Zama sanda mate kaŋ cine araŋ ga ciiti nd'a, a dumi no i ga ciiti nd'a araŋ se. Neesijo kaŋ araŋ ga neesi nd'a din, nga no i ga neesi nd'a araŋ se. 	 Na hawmsak bangmahin hawmsakin na omding uh, na tehna ngei mah un a hontehsak nawn ding uh.


Amma araŋ ma nooyaŋey kaŋ ga boori nda ikulu bini. Day sohõ ay ga fondo cabe araŋ se kaŋ ga bisa ikulu. 	 A vek un thuhilhchianmi ahi vek u hia? Thilpiak thupipen te lunggulh mahmah jaw un. Huan, lampi hoih sem ka honensak ding hi.


Nangu kaŋ sinda haw, i ŋwaari garba ga hanan, Amma yeeji gaabi do i ga te tontoni boobo. 	 Bawngtalte omlouhna ah, anpiakkuang a sianga: himahleh bawngtal hatna jiakin nakpia punna a om.


Wa te gaabi nda bine-gaabi hanno. Wa si humburu, wa si jijiri i sabbay se mo. Zama Rabbi ni Irikoyo no g'araŋ dum. A si fay da araŋ, a si araŋ furu mo.» 	 Kuhkal tak leh hang takin om unla, lau kei unla amau kihta kei un: na kiang ua piapa TOUPA na Pathian uh lah ahi ngala; a honvuallel sak kei dinga, pai leng a honpai san kei hial ding hi, a chi a.


D'araŋ g'ay hin sanney gana ka haggoy d'ay farilley k'i te, 	 Ka thusehte na mang ding ua, ka thupiakte na pom ua na man uleh vuahtuite a hun hunin ka kesak dinga,


Alwaato kaŋ a furo hiyo ra, a talibey n'a gana. 	 Huan, longah a tuanga, a nungjuiten a jui ua


Neyariya izey neeya: Eliyowenay, Hezeciya, da Azrikam, i boro hinza. 	 Huan Nearia tapate; Elioenai, Hizkia, Azrikam, thum.Huan Elioenai tapate; Hodavia, Eliasib, Pelaia, Akkub, Johanan, Delaia, Anani, sagih.


Irikoy kubay da Balaam. A ne Irikoy se: «Ay na sargay feema iyye soola ka yeeji fo da feeji gaaru fo ton feema fo kulu ra.» 	 Huchi in mual giau velvul ah a hohtou a. Huan, Pathian in Balaam a na kituahpih a; huan, aman a kiang ah, Maitam sagih ka bawlkhin a; huan maitam chih ah bawngtal khat leh belamtal khat ka lan chiat hi, a na chi a,


Boro kulu kaŋ lamba hay fo gaa kaŋ go bora din cire, nga mo ga ziibi kala wiciri kambu. Boro kaŋ na jinay din jare ma nga bankaarayey nyuna, nga bumbo mo ma nyumay da hari. A ga ziibi kala wiciri kambu. 	 Kuapeuh a kingaihna sa nung thil khoih peuhmahte nitak lam tan in a nin ding uh; huan, huai thil la suan mi peuhmah in a puante uh a sawp ding uh, a kisil ding uh ahi, nitak lam tan in a nin ding uhi.


Ni binde ma ne i se: Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Araŋ ga ham ŋwa nda nga kuro, araŋ goono g'araŋ toorey guna ka kuri mun. Yaadin gaa, araŋ ga laabo ŋwa no, wala? 	 Huaijiakin a kiang uah TOUPA PATHIANIN hichiin a chi: Sa sisan na ne ua, na milimte uh lamah na mitte uh na leng tou sak ua; sisan na suah ua, nouten gam na tang ding umaw?


Daahir, a faaba ga maan borey kaŋ yaŋ ga humbur'a gaa, Zama darza ma goro iri laabo ra. 	 Chitna leh thutak a kituak a; diktatna leh kituahna a kitawpa,


Rabeka na nga boŋ sambu. Saaya kaŋ a di Isaka, a zumbu ka fun ywa boŋ. 	 Huan, Rebeka a daka, Isaak a muhtakin sangawngsau tunga kipan a kuma.


Yesu tu a se ka ne: «Nin no ka woodin ci ni boŋ se, wala boro fooyaŋ no k'a ci ni se ay boŋ?» 	 Jesun, Hiai nangmah lungsim puak khiaka na gen hia, midang in honhilh, ka tungtang thu? a chi a, a dawng a.


‹Woodin banda ay ga ye ka kaa. Ay ga Dawda hukumo kaŋ kaŋ din cina, ay m'a kurmey cina ka tunandi, 	 Huai khit chiangin ka kik nawn dinga, David biakbuk chim ka bawl nawn dinga, a siatna lai ka puah tou nawn ding;


Israyla izey Misira laabu funyaŋo banda, jiiri zangu taaci nda wahakkanta ra, Suleymanu Israyla boŋ mayra jiiri taacanta, Zib hando kaŋ ga ti handu hinkanta, gaa no a sintin ka Rabbi windo cina. 	 Huan, hichi ahia, Israel suante Aigupta gama kipan a pawt nung uh kum zali leh sawmgiatna kum, Israelte tunga Solomon a lal kum lina, Ziv kha, kha nihna khain Toupa in lam a pan.


Woodin yaŋ kulu kaa ay, Bonkoono Nebukadnezzar gaa. 	 Hiai tengteng kumpipa Nebukadnezzar tungah a hong tung hi.


Handu way cindi hinkanta ra boro way cindi hinkanta mo, Helday Netofa boro, Otniyel almayaaley do haray no. A sata mo gonda boro zambar waranka cindi taaci. 	 Kha sawm leh kha nihna sepaih heutu Othniel suan Netophet mi Heldai ahi a, huan a pawl ah sing nih sang li a om uh.


Boro kaŋ me ga kasu ga kusuuma say-say. Kormotante mo ga coroyaŋ kaa care. 	 Mi kiuangsakin kinakna a theh jaka: huan huauhatmiin lawm bulte a khen jak hi.


Amma Absalom na ma-cararayaŋ daŋ Israyla kundey kulu ra ka ne: «Saaya kaŋ cine araŋ maa hilli karyaŋ, kal araŋ ma ne: ‹Absalom no ga ti bonkooni Hebron ra!.› » 	 Himahleh Absalom in, Pengkul ging na zak peuhmah chiang un, Absalom Hebron ah kumpipa ahi chi un, chi in Israel nam tengteng kiang ah mi a sim sawl khin a.


A ra no ni ga seeda daŋyaŋ sundurko jisi ka sundurko tugu kosaray taafa banda. 	 Huan huai sung ah theihpihna bawm na koih dia, bawm puanzak in na khuh ding hi.


Irikoy maa i durayyaŋo mo. Irikoy fongu nga alkawlo gaa kaŋ go nga nda Ibrahim da Isaka nda Yakuba game ra. 	 A mauna uh Pathianin a jaa, huchiin Pathianin Abraham toh, Isaak toh Jakob toh a thukhun a theigige hi.Huchiin Pathianin Israel suante a ena, Pathianin a mau a zah hi.


«Doori laalo fo goono ga naagu a gaa. Sohõ mo kaŋ a ban ka kani wo, a si ye ka tun koyne.» 	 A hi, ka lawm kithuahpih theih, ka muantak, ka tanghou nekpih ngeiin a khetul ka tungah a likta hi.


Ni garbey ga boori hamni handami ra, Ni jinda gaa mo gonda tondi caadante hiiriyaŋ. Doonko marga ne: 	 Na biangte samphekte toh a kilawm a, na ngawng suangmantam khite toh.


Yosiya gonda jiiri ahakku waato kaŋ a sintin ka may. A may jiiri waranza cindi fo Urusalima ra. 	 Josia bel a lal pattungin kum giata upa ahi; Jerusalem a kum sawm thum leh kum khat a lala;


A ciya mo, saaya kaŋ Laban maa nga waymayzo Yakuba baaru, a zuru ka kaa k'a kubay. A n'a ganday k'a garbe sunsum, ka kond'a nga kwaara. Yakuba na baaro wo kulu ci Laban se. 	 Huan, hichi ahia, Labanin a sanggamnu tapa Jakob tanchin a jaktakin, a dawn dingin a taia, huan, a poma a tawpa, a inah a pita. Huan, Jakob in huai thu tengteng Laban a hilh.


Bayt-Markabot, Hazar-Susim, Bayt-Biri, Saarayim. Woodin yaŋ ga ti i kwaarey ka koy to hala Dawda zamana ra. 	 Huan Bethmarkabot ah, Hazarsusim ah leh Bethbiri, ah, Saaraim ah. Hiai David vaihawm tanphain a khopite uh ahi.


Beene da ganda ga tuusu, amma ay sanney wo si tuusu. 	 Lei leh van a mang dia, ka thu a hihleh a mang kei ding.


A na nango din maa daŋ Betel, amma za doŋ kwaara maa ga ti Luz. 	 Huan, huai mun min dingin Bethel a saa: a kho min bel a tungin Luz ahi.


Ay bina hẽ tiŋay sabbay se, M'ay gaabandi ni sanno boŋ. 	 Ka hinna lungkham jiakin a tuimang naka: na thu bang jelin honhihhatin.


Ay mo, ay soobay ka gaaba nd'ey ka kond'ey hala ngey ibarey laabey ra. Noodin d'i biney kaŋ yaŋ sinda dambanguyaŋ ga ye ganda, d'i yadda nda goojiyaŋo kaŋ kaa i boŋ i zunubey sabbay se, 	 Kei leng amau kalhlama ka oma, amelmate uh gama ka omsak dante a kitheihmohbawl kei ding ua; a lungtang ua sum louh a kiniamkhiak ua, a thulimlouhna uh jiaka gawtna a pom uh leh, Jakob kianga ka thukhun ka theigige ding;


Ni hi funkoy konda nin hari bambatey ra. Wayna funay haray hawo na ni ceeri teeko bindi ra. 	 Na long hawlpan tuipi kihawtah a honhawl luta, suahlam huihin nang a hon nuai mang, tuipi laiah.


Amma Bitros n'a tunandi ka ne a se: «Ma tun ka kay ni boŋ gaa, ay bumbo mo boro no danga ni cine.» 	 Himahleh, Peterin amah a kaithou a, ding in, kei leng mihing ka hi, a chi a.


Almasihu n'iri fansa asariya laaliyaŋo gaa, za kaŋ a ciya laalante iri sabbay se. Zama a go hantumante: «Laalante no boro kulu kaŋ i sarku bundu gaa.» 	 Kris tuh ei sika hamsiatin a hongoma, dan hamsiatna akipanin a hontan kheta-Singa khailup peuhmah jaw hamsiat hi hen, chih gelh ahi ngala-


Kaari araŋ, asariya dondonandikoy nda Farisi fonda borey, araŋ munaficey! Zama araŋ goono ga annabey saarayey cina, ka adilantey saarayey taalam. 	 Nou laigelhmi leh Pharisai, lepchiahte aw, na tung uh a gik hi: jawlneite han in na lam ua, mi diktat hante leng na jem ua.


Nga kaŋ ga nga boŋ kaynandi zama nga ma harey kaŋ go beena ra, Da wo kaŋ yaŋ go no ndunnya ra mo guna! 	 Vana thil omte leh leia thil omte en dinga akihihniam?


I na buuyaŋ windi me dabirjey cabe ni se ce fo no? Wala ni jin ka di buuyaŋ biya windi me daabirjey? 	 Sihna kongpite na kiangah taklatin a omta hia? Ahihkeileh sihna limliap kongpite na muta hia?


Halacikoyaŋ kaaru tondey kulu boŋ saajey ra, Zama Rabbi takuba goono ga ŋwa za laabo me ne-hara kal a ma koy a me ya-hara gaa. Laakal kanay si no mo fundikooni kulu se. 	 Gamdaia tang giau tengtengte ah, hihsemite a hongtungta ua, gam tawp khatlam a kipan leh khatlam phain TOUPA namsauin lah a nebeita ngala, muanna nei himhim a omta kei uh.


Is-boset, Sawulu ize gonda marga jine boro hinka. Afo maa Baana, afa mo maa Rekab, Rimmon Beyerot borey izeyaŋ, Benyamin kunda ra. Zama i ga lasaabu kaŋ Beyerot wo Benyamin do haray wane no. 	 Huan, Saula tapa Is-boseth in sepaih pawl heutu nih a nei a: khat min Baan ahi a, a dang min Rekab ahi, Benjamin suan Beeroth mi Rimon tapate ahi uh:


Jama kulu marganta ga ti boro zambar waytaaci cindi hinka nda zangu hinza nda waydu, 	 Omkhawmte tengteng a vek un sing li leh sang nih leh za thum leh sawmguk,


Zama za ni goono ga dira ni yanjekaaro banda ka koy alkaali do, fonda ra ni ma te dabari ka ni boŋ kaa. A ma si te hambara a ma konda nin alkaalo do, alkaalo mo ma ni no doogarey se, doogarey mo ma ni daŋ kaso ra. 	 Honhekpa toh thukhenpa kiang na zot laiun, lampi ah kilep theihna khat zong teitei in; huchilouin jaw thukhenpa mai ah honkai lut dinga, thukhenpan miman heutu honmansak dinga. Miman heutupan suangkulh ah honkhum kha ding.Ka honhilh ahi, paihsasan khat nangawn na piak kim masiah, huai akipan na pawt kei hilhial ding, a chi a.


Da burey to da hari, Kal i ma hari gusam ndunnya boŋ. Tuuri-nya mo, d'a kaŋ dandi kambe haray, Wala mo azawa kambe haray, Naŋ kaŋ haray tuuri-nyaŋo kaŋ din, noodin no a ga goro. 	 Meipite vuaha a dim leh, leitungah a kihihawngthawl uh: huan sim lama sing a puk leh, hiam mal lamah, a pukna mun ah, huailaiah a om ding.


Ndunnya dumey maa ni haawo baaru, Laabo kulu to da ni kaatiyaŋ jinde. Zama wongaarey karba care gaa, I kulu no ka kaŋ care banda. 	 Namten na zahlakna a ja ua, na kahin lei pumpi a dim hi, galkapmi leh galkapmi a kiphu ua, lei ah a puk khawm uh, chiin.


Rabbi ne ay se koyne: «Kala ni ma walhã bambata sambu ka woone hantum a boŋ da biir'izeyaŋ kaŋ boro kulu ga faham: Wa waasu ka kom! Wa cahã wongu arzaka gaa!» 	 Huan, TOUPAN ka kiangah, Lai gelhna pek lianpi la inla, mihing kolomin a tungah Maher-shalal-hash-baz ading, chiin, gelh in.


Woodin sabbay se binde iri ma maan gomni karga do da bine-gaabi, zama iri ma du suuji nda gomni kaŋ g'iri gaakasinay alwaati kaŋ ga hagu ra. 	 Huchiin, zahngaihna imuh theihna ding leh huh ideih chiang a huhna hehpihna imuh theihna ding in, hehpihna mangtutphah tuh hangtakin inaih ding uhi.


A go, ay g'araŋ naan, Sanda mate kaŋ cine i ga torko naan, Waati kaŋ i n'a toonandi nda bokoyaŋ. 	 Ngai dih ua, kangtalaia buhphal sawnsip bangin, na mun uah ka hansawn ding hi.


Da nga din ga laakal kanay no, May no ga hin ka ciiti ka zeeri koyne? Wala mo d'a na nga moyduma tugu, May no ga hin ka di a? Danga, d'a n'a te kunda se, Wala boro folloŋ se -- ikulu afolloŋ no. 	 Amah napau kei leh, huchiin kuan siamlouh a tangsak dia? huan aman a mai a sel leh, huchiin amah kuan a mu thei dia? namte kianga hih hiam, ahihkeileh, mihing kianga hih hiam zong a kibang hi:


Waato kaŋ a saabu, a banda a n'a ceeri-ceeri ka ne: «Woone ga ti ay gaahamo kaŋ i go ga pati araŋ sabbay se. Araŋ ma woone te ka fongu nd'ay.» 	 Kipahthu a gen khita a balkhapa, Hiai ka pumpi nou adia piak ahi, Keimah theihgigena in hiai hih jel un, a chih.


Woodin sabbay se, boro kaŋ go ga tammahã nga go ga kay, a ma haggoy nga ma si kaŋ. 	 Huaijiakin dinga kingaihtuah tuh pilvang hen, huchilou injaw a puk kha ding.


Kala Irikoy windo goy-izey wo ye ka goro Ofel ra. Ziha mo, nga nda Jispa, ngey no ga windi goy-izey dabari. 	 Himahleh Ophel ah Nithinim mite a teng uh: huan Ziha leh Gispa Nithimin mite tungah a om uh.


Zama may no ka bara beene kaŋ i ga deedandi Rabbi gaa? Hinkoyey izey ra, may no ga hima Rabbi? 	 Mi siangthoute kihou khawmna ah Pathian kihtakhuai tak, a kim khawnga mi tengteng sanga kihtakpen ding, kua ahia?


Hina-Kulu-Koyo! -- A bisa iri hal iri si du k'a bay. A beeri nda hay kulu hin ra. A si adilitaray kaŋ yulwa nda cimi ciiti sara mo. 	 Thil bangkim hihthei thu ahihleh, mu theikei hang: thilhihtheihna ah a thupi pet mah hi: Huan vaihawmna leh dikna hauhna ah gim a thuaksak kei ding hi.Huaijiakin miten amah a lau ua: lungtanga pil kuamahmah a limsak kei hi.


