Ya Zidon, haawi ma ni di, Zama teeko go ga salaŋ, danga teeko ra wongu nangu nooya. A goono ga ne: «Ay wo, yana gunde jaraw taabi te, Yana hay, yana arwasuyaŋ biiri, Yana wandiyoyaŋ jare mo.» 	 Sidon aw, zumin; tuipi kulh piin, thu a genta ngala, Nau ka vei ngei keia, ka nei ngei sam kei, tangval lah ka vak ngei sam keia, nungak leng ka khangliansak ngei sam kei hi, chiin.


A ne nga zanka se: «Ma ziji sohõ ka guna teeko do haray.» A kaaru ka guna. A ne: «Hay kulu si no.» Iliya ne: «Ma ye ka kaaru koyne hala sorro iyye.» 	 Huan, a sikha kiangah, va paitou inla, tuipi lam va en dih ve achia. Huan, a paitou a, ava en a; bangmah a omkei, achia. Huan, aman, kuan nawn inla, sagihvei, achia.


Amma jama ga baa gumo, beene hari boobo waate mo no. Iri si hin ka kay taray. Woone mo manti jirbi fo wala ihinka goy no, zama iri na taali bambata te muraadu wo ra. 	 Himahleh mite tampi ahi ua, vuah tampi zuk lai ahi, huchiin inpua ah ka ding theikei ua, hiai lah ni khat hiam nasep ahi kei hi: hiai thu-ah lah nakpi takin I natalekta ngal ua.


Benyamin kunda se: Gedayoni ize Abidan. 	 Benjamin nama Gideoni tapa Abidan.


Mikal na tooru fo sambu ka jisi daari boŋ. A na hincin hamni boŋ-dake daŋ boŋo do haray, k'a daabu nda bankaaray. 	 Huan, Mikalin milim a laa, lupna ah a lumsaka, huan, a lamah kel mul lukham a koiha, puanin a khuh hi.


Yahudancey mo goono g'a ceeci bato do ka ne: «Man no bora din go?» 	 Huan, Judaten ankuangluina ah amah a zong ua, Kaw om ahia? a chi ua.


Neyomi na koociya sambu k'a ganday nga ganda ra ka te a se saajawko. 	 Huan, Naomiin nau a laa, a poma, a donta.


Misirancey kulu soobay ka fansi isa jabo gaa zama ngey ma du haŋyaŋ hari, zama i si hin ka isa haro haŋ. 	 Huan Aiguptate tengtengin dawn ding zongin luikim khawng a khuat ua; luitui lah a dawn thei ngalkei ua.Huchiin TOUPAN lui a gawt nung ni sagih a hongchingta hi.


Annabey kulu mo goono g'a seeda ka ne a maa do, boro kulu kaŋ g'a cimandi ga du zunubi yaafayaŋ.» 	 Kuapeuhmah amah gingta tuh a min jiakin khelhnate ngaihdamin a om ding uh chih hiai a tanchin tuh jawlnei tengtengin a natheihsaksak uh ahi, a chi a.


Kala y'ay hẽeno ŋwaarayyaŋ soola a jine, Ay m'ay meyo toonandi nda sabaabuyaŋ. 	 A maah ka thu ka bawlhoih dia, thugentein ka kam dimsak ding hi veng.


Iri binde, alfagey da Lawi borey da jama borey na kurne te tuuri sargay boŋ, i ma kand'a iri Irikoyo windo ra, iri kaayey windey boŋ, alwaatey kaŋ i daŋ yaŋ ra, jiiri ka koy jiiri, zama i m'a ton Rabbi iri Irikoyo feema boŋ, danga mate kaŋ i hantum asariya tira ra. 	 Huan ai i san ua, siampute, Levi mite leh mite, sing thillat adingin, dana a kigelh banga, i Pathian uh TOUPA maitam tunga khul ding, kum tenga, hunte sehsa, i pipute inkote dungjuia, i Pathian in ua lak lut dingin:


da dooro go jarsa ra wala soofo ra; da feeji hamni no wala lin no, da kuuru fo gaa no a go, wala hay fo kaŋ i te da kuuru; 	 Savun hiam, bangpeuh savun a bawl ah hiam phak hii a om a, huai hii puansilh hiam, savun ah hiam,


Saabuyaŋ baytu. Ya ndunnya kulu, wa farhã kuuwa te Rabbi se, 	 Gam tengteng aw, TOUPA pahtawiin nuamsa takin kikou un.


Rabbi ga haggoy da nga baakoy kulu, Amma a ga boro laaley kulu halaci. 	 Amah itte tengteng tuh Toupan a hawia; Ahihhangin migilou tuh a hihmangthang ding hi.Toupa phatna tuh ka kamin a gen dinga; huan sa peuhmahin a min siangthou tuh khantawn khantawnin phat uhen!


Me-jabo jarga no korbayey ga bara, goobey nangey taablo jareyaŋ se. 	 Dohkan puakna dingin chiangte omna dingin a gei chinah sikkualte a om ding uhi.


Finetaryaŋ mo go no, sasare hinza, i goono ga care guna. 	 Huan, vual thum in tohlet a om a, vak leh vak te bel vual thumin a kigalsai vek uh.


Dawda na kambe daŋ nga zika ra ka tond'ize kaa a ra. A n'a feeni ka taŋ ka Filistanca kar d'a sukuto gaa. Tondo mo fiji a sukuto ra, Filistanca kaŋ ganda birante moyduma boŋ. 	 Huan, Davidin a ip a sawka, suang a lakhiaa, a vaisuanglotin a lawna, Philistia mi a taltang takah a denga, a tal ah suang a luta, a khupin a puk helhul maimah hi.


Ezer ga ti i jine bora, ihinkanta Obadiya, ihinzanta Eliyab, 	 Ezer a pipen, Obadia a zom, zom, Eliab a thumna;


Ay ya Rabbi no, araŋ Irikoyo kaŋ n'araŋ fattandi Misira laabo ra zama ay ma ciya araŋ Irikoyo. Ay ya Rabbi no, araŋ Irikoyo.» 	 Na Pathian uh hi dinga Aigupta gam akipan nou honpikhepa TOUPA na pathian uh ka hi. Kei TOUPA na pathian uh ka hi, chiin.


Bora kaŋ na nga nooyaŋo salle zaari sintina ga ti Aminadab ize Nason, Yahuda kunda se. 	 Ni khat nia a thillat a lan ding mi Juda chi Aminadab tapa Nason ahi:


Follayey na Yesu ŋwaaray ka ne: «M'iri donton gursuney din ra, zama iri ma furo i ra.» 	 Huan, dawi ninten, Vok sung khawngah honlutsak in, amaua ka lut theihna ding un, chiin, a kiangah a ngen ua.


Fuwo din ra mo malayka iyye kaŋ yaŋ gonda balaaw iyya din fatta ka kaa. I gonda lin* bankaaray kaŋ ga hanan kal i ga nyaale. I gandey gaa mo wura guddamayaŋ goono ga haw. 	 Huan hiai dantan sungnung akipanin angel sagih gawtna sagih neia, suang mantam, siangthou leh vaka kijema dangkaeng kawnggaka a awm khawng ua kigakte a hongpai kheta ua.


Nin no may kaŋ ga boro fo tam ciiti? D'a kay wala nd'a kaŋ, woodin a koyo sanni no. Amma a ga kay, zama Rabbi gonda dabari k'a kayandi. 	 Mi dang sikha gensepa kua na hia? a din leh a puk amah toupa ading ahi. Himahleh, amah jaw dinsakin a om ding, Toupan a dingsak thei ngala.


Ya Rabbi, Israyla Irikoyo, ni ya adilitaraykoy no, zama ni n'iri naŋ banda kaŋ du faaba, sanda mate kaŋ a go hunkuna. A go, iri taaley ra no iri go sohõ ni jine, zama boro kulu si hin ka kay ni jine woodin sabbay se.» 	 Aw TOUPA Israel Pathian, nang na diktata; a suakta omlaite na honnutsiat jiakin, hiai ni bang: ngaiin, ka mohna un na maah ka om uhi; hiai jiakin lah kuamah na maah a ding thei sin ngal kei ua.


To, boro kaŋ goono ga dira adilitaray ra, Kaŋ ga cimi salaŋ mo. Boro kaŋ ga donda zamba riiba, Boro kaŋ ga nga kambey kokobe zama i ma si ciiti bareyaŋ nooru ta se, Boro kaŋ ga nga hangey lutu kaŋ ga naŋ nga ma si maa boro wiyaŋ saaware, A ga nga moy daabu mo kaŋ ga naŋ nga ma si laala guna. 	 Diktattaka oma diktaka gen jelmi; nuaisiahnate punna himhim bangmaha ngailou-a golhna la nuamlou-a bil huma, gilou himhim en nuamlou-a mitsi jel mi;


Woodin yaŋ, ngey no ga ti tubey kaŋ Alfa Eliyezar da Yasuwa, Nun izo, da kaayey windey arkusey, da Israyla izey kundey fay kurne boŋ. Woodin te Silo kwaara ra, Rabbi jine, kubayyaŋ hukumo me gaa. Yaadin no i na laabo fay-fayyaŋo ban d'a. 	 Huaite ahi siampu Eleazar te, Nun tapa Josua te leh Israel suante nam inkuana intekpenten Siloa TOUPA maa kihoupihna puaina kongkhak a aisana a goutan ding ua a nahawmte uh. Huchiin gam khen tuh a zouta uhi.


A na Urusalima nda kwaara koy kayney da soojey kulu di, boro zambar way no, kaŋ yaŋ a di, da kambe goy-teerey, da zamey kulu. A dira nd'ey. Baa afo mana cindi laabo ra, kala day alfukaarey hinne. 	 Huan, Jerusalema mi tengteng, mi lian tengteng te, mi hat hangsan hoih tengteng, singkhat hial, sal khutsiam leh siksekmi tengteng a pi veka; huai gama mi a gentheite chih louh kuamah a omta kei uh,


Wa bare, ya araŋ izey kaŋ ga amaana ŋwa. Ay mo, ya araŋ naanay-jaŋa yayandi. Guna, iri go ga kaa ni do, Zama nin no ga ti Rabbi iri Irikoyo. 	 A nungkin hat tate aw, hongkik unla, na nungkin seknate uh ka hihdam ding hi: endih, na kiangah ka hongpai uhi, nang lah TOUPA ka Pathian uh na hi ngala.


Wa si de kankami gaa, wa si zankam da komyaŋ, Da arzaka tonton mo, araŋ ma si laakal sinji a gaa. 	 Pathianin khatvei a gen a; hiai nihvei tak ka zata hi; thilhihtheihna tuh Pathian a ahi chih.Toupa aw, chitna tuh nanga mah ahi a: michih a thilhih bangbang un na thuk ngal jela.


Filistanca din binde ne: «Ay na Israyla kunda candi hunkuna. W'ay no boro zama iri ma yanje nda care!» 	 Huan, Philistia miin, Tuniin Israel sepaihte ka tou a, mi khat hon kuansak unla ka na kisual ding uh, a chi a.


Musa nda Haruna binde furo Firawna do. I ne a se: «Yaa no Rabbi, Ibraniyancey Irikoyo ci: Waati fo no ni ga yadda ka ni boŋ kaynandi ay jine? M'ay borey taŋ zama i ma may ay se. 	 Huan Mosi lah Aron Pharo kiangah a lut ua, a kiangah, Hebrute TOUPA Pathianin hichibangin a chi, Bangtan vei ka maa kiniamkhiak nial ding na hia? Ka na a sep thihna ding un, ka mite paisakin.


Waato kaŋ cine i na goyo ban, kulu i kande nzarfu kaŋ cindi din bonkoono da Yehoyda do. Ngey mo no, i na jinay te d'a Rabbi windo se, danga saajaw jinayey da sargay kaŋ i ga ton jinayey, da taasayaŋ da jinay fooyaŋ, wura nda nzarfu wane yaŋ. I na sargay kaŋ i ga ton no mo Rabbi windo ra kaŋ sinda fappeyaŋ Yehoyda jirbey kulu ra. 	 Huan, a zoh un dangka omlai teng kumpipa leh Jehoiada kiangah a hontawi ua, huaiin TOUPA ina nasep nadinga tuium-belsuan te latna tuiumbelsuan te, sikkeu te leh dangkasik tuiumbelsuante nangawn a bawl uh. Huchiin Jehoiada dam sungin TOUPA in ah halmang thillat alan thek uh.


Ni n'ay no ni faaba korayo mo, Ni kambe ŋwaaro n'ay gaay, Ni baano mo n'ay beerandi. 	 Ka nuaia ka kalsuanna na hihliana, huchiin ka khete a teu kei hi;


Zama ay taka kulu, nin no k'a te. Ni n'ay dabu-dabu za ay nyaŋo gunde ra. 	 Nangmah ngeiin ka lungsim na neia: ka nu gilsungah non phankhawm hi.


Kala Yasuwa na Israyla kunda kulu margu Sekem ra. A na Israyla arkusey, d'i jine borey, d'i alkaaley, d'i wongu nyaŋey ce. Ngey mo kaa ka kay Irikoy jine. 	 Huan, Josuain Israel nam tengteng Sekem ah a samkhawma, Israel pawl upate, a intekpente uh, a vaihawmmite uh, a heutute uh a sam saka; huan, Pathian maah hongkimusak chiat uhi.


da Selemiya, da Natan, da Adaya, 	 Selemia leh, Nathan leh, Adaia;


Ay ga ni daŋ mo ni ma mayray te hay kulu boŋ kaŋ ni bina ga muraadu, ka ciya bonkooni Israyla boŋ. 	 Nang ka hon sep dinga, na ut utin vai na haawm dinga, Israelte kumpipa in na om ding.


A ne: «Wa tun ka ziji ka kond'i gaa wongu, Ndunnya dumi nooya kaŋ goono ga goro laakal kanay ra, fitina si.» Yaadin no Rabbi ci. A birney sinda me daabirji, Karangale si no, i go ngey hinne nda goray. 	 Thou unla, lungmuang taka om, amaha khosa, kulh kongkhak leng neilou, kalhna sik tawn leng neilou nam sual un, chih TOUPA thu pawt ahi.


Woodin sabbay se i goono ga ne: «Ifo no woone kaŋ a goono ga ci ka ne: ‹a cindi kayna›? Iri si bay haŋ kaŋ boŋ a goono ga salaŋ.» 	 Huan, amau mahin, hiai sawtlou chik, a chih bang chihna ahia? a thugen I theisiam kei uh; a chi ua.


Irikoy na alboro sintina kaa laabu gaa, laabu no. Boro hinkanta Rabbi no kaŋ fun beene. 	 Mihing masapen leia siam, leimi ahia; mihing nihna pen vanmi ahi.


Iliyasu tu ka ne a se: «Ni ma s'i kar bo. E! Ni ga borey kaŋ yaŋ ni di da takuba nda ni biraw kar no? Kala ni ma buuru nda hari daŋ i jine, i ma ŋwa ka haŋ, i ma ngey diraw te ka koy ngey koyo do.» 	 Huan, aman a dawnga, That lou ding; na namsau leh na thalpeua na salmatte na that sin ahia? Tanghou leh tui a ma uah lui inla, nein dawn uhenla, a pu uh kiangah pai nawn uhen, a chi a.


Nga kaŋ na Misira kar da hay-jine wiyaŋ, Wa saabu a se, Zama a baakasinay suujo ga tondo hal abada. 	 Aiguptate ta masa hihlumpa kiangah: a chitna lah khantawnin a om sin ngala.


A ga ciya mo, boro kulu kaŋ ga ce Rabbi maa gaa ga du faaba.› 	 Huan, hichi ahi dinga, kuapeuh Toupa min lou tuh a bit ding uh, a chi, a chih.


Kwaarey din kulu, i n'i gaabandi nda birni cinari kuuku yaŋ, da birni me daabirji yaŋ da karangaleyaŋ. Woodin yaŋ baa si mo, kawye kayna kaŋ sinda birni cinari boobo go no. 	 Hiai khua tengteng kulh sang pipi, kongkhak leh kalhna nei chiat ahi a, kulh neilou kho tampi simsim lou hi'n leng.


I furo, alboro nda wayboro, hamey kulu ra, danga mate kaŋ cine Irikoy ci Nuhu se. Waato din gaa Rabbi na hiyo meyo daabu a boŋ, a ra haray. 	 Huan, a lutte Pathianin a kianga thu a piak bangin sa tengteng laka a nu leh a pa jelin a lut uhi: huan Toupan amah a khak khumta hi.


da Firijiya, da Bamfiliya, da Misira, da Libi nangey, Kayrawa do haray, da Romance yawey, danga Yahudancey da borey kaŋ yaŋ furo i diina ra, 	 Phrugia gama om, Pamphulia gama om, Aigupta gama om, Kurini kho kiang khawnga Libua gama om i hi ua; khenkhat Rome kho khual Judate leh a phungkaite utoh I hi ua;


A goy-teeri beerey neeya: Zadok izo Azariya ga ti alfaga*. 	 Hiaite a milian neihte ahi uh: Zadok tapa Azaria siampu ahia;


Waato din gaa no Yahudiya laabo boro zambar hinza tun ka koy ka Samson gar Etam tondi guuso ra. I ne Samson se: «Ni mana bay kaŋ Filistancey no g'iri may? Ifo no woone kaŋ ni te iri se?» Nga mo ne i se: «Danga mate kaŋ cine i te ay se, yaadin cine no ay mo te i se.» 	 Huchiin Juda gama mi, mi sang thum Etam suangpi kek kalah a va hoh suk ua, Samson kiangah, Philistiate i tung ua vaihawmmite a hih uh theilouna maw? bangchidana hichibanga ka tung ua thil honhihta main ahia oi? a chi ua. Huan, aman, a kiang uah, Ka tunga a hih bang ua ken leng amau tunga hih sam ka hi, a chi a.


Kala Yesu ne: «Baaba, m'i yaafa, zama i si bay hari kaŋ no i goono ga te.» I na kurne te Yesu bankaarayey boŋ k'i fay-fay ngey nda care game ra. 	 Huan, Jesun, Pa, amau ngaidam in; a thil hih uh a theikei ua hi, a chi a. Huan a puansilhte kihawmin, ai a san uh.


Rabbi ne a se: Ma koy ka gana gallo bindi ra, sanda Urusalima bindo ra nooya. Borey kaŋ goono ga bine jisi, i goono ga hẽ mo fanta goy kulu kaŋ borey goono ga te kwaara ra sabbay se, ni ma seeda daŋ i se i sukutey gaa. 	 Huan TOUPAN a kiangah, Khopi phang inla, Jerusalem phang suakin; a sunga thil kihhuai hihsate jiaka tunggika kap sekte a tal uah chiamtehin, a chi a.


Haw wala feeji kaŋ gonda cindo wala wo kaŋ takayaŋo gaze, i ga yadda ni m'a salle bine yadda nooyaŋ se. Amma Rabbi s'a ta ka sarti bana nd'a. 	 Mahni ut thu-a thillat dingin bawngpa hiam. Belamnou hiam akan avala om hiam, tom lua hiam leng na lan thei ding uh; thuchiamna dingin bel pomsak ahi kei ding.


A na gande daabiri mo te da gonitaray goy, danga efod kwaayo goyo cine. I n'a te da wura, da silli suudi nda suniya nda iciray, lin baano taafe gaa. 	 Huchi in khutsiam tak in awmtuam a bawl a, siampu puan bawl bang in; dangka-eng a dum leh a san leh a sandup leh, a san-au leh puan malngat hoih koptah in.


Dawda je. A beera go day ga tonton ka koy jina, zama Rabbi Irikoy Kundeykoyo go a banda. 	 Huchi in, David in thupi lam a manohnoh a, TOUPA, sepaihte Pathian a kiang a a om zel ziak in.


Waati kaŋ cine ay dangay, Ay biriyey zeenu ay wurro kaŋ ay foy ka te sabbay se. 	 Ka khelhna ka gen khiak louh laiin, nitum a ka mau nilouhna in ka guhte a tatkhin vekta hi.


Yehowasa mo kani nga kaayey banda. I n'a fiji Samariya ra Israyla bonkooney banda. A izo Yerobowam te bonkooni a nango ra. 	 Huan, Jehoas a pi leh pute kiangah a ihmu-a, Samari khuaah Israel kumpipate lakah a vui uh; huan, a tapa Jeroboam a sikin a lalta hi.


Kurnyey, araŋ ma ba araŋ wandey, mate kaŋ cine Almasihu ba nga marga ka nga boŋ no ka bu a se mo. 	 Pasalte aw, na jite uh it un, Krisin saptuamte a ita, a sik ua a kipiak bangin,


Boro boobo mo no ka margu Urusalima ra zama ngey ma buuru kaŋ sinda dalbu bato* haggoy handu hinkanta ra, jama bambata no nda cimi. 	 Huchiin kha nihnaah tanghou silngou soh louh ankuang nei dingin mi tampi Jerusalem ah a hong kikhawm ek uh, a tam pha mahmah uhi.


A na nooro ta Israyla izey hay-jiney kambe ra. A lasaabo to sekel zambar fo da zangu hinza nda waydu cindi gu, nangu hanna sekelo boŋ. 	 Israel suante tachil lak akipanin sum a la a; sum siangthou sekel bangin sang khat leh ja thum leh sawmguk leh nga a la hi:TOUPAN Mosi thu a piak, TOUPA thu bangin Mosiin tatna sum Aron leh a tapate a pia hi.


Zama a go ga di laakalkooney go ga bu, Saamo nda alman alhaalikoy go ga halaci care banda, I ma ngey arzakey naŋ boro fooyaŋ se. 	 A lungsim ngaihtuah dan utuh, a inte uh khantawna om ding bang leh, a om nate uh suan tengteng tana om ding bang in ahi; a gamte uh amau min mah a tamsak uhi.


Rabbi wo beeraykoy no, a to i m'a sifa gumo. A beera bisa fintalyaŋ mo. 	 Toupa tuh a thupi-a, nakpi taka phat ding ahi; a thupidan tuh suikhiak vual ahi kei hi.


Ni ma goobey daŋ korbayey ra. Goobey mo ga goro feema kambu hinka gaa, kaŋ i g'a jare nd'a. 	 Huan chiangte sikkual sunga thunlut ding ahi huan chiangte maitam sik nihte tungah a om ding, a puakna dingin.


I fay da Rabbi ngey kaayey Irikoyo ganayaŋ -- Irikoyo kaŋ n'i kaa Misira laabo ra. I na tooru fooyaŋ gana, dumi cindey toorey kaŋ yaŋ go i windanta ra, i sumbal i se mo. I na Rabbi futa tunandi mo. 	 TOUPA a pipute uh Pathian, Aigupta gam akipana pikhepa a lehngatsan ua, pathian dang, a kim ua omte pathiante laka a jui ua, chibai a buk ua: huchiin TOUPA a hihhehta uhi.


May no ga ti danaw, kal ay tamo? Wala lutu, sanda ay diya? May no ga ti danaw sanda ay wane naanay bora, Danaw mo koyne sanda Rabbi tamo? 	 Ka sikha loungal kua mit a tawa? Ahihkeileh, ka sawltak sawl bangin kua beng a ngonga? Hon kithuah pihmi bangin kua mit a tawa? TOUPA dikha bangin kua mit a tawa?


Beene kaarey go no, da ndunnya gaahamey mo. Amma beene waney darza go waani, ndunnya waney darza mo go waani. 	 Vanlam pumpite leng a oma, leilam pumpite leng a om, himahleh vanlam pumpite thupina a tuama, leilam pumpite thupina a tuam,


«Ma salaŋ Israyla izey se ka ne i ma nooyaŋ ta ka kande ay se. Ni m'ay nooyaŋo ta mo boro fo kulu kambe ra kaŋ bina n'a no. 	 Thillat a hontawi theihna ding un, Israel suante kiangah thu gen in: michih lungtanga ut taka piate a kipanin thohlawm na la ding.


A ciya binde, waato kaŋ a go noodin, a go ga adduwa Rabbi jine, kala Eli na laakal ye a meyo gaa. 	 Huan, hichi ahi a, TOUPA maa a thum sanlaiin Eliin a muk phun a nachiamteha,


Ya araŋ ndunnya kulu, wa jijiri a jine. Daahir no ndunnya sinji hala mate kaŋ a si zinji. 	 Lei tengteng aw, a maah ling un; khovel a lin theih louhna dingin hihkipin a om hi.


Dawda n'i bonkoono koytaray fuula kaa a boŋo gaa. I gar a tiŋa to danga kilo waytaaci cindi gu cine, wura no. A gonda taalam tondiyaŋ a gaa mo. I na fuula daŋ Dawda boŋo gaa. A fatta birno ra da wongu arzaka boobo mo, gumo-gumo. 	 Huan Davidin a kumpipa uh lallukhu khuk lai a laksaka, a gikdan dangkaeng talent khat ahi, suangmantamte leng a tela; huan, David a khusak ua; huan, khopi-a om gallak sum tampi a la hi.


Guna, ay g'ay diya donton, a ga fonda soola mo ay jine. Rabbi mo, kaŋ araŋ goono ga ceeci, sahãadin a ga kaa nga fuwo kaŋ i ga sududu a se ra. Nga kaŋ ti alkawli diya kaŋ araŋ ga maa a kaani gumo, guna a ga kaa. Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. 	 Ngai in, ka sawltak ka honsawl, aman ka maah lampi a bawlkhol dinga huan TOUPA, na zon uh, a biakin ah thakhatin a hongpai ding; na kipahna uh, thukhun sawltak, ngai un, a hong hi, sepaihte TOUPAN a chi.


Amma farkay hay-jine, ni g'a fansa no da feej'ize. Da ni s'a fansa mo, kala ni m'a jinda ceeri. Hay-jine kulu ni ize arey wane, ni g'a fansa. A ma si te mo boro kaŋ ga bangay ay jine kambe koonu. 	 A hihhang in sabengtung nou masapen belam nou in na tan ding: huan na tat kei leh, na gawng na hektan ding. Na tapate tengteng lak a piang masapen na tan ding hi. Huan vuaktang in ka ma ah kuamah hong kilang kei ding uh.


Dawda wane no. Ya Rabbi, ma gurjay da borey kaŋ yaŋ ga gurjay da ay. Ma wongu nda ngey kaŋ yaŋ ga wongu ay. 	 Toupa aw, honsualte nang sualin: hondoute nang douin.


Bonkoono mo ne nga wande Esta se: «Yahudancey na boro zangu gu wi ka halaci Susan faada ra, da Haman ize arey mo, ngey boro way, sanku fa binde bonkoono laabu cindey ra waney. To, sohõ ifo no ga ti ni ŋwaarayyaŋo koyne? I ga ni no nd'a. Ifo no ni ga ceeci hala ka kaa sohõ koyne? I g'a te.» 	 Huan kumpipan kumpinu Esther kiangah, Judate Susan inpisungah mi zanga a that ua a hihsia uh, Haman tapa sawmte toh; kumpipa bial dangte ah bang a chi bawlta phet ding uamah: Khaile, bang na thum a? huan na kianga phal ahi ding: ahihkeileh bang ahia na nget lai? huan na kianga phal ahi, a chi a.


Farisi* fonda boro fooyaŋ kaa, i sintin ka kakaw da Yesu. I goono ga beene alaama fo ceeci a do, k'a si. 	 Huan, Pharisaite a hongsuak ua, amah zeetna dingin, amah laka van akipana chiamtehna zongin amah a selta uh.


Amma nin wo, Firawna, i ga ni ceeri no borey kaŋ sinda dambanguyaŋ bindi ra. Ni ga kani borey kaŋ takuba zeeri din banda. 	 Nang zaw zeksumlouhte lakah kitan lemlumin na om dinga, namsaua site kiangah na lum ding.


Sanno ye ka kaa mo koyne Yahuda bonkoono Yehoyacim Yosiya izo jirbey ra, kal a koy ka to Yahuda bonkoono Zedeciya Yosiya izo jiiri way cindi fa bananta ra, ka koy alwaato kaŋ Urusalima* koy tamtaray, handu guwanta ra. A sanney neeya: 	 Juda kumpipa, Josia tapa Jehoiakim lal laiin leng a hongtung a; Juda kumpipa Josia tapa Zedekia kum sawm leh kum khatna tawp, Jerusalem sala pi kha ngana tanin.


D'a ciya alman fo kaŋ si halal ŋwaari se no, wo kaŋ boro si du k'a salle nooyaŋ Rabbi se, kal a ma kande almano k'a kayandi alfaga jine. 	 Huan, gan siangthou lou, TOUPA kianga lat ngei louh chi a hih leh, gan pen siampu maa a koih ding ahi;


I goono ga kaa a do ka ne a se: «Fofo, Yahudancey bonkoono!» I goono g'a saŋ mo. 	 huan, a kiangah a hongpai ua, Chibai; Judate Kumpipa: a chi ua, a beng uh.


Buuyaŋ ma kaa i gaa jirsi boŋ, I ma koy Alaahara nda ngey fundey, Zama laala go i nangorayey ra d'i bindo ra mo. 	 Ken jaw Pathian ka sam dinga; huchiin Toupan honhondam ding hi.


I duurey ga ciya wongu arzaka, I windey mo ga ciya kurmu. Oho, i ga windiyaŋ cina, amma i si goro i ra. I ga reyzin* kaliyaŋ tilam, amma i si i haro haŋ. 	 Huchiin a hauhna uh gallak a honghi dia, a inte uh a segawp ding; ahi, inte a lam ding ua, himahleh a luah kei ding uh; grephuante a bawl ding ua, himahleh huai a uain a dawn kei ding uh.


Sanda mate kaŋ cine baaba ga bakar nga izey se, Yaadin cine mo no Rabbi ga bakar borey kaŋ ga humbur'a yaŋ se. 	 Pa in a tate a hehpih bangin, TOUPAN amah laute tuh a hehpih naknak.


M'iri kungandi susubay da ni baakasinay suujo, Zama iri ma doon farhã sabbay se, Iri ma te bine kaani mo iri jirbey kulu ra. 	 Aw, jingsangin na chitnain hontai sakin; ka damsung tengteng ua ka nuam ua ka kipah theihna ding un.


A binde tun ŋwaaro do ka nga kwaayey kaa k'i jisi waani. A na ce tuusuyaŋ zaara sambu k'a haw nga canta gaa. 	 A nitakan um tuh a dinga, a puante a koiha, kinulna puan a laa, tenga.


Kala ay tun ka fatta ka koy batama ra. Rabbi darza mo go ga kay noodin, sanda darza kaŋ cine ay di Kebar isa me gaa. Kal ay kaŋ gande birante. 	 Huan ngaiin, huaiah TOUPA thupina, Kebar luia ka muh thupina bang maiin a hongdinga, kei a khupin ka pukta hi.


Yaadin cine no Israyla goro nd'a Amorancey laabo ra. 	 Huchi bang in, Amorte gamah Israel mite a om uh.


Nga no ga misa beerey goy te, Kaŋ yaŋ baa da fintalyaŋ, Harey kaŋ yaŋ ga dambarandi, Kaŋ yaŋ sinda me baayaŋ se. 	 Thil thupite hihpa leh zonkhiaktheihlouh; sim zohlouh thil lamdangte:


Yefta na Israyla may jiiri iddu, gaa no Yefta Jileyad bora bu. I n'a fiji Jileyad birni fo ra. 	 Huan, Jephthain Israelte tungah kum guk vai a hawma, huchiin Gilead gam a khua khat ah a vui uh.


Pahat-Mowab izey, Yesuwa nda Yowab izey do haray waney, zambar hinka nda zangu ahakku nda iway cindi hinka no. 	 Pahath Moab tate, Jesua leh Joab tate, sang nih za giat leh sawm leh nih.


A na nga tam way ce, k'i no mina way. A ne i se: ‹Araŋ ma soobay ka daymi te hal ay ga ye ka kaa.› 	 A hoh dingin a sikhate sawm a sama, a kiang uah dangkaeng sawm a pia a, a kianguah, Ka hongtun nawn masiah hiaiin sum na sin un, achia.


Halhul, da Bayt-Zur, da Gedor, 	 Halhulte, Beth-zur te, Gedor te;


Woodin sabbay se Irikoy n'i naŋ ngey bine* ibaay laaley se i ma furo ziibi goy kulu ra, hal i ma ngey gaahamey kaynandi ngey nda care game ra. 	 Huaijiakin a sa uh zumhuaipia kibawltuah dingin a lungtang uh duhgawlna banga thilnin hih phalin Pathianin a lehngatsan hi.


Zama ay humburu dukuri nda futay korno, kaŋ Rabbi bine tun d'a araŋ se din, hal a ba k'araŋ halaci. Amma Rabbi ye ka hangan ay se saaya din ra koyne. 	 Nou honhihmang dinga TOUPA hehna, a thangpaihna leh lungkimlouhna mahmah lah ka lau ngala. Himahleh huai laiin leng TOUPAN ka thu a honngaihkhiak saka.


Woodin sabbay se araŋ ma haggoy da sappa wo sanney kulu k'i te, zama araŋ ma du albarka araŋ teerey kulu ra. 	 Huchiin na thil hih tengteng ua na lamzan jel theihna ding un hiai thukhun thute pom unla, jui un.


Ay mana goro ndunnya kaani baakoy marga ra, Ay mana farhã mo. Ay goro ay hinne no ni kamba sabbay se, Zama ni n'ay toonandi nda dukuri. 	 Nuamsip bawlmite lakah ka tel keia, ka kipahpih sam kei; nang khut jiakin ka tu tuama, lungkimlouhnain na hondimsak ngala.


Talibi si bisa nga alfaga bo, tam mo si bisa nga koyo. 	 Nungjui a heutu tungah a om kei; sikha leng a pu tungah a om kei.


Woodin banda mo komko hinka go kanjante a banda, afo a kambe ŋwaaro gaa, afa mo a kambe wow gaa. 	 Huan, amah toh, suamhat nih a kilhden lai ua, a taklam ah khat a veilam ah khat.


Haw ga faaru ka koy naŋ kaŋ a ga ba. Ni ga maa a yooja, amma ni si bay naŋ kaŋ a fun wala naŋ kaŋ a goono ga koy. Yaadin no boro kulu kaŋ i hay Biya _Hanno__ do go.» 	 Huih a utnana ah a nunga, a ging na ja hi, himahleh koia kipana hongpai ahia, koiah ahia a hoh ding chihleng na thei ngal keia; kuapeuh Khaa piang tuh huchibang mahin a om hi, a chi a.


A na Saafa Madmanna baaba mo hay, da Seba Makbena baaba, da Jibeya mo. Kaleb ize wayo maa ga ti Aksa. 	 Madmana pa Saap leng, Makbena pa leh Gibea pa Seva a neia; huan Kaleb tanu Aksa ahi.


A binde, ni ma lordi ka ne i m'a saara daahirandi hala jirbi hinzanta, zama a talibey ma si kaa k'a zay, day i ma ne borey se a bu ka tun no. A kokor banda halliyaŋo ma kaa ka jaase ijina.» 	 Huchi in han tuh ni thum ni tan a veng hoih ding in thu pia in; huchilou in jaw a nungjuite'n amah a va gu kha ding ua, vantang kiang ah, Misi lak a kipan a thou nawnta ahi, a chi kha ding uh; huchin khemna nanung jaw tuh a masa sang in a hoih keizo sem ding, a chi ua.


A ciya mo, waati kaŋ torkey boŋ yaarukomey di kaŋ manti Israyla bonkoono no, kal i bare ka fay d'a ganayaŋ. 	 Huan, hichi ahi a, kangtalai tunga heututen Israel kumpipa ahi kei chih a theih un delh louin a kiksan nawnta uhi.


Hari kaŋ ay goono ga ci araŋ se, ay goono g'a ci boro kulu se: araŋ ma batu!» 	 Huan, na kiang ua ka gen tuh mi tengteng kianga ka gen ahi, Kiging gigein om un, a chita a.


A ciya mo, saaya kaŋ cine Aksa kaa kurnyo do, a na kurnyo daŋ a ma fari ŋwaaray nga baabo gaa. A zumbu ka fun nga farka boŋ. Kaleb mo ne a se: «Ifo no ni ga ba?» 	 Huan, hichi ahia, a kiang a vatunin, a pa gam ngen dingin a kuana: huan, a sabengtung akipan a kuma; huan, Kalebin a kiangah, Bang na deiha? a nachi a.


Ay n'i candi da Adam-izetaray korfoyaŋ, Da baakasinay hawyaŋ hari yaŋ mo. Ay ciya i se danga boro kaŋ ga takunkum kaa i meyey gaa, Ay gungum ka ŋwaari jisi i jine mo. 	 Mihing khaujentein leh, itna guitein amau ka kaia; amau adin a muk tung uleh a muk nuai ua kipana hakkol lakkhiaksakte bang ka hia, a ma uah an ka lui hi.


Ay Baabo na hay kulu daŋ ay kambe ra. Boro kulu si Izo bay kala Baabo, wala mo boro kulu si Baabo bay kala Izo da boro kulu mo kaŋ se Izo miila nga m'a bangandi. 	 Ka Pan thil bangkim honkem sakta; Pa louin kuamahin Tapa a theikei; Tapa leh a kiang ua Tapain a kitheihsak utnate kia loungalin kuamahin Pa a theikei.


Kala Safan na tira sambu ka kond'a bonkoono do. A ne a se mo: «Goy kulu kaŋ i daŋ ni tamey kambe ra, i goono g'a te. 	 Huan, Saphanin laibu kumpipa kiangah a paipiha, Na sikhaten hih dinga seh tengteng a hih uh.


Zuray no ay ga ni lordey fonda gana nd'a, Zama ni g'ay bina hayandi. 	 Na thupiak lamah ka tai dinga, ka lungtang na hihlet hun chiangin.


Noodin no danji ga ni ŋwa ka ban, Takuba ga ni beeri ka zeeri, A ma ni ŋwa mo sanda do. Kala ni ma naŋ ni ma baa sanda maram-fanda cine, Ni ma baa sanda do ciray cine mo. 	 Huailaiah meiin a hongkang tum dinga, namsauin a honsat lum dinga, singnget bangin a honhih mang thang ding. Singnget bangin kitamsak inla, khaukhup bangin kihihtamin.


Musa mo ne Rabbi se: «Ya nin ay Koyo, ay wo manti boro kaŋ ga waani sanni no, za doŋ, wala mo sohõ kaŋ ni salaŋ ay, ni tamo se. Zama ay ya me tiŋokoy no, ay deena mo si waasu.» 	 Huchiin, Mosiin Toupa kiangah, Aw Toupa, mi dangnal ka hi kei, chiklai mahin, na sikha kianga thu na gen nungsangin leng: mi dangawk leh pau zekai ka hi jaw hi, a chi a.


Day koŋŋa izo, i n'a hay gaaham miila do, amma wayboro burcino izo, i n'a hay Irikoy alkawlo boŋ. 	 Himahleh, bawinu laka pen tuh sa danin a pianga, noplennu laka pen bel thuchiam jiaka piang ahi, chih.


Tira fo ra ay hantum araŋ se ka ne araŋ ma si hangasinay da zina-teerey. 	 Ka laikhak ah kingaihhatte kithuahpih lou dingin na kiang uah ka gelh a;


Zama borey kaŋ yaŋ Irikoy bay za doŋ, ngey mo a waadu i ma bare ka saba nda nga Izo himando, hal a ma ciya hay-jine nya-ize boobo game ra. 	 A theih kholhte amah Tapa bang taka om dingin a sep khol ngala, a Tapa tuh unau tampite laka ta masapen a honghih theihna dingin.


Adilante bine ga lasaabu nda haŋ kaŋ nga ga tu, Amma boro laalo me ga hari laaley bambari. 	 Mi diktat lungtangin dawng dingin a kisina: himahleh mi gilou kamin thil hoihlou a sung khia.


Zama yaadin no i n'ay lordi Rabbi sanno boŋ ka ne: Ni ma si ŋwaari ŋwa, ni ma si hari haŋ mo. Ni ma si ye ka kaa mo fonda kaŋ ni gana ka koy din gaa.» 	 Tanghou va nein tui himhim leng vadawn kenla, na vahohna lampi ah leng kik nawn ken, chia Toupa thua sawl ka hi, achia.


Amma araŋ ne: «Ifo se no ize si baaba alhakku sambu?» To, sabaabo ga ti: hala day ize na haŋ kaŋ ga saba nda haŋ kaŋ ga halal te, a n'ay hin sanney kulu haggoy, a n'i goy mo, haciika a ga funa. 	 Himahleh, Bangdia tapain apa thulimlouhna thuak lou ding? na chi nak uh? Tapain dan a zuiha thil kizen a hiha, ka dan bawlte tengteng a zuiha, a hih lai leh, a hing ngeingei ding hi.


Gaa no Misira bine-gaabo ga fatta a ra. Ay g'i saawara mo ciya yaamo hal i ma ceeci toorey, da ziimey, Da borey kaŋ yaŋ gonda ganako biyayaŋ, da gunakoy gaa. 	 Huchiin, Aiguptate kha a sung uah bangmahlou a bawlin a om dinga; a thusawm uh ka hihse ding; huchiin, milimte leh, bumsiamte thu a dong ding uh.


Saaya din binde Yefta zuru ka dira nga baabayzey do. A koy ka goro Tob laabo ra. Noodin binde boro yaamoyaŋ koonu no ka margu Yefta do. Nga nd'ey ga hatta ka fatta care banda. 	 Huchiin Jephtha a unaute akipanin a tai manga, Tob gamah a omta a; huan, Jephtha kiangah mi thulimlou pipi ateng khawm ua, a jui jel uh.


Araŋ goono ga Irikoy ce «Baaba», nga kaŋ ga ciiti manti nda baar'a-baar'a, amma boro kulu goyo boŋ. Woodin se, w'araŋ yawtaray gora te da Irikoy humburkumay. 	 Huan, khentuam neiloua michih nasep bang chiata ngaihtuahpa tuh Pa banga na loh uleh, hiailaia na tam laiteng un laudansiam in om un;


Borey binde n'ay sappa tunandi, i siino ga sanka kaŋ i sambu ay jine din sanno toonandi, waato kaŋ i na handayzo farsi bindi ka bisa a dumbari hinka game ra. 	 Huan, ka thukhun bohsiate, ka maa bawngnou at phel kikala pai suak hiala thu chiama tangtung sakloumi.


Sohõ, nya-izey, ay bay kaŋ jaŋ-ka-bayyaŋ ra no araŋ na woodin te, mate kaŋ cine araŋ koyey mo te. 	 Himahleh, unaute aw, na heutute un leng a hai jiak ua a hih bang un, na hai jiak un hiai khawng na hih uh ahi chih ka thei.


Kala i kulu banda, Daniyel furo ay jine, nga kaŋ i ga ne a maa se Beltesazzar, ay irikoyo maa boŋ, nga kaŋ koy hanney biya goono ga goro a ra. Nga mo koyne, ay na hindiro ci a jine. Ay ne: 	 A hihhangin a tawptawpin ka maah, Danialm a min ka pathian min dung juiin, Beltesazar hi ven, amaha pathian siangthoute kha a omna: huchiin a maah mang tuh ka gentaa.


Ay wo ne araŋ se: ‹Araŋ m'ay no,› no? Wala ‹Araŋ ma me-daabu no ay sabbay se araŋ arzakey ra›? 	 Kei honpia un? ahihkeileh na neihlehlam ua kipanin kei adingin thilpiak lan un, ka chi hia?


Iri binde ga kaŋ a boŋ nango kaŋ i g'a gar. Iri m'a to sanda mate kaŋ harandaŋ ga kaŋ laabu boŋ. A ra binde, da alborey kulu kaŋ yaŋ go a banda, iri si baa afolloŋ naŋ. 	 Huchi in koilai mun peuh ah i kituahnana ah lei a daitui kia bangmai in i boh ding ua; huan, amah leh a kiang a mi om tengteng khat lel leng i hawikei ding uh.


Zama ŋwaari sargay da haŋyaŋ sargay ban Rabbi windo ra, Alfagey, Rabbi goy-teerey goono ga baray mo. 	 Tangbuang latte, dawn ding lat te TOUPA in a kipan hihman ahi a; siampu TOUPa nasemte a lungkham uhi.


Yaadin no Hezeciya te Yahuda kulu ra. A na booriyaŋ, da cimi, da naanay goy te Rabbi a Irikoyo jine. 	 Huan, huchibangin Juda gam tengtengah Hezekiain a hih a. TOUPA a Pathian mitmuhin hoih leh dik leh muanhuai thil a hih seka.Pathian ina nasep lam thuah te, dan lam thuah te, thupiak lam thuah te, a Pathian zon thu ahte a hih peuhmah ah a lungsim tengtengin ahiha, a lamzang tou jel hi.


Siikwa kaa a do mo ka ne a se: «Da ni ya Irikoy Izo no, ma ci tondey wo se i ma bare ka te buuru.» 	 Huan, khempa tuh a hongpaia, a kiangah, Pathian Tapa na hih leh hiai suangte tanghou suak dingin thu pe ve, a chi a,


Jirbi iyye no ni ga bato din haggoy Rabbi ni Irikoyo se, nango kaŋ Rabbi ga suuban ra. Zama Rabbi ni Irikoyo ga ni albarkandi ni tontoni kulu ra, da ni kambe goy kulu ra. Woodin sabbay se no daahir ni bina ga farhã gumo-gumo. 	 TOUPAN a mun seh dingah TOUPA na Pathian uh adin ni sagih ankuang na lui ding uhi; TOUPA na Pathian un thil tung tengtengah leh na khut ngakna tengteng uah a honvualjawl dinga, kipak tak ngenin na om ding uhi.


Ya ay baakoy, araŋ goono ga gana waati kulu. Araŋ goono ga gana manti ay jine hinne bo, amma baa kaŋ ay si noodin araŋ goono ga koy da jina. Woodin se, goyey kaŋ araŋ go ga te zama araŋ jin ka du faaba, w'i te da humburkumay da jijiriyaŋ. 	 Ka itte aw, hichi a hih ngalin, ka om lai kia hi loua, ka om louh lai banga leng, thu na man theihtak mahmah bang un, lau leh ling kawmin na hotdamna chiat uh sem khia un;


Rabbi ga ciiti dumbu dumi cindey game ra, A ma kaseeti mo dumi boobo gaa. Borey ga ngey takubey dan ka te farmi goy jinay, I yaajey mo, i g'i bare ka te candiyaŋ. Dumi fo si takuba foobu dumi fo gaa koyne, I si ye ka wongu dondon mo koyne han din ka koy jina. 	 Huan, aman nam chih laka vai a hawm dinga, chi tampi tak leng a taihilh ding: huan, a temsaute uh leilahna muksum dingin a sek ding uh: nam dangin nam dang tungah tamsau a likta kei dinga, kidou dan leng a kisinta kei ding uhi.


A ga hima sanda arhiiji kaŋ goono ga fun nga fu ra. A ga farhã sanda boro gaabikooni kaŋ goono ga yonay te. 	 A pawtna tuh kawlmong tawp akipanin ahi a, a tai kawina tuh a tawp lehlam tanin ahi a, a satdan theilou-a selguk himhim a om kei hi.


Annabi Gad mo ne Dawda se: «Ma si goro wongu fuwo ra. Kala ni ma tun ka koy Yahudiya laabu.» Dawda binde tun ka kaa Haret saaji beero ra. 	 Huan, jawlnei Gadin David kiangah, kokhuk ah om nilouh ken; pawt inla Judai gamah paiin, a chi a. Huchiin David a pawta, Hereth gammang ah a lutta hi.


A do no ay kamba ga tabbat, ay kamba g'a gaabandi. 	 Melmain a lakah a phut kei ding; thulimlouhna tain leng a hihgim kei ding hi.


zama a ma ciiti te borey kulu se ka borey kulu kaŋ wangu Irikoy zeeri mo ngey Irikoy wangay goyey kaŋ i te Irikoy wangay ra sabbay se, da sanni yaamey kulu kaŋ zunubikooney kaŋ yaŋ ti Irikoy wangey salaŋ a boŋ sabbay se.» 	 mi tengteng tunga vaihawm ding leh, Pathian limsak loute tengteng Pathian limsak louhna na Pathian limsak loutunga a sep tengteng uah leh, Pathian limsak loumikhialten a tunga thukhauh tak a gen tengteng ua siamlouh tangsak dingin.


Doonkoy jine bora se. I m'a doon da seese karyaŋ. Dawda baytu fo no. 	 Mi haiin a lungtangin, Pathian a om kei, a chi naknak. A se khin ua, thil thulimlou kihhuaitak a hih uh; kuamah thilhoih hih himhim a om kei uh.


Sorro hinzanta Yesu ne a se koyne: «Siman, Yonana ize, ni ga ba ay no?» Bitros bina sara kaŋ a ne a se sorro hinzanta: «Ni ga ba ay no?» Bitros ne a se: «Rabbi, ni ga hay kulu bay. Ni ga bay kaŋ ay ga ba nin.» Yesu ne a se: «M'ay feejey kuru. 	 Huan, a thumveina din a kiangah, Simon, Johan tapa, nang kei non it hia? a chi a. Huan, thumveina a, Nang kei non it hia? a kianga a chih jiakin Peter a lungkhama, a kiangah, Toupa, bangkim na theia, kon it ahi, chih na thei hi, a chi a, Jesun a kiangah, Ka belamte vak in.


Sanno kaŋ in da nin te din boŋ, guna, Rabbi go in da nin game ra hal abada.» 	 Huan, nang leh ken thil I gensa tungtang thu ah ngaiin, nang toh I kalah TOUPA a om tawntung ahi, a chi a.


Kala Iliyasu kaa Damaskos kwaara. Suriya bonkoono Ben-Hadad mo jante. I ci a se ka ne: «Irikoy bora kaa ne.» 	 huan, Elisa bel Damaska khua ah a hoha; huan, Suria kumpipa Benhadad a chi a naa; huchiin, Pathian mi hiaiah a hong ve, chiin a hilh ua.


Ni fatta ni jama faabayaŋ se, Ni wane suubananta faabayaŋ sabbay se no. Ni na fuwo beena bagu boro laalo windo ra, Ni n'a feeri-feeri mo za ganda gaa kala boŋo gaa. (Wa dangay) 	 Na mipite hotdamna dingin na kuan khiaa, na sathau nilh hotdamna dingin; giloute in a kipan lutang na hihliama; ngawng chiang pha hialin suangphum na hihse vek. Selah


Rabbi mo na Kaldancey soojeyaŋ da Mowabancey da Amonancey da Suriyancey wane yaŋ donton i ma wongu nda Yahuda, i m'a halaci Rabbi sanno kaŋ a ci nga tam annabey me ra din boŋ. 	 Huan, TOUPAN Kaldai pawlte, Suria pawl te, Moab pawl te, Amoa suan pawlte amah sual dingin a sawl khiaa, a sikha jawlneite zanga a gen TOUPA thu bangin Juda gam hihse sak dingin a sawl hi.


Alwaato din ra no Hanani kaŋ ga fonnay kaa Yahuda bonkoono Asa do ka ne a se: «Za kaŋ ni de Suriya bonkoono gaa, ni mana de Rabbi ni Irikoyo gaa, woodin sabbay se no Suriya bonkoono wongu marga ga yana ka fun ni kambe ra. 	 Huan, huai laiin jawlnei Hanani Juda kumpipa Asa kiangah a honga, a kiangah, TOUPA na pathian muanglouin Suria kumpipa na muanga, huaijiakin Suria kumpipa sepaih honte na khahte ahi hi.


A ne ay se: «Boro izo, ma kaa ka koy Israyla dumo do, m'ay sanney ci i se. 	 Huan aman ka kiangah, Mihing tapa kuan inla, Israel inkote kiangah ka thute zangin vagen in.


Yaadin no Musa te. Hay kulu kaŋ Rabbi n'a lordi* nd'a, yaadin no a te. 	 Tuachi bang in Mosi in a hih ta: TOUPA'N amah thu a piak bangzel in, huchi bang in a hih ta hi.


I ga zuru ka ngey boŋ soola k'ay yanje, Manti zama ay na taali te i se. Ma mo hay ay gaakasinay sabbay se, ma guna mo. 	 Toupa aw, sepaihte Pathian, Israelte Pathian, nangmah ngei nam chih gawt dingin thou inla: mi lepchiah gilou takte peuhmah hawi ken. Selah.


Ma si haŋ kaŋ ga hanan no hansi se. Araŋ ma si luluwey* catu mo gursuney* jine, zama i ma s'i taamu-taamu ngey cey cire, ka bare ka ye k'araŋ tooru-tooru. 	 Ui kiang ah thil siiangthou pe kei un; vok maah na tuikepsuang uh leng pai kei un, a chilse kha ding ua, huan, kiheiin a honbaljak khading uh.


Boro kaŋ gonda miila laalo ga cahã ka arzaka gana, A mana bay mo kaŋ jaŋay ga kaa nga gaa. 	 Kuapeuh deihgawl-sumchit hausakna delhin a kinoha, huan a tungah taksapna a hongtung sin chih a theikei.


Nga mo ne: «Ma koy ka ci dumo wo se ka ne: Maayaŋ ra, araŋ ga maa, amma araŋ si faham. Gunayaŋ ra mo, araŋ ga di, amma araŋ si fayanka. 	 Huchiin, ken, kei hiaiah ka om, honsawl ve, ka chi a. Huan, a man, Kuan inla, hiai mite va hilhin, Bilin a jak jaw ja unla, theihsiam bel theihsiam kei un; muh jaw mu unla, theih bel theikei un, chiin.


Gaa no jama ra boro fo ne a se: «Ni baaba kaseeti borey gaa da gaabi hala nda zeyaŋ ka ne: ‹Laalante no boro kaŋ na ŋwaari ŋwa hunkuna!› Jama mo taabi.» 	 Huchiin mipi laka mi khatin a houpiha, Na pan jaw mipite, Tunia an ne peuhmah hamse thuakin om heh, chiin a honvau bikbeka, mipite leng a bah mahmah him uh, a chi a.


Iri kaayey sududu tondi kuuko wo boŋ. Araŋ mo go ga ne borey se, a ga tilas i ma sududu Urusalima* kwaara ra.» 	 Kou piputen hiai tangah Pathian a be jel ua; himahleh, nou bel, Mihingin Pathian a biakna mun ding uh Jerusalem khua ah a om, na chi sese ua, a chi a.


Zama i n'araŋ hay hayyaŋ taji, manti nda dumar'ize kaŋ ga sara, amma da wo kaŋ si sara, Irikoy Sanno do nooya, kaŋ goono ga funa ka goro hal abada. 	 chi sethei lakah hi louin, Pathian thu hing gige leh om gige ah, chi se theilou laka piang thak na hi zaw ngal ua.


Ni ma si ni gorokasin hirri seeda dagu, kaŋ doŋ borey sinji ni tubo ra, nango kaŋ ni ga tubu, laabo kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga ni no nd'a ra, ni mayray hari no. 	 TOUPA na Pathian un luah dinga a honpiak gam, na luah ding uh gama a maa a naphuhsa uh na insakinkhang uh gamgi na suan ding uh ahi kei.


A na fu-izo kaŋ ga hanan d'i kulu mo te, a salleyaŋo kambe kar waranka no, a tafayyaŋo yaadin cine no, tafayyaŋo mo kambe kar waranka no. A n'a daabu nda wura suubanante kaŋ tiŋa ga to danga ton waranka cindi iyye cine. 	 Huan, munsiangthoupen a bawla adunglam in vailam tanmah, tongsawmnih ahi a, a vailam bel tongsawmnih ahi a, dangkaeng chikeleu ngen in a luan a, talent zaguk a pha hi.


a maa mo ga bara i sukutey gaa. 	 Huan amau tuh a mel a mu ding ua; huan amah min tuh a tal uah a om ding hi.


I kande sargay summaara kaŋ i ga ton a do dumbari-dumbari, ngey da boŋo. A n'i ton sargay feema ra. 	 Haltum thillat sabak khatkhat in a lu toh a pia ua, aman maitam ah a na hal a.


A nooyaŋo kaŋ a ga salle mo ka te saabuyaŋ sargay Rabbi se, d'a n'a kaa alman kayney ra, da aru no wala way no, kala bora ma kande wo kaŋ laru kulu si a gaa. 	 Huan, lemna thillat kithoihna a TOUPA a ding a a thillat belam hon lak ate a hihleh, a nu leng hita hen aw, a pa zong hita leh, gensiatbei a lat ding ahi.


Isaka binde tun noodin i do ka koy sinji Gerar gooro ra, ka goro noodin. 	 Huchiin, Isaak huaia kipanin a pawta, Gerar guamah a puanin a kaia, huailaiah a tengta.


Boro izo, ma annabitaray te ka ne: Yaa no Rabbi Irikoy ci: Wa wurru ka ne: «Kaari zaaro din se!» 	 Mihing tapa, thu gen inla, TOUPA PATHIANIN hichiin a chi hi:


Ay izo, da ni bina te laakal, Kulu ay bumbo bina mo ga maa kaani. 	 Ka tapa, na lungtang a pil leh, ka lungtang a kipak ding, keia mahmah:


gaa no alfaga g'a nooro lasaabu marge kulu kaŋ ni di a to hala Yubili jiiro tooyaŋ. Bora din mo ma nooro din cine no han din hane, a ma ciya hari hanante Rabbi se. 	 Jubili kum tanin na seh dan bangain siampuin a man a seh sak dinga, na seh bangin TOUPA adinga thil siangthou dingin huai niin a piak ding ahi.


Zama Irikoy na boro kulu daabu ganayaŋ-jaŋay ra, zama nga ma suuji cabe borey kulu se. 	 Pathianin a hehpih vek theihna dingin mi tengteng ginlouhnaah a khum vekta ngala.


Zama woofo no ga faala, ay ma ne: ‹Ay na ni zunubey yaafa ni se?› wala ay ma ne: ‹Tun ka dira?› 	 Na khelhnate ngaihdam hihen, chih leh, Thou inla, khein pai in, chih a koi a baihlam zaw


Amma ay goono ga de Rabbi gaa kaŋ ay bumbo ga kaa d'a tonton kayna. 	 Himahleh keimah ngei leng ka hong zok ding chih Toupa ah ka kilamen hi.


Ay ga wangu ay kunda, ay g'ay wane jama furu, Ay g'ay bine baakwa daŋ nga ibarey kambe ra. 	 Ka inlehlou paisanin ka gouluah ding ka pai mangta; ka hinnain a it mahmahnu, a melma kiangah ka peta.


Zebadiya, Arad, Ader, 	 Huan Zebadia, Arad, Edar,


Ya Irikoy, ay bina sinji. Ay bina sinji. Ay ga baytu, oho, ay ga sifayaŋ baytu te. 	 Ka thupina, halhin; pekging leh kaihgingte aw, halh un: kei tuh jingkhangin ka halh ding hi.


Zakariya goy cindey mo, ngey neeya, i n'i hantum Israyla bonkooney baaru tira ra. 	 Huchiin Zekaria tanchin dangte bel ngai dih, Israel kumpipate lal lai thu gelhna bu ah a tuang ahi.


Ya Rabbi, ni baakasinay suujo ma goro iri boŋ, Hanganyaŋo kaŋ iri te ni se din boŋ. 	 Toupa aw, na chitna tuh ka tunguah om hen, kon lamet bang jel un.


Koyne, d'araŋ mana goro naanaykoyyaŋ boro fo hari ra, may no g'araŋ wano no araŋ se? 	 Mi danga tunga bawn na ginom kei un, noumaua kuain ahia honpe ding?


A ciya mo waato kaŋ jama kulu margu ka gaaba nda Musa nda Haruna mo, noodin kubayyaŋ hukumo do haray, kal i di buru yuuma go, a n'a daabu! Rabbi darza mo bangay. 	 Huan, hichi ahi a, Mosi leh Aron tung a mipi a phun khawm lai un, kihoupihna puan inn lam a nga ua; huan, ngai in, meipi in a hon khuh a, TOUPA thupina a hong lang hi.


Amma Rabbi sanno kaa ay do ka ne: ‹Ni na kuri boobo mun, ni na wongu beeriyaŋ te mo. Ni si windi cina ay maa se, za kaŋ ni na kuri boobo mun laabo ra ay jine. 	 Himahleh, Nang jaw sisan na naksuah tela, kidoute na uang tela; leitungah ka mitmuha sisan na nak suah jiakin, ka min adin in na lam kei ding;


Noodin mo, waato kaŋ nya-izey maa iri baaro, i tun ngey m'iri kubay. I kaa hal Abiya Habu da Yaw-Fu-Hinza. Kaŋ Bulos di borey din, a na Irikoy saabu, a du bine-gaabi mo. 	 Huan, unauten, ka tanchin uh a jak tak un huai akipanin Appia Dawl leh Khualbuk thumte chiangah hongdawn dingin a hongkuan ua; Paulain huai mite a muhin Pathian kiangah kipahthu a gena, a muangta hi.


Israyla izey ye ka goy laalo te Rabbi diyaŋ gaa, Rabbi n'i daŋ mo Filistancey kambe ra jiiri waytaaci. 	 Huan, Israel suanten TOUPA mitmuhin thil gilou a na hih nawn ua; huchiin TOUPAN Philistiate khut ah kum sawmli a omsak


Amma buukoy ciine ra d'i tunyaŋo mo, araŋ mana caw Musa tira ra, mate kaŋ Irikoy salaŋ a se gumbo do ka ne: ‹Ay no ga ti Ibrahim Irikoyo, da Isaka Irikoyo, da Yakuba Irikoyo.› 	 Huam, misite kaihthoha a om ding thu u lah Mosi laibua, Loubuk ah, Pathianin, Kei Abraham Pathian, Isaak Pathian, Jakob Pathian ka hi, chia, amah a houpihdan na sim kei ua hia?


Samuwila binde kani kala susubay. A na Rabbi windo meyey fiti. Samuwila binde humburu nga ma bangando ci Eli se. 	 Huan, Samuel jingsang tanin a luma, huan, TOUPA in kongkhakte a honga, Huchiin Samuelin huai kilakna Eli theihsak a lauthawng hi.


Wayna kaŋay haray hirro mo, Teeku Beero no, za dandi kambe hirro gaa kal a ma koy Hamat furoyaŋo do. Wayna kaŋay haray hirro nooya. 	 Tum lamah Tuipi Lian in a gi dinga, sim lam gamgi akipanin Hamath lutna guam jawn pha in. Hiai tum lam gamgi ahi ding hi.


A go binde, ay ga masiiba candi ka kande Yerobowam dumo boŋ. Ay ga ize alboro kulu alandaaba mo Yerobowam se, nga kaŋ go daabante, da nga kaŋ go taŋante Israyla ra. Ay ma Yerobowam dumi kulu haabu ka darandi parkatak, sanda mate kaŋ cine boro ga wuri haabu hal a kulu ma ban. 	 Huaijiakin ngaiin, Jeroboam inko tungah thil hoih lou ka hontungsak dinga, Jeroboam akipanin ta pasal taphot Israel gama mi nehden leh den louh leng ka hihmang dinga, min ek a phiat siang sipsip bang maiin Jeroboam inkuan a gam vek ma siah kaphiat mang sin ahi.


Yaa no Rabbi ci: Nango wo kaŋ waato araŋ ne: «Kurmu no, boro si no, alman si no» -- noodin binde, Yahuda galley ra da Urusalima fondey gaa, kaŋ yaŋ goro kurmu, alboro wala goroko wala alman kulu si no. 	 TOUPAN hichiin a chi: Hiai mun, Juda khopi hiala mi leh sa om nawn loua segawp, Jerusalem kholaka mi leh sa leh tengmi omlou a kigawpsa, a chih uah.


Wa araŋ biney tooru, manti araŋ bankaarayey bo. Day wa ye ka kaa Rabbi araŋ Irikoyo do, Zama nga wo gomnikoy no, toonante no da bakaraw, A ga gay hal a bine ga tun, A gonda baakasinay suuji boobo, A ga nga miila bare ka fay da masiiba. 	 Na puan uh hi louin na lungtang uh botkek unla TOUPA na Pathian uh lam nga un; amah hehpih thei tak leh lainatnaa dim, lungnel leh chitna hau, thil hoih loua kipan kik nawn sek ahi, a chi a.


Gaa no, Yahudancey goono ga guunu-guunu a boŋ, zama a ne nga no ga ti buuro kaŋ zumbu ka fun beena ra. 	 Huan, Van akipana tanghou hongpai suk ka hi, a chih jiak in, Judate a tungah a phun ua.


Amma d'araŋ mana hin k'a feerijo ci ay se, yaadin gaa, araŋ no g'ay no lin kwaay beeri waranza, da kwaay jinde waranza.» I ne a se: «Ci ni jand'izo, iri ma maa.» 	 Ahihhangin na honhilhchet theihkei uleh, puan malngat silh sawmthum leh kikhenna puan sawmthum na honpiak ding uh ahi, a chi a. Huan, amau a kiangah, Na thuhak gen dih ve leh, ka nangaikhe ding uh, a chi ua.


Rabbi ga ni hirro tuti ka beerandi mate kaŋ a na alkawli sambu ka ne ni se. Waati din, hala ni ma ne: «Ay ga ham ŋwa,» zama ni bina ga ba ham ŋwaari, to. I yadda ni se ni ma ham ŋwa ni bine ibaay kulu boŋ. 	 TOUPA na Pathian un a honchiam banga na gam uh ahihzata, na hinna un sa nek aut jiaka, Sa ka ne ding, na chih hun chiang un, na hinna un a lunggulh lam peuhpeuh sa ne thei ding uh.


Israyla izey ye ka goy laalo te Rabbi diyaŋ gaa. Jiiri iyye mo no Rabbi n'i daŋ Midiyan kambe ra. 	 Huan, Israel suanten Toupa mitmuhin thil a na hihkhialta ua: huchiin Toupan Midiante khut ah kum sagih a omsak.


A ma si ciya mo ganako taji, hal a ma koy ka boŋbeeray te ka kaŋ ciito kaŋ dumi ra Iblisi kaŋ. 	 Gingthakmi ahi ding ahi kei, huchilou in jaw kisatheiin a om dia, diabol siamlouhtansakna ah a puk kha ding.


zama nga ma mayra kaynandi, a ma si nga boŋ tunandi, amma a sappa haggoyyaŋ do a ma kay. 	 A lalna gam a keniama, amaha a din khiak theih nawn louhna dingin a thukhun len kawm kiaa a din theihna dingin


Kala ni ma ye ka tira fo sambu koyne. Woodin gaa no ni ma sanni zeeney kulu hantum, wo kaŋ yaŋ go tira sintina ra kaŋ Yahuda bonkoono Yehoyacim ton. 	 Laibu jial dang la inla, laibu jial masaa thu tengteng, Juda kumpipa Jehoiakimin a hal mangsate gelh nawn vekin.


Waato kaŋ i hanandiyaŋo jirbey to mo, Musa asariya* boŋ, kal i konda Yesu hala Urusalima* kwaara zama i m'a salle Rabbi se. 	 Huan, Mosi dan banga a kisiansakna ni uh a hongtunin, Jerusalem khua ah amah a vatonpih tou ua, Toupa kianga amah lan dingin.


Woodin se binde bonkoono bina tun, a futu mo gumo. A lordi ka ne i ma Babila laakalkooney kulu wi. 	 Hiai jiakin kumpipa a heh mahmaha a thangpai tuntuna, Babulon mi pilte tengteng hihmang dingin thu a peta hi.


Haw way cindi hinka boŋ no bango goono ga dake. Ihinza ga azawa kambe guna, ihinza ga wayna kaŋay haray guna, ihinza ga dandi kambe guna, ihinza ga wayna funay haray guna. I na nyumayyaŋ bango dake i boŋ, i bandey kulu go ga miila a ra haray. 	 Huan bel bawngtal sawm lehnih tungah a ki nga a, thum in mallam anga ua, thum in tumlam a nga ua, thum in simlam a nga ua, thum in suahlam a nga uh; huan, dal loh bel huaite tungah aki koih a, a nung lam a nga hi.


I mana yadda ni se ni ma Paska feeji wi ni windo ra, kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga ni no. 	 TOUPA na Pathian un a honpiak na omna uh koilai mahah Paikan Ankuang kithoihin na kithoih theikei ding ua:


A binde, yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Ay ze ka ne: Haciika, dumi cindey kaŋ goono g'araŋ windi ga ngey haawo jare. 	 Huaijiakin TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Na kim a namten amau zahlakna a po ngei ding uh chiin ka khut ka jak hi.


Laabo bumbo mo, wa guna hal a gonda gaabi wala a sinda, hala tuuri-nya yaŋ go no wala i si no. Araŋ ma te dabari mo ka kande laabo dumi ize fooyaŋ.» (Alwaato din mo no ga ti reyzin izey boŋ-jina waate). 	 Huan, huai gam lei hoih hia lei gawng, a gammang hia manglou chih te vaenkhia unla. Huan, hangsan takin om unla, mi gam theigahte honpua un, a chi a. Grep gah masa gah hun laitak ahi.


A banda mo no Samgar, Anat izo tun, nga kaŋ na Filistance boro zangu iddu wi da haw mimi; nga mo na Israyla faaba. 	 Huan, a nungin Anath tapa Samgar a hong kilang sama, huai miin Philistiate mi za guk bawng sutna chiangin a sunluma: amahmahin Israelte a hondam hi.


Ay ne: «Woone ga ti ay bine sara: Kaŋ Beeray-Beeri-Koyo kambe ŋwaari si no danga waato wano cine.» 	 Toupa thilhih thute ka gen dinga: nidang laia na thillamdang hihte ka thei gige ding hi.


Yahuda bonkoono Yehoyacim Yosiya izo mayra sintinyaŋo waate, sanni woone kaa ka fun Rabbi do ka ne: 	 Juda kumpipa Josia tapa Jehoiakim lal pattungin hiai thu TOUPA kiang akipan a hongtunga,


Isa fo go no, kaŋ haro ga Irikoy gallo bine kaanandi, Beeray-Beeri-Koyo nangoray hanna no. 	 Pathian a laitakah a om a, a ling kei ding: Pathianin phalvak chiangin a panpih ding hi.


Araŋ ma haggoy d'araŋ boŋ hal araŋ ma si haŋ kaŋ araŋ te darandi, amma araŋ ma alhakku toonanta ta. 	 i sepkhiaksate na mansak louh ua, a man a kima na muh theih jawkna ding un, kiveng hoh un.


Amma kulu nda yaadin ay mana i sanney cimandi, kala waato kaŋ ay kaa, ay di nin d'ay mo. A go mo, ni bayra jara beera, i man'a ci ay se. Ni gaabu ka bisa baaro kaŋ ay maa din. 	 Himahleh keimah mit mahmah a ka hong muh masiah a gen kia uh ka um theikei a, ngai in, na pildan thupi kimkhat leng a honna hilh sam ua hia: na minthan kana jak dan nakpiin na khup ve.


Dumey kaŋ yaŋ Rabbi naŋ zama nga ma du ka Israyla si i do, ngey neeya: sanda Israyla izey kaŋ si Kanaana wongo kulu bay. 	 Hiai Namte ahi TOUPAN Kanan gama gal sual ngei nai het lou zeetna dinga a omsakte,


Ni ma fongu mo mate kaŋ ni te bannya Misira laabo ra. Woodin sabbay se no ay na ni lordi nda haya din. 	 Huan, Aigupta gamah sikha na nahita uh chih na theigige ding uhi: huaijiakin ahi, hiai thil hih dinga thu ka honpiak.


Yaadin mo no, ma ko-arey yaamar ka ne i ma ciya laakalkooniyaŋ. 	 Huchibangmah in, tangvante tuh lungsim hohtak pu ding in hasuan in.


Zama siyaŋ go kaa, kala ifo koyne da ni donda goobo? Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Huan TOUPA thu ka kiangah a hongtung nawna, ka kiangah,


Irikoy windo goyo se i na wura ton zangu hinka da waranka cindi gu cine no. I na nzarfu ton zangu taaci nda waygu da guuru-say ton zambar fo da zangu hinza da waydu mo no, da guuru-bi ton zambar taaci da zangu gu. 	 Huan pathian in lam na ding dangkaeng talent sangnga leh darik singkhat, dangkasik talent sing khat leh dal talent singkhat leh sang giat, sik talent nuai khat a pia uh.


Zama ni g'a calu* bundo d'a tagale goobo ceeri, Danga kaynandikwa sarjilla nooya, sanda mate kaŋ ni te Midiyan zaaro ra cine. 	 Nam lah na tamsaktaa, a nopsakna uleng na khangsakta hi: buhlak laia nuamsa bangin na maah nuam a sata ua, min gallak sum a hawm ua nuam a sa bang mai un.


Amma a ga fonda kaŋ ay ga gana din bay, Saaya kaŋ a jin k'ay gosi, ay ga fatta sanda wura. 	 Hiamhleh ka zuih lampi a thei a; a hon zeet laiin, dangkaeng bangin ka honsuakkhe ding hi.


A ga hima doŋ ni ma kond'ay nooro barmaykoy do. D'ay kaa ay ga du a, nga nda nga riiba. 	 Huchi ahih ngal leh ka dangka sumsinte kiang a na koihtak ding hi a, huchia, ka hongpai a kei a tuh a pung toh ka muh nawn ding ahi veleh.


Amma nd'a mana nyuna, wala a mana nyumay kal a ma nga wane taalo jare.» 	 A sawp kei ua a kisil kei ngial uleh houh a thulimlouhna moh a po ding uh ahi, ka chi hi, chi in, chi in.


Waato kaŋ i ŋwa, i haŋ ka ban Silo ra, kala Hannatu tun. Saaya din binde Eli go noodin kaŋ ga ti alfaga* beero. A goono ga goro nga goray haro boŋ Rabbi windi bundu sintina gaa haray. 	 Huchiin, Silo khuaa a nek ua a dawn khit un Hana a dinga, Huan, Siampu Eli bel TOUPA biakin kong khuam bula a tutna ah a tu hi,


Amma boro kaŋ go hiijay ra ga laakal da ndunnya muraadey, mate kaŋ a ga te ka kaan nga wando se, a laakalo ciya fayante mo. 	 Zinei pasalin bel a ji lungkimsak dingdan, khovel lam thilte a limsaka.


Wa fay da carmay-jaŋay ka funa. Wa gana fahamay fonda ra.» 	 Pai khia unla, nou mi mawlte, hing un; theihsiamna lampi ah pai un.


Wongu guyaŋ go, i kaa gallo gaa ngey m'a ŋwa se. I ma gallo daŋ mo Kaldancey kaŋ yaŋ goono g'a wongu kambe ra, takuba nda haray da balaaw sabbay se. Haŋ kaŋ ni ci mo, a tabbat. A go mo, ni goono ga di a. 	 En dih, khopi lakna ding lei vupte a hongomta ve: namsau te, kial te, hipi te jiakin khopi leng a simmi Kaldaite khut ah piak a hita: na gensa a hontungta: endih, na muta hi.


Ifo se no humburkumay g'ay di masiiba jirbey ra, Saaya kaŋ ay ibarey laala go g'ay windi? 	 Amau sum muanga, amau hauhna thupitak suangten.


To, i cimbeeri-jaