Boro izo, ni goono ga goro murtantey bindi ra. I gonda moyaŋ kaŋ ga di, amma i si di. I gonda hangayaŋ kaŋ ga maa, amma i si maa, zama dumi kaŋ ga murte no. 	 Mihing tapa, helhat innkuan, muhna ding bil neia, lah mu ngal lou, jakna ding bil neia lah za ngal loute lakah na om ahi, helhat inkuan ahi him ngal ua.


Wura caŋey go mo kwaarey kulu lasaabo boŋ kaŋ yaŋ go Filistancey mayraykoy guwa din kambe ra, za kwaarey kaŋ yaŋ gonda cinari kulu ka koy kawyey, kal a ma kaa ka to tondi beero do kaŋ boŋ i na Rabbi sundurko dake. Tondo din binde go no hala ka kaa sohõ Yasuwa Bayt-Semes bora faro ra. 	 Huan, dangkaeng sansim lim bel khua tengteng kulh nei khua leh singtang lam khua leng sim veka hausa ngatea Philistia mite khozah ahi: TOUPA bawm a ngakna suangpi mahmah uh Beth-semes khuaa mi Josua lou ah tu tanin a om nilouh lai hi.


Amma ay ga goro ne Afasos hala Pantakot* bato, 	 Himahleh Pentikost tanin Ephesa khua ah na tam nilouh ding hi,


Koyne, boro kaŋ ga ti alfaga beeri nga nya-izey game ra, nga kaŋ i na tuusuyaŋ jiyo soogu a boŋo gaa, kaŋ mo i n'a fay waani a ma bankaaray hanantey daŋ, a ma si nga boŋ hamney feeri, a ma si nga bankaaray kottu, 	 A unaute laka siampu lalpen, a lu sathau nilh chia nilhsa, puansilh silh dinga hihtuamsain a sam a khah ding ahi kei, a puante a bot kek ding ahi kei,


Araŋ ma te-goy cabe kaŋ ga saba nda tuubiyaŋ. 	 Huchiin kisikna toh kilawm gah honsuang khia un;


Amma alfaga beerey da arkusey hin jama ka naŋ i ma ŋwaaray ka ne ngey ga ba Barabbas, day i ma Yesu wo halaci. 	 Huan, siampu liante leh upate'n Barabba nget a Jesu hih mangthat ding in, mipite a khem ua.


Woone yaŋ no ga ti kundey maayey za azawa kambe hirro gaa. Hirro ga sintin Hetlon fonda gaa kal a ma koy Hamat furoyaŋo do, ka koy Hazor-Enan Damaskos hirro gaa, azawa kambe Hamat gaa haray. Hirro ga fun wayna funa ka koy wayna kaŋa: Dan baa nooya. 	 Hiaite a nam minte uh ahi: Mal lam gamgi Tuipi Lian akipana Hethlon pai saukin Hamath lutna guam ah Damaska gamgi a Hamath kiang mal lam pang Hazar-enon phain, suah lam leh tum lam sangah tan khat Dante tan ahi a.


Sorro fo no ay ze ay hananyaŋo boŋ, Ay si tangari Dawda se bo, 	 A chi suante tuh khantawnin a om ding ua, a laltutphah ka maah ni bangin a om ding hi.


Yaadin no Irikoy na Abimelek bana nd'a, laala kaŋ a te nga baabo se, kaŋ a na nga baabayze wayya wi. 	 Abimelekin a unau sawmsagih a thaha, a pa tunga a gamtat dan thua a gitlouhna Pathianin huchibangin a thuk samta ahi:Huan, Sekem khuaa mite gitlouhna tengteng Pathianin a honthuk samta hi: Huan, Jerubaal tapa Jotham hamsiat a tunguah a hongketa hi.


Benyamin izey mo goro za Geba gaa ka koy jina Mikmas haray, da Ayya, da Betel, d'i kawyey, 	 Benjamin tate leng Geba akipanin a tengtou jel ua, Mikmas leh Aija ah, Beth-el leh huaia khuate ah;


hala boro si hin ka bine kaani kuuwa nda jama hẽeno kosongo fayanka, zama jama kuuwa nda gaabi. I maa kosongo mo hala nangu mooro. 	 Huchiin miten nuamsakna kikouna husa mite kahna husa toh a theikak theikei ua: mite lah ngaih takin a kikou un, a husa lah gamla piah a kiza ngala.


Yesu tu ka ne i se: «Haciika ay ga ne araŋ se: d'araŋ gonda cimbeeri* kaŋ sinda sikka, manti wo kaŋ te jeejay nyaŋo se hinne no araŋ ga te bo, amma hala baa tondi kuuko wo, d'araŋ ga ne a se: ‹Ma dagu ka koy kaŋ teeko ra,› kal a m'a te. 	 Huan, Jesu'n a kiang uah, Chihtaktakin, ka hon hilh ahi, ginna na neih ua, na gin lah kei uleh, theipi tung a hih bang phet leng na hihkei ding ua, hiai tang kiang ah leng, Na kisuan inla, tuipi ah na kipai in, chi le uchin, na chih bang un, a hong om ding.


Araŋ mana ay suuban, amma ay no k'araŋ suuban k'araŋ daŋ araŋ ma koy ka izeyaŋ hay, araŋ izey mo ma goro, hala hay kulu kaŋ araŋ ga Baaba ŋwaaray ay maa ra, a ga woodin no araŋ se. 	 Nou non tel kei ua, ken kon tel jaw ahi, vagah ding leh na gah uh om gige dingin kon sep hi; ka mina Pa kianga na nget peuhmah uh nou a hon piakna dingin.


Alleluya! Ya araŋ, Rabbi tamey, wa Rabbi maa sifa, W'a sifawo te! 	 Toupa phat un. Toupa min tuh phat un; Toupa sikhate aw, amah tuh phat un:


Yaa no Rabbi ci:«Ya toorey, w'araŋ sanno maanandi, Wa kande araŋ sabaabey kaŋ yaŋ ga beeri.» Yaadin no Yakuba wane Koyo ne. 	 Na thu uh hong gen un, TOUPAN achi; Pathianin na chihna sanpen uh sulang un, Jakopte Kumpipan a chi.


Zama a go, hunkuna ay na ni ciya gallu cinari beerikoy, guuru-bi cinari kuuku, da guuru-say cinari, kaŋ ga naŋ ni ma kay ka gaaba nda laabo kulu, da Yahuda bonkooney, d'a mayraykoyey, d'a alfagey da laabo jama. 	 Ngaiin, tuniin nang, a gam pumpite, Juda kumpipate, a heutute, a siampute leh a gam mipite dou-in khopi kulha um leh sik khuam leh dalsik khuamin ka hon bawl ahi.A honsual ding ua, himahleh a honzou kei ding uh: honhonkhe dingin na kiangah lah ka om ngala, chih TOUPA thu pawt ahi.


Abisay Yowab kayno mo ciya waranza din se jine boro. A na nga yaajo sambu boro zangu hinza gaa k'i kulu wi. A te maa mo ihinza din banda. 	 Huan Abisai, Joab unaupa, huai thumte laka khat ahi: aman lah za thumte dou dingin a teipi a lika amau a thata, mi thumte lakah min a neita ngala.


ni binde si ye ka borey ŋwa ka ban koyne. Ni si ye ka ni laabo mursandi nda izeyaŋ mo. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 mihingte na ne bei nawnta kei dinga, na mite leng na tan ngei nawn sam kei ding, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi;


Hirro ye ka siiri koyne ka koy Rama, ka koy Tir kaŋ gonda birni cinari beeri mo. Hirro ye ka siiri ka koy Hosa, a go ga tun teeko do haray da Hebel ka koy Akzib. 	 Huan, gamgi Rama ah leh Rura khopi kulhnei ah a kual pheia: huan, gamgi Hosa ah a kualphei pheia; huchiin a pawtna Akzib gam tuipi ah ahi:


Musa nda Alfa Eliyezar na wura ta i gaa kaŋ a kulu taalam jinay dananteyaŋ no. 	 Huan, Mosi leh siampu Eleazar in dangka-eng a bawl van tengteng uh a na la ua.


Bonkoono ne i se: «Wa tun ka koy hala ne ka guna jirbi hinza, gaa no araŋ ma ye ka kaa ay do.» Borey binde tun ka dira. 	 Huan, aman a kiang uah, Ni thum sung peuhmah va kikhin khe phot unla, huan, ka kiangah hongpai nawn un, a chi a, Huchiin mipite a kikhin khesakta hi.


«Irikoy humburkumay si i jine.» 	 A mit uah Pathian laudansiamna himhim a om kei, chih gelh bangin.


Wa saabu Rabbi se, zama nga wo booriyankoy no, Zama a baakasinay suujo go no hal abada. 	 Aw TOUPA kiangah kipahthu hilh un; amah tuh a hoih ngala: a chitna leng khantawnin a om ding ahi ngala.


i dira mebarawey alaadey boŋ, ngey kaŋ yaŋ Rabbi gaaray Israyla jine. I na Israyla bonkooney alaadey kaŋ i te mo gana. 	 TOUPAN Israel suante maa a nadelh khiaksa namte thuzoh leh Israel kumpipate pom thusehte banga a om louh jiak uh ahi.


Sohõ binde takuba si fay da ni windo hal abada, zama ni donda ay. Ni na Uriya Hittanca wando sambu zama a ma ciya ni wande. 	 Huaiziak in namsau in na inkote a ki khinsan hetkei ding; nang lah hon ngaineu in Hit mi Uria zi nang zi ding in na suhsak ngal a.


Laban binde furo Yakuba kuuru fuwo ra, da Laya kuuru fuwo ra, da koŋŋa hinka kuuru fuwey ra mo, amma a mana di ey. A fatta Laya kuuru fuwo ra ka furo Rahila kuuru fuwo ra. 	 Rakilin a na gu chih lah Jakobin a thei ngal keia. Huan, Laban bel Jakob puaninte ah, Lea puaninte ah, sikhanu nihte puaninte ah a lut jela; himahleh a mu kei. Huan, Lea puanin akipana pawta, Rakil puanin ah a lut nawna.


Ay go ga salaŋ danga laakalkooniyaŋ se, araŋ ma guna haŋ kaŋ ay go ga ci. 	 Mi pilte kianga gen bangin ka gen ahi; ka thugen ngaihtuah un.


Jezey din gaa mo muusu beeri himandiyaŋ, nda hawyaŋ nda ciiti malaykayaŋ go no. Jezey boŋ yaadin no beena mo. Muusey da hawey cire mo korfoyaŋ go no sarkante, deejiyaŋ goy wane yaŋ. 	 Huan, a geite kikal kuakte ah humpinelkaite, bawngtal te, cherub te a tuanga; a gei tungte ah tunsawnna a om a: huan, humpinelkai leh bawngtalte nuai lamah kilawmsakna te khawng a om dindian a.


D'iri go ga ne iri mana zunubi te, iri goono ga Irikoy ciya tangarikom no, a sanno mo si iri ra. 	 Thil ka hihkhial kei, i chih leh, amah juautheiin in i bawl ua, a thu leng eimahah a om kei hi.


Takahari fo kulu nda nga darza, A g'a guna nda donda-caray, Bonkooni no boŋbeeray izey kulu boŋ.» 	 Amah a thoh chiangin, mihatte a lau uh: lauluatna jiakin omdan ding a theikei uh.


Waato kaŋ a goono ga furo hiyo ra, bora kaŋ doŋ a gonda follay, a na Yesu ŋwaaray nga ma goro a banda. 	 Huan, longa tuang dia a kisak laitakin dawi matkhitpan Jesu kianga om a ngena,


hala day daw banakwa n'a gar nga tuguyaŋ kwaara hirro banda, daw banakwa mo na boro-wiyo kar k'a wi, kulu i s'a lasaabu kuro se taali, sanda kuri alhakko go a boŋ nooya. 	 Sisan phula mi in a kihumbitna kho po lam a a muh a sisan phula mi in a thah leh sisan ah moh a tang kei ding;


Amma i Fansakwa gonda gaabi, Rabbi Kundeykoyo no ga ti a maa. A ga faasa i se da himma, Zama a ma fulanzamay no laabo se, A ma Babila gorokoy mo jijirandi. 	 Amah amau lama a panga, Babulona tengte hihbuaiin, khovela muanna a tut theihna dingin.


Rabbi ga maa feeji zambar-zambarey kaani no? Wala ji gooru hala zambar way? Ay m'ay hay-jina no ay murteyaŋo sabbay se, Wala ay banda mo ay fundo zunubey sabbay se? 	 TOUPA belamtal sang tampi hiam sathau lui singte hiamah a lungkim sin ahia? ka tatlekna jiakin ka ta chil ka piain, ka kha khelhna jiakin ka pumpi gah ka pe dia hia?


Ay g'a daŋ yawyaŋ kambe ra, a ma ciya wongu arzaka, a ma ciya ndunnya boro laaley se wongu ra kuyaŋ hari, i g'a ziibandi mo. 	 Huan gallak dingin namdang khutah ka pe dia, leia mi giloute kiangah gallak dingin ka pe dinga, amau a na hihnin ding uhi.


Saajo ra i gonda: Bayt-Arba, da Middin, da Sekaka, 	 Gamdai lamah Beth-araba te, Midin te, sekaka te;


Amma ngey kaŋ yaŋ i n'i lasaabu i to i ma du baa zamana kaŋ ga kaa ra, da buukoy tunyaŋo ra mo, i si hiiji, i s'i hiijandi mo, 	 himahleh, huai hun chia tel tak ding leh, misi laka pat thohnawnna tang taka seh peuhte, ji leh tain a kinei nawn ta kei ding uh;


Marga baayaŋ mo na ngey bankaarayey daaru fonda ra. Afooyaŋ mo soobay ka tuuri kobtoyaŋ kaa ka daaru fonda ra. 	 Huan, mipi lak a tamjaw in lampi ah a puante uh a phah ua, midang in sing sawl a sat ua, lampi ah a phah ua.


Zabluna izey lasaabo mo neeya: I na alborey kulu kabu, za jiiri waranka izey ka koy beene, i kulu kaŋ yaŋ ga hin ka koy wongu. I n'i kabu ngey dumo boŋ, i kundey boŋ, i baaba-fo-izey boŋ, i maayey lasaabo boŋ. 	 Zebulun tate suante a chichiin, a inkuankuanin, a min uh kizom dan bang jelin kum sawmnih akipan tunglam, galkap thei teng a sim ua;


Amma asariya wo, manti cimbeeri ra no a bara bo. Amma Tawretu* Tira ne: «Boro kaŋ g'i gana, a ga nga baafuna te i ra.» 	 Himahleh dan tuh ginnaa kinga ahi kei; Huchibanga hihpa tuh huaitein a hing ding, chih ahi jaw.


Irikoy windo jinay kulu, ikayna nda ibeeri, da Rabbi fuwo ra jinay darzantey, da koyo wane jinay darzantey, d'a mayraykoyey waney, woodin yaŋ kulu a kond'ey Babila. 	 Huan, Pathian ina tuiumbelsuan tengteng, a lian leng, a neu leng, TOUPA ina sum koih khawm tengteng te, kumpipa sum koih khawm leh a miliante sum koihkhawmte nangawnin Babulon ah a la vek hi.


Amma Israyla moy ga tin zeenay sabbay se hal a si hin ka di. Yusufu kand'ey a jarga, nga mo n'i sambu, k'i garbey sunsum, k'i ganday. 	 Israel mit bel a upat jiakin a chim nawn kei a, huan, aman ana tawp a, ana pom a.


A ciya mo jirbey din, waato kaŋ Eli jin ka kani nga nango ra, a moy jin ka sintin ka te kubay-kubay hal a si hin ka di, 	 Huan, hichi ahi a, huai laiin, Eli amah mun ah a lup laiin, (a mit a mial deuhta a, khua a gina muh thei nawn ngel kei, )


Nga wo ga ciya sanda tuuri-nya kaŋ i tilam hari zuray me gaa, Kaŋ ga nga izey hay nga alwaato ra. A kobta mo si lakaw, Haŋ kaŋ a ga te me-a-me mo ga te albarka. 	 Amah jaw tui luang kianga sing suan, a huna gah jel, a nah leng kai ngeilou bang ahi a; a thilhih peuhmah tuh a lamzang jel ding hi.


Sanno go bonkoono me ra, kala jinde kaa ka fun beene ka ne: «Ya Bonkoono Nebukadnezzar, ni se no ay go ga salaŋ. Koytara ga fay da nin. 	 Kumpipa kam sunga thu a om lai mahmahin, van akipan aw a hongkiaa, Aw kumpipa Nebukadnezzar, na kianga thugen ahi: nang akipan gam a paimangta.


Laalakoyey boŋbeera ra i ga taabante ce kondo ŋwa da waasi. Naŋ i m'i di i me-hawyaŋo kaŋ i saaware din ra. 	 Mi gilou-salou kisaktheihna jiakin mi gentheite delh ekin a om uhi; a thil gilou ngaihtuah khiakte uah amau mah awk uhen.


