Koyne, da cantukoyo tufa boro kaŋ ga hanan gaa, nga mo ma nga bankaarayey nyuna, nga bumbo mo ma nyumay da hari. A ga ziibi kala wiciri kambu. 	 Huan, thil pawt mi in mi ninlou chil a siat leh a puante a sawp ding a, a ksil ding ahi, nitak lam tan in a nin ding.


Mefiboset gonda ize alboro kayna kaŋ se i ga ne Mika. Borey kulu kaŋ go Ziba windo ra mo goono ga may Mefiboset se. 	 Mephiboseth in tapa, naupang a nei a, a min Mik ahi. Huan, Zib in a om tengteng Mephiboseth sikha ahi ua.Huchi in Mephiboseth bel Jerusalem ah a omta hi; kumpipa dohkan a an a um gige tak ziak in; a khe langtuak a bai ahi.


I ne a se: «Iri mana du tira ni boŋ kaŋ fun Yahudiya. Nya-izey kaŋ yaŋ kaa ra mo, boro kulu mana ni baaru ci iri se, wala a ma hay fo laalo ci iri se ni boŋ. 	 Huan, amau, a kiangah, na tanchin Judia gama kipan lain ka mu tuankei uh, unaute kuamahin hiaia hongom na tungah, thubuai bangmah leng a pulak kei ua, gen leng a gen ngeikei uhi.


Da bora kaŋ n'a fay waani ga miila a ma nga fuwo fansa, kal a ma zakka hinka tonton nooro kaŋ i n'a lasaabu boŋ. A ga ye a wane taray ra mo. 	 Huan, a lanmiin a in pen a tat nawn ding leh a man dinga na seh zah mun ngaa khena mun khat a behlap ding ahi, huchiin amaha ahi nawn ding.


Ma me sanni yaamo nda tangari sanni moorandi ay. Ma s'ay no talkataray wala arzaka duure. M'ay ŋwaayandi nda ŋwaari kaŋ ga saba nd'ay laamo. 	 Bangmahlou leh juau keia kipan gamlapi ah suan in: Gentheihna hiam hauhsaknate hiam hon pe ken: kei a kiphamoh anin hon vak in.


Rabbi ga naŋ balaaw ma naagu ni gaa, hal a ma ni ŋwa ka ni tuusu laabo kaŋ ni ga furo ka du a mayray din ra. 	 Luah dinga na lutna gam ua kipan a honhihman that masiah TOUPAN hi a honvom sak ngitnget ding.


May no ga ti laakalkoono kaŋ ga faham da woodin? Man gaa bora kaŋ se Rabbi bumbo salaŋ? Kal a ma fahamandi haŋ kaŋ se no laabo halaci ka ton sanda saaji, hala boro kulu si bisa a ra. 	 Hiai theisiam dingin mi pilpen kua ahi? Phuang dinga TOUPA thugen nasangmi pen kua ahi? Bangjiakin ahia gam a siat khita, kuamah pai louhna dinga gamdai banga a kat khit?


Rabbi ga ni kar mo da boŋ komay, da danawtaray, da laakal tunay mo. 	 Haina, mittawtna, lunglelhna in TOUPAN a hon gawt ding:


Amma da alfaga di bora, hala mo a ne a ga hanan, woodin banda mo biyo soobay ka ŋwa kuuro gaa, kala bora din ma ye ka nga boŋ cabe alfaga se. 	 Himahleh a siansak na ding a siampu a ki-etsak nung a a khem pen a vun a a zamzak mahmah leh siampu a ki-ensak nawn ding ahi:


Wa araŋ kundey arkusey kulu margu ay jine, d'araŋ wongu nyaŋey mo, zama ay ma sanney wo salaŋ i hangey ra, ya beene nda ganda ce k'i daŋ seeda i boŋ. 	 A bil ua jaka hiai thu ka gena, a tungtang thu ua theihpihtu dia lei leh van ka sap theihna dingin na nam ia intekpen tengteng, na heutute uh honsap khawm sak un.


Rabbi Kundeykoyo ze da nga boŋ ka ne: Daahir ay ga ni toonandi nda wongaariyaŋ danga do baayaŋ cine, i ga zaama kuuwayaŋ te ni boŋ. 	 Sepaihte TOUPAN amah kilouin achiamta hi, Khaupe bang main mihingin ka hondimsak ngeingei ding, nakpiin a honot khum ding uh.


M'ay fansa ka kaa boro kankami ra, Ay mo ga laakal da ni dondonandiyaŋey k'i gana. 	 Mihing nuaisiahna lakah honhumbit in; huchiin na thuzohna thute ka jui ding hi.


Kala sahãadin, Israyla boro fo kaa, Musa nda Israyla jama kulu jine, waato kaŋ i go kubayyaŋ hukumo meyo jarga ga margu ka hẽ. Bora kande nga Madiyance wayboro nga nya-izey do. 	 Huan, ngai in, Israel lak a mi khat in kihoupihna puan inn kongkhak a a kah laitak un Mosi mitmuh in leh Israelte omkhawm mitmuh in Midia numei khat a unaute kiang ah a hon pi a


Jileyad ay wane no, Manasse mo ay wane no, Ifraymu ay boŋo wongu fuula no, Yahuda mo ay koytaray sarjilla no. 	 Khopi kiptak ah kuan a honpilut dia! Edom gamah kuan ahia honpi ding!


Sohõ no, manti gayyaŋ kuuku no bo, ay ga ba k'ay futay korna gusam ni boŋ, ay m'ay futa goyo ban ni gaa. Ay ma ni ciiti ni muraadey boŋ, ay ma ni fanta harey kulu alhakko candi ka kande ni gaa. 	 Tuin ka hehna na tungah ka honbuak zok ding hi, na tungah ka hehna ka lungdam sak dinga; na omdan bang jelin ka honvaihawmsak ding hi; na kihhuaina tengteng na tungah ka hontun ding hi.


Amma kulu nda yaadin, ya Rabbi ay Irikoyo, ni ma saal ay, ni tamo adduwa d'ay ŋwaara, zama ni ma hanga jeeri ay, ni tamo hẽeno d'ay adduwa kaŋ ay goono ga te ni jine se. 	 Himahleh, aw TOUPA ka pathian na sikha in nang a hon sapna leh a thumna ngaihkhiaksak in, na sikha thumna leh ngetna hon limsak in.


A baabo Dawda lordo boŋ a na alfaga satey daŋ ngey goyey ra, da Lawi borey mo ngey waney gaa. I ma sifayaŋ te, i ma saajaw goy te mo alfagey jine, zaari kulu goy mate kaŋ i ga laami nd'a boŋ. Windi me batukoy mo go me kulu gaa ngey satey boŋ, zama yaadin no Irikoy bora Dawda lordi. 	 Huan, apa David nanaseh bang in siampu pawlte leh Levi te atantuam chiat ua, niteng a sep kul dungzui jel a, phat ding te, siampute maa nasem ding khawng inasep a; huan, kongkhak tengah a pawlpawl a vengmite a sep laia; huchibangin Pathian mi David a nasep ahi.


sasare hinkanta ra: krisolit* fo da safir* fo da daminti fo; 	 Huan a vual nihna emeraldi suang, sapphirei suang, leh diamond suang ahi ding hi;


Kala Sallum, Yabez izo murte a gaa. A n'a kar jama jine k'a wi, ka te bonkooni a nango ra. 	 Huan, Jabes tapa tapa Salumin amah a guk sawma, mipite maah a suala, a thata, a sikin a lalta.


Sohõ binde, da adilitaray da cimi goy no araŋ te wo, kaŋ araŋ na Abimelek daŋ koytaray, da mo goy hanno no araŋ te wo Yerub-Baal da nga windo se, araŋ te a se mo mate kaŋ to a goyo cine no? 	 Huchiin Abimelek na kumpipa ding ua na na bawl uh chih tak pet leh kizen taka hih na hih ua, Jerubaal leh a inkote hoihtaka na bawl ua, a kituahpih bang jela a tunga na nahih na hih ua;


Mate kaŋ araŋ ga ci i se neeya: «De-koyey kaŋ mana beeney da ganda taka, woodin yaŋ ga halaci ka ban ndunnya ra da beena cire mo.» 	 A kiang ua hichibanga na chih ding uh ahi: Pathiante, lei leh van bawlte hi loupi lei a kipan a mangthang ding ua, vannuai a kipan a mang vek ding uh.


Ya ay fundo, ma Rabbi sifa! Ya Rabbi ay Irikoyo, ni ya beeraykoy no gumo. Ni goono ga daabu nda beeray beeri, Da koytaray darza mo. 	 Ka hinna aw, TOUPA tuh phatin, TOUPA ka Pathian aw, nang na thupi mahmaha; pahtawinain leh thupinain na kithuam hi.


Yaadin gaa, bora kaŋ ga duma wala bora kaŋ ga haŋandi manti hay fo no, amma Irikoy no kaŋ ga naŋ a ma beeri. 	 Huchiin, a khangsakpa Pathian kia loungal, a suanpa lah bangmah ahi kei, tuia vakpa leng bangmah ahi tuan kei.


Borey kulu kaŋ yaŋ i gar Urusalima da Benyamin ra, a na ngey mo daŋ i ma kay alkawlo gaa. Urusalima borey mo goy Irikoy sappa boŋ, ngey kaayey Irikoyo nooya. 	 Huan, Jerusalem leh Benjamin mi tengteng huchibanga om dingin a chi ua. Huan, Jerusalema miten Pathian, a pi leh pute uh Pathian thukhun bangin a hih uh.Huan, Josiain Israel gamin a huap tengteng akipan thil kihhuai tengteng a pai manga, Israel gama om tengteng TOUPA a Pathian uh na a semsak hi. Huan, a dam sungin TOUPA a pi leh pute uh Pathian a zuih uh a pialsan kei uh.


Yesu tu i se ka ne: «Ay jin ka ci araŋ se ka ne ay no ga ti NGA. D'ay no araŋ go ga ceeci, wa fay da borey wo, i ma ngey koyyaŋ te.» 	 Huan, Jesun, Keimah ka hi chih kon hilhta a; nou kei honzong na hih uleh hiaite hoihtakin khah un, a chi a a dawng a.


Waato kaŋ Yohanna ga ba ka nga bata toonandi, a ne: ‹Ay wo manti bora kaŋ araŋ go ga miila. Amma guna, ay banda boro fo goono ga kaa kaŋ ay mana to naŋ kaŋ ay ma ce daŋ a ce ra.› 	 Huan, Johanin a lam a tot khit kuan lain, Nouten kua dingin non sep ua? Amah jaw ka hi kei. Himahleh, ngai un, ka nungah mi kuahiam khat hongpai dek ahi, kei jaw a khepeka khetuam phel tham leng ka hi kei, a chi a.


Waato din gaa no Horam, Gezer koyo, nga mo kaaru ka kande Lacis se gaakasinay. Yasuwa na nga mo kar, nga nda nga jama kulu. A mana boro kulu cindi a se. 	 Huchin Bezer kho kumpipa Horam Lakis khua panpih dingin a hoh toua; huan, Josuain amah leh a heute nasan khat mahmah leng hawi louin a that gam hi.


A kay banda, Yesu cey do haray, ka soobay ka hẽ. Kaŋ hẽeno ra a mundey na Yesu cey tayandi, kal a n'i tuusu nda nga boŋ hamney. A soobay k'a cey sunsum ka waddo soogu i boŋ. 	 A nungah a khepek bul ah kap kawmin a dinga, a khituiin a khepek a sukawt a, a samin a nula, a khepek tuh a tawp a, thau namtuiin a nuh.


I do no i ga ni tamo kaa baaru, I haggoyyaŋ ra mo no gonda alhakku beeri. 	 Kuan ahia amah diklouhnate theithei ding? Diklouhna kiselte lakah honhui khiain.


Amma wando ne a se: «Da Rabbi ga ba nga m'iri wi, doŋ a si sarga kaŋ i ga ton da ŋwaari sarga ta iri kambe ra. Doŋ a si hayey wo kulu cabe iri se, doŋ mo a si muraadey wo dumi ci iri se alwaati woone ra.» 	 Himahleh a ji in a kiangah, TOUPAN hon hihlup a tupin halmang thillatte leh nekding thillat i latte a sang nuam zenzen kei dia, hichibang tengteng leng a honensak kei dinga, hichibang thilte leng tu tungin a honhilh sam kei ding, a chi a.


Boro izo, ma ni moyduma ye Israyla tondi kuukey do haray, ka annabitaray te ka gaaba nda tondey. 	 Mihing tapa, Israel tang lam nga inla, a kiang uah thu gen inla, Israel tangte aw, TOUPA PATHIAN thu ngaikhia un;


Araŋ ma kande hincin jindi fo mo zunubi se sargay. Woodin yaŋ go waani, sasabandiyaŋ sarga mo go waani. Han kulu sarga kaŋ i ga ton, nga mo go waani, nga nda nga ŋwaari sarga d'i haŋyaŋ sarga. 	 Khelh thoihna di'n keltal khat toh; kilemna ding a khelh thoihnate, halmang thillat lat gigete, huai a tangbuang thillat leh a dawn ding thillatte uh sim lou in.


Ni g'ay beera tonton, ka ye ka bare k'ay kunfa koyne. 	 Nang ka thupina honhihkhangsak inla, hongkihei nawn inla, hon khamuan in.


Beeja wo no ga ti iri fundey se gaayyaŋ hari, sinjante no, gaabikooni mo no. Nga ga ti beeja kaŋ ga furo nango ra kaŋ go kosaray* taafa se jine. 	 Huai lametna tuh hinna sikkipin I neia, muanhuai leh kiptak ahi, huai lametna tuh puanjak sung ah leng a lutta hi;huaiah tuh Jesu, Melkisedek omdan banga khantawn a Siampu Lianpen nahitain ei adingin makaipain a na lutta hi.


Dawda ne: «To, ay na amaana te da nin, amma in da nin game ra hari folloŋ go no: nga ga ti, ni si di ay moyduma, kala nda ni kand'ay se Mikal, Sawulu ize wayo, da ni kaa ka di ay.» 	 Huan, aman, Hi hen, na kiang ah thu ka khung ding; himahleh na tungah thil khat ka hon phut ding ahi, huai tuh hiai ahi, Hon mu ding a na hong pai chiang in Saula tanu Mikal na honpi photkei leh ka mel na mutheikei ding, a chi a.


Rabbi mo g'i nooyandi araŋ jine. Araŋ ma te i se mo lordo kulu kaŋ ay n'araŋ lordi nd'a boŋ. 	 TOUPAN amau a honpe dinga, thu ka honpiak thupiak tengteng a tunguah na hih ding uhi.


Kala Assiriya bonkoono na boroyaŋ kaa Kuta kwaara, da Babila, da Abba, da Hamat, da Sefarbayim, k'i gorandi Samariya kwaarey ra Israyla izey nango ra. Ngey mo na Samariya mayra ta ka goro a kwaarey ra. 	 Huan, Assuria kumpipan Babulon khuaa mite, Kuth khuaa mite, Ava khuaa mite, Hamath khuaa mite, Sepharvaim khuaa mite a thukhak khiaa, Samari gam khuate ah Israel suante mun a luah sak; huchiin Samari gam aluah ua, a khuate ah a om uhi.


Ya araŋ Filistancey, wa te gaabi, wa te alboro-teera, zama araŋ ma si ciya Ibraniyancey tamyaŋ sanda mate kaŋ cine i ciya araŋ wane yaŋ. Wa te alboro goy, araŋ ma wongu te.» 	 Aw, nou Philistia mite aw, nou sikha ua a om bang ua nou Hebrute sikhaa na omlouhna ding un hattak in om unla, ki pasal sak un; kipasalsak unla sual jel un, a chi ua.


Kala Dawda ne Irikoy se: «Manti ay no ka ne i ma jama kabu, wala? Oho, cimi no, ay no ka zunubi te, ay na laala te mo gumo. Amma feejey wo, ifo no i te? Ya Rabbi ay Irikoyo, ay ga ni ŋwaaray no, naŋ ni kamba ma in d'ay baaba windo kar, day manti ni jama wo, hala balaawo m'i ŋwa!» 	 Huan Davidin Pathian kiangah, keimah ka hi ka hia mipite sim ding chih thu pepa? keimah ka hi, thil nanahihkhiala, ginatlouhhuaitak thil nanahih; hiai belamten bang thil ahia a hih tei uh? aw TOUPA ka Pathian, keimah leh ka inkote tungah na khut kha jaw inla, na miten hi thuak nawn kei uhen, a chi a.


Araŋ ya ay coroyaŋ no, d'araŋ ga haŋ kaŋ ay g'araŋ lordi nd'a te. 	 Thu kon piak peuhmah na hih uleh, ka lawmte na hi ding uhi.


Wa hilli kar handu kayyaŋ hane, Da handu farsiyaŋ hane, iri bato hane nooya. 	 Israelte dinga thuseh ahi ngala, Jakobte Pathian dan ahi.


