Waato kaŋ Israyla fun Misira laabo ra, Yakuba dumo fun mebarawey ra, 	 Israelte Aigupta gam akipan a pawt ua, Jakob inkuanpihte ngei melmak mi lak akipan a pawt lai un.


Ay ga ni daŋ mo ni arey kambe ra. I ga ni tooru fuwey zeeri, i ga ni cinari kuukey bagu-bagu, i ga ni kaa koonu, i ga ni taalam hari hanney kom ni gaa, i ga fay da nin gaa-koonu mo, bankaaray si. 	 A khut uah ka honpe dia, na mun kidohte a hihpuk ding ua, na mun sangte a chimsak ding ua; na puansilhte a suah ding ua, na suang mantamte a honsut ding ua, savuak leh vuaktangin a honnuse ding uhi.


Waati din gaa araŋ ga ye ka bay fayanka kaŋ go adilante* da boro laalo game ra, danga boro kaŋ ga may Irikoy se da boro kaŋ si may a se game ra nooya. 	 Huai hun chiangin na hong kihei ding ua, diktatte leh giloute, PAthian nasem leh amah nasem lou na khen ding uhi.


Albora da nga wando goro gaa-koonu, haawi mo man'i di. 	 Huan, Adam leh a ji a nih un vuaktangin a om ua, a zum tuan kei uh.


Oho, baa waato kaŋ i na sooguyaŋ handayze te ngey boŋ se ka ne: ‹Woone ni Irikoyo no kaŋ na ni kaa Misira laabo ra!› i na ni zokoti mo sorro boobo nda ngey goyey. 	 A hi, bawngnou sun a bawl lai un, Aigupta akipana nang honpikhepa hiai na Pathian ahi, a chi ua, nakpitaka thangpaihnate a bawl lai un;


Boro izo, ma ni moyduma ye Amon izey do haray. Ma annabitaray te ka gaaba nd'ey. 	 Mihing tapa, Ammon tate ma suan inla, atungtang thu uh gen in.


Araŋ ma haggoy da goy laalo teekoy, araŋ ma haggoy da ngey kaŋ ga ti hansey, araŋ ma haggoy da borey kaŋ ga gaaham dumbu. 	 Uite lakah kiveng un, na gilou semte lakah kiveng un, sa atgawp mite lak ah kiveng un.


Hala Rabbi kaŋ go beene ma guna ka di. 	 Vana kipana TOUPAN a et suka, muh ma tan


Guna, baa malaykey kaŋ ga bis'ey gaabi ra da dabari ra si kande wowi ciiti i boŋ Rabbi jine. 	 angel hatna leh thilhihtheihna neiten bawn, amaute dema Toupa maa gense ngei lou hi ua.


Rabbi ne a se: «Fatta ka kay tondo boŋ Rabbi jine.» Kala Rabbi go, a bisa! Haw gaabikooni beeri fo mo na tondey kortu-kortu ka tondi daarey bagu-bagu Rabbi jine, amma Rabbi si hawo ra. Hawo banda koyne, kala laabu zinjiyaŋ te, amma Rabbi si laabu zinjiyaŋo ra. 	 Huan, aman, va pawtkhia inla, hua tangah Toupa maah va dingin, achia. Huan, ngaiin, Toupa a hongpai a, huihpi hat mahmah in tangte Toupa maah amut khanga, suangpi a kitam phiakphuak ua; himahleh huaiah Toupa a om kei: huan, huih nun khitin jin a hongling a; himahleh jinling ah Toupa a om kei;


I kulu hẽ mo da hẽeni konno, i na Bulos jinda di k'a garba sunsum. 	 Huan, a vek un a kap huphup ua, Paula ngawng ah kunin amah a tawp ua,a mel a muh nawn tak louh ding uh, thu a gen tuh a lungkhamna pen uh ahi. Huan, long phain amah a vakhata uhi.


Faabako si no, zama kwaara ga mooru Zidon. I si muraadu kulu te mo da boro kulu. I goono ga goro Bayt-Rehob jarga, gooro ra. Dan izey na birni cina ka goro a ra. 	 Zidon akipan a gamlat mahmah jiakin a va honkhe ding mi lah kuamah a om kei ua, akuakua toh lah kizatna mahmah a neikei uh; Beth-rehob chin guama om ahi. Huan, a khua bel a dingsak nawn ua, huaiah a omta uhi.


Yusufu binde di nga beerey, a n'i bay mo, amma a na nga boŋ te i se danga yaw cine. A salaŋ i se da futay ka ne i se: «Man gaa no araŋ fun?» I ne a se: «Kanaana laabo ra no iri fun, iri kaa ka ŋwaari day no.» 	 Huan, Joseph in a ute ana mu a, amau ana theilai hi, himahleh a kiang uah midang bangin a kibawla, khauh takin amau a houpih a; huan, a kiang uah, koia kipana hong nahi ua? Achia. Huan, amau, buh lei dinga Kanan gam akipan a hongpai ka hi uh, a chi uh.


Yesu kaaru tondo boŋ ka borey kaŋ a ga ba nga ma suuban yaŋ ce nga do. I kaa a do mo. 	 Huan, tangah a vahoh tou a, aman a ngaihngaih a sam a; huan, amau tuh a kiangah a hoh tou ua.


Wayboro ma si alboro fo jinay daŋ, alboro mo ma si wayboro fo bankaaray daŋ. Zama boro kulu kaŋ ga woodin yaŋ te ya fanta hari no Rabbi ni Irikoyo diyaŋ gaa. 	 Numeiin pasal van a silh ding ahi keia, pasalin numei puansilh a silh ding leng ahi sam sam kei; kuapeuh huchibang hih jaw TOUPA na Pathian uh theihin mi kihhuai ahi.


Rabbi windo jinayyaŋ kaŋ gonda darza, da bonkoono windo ra jinayyaŋ kaŋ gonda darza, da wura korayey kaŋ Suleymanu te, a n'i ku ka dira nda ikulu. 	 Toupa ina goute leh kumpipa ina goute a laa, a vekin a la khina: huan, Solomon dangkaeng lum bawl tengteng leng a la tel vek hi.


Yesu kaa i do k'i ham. A ne i se: «Wa si humburu bo, wa tun.» 	 Huan, Jesu'n amau a hong khoih a, Thou unla, laukei un, a chi a.


Ay Baaba na hay kulu daŋ ay kambe ra. Boro kulu si bay boro kaŋ no ga ti Izo kala day Baabo, wala mo i si bay boro kaŋ no ga ti Baabo kala day Izo nda boro kulu mo kaŋ se Izo miila nga m'a bangandi.» 	 Ka Pan bang kim honkem saka, Tapa kua ahia, Pa loungal kuamahin a theikei, Pa leng kua ahia, Tapa leh a kiang ua Tapain a theihsak nopnate kia loungal kuamah in a theikei, a chi a.


A mana baa gay kaŋ i dinya a goyey gaa, I si g'a saawarey hangan koyne. 	 Himahleh a thilhihte tuh a mangngilh zok ua; a lunggelna tuh a ngak ngamta kei uhi;


Jama ga boro-wiyo kaŋ mana haw k'a te faaba daw banakwa kambe ra. I g'a yeti a tuguyaŋ kwaara ra, nango kaŋ a zuru ka koy tugu din. A ma goro noodin kala waati kaŋ alfaga beero bu, nga kaŋ i tuusu nda ji hanna. 	 Huan, omkhawmte'n tualthat mi sisan phula mi lak a kipan a honkhe ding ua, omkhawmte'n a taina, kihumbitna khua ah a omsak nawn ding ua, sathau siangthou nilh siampu lian a sih mateng huailai ah a om ding hi.


A ne i se: «Ay bay kaŋ Rabbi jin ka araŋ no laabo, araŋ humburkumay mo n'iri di. Laabo gorokoy kulu mo yay araŋ jine latak! 	 Huai mite kiangah, Hiai gam jaw TOUPAN nou a honpetaa, na kihtakhuaina un a hondelhkhuma, hiai gama tengte tengteng na ma uah a zul khin uh ahi chih ka thei hi.


Zama i ma ni faaba boro laalo fonda gaa. Borey kaŋ i sanney ga siiri, I ga ni faaba i gaa. 	 Gilou lampi akipan honhun khe ding, mi thil hoihlou gente akipan;


Araŋ ma haggoy da borey, zama i g'araŋ nooyandi marga ciiti borey se, i diina marga fuwey ra mo i g'araŋ barzu. 	 Himahleh, mihing lakah pilvang un: vaihawmmite a honmansak ding-ua, kikhopnain bangah a honvuak ding jiakun;


«Boro fo ga hin ka hari ganji kaŋ i ga baptisma te d'a borey wo se, za kaŋ i du Biya Hanna sanda iri cine?» 	 Huan, Peterin a phuanga, hiai mite, eimah banga Kha Siangthou tang sam, baptis nadingin tuizat kuaman a kham thei dia hia? a chi a.Huchiin, Jesu Kris mina baptisma tan ding thu a pia a. Huan khitin ni bangzah hiam tam dingin a khou uh.


Woodin yaŋ ga ti Lawitey windikoyey ngey zamaney ra, boro beeriyaŋ no, kaŋ yaŋ goro Urusalima. 	 A khang pumpite uah, hiaite Levi mite pipute inkote lupente ahi uhi, mi pipente: hiaite Jerusalem ah a teng uh.


Rabbi ne ay se: Ma si gomni adduwa te dumo wo se. 	 TOUPAN ka kiangah, Hiai mite hoihna ding ngetsak ken.


Ma bare ay do haray ka gomni te ay se. Ma ni gaabo no ay, ni tamo se ka ni koŋŋa izo faaba. 	 Keilam hongnga inla, aw, honhehpihin, na sikha kiangah na hatna pia inla, na sikhanu ta hondam in.Hoihna ding chiamtehna honlak in; honhoten huai tuh a muh ua, a zahlakna ding un, TOUPA, nang non panpih-a, non khamuan jiakin.


Kal ay ma tu ni se, nin da ni corey kulu care banda: 	 Nang, leh na kianga na lawmte ka hondawng ding.


Zama boro kulu kaŋ gonda, nga se no i ga no, a ma du iboobo mo. Amma boro kaŋ sinda, baa haŋ kaŋ go a se din, i g'a ta a gaa. 	 Kuapeuh a nei tuh piak behlap ahi ding a, a hau ding; himahleh, kuapeuh a neilou tuh, a neih sun leng laksak ahi ding.


Zama Irikoy folloŋ no go no, sasabandiko folloŋ mo no go borey da Irikoy game ra, nga wo boro no, Almasihu Yesu. 	 Pathian khat kia a om, Pathian leh mihing kikal ah Palai khat kia a om nawn,


Hirro ye ka fatta wayna kaŋay haray Mikmetat tanjay azawa kambe, hirro ye ka windi wayna funay haray hala Taanat-Silo. A n'a casu wayna funay haray ka to Yanowa. 	 Huan, gamgi bel Mikmethath mal ah tumlam pangah a suaka: huan, gamgi pen suah lampangah Taanathsilo phain a kihei nawna, Janoa suahlamah a pai jela;


Amma Barnaba n'a ceeci ka kond'a diyey do. A na baaru kulu dede i se mate kaŋ cine Sawulu di Rabbi fonda boŋ, a dede kaŋ Yesu salaŋ a se, da mate kaŋ cine Sawulu waazu Damaskos ra da bine-gaabi Yesu maa ra. 	 Barnabain amah a pi a, sawltakte kiangah a honpaipiha, lampia Toupa a muha, a houpihdan bang, Damaska khua a Jesu mina hangtaka thu a hilh dan bang leng a kiang uah a genta a.


Haciika ay ga ci araŋ se: nangu kulu kaŋ i ga Baaru Hanno wo waazu ndunnya ra, i ga haya kaŋ waybora wo te dede zama i ma fongu nd'a.» 	 Chihtaktakin ka hon hilh ahi, khovel tengteng ah koi ah leng hiai Tanchin Hoih a genna peuh uah hiai numei thil hih leng amah theihgigena ding in a gen jel ding uh, a chi a.


Ma ni hukumo batama tafandi, Ma ni nangora kosando salle, a ma si te ikayna. Ma ni korfey te ikuuku yaŋ, ma ni bundey mo gaabandi. 	 Na puanin mun kekin, na omnate puanin tung kai palhin; chil ken: na khuate sausak inla, na kaihgakna khette kipsakin.


Za kaŋ borey wo n'ay furu, i na nango wo ziibandi ay se, i na dugu ton a ra de-koy fooyaŋ se, kaŋ yaŋ ngey bumbey wala i kaayey, wala Yahuda bonkooney si i bay. I na nango wo toonandi nda boro kaŋ sinda taali kuri. 	 Miten a honpai san ua, hiai mun a hihnin un, amau leh a pate uh leh Juda kumpipaten leng a theih ngei nai het louh uh, pathian dangte kiangah gimlim a hal jiak uleh hiai mun mi hoih sisana a dimsak jiak un leh Baal kianga halmang thillat dinga a tate uh a halna ding ua Baal mun sangte a lamkhiak jiak un;


Boro kulu si no kaŋ ga ni fansa sambu, Safari si no ni biyo se, Yayandiyaŋ mo si no ni se. 	 Nang honpanpih ding a om kei ua, na damna ding damdawi a om sam kei hi.


Sihiyona tondo ma farhã, Yahuda ize wayey ma te bine kaani ni ciitey sabbay se. 	 Zion kim ah, a kimvelin pai unla: a galven insangte leng sim un.


Sohõ binde, ya nin bonkoono, ma zumbu ka koy mate kaŋ ni fundo ga ba koyyaŋo. Iri mo, iri wane ga ti iri m'a daŋ bonkoono kambe ra.» 	 Huaijiakin aw toupa, na hong paisuk a utlamtak ahi bangin hong paisuk ta inla, huan, kou na hih tei ding a hihleh kumpipa khut amah nanapiak ahi ding, a chi ua.


I boro fooyaŋ mo ga haggoy da nangu hananta ra jinayey, d'a goy jinay kulu. I ga haggoy da hamni baano, da duvan*, da ji, da dugu, da yaaziyaŋ mo. 	 A lak ua khenkhatte vante, mun siangthoupen tuium-belsuante, tangbuang nelte, uainte, sathaute begaw leh gimnamtuite kem ding a seh ahi uhi.


Ya Irikoy, ay ga baytu taji te ni se. Moolo hamni waykoy boŋ no ay ga sifaw baytuyaŋ te ni se. 	 Pathian aw, nangmah pahtawiin la thak ka sa dinga: pekging gui sawm nei toh nangmah phatin la ka sa ding hi.


I toorey, wura da nzarfu yaŋ no, boro kambe goyyaŋ no. 	 A milimte uh dangka leh dangkaeng ahi ua, mihing khutsuak ahi uhi.


I mana maa jaw waato kaŋ a n'i candi ka gana nd'ey taasi beerey ra. A naŋ hari fatta i se ka fun tondi ra, A na tondi daaro kortu mo hala hari-moy zuru. 	 Gamdaia a pi laiin a dangtak kei ua: suangpi akipanin amau adingin tuite a luangkhe saka: suangpi a phelkhapa, huchiin tui a hongpawt hokhok hi.Toupan, Mi thulimlote a dingin a muanna himhim a om kei, a chi.


Man no ni go waato kaŋ ay na ganda dabey sinji? Dede hinne day, da ni gonda fahamay! 	 Lei kingaknate ka koih laiin nang koiah na oma? Phuangin, theihsiamna nei na hih leh.


Woodin se no ni n'i daŋ i ibarey kambe ra, ngey mo n'i taabandi. I kankamo ra mo, waato kaŋ i hẽ ni gaa, ni maa i se beene. Ni suuji booba boŋ mo ni n'i no faabakoyaŋ kaŋ g'i faaba i ibarey kambey ra. 	 Huaijiakin a melmate uh khut ah amau na piaa, amau a hih genthei uh: a nuai ni ua na kianga hongkah lai un, van akipanin na jaa; na chitna tampi dungjuiin a melmate uh khut akipana amaute dondamte hondammite a kiang uah na pia hi.


Woodin yaŋ kulu no ka te me folloŋ. I kaa ka margu Siddim gooro ra (Ciiri Teeko nooya). 	 Huan hiai tengteng Siddim guam ah a pang ua, (huai guam Tuipi Al ahita).


Ay ga woodin te Israyla izey nda Yahuda izey laala kulu sabbay se kaŋ i te ngey m'ay yanje ceeci se, ngey da ngey bonkooney, d'i mayraykoyey, d'i alfagey, d'i annabey, da Yahuda nda Urusalima gorokoy mo. 	 Amau, a kumpipate uh, a heutute uh, a siampute uh, a jawlneite uh, Juda mite Jerusalem luahmite tengteng toh.


Ni de mo ni laala gaa. Ni ne: ‹Boro kulu si ga di ay.› Ni laakalo da ni bayra, ngey no ka ni halli. Ni ne mo ni bina ra: ‹Ay neeya! Afo kulu mo si no.› 	 Na gitlouhna muanga; Kuamahin honmuse kei uh, na chi vial ngala; na pilna leh na theihnain honhihsia hi: Keimah ka hi, kei lou midang himhim a om kei, na lungsimin na chibehlap hi.


Yaadin no Dawda mo ci albarka kaŋ go boro kaŋ Irikoy go ga adilitaray lasaabu a se, kaŋ manti nda te-goyey. 	 Mi, a thilhih ngaihtuah loua, Pathianin diktata a seh, vual a jawl sak thu David in leng,


ka ne a se: «Boro kulu ga jin ka duvan hanna no, waati kaŋ borey na iboobo haŋ, gaa no i ga wo kaŋ si kaan no. Amma nin wo, ni na duvan hanna jisi hala sohõ.» 	 Mi chihin a tungin uain hoih deuh a hawm jel ua, a tamdeuh a dawn nungun, a hoihlou deuh a hawm uh; nang bel tutanin uain hoih na nakem lailaia, a chi a.


Nga no ga ci ni se sanney kaŋ do ni ga du faaba, nin da ni almayaaley kulu.› 	 aman thu a honhilh dinga, huai mi thuin nang leh na inkuanpihte hotdamin na om ding uh, a chihdan leng a honhilh hi.


Za Ekron gaa ka koy teeko gaa, wo kulu kaŋ yaŋ go Asdod tanjay, nga nda i kawyey. 	 Ekron akipana tuipi tanpha hialin Asdod jula om tengteng a khopilte toh.


Firawna binde bina sandi, a mana maa i sanno se mo, danga mate kaŋ cine Rabbi ci din. 	 Huchiin Pharo lungtang a khauhsaka, huan amau thu a ngaikhe kei, TOUPAN a chih bangin


I ibarey n'i kankam, i n'i kayna mo ngey kambey cire. 	 Amau douten a nuaisiah ua, a khut nuai uah hihneuin a omta uhi.


amma a na lin taafa naŋ ka zuru gaa-koonu. 	 Himahleh, a puan malngat a taisana, vuaktangin a taimangta.


Amma iri kaayey si ba ngey m'a gana, hal i wang'a ka ngey biney bare ngey ma ye Misira do haray. 	 I piputen amah thu a mang nuam kei ua, a hua ua, Aron kiangah,


Yahudance fo kaŋ se i ga ne Abolos, kaŋ i hay Iskandariya kwaara, kaa Afasos. Boro no kaŋ ga waani sanni, bayraykooni mo no Irikoy Tira Hanney ra. 	 Huan, Juda khat, a min Apollo, Aleksandria khua a piang, mi piltak, Ephesa khua ah a hohsuka; aman laisiangthou a nak theih mahmah a.


Ma si canse boro laaley gaa, Ma si anniya ka goro i banda. 	 Mi giloute siatna dingin enlah ken, a kiang ua om ut sam ken:


A n'a tabbatandi Yakuba se a ma ciya hin sanni, Sanda Israyla se nooya a ma ciya alkawli kaŋ ga duumi, 	 Huaimah tuh thuseh adingin Jakob kiangah a hihkipa, Israel kiang khantawn thukhun dingin.


Ay binde kaa Urusalima ka kani cin hinza noodin. 	 Huchiin Jerusalem ah ka honga, huaiah ni thum ka omta hi.


Araŋ Jilbowa tondey, hari wala harandaŋ ma si zumbu araŋ boŋ, wala sargay fariyaŋ boŋ. Zama noodin i na hinkoyo korayo ziibandi, Sawulu korayo nooya, Danga day manti tuusante nda ji wane no. 	 Nou Gilboa tangte aw, na tunguah daitui leh vuah kekei hen, thillat dingte leng suah sam ken; huailai ah lah mi lian lum kihhuai tak in a pai ngal ua, Saula lum, sathau nilhlouh mi lum bang maiin.


Zama ay ga ciya Ifraymu se danga muusu beeri cine, Danga muus'ize mo Yahuda dumo se. Ay no, oho, ay bumbo no, Ay g'i tooru-tooru ka dira. Ay g'i sambu ka kond'ey, Boro kulu si no mo kaŋ g'i kaa kambe. 	 Ephraim adinga humpinelkai bang leh, Juda inkote adia humpinelkai tuailai bang ka hih jiakin; Kei, kei mahmahin, ka botnen dia ka pai mang ding; ka po mang dinga; honkhe ding kuamah a om kei ding hi.A tatkhelhna uh thupha a tawi ua, ka mel a zon ma siah uh, ka pai dia ka munah ka kik nawn ding; a ginthuakna uah chihtaktakin kei a honzong ding uh.


i furo Nuhu do hiyo ra ihinka-hinka -- ham dumi kulu kaŋ gonda fundi ga fulanzam. 	 Huchiin, sa tengteng hinna hatna pai himhimte, a kop kopin Noa kiangah longah a luta uh.


Laakalkooni se fundi fonda ga gana beene haray, Zama a ma fay da Alaahara ganda. 	 Mi pil adingin hinna lampi a pai toua, nuai lama Seol akipan a pai mang theihna dingin.


A ciya binde, waato kaŋ Irimiya na sanney kulu kaŋ Rabbi n'a lordi nd'a nga ma ci jama se ci ka ban, kala alfagey da annabey da jama kulu n'a di. I ne: «Daahir, ni ga bu no!» 	 Huan, hichi ahia, mipi tengteng kianga gen dinga TOUPAN a piak tengteng a gen khitin, siampute, jawlneite leh mipi tengtengin amah a manta ua, Si peuhmah ni teh.


Yahudancey arkusey binde, i cina ka te albarka a ra mo, annabi Haggay da Zakariya Iddo izo annabitara boŋ. I n'a cina ka kubandi Israyla Irikoyo lordo boŋ, da Sirus lordo boŋ mo, da Dariyus, da Persiya bonkoono Artasersiz. 	 Huan Juda upaten in a lam ua ma a sawm jel ua, jawlnei Haggai leh Iddo tapa Zekaria genkholhna pansanin. Huan Israel Pathian thupiak dangjui leh Kura leh, Daria leh, Persia kumpipa Artaksarsi thupiak dungjuiin in a lam ua a zouta uh.


Waybora ne Iliya se: «Sohõ no ay bay kaŋ ni ya Irikoy boro no, Rabbi sanno mo kaŋ go ni me ra ya cimi no.» 	 Huan, numei in Elija kiangah tuin tuh Pathian mi na hia, na kama Toupa thu thutak ahi chih kana theita hi, achia.


Araŋ ga bay mate kaŋ Irikoy na Biya Hanna da dabari zumandi Yesu Nazara bora boŋ. A windi ka gomni goy te, ka borey kulu kaŋ Iblisi* goono ga taabandi no baani, zama Irikoy go a banda. 	 Nazaret Jesu tungtang thu, huchia Pathianin amah Kha Siangthou leh thilhihtheihna a a vuh dan, amah tuh mi tunga hih hoih leh diabol gawt tengteng hihdamin a vialvak vaka, Pathian a kianga a om jiakin.


Ya Urusalima*, iri cey ga kay ni birni meyey ra. 	 Jerusalem aw, na kulh kongkhak sungah ka khete uh a dinga hi.


Woodin yaŋ no ga ti Isumeyla izey. I maayey nooya i kurayey boŋ d'i gatey boŋ, mayraykoy way cindi hinka no, i kundey boŋ. 	 Tuate Ismael tapate ahi uh: huaite a khua uh bang leh a giahbuk uh bangjela a min uh gelh ahi; achi uh bangjelin kumpipa sawm leh nih ahi uh.


Yesu sintin ka misa wo ci borey se ka ne: «Boro fo na reyzin* kali tilam k'a sufuray goy-teeri fooyaŋ se. Nga wo koy laabu fo ka gay. 	 Huan, mipite kiangah hiai gentehna agen a; Kua hiamin grep huan a bawla, a loukemte kiangah khohloh dingin a pia a, sawtpi tam dingin gam dangah a hohta a.


Yezabel ciine ra mo, Rabbi ne: «Hansiyaŋ ga Yezabel ŋwa Yezreyel laabo me gaa. 	 Huan Jezebel tungtang thu leng Toupa'n a gen a, Jezebel kho-kulh chin-ah ui in Jezebel a ne ding uh;


Amma alwaati kulu, kal araŋ ma batu, araŋ ma ŋwaaray hal araŋ ma du dabari ka hayey din kulu kaŋ yaŋ ga ba ka te yana, araŋ ma kay Boro Izo jine mo.» 	 Huchiin, huai thil hongtung ding tengteng pel ding leh Mihing Tapa maa dingtak dinga seh na hih theihna ding uleh thahatna na neihna dingun chiklai peuhin leng thum kawmin limsak gige un, a chi a.


Yaadin cine no, ay nya-izey, araŋ mo ciya buukoyaŋ asariya se Almasihu gaahamo do, zama araŋ ma funa boro fo se, nga din se kaŋ tun ka fun buukoy game ra, zama iri ma kande Irikoy se nafa. 	 Huan, ka unaute aw, Pathian lama i gah theihna dingin midang, misi laka kipan kaihthoh ngeingei na kitenpih theihna ding un, Kris pumpi pansanin dan lamah hihsihin na omta uhi.


Yasuwa mo, kaŋ se i ga ne Yustos, goono g'araŋ fo. Ikulu Yahudance yaŋ no. Ngey hinne no ga ti ay goy hangasiney Irikoy koytara se kaŋ n'ay saajaw. 	 Jesu, Justa a chih un chibai nou a honbuk hi. Huaite tuh zeksum mi ahi ua, huaite kia Pathian gam thu lamah ka seppih, a honkhamuante ahi uhi.


Borey din, baa kaŋ i ga Irikoy ciito bay, kaŋ ne goy woodin yaŋ teekoy ga hima ka bu, manti i goono g'i te hinne no bo, amma i goono ga yadda nda borey kaŋ yaŋ g'i te mo. 	 Huchi banga hihte tuh si tak him ahi uh chih Pathian dan tuh thei gigein, amau kiaa hih leng hi louin, mi dang hih jelte tungah leng a kipak uhi.


Arkusu beeri nda boro beeri, Ngey no ga ti boŋo. Annabi* kaŋ go ga borey dondonandi da tangari mo, Nga no ga ti sunfa. 	 Huaaijiakin TOUPAN Israelte akipanin a lutang leh a mei, tum hiang leh pumpeng ni khat thuin a bantan ding.


Day, woone wo kulu te no zama i ma Tirey kaŋ annabey hantum toonandi.» Noodin ya binde a talibey kulu n'a naŋ ka zuru. 	 Himahleh jawlnei laisiangthou thute a hongtangtun theihna dia hiai tengteng hongtungta ei ve, a chi a. Huchihlai in nungjuite tengteng in amah a nosia ua, a taimangta uh.


Amma Rabbi ne Yasuwa se: «Tun! Ifo se no ni kaŋ ya-cine ni moyduma boŋ? 	 Huan, TOUPAN Josua kiangah, Thouin, Bang achia Khupboh nilouh na hia?


Ay wo binde, i n'ay naŋ ay hinne. Ay di bangandi bambata din. Gaabi fo kulu mana cindi ay gaa, zama ay moyduma alhaalo bare ka hasara ay gaa, ay sinda gaabi kaŋ cindi mo. 	 Huchiin kei kiaa nutsiatin ka oma; huan hiai mengmuhna thupi ka muta hi; huchiin keiah hatna a om nawnta keia; ka kilawmna keiah siatna a hongsuak taa; hatna keplai ka neita kei hi.


Wa si hangan Hezeciya se, zama yaa no Assiriya bonkoono ci: ‹Wa amaana te da ay, wa fatta mo ka kaa ay do. Boro kulu ga nga reyzin* nyaŋo nafa ŋwa, boro kulu ga ŋwa nga jeejay* nyaŋo gaa, araŋ boro fo kulu ga haŋ nga bumbo dayo gaa, 	 Hezekia thu pom kei un: Assuria kumpipan hichiin a chi ahi, Honkilep pih unla, ka kiangah hongpawt khia un; mi chihin amah grep guia leh mi chihin amah theipi kunga ne chiat uhenla, mi chihin amah tuikhuk tui ne chiat uhen;


Danji mo firsi ka fun Rabbi do ka boro zangu hinka nda waygo din ŋwa, kaŋ yaŋ na dugo salle. 	 Huan, TOUPA a kipan in mei a hong pawt khia a, gimlim lanmi zanih leh sawmngate a hong kanglum ta hi.


A mana goy iri gaa d'iri zunubey hina me, A mana bana iri gaa mo d'iri taaley hina me. 	 I khelhnate bangin I tunguah a hih keia, I thulimlouhnate bangin leng a honthuk sam kei hi.


Woodin se no ay mo ne: ‹Ay si i gaaray araŋ jine, amma i ga ciya danga karji araŋ carrawey gaa. I toorey mo ga hima araŋ se hirrimiyaŋ.› » 	 Huaijiakin, Amaute ka hon delh khiak sak nawn kei ding na nak uah te ling bang ahi zota ding ua, huan, a pathiante uh nou adingin thang ahi ding uh, leng ka chi lai hi, a chi a.


Sohõ kay, Yusufu suuro gaze borey kulu kaŋ goono ga kay a do yaŋ jine. A binde na jinde sambu ka ne: «I ma ci borey kulu se i ma fatta.» Boro kulu si no mo kaŋ kay a banda, waato kaŋ Yusufu na nga boŋ kaa taray nga nya-izey se. 	 Huan, Joseph a kianga ding te ma ah a kidekzou takei a, mi tengteng ka kianga kipan pawt khe sak vek un, chiin, a kikou a. Huchiin, Joseph a unaute kianga a kigen sung teng a kiangah kuamah a ding kei uh.


Waato kaŋ Yesu dira ka koy fonda ra, boro fo kaa a do da zuray ka sombu a se. A na Yesu hã ka ne: «Alfa hanno, ifo no ay ga hima ka te hal ay ma du fundi hal abada ka tubu?» 	 Huan, pai dinga a pawt laiin mi khat amah lamah a hongtaia, a ma ah a khukdin a, a kiangah, Sinsakpa hoih, khantawna hinna ka tan theihna dingin bangchin ka hih ding? chiin, a dong a.


Susubay ra, waato kaŋ i fun Baytaniya, a maa haray. 	 Huan, a jingin Bethani akipan a pawt nungin a gil a hongkialta a.


A na kawaatimi daŋ boro kulu kambe gaa, Zama boro kulu kaŋ a taka, i m'a goyo bay. 	 Mi chiteng khut a tuambita; huchia a bawlsa mite tengtengin huai a theihtheihna ding un.


A mana naŋ boro fo kulu m'i kankam. A deeni bonkooniyaŋ gaa i sabbay se. 	 Kuamah nuaisiah a phal keia: ahi, amau jiakin kumpipate leng a taihilha:


Amma araŋ kaa Sihiyona* tondo do, da Irikoy Fundikoono birno do kaŋ ga ti Urusalima*, beena wano, da malayka zambar-zambarey farhã marga do mo. 	 Himahleh Ziontangte, Pathian hing khua, van Jerusalemte, sim zawhloh angel hawn ki khawmpite,


Ya Irikoy, ni ma Israyla fansa ka kaa nga taabey kulu ra. 	 Pathian aw, Israelte a mangbatna tengteng ua kipan tankhia in.


Natan mo ne Dawda se: «Hay kulu kaŋ go ni bina ra, ni m'a te, zama Irikoy go ni banda.» 	 Huan Nathanin David kiangah, Na lungsima na vei bang takin hih lechin ake; Pathian na kiangah lah a om ngala, a chi a.


Ya Rabbi, saaya kaŋ cine ay ne ay ce ga tansi, Ni baakasinay suujo n'ay gaay. 	 Ka khe a teua, ka chihin, aw TOUPA, na chitnain a hon kai hi.


Wala araŋ mana bay no, nya-izey, kaŋ asariya ga boro dabari hala bora fundo me? Zama ay goono ga salaŋ borey kaŋ yaŋ ga asariya bay se. 	 Ahihleh, unaute aw, danin mi a dam sung teng a tungah vai a hawm nak chih na theikei ua hia? – dan thei mite kiangah ka gen ahi.


Da ni ga hin, kala ma tu ay se. Ma tun ka kay ka ni sanno soola ay jine. 	 Na theih leh, hondawng in; ka maah na thute a kizomzomin koihin, na panna ah ding in.


I gurzugay dullo mo ga ciciri ka ziji hal abada abadin. I sinda fulanzamay mo cin da zaari, ngey kaŋ yaŋ ga sududu alman laala nda nga himando se, da boro kulu kaŋ n'a maa seeda ta mo. 	 huan a hihnatna meikhu uh khantawn khantawnin a jamtou dia; huan huai gamsa leh a limbete, leh kuapeuh a min chiamtehna nei photin sun leh janin leng tawlngakna a neikei uh, chiin.


Laakalkooni bine g'a meyo dondonandi, A ga bayray tonton a me sanney se mo. 	 Mi pil lungtangin a kam a hilha, huan a muk ah sinsiamna a behlap hi.


Araŋ n'araŋ de-koyo* hukumo sambu, Araŋ himandi-himandey, Sanda araŋ tooro handariya nooya, Kaŋ araŋ te araŋ boŋ se. 	 A hi, na kumpipa uh Sakuth leh na milimte uh, na aksi pathian uh, Kaiuan nou dia na bawl uh, na la ua.TOUPA a min sepaihte Pathianin, Huchiin, Damaska kho khen lamah salin nou ka honpaisak ding, a chi hi.