Israyla alborey kankam han din hane, zama Sawulu ze no jama se ka ne: «Laalante no boro kulu kaŋ na ŋwaari dumi kulu ŋwa kala wiciri kambo ma to, hala ay ma fansa bana ay ibarey boŋ.» Jama ra binde sinda boro kulu kaŋ na ŋwaari taba. 	 Huan, huai niin Israel mite a dah ua; himahleh Saulain, I melmate uh tunga phu ka laka, nitaklam a hih maa kuapeuhin an a nek leh hamsia thuak hen, chiin mipite a vau hi. Huchiin kuamahin an himhim a chep leng achiam het kei uh.


D'a na ni zamba hay fo ra, wala nda ni g'a gana garaw, ma woodin lasaabu ay wane. 	 Huan, natung a thil banghiam a hihkhelh a, na banghiam khattou abat leh keimah bat in bawl in.


Ma ye ka wongu marga fo margu koyne, sanda wo kaŋ daray ni se din cine. Ma bariyey kabu, bari banandi, torko mo, torko banandi. Iri ma wongu nd'ey gooro batama ra. Sikka si iri ga bis'ey gaabi.» Kala bonkoono na laakal ye i sanno gaa ka woodin te mo. 	 Huan, sepaihte sakol leh kangtalaite, na mansuahsa zah geih sepaihpawl dingkhe thak sak nawnin; huchiin phaijangah I sual ding ua, amau sangin I hatjaw na ding hi, a chi ua. Huan, a thu uh a ngai a, huchibangin a hihta hi.


Waato kaŋ a fun noodin, kala asariya dondonandikoy da Farisi fonda borey sintin k'a taabandi gumo. I goono g'a me hã hari boobo boŋ. 	 Huan, huaia kipan apawtin, laigelhmite leh Pharisaiten amah a tawng ua, thu chiteng gen sak teitei tumin leh,a pau khelh zenzena mat tumin a tang gige uh.


Noodin no Balak na yeejiyaŋ da feejiyaŋ salle sargay, ka ham samba i ra a ma koy Balaam do, nga nda koyey kaŋ yaŋ go a banda. 	 Huan, Balak bawng leh belam in a kithoih a, Balaam leh a kiang a mi lian omte a khak a.41 Huan, hichi ahi a, a zingsang in Balak in Balaam a pi a, Baal mun sangte ah a hohtouh pih a, huai a kipan in mipi omna chiangchiang a mu pha hi.


Waato kaŋ sooje jine funa kaŋ goono ga kay Yesu jine di mate kaŋ Yesu na nga fundo taŋ d'a, a ne: «Haciika, boro wo Irikoy Ize no.» 	 Huan, a ma jawna sepaih zaheutupa dingin a kha huchibanga a khah a muhin, Hiai mi Pathian Tapa ahi ngeingei, a chi a.


«Wa kaa Betel ka soobay ka asariya daaru, Wa kaa Jilgal ka taali boobo te. Wa kande araŋ sargayey* susubay kulu, Araŋ zakka mo jirbi hinza-hinza kulu. 	 Bethel ah hong unla, talek un; Gilgal ah hong unla, tatlekna puangsak un; huan, na kithoihnate uh jingsang tengin honla unla, na sawm ua khatte uh ni hal jelin honla un;


Zama i mana alboro kaa wayboro gaa, amma wayboro no i kaa alboro gaa. 	 Pasal jaw numei akipana pawt ahi keia; numei bel pasal akipana pawt ahi jaw hi:


Ni bina ga soobay ka humburkumay harey fintal ka ne: «Man n'a go, nga kaŋ ga lasaabu? Man gaa neesikwa? Man bora kaŋ na cinari kuukey kabu-kabu?» 	 A simmi koia omta ahia? siahliau tehmi koia omta ahia? galven insangte simmi koia omta ahia? chiin, na lungtangin thil mulkimhuai mahmah na ngaihtuah ding.


Ifo ga ti Abolos binde? Ifo ga ti Bulos mo? Goy-teeriyaŋ no kaŋ do araŋ cimandi, mate kaŋ Rabbi na boro fo kulu no. 	 Apollo kua ahia leh? Paula leng kua ahia? Nasemmi, noumau hon gingta sakmi lel ei ve ua, huai leng Toupan a piak bang jelin ahi.


Ngey mo, kal ay ma kand'ey ay tondi hananta do, Ya i biney kaanandi mo ay adduwa windo ra. I sargayey kaŋ i ga ton d'i nooyaŋey, Ay ga yadda nd'ey ay sargay feema boŋ, Zama i ga ne ay windo se adduwa windi ndunnya dumey kulu se. 	 Amaute mah ka tang siangthou-ah ka pi dinga, ka thumna inah nuam ka sasak ding; haltuma a thillatte u leh a kithoihnate uh ka maitama kipahpihin a om ding: ka in lah mi chih adinga thumna in chi ding uh ahi ngala, chiin.


I furo Kafarnahum kwaara. Sahãadin-sahãadin Yesu furo Yahudance diina marga* fuwo ra asibti zaari fo hane ka dondonandi. 	 Huan, Kapernaum khua ah a valut ua; huan, Khawlniin kikhopna in ah a lut a, thu a hilh a.


Rabbi ne: «Yahuda no ga furo. A go mo, ay na laabo daŋ a kambe ra.» 	 Huan, TOUPAN, Juda va hoh heh: ngai un, a khut ah gam ka peta hi, a chi a.


Waato kaŋ cine Israyla izey hẽ Rabbi gaa, Rabbi na faabako tunandi Israyla izey se, kaŋ n'i faaba. Nga no ga ti Otniyel, Kaleb kayne Kenaz izo. 	 Huan, Israel suanten TOUPA a sap tak un, TOUPANIsrael suante hondampa a honbawl saka, huai main a honghondamtaa. huai bel Kaleb nau Kenaz tapa Othniel ahi.


Borey kaŋ yaŋ i lasaabu Lawitey do, i kulu kaŋ i kabu, boro zambar waranka cindi hinka no. Musa nda Haruna n'i kabu Rabbi sanno boŋ, i kaayey dumo kulu ra, i alborey kulu za handu fo izey ka koy beene. 	 TOUPA thupiaka Levite a inkuankuan ua pasal tengteng kha khat akipan tunglam Mosi leh Aronin a sim teng uh sing nih leh sang nih ahi uh.


Rabbi do, adilitaray da cimi ciiti bisa sargay teeyaŋ. 	 Diktatna leh vaihawmna hih kithoihna sangin TOUPA adingin a laktak jaw hi.


Yonadab ne a se: «Kani ni dima boŋ ka te danga ni jante no. Waati kaŋ ni baaba kaa nga ma di nin se, kala ni ma ne a se: ‹Ay ga ni ŋwaaray, ma naŋ ay waymo Tamar ma kaa k'ay no ŋwaari kayna, ya ŋwa. A ma ŋwaari hanse ay jine zama ay ma di a, ay ma ŋwa a kambe ra mo.› » 	 Huan, Jonadab in a kiang ah, Na lupna ah lum thek inla, kichi nat bawl inla; huan, na pan a hong et chiang in a kiang ah, Hehpihtak in ka sanggamnu Tamar ka kiang ah hong henla, tanghou nek ding hong pia henla, huan, ka muh theih in ka mitmuh mahmah in nek ding hon bawlsak leh, a khut a ngei ka na ne ding, na nachi in, a chi a.


Yesu na alaama sintina wo te noodin Kana kwaara Galili laabo ra ka nga darza bangandi. A talibey mo n'a cimandi. 	 Jesun hiai a thillamdang hihpatna tuh Galili gam Kana khuaa a hih ahi; a thupidan a langsakta a; huan, a nungjuiten amah tuh a gingta uhi.


Amma kokor banda a na nga izo donton i gaa ka ne: ‹I g'ay izo beerandi.› 	 Huai nung in tuh, Ka tapa a zahtak ding uh, chi in, a tapa tuh a kiang uah a sawl a.


Israyla ya bannya no, Wala tam kaŋ i hay windi ra no? Ifo se no a ciya diire hari? 	 Israel sikha ahi hia? Sikha mawnga piang hia? Bangdia nuaisiaha omta ahia oi?


Amma da kurnyo dangay siw! zaari ka koy zaari, kulu yaadin gaa a na waybora sartey tabbatandi no. A jarawey kulu kaŋ a jare, a kurnyo n'i tabbatandi, za kaŋ a dangay waybora se hano kaŋ hane a maa r'ey. 	 Himahleh a zak khit nung a bangmah lou a bawl a a hihman leh a thulimlouhna moh a puak ding ahi, chi in.Hiaite, pasal leh a zi kal leh a pa inn a om gige lai a kikal ua dan ding a TOUPA'N Mosi thu a piakte ahi.


A n'i daŋ efod kwaayo jase boŋey boŋ, fonguyaŋ tondiyaŋ no Israyla izey se, danga mate kaŋ Rabbi na Musa lordi nd'a. 	 Huan huaite siampu puanak liangzang ah a koih a, Israel suante a ding a theih gigena suangte a hihna ding un: TOUPA'N Mosi thu a piak bang in.


Nga kaŋ mana nga Izo gaay nga boŋ se, amma a n'a nooyandi iri kulu se, mate n'a ga te ka jaŋ k'iri no hay kulu a banda nga gomno do? 	 Amah Tapa ngei leng hawi loua, i vek ua dinga pepan thil tengteng leng a thawnin a honpe tawk kei dia hia?


Buru yuuma mo fun hukumo boŋ. A go mo, Maryama te jiray. A kwaaray pal-pal, danga neezu* cine. Haruna bare ka Maryama guna, a di kaŋ a ciya jiraykooni. 	 Huan, puan in tunga meipi a kikhintaa; huan, ngaiin, Miriam vuk bang maia ngouin a hongphakta; Aroin Miriam a ena, ngaiin, phak a na hita mai hi.


I fandi ka to Gadarancey laabo kaŋ go Galili laabo tanjay. 	 Huan, Gaili gam jawn Gerasinte gam a tung ua.


Borey din kaŋ goono g'araŋ ceeci nda anniya sinda miila hanno bo. Amma i ga ba ngey m'araŋ kaa waani zama araŋ ma ngey ceeci nda anniya. 	 Hoih lamah hi het lou napiin phatuam ngai takin nou a honzong khe jel uhi; ahi, amau lama hon zoh theihna ding un noute hon pokhakkhiak a ut uhi.


A ne Yesu se: «Woone yaŋ kulu ay g'i no ni se, da ni ga ye ganda ka sududu ay se.» 	 Huan, a kiangah Khupbohin honbe lechin, hiai tengteng ka honpe ding a chi a.


Suleymanu mo na windi ganda kaŋ go Rabbi fuwo jine bindo ra hanandi, zama noodin no a na sargayey kaŋ i ga ton yaŋ da saabuyaŋ sargayey maano mo ton, zama guuru-say feema kaŋ Suleymanu te mana wasa sargayey kaŋ i ga ton, da hamni sargayey, da maano ma ban a ra. 	 Huan, Solomonin TOUPA in ma jawna umsung kong tual ah hih siangthou behlap a; huai ah halmang thillat te, lemna thillat thau te alan a; Solomon dal maitam bawl halmang thillat te, tangbuang thillat te, thau te latna dinga a neu luat jiak in


Gaa no Bitros tu ka ne a se: «Guna me, iri kaŋ na hay kulu naŋ ka ni gana, ifo no iri ga du binde?» 	 Huan, Peter in a kiang ah, Ngaidih, kou bangkim paisan in ka hon juita ua; bang ka mu ding ua le? a chi a, a dawng a.


Rabbi Kundeykoyo sanno kaa ay do ka ne: 	 Huchiin sepaihte TOUPA thu ka kiang ah a hongtunga.


Yesu kaŋ g'i miiley bay, ne: «Ifo se no araŋ goono ga hari laaley wo miila araŋ biney ra? 	 Huchiin Jesun a ngaihtuahte uh a thei a, bangdia na lung ua gilou ngaihtuah na hi ua? a chi a.


I binde tu Yesu se ka ne: «Iri si bay.» Nga mo ne i se: «Ay mo si ci araŋ se dabari kaŋ dumi no ay goono ga hayey din te d'a. 	 Huchi in, Jesu a dawng ua, Theikei ung, a chi ua. Aman leng a kiang uah, Ken leng kua thu in ahia hiai thil ka hih ka hon hilh samkei ding, a chi a.


Araŋ si bay haŋ kaŋ in d'ay kaayey te ndunnya dumey laabey kulu se bo? Ndunnya dumey de-koyey hin ka ngey laabey kaa ay kamba ra no? 	 Kei leh ka puten gam chih nam chih tunga ka thil hih uh na theikei ua hia?


Woodin se no a n'i jirbey halaci yaamo, I jiirey mo halaci jirsi boŋ. 	 Huaijiakin a damsung nite uh bangmahlou phetin a hihmangsaka, a damsung kumte uh launain a hihmansak lai hi.


Rabbi ga haggoy da yawey, A ga alatuumey da wayborey kaŋ kurnye bu yaŋ gaakasinay, Amma a ga boro laaley fondey siirandi. 	 Toupan mikhualte a venga; nu-bei-pabeite leh meithaite a khotuaha; ahihhangin migiloute lampi a lumlehsak hi.Toupan khantawnin vai a hawm ding. Zion aw, na Pathianin, suanteng tanin. Toupa phat un!


Zanka binde beeri, hal i n'a kaa wa. Ibrahim na batu bambata te zaaro din kaŋ i na Isaka kaa wa. 	 Huan, naungek a hongkhangliana, a nawinek a tawpsakta ua: huan, Isaak a nawinek a tawpsak ni uh Abrahamin ankuang thupi a luita hi.


Guna Rabbi haw beero kaŋ ga kanda hari! Futa go ga fatta! Hirriyaŋ haw no kaŋ ga faaru gumo. A ga gusam laalakoyey boŋ. 	 Ngai un, TOUPA huihpi, a hehna huihpi hat mah mah a pawtkheta: mi giloute lu a nuai ek ding.A lungtang tupnate a tagtuna a hih khit masiah, TOUPA hehna lauhuai mahmah a kikhel kei ding: ni nanungte ah na honthei siam ding uh.


kaŋ tilas a ma goro beena ra hala hayey kulu yeyaŋ alwaato ma to kaŋ Irikoy n'a ciine te annabi hanantey meyey ra, kaŋ yaŋ go no za doŋ alwaatey. 	 Ahihhangin, bangkim bawlhoih hun a hongtun masiah vanin amah a kem tadih ding ahi; huai bawlhoih ding thu tuh Pathianin leilung pian tunga kipana a jawlnei siangthou omte kama a gen khit ahi.


Yaadin gaa binde, hari hanno ciya ay se buuyaŋ no? Abada! Amma zunubi, zama nga ma bangay kaŋ nga ya zunubi no, a na buuyaŋ goy te ay se hari hanno do, hala lordo ma bangandi kaŋ zunubi ya zunubi no gumo-gumo. 	 Ahihleh, thil hoih keia din sihna a honghi ahia? Hilou hial. Khelhna kei sin sihna a honghi zo ta ahi. Huchiin, khelhna tuh khelhna ahi chih a lat theihna dingin thil hoih zangin a honhihlum ahi; thupiak jiaka khelhna tuh khelhna thupitak a honghih theihna dingin.


May no jin k'a no, hal a m'a yeti a se?» 	 A dit nawn dingin leng a kiangah kuan ahia thil pe masa?Amah akipan leh, amah jiak leh, amah adingin thil tengteng a hongom ahi ngal a; amah kiangah khantawnin thupina om hen. Amen.


Zama ay ga Baaley maayey sambu ka kaa a meyo ra, Borey si ye k'i maayey ce mo koyne. 	 Huan, kei dingin khantawnin nang ka honkhamta ding; ahi, diktatna leh, vaihawmna leh, itna siamna leh chitnain keia dingin nang ka honkham ding hi.


Gaaham hin go a banda, amma iri do iri gonda Rabbi iri Irikoyo kaŋ g'iri gaa, nga kaŋ ga wongu iri se.» Jama mo de Yahuda bonkoono Hezeciya sanno gaa. 	 Amah lama pang sa sepaih ahi ua, ei honpanpih ding leh hon dou sak dinga ei lam pang bel TOUPA I Pathian uh ahi ngala, chiin lungmuanna thu a gena.


Zama adilante ga kaŋ sorro iyye, A ga ye ka tun koyne, Amma masiiba ga boro laalo zeeri. 	 Mi diktat lah sagih vei a puka, huan a thou nawn ngala; himahleh migilou tuahsia zohin a om ding hi.


Ya Sihiyona, ma mo hay, ma mo hay! Ya Urusalima, gallu hananta, Ma ni gaabo daŋ sanda bankaaray, Ma ni bankaaray hanney daŋ. Zama za sohõ boro kaŋ sinda dambanguyaŋ da boro kaŋ sinda hananyaŋ si ye ka furo ni ra koyne. 	 Zion aw, halhin, haihin, na hatna silhin; Jerusalem aw, khopi siangthou, na puansilh kilawmtakte silhin: tuban zeksumlouh leh mi nin na sungah a lutta kei ding uh.


Danga hari yeeno boro kaŋ farga se, Yaadin mo no baaru hanno kaŋ fun laabu mooro ga hima. 	 Kha dangtaka dia tui vote bangin, huai banging am gamla akipan tanchin hoih tuh ahi.