Kala Daniyel koy nga kwaara ka sanno dede nga corey Hananiya nda Misayel da Azariya se. 	 Huchiin Danial a in ah a paia, Hanania te, Misael te, Azaria te, a lawmte kiangah huai thil tuh a theisak ta hi;


Musa na Yasuwa ce ka salaŋ a se Israyla kulu jine ka ne: «Ni ma gaabu, ka te bine-gaabi hanno mo. Zama ni ga koy jama wo banda hala laabo kaŋ Rabbi ze d'a i kaayey se din ra, kaŋ a ne nga g'i no nd'a. Ni mo ga naŋ i m'a tubu. 	 Huan, Mosiin Joshua a sama, Israel mite tengteng mitmuhin a kiangah, Hat tak leh hang takin omin, hiai mite kiangah a pi uh leh pute uh TOUPAN kichiama piak a nachiamsa gamah na hoh ding ahi, amaute na luah sak ding ahi.


«Ma salaŋ Israyla izey se ka ne: D'araŋ ga furo laabo kaŋ ay g'araŋ no din ra, d'araŋ na heemar dumi izey wi mo, kal araŋ ma kande araŋ dumi izey boŋ-jina boko alfaga do. 	 Israel suante houpih inla, a kiang uah, Kon gam piak ding na va tun ua, huailaia buh khawng na lak hun chiang un, na buh thak masate uh phal khat siampu kianga nontawi ding uh ahi.


Waato kaŋ i na Musa hay, cimbeeri ra no a hayrey n'a tugu handu hinza, zama i di kaŋ zanka no kaŋ ga sogo. I mana humburu bonkoono lordo mo. 	 Ginnain Mosi, a pian laiin, ngaungek mel hoihtak ahi a chih jiak un, kha thum sung a nu leh a pa selin a oma; kumpipa thupiak leng a lau kei uhi.


Zama araŋ ma si margu ka diibi nda dumey wo, danga ngey kaŋ yaŋ cindi araŋ game ra nooya. Araŋ ma si i toorey maa ce, araŋ ma si ze d'ey mo. Araŋ ma si may i se, araŋ ma si sududu i se mo. 	 Hiai nam na lak ua omlaite toh kipilhel loua a pathiante uh min leng lou loua, a min uh loua kichiam loua, a na uh leng sem loua, kuna chibai leng na buk louhna ding un:


A gonda mo ize alboro iyye, nda wayboro hinza. 	 Tapa sagih leh tanu thum leng a nei a.


Da boro fo na nooru wala jinay kaŋ a ga gaay talfi nga gorokasino gaa, a binde i n'a zay bora din fuwo ra, d'i na zayo di, a m'a bana sorro hinka. 	 Min a invengpa kep dingin dangka sum hiam van hiam pe khia henla, huai mi ina kipan kigu taleh; guta a kimuh leh a zahnihin pia hen.


May no boro kaŋ ga ba fundi, Kaŋ ga ba nga ma di jirbi hanney? 	 Na lei tuh gilou lakah veng hoih inla, na muk tuh khemna thu genlou dingin veng hoih in.


Cin woodin ra binde Irikoy bangay Suleymanu se ka ne a se: «Ma ŋwaaray haŋ kaŋ ay ga ni no.» 	 Huai janin Solomon kiangah Pathian akilaka, a kiangah, Bang ahia ka honpiak ding hon ngenin, a chi a.


I tun Elim ka koy zumbu Teeku Cira jarga. 	 Huan, Elim a kipan n a pawt ua, Tupi San ah giahbuk a sat uh.


Kormotante sanney ga hima biniyay loomayaŋ, I ga furo no jina haray gunde lokotey ra. 	 Huauhatmi thute an limtak bang ahi, huan gilpi sungnungpen ah a tumsuk hi.


I goono g'ay bankaarayey fay-fay ngey nda care game ra, Ay kwaayo boŋ mo, i goono ga kurne te. 	 Nang bel, TOUPA aw, hon-gamlat mahmah ken! hon Hihhatpa aw, honpanpih dingin hongkin in!


Ya Irikoy Kundeykoyo, m'iri bare ka ye, Ma naŋ ni moyduma ma kaari, iri mo ga du faaba. 	 Aigupta gam akipan grep gui na honla a: nam chih na delh khiaa, na suanta hi.


Sahãadin-sahãadin a ye ka di, ka Yesu gana, a goono ga Irikoy beerandi. Boro kulu kaŋ di woodin mo na Irikoy kuku. 	 Huan, thakhatin a mu thei pahtaa, Pathian phat kawm jelin amah a juita a; huan, mi tengtengin, huai a muh un, Pathian a phat uh.


Boro fo mo ci Dawda se ka ne: «Ahitofel mo go Absalom banda zamba saawara din ra.» Dawda mo ne: «Ya Rabbi, ma Ahitofel saawara bare a ma ciya saamotaray.» 	 Huan, kua hiam khat in David bel, Ahithophel Absalom lam a pang in thusawmmite lak ah a pang tei, chi in a hilh a. Huan, David in, TOUPA aw, Ahithophel lemtheih haina suaksak ding in ka hon ngen hi, a chi a.


Zama iri ga lasaabu kaŋ Irikoy ga boro ciya adilante _nga jine__ zama bora cimandi, kaŋ manti nda asariya te-goyey. 	 Huchiin, dan thilhih hi louin, ginnaa min siam tangin i sep uhi.


Amma Suleymanu no ka windo cina a se. 	 Himahleh, Solomonin huai in tuh a lamsak zota hi.


Mate araŋ ga te ka ne: «Iri ya wongaariyaŋ no, Gaabikooniyaŋ, wongu boroyaŋ?» 	 Pasal hoih leh galdoumi hangsan i hi ua, bangchidana chi na hi ua?


Malayka hinka din binde to Saduma wiciri kambu. Lotu mo goono ga goro Saduma meyo gaa. Lotu di ey, a tun zama nga m'i kubay se, a sombu kala moyduma to ganda laabo gaa. 	 Huan, angel nihin nitaklamin Sodom khua a va pha suk ua; Lota Sodom kho kulh kongkhak ah a na tua: huan, Lotain amau a na mua, kipahpih dingin a dinga; huan, a mai a leisiin chibai a buka;


Ay na seeda naanaykoyyaŋ sambu mo ay boŋ se, kaŋ yaŋ ga ti Alfa Uriya da Zakariya Bereciya ize. 	 Huchiin theipih muanhuai, Siampu Uria leh Jaberekia tapa Zerkaria theihpihpa dingin ka bawl ding a chi hi.


Naŋ gar-hãako ma hay kulu kaŋ go a se sambu, Yawyaŋ mo ma hay kulu kaŋ a du nga taabo ra ku wongu arzaka. 	 A pung delha dangka leitawisakin a neih tengteng laksak vek henla; mikhualten a sepgim gah lok uhen.


Sanni boobo no i ci a se koyne k'a kayna. 	 Huan, thu dang tam piin leng a gensia un a kou uh.


Ya araŋ tondi kuukey, d'araŋ mo, Ndunnya dabey kaŋ ga duumi, Wa maa Rabbi sanno kaŋ ga Israyla taaley ci. Zama Rabbi gonda ciiti saani nga nda nga jama game ra, A ga kande ciiti mo Israyla boŋ. 	 Aw tang liante aw, TOUPA lanna ngaikhia unla, nou lei kingakna tawntungte aw, ngaikhia un: TOUPA a mite toh a kilang ua, Israelte a nem ding.


Borey kulu kaŋ n'ay jin, zay da komko yaŋ no, amma feejey mana hangan i se. 	 Ka maa hongpai tengteng gutate; suamhatte ahi vek uh; himahleh, belamten a thu uh a ngaihsak kei uhi.


I maan ka to Alfa Eliyezar da Yasuwa Nun izo da jama jine borey jine. I ne: «Rabbi na Musa lordi ka ne a m'iri no tubu iri nya-izey game ra.» Woodin se no, Rabbi lordo boŋ Yasuwa n'i no tubu ngey baaba nya-izey game ra. 	 Huan, siampu Eleazar maah leh Nun tapa Josua maah leh mi liante maah a hoh ua, Ka unaute uh laka tantuam honpe sam dingin TOUPAN Mosi thu a pia hi, chiin a gen ua: huchiin TOUPAthupiak bangin a pa uh unaute lakah tantuam a pe samta hi.


A furo Zakariya fuwo ra ka Alizabata fo. 	 Huan, Zakaria in ah a luta, Elizabet chibai a buk a.


Amma a ne i se: «Ay no! Wa si humburu.» 	 Himahleh, aman a kiang uah, Keimah ka hi, lau kei un, a chi a.


A laakalo ma barmay, a ma si ciya borey wane dumi no, amma i m'a no alman laakal. Woodin banda mo, alwaati iyye ma bisa a gaa. 	 A lungtang mihing akipan khenbin om henlam a kiangah sa lungtang piak hihen; huan hun sagih a tungah bei hen.


Hiijay ma ciya darza hari boro kulu do, hiijay daaro mo ma si bara nda ziibi. Zama Irikoy ga ziibantey da zina-teerey ciiti. 	 Mi tengteng lak ah kitenna pahtawi in awm henla, lupna leng hihbuah louh in awm hen; kingaite leh angkawmte tuh Pathian in a ngaihtuah dek ngala.


Ni nya-izo Yakuba toonya kaŋ ni te a se din sabbay se, Haawi ga ni daabu, i ga ni halaci mo hal abada. 	 Na Unaupa Jakob tunga na hiamgamna jiakin zumnain nang a honkhuh ding, khantawna hihmanthat in na om ding.


Humburkumay si baakasinay ra, amma baakasinay toonante ga humburkumay gaaray, zama boro kaŋ ga humburu, goojiyaŋ sabbay se no a goono ga humburu. Boro kaŋ goono ga humburu mo, manti toonante no baakasinay ra. 	 itan ah tuh launa himhim a om kei, itan kimin lauhna a delhkhe zo jel hi, lauhna in gawtna hon-ngaihtuahsak; a laumi tuh itna ah a kim tadih kei ahi.


Ni ga goro ka ni nya-ize beeri, Izo kaŋ ni nyaŋo hay, ni go g'a alaasiray. 	 Tu kawmin na unau na kalha; nangmah nute tapa ngeingei na hek nak hi.


Israyla n'a laabo di mo a ma ciya ngey mayray hari, nga nda Basan bonkoono Og laabo. Amorancey bonkooni hinka nooya, kaŋ waato i go Urdun daŋanta wayna funay haray. 	 A gam leh Basan kumpipa Og gam, Jordan gal nisuahna lama Amorte kumpipa nihte gam a luah ua;


Lawi izey ra, wo kaŋ yaŋ gonda alfagataray du lordi asariya* boŋ kaŋ ne i ma zakka ta jama gaa kaŋ ga ti i nya-izey, baa kaŋ nya-izey din mo fun Ibrahim banda gaa. 	 Levi suante laka siampuna tang peuhmah in dan thu bangin mite lak ah sawmakhat lak ding thu amu ngei uhi, huaituh a unaute uh lak ah ahi, huaite tuh Abraham khal a pawt hisam mahle u leng.


Fitilla kaaro mo si ye ka kaari ni ra hal abada. Arhiiji da wayhiiji jinde mo, i si ye ka maa r'ey ni ra hal abada. Zama ni fatawc'izey wo ndunnya boro beerey no, zama ndunnya dumey kulu, ni n'i halli nda ni moodabal teeyaŋo. 	 Huan meivak vakna, na sungahvak nawn kei hial inchin; huan mouneipa aw leh mou aw, na sung ah kiza nawn kei hial inchin: na sumsinte leitung kumpipate ahi ngal ua; na bumsiamnain nam tengteng tuh khemin a omta ngal ua.Huan amah sungah jawlneite sisan, leh misiangthoute sisan leh leitunga thaha omte tengteng sisan a kimu khia hi, a chi a.


waati din gaa no ay ga ni zeeri wo kaŋ ga zulli ka koy Alaahara yaŋ banda, doŋ borey do nooya. Ya naŋ ni ma goro noodin laabo ra, kurmu kooney do yaŋ, za doŋ borey banda, ngey kaŋ yaŋ zulli ka koy guuso ra, zama i ma si goro ni ra koyne. I si ye ka tonton ka ni no nangu koyne fundikooney laabo ra. 	 Leinuai lam ah, nidanga segawpsa, khuk thuka paisa te kiangah ka hon teng sak dinga, kuamah in a hon luahlouh na ding un leh mihingte laka thupina na muh nawn hetlouh na dingin.Ka hon hih mang vengveng dinga, na om nawnta kei ding, min hon zong mah le uh leng, a hon muta keiding uh chih TOUPA PATHIAN thupawt ahi.


Yaadin mo no ay ga ne araŋ se: farhã goono ga te Irikoy malaykey jine zunubikooni folloŋ kaŋ tuubi sabbay se.» 	 Ka honhilh ahi, huchi bangmahin, Pathian angelte maah, mi khial khat kisik tungah, kipahna om nak.


Sela te jiiri waranza, gaa no a na Heber hay. 	 Huan, Selahin, kum sawm thum ahihin, tapa Eber a neia:


Iri go gurzugay ra, amma Irikoy mana iri furu. I n'iri zeeri, amma iri mana halaci. 	 Sawiin ka om ua, himahleh, taisanin ka om tuan kei uh; khet pukin ka om ua, himahleh, hihmangin ka om tuan kei uh.


Amma ay na sanney din ci araŋ se zama waati kaŋ i alwaato to, araŋ ma fongu kaŋ ay n'i ci araŋ se. Ay mana sanney din ci araŋ se za sintina zama ay go araŋ do. 	 Hiai thu khawng na kiang uah ka genta hi, a hun a hongtun chia, kon hilh khinta chih na theih nawnna ding un.


Yesu maa ra cimbeeri* no na boro wo, kaŋ araŋ go ga di, araŋ g'a bay mo, no gaabi. Oho, Yesu maa da cimbeeri kaŋ a gonda Yesu ra, nga no na boro wo no baani toonante araŋ borey kulu jine. 	 Huan, amah min gin jiakin a minin hiai mi na muh uh leh na theih uh a hihhatta uhi; ahi, amah jiaka ginna a hongomin na vek ua mitmuhin a hihdam vilvelta ahi.


wala koomakooni wala tinksim wala boro kaŋ a mo fa sara, wala boro kaŋ te kursa, wala bi-koy, wala boro kaŋ a alborotaray sara. 	 Nungkun te, mi neu luate, mit kizenzou loute, mi kijun loute, lip kaite, chiltang kitamte:


Ay ga dira adilitaray fondey ra da cimi ciiti laawaley bindo ra. 	 Diktatna lampi ka juia, vaihawmna lampite lakah:


Waato din gaa a ne i se: «W'araŋ koyyaŋ te, ka maafey ŋwa, ka yu haŋ. Boro kaŋ i mana hay kulu soola a se mo, araŋ ma baa samba a se, zama hunkuna wo zaari hanno no iri Rabbo se. Araŋ ma si te bine saray mo, zama Rabbi farhã, nga no ga ti araŋ gaabo.» 	 A kiang uah, Pai unla, thau ne unla, a khum dawn unla, amah adia bangmah bawlkhawla omlou kiangah tantuante khak un: tuni lah i Toupa u adia ni siangthou ahi ngala: dah kei unla; TOUPA kipahna lah na hatna uh ahi ngala, a chi a.


Waato din gaa ay ne: «Kaari, ya Rabbi, Koy Beero! Ni na jama wo da Urusalima fafagu gumo, kaŋ ni ne i ga du laakal kanay. A go mo, takuba to hala jinda gaa.» 	 Huan ken bel, Ah, Toupa Pathian, hiai mite leh Jerusalem nakpi taka khem nei ve, Muanna na nei ding uh, na chi a, namsauin hinna a sun zo ta hi, ka chi a.


Day wa koy Israyla izey kaŋ yaŋ ga ti feeji darantey do. 	 Ahihhangin Israel nam belam mangte kaingah pai jaw un.


Wala mo ni ma si tondi jabante sinji, haya kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga konna. 	 TOUPA na Pathian un a muhdahlam suang leng na phuh ding uh ahi sam kei hi.


Iri ga te jirbi hinza diraw no saajo ra, hal iri ma sargay te Rabbi iri Irikoyo se, mate kaŋ a g'iri lordi* nd'a din.» 	 Huan ka mite leh na mite kikalah kikhenna ka koih ding: zingchiangin hiai chiamtehna a om ding hi, chiin.


A go mo, Irikoy go iri do iri jine candiko, d'a alfagey da baaru nooyaŋ hilley, zama i m'i kar soolayaŋ se ka wongu nd'araŋ. Ya araŋ Israyla izey, araŋ ma si wongu nda Rabbi, araŋ kaayey Irikoyo, zama araŋ si te zaama bo.» 	 Huan ngaih dih ua, pathian ka ma uh piin ka kiang uah a oma, huan a siampute leng a pengkul ua nou honnoh dingin mut dingin a om uhi. Aw, Israel suante aw TOUPA napal leh pute uh pathian jaw dou mahmah kei un, na lamzang kei hial ding uhi, a chi a.


Araŋ binde ma goro soolanteyaŋ, zama saaya kaŋ ra araŋ mana tammahã no Boro Izo ga kaa. 	 Huaijiak in nou leng kiging gige in om un, na ginlouh dak un Mihing Tapa a hongpai ding jiak in.


A ga ciya mo, hari ham diikoy ga kay a me gaa. I ga du mo nangu kaŋ ga taaruyaŋ yandi za En-Gedi hala En-Eglayim. I hari hamey ga ciya iboobo nda cimi, afo kulu nga dumo boŋ, sanda Teeku Beero hari hamey. 	 Huan hichi a hong hi dinga; a geiah ngamanmite a ding ding ua; Engedi a kipan Eneglaim phain len paihna mun ahi ding; a ngasa pen a chi bang jel un, tuipi lian ngasa bang maiin a tam mahmah ding uh.


Waati kaŋ araŋ ga mehaw mo, araŋ ma si mo-kura haw, sanda mate kaŋ cine munaficey ga te. Zama i ga ngey moydumey hasara no, zama borey ma di kaŋ ngey goono ga mehaw. Cimi no ay ga ci araŋ se: i alhakko mo nooya. 	 An na ngolh un len, mi lepchiahte bang in ngui mel po kei un: amau jaw mi mit muha an ngawla kilat theihna ding un, amai uh a gum sak nak uh ahi. chihtaktakin ka honhilh ahi, a kipahman uh a muta uh.


Ay wo kaa ay Baaba maa gaa, amma araŋ man'ay ta. Da boro fo kaa nga boŋ maa gaa, bora din wo araŋ g'a ta. 	 Ka Pa minin ka honga, nouten non kipahpih kei uh: mi dang amah minin hong leh, amah na kipahpih ding uhi.


A n'a dumi ize sambu mo laabo din ra, k'a duma laabu albarkante ra, hari boobo me gaa no a n'a tilam. A n'a sinji sanda kuubu nya. 	 Huai gam hai chi leng a tuaha, lei hoihah a pawi pou a, tui tampi geiah a phut a, nahkai sing bangin a phut hi,


Kala Dalila ne Samson se: «Ci ay se, ay ga ni ŋwaaray no, man gaa no ni gaabi bambata din go, ifo no i ga ni haw d'a mo zama i ma ni kayna.» 	 Huchiin Delailain Samson kiangah, na hat mahmahna san honhilh dih ve, bangchiin ahia bawlek dinda khaukhih thei na hih ding? a chi a.


May no ga hima Rabbi iri Irikoyo, Nga kaŋ gonda nga karga hala beene? 	 Tunglama tutphah nei, TOUPA i Pathian bang kua ahia,


Ma guddu sohõ sanda alboro, Zama ay ga ni hã, kala ni ma dede ay se. 	 Kipasalsakin tuin na kawng gakin; Hondong ding ka hi, ka kianga na gen ding ahi.


Laakal kanay ma bara nya-izey gaa, nga nda baakasinay mo cimbeeri* banda, kaŋ ga fun Baaba Irikoy da Rabbi Yesu Almasihu do. 	 Pa Pathian leh Toupa Jesu kris kianga kipan lemna leh ginna tel itna unaute kiangah om hen.I Toupa Jesu Kris tul loua itte tengteng kiangah hehpihna om hen. Amen.


Kala ni ma ne i se: Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Ay ze d'ay fundo, ay sinda kaani maayaŋ fo boro laalo buuyaŋ se. Dambe day ilaala din ma bare ka fay da nga fonda, hal a ma funa. Wa bare, wa bare fa! ka fay d'araŋ fondo laaley! Ya Israyla dumo, ifo se no araŋ ga ba araŋ ma bu? 	 A hina ka hin laiteng, mi gilou sihna ah kipahna himhim ka neikeia, mi gilouin a omdan a paisana a hin ka kipahlam ahi zaw. Na omdan hoih lou ua kipan kik un, kik un, Aw Israel inkote, bang dia si ding na hi ua? chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi, chiin genin.


Amma ma gomni cabe Jileyad bora Barzillay izey se, hal i ma goro borey kaŋ yaŋ ga ŋwa ni banda ra, zama yaadin no i te ay se waato kaŋ ay zuru ni beero Absalom se. 	 Gilead mi Barzilai tate tungah bel hehpihna hihlangin, na dohkana an ummi dingin tel sakin; na unau Absolom akipana ka taimang laiin ka kiangah a hong ngala.


Kala Rabbi ne ay se: A ga saba, haŋ kaŋ ni di din, zama ay g'ay sanno haggoy zama y'a toonandi. 	 Huan TOUPAN ka kiangah, Na mu kha mahmah ve: ka thu tangtun dingin ka kigalging gige ahi, a chi a.


Woodin banda ni ga bay ni bine ra kaŋ sorro boobo ni bumbo na boro fooyaŋ wow. 	 Na lungtangin lah huchimahbangin nang leng midante na hamsiat mun chih a thei ngala.


Dawda tun ka kaa nango kaŋ Sawulu na nga gata sinji din. Dawda di nango kaŋ Sawulu bara ga kani da Abner, Ner izo, Sawulu wonkoyo. Sawulu goono ga kani dunkayo do. A borey go ga zumbu a windanta. 	 Huan, David a thou a, Saula panmun bawlna ah a hoha: huan, Davidin Saula leh a sepaih heutu, Ner tapa Abner lupna a mu a: Saula bel kangtalai umsungah a luma, a kimah miten ommun a bawl uh.


Araŋ ma ne Irikoy se: «Goyey kaŋ ni ga te ga dambarandi gumo! Ni hino beera sabbay se no ni ibarey ga tuubi alhaali cabe ni se. 	 Pathian kiangah, Na thilhihte mulkimhuai na e! Na thilhihtheihna thupidan thu-ah nangmah melmate na kiangah a kipelut ding uhi.


Ni bumbo mo, kala ni ma kani ni kambe wow carawo gaa, naŋ kaŋ ni ga Israyla dumo zunubey dake. Jirbey kaŋ ni goono ga kani yaadin cine, ni goono g'i zunubey jare. 	 Huan nang bel na veilam pang delhin lum inla, a tungah Israel inkote gitlouhna nga in; a tunga nalup sung ni zah bang jel a gitlouhna uh n apuak ahi ding hi.


Amma zama ay ma si ni fargandi ka tonton, woodin se no ay ga ni ŋwaaray, ni rongoma boŋ, ma hangan iri se, iri ma salaŋ kayna. 	 Abang abang hitaleh, nang adia chimtakhuai lua hih ka ut kei hi, na migitnain thu kam khat ahihleh honngaihkhiaksak dingin ka honngen ahi.


za izey mana hay, i mana hay kulu te mo, kaŋ ti ihanno wala ilaalo, waato din no Irikoy ci nyaŋo se, ka ne: «Ibeero no ga may ikayna se.» Irikoy na woodin ci hala nga suubanyaŋo kaŋ a ga te nga waado boŋ ma duumi, manti goyey do, amma nga kaŋ ga boro ce miila do. 	 Naupangte a pian ma un, sia leh pha a hih ma un, thilhih jiak hilou in, a sampa deih jiak hi jawin, tel lam thu ah Pathian thu seh tuh a kip theihna dingin-a kiangah;


Yaadin cine mo no hindirikoy din goono ga ngey gaahamey ziibandi. I goono ga _Irikoy__ mayra ciya yaamo ka beena beeraykoyey wow. 	 Himahleh, huaiten leng, huchi bang mahin, a deihthusam bang un sa tuh a hihthanghuai ua, vaihawm sakna a musit ua, thupinate a gense nak uhi.


Rabbi mo na tondi walhã hinka din daŋ ay kambe ra, kaŋ yaŋ gaa Irikoy hantum da nga kambayzo. I gaa mo no i na sanney kulu gar kaŋ Rabbi salaŋ araŋ se yongo tondo ra, jinda fun danjo bindo ra, marga din hane. 	 Huan, TOUPAN suangpek nih, Pathian khut zunga gelh a honpiaa; huaiah na kikhop khawm ni ua tang tunga mei akipana TOUPAn na kiang ua thu a gen tengteng a tuang hi.


Amma da ni n'iri muraado wo bangandi, saaya din iri ga fansa ni zeyaŋo kaŋ ni n'iri zeyandi nd'a din gaa.» 	 Himahleh ka thil hih uh na genkhiak leh non kichiam sakna ah mohin ka om kei ding uh, a chi ua.


Da Irikoy kaŋ na Yesu tunandi ka kaa buukoy game ra Biya go araŋ ra da goray, yaadin gaa nga kaŋ na Almasihu Yesu tunandi ka kaa buukoy game ra g'araŋ gaahamey kaŋ ga aniya ka bu tunandi mo. A ga woodin te nga Biya do kaŋ go araŋ ra da goray. 	 Himahleh misi laka kipan Jesu kaithou nawnpa Kha nou maua a om leh, misi laka kipan Kris Jesu kaithou nawnpan, noumaua om a Kha pansanin na pumpi sitheite uh a hihhing sam ding hi.


Dawda mo na nga boŋ sambu ka guna. Rabbi malayka go ga kay beene nda ganda game ra, takuba foobante go a kambe ra ga salle Urusalima boŋ do. Gaa no Dawda nda arkusey, kaŋ go daabante nda bufu zaarayaŋ, i kaŋ ganda birante. 	 Huan David a dak tou a, TOUPA angel, namsau phawisaa Jerusalem lam ngima, lei leh van kikala ding a mu a. Huchiin David leh a upaten saiip puan silhin leiah a khup bohta uhi.


Isaya binde ne: «Ma jeejay izey takula sambu ka daŋ jomba gaa, hala Hezeciya ma funa.» 	 Isaiin, Theipi gah lomkhat la henla, damdawi a tata tatte dingin a meimatumah tat hen, huchiin a dam ding, a na chi khinta.Hezekiain leng, Toupa inah ka hoh tou nawn ding chih theihna bang chiamtehna hong om ding ahia? A nachikhinta hi.


Woone mo hin sanni kaŋ ga duumi no araŋ se: handu iyyanta ra, hando jirbi wayanta hane, kal araŋ m'araŋ fundey kaynandi. Araŋ ma si goy kulu te, da kwaara boro no wala yaw kaŋ go araŋ game ra da goray no. 	 Huan, hiai na khantawn dan ding uh ahi: kha sagihna, huai kha ni sawm ni in na lungsimte uh na gimsak ding ua, na gam ua mi him hiam, gamdang mi na lak ua teng hiam in nnasep bangmah a sep ding uh ahi kei hi:


Lotus tuurey ga te a se bi, Gooru ra windi bundu no g'a windi. 	 Sidar sing bangin a mei a tangsaka: a pheite thaguite phankhawmin a om hi.


Tondi kuukey go ga daabu nd'a biyo, A kambey ga hima Irikoy sedreyaŋ. 	 A hiangte tuh tuipi tanin a jam suak saka a selte Luipi phain.


Ya Rabbi, ma ni fondey cabe ay se, M'ay dondonandi nda ni fondey. 	 TOUPA aw, na lampite hontheisak inla; na lamtate tanchin honhilhin.


Ya Haruna kunda, wa de Rabbi gaa. Nga no ga ti i gaakasina da i korayo. 	 Aron inkuanpihte aw, TOUPA tuh muang un: amah amau panpihpa leh a phaw uh ahi.


Adilantey ga laabo tubu, i ma goro a ra hal abada. 	 Mi dikten gam a luah ding ua, a sungah khantawn in a om ding uh.


A na ndunnya dumi boobo kar, A na bonkooni hinkoyey mo wi: 	 Aman nam tampi a hihluma, kumpipa thupi taktakte a thata.


Irikoy wo manti boro no, hal a ma taari, a manti Adam-ize mo no hal a ma salaŋ ka tunandi. D'a salaŋ, a ga jaŋ k'a te, wala? Wala a ma ci ka jaŋ k'a tabbatandi no? 	 Pathian zaw zuauhat mihing phet ahi kei, kisik hat mihing tapa leng ahi sam kei. A gensa a hih kei dia hia? A na gen sa a hih piching kei dia hia?


A ne nga zanka Gehazi se mo: «Ma Sunem waybora din ce ay se.» Kaŋ a n'a ce, a kaa ka kay a jine. 	 Huan, a sikha Gehazi kiangah, Hiai Shunam nu hon sam dih, a chi a. Huan, a va sap nungin a ma ah a hong dinga.


Ay kaa ka fun Baaba do ka zumbu ndunnya ra. Sohõ, ay ga fun ndunnya ra ka koy Baabo do.» 	 Kei Pa kianga kipana hongpawta, khovela hongpai ka hi a; khovel paisana, Pa kianga pai nawn ding ka hi, a chi a.


Jinde fo mo fun beena ra ka ne: «Nin no ga ti ay Izo kaŋ ay ga ba. Ay ga maa ni kaani gumo.» 	 Huan, Nang ka Tapa deihtak na hi a, na tungah ka kipak mahmah ahi, chiin, van a kipanin aw a hongpawt a.


Amma laakal kaŋ ga fun beene, sintina day a ga hanan, laakal kanay wane no, baani wane no, boŋ-dogonay wane mo no. Toonante no da suuji nda goy hannoyaŋ. A si sanni ci ka tun a boŋ, a sinda munaficitaray mo. 	 Tunglam a kipan pilnabel, a tungin a siangthou phawt a, huakhitin kituah a ut a, anunnema, a chihnuam a, hehpihna leh gah hoih in a dim a, khentuam a neikei a, a lepchiah kei hi.Diktatna gah tuh kituahna bawlte kituahna tuh ahi.


Amma sohõ Irikoy n'ay fargandi. _Ya Irikoy_, ni n'ay jama kulu ciya yaamo. 	 Himahleh a honchimtak saktaa: ka lawmte tengteng na hihgamta hi.


Sekel* mo, gera waranka me no a bara. Sekel waranka, da sekel waranka cindi gu, da sekel way cindi gu, nga no ga ti araŋ mane fo me. 	 Huan shekel bel gera sawmnih ahi dinga: shekel nga bel shekel nga geih ahi dinga, shekel sawm bel shekel sawm geih ahi dinga, na mina uh bel shekel sawmnga geih ahi ding ahi.


I bonkoono ga furo tamtaray, Nga nda nga laabukoyey care banda.» Yaadin no Rabbi ci. 	 A kumpipa uh salin a man ding ua, a mi liante toh kitonin, TOUPAN a chi.


Doogarey tu i se ka ne: «Boro kulu mana bay ka salaŋ danga boro wo cine.» 	 Bang achia honpi lou? a chi ua. Heututen, Huai mi bang himhimin kuamahin thu a gen ngei kei hi, a chi ua, a dawng uhi.


Rabbi kand'a mo, a goy ka te danga mate kaŋ cine nga ci din, zama araŋ na zunubi te Rabbi se. Araŋ wangu ka maa a sanno mo, woodin se no hayo wo kaŋ araŋ boŋ. 	 Huan, TOUPAN a hontungsakta ngeia, a gan bangbangin a hitaa; TOUPA tungah thil na hihkhia ua, a paukam na manlouh jiak un hiai thil na tunguah a hong tungahi.


da Urusalima*, da Idumeya laabu, da Urdun* se ya-haray, da Tir* da Zidon* kwaara borey -- marga bambata no. Waato kaŋ i maa hay kulu kaŋ Yesu goono ga te din baaru, kal i kaa a do. 	 Huan, a thilhih thupidan a jak un Judia gama kipan, Jerusalem khua akipan, Idumai gam akipan, Jordan gal a kipan, Tura leh Sidon khokim akipan bangin mipi tampitak a kiangah a hong ua.


Nga ga ti Yesu Almasihu kaŋ kaa hari da kuri do. Manti haro hinne do bo, amma haro da kuro do. Biya _Hanno__ mo goono ga seeda no zama Biya ga ti cimo. 	 Hiai ahi, tui leh sisana hongpaipa, Jesu Kris; tui kiaah hi louin, tuiah leh sisan ah ahi jaw.


Kala annabi Iliya tira kaa ka furo a kambe ra kaŋ ne: «Yaa no Rabbi, ni kaayo Dawda Irikoyo ne: Ni mana dira ni baaba Yehosafat fonda ra, wala mo Yahuda bonkoono Asa fonda ra, 	 Huan, jawlnei Elija akipanin as kiangah lai a hongtunga TOUPA, na pu David Pathianin hichiin a chi, na pa Jehosaphat lempite na tawn keia, Judate kumpipa Asa lempite leng na jui sam keia,


Suleymanu bannyey izey neeya: Sotay izey, da Soferet izey, da Peruda izey, 	 Solomon sikhate tate: Sotai tate, Sophereth tate, Perida tate;


Araŋ ma si ceeci haŋ kaŋ araŋ ga ŋwa da haŋ kaŋ araŋ ga haŋ, wa si karhã mo. 	 Huan, na nek ding uh, na dawn ding uh, zong kei un; ginlahna lungsim neiin leng om sam kei un.