Israyla kunda na ngey boŋ fay waani ka fun yawey kulu game ra. I kay ka ngey taaley da ngey kaayey laalayaŋey mo ci. 	 Huan Israel chite mikhual tengteng akipanin a kituam seh ua, a ding ua a khelhnate uh leh, a pipute uh thulimlouhnate thupha a tawi uh.


Nga boŋ se no a ga maa doori nga gaahamo ra, Nga boŋ se mo no a bine ga sara.» 	 Himahleh a tunga a sain natna a neia, huan a sunga a khain a sun hi.


Zama buuyaŋ kaaru ka furo iri finetarey gaa, A furo iri faadey ra, Zama nga ma zankey kulu tuusu ka kaa fondey ra, Arwasey mo ma ban kwaara batamey ra. 	 I tawlet uahte sihna kal lutin i kumpipa in uahte a lutta ngal a; inpo lama kipana naupang hihmang ding leh, kholak a kipan a tangval hihmang ding.


Iri ye ka sintin k'iri boŋ sifa nooya? Wala, sanda mate kaŋ cine boro fooyaŋ ga te, iri ga laami nda sifayaŋ tirey kaŋ i ga hantum araŋ se, wala wo kaŋ yaŋ araŋ ga hantum? 	 Koumau kigenhoih ka pan nawn dekta ua hia? Ahihkeileh, na kiang ua piak ding hiam aw, na kiang ua kipan hiam genhoihna lai, mi khenkhat adia a kiphamoh bangin, kou din a kiphamoh sam dia hia?


Ay ga alkawli kaŋ ga duumi sambu in d'ey game ra mo ka ne: Ay si i gomni teeyaŋ naŋ hal abada. Ay ga naŋ i m'ay beerandi ngey biney ra, zama i ma si ye ka fay da ay. 	 Huan, a kiang uah khantawn thukhun ka bawl dinga, amau lehngatsan louin, a honlauna ka hih gige ding; a hontuam san louhna ding un a lengtangte uah honlauna uh ka koih ding.


Kala Yesu da nga talibey tun care banda ka bora din gana. 	 Huchiin, Jesu a thoua, a juita a, nungjuiten leng a jui sam uh.


Ni n'ay kali jina nda banda, Ni na ni kambe dake ay boŋ. 	 Nang ka nunglam leh ka mallamah non umsuaka, ka tungah na khut na koih lai hi.


Daahir, ay ga anniya haw mo ay ma Baaru Hanna waazu nangu kaŋ i mana jin ka Almasihu waazo te, zama ay ma si cina boro fo daba boŋ, 	 Ahi, mi dang suangphum tunga lem ka hih louhna dingin, Tanchin hoih Kris min lohkhitna muna gen louin.


Ay te ibi, amma manti wayno sabbay se no, Ay ga tun ka kay jama marga ra ka gaakasinay ceeyaŋ te. 	 Hihvoma omin ka vialvak, himahleh ni hihvom hilou-in; khawmpi ah ka dinga panpih deihin ka kikou hi.


Ceeciyaŋ alwaati go no, Darayyaŋ alwaati mo go no. Gaayyaŋ alwaati go no, Furuyaŋ alwaati mo go no. 	 Zon hun leh mansuah hun; vom hun leh paihmang hun;


Waranka cindi taacanta na Romamti-Ezer di, da nga izey da nga nya-izey, i boro way cindi hinka no. 	 Sawmnih leh liveina Romamti-ezer tungah, a tapate leh a unaute sawm leh nih.


Ifraymu kunda wane: Nun ize Hoseya. 	 Ephraim nam laka mi Nun tapa Hose.


Kal a na ŋwaari boobo soola i se. Alwaato kaŋ i ŋwa ka haŋ, a n'i sallama. I koy ngey koyo do. Suriya soojey mo mana ye ka ye Israyla laabo ra koyne. 	 Huchiin nek ding thupi mahmah a bawl saka; huan, a nek ua a dawn khit un a paisak vek a, apu uh kianglamah a pai nawn uh. Huchiin Suria pawlte bel Israel gamah a hong nawnta kei uhi.


Boro kaŋ ga gomni bana nda laala, Laala si fay d'a windo hal abada. 	 Kuapeuh hoih sika gilou kipahman pia, a in akipan gilou a pai mang kei ding.


Iri go ga hantum araŋ se Sanni fundikoono boŋ, wo kaŋ go no za sintina, wo kaŋ iri maa, wo kaŋ iri di d'iri moy, wo kaŋ iri guna, iri kambey n'a ham mo. 	 Hinna thu, a tunga kipana na omkhinsa, kouten ka jak uh, ka mit ua ka muh uh, ka et kilkel ua, ka khut ua ka khoih uh-


Ma hantum Almasihu marga diya se kaŋ go Filadelfiya ka ne: «Nga kaŋ ya Ihanna no, nga kaŋ ga ti Cimi-Cimo, nga kaŋ gonda Dawda saafo, nga kaŋ d'a feeri, boro kulu si hin ka daabu, nga kaŋ d'a daabu mo, boro kulu si hin ka feeri, sanno kaŋ a ci neeya: 	 Philadelphia khuaa saptuamte angel kiangah kichi bangin gelh in; Huai siangthoupa, huai dikpa, huai David tahbi neipa, huai hon tuh kuamahin a khak theih louhpa leh huai khak tuh kuamahin a hon theih louhpan hiai thilte a gen hi:


Amma Dawda mana du ka koy noodin ka hã Irikoy gaa, zama Rabbi malayka takuba n'a humburandi gumo. 	 Himahleh David bel TOUPA angel namsau a kihtak jiakin Pathian dong dingin huailaiah a hoh theikei hi.


Ahaziya mo fun ka kaŋ finetaro gaa, nga jidan bisa ra kaŋ go Samariya; a maa doori. Kal a na diyayaŋ donton ka ne i se: «Wa koy ka hã ay se Ekron tooro Baalzabula* gaa, hal ay ga du baani dooro wo gaa.» 	 Huan, Ahazia bel Samari khuaa a dantan tungnung vathangkalh tohletah a ke khiaa, a kihihnata a; huchiin mi a sawla, a kiang uah, Kuan unla, hiai ka natna a hoih khe nawn thei ding hiam Ekron kho Pathian Baal-Zebub va dong un, a chi a.


Guna mo, boro fo go no Urusalima kaŋ maa Simeyon. Boro adili no, kaŋ ga humburu Irikoy mo, kaŋ goono ga Israyla kunfa batu. 	 Huan, ngai in, Jerusalem khua ah mi khat a min Sumeon a om a; huai mi tuh mi diktat tak leh Pathian limsak tak ahia, Israelte khamuanpa ding a ngak ngitnget a, a tungah Kha Siangthou a om hi.


Oho, ay ga hima sanda boro kaŋ si maa, Kaŋ kobay si no a me ra. 	 Toupa aw, nangmah kon lamen ngala; Toupa ka Pathian aw, nang non dawng hi.


I g'i no haŋyaŋ hari wura haŋ-gaasiya yaŋ ra, (i kulu dumi-dumi no) da koytaray duvan* mo iboobo, bonkoono gomno boŋ. 	 Huan dangkaeng haitein dawnding amau a pia ua, (haite a kibang kei vek uhi, ) kumpipa uain tampi, kumpipa khuttawiletna dungjui jelin,


A ne i se mo: «Ya araŋ, ay koyey, ay g'araŋ ŋwaaray, wa gana ka kaa ka zumbu ay, araŋ bannya kwaara. Araŋ ma kani noodin, i m'araŋ cey nyun. Araŋ ma biya ka tun ka araŋ dirawo te koyne.» Amma i ne: «Abada. Iri ga kani day batama ra.» 	 Huan, Ngai un, ka toupate aw, hehpihtakin na sikha uh in ah lut phot unla, giak unla, na khete uh sil un; huchiin na thou baih ding ua, na pai nawn na ding uh, achia. Himahleh amau, hi lo e, kholak ah ka giak zo ding uh, a chi ua.


Ay go ga ni ŋwaaray no, ay izo Onisimos se, nga kaŋ ay hay kaso ra. 	 Ka ta Onesima, kolbun kawm a ka neihkhiak amah a ding in na kiang ah ka ngetsak ahi.


Amma a ze ka ne: «Waybora, ay s'a bay.» 	 Aman bel, Numei, amah ka theikei, chiin a kitheihmohbawla.


Za ni mana batama neera, manti ni wane no? Waato kaŋ ni n'a neera mo, manti ni dabaro ra day no nooro go? Mate no ni te ka hayo wo miila ni bina ra? Day manti borey se no ni taari bo, amma Irikoy se no ni taari.» 	 A om laiteng nanga ahi gige ka hia? na juak nungin leng na thuthuin a om ka hia? bangachia hiai thute na lungtanga ngaihtuah? Mihing khem na hi kei, Pathian khem na hi jaw, a chi a.


Zama a ga kaa ndunnya gorokoy kulu gaa. 	 Tuabang takin leitung tengteng a omte tungah a tung chiat ding ahi ngala.


Da yaadin no, Irikoy, iri wano kaŋ iri goono ga may a se, a gonda hina k'iri faaba dudal danji kaŋ ga fortu gumo din ra. A g'iri faaba ni kambey ra mo, ya nin Bonkoono. 	 Huchi bang ding a hihleh, a na ka sep uh ka Pathian un meipi kuang juajua akipan kou a honhunkhe thei hi, huan na khuta kipan a honhunkhe ding hi, Aw kumpipa,


Zafetu beere Sem, kaŋ nga no ga ti Heber izey kulu baaba, i na izeyaŋ hay a se. 	 Huan, Sem, Ever tate tengteng suangpa, Japheth uin leng tate a nei hi.


Mate kaŋ i n'a hantum ka ne: «Zama i goono ga Irikoy maa kayna dumi* cindey game ra araŋ sabbay se.» 	 A gelh bang ngei un Pathian min tuh noumau jiakin Jentelte lakah hihsiatin a om ta hi.


Firawna ne: «Ay yadda. Wa koy zama araŋ ma sargay te Rabbi araŋ Irikoyo se saajo ra. Kala day araŋ ma si koy nangu mooro gumo. Wa ŋwaaray ay se mo.» 	 Huchibangin TOUPAN a hiha; huchiin Pharo in sung leh, a sikhate in sungah leh, Aigupta gam tengteng ah, thou honpi lungkhamhuai a hongpaitaa: thou honpi jiakin a gam a segawpta hi.


Sohõ borey wo ga ti Seyir Horiyanca izey kaŋ yaŋ goro laabo ra doŋ. I maayey mo neeya: Lotan, da Zobal, da Zibeyon, da Ana, 	 Hiaite Hor mi Seir tapa huai gama omte ahi uh; Lotan te, Sobal te, Zibeon te, Ana te, Dison te, Ezer te, Disan te,


Oho, da ni na fayanka ce, Ka ni jinda tunandi fahamay se, 	 Ahi, theihkakna na sap a, theihsiamna dinga na aw na suah leh;


Koyey, araŋ ma te araŋ bannyey se haŋ kaŋ ga hagu, da haŋ kaŋ ga saba mo, zama araŋ ga bay kaŋ araŋ mo gonda Koy beena ra. 	 Heutute aw, nou leng vanah Heutupa na neih uh theiin, na sikhate u tungah a dik a tang leh a kilawm hih un.


Zama ay di kaŋ laakal-jaŋay no i ma kas'ize donton, i ma jaŋ ka kalima ci kaŋ i ga kande bora boŋ.» 	 Hentapa, Kumpipa kianga sawla, a tunga a hekna uh thu theih khawm sak louh jaw, haihuai hiin ka thei ngala, a chi a.


Ni mana ay daŋ ay ibara kambe ra, Amma ni n'ay cey sinji nangu tafo ra. 	 Toupa aw, honhehpihin, mangbangin ka om ngala; ka mit lungkham na jiakin a se huaihuai ahi, ka hinna leh ka pumpi nangawn.


Danga hansi kaŋ ye nga yeero do, Yaadin mo no saamo kaŋ ye ka nga saamotara goyo te ga hima. 	 Ui amah luak lama kik nawn bangin, huaimah bangin a haina sunzom mihai ahi.


Bonkoono Suleymanu mo na Seba wayboro bonkoono no hay kulu kaŋ dumi a ga ba, haŋ kaŋ a ŋwaaray me, kaŋ bisa haŋ kaŋ a kande bonkoono se deedandiyaŋ. A binde bare ka ye ka koy nga kwaara, nga nda nga tamey. 	 Huan, Seba kumpinun a thil apiak simlouh in kumpipa Solomon in a deih a pesam a, huchiin a gam lamah heute toh apai nonta uhi.


Kaari araŋ asariya dondonandikoy! Zama araŋ na bayray saaf'izo sambu. Araŋ bumbey, araŋ mana furo, ngey mo kaŋ yaŋ ga ba ngey ma furo, araŋ n'i ganji.» 	 Nou dantheite aw, na tung uh a gik e: Pilna tabi na paimang pih ua; nou lah na lut ngal kei ua, mi lut ding lah na dal ngal ua, a chi a.


Waato kaŋ a na hayey din lasaabu binde, a koy Maryama kwaara, Yohanna kaŋ se i ga ne Markos nya no. Noodin no boro boobo margu zama ngey ma te adduwa. 	 Huan, a kingaihtuah khitin, Johan, Marka a chih uh, huai nu Mari in ah a vahoh a; huaiah tuh thumin mi tampi a naom khawm ua.


I go no mo yaadin, saaya kaŋ jirbey to, kala Hannatu te gunde. A na ize alboro hay k'a maa daŋ Samuwila, ka ne: «Zama ay n'a ŋwaaray Rabbi gaa no.» 	 Huchiin huchi ahi a, Hanain nau a paia, huan a hun a hongtunin tapa a neia; TOUPA ka nget ahi, chiin a min dingin Samuel asa hi.


Zeruwiya ize Abisay mo na Edomance zambar way cindi ahakku kar Ciiri Gooro ra. 	 Huailou leng, Zerui tapa Abisaiin Edomte sing khat leh sang giat Chi guam ah a thata.


Dawda ne Uriya se: «Koy ni kwaara ka ni cey nyun.» Uriya binde fatta bonkoono windo ra. Dawda n'a banda gana nda ŋwaari, danga kubayniyaŋ kaŋ bonkoono samba nooya. 	 Huan, David in Uria kiang ah, In lam ah pai inla, na khete vasil in, a chi a. Huchi in Uria kumpipa in a kipan a pawtkhia a, huan, kumpipa'n nekdingte khawng a delh zui sak hi.


Ni n'ay taalo daabu zika ra, Ni g'ay laala daabu-daabu mo. 	 Ip sungah ka tatlekna bilhin a oma, huan ka thulimlouhna na gonggak hi.


Kal araŋ ma hantum Yahudancey se hay kulu kaŋ araŋ di ga hagu bonkoono maa ra, i m'a kawaatimandi mo da bonkoono kawaatimo. Zama haŋ kaŋ i hantum bonkoono maa ra, i n'a kawaatimandi mo nda bonkoono korba, boro kulu s'a barmay.» 	 Na deih bang un, kumpipa minin, kumpipa zungbuha sawnin, Judate kiangah leng laigelh un: laigelh kumpipa mina gelha, kumpipa zungbuha sawn lah, mi kuapeuhmahin a hihlamdang thei ngal kei a, a chi a.


Mo-karko ga kande bina saray, Amma boro kaŋ meyo gonda saamotaray ga kaŋ. 	 Amita chiamtehna bawlin lungkham na a omsaka; himahleh mihai haiham a puk ding.


Irikoy nangora do hari kulu lasaabuyaŋo nooya, kaŋ ga ti Irikoy seeda nangora, mate kaŋ cine i n'i lasaabuyaŋo te Musa lordo* boŋ. Lawitey no k'i kabu, Alfa Haruna izo Itamar no g'i dabari. 	 Hiai biakbuk van kim, sim a a om bang in, theihpihna biakbuk ate ngei, Levite nnasep na a ding a, siampu Aron a dia tapa, Ithamar khut a bawl, Mosi thupiak bang zel in.


Zama daahir ay ga ba ay ma di araŋ, hal ay ma du ka Biya Hanno nooyaŋ zaban araŋ se, k'araŋ sinji. 	 Na kipna ding ua kha lam thilpiak bang hiam nou ka honpiak theihna dingin nou honmuh ka ut thei mahmah ngala;


Hefer Mekerar boro, Ahiya Palon boro, 	 Hepher Mekerath mi, Ahija Pelon mi;


I g'araŋ ciya harram. Danga boro kaŋ lamba i jifey gaa ga harram kala wiciri kambu. 	 Huan, hiaite ziak in na buah ding uh: kuapeuh, sa luang khoih peuhmah nitak lam tan in a buah ding ua;


Yaa no Rabbi Kundeykoyo ci: Handu taacanta mehawo, da handu gu wano, da handu iyya wano, da handu way wano mo, i ga bare ka ciya farhã da bine kaani hari Yahuda dumo se. I ga ciya batu kaano yaŋ. Woodin sabbay se no araŋ ma ba cimi da laakal kanay. 	 Hichibangin sepaihte TOUPAN a chi; kha lina annngawlna, ngana anngawlna, sagihna anngawlna leh sawmna anngawlna, Juda inkote ading in nuamna leh kipahna, ankuangluina vualnophuai ahi ding hi; huaijiakin thutak leh lemna deihin, chiin.