Wala ni ga bisa iri kaayo Yakuba beeray no, kaŋ n'iri no dayo wo? A haŋ a gaa nga bumbo, da nga izey, da nga almaney mo.» 	 Ka pu uh Jakob sangin na thupijaw ahia? Aman hiai tuileh honpia a, aman leng a dawna, a tate, a ganten leng, a chi a.


Da Kariyoti da Bozra da Mowab laabo galley kulu boŋ, Wo kaŋ ga mooru nda wo kaŋ ga maan nooya. 	 leh Kerioth ah te, Bozrah ah te leh Moab gama khua tengteng, a gamla leh a naiah te leng.


Ya nin, borey haggoykwa, Baa ay na zunubi te, ifo no ay sara ni gaa? Ifo se no ni n'ay ciya gooyaŋ hari ni do, Hal ay ciya jaraw ay boŋ se? 	 Na khial hita leng, na tungah bang ka hiha, Aw mite chingpa nang? bangdia nang adia chiamtehna banga konkoih na hia, huchia keimaha dia puakgik ka hih maimah?Huan bangdia ka tatlekna ngaidam loua, ka thulimlohna la mang lou oi? Kei tuin leivuia lum ding ka hi a; kuhkaltakin na honzong dia, himahleh ka omta kei ding.


Iri n'i kulu mallaka mo, mate kaŋ cine iri te Hesbon bonkoono Sihon se. Iri n'a kwaarey kulu halaci parkatak, alborey da wayborey da zankey mo. 	 Hesbon kumpipa Sihon tung a i hih bang in i hihmang sisip a, khua mihing tengteng i hihmang vek a, numei leh a ta neu chikchikte uh tan in.


Zaari woodin ra binde ay ga Dawda bukka kaŋ kaŋ din tunandi, ay m'a kortimi-kortimey hanse. Ay m'a kurmey tunandi, ay m'a cina, Sanda waato jirbey ra cine, 	 Toupa, hiai thil hihpan, Guai ni chiangin David bawlta chim ka tungding dinga, a vangte ka hu dinga; a siate ka lem tou dinga, nidanglaia a om bangin ka lam ding;


Bonkoono mo kay bonjara do ka alkawli sambu Rabbi jine, ka ne nga ga Rabbi gana, nga m'a lordey d'a seedey, d'a hin sanney haggoy, da nga bina kulu da nga fundo kulu mo, zama nga ma sappa sanney kaŋ go hantumante tira ra din toonandi. Jama kulu mo na alkawlo tabbatandi. 	 Huan, kumpipa khuam julah a ding a, huai laibu-a tuang thukhun thu hihkip dingin lungtang tengteng leh kha tengtenga TOUPA jui ding leh a thupiakte, a thu theihsakte, a thusehte pom dingin TOUPA maah thu a khung a; huan, mipi tengtengin leng a khunpih uh.


Filistancey binde di kayna, i mana ye ka koy Israyla hirro me koyne. Rabbi kamba goono ga gaaba nda Filistancey Samuwila jirbey me-a-me ra. 	 Huchiin Philistia mite a zahlakta ua, Israel gamah a hoh nawnta kei uh; huan, TOUPA khutin Philistia mite Samuel damsung tengteng a maimawk nilouh hi.


Rabbi moy go nangu kulu, I ga ihanney nda ilaaley kulu guna. 	 TOUPA mitte mun chitengah a oma, hoihlou leh hoih veng gigein.


I goono ga salaŋ jama se yaadin cine, kal alfagey da Irikoy windo batukoy jine funa, da Sadusi* fonda boroyaŋ kaa ka kaŋ i boŋ. 	 Huan, Peter leh Johanin mite kianga thu a gen lai un, siampute, biakin heutute leh Saddukaihon a kiang uah a hongtung guih ua,


kala koyo ye ka woone tonton i kulu boŋ kaŋ a na Yohanna daabu kaso ra. 	 a thil hihkhelh tengteng behlapin amah tuh suangkulh ah a khumta hi.


Hezeciya wo binde gonda arzaka nda darza gumo. A na jisiri nanguyaŋ soola nga boŋ se mo, wura nda nzarfu wane, da hiiri caadantey, da yaazi jinay, da korayyaŋ, da yaajiyaŋ, 	 Huan, Hezekiain sum leh pai a nahaua, a nathupita mahmaha; dangkasik te, dangkaeng te, suangmantam te, gimlimte, lumte leh tuiumbelsuan hoih pipi koihkhawmna in a lama:


Hay kulu almaney ra kaŋ ce camsa ga fay, a fay hala bindo ra, kaŋ ga gooye mo, nga no araŋ ga hin ka ŋwa. 	 Gamsa lak a chin ka, chin ka paisuak, eknel hai chi peuhmah na ne thei ding uh.


Ma ne mo jama se: Wa araŋ boŋ fay waani hala suba, araŋ ga ham ŋwa mo. Zama araŋ hẽ Rabbi hangey ra ka ne: ‹May no g'iri no ham iri ma ŋwa? Zama iri goro baani Misira.› Woodin sabbay se no Rabbi g'araŋ no ham, araŋ g'a ŋwa mo. 	 Huan, nang mipite kiangah, Jingchiang adingin kihihsiangthou vek unla; huchiin sa na ne tawk ding uh: Sa nek ding kuan ahia honpe sin? Aigupta gama nuam I saksak utoh, chiin TOUPA jakin na kap ua; huaijiakin TOUPAN sa nou a honpe ding hi, na ne tawk ding uh.


Amma ay alkawlo, Isaka do no ay g'a tabbatandi, nga kaŋ Saharatu ga hay ni se yeesi mãsancine.» 	 Ka thukhun bel Isaak, Sarain nikum hichi hun taka hon neihsak ding kiangah ahi, ka hihkip ding, achia.


Goray kaŋ ra Irikoy na boro ce, boro kulu ma goro yaadin. 	 Mi chih sapa a om lai ua a tan ngeina uah om chiat u heh.


Dawda bumbo goono ga ne a se Rabbi no. Mate no a ga te ka ciya a se ize koyne?» 	 Huchiin Davidin amah Toupa a chi ngala, bang chin ahia a tapa a hih theih? a chi a.


Israyla bonkoono Yoram, Ahab haama, a koytara jiiri guwanta ra no Yahuda bonkoono Yehoram Yehosafat izo te bonkooni. 	 Huan, Israel kumpipa Ahab tapa Joram kum nga a lal kumin (huailaiin Jehosaphat bel Juda kumpipa ahi a), Juda kumpipa Jehosaphat tapa Jehoram a lal pan a.


Ay moy si dogonandi ni se, ay si bakar ni se mo. Amma ay ga ni muraadey alhakko candi ka kande ni gaa, ni fanta harey ga goro ni ra mo. Gaa no araŋ ga bay kaŋ ay no ga ti Rabbi. 	 Huan, ka mitin a honmaih kei dia, ka honhehpih sam kei ding hi: na omdante na tungah ka hontun zo dinga, huan, TOUPA ka hi chih naa thei ding uh,


yaadin gaa i ga du k'ay alkawlo kaŋ ay sambu ay tamo Dawda se feeri, hal a ma jaŋ ize aru kaŋ ga koytaray ŋwa a karga boŋ, nga nd'ay alkawlo kaŋ ay sambu Lawi borey alfagey se kaŋ yaŋ ga goy ay se. 	 Ka nasempa David kianga ka thukhun leng a mangtutphah a tu ding tapa a neihlouhna ding a hihsiat ahi phet ding hi: Levi chite, siampute, ka nasem mite kianga leng.


Zaari kulu no ay ga ni sifa, Ay ga ni maa sifa mo hal abada abadin. 	 Nitengin kon phat dinga; na min khantawn khantawnin ka phat ding hi.


A go no, saaya kaŋ waybora di a fay da kwaayo nga kambe ra, ka zuru ka koy taray mo, 	 Huan hichi ahia, a puansilh a khuta nusia in a taikhia chih a theih takin,


Woodin sabbay se no ay ga ne araŋ se: hay kulu kaŋ me araŋ ga ŋwaaray adduwa ra, wa cimandi kaŋ araŋ du a, a ga ciya araŋ wane mo. 	 Huaijiakin ka honhilh ahi, bangkim na thum ua na nget peuhmah uh mu sain kiging unla huchiin, na mu ding uh.


A kande ay nangu yulwanta ra. A n'ay kaa kambe, zama a ga farhã d'ay. 	 TOUPAN ka diktatdan bang ngeiin ka tungah a hiha; ka khutte a siangthoudan bang ngeiin a hondin ahi;


A na nango maa daŋ Masa da Meriba, Israyla izey janca sabbay se. Zama i na Rabbi si ka ne: « Rabbi go iri do, wala a si no?» 	 Huan a mun minin Masa, leh Meriba a chi hi, Israel suante salhna leh TOUPA zeeta, I lak ua TOUPA om hia, om lou- chia a gen jiakun


Sohõ ay ci araŋ se za a mana te, hala waati kaŋ a te araŋ ma cimandi. 	 Tun ah a hongtun main ka honhilhta ahi, a hongtun chianga na gintak theihna ding un.


Makpela faro ra tondi guuso kaŋ go Mamre jine, Kanaana laabo ra nooya, kaŋ Ibrahim day faro me gaa Efron Hittanca gaa. Mayray hari no buukoy daŋyaŋ se. 	 Kanan gam a Mamre maa Makpel lou a kokhuk, Abrahamin, kivuina mun gou dinga, Hit mi Ephron akipana a lou toh a lei ah:


Iri ga ni zaamayaŋo zamu. Iri Irikoyo maa ra no iri ga iri liiliwaley sinji. Rabbi ma ni ŋwaarayey kulu toonandi ni se. 	 TOUPAN a thaunilh tuh a hondam chih tuin ka theita; a khut taklam hotdamna thain a van siangthou akipanin amah a hondawng ding hi.


Nimsi izo Yehu mo, ni ga ji soogu a boŋo gaa a ma ciya Israyla bonkooni. Safat izo Iliyasu mo, Abel-Mehola kwaara boro, nga mo ni ga ji soogu a boŋ a ma ciya annabi ni nango ra. 	 Huan, Israel kumpipa dingin Nimsi tapa Jehu sathau na nilh ding; huan, na sika jawlnei hi dingin Abelmehol khua a mi Saphat tapa Elisa leng sathau na nilh ding.


A ma dooro guna ka di. D'a gar fuwo garo gaa guusu fooyaŋ kaŋ ga cangare-cangare, i ga boogu-boogu mo, wala i ga ciray-ciray, i ga guusu nda garo nangu cindo; 	 Huan, hii a en ding a, huan, ngai dih, hii in a hing lam sim hiam a san lam sim hiam a baang a nekkuak a, baang sang a kiam a a kimuh leh,


Noodin mo no a fay da Iliyasu. A kaa nga jine bora do. Nga mo ne a se: «Ifo no Iliyasu ne ni se?» A tu ka ne: «A ci ay se ka ne: ‹Daahir ni ga du baani.› » 	 Huchiin Elisa kianga kipan a pawt a, a pu kiang lam ah a paitaa; aman, Elisa in bang honna hilh a? a chi a. Huan, aman, na hoih khe nawn na tham ke, chiin a hon hilh, a chi a.


Yesu nya goono ga kay Yesu kanjiyaŋ bundo jarga, nga nd'a nya kayne, Maryama kaŋ ga ti Ciliyobas wande, da Maryama, Magdaliya bora. 	 Huan, Jesu kros kiangah a nu leh a nu sanggam, Mari Kleopa ji leh Mari Magdalini a ding ua.


Ya Rabbi, ma gaakasinay te, Zama hanante si no koyne, Naanaykoy si no mo Adam-izey ra. 	 Mi chihin a innvengte kiangah thu bangmahlou maimai a gengen uhi: maitang phatna leh khemna lungtang puin thu a gen nak uhi.


Ni ga yeej'ize fo no alfagey se zunubi se sargay, ngey: Lawi borey kaŋ ga ti Zadok banda, wo kaŋ yaŋ ga maan ay gaa zama ngey ma goy te ay se. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Levi chi siampu Zadok suana mi, na honsep sak dinga honnaih sekpa kiang ah khelh jiaka kithoihna dingin bawngpa tuai na piak ding ahi, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi.


Hala ni bumbo mo, takuba ga ni fundo gooru, zama bine boobo miiley ma bangay.» 	 (A hi, nang lungtang leng temsauin a dawt pailet ding a) huchia mi tampiin a lungtang ua a ngaihtuahte uh a latna dingin, a chi hi.


Lawitey jine borey Urusalima ra ga ti Uzzi, Bani izo, Hasabiya ize, Mattaniya ize, Mika ize, Asaf izey do haray, kaŋ yaŋ ga doon, kaŋ yaŋ go Irikoy windo muraadey boŋ. 	 Jerusalema Levi mite heutu leng Bani tapa Uzzi ahi, Hasabia tapa, Mattania tapa, Mika tapa, Asaph tapate, Pathian in nasepnaa, lasamite;


Woodin se, ma tuubi ka fun ni izelaalotara din ra ka ŋwaaray Rabbi gaa, hala hambara a ma ni yaafa nda ni bina miilayaŋo wo. 	 Huaijiakin, hiai na gitlouhna tawp san inla, Toupa kiangah thumin, huchiin na lungtanga na ngaihtuah a honngaidam kha moh ding hiam.


Jama wo kulu ma bay mo kaŋ Rabbi no ga faaba, kaŋ manti nda takuba wala nda yaaji bo, zama wongo ya Rabbi wane no. Nga mo g'araŋ daŋ iri kambe ra.» 	 Huan, hiai laia kikhawm khawmte tengtengin TOUPAN namsau leh teiin a hondam kei chih a thei thei ding ua; kidouna lah TOUPA kidouna ahi ngala, aman ka khut uah noute a honpe sin hi, a chi a.


Musa binde na nga goobo salle Misira laabo boŋ. Kala Rabbi kande wayna funay hawo laabo boŋ zaaro da cino din kulu. Saaya kaŋ mo bo, wayna funay hawo kande do. 	 Huan Mosiin achiang Aigupta gam tungah a lika, huan TOUPAN huai ni nitumin leh huai jankhuain suahlam huih a nungsaka; jingsang a honghihin suahlam huihin khaukhup a hontunta hi.


I ga naŋ bonkoono bina ma farhã ngey goy laaley do, Koy kayney mo ma farhã ngey hiiley do. 	 A gitlouhna un a kumpipa uh a kipaksak ua, a juau un a lal uh.


Amma sohõ, ya Rabbi, ni ya iri baaba no, Iri wo botogo no, nin no ga ti iri Cinakwa. Iri kulu mo ni kambe goyo no. 	 Huchiin na min lou-a, nang honlen dinga kihihhalh kuamah himhim a om kei uh: kou akipanin na mai na selta ngala, ka thulimlouhnate uh zangin non mangsakta hi.


Zama Rabbi araŋ Irikoyo, nga no g'araŋ dum, a ga tangam mo d'araŋ ibarey araŋ se, k'araŋ faaba.» 	 Nou honhondam dinga na melmate uh honsual sak dia na kiang ua om jelpa lah TOUPA na Pathian uh ahi ngala, chi heh.


Zama i goono ga ni ciine te da laala, Ni ibarey mo goono ga ni maa ce yaamo. 	 Amau tuh gilou takin nang a hon gensia un, nangmah douten na min tuh a genthanghuai nak uhi.


Ay ga laabo mo ciya kurmu hal araŋ ibarey kaŋ yaŋ goono ga goro a ra ma di a ka dambara nd'a. 	 Huan, gam ka hawmsak dinga; na melma uh huaia omten lamdang a sa ding uh.


Kal i ra afo kulu ne nga cala se: «Wa kaa iri ma goŋ te, hal iri ma du ka bay boro kaŋ no ka masiiba wo candi ka kande iri boŋ.» I binde na goŋo te, kala goŋo na Yonana di. 	 Huan, Khai, hiai thil hoihlou i tung ua hongom kua jiak ahia chih i theihna dingin, ai i san ding, chiin a kihou ua. Huchiin, ai a san ua, aisan Jona tungah a keta hi.


Zama araŋ ga bay lordey* kaŋ iri no araŋ se Rabbi Yesu maa gaa. 	 Toupa Jesu jiakin bangthute khawng ahia ka honpiak uh na thei ngal ua.


Ay biriyey go ga naagu ay baso nd'ay kuuro gaa. Da cat no ay du ka faaba. 	 Ka guh ka vun ah leh ka sa ah a belh bikbeka, huan ka ha vun toh ka suakta hi.


Araŋ ma mehaw jirbiyaŋ fe, Araŋ ma marga jama margu, sududuyaŋ wane. Wa arkusey da laabo gorokoy kulu margu i ma kaa Rabbi araŋ Irikoyo windo ra, I ma soobay ka hẽ Rabbi gaa. 	 Anngawl hun tang siangthou unla, kikhoppi taksuah bawl unla, TOUPA na Pathianin uah putekte leh hiai gama teng tengteng pi khawm unla, TOUPA sam un.


Alfa Uriya mo na sargay feema cina. Sanda mate kaŋ cine bonkoono Ahaz na hima-cara samba a ma fun Damaskos, yaadin cine no Uriya n'a te hala bonkoono Ahaz ga kaa ka fun Damaskos. 	 Huan, siampu Urijain maitam a bawla; kumpipa Ahazia Damaska khua akipana a khak bang geihin siampu Urijain Damaska khua akipana Ahaza hongpai nawn a nabawl khin keuhkeuh a.


Waato kaŋ a furo Irikoy windo ra, alfaga beerey da jama arkusey* kaa a do waato kaŋ cine a goono ga borey dondonandi. I ne: «Dabari woofo dumi no ni go ga hayey din te d'a? May ka ni no dabaro wo mo?» 	 Huan, Pathian biakin a lut nung a, thu a hilhlai in, siampu lalte leh vantang upate a kiang ah a hong ua, a kiang ah, Kua thu in ahia hiai thil na hih? Kuan thu a hon pai a? A chi ua.


Kulu nda yaadin i soobay ka zunubi te a se, I go ga murte Beeray-Beeri-Koyo gaa laabu kogo ra. 	 Huchi pipiin leng a tungah thil a hihkhial lailai ua, gam keu ah Tungnungpen tungah a hel uhi.


Ay ga hawji folloŋ daŋ i banda, a m'i kuru, sanda ay tamo Dawda nooya. Nga bumbo no g'i kuru, a ga ciya i hawji. 	 Huan a tunguah belamching khat ka koih dinga, ka nasempa David ngei; aman amaute a vak dinga; amah amau chingpa ahi dinga, amau a vak ding.


Araŋ ma ne Arkipas se a ma haggoy da saajaw goyo kaŋ a ta Rabbi do, hal a m'a toonandi. 	 Huan, Arkippa kiangah, nasepna Toupaa i muh pen tangtun dingin pilvang in, na chi un.Kei Paulain keimah khut ngeingeia hiai chibai honbukna kon-gelh ahi. Ka kolbulhte theigige un. Hehpihna na kiang uah om hen. Amen.


Sanney kaŋ Rabbi ci Mowab boŋ waato jirbey ra din nooya. 	 Huaite Moab tungthu TOUPAN tuma a gen ahi.Tuin bel TOUPAN, Kilohmi kum sima kum thum sungin Moab, thu pina, a mipi thupitakte nasanin, muhsithuaia omsakin a om dinga; a om sunt tawm chik mahmah, gen tham louh ahi ding uh, chiin a genta.


Manti hunkuna ya alkama wiyaŋ hane no? Ay ga Rabbi ce a ma hari nda beene kaatiyaŋ samba. Araŋ ga di, araŋ ga bay mo kaŋ araŋ laala ga beeri kaŋ araŋ goy Rabbi jine, za kaŋ araŋ na bonkooni ceeci araŋ boŋ se.» 	 Tuniin buh a la uh ahi kei maw? van gingsak ding leh vuah zusak dingin TOUPA ka sam dinga, huchiin kumpipa na nget thu uah TOUPA mitmuh a thil na hihkhelh uh a thupidan na thei un na mu ding uh, a chi a.


Rabbi sanno kaa ay do koyne ka ne: 	 Huan TOUPA thu ka kiangah a hong tunga,


Kwaara kulu kaŋ si araŋ kubayni, kaŋ si maa araŋ sanno, waati kaŋ araŋ goono ga fatta, araŋ ma kusa kaŋ go araŋ ce gaa din kokobe, zama a ma ciya i se seeda.» 	 Huan koi khua peuhin leng a honkipahpih kei ua, na thu uh a ngaihkhiak kei ua leh, huai akipan na pawt chiang un, amau mohpaih dingin, na khepek nuai ua leivui kai na tatkhe ding uh, a chi a.


A ne: «Rabbi ya ay tondi no, d'ay wongu fuwo, D'ay faabakwa, oho, ay wane no! 	 Huchi in aman, TOUPA ka suangpi leh ka kulhpi hon humbitpa ahi a, kei a ngei ahi;


Ni n'a bine muraadey feeri a se, Ni man'a ganji a meyo ŋwaarayey. (Wa dangay) 	 Hoihnaa vualzohnatein na dawn ngala: dangkaeng siangthou lallukhu na khusak hi.


Aloomar kuuku go a kambe ŋwaari gaa, A kamba wow gaa mo arzaka nda beeray. 	 A khut taklam ah nite sawtna a oma; a khut veilam ah hausaknate leh zahtakhuaina.


Sohõ binde, ya araŋ Urusalima gorokoy da Yahuda borey, Ay g'araŋ ŋwaaray, wa ciiti in d'ay kalo game ra. 	 Tuin, Jerusalem omte leh Juda mite aw, hehpihtakin kei leh ka grep huan kala thu honngaihtuah dih ve ua.


Ziimey mo si ngey ma woodin te da ngey moodabaley, hala ngey ma ganiyaŋ fattandi, amma i mana hin. Ganey binde go borey da almaney kulu gaa. 	 Huchiin a kaikhawm ua a vum uh: huan gama uihta hi.


woodin sabbay se yaa no Rabbi ci: A go, ay ga Semaya Nehelami bora gooji, nga nda nga banda kulu. Baa alboro fo si cindi a se da fundi dumo din ra. A si di gomno kaŋ ay ga te ay borey se din mo, zama a na murteyaŋ sanni te Rabbi gaa. Yaadin no Rabbi ci. 	 Huaiziakin TOUPAN hichiin a chi: Ngaiun, Nehelam mi Semaia leh a suante ka gawt dinga, hiai mite lakah mi khat lel leng a neikei ding, ka mite dinga thil hoih ka hih ding mu ding: TOUPA tungah helna thu a gen jiakin, chih TOUPA thu pawt ahi, chiin khak in achia.


«Ni baaba n'iri taabandi nda calu* kaŋ ga tin. Sohõ binde ni ma rongome te iri se da tamtaray konna kaŋ ni baaba n'iri daŋ d'a calu tiŋa kaŋ a dake iri boŋ, iri mo ga may ni se.» 	 Na pan ka hakkol uh agik sak mahmah seka; huaijiakin napan honzat gim na leh a hakkol giktak ka tung ua a koih hon suk jang sak inla, huchiin na naa ka sem diing uh, chiin a gen ua.


Alfaga ma afo salle zunubi se sargay. Afa mo ga te sargay kaŋ i ga ton. Alfaga ma sasabandiyaŋ te waybora se Rabbi jine, a ziibi dooruyaŋo sabbay se. 	 Huan, siampu in khelh thoihna ding in khat, haltum thillat ding in khat a lan ding ahi; huchi in siampu in si pawt mi a nitna thu ah TOUPA ma ah kilepna a bawl sak ding ahi


Sanno din binde kaan bonkoono nda nga laabukoyey se. Bonkoono goy ka te mo Memukan sanno boŋ. 	 Huchiin thugenin kumpipa leh lalte a kipak saka; huchiin Memukan thu dungjuiin kumpipan a hihta.Aman lah huaia kigelh dungjuiin, kimpipa bial tengteng, bial chiteng leh mi chiteng kiangah a pau uh dungjuiin, laikhakte a khaktaa, huchi-a michih in amah in sung mahmaha dante a puak lut theiha, a mite pau dungjuia a thehjak theihna dingin.


Batukwa na jinde daŋ ka ci bonkoono se. Bonkoono mo ne: «Da nga hinne no, baaru go no a meyo ra.» A kaa mo da zuray ka maan. 	 Huan, galvilpa a sam a, kumpipa a hilh a. Huan, kumpipa'n, Mi khat kia a hihleh tanchin hong gen ding a nei ahi ding, a chi a. Huan a hongpai mengmeng a, a hong nai hiaihiai a.


Kala biraw da hangaw gaa no borey ga du ka koy i do, zama laabo kulu ga ciya karji nyayaŋ da subu karjikoyyaŋ. 	 Gam pupi loulingnei leh khuallingnei ngen a honghihtak jiakin huaiah thal leh thalpeu tawiin a pai ding uhi.Huan, tang, tuipi-a tohsa tengah, loulingnei leh khualingnei kihtak jiakin na honpai kei dinga, bawngtalte tatsakna leh belam ngah ding lel a hita ding hi, a chi a.


A nangora ra a ga ndunnya gorokoy kulu fonnay. 	 Lei a om tengteng a omna mun a kipanin a hon en jel hi.


Ya Rabbi, ay ga tabbatandi kaŋ boro fondo, Manti a kambe ra no a go. Boro kaŋ ga dira sinda hina mo a ma nga ce me-daarey soola. 	 Aw TOUPA, mihing omdan bel, amah thu lel ahi kei chih ka theita hi: a tunga pai mihing ah, a pheikhai pi ding a om kei hi.


Sekem ne Dina baabo d'a armey se: «Ay nya-izey, wa naŋ ay ma du gaakuri araŋ do. Haŋ kaŋ araŋ ga daŋ ay gaa kulu, ay g'a bana. 	 Huan, Sekemin nungak pa leh a sanggampa te kiangah, honhehpih ve ua, ka kianga na gen peuh uh ka honpe ding.


Dawda mo ye ka Irikoy hã koyne. Amma Irikoy ne a se: «Ni ma si ziji k'i ceeci. Ni ma windi ka kaa i gaa balsam nyaŋey jine. 	 Huan Davidin Pathian thu a dong nawna; huan Pathianin a kiangah, Amau delh dingin na kuan tou kei ding: amau kihei mangsan inla, mulberi singte jawn takah amau sualin.


I na Paska bato din haggoy Yosiya mayra jiiri way cindi ahakkanta ra. 	 Kum sawm leh kum giat Josia a lal kumin huai paikan ankuang a nei uhi.


I boro hinza binde na Filistancey batukoy barsi ka hari kaa dayo gaa kaŋ go Baytlahami meyo jarga, ka kand'a Dawda do. Kulu nda yaadin, Dawda wangu k'a haŋ, amma a n'a dooru sargay Rabbi jine 	 Huan huai thumten Philistia mite tampi lak a phu pai suak ua, Beth-lehem tuihel akipan tui a vatawi ua, kongpi kianga om, a honla ua, David kiang a hontun uhi: himahleh Davidin a dawn nuam keia, TOUPA adin a bung khe jawa.


Ni nangora go diibi-diiba game ra. I diibi-diiba sabbay se no i wangu ka yadda ngey m'ay bay. Yaadin no Rabbi ci. 	 Khemhat lakah na tenga, a khemna uh jiakin kei a honthei nuam kei uh, chih TOUPA thu pawt ahi.


Amma Yehosaba, bonkoono Yoram izo, Ahaziya wayme na Ahaziya izo Yowasa sambu. A n'a zay ka kaa bonkoono izey kaŋ i wi yaŋ ra, nga nd'a hampakwa. A n'i daŋ mo kaniyaŋ fu fo ra. I n'a tugu Ataliya se mo hal i mana du k'a wi. 	 Ahazia tapa Joas bel kumpipa Jehoram tanu, Ahazia sanggamnu Jehosabain kumpipa tapa a thahte uh laka kipan a pi manga, a donmi toh lupna dantan ah a omsaka; Athalia muh theih louh dingin a sel ua, huchiin thah ahitakei.


Yosiya izey mo neeya: a hay-jina Yohanan, ihinkanta Yehoyacim, ihinzanta Zedeciya, itaacanta Sallum. 	 Huan Josia tapate; tamasa Johanan, nihna Jehoiakim, thumna Zedekia, lina Sallum.


Amma kaŋ Yesu maa woodin, a tu a se ka ne: «Ma si humburu, kala day ni ma cimandi, a ga du baani mo.» 	 Jesun huai thu a jakin, Lau ken, gingta mai in, huchiin a dam nawn ding, a chi a, a dawnga.


A ne ay se: «Sanney din ya naanaykoyyaŋ no, cimi-cimi wane yaŋ mo no. Rabbi mo, annabey biyey Irikoyo na nga malayka donton a ma bangandi nga tamey se haŋ kaŋ tilas ga haw ka te, kaŋ manti nda gayyaŋ. 	 Huan aman tuh a kiangah, Hiai thute a muanhuai un a dik uhi: huan Toupa jawlnei siangthou te Pathianin, thil hong om pah mahmah dingte a si khate kiangah mu sak dingin, a angel a sawlta hi.


A ga ciya mo, saaya kaŋ ay darza ga bisa, ay ga ni daŋ tondo kortimi ra. Ay ga ni daabu nd'ay kamba hal ay ma bisa. 	 Huan hichi ahi ding a; ka thupina in a hon khen sung in ka khut in ka hon khuh ding:Huan ka khut ka lamang dia, huchi in ka nung lam na mu ding: himahleh ka mai a kimukei ding, a chi a.


Nga mo ne a se: «Haciika ay ga ne ni se: hunkuna ni ga bara ay banda Paradiso* ra.» 	 Huan, aman, a kiangah, Chihtaktakin ka honhilh ahi, Tuniin ka kiangah Paradis ah na om sam ding, achia.


A ye ka ne i se: «Wa koy tondey do, zama araŋ ce ganakoy ma si araŋ to. Araŋ ma tugu noodin kala jirbi hinza, hala ce ganakoy ma ye ka kaa. Gaa no araŋ mo ma fonda di.» 	 Huan, a kiang uah, Tang lam juanin paita un, huchilouinjaw nou hondelhten a honmu kha ding uh; huan, huailaiah ni thum vabu un; nou hondelhte a hongkiknawn masiah uh: huaizoh chiangin ahihleh na pai nawn na ding uhi, a chi a.


A ciya binde, za Sawulu goono ga salaŋ nda alfaga yaadin, kala gartyaŋo kaŋ go Filistancey gata ra go ga tonton ka ziji. Sawulu binde ne alfaga din se: «Ni kambe kaa.» 	 Huan, hichi ahi a, Saulain siampu a houpih laitakin Philistia mite giahmun lama buai jakna a uang sema; huan, Saulain siampu kiangah, na khut kaikikin, a chi a.


A ga ciya mo, han din hane, Tondi kuukey ga reyzin hari kaano tolli, Tudey mo ga wa bambari. Yahuda goorey kulu mo ga zuru nda hari. Bulbulu fo mo ga zorti ka fun Rabbi fuwo do, Zama a ma Sittim gooro haŋandi. 	 Huaini chiang in hichi ahi ding a, tang sangte uain khum a kai sak ding ua, tang te nawitui in a luang ding a; Toupa in akipah in tuikhuk a hong kikhohkhe ding a, Sittim lui guam a nawng sak ding


D'ay naanay wura gaa, D'ay ne wura hanante se: ‹Nin no ga ti ay deyaŋ haro!› 	 Dangkaeng lametpena ka nabawla, dangkaeng hoih kiangah, ka muanna na hi, ka nachihtaka;


Woodin sabbay se no Yahudancey ye ka ceeci ngey m'a wi, zama manti asibti zaaro hasarayaŋo hinne se, amma zama a goono ga nga boŋ sasabandi nda Irikoy, kaŋ a goono ga ne Irikoy ga ti nga Baaba. 	 Huchiin, Judaten hihlup a tum semsem ua, Khawlni a tanlouh jiak kia leng ahi keia, Pathian amah Paa a bawl a, Pathian toh ki kima a kibawl jiakin leng ahi.


Jine funa ne nga bina ra: ‹Mate no ay ga te, za kaŋ ay koyo ga jine-funetara ta ay gaa? Ay sinda gaaham gaabi ay ma koy ka far, haawi g'ay di mo ay ma koy ka bar kar. 	 Huan, sumkempan, a lungsimin, Ka Toupan ka sumkep hontawp ding hi a, bangchin ka hih dia leh? lei toh lah ka ngap kei a, khutdoh lah ka zum ngala.


Boro kaŋ maa araŋ se, a maa ay mo se. Boro kaŋ wangu araŋ, a wangu ay mo. Boro kaŋ wangu ay mo, a wangu nga kaŋ n'ay donton.» 	 Kuapeuh na thu uh ngai khia, keimah thungaikhia ahi a; kuapeuh nou hodeih lou tuh, kei hondeih lou ahi a; kuapeuh nou honngai lou tuh kei honngai lou ahi a, kuapeuh kei honngai lou tuh, honsawlpa ngai lou ahi, a chi.


A ye ka ne ay se: Ma furo ka di fanta goy laalo kaŋ i goono ga te noodin. 	 Huan aman ka kiangah, Lut inla, hiaia khelhna kihhuai tak a hih uh en dih, a chi a.


Manti mo borey kulu kaŋ ti Ibrahim bandayaŋ no ga ti izeyaŋ. Zama _Irikoy ne__: «Isaka gaa no ni banda ga fun.» 	 Abraham suante a hih jiak un a vek un a tate leng ahi kei uhi; Isaak ah na suante a kiminloh ding, chih ahi jaw hi.


Da ni ga nya-izey fahamandi nda woodin yaŋ, ni ga ciya Almasihu goy-teeri hanno, kaŋ ga nga boŋ funa nda cimbeeri sanney da dondonandiyaŋ hanna kaŋ ni gana hala hõ. 	 Huaite unaute na theihsak leh, Kris Jesu nasempa hoihtak, ginnaleh thuhilhna hoih tutana na zuih thu a vaklian nahi ding hi.