Amma zama Irikoy na taali gar i do, a ne: «Guna, jirbiyaŋ ga kaa, yaa no Rabbi ci: kaŋ yaŋ ra ay ga alkawli taji sambu Israyla* kunda da Yahuda kunda se. 	 Amau demin hiaite a gen ngala, Ngaiin, nite a hong tung dek, Toupan a chi, huaini khong chiangin Israel inkuante leh, Juda inkuante kiangah thukhun thak ka siam ding:


Bitros to da Biya Hanno. Gaa no a ne i se: «Araŋ wo jama koyey da arkusey, 	 Huchiin, Peter Kha Siangthouin a dima, a kiang uah, Mi tengteng heutute aw, upate aw,


Araŋ ga bay mo kaŋ ay no ga ti Rabbi, waati kaŋ ay te d'araŋ ay maa beera sabbay se. Manti araŋ muraadu laaley boŋ bo, manti mo araŋ goy fumbey boŋ, ya Israyla dumo. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Huan na omdan hoihloute uh bang hi loua, na thilhih uh thulimloute bang leng hi sam loua, ka min jiaka noute ka honpichin sak hun chiangin, aw Israel innkote aw, TOUPA kahi chih na thei ta ding uh, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi, chiin.


Ma si waasu ka Rabbi goyo kambe dakeyaŋ te boro kulu se. Ma si margu nda boro kulu a zunubey ra. Ni bumbo, ma ni boŋ gaay hananyaŋ ra. 	 Kuamah tungah khut nga pah kenla, midang khelhna bangah leng kikum ken; ki hih siangthou gige in.


M'ay dondonandi fayanka hanno nda bayray mo, Zama ay na ni lordey cimandi. 	 Ngaihtuah siamna leh theihna honhilhin; na thupiakte lah ka gingta ngala.


Waato kaŋ cine Yakuba kaa Misira ra, kaŋ araŋ kaayey hẽ Rabbi gaa mo, saaya din no Rabbi na Musa nda Haruna donton. I n'araŋ kaayey kaa Misira ra k'i daŋ i ma goro nango wo ra. 	 Aigupta gama Jakob a lut nungin, na pipute un TOUPA a sam ua, huchiin TOUPAN Mosi leh Aron a sawl a, amau na pipute uh Aigupta gam akipanin a pi khia ua, hiailai munah a omsak ua.


Kala day Biya Hanna goono ga seeda ay se kwaara ka kaa kwaara ka ne: sisiriyaŋ da taabi goono g'ay batu. 	 Kha Siangthouin, Henna leh haksatnain nang hondawn hi, chiin, kho tengah a honhilh jel hi, tuate kia ka theih ahi.


«Da boro fo na taali te ka zunubi fo te jaŋ-ka-bayyaŋ ra Rabbi hari hanantey ra, kal a ma kande nga taalo se sarga ka kaa Rabbi do. Woodin ga ti feeji gaaru fo kaŋ laru kulu si a gaa alman kayney ra. Ni m'a nooro lasaabu, nzarfu sekel* marge kaŋ no i ga lasaabu Nangoray Hananta sekelo boŋ. A ga te taali se sargay. 	 Kuapeuh in thil a hihkhelh a, TOUPA thil siangthoute tung a a khelh khak leh, a khelh thoihna, belam hon lak a belampa gensiatbei, mun siangthou sekel bang in, dangka sekel bangzah hiam gun a na ngaih, tatleek kithoihna ding in TOUPA ding in a honkai ding ahi:


I na Rabbi sundurko dake torka boŋ, da sundurku kayna kaŋ gonda caŋey da jaŋ himandey a ra. 	 Huan, TOUPA bawm kangtalai ah a koih ua, dangkaeng sansim limleh jangtan lim koihna singlem toh.


Agariba ne Bulos se: «Alwaati kayna wo ra no ni ga ba ni m'ay ciya Almasihu ganako?» 	 Huan, Agrippain, Paula kiangah, sawtlou chik phet khema, Kristiana honbawl tum neive! a chi a.


D'i humburu boro, a ga kande hirrimi, Amma boro kaŋ ga nga deyaŋo daŋ Rabbi gaa ga goro baani. 	 Mihing kihtaknain thang a hontawia: himahleh kuapeuh TOUPAa a muanna koih a bit ding hi.


Kala Yohanna talibey kaa Yesu do ka ne a se: «Ifo se no iri nda Farisi fonda borey ga mehaw*, amma ni talibey ya si mehaw?» 	 Huchih laiin Johan nungjuite a kiangah a hongpai ua, Bangdia kou leh Pharisaiten an ngawl gige a, na nungjuiten ngawl lou uh ahia? a chi ua.


Araŋ ma si tammahã hal ay kaa ka Tawretu* nda annabey sanney zeeri no bo. Ay mana kaa ay m'i zeeri se, amma ay m'i toonandi. 	 Dan thu hiam, jawlneite thu hiam hihmang dinga hongpai ka hih um kei un; hihmang dinga hongpai ka hi kei, hih tangtung dinga hongpai ka hi jaw.


A izey ga du beeray, amma nga ya s'a bay. I ga di kayna mo, a si bay a gaa. 	 A tapate zahin a om ua, aman a theikei; hihniamin a om ua, himahleh aman amau ahi chih a theikei.Himahleh a tunga a sain natna a neia, huan a sunga a khain a sun hi.


Yaa no Rabbi ci: Ma koy Yahuda bonkoono windo do ka sanno wo ci noodin: 	 TOUPAN hichiin a chi: Juda kumpipa in ah hoh suk inla, hiai thu vagen in.


Amma da Irikoy ga bankaaray yaadin te subu kaŋ go batama ra se, kaŋ hunkuna a go no, suba mo i g'a catu danji ra, sanku fa araŋ, a g'araŋ bankaara, cimbeeri kayna koyey. 	 Huchiin, gama loupa, tuni banga hinga, a jinga thuka khul nawn mai ding bawn, Pathianin hichi tela a zep leh, aw, nou mi gin tawmte aw, huai sangin puansilh honpe zo natel inchia:


Kala Zippor izo Balak di hay kulu kaŋ Israyla te Amorancey se. 	 Huan, Zippor tapa Balak in Israel mite'n Amorte a bawldan tengteng uh a thei a.


Yesu fatta hiyo ra ka di jama bambata, kal a bakar i se. Zama i go sanda feejiyaŋ kaŋ sinda kuruko. A sintin k'i dondonandi hari boobo. 	 Huchiin, amah hongpai khiak takin mipi tampitak a muta a, chingding neilou belamte bang a hih jiakun a hehpihta mahmah a, thu tampi a hilhta hi.


A na goy laalo te Rabbi diyaŋ gaa, ka nga baabo da nga nyaŋo fonda gana. A na Yerobowam Nebat izo fonda mo gana, nga kaŋ na Israyla daŋ i ma zunubi te. 	 Huan, apa hih bang bang hih in Baal na a sem a, a be jel a, Toupa, Israelte Pathian bel a heh sak naknak hi.


Boro kaŋ ne boro laalo se: «Nin wo adilante no,» Dumey g'a laali, kundey g'a fanta. 	 Kuapeuh mi gilou kianga, Na diktat hi, chi peumah; miten amah a hamsiat ding ua, namten amah a kih ding.


Annabi Iliyasu* jirbey ra mo, jiraykooni boobo go no Israyla laabo ra, amma i mana baa afo hanandi i ra, kala day Naaman, Suriya laabu boro fo.» 	 Huan, jawlnei Elisa dam laiin leng Israel gamah phak tampi a om ua; himahleh a lak uah kuamah hihsiangthouin a om kei, Naaman, Suria mi kia hihsiangthouin a om zota ve, a chi a.


Yaadin gaa, sohõ ay goono ga borey yadda ceeci no, wala Irikoy wano? Wala, ay goono ga ceeci borey ma maa ay kaani no? D'ay goono ga ceeci hala hõ borey ma maa ay kaani no, doŋ ay si te Almasihu se bannya. 	 Ahihleh, tuin mihing deihsakna hia ka zon Pathian-a? Ahihkeileh, mihing ahi maw lungtaisak ta tup? Mihing nana lungtaisak lai hitaleng, Kris sikha ka hi kei ding.


Dawda soobay ka du gaabi ka tonton ka koy jina, zama Rabbi Kundeykoyo go a banda. 	 Huchiin David bel a hongthupi semsema; sepaihte TOUPA lah a kiangah a om ngala.


Bonkoono Zedeciya binde na Yehukal Selemiya izo da Zafaniya Alfa Maaseya izo donton annabi Irimiya do ka ne: «Kala ni ma adduwa te iri se Rabbi iri Irikoyo gaa sohõ.» 	 Huan, kumpipa Zedekiain Shelemai tapa Jehukal leh Maaseia tapa siampu Zephania bel jawlnei Jeremia kiangah, Toupa ka Pathian honthum sakin, chi dingin a sawla.


Araŋ goono ga di, araŋ goono ga maa mo, kaŋ manti Afasos ra hinne no, amma Aziya baayaŋo kulu ra, Bulos wo na boro boobo candi k'i bare. A goono ga ne woone yaŋ kaŋ kambey goono ga te manti irikoyyaŋ no. 	 Hiai Ephesa khua kia hilouin, Asia gam kho kim tengteng phial ah leng, hiai Paulain, khuta bawl pathiante Pathian ahi kei uh, chiin, mi tampi a thuzoh a, a kiheisak khinta ahi chih, noumau ngeiin leng na mu un na ja ua. 2


Yaadin gaa, da toonandiyaŋ go Lawi alfagatara ra (zama alfagatara din boŋ no asariya* kaŋ i no jama se bara) a si hima i ma alfaga waani fo daŋ, Malcizadaka wano cine, kaŋ manti Haruna* wano cine. 	 Huchiin, Levi ten siampu hihna ziaka bukimna muhtheih na hi leh (huainuai ah miten tuh dan thu ana mu ngal ua), Aaron omdan bang a bawl louh Melkisedek omdan bang a siampu dang hong om bang kiphamawh ding ahia?


Ma ne a se: Ma haggoy, ma naŋ ni laakal ma kani, ma si humburu, ni bine-gaabo mo ma si gaze yulbe sunfay hinka wo se kaŋ goono ga dullu, kaŋ yaŋ ga ti Rezin da Suriyancey da Remaliya izo futay korna. 	 A kiangah, Pilvang inla om kinken in; meisel sum khu leh nih, Suria ton Rezin leh Remalia tapa hehna thupitak, khita kenla, na lungtang taikek kei heh.


Laabo borey kulu koy Baal diina windo do k'a zeeri ka sargay feemey da toorey kulu bagu-bagu. I na Baal alfaga Mattan wi sargay feemey jine. Alfaga mo na batukoyaŋ daŋ kaŋ ga Rabbi windo batu. 	 Huan, huai gam mi tengteng Baal in ah ahoh ua, a chimsak ua; a maitamte leh a limte a hihnen dimdem ua, Baal siampu Mattan leng maitam bul ah a that uh. Huan, siampuin Toupa innvengmi heutute a sep a.


A na niine waygu te taafa fa gaa, a na niine waygu te taafe fa mo gaa kaŋ go marguyaŋ hinkanta ra, niiney ga care guna. 	 Puanzak khat ah ba sawmnga a bawl a, a nihna kikhepna a puanzak gei ah ba sawmnga a bawl: bate a kizawn geihgeih in a om uhi.


Gaa no bonkoono ga ba ni sogotara gumo, Zama nga wo ni koy no, kala ni ma sumbal a jine. 	 Tura tanu tuh thilpiak tawi in huaiah a om ding a; mi laka hausate ngeiin na hehpihna a ngen ding uhi.


Ni m'a hin sanney d'a lordey mo gana, kaŋ yaŋ ay go g'araŋ lordi nd'ey hunkuna, zama albarka ma goro ni gaa, da ni izey mo gaa ni banda. Ni aloomaro ma ku mo laabo din kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga ni no hal abada ra. 	 Khantawn adia TOUPA na Pathian un nou a honpiak gamah noumau leh na suante uh adia hoih ding leh na ten sawt theihna ding un a dante leh a thupiakte, tua ka honpiakte bang na zop ding uh ahi, chih.


Rabbi mo ne a se: «Tun ka koy fonda kaŋ se i ga ne Kayante din boŋ ka Yahuta kwaara hã. Zama boro fo go noodin kaŋ se i ga ne Sawulu, Tarsus boro no. 	 Huan, aman, En in, Toupa, hiaiah ka om, a chi a. Huan, Toupan a kiangah, Thou inla, kongzing Tang a chih uah hoh inla, Juda in ah, Tarsa khuaa mi, a min Suala, kankhia in;


Amma saatarey kaŋ kurnyey bu, ma s'i hantum, zama waati kaŋ i tun zalay se ka gaaba nda Almasihu, i ga ba ngey ma hiiji, 	 Himahleh, meithai nungaklaisimte zaw gelh ken; Kris lam a a hong kiplouh un pasal neih a ut nak uhi;


Woodin yaŋ ra no i na windi me batukoy satey jine borey suuban. I gonda muraadu danga ngey nya-izey cine, i ma goy Rabbi windo ra. 	 Huai pipente laka mi a unaute uh banga TOUPA ina nasem thil bawla tantuan neia kongkhak ngakmi pawla a khente uh ahi hi.


Ay goono ga seeda Yahudancey da Garekey se ka ne i ma tuubi Irikoy se, i ma iri Rabbi Yesu cimandi mo. 	 Judate leh Grikte kiangah leng Pathian lama lungsim ngat thu leh, i Toupa Jesu Kris lama ginna thu ka theisak jel ahi.


Cino ra, za mo mana bo, a tun ka fatta ka koy naŋ kaŋ boro kulu si no. Noodin no a te adduwa. 	 Huan, jingsangin, khovak ma tham in a thoua, a pawta, gamdai mun ah a vahoha, huaiah a thum a.


Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Ay binde ze d'ay fundo, ka ne ay ga goy ni gaa ni futa boŋ da ni cansa boŋ mo, kaŋ ni cabe i se konnaro kaŋ ni goono ga te i se din ra. Han kaŋ hane ay na ciiti te ni se binde, ay g'ay boŋ bangandi i game ra. 	 A hina ka hin laiteng chih, TOUPA PATHIAN thu pawt ahi, na hehna bang zel leh na huatna jiaka hazatna na suklatdan bang zelin ka hih sin hi: na tung thu ka ngaihtuah hun chiangin a lak uah ka hih lang ding hi.


Daahir no, a na banda bare ay gaa, A ga nga kamba bare ay se zaaro me-a-me. 	 Ni tumtumin ka siatna dingin a khut a hei ahei petmah hi.


I n'a fiji nga bumbo saara kaŋ a jabu nga boŋ se din ra Dawda birno ra. I n'a jisi dima boŋ kaŋ i toonandi nda mani haw kaano da yaazi jinay dumi-dumi kaŋ yaŋ i soola waddi teekoy kambe ra. I na dugu tonyaŋ bambata te a se. 	 Huan, David khopia amah tuama khuak, amah hanah a vui ua, gimlim lim tak, gimlim bawlmiten gimlim chi tuam tuam a bawl ua dim lupnaah a sial ua, amah tuam dingin meipi thupi mahmah a sep uh.


Jama kulu mo go taray ga adduwa te dugu tonyaŋo alwaato ra. 	 Huan, gimlim hal hun laiin mipite a vek un inpua ah a na thum ua.


Ni ma si kani nda alman kulu mo, ka ni boŋ ziibandi nd'a. Wayboro mo ma si kay alman kulu jine ka kani a se; woodin mo diibi-diiba no. 	 Kihihnitna ding in ganta hinhim na kithuahpih ding ahi kei, numei himhim kithuahsak ding in ganta ma ah a ding ding ahikei hi; gitlouhna tungtuan ahi.


Kulu nda yaadin, i yadda ni se ni ma ham wi ka ŋwa ni windey kulu ra, ni bine ibaay kulu boŋ, albarka kulu boŋ kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga ni no. Boro kaŋ si hanan ma ŋwa a gaa danga boro kaŋ ga hanan cine, mate kaŋ araŋ ga te da buka wala jeeri cine. 	 Ahihhangin TOUPA na Pathian un vual jawlna a hon muhsak bang jelin na hinna un a lunggulh gulh na in chiat uah na gou ding ua, a sa na ne thei ding uh; siangthou loute leh siangthouten leng sangai khawng, sakhi khawngbang a ne thei ding uh.


Araŋ si humburu ay no? Yaadin no Rabbi ci. Araŋ gaahamey si jijiri ay jine no, Ay kaŋ ga naŋ taasi ma ciya teeko se hirri lordi kaŋ ga duumi boŋ, hal a si hin k'a daaru? Baa a bondayey ga follo, I day si hin ka te zaama, Baa i ga kosongu te, Kulu nda yaadin i si hin ka bisa hirro gaa. 	 Non kihta kei uh maw? chih TOUPA thu pawt ahi, Ka maah na ling kei ding uh maw? Kei, tuipi huap chiang a dia chiauphou, khantawna a let louhna dinga daikaihna, tuipi kihawt zou lunglung mahleh a let tuan theihlouha, ging honhon mahleh a khen theihouh ding bawlpa ka hi hi.


Amma ma fay da wayboro zeeney jandey kaŋ yaŋ sinda Irikoy ganayaŋ. Ma ni boŋ gooji Irikoy ganayaŋ fonda ra. 	 Ahihhangin, Pathian zahlouhna leh tangthu bulbal neilou bang deih ken. Huan, Pathian limsak dingin kithuzoh in;


kala fu koyo ma koy ka ci alfaga se. A ma ne: ‹Ay diyaŋ gaa dooro din go ay fuwo ra.› 	 Huai in neitu in, Hiai inn ah hii hileh kilawm tak om leh kilawm ka sa, chi in siampu a hong hilh ding ahi:


Rabbi sanno kaa ay do ka ne: 	 Aisan vuaksuak lel bang ahi a, himahleh mata a omna ding ua a thulimlouhna uh theih khiakna lel ding ahi.


A ga naŋ subu ma te almaney se, Da kobtoyaŋ mo kaŋ borey ga far, Zama a ma ŋwaari kaa taray, a ma fun laabo ra, 	 Loupa gante adingin a pousaka, haichi tuh mihing zatdin a pousak hi: lei akipan nekding pawtsak theihna dingin:


Dawda wane no. Rabbi no ga ti ay kaari d'ay faaba mo. May n'ay ga humburu? Rabbi no ga ti ay fundo gaabo. Day may no g'ay humburandi? 	 TOUPA ka vakna leh honhondampa ahi; kua ka lau dia? TOUPA ka hinna insang ahi: kua ka kihta dia?


Zama Rabbi futa do no haya din te Urusalima nda Yahuda ra, hal a n'i furu ka ganandi nga jine. Zedeciya mo murte Babila bonkoono gaa. 	 TOUPA hehna jiakin a muh phak louha a paih mang ma tanin Jerusalem leh Juda tungah thil a hongtung jel hi; huan, Zedekia bel Babulon kumpipa tungah a heltaa.


Samuwila binde beeri, Rabbi go a banda mo. A mana naŋ mo a sanney ma kaŋ ganda, baa afolloŋ. 	 Huan, Samuel a hongkhang lian deuhdeuha, a kiangah TOUPA a om jela, a thu himhim leitungah a luang mangsak kei hi.


Waato din binde i tun ka daŋandi. I lasaabey boŋ, Benyamin da Is-boset, Sawulu ize se, i boro way cindi hinka. Dawda banda borey mo ra iway cindi hinka. 	 Huan, Joab in, Hongkuan le uh ake, a chi a. Huchi in a kuan ua, a zahchiang sep in a galkah phei ua, Benjamin chi, Saula tapa Isboseth lam a pang sawm leh nih, huan David sikha sawm leh nih.


Yesu mo ne a se: «Waybora, ifo se no ni g'ay daŋ woone ra? Ay alwaato mana to jina.» 	 Huan, Jesuin a kiangah, Numei, nang non na theisak ding bang ahia om! ka hun a tungnai kei hi, a chi a.


Tangari seedakoy si ciiti yana bo, Tangari ciiko mo ga halaci no. 	 Theihpih taklou gawt louhin a om kei dinga; kuapeuh juau gen a mangthang ding.


Amma Dawda tu Rekab da nga nya izo Baana, Rimmon Beyerot bora izey se ka ne: «Ay ze da Rabbi fundikoono, nga kaŋ n'ay fundo fansa ay kankami kulu ra. 	 Huan, David in Beeroth mi Rimon tapa Rekab leh a unaupa a dawng a, a kiang uah, TOUPA ka mangbatna tengteng a hontanpa hinna lou in ka gen hi.


Za kaŋ ay ce, araŋ wangu mo, Ay n'ay kamba salle, amma afo si no kaŋ saal a. 	 Ka sap a, na nial jiakun: ka bante ka jaka, kuamahin a limsak kei uh;


Zobal Ciriyat-Yeyarim baaba mo du izeyaŋ: Harowe, da Menahat jara, 	 Kiriath-jearim pa Sobalin tapate a neia; Haroe, Menuhoth Kimkhat.


Araŋ ma te adduwa araŋ zura ma si ciya jaw waate, wala asibti* hane. 	 Huan, na taimang hun ding uh phalbi lai hiam, Khawlni in hiam a hongtunlouhna ding in thum un;


A goono ga dandi _birno__ fondo _beero__ bindo ra. Isa kambu hinka gaa, fundi tuuri go no kaŋ ga ize dumi way cindi hinka hay. Handu kulu a ga nga izey hay. Tuuro kobtey mo ga te ndunnya dumey baano se. 	 Huai a kongzing laia huan a lui lang tuaktuak ah, hinna sing gah chi sawm leh nih nei, kha tenga gah tuh a oma: huan huai sing nahte tuh namte hihdamna ding ahi a.


I n'a fiji nga tubo hirro boŋ gaa, Timnat-Sera ra. Kwaara din go Ifraymu tondey laabo ra, Gaas tondo se azawa kambe haray. 	 Huan, Gas tang mallampang, Ephraim tang gama amah tantuam gamgi sung Tinath-sera ah a vuita uh.


A furo i jine kala Baytaniya haray ka nga kambey salle k'i albarkandi. 	 Huan, Bethani phain a mau a pi khia a; huan, a ban a jak a, a vualjawl a,


I mana di mo haŋ kaŋ a te Ruben izo Eliyab izey se, kaŋ yaŋ ga ti Datan da Abiram. Zama laabo na nga meyo hay k'i gon, ngey nd'i almayaaley, d'i kuuru-fuwey, da fundikooni kulu kaŋ n'i fonda gana Israyla ra. 	 Reuben ta Eliab tapa Dathan leh Abiram te tunga a hih dan te; leiin a kam a kaa, Israel mite tengteng laka amaute leh a inkuanpihte uh leh apuaninte uh leh a gan pi tengteng uh a valh vek dante theilou na suante uh kianga gen ka hi keia:


Woodin yaŋ no ga ti lordey* kaŋ yaŋ Rabbi na Musa lordi nd'a Israyla izey se, Sinayi tondo boŋ. 	 Hiaite Israel suante dinga TOUPAN Sinai tang Mosi kianga thupiak a piakte ahi uh.


Alwaati din Suriya bonkoono Hazayel kaaru ka wongu nda Gat kwaara, a n'a ŋwa mo. Koyne, Hazayel na mo ye ka ne nga ga koy Urusalima. 	 Huchiin Suria kumpipa Hazaelin Gath khua a va suala, a vala a; huan, Hazael bel Jerusalema hoh jel a tum hi.


Koyne, alfaga kaŋ na boro fo kulu sargay summaare kaŋ i ga ton salle, alfaga din mo no ga du a kuuro nga boŋ se, kaŋ a kaa sargay summaara gaa waato kaŋ a n'a salle. 	 Siampu, kuapeuh haltum thillat latsaktu siampu ngei in haltum thillat dia a lat vun a pumtan ding ahi.


Baytaniya ga maan Urusalima, sanda kilometar hinza cine no go i game ra. 	 Bethani khua tuh Jerusalem kho kianga om ahi a, ching sawm leh ching nga phiala gamla ahi;


Kala Irimiya salaŋ marga borey kulu se, alborey da wayborey, sanda borey kulu kaŋ na tuyaŋ woodin dumi te a se, ka ne: 	 Huchiin Jeremiain mipi tengteng, numei pasal amah dawngmite tengteng kiangah,


Waato kaŋ i bisa Amfibolis da Aboloniya, i kaa Tassalonika kwaara, naŋ kaŋ Yahudance diina marga fu fo go. 	 Huan, Amphikoli khua leh Appolonia khua a kheng ua, Thessalonika khua a tungta uh, huaiah Judate kikhop in a om hi;


I goro za Habila ka koy Sur, kaŋ go Misira tanjay, Assiriya fonda boŋ. A goro mo nga nya-izey kulu jine. 	 Huan, a tapate Havila gam akipanin Assuria gam lamsanga Aigupta gam phak maa Sur tanin a om ua: a unau tengteng kiang nai ah a om hi.


Yesu tu i se ka ne: «Haciika, haciika ay ga ci araŋ se: boro kulu kaŋ ga zunubi te ya zunubi bannya no. 	 Huan, Jesun a kiang uah, Chihtaktakin chihtaktakin kon hilh ahi, kuapeuh thil hihkhial tuh, khelhna sal ahi,


Boro kaŋ na nga hanga daabu talka hẽeni se, Nga mo ga aniya ka hẽ, i si maa r'a mo. 	 Kuapeuh genthei kahnaa bil hum, amah leng a kap ding, himahleh jakin a om kei ding.


Sinayi tondo kulu go ga dullu kaa, zama Rabbi zumbu a boŋ danji ra. Dullo binde ciciri danga yaara dullu cine. Tondo kulu jijiri gumo mo. 	 Huan TOUPA meia tang tunga a hongkum jiakin Sinai tang a pum khut vekta hi: huan huaia meikhu meipi khu bangin a tungkaha, huchiin a tang pumpi a ling zungzung.


Kaŋ Yesu na sanney din kulu ban, borey dambara nd'a dondonandiyaŋo, 	 Huan, hichi ahi a, Jesun huai thu a gen zoh takin, mipin a thuhilh tuh lamdang a sa mahmah uaLaigelhmite bang lou a, thuneihna nei bang taka amaute thu a hilh jiakin.


Ni gonda darza beeri da gaakuri mo ka bisa wongu arzaka citila, 	 Lungtang phaten loh a tuak ua, a ihmu uh a ihmu denta uhi; mi hatte leng kuamahin a khut uh a lik theita kei uhi.


Rabbi ga may hal abada. Ya Sihiyona, ni Irikoyo ga may hala ka koy zamaney kulu. Alleluya! 	 Toupan khantawnin vai a hawm ding. Zion aw, na Pathianin, suanteng tanin. Toupa phat un!


I n'a hã ka ne: «Alfa, alwaati fo cine no hayey din ga te? Alaama woofo no ga te waati kaŋ hayey din ga ba ka to?» 	 Huan, amau, a kiang ah, Sinsakpa, huaite chik chiah a hongom ding ua? huaite a hongtun ding chiangin chiamtehna bang a om dia? chiin, a dong ua.


Amma d'araŋ wangu ka maa ay se, araŋ si farilley din kulu te mo, 	 Ahihhangin ka thu na pom kei ua, hiai thupiak tengteng na zuih kei ua, ka thusehte na deih kei ua.


Kala Bonkoono Zedeciya donton ka ne i m'a fattandi. Bonkoono n'a hã mo tuguyaŋ ra nga windo ra ka ne: «Sanni fo go no kaŋ fun Rabbi do no?» Irimiya ne «A go no, zama a ne i ga ni daŋ Babila bonkoono kambe ra.» 	 Huan, kupipan a inah simthamin a donga, a kiangah TOUPA kianga kipan thu banghiam bek a om hia? achia. Huan Jeremiain Om e, a chi a. A kiangah, Babulon kumpipa khutah matsakin na om ding, a chi lai hi.


A koy mo ka fakaaray da alfaga beerey da Irikoy windo batukoy jine funey, mate kaŋ cine nga ga Yesu nooyandi i se d'a. 	 Huchiin, amah a vapaia, a kiang ua juausana mat sak theihna dingdan siampu liante leh heutute a vakihoupih a.


Kal a ma naŋ ay wando ma duru boro fo se, Boro fooyaŋ mo m'a ciya ngey way. 	 Huchi anahihtak leh ka jiin midan adingin an su henla, huan midangte amah tungah kun uhen.


I kande arwaso fundikooni. I du bine-gaabi gumo. 	 Huan, valnoupa tuh damin a pi ua, khamuan petmahin a khamuangta uhi.


Ngey kaŋ yaŋ ga me-daabu ta ka boro laaley fansa ka taŋ, Amma i ga adilante cimo dumbu ka ta a gaa! 	 Golh nek jiaka mi gilou siamtangsak seka, mi diktat diktatna laksak sekte ngei.


Naaman ne: «Da manti yaadin no, ay ga ni ŋwaaray, ni ma yadda i ma ay, ni bannya no laabu, alambaana hinka jaraw wane. Zama ne jine ay, ni bannya, ay si filla ka sargay kaŋ i ga ton wala sargay kulu te de-koy* fooyaŋ se koyne, kala Rabbi se. 	 Huan, Naamanin, Ahih kei leh, kei na sikha sabengtung nih puak khop lei honla sak dih ve; tu ban siah kei na sikhain Toupa kiang kia ah ngallou halmang thillat leh kithoihna himhim pathian dangte kiangah ka lan nawn hetkei ding hi.


Ya Rabbi, kala waatifo no ni ga ye ka kaa? Ma bakar mo ni tamey se. 	 TOUPA aw, hong kik nawnin; bangtan ahia na heh ding? Na sikhate tungthuah na lungsim kihei sakin.


Ay maa, ay bine pati, Ay me-kuurey jijiri mo jinda maayaŋo se, Fumbi furo ay biriyey ra, Ay kangey go ga jijiri. Zama ay ga hima ka dangay ka taabi zaaro batu, Waati kaŋ kankamkwa ga kande iri kunda gaa wongu. 	 Ka jaa, ka gilpi a kisinga, aw ah ka mukte a ling uh; ka guhte ah siatna a hongluta, huan ka mun ah ka linga; buai ni a, amah sim a honpipia hongkuan mite dou dia a hongpai thouh chianga ka lin louhna dingin, dai didein ka ngak ding.


Iri kulu baaba folloŋ izeyaŋ no. Iri ya yaddanteyaŋ no. Iri, ni bannyey manti ma-cararayaŋ.» 	 Mi khat ta vek ka hi uh; mi diktak ka hi ua, na sikhate jaw galguk ka hi zenzen kei uh, a chi ua.


Boro kulu kaŋ ga seeda ka ne Yesu ya Irikoy Izo no, Irikoy goono ga goro bora din ra, nga mo go Irikoy ra. 	 Kuapeuh Jesu Pathian Tapa ahi, chia gum tuh, amah ah Pathian a om gige a, amah leng Pathian ah a om gige a, amah leng Pathian a om gige hi.


Hayey kaŋ Benaya Yehoyda izo te nooya, a te maa mo sooje hinza din game ra. 	 Hiai thilte Benai Jehoiad tapain a hiha, huchiin huai mi hat thumte lakah min a nei hi.


Amma da alfaga na boro fo day k'a bana nda nga nooro, bora din g'a ŋwa. Boro kulu mo kaŋ i hay alfaga windi ra g'a ŋwaaro ŋwa. 	 Ahihhangin siampuin kuahiam amah sum a alei leh, huai miin a ne thei ding; huan, a ina piangten a nek ding a ne sam ding uh.


Ciiti malaykey fatey salleyaŋey ga to kambe kar waranka kuuyaŋ, i goono ga kay mo ngey cey gaa. I moydumey mo ga guna fu beero gaa haray. 	 Huan cherub ten tong sawmnih khak in akha uh a jak ua, a ding ua, innsung lam nga in a ding uh.


Abiyezer, Anatot boro, Sibbekay, Husati boro, 	 Anathot mi Abiezer te, Husat mi Mebunai te:


D'ay mana goyey te i game ra kaŋ boro kulu mana te, doŋ i sinda zunubi, amma sohõ i di _goyey din__, i konna in d'ay Baaba mo. 	 Thil, midang kuamah hih ngei louhte, a lak ua hih lou hita leng, khelhna neilou ding hi ua, himahleh tuin amau kei leh ka Pa ka nih un honmuta uh, huat leng honhota uh ahi.


Yesu ne a se: «Da ni ga ba ni ma ciya toonante, kala ni ma koy ka hay kulu kaŋ go ni se neera, k'a zaban talkey se -- ni mo ga du arzaka beena ra. Ma kaa mo k'ay gana.» 	 Jesu'n a kiang ah, Hoih kim a om na ut leh, pai inla, na neih juak inla, mi jawngte kiang ah pia in, huchi in, van ah gou na nei ding; huan, hongpai inla, hon jui in, a chi a.


Ngey mo koy faada ra bonkoono do, amma i fay da tira hantumkwa Elisama fu-izo ra. I n'a sanney kulu ci bonkoono se a hanga ra. 	 Huan, huang sungah kumpipa kiangah a lut ua; leibu jial bel laigelhmi Elisham dantan ah a koih ua; laibu jial bel laidelhmi Elisham dantan ah a koih ua, a thu tengteng paukamin kumpipa a hilh uh.


Zama ay jama ize wayo taalo alhakko bisa Saduma* zunubo alhakko, Kwaara kaŋ i zeeri fap! folloŋ! Baa kaŋ boro kulu mana kambe dake a gaa. 	 Ka mite tanu gitlouhna lah Sodom khelhna sangin a thupizo ngala, huai bel mitphiat kallouin a kizoua, amah tungah khut a kinga kei hi.


I kande farka nda nga ize binjo. I na ngey taafey dake farkayey boŋ, Yesu mo kaaru ka goro. 	 sabengtung leh a nou tuh a honkai ua, a tunguah a puante uh a phah ua, huai ah a tuangta a.


Uzzi na Zeraya hay, Zeraya na Merayot hay, 	 Huan Uzziin Zerahia a suanga, Zerahiain Meraioth a suanga;


Rabbi tuuri-nyaŋey ga haŋ ka yeesi, Liban ra sedrey* nooya, kaŋ yaŋ a tilam, 	 TOUPA singte tuh a taisak hi; Lebanon tanga sidar sing a suante mah.


