lamah pain:


A ga ciya mo da boro gonda taali hayey din kulu ra, kal a m'a kaa taray ka ci haŋ kaŋ ra no nga na zunubi te. 	 Huan, hichi ahi ding a, hiai thilte khat a leng siamlouh a tan chiang in a khelhna a phuang ding a;


I ga ne i se nzarfu yaamo kaŋ boro kulu si ba, Zama Rabbi wang'ey. 	 Miten dankasik ek hoihlou a chi ding ua, TOUPAN amaute a pampaih jiakin.


Kulu nda yaadin, ni borey goono ga ne: «Koy Beero fonda no si saba,» amma ngey din, i fondey day no si saba. 	 Himahleh na nam taten, TOUPA thilhih dan a kikim kei, a chih un amau hih dan a diktat kei zaw ahi ngala.


Ay ga naŋ Nil goorey ma sundu, Ya laabo neera boro laalo fooyaŋ se. Ya laabo nda haŋ kaŋ go a ra kulu ciya kurmu yawyaŋ kambe ra. Ay, Rabbi no k'a ci. 	 Huan luipite ka kangsak dinga, gam mi giloute kiangah ka khawng ding; a gam leh a sung a om tengteng pautuam mite khut inn ka hih gawp ding: kei TOUPAN ka chita ahi.


da sargay kaŋ i ga ton feema mo, da nga tandarayaŋ haro kaŋ i te da guuru-say, d'a goobey d'a jinayey kulu, da nyumayyaŋ taasa nda nga wane daba, 	 Halmang thillatna maitam, a dal vutluah, achiangte leh a tui-um-belsuan tengteng, tuikuang leh a khe;


Ezra mo na Rabbi, Irikoy Beeraykoyo beerandi. Jama kulu mo tu ka ne: «Amin! Amin!» ka ngey kambey sambu beene. I na ngey boŋey sumbal ka sududu Rabbi se, i moydumey go ganda. 	 Huan Ezrain TOUPA, Pathian thupi tuh a vualjawl a. Huchiin mite tengteng a dawn ua, Amen, Amen, a khutte uh lik kawmin, a chi ua: huan a lute uh kunsak ua a maite ua lei siin TOUPA a beta uhi.


Amma araŋ ma sargay kaŋ i ga ton salle kaŋ haw ga kaan Rabbi se da woone yaŋ: yeej'ize hinka nda feeji gaaru fo da feeji gaaru ize iyye. 	 TOUPA ding a gimlim halmang thillat bel na lat ding uh ahi; bawngtal tung nih, belamtal khat, belamnou a pa kum khat a upa sagih;


Araŋ no ga nangu hanna nda sargay feema mo haggoy, hala dukuri ma si ye ka kaa Israyla izey gaa. 	 Huan, nang mun siangthou nasep leh maitam nasep pen na tang ding, Israel suante tung a hehna a om nawn louhna ding in.


Talka nya-izey kulu ga wang'a, Sanku fa binde a corey ga mooru a gaa. A g'i gana nda sanniyaŋ, amma i ban ka dira. 	 Mi genthei unaute tengtengin amah a hua ua; amah akipan bangchia gamlain ahia a lawmte a paiuh! Thutein amau a delha, himahleh a pai khin uh.


Ni hayyaŋ sanni mo, hano kaŋ hane i na ni hay din, boro kulu mana ni fuuma dumbu. I mana ni nyumay da hari zama i ma ni hanandi, i mana ni ziiri nda ciiri baa kayna, i mana zaara-zaara daŋ ni gaa mo. 	 Huan na pianna thu bel na pian niin nalaigui at ahi keia, chi nuh na tuak keia, tuam lum na hi sam kei.


«Borey wo se no i ga laabo fay i maayey lasaabo boŋ, hal a ma ciya i tubo. 	 Hiaite a min zah zel un gam hawm sak ding ahi.


da diko kaŋ go boŋo gaa. A di woodin si zaarey ra jisante, amma a go kunkunante nangu fo waani nga hinne. 	 puan malngat hoih om leh, a lu-a kinulna puan om, puan malngat hoih laka om loua, jial saa mun tuama om a mu a.


da Hesbon da nga kuray nangey, da Yazer da nga kuray nangey. 	 Huan Hesbon a huapkhakte toh, Jazer a huapkhakte toh.


Yesu ye ka ci a se sorro hinkanta ka ne: «Siman, Yonana ize, ni ga ba ay no?» Bitros ne a se: «Oho, ya Rabbi, ni ga bay kaŋ ay ga ba nin.» Yesu ne a se: «Ma te ay feejey se kuruko.» 	 Huan, a nihveina din, a kiangah, Simon, Johan tapa, nang kei non it hia? a chi nawna. Aman a kiangah, He, Toupa, kon it chih na thei hi, a chi nawna. Aman a kiang ah, Ka belamte chingin, a chi a.


Daahir ay n'ay laakalo kanandi k'a dangandi, Sanda zanka kaŋ i kaa wa, a go nga nyaŋo do mo. Ay do haray ay laakalo ga hima zanka kaŋ i kaa wa. 	 Ka hinna ka khi, a, ka daisakta ngeia; naupang nawinek tawpta a nu kianga om bangin, ka hinna naupang nawinek tawpta bangin ka kiangah a om hi.Israelte aw, Toupa lamen un, tua kipana, khantawnin.


Malayka mo tu ka ne a se: «Ay no Jibraylu, kaŋ ga kay Irikoy jine. Irikoy n'ay donton no zama ay ma salaŋ ni se, ay ma kande ni se baaru hanno wo. 	 Huan, angelin a dawnga, a kiangah, Gabriel, Pathian maa ding jel ka hia; nang houpih ding leh, huai thu hoih honhilh dinga sawl ka hi.


Yesu tu ka ne: «Sintina neeya: ‹Ya Israyla*, wa maa! Rabbi iri Irikoyo, ya Rabbi folloŋ no. 	 Jesun, A thupipen tuh hiai ahi: Israel aw, ngai dih uh, Toupa i Pathian uh Toupa khat kia ahi a;


Iri jine bora, ma ni bannyey lordi, iri kaŋ go ni jine, iri ma boro kaŋ ga waani moolo karyaŋ ceeci. A ga ciya mo, waati kaŋ cine Irikoy do biya laalo wo ga zumbu ni boŋ, kala moolo-karo ma soobay ka moola kar, ni ga du baani mo.» 	 Ka pu un na sikha na maa omte kaihging tum siamtak zon thu honpe dih ve; huchiin Pathian sawl dawiin a honmat chiangin a tum dinga, na hoih mai ding hi, a chi ua.


da Sallum, da Amariya, da Yusufu. 	 Sallum, Amaria, Joseph.


I ga ngey ize kayney donton, sanda kuru no, I izey go ga sar ka zimbi. 	 Ganhon bangin a taneute uh a pawtsak ua, a tate uh a lam uh.


Dawda wane no. Ya Rabbi, m'ay no cimi, Zama ay hananyaŋo ra no ay dira. Ay de Rabbi gaa mo, fappeyaŋ si. 	 TOUPA aw, vai hon hawmsakin, lungsim hoihtak puiin ka om ngala, ginglah louin leng ka muang hi.


Gaa mo ay ne: ‹Ay ga bu ay fito ra, Ay ga naŋ ay jirbey ma baa sanda taasi cine.› 	 Huan ken, Ka bu ah ka si dinga, piaunel bangin ka nite ka pungsak ding, ka chi a:


Zama alboro mana hima ka nga boŋo daabu, za kaŋ nga wo Irikoy alhaalo no, Irikoy darza mo no. Amma wayboro ga ti alboro darza. 	 Pasal jaw Pathian batpih leh thupina a hih jiakin a lu a khuh ding hi lou himhim ahi; numei bel pasal thupina ahi a.


Zimri goy cindey binde, nda murteyaŋ kaŋ a te, manti i n'i hantum Israyla bonkooney baaru tira ra bo? 	 Zimri tanchin dang te leh, a sawm guk na thu te Israel te kumpipa te lal lai thu gelhna bu ah a tuang ahi kei maw?


Waato kaŋ waybora di kaŋ tuuri-nyaŋo ga kaan ŋwaari se, a gunayaŋ ga boori mo gaa, tuuri-nya kaŋ ga beejandi mo no laakal nooyaŋ se, kala waybora kaa a izey ga ka ŋwa. A no nga kurnyo mo se, kaŋ go a jarga, nga mo ŋwa. 	 Huchiin, numeiin, sing gah nek theih ahi chih leh, mithip tak ahi chih leh, mi pilsak dinga sing gah etlahhuai ahi chih a theihin a gah khenkhat a loua, a neta; huan, a pasal kiangah leng a pia hi, aman leng a ne teita hi.


Ya ay Irikoyo, ma fongu Tobiya nda Sanballat gaa i goyey wo boŋ, da wayboro annabo* mo, Nowadiya, da annabi cindey kaŋ yaŋ ga ba ngey m'ay humburandi. 	 Aw ka Pathian, Tobia leh Sanballat hiai nasepte uh bangjel leh jawlneinu Noadi leh, jawlnei dangte, lausak hontumte, theigige in.


Ni ma salaŋ Israyla izey se mo ka ne: Boro kulu kaŋ na nga Irikoyo kayna ga nga taalo jare. 	 Huan, Israel suante houpih inla, a kianga uah, Kuapeuh a Pathian hamsiat loh peuhmahin a khelh moh a po ding.


I ra Maryama Magdaliya bora go no, da Maryama, Yakuba nda Yosi nya, da Zabadi izey nya. 	 huaite lak ah tuh Mari Magdalini, Mari Jakob leh Joseph nu, Zebedai tapate nute a om ua.


Waati kaŋ ay biya kasam ay ra, Ni jin k'ay fonda bay. Ay fonda kaŋ ay ga gana din, I na kumsay tugu ay se a ra. 	 Ka taklamah om inla, en dih, kuamah honthei himhim a omta kei ua; ka kihumbitna a omta keia; kuamah himhimin ka hinna a limsakta kei uhi.


I ye ka kaa Yasuwa do ka ne a se: «Jama kulu ma si ziji, amma i ma naŋ danga boro zambar hinka wala zambar hinza cine ma koy ka Ayi kar. I ma si naŋ jama kulu ma koy noodin ka taabi, zama boro ciraariyaŋ no.» 	 Huan, Josua kiangah a kik nawn ua, a kiangah, Mi tengteng hoh tou chitchiat dah le uh; mi sang nih hiam sang thum hiam khawng vahoh tou uhenla, Ai khua sual le uh; mi tengteng vahihgim touh chitchiat ding ahi kei; tawmchik kia ahi ngal ua, a chi ua.


Yasuwa mo, nga nda Israyla kulu a banda na Akan, Zera izo sambu, da nzarfo, da daabiro, da wura deena, d'a ize arey, d'a ize wayay, d'a hawey, d'a feejey, d'a kuuru-fuwo, d'a farkayey, da hay kulu kaŋ go a se. I kand'ey Akor gooro do. 	 Huan, Josua leh Israelte tengteng Zer tapa Akan dangkate, puante, dangkaeng tangte, a tapate, a tanute, a bawngpate, a sabengtungte, a belamte, a puaninte leh a neih tengtengte toh a pi ua: Akor guam ah a pai touh pih uhi.


Ngey wo Almasihu goy-teeriyaŋ no? (ay go ga salaŋ sanda saamo cine), sanku fa binde ay! Taabi goy boobo ra ay ga bis'ey, da sorro boobo kasu ra koyyaŋ, da karyaŋ boobo ra, da sorro boobo bu-jase gaa tooyaŋ ra mo. 	 Kris nasemte ahi u hia? (mi hai bangin genta leng) ka hi sem; sep gimna bang ah thupi semin, suangkulha tanna ah bang thupi sem in, vuakna ah bang akan avalin, sihnaah bang tamveipi.


Borey game ra mo, ni ma boro fooyaŋ suuban kaŋ yaŋ ga hin, borey kaŋ yaŋ ga humburu Irikoy, naanaykoyyaŋ kaŋ ga wangu me-daabu. Ni ma boro woodin yaŋ dumi daŋ borey boŋ, i ma goro zambar-zambarey dabarikooniyaŋ, da zangu-zangu wane, da waygu-waygu wane, da iway-way wane yaŋ. 	 Huailouin mite akipanin mi hithei, Pathian kihtakdan siamte, thutak mite, enna hote, na tel khe ding; huchibangte a tunguah na koih ding, sang tampi vaihawmte, za tampi vaihawmte, sawmnga tampi vaihawmte leh, sawm tampite vaihawmte hi dingin:


Guna, Irikoy ya Hinkoy no, Amma a si donda boro kulu, Hinkoy mo no fahamay gaabi ra. 	 Ngaiin, Pathianin thil a hihtheia, kuamah a musit kei: theihsiamna hatna ah thil a hihthei hi.


A ma maano kulu kaa a gaa, ka maano ton feema ra. 	 Huan, a thau tengteng a la vek ding a, maitam ah a hal ding.


Koyne, d'a to jiiri waydu wala a bisa yaadin, ni ma alboro lasaabu kaŋ a to sekel way cindi gu, wayboro se mo sekel way. 	 Huan, kum sawmguk akipan a tunglam a hihleh, na seh dan ding pasal bel sekel sawm leh nga, numei bel sekel sawm ahi ding.


Laabo mo ga nga albarka hay. Araŋ ma ŋwa ka kungu, ka goro a ra baani samay. 	 Gamin a gah a suah dinga, niang leh taiin na ne un na ta ding ua, lungmuang takin na vateng ding uhi.


Gaa no i ye ka kaa Urusalima ka fun tondo boŋ kaŋ se i ga ne Zeytun* Tondo, kaŋ ga maan Urusalima. Asibti* zaari diraw cine no go Zeytun Tondo da Urusalima game ra. 	 Huan, Olive tang a chih ua kipat Jerusalem khua ah a kik nawnta uh hi; huai tang tuh Jerusalem kho kiang ahi a, Khawlni a hohna hun lel ahi.


Rabbi ga boro ce taamuyaŋey tabbatandi, A ga farhã d'a fonda mo. 	 Mi kalsuante tuh Toupa hihkip ahi a; a lampi ah a kipak nak hi.


Misira bonkoono Sisak binde kaa ka Urusalima wongu. Rabbi windo ra jinayyaŋ kaŋ gonda darza da bonkoono windo ra jinayyaŋ kaŋ gonda darza, a n'i kulu ku hala nda wura korayey kaŋ Suleymanu te. 	 Huchiin Aigupta kumpipa Sisak Jerusalem simin a pai toua, TOUPA ina goute leh kumpipa ina goute a laa; a la khin vek ahi; Solomon bawl dangkaeng lumte leng a la hi.


Kala Yebusancey ne Dawda se: «Ni si furo ne!» Kulu nda yaadin Dawda na Sihiyona wongu fuwo di (kaŋ ga ti Dawda kwaara). 	 Huchiin Jebusa tengten David kiangah, Hiai lama na hong louh ding ahi, a chi ua. Ahihhangin Davidin Zion kulh muanhuai a laa; huaimah tuh David khopi ahi.


Abi-Albon, Urdun gooro ra boro, Azmabet, Ba-Hurmi boro, 	 Arbat mi Abi-albon te, Barhum mi Azmaveth te;


Dawda wane no. Wa Rabbi ay tondi daaro sifa, Nga kaŋ g'ay kambey dondonandi wongu, Ay kambayzey mo tangami. 	 Toupa ka suangpa tuh phatin om hen, aman ka khutte galkap a zilsak jela, ka khutzungte dou dingin a chil jel hi.


Daahir, halliyaŋ no ga fun tudey do, Kosongu mo ga fun tondi kuukey boŋ. Daahir mo Rabbi iri Irikoyo do no Israyla faaba go. 	 Tangte a phatuam keia, tang tunga husa chiak vengvungte. Israel hotdamna jaw TOUPA i Pathian mahmah ah ahi a om.


«Fundikooney kulu kaŋ yaŋ i di, borey da almaney, araŋ m'i kabu. Nin da Alfa Eliyezar da jama windi koyey, araŋ m'i kabu. 	 Nang toh, siampu Eleazar toh, omkhawmte innkuan inntek pente toh gallak sum dia a lak uh mihing leh gante sim vek unla:


Zama bora kaŋ Irikoy donton, Irikoy sanno no a ga ci, zama Irikoy si ga Biya _Hanno__ no a se da neesiyaŋ. 	 Pathian sawlin Pathian thu a gen hi; aman jaw teh chitchiatin Kha a pe ngal keia.


Zama Rabbi Kundeykoyo sanno neeya muuley*, da nyumayyaŋ bango, da taasa kanjekoyey, da jinayey kaŋ cindi gallo wo ra boŋ. 	 Sepaihte TOUPAN, khuam sangte, dal tuipangte, kingaknate leh hiai khopi a belsuan nutsiata om sunte,


Iway cindi iyyanta na Yosbekasa di, da nga izey da nga nya-izey, i boro way cindi hinka no. 	 Sawm leh sagihveina Josbekas tungah, a tapate leh a unaute sawm leh nih;


A n'a ce ka ne a se: ‹Ifo no wo kaŋ ay goono ga maa ni boŋ? Kala ni m'ay no ni jine-funetara lasaabo, zama a si du ka te ni ma ciya jine fune koyne.› 	 Huchiin, aman amah a sama, a kiangah, Na tungtang thu ka jak bangchi ahia? Na sum kepthu hon pelut in; tuban siah sum kem in na pang thei nawn kei ding, a chi a.


Irikoy bora tu ka ne a se: «Ma si humburu, zama ngey kaŋ yaŋ go iri banda bisa ngey kaŋ yaŋ go i do haray baayaŋ.» 	 Huan, aman, Lau dahin; amau lama pang sangin ei lama pang a tam jaw hi, a chi a.


Kala asariya dondonandikoy da Farisi fonda borey kande wayboro fo kaŋ i di zina ra k'a daŋ jama bindo ra. 	 Huan, laigelhmite leh Pharisaiten numei khat a angkawm lai amat uh a honpi ua; huan, a lai ah a ding sak ua,


Guna, ay n'ay kalima soola, Ay bay mo kaŋ ay ga ciya boro kaŋ sinda taali. 	 Ngai un, tuin ka thu ka bawlhoihtaa; ka diktat ahi chih ka thei hi.


Annabey kaŋ goono ga annabitaray te Urusalima boŋ nooya. I goono ga di baani bangandi a se, baa kaŋ baani si no. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Huai bel Israel jawlnei Jerusalem tung thu gena, galmuanna om lou pia galmuanna musakmite ngei, a om nawn kei uh, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi.


Da boro fo na nga gorokasin toonye zama nga m'a zamba ka wi, ni g'a koy kaa, baa ay sargay feema do, zama a ma bu se. 	 Ahihhangin zekhema amah hihlum dingin, mi a insakinkhang tungah maingal takin honggamta leh; a sihna dingin, amah ka maitam akipanin na la ding hi.


A ga hima mo farikoy kaŋ go ga goy ma jin k'a albarka ŋwa. 	 Lou neipa semgim tuh agah tang masapa ahiding ahi.


Da manti yaadin no, may no g'ay seeda tangarandi, K'ay sanno ciya yaamo?» 	 Huchibang na hi kei ta leh kua ahia juautheia hon chian dinga, ka thugen ah leng bangmah omlou-a lak ding?


Kala Babila bonkoono n'i kar k'i wi Ribla ra, Hamat laabo ra. Yaadin no a konda Yahuda ka daŋ tamtaray ra d'a k'i fay da ngey laabo. 	 Huan, Babulon kumpipan Hamath gam, Ribla khuaah a nahihlum hi. Huchiin Juda a gamsunga kipana sala pi khiakin a omta hi.


Hay kulu kaŋ ay na ni lordi* nd'a, ni m'a ci. Ni nya izo Haruna mo ga salaŋ Firawna se ka ne a ma naŋ Israyla izey ma fun a laabo ra. 	 Thu kon piak tengteng nag en ding: huchiin Aron naunaupa in a gama kipana Israel suante a sawl khiak dingin, Pharo kiangah a gen ding.


Wa s'araŋ biney sandandi, sanda Meriba ra wano cine, Sanda Massa zaaro cine saajo ra, 	 Meribaa a hih bang un na lungtang uh khauhsak kei un, gamdaia Massah ni bangin:


Kala Yesu banda borey ra afo na nga kambe salle ka takuba foobu ka alfaga beero bannya zafa k'a hanga kaa. 	 Huan, ngaidih, Jesu ompihte lak a khat in a khut in a sawk a, a namsau a dok a, siampu lianpen sikha a ban a, a bil a ban khiaksak a.


Musa nda Haruna fun jama jine ka ye kubayyaŋ hukumo meyo gaa, ka ganda biri. Kala Rabbi darza bangay i se. 	 Huan, Mosi leh Aron mipi lak a kipan kihoupihna puan inn kongkhak ah a hoh ua, a khupboh ua; huan, TOUPA thupina a kiang uah a hong kilang a,


Fundi kulu kaŋ go ndunnya boŋ halaci: borey da alman dumi kulu da ganda birante kulu da beene curey, i n'i kulu tuusu ka kaa ndunnya boŋ. Nuhu nda fundikooney kaŋ yaŋ go a banda hiyo ra hinne no ka cindi. 	 Huchiin, leitunga thil hing chiteng omte, mite, gante, ganhingte, tunga leng vasate toh hihmanin a om uh; lei akipan hihmanin a omta uh: Noa longa a kianga omte kia hawiin a om uhi,Huan, tui tuh ni ja leh ni sawm nga sungteng leitungah a omta hi.


I salaŋ a se ka ne: «Da ni na gomni cabe jama wo se, ka naŋ i ma maa kaani, ma baani sanni te i se mo, yaadin gaa kulu i ga ciya ni tamyaŋ hal abada.» 	 Huan, amau akiangah, Hiai mipite na hehpiha na kipahsaka, a kiang ua thu hoih tata nagen leh khantawnin na mite ahi diing uh, chiin agen uhi.


D'i ga boro dambangu asibti zaari zama i ma si Musa asariya daaru, ifo se no araŋ konnandi ay gaa zama ay na boro summaare no baani asibti zaari? 	 Mosi Dana tatlek louhna dinga Khawlnia leng pasalin a zek a sum sak ngal a leh, ken Khawlnia mi ka hihdam vek jiakin ka tungah na heh tuam umaw?


Balaam ne Balak se: «Ma sargay feema iyye cina ay se neewo, ka yeeji iyye nda feeji gaaru iyye soola ay se ne.» 	 Huan, Balaam in Balak kiang ah, hiai lai ah maitam sagih hon bawl inla, bawngtal sagih leh belamtal sagih hon suktuah sak ve, a chi a.


Woodin yaŋ Abihayel izeyaŋ no, Huri ize, Yarowa ize, Jileyad ize, Munkayla ize, Yesisay ize, Yado ize, Buzu ize. 	 Hiaite Huri tapa Abihail tapate ahi uh, Jaro tapa, Gilead tapa, Mikael tapa, Jesisai tapa, Jahdo tapa, Buz tapa;


I go care banda, Siman Bitros, da Toma kaŋ se i ga ne Taway, da Nataniyel Kana bora, Galili laabo ra wane, da Zabadi izey, da boro hinka koyne a talibey ra. 	 Simon Peter te, Thoma Didum a chih te uh, Galili gama Kana khuaa Nathanael te, Zebedai tapa nihte, a nungjui dang nihte toh a om khawm ua.


Araŋ mana kaaru cinari kortimey ra, araŋ mana wongu cinaro cina mo Israyla borey gaakasinay sabbay se, hal i ma du ka kay wongu waate, ay wo, Rabbi zaaro ra. 	 TOUPA nia kidounaa ding zou dingin a vana tak na phu ngam kei ua, Israel inkote human ah lah n aphatuam sam kei uh.


Muudu fo no ga ti gumbutu jare wayante. 	 Huchiin omer khat ephah khata a mun sawmna ahi.