Amma i kaa ka maan Musa do ka ne: «Iri ga kaliyaŋ te iri almaney se, da kwaarayaŋ mo iri zankey se. 	 Huan, a va naih ua, a kiang ah, Hiai lai ah ka gan ua ding in belam huangte leh ka tate uh a ding khua peuh ka bawl ding ua:


Sohõ mo, a go, Rabbi n'ay hallasi kala jiiri waytaaci cindi gu wo, danga mate kaŋ a ci din, za hano kaŋ hane Rabbi na sanno din ci Musa se, za Israyla goono ga windi-windi saajo ra. Sohõ mo ay jiirey wahakku cindi gu no. 	 Huchiin ngaiin, TOUPAN Mosi kianga huai thute a gen nung Israelte gamdaia a vakvak sung un TOUPAN a gensa bangin kum sawmli leh Kum nga tak a hondamsaka; huchiin ngaiin, tuin kum sawmgiat leh kum nga ka hita hi.


Amma seeda kaŋ ay ga ta, manti borey wane no, amma ay ga sanney din ci zama araŋ ma du faaba. 	 Thu theihsak ka san tuh mihing akipan ahi chihna ahi keia; himahleh na hinna ding un hiai thu tuh ka gen ahi.


Amma sohõ kaŋ araŋ ga Irikoy bay, wala a ga bisa ay ma ne Irikoy g'araŋ bay, mate no araŋ ga te ka bare ka ye ndunnya hayey do kaŋ gazanteyaŋ no, yaamoyaŋ mo no? Mate no araŋ ga te ka miila araŋ ma ye hayey din tamtara ra? 	 Tua Pathian na hontheih nung un bel-hi lou, Pathian theihmi na honghih nung un, chih ding ahi jaw-thubul jawngkhal leh namanloua bawia om nawn na utnate uh lama, bangchi dana kihei nawn na hi ua?


Kala Irikoy fuwo kosaray* taafa mo kortu za beene kala ganda ka fay ihinka. Laabo mo zinji, tondey kortu. 	 Huan, ngai dih, Pathian biakin puanjak tuh a tunglam a kipan a nuailam tan in hong keksuakta a; huan, jin bang a hong ling a, suangpite a hong khangkham a; hante a hong kihong a;


Ay mo ga Sisera candi ka kande ni do, nga kaŋ ci Yaban wongu bonkoono, a ma kaa Cison gooro do, nga nda nga torkey da nga kunda. Ay g'a daŋ ni kambe ra mo.› » 	 Huchiin Kison lui ah Jabin sepaih heutu Sisera a kangtalaite leh a lawite toh ka honsawl ding; huan, amah nang ka honpe ding, chiin thu apia ahi kei maw? achi a.


Ya araŋ bine sando koyey, Araŋ kaŋ ga mooru adilitaray, wa hanga jeeri ay se. 	 Lungsim ki-uangsak, diktatna toh kigamlate aw, ka thu ngaikhia un:Ka diktatna ka hontawi naia, gamlaah a om kei ding, ka hondamnain leng sawt a hal kei ding; huchiin ka thupina Israelte adingin hotdamna Zion ah ka koih ding


Boro fo kaŋ bu, a dumo ga kaa k'a sambu, boro ma biriyey fattandi windo ra ka du k'i ton se. Kal a ma ne boro fo kaŋ go hala windo jina haray din se: «D'a ta day, afo cindi ni banda jina?» Nga mo ga ne: «Abada.» Saaya din a ga ne: «Ma dangay, zama i mana yadda iri se iri ma Rabbi maa ce.» 	 Huan mi khat pangak a halpa ngeiin leng a laa, in sunga kipana a guh la khe dingin, in sungtawng pena ommi kiangah, Na kiangah kuapeuh a om lai a om uhia? a chiha, aman, Om lou, a chih leh; huan, aman, Dai sisipin! TOUPa min lah i lou ding ahi ngal keia, a chi ding a.


a na bannya fo ce ka hayey din baaru hã. 	 Huchiin, a sikha khat a sama, Tuabang ahia? chiin, a donga.


Yaadin cine no a ciya ihanno nga beera da nga kambe kuuyaŋo do, Zama a kaajey to hari boobo gaa. 	 Huchiin, a kilawm, a thupina, ahiangte sau sauna ah zel in; a zung lah tui tampi te kiangah a om ngal.


Han din hane Misira ga ciya sanda wayboroyaŋ. I ga humburu ka jijiri, Rabbi Kundeykoyo kamba zinjiyaŋo kaŋ a goono ga zinji laabo boŋ sabbay se. 	 Huai ni chiangin Aiguptate numeite bang ahi ding ua: Sepaihte TOUPA khut sin a tung ua aki sin jiakin a ling un a lau ding uhi.


Manti woodin do no Israyla bonkoono Suleymanu na zunubi te bo? Kulu nda yaadin dumi cindi boobo ra bonkooni kulu si no sanda Suleymanu cine, a go mo, Irikoy ga ba r'a. Irikoy n'a daŋ mo a ma te bonkooni Israyla kulu boŋ, amma baa nga bumbo din, mebarawey wayborey n'a daŋ a ma zunubi te. 	 Israel kumpipa Solomon hiaitein a khial kei maw? ninapiin lah nam tampite lakah amah bang kumpipa a om keia, a Pathian itin a om a, Israel tengteng tungah Pathianin kumpipain a bawl hi: himahleh amah nangawn numei lamdangten a khialsak uhi.


Borey din mana bay, i mana laakal ye mo, Zama i moy go daabante hal i si hin ka di, I biney mo daabu hal i si hin ka faham. 	 A theikei ua, a ngaihtuah sam kei uh; aman lah a mit uh a mitsisakta ngala; a theihsiam louhna dingun a lungtang uh leng a khaksakta hi.


Ma si humburu taabi kaŋ ni ga ba ka haŋ. Guna Iblisi* goono ga soola nga m'araŋ ra boro fooyaŋ daŋ kasu, zama i m'araŋ si. Araŋ ga di kankami mo jirbi way. Ma ciya naanaykoy hala buuyaŋ, ay mo ga ni no fundi boŋtobay. 	 Na thuak pah ding thilte kihta ken; ngai in, zeeta na om theihna ding un diabolin na lak ua a khenkhen suangkulh ah honkhum pah ding; huan ni sawm sung gimthuakna na nei ding uhi. Sih phain ginom in, huan hinna lallukhu kon pe ding.


Zama Irikoy bay zaari kaŋ araŋ ŋwa a gaa, araŋ moy ga feeri hal araŋ ga ciya danga Irikoy cine, ka hari hanno nda hari laalo bay.» 	 Na nek ni ua pat na mit uh hongvak dia, a sia leh a pha theiin Pathian bangin na hongom ding uh chih Pathianin thie kilkel eive, a chi a.


Ngey kaŋ yaŋ i kabu i do, sanda Manasse kunda waney, boro zambar waranza cindi hinka nda zangu hinka no. 	 Manase nama, a simte uh, sing thum leh sang nih leh za nih ahi uh.


Irikoy na hay kulu kaŋ nga te guna, i go mo, i kulu ga boori gumo. Wiciri kambu te, susubay mo te, jirbi iddanta nooya. 	 Huan, Pathianin a thil bawl khempeuh a ena, ngaiin, hoih a sa mahmah, Huchiin, nitaklam a oma, jinglam leng a om, ani gukna ah.


I ga dabu ni gaa no zama i ma kubayyaŋ hukumo haggoy, da hukumo saajaw goy kulu mo. Yaw fo ma si maan araŋ gaa. 	 Puan inn nasepna tengteng ah kihoupihna puan inn nna pen a tang ding uh: nam dangten nou a hon naih ding uh ahi kei hi.


Daahir ni g'a yeti a se hala wayna ga kaŋ, zama a ma du ka kani nga taafa ra ka albarka gaara ni se. Woodin mo ga ciya ni se adilitaray Rabbi ni Irikoyo diyaŋ gaa. 	 A puansilha lupa, a honphat theihna dingin a khamna na Pathian uh theihin nou dingin thil diktat ahi ding hi.


Bonkooni kaŋ goono ga goro ciiti karga boŋ ga laala kulu say nda nga moy. 	 Kumpipa vaihawmna mangtutphah tunga tuin a mitin gilou tengteng a theh jak hi.


A na me daabirjiyaŋ te nango kaŋ ga hanan gumo se da zeytun bunduyaŋ, beene bundo nda carawey gaa waney mo kambu gu koyyaŋ no. 	 Huan, biakna mun lutna dingin oliv sing kongkhak a bawla: kongpi lutung leh kongpi biangte a bang seh nga suah sehkhat chia ahi.


To, ma ni kambe salle sohõ k'a biri nd'a baso ham. Sohõ a ga ni wow ni jine.» 	 Himahleh tuin na khut khainla, a guh leh a sa khoih lechin, huan na maitangah nang hon gense ding hi, a chi a.


Metusala jirbey kulu, jiiri zangu yagga nda waydu cindi yagga no, gaa no a bu. 	 Huchiin Methusel dam sung tengteng kum za kua leh kum sawm guk leh kum kua ahia: huan, a sita hi.


Kala gaabikooney ra afo tu ka ne: «Yasse, Baytlahami bora izey ra ay di afo kaŋ ga waani doonu jinay karyaŋ gumo. Yaarukom mo no, wongu boro no. A ga faham da sanni, boro no kaŋ ga sogo, Rabbi go a banda mo.» 	 Huchiin tangval khatin a dawnga, a kiangah, ngai dih, Bethlehem mi Jesai tapa khat ka mutaa, huai mi tum siamtak, mi hangsan tak, kidou mi, thugen siamtak, melhoih tak ahi, a kiangah TOUPA leng a om, a chi a.


Da borey ga baa, i tubo ga beeri. Da borey ciraariyaŋ no mo i tubo ga kayna. I ga almayaaley kulu no i lasaabo boŋ. 	 A tam deuhte gam na pe tam ding a, a tawm deuhte gam na pe tawm ding hi: simdan bang in gam piak chiat ding ahi.


Rabbi ne: Zaari woodin ra, Ay ga borey kaŋ yaŋ ga simbar margu, Ay ma borey kaŋ yaŋ i gaaray margu, Da borey kaŋ yaŋ ay taabandi mo. 	 TOUPAN hichiin a chi: Huai ni chiangin khebai ka kaikhawm dinga, delhmanga om leh ka sukgima om ka kaikhawm ding.


Amma boro kaŋ goono ga kaŋ kurmu citila ra, A ma si nga kambe salle no? Wala a masiibey ra, A ma si gaakasinay hẽeni te no? 	 Hitamahleh siatnaa pukgawp miin a ban jak lou ding hia? Ahihkeileh a tuahsiatna ah panpihna ngenin kikou lou ding hia?


Koyne, a ma hincin jindi hinka ta Israyla izey marga gaa kaŋ ga te zunubi se sargay, ngey nda feeji gaaru fo sargay summaare kaŋ i ga ton se. 	 Huan, Israel suante mipi houna kelpa nih khelh thoihna ding in leh haltum thillat ding in belampa khat a tawi ding.


Yusufu tu Firawna se ka ne: «Manti ay se no a go bo. Irikoy no ga tu Firawna se da baani sanni.» 	 Huan, Joseph in Pharo a dawnga, huai ahihleh keia om ahikei hi, Pathianin Pharo lungmuanhuai takin a dawng zaw ding, achia.


Izeyaŋ go no kaŋ hinjey ga hima takubayaŋ. I workondey mo danga zaamayaŋ cine no, Zama i ga talkey ŋwa i ma ban ndunnya ra, Laamikoyey mo ma ban borey ra. 	 A hate uh namsau bang, leh a hate uh temta bang suan khat a om uh, lei akipan migenthei leh, tasamte mite laka kipana nekbeina dingin.


Han din binde i na Filistancey kar za Mikmas kal a ma kaa Ayyalon. Jama binde taabi gumo. 	 Huchiin huai niin Mikmas akipanin Aijalon tanin Philistia mite a sual ua; huan, mipite a bah mahmah uhi.


Hay kulu mo kaŋ araŋ goono ga te, da sanni ra no wala goy ra no, araŋ m'a kulu te Rabbi Yesu maa ra ka Baaba Irikoy saabu a do. 	 Huan, na hih peuhmah uh, thugen ah hiam, thilhih ah hiam amah jiaka Pa Pathian kianga kipahthugen kawmin Toupa Jesu minin hih vek un.


Susan faada ra mo Yahudancey na boro zangu gu wi k'i halaci. 	 Huan Susan inpi ah Judate mi za nga a that uh a hihgawp uh.


A goono ga woodin ci no ka cabe buuyaŋ kaŋ dumi no nga ga ba ka bu. 	 Huai thu tuh a sih dingdan theihsakna dia a gen ahi.


A na nga jidan bisey ganjey sinji harey ra, A na burey ciya nga torka, A ga dira haw fatayaŋ boŋ. 	 Aman a dantan sunggil kalvaite tuite khawngah a khunga; meipi tuh kangtalaiin a bawla; huih kha tungah a vak hi:


A go, hunkuna day a go guusu fo ra ga tugu, wala mo nangu fo. A ga ciya mo d'a kaŋ i boŋ, afooyaŋ mo kaŋ ka bu za sintina, boro kulu kaŋ maa r'a ga ne: ‹I na halaciyaŋ bambata te Absalom ganakoy ra.› 	 Ngai in, tu in leng koilai leihawm hiam ah, koilai mun ah hiam a bu thek ahi ding: huan, hichi ahi ding a, a kisual tung ua mi khenkhat a puk ua leh a zapeuh in, Absalom zuite a that ek uh, a chi mai ding uh.


I ga Mowab ceeri, i g'a zankey daŋ i ma baray. 	 Moaba a mang hi, a tate kap ging zakin a om hi,


Zamana laalo da zina-teero borey wo goono ga alaama fo ceeci. I s'i no alaama kulu kala day Yonana* alaama hinne.» Kal a dira k'i naŋ. 	 Khangthak giloutak leh angkawm hatten chiamtehna a zong ua, himahleh, Jona chiamtehna lou ngal a kiang uah chiamtehna himhim piak a hikei ding, a chi a, a dawng a. Huan, amaute a paisan a, a pawt kheta.


Laabukoy kayna kaŋ sinda fahamay, Nga wo toonyante beeri no, Amma boro kaŋ wangu zamba riiba ga nga jirbey kuukandi. 	 Vaihawmmi theisiamna tasam tuh nuaisiahhatmi thupi ahi: himahleh kuapeuh huaihamna huain a nite a sausak ding.


Woodin sabbay se Yesu ne: «Bonkooni banda fo koy laabu fo ra kaŋ ga mooru, zama nga ma du koytaray ka ye ka kaa. 	 Huchiin hiai thu khawng a gena; Mi Hoih kuahiam gam ukna thu laa hongkik nawn dingin kho gamla takah a hoha.


I na woone wo hantum ka daŋ i kambey ra ka ne: «Iri, diyey da arkusey, kaŋ ti araŋ nya-izeyaŋ, go ga dumi cindey nya-izey kaŋ yaŋ go Antiyos, da Suriya, da Silisiya fo. 	 Huan, hichibangin a gelh ua, a khut uah a khak uh: - Sawltakte leh unaute laka upaten Antiok khua ah, Suria gamah leh Silisia gama Jentel unaute chibai a buk uh.


Ay di kaŋ fundikooney kulu kaŋ goono ga dira beena cire ga margu arwasu hinkanta din banda, nga kaŋ ga boro jina nango sambu. 	 Ni nuaia vaka hing tengteng, tuailaite toh a om uh a hih leh, a nihna, a munah a ding chih ka muta hi.Mi tengteng, a amaute tunga a omna mahmah, bei chih a om keia: hinapiinlah tunung chia hongom dingte amahah a kipak kei ding uh. Chihtaktakin hiai leng bangmahlou leh huih nungdelh ahi.


Araŋ ga maani ŋwa kal araŋ ma kungu ka daaru. Araŋ ma kuri haŋ kal araŋ ma bugu, ay sarga wane kaŋ ay soola araŋ se. 	 Nou dia kithoihna ankuang ka lui thau, vah kikeihin na ne ding ua; a sisan kham khopin na dawn ding uh.


Israyla bonkoono Peka jirbey ra, Assiriya bonkoono Tiglat-Pileser kaa ka Iyon, da Abel-Bayt-Maaka, da Yanowa, da Kedes, da Hazor ŋwa, danga Jileyad da Galili da Naftali laabey kulu no. A kond'ey tamtaray Assiriya laabo ra. 	 Israel kumpipa Peka lal lain Assuria kumpipa Tiglath-pileserin Ijon khua te, Abel-beth-maakak khuate, Nanoa khuate, Kades khuate, hazor khuate, Gilead leh galili gamte, Naphtali gam tengteng a laa: huan, Assuria gamah salin a pi hi.


Zama ay gaahamo ya ŋwaari no da cimi, ay kuro mo haŋyaŋ hari no da cimi. 	 Ka sa jaw an ahi taktaka, ka sisan leng dawnding ahi taktak.


Waato kaŋ jinda salaŋ ka ban, i mana di boro kulu kala Yesu hinne. I dangay mo jirbey din ra. I mana ci boro kulu se hay kulu kaŋ ngey di. 	 Huan aw a daih takin Jesu amah kiain a muta uh. Huan, a dai dide ua, huailai khawngin a thil muh uh kuamah bangmah a hilh kei uh.