Ay ga ni ŋwaaray, ma si tun neewo, hal ay ma ye ka kaa ni do, ay ma fatta nd'ay sarga k'a jisi ni jine.» A ne Jideyon se: «Ay ga goro hala ni ma ye ka kaa.» 	 Na maa lat ding thilpiak ka valaka, na kianga ka hong nawn masiah hiai akipanin hehpihtakin nana pai mang het ken, a chi a. Huan aman, Na hong nawn masiah ka na omthek ding, achi a.


Alfukaaru ga ŋwaarayyaŋ te, Amma arzakante ga tu da sanni kaso. 	 Gentheiin kamdamin a khem seka: himahleh hausain khauhtakin a dawng hi.Kuapeuh lawm tampite bawlin amah siatna a hiha: himahleh unau sanga ginom jaw lawm khat a om hi.


Laakal kanay nango ra no ay na azaaba boobo haŋ, Amma ay fundo baakasina sabbay se ni n'ay fundo faaba ka kaa halaciyaŋ guuso ra, Waato kaŋ ni n'ay zunubey kulu furu ni banda. 	 Ngaiin, ka lungmuanna dingin ahi, ningkitelna thupitak ka naneih: himahleh nang, ka hinna na it jiak in, siatna kokhuk akipanin na humbitta; ka khelhnate tengteng lah na nunglamah na pai vekta ngala.


Iliyasu bu, a n'a fiji mo. Jiiri tajo sintina Mowab soojey kande wongu laabo ra. 	 Huan, Elisa a si a, a vui uh. Huan, kum ahong kiveiin, Moabte pawlten a gam uh a hongsim ua.


Alfaga binde n'a no buuru hananta, zama buuru fo si noodin kala jisiyaŋ buuro kaŋ i sambu Rabbi jine zama i ma buuro barmay da idungo, sanda a sambuyaŋo hane cine. 	 Huchiin siampuin tanghou siangthou a peta a: huailaiah lah tanghou koih a lak ni ua tanghou luma khen dinga TOUPA ma akipana a lakpen uh kia loungal tanghou dang lah a om ngal keia.


Zeraya ize Merayot, Merayot ize Amariya, Amariya ize Ahitub, 	 Meraioth a tapa, Amaria a tapa, Ahitub a tapa:


A kurnyo mo, i g'a bay faada meyo gaa, Waati kaŋ a ga goro kwaara arkusey game ra. 	 Kongpite ah pasal theihin a oma, gama upate laka a tut laiin.


Rabbi sanno kaa ay do ka ne: 	 Huan TOUPA thu ka kiang ah a hongtung a,


I ma sundurko te da jitti bundu kaŋ salleyaŋo ga to kambe kar hinka nda jare, a tafayyaŋo kambe kar fo da jare, a kuuyaŋo mo kambe kar fo da jare. 	 Huan singgi sing thukhun bawm a bawl ding ua: huai dunglam tongnih leh a kim ahi dinga, huai vailam tong khat leh a kim ahi dinga, huai sanlam tong khat leh a kim ahi ding.


Zama cimi si i meyey ra, halaciyaŋ no i biney ra. I karrey ya saaray feeranteyaŋ no, I deenayzey no i ga me-kaanay te d'a. 	 Pathian aw, amaute tuh siamlouh tang sakin amau hoihsakna ngeite tuh pukna dingin zang uhen; a tatlekna tampi jiak un sawnkhianin; na tungah a hel ngal ua.


Muusu beeri ga dundu tuuri zugey ra waati kaŋ a sinda ham, wala? Muus'izey ga kaati ngey tondi guuso ra, D'i mana hay fo di, wala? 	 Humpinelkaiin gammanga sa a mat lai louh ngalin, a humham ngei ahia?. Humpinelkai lunlaiin bangmah a mat kei leh, a kohawm sung akipan a humham ngei ahia?


(A na woodin ci zama a goono ga deedandi buuyaŋ kaŋ dumi no Bitros ga Irikoy beerandi nd'a.) Kaŋ a na woodin ci, Yesu ne a se: «M'ay gana.» 	 Huai thu tuh bangchidana siin ahia Pathian a pahtawi ding chih theihsakna dinga a gen ahi. Huan, huai a gen khitin, a kiangah, Honjui in, a chi a.


da Elkana, da Issaya, da Azarel, da Yowezer da Yasobeyam kaŋ Kora dumo boroyaŋ no, 	 Elkana, Isia, Azarel, Joezer, Jasobeam, Korahit mi;


Boro kaŋ na nga taaley tugu si te albarka, Amma boro kulu kaŋ n'i ci ka fay d'ey mo ga du suuji. 	 Kuapeuh a tatlekna khuk a lohching kei ding: himahleh kuapeuh huaite thuphatawia manghilhin chitna a mu ding uh.


Woodin se no ay ga naŋ beeney ma gasi, Ndunnya mo ga zinji-zinji ka sosoro nga nango ra Rabbi Kundeykoyo futa sabbay se, A futay korna zaaro ra. 	 Huchiin tunga van ka kisingsak dinga, sepaihte TOUPA hehna jiakin, a hehna ni thupi tak niin, lei leng a omna mun kisuan thamin linsakin a om ding.


Sanda, hari kaŋ ga hanan gumo nooya, kaŋ ni ga ŋwa. Araŋ alboro kulu m'a ŋwa k'a ciya hari hanno. 	 Thil siangthou ne in huai na ne ding ua, pasal teng in a ne ding uh; na tuam ahi ding.


Manti woodin no ay jisi ay jarga, Wo kaŋ ay n'a kawaatimandi ay barma ra? 	 Huai ka kholkhawm ka goubawma bilh bikbek ahi kei maw?


Amma ni gonda boro fooyaŋ Sardisu ra, kaŋ yaŋ mana ngey bankaarayey ziibandi. Ngey no ga dira ay banda da bankaaray kwaaray, zama i to r'a. 	 Himahleh, Sardi khua ah min tawm chik, apuante uh nin sak lou na neia; amau tuh puan ngou silhin kei toh ka vak khawm ding uh, huchi kilawm him a hih jiak un.


Ahi Abdiyel ize, Guni ize, nga no ga ti i kaayey almayaaley jine bora. 	 Ahi Abdiel tapa, Gunni tapa, a pipute uh inkote hausapa.


Zama malayka* woofo se no Irikoy salaŋ ce fo ka ne: «Ni ya ay izo no. Hunkuna no ay na ni hay.»? Wala woofo se no a ne: «Ay ga ciya a se baaba, nga mo ga ciya ay se ize.»? 	 Angelte lak ah kua kiang ah ahiai thute, agen ngei? Nangzaw ka Tapa na hi a, tuni in ka hon neikhia, chih leh, Amah ding in Pa ka hi dia, amah tuh kei ding in Tapa ahi ding chih.


Baa boro na gomni cabe boro laalo se, A day si adilitaray dondon. Laabu cimikoy ra no a ga laala goy te, A si di Rabbi koytaray darza mo. 	 Mi thulimlou jaw deihsakin om mahleh, diktatna a sin tuan sam kei ding: dikna gamah diklou tak in a hih dinga, TOUPA thupina a mu tuan kei ding.


Kaari ngey! Zama i daray ka fay d'ay wo. Halaciyaŋ ga kaa i gaa, zama i murte ay gaa. Baa kaŋ ay ga miila ay m'i fansa, Kulu nda yaadin i taari ay boŋ. 	 A tung uh a gik hi: kei akipanin a tamvakta ngal ua; a tunguah siatna: ka tungah a talekta ngal ua: a maute tat ut leng leng, ka siatna dingin juau a genta uhi.


Nga kaŋ ga tu da mate kaŋ ga saba ga hima baakasinay sunsumyaŋ da me-kuurey. 	 Dawnna dik pia mukte a tawpa.


I kwaara beerey d'i kawyey, d'i gatey mo, i n'i kulu ton da danji. 	 A omna khua tengteng uh, a giahna mun tengteng uh a hal vek uh.


A marga mo, sanda ngey kaŋ yaŋ i lasaabu i do, boro zambar waygu cindi taaci nda zangu taaci no. 	 Huai sima om, a pawlte tamdan sing nga leh sang li leh za li ahi uh:


Zama araŋ mana kaa tondi kuuko do, kaŋ gaa boro ga hin ka lamba, kaŋ gaa danji di. Araŋ mana kaa kubay, da kubay bi, da beene hirriyaŋ haw do, 	 Nouzaw tangkhawlh theih, meia kangte, mei vomte, mialte, huihpite,


Hanga kaŋ ga maa, da mo kaŋ ga di, Rabbi no k'i boro hinka kulu te. 	 Zathei bil leh, muthei mit, TOUPA a nih tuaktuakun a bawl hi.


Taali teeyaŋ muraadey te zaama ay boŋ. Day iri hartayaŋey, ni g'i tuusu. 	 Mi, na biakin huangsung intuala om thei dinga na tela, na kiang na naihsakin nuam a sa hi: na in hoihnain ka tai ding ua, na biakin mun siangthou hoihna in.


Ay g'ay bannya ce, Amma a si tu ay se, Baa ay n'a ŋwaaray da sanni. 	 Ka sikha ka sama, a hondawng kei, ka kamin amah khem mahleng leng.


Woodin banda Ayuba ye ka tonton jiiri zangu nda waytaaci. A di nga izey, da nga hamey, da hala ka koy mo-si-di nyilu koyne. 	 Huai nungin Job bel kum ja leh sawmli a dama, a tapate, leh a tapate tapate, khang li nasan a mu hi.Huchiin Job a sita a, a tek mahmah, nite a tam mahmah ngala.


Salim kwaara bonkoono Malcizadaka mo fatta nda buuru nda duvan*. Nga ga ti Irikoy, Beeray-Beeri-Koyo wane alfaga. 	 Huan, Salem kho kumpipa Melkisedekin tanghou leh uain a honla a; amah bel Pathian Tungnungpen siampu ahi.:


Araŋ ga Irikoy gaakasinay da cimi-jaŋay sanni, wala? Araŋ m'a gaakasinay no koyne nda diibi-diiba sanni, wala? 	 Pathian adingin diktatloutakin thu na gen ding uam, amah adingin khemhat takin na houlim ding uam?


I tun da zuray ka dira saara do, zama i gaahamey jijiri, i dambara mo gumo. I mana hay fo ci boro kulu se mo, zama i humburu. 	 Huchiin, linna leh lamdang sakluatnain amau a phaktak jiakin a pawt ua, han akipan a tai vengveng ua; a lau jiakun kuamah kiangah bangmah a gen kei uh.


Ay ga dumey kulu mo zinji, dumey kulu beeje harey ga kaa mo. Ay ga windo wo toonandi nda darza. Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. 	 Huan, nam tengteng ka sing dinga, huchiin nam tengteng thil deihte a hongtung ding, huchiin hiai in thupinain ka dimsak ding, sepaihte TOUPAN a chi hi.


Yaadin no araŋ mo: waati kaŋ araŋ ga di hayey din kulu, araŋ ma bay kaŋ Boro Izo maanu, hal a to fu meyo gaa zaati. 	 Huchi bang in nou leng huai tengteng na muh chiang un, amah tuh a hongnaita a, kongkhak bul mahmah ah a om chih thei un.


Musa binde te bine soojey jine borey se, sanda zambarey da zangey koyey nooya, kaŋ yaŋ fatta ka koy wongo do. 	 Huan, Mosi bel sepaih heutu, sang tung a heutute leh za tung a heutute, kidouna a kipan a hong tungah a heh a.


zama i mana Israyla izey kubay da hari nda ŋwaari, amma i zinga nda Balaam* i boŋ, a m'i laali se. Amma iri Irikoyo na laaliyaŋo din bare ka te albarka. 	 Tanghou leh tuia Israel tate dawn loua, amaute hamsiat dinga, amaute siatna dinga Balaam a lak jiak un: ahihhangin i Pathian in hamsia vualjawlna a suaksak hi.


Amma Rabbi ga Israyla faaba, Faaba kaŋ ga duumi mo no. Araŋ si haaw bo, Boro kulu si araŋ kaynandi mo hal abada abadin. 	 Israelte bel khantawn hotdamnaa Toupan hotdamin a om ding uh: khantawn tanin leng na zahlak kei ding ua, na zum sak kei ding uhi.


Rabbi futa kaŋ ga koroŋ si bare bo, Kala nd'a na haŋ kaŋ Rabbi miila kubandi, A ma nga bina miila tabbatandi mo. Jirbey bananta ra no araŋ ga faham da woodin. 	 A lungtang tupnate a tagtuna a hih khit masiah, TOUPA hehna lauhuai mahmah a kikhel kei ding: ni nanungte ah na honthei siam ding uh.


Bonkoono ne: «Ya araŋ Zeruwiya izey, ifo k'ay zaa da araŋ? Za kaŋ a goono ga wow, Rabbi mo ne a se a ma Dawda wow no. To, may no ga ne: ‹Ifo se no ni goono ga woodin te?› » 	 Huan, kumpipa'n, Nou Zerui tapate aw, noute honna theih sak ding bang a om a? TOUPA'N a kiang a, David hamsiat in, a chih ngal leh a hamsiat ahi mai ke, Bangdia huchibang a hih? kuan a chi mahmah dia? A chi a.


Baa ay nyumay da neezo* kaŋ manne hari, Y'ay kambey hanandi da soso, 	 Vuk tuiin kisilin, ka khutte huchitakin siangsak ngeitak leng;


Ma ni hanga jeeri ka maa sanney kaŋ gonda laakal, Ma ni laakal ye mo ay bayra gaa. 	 Na bil doh inla, mi pil thute ja in, huan ka theihna lamah na lungtang suk in.


Naŋ woodin ma ciya a se daabiri kaŋ a ga nga boŋ daabu nd'a, Da guddama mo kaŋ a ga nga canta haw d'a duumi. 	 Huai tuh amah a dingin silh gige puansilh bangin om henla, a kigak jelna kawnggak mahleng hi hen.


A ne mo: «Haciika ay ciya arzakante, Ay du duure ay taabi goyey kulu ra, I si goy laalo kulu gar ay do, kaŋ zunubi no.» 	 Himahleh Aigupta gam akipan kei TOUPA na Pathian ka hi; ankuanglui thupi lai nite bangin, puanintea teng dingin nang ka honbawl lai ding.


Suleymanu mo na torkoyaŋ da bari-kariyaŋ margu. A gonda torko zambar fo da zangu taaci. A gonda bari-kari zambar way cindi hinka mo kaŋ yaŋ a fay-fay ka jisi torkey kwaarey ra, da bonkoono do mo Urusalima. 	 Huan, Solomonin kangtalaite leh sakol tung tuang mite a kaikhawm ek a: kangtalai sang khat leh za li leh sakol tungtuang mi sing khat leh sang nih a nei a, huai te kangtalai koihnate ah, Jerusalem khuaa kumpipa omna ah te a om sak hi.


M'i sallama i ma koy kwaarey da kawyey ra ne windanta, i ma ŋwaari day ngey boŋ se.» 	 I kiam loute khawngah leh khuate khawng ah hoha, a nek ding uh banghiam bek a lei theihna ding un amaute pai sak tanla, a chi ua.


A na kanjar'ize waygu te da guuru-say, zama i ma hukumo margu, a ma ciya afolloŋ. 	 Khat a hih theihna ding in puan in kaihkhawmna ding in dal in kilhna sawmnga a bawl hi.


Zeyaŋo din boŋ mo no Yesu ciya tabbatandiko alkawlo se kaŋ bisa afa din booriyaŋ. 	 Huchitaka thupi in Jesu tuh thukhun hoih zaw hihkip pa a hong hita hi.


Hananiya salaŋ mo jama kulu jine ka ne: «Yaa no Rabbi ci: Yaawo cine no ay ga Babila bonkoono Nebukadnezzar calo ceeri nd'a k'a kaa dumo wo jinda gaa, hala jiiri hinka ga kubay.» Gaa no annabi Irimiya na nga diraw te. 	 Huan, mipi tengteng maah Hananiain, Hichiin TOUPAN a chi: Hichibang ngeiin Babulon kumpipa Nebukadnezzar hakkol kum nih sing vengvengin namte tengteng ngawng akipan ka hihtan ding achi a. Huan, jawlnei Jeremiain a paisanta hi.


Boro kaŋ ga ciinay, a sanno ga hima laam'izey no, I ga furo hala bine lokotey ra. 	 Huauhatmi thute tanghou limtak bang ahia, huan gil sungnungpen pen ah a tum suk uh.


Woodin ma ciya araŋ se hin sanni kaŋ ga duumi araŋ banda kulu se, da nangu kulu kaŋ araŋ ga goro mo. Araŋ ma si maani ŋwa, araŋ ma si kuri haŋ mo.» 	 Sathau hiam, sisan hiam na ne ding uh ahi kei chih na suante uh ding a banban in na omna phot uah khantawn a thuseh ahi ding, chi in, chi in.


Za Horeb tondo do Israyla izey na ngey taalam jinayey kaa. 	 Huchi in Israel suante'n Horeb tang tang kiang ah a kivatnate uh a kisuah vek ta uhi.


Han din hane mo mayraykoyo ga yeeji fo no, a ma ciya nga nda laabo jama kulu se zunubi se sargay. 	 Huai niin lalin amah leh agama mi tengteng adia khelh jiaka kithoihna dia bawngtal tuai a tum ding ahi.