A ga ciya mo, waati kaŋ jiiri wayya din kubay, ay ga Babila bonkoono da nga dumo da Kaldancey laabo mo ciiti ngey zunubey sabbay se, ay m'a ciya kurmu hal abada. Yaadin no Rabbi ci. 	 Huan, kum sawmsagih a man hun chiangin Babulon kumpipa leh huai nam, kaldaite gam, a gitlouhna uh jiakin ka gawt dinga; khantawnin ka segawp sak ding, TOUPA thu pawtin a chi hi.


Araŋ ga bay kaŋ Istifana kwaara borey ga ti sintina kaŋ yaŋ cimandi Akaya laabo ra. I na ngey boŋ ciya saajawkoyaŋ hanantey se mo. Sohõ, nya-izey, ay g'araŋ ŋwaaray 	 Unaute aw, Stephena inkuanpihte jaw Akhaia gama gingta makaite ahi ua, mi siangthoute na sem dingin a kipia uh chih na thei uhi;


Za kaŋ ni mana fongu ni zankataray jirbey gaa, amma ni n'ay futandi harey din kulu ra, woodin sabbay se, a go, ay ga ni goyo alhakko bana ni gaa, zama ni ma si ye ka sara ka tonton ni fanta hari cindey kulu gaa. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Na tuailai nite na theihgige louha, hiai thiltea na bonvuisak jawk jiakin ngaiin, na tatdan dan, na tungah ka tung ding, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi: huan na kihhuaina tengteng behlapin hiai hukna na hih nawn kei ding.


(Hermon se no Zidonancey ga ne Siriyon, Amorancey mo ga ne a se Senir.) 	 (Huai Hermon bel Zidonte'n Sirion a chi ua, Amorte'n Senir a chi uhi);


Boro laalo sargay ya fanta hari no Rabbi se, Amma toonante adduwa ya a farhã hari no. 	 Mi gilou kithoihna TOUPA adingin kihhuai ahi: himahleh mi tang thumna a kipahna ahi.


Saaya din jine borey da koy kayney din margu bonkoono do. I ne a se: «Ya Bonkoono Dariyus, ni aloomaro ma tonton! 	 Huan hiai heutuliante leh bial-heutute kumpipa kiangah a kikhawm ua, a kiangah hichibangin a chi uh, Kumpipa Daria, khantawnin dam in.


To. Ay gonda hina kaŋ ga hasaraw te ni se ay kambe ra, amma ni baabo Irikoyo salaŋ ay se bi cin ka ne: ‹Ma te laakal da ni boŋ. Ma si sanni fo te Yakuba se, hala ihanno no wala ilaalo no.› 	 Hon hihse thei ka hi a; himahleh, na pa Pathianin, tu janin, Jakob kiangah a sia a pha bangmah mah genlou dingin pilvangin, chiin a honhoupih hi.


Waato kaŋ i mooru Mika kwaara, borey kaŋ yaŋ go Mika windo jarga margu. I na Dan izey hamney ka to. 	 Mika in akipana gamla kuam a pai khiak nungun Mika insakinkhangte a kikaikhawm ua, Dan suante a delhphata uh.


Rabbi ne Yasuwa se: «Ma si humbur'ey, zama ay jin k'i daŋ ni kambey ra. Afo si no i ra kaŋ ga hin ka kay ni jine.» 	 Huan, TOUPAN Josua kiangah, Amaute kihta het ken: na khut ah ka honpe khinta hi; a lak ua mi kuamah na maa ding ding a om kei uhi, a chi a.


Haŋ kaŋ jin ka go no, nga no ga ye ka bara. Haŋ kaŋ i jin ka te, nga mo no i ga ye ka te koyne. Yaadin gaa, hari taji fo si no beena cire. 	 A omkhinsa a hongom ding ahi a; huan hihkhitsa hiha om ding ahi a; huchiin ni nuaiah thil thak a om kei hi.


Amma ay ga ci ni se: Saduma laabo ga du rongome ciiti zaaro ra ka bisa nin.» 	 Himahleh, ka honhilh ahi, thukhen ni chiangin na thuak ding sangin Sodom gam thuakding a dan a om zo ding, a chi a


Boro kaŋ go Almasihu ra, a ciya takahari taji nooya. Hari zeeney bisa, guna mo, itajiyaŋ kaa. 	 Huchih ahih jiakin, kuapeuh Krisa a om leh, thilsiam thak a honghi a; thil luite a mangta a; ngai un, a hongthakta uhi.


Rabbi hin sanney ya kayanteyaŋ no, I ga bine kaanandi. Rabbi lordo ya hanante no, a ga mo no kaari. 	 TOUPA laudansiam tuh a sianga, khantawna dingin a om hi: TOUPA vaihawmnate tuh a taka, a kizen kimvel vek ahi.


Amma iri ma hantum i se ka ne i ma mooru toorey wane ziibi-ziibey gaa, da zina, da haŋ kaŋ i koote ka wi, da kuri mo. 	 milim biakna thilnin nek khawng kingaih khawng, sa heklup leh sisan nek khawng tawpna dingin a kiang uah gelh zo lehang, ka chu pen ahi.


amma ni zanka Yasuwa, Nun izo, nga wo ga furo a ra. Kala ni m'a bina gaabandi, zama a do no Israyla ga laabo tubu. 	 Na nnasempa Nun tapa Josua bel a lut ding; amah hasuan in, Israelte a lutsak sin ahi.


Ni binde, kala ni ma goy ni fahamay boŋ hal a boŋo kaŋ gonda hamni kwaaray ma si zumbu Alaahara nda baani. 	 Huchiin pha na sak dan bangin hih inla, a lu a kelsam pou hanah lungmuang takin tum sak ken.


Amma araŋ go ga ne: «Ifo se no?» To, zama a go, Rabbi ciya seeda nin da ni zankataray wando game ra, nga kaŋ ni n'a amaana ŋwa, baa kaŋ a go, ni gorokasin no, ni alkawli wande. 	 Hinapi in lah, Bangdingin? a chi ua. Na tuailai ji, lepchiahtaka na bawl, na kithuahpihnu hiin, na thukhun ji hinapiin, amah leh nang kikalah TOUPA theihpihpa a hihkhit tak jiakin.


d'araŋ g'ay hin sanney furu, d'araŋ fundey g'ay ciiti sanney fanta, hal araŋ ga wangu k'ay farilley kulu te, d'araŋ n'ay sappa tunandi -- 	 Na hinna un ka vaihawmte a muhdaha, ka thupiak tengteng jui loua ka thukhun na bohsiat uleh ken leng na tunguah hiai ka hih ding;


Buwaza ne: «Ya ay izo, Rabbi ma ni albarkandi. Gomni woone kaŋ ni kokor ka cabe, a bisa ijina, za kaŋ ni mana arwasey suuban, hala noorukooni no wala talka no. 	 Huan, aman Ka tanu, TOUPAN nang hon vualjawl hen: tangval genthei hiam, hau hiam na zuih louh danin a tunglai sangin a nunglam ah hoihna na nak hihlat jaw hi.


Jileyad jare fa kaŋ cindi mo, da Basan bonkoono Og laabo kulu, ay n'i no Manasse kunda jara se, sanda Argob laabo kulu, da Basan laabo kulu. (I ga ne noodin se Refayimey laabu mo.) 	 Huan, Gilead gam omlai teng leh Og gam Basan tengteng Manase nam kimkhatte ka pia a; Argob gam tengteng leh Basan gam tengteng. (Hiai bel Rephaimte gam a chi zel sam uh.


Hazor ga ciya zoŋo nangoray, kurmu no hal abada, Boro kulu si goro a ra, Adam-ize kulu si no mo kaŋ ga te jirbiyaŋ a ra. 	 Huan, Hazot bel sihna tenna mun ahi dinga, a segawp tawntung ding, huaiah kuamah a teng nawnta kei ding uh, mihing tate himhim a omta kei ding uh.


wala mo dabarikoyey se, danga a dontonantey nooya, zama i ma goy laaley teekoy bana ka ihanno teekoy saabu. 	 thil hihkhialte tung a thuk ding leh, thil; hihhoihte phat ding a sawlsawn gam upate kiang ah leng.


Ay mo ne: D'a na hayey din kulu goy te ka ban, a ga ye ka kaa ay do, amma a mana kaa. A nya izo Yahuda kaŋ ga amaana ŋwa mo di woodin. 	 Huan ken bel hiai thil tengteng a hih nungin ka kiangah a hongkik nawn ding, ka chi a; himahleh a hong kik tuan kei; huan, a sanggamnu, khemhat Judain a mu samta hi.


Boro ma goro nda lalabu biya talkey banda ga bisa ni ma toonye arzaka fay da boŋbeeraykoy. 	 Gentheite toh lungsim niamkiaka om a hoihjaw, kisathei toh gallak hawm sangin.


Nga mo jin ka Israyla kundey kulu gana kal a kaa hala Abel, da Bayt-Maaka, da Beri dumi kulu. I margu binde k'a gana. 	 Huan, Abel pha leh Beth-maaka pha in Israel nam tengteng leh Ber mite tengteng a tawn vek a; huan, a kikaikhawm ua amah a zui teita uhi.


I na Irikoy nangora zumandi. Gerson izey da Merari izey, ngey kaŋ goono ga Irikoy nangora jare na fonda di. 	 Huan, biakbuk a phel ua, Gerson tapa leh Merari tapa biakbuk zongmite a pawt ua,


Wura kulu kaŋ i goy d'a, nangu hananta goyo kulu ra, sanda nooyaŋ wura nooya, ton fo nda jare cine no, da kilo ahakku nda jare. 	 Dangka-eng tengteng mun siangthou a nnasepna teng a sepna ding a zat, thillat dangka-eng nangawn, talent sawmnih leh kua leh, sekel, mun siangthou a sekel dungzui in, za sagih leh sawmthum ahi.


Da tondi kuukey kulu, da tudu beeri kulu, 	 Tang lian sangpipite tungah, tang neu tawisanga om tengteng tungah,


Zama Rabbi Kundeykoyo no ga halaciyaŋo kaŋ nga waadu din toonandi laabo kulu ra. 	 TOUPA, Sepaihte TOUPAN, tawpna, tawpna tung ngei dinga vaihawmpuk lah, lei tengteng laizangah a bawl sin ngala.


Waato kaŋ Ruta kaa nga anzura do a ne: «Ya ay izo, nin no may?» Kala Ruta ci nga anzura se mate kulu kaŋ albora te nga se. 	 Huan, a pi kiang a tunin, Ka tanu, bang nong chi a oi? a nachi a. Huan, aman huai mipain a tunga thil ana hih tengteng a hilh hi.


Zama i mana baani sanni te bo, Amma i goono ga zamba sanniyaŋ soola ka dake bine-baani-koyey boŋ laabo ra. 	 Kituahna thu himhima gen ngal kei ua: hiai gam a om hiathiat te khemna thute a ngaihtuah jaw uhi.


Lotus* tuuri cire no a ga kani, Kuubu zugu beeri nda farro ra no. 	 En in tuin, a hatna a kawngah a oma, a gilpi thate ah a hatna a om hi.


A na malaykey mo daabu da wura. 	 Huan, huai cherub te dangkaeng in a luan a.


Zama Irikoy mana iri waadu nga bine futa se, amma faaba duure se iri Rabbi Yesu Almasihu do. 	 Pathianin thangpaihna thuak ding hi louin, Toupa Jesu Kris jiaka hotdamna mu ding jawin a honchi ahi ngala.


Gedor, Ahiyo, Zakariya, da Miklot. 	 Huan Gedor, Ahie, Zekaria, Miklot.


Kaari ay! Ay marayyaŋo sabbay se, Ay biyo mo si yay. Amma ay ne: «Bone no kay bo, Tilas ay ma hin a suuru. 	 Ka natna jiakin ka tung a gik hi, ka liamna a na a, himahleh, Hiai hial haksatna ahi, ka thuak mai ding ahi, ka chi.


Woodin sabbay se no Yahudancey n'ay di Irikoy windo ra ka ceeci ngey m'ay wi. 	 Huaite jiakin Judaten Pathian biakin ah a honman ua, hihlup a hontum ua.


Waato din gaa no ay ye k'ay boŋ sambu ka guna. Kal ay di tira kunkunante fo kaŋ go ga deesi. 	 Huan ka dak nawna, ngaiin, laibujial leng ka mu hi.


Kala sahãadin, farka di Rabbi malayka kaŋ go fonda ra ga kay, da takuba foobante nga kambe ra. Farka binde kamba ka fonda taŋ ka koy faro ra. Kala Balaam na farka kar k'a ye fonda ra. 	 Huan, sabengtung in TOUPA angel, namsau tawi a lampi a ding a mu a; huchi in sabengtung lampi a kipan a pialkhia a, gamlak ah a pai a. Huan, Balaam in sabengtung lampi a kiksak tum in a khen a.


Sace ga korfayze daŋ ka candi, A ma nga jeeriyaŋey te da kalam, A m'a jabu nda nga zaama, A m'a alhaalo te da kambu, A goono g'a cina Adam-ize booro himandi boŋ, Zama a ma goro fu ra. 	 Singlem bawl miin khau a kai gaka, pensilin a hiding a bawla, nawt mamnain a hidingdan a bawla, bem bawlnain a hiding a bawla, mihing lim bangin a bawla, ina om dingin mihing kilawmna bangin a bawl jel hi.


Daliili kaŋ se Almasihu bu, a ye ka funa mo, nga neeya: zama nga ma ciya buukoy da fundikooney kulu se Rabbi. 	 Kris sihna leh honghinnawnna pen tuh, mi hing leh misi Toupa a hih theihna ding ahi ngala.


Zama manti ibare no k'ay wow bo. Da yaadin no, doŋ ay ga hin suuru. Manti mo konnako no ka nga boŋ beerandi ay gaa, Doŋ ay ga tugu a se. 	 Himahleh, nang, ka mibatpih, ka lawm, kithuahpih theih na hi ngala.


Amma nga, koy-izo din murte Babila bonkoono gaa, zama a na nga diyayaŋ donton Misira no, i ma nga no bariyaŋ da gaakasinay boro boobo. A ga te albarka, wala? Day woodin yaŋ dumi teeko ga yana no? A ma sappa daaru, kulu nda yaadin a ga du ka yana no? 	 Himahleh sakolte leh mi tampi honsawl dinga ngen dingin Aigupta gama palai sawlin a tungah a helta, A lohching ding hia? hichibang hihmi a suakta ding hia? Thukhun lah hihse ngalin a pawt khe thou ding hia?


Hannatu gonda bine saray, a na adduwa te Rabbi gaa, a hẽ mo da hẽeni konno. 	 Huan, Hana bel lungsim haksa mahmah in a oma, TOUPA kiangah a thuma, khase mahmahin a kap hi.


zama boro kulu ma Izo beerandi, sanda mate kaŋ cine i ga Baabo beerandi. Boro kaŋ si Izo beerandi si Baabo kaŋ n'a donton mo beerandi. 	 mi tengtengin Pa zahna apiak bang un, Tapa leng zahna a piakna dingun. Kuapeuhmah Tapa zah lou ten jaw, Pa a sawlpa leng a zah kei uhi.


Abner ne Yowab se: «Ay ga ni ŋwaaray, arwasey ma tun ka fooru iri jine.» Yowab ne: «I ma tun me!» 	 Huan, Abner in Joab kiang ah, Tangvalte hong kuan uhenla, I ma uah hong kisual him le uh ake, a chi a.


Kala alfaga beero tun ka kay ka ne: «Seeda kaŋ borey wo go ga kande ni boŋ, ni si tu da hay kulu, wala?» 	 Huchi in, siampu lianpen tuh a ding khia a, a kiang ah, Bangmah a dawnglou maw? Hiaite hon hekna bangchidan ahia? a chi a.


Ya-haray kambo se mo i ga kosaray taafeyaŋ te, kambe kar way cindi gu, windi bundey ihinza no, dabey mo ihinza. 	 Huan langkhat lampang ah puankhai tong sawm leh ngate a om ding: a khuamte thum, leh a kingakna khuakkuak thum.


A ne i se: «Zaaro ga cindi, alwaato mana to kaŋ i ga almaney margu. Kal araŋ ma feejey haŋandi ka koy k'i kuru.» 	 Huchiin, aman, Ngai un, ni sang lai mahmah hi, gan pi khawm leng a hun nai kei: belamte tui dawnsak unla, vakhah un, a chi a.


Ay ga Israyla ize buukoy sasare ngey toorey jine, ay g'araŋ biriyey say-say nangu kulu araŋ sargay feemey do haray. 	 Huan Israel tate luang a milimte uh maah ka koih dinga, na guhte uh na maitam kim uah ka theh jak ding.


«Handu woone ga ciya handu sintinay araŋ se. A ga ciya handu sintinay jiiro ra araŋ se. 	 Hiai kha nou adingin khate kipatna a hiding: nou adingin kum khata a kha masapen ahi ding,


A kambey mo ga ngey duura yeti, A izey ga gomni ceeci talkey gaa. 	 A taten gentheite deihsakna a zong ding ua, huan a khutten a hauhsakna ape nawn ding hi.


Amma alfaga beero tun, nga nda borey kulu kaŋ go a banda, (sanda Sadusi fonda borey nooya). I to da canse. 	 Huan, siampu lianpen leh a lawmte tengteng a hongkisa ua, (huai a lawmte tuh Saddukai pawl ahi uh) a haza mahmah ua.


Ibhar, Elisuwa, Elpelet, 	 Huan Ibhar, Elisua, Elpelet;


A na Rabbi windo nda bonkoono windo da Urusalima windey kulu ton. A na danji daŋ windi beerey kulu gaa. 	 TOUPA in leh kumpipa in a hala; Jerusalem in tengteng, in thupi taktakte a hala.


Ma ne i se: Yaa no Rabbi Kundeykoyo ci: Yaadin cine no ay ga dumo wo da gallo wo bagu nd'a, sanda mate kaŋ i ga kusu cinako kusu bagu cine, hal a si ye ka hanse koyne. I ga fijiyaŋ te mo Tofet ra, zama fijiyaŋ nangu fo si cindi. 	 Sepaihte TOUPAN hichiin a chi: Hichimahbangin hiai mite leh hiai khua ka hihtam ding; belvelmi bel min a kitam saka, bawl hoih nawn vual ahi lou bangin; huan, Tophethah a vui ding ua, vuina ding mun dang a om louh jiakin.


Sanda guuru hinza deedandi cine bisa, gaa no wando mo kaa ka furo. Day a mana bay haŋ kaŋ te. 	 Huan, dakkal thum ding hiam nung in, thil omdan theilouin a ji a hongluta.


A ga ciya mo, kwaara kaŋ ga maan buukwa gaa ka bisa cindey kulu, kwaara din arkusey ga kande haw kuru ra zan fo. A ma ciya wo kaŋ i mana goy d'a ce fo, wo kaŋ mana calu candi no. 	 Huan, hichi ahi dinga, a luanga kipana kho naipen, huai kho upaten bawng hon laka bawngla, zat nai louh, hakkol po nai lou a kai ding ua:


Musa fatta Firawna do ka Rabbi ŋwaaray koyne. 	 Huchiin Pharo a kipanin a paikhetaa, TOUPA a ngenta.


A suba koyne a furo Kaysariya kwaara ra, Korniliyos mo go g'i batu. A jin ka nga dumey da nga corey margu. 	 Huan, a jing nawnin Kaisaria khua ah a lutta ua. Huan, Korneliain, a sanggamte leh a lawm deihpente samkhawmin, amau a na ngak nilouh a.


Bora din Farisa izey ra boro no, wongu marga jine borey kulu koyo nooya jiiri handu sintinay kulu. 	 Amah perez suana mi, kha khatna a sepih heutu teng teng heutu pen ahi.


Sanney wo no ga fayanka harram da halal game ra, danga fundikooni kaŋ ga ŋwa da fundikooni kaŋ si ŋwa game ra.» 	 Siangthou leh siangthoulou khenna ding leh, gamsa nek theih chi leh gamsa nek theihlouh chi khenna ding in, chi in, chi in.


A talibey fongu kaŋ i n'a hantum ka ne: «Anniya kaŋ ay gonda ni fuwo se g'ay kankam.» 	 Huan, Na ina ka phatuamngaihnain a hon gai ding, chih gelh ahi chih, a nungjuiten a thei nawnta uhi.


Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: A go, ya nin Tir, ay ga gaaba nda nin. Ay ga naŋ mo ndunnya dumi boobo ma tun ni gaa da wongu, sanda mate kaŋ cine teeko ga nga bondayey tunandi. 	 Ngai in, aw Tura, ka hondou ahi, tuipiin akihawt a voktou bang main na tung a hongpai dingin nam tampi ka hon sawl ding.


Irikoy n'a beerandi nga kambe ŋwaaro gaa beene. A na alkawlo ta Baaba do kaŋ ga ti Biya Hanno. A n'a zumandi da mate kaŋ araŋ goono ga di, araŋ goono ga maa mo. 	 Pathian khut taklam ah pahtawiin a oma, Kha Siangthou chiam Pa kianga kipanin a mu a, na muh uh leh na jak uh a honbuak ahi.


A ga nga Irikoyo ŋwaaro ŋwa, wo kaŋ ga hanan nda wo kaŋ ga hanan gumo. 	 A Pathian uh nek ding ansiah, a siangthou leh a siangthou pen leng a ne thei tuaktuak ding uh.


Mate kaŋ ni ga te k'i hanandi neeya: ni ma hanandiyaŋ hari say-say i gaa. I ma ngey gaahamey kulu cabu, ka ngey bankaarayey nyuna. Yaadin gaa no i ga hanan. 	 Amaute hihsiangthou dingin hichibangin na hih ding hi: a tunguah sawpsiangna tui sung inla, a pumpi tengteng uh metsak inla, a puante uh sawpsak inla, kihihsiangthou sakin.


wa woone bay: boro kaŋ ga zunubikooni bare ka ye nga fonda ra kaŋ gaa a kamba, a g'a fundo faaba buuyaŋ gaa ka zunubi boobo daabu a se mo. 	 mikhial a lamhaihna a kipan a kiheisak pan sihna akipan akha ahondam ding a, khelhna tampi a khuhsak lai ding chih kithei heh.


Wa Rabbi ceeci za boro ga du a. W'a ce za a ga maan. 	 Muh baih dia a om laiin Toupa zong unla, a nai laiin sam un:


Yaadin gaa, iri ma saabuyaŋ sargay salle Irikoy se Yesu do waati kulu, sanda iri me sanney nooya kaŋ yaŋ g'a maa seeda. 	 Huchiin, amah vangin phatna kithawihna Pathian kiang ah ilan gige ding uh, huaituh amin gupna mukte gah ahi.


Araŋ ma boro way cindi hinka suuban Israyla izey kundey ra, kunda kulu ra boro fo. 	 Huchiin Israel namte laka mi sawm leh nih nam chih sikin mi khat jel telkhia un.


Kala Sawulu na Dawda hay ka hatta nda yaajo, zama a ne: «Ay ga Dawda hay no k'a korab k'a ta cinaro gaa.» Dawda mo mulay a jine sorro hinka. 	 Huan, Saula in a teipi a khoha, Hua bangah David ka khoh den ding, a chi a. Davidin nih vei a kihepkhiak sana.


da Sefufam, Sefufam izey jama baaba; da Hufam, Hufam izey jama baaba. 	 Supham suante Suphamte. Hupham suante Huphamte ahi uh.


Yaadin mo no Haruna te. A na fitilley diyandi fitilla suntulo gaa, mate kaŋ Rabbi ci Musa se. 	 Huan, Aronin huchibangin a hiha; TOUPAN Mosi thu a piak bangin khawnvak koihna ma lamah khawnvakte a de hi.


Hando kaŋ se i ga ne Abib ra ni ma Paska* bato haggoy Rabbi ni Irikoyo se. Zama Abib hando ra no Rabbi ni Irikoyo na ni kaa taray ni ma fun Misira, cin ra no. 	 Abib kha tang unla, TOUPA Na Pathian uh adingin paikan ankuangluina dingin zang un: Abib khain ahi, TOUPA na Pathian un Aigupta gama kipan jana a honpi khiak.


Waato din gaa no a na nga ize hay-jina, kaŋ ga hima ka te bonkooni nga nangu ra sambu k'a salle sargay kaŋ i ga ton, kwaara birno boŋ. Woodin mo kande Israyla se futay dungo, hal i tun a do ka ye ka kaa ngey laabu. 	 Huchiin a tapa upa pen, a sika hong lal ding pa pen kulh dawnah halmang thillat dingin a zangta hi. Huan, Israelte a heh mahmah ua, a kisa ua, a gamlam uah a pai nawn uh.


I ne ngey da care se: «Daahir, iri ya taalikoyyaŋ no iri kayno do haray, za kaŋ iri di a fundo taabo, saaya kaŋ a na iri ŋwaaray gomni, amma iri wangu ka maa. Woodin se no taabi woone du iri.» 	 Huan, amau, I nau tunga I thilhih uh moh petmah I hi, hehpih dinga a hon nget ngitnget laia a lungtang mangbat dan mu napia I ngaihkhiak sak noplouh; huaijiak in hiai mangbatna in hon buak ahi, a kichi ua.


Wa bangandi iri se muraadey kaŋ ga haw ka kaa, Zama iri ma bay kaŋ araŋ ya irikoyyaŋ no! Oho, kala araŋ ma ihanno wala ilaalo te, Hala iri ma gomdo ka di a care banda! 	 Pathian na hi uh chih ka theih theihna ding un tunungchianga thil hongtung dingte gen un; ahi, I mangbat chiatna ding un leh I et chiat ding un thil hoih hiam thil hoihlou hiam hih dih ua le.


Mate kaŋ ni g'a te neeya: hiyo salleyaŋ, kambe kar zangu hinza, a tafayyaŋo ma to kambe kar waygu, a kuuyaŋo mo ma to kambe kar waranza. 	 Huan, hiai na bawl dingdan ahi: Long dung lam tong za thum hi henla, a vailam tong sawm nga hi henla, asanlam tong sawm thum hi hen.


I na borey kulu kabu za jiiri waranza izey ka koy to jiiri waygu izey me, i afo kulu kaŋ ga furo saajaw goy kubayyaŋ hukumo goyo ra. 	 Kum sawmthum akipan tunglam kum sawmngaa upa, kihoupihna puanin nasepna dinga, mi chih nasem jel dia kisate,


Ngey da ngey ŋwaari sargayey d'i haŋyaŋ sargayey yeejey se, da feeji gaarey se, da feej'izey mo se, i lasaabo da farilla boŋ. 	 A tangbuang thillat uh leh dawn ding thillat a dan bang tak in a tamdan bangzel un bawngtal a ding bang:


Ya nin Hezeciya, woone no ga ciya ni se alaama: Haran araŋ ga jaraw ŋwa, Yeesi mo kala woodin jarawo, Jiiri hinzanta mo kal araŋ ma duma ka wi. Araŋ ma reyzin kaliyaŋ tilam, Araŋ m'i nafa ŋwa mo. 	 Huan, hiai pen nang adinga chiamtehna ding ahi ding; tukumin buh sang na sen ding ua; kum nawnin leng huai buh sang mah na sen ding uh; huan, a kum thumna ah buh tuh unla, at unla, grep huante bawl unla, a gah ne un.


Fundikooney kulu ga di kaŋ ay, Rabbi, ay no ka danjo din tusu, a si bu mo. 	 Huchiin na lak ua mi diktat leh diktatlou ka phuk ding jiakin ka namsau a pai akipan a pawt dinga, sim lam akipan mal lam phain mihing tengteng a phuk ding hi.


A na ni ŋwaayandi mo nda Manna noodin saaji fimbo ra, hay fo kaŋ ni kaayey mana bay. A ga ba nga ma ni kaynandi ka ni si, ka te ni se ihanno ni kokor banda jirbey ra. 	 Meisahsuang suangpi akipanin tui a hongpawtkhe saka, na pileh puteuh theih ngeilouh, manna in nou a honvaka, tununglam chiang khualnaa na hoih theihna ding un nou a honhihgima, a honzeet theihna dingin:


Araŋ bumbey ga te ay se seeda kaŋ ay ne ay wo manti Almasihu no, amma Irikoy n'ay donton a jine. 	 Kei Kris ka hi kei hi, a maa mi sawl ka hi, ka chih, noumau mahmah hontheihpihte na hi uhi.


Sarjilla si fay da Yahuda, koytaray goobo ga sinji mo a cey game ra hala Silo ma kaa. Ndunnya dumey mo ga miila ngey m'a gana. 	 Lalchiang lah Juda akipan amang kei ding, vaihawmpa chiang lah a khe kala kipanin a mang sam kei ding, Silo a hongpai ma teng; nam chihin amah thu a mang ding uh.


Kala Irikoy bora donton Israyla bonkoono gaa ka ne: «Ma faham ka bay. Ma si bisa nangu filaana, zama Suriyancey go ga zumbu noodin.» 	 Huan, pathian mi in Israel kumpipa kiangah, Huchibang muna hoh lou dingin pilvangin; huaiah Suriate a hongsuk sin uhi, chiin mi a sawl jela.


Doogarey koy ka sanno din ci alkaaley se. I humburu waato kaŋ i maa kaŋ Bulosyaŋ wo Romanceyaŋ no. 	 Huchiin mi manmiten huai thute tuh vaihawmte kiangah a hilh ua. Huan, Rome khua a mi ahi uh chih a jak un a lauta uhi;


Nga no ga ti Irikoy danayey ra ijina wane, Nga kaŋ n'a te n'a no takuba. 	 Huchiin na khut taklamin nang a hondam thei chih ka honthei ding.


Za Bitros goono ga fongu nda bangayyaŋo din mo, Biya _Hanno__ ne a se: «Guna, boro hinza goono ga ni hã. 	 Huan, Peterin mengmu banga a muh a ngaihtuah lain, Khain a kiangah, Ngai in, mi thumin a hongzong uh.


A ye ka te gunde ka ize aru fo hay koyne. A ne: «Zama Rabbi maa i ga konna ay, woodin se no a n'ay no ize woone koyne.» A n'a maa daŋ Simeyon. 	 Huan, a gai nawna, tapa a nei nawna; Toupan huatin ka om chih a jak jiak in hial leng a honpia hi, achia, huchiin a min dingin Simeon a sa a.


Jare fa ga ye ka kaa, Sanda Yakuba wane cindo nooya, ka koy Irikoy Hinkoyo do. 	 A om zek lai. Jakob om zeklaite, Pathian hattak kiang ah a kik nawn ding uh.


Zama ay wo, Rabbi, ay si barmay bo. Woodin se no, ya araŋ Yakuba izey, i mana araŋ halaci. 	 Kei TOUPA lah ka zulhzau ngal keia; huaijiakin Jakob tapate aw, halbeiin na om kei uh.


Gaa no alfaga beerey da Farisi fonda borey na Yahudancey arkusey marga margu ka saaware. I goono ga ne: «Ifo no iri go ga te? Zama bora din goono ga alaama boobo te. 	 Huchii siampuliante leh Pharisaiten vaihawmte a sam khawm ua, Bangchibangin i hih ding ua? Hiai miin thillamdang tampi a hih ngala.


Waato din gaa a bangay Yakuba se, gaa diyey kulu se. 	 Huai khitin Jakob kiangah a kilak nawna; huai khitin sawltak tengteng kiangah.


A n'ay nangora hibandi, A n'a sambu ay se sanda hawji kuuru fu. A n'ay fundo kunkuni sanda mate kaŋ caakay ga te, Rabbi go g'ay pati ka kaa fatala taaro gaa. Za zaari kala cin, ni ga ban d'ay. 	 Ka omna suan in a oma, belamchingmi puanin bang in ka kianga kipana lak mang in a omta hi. Puan gan min a puan a jial bangin ka hinna ka jial a; aman siambu akipan a hon teptan mot sina; nang ni khat leh zan khat thil thu-a hon hih tawp maimah ding nei ve ka chi.


Zama a cindi alwaati kayna fo, gaa no ay dukuro ga ban. Ay futa mo ga bare a boŋ k'a halaci.» 	 Sawtlou chik nungin ka lungkimlouhna hongbei dia, ka hehna leng amaute hihmanthatna dia heiin a omta ding hi.


Zama laakal ga furo ni bina ra, Bayray mo ga kaan ni fundo se. 	 Na lungtang sungah pilna a honglut sin ngala, huan na kha adingin theihna a nuam ding hi;


Amma adilitaray kaŋ ga fun cimbeeri* do, ya-cine no a ga ne: «Ma si miila ni bina ra: ‹May no ga ziji ka koy hala beena ra,› (sanda hal a ma Almasihu zumandi nooya)! 	 Ginna a diktatnain bel hichin a gen: Na lungsimin, Kua ahia van ah kah ding? Hiam (huai tuh tunglama kipan Kris va pi suk ding, chihna ahi);


Ma si kay mo fondo fayyaŋ boŋ hala ni m'a wane fooyaŋ kaŋ goono ga yana kosaray. Borey kaŋ yaŋ cindi mo, Ni ma si i nooyandi gurzugay zaari ra. 	 A mi khenkhat tai khete that dingin lam thuamah dingin haksat niin a mi omsunte mansak ken.


Ifo se binde ni mana ay nooro talfi barmaykoy gaa? Ay mo, waati kaŋ ay kaa, ay g'a ceeci, nga nda nga riiba.› 	 Huchi a hih leh, bang dia ka sum sumina na koih lou? huchiin ka hongpaiin a pung toh ka lak ding ahi, a chi a.


Ay ya gorokasin no borey kulu kaŋ ga humburu nin se, Da borey kaŋ yaŋ ga haggoy da ni dondonandiyaŋey mo se. 	 Nangmah laute tengteng leh na thuzohna thute juite lawm ka hi.


A boŋo sanda wura kaŋ bisa hay kulu booriyaŋ no, A boŋ hamno kunkunante no, Kaŋ ga bi sanda gaaru cine. 	 A lutang dangkaeng hoih penpen bang ahi a, a samtumte a liana, vaak bangin a vom hi.


Zama ay ma s'a bankaarayey kaa a gaa k'a ciya gaa-koonu, Ay m'a ciya danga mate kaŋ a go hano kaŋ i n'a hay. Ay m'a ciya danga saaji fimbi cine mo, K'a ciya danga bulungu saaji, k'a wi da jaw. 	 A nu uh kijuak a hih jiakin; amaute painun zumhuaitakin a hihta hi; Ka tanghou leh ka tui, ka samul leh ka pat, ka sathau leh ka dawn ding honpia, ka itte ka delh ding a chih jiakin.


Araŋ n'ay jama wayborey jindaw ka kaa ngey windi kaaney ra. Araŋ goono g'ay darza kom i ize kayney gaa hal abada. 	 Ka mi numeite a in nuam tak ua kipanin na delh khia ua; a naupang noute ua kipanin ka thupina a la mang den uhi.


Ekron d'a kwaarey d'a kawyey. 	 Ekron leh a khopite leh a khopelte:


Hamni kwaaray ya darza boŋtobay no, D'i n'a gar adilitaray fonda ra. 	 Lutang kang thupina manglukhu ahi, diktatna lampi ah muhin a om hi.


Sohõ ay ma si baar'a-baar'a te, Wala ay ma s'ay boŋ zamu boro kulu se da me-kaanay. 	 Mihing himhim mihinna honzahtaksak kei un, ka hon ngen hi; kuamah kiangah leng maitangphatna min ka pe ding hi.Maitangphatna minte piak ding ka thei ngal keia; huchilouinjaw kei a honla zok ding hi.


Woodin sabbay se, Yaa no Rabbi ci Assiriya bonkoono boŋ: A si kaa gallu woone ra, A si hangaw hay a ra, A si kaa a jine nda koray, A si laabu tulluwa te a se mo. 	 Huaijiakin TOUPAN Assuria kumpipa tungtang thu-ah hichiin a chi, Amah hiai khopi a hongtung kei dinga, hiailaiah a thal leng a kap sam kei dinga, lum toh a kiangah leng a hongpai sam kei ding, a simna dingin lah lei kulh a bawl sam kei ding.


ihinzanta, bari kwaarayyaŋ no, torko taacanta mo, bari boosayaŋ kaŋ gonda gaabi no. 	 Kangtalai thumnain sakol ngoute; kangtalai linain sakol puang hatte a nei uh.


Woodin se yaa no Rabbi ci: A go, ay goono ga masiiba candi ka kande i boŋ kaŋ i si du ka yana. I ga hẽ ay gaa, amma ay si hangan i se. 	 Huaijiakin TOUPAN hichiin a chi: Ngaidih ua, a tunguah thil hoihlou, a pelh het louh ding uh ka hontungsak ding; a honsam ding ua, himahleh ka dawng kei ding.


A se no, iri na Titos yaamar ka ne, za kaŋ nga no ka gomni goyo sintin, a m'a toonandi mo araŋ do. 	 Huchiin, tumaa a patsa, hiai hehpihna leng noumaua hihkim nalai dingin Tita ka ngen hialta ua.


A tu ka ne bonkoono jine bora Ariyoku se: «Ifo se no bonkoono sanno gonda kankami ya-cine?» Kala Ariyoku na Daniyel bayrandi nda sanno. 	 Ariok kumpipa sepaih zaheutu a dawnga a kiangah, Bangdia kumpipa a kipan thupiak huchitela kin ahia? a chi a. Huchiin Ariokin Danial kiangah a thil a kitheisak a.


Ni ga Abner Ner izo bay. A kaa ka ni fafagu no, da mo nga ma ni furoyaŋ do da ni funyaŋ do bay se, nga ma bay hay kulu kaŋ ni go ga te.» 	 Ner tapa Abner na thei a, nang honkhem ding in na pawtlam leh na lutlam leh na thilhih peuhmah theih tum a hong pai ahi, a chi a.


Ni n'i bayrandi da ni asibti* hananta mo, k'i no lordiyaŋ da hin sanniyaŋ, da asariya mo ni tamo Musa kambe ra. 	 Amau kiangah na khawlni siangthou na theisaka, na sikha Mosi khutin, thupiakte leh, thusehte leh dan amaute na thupiakin na pia hi:


Ma fongu ni tamey gaa, Ibrahim da Isaka nda Yakuba. Ma si jama wo hanga sanda, wala i goy laaley, wala i zunubey guna. 	 Na sikha Abraham te, Isaak te, Jakob te theigige inla, hiai mite a phengphitdan uh, a gitlouhdan te uh a khelh dante uh en ken:


Amma ngey kaŋ ga deeni a gaa, Woodin ga boori. Albarka hanno mo ga zumbu i gaa. 	 Himahlel amah salte adingin kipahna ahi ding, huan a tunguah vualjawlna hoih a hongtung ding.


I si di care, a si no mo boro kaŋ tun nga gurbo ra jirbi hinza din ra. Amma Israyla izey kulu gonda kaari ngey nangorayey ra. 	 Akuakuamah a kimu kei ua, a omna a kipanin ni thum kuamah a thou kei uh: a hihhangin Israel suante tengtengin a tenna uah vakna nei uhi.


Ni ma konda wura nda nzarfu kulu mo kaŋ ni ga margu Babila laabo kulu ra, nga nda jama bine yadda nooyaŋo a banda, da alfagey wane kaŋ i ga no bine yadda boŋ, ngey Irikoy windo kaŋ go Urusalima ra sabbay se. 	 Babulon bial tengtenga dangka leh dangkaeng na muh tengteng, mite leh siamputen amau utthua thillat, Jerusalema om a Pathian uh in adia uttaka a lat uh tengteng toh;


Wa tuuri boobo daŋ a cire, Wa naŋ a ma zarga ka boori, Oho, d'a ra biriyey, ngey mo ma hina ka nin. 	 Gan honte laka a hoih tata la inla, a nuaiah singkhuah khul ek inla, sou bobolh heh; ahi, a guhbomte kiui heh.


I dinya Irikoy, kaŋ ti i Faabakwa, Nga kaŋ na dambara goyey te Misira laabo ra, 	 Pathian a hondampa uh a mangngilhta ua, Aigupta gama thil thupi taktak.


Sanney din binde bonkoono tamey n'i ci Dawda hangey ra. Amma Dawda ne: «Araŋ wo do haray, hari doogono no boro ma ciya bonkoono anzuray? A go, ay ya talka no, kaŋ sinda beeray mo.» 	 Huan, Saula sikhaten huai thu David bil ah a gen ua. Huan, Davidin, mi tagah leh kuamah ngaihsak ngellouh kei bang a dingin kumpipa makpa hih thil namai dingin na sep ua hia? a chi a.


a buukwa ma si kani tuuro gaa. Daahir ni m'a fiji han din hane kaŋ a bu. Zama boro kaŋ i sarku bundu gaa ya laalante no Irikoy do. Ni ma si ni laabo kaŋ ni Irikoyo na ni no tubu hari din ziibandi. 	 A luang singah jankhuain a om ding ahi keia; huai ni mahmahin na vui ding uhi; singa khai peuhmah lah Pathian hamse thuak ahi ngala; TOUPA na Pathian un luah dinga a honpiak na gam uh na hih nit louhna ding un.


Ya Rabbi Irikoy, ma si ni moyduma kaa ni wane kaŋ i suuban da ji tuusuyaŋ gaa. Ni ma fongu mo ni baakasinay suujo gaa ni tamo Dawda se.» 	 Aw TOUPA pathian, na thau nilhpa mel leh ngatsak kenla, na sikha David thil hoih hih te thei gige in, a chi a.


«Saaya din takuba ga Assiriya zeeri, Kaŋ manti boro wane no. Takuba din mo kaŋ manti Adam-ize wane no ga ibare ŋwa ka ban. A ga zuru takuba se, A wane sahãkooney mo ga ciya taabi goy-teeriyaŋ. 	 Huai hun chiangin Assuria mi bel, mi namsaua puk sak hi louin, nam sau hih puk sak hi louin, namsau hihpukin a om dinga; namsau mi te-a hi louin, amah a gai ding; huan, namsau laka kipan a tai mang dinga, a tangvalte lah siah liaumi a honghita ding uh.Huan, a suangpi lah thil mulkimhuai jiakin a mang dinga, a miliante lah chiamtehna jiakin a buaita ding, chiin, TOUPA, a mei Ziona omin leh, a haltuina mei Jerusalema omin, ahi.


Ay futa mo ga tun sanda danji, ay g'araŋ wi da takuba. Araŋ wandey mo ga ciya kurnye si, araŋ izey mo ga ciya alatuumiyaŋ. 	 Huan ka thangpaihna a sou dinga, namsauin nou ka hon that ding; huchiin na jite uh meithai ahi ding ua, na tate uh paneilou ahi ding uh.


Boro kaŋ ga ba nga fundo, a ga daray a se no, amma boro kaŋ ga wangu nga fundo ndunnya wo ra g'a gaay ka kaa fundi hal abada gaa. 	 Kuapeuh a hinna itin a magsak a; kuapeuh hiai khovela a hinna ngaineuin khantawna hinna ah a vom gige ahi.


A fongu nga baakasinay suujo da nga naanayo gaa Israyla dumo se. Ndunnya me-a-me di iri Irikoyo faaba. 	 Israel inkuanpihte tunga a chitna leh a ginomdan a theigige a: kawlmonga mi tengtengin leng I Pathian hotdamna a muta uhi.


Waato kaŋ Irikoy maa, a futu, a na Israyla fanta gumo, 	 Pathianin huai a najakin a heha, Israelte a kih mahmah hi.


A na nga almaney wi, a na nga duvaŋo* hanse, A na nga taablo daaru mo. 	 A gante a goutaa: a uain leng a helta hi; a dohkan leng a bawl khinta.


Waato kaŋ Barnaba di a, a kand'a Antiyos. I go no care banda Almasihu marga ra kala jiiri fo ka boro boobo dondonandi. Antiyos ra no i sintin ka ne talibey se «Almasihuyaŋ». 	 Huan, kum khat hilhial saptuamte kikhopna ah a pang jel ua, mi tampi leng thu a hilh uhi. Antiok khua ah ahi, nungjuite, Kristian, a chih masak pen uh.


Simey binde tun ka kaari-ka daŋ nga farka gaa ka koy Gat, Acis do, nga bannyey ceeciyaŋ se. Simey binde ye ka kande nga bannyey ka fun d'ey Gat. 	 Huan, Simei a thoua, a sabengtung a vana, a sikhate zong dingin Gath khuaah Akis kiangah a hohta: huan, Simeiin Gath khuaa kipan a sikhate a vapi hi.


Jideyon ne Irikoy se: «Da ni yadda ka Israyla faaba d'ay kambe, sanda mate kaŋ ni ci din, 	 Huan, Gideonin Pathian kiangah, Na gen banga kei khuta Israelte na hotdam sin leh,


D'a hamo lamba hay fo kaŋ ga harram gaa, a si ŋwa. I m'a ton danji ra. Ham ŋwaayaŋ sanni boŋ mo, boro kulu kaŋ ga hanan ga ŋwa a gaa. 	 Huan, sa, thil siangthoulou himhim toh kisukha nek ding ahi kei a, hal ding ahi.


I ma si boro kulu ciinay da laala, i ma si ciya kusuumanteyaŋ, amma i ma ciya bine baanikoyyaŋ, ka ngey boŋ cabe lalabukoyaŋ boro kulu se. 	 kuamah gensiatlouh dingdan bang, vuallem loua omlouh dingdan bang, mitengteng lak a thunuailutna chiteng hihlang a, nunnem ding bang in amaute theikhethak saknawn in.


I ne a se: «Sohõ ni di boro gaabikooni waygu neeya ni bannyey banda. Iri ga ni ŋwaaray, ni ma naŋ i ma koy ka ni windikoyo ceeci. A ma si ciya hambara Rabbi Biya ma kond'a beene, a m'a catu tondi fo boŋ wala gooru fo ra.» Iliyasu ne: «Araŋ ma si donton.» 	 Huan, amau, a kiangah, ngai in, na sikhaten mi ngalhat pipi sawmnga ka ompih ua; na pu zong dingin sawl ve; Toupa kha in ala tou khat ahi dia, koilai tang ah hiam, koilai guam ah hiam a khia khat tou houh a himai deh, a chi ua. Huan, aman, kuan sak lou ding, a chi a.


Woodin se no ay n'i bangandi ni se za doŋ. Za i mana te no ay naŋ ni maa r'ey. Zama ni ma si ne: ‹Ay tooro no k'i te. Ay danay tooro nd'ay sooguyaŋ tooro no k'i lordi.› 	 Nidanglaia kipanin na kiang uah ka genta; a hongtun main leng na kiang uah ka hontheisakta hi: huchilouin jaw, Ka milimin a hih ahi, ka milim bawl tawm leh ka milim sunin thu a piak ahi, na chi kha ding uh.


Wa ci ay se, araŋ wo kaŋ yaŋ ga ba araŋ ma ye asariya* ganayaŋ ra: araŋ mana maa haŋ kaŋ asariya ci no? 	 Dan nuaia om utte aw, honhilh un, dan thu na ngaikhe jel kei ua hia?


Sohõ mo, zama a mana bana nga futa ra, Wala a mana borey saamotara saal, baa kayna, 	 Himahleh tuin, heha a veh louha, kiotsakna leng a limsaklouin jiakin;Huaijiakin Jobin bangmahlouin a kam a ka ahi; theihna beiin thu a tamsak ahi.


Yesu mo sintin ka salaŋ i se ka ne: «Wa haggoy boro kulu ma si araŋ darandi. 	 Huan, Jesun a kiang uah, Kuamahin honkhem louhna ding un, pilvang un.


Dawda ne a se: «Ni kuri alhakko ma ye ni boŋo boŋ, zama ni meyo no ka ni seeda, za kaŋ ni ne: ‹Ay na Rabbi wane suubananta wi.› » 	 Huan, David in a kiang ah, na sisan nangmah lutung mah ah om heh; nangmah mah kam ngei in, TOUPA sathau nilh ka that ahi, chi in lah na phuang ngal a, a chi a.


Hala day dabey bagu, Ifo no adilante ga te? 	 Suangphumte hihsiata om leh, mi diktatin bang ahia a hih theih ding? na chih uh.


Irikoy ya biya no. Borey kaŋ yaŋ ga sududu a se mo, tilas kal i ma sududu a se biya da cimi ra.» 	 Pathian jaw Kha ahi; a bemiten kha leh thutaka a biak ngeingei ding uh ahi, a chi a.


A ne ay se: Boro izo, yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Woone yaŋ no ga ti feema hin sanney, han kaŋ hane i g'a te, zama i ma sargayey kaŋ i ga ton salle a ra, i ma kuri say-say a gaa mo. 	 Huan ka kiang ah, Mihing tapa, TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: A bawl khit chiang ua maitam zat dan ding hichi bang ahi: Halmang kithoihna ding te, sisan thehna ding te ahi.


Waato kaŋ boro fo n'ay kabarandi nda me-hawyaŋo kaŋ Yahudancey goono ga te a boŋ, sahãadin-sahãadin ay mo n'a donton ni do. Ay n'a kalimakoy mo lordi ka ne i m'a kalima ci ni jine.» 	 Huan, Judaten amah a tang uh chih min a hontheihsak tak un, na kiangah amah ka honsawl pah ngal ahi, a hekte leng a tung a thubuai a neih peuh uh na ma a gen dingin, thu leng ka pia hi, chiin.


A na nga me feeri k'i dondonandi ka ne: 	 amau thu a hilh a:


Zama yaa no Rabbi ci ay se: «Ay ga goro ay laakal gaa, Ay ga guna mo za nango kaŋ ay go, Sanda korni kaŋ ra sinda buuda wayno kaari ra, Wala mo sanda harandaŋ buuda cine heemar waate korni ra.» 	 TOUPAN ka kiangah hichiin a chi hi, Ka om kinken dinga, ka omnaah ka en thek dinga; ni sat laia kho lum huhut bang leh buh lak kho lum laia daitui mei bangin, chiin.


Ma si saamo sanni ye a se a saamotara hina me, Zama ni ma si ciya a cine. 	 Mihai a haina dungjuin dawng ken, huchilouinjaw nang leng amah na bang kha ding.


Jirbi way cindi guwanta hane a na jama sallama, ngey mo na albarka gaara bonkoono se, ka koy fu da farhã da bine kaani, gomney kulu kaŋ Rabbi cabe nga tamo Dawda nda nga jama Israyla se din sabbay se. 	 Ani giat niin mipite a kikhensak a, huan, kumpi a vualjawl ua, huchiin Toupan a sikha David leh a mi Israel te tunga a hoihna huchi lawmlawm a a latsak jiakin lungsim nuamsa leh kipak mahmah in a inlam uah a paita uhi.


Kala bonkoono ne: «D'a ta day, Yowab kambe si ni banda hayo wo kulu ra?» Waybora mo tu ka ne: «Ya koyo ay bonkoono, ay ga ze da ni fundo, boro si no kaŋ ga bare kambe ŋwaari wala kambe wow haray ka fay da haŋ kaŋ koyo ay bonkoono ci, baa afolloŋ. Zama ni tamo Yowab no k'ay lordi, nga mo no ka sanney wo kulu daŋ ay, ni koŋŋa me ra. 	 Huan, kumpipa'n, Hiai thu himhim ah Joab in panna a nei hia? a chi a. Huan, numei in a dawng a, Toupa ka pu, na kha hinna lou in ka gen hi, toupa ka pu in a gensa kuamah in taklam ah hiam, veilam ah hiam a pel theikei ding ua: na sikha Joab in a hon sawl a, hiai thu tengteng na sikhanu a hon muam vek hi:


Wayboro fo mo go no kaŋ te jiiri way cindi hinka kuri goono ga dooru a se. A kaa Yesu se banda k'a kwaayo me bazayey ham. 	 Huan, ngaiin, numei khat, kum sawm leh kum nih si pawta damlou, a nungah a hongpai a, a puan mong a khoiha;


Yaadin cine no Sawulu bu d'a, nga nda nga ize hinza kulu, d'a jinay jarekwa da nga borey kulu me folloŋ han din hane. 	 Huchi in Saula toh, a tapate thum toh, a galvan tawipa toh, a mite tengteng toh, huai ni in a si khawm vek uh.


A na hayey din kulu daŋ Haruna kambe ra, d'a izey kambey ra, zama i m'i feeni ka salle yaadin Rabbi jine. 	 Huan, a vek in Aron khutpek tungah leh a tapate khutpek tungah a koih a, TOUPA ma a vei thillat ding in a vei hi.


Sohõ binde alwaati boobo sara, dirawo mo gonda kataru, zama sohõ baa Yahudancey mehawo* zaaro bisa. Woodin sabbay se no Bulos n'i yaamar 	 Huan, ni tampi a beitak jiakin leh, longa pai a lauhuai jiakin, (An Ngawl Ni a khengta ngala), Paulain amau a thuhilha, a kiang uah,


Kala Irikoy kaa Balaam do cino ra ka ne a se: «Da borey kaa ka ni ce, kulu ni ma koy i banda. Amma haŋ kaŋ ay ga ci ni se hinne day no ni ga te.» 	 Huan, zan in Balaam kiang ah Pathian a hong a, a kiang ah, Hiai mite nang hong sam a hong a hih uleh, thou inla, a kiang uah hoh in; hmahleh na kiang a ka gen kia na hih ding ahi, chi a.


Amma da adilanta ga bare ka fay da nga adilitara, a ga soobay ka adilitaray-jaŋay te, a goono ga fanta goyey kulu te, kaŋ dumi boro laalo ga te, a ga funa, wala? Abada! I si fongu a adilitaray goyey kaŋ a te gaa, baa afolloŋ. A amaana ŋwaayaŋo kaŋ a te, d'a zunubey kaŋ a te ra no a ga bu. 	 Ahihhangin mi diktatin a diktana lampi a lehngatsana, thulimlouhnate a hiha, mi giloute hih bangjela thil kihhuaite a hinin a hing dia hia? A thil diktat hih tatlekna hih ah leh a khelhna hihah, huai mahmah ah a si ding.


Waato kaŋ i na ngey saajaw goyo toonandi, Barnaba da Sawulu ye ka fun Urusalima. I kande Yohanna kaŋ se i ga ne Markos ngey banda. 	 Huan, Barnaba leh Sualain na a sep khit un, Jerusalem khua akipan a kik nawnta ua, Johan, Marka a chih uh, a tonpih uh.


A ma kuro say-say a gaa da nga kambayze hala sorro iyye, k'a hanandi, k'a ye waani nda Israyla izey ziibey. 	 Huan, a khut in sagih vei a theh ding a, a siangsak ding a, Israel suante nitnate lak a kipan a hih siangthou ding.


Amma Musa Irikoy bora ciina ra, i n'a izey maayey ce Lawi kunda ra. 	 Pathian mi Mosi bel, a tate Levi nam laka sim ahi uh.


Za taasi beero gaa ka koy Liban wo gaa, kala ma koy Ufratis isa beero gaa, Hittancey laabo kulu, kal a ma koy teeku beero gaa wayna kaŋay haray, ngey no ga ti araŋ hirrey me. 	 Gamdai akipan leh hiai Lebanon tang akipana lui lianpi Euphrates lui phaa, Hitte gam tengteng, ni tumna lama tuipi zatak phain na gamgi uh ahi ding.


Amma jama ne: «Ni si fatta, zama d'iri zuru, kulu i si iri saal. Baa iri jara bu, i si iri saal. Amma ni darza iri boro zambar way wane cine no. Woodin se binde kala ni ma goro nda soola k'iri no gaayaŋ kwaara ra.» 	 Himahleh mipite'n, Kuanlou e; koute zaw natai mang hita le ung leng, khawk a sakei ding ua; huan, a kimkhat hiam vasi le ung leng khawk a sakei lai ding uh: nang bel koute sing zah in na manpha ngal a; huaiziak in khopi a kipan a hon panpih ding a nana om a hoihzaw hi, a chi ua.


Ya Rabbi, m'ay faaba borey gaa da ni kamba, Ndunnya borey gaa kaŋ ngey wo baa, Fundi woone hinne ra no a go, Ngey kaŋ ni n'i gundey toonandi nda ni jisiro. I izey kungu, I ga haŋ kaŋ cindi mo naŋ ngey attaciriyey se. 	 TOUPA aw, na khutin mihingte lakah, khovel mihingte lakah, humbitin; amau tuam jaw tu damsunga a neih uh ahi a, a gil uh na gouin na dimsak naknaka; tate lungkim hunt akin a nei ua, a sum zat val uh a tangekte uh a sihsan jel uhi.Ken jaw diktatna neiin na mel ka mu dinga; nangmah batna neia ka hah hun chiangin ka lungkim hun mahmah ding hi.


Handu iyyanta sududuyaŋ bato ra, hando jirbi way cindi guwanta hane, a ga ye ka te jirbi iyye kaŋ a goono ga woodin te. A ga haggoy da sargay kaŋ i ga ton muraadey, da ŋwaari sargay, da ji mo koyne. 	 Kha sagihna, huai kha ni sawm leh ni nga nia ankuangluina ah ni sagih sung huchibang mahin a hih ding a, khelh jiaka kithoihna te, halmang kithoihna te, tanghou latte leh sathau te a tum tum ding ahi, a chi a.


Ni ga ba adilitaray, ni konna mo ilaalo. Woodin se no Irikoy, kaŋ ti ni Irikoyo na ni suuban ka farhã jiyo soogu ni boŋ ka bisa ni hangasiney. 	 Na puansilh tengteng tuh murra gimte, aloe gimte, sing gimte a nam vungvung a; saiha a bawl kumpipa ina kaihging chi tuamtuam ging hongpawtten a honhihnuam ahi.


I kaa Ofir. Noodin i na wura ku, danga ton waranka afo si cine no, ka kand'a bonkoono Suleymanu do. 	 Huai mite Ophir ah a vahoh ua, huaia dangkaeng talent za li leh sawmnih a hon pua ua, kumpipa Solomon kiangah a hontun uh.


A n'a maa daŋ Yusufu, ka ne: «Rabbi ma ize fo tonton ay se koyne.» 	 Huan, Toupan tapa dang honpiak beh hen, chiin, a min dingin Joseph a sa hi.


Zama araŋ maa ay gora baaru, waato kaŋ ay go Yahudancey* diina ra, mate kaŋ cine ay na Irikoy marga gurzugandi gumo k'a halaci. 	 Judate sabiakdan ah, nidanglai ka omdan na thei khinta ngal ua, huchia Pathian saptuamte nakpi taka sawiin ka hihbuai ngitngeta:


A kazaamatara goono ga naagu a bankaarayey gaa. A mana fongu nga kokora gaa. A kaŋyaŋo ya dambara hari no, A sinda bine gaabandiko mo. A ne: «Ya Rabbi, m'ay taabo guna, Zama ay konnakwa na nga boŋ beerandi.» 	 A nitna a nik ah a oma; a beina na nung a theigige kei; huaijiakin lamdangtakin a hong kuma; lungmuang mi a neikei hi: ngaiin, Aw TOUPA, ka gimthuakna; melmapa lah kiliansak ngala.


Cin hindiri fonguyaŋ ra no, Saaya kaŋ cine jirbi tiŋo ga boro di. 	 Jan mengmuhna akipana ngaihtuahnate ah, mite nakpi taka a ihmut san lai un,


Amma alfagey kaŋ yaŋ na sappa sundurko jare kay Urdun bindo ra, hal i na hay kulu kaŋ Rabbi na Yasuwa lordi ka ne a ma ci jama se din ban, hay kulu kaŋ Musa na Yasuwa lordi nd'a boŋ. Jama mo cahã ka daŋandi. 	 Mosiin Josua thu a napiak tengteng banga TOUPAN mipite kianga hih dinga Josua thu a piak a hih zoh vek mateng uh siampu bawm jawngte Jordan lui laiah a ding nilouh ua: huchiin mipite a kinoh ua, a galkahta uhi.


I boro fo kulu si du ka kay araŋ jine, zama Rabbi araŋ Irikoyo g'araŋ humburkuma d'araŋ joota dake laabu kulu kaŋ araŋ ga taamu din gorokoy boŋ, sanda mate kaŋ a ci araŋ se din. 	 Kuamah mahmahin honpha kei ding ua; TOUPA na Pathian un na kiang ua a gensa bangin na vasik ding uh gam tengteng ah noute kihtakna leh launa a om sak ding.


Ay futu ay borey se, ay n'ay wane jama ziibandi k'i daŋ ni kambe ra mo. Ni mana suuji cabe i se mo baa kayna. Ni na ni calo dake dottijo zeeney boŋ nda tiŋay laalo. 	 Ka mite tungah ka heha, ka goutan ka hihthanghuaia, na khutah ka honpia hi: nang a tunguah hehpihna himhim na langsak kei a; teklamte tungah nangawng na hakkol giktak na ngata hi.


Yohanna baptisma*, man no a fun? Irikoy do no, wala borey do?» Kala i saaware ngey nda care game ra ka ne: «D'iri ne: ‹Irikoy do no›, Yesu ga ne iri se: ‹Day, ifo se no araŋ man'a cimandi?› 	 Johan baptisma, hiai kaw kipan ahia? Van a kipan hia, a hihkeileh mihing a kipan? A chi a, a dong a. Huan, a kingaihtuah ua. Van a kipan, chi lehang, Bang dia amah ginglou na hi ua leh? A hon chi kha dia.


I ne a se: «Abada, iri koyo, amma ŋwaari daymi sabbay se no iri, ni bannyey kaa. 	 Huan, amau, a kiangah, Toupa, hilou e, na sikhate buh lei dinga hongpai ka hi uh.


A ne: «Ay ya boro fo kaŋ goono ga kuuwa ganjo ra jinda kaŋ go ga ne: ‹Wa Rabbi fonda sasabandi.› » sanda mate kaŋ annabi Isaya ci. 	 Huan, aman, Toupa lampi hihtang un, chia, gamdaia kikoupa aw ka hi, jawlnei Isai gen bangin, a chi a.


Bebay izey do haray: Zakariya, Bebay ize; a banda mo alboro waranka cindi ahakku. 	 Huan Bebai tapate lakah, Bebai tapa Zekaria; huan amah toh pasal sawmnih leh giatte.


Waato kaŋ zanka to nango kaŋ hangawo go kaŋ Yonata hay, kala Yonata na zanka ce ka ne: «Manti ni jine no hangawo go?» 	 Huan, naupang Jonathan lot kiakna mun a vatun leh Jonathanin naupang a sama, thal na pamlamah ahi kei maw? a chi a,


Manti Adam-ize alhaalo bumbo g'araŋ dondonandi kaŋ, da alboro boŋ hamno ga ku, woodin haawi hari no a se? 	 Pasal in sam sau a neih leh, amah adingin a zumhuai ahi chih na lungtang pianpih un leng a honthei sak kei ahia?


Cis mo, nga no ga ti Sawulu baaba. Ner mo Abner baaba no, Abiyel ize. 	 Huan, Kis bel Saul pa ahia; huan, Abner pa Nar bel Abiel tapa ahi.Huchiin Saula damsung tengtengin Philistia mite toh nakpi tak maia kidou sek ahi uh: huan, Saulain mi hat hiam, mi bang hiam a muh peuhmah a la jeljel hi.


Yahudancey kulu ga bay da mate kaŋ ay goro nd'a, za ay go arwasu, sintina day ay dumo do, da Urusalima ra mo. 	 A tunga ka naupan laia kipan, ka chite lakah leh Jerusalem khua a ka omdan Judate tengtengin a thei uh.


Sanda hangawyaŋ kaŋ go boro gaabikooni kambe ra, Yaadin cine no zankataray izey bara nd'a. 	 Hatlai tate tuh mi hat khuta thal omte bang ahi uhi.A thal bawm thala dim neimi tuh kipak takin a om naknak ahi; kulh konga a doute uh a biak lai un leng a zahlak kei ding uhi.


Woodin binde dooru Ibrahim gaa gumo, nga izo sabbay se. 	 Huan, hiai thu a tapa jiakin Abraham ngaihin thil hoihlou tak ahi.


Araŋ kaŋ si baa bay haŋ kaŋ ga te suba! Ifo no ga ti araŋ fundey? Araŋ wo dullu no kaŋ ga bangay alwaati kayna, woodin banda a ga say-say ka daray. 	 Jingchiangin bang hongawm ding ahia chih nathei ngalkei ua. Na hinna uh bang ahia? Mei sawtlou kal a hongdawk a, mangnawn lel jel bangphet na hi ngal ua,


Gaa no i ga di Boro Izo go kaa beene burey ra da dabari bambata nda darza mo. 	 Huai hun chiangin Mihing Tapa Thilhihtheihna leh thupina lianpi toh mei laka hongpai a mu ding uh.


I gonda biraw da yaaji ga gaay, Bine-bi-koy yaŋ no, i si bakar. I jindey ga yooje beeri te sanda teeku cine, Bari-kariyaŋ mo no. I boro fo kulu go wongu daaga me gaa soolante. Ya Babila ize wayo, i go kaa ni gaa no. 	 Thalpeu leh tei a tawi ua, hiamgam tak, zahngaihna himhim neilou ahi uh. A husa uh tuipi ging huhu bang ahia, sakol tungah a tuang ua, mi chih galkapmi banga kivanin, aw, Babulon tanu, nang a hongsual sin uhi.


Kala Benaya kaa Rabbi windo ra ka ne a se: «Haŋ kaŋ bonkoono ne, kala ni ma fatta.» Amma Yowab ne: «Abada! Kala day ya bu neewo.» Benaya mo ye da sanno bonkoono do ka ne: «Ya-cine no Yowab ci. Ya-cine mo no a tu d'a ay se.» 	 Huan, Benai Toupa puanin ah a hoh toua, a kiangah, kumpipan hongpawt khia heh a chi, achia. Huan, aman, hi lou e; hiaiah ka si mai ding, a chi a. Huan, Benaiin, Joabin hichiin a nachia, hichibangin a honna dawng hi, chiin kumpipa kiangah thu a tun nawn a.


I na borey ce k'i hã hala neewo no Siman zumbu, kaŋ a maa-dake ga ti Bitros. 	 Kongkhak bulah a nading ua, a sam ua, Simon, Peter a chih uh, huaia a tun leh tun louh a nadong uhi.


Waato kaŋ i go ga zumbu ka fun tondo boŋ, a n'i lordi ka ne i ma si ci boro kulu se haŋ kaŋ ngey di, kala waati kaŋ nga, Boro Izo tun ka fun buukoy game ra jina. 	 Huan, tang akipana a pai suk laiun, Mihing Tapa misi laka kipana a thoh nawn khit mateng a thil muhte uh kuamah hilh louh ding a chi bikbek a.


Woodin mo ga ciya ay se faaba. Boro kaŋ siino ga may a se si koy a do. 	 Hiai leng ka hotdamna ahi ding; pathianlimsaklou mi a maa hongpai lou ding a hih jiakin.


«Ma salaŋ Yahuda bonkoono Suleymanu izo Rehobowam se, nga nda Yahuda da Benyamin kulu da jama cindo mo se ka ne: 	 Juda gam kumpipa Solomon tapa Rehoboam kiangah leh Juda leh Benjamin inkote tengteng kiangah leh mipi dangte kiangah,


Nin kaŋ ay di ka gaabandi za ndunnya me gaa, Za lokota ra no, ay na ni ce ka ne ni se: «Ni ya ay tam no, Ay na ni suuban, ay mana ni furu bo. 	 Nou, lei tawpna akipana ka mi pi, a nawl akipana ka mi sap, ka sikhate na hi ua, honpaikhe louin ka hontel jaw hi, ka honchihte aw,


Meyo gaa tanda ra mo taabal hinka go no kambe woone gaa, ya-haray kambo gaa mo ihinka, zama i ma sargayey kaŋ i ga ton, da zunubi se sargay, da taali se sargay wi i boŋ. 	 Kongpi sumtawng langkhat langkhat ah dohkan nih tuaktuak a oma; halmang kithoihnate, khelh jiaka kithoihna te, moh jiaka thil lat te gohna ding.


Ay ga bine kaani te ni hin sanney ra, Ay si dinya ni sanno mo. 	 Na thuseh tungte khawngah ka kipak dinga: na thu tuh ka mangngilh kei ding hi.


Filistancey mo margu. I kaa ka gata sinji Sunem ra. Sawulu mo na Israyla kulu margu. I na gata sinji Jilbowa tondo boŋ. 	 Huan, Philistia mite a kikai khawm ua, Sunem ah panmun a bawl ua: huan, Saulain Israel mi tengteng a kaikhawma, Gilbo ah panmun a bawl sam hi.


Amma Israyla izey wo, baa hansi si ŋwafu i gaa, boro gaa, alman gaa, zama araŋ ma bay kaŋ Rabbi na hirri daŋ Misirancey da Israyla game ra. 	 Himahleh Israel suante laka kuamah siatna dingin uiin a lei a tangsak kei ding, mi hiam gan hiam siatna ding: Huchia TOUPAN Aiguptate leh Israel a khentuam dan na theih theihna ding un.


Ya Irikoy, m'i taaley dake i boŋ. I bumbey saawarey m'i zeeri. M'i furu i taali boobey ra, zama i murte ni gaa. 	 Nangmah a a ginna uh koihte tengteng bel nangmah ah kipak uhenla, na humbit jel jiakin nuamin kikou nilouhlouh uhen; na min itte leng nangmah ah kipak takin om uhen;Mi diktat tuh vual na jawl ding ahi ngala; TOUPA aw, amah tuh phaw bang in deihsaknain na umsuak ding hi.


Yusufu izey kaŋ yaŋ i hay a se Misira ra mo, ngey boro hinka no. Yakuba windo borey kaŋ yaŋ koy Misira binde, i kulu marganta wayye no. 	 Huan, Joseph in Aigupta gama tapa a neihte nih ahi ua: Jakob inkuanpihte tengteng, Aigupta gam a lutte, sawm sagih ahi uh.


D'a du beeray mo, a mayra ga ceeri ka fay beene haw taaca do haray, i s'a fay a banda se bo. Mayra si goro mo nda hina danga waato kaŋ a go a kambe ra cine, zama i g'a mayra dagu, i m'a fay boro fooyaŋ se kaŋ manti a banda. 	 Huan a hong din khiak chiangin, a gam a kek dinga, van huih lite lama hawm jak ahi ding; himahleh a suante kiangah hi louin, a vaihawmna a lalna bangin leng ahi sam kei ding hi; a gam lah boh khiaka om ding ahi ngala, hiaite lou midangtea mahmah dingin.


Yesu mo kay ka ne: «W'a ce.» I na danawo ce ka ne a se: «Ni bina ma kaan. Tun, a goono ga ni ce.» 	 Huan, Jesu a dinga, Amah honsam dih ua, a chi a. Huan, mittaw tuh a sam ua, a kiangah, Khamuangtakin om inla, thou in; a honsam, a chi ua.


Alwaato din ra Babila bonkoono wongu marga goono ga wongu nda Urusalima, da Yahuda galley kulu kaŋ yaŋ cindi, kaŋ yaŋ ga ti Lacis da Azeka. Zama ngey hinne no ka cindi Yahuda galley kulu ra galley kaŋ yaŋ gonda cinari beeri yaŋ wongu se. 	 Babulon kumpipa sepaih honten Jerusalem leh Juda khopi omlai tengteng, Laki leh Azeka a sual lai un: Juda khopi laka kulh neite lah hiai te kia ahita ngal ua.


Yahuda bonkoono Yowasa, Ahaziya izo, a mayra jiiri waranka cindi hinzanta ra no Yehowahaz, Yehu izo te bonkooni Israyla boŋ Samariya ra. A may mo jiiri way cindi iyye. 	 Juda Kumpipa Ahazia tapa Joas kum sawmnih leh kum thum a lal kumin Jehu tapa Jehoahaz Israelte tungah Samari khua ah a lal pana, kum sawm leh kum sagih a lal hi.


Noodin no i ga jinde sambu ka ne: «Misira bonkoono Firawna ya kosongu day no, A naŋ mo kala alwaati suubananta bisa.» 	 Aigupta kumpipa Pharo pen husa lel lian, a hun sehsa a paimang saka, chiin huaiah a kilou uhi.