Alborey kaŋ gonda adilitaray ga ciiti i se, ciiti kaŋ dumi i ga te zina-teerey se, da wo kaŋ dumi i ga te wayborey kaŋ na kuri mun se. Zama ngey wo zina-teeriyaŋ no, kuri mo go i kambey gaa. 	 Himahleh mi diktatten angkawmnute leh sisan suah hat numeite vai a hawm bang un a hawm sak ding ua, angkawmnute a hih ua, a khut ua sisan a ban jiakin.


Kaŋ wiciri kambo to, Dawda tun nga daarijo boŋ ka bar-bare bonkoono windi cinari kuuko boŋ. Noodin no a go cinaro boŋ, a na wayboro fo kaŋ go ga nyumay fonnay, waybora mo ga sogo gumo. 	 Huan, hichi ahi a, nitak ni nem in a lupna a kipan David a thou a, kumpipa in tungah a kahtou a: huan, in tung a kipan in numei khat kisil lai a mu hi; huai numei bel mel hoihtak ahi a.


A ga ciya mo, Rabbi sarga* zaaro ra, Ay ga goojiyaŋ te mayraykoyey da koy-izey, Da boro kulu kaŋ goono ga daabu nda yaw bankaaray se mo. 	 Huan T TOUPA kithoih ni chiangin hichi ahi dinga, lalte, leh kumpipa tapate leh, gamdang puana kijem huchibang tengteng ka gawt ding.


To, ya-cine gaa no ay g'araŋ gosi: ay ze da Firawna fundo! Araŋ si fatta ne kala nda araŋ koda kaa jina. 	 Hichibanga ettel in na om ding uh: na nautumpen uh hiailaia a hongpai kei leh Pharo hinna kichiamin hiai a kipan na pawtkhe kei ding uh ka honchi ahi.


Yusufu mo koy zama a ma nga baabo fiji. Firawna tamey kulu mo, kaŋ yaŋ ga ti a windo arkusey, da Misira laabo arkusey kulu, 	 Huchiin, Joseph bel a pa vui dingin a vahoh toua: huan, Pharo sikha tengteng, a innkuan laka upate leh Aigupta gam upa tengteng leh,


Rabbi ne Musa se: «Firawna bina sandi, a wangu mo ka borey taŋ. 	 Huan TOUPAN Mosi kiangah, Pharo lungtang a khauhtaa, mite paisak a nial.


Alwaato din i goono ga Hanandiyaŋ Bato* te Urusalima, hargu alwaato ra mo no. 	 Huan, Jerusalem khuaa Tempul latna Ankuanglui lai ahi a; huai tuh phalbi lai ahi.


Ya Rabbi, m'ay dondonandi ni fonda, M'ay candi mo fonda kaŋ go banda fo ra ay ibarey sabbay se. 	 TOUPA aw, na lampi hon ensak inla; ka melma te jiakin lampi phei mahmah ah honpiin.


yaadin mo no iri, kaŋ ga ti iboobo, iri ciya gaaham folloŋ Almasihu ra, iri boro fo kulu mo care gaaham jareyaŋ no. 	 Huchi mahbangin, eite tampi himah lehang, Kris ah pumpi khat ihi ua: a tuamtuamin I kihiang tuah chiat uhi.


Mika din gonda tooru fu. A na efod*, da fu-kaliyaŋ te. A na nga izey ra afo kambey toonandi zama a ma ciya nga se toorey alfaga. 	 Huan, Mikain pathiante in a nei a, ephod leh milimte a bawla, atapa khat a siampu dingin a sehtuamta a.


ka ne: «Nin kaŋ to da munaficitaray da zamba kulu dumi, nin Iblisi izo, adilitaray kulu ibare, ni si fay da Rabbi fondo kayantey siirandiyaŋ no? 	 Nang mi khem leh huathuai chitenga dimpa, diabol tapa aw, nang diktatna teng teng melmapa aw, Toupa lam diktakte hihsiat na tawp kei ding maw?


I na i waadu Alaahara se sanda feeji kuru cine. Buuyaŋ no g'i boy. Adilantey g'i may susubay. I gaakuro mo ga ciya Alaahara se ŋwaari. I ga daray ngey windey se nangu mooro. 	 Ka hinna bel Pathianin Sheol khua akipan a tan khe dinga; aman honkipahpih ding ahi ngala. Selah.


Ni tugu buru ra zama adduwa kulu ma si bisa ka koy ni do. 	 Meipiin na kituama, huchia ka thumnain a pailet louhna dingin.


Israyla kulu maa mo ka ne: «Sawulu na Filistancey marga kar, hala mo Israyla ciya fanta hari Filistancey do.» Jama binde margu ka Sawulu gana ka koy Jilgal. 	 Huan, Israelte tengtengin, Saulain Philistia galvil sepaihte a sual chih leh Israelten leng Philistia mite huatin a om uh chih thute a naza ta ua. Huchiin mipite Saula kiangah Gilgal ah a kikai khawmta uhi.


Guna, sanno neeya kaŋ Rabbi goono ga ci bonkoono boŋ kaŋ goono ga goro Dawda karga boŋ, da jama kulu boŋ kaŋ goono ga goro gallu woone ra, araŋ nya-izey nooya kaŋ yaŋ mana fatta ka koy tamtaray araŋ banda. -- 	 TOUPAN David tutphahah kumpipa tungtang thu leh hiai khawpia teng mipi tengteng, sal dia pe tel louh, na unaute uh tungtang thu ah hichiin a chi ngala:


Nga mo kaŋ go fuwo ra, a ma tu ka ne: ‹Ma s'ay taabandi. I na fu meyo daabu sohõ. Ay izey go ay do daaro boŋ mo. Ay si hin ka tun ka no ni se.› 	 in sung a pan tuh, Hon hihbuai ken; tun jaw kong khak ahi, ka tate leng ka kiangah lupnaah a ihmuta uh; thouin ka hongpe theikei, chiin, dawng leh, ka honhilh ahi,


I ga wayborey kaŋ kurnyey bu windey ŋwa, i ga adduwa kuuku te ka te ce birji mo. Woone yaŋ ga du ciiti konno kaŋ ga jaase ikulu.» 	 meithaite inte a negai ua, mi khemna dingin sawt pipi a thum uh. Huaiten siam louh anak tan semding uhi, a chi a.


Kala Musa donton ka ne i ma Eliyab izey Datan da Abiram ce. I tu ka ne: «Iri wo, iri si kaa! 	 Huan, Mosi in Elia tapa Dathan leh Abiram a sam sak a: amau, Kong paitou kei ding uh:


Dumi no kaŋ moyduma ga futu, kaŋ si dogonandi dottijo se, a si gaakuri cabe zanka se mo. 	 Nam, kihtakhuai melpu upa leng khawksa lou leh tuailaite leng deihsak tuan lou:


Alwaato din ra mo Tattenay, kaŋ ga isa daŋanta may, da Setar-Bozenay, da ngey gorokasiney kaa i do ka ne i se: «May no k'araŋ lordi ka ne araŋ ma windo wo cina, araŋ ma cinaro wo kubandi mo?» 	 Huchihlai mahin a kiang uah Tattenai, luipi khena ukpipa leh Sethar-bozenai leh, a kithuahpihte uh a hong ua, a kiang uah hichibangin, Hiai in lam ding leh hiai kulhbang zou dingin nou kuan thu a honpiaa? a chi ua.


Sintina day ay ga bana i gaa labu-care i goy laaley d'i zunubey se, za kaŋ i n'ay laabo ziibandi. I n'ay wane baa mo toonandi nda ngey tooru himandey da ngey fanta harey mo. 	 Huchiin a thil kihhuai luangte ua ka gam a hihnit u leh a kihhuaina ua ka goutan gam a dimsak jiak un a thulimlouhna uh leh a khelhna uh a zahnihin ka thuk ding, chih TOUPA thu pawt ahi.


iddanta Attay, iyyanta Eliyel, 	 Attai a gukna, Eliel a sagihna;


Pasur, da Amariya, da Malciya, 	 Pashur, Amaria, Malkija;


Zama ndunnya dumo wala koytaray mayra kaŋ ga wangu ka may ni se ga halaci. Oho, ni ga ndunnya dumo din alandaaba parkatak. 	 Na na sem nuamlou nam leh gam lah a mang sin ngal uh; ahi, huai namte jaw suksiatin a om ding uh.


Sawulu nda Yonata ya baakasinay hariyaŋ da taalam hariyaŋ no waato kaŋ i gonda fundi, I buuyaŋey ra mo i mana fay. I waasu nda zeeban, I gaabu nda muusu beeri. 	 Saula leh Jonathan hindan lah a deihhuai in a kilawm a, a sih un leng a khenkei uh, mipite sang in a hatzaw ua, humpinelkaite sang in a hatzaw uh.


Irikoy ma tun, a ibarey mo ma say. Borey kaŋ yaŋ wang'a ma zuru a jine. 	 Meikhu mutmanga a om bangin, amau mut mangin: khuainun mei luma a zul bangin mi gilou-saloute Pathian maah mangthang uhen.


Zama woone araŋ bay daahir: zina-teeri kulu, wala boro laalo, wala boro kaŋ ga bini (zama biniyay ya tooru ganayaŋ dumi fo no), borey din kulu sinda tubu Almasihu nda Irikoy koytara ra. 	 Kingaihhat leh mi thanghuai leh, mi huaiham himhimin (mi huaiham jaw milim bemi a hi) Kris leh Pathian gamah tanding himhim a neikei uh chih na thei mahmah ngal ua.


A na bonjare taaci te a se da jitti bundu k'i daabu nda wura, i gotey wura wane yaŋ no. A na nzarfu daba taaci soogu i se. 	 Huchi in huai ah singgi sing in khuam li a bawl, dangka-eng in a luan: a bannate uh dangka-eng a bawl ahi: huan huaite a ding in dangka in kingakna khuakkuak li a sung hi.


A ciya, jirbey din banda, kala Misira bonkoono bu. Israyla izey mo go ga bine jisi tamtara sabbay se, i na jinde sambu mo. I hẽeno koy Irikoy do tamtara sabbay se. 	 Hun hongpai jel ah hichi ahi a, Aigupta kumpipa a sitaa: huchiin a koltanna jiak un Israel suantea thumthum ua, a kap ua, a kahna uh a koltan jiak un Pathian kiangah a tungtou hi.


da Zera, Zera izey jama baaba; da Sawul, Sawul izey jama baaba. 	 Zera suante Zerate: Sawl suante Sawlte ahi uh.


I na birno ton da danji, nga nda hay kulu kaŋ go birno ra. Kala day nzarfu da wura da guuru-ciray jinayey, da guuru-bi waney, i na woodin yaŋ jisi Rabbi jisiri nango ra. 	 Huan, Khopi pen a sunga thil om tengteng toh meiin a hal vek ua: dangkasikte, dangkaengte, sumeng leh sik tuiumbelsuante kia TOUPA sumin ah a koih uh.


A na alfagayaŋ suuban nga boŋ se mo tudey boŋ sududuyaŋ nangey se, hincin jindey da handayzey kaŋ yaŋ a te tooru se. 	 Amun sang ading leh kel tal leh bongnou lim a bawl adinga siampute a seh jawk jiak in.


Bonkoono tu ka ne Kaldancey se: «Ay sanni tabbatanta neeya: D'araŋ mana ay bayrandi nda hindiro nd'a feerijo mo, i g'araŋ dumbu-dumbu, i m'araŋ windey ciya begunuyaŋ. 	 Kumpipan a dawnga, Kaldai mite kiangah, A thil keia kipan a paikheta; mang ka kianga na hontheih sak kei ua leh hilhchetna toh, at nenin na om ding ua, na inte uh ekvum a honghi ding.


Amma daahir no, i g'iri catu gungu fo boŋ.» 	 Himahleh, bang tuikulh hiam ah honlenkhe ding ahi, a chi a.


Laban ne: «Ya nin Rabbi albarkanta, ma furo ka kaa. Ifo se no ni goono ga kay taray? Ay jin ka fuwo hanse, da nangu mo yoy se.» 	 Huan, Labanin, nang Toupa vualjawl pa, hong inla, ka in ah lutin; bangdia inpua a ding nilouh? in leh sangawngsaute adingin mun ka bawl khinta, achia.


Ya ay Koyo, ni cine si no de-koyey game ra, Ni goyey cine mo si no. 	 TOUPA aw, pathiante lakah nang bang himhim a om kei ua; na thilhihte bang thilhih himhim leng a om kei hi.


Waato din cine no Nahas, Amon bora tun ka wongu nda Yabes-Jileyad. A na gata sinji i se. Yabes alborey kulu ne Nahas se: «Iri ma sappe, iri ga may ni se.» 	 Huchiin Ammon mi Nahas a hon kisaa, Jabes-gilead sual tumin a vagiah khuma; huan, Jabes mi tengtengin Nahas kiangah, ka kiang uah thu khung inla, huchiin na na ka sem ding uh, a chi ua.


Zama haciika a ga tilas no wurdi waani-waani ma bara araŋ game ra, hala borey kaŋ yaŋ gonda cimi araŋ game ra ma bangay. 	 Na lak ua a taktakte a lat theihna ding un, na lak ua gin tuamna leng a om sam him ding ahi.


Zama yaa no Rabbi, Koy Beero ci: A go, ay ga Babila bonkoono Nebukadnezzar candi ka kande Tir gaa, koyey bonkoono kaŋ go azawa kambe no. A ga kande bariyaŋ da torkoyaŋ, da bari-kariyaŋ, da wongu kunda boroyaŋ, jama boobo. 	 Ngai in, Tura tungah babulon kumpipa Nebukadnezzar, Kumpipate kumpipa mallam a kipanin, sakolte toh sakol tung tuangmite, apawl leh mipi tampi mahmah ka honpi sin ahi.


May no ka fondo daŋ a se? May no ga ne a se mo: ‹Ni na goy laalo te?› 	 Kuan amah a lampi thu a piaa? ahihkeileh, kuan, Diklouhna na bawlta, a chi thei dia?


Borey kaŋ yaŋ ga konna ay kulu goono g'ay ciinay no. I goono g'ay hiila ngey m'ay zamba se, ka ne: 	 Natna hoihlou takin a man kipta, tu-a lum a thou nawn ta kei ding a chi ua.


A mana fayanka ka bay, zama a kambey gonda hamni, mate kaŋ Isuwa kambey go d'a. Yaadin cine no a na albarka gaara nd'a a se. 	 Huchiin, a u Esau khut bangin a khut a mul jiakin amah a theikei hi: huchiin a vualjawlta hi.


A meyo ra takuba kaano ga fatta zama a ma ndunnya dumey kar nd'a, a g'i may mo da guuru-bi goobu. A ga duvan* kankamyaŋ nango taamu mo, Irikoy Hina-Kulu-Koyo futay dunga wano nooya. 	 Huan, a kama kipanin namte a satna ding, temsau hiam khat a hongsuak khiaa: huan amau tungah sik chiangin vai a hawm dia: Pathian Bangkimhihthei hehna lauhuaina uain sukna tuh a chil dia.


I kaa teeko se ya-haray kambo gaa, Gadarancey laabo ra. 	 Huan, dil gal, Gerasin mite gam, a hongtung ua


Sawulu na boro zambar hinza suuban Israyla izey ra. I ra mo boro zambar hinka go a banda Mikmas da Betel tudey ra, zambar fa mo go Yonata banda Jibeya, Benyamin wano ra. Jama cindo mo, a n'i sallama, boro kulu ma koy fu. 	 Huan, Saulain Israelte laka mi sang thum a tela; sangnih Mikmas ah leh Bethel tang ah Saula kiangah a om ua, huan, sangkhat Benjamin gama Gibea ah Jonathan kiangah a om uh: huan, a dangteng amau puanin ah a paisak vek.


D'iri g'iri zunubey ci, nga ya naanaykoy no, adilitaraykoy mo no, a g'iri yaafa nd'iri zunubey. A g'iri hanandi mo adilitaray-jaŋay kulu gaa. 	 i khelhnate thupha i tawi leh, i khelhnate, ngaidam ding leh, i diktatlouhnate tengteng silsiang dingin amah tuh a muanhuaiin a diktat ahi.Thil ka hihkhial kei, i chih leh, amah juautheiin in i bawl ua, a thu leng eimahah a om kei hi.


Zama laakal boobo ga kande laakal tunay boobo, Boro kaŋ tonton da bayray mo, a tonton da bine saray. 	 Pil mahmahnaah lah lungkham mahmahna a om ngala: huan kuapeuh theihna khangsakin lungkham a khangsak hi.


Wura kawra way cindi hinka go no, toonante nda tonyaŋ dugu. I afo kulu tiŋa sekel way no, nangu hanna sekelo boŋ. Wura kawrey kulu margante tiŋa sekel zangu nda waranka no. 	 Gimlima dim dangkaeng keu sawm leh nih mun siangthoua sekel sawm toh kikima gik chiat ahi: dangkaeng keu tengteng sekel ja leh sawmnih toh kikima gik ahi:


Waato kaŋ a n'a kaa wa binde, a n'a sambu nga banda, da haw hinza, da hamni muudu fo, da duvan humbur fo. A kande Samuwila kala Rabbi windo do Silo ra. Arwaso mo go zanka kayna. 	 Huan, nawi nek a tawp sakin, tangbuang ephah khat leh uain saidawium khat tawiin bawng thum toh a pi tou a, Silo khuaa TOUPA in ah a paipiha: naupang lah a naupang lai mahmah a.


Iri biney mana bare ka ye banda, Iri taamuyaŋey mo mana kamba ka ni fonda taŋ, 	 Nang sehalte omna ah non bawl ek a, sihna lima non tuamna ding in.


Amma waati kulu kaŋ basi ciray ga bangay bora gaa, a ga ziibi koyne. 	 Himahleh a sa a dulh hethut leh, a nin ding a.


Boro adilante kaŋ ga dira nga cimi tooyaŋo ra, A banda a izey mo ga ciya albarkanteyaŋ. 	 Mi dik amah muanhuainaa om amah nungin a tate a hampha uhi.


Zama Rabbi kambe ra gonda gaasiya, Duvaŋo* kaŋ go a ra mo ga te kufu, A ga to da marga-marga, Irikoy ga soogu ka kaa a ra mo. A zambo mo, daahir boro laaley kulu kaŋ go ndunnya g'a zinji-zinji ka zu. 	 Himahleh ken jaw khantawnin ka theisak dinga, Jakob Pathian phatin la ka sa ding hi.Mi gilou-saloute ki tengteng leng ka hihtan dinga; mi diktatte ki jaw sansakin a om ding hi.


Ay ga alaama kayandi i game ra. I ra borey kaŋ yaŋ du ka yana mo, ay g'i donton ndunnya dumey do. I ga koy Tarsis, da Pul, da Ludu, kaŋ yaŋ ga ti tongokoyey, da Tubal da Yaban do. I ga koy teeku me gaa laabey kaŋ yaŋ ga mooru mo do, borey kaŋ yaŋ mana bay ka maa ay maa beera, i mana di ay darza mo. Borey din kaŋ ay donton g'ay darza seeda dumi cindey game ra. 	 Huan, a lak uah chiamtehna ka omsak dinga, huchiin a lak ua gawtna pelte peuhmah nam chih kiangaa-Tarsish te, Pul te, thangpeu laite Lud kiangahte, tuikulhgam gamla pi, ka min than za ngei nailou Tubal leh Javante kiangah te, ka thupina mungeinailoute kiangah te ah-ka sawl ding; huchiin namchih lak ah ka thupina thu agen ding uh.


Gunda hasaraw koy si te, waygunu si te ni laabo ra. Ay ga ni jirbey kubandi ni se mo. 	 Kuamahin a naupangte a pain, a hut kei ding uh, na gamsung uah: na nite zah ka piching sak ding hi.


Zama ni na gallu bare ka ciya laabu gusam. Ni na gallu kaŋ gonda birni bambata ciya kurmu, A ciya yawey faada, manti gallu no koyne, A si cina mo koyne hal abada. 	 Khopi leng lei vumin na suaksaka; khua kulhpi nei leng kho sia na suaksaka; gamdang mite kumpipa in leng khua louin na bawl ngala; chik chiang maha lamin a on nawnta kei ding.


Zama boro si algaru kara nda safayaŋ hari kaŋ ga tin, a si dubi mo bare lamti boŋ. Amma a ga algaru kara nda goobu mariyo, Lamti mo da sari. 	 Mohuri lah buh chilna khawlin a chil ngei ngal kei ua, zira tungkah leng kangtalai khe a tuksak ngei kei uh; mohuri jaw chiangin a khen ua, zira bel khetbukin a khen zo sek uhi.


Woodin yaŋ go fundi hal abada beeja ra. Irikoy kaŋ si taari, a n'a alkawlo sambu za zamaney kulu mana te. 	 khantawna hinna lametna ah; huai khantawn hinna tuh Pathian zuaugen theilouhin khovel omma in achiama;


A na danji taŋ a ma fun beene ka kaa ay biriyey ra, Danjo hin i gaabo mo. A na korfo hirrimi daaru ay cey diire se, A n'ay bare ka ye banda. A n'ay daŋ faaji ra, Hala zaari me-a-me ay go ga yangala. 	 Tung sanga kipanin ka guhte ah mei a honsawla, amaute a zou a: ka khe adingin len a jaka, a honkinung lehheisan; segawp leh ni tuma bahin a honbawl ta hi.


Ay feejey ga maa ay jinde, ay g'i bay, ngey mo g'ay gana. 	 Ka belamten ka aw a ja uh, ken leng amau ka theia, amau a honjui jel uhi;


Sanda mate kaŋ cine ay ciiti d'araŋ kaayey Misira laabu saajo ra, yaadin cine no ay ga te araŋ mo se. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Aigupta gam gamdaia na pate uh ka sual bang takin nou leng ka honsual ding, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi.


Sawulu ne a se: «Himandi fo dumi no ka bara a gaa?» Waybora ne: «Alboro zeeno fo goono ga tun beene. A go mo ga bangum ka daabu nda alkuba.» Sawulu binde faham kaŋ Samuwila no. A binde gurfa ka konda nga moyduma hala ganda ka sombu. 	 Huan, a kiangah, Bangchi bang ahia? a chi a. Aman, Putek pi a hongpawta, puannak tual a silh, a chi a. Huan, Saulain Samuel ahi chih a theia, a maia lei siin chibai a buk hi.


Nangu maano waney, da wo kaŋ yaŋ ga mooru nin ga ni hahaara, nin, haawi haro kaŋ to da kusuuma. 	 Na naiha mi leh na gamlata miten a honsimmoh dingua, nang, min siat pua leh buainaa dim mi:


Sawulu tamey mo ne a se: «Guna, sohõ Irikoy do biya laalo fo no goono ga ni taabandi. 	 Huan, Saula sikhaten a kiangah, ngaiin, Pathian sawl dawiin nang a honhihbuai hi.


Ni ma gaaro jinda kaa. M'a kuro ta ka say-say nangu kulu feema gaa. 	 Huan belampa na that dia, a sisan na la dia, maitam kimvelin na theh ding hi.


Amma woone no araŋ ga hima ka ne: Da Rabbi ba, iri ga funa ka ya-cine nda ya-cine te. 	 Huchiin, Toupan pha asak leh idam dia, hiai hiam, huai hiam ihih ding, nachih ding uh ahi.


I kaaru Hari-mo Meyo do haray, ka koy jina sururu. I kaaru Dawda birno kaarimi harey boŋ, birni cinaro zijanta, hala Dawda windo boŋ beene, kal a ma kaa ka to Hari Meyo gaa kaŋ ga wayna funay haray guna. 	 Tuikhuk kongpi kiangah, a ma jawn tak uah, David khopi dohkang ah a pai tou ua, kulhbang tou paina ah, David in tunglam ah, suahlampanga tui kongpi phain.


Da manti ay cimandi kaŋ ay ga di Rabbi gomno fundikooney laabo ra, doŋ ay kasam. 	 Mi hing gamah TOUPA hoihna muh kigingta keileng ka bahta ding hi.TOUPA ngak nilouhin; hat takin om inla, na lungtang kihih hangin; ahi, TOUPA ngak nilouh in.


Jiyo kulu kaŋ cindi alfaga kamba ra mo, a m'a daŋ bora kaŋ i goono ga hanandi din boŋo gaa. Yaadin no alfaga ma sasabandiyaŋ te d'a bora se Rabbi jine. 	 Huan, siampu in a khut a om laitengteng in kisiang sak ding mi lu a nuh ding a; huan, siampu in TOUPA ma ah kilepna a bawl sak ding ahi.


Ikulu banda no waybora mo bu. 	 Huan, a vek ua a sih nung un numei mah leng a sita a.


Ni ga laabu kunfa, ni g'a haŋandi hari, Ni g'a yulwandi mo gumo. Irikoy gooro go toonante nda hari. Ni ga ntaaso kaa taray i se, Zama yaadin no ni na laabo soola nd'a. 	 Leilehte tuh tui tampiin na vaka; a saichian tuh na khengsak hi: vuahtuiin na nemsaka. A thilpoute na vualjawl jel.


Samson ne a se: «D'i n'ay haw da biraw korfo tayo iyye, kaŋ yaŋ i mana yandi baa ce fo, waato din gaa no ay ga ciya londibuuno, ay ma te danga boro cindey cine.» 	 Huan, samsonin a kiangah khauhual thak, keu nailou hial sagihin honhen le uchin, huchin ka hat kei ding, mi dang bang lel mah ka hi ding, a chi a.


A na nga boŋ sambu ka di nga kayno, Benyamin, a nyaŋo izo. A ne: «Araŋ koda no, wala? nga kaŋ araŋ ci ay se?» A ne koyne: «Irikoy ma gomni te ni se, ay izo!» 	 Huan, amah a daka, a nau Benjamin, a nu tapa a mua, hiai na nautumpen uh, a tanchin na honhilh uh hia? a chi a. Huan, amah mahin, Ka tapa, Pathian honhehpih hen, a chi a.


I na sargayey kaŋ i ga ton sambu, zama ngey m'i nooyandi kaayey windey fay-fay yaŋo boŋ, jama izey wane. I m'a salle Rabbi se sanda mate kaŋ cine i hantum Musa tira ra. Yaadin no i te yeejey mo se. 	 Huan, Mosi laibua tuang banga a inkuan khen dan uh dungjui jela TOUPA kianga lat dinga piak dingin halmang thillatte a lasawn ua. Bawngtalte leng huchibang mahin a hih uh.


Annuhu hayyaŋo banda Yaredu funa ka tonton jiiri zangu ahakku. A na izeyaŋ hay, alboro nda wayboro. 	 Huan, Enok a neih nungin Jared kum za giat a dam laia, tanu leh tapate a nei nawn laia:


Kal i to nango kaŋ Irikoy ci a se din. Ibrahim na sargay feema cina noodin ka tuuri daaru ka sasare care boŋ. A na nga izo Isaka haw ka dake tuurey boŋ feema ra. 	 Huan, Pathianin a hilhna mun a vatungta uh; huan, Abrahamin huailaiah maitam a doha, sing achiang khawma, a tapa Isaak a gaka, maitama sing tungah a lumsaka


Acis tu ka ne Dawda se: «Ay bay kaŋ ni ya boro hanno no ay wo do, danga Irikoy malayka cine. Kulu nda yaadin, Filistance soojey arkusey ne: ‹A si koy iri banda wongo do.› 	 Huan, Akisin a dawnga, David kiangah, Ka mitmuhin Pathian angel bangin na hoih chih ka thei hi; himahleh Philistia kumpipaten, Kidouna ah I kiangah a hong tei kei ding, a chi bikbek mawk uh.


Dan izey lasaabo mo neeya: I na alborey kulu kabu, za jiiri waranka izey ka koy beene, i kulu kaŋ yaŋ ga hin ka koy wongu. I n'i kabu ngey dumo boŋ, i kundey boŋ, i baaba-fo-izey boŋ, i maayey lasaabo boŋ. 	 Dan tate suante a chichiin, a inkuankuanin, a min uh tamdan bang jelin kum sawmnih akipan tunglam, galkap thei teng a sim ua;


Ma bindo ra bundu-gaaro te mo kataakey bindo se, a ma tun me fo gaa kala me fa gaa. 	 Huan singpekte laitaka chiangtawn laitain tawp khat akipan tawp khat tan a phak ding ahi.


Rabbi ni Irikoyo mo ga dumey din hibandi ka kaa ni jine moso-moso. Ni si du k'i kulu ŋwa ce folloŋ, zama ganji hamey ma si baa ka tonton ni se. 	 TOUPA na Pathian un huai namte awlawlin a hondelh khiak sak geihgeih dia; amau na hihmangpah ding uh ahi kei, huchilouinjaw gamsaten nou a honbawm kha ding uhi.


Araŋ maa i ne doŋ borey se: ‹Ni ma si boro wi. Boro kulu mo kaŋ na boro wi ga furo ciiti kataru ra.› 	 Nidang laia mite kianga, Tual na that ding ahi kei, kichi leh, kuapeuh tualthat tuh vaihawmnaa din lauhthawnhuai takin a om ding uh, ki chi na zata uh;


Kanandi fa ni g'a ton danji ra gallo bindi ra, waati kaŋ cine gallo windi ka daŋ wongu bindo ra yaŋ jirbey ban. Kanandi fa mo ni g'a sambu k'a kar da takuba nangu kulu gallo windanta. Kanandi fa mo ni g'a say-say hawo ra, ay mo, ay ga takuba candi ka gallo borey gana. 	 Seh thuma khena seh khat uma a om sung nite a bei hun chiangin khopi laia meiah na khul ding ahi a, sehthuma khena seh khat nawn na la dia, a kimah nam sauin na sat nen ding ahi; huan, seh thuma khena seh khat nawn huih mutleng dingin na theh jak ding ahi, ken namsauin ka delh jui ding.


Samuwila ne: «Waato kaŋ ni goono ga di ni boŋ ni ya boro kayna no, manti i na ni ciya jine boro Israyla kundey se? Manti Rabbi na ni tuusu nda ji mo ni ma ciya bonkooni Israyla boŋ? 	 Huan, Samuelin, nang ngaihin mi neuchik hi mah le chin leng, Israel nam heutu dinga honbawl na hi kei maw? Huan, TOUPAN Israelte kumpipa dingin sathau a hon nilha;


Amaziya na haŋ kaŋ ga saba te Rabbi diyaŋ gaa, amma manti sanda mate kaŋ a kaayo Dawda te bo. Amma a goy da mate kaŋ cine a baabo Yowasa te. 	 Huan, Toupa mitmuhin thil diktat tak ahih seka, a pu David jaw a pha kei; a pa Joas thilhih bang ahih teisam jel hi.


Nadab da Abihu binde bu Rabbi jine, waato kaŋ i na danji waani salle Rabbi jine, Sinayi ganjo ra, i sinda ize mo. Eliyezar da Itamar mo kay alfagataray goyey ra i baabo Haruna jine. 	 Huan, Nabad leh Abihu ahih uleh Sinia gamdaia mei zat louh ding chih, TOUPA maa a latlai un TOUPA maah a si ua, ta a neikei uh: Eleazar leh Ithamarin a pa uh Aron dam laiin siampu-nasep a sem uhi.


Waato din gaa no Dawda ne: «Ya Rabbi, Israyla Irikoyo, ni tamo maa baaru, haciika Sawulu goono ga ceeci nga ma kaa ne Keyla ka kwaara halaci ay sabbay se. 	 Huchiin Davidin, Aw TOUPA Israelte Pathian, Saula kei jiaka khua hihse dingin Keila ah hongpai suk a tum chih kei na sikhain ka jaa.


Sohõ ay bay kaŋ Rabbi bisa koy kulu beeray, zama harey kaŋ yaŋ ra i na boŋbeeray te a se, a bis'ey gumo.» 	 Tuin pathiante tengteng sangin TOUPA a thupijaw chih ka thei: kisathei taka a hihna thil ua amah huaite tunga a om jiakin, a chi a.


May binde no a ga dondonandi bayray? May se no a ga sanni feeri, boro ma du ka bay? Zankey kaŋ yaŋ i kaa wa, i n'i kaa fafa gaa no? 	 Theihna lam aman kua ahia a sinsak sin laitei? thukhah leng aman kua ahia a theihsak sin laitei? nawinek tawp tungte leh nawi neksak nawnlouhte ahi ding uam?


Yesu bay kaŋ nga Baaba na hay kulu daŋ nga kambe ra, a bay mo kaŋ nga fun Irikoy do, nga ga ye ka koy Irikoy do koyne. 	 Jesun, Pa-in a khut ah thil bangkim a peta chih leh Pathian akipana hongpai ahia, Pathian kianga pai ding ahi chih theigigein,


Bora din binde kaŋ go ga jeeri Yesu ganda ra ne a se: «Rabbi, may no?» 	 Huan, Jesu awm ngai mahin a awn pheia, a kiangah, Toupa, kuapen ahia? a chi a.


Bonkoono mo ze ka ne: «Ay ze da Rabbi fundikoono, nga kaŋ n'ay fundo fansa masiibey kulu ra. 	 Huan, kumpipa a kichiama, lungjinna tengtenga ka hinna humbitpa Toupa hinna louin,


Isa hinzanta maa Hiddekel, nga no ga zuru Assiriya laabo se wayna funay haray. Isa taacanta maa Ufratis. 	 Huan, lui thumna min Hiddekel ahi; huai bel Assuria gam suahlama luang ahi. Huan, lui lina tuh Euphrates ahi.


Da bora goyo kaŋ a cina a boŋ ga cindi, bora ga du alhakku. 	 Kua nasep leng a tunga a lampen a omgige leh, huai miin kipahman a mu ding.


Zama ni n'ay cimo d'ay sabaabo tabbatandi. Ni goro karga boŋ ka cimi ciiti te. 	 Nam chih na thihilha, gilou-saloute na hihmangthanga, a min uh leng khantawn khantawnin na thaimangta hi;


I ye ka kaa. I kay Musa nda Haruna nda Israyla izey kulu jine, noodin Paran ganjo ra, Kades haray. I kande ngey nda jama kulu se baaru. I na laabo albarka mo cabe i se. 	 Huchiin Paran gamdaia Kades ah Mosi leh Aron leh Israel suan mipi tengteng kiang a hongtung ua, a kiang uah leh mipi tengteng kiangah thu a hontun ua, huai gam theite a lak uhi.


Amma d'araŋ man'ay bayrandi nda hindiro, ciiti folloŋ no araŋ boŋ, zama araŋ na tangari sanniyaŋ da ruubu soola ay se kaŋ araŋ ga ci ay se hala haya da nga alwaato ma barmay. Woodin sabbay se, kal araŋ ma hindiro ci ay se. Yaadin gaa no ay ga bay kaŋ araŋ ga waani k'a feerijo bangandi ay se.» 	 Ahihhangin mang tuh ka kianga na kitheih sak kei u leh, nou adingin dan khat kia a om; hun a kikhen tana, ka maa thu juau leh sia gelkhol na hih jiak un; huaijiakin mang tuh honhilh unla, huan a hilhchetna na hon ensak thei uh chih ka thei ding, a chi a.


Kala Musa na Jileyad no Manasse kunda bora Macir se, a ma goro noodin. 	 Huan, Mosi in Gilead gam Manase tapa Makir a pia; huai ah a om.


haciika ni ma kwaara din borey kar da takuba. Ni ma kwaara halaci parkatak! Kwaara da borey kulu kaŋ go a ra, d'a almaney, ni m'i wi da takuba. 	 Namsauin huai khuaa omte na hihlup ngeingei ding uh ahi; a sunga om tengteng, gan honte toh namsauin na hihmang vek ding uhi.


Daahir, ay mana yadda ay meyo ma zunubi te, Ay mana a fundo ceeci nda laaliyaŋ. 	 (Ka melma hamsiat ding leh a henna thum dingin ka kam ka nakhialsak kei);


A na goobuyaŋ te da jitti bundu k'i daabu nda wura, taablo jareyaŋ se. 	 Huan singgi sing in chiangte a bawl a, dohkan puakna ding in, dangka-eng in a luan hi.


Benyamin izey binde bay kaŋ i na ngey kar ka zeeri, zama Israyla izey na Benyamin izey no batama zama i goono ga de ngey gumandi izey gaa, kaŋ yaŋ i tugu Jibeya se. 	 Huchiin Benjamin suanten a vuallelta uh chih a hongkitheita ua: Israel suanten Gibea khua sual dinga aguka tangpangte a koih uh a muan jiak un Benjamin pawl a nungtolh san uh ahi.


Filistancey na Irikoy sundurko mo di. Eli ize hinka, Hofni nda Fineyas mo, i n'i wi. 	 Huan, Pathian bawm a laksak ua, huan, Eli tapa nih, Hophni leh Phinehas te leng a that uh.


Ay g'ay Irikoyo saabu waati kulu kaŋ ay ga fongu araŋ gaa. 	 Ka Pathian tungah kipahthu ka gen, nou kon theihgigena ah.


Firawna ma woone te mo: a ma jine funeyaŋ daŋ laabo ra, zama i ma ta Misira laabo nafa haro ra, jare fo igu kulu ra, kunji jiiri iyya din ra. 	 Pharoin huai hih henla, huan, gam tungah heutute sep henla, niang leh taia om kum kum sagih sung Aigupta gam buh mun nga a khena mun khat jel khon hen,


Nga mo g'i salle: afo zunubi se sargay, afa mo sargay summaare kaŋ i ga ton. Alfaga ma sasabandiyaŋ te bora din se Rabbi jine a canto sabbay se. 	 Huan, siampu in khelh thoihna ding in khat, haltum thillat ding in khat a len ding hi; huan, siampu in a thil pawt thu ah TOUPA ma ah kilepna a bawl sak ding.


Ay, Bulos, ay ya Almasihu Yesu diya no, Irikoy iri Faabakwa da Almasihu Yesu kaŋ ti iri beeja lordo boŋ. 	 Paula, Pathian in Hondampa leh Khrist Jesu, I Lamet, thupiak banga Kris Jesu sawltak in:


Rabbi ya ay tondo no, d'ay wongu fuwo, d'ay faabakwa mo, D'ay Irikoyo, ay tondi gaabikoono. A ra no ay ga tugu. Ay korayo d'ay faaba hillo, D'ay cinari kuuko mo no koyne. 	 Phat tuak TOUPA ka sam dinga, huan hondoute lakah hotdamin ka om ding hi.


Ni ma si jama gana goy laalo teeyaŋ se. Ma si seeda no mo ciiti ra ka kamba jama ganayaŋ se ka asariya* siirandi. 	 Gilou hih dingin mipi na jui ding ahi kei; vaihawmna kai kawi dingin tampi nung jui dingin a panna uah thu na gen ding ahi sam kei:


Waato kaŋ Israyla go Jitti-Nya batama ra ga goro, jama sintin ka Mowabancey wayborey zina. 	 Huchi in, Israelte Sittim ah a om ua, huan, Moabte tanute a kithuahpih chiat ta ua:


A ze nda nga kaŋ goono ga funa hal abada abadin, kaŋ na beene da haŋ kaŋ go a ra, da ganda nda haŋ kaŋ go a ra, da teeku nda haŋ kaŋ go a ra din taka. A ne: «Murayyaŋ si no koyne, 	 huan, huai khantawna hing, van leh lei leh a sunga om tengteng, leh tupi leh a sunga om tengteng siampa minin a kichiamtaa, Zekaina omta kei dinga


Gaa no Dawda na alfagey ce, Zadok da Abiyatar, ngey da Lawitey jine borey Uriyel, da Asaya, da Yowel, da Semaya, da Eliyel, da Aminadab. 	 Huan Davidin Zadok leh Abiathar siampute, Levi mite, Uri, Asai, Joel, Semai, Eliel, leh Amminadab a sam saka,


I guna a do haray, i kaari, I moydumey mo, haawi s'i di abada. 	 Hiai mi genthei a kikou a, huan Toupan a ja a, a mangbatna tengtengah a honkhe ta hi.


Kulu nda yaadin, i mana tudey boŋ sududuyaŋ nangey kaa. Hala hõ borey goono ga sargayyaŋ salle ka dugu ton tudey boŋ sududuyaŋ nangey ra. 	 Huan, Jehosaphat in Israel kumpipa toh kilem na a bawl a.


A moy nyaale nda duvan*, a hinjey mo kwaaray da wa. 	 A mit te lah uain suksanin a om ding ua, a hate lah nawitui sukngouin a om ding uhi.


Ni futay korna gana ay boŋ, Ni humburkumay beerey n'ay halaci. 	 Huaiten nitumin tui bangin honumsuak ua; ka kim ka velin honum chiat uhi.Honitpa leh ka lawm tuh hon gamlatin a omsakta a, ka mel theihnate mial ah na omsakta ahi.


Sududuyaŋ fuwey kulu kaŋ yaŋ go Samariya kwaarey ra, wo kaŋ yaŋ Israyla bonkoono te zama i ma Rabbi zokoti se, i kulu Yosiya n'i kaa. A te i se sanda mate kaŋ cine a te Betel ra. 	 Huan, Israel Kumpipaten TOUPA hehsakna dia a lam uh Samari gam khua khawnga mun sang in tengteng leng Josiain a suan mang a, Bethel khuaa a hih bang geihin a hihsak hi.


Ma si hari bi hinne haŋ koyne, amma ma duvan* kayna haŋ ni gunde dooro sabbay se, da ni jante buuno-buuney kaŋ ni ga hatta ka te mo se. 	 Tui kia dawn kenla, na gilpi ziakin leh na damlouh nak ziakin uain neu khakha zang zel in.


Guna, ay go ga laaliyaŋ candi ka kande ni boŋ. Ay ga ni haabu-haabu parkatak, ay ma ize alboro kulu alandaaba Ahab se, ngey kaŋ yaŋ goono ga daabu da ngey kaŋ yaŋ go taŋante Israyla ra. 	 "Ngai in na tungah thil hoihlou ka hon tungsak dinga, ka hon hih mang ding, Ahab akipanin ta pasal taphot Israel gama mi etzui leh etzui louh leng ka hihmang dinga,


Woodin sabbay se binde, wa ciya toonanteyaŋ sanda mate kaŋ araŋ Baabo kaŋ go beena ra ya toonante no. 	 Huchiin, na Pa uh vana om a hoih kim sipsip bangin na hoih kim sipsip ding uh ahi.


Woodin sabbay se, araŋ m'ay hin sanney te, ka haggoy d'ay farilley k'i te, araŋ ga goro laabo ra mo baani samay. 	 Huaijiakin ka thusehte na jui in ka vaihawmte na pomin laudan na siam ding ahi; huchiin tua gamah lungmuangin na teng ding hi.


Yosiya binde na Paska* bato haggoy Rabbi se Urusalima ra. Borey na Paska feejey wi handu sintina jirbi way cindi taacanta hane. 	 Huan, Josiain Jerusalem ah TOUPA adin paikan ankuang a bawla; paikan ankuang luina ding kha khatna, ni sawm leh ni li niin a gou hi.


Ni ma si bara nda de-koy* waani fo, kal ay hinne. 	 Kei loungal pathain dang na nei ding ahi kei.


Manti ngey hinne se no ay goono ga ŋwaaray bo, amma borey mo se kaŋ yaŋ g'ay cimandi i sanney boŋ. 	 Hiai khawngte a ding kiaa ngetsak ka hi kei, a thu jiakua kei hon gingta lai dingte dingin leng nget sak ka hi hi; a vek ua pumkhat a hihna ding un;


Samuwila ne: «Mate no ay ga te ka dirawo te d'a? Da Sawulu maa a baaru, a g'ay wi.» Rabbi ne: «Ma sambu haw zan ni banda ka ne: ‹Ay kaa zama ay ma sargay te Rabbi se no.› 	 Huan, Samuelin, bangchiin ka kuan thei dia? Sualin na za leh a hon hihlum mai ding, a chi a. Huan, TOUPAN, bawngla pi inla, TOUPA kianga kithoih dinga hong ka hi, chiin.


In d'ay Baaba, iri kulu afolloŋ no.» 	 Kei leh Pa lah pumkhat ka hi uh, chiin, a dawng a.


Ay ne a ga hima jirbi boobey ma salaŋ, Jiiri boobey mo ma laakal dondonandi. 	 Huchiin ka chi, Niten thu a gen ding uh, huan kum tampiin pilna a sinsak ding hi.


Mikmas alborey, zangu nda waranka cindi hinka no. 	 Mikma mite, za khat sawmnih leh nih.


A si du ka te i ma ni dooro safar, Ni marayyaŋo si yay. Boro kulu kaŋ maa ni baaru ga kobi ni sabbay se, Zama may boŋ no ni laalayaŋo mana gana han kulu? 	 NA natna damna sing a om kei; na liamna a thupi mahmah hi: na husa zapeuhin khut a honbet khum ua; na gitlouhnain a tup gige louh kua a oma?


To, yaadin cine no borey kulu kaŋ yaŋ dinya Irikoy, i fondey go. Wo kaŋ siino ga may Irikoy se mo, A beeje kulu ga halaci. 	 Huaibangmahin Pathian manghilhte tengteng lampi ahi; huan pathianlimsaklou mi lametna a mangthang ding:


Adam-izey ciine ra mo, ay ne ay bina ra: «Daahir, Irikoy n'i deedandi, zama i ma di kaŋ ngey wo almanyaŋ no.» 	 Ka lungtangin, Mite tapate jiakin ahi, Pathianin amau a ettel sina, amau mahmah gamsa bang lel a hihdan uh a kitheih theihna ding un.


Yawtaray gora kaŋ Israyla izey te Misira ra ga ti jiiri zangu taaci nda waranza. 	 Huchibangin Aigupta gama teng, Israel suante tam sung, kum za li leh sawmthum ahi.


Amma Yesu mana yadda a se. A ne a se: «Ma koy fu ni borey do ka ci i se hari kulu kaŋ Rabbi te ni se, mate kaŋ a bakar ni se mo.» 	 Himahleh Jesun a phal keia, a kiangah, Na in ah na lawmte kiangah pai inla Toupan nang dia thila honhihsak a thupidan leh nang a honghehpihdan va hilh in, a chi zota a.


A na taabalyaŋ mo te, ngey boro way k'i jisi sududuyaŋ fuwo ra. Igu go kambe ŋwaari haray, igu fo mo go kambe wow haray. A na wura taasayaŋ mo te, ngey boro zangu. 	 Dohkan sawm a bawl lai in, biakin sung ah taklam sangah nga, veilam sang nga a koih a. Huan, dangkaeng kuang jawn ja a bawl hi.


Boro fooyaŋ koy mo ka borey din baaru ci Dawda se. Nga mo donton k'i kubay, zama haawi n'i di gumo. Bonkoono mo ne: «Wa goro Yeriko kwaara hala waati kaŋ araŋ kaabey zay jina, gaa no araŋ ga kaa.» 	 Huchiin kuatehiamin a mite a na hih dan David a vahilh ua. Huan a dawnding mi a sawla; amau lah a zum mahmah ngal ua.


waato kaŋ i go ga sargay kaŋ i ga ton kulu salle Rabbi se, da fulanzamay haney, da handu taji kayyaŋ, da batey* kaŋ yaŋ i sijiri i lasaabo boŋ, i farilla sanno boŋ. I ma goy woodin te mo duumi Rabbi jine. 	 Huan khawlni te-a, kha thak te-a ankuanglui neih te-a, a hihding seh bang jela TOUPA kianga halmang thillat tengteng TOUPA maa lat gige te toh;Huan kihoupihna puanin kep te, mun siangthou kep te, TOUPA ina nasema a unau Aron tapaten hih ding a seh peuhmah uh hih te toh.


Wala ni ga bay waati kaŋ cine no tondey ra hinciney ga hay? Wala ni ga hin ka ŋwe jirbey seeda? 	 A tate uh deihhuai takin a om ua, gamlak ah a khang lian ua; a kuankhia ua, a hongkik nawn kei uh.


Boro biya ya Rabbi fitilla no, A ga a ra haray lokotey kulu bangandi. 	 Mihing lungsim TOUPA khawnvak ahi, gilpi sunglam sungnungpenpen a veka zongin.


Abner binde saaware nda Israyla arkusey ka ne: «Waato jirbey ra araŋ na Dawda ceeci a ma ciya bonkooni araŋ boŋ. 	 Huchi in Abner in Israel mite upate a houpih a, Tuma siah David na kumpipa ding un na deih ua;


A go, ya nin tondi kuuko kaŋ ga halaciyaŋ te, Ay ga gaaba nda nin. Yaadin no Rabbi ci. Nin kaŋ goono ga ndunnya kulu halaci. Ay ga kambe salle ka gaaba nda nin, Ay ma ni gunguray ni ma fun ni tondey boŋ, Ay ma ni ciya tondi kuuku kaŋ i ton. 	 Ngai in, lei pumpi hihsia, aw hihsetu tang lian, nang ka hondou ahi, chih TOUPA thu pawt ahi: Na tungah ka lik dinga, kawl sanga kipan ka honkhuk khe ding, tang kang mit khinsain ka honbawl ding.


I gaa no teeku me gaa borey fun, afo kulu ngey laabey ra, i kulu nda ngey ciiney, ngey dumey boŋ, ngey kundey ra. 	 Huaite akipanin ahi, Jentelte tuikulh gamtea amau gama a kikhenjak uh; amau pau bang jel leh amau nam bang jelin, amau chite lakah.


Zama woodin ya hin sanni no Israyla se, Yakuba Irikoyo farilla mo no. 	 Huai tuh Joseph te laka thutheihsakna dingin a seh ahi. Aigupta gam tunga a pai khiak laiin: ka theihlouh pau ka jak laiin.


Zaji fo ga tun da zuray zama nga ma kubay d'afo, Diya fo mo ga koy ka kubay d'afo, Zama i ma ci Babila bonkoono se kaŋ wongu n'a gallo me-d'a-me ŋwa. 	 Thangkou taiin mi dang leng a ki tuahpiha, mi sawl inleng mi dang a tuaka, Babulon kumpipa kianga a khopi ning chih ah a manta uh chih hilh dingin.


A ga zankam gooru batama ra, A ga maa nga gaabo kaani. A ga fatta ka koy kubay da wongu jinay. 	 Kihtakhuaina leh hehnain lei a nawmvalha; Pengkul aw ahi chih leng a um sam kei hi.


Rabbi moy go adilantey gaa, A hangey mo go feerante i hẽeney se. 	 Toupa melin thilhihkhialte a dou naknaka, amau theih gigena tuh lei akipana hihmangthang dingin.


Ay ga ni daŋ borey kaŋ yaŋ goono ga ni fundo ceeci kambe ra, da borey kaŋ yaŋ ni ga humburu kambe ra mo, kaŋ ga ti Babila bonkoono Nebukadnezzar kambe ra, da Kaldancey kambe ra mo. 	 Huan, thah dinga nang hongzongmi khut ah, Babulon kumpipa Nebukadnezzar khut ah leh Kaldaite khut ah ngeingei nang ka honpe ding hi.


Ya Irikoy, i di ni fondey sata-sata. Ay Irikoyo, ay Bonkoono satey nooya. I ga furo nangu hananta ra. 	 Nungak khuang bengte lakah, lasa pawlte a pai masa ua, tumging tumpawlin a jui uhi.


Zama za doŋ Rabbi salaŋ Musa se ka ne: 	 TOUPAN Mosi a houpiha,