Boro kaŋ ga haggoy da lordi, Nga fundo no a goono ga haggoy, Amma boro kaŋ na saalay kaa nga fonda gaa ga bu. 	 Kuapeuh thupiak juiin a kha a kem; himahleh kuapeuh a lampitea pilvang lou a si ding.


Nooyaŋey kulu kaŋ araŋ ga du, araŋ ma kaa i ra ka te sargay kaŋ i ga sambu beene Rabbi se. Wa fay wo kaŋ boori ka bisa i kulu. Nga no araŋ ga kaa waani. 	 Na thil dawn tengteng ua a hoih pen, a siangthou pen zel TOUPA vei thillat ding in na lan ding uhi.


A ne Yerobowam se: «Ni ma sambu ni boŋ se kanandi way, zama haŋ kaŋ Rabbi, Israyla Irikoyo ci neeya: ‹Guna, ay ga koytara tooru ka kaa Suleymanu kambe ra, ay ma kunda way no ni se. 	 Jeroboam kiangah, Nen sawm lain: Toupa, Israelte Pathianin hichiin a chi a ahi: Ngaiin, gam Solomon ka sut dinga, nam sawm nang ka honpe ding:


Woodin se i na hindiro yaara sorro hinka Firawna se, zama Irikoy do haya din, a tabbat, sohõ no Irikoy g'a sintin. 	 Huan, mang Pharo nihvei a neih tuansakna ahihleh hiai jiak ahi, thil hih ding Pathianin a hihkipa, Pathian mahin a tunsak pah ding jiakin.


Ni batukoy ga hima sanda do cine, Ni wongu jine borey mo ga hima sanda do-ize zugulu, Kaŋ yaŋ ga naagu-naagu windi casey gaa waati kaŋ cine hargu go no. Amma saaya kaŋ wayna fun ka koy beene, I ga tun ka deesi, Boro kulu si bay mo nangu kaŋ i koy. 	 Lallukhu khu na mite lah khaukhup bang ahi ua, na sepaihte kho dam nia gawla khaupe hon bok khawm bang ahi uh, ahihhangin ni a hongsuaka, a leng mang ua, a omna mun himhim uh theih ahi kei.


Ma goy ay, ni tamo se ni gomno boŋ, M'ay dondonandi ni hin sanney. 	 Na chitna bang jelin na sikha tungah hih inla, na thusehte honhilh in.


Adam-ize wo, ifo no? sanku fa a ma ciya hanante? Wayboro hayyaŋ mo, ifo no, hal a ma ciya adilante? 	 Mihing bang ahia, a sian ding? numei apan piang amah kua ahia a diktat ding?


Laakalkooney ga bayray margu, Amma saamey me ga maan halaciyaŋ gaa. 	 Mi pilten theihna a khol khawm ua: himahleh mihai kamin siatna a neih.


Boro fooyaŋ mo na hayey din harta ka kamba ka furo sanniyaŋ kaŋ sinda nafa ciyaŋ ra. 	 Mi khenkhatten hiaite pialsanin thuginalou genna lamah a vakmangta ua.


Suleymanu binde kay Rabbi sargay feema jine, nga nda Israyla jama kulu go ga care guna. A na nga kambey salle beene, 	 Huan, Solomon bel TOUPA maitam ma, Israel hongkikhawmte tengteng muhin a dinga, van lam sawkin a khut a jaka,


Gallo mo ga du nga windanta kuray nangey. I neesiyaŋ lasaabo neeya: azawa kambe haray, zangu hinka nda waygu; dandi kambe haray, zangu hinka nda waygu; wayna funay haray, zangu hinka nda waygu; wayna kaŋay haray, zangu hinka nda waygu. 	 Huan a khopiin khopua a nei dinga; mal lampangin tong za nih leh sawmnga; sim lampang tong za nih leh sawmnga, suah lampang tong za nih leh sawmnga, tum lampang tong za nih leh sawmnga.


Za ni ŋwaarayyaŋ sintina gaa, lordo fatta. Sohõ mo ay kaa zama ay ma ci ni se, zama ni ya boro no kaŋ Irikoy ga ba gumo. Ma laakal binde da misa, ma bangando bay mo. 	 Na thilngetna kipat chilin thupiak a paikhia a, nang hilh dinga hongpai ka hi; nakpi taka it lah na hi ngala; huaijiakin thu tuh ngaihtuah inla, mengmuh theisiam in.


Amma bora kaŋ banda follayey fun din n'a ŋwaaray da himma nga ma goro Yesu banda. Amma Yesu n'a sallama ka ne: 	 Huan, dawi pawtsan miin Jesu kianga om den a ngena.


Boro kaŋ ne nga baabo nda nga nyaŋo boŋ: ay man'i saal. A mana nga nya-izey bayray seeda mo. Nga kaŋ na nga izey ze, Zama a ga ni sanno haggoy, Ka ni sappa mo gaay. 	 Ka nu leh ka pa ka theikei, chiin; a unaute leng a thei sam kei hi, amah tate ngei leng a thei tuan kei; na thu a pom ua, na thukhun a jui uhi.


A wane suba iri kaa ka to Zidon. Yuliyos mo rongome Bulos se. A yadda Bulos ma koy nga corey do, zama a ma du gaakasinay. 	 Huan, a jingin Sidon khua ka tawn ua. Huan, Juliain Paula a limbawl ngiala, kihihhalh dingin a lawmte kiangah a pawtsaka.


Ay bumbo mo man'a bay, amma hal a ma bangay Israyla* se no ay kaa ka baptisma te hari ra.» 	 Amah, lah ka nathei ngal keia; himahleh, Israelte kianga amah latsak ahihna dingin, tuia baptisin ka hongpai ahi, a chi a.


Zama i ga alfaga beeri kulu daŋ hal a ma nooyaŋey da sargayey salle. Woodin sabbay se no a ga tilas _alfaga beeri__ woone mo ma bara nda hay fo kaŋ a ga du ka salle. 	 Siampu Lianpen peuhmahte thilpiak leh kithoihnate lan ding a seh ahi ngal ua; huchiin hiai Siampu Lianpenin leng bang hiam bek lat ding a neih a kiphamoh ahi.


A jarga Hananiya Selemiya izo nda Hanun Zalaf izo iddanta na nangu fo hanse. I jarga Mesullam Bereciya izo na hanseyaŋ te nga bumbo fuwo do haray. 	 Amah nungin Selemi tapa Hanani leh Hanun Zalaph tapa guknain seh dang a bawlpha uh. Amah nungin Berekia tapa Mesullamin a dantan tung jawn a bawlpha hi.


Woone yaŋ binde, ngey no ga ti kaayey windey boro beerey kaŋ yaŋ kaa ay banda ka fun Babila, bonkoono Artasersiz mayra ra. I asulo lasaabuyaŋ neeya: 	 Huan hiaite a pipute uh inkote laka a lupenta ahi ua, huan hiai, kumpipa Artaksarsi vaihawm laia kei hon jui huaite khangthusuina ahi.


Absalom tamey binde kaa waybora do windo ra ka ne: «Man Ahimaz nda Yonata?» Waybora ne i se: «I na hari gooro daŋandi.» Waato kaŋ i ceeci, i mana di ey, gaa no i ye Urusalima. 	 Huan, Absalom sikhate in a numei kiang ah a vahoh ua; Ahimaaz leh Jonathan kaw om ahi ua? A chi ua. Huan, numei in a kiang uah, Lui a kanta ding uh, a na chi a. Huan, a va zong ua, a mukei ua, Jerusalem ah a kik nawn uh.


Amma araŋ ma soobay ka beeri iri Rabbo kaŋ ti iri Faabakwa Yesu Almasihu gomno d'a bayra ra. Darza ma bara a se sohõ da hal abada abadin. Amin! 	 Ahihhangin, i Toupa leh Hondampa Jesu Kris hehpihna leh theihna ah hongkhang unla. Tu leh khantawnin amah kiangah thupina om hen. Amen.


A ciya mo, Bonkoono Hezeciya jiiri way cindi taacanta ra Assiriya bonkoono Sennakerib ziji ka kaa ka Yahuda gallu cinari gaabikooney kulu wongu, a n'i ŋwa mo. 	 Huan, kumpipa Hezekia kum sawm leh kum lina kumin hichi ahi a, Assuria gam kumpipa Sennakerib tuh Juda gama khua kulhpi nei tengteng sim dingin a vahohtou-a a lata hi.


Sawulu binde na diyayaŋ donton i ma Dawda guna. A ne: «Wa kand'a nga daarijo boŋ neewo ay do zama ay m'a wi.» 	 Huan, Saulain David va en dingin mi a sawla, a lupna toh hon jawng tou le uchin ka na that ding, a chi a.


I ga kaa ka fun wayna funay haray da wayna kaŋay haray, da azawa nda dandi kambe mo, ka goro Irikoy koytara ra. 	 Huan, suahlam leh tumlam, sim leh mal akipanin mite hongpai ding ua, Pathian gamah nein a dawn ding uh.


Woodin banda Balaam na Amalek do haray mo guna. A sintin ka annabitaray te ka ne: «Amalek no ga ti dumi sintina doŋ, amma a ga kokor ka halaci.» 	 Huan, Amalek lam a nga a, thu a gen a, Amalek bel nam bul pen ahi na a, a dawn lam manthatna ahi, a chi a.


Kala boro kaŋ gonda kambeyaŋ kaŋ ga hanan, Da bine hanante. Kala boro kaŋ mana nga fundo sambu ka daŋ tangari hari ra, A si ze da gulinci mo. 	 Khut siang leh lungtang siangthou nei a, a lungsim thuhimlou lama koih ngeiloua, khem tuma kichiam ngeilou mi.


Waato kaŋ Yesu na woodin ci, a koy jina ka ziji ka to Urusalima. 	 Huan, huchibang thu agen khitin Jerusalem kho lam naih tou in ma a kaia.


Amma d'araŋ ne: «Rabbi jaraw» -- yaa no Rabbi ci: Za kaŋ araŋ na sanno din ci -- «Rabbi jaraw» -- kaŋ ay wo jin ka donton araŋ gaa ka ne: Araŋ ma si ne Rabbi jaraw -- 	 Huan, TOUPA puakgik, na chih peuhmah uleh, TOUPAN hichiin a chi: TOUPA puakgik na chi ding uh ahi kei, chia ka honsawla, TOUPA puakgik chia thu na gen jiakin;


Bora ne ay se: «Boro izo, guna nda ni moy, ma maa da ni hangey, ma ni laakalo ye mo hay kulu kaŋ ay ga cabe ni se gaa. Zama ay ma cabe ni se no ay kande nin neewo. Hay kulu kaŋ ni di, kala ni m'a seeda Israyla dumo se.» 	 Huan, huai miin ka kiang ah, Mihing tapa, na mitin en inla, na bilin doh in; ka honetsak ding lamah na lungsim nga chinten in; huai ka hon etsak ding hiaia konpi na hi ngala: na muh tengteng Israel inkote kiang ah phuang in, a chi a.


Faada meyey gaa gorokoy goono g'ay fakaaray te. Ay ciya haŋ-ka-bugukoyey se dooni hari. 	 Himahleh, Toupa aw, ken jaw, hun kipahhuaiah ahi, ka thum; Pathian aw, na chitna thupi jiakin na hotdamna thupi takin hondawng in.


«Doŋ d'ay go mate kaŋ ay go waato, handu bandey ra! Sanda jirbey kaŋ ra Irikoy go ga haggoy d'ay, 	 Aw nidanglai khate banga om hileng, Pathianin a honveh lai nite bangin;


Yesu ne i se: «Haciika ay ga ne araŋ se: araŋ kaŋ yaŋ n'ay gana sohõ, d'i na takayaŋ tajandi, waati kaŋ Boro Izo ga goro nga darza karga boŋ, araŋ mo ga goro karga way cindi hinka boŋ, ka Israyla izey dumi way cindi hinka ciiti. 	 Huan, Jesu'n a kiang ah, Chihtaktakin ka hon hilh ahi, Khovel thakna ah, Mihing Tapa a thupina tutphah a a tut chiang in, nou kei hon juite, Israel nam sawm leh nihte vaihawm in, laltutphah sawm leh nih ah na tu sam ding uh.


Guna mo, ay goono ga kaa da waasi! Albarkante no boro kaŋ ga haggoy da annabitaray sanney din kaŋ go tira wo ra.» 	 Huan ngaiin, Kong pai pah ding. a chi a. Hiai laibu a genkholh nate a jui peuh mahte a hampha hi,


Waybora ne: «Boro kulu si no, ya Rabbi.» Yesu mo ne: «Ay mo si ni ciiti ka zeeri. Ma koy ni koyyaŋ. Ma si ye ka zunubi te koyne.» 	 Huan, aman, Toupa, kuamahin hontangsak kei, a chi a. Huan, Jesun, Ken leng siam louh kon tangsak kei; pai inla, tunungin hihkhial nawnta ken, a chi a.


Misirancey ga bay mo kaŋ ay no ga ti Rabbi, saaya kaŋ ay n'ay kamba salle Misira boŋ, ay na Israyla izey kaa i game ra mo.» 	 Huchiin, Aigupta tunga ka khut ka honlik khiaka, a lak ua kipana Israel suante ka honpi khiak chiangin, Aiguptaten kei TOUPA ka hi chih a thei ding uh.


Ay faasayaŋ sintina kaŋ ay te, boro kulu mana kay ay se, amma i kulu n'ay naŋ ay hinne. Irikoy ma si woodin lasaabu i se. 	 Ka siamna thu ka gen masak pen in kuamah himhim in ahon panpih kei ua, a hon zuaisan vek zawta uhi; amohtuh pua in om tuan khawldah uhen.


Zadok mo, arwasu fo no kaŋ sooje no. A kande wongu nya waranka cindi hinka, a baaba windo waneyaŋ. 	 Huan tangval hat hangsan, Zadok, leh a pa inkote heutu sawmnih leh nih.


Edom haray mo, a na boro zambar way wi Ciiri Gooro ra. A na Sela tondo ŋwa da wongu ka maa daŋ a se Yokteyel hala ka kaa sohõ. 	 Edomte chi Guam ah singkhat a that a, Sela khua a suala, alaa, a min dingin Joktheel a saa, tutanin a salai uhi.


Irikoy go hala beene, a na Adam-izey guna ganda, Nga ma di hala fahamante go no kaŋ ga Irikoy ceeci. 	 A lehngat chiat ua; nin takin a na om vekta ua; kuamah thil hoih hih himhim a om kei ua, khat lel leng a om kei uh.


A koyo ne a se: ‹A boori! Ni ya tam hanno no, naanaykoy mo. Ni na naanay cabe hari kayna yaŋ ra, ay ga ni daŋ hari boobo boŋ. Ma furo ni koyo farhãyaŋo ra.› 	 A pu'n a kiang ah, Sikha hoih leh muanhuai, na hihhoih e, tawmchik tungah na muanhuai a, tampi tungah ka hon omsak ding; na pu kipahna ah lut in, a chi a.


Zama anniya kaŋ ay gonda ni fuwo se n'ay kankam, Ni wowkoy wowey mo kaŋ ay boŋ. 	 Ka kaha, anngawl kawma ka hinna ka sawi leh, huai lah gensiata ka omna phet ahia.


Kala ni ma funa nda ni takuba, kala ni ma ye ni kayne se ganda. A ga ciya mo, waati kaŋ ni ga koma a se, ni ga du k'a calo* foobu ka kaa ni jinda gaa.» 	 Na namsauin ahi, na hin ding, na nau na leng na sem ding; huan, hichi a dinga, na kitutkhiak hun chiangin a hakkol na ngawnga kipanin na singkhe ta ding, a chi a.


A go, za waati kaŋ a go no nga sukutumo, a sinda nafa goy kulu se. Sanku fa sohõ kaŋ danji n'a ŋwa, a bi danji ra mo, a ga wasa goy kulu se no? 	 Ngaiin, a phatuam kei, abit lai nangawnin: phatuam sinkei na tele, a kat khit nungin.


Ni na reyzin* tikse fo dagu ka kaa Misira ra. Ni na dumi cindey gaaray ka tiksa din sinji. 	 A ma na hih siang jela, thutakin zung a kaia, gam tuh a luah vek hi.


Wa farhã han din hane ka sar bine kaani sabbay se, zama wa guna, araŋ alhakku beero go no beena ra. Zama yaadin cine no i kaayey te annabey se. 	 Huai niin kipak unla, nuamin tawm un, ngai un, van ah na kipahman uh a om kikeih ngal a; huchi bangmahin a pipute un jawlneite tungah a hih uhi.


Boŋbeeraykoyo din binde ga kati ka kaŋ. A sinda tunandiko. Ay ga danji daŋ a galley gaa kaŋ ga hay kulu kaŋ go a windanta ŋwa. 	 Huan mi kisathei a kisuiin a puk dinga, kuamahin a phong kei ding ua, huan, a khopite ah mei ka khah dinga, a kimvela om tengteng ka kang siangsak vek ding.


Ay farga, ay farga nd'ay fundo kulu. Ay g'ay kalima kaa taray kwaaray, Ya salaŋ ay bine sara ra mo. 	 Ka khain ka hinna a chimtaka; ka utdandanin ka phun ding hi: ka kha thangpaihnain ka gen ding.


A ga Zedeciya sambu ka kond'a Babila, noodin no a ga goro hala waati kaŋ ay g'a zuure _nda buuyaŋ__. Yaadin no Rabbi ci. Baa araŋ wongu nda Kaldancey, araŋ si te zaama.› » 	 huan, Zedekia bel Babulon gamah a pi dinga, amah ka veh mateng huailaiah a om nilouh ding: Kaldaite dou mahle uchin na lohching kei ding uh, chih TOUPA thu pawt ahi, chih gen na hia? Chiin a tangsak ahi.


Samuwila ne a se: «Ifo no ni te wo?» Sawulu mo ne: «Zama ay di jama go ga say, i go ga fay da ay. Ni mo, ni mana kaa jirbey kaŋ i kosu yaŋ ra. Filistancey mo go, i margu Mikmas. 	 Huan, Saulain, mipiten a honpai mang san khin ua, huan, nang lah ni seh niin na hongtungta keia, huan, Philistia mite lah Mikmas ah a kikaikhawm ek uh chih ka thei ngala.


D'araŋ na woodin yaŋ te, kulu ay mo ga beene hari no araŋ laabo se alwaati kaŋ ga hagu ra, sintinay wano da kokor banda wano, zama ni ma du ka ni ntaaso, da ni reyzin haro, da ni jiyo heemaro wi. 	 Na gam vuahtui uh a hun geihgeihin, vuahtui ke masa leh vuahtui ke nanung ka honpe dinga, huchin na buh te uh, na uain te uh, a thau te uh na sek lut thei ding uh.


Noodin no i ga kurey kulu margu. Gaa i ma tondo zumandi ka kaa dayo me gaa, i ma feejey haŋandi, i ma tondo ye nga nango ra dayo me gaa. 	 Huan, huailaiah belam hon tengteng a paikhawm jel ua: huan, tuileh kong akipan suang a khuk suan ua, suang tuileh konga a omna ngeiah a koih jel uh.


Haro din kulu no ka soobay ka gana ay boŋ, Hal ay ne: «I n'ay halaci.» 	 Ka lutung ah tuite a luanga; sat khiakin ka om, ka chi hi.


Woodin banda, zama ay bina ga ba ay Irikoyo windo gumo, ay g'ay arzakey no, wura nda nzarfu, ay Irikoyo windo se, ka tonton haŋ kaŋ ay jin ka soola fu hananta se gaa. 	 Huaikia louleng ka pathian in ka deihsak mahmah a, keimah sum dangkaeng leh dangka te leng, insiangthou a dia kana kisaksa tengteng chih louh in, ka Pathian in a dingin ka pia hi, huai bel bang khawng zutna ding Ophir dangkaeng,


Zama Rabbi ni Irikoyo n'a suuban ni kundey kulu ra, a ma kay ka goy te Rabbi maa ra, nga nda nga izey hal abada. 	 TOUPA na Pathian un TOUPA mina nasema om tawntung dingin nam tengteng laka kipan a tel ahi ngal ua, amau leh a tapate utoh.


I go ga ne a se: «Dabari woofo dumi no ni ga hayey din te d'a? Wala may ka ni no dabaro wo hala ni ma hayey din te?» 	 A kiangah, Kua thuin ahia hiai thilte na hih? Hiai thilte hih dingin kuan ahia thu nang honpia? a chi ua.


Ma sanni hanno yaŋ te kaŋ yaŋ i si hin ka zeeri, hala borey kaŋ ga gaaba nda nin, haawi m'i di, zama i sinda hari laalo kulu kaŋ i ga ci iri boŋ. 	 Thugen dik dan gensiat vuallouh tekhawng lehlam a pangte lak a mi na tungthu a thusia gen ding neilou a a zum theihna dingin.


Woodin banda a go, Dawda ize Absalom gonda wayme hanno fo, kaŋ se i ga ne Tamar. Amnon, Dawda ize aru fo binde, a ga boona Tamar. 	 Huan, huai nung in hichi ahi a, David tapa Absalom in sanggamnu mel hoih mahmah a nei a, a min Tamar ahi. Huan, David tapa Amnon in amah a it a.


Man Hamat da Arpad de-koyey? Man gaa Sefarbayim de-koyey? Waatifo no i na Samariya faaba ay kambe ra? 	 Hamath leh Arpahte pathiante koia om ahi ta ua? Sepharvaimte pathiante koia om a hita ua? Huai Samari khua kei akipanin a humbit ta ua hia?


Ni na ni taalam jinay hanney mo sambu, ay wura nd'ay nzarfu waney, kaŋ ay na ni no. Ni na alboro himandi-himandiyaŋ te ni boŋ se ka zina nd'ey. 	 Ka dangkaeng leh ka dangkasik tuiumbelsuan hoih taktak ka honpiak na laa, pasal lim bawlna dingin na zang, na huk pihta hi.


Yaadin cine gaa no talkataray ga kaa ni gaa danga kosarayko, Ni jaŋa mo ga kaa danga wongaari. 	 Huchibangin suamhatmi bangin na gentheihna a hongpai dinga; huan mi kigalvan bangin na taksapna.


Saaya kaŋ Amon izey di kaŋ Suriyancey go ga zuru, kala ngey mo zuru Yowab kayno Abisay jine, ka koy ka furo birno ra. Gaa no Yowab ye Urusalima. 	 Huan Amon suanten Suria mite a taikek uh chih a theih un amau leng a unaupa Abisai maah a taikek ta ua, khuaah a lut uhi. Huchiin Joab Jerusalem ah a paita hi.


Ni na ni futa kulu candi ka kaa, Ni bare ka fay da ni futay korna. 	 Honhondampa Pathian aw, honkihei sak nawn inla, ka tung ua na hehna tuh tawpsak in.


Duumi d'ay fundo go ay gaa, Kaŋ Irikoy fulanzama mo go ay niine funey ra, 	 Ka hinna ka sunga a om laiteng, huan Pathian hu ka nakvanga a om laiteng?


I ma boro hinka suuban boro yaamey ra, i ma furo a jine ka seeda a boŋ ka ne: ‹Ni na Irikoy da bonkoono mo kayna.› Gaa no i ma kond'a taray k'a catu-catu nda tondiyaŋ kal a ma bu.» 	 Mi nih Belial tate a maah tusak unla, Pathian leh kumpipa na gensia hi, chi a mi amah hek ding na bawl un. Huan, pikhia unla, ana deng lum un, achi a.


Ahaziya goy cindey kaŋ yaŋ a te mo, manti i n'i hantum Israyla bonkooney baaru tira ra bo? 	 Ahazia thilhih tanchin dangte Israel kumpipate lal lai thu gelhna bu-ah a tuang ka hia?


Wala may no araŋ ra kaŋ ga ti baaba, kaŋ d'a izo n'a ŋwaaray buuru, a g'a no tondi? Wala d'a n'a ŋwaaray hamisa, a g'a no gondi? 	 Nou laka pa pen, a tain tanghou phel ngen leh, kuan ahia suang pe ding? A hihleh, nga ngen leh, kuan ahia nga sika gul pe ding?


A ciya mo, za Haruna go sanno ra Israyla izey se, i zagu saajo do haray. Kala Rabbi darza go, a bangay buro ra. 	 Huan hichi ahi a, Aronin Israel suante omkhawm tengteng kianga thu a gen laiin, gamdai lam a et uleh, ngaiin, meipi ah TOUPA thupina a hongdawka.


Banda fo ga may a se. I ga Koy Beero baaro dede zamana fo kaŋ ga kaa se. I ga kaa k'a adilitara dede mo ndunnya dumi kaŋ i ga hay se, Ka ne: «Nga no ka woodin te.» 	 A hongpai ding ua, nam hongpawt ding kiangah, A hihkhinta, chiin, a diktatdan a hontheisak ding uh.


Amma waato kaŋ Dawda faham da nga tamey, i goono ga ciinay care se, Dawda faham kaŋ koociya bu no. Dawda mo ne nga tamey se: «Koociya si no, wala?» I ne a se: «A si no.» 	 Himahleh David in a sikhate kisimhou a muh in naupang a sita chih a theita a; huan, David in a sikhate kiang ah, Naupang sita hia? a chi a. Huan, amau, Sita, a chi ua.


Zama nin no ga ti ay fitilla, ya Rabbi. Rabbi g'ay kuba hanandi mo. 	 TOUPA aw, ka khawnvak na hi ngal a. TOUPA'N ka mialna a vak sak ding.


Amma d'a guna, a ne kaajiro mana tonton, hamni biyaŋ jin ka zay a ra mo, kaajiro yay. Bora ga hanan. Alfaga ma ci a se kaŋ a ga hanan. 	 Himahleh meimasungtum pen a ngeingei a a muh a, mul vom a pou leh, meimasungtum a dam ahi a, a siangthou ahi; siampu in a siangthou chih a phuang ding ahi.


Amma boro kaŋ ga cimi goy te ga kaa annura do, zama a goyey ma bangay kaŋ Irikoy ra no a n'i te.» 	 Ahihhangin, kuapeuh a dik hih tuh a thilhihte Pathian jiaka hih a ahi chih a latna dingin, vakah a hong jel hi, a chi a.


kala wongaarey kulu tun, i hanna ka dira. I na Sawulu gaahamo d'a izey mo gaahamey sambu Bayt-San cinaro gaa. I kand'ey Yabes. I binde n'i ton noodin. 	 Mi hangsan tengteng a thou ua, zankhua in a pai ua, Saula luang leh a tapate luang Bethsan kulh bang a kipan a la ua; huan, Jabes a tung ua, huai ah a hal uh.Huan, a guhte uh a la ua, Jabes a tamarisk sing nuai ah a vui ua, huan, ni sagih an a ngawl uh.


Ay baakoy, iri ma ba care zama baakasinay fun Irikoy do. Boro kulu mo kaŋ gonda baakasinay, i n'a hay Irikoy do, a ga Irikoy bay mo. 	 Deihtakte aw, i kiit tuah chiat ding uh; itna Pathiana suak ahi ngala, mi chih itna nei peuhmah tuh Pathianaa suak ahi khin uhi, Pathian a thei lai uhi.


kal a ne: «Kanaana ga ciya laalante. bannyey bannya no a ga ciya nga nya-izey se.» 	 Huan, Kanaan hamsiatin omhen; a unaute sikhate sihka ahi ding, a chi hi.


Kala Esta ne: «D'a kaan bonkoono se, naŋ i ma yadda Yahudancey se kaŋ yaŋ go Susan ra, hala suba mo i ma te sanda hunkuna feyaŋo boŋ. I ma Haman ize aru wayo din gaaham buukoy mo sarku bunduyaŋ gaa.» 	 Huan Estherin, Kumpipa lungkimna a hih leh, jingchianga tuni-a thupiak bangbanga gamtang dingin Susana om Judate phal inla, Haman tapa sawmte khailupna khuam ah kikhai le uh, a chi a.


Yahuta binde kande _Romance__ sooje jama nda doogariyaŋ kaŋ yaŋ fun alfaga beerey da Farisi fonda borey do. A kand'ey noodin da fitillayaŋ da yulbeyaŋ da wongu jinayyaŋ. 	 Huchiin Judain sepaih pawl toh, siampu liante leh Pharisaite kianga om heutute toh a pi a, khawnvakte, meiselte, galvante tawiin huaiah a hongpai ua.


I ga ye ka kaa ni do da ngey biney kulu da ngey fundey kulu ngey yanjekaarey laabo ra, kaŋ yaŋ kond'ey tamtaray, i ga adduwa te ni gaa ka moyduma ye ngey laabo kaŋ ni n'i kaayey no do haray, kwaara kaŋ ni suuban, da fu wo kaŋ ay cina ni maa se mo. 	 A melma amau sala pite gama a lungtang tak u leh a lungsim takua nang lam a hongngat ua, a pute uh na piak gam lam leh, na khopi tel lam leh na min adia ka in lam lam ngaa na kianga a thum uleh;


Hala hõ ay ga humburu ay masiibey kulu, Ay bay ni s'ay ciya adilante bo. 	 Ka lungkhamna tengteng ka laua, hoih non sa kei ding chih ka thei hi.


Yasse binde ne nga izo Dawda se: «Kaa sohõ ka sambu muudu fo jirmayo wo gaa, da buuru kunkuni wayo wo. Ma kond'ey da waasi wongu gata do ni nya izey se. 	 Huan, Jesai in a tapa David kiangah, vaimim kan ephah khat leh hiai tanghou beu sawm pua inla, na unaute kiangah a giahmun uh va hohpih pah dih ve;


A tissoyaŋo ga kaari kaa taray, A moy ga hima mo boyaŋ kaari. 	 Ngaiin, amah lametna bangmahlou ahi: amah muh mahmahin mi paihkhiakin a om kei dia hia?


Fatawci jinayey mo neeya: wura, da nzarfu, da tondi darzakoy yaŋ, da luluwey*, da lin* baano, da moni, da swa*, da _taafe__ ciray, da bundu kulu kaŋ gonda haw kaano, da jinay kulu kaŋ i te da cebeeri hinje, da jinay kulu kaŋ i te da bundu darzante, da guuru-say waney, da guuru-bi waney da tondi kwaaray waney, 	 Dangkaeng leh dangkaa sumsinna vante bang, suang mantamte bang, tuikep suang bang, puan malngat hoih bang, puan san bang, maimompuan bang, puan eng bang, sing namtui teng bang, saihaa bawlvan teng bang, sing mantampen chia van bawlteng bang, sumsan leh sik leh marbul sunga belsuan bawlteng bang:


Naftali kunda se: Enan ize Ahira. 	 Naphtali nama Enan tapa Ahira.


Kala wayboro wo izo bu cin, zama a kani a boŋ no. 	 Huan, hiai numei ta janin a nasi a; a delh lup ahi.


Araŋ ma si ciiti tammahãyaŋ boŋ, amma araŋ ma adilitaray ciiti te.» 	 A lat bangin ngaihtuah kei unla, diktat takin ngaihtuah jaw un, a chi a.


Kal iri na arkusey din hã ka ne i se: «May no k'araŋ lordi ka ne araŋ ma windo wo cina, araŋ ma cinaro wo cina ka kubandi mo?» 	 Huan huai upate thu ka dong ua, hichibangin a kiang uah, Hiai lam ding leh hiai kulhbang zou dingin nou kuan thu a honpiaa? ka chi ua.


Ibrahim mo na nga izo kaŋ i hay a se din maa daŋ Isaka, izo kaŋ Saharatu hay a se no. 	 Huan, Abrahamin, a tapa neih, Sarain a neihsak, amin dingin Isaak a saa.


Kala Musa guna ne, a guna yongo. Saaya kaŋ a mana di boro kulu, a na Misiranca wi k'a fiji taaso ra. 	 Huchiin, a dak loplopa kuamah a om kei chih a theihtakin, Aigupta mi a thattaa, piaunel ah a sel hi.


Yakuba binde donton ka Rahila nda Laya ce, ngey mo koy saajo ra a kurey do. 	 Huchiin, Jakob in mi a sawla, gamlaka a gan hon om nalamah Rakil leh Lea a sama, huan, a kiang uah,


«Ma guddu sohõ ka te alboro teera, Zama ay ga ni hã, ni ma dede ay se mo. 	 Kuapeuh awlmoh neilou in thil bangkim hihthei a kiselpih diam? Kuapeuh Pathian kiselpih, huai tuh amah dawngsak un.


Bine-waaso-koy ga saamotaray goy te. Boro kaŋ ga dabari laalo kaa taray mo, i ga konn'a. 	 Kuapeuh heh baih haitakin a ta ding: huan ngaihtuah gilou mi huatin a om hi.


Kala waybora kaa Sawulu do. A faham ka bay mo kaŋ a kankam gumo, ka ne Sawulu se: «Guna ay, ni koŋŋa maa ni sanney. Ay n'ay fundo daŋ kataru ra, ay na hanga jeeri ni sanno kaŋ ni ci ay se gaa mo. 	 Huan, numeinu pen Saula kiangah a hoha, a dah mahmah chih a theia, a kiangah, ngai in, na sikhanuin na gen ka taksanga, sih leh sih ka kianga na thugente ka pom hi.


A wane suba, kaŋ ga dake soolayaŋ hano gaa, alfaga beerey da Farisi fonda borey margu Bilatos do. 	 Huan, a jing in, huai tuh Kiginni jing ahi, siampu liante leh pharisaite Pialt kiang ah a om khawm kheukhou ua,


Munkayla, Ispa, da Yoha; Beriya banda nooya. 	 Huan Mikael, Ispah, Joha Beria tapate;


Waati kaŋ ni ga maan kwaara fo gaa ka kand'a gaa wongu, kala ni m'a baani hã jina. 	 Sual dinga khua na vanaih hun chiang un kituahna thu gen phot unla.


I sinji hal abada abadin, A n'i te cimi nda adilitaray ra. 	 Huaite tuh khantawn khantawn adingin hihkipin a oma, thutak leh diktata hih ahi chiata.


«Ya jine bora, ma maa iri se. Irikoy na ni ciya koy no iri do. Ma ni bora kaŋ bu fiji saaray kaŋ ni ga suuban ra, iri waney game ra. Iri do boro si no kaŋ ga ni ganji nga saara, ka ne ni si ni bora kaŋ bu fiji.» 	 Ka toupa, hon ngaikhiain, nang ka lak ua lal thupitak na hia: ka han uah na deihna penpenah na misi viin: na misi na vuina dingin ka lak uah kuamahin ka han uh honpiak ka it kei ding uh, a chi ua.


Adamu margu nda nga wando koyne. A na ize fo hay, a n'a maa daŋ Sita. Zama a ne: «Irikoy n'ay no ize fo Habila kaŋ Kaynu wi nango ra.» 	 Huan, Adamin a ji a ompih nawna; huchiin aman tapa anei nawna, a min din Seth a saa: Pathianin Abel sikin chi suah ding honseh sakta; Kaina in lah amah a that ngala, achia.Huan, Sethin, amah mahin tapa a neitaa; a min din Enosa a sa hi; hualaiin miten Toupa min a na lou pan uh.


A ne i se: «Araŋ no ga ti kaayey almayaaley jine borey Lawitey se. Kal araŋ ma araŋ boŋ hanandi, araŋ d'araŋ almayaaley, zama araŋ ma kande Rabbi, Israyla Irikoyo sundurko ka kond'a hala nango kaŋ ay soola a se din ra. 	 A kiang uah, Noute Levi mite pipute inkote lupente na hi ua: kihihsiang unla, nou leh na unaute uh, mun ka bawlsak saa Israel Pathian, TOUPA bawm na lak theihna ding un.


Borey kulu kaŋ yaŋ go ga goro taablo do mana bay haŋ kaŋ se no a na woodin ci a se. 	 Huan, dohkan sika miten kuamahin bang jiaka chi ahi chih a theikei uh.


Rabbi salaŋ Musa se koyne Sinayi ganjo ra ka ne: 	 Huan, TOUPAN Sinai gamdai ah Mosi a houpiha,


Zama nda hayey din go araŋ se, nga no i goono ga baa ka tonton mo, i g'araŋ gaay hal araŋ ma si jaŋ nafa wala albarka Rabbi Yesu Almasihu bayra ra. 	 Huaite noua a hiha, a khanjel ngalleh, i Toupa Jesu Kris theihna lamah thadah lou leh gah loulouin nou a honbawl nak hi.


Hindiro din, ay wo, Bonkoono Nebukadnezzar, ay di a. Ni mo, ya Beltesazzar, kala ni m'a feerijo bangandi, za kaŋ ay mayra laakalkooney kulu sinda hina k'ay bayrandi nd'a feerijo, amma nin wo ga hina, zama koy hanney biya go ni ra.» 	 Hiai mang kei kumpipa Nebukadnezzarin ka mana: huan, nang, Aw Beltesazar, a hilhchetna genkhia in, ka gama mi pilte tentenin ka kiangah a hilhchetna a honthei sak thei ngal kei ua; himahleh nang na hihthei, nanga pathian siangthoute kha a om jiakin.


Ben-Hadad mo ne a se: «Kwaarey kaŋ ay baaba ta ni baaba gaa, ay wo g'i yeti. Ni ga fondoyaŋ te ni boŋ se Damaskos ra, sanda mate kaŋ cine ay baaba te Samariya ra.» Ahab ne: «Ay mo ga ni naŋ ni ma koy, alkawli woodin boŋ.» A binde sappe nd'a k'a taŋ. 	 Huan, Benhadadin a kiangah, ka pan na pa akipana khua a nalak te ka honpe nawn ding: huan, ka pan Samari khuaa dawlpi mun a bawl bangin Damaska khua ah na dawlpi mun ding na bawl sam ding hi, a chi a. Huan, huchibanga thu kikhungin ka hon paisak ding hi, a chi a. Huchiin a kiangah thu a khunga, a paisakta hi.


Haciika ay bumbo, ay tammahã ay bina ra a ga hima ya hari boobo te ka gaaba nda Yesu, Nazara bora maa. 	 Ken leng Nazaret Jesu min kalh lamin thil lampi hih leng hoihin ka nagingta naka.


A ne mo: «Ya Rabbi, a ma mooru ay ay ma woodin te. Ay ga borey kaŋ na ngey fundey daŋ kataru ra kuri haŋ, wala?» Woodin se no a mana yadda ka haro haŋ. Haŋ kaŋ wongaari hinza din te nooya. 	 Aw TOUPA, hiai ka hihlouh dingdan; sih ngap a kuante sisan ka dawn sin ahia? a chi a; huchi in a dawn nuamkei hi. Huai thilte sepaih hangsan thumte'n a hih uhi.


Zama ay ga ne: Almasihu ciya saajawko Yahudancey se Irikoy cimo se, zama a ma alkawley kaŋ yaŋ Irikoy sambu doŋ kaayey se tabbatandi. 	 Huai ahi ka gen; pipute kianga thuchiamte hihkip dingin Kris tuh Pathian thutakdan theihsakna dingin zeksumte nasempa a honghita chih:


Yowab arwasu fo goono ga kay a boŋ. Nga mo ne: «Boro kaŋ ga ba Yowab da boro kaŋ go Dawda do haray, a ma Yowab gana.» 	 Huan, a kiang ah Joab pawlte laka tangval khat a dinga, Joab lam a pang leh David lam a pang peuhmah in Joab zui zel uheh, a chi a.


Man gaa no araŋ ga ba ay m'araŋ kar koyne, Kaŋ araŋ goono ga murte ka tonton? Boŋo kulu go ga dooru, bina kulu mo taabi. 	 Bang achia hel sansana, vuaka om lailai na hi ua oi? Lutang a pumin a chi a naa, lungtang leng a pumin a gimta.


I dumey mo kaŋ yaŋ go ngey kawyey ra ga goro, i doona ka kaa jirbi iyye kulu ka zumbu i banda alwaati ka kaa alwaati. 	 Huan a unaute uh, a kallaklakin ni sagihnite tengin amau kianga om dingin a hongpai jel ding uh ahi:


Woodin se no, sanda araŋ goyey sabbay se nooya, I ga Sihiyona far sanda fari bata guyaŋ cine, Urusalima mo ga ciya kurmu sanda laabu guyaŋ cine. Rabbi windo tondo mo ga hima tuuri zugey ra tudey boŋ sududuyaŋ nangu cine. 	 Huaijiakin Zion, noute jiakin, lou banga leileh ahi dinga, Jerusalem thil sia omkhawm ahi dinga, biakin omna tang dawi mun sang bang ahi ding.


Laakal, nga no ga bisa hay kulu, Ma du laakal binde. Oho me, A banda da ni jin ka du a, ma du fahamay. 	 Pilna thil pipen ahi; huaijiakin pilna la in: ahi, na muhsa tengteng toh theihsiamna la in.


Ay fundo go ay kamba ra duumi, Kulu nda yaadin ay si dinya ni asariya. 	 Ka hinna ka khut ah a om naknaka; himahleh, na dan ka mangngilh ngeikei hi.


Waato kaŋ i maa hayey din, sanno n'i biney dooru. I na ngey hinjey kaama a gaa. 	 Huan, huai thu a jak un a sin uh a thakta a, Stephen tungah a ha uh a gawita uhi.


Kaŋ Yesu goono ga bisa noodin, kala danaw hinka n'a gana. I goono ga jinde sambu ka ne: «Ya Dawda izo, ma bakar iri se!» 	 Huan, Jesu huai a kipanin a pai jela, mittaw nihin, David Tapa, ka tunguah zahngai in, chia, kikou in a jui ua.


Jiiri waygo din ga ciya araŋ se Yubili. Araŋ ma si duma, araŋ ma si jaraw wi mo jiiro din ra. Reyzin nyaŋey kaŋ yaŋ araŋ mana hanse mo, wa s'i kosu. 	 Huai kum sawmngana pen nou dingin Jubili ahi dinga; bangmah na ching kei ding ua, a pou leng na la kei ding ua, grep kep louh gah leng na loh louh ding uh ahi.


Wayboro wo binde, kaŋ ga ti Ibrahim ize fo kaŋ Saytan* n'a haw sohõ a jiiri waranka ihinka si, manti a ga hima i m'a feeri hawyaŋo gaa asibti zaaro ra bo?» 	 Hiai numei, Abraham tanu ahi ngala, ngai un, Setanin kum sawm leh kum giat a mana, Khawlniin leng hiai gak tuh phel sak louh dan ahia hia? a chi a, a donga.


a batukoy fuwey, d'a casanta ganjey, d'a tandey. Finetaryaŋ go a gaa a windanta kulu, a salleyaŋo mo kambe kar waygu no, a tafayyaŋo mo kambe kar waranka cindi gu no. 	 Huaiah a kimvelin tohlette a oma: a dung lam tong sawmnga ahia, a vailam tong sawmnih leh nga.


Misirancey mo n'iri taabandi, k'iri kankam, k'iri daŋ tamtaray laalo ra. 	 Huan, Aigupta miten honsimmoh ua, honhihgenthei ua, nasep haksa pipi honsem sak ua:


Zama bine ibaay laaley ga gaaba nda Biya _Hanno__. Biya _Hanno__ mo ga gaaba da bine ibaay laaley. I goono ga gaaba nda care, hala hay kulu kaŋ araŋ ga ba araŋ ma te, manti nga no araŋ ga te. 	 Sain Kha dou a ut naka, Khain leng sa dou a ut sam nak ahi; thil hih na tupte uh na hih theihlouhna ding un huaite khawng a kikalh uh ahi ngala.


A ciya no, Yasuwa buuyaŋo banda Israyla* izey ye ka Rabbi hã ka ne: «May no ga sintin ka furo iri jine ka dira ka wongu nda Kanaanancey?» 	 Huan, Josua sih nungin hichi ahia, Israel suanten, Kanante doua ei adia sual dingin kua ahia va hohtou masa phot peuhmah ding? chiin TOUPA a dong ua.


Yesu Almasihu kaajo tira neeya, Dawda izo, Ibrahim ize. 	 Abraham suan: David suan Jesu Kris khangthu bu:


Deene no iri goono ga Rabbi nda Baabo saabu nd'a. Deene mo no iri goono ga borey laali nd'a, kaŋ Irikoy te nga himando boŋ. 	 huai in Toupa leh Pa iphat ua; huaimah in Pathian bang a bawl mihingte ihamasiat zel uhi.


Amma d'araŋ gonda sanni fo kaŋ boŋ araŋ ga ba araŋ ma salaŋ, i ga woodin sasabandi ciiti faada ra. 	 Thil dang buaina nei him na hih uleh, kikhopna ngeina ah a lem ding uh.


Boro si no kaŋ ga hin ka kay ni jine ni fundo me muudu. Danga mate kaŋ cine ay go Musa banda, yaadin cine no ay ga goro ni mo banda, Ay si ni naŋ, ay si ni furu mo. 	 Na damsung teng kuamah himhimin honnangzou kei ding: Mosi kianga ka om bangin, nang kiangah leng ka om tei sin hi; ka honjuausan kei dinga, pai leng ka honpaisan sam kei ding hi.


Waato din mo ay n'araŋ lordi ka ne: «Rabbi araŋ Irikoyo n'araŋ no laabo wo a ma ciya araŋ wane. Araŋ soojey kulu ma isa daŋandi d'araŋ wongu jinayey ga koto, ka koy araŋ nya-izey Israyla izey jine. 	 Huan, huai lai in, TOUPA na Pathian un hiai gam na tuam ding un a hon pia hi, Israelte, na unaute uh ma ah na mi hangsan tengteng uh kigalvan in va hohtou sam uhen.


Yaadin gaa ni ya manti bannya no koyne, amma ni ya ize no. Za kaŋ ni ya ize no, ni ya tubuko mo no Irikoy do. 	 Huchiin bawi na hita keia, ta na hi zota; huan, ta na hih leh, Pathian vanga gouluah dingpa na hi hi.


Kaŋ i na jirbey toonandi, i goono ga ye ka kaa, kala zanka Yesu goro banda Urusalima ra. A hayrey sind'a baaru. 	 Huan, ankuanglui akikhita a kik nawn lai un, naupang Jesun Jerusalem khuaah a om san a. A nu leh pan a theikei ua,


Zeruwiya izo Yowab ga ti wongu marga jine bora. Ahilud izo Yehosafat, nga mo ga ti laabo baaru hantumkwa. 	 Huan, Zerui tapa Joab sepaih heutu pen ahi a; huan, Ahilud tapa Jehosaphat bel tanchin gelhpa ahi a;


I zinga nda saawareko fooyaŋ kaŋ yaŋ ga koy k'i hiila, i m'i ganji ngey miila Persiya bonkoono Sirus jirbey kulu ra, hal a koy Persiya bonkoono Dariyus mayra waate. 	 Persia kumpia Kura damlai tengteng, Persia kumpipa Daria lal lai tanpha hialin, a thiltup uh kalhse ding, amaute siatna dingin thuhilhmite a guai uhi.


Ay cahã, yana dirgay, zama ay ma ni lordey haggoy. 	 Ka kintata, na thupiakte jui dingin ka zekai kei hi;


Yusufu mo na Misira laabo kulu day Firawna se. Mate kaŋ a go, Misirancey kulu na ngey farey neera, zama hara kankam gumo, laabo mo ciya Firawna wane. 	 Huchiin, Joseph in Pharo a dingin Aigupta gam tengteng a leisak ta a; kial a tung ua a nak tun mahmah jiakin Aigupta miten lah a lou uh a juak chiat ngal ua; huchiin gam Pharo a ahi vekta.


Waato araŋ goono ga zuru hal a ma boori. May no k'araŋ gaay hal araŋ ma si cimo gana sohõ? 	 Hoih takin na tai uh; thutak tuh na zuih louhna ding un kuan a hondala ahia?


I goono ga ne: «Albarkante no Bonkoono kaŋ goono ga kaa Rabbi maa ra!» «Laakal kanay go beena ra, darza mo beene hala beene!» 	 Toupa mina kumpipa hongpai tuh a hampha e; vanah lem thu leng henla, tungnungpen ah thupina om hen, chiin.


Day, a na nga tamyaŋ donton ka borey ce kaŋ yaŋ se i na hiijay bato ci ka ne i ma kaa. I binde wangu ka kaa. 	 Huan, kitenna ankuang um dia achialte tuh sam ding in a sikhate a sawl a, himahleh, a hong nuamkei uh.


E! Boro ga danji daŋ ni gande ra ni bankaaray ma jaŋ ka ton, wala? 	 Min a ang sungah mei a la thei diam, a puante a kang kei diam?


Woone hinne no ay ga ba ay ma bay araŋ gaa: hala araŋ na Biya* _Hanna__ ta zama araŋ na asariya* gana se, wala zama se araŋ na sanno kaŋ araŋ maa cimandi? 	 Hiai leltak kon dong ding: Dan thilhihte jiakin hia Kha tuh na muh uh, na ngaihkhiak ua na gintak jiak un?


Ni ma si wayboro kaŋ kurnye bu, wala alatuumi taabandi. 	 Meithai hiam, naupang paneilou hiam nahihgenthei ding uh ahi kei.


A di beena feerante, hay fo mo go ga zumbu sanda zaara bambata cine, kaŋ i go g'a deene taaca gaay k'a zumandi ganda. 	 Huan, van kihongin, banghiam bawm, puan liantak bang, a ning lia khiha, lei a luai khiain a mu a.


Ay ga hiijay alkawli sambu ni se naanay boŋ, Waato din gaa no ni ga Rabbi bay. 	 Huan leiin buhlehbal leh, uain leh, sathau a dawng ding a, huan amau Jezreel a dawng ding uh.Huan lei ah kei din amah ka tuh dinga; chitna tanglounu tungah chitna ka nei ding; ka mite hiloute kiangah, Ka mite na hi, ka chi dinga; huan amau, Ka Pathian na hi, hon chi ding uhi.


Boro kaŋ goono ga adilitaray-jaŋay te, naŋ a ma nga adilitaray-jaŋa te hala hõ. Boro kaŋ ga ziibi mo, a ma tonton ka ziibi. Boro kaŋ ciya adilante mo, a ma soobay ka adilitaray te. Boro kaŋ ciya hanante, a ma hanan ka tonton. 	 Kuapeuh mi diktatlouin diktatlouhna hih nalai hen; huan kuapeuh mi nin, nin nalai hen: huan kuapeuh mi keizenin, kizenna hih nalai hen: huan kuapeuh mi siangthou tuh, siangthou nalai hen.


Laya koŋŋa Zilpa mo na ize aru fo hay Yakuba se. 	 Huchiin, Lea sikha nu Zilpa in Jakob tapa a neihsak a.


Zama i n'iri neera no, in d'ay dumo, zama i m'iri halaci, i m'iri wi, iri ma ban mo. Amma d'a ga ciya i ma ne i n'iri neera iri ma ciya bannyayaŋ da koŋŋoyaŋ, doŋ ay ga dangay. Amma day ibara si hin ka bonkoono mursay bana.» 	 Juakin lah ka omta ngal ua, kei leh ka mite, hihgawpa om dingin, thaha om dingin leh mang dingin. Sikhapa ding leh sikhanu dinga juaka om hi le ung jaw, melmain kumpipa siatna gunbawl theita kei mahleh, dai dide ding hi vengin, a chi a.


A ciya binde, jiiro baranta, kala Ben-Hadad na Suriyancey margu ka ziji ka koy Afek, zama nga ma Israyla wongu se. 	 Huan, a kum nawnin hichi ahia, Benhadadin Suriate a kaikhawma, Israelte sual dingin Aphek khuaah a hoh tou hi.


Da Irikoy mana Almasihu tunandi, yaadin gaa araŋ cimbeero ya yaamo no, hala hõ mo araŋ go araŋ zunubey ra. 	 Huan, Kris kaihthoha a om kei leh, na gin uh bangmah lou ahi dinga, na khelhna uah na om ni louhlouh uh ahi ding.


Hezeciya mo na tira ta diyey kambey ra k'a caw. Hezeciya ziji mo ka koy Rabbi windo ra ka tira feeri Rabbi jine. 	 Huan, Hezekiain a mi sawlte khuta kipan lai a mu a, a sim a: huchiin Hezekia TOUPA inah a luta, TOUPA maah a jak.


Irimiya ne Seraya se: «Da ni to Babila, kala ni ma sanney wo kulu caw k'i fe _jama se__. 	 Huan Jeremiain Seria kianga, Babulon na tun hun chiangin hiai thu tengteng sim ngeingei inla,


I ne: «Rabbi, takuba hinka neeya.» Kal a ne i se: «A wasa.» 	 Huan, amau, Toupa, en dih, hiah temsau nih a om, a chi ua. Aman, a kiang uah, A hun, a chi a.


Amma nga wo koy faro din bindi ra, k'a batu. A na Filistancey wi mo, hala Rabbi na zaama bambata te. 	 Himahleh amah bel huai lai mun ah a ding a, a veng a, Philistia mite a that a: huan, TOUPA'N nakpitak in a zoh sak hi.


Laakal goono ga ce fondey ra, A goono ga nga jinde tunandi batamey ra. 	 Kongzing ah ngaihtakin pilna a kikoua; mun liante ah a aw a suaha;


Bilatos tu i se ka ne: «Araŋ ga ba ay ma Yahudancey bonkoono taŋ araŋ se, wala?» 	 Huan, Pilatin a dawnga, a kiang uah, Judate Kumpipa honkhahsak leng na ut u hia? a chi a.


Ya araŋ kaŋ ay safa ay dubango ra, Haŋ kaŋ ay maa Rabbi Kundeykoyo Israyla Irikoyo do, Ay n'a bangandi araŋ se. 	 Aw ka buh vuaksa, ka phuala buh; sepaihte TOUPA, Israelte Pathian akipana ka jak na kiang ua pulak ka hi.


A wahayo din binde fay d'a ka te kaaruwa, ka koy nga baabo kwaara, Baytlahami Yahudiya ra. A goro noodin handu taaci. 	 Huan, a meiin a angkawm sana, huchiin Beth-lehem-juda gama a pa kiangah a taisana, huaiah kha li tak a oma.


I na danji daŋ ni Nangu Hananta gaa k'a kulu ton, I na ni maa goray nango ziibandi. 	 Na mun siangthou a hal ua; na min omna leia tum khop hialin a hihbuahta uhi.


Ay ga araŋ dondonandi Irikoy kambe goy baaru, Ay si tugu araŋ se haŋ kaŋ go Hina-Kulu-Koyo banda. 	 Pathian khut tungtangah nang ka honsinsak ding; Thil bangkim hihthei kianga om ken ka im kei ding hi.


Araŋ na guusu fansi mo birni cinari hinka nda care game ra, Zama araŋ ma waato bango haro jisi a ra. Amma Bora kaŋ na goy woodin te, araŋ mana naanay a gaa. Nga kaŋ n'a soola za gayyaŋ mo, araŋ mana laakal d'a. 	 Dil lui tui omna dingin kulhpi nih kikalah tuichin khawmna na bawl ua; himahleh huai hihmi lam lah na en ngal kei ua, nidanglaia anabawlpa lah na limsak het kei uh.


Ngey mo fun Bargata ka kaa Antiyos, Bisidiya wano. I furo Yahudance diina marga fuwo ra asibti* hane ka goro. 	 Himahleh, amau Perga khua akipan a pai jel ua, Pisidia gama Antiok khua a tung ua; huan, Khawlniin kikhopna in ah a lut ua, a tu ua.


Abada Liban bumbo si wasa tonyaŋ, A almaney mo si wasa sargay kaŋ i ga ton se. 	 Lebanon nangawn khul tham ahi keia, a gama gante leng halmanga kithoihnatham ahi sam kei hi.


Yaadin gaa borey kaŋ goono ga cimandi, ngey no ga du albarka Ibrahim banda, nga kaŋ na Irikoy cimandi. 	 Huchiin ginnaa omte tuh ginna nei Abraham toh vualjawl sakin a om sam nak uhi.


Kala Iliya, Tisbi bora kaŋ goono ga goro Jileyad ra ne Ahab se: «Rabbi Israyla Irikoyo, nga kaŋ jine ay go ga kay, ay ze d'a fundo ka ne: harandaŋ wala beene hari si te jiirey wo ra, kala nd'ay ci.» 	 Gilead gama Tisbe khuaa mi Elijain Ahab kiangah, Toupa, a kianga ka om sekna Israelte Pathian hinna louin ka gen hi: kum bangzah hiam sungin ka thu louin dai leh vuah himhim a ke kei ding, a chi a.


A binde yadda i se sanni woodin boŋ. A n'i si hala jirbi way. 	 Huchiin hiai thu ah amau thu a ngaikhiaa. ni sawm sung a enchian uhi.


Zama ay g'araŋ margu k'araŋ kaa dumi cindey ra, da laabey kulu ra, ya araŋ sambu ka kande araŋ laabo ra. 	 Namte laka kipan ka hon pikhe dinga, gam tengtenga kipan ka hon kai khawm dinga, na gam mahmah uah ka hon pilut sin ahi ngal a.


Daahir no i g'ay zeeri. Ifo se binde no ay ga taabi yaamo? 	 Mohpaihin ka om dia; ahihleh bangdia a thawna semgim ka hia?


Wala mate ni ga te ka ne ni nya-ize se: ‹Naŋ ya sub'izo wo kaa ni mwa ra,› a go mo bundu go ni bumbo mwa ra? 	 Bang chin na unau kiangah. Namita kipanin huai nin neng neu chik honla khesak ve, na chih theih ding? Ngaiin, nangmah mit mahmah ah singtum a om nilouh ngala.


Ay ga ye ka kand'ey Urusalima. I ga goro a bindo ra mo. I ga ciya ay jama, ay mo ga ciya i Irikoyo naaney da adilitaray ra. 	 Huan amau ka honla dinga, Jerusalem laiah a teng ding ua; ka mite ahi ding ua, thutak leh diktatna ah, a Pathian uh ka hi ding.


Hirrimi g'a di ce kondo gaa, Asuuta mo g'a gaay. 	 Thangin a khetulah a man dia, thangin amah a len ding hi.


Asa nda borey kaŋ yaŋ go a banda n'i gaaray kal i kond'ey hala Gerar. I na Etiyopi borey wi mo gumo, hala baa afo mana cindi nda fundi, zama i n'i halaci Rabbi jine, nga nd'a wongu marga kulu. Yahuda na wongu arzaka ku mo, iboobo. 	 Huchiin TOUPAN Asa leh Judate maah Ethiopia mite a suala; huchiin Ethiopia mite a taikek ta uh.


Beeney ra gorokwa ga haaru; Koy Beero ga dond'ey. 	 Van a tupa a nui dia: TOUPAN amaute a nuihsan ding;


‹Baa araŋ kwaara kusa kaŋ lamba iri cey gaa, iri g'a kokobe araŋ gaa. Kulu nda yaadin wa bay kaŋ Irikoy koytara kaa ka maan.› 	 Na kho leivui uh ka khepek ua bang leng na tunguah tat siang ung e; himahleh Pathian gam hongnaita chih thei un, na chi ding uh


Sawulu ne a se: «Ifo se no araŋ na me haw ay boŋ, nin da Yasse izo, za kaŋ ni n'a no buuru nda takuba, ni na adduwa te a se mo Irikoy gaa, zama a ma murte ay gaa, a ma gumandi te mo ay se danga hunkuna?» 	 Huan, Saulain a kiangah, tanghou leh namsau khawng napiaa TOUPA bang dot saka tunia a hih banga kei hondou ding leh hontang dinga bangdinga nang leh Jesai tapa in honsawm vial na hi ua? A chi a.


Saaya kaŋ Isuwa te jiiri waytaaci a na Yudita, Beyer ize, Hittance hiiji, nga nda Basematu, Elon Hittance ize. 	 Huan, Esau kum sawm li a upa a hihin, Hit mi Beeri tanu Judith leh, Hit mi Elon tanu Basemath ji in a neia:Huaite Isaak leh Rebeka lungtang hih gentheite ahi uh.


Zama ni ya diya no kaŋ fun bonkoono nda nga faadance iyya do, zama ni ma Yahuda nda Urusalima sanney fintal, ni Irikoyo asariya kaŋ go ni kamba ra din boŋ. 	 Kumpipa leh a thudotmi sagihten, na khuta om na Pathian dan dungjuia, Juda leh Jerusalem tungtang thu dan dinga, nang a honsawl bang un;


Kal a zuru ka koy Eli do ka ne: «Ay neeya, zama ni n'ay ce.» Eli ne: «Yana ni ce. Ye ka koy kani.» A ye ka kani koyne. 	 Huan, Eli kiangah a vataia, a kiangah, Hiaiah ka om, non sama, a chi a. Huan, aman, Kon sam kei; valum nawnin, a chi a. Huchiin a paia, a valum nawnta hi.


«Ya nin, bonkoono ay jine bora, hay kulu kaŋ borey wo te annabi Irimiya se ra, i na goy laalo te kaŋ i n'a catu guuso ra. A ga bu mo nango din kaŋ a go, hara kaŋ goono ga te sabbay se, zama buuru mana cindi gallo ra.» 	 Ka pu, kumpipa, hiai miten jawlnei Jeremia lei khuka a napaih khiak uh thil gilou thupi mahmah hih ahi uh, gil kial ziakin a omna munah si mai sin akei maw; khopi ah lah tanghou a om nawn ngal keia, a chi a.


Waato kaŋ hano kaŋ i kosu a se to, boro boobo kaa a do, nango kaŋ a go da goray. A goono g'i fahamandi ka Irikoy koytara baaro seeda i se, a goono g'i candi Yesu ciine boŋ Musa Tawreto ra, da Annabey Tirey ra mo, za susubay kala wiciri kambo. 	 Huan, ni achiam ua, huai a tuna ah a kiangah mi tampi a hong ua; jinga kipanin nitaklam phain a kiang uah huai thu a hilhchiana, Pathian gam thu a theisaka, Mosi dan laibu thu leh Jawlneite laibu thuin Jesu lamah amau a thuzoh jel hi.


Balaam na Balak dum kal i koy to Ciriyat-Huzot kwaara. 	 Huchi in Balaam Balak kiang ah a hoh ta a, Kiriat-huzot a va tung ua.


Amma diina marga jine bora te bine zama Yesu na baani nooyaŋ te asibti zaaro ra. Woodin sabbay se a salaŋ borey marga se ka ne: «Jirbi iddu go no kaŋ ra a ga hima borey ma goy. I ra mo araŋ ma kaa, i m'araŋ no baani, amma manti asibti zaaro ra.» 	 Huan, Jesun Khawlnia mi a hihdam jiakin kikhopna in heutu a heha, mipi a houpiha, a kiang uah, Mihing na sepna ding ni guk a om vo oi; huai sungin, kihihdam un, Khawlniin hi louin, a chi a.


Zama iri maa a goono ga ne, way, Yesu Nazara bora din ga nangu wo zeeri ka alaadey kaŋ yaŋ Musa no iri se barmay mo.» 	 Hiai Nazareth Jesun hiai In a hihse dia, Mosiin honpiak dante a hihlamdang ding chih, a gen ka ja uh, a chi ua.Huan, vaihawmte tengtengin Stephen a ensal chiat ua, a mel tuh angel mel bangin a mu uh.


Wala mo, d'araŋ nya-izey hinne no araŋ ga fo, yaadin gaa ifo no araŋ te kaŋ bisa boro cindey? Manti baa dumi cindey kulu mo ga woodin te bo? 	 Huan, na unaute kia uh chibai na buk un bang na hih tam tuan ua ahia? Jentelten leng hichi bangin a hih sam kei ua hia?Huchiin, na Pa uh vana om a hoih kim sipsip bangin na hoih kim sipsip ding uh ahi.


Sisera na hari ŋwaaray. Yayel n'a no wa mooro. Yayel kand'a se ji bonkooney taasa ra. 	 Amah tui a hongngena, nawitui ana pia a: mi hoih nouin nawitui dat ana piaa.


I n'iri beerandi mo da beeray kulu cine. Waati kaŋ iri tun ka dira hari hi ra koyne, i soobay ka margu iri se hay kulu kaŋ iri ga laami. 	 Huai miten nakpi takin a honna pahtawi ua; huan, ka pai ding un ka vante uh long ah a koih uhi.


Diyey binde konda tirey da cahãyaŋ bonkoono lordo boŋ, i n'a fe mo Susan faada ra. Bonkoono da Haman goro zama ngey ma baji haŋ, amma Susan kwaara borey boŋ haw. 	 Kumpipa thupiakin dakte kinoh takin a pawt khia ua, Susan inpi ah thupiak a kipekhiaa: huan kumpipa leh Haman dawn dingin a tu ua; himahleh Susan khopi a lungjing hi.


Boro kaŋ ga hawfun nga goy ra ga te halaciko se nya-ize. 	 A nasepna zeol leng susemi adingin unau ahi.


Araŋ mo, m'araŋ bankaarayey nyuna jirbi iyyanta hane, hal araŋ ma hanan. Waato din gaa no araŋ ga furo gata ra.» 	 Huan, a ni sagih ni in na puan uh na sawp ding ua, huan, na hong siangthou ding uh, huai khit in giahna mun ah na hong lut ding uh ahi, a chi a.


Kakaw mo tun i game ra, hala woofo no ga ti i ra ibeero. 	 Huan, a lak uah kua a thupipen dia? Chih thuin a nakisel ua.


Israyla bonkoono ne Yehosafat se: «A cindi boro folloŋ jina kaŋ iri ga Rabbi sanni ceeci a do, Mikaya no, Imla izo. Amma ay ga konn'a, zama a si annabitaray hanno te ay boŋ, kala ilaalo.» Yehosafat mo ne bonkoono se: «Ma si ci yaadin!» 	 Huan, Israel kumpipan Jehosaphat kiangah, "Toupa hon dot sak ding mi khat Imla tapa Mikai om mah veh aw; himahleh amah bel kamuh dah lam tak ahi; ka tungtang thu lah ahoih lou lam lou ngal ahoih lam him him a gen ngei ngal kei a" achi a. Huan Jehosaphat in, "kumpipan hichi bang in chi dah leh" achi a.


da Elisama, da Eliyada, da Elifelet. 	 Napheg, Japhi, Elisam, Eliad, Eliphelet te.


A gorokasiney d'a nya-ka-fo-siney maa kaŋ Rabbi na nga suuji beero cabe a se. I farhã mo a banda. 	 Huan, a vengte leh a sanggamten Toupan a hehpih mahmah chih a na ja ua, a kipahpih uh.


Amma borey din n'iri jin hal i goono g'iri batu Tarawasa. 	 Huaiten ka ma uh a kai ua, Troasi khua ah a honna ngak uh.


Bannya ne i se: «Araŋ ma s'ay gaay, za kaŋ Rabbi n'ay fonda boriyandi. W'ay sallama ya koy ay koyo do.» 	 Huan, aman, a kiang uah, hon zekai sak kei dih ua, Toupan leh ka hohna ah hon lohching sakta ngala; ka pu kianga ka pai theihna dingin, honsawl zomai ve ua, achia.


I ma ni baakasinay suujo ci susubay, Ni naanayo mo cin kulu, 	 Thil tum theih gui sawm neite, pekging te, kaihging tum khasiathuaite toh, a hoih hi.


Kal arkusey ra boro fo ne ay se: «Ma si hẽ! Guna, muusu beero kaŋ fun Yahuda kunda ra, Dawda kaajo, nga no ka te zaama kaŋ a ga tira feeri, nga nd'a kawaatimi iyya.» 	 Huan upate laka khatin ka kiangah, Kap ken, ngai in, himpinelkai, Juda nam a, David Zungin, laibu th hong thei ding leh huai achiamtehna sagihte leng phel thei dingin a vual zouta, a chi a.


Waato kaŋ i mana du nangu kaŋ ga furo Yesu do borey marga baayaŋ sabbay se, kala i na fuwo beena feeri ka bora da daarijo zumandi. 	 Huan, mipi jiaka a kiang naia a hongtheih louh jiakun a omna in tung uh a hong ua; huan, a laihong khit un a a lupna tuh a tunga mijaw lum kawmin a khai khe suk ua.


Waato kaŋ Yesu go Baytaniya, Siman jiraykoono kwaara, a goono ga goro ŋwaayaŋ nango do. Kala wayboro fo kaa kaŋ gonda albasta* kolbo fo kaŋ to da nardi* ji hanno kaŋ ga caada gumo. A na kolba bagu ka waddo soogu Yesu boŋo boŋ. 	 Huan, Bethani khuaa phak Simon ina a om laia, ankuang a um laiin numei khat, alabaster bawma spiknardi thau gimlim man tampi tawiin a honga, a bawm tuh a hihkhama, a lu ah a sungta a.