Hayey din banda Persiya bonkoono Artasersiz mayra ra, kala Ezra Seraya izo, kaŋ ga ti Azariya ize, Hilciya ize, 	 Huan hiai thilte nungin, Persia kumpipa Artaksarsi vaihawm laiin, Serai tapa Ezra, Azarai tapa, Hilia tapa,


Amma jeejay nya ne i se: ‹Ya fay d'ay kaaniyo d'ay ize hanney, ay ma koy ka sillori tuurey game ra, _ka te koy__, wala?› 	 Himahleh theipi kungin a kiang uah, Ka khumna leh ka gah hoih tak pawtsanin, singte tungah lehlam lehlamah ka phiaphia mahmah ding maw? a chi a.


Sintina day, Yahuda izey gata liiliwalo no ka bara jina ngey sasara ra. Aminadab ize Nason no ga ti kunda din jine bora. 	 A masapenin Juda pawlte a pawl uh tamdan dungjui jelin a pawt ua: a heutu Aminadab tapa Nason ahi.


Kala gumandi izey tun da cahãyaŋ ka daabu Jibeya boŋ. Gumandi izey binde sasare care gaa ka feeri. I na birno kulu kar da takuba. 	 Huan, aguka tangpangten Gibea khua a boh guih ua; huchiin a guka tangpangte a kiphalh jak ua, khuaa mi tengteng namsauin a sualta uhi.


Zama ni ga bay kaŋ bora din dumi ya siirante no, a goono ga zunubi te mo, ka nga boŋ ciiti ka zeeri. 	 Huchibang mi tuh a lampial in a gilou ahi chih nathei uh, amah mah siamlouh kitangsak ahi ngala.


I ga biraw da yaaji gaay. Bine-bi-koyyaŋ no, i si bakar. I jinde ga te kosongu sanda teeku cine. I goono ga bariyaŋ kaaru, Afo kulu go soolante wongu daaga se, Sanda boro kaŋ goono ga ba ka furo wongu ra, A ma wongu nda nin, ya nin Sihiyona ize wayo. 	 Thalpeu leh teipi a tawi ua, hiamgam mahmah, zahngaihna himhim neilou ahi uhi, a husa uh thupi ging honhon bang ahia; sakol tungte a tuang ua, mi chih galkapmi banga kivanin, aw, Zion tanu, nang a hongsual sin uhi.


Ya araŋ kaŋ ga humburu Rabbi, wa de Rabbi gaa. Nga no ga ti i gaakasina da i korayo. 	 TOUPA laute aw, TOUPA muang un: amau panpihpa leh a phaw uh ahi.


Araŋ g'araŋ nya-izey gaa hala waati kaŋ Rabbi ga ngey mo no fulanzamay, mate kaŋ cine a n'araŋ no, hal i ma furo ka laabo kaŋ Rabbi araŋ Irikoyo ga no i se din ŋwa, Urdun se ya-haray. Waato din gaa no araŋ boro fo kulu ga ye nga mayray haro kaŋ ay n'araŋ no din do.» 	 Nou bang a na unaute uh TOUPA'N galmuang a a bawl ma leh TOUPA na Pathian un Jordan gal a gam a piak a luah sam matan uh; huchi in na tuam chiat ding ua ka hon piak ah na hong pai nawn chiat ding ua, chi in thu ka hon pia a.


Zama hindiri ga kaa muraadu boobo sabbay se, Saamo jinde mo, i g'a bay sanni boobo do. 	 Kam lawp kenla, Pathian maa thil himhim gen dingin na lungtang lawptawp kei hen; Pathian lah van ah a om a, nang lah leitungah na om ngala: huaijiakin na thute tawmsakin.


Borey kulu, i g'i naŋ care banda saajo curayzey kaŋ yaŋ ga ham ŋwa se, da laabo ganji hamey mo se. Curayzey kaŋ yaŋ ga ham ŋwa ga kaydiya te i gaa, Laabo ganji hamey kulu mo ga jaw waate te i gaa. 	 Huaite tanga vasa sanechite adingin, leia sate adingin nutsiatin a om ding uh; huchiin vasa sanechten amaute nipi sungin a ne ding ua, leia sa tengtengin phalbi sungin a ne ding uh.Huai hun chiangin, sepaihte TOUPA min omna mun, Zion tangah, sepaihte TOUPA kianga piak dingin Mi sang zehzoh nam pepokte kianga kipan a pawt tung ua kipan tutana mi kihtakhuai takte kianga kipan, kipahman a hontawi ding ua; huai namin gam a hawm jel ua, a palpuk behlap lai ua, a gam u lah luiten a hawmjak hi.


Yesu mo ne a se: «Zoŋey gonda guusuyaŋ, beene curey mo gonda fitiyaŋ, amma Boro* Izo sinda nangu kaŋ a ga nga boŋo dake.» 	 Huan, Jesun a kiangah, Sehalten kua a nei ua, tungleng vasaten leng bu a nei uh, himahleh Mihing Tapain jaw a lu ngakna ding mun a neikei, a chi a.


Alfaga bina binde kaan. Kal a na efod nda fu-kaley da jabuyaŋ himando sambu ka furo jama bindo ra. 	 Huan, siampu lungsim a kipak mahmaha, huchiin ephod te, milim te, milim bawltawm te a laa, mipite lakah a tel teita hi.


Israyla izey ga ngey kuuru fuwey sinji, boro fo kulu nga kuray haray, boro fo kulu nga liiliwalo jarga, i kundey kulu ra. 	 Huan, Israel suanten amau mun chiat ah, a pawlpawlin a tamdan uh dungjui jelin a puaninte uh a kai ding uh.


Israyla ga goro baani samay. Yakuba hari-mwa go no, nga fo, Laabo kaŋ ga to da ntaaso nda reyzin hari taji ra. Oho, a beena goono ga harandaŋ zumandi. 	 Huan, Israel bel galmuang takin a oma, Jakob tuileh a pumut; buh leh uain gamah, ahi, a vanten daitui chim a tang sak.A hampha hi, aw, Israel, nang bang mahmah kua a oma, TOUPA hotdam mite? Nang hon honpanpihpa phaw, na thupina namsau a hi! Na melmate na kiangah a hongkipe ding ua, a mun sangte uh na chil ding hi, a chi a.


Zama manti borey kaŋ yaŋ ga hangan asariya se no ga ciya adilante Irikoy jine bo, amma borey kaŋ yaŋ ga asariya goy te no ga ciya adilante _a jine__. 	 Dan zami phette tuh Pathian mitmuhin mi dik ahi kei ua; dan juite tuh mi dik a hizo ding uh.


Yaadin cine no i moydumey. I fatey mo go sallante beene, afo kulu gonda nga fata hinka kaŋ ga tuku afa wano gaa. Ihinka mo i ga ngey gaahamey daabu nd'ey. 	 Huan a khate uh a jak khia ua, a kha nihte un a kijak zom chiat ua, nihin a pumpi uh a khuh uh,


Waati kaŋ a ga nga waney kulu kaa taray, a ga furo i jine. Feejey mo g'a gana, zama i g'a jinda bay. 	 Amaha tengteng a pawt sak takin, ama uh a kaia, belamten amah a juijel uh, a aw a thei ngal ua.


Yosiya binde na fanta hari jinayey kulu kaa Israyla izey laabey kulu ra. Borey kulu kaŋ i gar Israyla ra, a n'i tilasandi i ma may Rabbi ngey Irikoyo se. A fundi jirbey kulu ra i mana fay da Rabbi, ngey kaayey Irikoyo. 	 Huan, Josiain Israel gamin a huap tengteng akipan thil kihhuai tengteng a pai manga, Israel gama om tengteng TOUPA a Pathian uh na a semsak hi. Huan, a dam sungin TOUPA a pi leh pute uh Pathian a zuih uh a pialsan kei uh.


Ay bumbo sanni mo, wa guna, ay ga goro Mizpa ra. Ay ma kay ka ciya araŋ se sabbu Kaldancey do, kaŋ yaŋ ga kaa iri do. Araŋ bumbey, kal araŋ ma duvan*, da heemar nafa, da ji margu-margu mo. Araŋ m'i jisi araŋ foobey ra ka goro araŋ galley kaŋ yaŋ araŋ ŋwa din ra.» 	 Kei jaw Mizpah khua ah ka om dinga, Kaldai mi ka kianga hong dingte maah noute sikin ka ding ding: nouten ahih leh uain te, nipi thei te, thau te la khawm unla na bel uah koih unla, na khopi lak sate uah teng un, chiin a kichiam hi.


waato kaŋ annabi* Natan kaa a do Dawda nda Bat-Seba marguyaŋo banda. 	 Ka thulimlouhnate hon silsiang sak vilvel inla, ka khelhna honsilsiangsak in.


Ni ma ne i se mo: Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Hano kaŋ hane ay na Israyla suuban, ay ze Yakuba dumo banda se, ay n'ay boŋ bayrandi i se Misira laabo ra, waato kaŋ ay ze i se ka ne: «Ay no ga ti Rabbi araŋ Irikoyo.» 	 Huan a kiang uah, TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Israelte ka tel nia Jakob inkote telte kiangah ban jak hiala Aigupta gama a kiang ua ka kitheihsaka, a kiang ua ka khut ka jaka, Kei TOUPA na Pathian uh ka hi a, chia,


Ya araŋ gungey borey, wa hanga jeeri ay se! Ya araŋ ndunnya dumey kaŋ yaŋ ga mooru, Wa hangan ka maa! Rabbi n'ay ce za ay go gunde ra, Ay nyaŋo gunda ra no ay go kaŋ a n'ay maa ci. 	 Tuikulh-ate aw, ka thu ngaikhia unla, gamla pi-a mi chih aw, ngaikhia un: Toupan sul akipana hon sap him ka hi; ka nu gilsunga kipan him in ka min a nagenta hi:


Hezeciya mo n'i no fondo i ma salaŋ. A n'i cabe nga jinay darzante fuwo kulu kaŋ ra gonda: nzarfu, da wura, da yaazi jinay, da ji caadante, da wongu jinay fuwo, da hay kulu kaŋ i gar a jisirey ra. Hay kulu si no kaŋ go a windo ra, wala a mayra ra, kaŋ Hezeciya mana cabe i se. 	 Huchiin Hezekiain amau a nakipahpiha, a thil manpha koihna in tengteng, dangka te, dangkaeng te, banghiam gimlim te, sathau manpha tak te, a galvan koihna in sung te, a gou om tengtengte a ensaka: a ina leh a gamsunga Hezekiain a etsak louh himhim a om kei.


Annura no kaŋ ga bangay ndunnya dumey se, darza mo no Israyla se, kaŋ ga ti ni wane jama.» 	 Jentelte kianga kilakna vak leh na mi Israelte thupina ding, a chi hi.


Musa ne Firawna se koyne: «Yaa no Rabbi ci: Han fo cin bindi Rabbi ga gana ka bisa Misira bindo ra. 	 Huan, Mosiin, Hichibangin TOUPAN a chi, Jankim khawng chiangin Aigupta gamlaiah kapai khe ding;


Amma alfaga beerey na nooro kumna. I ne: «A si halal* i m'a daŋ ka margu Irikoy fuwo nooru jisiri nango ra, zama kuri alhakku no.» 	 Huan, siampu liante'n dangka tuh a la ua, Hiai thohlawm bawm a koih a siangkei, sisan man ahi ngal a, a chi ua.


Persiya da Etiyopi da Libi mo go i banda, i kulu gonda koray da wongu fuula. 	 Persia, Kush, Put te toh, a vek ua lum leh sik lukhu neite;


Waato kaŋ Yesu maa i na Yohanna daŋ kasu, nga mo kamba ka koy Galili. 	 Huan Johan a man uh chih Jesun ajak phetin, Galili lamah a kihemkhia a


Annabey si hima kala haw kaŋ ga faaru. Sanno si i do koyne. Yaadin mo no i ga te i se. 	 Jawlneite leng huihzam lel ahi ding ua, amau ah lah thu a om ngal keia; a tunguah hichibanga hih ahi ding, a chi ua.


Beene nda ganda ga tuusu, amma ay sanney wo si tuusu. 	 lei leh van a mang dia, ka thu a hihleh a mang kei ding.


Ifraymu maa kankami, i n'a naan ciito do haray mo, Zama a anniya nga ma boro lordi gana. 	 Epraim nuaisiahin a om, vaihawmna ah delkhumin a om hi, thupiak juia om a lungkim jiakin.


Ya ay borey, ya Israyla, wa maa, Ay mo ga kaseeti ni gaa da ni ga yadda ka hangan ay se! 	 Gam dang Pathian himhim na lak uah a om ding uh ahi keia; mi dang Pathian himhim na biak ding uh leng ahi kei hi.


Zama ay ya diyey koda no, kaŋ a mana hima baa i ma ne ay se diya, za kaŋ ay na Irikoy marga gurzugandi. 	 Kei jaw sawltak laka neupen, Pathian saptuamte ka sawi jiaka sawltaka chihtuak louh ka hi ngala.


Lawiti mo, zama a sinda baa wala tubu ni banda, nga nda ce-yaw, da alatuumi, da wayboro kaŋ kurnye bu, kaŋ yaŋ go ni kwaara ra, i ma kaa ka ŋwa ka kungu. Zama Rabbi ni Irikoyo ma du ka ni albarkandi ni kambe goy kulu kaŋ ni ga te ra. 	 Huan, a omna ua om Levite leng, na lak ua tantuan, goutan leng nei tei loute leh gam dang mite leh pa neiloute leh meithaiten a ne ding ua, a hongkhosa thei sam ding uh; huchiin TOUPA na Pathian un na khut koihna tengteng uh a honvualjawl ding ahi.


Wa araŋ boŋ kaynandi Rabbi jine, nga mo g'araŋ beerandi. 	 Toupa mitmuh in kingaineu un, huchi in a hon hihlian ding hi.


Rabbi ne Musa se koyne: «Ma tondi walhã hinka jabu danga ijiney din cine yaŋ. Ay mo ga sintinay walhẽy kaŋ yaŋ ni bagu-bagu din gaa sanney hantum walhã woodin yaŋ gaa. 	 Huan TOUPA'N Mosi kiang ah, A masa bang in suangpek nih kibawl inla: huan hiai suangpekte tungah, na hihsiat suangpek masa pente a om thute ka gelh ding.


Ya Rabbi, woodin se no ay ga saabu ni se dumi cindey game ra. Ay ma sifayaŋ baytu te ni maa gaa. 	 Huaiziak in aw TOUPA, nam chih lak a kipahthu ka hon hilh ding a, na min phat in la ka sa lai ding.Aman hotdamna thupi mahmah kumpipa a pe zel hi: a sathau nilhpa tungah, David leh a suante tung ngei ah khantawn in a siamdan a lang sak ding, a chi a.


Iyye waydu cindi hinka din banda mo, i ga Almasihu waasu, a si du nga wane. Koyo kaŋ ga kaa mo, a borey ga kwaara nda nangu hananta halaci. A bananta mo ga te da hari-yaa. Hala kokor banda mo i ga wongu te, i na kurmuyaŋ waadu mo. 	 Huan nipikal sawmguk leh nih khit chiangin sathau nilha ompa sat khiakin a om dinga, bangmah a neikei ding hi; huchiin a hongomding lal miten khopi leh munsiangthoupen a hihse ding ua; huan amah tawpna tuikhang toh ahi ding, a tawpna mahmah ah kidouna a om dinga, siatgawpnate ngaihtuahsa a hita hi.Huchiin nipikal khat adingin tampi toh thukhun khauh tak a bawl dinga; huan nipikal kimkhat adingin kithoihna leh thillat a khawl sakding; kihuaite kha tungah hihgawpa omsak mi a hongpai dinga; huan a tawppha nangawn tan hialin, ngaihtuahsaa om thangpaihna hihgawppa tungah sun buak in a om ding hi.


Waato din gaa no ay na ni nyumay da hari. Oho, ay na ni kuro nyun ka kaa ni gaa, ay na ni tuusu nda ji mo. 	 Huchiin tuiin ka honsila, ahi, na sisan ka honhih siangsa sisipa, sathau ka honnuh hi.


Guna, baa handu kwaara sinda kaari, Handariyayzey mo sinda hananyaŋ a diyaŋ ra, 	 Ngaiin, khapi nangawnin tetna a neikeia, a mitmuhin aksite a siangthou kei hi.Mihing, tangtel, bangchiphetin a siangkei zo de aw; huan mihing ta, tangtel;


Ma ni faaba farhã yeti ay se. M'ay gaabandi nda bine yaddayaŋ biya. 	 Pathian, nang honhondampa Pathian aw, sisan suahnate lakah hontankhiain; huchiin ka leiin na diktatna thu kipak takin lain a sa ding hi.


Zama ay g'i goyey d'i fonguyaŋey kulu bay. Jirbiyaŋ goono ga kaa kaŋ ndunnya dumey da deene kulu ga margu ka kaa ka di ay darza. 	 A thilhihte uleh a ngaihtuahte uh lah ka thei ngala: nam chih leh pau chih ka pi khawm hun a hong tung sin; huchiin a hongpai ding ua, ka thupina a mu ding uh.


Kal a ne i se: «W'ay sambu ka jindaw teeko ra. Yaadin gaa no teeko ga te araŋ se daama ka kani. Zama ay bay kaŋ ay sabbay se no hari haw bambata woone wo du araŋ.» 	 Huan, aman a kiang uah, Hondom kang unla, tuipi ah hon lawn khia un; huchiin tuipi nou adingin a kihot nawn kei ding; kei jiakin na tunguah hiai huihpi thupitak a nung ahi chih lah ka thei ngala, a chi a.


A gay kayna fo, borey kaŋ yaŋ goono ga kay noodin kaa ka ne Bitros se: «Cimi no ni mo go i ra, zama ni sanno no goono ga ni bangandi.» 	 Huan, sawtlou nung in, a kiang a dingte'n, Peter kiang ah, Nang leng a lak ua mi na hi tawk vo oi, na pau ah a kithei ve, a chi ua.


I tu ka ne: «Daahir iri g'i no ni se.» I na kwaay daaru. Boro fo kulu na nga wongu arzaka korbayey catu kwaayo boŋ. 	 Huan, amau, Honpe mah tawk nung, a chi ua. Huchiin puan a phah ua, mi chihin a gallak bilbah uh a honpai khe chiat uhi.


Ay kaa zama ay ma danji catu ndunnya boŋ. Doŋ day i ma jin k'a funsu! 	 Khovela mei khe suk dinga hongpai ka hi; tu inleng kang pah leh china tel ing e!


Ni ga ye ka reyzin* kaliyaŋ tilam koyne Samariya tondey boŋ. Tilamkoy ga tilam, I ma nafa mo da haya kaŋ i tilam din. 	 Grep huante Samari tangdung tawnin na bawl dinga, tengmiten a ching ding ua, a gahte a ne ding uh.


Nango kaŋ a goono ga caw Irikoy Tira Hanna ra neeya: «I n'a candi sanda feeji nya kaŋ i goono ga koy wi, sanda feej'ize kaŋ go ga dangay mo nga hamni hõseko jine, yaadin cine no a mana nga meyo fiti. 	 Huan, laisiangthou a sim lai tuh hiai ahi: Gohding belam bangin amah a pi ua; Belamnou a mulmetpa ma a a daidinden bangin aman leng a kam a ka kei;


Zama a go, Rabbi ga kaa danji ra, A wongu torkey ga ciya hari haw bambata cine yaŋ, A futa d'a futay korno cabeyaŋ se, A kaseetey mo ga bangay danji beeleyaŋ ra. 	 Ngai un, a hehna thangpaihnaa thuk ding leh, a salhna meikuanga thuk dingin Toupa mei toh a hongpai sin hi, a kangtalaite pingpei bangmai ahi ding hi.


Araŋ si wo kaŋ yaŋ fam gaabandi, araŋ si doorikomey yayandi, haŋ kaŋ ceeri mo, araŋ s'a dabu. Haŋ kaŋ te boŋdaray mo, araŋ si ye ka kand'a, haŋ kaŋ daray, araŋ s'a ceeci, amma gaabi-nda-gaabi no araŋ n'i may. 	 Natna veite mangte na honpi sam kei uh; a mangte lah na zong kei ua; khauh tak leh namahmahin na thunun zaw uh.


Zama araŋ kanda borey wo, a go mo, i manti tooru fuwo zayyaŋ no, wala mo i manti iri wayboro tooro kaynakoyaŋ. 	 Hiai mi hiaia non pite uh, biakin lokmi ahi kei ua, i pathiannu gensete leng ahi kei uh.


Waato kaŋ i to nango kaŋ se i ga ne Boŋ Kurubu, i na Yesu kanji* noodin, nga nda zambantey din, afo a kambe ŋwaaro gaa, afa mo a kambe wow gaa. 	 Huan, Lu Guh, a chih mun uh a tun un, huaiah kros ah a kilhden ua, mi giloute toh, a taklam ah khat, a vei lam ah khat.


Alwaato kaŋ a na kawaatimi hinkanta feeri, ay maa fundikooni hinkanta goono ga ne: «Kaa!» 	 Huan achiamtehna nihna a phel lain, ganhing nihnain, Hongpai in, a chih ka ja a.


Ni ma kataaku hinka fo te Irikoy nangora jina haray lokotey se. 	 Pang nihah biakbuk ningte adingin singpek nih na bawl ding.


Boro kulu ga hima sanda alman cine bayray-jaŋay sabbay se. Wura zam fo kulu, haawi n'a di nga himandi jabonta sabbay se, Zama a sooguyaŋ himando wo yaamo no, Funsari si no a ra. 	 Mi chih a mawl ua, theihna a neikei uh, dangkaeng sekmiin leng a lim sek a zumpiha, a milim sun lah juau lel ahi ngala, amau ah hu leng a om kei hi.


A ga ciya mo, ni ga furo laabo kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga ni no tubu hari din ra, hala ni ga du a mayray mo, ni go ga goro a ra mo. 	 Huan, hcihi ahi dinga, TOUPA na Pathian un gouluah lehg luah dinga gam a honpiak na valut ua, na vaom hun chiang un;


Rabbi sanno kaa ay do koyne ka ne: 	 TOUPA thu ka kiangah a hontunga.


waato din gaa alfaga ma furo, a ma guna ka di. Da dooro daaru fuwo ra, kulu jiraytaray kaŋ goono ga ŋwa no. A ga ziibi. 	 Huan, ngai dih, hii inn a a na zamzak leh huai inn a phak a kip chi ahi a, a nin ahi


A ga ciiti te kunda boobo game ra, A ga fay mo dumi cindi gaabikooney kaŋ ga mooru game ra. Hal i ma ngey takubey dan ka te farmi jinayyaŋ, I yaajey mo, i m'i te koomayaŋ. Dumi fo si ye ka takuba foobu dumi fo gaa koyne, I si ye ka wongu dondon koyne hal abada. 	 Huan, aman chi tampi kalah vai a hawm dinga, gamla pia nam hat tak leng a sal ding; huan, a namsaute uh leilehna muk zum dingin a sek sing ua, a teipite uh thei kung attanna temkawi dingin a sek dung uh; nam dangin nam dang tungah namsaw a lik ta kei dinga, kidou dan leng a sinsakta kei ding uh.


A ma fongu ni ŋwaari sargayey kulu gaa, A ma ni sargay kaŋ i ga ton ta ni se. (Wa dangay) 	 Na lungtang deihlam honpia henla, na lunggel tengteng honlohchingsak hen.


I si ye ka maan ay gaa alfagataray goy teeyaŋ se koyne. I si maan mo ay wane jinay hanantey gaa koyne, baa afolloŋ, wala jinayey kaŋ ga hanan ka bisa i kulu. I ga ngey haawo da ngey fanta goyey kaŋ i te din jare. 	 Huchiin ka kiang ah siampu nasem dingin a hon naih ngeikei ding ua; ka thil siangthoute, thil siangthoupente a hong naih ngei samkei ding uh; a zahlakna uh leh a thil kihhuai hih sate uh a po zo ding uh.


Wa ci i se: Rabbi ne: Ay ze d'ay fundo, danga mate kaŋ cine araŋ salaŋ ay hangey ra, yaadin cine no ay ga te araŋ se. 	 A kiang uah, Ka hinna louin ka gen hi, ka bilbuk ngeia na gen bang un na tunguah ka hih ding:


Araŋ ma haggoy, araŋ ma batu, araŋ ma te adduwa, zama araŋ si bay waati kaŋ alwaato ga to. 	 Pilvang unla, kiging gigea omin thum un; a hun lah na thei ngal kei ua.


Ay fonguyaŋey ma ciya haŋ kaŋ ga kaan a se, Ay mo, ay ga farhã Rabbi ra. 	 Ka ngaihtuahna tuh amaha dingin khumtak hi hen: kei tuh TOUPA ah ka nuam ding hi.Mi khialte lei akipanin hihmanin om uhenla, mi gilou-saloute om nawnta kei uhen! Ka hinna aw, TOUPA phatin! TOUPA tuh phat un!


Guna, ay n'araŋ dondonandi hin sanney da farilley mate kaŋ cine Rabbi ay Irikoyo n'ay lordi nd'a, hal araŋ ma te yaadin laabo kaŋ araŋ ga furo ka du a mayray din ra. 	 Ngai un, na valuah ding gam ua leng na zuih jel ding un TOUPA ka Pathianin thu honpiak bang geihin dante leh vaihawmte ka honhilha.


Yaa no Rabbi ci: Misira taabi goy duure, Da Etiyopi day da neera jinayey, Da Sabanancey kaŋ ti boro kuukey mo, I kulu ga bisa ka kaa ni do. I ma ciya ni wane yaŋ, i ga ni banda gana mo. I ga bisa ka kaa ka tamtaray ka ye ganda ni jine, I ga ŋwaaray ni gaa ka ne: ‹Daahir, Irikoy go ni banda, A cine si no mo, Irikoy fo si no.› » 	 Toupan hichin a chi, Aigupta semgimte leh Ethiopia sumsinmi leh Savea-te mi sang pipite na kiang lam uah a hongpai ding ua, nou adingin a omta ding uh; nou a honjui ding ua; khainiang bulhin ahi a hongpai ding uh: huchiin khupbohin nou chibai a honbuk ding uh, Pathian noumauah a om ngut hi; a dang himhim a om kei, pathian dang himhim a om kei, chiin, na kiang uah hehpihna a ngen ding uh, chiin.


Kal a ne: «Wa gana, zama wandiya mana bu bo, day jirbi gaa n'a go.» I binde dond'a k'a haaru. 	 Pawt un: naupang a si kei, a ihmu ahi jaw, achi a. Huan, amau tuh amah a nuihsan maimah ua.


Haawi n'i di beeje sinjiyaŋo kaŋ i te i se sabbay se. I kaa ka to nango do, kal i boŋ haw. 	 A kilamet hangun a zahlak uh; huai lamah avapai ua a hawmsuak uh.


Kaŋ i ga ba ka konda Bulos soojey fuwo ra, a ne wongu nyaŋo se: «Ni ga yadda ay se ya salaŋ ni se?» A ne Bulos se: «Ni ga waani Gareku sanni no? 	 Huan, Paula tuh kulhpi a a pilut dek laitak un, aman, sepaih heutu lalpe kiangah, na kiangah thu kam khat ka gen thei diam? a chi a.


Iri maa Mowab boŋbeera baaru, Boŋbeeraykoy no gumo. A niine jarawo, d'a boŋbeera, D'a fundi beera, d'a bina ra donda-cara, 	 Moab kisaktheihna ka nazata ua, a kisathei ngut ve, a kikoih sandan, a kisaktheih dan, a kiotsak dan leh a lungtang kideih dan te.


Da manti ni n'iri furu parkatak no, Ka futu iri gaa gumo mo. 	 Ahihkeileh non nialkhe hilhiala hia? Ka tunguah na heh lomahmaha hia?


A na kataaku hinka te mo Irikoy nangora jine haray lokotey se. 	 A pang nihte ah biakbuk ningte a ding in singpek nih a bawl.


d'iri biney g'iri foy: Irikoy beeri nd'iri biney, a ga hay kulu bay mo. 	 i lungtangin siamlouh a hontangsak peuhmah chiangin; banghang hiam i chih leh Pathian jaw i lungtangte sangin a lian jawa thil bangkim a thei hi.


Rabbi, Koy Beero ze da nga boŋ, Yaa no Rabbi Kundeykoyo ne: «Ay ga Yakuba darza fanta, ay wangu a faadey. Woodin sabbay se no ay ga birno nooyandi, Nga nda hay kulu kaŋ go a ra.» 	 TOUPA, sepaihte Pathianin, TOUPa PATHIAN in amah leh amah kilouin a kichiama; Jakob kisaktheihna ka kiha, a kumpipa inte ka mudaha: huaijiakin khua leh a sunga om tengteng ka mansak sin ahi.


Ay wo kaŋ ti hanantey kulu ra ikayna, ay se no Irikoy na gomno wo no ay ma Almasihu arzaka waazu dumi cindey se. Arzako wo, boro fahamay si to a me. 	 Kei, misiangthou tengtenga neupen sanga neujaw kiangah hiai hehpihna piak ahi: Kris hauhsakna suikhiak vuallouh Jentelte kiangah gen dingin;


da Nibsan da Ciiri Birno, da En-Gedi, birni iddu nooya da ngey kawyey. 	 Nibsan te, Chi khopite, En-gedi te; khopite a khopelte toh kho guk ahi.Jerusalem khuaa teng Jebuste bel Juda suanten a delhkhe theikei ua; huchiin, Jebuste Juda suante toh tu tanin Jerusalem ah a teng khawm nilouh uhi.


Asa mayra jiiri waranza cindi fo Yahuda, gaa no Omri sintin ka Israyla may. A te jiiri way cindi hinka a goono ga may. I ra a goono ga may Tirza ra jiiri iddu. 	 Juda kumpipa Asa lal kum sawmthum leh kum khatnaah Omri Israelte tungah a lal pana, kum sawm leh nih a lala: Tirza khuaah kum guk a lala.


Ma bare ay do, ma gomni goy te ay se mo, Zama ay go faaji nda taabi ra. 	 Kei lam hongnga inla, honhehpihin; chim leh haksatakin ka om ngala.


Woodin kulu, ay n'a daŋ ay bina ra, hal ay m'a fintal, sanda adilantey, da laakalkooney, da ngey goyey kulu, i go Irikoy kambe ra. Da baakasinay no wala konnari no, boro si bay hay kulu kaŋ go ni jine. 	 Hiai tengteng lah ka lungtangin ka vei ngala, hiai tengteng zongkhe dingin; mi diktatte, leh mi pilte leh a thilhihte uh Pathian khut ah a om ahi chih: itna ahi hia, muhdahna, mihingin a theikei; a ma uah a vekin a om hi.


Wayna yay saaya kaŋ cine i maan Yebus. Bannya mo ne nga koyo se: «Ay ga ni ŋwaaray, ma kaa iri ma furo Yebusancey birno wo ra ka kani.» 	 Jebus kho kiang a tun un ni a kai mahmahtaa; huan, sikhain a pu kiangah, Hongpai dih, hiai jebustekhopi ah i lut mai ding, i giak mai ding, a chi a.


Zama muraadu kulu gonda nga alwaati nda nga fondo, Waati kaŋ boro masiiba gonda tiŋay a boŋ. 	 Thiltup chiteng ah lah hun leh vaihawmna a om ngala; mihing haksatna lah a tungah a thupi ngala:


Amma iri g'araŋ lordi, nya-izey, iri Rabbi Yesu Almasihu maa ra, araŋ ma fay da nya-ize kulu kaŋ goono ga hawfunay goray te, kaŋ manti nda dondonandiyaŋey kaŋ araŋ ta iri do. 	 Huan, unaute aw, ka lak ua kipana thugousiah a muh bang ua om loua, dan lou banga om unau tengteng laka kihemkhe dingin i Toupa Jesu Kris minin thu ka honpia uhi.


Saaya din ra binde Farisi* fonda borey koy ka ngey saaware te mate kaŋ ngey ga Yesu hirri k'a di a sanno ra. 	 Huailai in Pharisaite a thugen a mat theihna dingdan a vakikum ua.


Waato kaŋ a na laabey din gana ka borey yaamar da sanni dumi kulu, gaa no a kaa Gares laabu. 	 Huan, thu tampia nungjuite hasuan jelin huai gam tuh a tawn suaka, Grik gam a tungta hi.


Araŋ si fongu kaŋ ay na hayey din ci araŋ se za waato kaŋ ay go araŋ do? 	 Na lak ua ka om laiin leng tuabang thu ka honhilh jel chih na theigige kei ua hia?


Yusufu mo furo i do susuba. A di ey, i go da bine saray alhaali. 	 Huan, a jingin Joseph a kiang uah a valut a, amau a hong mu a, huan, ngaiin, a na lungkham mahmah uhi.


Ay no A nda Zed, Ijina da Kokor Banda, Sintina nda Bananta. 	 Alpha leh Omega ka hi, a masapen leh a nanungpen, a bul leh a tawp.


Hay kulu mo kaŋ i na sarti sambu ka no Rabbi se Israyla ra, woodin ni wane no. 	 Israelte thillat tengteng nang a ahi ding.


A ciya mo, waato kaŋ ay n'ay jinde sambu ka kuuwa, a zuru ka fatta. A fay da nga kwaayo ay do.» 	 Huan, hichi ahia, aw suaha ka kikou takin hiai a puansilh ka kiangah nusiain a taikheta hi, achia.


Amma Bulos ne: «Kaysar ciiti karga jine no ay go ga kay, nango kaŋ ga hima i ma ciiti ay se. Ay mana taali te Yahudancey se, ni mo ga woodin bay gumo! 	 Paulain Kaisar thukhenna tutphah maa, vai hawm saka om dingin ka ding hi; Judate tungah thil bangmah ka hihkhial kei, nang leng huai lah na theichian mahmah ngala.


Yesu zagu, a di kaŋ i goono ga nga gana. A ne i se: «Ifo no araŋ goono ga ceeci?» I ne a se: «Malam (sanda Alfa nooya), man gaa no ni go da goray?» 	 Huan, Jesu a kiheia, a honjui uh a mu a, a kiang uah, Bang na zong ua? a chi a. Huan, amau Rabbi, (huai tuh Sinsakpa, chihna ahi, ) kaw teng na hia? a chi ua.


Way, ay bina! Way, ay bina! Doori no ay goono ga maa hal ay bina ra! Ay bina goono ga fittaw ay ra. Ay si hin ka dangay zama ay maa hilli hẽeno da wongu laakal tunay, ya nin ay fundo. 	 Ka lung a na, ka lung a na, ka lungtang mahmah ah a na, ka sungah ka lungtang a buaikhin ta, ka om maimai theikei, aw ka hinna, pengkul ging, kidouna heiha na jak jiakin.


Zaaro din ra, Rabbi ne, i ga maa kuuwayaŋ jinde Hamisa Meyo do haray, Da hẽeni Kuray Tajo do haray, Da bagu-baguyaŋ kosongu beeri mo tudey do haray. 	 Huai ni chiangin Ngasa Kongpi akipan kah ging leh, Omna Nihna akipan chiauna leh, tangte akipana nakpi taka kiakna a om ding, TOUPAN a chi.


Zama ay izo wo, a bu, a ye ka funa. A daray, a ye ka margu.› Kal i sintin ka farhã. 	 hiai ka tapa a sia, a honghing nawnta ahi; a manga, i mu nawnta uhi, a chi a. Huchiin kipaktakin a om panta ua.


Yusufu na masangu jisi kaŋ baa gumo danga teeku me gaa taasi cine, hal a fay da lasaabo, zama a baa da lasaabuyaŋ. 	 Huchiin, Joseph in buh tampi tuipi piaunel zah bangin a sung khawm venvon a, a sim mah leng a tawpta hiala; simzoh vual lah a hita ngal keia.


Alfa Zadok mo na jiyo hillo sambu hukumo ra, k'a soogu Suleymanu boŋ. I na hilli kar. Jama kulu mo ne: «Bonkoono Suleymanu aloomaro ma gay!» 	 Huan, siampu Zadok in puanin akipan sathau koihna a laa, Solomon a nilh hi. Huan, pengkul a mut ua, huchiin mi tengtengin, Pathianin kumpipa Solomon humbit hen, a chi ua.


Aholibama na Yeyus da Yalam da Kora hay. Woodin yaŋ no ga ti Isuwa izey kaŋ yaŋ i hay a se Kanaana laabo ra. 	 Oholibam in Jeus leh Jalam leh Korah a neia; huaite Esau tapa, Kanan gama a neihte ahi uh.


Ifo binde no iri ga ne koyne da Irikoy na woodin te zama a ga ba nga ma nga darza arzakanta bayrandi borey kaŋ yaŋ ga du suuji do, kaŋ yaŋ a soola i ma du darza, 	 Hehpihna bel, thupi dinga a nabawl kholhte tunga, a hehpihna hauhdan a latsak theihna dingin.


Amma Biya _Hanno__ go ga ci taray kwaaray ka ne: alwaati banantey ra boro fooyaŋ ga murte cimi fonda gaa, ka laakal ye biyey kaŋ yaŋ ga borey fafagu gaa, da dondonandiyaŋey kaŋ yaŋ ga fun follayey do gaa. 	 Himahleh, tunungchiang in mi khenkkhatten; pimangna kha te leh dawite thu hilhna limsakin, ginna tuh a hon tawpsan ding uh chih Kha in kichiantakin a gena; huai tuh


Kala kwaara kulu fun taray ka Yesu kubay. Waato kaŋ i di a mo, i n'a ŋwaaray ka ne a ma fun ngey laabo ra. 	 Huan, ngaiin, a khuain Jesu dawn dingin a hongpawt ua; huan amah a muh tak un a gam ua kipana pawt dingin hahtangpiin a ngen uh.


Ya Irikoy, ma gomni te ay se. Ma gomni te ay se, Zama ay fundo goono ga koru ni do. Oho, ni fatey biyo ra no ay ga koru, Hala masiiba woone yaŋ ma bisa. 	 Pathian Tunungpen ka sam ding: Pathian bangkim honhih sakpa.


Kaari nin, ya Ariyel, Ariyel! Nin, gallo kaŋ ra Dawda na wongu marga zumandi. Jiiri ma jiiri gana, Batey ma soobay ka bare ka kaa. 	 Ariel, Ariel, David puanin kaihna mun! kuamah kum gawm inla; ankuangluinate hongtung nawn hen;


Woodin sabbay se no, Sanda mate kaŋ cine danji beele ga subu baano ŋwa, Wala subu kogo ga kaŋ danji ra, Yaadin cine no i tiksa ga ciya sanda fumbi cine. I booso mo ga tun danga kusa cine. Za kaŋ i wangu Rabbi Kundeykoyo asariya, I donda Israyla wane Hananyankoyo sanno mo. 	 Hauijiakin meikuangin buhpawl a liak bei dundun sek bangin leh loupa keu meikuanga a puk zungzung sek bangin a zung uh a muatna bangin a om dinga, a pak uh leivui bangin a tungkah lunglung ding: Sepaihte TOUPA dan a deih kei ua, Israelte Mi Siangthou thu a ngaihneu jiak un.


Saaya kaŋ Rahila di kaŋ nga mana hay Yakuba se, kala Rahila canse nga beero gaa. A ne Yakuba se: «M'ay no izeyaŋ. Da manti yaadin mo no, kulu ay ga bu.» 	 Huan, Rakil in Jakob ta himhim a neihsak kei chih a kitheih in a sanggam nu a haja ta a; huan, Jakob kiangah, tate hon pia in, huchilouin jaw ka si ding, achia.


Ya laabo, ma s'ay kuro fiji, Ay hẽeno mo ma si du kayyaŋ nangu. 	 Aw lei, ka sisan khuh ken, huan ka kahnain khawlmun neikei hen.


Isaka kaa ka fun dayo do haray kaŋ maa «Irikoy Fundikoono Kaŋ Go G'ay Guna», zama Negeb* laabo ra n'a go da goray. 	 Huan, Isaak Beer-lahai-roi lam akipan a honga, Sim gama om ahi ngala,


Alfa Haruna banda se mo i na Hebron da nga kuray nangey no, a ma te boro-wi tuguyaŋ birni. 	 Huan, siampu Aron suante Hebron, mi thatmite kihumbitna khopi a kim a vel khawng toh, Libna khua a kim a vel khawng toh;


Daahir Yonadab Rekab izo izey na ngey kaayo lordo kaŋ a n'i lordi nd'a din gana, amma dumi woone wo mana hangan ay se. 	 Rekab taba Jonadab suanten amau suangpa thupiak a jui ua, hiai miten jaw a honngaikhe ngal kei uh;


Ngey nda ngey izey mo ga Rabbi windo meyey dabari, danga Irikoy nangora nooya, sata-sata, batukoyaŋ no. 	 Huchiin amau leh a tate un TOUPA in kongpite a kem ua, a dan danin, biakbuk in nasanin.


Sawulu binde bare ka fay da Dawda ganayaŋ. A koy zama nga ma wongu nda Filistancey. Woodin se no i ga ne nango din se Sela-Hammalekot. 	 Huchiin Saulain David a delh lai a kiksana, Philistia mite sual dingin a paitaa: huaijiakin huai mun Sela-hama-lekoth a chita uhi.Huan, David huaia akipan a pai toua, En-gedi leikohawm khawngah a om hi.


Irikoy n'araŋ day da hay bambata, wa si ciya Adam-izey se bannyayaŋ. 	 Mana lei na hita uh; mihingte sikha ah lut kei un.


Alfaga beero wo dumi no iri hima nd'a: ihanno, baanikom, kaŋ sinda ziibi, kaŋ go fayante da zunubikooney, kaŋ beera beeri ka bisa beena. 	 Huchibang Siampu Lianpen, misiangthou, zulhzau lou, ninbanglou, khialte laka omtuam, vante sang a tungnung zaw a, siam, tuh eia ding in a kilawm him hi.


A kaa ka tira ta nga kaŋ go ga goro karga boŋ din kambe ŋwaaro ra. 	 Huan, amah a hongpaia, huan laltutphah tunga tupa khut takalama kipan laibu tuh a la a.


I na Irimiya candi da korfey din k'a kaa taray guuso ra. Irimiya binde goro noodin batukoy windo ra. 	 Huan, Jeremia bel leu nuai khuk akipan khauin a kaikhe ta ua: huan, Jeremia bel ngakmi huang sungah a om nilouh ta hi.


Ay ya toonante no a do haray, Ay n'ay fundo gaay mo ay zunubo ciine ra. 	 Amah lak ah leng gensiat bei ka hilai a, ka thulimlouhna a kipan ka kihuikhe sek hi.


Boro kulu kaŋ kaa ka maan Rabbi Irikoy nangora gaa baa kayna, a koy ga bu. Wala iri kulu ga halaci no?» 	 TOUPA biakbuk hon naih peuhmah a si zel ua; mangthang vek ding ka hi ding uam? A chi uhi.


Fayankakoy me ra i ga laakal gar, Amma boro kaŋ jaŋ fahamay, Barzu go no a banda daaro se. 	 Theihkak theihna neimi muk ah pilna muhin a om: himahleh chiang theihsiamna neilou mi nungjang a ding ahi.


Benyamin kunda ra, Kislon izo Elidad. 	 Huan, Benzamin nam a mi Kislon tapa Elidad.


Talibey ye ka koy ngey kwaara. 	 Huchiin, nungjuite amau in ah a pai nawnta uhi.


Za zamana kaŋ ga duumi jine, za sintina, Za ndunnya mana baa te no i n'ay sinji. 	 Khantawna kipan, a tunga kipan ahihkeileh lei om maa kipan koih kip ka hi.


Waato kaŋ a na woodin ci, a funsu i gaa ka ne: «Wa Biya Hanna ta. 	 Huan, huai thu a gen khitin amau a hat khuma, a kiang uah, Kha Siangthou tang un,


Za kaŋ i na haw kaŋ ga faaru duma, I ga beene hari haw bambata wi mo. Ntaasu jeeni si no kwaaro gaa, Kwaaro mo si te hamni. Baa a na mo daŋ, yawyaŋ no g'a gon. 	 Huih a tuh ua, pingpei a at ngal ua: buhlehbal dinglai a neikei; a vuiin an a suah kei hi; huchi a hihleh suah hen, mikhualten a nawmvalh khin ding uh.


Bonkoono ne Zadok se: «Ma ye nda Irikoy sundurko birno ra. D'ay du gaakuri Rabbi diyaŋ gaa, a ga ye ka kande ay, a m'a cabe ay se, nga nd'a nangora kulu. 	 Huan, kumpipa'n Zadok kiang ah, Pathian bawm pen khopi sung ah zawnglut nawn un: TOUPA mittung a ka om leh honpi kik nawn ding a, Pathian bawm leh a omna a honmu sak nawn ding;


Albarkante mo no boro kaŋ suuru ka to hala jirbi zambar fo nda zangu hinza nda waranza cindi guwa din gaa. 	 Ni sangkhat za thum leh sawmthum leh nga ngaka, huai a hong-a paiten nuam a sa uhi.Himahleh a tawp matan nang jaw pai in; na khawl dinga, nang adia piak na muh ah nite beina ah ding ding na hi ngala.


Da looma sintina ciya _sargay__ hanante, yaadin mo no motta. Da kaajo mo ciya hanante, yaadin mo no kambey ga ciya. 	 Huan, gah masa thillat, tangbuang mek them a sianthou leh huchimah bangin a beupi a siangthou hi; huan, a zungpi a siangthou leh ahiangte leng huchi mahbang ahi uh.


Ni bannyey wo ra boro kulu kaŋ i n'a gar a do, a ma bu. Iri ma ciya ay koyo se bannyayaŋ mo.» 	 Na sikhate lakah kuapeuh na muhna penpen si hen, kou leng ka pu uh sikhain ka om mai ding uh, a chi ua.


Ay ga nangu daŋ mo ay borey Israyla se. Ay m'i tilam mo, zama i ma goro ngey bumbo nangu ra, i ma si ye k'i sosorandi koyne. Laala izey si ye k'i taabandi koyne sanda mate kaŋ cine i te doŋ. 	 Huan, ka mi Israelte a ding in mun ka sep ding a, amau mun tuam a om ua a kisuan nawnlouhna ding un ka phut ding a; tumalam bang in gitlouhna taten a hih genthei nawnkei ding uh, ka mi Israelte tung a vaihawmmite ka seh lai bang leng ahi nawn samkei ding;


Sawulu ne: «Amalekancey do no i fun d'ey, zama jama na ihanno yaŋ naŋ feejey da hawey ra zama i ma sargay te Rabbi ni Irikoyo se. Amma iri na cindey kulu halaci parkatak.» 	 Huan, Saulain, Amalek mitek mitea a hon laksak uh ahi; TOUPA na Pathian kianga kithoihna dingin mipiten belam hoih hoih leh bawngtal hoih hoih a hawi uh ahi; huan, adang tengteng ahihleh ka hihlum vek uh, a chi a.


Seeda folloŋ ma si tun ka boro fo zeeri goy laalo, wala zunubi se, zunubi kulu kaŋ dumi a te boŋ. Seeda hinka wala ihinza me ra no i ga sanno tabbatandi. 	 Mi a thulimlouhna hiam, a khelhna himhim hiam theihpih khat a hun kei dinga; theihpih nih kam hiam, theihpih thum kam hiama thu hihkip ding ahi.


da ji mo fitilla kaariyaŋ se, da yaazey tuusuyaŋ jiyo se, da dugu mo haw kaano se. 	 A vakdingin sathau, thaunuh dingin gimlim, gim namtui ading tohin;


Wa Tarifana da Tarifosa fo, kaŋ yaŋ goono ga goy Rabbi ra. Wa Barsida kaŋ borey ga ba gumo fo, kaŋ na goy boobo te Rabbi se. 	 Triphaina leh Triphosa Toupa a semgimte, chibai hon nabuk sak un aw. Deihtak Persi, Toupa a semgim mahmahsa chibai honna buk sak un.


Zama zina wo taali laalo no, Oho, goy laalo no kaŋ to i m'a ciiti alkaali kambe ra. 	 Huchibang gitlouhna hoih hetlou lah ahi ngala; ahi, vaihawmmite gawt ding thulimlouhna ngei,


Rabbi ga maa kaani nda borey kaŋ yaŋ ga humburu nga, Kaŋ ga ti ngey kaŋ yaŋ ga beeje sinji a baakasinay suujo gaa. 	 Toupan amah laute tungah kipahna a nei jela, a chitna lamente tungah.


Ni ga beeney farilley bay? Wala ni ga hin k'i mayray sinji ndunnya boŋ? 	 Van thusehte na thei hia? Huai lalna lei ah na dingkhesak thei diam?


Buwaza tu ka ne a se: «I n'ay fahamandi nda hay kulu kaŋ ni te ni anzura se za ni kurnye buuyaŋ. A go, ni na ni baabo da ni nyaŋo naŋ, da laabo kaŋ ra i na ni hay, hala ni kaa boroyaŋ do kaŋ ni mana jin k'i bay. 	 Huan, Boaziin a dawnga, a kiangah, Na pasal sih nusiah na pi tunga na thilhihdan tengteng min a hinhilh vek ua; huan, na nu leh na pa leh na pianna gam paisan a tumalama na mi theih ngeilouhte kianga na hong pai dante leng.


Rabbi kaŋ na ndunnya te, Rabbi kaŋ n'a cina zama nga m'a tabbatandi, Rabbi no ga ti a maa. 	 Lei bawlpa Toupa, kip ding a bawlpa TOUPAN, (Toupa a min ahi) hichiin achi:


Yehoyacim izey mo neeya: a ize fo Yekoniya, nga mo ize Zedeciya. 	 Huan Jehoiakim tapate: Jekonia a tapa, Zedekia a tapa.


Amma a bisa, a si no mo. Oho, hala ay n'a ceeci zaati, Amma boro si ye ka di a koyne. 	 Himahleh lampi ah mi a va pai ua, huan, ngai dih, amah a na omtakei maimaha; ahi, ka zonga, himahleh muh theih ahi ta kei hi.


Baa ni na saamo daŋ humburu ra k'a duru nda hinji ntaasu surfa bindi ra, Kulu nda yaadin a saamotara si fay d'a. 	 Mihai sum sungah buh taisate lakah sukin su mahlecin, huchipiin leng amah akipanin a haina a paimang kei lai ding hi.


I ga goy da Tawretu* nda Annabey Tirey hala Yohanna kaayaŋo. Za alwaato din mo i goono ga Irikoy koytara waazu, boro kulu mo goono ga tangam ka furo a ra. 	 Dan leh jawlneite thu Johan hong om tannin a oma; huainung siah Pathian gam Tanchin Hoih a gen ua, michih a pawnglut uhi.


Zama nd'i goono ga hayey wo te tuuri tayo ra, to, ifo no i ga te ikoga ra?» 	 Sing a hinlaia bawn hichi banga a hih u leh; a keu chiangin bang a kilohta phet dia? a chi a.


Ay bina taabo tonton, ni m'ay kaa ay masiibey ra. 	 Ka lungtang buainate a hongthupita a; ka mangbatna akipan honpi khiain aw.


Zama bine jisiyaŋ go ga kaa ay gaa waati kaŋ ay di ay ŋwaaro. Ay duray-duray yaŋey mo go ga gusam sanda hari cine, 	 Ka thumna lah an ka nek main a hongtunga, ka maunate tui banga leihbuakin a om hi.


Wa maan ay do ka maa woone: Za sintina yana salaŋ tuguray ra bo. Za waati kaŋ a go no, ay mo go noodin. Sohõ mo Rabbi, Koy Beero na in da nga Biya donton. 	 Nouten honnaih unla, hiai ngaikhia un; atung akipanin asimin thu ka gen ngei kei; a om tung lai akipanin huaiah ka om: tuin Toupa Pathianin kei leh a Kha a honsawlta hi.


Ay ga ye k'i fattandi Misira laabo ra koyne, Ay m'i margu i ma fun Assiriya ra. Ay ga kand'ey Jileyad da Liban laabey ra, Nango si wasa i se mo. 	 Aigupta gam akipan zong amau ka pi khe nawn dinga, Assuria akipan amau ka kaikhawm ding; Gilead leh Lebanon gamah amau ka pi lut ding; amau adinga mun a om louh dongin.


Waato kaŋ i fay d'a mo, (zama i fay d'a da doori korno), kal a tamey na me haw a boŋ Alfa Yehoyda izo kuro sabbay se. I na bonkoono wi nga daaro boŋ. A bu, i n'a fiji mo Dawda birno ra, amma i man'a fiji bonkooney saarayey ra. 	 Huan, a paisan nung un (natna thupi tak thuakin a paisan ua) amah mite ngeiin siampu Jehoiada tapate sisan jiakin a sawm ua, a lupnaa lum lai a that ua, a sita hi: David khopi ah a vui ua, himahleh kumpipate hanah a phum tei kei uh.


Ni ga ne i se: «Dumo wo ga ti dumi kaŋ si hanga jeeri Rabbi ngey Irikoyo se, i mana yadda nda goojiyaŋ mo. Cimi bu, baa i meyey ra a daray.» 	 A kiang uah, Hiai nam TOUPA a Pathian uh aw ngaikhe loua, thununna tang lou nam ei ve ua, na chi dinga: thudik a mangthangta, a kam ua kipan paih mang a hita.


Daahir i ga boro laalo annura wi, A danji beela kaaro mo ga gaze. 	 A hi, migilou vakna mihsakin a om dinga, a meiek a tang kei ding.


Ni ma si fari goy te da yeeji nda farka calu folloŋ gaa. 	 Bawngtal leh sabengtung lei na let khawm sak ding uh ahi kei.


Ma sambu ni wano ka koy ni koyyaŋ. Ay miila no ya kokor banda borey bana sanda ni cine. 	 Nanga la inla pai mai in; nang ka honpiak bangmah hiai nanungpen kiangah ka pe nuam ahi.


A ne: «Baaba, ay Baaba, hay kulu ga te ni do. Ma taabo wo sambu ay se. Kulu nda yaadin, manti ay miila, amma ni wano.» 	 Abba, Pa, bangkim na hihtheia; hiai nou kei akipanin la mang in; himahleh, kei thu hilou in nangmah thuthu hijaw hen, a chi a.


Kala annabi Irimiya ne i se: «Ay maa. Wa guna mo, ay ga Rabbi araŋ Irikoyo ŋwaaray araŋ sanno boŋ. A ga ciya mo, hay kulu kaŋ Rabbi ga tu d'a araŋ se, ay mo ga woodin cabe araŋ se. Ay si hay kulu tugu araŋ se.» 	 Huan, jawlnei Jeremiain a kiang uah, Na thu uh ka ja hi, ngai un, na thu uh bangbangin TOUPA na Pathian kiang uah ka ngen ding hi: huan, hichi ahi dinga, TOUPAN nou ahon dawn peuhmah ka honhilh jel ding: na lak uah bang mah ka im kei ding, a chi a.


Ize ga nga baaba beerandi, tam mo ga nga koyo beerandi. Da binde ay wo baaba no, man ay beera? Wala d'ay ya tamey koy no, man ay gaakuro? Yaadin no Rabbi Kundeykoyo go ga ne araŋ se, ya araŋ alfagey, kaŋ yaŋ goono ga donda ay maa! Amma araŋ go ga ne: «Man gaa binde no iri donda ni maa?» 	 Tapain a pa a zahtaka, sikhain a pu; huchia pa ka hih leh, kei zahtakna kaw om ahia? huchia pu ka hih leh, kei kihtakna kaw om ahia? sepaite TOUPAN na kiang uah a chi, siampu ka min musitte aw. Huan nou, Koilaiah ahia na min ka muhsit uh? na chi ua,


Arwasey din ra binde Daniyel go no, da Hananiya da Misayel da Azariya, Yahuda izeyaŋ no. 	 Huchiin hiaite lakah, Juda tate akipan, Daniel te, Hanania te, Misael te, leh Azaria te a om ua.


Zerubabel na Abihud hay, Abihud na Eliyacim hay, Eliyacim na Azura hay, 	 Zerubabelin Abiud a suanga; Abiudin Eliakim a suanga;


jirsi boŋ mo tunfaana haro kaa ka ikulu ŋwa. Yaadin cine no Boro Izo bangayyaŋo ga ciya d'a. 	 tuichim a hongtung a, a vek ua a lak mang masiah bangmah a theikei uh; Mihing Tapa hongpai nawnna tuh huchi mahbang ahi ding.


Woodin gaa no jama laakaley fay ihinka Yesu sabbay se. 	 Huchiin amah jiakin mipi a kikhen ua, a kilangta uh.


Yaa no Rabbi, Israyla Irikoyo ci: Wa guna, wongu jinayey kaŋ go araŋ kambey ra, kaŋ yaŋ araŋ ga Babila bonkoono wongu nd'a, ngey nda Kaldancey kaŋ yaŋ n'araŋ daŋ game gallo banda, wongu jinay din, kal ay m'i bare, m'i margu-margu ka kand'ey hala gallo wo bindo ra. 	 Ngai in, Babulon kumpipa leh Kaldai mi, kulh puaa nang honumpa na douna galvan zat ka kiksak sin ahi; huan, hiai khopi sungah amau ka pi khawm ding.


I kande bankaaray kaymi-hanno-koyey nangu hananta ra goyo teeyaŋ se, da bankaaray hanante yaŋ Alfa Haruna se d'a izey bankaarayey, zama i ma goy alfagataray goyey ra. 	 Mun siangthou a nnasepna hihna ding a nnasepna puan, hoih tak a bawlte, siampu Aron a ding a puan siangthoute leh, a tapate puante, siampu nnasepna mun a nnasepna ding.


Da boro fo bu a jarga mo, jirsi boŋ, hal a na nga Nazirtara sara, kal a ma nga boŋo cabu a hanandiyaŋ zaaro hane. Jirbi iyyanta hane no a g'a cabu. 	 A kiangah mi hongsi guihin, a kihihtuamna lutang honhihninta bang hileh, a kisiansak ni, a ni sagih niin a lu a met ding ahi.


Nin mo, ay izo Suleymanu, ni ma ni baaba Irikoyo bay. Ni ma may a se da bine folloŋ da laakal kaŋ ga yadda mo, zama Rabbi ga biney kulu neesi, a ga faham da fonguyaŋ kulu miila mo. Da ni n'a ceeci, a ga naŋ ni ma du nga, amma da ni n'a furu ka kamba, nga mo ga ni furu hal abada. 	 Huan nang ka tapa Solomon napa Pathian thei inla, lungtang hoih bukim leh lungsim kilawptak in anasep sem in; TOUPAN lah lungtang a ensek a, lungsim a lungeel tengteng a thei vek hi; amah na zon leh na mu ding a, na leh ngatsan le bel khantawn in a honk hah khe ding hi.


ka diyayaŋ donton nga jine. Ngey mo koy ka furo Samariya kawye fo ra, zama ngey ma soola a se. 	 Huan, a pai ua, amah adia nakimansak dingin Samari mite kho khatah a lut ua.


A ciya binde, waato kaŋ ay na annabitaray te, kala Pelatiya Benaya izo bu. Waato din gaa ay kaŋ ganda birante ay moyduma boŋ ka jinde tunandi nda gaabi ka ne: «Ya Rabbi Irikoy! Ni ga Israyla jara kaŋ cindi halaci ka ban parkatak no?» 	 Huan hichi ahi a, thu ka gen aleh Benai tapa Palatia a nasi ta maia, Huchiin ka khup puka, aw ngaihtakin ka kikoua. A, TOUPA PATHIANIN: Israel omsunte chimihna na bawl sin ahia? Ka chi hi.


zama i ma sanno kaŋ i ci annabi Isaya do toonandi, kaŋ ne: 	 Jawlnei Isaiin,


Mefiboset, Yonata izo binde, Sawulu ize kaa Dawda do. A ye ganda nga moyduma boŋ ka sombu. Dawda ne: «Mefiboset no, wala?» Nga mo tu ka ne: «Ni bannya day no!» 	 Huan, Saula ta Jonathan tapa Mephiboseth bel David kiang ah a hong a, a mai a lei si in chibai a buk a. Huan, David in, Mephiboseth, a chi a. Aman, En in, na sikha, a chi a, a dawng a.


Zama za wayna funyaŋ ka koy hal a kaŋyaŋ, ay maa ga ciya ibeeri dumi cindey game ra. Nangu kulu mo i ga dugu nda sargay hanante salle ay maa se. Zama ay maa ga ciya ibeeri dumi cindey game ra. Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. 	 Ni suahna lama kipan ni tumna lam pha hialin leng Jentelte lak ah ka min a thupi ngala, huan mun chihah ka min adin gimlim a kilana, thillat siangthou; Jentelte laka ka min a let jiakin, sepaihte TOUPAN a chi.


Sohõ binde ma koy ka hantum walhã gaa jama jine. M'a hantum mo tira ra, Zama a ma goro jirbey kaŋ go jine yaŋ se, Hal abada abadin. 	 Tuin pai inla, huaite ama ua lai gelhna pekah gelh inla, laibu ah leng gelhin, tu nunga khantawn dong adig a hih theihna din.


Alwaati kulu iri go ga Yesu buuyaŋo jare iri gaahamey ra, hala Yesu fundo mo ma bangay iri gaahamey ra. 	 Ka pumpi uah chiklai peuhin leng Jesu sihna ka pu jel ua, Jesu hinna leng ka pumpi ua a lat theihna ding-in.


Boro kulu kaŋ lamba bora din daaro gaa ma nga bankaarayey nyuna, a ma nyumay da hari. A ga ziibi kala wiciri kambu. 	 Huan, kuapeuh a lupna khoih peuhmahte'n a puante uh a sawp ding ua, a kisil ding uh ahi, nitak lam tan in a nin ding uh.


Waato kaŋ Yakuba na nga izey lordi* ka ban, a na nga cey margu dima boŋ, a na nga biya taŋ. I n'a margu nga kaayey banda. 	 Huan, Jakobin a tapate kianga thugou a siah khitin a khete lupna ah a nga toua, a kha a khaha, a chipihte kiangah piin a om samta hi.


Zama Bulos ho nga ma gana ka bisa Afasos hi ra zama nga ma si gay Aziya ra. A goono ga waasu no. D'a ga hin ka te, a ga ba nga ma du ka Pantakot* zaaro te Urusalima. 	 Huan, Paulain Asia gam a om sawt a ut louh jiakin, Ephesa khua longin khen a tupsa him ahia, a theih leh Jerusalem khua ah Pentikost ni huam a tuma, a kin pai ahi.


Zama boro kaŋ gonda, nga se no i ga no. Boro kaŋ sinda mo, baa haŋ kaŋ go a se din, i g'a ta a gaa.» 	 Kuapeuh a nei tuh piak behlap in om ding ua, kuapeuh a neilou tuh a neih sun nangawn laksak in om ding uh, a chi a.


Hadad-Ezer tamey binde, waato kaŋ i di ngey na goobu haŋ Israyla kambe ra, kal i na Dawda te coro, ka ye a mayra cire. Suriyancey mana yadda ngey ma ye ka Amon izey faaba koyne. 	 Huchiin Hadadezer miten Israelte maah a pang theitakei uh chih a theih un, David toh kilepna a bawl ua, a sikhate dingin a omta uh; Suria miten leng Amon suante a panpih nuamta kei uh.


Waato din gaa no ay ga Ariyel kankam. Kwaara ra borey ga bu baray da hẽeni te, A ga ciya ay se danga Irikoy sargay feema cine mo. 	 Huai hun chiangin Ariel ka lungjing sak dinga, huchiin sunna leh kahna a om ding; huan amah kei adingin Ariel bang ahi ding.


Rabbi humburkumay ya laakal dondonandiyaŋ no, Beeray mo ga lalabay gana. 	 TOUPA kihtak pilna hilhna ahi; huan zahtakna maah kiniamkhiakna a pai hi.


A koy mo i banda. Kaŋ i to Urdun, kal i soobay ka tuuriyaŋ beeri. 	 Huchiin a kiangah a hoh tei ta hi. Huan, Jordan lui a tung un sing a phuk ua.


zama iri ga nango wo halaci, zama i kalima te gaabi Rabbi jine. Rabbi mo na iri donton zama iri m'a halaci.» 	 Toupa maa a kikou husa a nathupi jiakin hiai khua hihmang ding ka hi uh; hihmang dingin Toupan lah a honsawl ngala, a chi ua.


Ya Rabbi, ni maa ga tondo. Ya Rabbi, ni fonguyaŋo mo go no zamana ka koy zamana. 	 Toupa aw, na min tuh khantawnin a om dinga; Toupa aw, nangmah theihgigena tuh suan om sung tengtengin leng a om ding hi.


Woodin sabbay se binde a ga ciya, d'ay, Koy Beero, n'ay goyey kulu kubandi Sihiyona tondo boŋ, da Urusalima ra, gaa no ay ga Assiriya bine naasa din goyey d'a boŋbeera fooma mo gooji. 	 Huchi a hih jiakin hichi ahi dinga; TOUPAN Zion tang leh Jerusalem kho sunga a nasep ding tengteng a sep khit hun chiangin Asuria kumpipa lungsim kiotsakna gah leh a mit kisathei thupina ka gawt sin hi.


Ay guna kal ay di buru kwaaray fo. Buro din boŋ mo ay di boro fo goono ga goro kaŋ ga hima boro ize. A boŋo gaa mo a gonda wura koytaray fuula, candi kaŋ ga kaan go mo a kambe ra. 	 Huan ka et leh, ngaiin, meipi ngou ka muta a; huan huai mei tungah tuh mi khat mihing tapa toh kibang, a lu-a dangkaeng lallukhu khu-a, a khuta kawite hiam tawi ka muta a.


Kwaara din arkusey mo ga albora din di k'a gooji. 	 Huan, huai kho upaten mi a gawt ding ua;


Ay ga borey faaru nda gaasu laabo birni meyey gaa. Ay ga naŋ i ma jaŋ ngey izey, ay g'ay borey halaci, Za kaŋ i mana bare ka fay da ngey muraadey. 	 Gam pumpia kulh kongpite ah kijapnain amau ka japa, ta beiin ka bawla, ka mite ka hihmanga; a omdan uh a kihei san louh jiak un.


Ay mo, a na suuji cabe ay se bonkoono da nga faadancey da bonkoono laabukoyey kulu jine. Ay du gaabi zama Rabbi ay Irikoyo kamba go ay boŋ. Ay na arkusey mo margu kaŋ yaŋ ga ti Israyla waney, i ma ziji ay banda. 	 Kumpipa leh, a thudotmite leh, kumpipa lal thiolhihteite tengteng maa ka tunga chitna honpepa. Huan ka tunga TOUPA ka Pathian khut dungjuiin hihhatin ka omta, huchiin ka kianga hoh dingin Israel akipan mi kizen tungtuan ka kaikhawmta hi.


Wa guna, ay tamo kaŋ ay ga gaabandi neeya, Ay wane suubananta kaŋ ay fundo ga maa a kaani. Ay n'ay Biya zumandi a boŋ. A ga kande cimi ciiti dumi cindey se. 	 Ka sikha, ka let gige, ka tel, ka lungin a pahtak mahmah en dih ua: a tungah ka kha ka koihta: Jentelte kiangah piak dingin vaihawmna thu a hong pawt ding.


Yaa no Rabbi Kundeykoyo ci: Wa si hanga jeeri annabey din sanney se kaŋ goono ga annabitaray te araŋ se, Zama sanni yaamoyaŋ no i goono g'araŋ dondonandi nd'a. I goono ga bangayyaŋ ci kaŋ i biney ra no a fun, Manti Rabbi me ra wane no bo. 	 Sepaihte TOUPAN hichiin a chi: Jawlnei nakiang ua thugente thu ngaikhe kei un; bangmahlou a honsinsak ua. TOUPA kama kipan hilou amau lungsim geltawmte a gen sek uh.


Kal araŋ goro noodin Kades jirbi boobo, jirbey kaŋ araŋ gay noodin lasaabo boŋ. 	 Huchi in huai a na om sung uh ngaihtuah in Kades ah sawtpi na om uhi.


Kala Ibrahim ne nga sahãkooney se: «Wa goro ne, araŋ da farka. In da arwaso, iri ga koy yongo ka sududu, ka ye ka kaa araŋ do.» 	 Huchiin, Abrahamin a sikha Tangvalte kiangah, hiaiah sabengtung toh na om unla, kei leh naupang hua pamah ka vahoh ding ua; huan, Pathian ka vebe ding ua, na kiang uah ka hong kik nawn ding uh, achia.


Kaari boro kaŋ ga kakaw da nga Teekwa -- Bora din ya cambu no ndunnya cambey ra. Mate no? Botogo ga ne bora kaŋ na nga diibi se: ‹Ifo no ni goono ga te?›. Wala mo ni goyo ma ne ni sinda kambe? 	 Amah Bawlpa kinakpih mi tung a gik hi! Belleiin a velmi kiangah, Bang bawlna hia? A chi dia hia? Ahihkeileh, na nasepin, A khutin siam himhim a neikei? A chi dia hia?


Cimi seeda ciiko ga fundiyaŋ faaba, Amma tangari ciiko ga hiila candi. 	 Theihpih dikin khate a suakta saka: himahleh juaute genin khemna a omsak.


Amma alfaga woone kaŋ ti Almasihu, waato kaŋ a na duumi sargay follonka salle zunubey se, kal a goro Irikoy kambe ŋwaaro gaa. 	 Amah bel, khantawna dinga khelhnate adia kithoihna khat kia alat nungin, Pathian taklam ah a vatuta jaw hi,


Ay foy k'ay kambey salle jama turanto wo se, Ngey kaŋ yaŋ goono ga dira fondo kaŋ si boori ra, Ngey bumbey miiley boŋ. 	 Mi helhatte adingin nitumin ka bante ka jak jel, huaite bel amau ngaihtuahnate bang jela lampi hoihlou-a pai nakte.


Kal a n'ay sambu biya ra ka kond'ay saaji fo ra. Ay di wayboro fo mo goono ga goro alman fo boŋ. Almano gaahamo iciray coy! no. Irikoy alaasiray maayaŋ go a gaa hantumante nangu kulu. A gonda boŋ iyye nda hilli way. 	 Huan amah tuh khain gamdai ah honpo mangta a: huan numei khat gamsa san, Pathian gensiatna mina dim, lu sagih leh kisawm nei tunga tu ka muta hi.


Day, mate no kaŋ iri boro kulu goono ga maa nga ciina kaŋ ra i n'iri hay? 	 Bangchin ahia i vek ua i pau pianpih banga i jak chiat?


Abimelek n'a gaaray, Gaal zuru Abimelek jine mo. Boro boobo maray ka kaŋ kal a to hala birno furoyaŋo meyo gaa. 	 Huan, Abimelekin a na delha, a taitaa, khopi tanin mi tampi liamin a puk ngiainguai uh.


Israyla tun ka koy Betel ka saaware ceeci Irikoy gaa. I ne: «May no ga jin ka sintin ka dira iri se, iri ma koy ka Benyamin izey wongu?» Rabbi ne: «Yahuda no ga sintin ka dira.» 	 Huan, Israel suante a thou ua, Bethel ah a hohtou ua, Pathian a vadong ua, Benjamin suante kuan ahia vasual masa ding? a chi ua.


Boro kaŋ na dondako gooji, Haawi no a goono ga candi ka kande nga boŋ gaa. Boro kaŋ kaseeti boro laalo gaa mo ga wowi candi ka kande nga boŋ gaa. 	 Musitmi bawl hoihin amaha dingin zumhuaina a mu: huan kuapeuh migilou salin amah adingin minsiatna a mu.


Sawulu ne Samuwila se: «Ay na zunubi te, zama ay na Rabbi lordo da ni sanney daaru. Zama ay humburu jama, hala ay n'i sanney gana. 	 Huan, Saulain Samuel kiangah, ka nakhialta: TOUPA thupiak leh na thu ka na bohse maijen a; mipite ka na kihtaka a thu uh ka namanna lamah.


Amma ay na Ticikos donton Afasos. 	 Taikika zaw Ephesa khua ah ka sawlta hi.


I nya-izey mo i kaayey almayaaley boŋ neeya: Munkayla, Mesullam, Seba, Yoray, Yakan, Ziya, da Heber -- i boro iyye. 	 Huan a pipute uh inkote a unaute uh: Mikael leh, Mesullam leh, Seba leh, Jorai leh, Jakan, leh Zia, leh Eber, sagih.


Fu-izey kaŋ go beene, i bisa cindey sasabay yaŋ, zama haŋ kaŋ tandey kaa woodin yaŋ ra, a bisa haŋ kaŋ i kaa ganda waney da bindo ra waney gaa, cinaro ra. 	 Dantan tungnungte a kochikjaw a; in chial nuainungjaw leh a laitate sang in a inchialten mun lian a luah zo ngal ua.


Ni ma kaa kuro kaŋ go feema boŋ din gaa, da tuusuyaŋ jiyo gaa mo. M'i say-say Haruna nda nga bankaarayey gaa, d'a izey da ngey bankaarayey kulu gaa a banda. Yaadin gaa no a ga ciya hanante, nga nda nga bankaarayey d'a izey da ngey bankaarayey a banda. 	 Huan maitam tunga om sisan na la dinga, nuhtheih thau toh, Aron tungah leh, a puan tungah leh, a tapate tungah leh a kianga a tapate puan tungah na theh ding: huchiin amah hihsiangthou ahi ding, a puante leh a tapate leh a kiang a a tapate puante.


Naftali kunda mo mana Bayt-Semes ra gorokoy gaaray, wala Bayt-Anat ra gorokoy, amma i goro Kanaanancey game ra, kaŋ yaŋ go laabo ra ga goro. Kulu nda yaadin, Bayt-Anat gorokoy da Bayt-Semes waney ga doole goy te Naftali izey se. 	 Naphtaliin Beth-semes khuaa omte, Beth-anath khuaa omte a delh khe kei; huai gama om kanante lakah a teng samta uhi: ahihhangin Beth-semes khuaa omte leh Beth-anath khuaa omte a na uh sepsak dingin a omta uhi.


Amma waato kaŋ Kefas kaa Antiyos kwaara, ay kakaw d'a me-da-me, zama a na taali te. 	 Huan Kifa tuh Antiok khuaa a hongpai laiin demhuai mahmaha a om jiakin a maitang ngeiah ka kalha.


I goro zama ngey ma ŋwa. I na ngey boŋ sambu ka guna. Kal i di Isumeylancey jama fo go ga fun Jileyad haray ngey yoy banda. I gonda yaaziyaŋ yoy boŋ ga jeje, da zawul* dugu nda deeli. I go diraw ra zama ngey ma kond'ey Misira. 	 Huan, an ne dingin a tu chiat ua: huan, a dak ua, a en ua; huan, ngaiin, Ismael khualzinte Gilead gam akipana a sangawngsau ua banghiam namtui leh singnai damdawi leh murra pua Aigupta gam a paisuk dingte a hong pai ua.


A ciya no, waato kaŋ Rabbi malayka na sanney din ci Israyla izey jama kulu se, kala jama na ngey jinde sambu ka hẽ. 	 Huan, hichi ahia, TOUPA angelin Israel suante tengteng kiangah huai thu a gen leh, mipite aw suah hial in a kap vengvung uh.


Wala mo, d'ay naŋ ganji ham kaŋ ga boro ŋwa ma bar-bare nangu kulu laabo ra, a ma laabo halaci mo, hal a ma ciya boro kulu si no a ra, boro si no mo kaŋ ga hin ka gana a ra ganji hamey din sabbay se -- 	 Gam sahangte a gam uh ka tuan suak saka, gam a hihsiat ua, a hongkigawpa, gam sa jiaka kuamah pai suak ding a om kei uleh


I na ni baakasina seeda Almasihu marga jine. Ni ga hari hanno te da ni g'i gaakasinay da hindoonay mate kaŋ ga saba nda Irikoy beerandiyaŋo. 	 Huaiten saptuamte maah na itna a thei sakta uhi; amau tuh a zinna ua Pathian mi hihtuak hima na makaih leh a hoih ding hi;


Musa ne Haruna se: «Ma sambu kusu fo ka muudu fo toonante Manna daŋ a ra k'a jisi Rabbi jine. Haggoyyaŋ hari no ka koy araŋ zamaney kulu me.» 	 Huan, Mosiin Aron kiangah, Bel la inla, huaiah omer khat manna dim koih inla, TOUPA maah lui khiain, na khang na khang ua, zuih dingin, a chi a.


Day waato kaŋ ay furo Irikoy nangu hananta ra, Gaa no ay laakal d'i bananta. 	 Pathian mun siangthou a ka luta, a beina ding uh ka ngaituah masiah.


Ay no Rabbi, afo si no koyne, Ay baa da banda Irikoy kulu si no. Ay ga ni guddu mo, baa kaŋ ni s'ay bay. 	 Keimah Toupa kahi, adang himhim a om kei; keimah loungal Pathian himhim a om kei: hon thei ngei keimahlechin na tai ka honggaksak ding hi:


Woodin ra mo deedandiyaŋ kwaari zangu gu salleyaŋ, zangu gu tafayyaŋ, batama kaŋ lokoto-taaci-koy no, a ga ciya nangu hananta wane. Kambe kar waygu mo koyne ka windi, windo batama wane no. 	 Hiai ah mun siangthou adin a dung leh a vai tong za nga tuaktuak, kimkot ahi dinga, huan, akimin tong za ngaa ja mun awl a om dinga hi.


Bayt-Azmabet alborey, way taaci cindi hinka. 	 Beth-azmaveth, mite sawmli leh nih.


«Araŋ ma koy ka kay Irikoy windo ra ka fundo wo sanno kulu ci jama se.» 	 Pathian biakin ah vading unla, mi kiangah hiai hinna thute vagen un, a chi a.


Waato kaŋ Yesu maa sanney wo, kal a dambara nda bora. A bare marga kaŋ goono g'a gana din gaa ka ne: «Ay ga ci araŋ se: ay mana di cimbeeri* gaabikooni sanda woone cine, baa Israyla ra.» 	 Huan, Jesun huai thu a jakin amah tuh lamdang a sa mahmah a, a kihei a, mipi amah juite kiangah, Ka honhilh ahi, Israelte lakah leng hichi tela ginna thupi ka mu kha mahmah kei, a chi a.


Lawi kunda hinne no, Musa mana i no tubu fo. Rabbi Israyla Irikoyo, a sargayey kaŋ i ga te danji ra, ngey no ga ti i tubo, danga mate kaŋ cine a ci i se. 	 Levi namte kia ahi gouluah ding a piak tei louh: a kianga a nagensa bangin TOUPA, Israelte Pathian adia meia thillatte lah amau gouluah ahi zo ngala.


Borey ne a se: «A ga boro yaamey din wi, wiyaŋ laalo, ka kalo sufuray goy-teeri fooyaŋ se, kaŋ yaŋ ga soobay k'a no kalo albarka a ninyaŋ waate.» 	 Amau tuh a kiang ah, Huai migiloute tuh haksa tak in a hihmangthang ding a, grep huan lah lou kemmi dang a loh hun teng a a gahte a kiang a pe jel dingte kiang ah, khoh loh ding in a pe ding, a chi ua.


A ga ne mo: «Man gaa i de-koyey? Man gaa i tondo kaŋ ra i zuru ka koy tugu? 	 Aman a pathian uh akoi ah, a muan suangpi ah loi ah;


Suleymanu Dawda izo sinji nga mayra ra, Rabbi a Irikoyo go a banda, a n'a beerandi mo gumo. 	 Huan, David tapa Solomon bel a gamsungah hatsakin a oma; TOUPA a Pathian a kiangah a oma, nakpi mahmah in a thupi sak hi


Ay binde n'i ŋwa, ay n'i gooru k'i fun, Hal i mongo ka hin ka tun. Oho, i kaŋ ay ce taamey cire. 	 A thohnawn theihlouhna ding un ka hihmang sipsip a, ka sat zan ngiingei a: ahi, ka khenuai ah a pukta uh.


Haciika ay ga ne araŋ se: Ciito hane Saduma* da Gomorata* laabu day ga du rongome ka bisa kwaara din. 	 Chihtaktakin ka honhilh ahi, Thukhen ni chiangin huai khuate sangin Sodom leh Gomorra gam thuak ding tuh a dan a om zo ding.


Alboro mo kaŋ ga zina da boro fo wande, sanda boro kaŋ ga zina nda nga gorokasin wande, daahir i ma albora da waybora kulu ciiti nda buuyaŋ. 	 Mi ji ang kawm, a insakinkhang ji angkawm jaw a angkawmpa leh a angkawmnu hihlup ngeingei ding ahi.


Yonata ne arwaso kaŋ goono ga nga jinayey jare se: «Kaa, iri ma daŋandi ka koy borey kaŋ si dambangu din gata do. Hambara Rabbi ga goy iri se, zama hay kulu si ganji Rabbi ma faaba goy te da boro boobo wala jama kayna kambe ra.» 	 Jonathanin a galvan tawipa tangval kiangah, kisa dih, zeksumlouh hon sepaihte omna ah I vahoh peuhmah ding; TOUPAN thil a hohhih sak kha mai deh; TOUPA adingin jaw a tam hiam, a tawm hiama hotdam bangmah nanna a om tuan ngal keia, a chi a.


Sanda mate kaŋ cine hari ga ziji ka daray teeko ra, Wala sanda gooru kaŋ koogu cine, A haro ga sundu ka ban, 	 Tuipi akipan tuite a pai bangin, luipi bel a tula, a kang hi;


Amma a ra haray i na cinaro caso candi k'i boro taaca kulu windi. Hinayaŋ danji do go no cinarey din afo kulu casey cire. 	 Huai mun li sung lamah a kimvel in suang a vual in a lem ua, huai vual nuaiah a kimin huanna ding thuk a om a;Huan ka kiang ah, Hiaite huanna in, inpi nasemmiten mite kithoihna sa a huanna dingte uh ahi, a chi a.


Kala bannya zuru ka kuband'a. A ne: «Ay ga ni ŋwaaray, naŋ ay ma haŋ hari kayna ni foobo gaa.» 	 Huan, sikha amah tuak dingin a taia, Hehpihtakin na tuibel a tui tawm chik hondan sak ve, achia.


Dandi kambe haray gonda Kanaanancey laabo kulu za Meyara Zidon borey wano, ka koy Afek, ka koy Amorancey hirro me gaa. 	 Kanan mite gam tengteng leh zidon mite gama Meara Amorte gampi Aphek kho phain:


Woodin sabbay se no i si hin ka cimandi, zama Isaya ye ka ci koyne ka ne: 	 Hiai jiakin ahi a gintak theih louh uh, Isaiin.


Ni koytara ma kaa. Mate kaŋ cine i ga ni miila te beena ra, I m'a te neewo mo ndunnya ra. 	 Na gam hongtung hen. Na deihlam vana a kihih bangin, lei ah leng kihih hen.


Rabbi ga ni kar kanje nda tanje gaa da jombo laalo yaŋ kaŋ ga wangu ka yay ni se, za ni ce taamo cire kal a ma koy ni boŋ bindo ra. 	 TOUPAN na khuk uah, na khe uah, hihdam theih louh meimatum nate a honvei sak ding, na khepek ua kipan na sip pha un.


Araŋ ma bara danga borey kaŋ yaŋ ga ngey koyo fonda guna, waati kaŋ a ga kaa ka fun hiijay bato do, zama d'a kaa ka kobi, i ma fiti a se sahãadin. 	 min a pu uh kitenna ankuang luina akipana a hongpai chianga, kongkhak a honkiuh taka, na nahonthei pah dinga a na ngak nilouh bangun, om un.


Haran jin ka bu nga baaba Tera se, laabo kaŋ ra i n'a hay, kaŋ ga ti Ur kwaara Kaldancey laabo ra. 	 Huan, Haran a pianna gama, kaldaite khua Ur ah, apa Terah main a si hi.


Araŋ ra may no ga hin ka cabe kaŋ ay na zunubi te? Da cimi no ay goono ga ci, ifo se no araŋ s'ay cimandi? 	 Na lak uah kuan ahia gilou lamah siamlouh hontan thei om? Thutak ka genin leng nou bang achia hon gingta lou?


Yehoram ne: «Fondo woofo no iri ga gana?» Yehosafat tu ka ne: «Edom saaji fonda no.» 	 Huan, amah mahin, koilam lampi ah ahia I kuan touh ding uh? achia. Huan, aman a dawnga, Edom gamdai lam lampi ah, a chi a.


A go koonu no, hay kulu si, kurmu mo no! Bine kulu goono ga jaŋ gaabi, Kangey goono ga kar care gaa. Foyra go borey kulu gaahamey ra, I kulu yaley bare. 	 Kuamah suklau louha a omna uh, humpinelkai tal te, humpinelkai pi te, humpinelkai nou te a pai vialvialna uh himpinelkai bu jang leh humpinelkai nouten a nekna mun uh koi ah ahia?


Zama tondo ga beeri gumo. I guna mo, ka di i na tondo kaa saara meyo gaa. 	 A dak ualeh, suang tuh khuk khiaksain a muta ua, a lian mahmah ngala.


Zama ni baakasinay suujo go ay jine, Ni cimo ra no ay dira. 	 Na chitna ka maah a om ngala, na thutak ah ka om jel sam hi.