Borey kaŋ yaŋ go ga hẽ mo, sanda i si ga hẽ. Borey kaŋ yaŋ go ga farhã mo, sanda i si ga farhã. Daykoy mo, sanda boroyaŋ kaŋ sinda hay kulu. 	 Kapte kap lou banga a om theihna ding un, leh kipakte kipak lou banga a om theihna ding un;


Kwaarey fondey ra i ga bufu zaara haw, Garey boŋ da kwaara batamey ra mo, Boro kulu go ga hẽ ka mundi dooru. 	 A kongzingte uah saiip puan a teng ua: a in tunguahte leh a kholak khawng uah mi chih nakpipiin a mau tuaituai uh.


Amma d'araŋ gonda canse fotto da kakaw araŋ biney ra, araŋ ma si fooma ka tangari te cimi boŋ. 	 Himahleh na lungtang uah hazatna thupitak leh kidemna naneih uleh, thudik zuausan kei un.


Laala goy-teerey wo, i sinda bayray no? Ngey kaŋ g'ay borey ŋwa sanda mate kaŋ cine i ga buuru ŋwa, I si Irikoy ce mo. 	 Launa om louhna ah a lau petpet ua: Pathianin nang hon umpa guhte a dalhsak jiakin: Pathianin amau a muhsit jiakin, amau na zahlak sak.Israelte hotdamna tuh Zion akipanin hongpawt him le aw! Pathianin a mite sala a om uh a pi kik nawn chiangin, huai hun chiangin Jakobte a nuam ding ua, Israelte a kipak ding uh.


Lameku te jiiri zangu nda wahakku cindi hinka, gaa no a na ize alboro fo hay 	 Huan, Lamekin, kum ja leh kum sawm giat leh kum nih a hihin tapa a neia:


A ga ciya mo, da Musa furo hukumo ra, buru sari himando ga zumbu ka kaa hukumo me gaa, Rabbi mo ga salaŋ da Musa. 	 Huan hichi ahi a, Mosi puan inn a a lut leh, meikhuam a hong kum a, puan inn kongkhak bul ah a ding a, huchi in TOUPA'N Mosi a houpih ta hi.


Rabbi humburkumay ya laakal sintinay no, I ma Hananyankoyo bay, nga mo fahamay no. 	 Toupa kihtak pilna bul ahi: mi siangthou theihna theihsiamna ahi.


I kand'a Yesu do ka ngey taafey daaru farkay binj'izo boŋ ka Yesu kaarandi a boŋ. 	 Huchiin, Jesu kiangah a honkai ua; huan, sabengtung nou tungah a puante uh aphah ua, a tungah Jesu a tuang sak uhi.


Ni ma fondo soola ka hirriyaŋ fay laabo kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga ni daŋ ni ma tubu din ra. Ma te kanandi hinza, naŋ kaŋ boro kaŋ na boro fo wi hasaraw ra ma du ka zuru ka koy. 	 Mithat taphot a tai lutna ding un, TOUPAN a honluah sak ding gam seh thum na suah ding ua, na gamgite uh na bawl ding ua, lampite na bawl ding uhi.


I n'a hã ka ne: «Ifo se no ni goono ga baptisma* te, da ni manti Almasihu, ni manti Iliya*, ni manti annabo din mo?» 	 Huan, amau tuh a kiangah, Kris bek, Elija bek, jawlnei bek na hih kei ngal leh, bang achia baptis nak na hia leh? a chi ua, a dong nawn ua.


Jindo din binde na nga boŋ beerandi gumo. Saaya kaŋ a dawsa mo, hilli beero ceeri. A nango ra mo, hilli taaci kaŋ yaŋ ga dambarandi fun. I na moyduma ye beene haw taaca do haray. 	 Huan keltal nakpi mahmahin a kilian saktaa: huchia a hat laiin, huai ki thupi a kitana; a mun ah ki li minthang van huih lite lamah a hong suak khe tou uh.


da boro zambar waranza cindi hinka, kaŋ i kulu wayboroyaŋ no kaŋ yaŋ mana furo aru ce fo. 	 Mihing bel numei, pasal kithuahpih nailouh sing thum leh sang nih ahi uh.


Baasa mo kani nga kaayey banda. I n'a fiji Tirza kwaara ra. A ize Ela te bonkooni a nango ra. 	 Huan, Baasa apute kiangah a ihmu a, Tirza khua ah a vui uh; huan, a tapa Ela a sikin a lal ta a.


Boro kaŋ g'i jifa jare mo ma nga bankaaray nyuna. A ga harram kala wiciri kambu. 	 Huan, kuapeuh huai luang lami peuhmah in a puante uh a sawp ding uh ahi, nitak lam tan in a buah ding uh.


Waato kaŋ a kaa iri do, a na Bulos guddama sambu ka nga cey da nga kambey haw. Gaa no a ne: «Yaadin no Biya Hanna ne: Ya-cine no Yahudancey kaŋ go Urusalima ra ga guddama wo koyo haw. I g'a daŋ mo dumi cindey kambe ra.» 	 Huan, ka kiang uah a honga, Paula kawnggak a la a, a khete, a khutte amahin a kigaka, huan, Jerusalem khua a Judaten hichi bangin hiai kawnggak neipa a gak ding uh, Jentelte khut ah a pe lai ding uhi, Kha Siangthouin a chi hi, a chi a.


Araŋ ma dogonay da bakaraw cabe care se. Wa care yaafa, mate kaŋ cine Irikoy mo n'araŋ yaafa Almasihu ra. 	 Huan, kihehpih chiata lainatna neiin om unla, Pathianin Krisa a honngaihdam bangin, noumau leng kingaidam tuah chiat un.


Iwayanta na Simey di, da nga izey da nga nya-izey, i boro way cindi hinka no. 	 Sawmveina Simei tungah, a tapate leh a unaute sawm leh nih;


Amma waato kaŋ cin way cindi taacanta to, kaŋ hawo goono ga kond'iri Andariya teeko ra, cino farsi bindo, kala hi goy-teerey ho hal iri maan laabu fo no. 	 Huan, Adria tuipi ah huihin lehlam lehlam ag a honmutleng a honmut lenga, jan sawm leh jan li a chin janin, janlai hiamin, long miten koi gam hiam tung dekin a kithei ua;


A tun mo ka kaa nga baabo do. Amma za a go nangu mooro, baabo n'a fonnay. A bina hẽ da bakaraw. A zuru ka koy, k'a di k'a ganday, ka soobay k'a sunsum. 	 Huchiin, a thou a, a pa kiangah a paita a. Huan, gamlapia a omlaiin, a pan a namu a, a lainat mahmaha, a taia, a vapoma a tawp tonton a.


Sanda feeji kuru hanante cine, sargay wane, sanda feeji kuru Urusalima ra a zaari jisante batey ra, yaadin cine no gallu kurmey ga to da boroyaŋ, sanda feeji kuruyaŋ. Gaa no i ga bay kaŋ ay no ga ti Rabbi. 	 Kithoihna ding gan hon, a ankuanglui sehsaa Jerusalem gan honte bang maiin; huchi bang in khopi sesa nung mipi tampiin a hongdim ding; huchiin kei TOUPA ka hi chih a thei ding uh, a chi a.


Waato kaŋ cine Seba wayboro bonkoono maa Suleymanu maa beera, a kaa Urusalima zama nga ma Suleymanu si da hãayaŋ kaŋ ga sandi. A kande dumko boobo, da yoyaŋ kaŋ go ga maafe jinayyaŋ jare, da wura boobo, da hiiri caadante yaŋ. Waato kaŋ a kaa Suleymanu do, a na hay kulu kaŋ go nga bina ra kaa taray a se. 	 Huan, Solomon minthandan Seba kumpinu in ana jak in Solomon thu haksa pipi a ettel tum in nungjui mi tampi pi in sa ngawngsaute a banghiam gimlim te leh dangkaeng tampi leh suangmanpha te pua in Jerusalem ah a hoh toua: huan, Solomon kiang a vatun touh in, a lungsim a om tengteng suahsiang vek in a houpih hi,


Albarkante no dumo kaŋ Rabbi no ga ti a Irikoyo, Borey kaŋ a suuban i ma ciya nga wane jama. 	 Toupa Pathin nei nam tuh a hampha uhi; amah gouluah dia a tel mite mah.


Naŋ a jirbey ma dunguriya, Boro fo mo m'a goyo sambu. 	 A damsung nite tuh tom henla; a heutu hihna midangin tang hen.


Gaa no borey kulu ga humburu, i ga Irikoy goyey ci, I ga laakal d'a goyo mo. 	 Mi diktatte tuh Toupa ah a kipak ding uh; lungtang diktat pu tengteng ten a suang ding uhi.


amma sintina Damaskos borey se, gaa Urusalima, da Yahudiya laabo kulu, hala ka koy dumi cindey do, ay ne i se i ma tuubi ka bare ka ye Irikoy do, i ma goy te mo kaŋ ga hagu i tuubiyaŋo se. 	 Atungin, Damaska khua a mite kiangah, huan Jerusalem khua ate kiangah, huan, Judia gam chih a mite kiangah leh, Jentelte kiangah leng, kisik minpu thama thil hiha, kisika, Pathian lam a ngatna ding un, ka hih zo jel ahi.


Ay ga kande araŋ ndunnya dumey saajo ra mo. Noodin no ay ga ciiti araŋ se mo-da-mo. 	 Pau tuam mite gamdai gamah ka honpi lut dinga, ki maituahin I kisual ding uh,


Sargay no kaŋ i ga fay waani, araŋ m'a no Rabbi se, kambe kar zambar waranka cindi gu no salleyaŋ, tafayyaŋ mo zambar way. 	 Thilpiak TOUPA kiang a na lat ding uh a dung tong sing nih leh sang nga, a vai tong sing nih ahi ding ahi.


Zangu-zangu jine borey, da boro beerey, da jama maykoy, da laabo jama kulu, a n'i sambu ka bonkoono zumandi a ma fun Rabbi windo ra. I gana meyo kaŋ go beene din gaa kala bonkoono kwaara. I na bonkoono dake koytaray karga boŋ. 	 Huan, ja tunga heutute, mi hoihte, mipi ukmi te, huai gam mi tengteng api a, TOUPA a ina kumpipa a vapi khia ua; kongkhak saknung jawah kumpipa in lamah a hoh ua, kumpipa a gam laltutphah ah a tusak ta uhi.Huchiin, huai gama mi tengteng nuamsa takin a om ua, khua galmuangin a omta a; Athalia bel namsauin a that uh.


Hebron ra a may Yahuda kunda boŋ jiiri iyye nda handu iddu. Urusalima* ra mo a may jiiri waranza cindi hinza. A goono ga Israyla nda Yahuda kulu may. 	 Hebron ah Judate tungah kum sagih leh kha guk vai a hawm a; huan, Jerusalem ah Israelte leh Judate tengteng tungah kum sawmthum leh kum thum vai a hawm.


(Zama sanno kaŋ Yesu ci ma to, kaŋ a cabe buuyaŋ kaŋ dumi no nga ga ba ka bu.) 	 Hiai tuh a sih danding thu, Jesun a gen banga, a tuna dingin ahi.


Waato din gaa Firawna ne a se: «Day, ifo no ni jaŋ ay do, hala ni ga ba ni ma ye ni laabu?» Nga mo ne: «Manti hay fo no, amma kulu nda yaadin, mate kulu kaŋ no, naŋ day ay ma tun ka koy.» 	 Huchiin, Pharoin a kiangah, Ka kianga na omin taksap bang na nei a oi, ngaiin, huchia na gam lam ua pai nawn na tup mai mah? a chi a. Huan, aman, Bangmah a hihleh neilou e: himahleh honpai sak himhim in, a chi a.


Ni ma kande yeej'izo kubayyaŋ hukumo jine. Haruna nda nga izey mo ga ngey kambey dake yeej'izo boŋo gaa. 	 Huan kihoupihna puanin maah bawngtal na kai sak dinga: huan Aron leh a tapaten bawngtal lu tungah a khutte uh a koih ding uh.


A ga ciya hari ham taarey daaruyaŋ do teeko bindi ra, zama ay no ka salaŋ. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. A ga ciya wongu arzaka mo ndunnya dumey se. 	 Tuilai a len phoukeuna mun ahimai ding ken ka chita ngal a, chih TOUPA PATHIAN thupawt ahi; huchiin namte adin gallak ahi mai ding.


Jiiri waranka bananta, kaŋ Suleymanu na windi hinka din cina, danga Rabbi windo da bonkoono windo nooya, 	 Huan, hichi ahi a, Solomonin in nih, TOUPA in leh kumpipa in a lam sung, kum sawmnih a bei nungin


A sappa haggoykoyaŋ da borey kaŋ yaŋ ga fongu nd'a dondonandiyaŋey zama ngey m'i goyey te se. 	 A thukhun jui peuhmahte leh, a thuhilhte man tuma theigige peuhmahte tungah.


Elkana binde ye Rama ka koy nga kwaara. Arwaso mo goro ka goy Rabbi se Alfa Eli jine. 	 Huchiin Elkan bel Rama khua ah a in ah a paita hi. Huan, naupangin siampu Eli maah na a semta hi.


Yahuda ciya Rabbi se nangoray hanante, Israyla ciya a mayray hari. 	 Judate tuh a mun siangthou a honghita ua, Israelte tuh a vaihawmna gam mah a honghita uhi.


Ay koyo wando Saharatu mo na ize alboro hay ay koyo se a zeena ra. A se no a na hay kulu kaŋ go nga se no. 	 Ku pu ji Sarain tek ningin ka pu adingin tapa a neia: amah kiangah a neih tengteng a pe vek hi.


Da ni fatta ka konda wongu ni ibarey gaa, ni di bariyaŋ da torkoyaŋ da jama mo kaŋ bisa nin, kulu ni ma si humbur'ey. Zama Rabbi ni Irikoyo go ni banda, nga kaŋ kande nin ni ma fun Misira laabo ra. 	 Na Melmate uh dou dinga na kuan ua, sakol, kangtalai, mipi nou sanga tam na muh un, amau na kihta ding uh ahi kei; Aigupta gam akipan nou hinpi khepa TOUPA na Pathian uh lah na kiang uah a om ngala.


Koyne, sanda jeejay ize laaley din mo, kaŋ yaŋ si ŋwa i fumbo sabbay se, daahir, Yahuda bonkoono Zedeciya, d'a mayraykoyey, da Urusalima jara kaŋ cindi laabo wo ra, da borey kaŋ yaŋ go Misira laabo ra da goray, yaadin cine no ay g'i guna. Yaadin no Rabbi ci. 	 TOUPAN hichiin a chi: Theipi sia, nek tak louh khopa sia bangin Juda kumpipa. Zedekia leh a heutute uh leh Jerusalema nituang hiai gama om laite leh Aigupta gama tengte, ka lehngatsan ngeingei ding:


Bonkoono Suleymanu tu ka ne nga nyaŋo se: «Ifo se no ni ga Sunami waybora Abisag ceeci Adoniya se? Kala ni ma koytara mo ceeci a se, zama ay beere no. I m'a ceeci Alfa Abiyatar se, da Zeruwiya ize Yowab mo se.» 	 Huan, kumpipa Solomonin a dawnga, a nu kiangah, bang chidana Shunam mi Abisag pen Adonija dia ngen na hia oi? Gam leng nget sak vanglak tanla; amah ka u a vo oi; amah ading leh siampu Abiathar leh Zerui tapa Joab adingin leng ngen tan la, a chi a.


Ngey no ka ciya iri se kosaray cin nda zaari, alwaatey kulu kaŋ iri go i banda ga feeji kuru. 	 Belam chinga a kiang ua ka om sung tengteng un sun leh jan kou adingin kulh ahi mai uh.


A n'ay candi k'ay daŋ ay ma dira kubay ra, Manti kaari ra bo. 	 Khovak ah hilouin khovela aman a honpi a, a honvak sak.


Ay borey na ngey biney daŋ ngey ma banda bare ay gaa. Baa i n'i ce i ma ye Koy Beero kaŋ go beene do, I boro fo si no kaŋ g'a beerandi. 	 Huchiin ka miten kei akipan nungtawn a tum chiltel uh; a mah tung sanga ompa sam mahle uh, kuamah mahin amah a liansak kei ding uh.


Ay si i gaaray ni jine mo jiiri folloŋ ra bo, zama laabo ma si goro koonu, ganji hamey mo ma baa ka bisa nin gaabi. 	 Kum khat sungin amaute na maa kipanin ka hawlkhe kei ding; a gam a hongse kha dia, gamsa na siatna dingin a pung kha ding hi.


Araŋ ga jirbey, da handey, da alwaatey, da jiirey lasaabu! 	 Nite, khate, hunte, kumte na tang jel ua.


Biya _Hanno__ mo ne Filibos se: «Ma maan ka to torka din gaa.» 	 Huan, Khain, Philip kiangah, Huai kangtalai vanaih inla, vakithuahpih in, a chi a.


Yahudancey ye ka tondiyaŋ sambu zama ngey m'a catu. 	 Huan, Judaten a denna dingin suang a tawm nawn ua.


Ni ma feejo sukutumo ton feema boŋ, sargay summaare kaŋ i ga ton no. A hawo ga kaan Rabbi se, sargay no kaŋ i ga te Rabbi se danji ra. 	 Huchiin belam a vekin maitam tungah nahal ding: TOUPA adia meia thillat kibawl ahi.


A ciya mo, zaari iyyanta hane, i tun da hinay za mo boyaŋ. I na birno casu alhaali woodin boŋ hala sorro iyye. Zaari woodin hinne no i na birno casu sorro iyye. 	 Huan, hichi ahia, a ni sagih niin jingkhang, phalvakin a thou ua, a hihdan ngeimah un sagih vei a vel suak ua: huai phetin khopi sagih vei a vel suak uhi.


Amma boro kulu kaŋ hangan ay se ga goro baani, A ga goro nda fundi kaani, A si humburu masiiba kulu.» 	 Himahleh kuapeuh kei honngaikhia bittakin a teng ding ua, gilou launa pang louin a muang ding uh.


Amma a mana hay kulu no Kohat izey se, zama ngey ka bara nda nangu hanna goyo, i g'a jinayey kulu mo jare ngey jasey gaa. 	 Kohath tapate bel a pe tei kei; mun siangthou nasep amau tuam ahia, a zona zong sek ahi uh.


A goro noodin kala Hirodus buuyaŋ, zama i ma haŋ kaŋ Rabbi ci annabi do toonandi, kaŋ ne: «Ay n'ay izo ce a ma fun Misira laabo ra.» 	 Huan, Herod sih mateng hualai ah a om gige a; Toupan jawlnei kama, Ka tapa tuh Aigupta gam apat ka sam khia, chia a gen tuh a hongtun theihna dingin.


Ay na takuba kaŋ ga kaa i gaa daŋ i kulu birni meyey gaa, Zama i biney ma pati, i boro boobo mo ma kati ka kaŋ. Kaari! Sanda maliyaŋ cine no i na takuba te, I n'a foobu wiyaŋ se. 	 Lampi Ammon mite khua Rabbaha namsau hongtunna dingin sep inla, Juda gam lai Jerusalem kulh ah leng.


A go no, jirbi waytaaci banda, kala Nuhu na daabirjo kaa finetaro kaŋ a te hiyo ra gaa. 	 Huan, ni sawm li nungin hichi ahia, Noain a long tohlet bawl a hongta a;


Yasuwa binde bare ka ye Jilgal gata do haray, nga nda Israyla kulu nga banda. 	 Huan, Josua leh Israelte tengteng a giahmun Gilgal ah a kiknawn vek uhi.


Yohanna mo goono ga baptisma te Enon gooro ra, kaŋ ga maan Salim kwaara, zama hari boobo go noodin. Borey goono ga kaa, a goono ga baptisma te i se. 	 Johan inleng Ainon ah, Salim kho kiangah a baptis sama, huaia tui a tam jiakin; huan, mi a hong ua, baptisma a tang duamduam uhi.


Kala hiyo dabarikwa kaa a do ka ne a se: « He! Ifo no woone, nin kaŋ go ga jirbi? Ma tun ka ni Irikoyo ce. Hambara Irikoy ga fongu iri gaa, iri ma si halaci.» 	 Huchiin long heutu a kiangah a honga, Aw nang ihmu, bang chidan ahia? thou inla, na Pathian samin, Pathianin, i manlouhna dingin a hongngaihtuah khamoh dia, a chi a.


Bora koy ma nga boŋ hanandi nda booso din jirbi hinzante hane da jirbi iyyanta hane mo. Waato din gaa no a ga ye ka hanan. Amma d'a mana nga boŋ hanandi jirbi hinzanta hane kulu a si hanan jirbi iyyanta hane mo. 	 Huai mi a hihleh ni thum ni in a kisiangsak ding a, ni sagih ni in a siangthou ding; himahleh, ni thum ni a a kisiansak kei leh ni sagih ni in leng a siangthou kei ding hi.


Hatak binde koy ka Mordekay sanno ci Esta se. 	 Huan Hatak a honga Mordekai thute Esther a hilh hi.


A ciya mo, saaya kaŋ windikoyo maa nga wando sanno kaŋ a te a se ka ne: «Ya-cine no ni bannya te ay se,» kala koyo bina tun gumo. 	 Huan, hichi ahia, Joseph puin, a jiin a kianga, na sikha in hichiin a honbawl, chia, a thugen a jakin, a heh guiha.


Sohõ binde, kal araŋ da Yahudancey arkusey marga ma ne wongu nyaŋo se a ma kande Bulos araŋ do. Araŋ ma te sanda araŋ g'a sanno ciito te a ma boori gumo. Day iri mo, za a mana to neewo, iri go soolante iri m'a wi.» 	 Huaijiakin, nou vaihawmte toh a thu kichian nawn sema ngaihtuah tum bangin, na kiang ua pikhe dingin sepaih heutu lalpen kiangah a hem deuhin vagen tou un; na kiang nai uh a tun main leng, kou amah that dingin ka mankhin uhi, a chi ua.


Ay, Yohanna go ga Almasihu marga iyya kaŋ yaŋ go Aziya laabo ra fo. Gomni nda laakal kanay ma bara araŋ banda kaŋ yaŋ ga fun a do, nga kaŋ go no sohõ, kaŋ go no za doŋ, kaŋ ga kaa mo. I ga fun biya iyya do mo kaŋ go a karga jine. 	 Johanin Asia gama om saptuam sagihte kiangah: Hehpihna leh lemna na kiang ua om hen: Amah omlel leh, omsa leh, hongpai ngei dingpa akipan; leh a laltutphah maa om Kha sagihte akipanain,


Amma ay tunyaŋo banda, ay ga furo araŋ se jine ka koy Galili laabo ra.» 	 Himahleh, ka thohnawn nungin Galili gamah na ma uah ka pai ding, a chi a.


Rabbi te haŋ kaŋ nga miila. Nga sanno kaŋ a lordi za doŋ-doŋ jirbey ra din, A n'a toonandi. A na ni soote ganda, bakaraw man'a di. A naŋ konnakoy ma farhã ni boŋ, A na ni ibarey hillo beerandi mo. 	 TOUPAN a lunggel a hihtangtungta nidang laia a thu a piak a hihtangtunga; a paita, a hehpih kei: na tunga melma a kipak saka, na galte ki a tawisangta a.


Rabbi ne a se mo: «Ni m'a maa daŋ Irikoy dumari, zama ne ka koy alwaati kayna ay ga Yezreyel kwaara kuro alhakku bana Yehu dumo gaa. Ay ga naŋ mo Israyla dumo koytara ma ban. 	 Huan TOUPAN a kiangah, A min Jezreel sain; sawtlou nung chianga, jehu inko tunga Jezreel sisan phula ding ka hi ngala, Israel inko lalgam ka tawpsak ding hi.


Gaa no waybora ne: «Ay ga arzaka kayna fo ŋwaaray ni gaa, ni ma s'ay ganj'a.» Bonkoono ne a se: «Ma ŋwaaray, ay nya, zama ay si ni ganj'a.» 	 Huchiin, thil khat neu chik petmah ka hon ngen ding; pha honsak lou sak mahmah ken, a chi a. Huan, kumpipan a kiangah ngen ve nu: pha ka honsak lou sak het kei ding, a chi a.


I na hilli kar! I soola parkatak! Amma boro kaŋ ga koy wongo do si no, zama ay futu i jama kulu se gumo. 	 Pengkul a mut ua, bangkim a kimanta a; himahleh kidounaah kuamah a hoh kei ua; ka hehna lah a vek ua tungah a om ngala.


Ma baaru fe Misira ra, i ma maa r'a Migdol ra, I ma maa r'a Nof da Tafanes ra mo. Araŋ ma ne: Kay da gaabi ka soola ni boŋ se, Zama takuba ga nangu kulu kaŋ go ni windanta ŋwa ka ban. 	 Aigupta gamah gen unla, Migdol ah phuang un; Noph ah leh Tahpanhes ah phuang unla; ding kipin kigalging un; na kima mi lah namsauin a gai ta ngala.


Ma dondako kar, Boro kaŋ jaŋ fahamay mo ga laakal dondon. Ma deeni fahamante gaa, Nga mo ga faham da bayray. 	 Simmohhat sat in, mi mawlin pilvangdana sin ding; huan theih siamna nei salin, huan theihna a theisiam ding.


Ndunnya dumey kunda kulu mo kaŋ yaŋ go ga wongu nda Ariyel, Sanda wo kulu kaŋ yaŋ goono ga nga nda nga wongu cinarey wongu k'a taabandi mo, I kulu ga ciya sanda hindiri nda cin ra bangandi. 	 Huchiin Ariel dou nam tengteng mi pite, amah leh a insang sualmi tengteng leh amah hihlungjingte tengteng, ihmu mang bang lel ahi ding uh, jana kilakna bang lel.


Amma tamo din fattanta nango ra, kal a di nga hangasin tam fo, kaŋ nga mo g'a gana nooru danga handu taaci banandi cine. A n'a di k'a koote ka ne: ‹M'ay bana ay garawo!› 	 Himahleh, huai sikha tuh a paikhia a, a sikha hihpihte lak a khat a makhai za ba a vamu a; huan, amah a man a, Na bat hon pia in, chi in a gawl a mek a.


da taablo da nga jinayey, da wura zalla fitilla suntulo da nga jinayey kulu, da dugu tonyaŋ feema mo, 	 Dohkan leh a vante leh, khawnvak koihna a van tengteng toh, gimlim maitam;


A na birno cinaro dabey taalam da tondi darzante dumi kulu. Daba sintina yaspidi* tondi no, ihinkanta safir* tondi no, ihinzanta kalsedoni* tondi no, itaacanta emerod* tondi no, 	 Huan a kho kulhbang nuaiphah tuh suang mantam chitenga zep ahi a. A nuaiphah khatna tuh jasper suang ahia; a nihna tuh sapphiri suang, a thumna tuh kalsidoni suang; a lina tuh emeraldi suang;


Aser boŋ mo a ne: «Albarkante no Aser wo ize arey game ra. A ma ciya gaakuri hari nga nya-izey do. A ma nga ce taamu sufu ji ra. 	 Aserte tungthuah bel, Aser bel tatea vualjawlin om henla, a unaute lakah tuitum henla; thau ah a kha diah heh.


Yesu tu ka ne: «Ya zamana wo borey kaŋ sinda cimbeeri*, kaŋ yaŋ gonda daa siiro! Kala waatifo no ay ga goro araŋ do? Kala waatifo no ay ga suuru nd'araŋ? Wa kand'a neewo ay do.» 	 Huan, Jesu'n, Khangthak ginna neilou a chihmohte aw, bang tan ahia ka hon thuak zoh ding, amah tuh ka kiang ah honpi un, a chi a, a dawng a.


Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Ciina din si kay bo, a si ciya mo. 	 TOUPAN hichibangin a chi: A thu sawm uh a piching kei dinga, a vuaksuak ding.


Zama ay ga ba araŋ ma bay ay tangami bambata gaa kaŋ ay go ga te araŋ sabbay se, da ngey mo sabbay se kaŋ go Lawodisiya ra, da borey kulu mo kaŋ mana di ay mo-da-mo. 	 Noumau leh Leodisia khuaa omte leh, saa ka mel mu lou peuhmahte adingin bangchibanga thupiin ahia nou adia ka kisuk na theih uh ka ut ngala;


I ra sinda boro kaŋ ga farga, Boro kaŋ ga kati mo si no. Boro kaŋ ga dusungu si no, wala boro kaŋ ga jirbi. I cantey guddamey si feeri, I taamu korfey mo si pati. 	 Amau lakah kuamah a gim kei ding ua, a kisui sam kei ding uh; kuamah a lusu kei ding ua, a ihmu sam kei ding uh; a kawnggak ulah phel kolin a om kei dinga, a khedap gakna leng a tan sam kei ding:


Irikoy gaa no ay de, humburkumay s'ay di. Man haŋ kaŋ Adam-ize ga te ay se? 	 Pathian aw, na kiangah thuchiamte ka neia: kipahthugen kikhopnatein ka honthuk ding hi.Ka hinna sihna lakah na humbit a; ka khete puk lou dingin na humbit jel keia hia! mihing vaka Pathian maa ka vak theihna dingin.


Ay no ga ti Rabbi, araŋ wane Hananyankoyo, Israyla Takakwa, araŋ Bonkoono.» 	 Kei toupa, na Mi Siangthou uh, Israelte siampa, Na Kumpipa uh ka hi, chiin.


Waato kaŋ boro waya maa sanney din, i sintin ka dukur Yakuba nda Yohanna se. 	 Huan, sawmten huai a na jak un, Jakob leh Johan tungah a lungkimta kei hial ua.


Yusufu ne nga baabo se: «Woone yaŋ ay izey kaŋ Irikoy n'ay no neewo yaŋ no.» Israyla ne: «Ay ga ni ŋwaaray, ma kand'ey ay do, ay ma albarka gaara i se.» 	 Huan, Joseph in, apa kiangah, hiaite ka tapa, Pathian in hiai laia honpiak te ahi uh, achia. Huan, aman, hehpihtakin ka kiangah honpiin, amau kana vualjawl ding, achia.


Rabbi ma ni albarkandi ka ni haggoy. 	 TOUPAN nou honvualjawlin honveng jel hen:


Woodin se no Yahudancey kaŋ go kawyey ra, kaŋ yaŋ goono ga goro kwaarey ra kaŋ sinda birni cinari, i ga Adar hando jirbi way cindi taacanta ciya batu nda bine kaani han, farhã zaari kaŋ i ga nooyaŋ samba ngey nda care se hane no. 	 Huaijiakin kho neutea Judate, kho kulhbanga um louha tengten, Adar kha ni sawm leh li ni kipahna ni leh ankuanglui niin, ni hoih ni, leh a kuakua tantuan kikhakna niin a nei uhi.


Nikodimu mo kaa (nga no ga ti bora din kaŋ a sintina kaayaŋo Yesu do, cin ra no a kaa.) A kande zawul* nda alowes* kaasumante (yaazi jinayyaŋ no kaŋ i tiŋa ga to danga kilo waytaaci cindi gu cine.) 	 Huan, Nikodem, atunga jana a kianga hongin, murra leh aloe kihelsa buk sawmnga khawng tawiin a hong sama.


Taray batama meyo mo kaŋ ga guna azawa kambe haray, a n'a salleyaŋo d'a tafayyaŋo neesi. 	 Huan, huang sung ponung zopen kongpi mal lampanga a dung leh a vai leng a teha.


«Woone ga ti alkawlo kaŋ ay ga sambu i se jirbey din banda, yaa no Rabbi ci: Ay g'ay lordey daŋ i biney ra, ay g'i hantum mo i laakaley ra.» Waato din gaa no a ne: 	 Huai ni khit chiangin a kiang ua thu ka khun ding tuh hiaite ahi, Toupan achi: a lungtang uah ka thupiakte ka koih dinga, a lungsim uah ka gelhna lai ding, chia a gen khitin,


Ma fongu ni jama kaŋ ni day za doŋ, Wo kaŋ ni fansa* zama a ma ciya ni wane dumo. Ma fongu Sihiyona tondo mo, kaŋ ra ni goro. 	 Na mite kikhawmte, nidang laia na lei, nam na gou dinga na tat, thei gige in; na omna nak Zion tang toh.


Tahat ize, Assir ize, Ebiyasaf ize, Kora ize, 	 Tahath tapa, Assir tapa, Ebiasaph tapa, Korah tapa;


Boro sinda tamtaray alwaati no ndunnya? A jirbey mo, Manti i ga hima sufuray goy-izey jirbey cine bo? 	 Lei tungah mihing adin kidouna a om kei mo? huan a nite kilohmi nite bang ahi ka hia?


Amma Yakuba baa, manti yaadin cine no a bara. Zama nga wo ga ti hay kulu Teeko, Israyla mo, a wane kunda no. Rabbi Kundeykoyo no ga ti a maa. 	 Jakob tantuan bel hichibang ahi kei, thil tengteng bul ahi ngala; Israel a gouluah nam ahia, a min sepaihte TOUPA ahi.


A na taabalyaŋ te mo, da nyunyaŋ taasayaŋ taabaley din boŋ, 	 Kingakna te, kingakna tunga kuangjawnte leng a bawla;


Waato gaa ay n'ay goyey kulu guna, Kaŋ ay kambey taabi ka te, Da mo goyey kaŋ ay te ka tonton. Guna, ay kookaro kulu yaamo no, Haw gaarayyaŋ day no. A sinda nafa fo kulu beena cire. 	 Huchiin ka khutten a bawl uh nasepte tengteng ka vela, semgima ka hih nasep gimna tengteng: huan, ngaiin, bangteng bangmahlou leh huih nungdelh ahi a, ni nuaiah bangmah phattuamna a om kei hi.


Irikoy n'a kaa taray ka ne: «Sohõ ma guna beene haray ka handariyayzey kabu, da ni ga hin k'i lasaabu.» A ne Abram se koyne: «Yaadin no ni banda ga ciya.» 	 Huan, amah inpuaa ah a pi khiaa, Van lam en inla, aksite na sim theih leh sim himin, achia. Huan, amah mahin, a kiangah, Na suante huchibang ahi ding uh, a chi a.


Araŋ mana bay kaŋ iri no ga malaykey ciiti, sanku fa zamana wo harey? 	 Tulai damsung thute gen louh, angelte nangawn i vaihawm ding uh chih na theikei ua hia?


Ya Irikoy, ma hanga jeeri ay adduwa se, Ma si tugu ay ŋwaara se. 	 Honja inla, hondawng in: ka mangbut thu jiakin ka mau vialviala, ka thum nilouhlouh hi.


Fonda kaŋ a gana ka kaa d'a din, Nga no a ga gana ka ye koyne. A si kaa gallu woone do. Yaadin no Rabbi ci. 	 A hongpaina lampi-ah huai mahah a hongkik nawn dinga, hiai khopi a hongtung kei ding, TOUPAN a chi.


Aser kunda se: Okran ize Pajiyel. 	 Aser nama Okran tapa Pagiel.


Gaa no, waato kaŋ Almasihu marga n'i gaakasinay da hindoonay kaŋ ga kond'ey baani, i bisa Finiciya da Samariya ka dumi cindey bareyaŋo baaro dede. Baaru woodin kande nya-izey kulu se farhã bambata. 	 Huchiin, Saptuamten a vakha ua, amau Jentelte kihei kik nawndan thu gen jelin, Phinisi gam leh Samari gam a tawnsuakta uh; huchiin unaute tengteng a kipaksak mahmah uhi.


Kala Ayuba na car-cambu sambu ka soobay ka nga boŋ jirti nd'a. A koy ka goro mo boosu ra. 	 Huchiin aman kikhuatna dingin belpei a laa; huan meivu lakah a tuta hi.


Ni g'ay foyra, d'ay haawo, d'ay kayna bay. Ay yanjekaarey kulu go ni jine. 	 Mi hon gensiatna in ka kha a sia a; nakpi takin ka lungkham behlap hi: huchiin hon hehpih ding ka zonga, himahleh kuamah a om ngal kei ua; honkhamuan dingte ka zong nawna, himahleh kuamah ka mu sam kei hi.


da Arbadancey, da Zemarancey, da Hamatancey. 	 Huan Arvad mi, Zemar mi, Hamat mi.


A maa ma tabbat hal abada, A maa ma yandi duumi nda wayna go no. I ma borey albarkandi a maa gaa, Ndunnya dumey kulu ma ne a se albarkante. 	 A min tuh khantawnin a om tawntung dinga; a min tuh ni a om sungin tatlak louin a om jel dinga; mite tuh amah ah vualjawl in a om ding ua; nam chih ten amah tuh hampha a chi ding uhi.


Wa Rabbi sifa nda moolo beeri, Wa sifayaŋ baytu te a se da moolo hamni-way-koy. 	 Kaihgingin Toupa kiangah kipahthu gen unla; pekging gui sawm neiin amah phat in lasa un.


Hano din hane Israyla ga ciya ihinzanta Misirancey da Assiriyancey banda, albarka hari nooya ndunnya bindo ra. 	 Huai ni chiangin Israelte Aiguptate leh Assuriate toh a thumna ahi ding ua, lei laizang takah vualjawlna ahi ding uh:Sepaihte TOUPAN, Ka mi Aiguptate leh ka khut suak Assuriate leh ka goutan Israelte vualjawlin om uhen, chiin, vual a jawl ngala.


Bonkoono ne Hazayel se: «Ma nooyaŋ sambu ni kamba ra ka koy ka Irikoy bora kubay. Ma Rabbi hã a do ka ne: ay ga du baani ay dooro wo gaa, _wala ay si__?» 	 Huan, kumpipan Hazael kiangah, Kipahman tawi inla, Pathian mi houpih dingin vahoh inla, ka china ka hoih khe nawn thei ding hiam Toupa honna dotsak peuhmah leh, a chi a.


A n'iri kaa kambe buuyaŋ laalo wo dumi gaa, a g'iri kaa kambe mo. Iri na beeje sinji a do a ga ye k'iri kaa kambe hala hõ, 	 Aman huchibang sih lauhuai lakah honhunkhetaa, a honhunkhe nawn ding; a honhunkhe nawn jel ding chih amah tungah kalametna uh ka nga uhi.


Ya Rabbi Irikoy, ni ya beeraykoy no, ni cine mo si no. Irikoy fo mo si no kala nin, hay kulu kaŋ iri maa d'iri hangey boŋ. 	 Huaiziak in TOUPA Pathian aw, nang zaw na thupi hi; ka bil ua ka zakdan un nang bang mahmah a omkei uh, nangmahlou ngal Pathian himhim a omsamkei hi.


Kaari ngey! Zama i na Kaynu fonda gana, ka waasu ka ngey boŋ no Balaam* darayyaŋo se alhakku sabbay se, i halaci mo Kora murteyaŋo ra. 	 A tung ua a gik hi! Kaina lampi a jui ua, punna delhin Balaam mohnaah hahtaiin a tai ua, Kora thukalhna ah a mangthangta uhi.


Iri binde goro noodin gooro kaŋ go Bayt-Peyor jine din ra. 	 Huchi in Bet-peor kiang chin a guam ah i om ta uhi.


Waato din gaa bonkoono Dawda furo ka goro Rabbi jine. A ne mo: «Ya Rabbi, Koy Beero, may ga ti ay? Ay dumo mo ifo no, kaŋ ni to d'ay hala neewo? 	 Huchi in kumpipa David a lut a, TOUPA ma ah a tu a; TOUPA Pathian aw, kua ahia ka hih a, ka inkuante leng kua ahia a hih ua hichi tantan non pi?


Za hay-zaŋay taabi mana kaa wayboro gaa no a hay, Za a mana hay-zaŋay no a na ize alboro hay -- 	 Aman vei man louin nau a neia; na man louin pasal naupang a nei hi.


May no ka kaaru beena ra yongo ka ye ka zumbu koyne? May no ka haw kaŋ ga faaru margu-margu nga kambe faata ra? May no ka hari haw nga kwaayo ra? May no ka ndunnya kulu meyey tabbatandi? Mate a maa, mate a izo mo maa, da ni ga bay? 	 Van ah kua a kahtoutain a hongkum suka? A khuttun sungah kuan huih a lakhawmtaa? a puansilhin kuan tuite a tuna? Lei tawpna tengteng kuan a hihkiptaa? a min banga hia. huan a tapa min bang ahia, na theih leh?


Ya araŋ wayborey kaŋ yaŋ go bine kaani goray ra, Araŋ gaahamey ma jijiri. Ya araŋ kaŋ yaŋ si saal, Wa soobay ka taabi haŋ. Wa bankaaray kaa, wa bara koonu, Wa bufu zaara haw araŋ cantey gaa. 	 Nunei mawkomte aw, ling nun: mi pilvenagloute aw, buaitakin on un; kisuah unla, vuaktangin kibawl unla, na kawng uahte saiip puan teng un.


D'i fun habu mo, i si ŋwa kala nd'i hanan jina. Hari boobo mo go no koyne kaŋ i ta ka yaari, sanda taasey da kusey da gullayzey da taabley nyunyaŋ waney. 	 (Huan, dawl mun akipana a pai un leng a kisil phot kei uleh a ne ngei kei uh. Huan, thugousiah dang tampi a chin uh a om, nou, bel, taubelte sil khawng bang).


Musa binde maa nga anzura sanno. A te mo hay kulu kaŋ a ci. 	 Huchiin Mosiin a sungpa aw a ngaihkhetaa, a gen tengteng a hihta hi.


Borey kulu di a, Boro g'a fonnay za nangu mooro. 	 Huaiah mite tengteng a en ua; huai mihing in gamla pi ah a mu hi.


Wa si bare ka ye borey do kaŋ gonda follay ngey banda, wala ziimey do mo. Wa s'i ceeci ka ziibi i do. Ay ya Rabbi no, araŋ Irikoyo. 	 Dawi aisansiam jawlte juan kei unla, bum siamte leng na nit louhna ding un amau zong khe kei un: Kei TOUPA ka hi hi.


Ay maa koyne sanda jinde fo fundikooni taaca din game ra kaŋ ne: «Alkama muudu fo, zaari fo goy banandi, sayir* muudu hinza, zaari fo goy banandi, ji nda duvan* mo, ma si i sara.» 	 Huan gan hing lite laiah aw hileh kilawm in, Huit-buh tehna dan khat shilling khat, huan barli buh tehna dan thumin shilling khat, huan thau leh uain jaw hihse ken, a chih ka ja a.


Amma ifo no araŋ fatta ka koy ka di? Annabi no? Oho, ay ga ne araŋ se, boro kaŋ ga bisa annabi no gumo! 	 Ahihkeileh, bang en ding penin ahia na pai khiak uh? Jawlnei maw? A hi tawk vo oi, ka honchi ahi, jawlnei sanga leng thupijaw.


Ay n'ay kwaayo kaa, Mate n'ay ga te ka ye k'a daŋ koyne? Ay n'ay ce taamey nyun, Mate n'ay ga te ka ye k'i ziibandi koyne? 	 Ka puannak tung ka suahtaa: bang chiin ka silh nawn dia? ka khepekte ka siltaa; bangchiin ka hihnin dia?


Iddo izo Ahinadab go Mahanayim ra. 	 Mahanaim khuaah Iddo tapa Ahinadab:


Ciiti malaykey fatey kuuyaŋo, kambe kar waranka no. Ciiti malayka fata fo kulu kuuyaŋ kambe kar gu no, a koy ka to mo hala fuwo cinaro gaa. Fata fa mo kuuyaŋo kambe kar gu no hal a ma koy ka to ciiti malayka fa din fata gaa. 	 Huan cherub kha ten tong sawmnih a; khak a cherub khat kha tongnga ahi a, bang ava pha a, huan, a kha langkhat leng tong nga mah ahi a, cherub khat kha ava pha hi.


I ga ne: «Iri ze da Rabbi fundikoono,» Amma sikka si tangari boŋ no i goono ga zeyaŋo din te. 	 TOUPA a hina a hin sung, chi mahle uh, juauin a kichiam lel uh ahi.


Zama ni hino no ay na wongu sata gaaba nd'a, Ay Irikoyo hino no ay ga cinari sar ka daaru nd'a. 	 Pathian jaw, a lampi a hoihkima, TOUPA thu tuh etdik a hita hi; amaha ginna koih tengteng adingin amah tuh phaw ahi.


Ay si beeray ceeci borey do, 	 Mihing pahtawina ka sang kei.


Kaŋ a fay da Nazara, a kaa ka goro Kafarnahum, kaŋ go teeko me gaa, Zabluna da Naftali laabu me ra, 	 Huan, Nazaret khua a paisan a, Kapernaum khua ah a om nilouh a, huai tuh Zebulun leh Nephtali uka, dil geia om ahi,


Danji mo di i jama ra, danji beela na laalakoyey ŋwa. 	 A pawl lak uah mei hihkuanin a hongoma, meikuang ah mi gilousaloute a kangmangta uhi.


Ni ma si ay sarga kuro salle nda buuru dalbukoy a banda. I ma si naŋ mo ay sarga maano ma kani kala susuba. 	 Ka kithoihna sisan tanghou silngou soh toh na lat ding ahi kei; ka kithoihna thau a jingsang chiang tanin a om ding leng ahi kei hi.


Hincino din g'i zunubey kulu jare nga boŋo gaa kala nangu fo kaŋ boro kulu si. Bora din ma hincino taŋ noodin ganjo ra. 	 Huan, kel in a thulimlouhna tengteng uh luahlouh gamah a po ding a, kel bel gamdai ah a khah ding hi.


Borey kaŋ yaŋ goono g'ay fundo ceeci, Naŋ i ma haaw, i boŋ ma haw mo. Borey kaŋ yaŋ ga farhã d'ay hasaraw, Naŋ i ma ye banda ka di kayna. 	 Ku! Ku! Chite a zahlak jiak un taikek sakin om uhen.


Yaadin gaa binde, ma bay kaŋ Rabbi ni Irikoyo ya Irikoy no, Irikoy naanaykoy no. Borey kaŋ ga ba r'a se, kaŋ yaŋ g'a lordey gana mo, a ga alkawli nda baakasinay suuji toonandi i se hala zamana zambar fo. 	 Huaijiakin TOUPA na Pathian uh Pathian ahi chih thei un; Pathian muanhuai, amamh ita a thu juimi tunga suan sang tana thukhun leh hehpihna jui gigea;


Yahuda bonkoono Zedeciya mayra jiiri wayanta ra, kaŋ ga ti Nebukadnezzar mayra jiiri way cindi ahakkanta, sanni fo fun Rabbi do ka kaa Irimiya do. 	 Juda Kumpipa Zedekia kum sawmna, huai bel Nebukadnezzar kum sawmlehgiatna Jeremia kianga TOUPA thu hongtung:


Amma i ga boro laaley waasu ka kaa laabo ra, I ga amaana ŋwaakoy dagu ka kaa a ra mo. 	 Himahleh giloute gam akipan satkhiakin a om ding ua, huan lepchiah taka hihte huai akipan zungkalh khiakin a om ding uh.


Alfagey do haray waney neeya: Yedaya Yoyarib ize, da Yacin, 	 Siampute lakah: Jedaia Joiarib, Jakin tapa,


Iri wo saamoyaŋ no Almasihu sabbay se, amma araŋ ciya laakalkooniyaŋ Almasihu ra! Iri wo londibuunoyaŋ no, amma araŋ ciya gaabikooniyaŋ! A go, araŋ du darza, amma iri wo kaynandiyaŋ! 	 Kou jaw Kris jiakin mihai ka hi ua, nou bel Kris ah mipil na hi jaw uhi; kou jaw kahat kei ua, nou bel nahat uhi; nou jaw mi pahtawiin na om ua, kou jaw mi simmohin ka om jaw uhi.


A na sargay kaŋ i ga ton feema mo sinji Irikoy nangora kaŋ go kubayyaŋ hukumo ra meyo gaa, ka sarga kaŋ i ga ton da ŋwaari sarga mo salle a boŋ, danga mate kaŋ Rabbi na Musa lordi nd'a. 	 Huchi in kihoupihna puan inn biakbuk kongkhak kiang ah halmang thillat leh tangbuang thillat a lan; TOUPA'N Mosi thu a piak bang in.


Zaari hinkanta hane mo ni ga hincin jindi kaŋ sinda laru salle zunubi se sargay. I ga feema hanandi, sanda mate kaŋ cine i n'a hanandi nda yeejo kuro. 	 Huan a ni nihna in keltal, dem bei, khelh jiaka kithoihna dinga lat ding ahi; huchiin maitam bel bawngpa tuaia a hihsiang bang mah un na siangsak ding ahi.


Ma fulanzam hinne Rabbi ra, Ma hin suuru ka hangan a se. Ma si ni boŋ taabandi boro kaŋ goono ga te albarka nga fonda ra sabbay se, Nga kaŋ ga dabari laaloyaŋ kaa taray, I ga ŋwa mo. 	 Toupa ah khawl inla, amah ngak nilouhlouh in; a omdana vangphatna mute jiakin kihihlungkham nuam dah in, ngaihtuahna giloute pichinmi jiakin.


kaŋ Hanana nda Kayafa gonda alfagataray dabaro, waato din no Irikoy sanno kaa Yohanna do, Zakariya izo kaŋ go ganjo ra. 	 Ana leh Kaiapha siampu Lianpen ahi ua, huailaiin Gamdai ah Zakaria tapa Johan kiangah Pathian thu hongtunga.


Iri mo hayey din seedayaŋ no. Biya Hanna kaŋ Irikoy no borey kaŋ goono g'a gana se, nga mo ga ti seeda.» 	 Huai thute kou a theihpihte ka hi ua; Kha Siangthou, Pathianin a thu jui peuhte kianga a piak tak, a theipa ahi nawn lai, a chi ua, a dawng ua.


Ya ay Irikoyo, ni hanga jeeri ka maa, ma ni moy fiti ka guna iri kaŋyaŋo, da kwaara kaŋ i ga ce da ni maa, zama iri mana iri ŋwaarayyaŋey gusam ni jine iri boŋ adilitara sabbay se bo, amma ni suuji beerey sabbay se no. 	 Aw ka Pathian, na bil hondoh inla, ja in; na mite hak inla, ka siatgawpnate uh enin, khopi na min sap sek; ka diktatna jiak un na maa ka thilngetnate uh lah ka hingal kei ua, na chitna thupite jiak ahi jaw.


A ga goro nga windo me gaa kwaara ra. A go tudo boŋ da nga tita ka goro. 	 Huan a in konhkhak ah a tu a, khopi munsangtea tutphah tungah,


Iri mo hẽ Rabbi iri kaayey Irikoyo gaa. Rabbi maa iri jindey mo, a di iri taabo d'iri goy doora d'iri kankamo. 	 Huchiin TOUPA i pi leh pute Pathian i sam ua, TOUPAN i aw uh a najaa, i gentheihdan te, i gim dan te, nuaisiah i hihdan te a mua:


Za Hesbon gaa ka koy Eleyale kal a ma koy to Yahaz, Za Zowar gaa ka koy Horonayim ka koy to Eglat-Selisiya gaa mo, I goono ga hẽ, i na ngey jinde sambu mo. Zama baa Nimrim haro ga sundu. 	 Hesbon leh Elealeh ah a kikou ua, Jahaz tantanin aw a suah ua, Zoar akipan Horonaim tan, Eglah-shelish tanin leng, Nimrim tui kim khawng a dai ding.


Waato din gaa no a konda ay taray windi ganda ra. Fuyaŋ mo go no, da kaaro daba kaŋ go ga batama windi, fu waranza no ka bara kaaro daba batama ra. 	 Huan huang sung po nungjaw ah a honpi a; huan ngai dih, dantante a oma, huang sung a kimvelin suanglep ahi a; huan, suanglep ah dantan sawmthum a om hi.


Woodin se binde, hiino wo ay g'i bayrandi nd'ay kambe gaabo d'ay hino mo. I ga bay mo kaŋ ay maa ga ti Rabbi. 	 Huaijiakin, ngaidih ua, tutungin amau ka theisak peuhmah ding; ka khut leh ka thilhihtheihna ka theisak ding, ka min TOUPA ahi chih a thei ding uh.


Irikoy torkey ya zambar-zambarey no. Oho, dubu-dubey boŋ no. Koy Beero go i game ra nangu hananta ra sanda mate kaŋ cine a go Sinayi. 	 Nang tuh tunglamah na paitou a, na matte tuh salin na pi a: mihingte lakah thilpiakte na mu a, ahi, helhatte lakah leng: Toupa Pathian tuh a kiang ua a om theihna dingin.


Ni ma maano kulu kaŋ go ga daabu teeley gaa sambu, da taana kaŋ go ga haame daabu, da dumayze hinka d'i maano kaŋ go i gaa mo. M'i kulu ton feema ra. 	 Huan a sunglam tuam a thau tengteng na la dia, a sin tunga a lam om leh, a kaileng nihte, leh a tung ua a thau huaite maitam tungah na lah ding hi.


Ma tun ka koociya sambu k'a gaay ni kambe ra, zama ay g'a ciya dumi bambata.» 	 Thou inla, huai naupang phong inla, na khutin lenin, amah chi thupi taka bawl ding ka hi, achia.


Araŋ ma Almasihu Yesu ra hanantey kulu fo. Nya-izey kaŋ go ay banda mo g'araŋ fo. 	 Kris Jesua misiangthou tengteng chibai honnabuksak un, Ka kianga unau omten leng chibai honbuk uhi.


Araŋ ma salaŋ care se da Zaburayaŋ da saabi baytuyaŋ da dooniyaŋ kaŋ yaŋ fun Biya Hanno do. Wa baytu ka doon araŋ biney ra Rabbi se. 	 Phatna late, Pathian late, khalam latea kihoupih chiata Toupa kianga na lungtang tengteng ua ging kilawm bawl leh lasain, leh.


Boro boobo ga ngey boŋ hanandi ka ngey boŋ himandi ikwaarayyaŋ. I ga hanan mo. Amma boro laaley ga goy laaley te. Ilaaley ra mo fahamante si no, amma laakalkooney wo ga faham. 	 Mi tampi a kihihsiang ding ua, a kingousak ding ua, a kibawlhoih ding uh; himahleh gilouten giloutakin a hih ding ua; huan giloute laka kuamahin a theisiam kei ding uh; himahleh a pilten a theisiam ding uhi.


Boro kaŋ si jaŋ taali mo, a g'a kaa kambe, Oho, a g'a faaba ni kambey hananyaŋo sabbay se.» 	 Amah a hoihlou nasan a suaktasak dinga: ahi, na khutte sianna jiakin amah suangtaksakin a om ding.


I na ngey baabo daŋ a ma baji haŋ cino din. Ibeero furo ka kani nda nga baabo. Amma baabo wo mana bay a kaniyaŋo gaa, sanku fa a tunyaŋo. 	 Huchiin, huai janin a pa uh uain a dawnsakta ua: huan, a upa jaw a luta, a pa kiangah a valuma; huan, aman a lup lam a phawk keia, a thoh nawn lam leng a phawk sam kei hi.


Aristarkos, ay kasu hangasino g'araŋ fo. Markos, Barnaba waymayzo mo goono g'araŋ fo. Araŋ jin ka du lordi a boŋ, d'a kaa araŋ do araŋ m'a zumandi. 	 Aristarkha ka hentakpihpan nou chibai a honbuk hi. Marka, Barnaba tupain leng, chibai a honbuk hi (amah tungtang thu ah thupiakte na mu uh; na kiang ua a hongpai leh, na kipahpih un);


Moodabal teekoy ra boro fooyaŋ mo, kaŋ manti jama kayna bo na ngey tirey margu. I goono g'i ton borey kulu jine. I na tirey noorey lasaabu. A to nzarfu noor'ize zambar waygu. 	 Mitkhialdawi hihmi akhen tampiin leng a laibute uh a hontawi khawm ua, mi tengteng mitmuhin a halta uh; huan, a man a sut ua, dangka sing nga hiin a thei uhi.


«Ma salaŋ Israyla izey se ka ne: Daahir araŋ g'ay asibtey haggoy, zama alaama no in d'araŋ game ra, araŋ zamaney kulu ra, zama araŋ ma bay kaŋ ay no ga ti Rabbi kaŋ g'araŋ fay waani. 	 Hichia chiin, Israel suante kiangah leng thugenin, chihtaktakin ka khawlni na tan ding uh ahi: na khang ua kei leh nou kala chiamtehna a hih jiakin; nou honhihsiangthou TOUPA ka hihdan na theihna ding un.


Zama araŋ gonda talkey araŋ banda alwaati kulu, amma ay si no araŋ do alwaati kulu.» 	 Mi gentheite na kiang ua om gige ahi ua, kei bel na kiang ua om gige ding ka hi kei, a chi a.


Ay tun zama ya fu meyo fiti ay baakwa se, Ay kambey mo go ga zawul tolli-tolli, Ay kambayzey gonda zawul hari fu meyo feeriyaŋ harey gaa. 	 Ka ngaihnou hon dingin ka thou taa; ka khutte murrain a taka, ka khutzungte murra tuiin, kalhna hekna tungah.


Humburkumay yooje maayaŋ go a hanga ra, A baani jirbey ra mo halaciko no ga kaŋ a boŋ. 	 Launa ging a bil ah a oma; hauhlaiin lokmi a tungah a hongpai ding hi:


Ma si ni moyduma tugu ay se ay taabi zaaro ra, Ma ni hanga jeeri ay se. Zaaro kaŋ ay ce mo, ma tu ay se da waasi. 	 Ka damsung nite meikhu bangin a jam manga, ka guhte tuh taptung bangin a saa.


Bonkooney ga ciya ni biirikoyaŋ, I wayboro bonkooney mo ga ni hampa. I ga sumbal ni jine, i moydumey go ganda, I ma kusa kaŋ go ni cey gaa loogu. Ni ga bay mo kaŋ ay no ga ti Rabbi. Borey kaŋ yaŋ ga hangan ay se beeje ra mo si haaw. 	 Huan, Kumpipate na tate donpate ahi ding ua, a khupinute u leng na tate donnu ahi ding uh: amau a mai ua lei siin chibai honbuk ding ua, na khea leivui a liak ding uh; huchiin kei Toupa ka hi chih na thei mai ding, hon ngakmite zahlakin a om kei ding uh.


Yaadin cine no Isuwa izey kaŋ yaŋ go Seyir, da Mowabancey mo kaŋ yaŋ go Ar haray te ay se. Iri ga ba iri ma Urdun daŋandi ka du ka furo laabo kaŋ Rabbi iri Irikoyo goono g'iri no din ra.» 	 Jordan ka kan a TOUPA ka Pathian un a hon piak gam ka lut masiah Seira om Esau suante leh Ar a om Moabte hon paisuak sak bang un hon paisuak sak lel dih ve, chi in.


Sargay kaŋ i ga sambu beene kaŋ i ga kaa Israyla izey feeniyaŋ sargayey gaa mo ga ciya ni wane. Ay na ni no nd'ey, nin nda ni ize arey da ni ize wayey, araŋ baa no farilla kaŋ ga duumi boŋ. Ni windi boro kulu kaŋ ga hanan ga ŋwa i gaa. 	 Hiaite na tuam ahi ding: tangbuang thillat dia a thilpiak uh, Israel suante vei thillat tengteng tan in: nang leh na tapate leh tanute toh khantawn a na tantuam ding un ka hon pia ahi: na inn a mi siangthou tengteng in a ne thei ding uh.


Yesu mo, za kaŋ a ga bakar i se, a n'i moy ham. Sahãadin-sahãadin i ye ka di, i n'a gana mo. 	 Huchi in, Jesu'n a hehpih mahmah a, a mit uh a khoih a; huchi in, a mu thei pah ngal ua, amah tuh a juita uh.


Rabbi moyduma ga bare ka gaaba da goy laalo teekoy, Zama nga m'i fonguyaŋ tuusu ndunnya boŋ. 	 Mi diktatte a kikou ua, huan Toupan a naja a, a mangbatna tengteng uah a honkheta hi.


Ni ga bay mo kaŋ ay, Rabbi, ay maa ni alaasiray sanney kulu kaŋ ni te ka gaaba nda Israyla tondi kuukey. Ni goono ga ne: «I ciya kurmuyaŋ. Iri ga du ey k'i ŋwa ka ban!» 	 Hihgawpin a omta ua, ka kiangah piakin a omta uh, chia Israel tangte na gensiatna tengteng kei TOUPAN ka za vek chih na thei ding.


Amma Rabbi ga yanjekaariyaŋ tunandi Rezin se ka kande Ifraymu da Samariya gaa, A m'i ibarey tuti i gaa mo. 	 Tekleite jaw chim mahleh, suangtak sekin i lemna ding; theipi singte sattanin om mahleh, sidar singtein i kheng na ding, chiten a thei ding uh.


Ma nyalawyaŋ catu ka borey say-say, Ma ni hangawey taŋ hal i boŋ ma haw. 	 Khua phesak inla, amau tuh dalhsakin: na thalte tuh kap khia inla, hihbuai gawp in.


zama i ma day jisiyaŋ buuru, da sarga* kaŋ si fappe, ŋwaari wane da tonyaŋ wane, da asibtey se waney, da handu kayyaŋey wane, da batey kaŋ i sinji wane, da hayey kaŋ yaŋ ga hanan wane, da zunubi se sargay kaŋ i ga sasabandiyaŋ te d'a Israyla se wane, d'iri Irikoyo windo goy kulu se. 	 Tanghou koih ading, anpiak thillat gige ading, halmang thillat gige ading, khawlnite, kha thakte, sehsa ankuangte ading, thil siangthoute ading, Israel adia lemna kithoihna bawlna dia khelhna thillatte ading, leh i Pathian in ua nasepna tengteng adingin.


Alfagey mo kaŋ yaŋ ga koy ka maan Rabbi do ma ngey boŋ hanandi, zama Rabbi ma si firsi i gaa se.» 	 TOUPA kianga hongpai, siampute leng, kihihsiangthou uhen, huchilouin jaw a tunguah TOUPA a puakjak kha ding, a chi hi.


Suriya bonkoono tamey ne a se: «I Irikoyo ya tondey ra irikoy no. Woodin se no i bisa iri gaabi. Amma naŋ iri ma wongu nd'ey gooro batama ra. Yaadin gaa sikka si iri ga bis'ey gaabi. 	 Huan, Suria kumpipaten a kiangah, a pathiante uh tangte pathiante ahi uh; huaijiakin ei sanga hatjaw ei ve ua: phaijangah sualta le hang, amau sangin I hatzo ngeingei ding.


Immer izey, zambar fo da waygu cindi hinka. 	 Imer tate, sang khat sawmnga leh nih.


A ne i se: «Araŋ kand'ay se boro wo sanda boro kaŋ ga jama darandi. Guna mo, araŋ jine ay n'a hã ka gosi. Ay mana di taali hari kulu bora din gaa, hayey din ra kaŋ yaŋ araŋ goono g'a kalima nd'a. 	 Mite a pimang, chiin, hiai mi ka kiangah na honpi uh ahi a; huan, ngai un, na ma ua ka etchet nungin na hekna thu uah hiai mi tungah bangmah khelhna ka mu kei ahi;


Amma waati kaŋ waybora hanan haro kaŋ dooru gaa, a ma lasaabu nga boŋ se jirbi iyye. Woodin banda a ga hanan. 	 Himahleh a si pawt pen hih siangthou a hihleh, ni sagih a kipe ding a, huai nung in a hong siangthou ta ding.


A na fuwo daabu mo da wura -- a kataakey, d'a meyey gaa bundey, d'a cinarey, d'a me daabirjey. A na ciiti malayka* himandiyaŋ te cinarey gaa mo. 	 In bel, kalkhang te, bangte, apialkhang te, kongkhakte dangkaeng in a luana; bangte ah cherub lim te a tuang sak ahi.


Haŋ kaŋ te i se ga yaasay woone daahirandi kaŋ ne: «Hansi ga ye nga yeero do, gursuna way kaŋ nyumay mo ga ye ka bimbilko botogo ra.» 	 Ui amah luak lamah a kiknawna, vopi kisil siangsa leng buannawi ah kisil dingin a kik nawna, chih, paunak diktak bang thu tuh amau tungah a hongtungta ahi.


Batama lokoto taaca din ra mo batama daabante fooyaŋ go no. Batama fo kulu salleyaŋ kambe kar waytaaci no, a tafayyaŋ mo kambe kar waranza. Itaaco wo kaŋ go lokotey ra, i kulu beeray folloŋ no. 	 Huang sung ning li ah huang, bang nei, a dung tong sawmli, a vai tong sawmthum ana oma; huai a ningate a li un akikim vek uh.


«Ma salaŋ Israyla izey jama kulu se ka ne: Araŋ ma ciya ihannoyaŋ, zama ay wo, Rabbi araŋ Irikoyo, ay ya Hananyankoy no. 	 Israel suan, mipite tengteng houpih inla, a kiang uah, Na siangthou ding uh ahi: Kei, TOUPA na Pathian uh ka siangthou ngal a.


Amma alman hay-jiney, za kaŋ hay-jiney kulu ya Rabbi wane yaŋ no, boro kulu ma s'a fay waani sarti banayaŋ se, da alman beerey wala alman kayna wane no, zama Rabbi wane no. 	 Ahihhangain ganta laka piang masapen, a pian masak pen jiaka TOUPA tuam dinga sehsa peuhmah jaw kumahin a lan ding ahi kei: bawngtal leng belam leng hi heh, TOUPA tuam ahi hi.


Zama ndunnya dumey kulu ma bay kaŋ Rabbi kamba ya gaabikooni no, zama araŋ ma humburu Rabbi araŋ Irikoyo mo hal abada.» 	 Leia nam chitengin TOUPA khut a nahat ngei chih a theih theih ua, TOUPA na Pathian uh khantawna a kihtak theihna ding un, chiin a gen.


Ay ga danji daŋ Damaskos birni cinaro gaa kaŋ ga Ben-Hadad faadey ŋwa. 	 Huan, Damaska khulh bangah mei ka khak dinga, Benhadad kumpipa inte a kang khin ding.


Woone yaŋ no ga ti Nuhu bandey: Nuhu wo adilante no, a sinda taali kulu nga zamana borey game ra. Nuhu go ga dira Irikoy banda. 	 Noa suan hiaite ahi uh. Noa midik ahia, a dam tonpihte lakah gensiatbei ahi: Noa Pathian toh a om khawm uh.


Musa mo salaŋ Rabbi jine ka ne: «Israyla izey go, i mana maa ay sanney. Firawna binde, mate a ga te ka maa ay se, kaŋ ay go, ay me ga tin?» 	 Huchiin Mosiin TOUPA ma ah thu a genta a, ngaiin, Israel suanten hon ngaikhe kei uh; kei, muk sumlouh, bangchiin Pharo in a hon ngaikhe dia? chiin.


Irikoy na hay kulu ye Almasihu cey cire. A n'a daŋ mo a ma goro hay kulu boŋ, a ma ciya boŋo Almasihu* marga se. 	 Huan Aman bangkim a khe nuai ah a koiha, amah tuh bangkim tengteng tunga Suptuam lutangin a bawl,Huai saptuam tuh a pumpi a hi-a, amah bang kima bangkim hihdimpa tangchinna ngei.


Zama baa kaŋ ay si araŋ do noodin gaaham ra, ay go araŋ do Biya _Hanno__ ra. Ay goono ga farhã ka di mate kaŋ araŋ sasare ka kay care banda nda gaabi araŋ cimbeero do Almasihu ra. 	 Sain na kiang uah omta kei leng zong, kipak taka omin, na kizen dan uleh Kris na gin kipdan uh enin, khain na kiang uah ka om ngala.


Araŋ ga laabo fay tubu mo, i kulu baa ma saba, zama ay ze a boŋ no ka ne ay g'a no araŋ kaayey se. Laabu woone ga ciya araŋ se tubu hari. 	 Kibang chiat in na tang ding uh ahi; na pipute uh kiang a piak dinga ka kichiamna sa ahi: hiai gam na gam tan un a puk sin ahi.


Manti sappa kaŋ dumo ay te d'i kaayey, hano kaŋ hane ay n'i kambe di k'i kaa Misira laabo ra. Zama i mana ay sappa gaay, ay mo man'i saalu. Yaadin no Rabbi ci. 	 A pi leh pute uh Aigupta gam akipana pikhe dinga a khut ua ka let nia a kiang ua ka khunpen bang hilou in; ka thukhun ah lah a om gige ngal kei ua, huchiin amau thu ka limsak ta keia, Toupan achi.


Manti yaadin no bo! Araŋ wo, kaŋ yaŋ ga ti alborey, wa koy araŋ hinne ka may Rabbi se, zama wo kaŋ araŋ ga ba nooya.» I n'i gaaray ka kaa Firawna jine. 	 Huchi hi lou e: nou pasal pichingteng kuan unlan, TOUPA na vasem un; huai lah na ut ngal ua, a chi a. Huchiin Pharo maa kipan delhkhiakin a omta uhi.


Wala mo, d'ay na balaaw samba laabo din ra, ay n'ay futa gusam a boŋ da wiyaŋ, zama i ma boro nda alman kulu tuusu ka kaa a ra -- 	 Ahihleh, huai gamah, hipi ka honlen suaha ka hehna huai gam tunga ka honsun leh:


Woodin te mo hala albarka kaŋ Irikoy no Ibrahim se ma kaa dumi kulu gaa Yesu Almasihu do, hala mo iri ma du Biya _Hanno__ cimbeeri ra, kaŋ Irikoy jin ka alkawli sambu ka ne nga ga no. 	 Huchia Abraham tunga vulajawlna tuh Kris Jesu jiaka Jentelte tunga hongtun theiha, hucia kha chiam tuh ginna jiaka i muh theih nadingin.


Yesu tu ka ne i se: «Araŋ kande takuba nda goobu yaŋ ay diire se danga day kosarayko do no? 	 Huan, Jesun amau a houpiha, a kiang uah, Temsaute, khetbukte tawiin suamhat man ding bang hialin, honman dingin nong kuan u maw?


Ifo se mo no iri ga kay kataru ra saaya kulu? 	 Bangjiakin ahia, kei leng dak kal chiha lauthawnghuaia ka om?


Kal ay ze ay futa ra ka ne: ‹Daahir i si furo ay fulanzamyaŋo ra.› » 	 Ka thangpaihna aka kichiam bangin ka khawlna ah alut kei ding uh, chiin.


Zama Israyla izey zakkey, kaŋ yaŋ i ga sambu beene ka salle Rabbi se, woodin no ay na Lawitey no, a ma ciya i se tubu. Woodin sabbay se no ay ne i se i si du tubu kulu Israyla izey game ra.» 	 Israel suante'n sawm a khat TOUPA a dia vei thillat dia a lat uh Levite goutan ding in ka pia ahi; huaiziak in a kiang uah, Israel suante lak ah goutan a neikei ding uh, ka na chita him hi, a chi a.


a cey guuru-bi wane yaŋ no; a ce taamey jara botogo no, jara mo guuru-bi no. 	 akhete sik, a khepekte sikkhenkhatleh tung khenkhat.


A kand'ey Mowab bonkoono jine. Ngey mo goro noodin a banda duumi saaya kaŋ cine Dawda go da goray tondi boŋ wongu fuwo ra. 	 Huan, Moab kumpipa maah amau a pi a: huchiin kokhuka David a omlai teng a kiangah a om uh.


I koy ka to tondo do. I kani jirbi hinza noodin, kal i ceecikoy ye ka kaa. I ceecikoy n'i ceeci nangu kulu fonda ra, amma i mana di ey. 	 Huchiin a pai ua, huai tang a vatung ua, huailaiah ni thum, amau delhte a kiknawn masiah uh a vaom uh: delhmiten lam tawnin a zong ua, himahleh a mu zou kei uhi.


Kala mo, ya Bonkoono, ma yadda k'ay saawara ta: ni ma ni zunubey barmay da adilitaray, ilaala mo da suuji cabeyaŋ talkey se. Hambara ni laakal kana ga ku ka tonton.» 	 Aw kumpipa, huaijiakin ka honthuhilh nanga dingin pomtuak leh tagahte kianga chitna etsaknain na thulimlouhnate tawpsan in; na hamphatna suksaua a om khak zenzen leh chiin.


Amma Rabbi ne Musa se: «D'a baabo tufa a moyduma gaa hinne, manti haawi g'a di kala jirbi iyye? I m'a kaa gata banda jirbi iyye fo. Woodin banda i m'a ta a ma furo koyne.» 	 Huan, TOUPAN Mosi kiangah, A pan a mai chil a siat hilhialin leng ni sagih a zakta sin kei ding maw? Dainawl ah ni sagih bu le uh, huaichiangin pi lut nawn hileh, achi.


Adilantey ga di woodin ka farhã, Borey kaŋ yaŋ sinda taali mo ga donda-caray haari te i se. 	 Mi diktatten a mu ua, a kipak ua; huan mihoihten amau a nuihsan ua,


Zama ngey wo, i nooru booba ra no i kaa ka daŋ, amma wayboro wo, nga alfukaarutara ra no a daŋ hay kulu kaŋ a gonda nga baafuna se.» 	 Hiaite tengtengin a neihlet ua a khia ua; aman jaw a hawmthoh laitak, a neih sun, a nuntakna ding tengteng a khe vek ahi, a chi a.


Noodin binde ay ceeci ay ma ganji ham taacanta din cimo bay, nga kaŋ ga waana ikulu, kaŋ ga humburandi gumo, kaŋ a hinjey guuru-bi wane no, a ce camsey guuru-say wane no, nga kaŋ ŋwa ka ban, a bagu-bagu, a na cindey taamu nda nga cey. 	 Huchiin sa lina, amaute tengteng toh kibang lou, kihtakhuai mahmah, a hate sik hia, a chinte dal, tungtang thutak theih ka ut a; ne khina, bot nena, a omlaite a khepeka chil;


Amma nga wo, kaŋ a ga ba a ma nga boŋ adilandi*, a ne Yesu se: «May no ga ti ay gorokasin?» 	 Aman bel kisiamtansak utin, Jesu kiangah, A hihleh, ka innveng kua ahia? a chi a.


Ni g'i ceeci, ni si di ey. Ngey kaŋ ga kusuuma nda nin. Borey kaŋ yaŋ ga ni wongu mo ga ciya yaamo danga i mana bara. 	 Nou honselte na zong ding ua, namu tuan kei ding uh: nou hon doute lah bangmah lou bang ahi ding ua, thil omlou bang lel ahi ding uh.


Israyla borey binde jin ka ze Mizpa ra ka ne: «Iri boro, baa afo si nga ize way hiijandi Benyamin boro se.» 	 Huan, Israel miten Mizpa khua ah, I lak ua mi kuamahin i tanute Benjamin pawl ji dingin i paisak het kei ding, chiin a kichiam ua.


Neesiyaŋ korfa mo ga salle ka to Gareb tudo gaa haray, hirro ga siiri ka koy Gowa. 	 A tehna khau bel Gareb tang tanin tang takin a pai zenzen dinga, Goa lamah a kawi ding.Misi luang leh vut paihna guam pumpi leh gamlak tengteng, Kidron luiguam tanin, suah lamsang Sakol Kongpi ning tan TOUPA dinga tan ding ahi; huai bel chikchiang maha hihjak leh phelh hi nawn lou ding in.


Zama laabo din kaŋ araŋ ga furo ka du, a si hima Misira laabo, nango kaŋ araŋ fun. Noodin ni na ni dum'izey duma, ni n'a haŋandi da ni ca mo, danga mate kaŋ boro ga te tuuri kayney kali se. 	 Huai na valuah ding uh gam, na hongpawtna uh Aigupta gam, haichi huana chi na tuh ua, na khe ua tui na buahna jel bang uh ahi keia:


I humburu Rabbi ka may ngey toorey se mo, mebarawey kaŋ yaŋ ra i n'i sambu alaadey boŋ. 	 TOUPA laudan a siam ua, a pi khiakna gam ua mite nam hih dan bangin amau pathiante na a sem sek uh.


Ay gonda hari boobo kaŋ ay ga ci ka ciiti mo araŋ boŋ, ay dontonkwa ya cimikoy mo no. Haŋ kaŋ ay maa a do, woodin yaŋ no ay goono ga salaŋ ndunnya se.» 	 Nou tungtang thu ah thil tampi gen ding leh ngaihtuah ding ka nei; abangabang hi heh aw, honsawlpa jaw mi dik ahi; a kianga thu ka jak peuhmah khovel kiangah ka hilh hi, a chi a.


Ay ne: «Ay ga sabb'ize nya wo kaaru, Ay m'a zuguley di.» Naŋ ni fafey ma ciya sanda reyzin* nya fafayaŋ, Ni fulanzamyaŋo haw ma hima pom* hawo. 	 Huan na kam uain hoihpenpen bang, ka ngaihnou adia nemtaka pai suk, ihmute muka tolh paisuak.


Yaadin gaa, da ŋwaari no g'ay nya-izo daŋ a ma taali te, ay si ham kulu ŋwa hal abada, zama ay ma s'ay nya-izo daŋ a ma taali te. 	 Huaijiak takin nekdingin ka unau a hihpuk leh, ka unau ka hihpuk louhna dingin kumtawnin sa himhim ka neta kei ding.


Daahir, tondi kuukey ga ŋwaari kaa taray a se, Noodin no ganji hamey kulu ga fooru. 	 Nang kon siam banga ka siam, tuin en in chingpi; bawngtal bangin loupa a ne.


A fatta ka koy Zeytun* tondo boŋ, mate kaŋ a doona ka te, talibey mo n'a gana. 	 Huan, amah a pawta, a ngeina danin Oliv tangah a hohta a; nungjuiten leng a jui uh.


Amma Bitros ne a se: «Ay sinda nzarfu, ay sinda wura, amma wo kaŋ go ay se, nga no ay ga no ni se. Yesu Almasihu, Nazara bora maa ra, ni ma tun ka dira!» 	 Himahleh, Peterin, Dangka leh dangkaeng bangmah ka neikei; himahleh ka neih sun ka honpe ding, Nazaret Jesu Kris minin khein paita in, a chi a.


kaŋ ciine ra Irikoy ne: «Isaka gaa no ni banda ga fun.» 	 Isak ah na suante aki minloh ding, a chihpen ahia.


A go no mo, kaŋ a goyo jirbey ban, a koy nga kwaara. 	 Huan, hichi ahi a, a nasepna ni a kim takin a in ah a paita a.


Amma waato kaŋ borey goono ga kani, kal a ibara kande borboto ka say alkama ra, ka dira. 	 Himahleh mi a ihmut kalin amelma a hongpaia, buh lakah buhlem a theha, a paimang nawnta.


Yakuba wane cindo mo ga goro dumi cindey game ra, Kunda boobo game ra nooya, Sanda muusu beeri go ganji hamey game ra, Da muus'ize feeji kuruyaŋ game ra. Nga mo, d'a ga bisa, kal a ma taamu-taamu, Kal a ma tooru-tooru, faabako kulu si no mo. 	 Jakobte mi om sunte chi tampi lakah TOUPA akipana dai kia bang leh loupa tunga vuah ju bangin a om ding uh; huaiin mihing a ngak keia, mihing tapate a ngak sam kei hi.


I ga lin boŋtobayyaŋ didiji ngey boŋey gaa. I ga lin mudunyaŋ daŋ ngey cey gaa mo, i ma si hay kulu daŋ kaŋ ga naŋ i ma sungay. 	 Dial malngat a khim dingua, puan malngat pheitom a bun ding ua, khua ul sak thei himhim a silh ding uh ahi kei hi.


Ma si duvaŋo guna saaya kaŋ a te iciray, Saaya kaŋ a ga boosu gaasiya ra, Saaya kaŋ a ga zulli nda kaani. 	 A san lain uain en ken, nou sunga a jia a suah lain, nemtaka a pai suk lain.


Amma laalakoyey ga hima teeku kaŋ ga follo, Kaŋ si hin ka kani, A harey mo goono ga zuru nda biti da ziibi-ziiba. 	 Mi thulimloute bel tuipi kihawt gige bang ahi uh; a om kinken thei ngel keia, a tuiten lah nin leh buannawi a vik khe jel, chiin.Ka Pathianin, Mi thulimloute adingin muanna himhim a om kei, a chi.


Ay na banguyaŋ te ay boŋ se, zama ay ma tuuri zugay haŋandi nd'ey hal i ma beeri. 	 Gammang singte khoihna hihkawt dingin, tui lite ka kibawla.


Gaa no Elifaz Teman boro tu ka ne: 	 Huchiin Elipha Teman miin a dawng a, hichiin a chi a:


«Amma handu iyyanta jirbi waya hane, han din no ga ti sasabandiyaŋ zaaro. A ga ciya marga hanante hane araŋ se. Araŋ m'araŋ fundey kaynandi ka sargay salle Rabbi se danji ra. 	 Kha sagihna ni sawm ni bel kilemna ni ahi a: nou dingin khawmpi siangthou ahi ding, na lungsimte uh na hihgim ding ua; huan, TOUPA dingin meia thillat na lan ding uh.


Baa sohõ araŋ wo to, araŋ te arzakanteyaŋ, araŋ na koytaray ŋwa kaŋ iri baa si a ra! Ay ga ba haciika araŋ ma koytaray ŋwa, hal iri mo m'a ŋwa araŋ banda. 	 Tuin na vahta ua! Tuin na honghauta ua! Kou louin vai na hawmta uhi! Ahi, vaihawm taktak le uchin ka vaihawm sam theihna ding un.


Ya araŋ a hanantey, wa humburu Rabbi. Zama jaŋay si no borey kaŋ yaŋ ga humbur'a se. 	 Humpinelkai lunlaite tuh a tasam un a gilkial naknak uhi: Toupa zongte jaw thil hoih himhim a tasam kei ding uhi.


Woone ga ti ay tuyaŋo kaŋ ay g'ay boŋ fansa sambu, borey se kaŋ yaŋ go g'ay gosi. 	 Hiai honsengte ka dawn na ahi,


Naŋ kaŋ sinda saaware, miile-miiley ga feeri, Amma saawarekoy jama ra i ga tabbat no. 	 Thupha omlouhna ah, thiltupte a vuaksuak: himahleh thupha gen tam na ah hihkipin a om uh.


Woodin bumbo se mo no, araŋ do haray, kal araŋ ma kookari ka tonton araŋ cimbeero gaa booriyaŋ, booriyaŋo gaa mo, bayray, 	 A hi, huai jiak takin, thanop himhim suahin, na ginna uah hoihna hel unla, na hoihna uah theihna hel unla,


Zama ni ya Beeraykoy no, Dambara goy teeko, ni hinne no ga ti Irikoy. 	 Nang na thupi ngala, thillamdangte leng na hihjela; nangmah kia Pathian na hi hi.


Kurnyo ne: «Ifo se no ni ga koy a do hunkuna? Hunkuna manti handu kayyaŋ hane no, wala asibti* zaari.» Waybora ne: «Naŋ day.» 	 Huan, aman, bang dinga tuni chitchiata a kianga hoh tum na hia? Kha thak leng a hikei a, khawlni leng lah ahi ngal kei a, a chi a. Huan, aman, Ahoih ding, a chi a.


Kulu nda yaadin, hay kulu kaŋ go boro se kaŋ a fay waani Rabbi se, hay kulu kaŋ ga ti a wane, da boro no, wala alman no, wala nga tubu fari fo no, i ma s'a neera, i ma s'a fansa mo. Hay kulu kaŋ i nooyandi ga hanan no Rabbi se. 	 Ahihhangin min a neih laka bangpeuh, mihing hiin, ganta hiin, a neihsa lou hitaleh, TOUPA kianga a piaksa juak ding ahi keia; tat ding leng ahi kei; tua bang thil peuhmah TOUPA adingin siangthou pen ahi.


I baabo ne i se: «Fondo woofo no a gana ka ye?» A izey binde laakal da fonda kaŋ Irikoy bora kaŋ fun Yahuda din gana. 	 Huan, a pa un a kiang uah, koilam lampi a tawna? A chi a. A tapaten Juda gam akipana hongpai Pathian mi pai nawna lampi a kawkmuh uh.


Boro kulu ga nooyaŋ te nga hina boŋ, albarka kaŋ Rabbi ni Irikoyo n'a no lasaabo boŋ. 	 TOUPA na Pathian un vualjawlna a honmuh sak bang jelin mi chihin a zoh hun bang un a pe ding uhi.


Misirancey mo kankamandi borey gaa, i ma cahã k'i fattandi laabo ra, zama i ne: «Iri kulu buukoyaŋ no!» 	 Huchiin kin taka gama kipana a sawl khiak theihna ding un Aiguptaten mite a noh mahmah ua; Mi sisa hi vek ding i hi uh, a chih tak jiak un.


Ni baso izey ga ciya laalante yaŋ, da ni farey nafa, da ni almaney tontoni, da ni kurey izey mo. 	 Na gil ua gahte, na lei gah te uh, na bawngpi uh leh na belam hon pungte uh hamse thuakin a om ding uh.


Ifo se no ni man'ay taaley yaafa, Ni man'ay laala mo ganandi? Zama doŋ sohõ ay ga kani bulungo ra. Ni g'ay ceeci nda himma, amma ay si bara.» 	 Huan bangdia ka tatlekna ngaidam loua, ka thulimlohna la mang lou oi? Kei tuin leivuia lum ding ka hi a; kuhkaltakin na honzong dia, himahleh ka omta kei ding.


Amma araŋ ga ne: ‹Da boro fo ne nga baaba wala nga nya se: Haŋ kaŋ ga hima doŋ ni ma du ay do, woodin ga ti Korban› (sanda, ay n'a sarga* Irikoy se nooya), 	 Nou tuh hichi bangin na chi ua, Min, a nu hiam, a pa hiam kiangah, Non phatuampihna ding Korban a hita, a chih leh, (huai tuh, Pathian kianga piak, chihna ahi a),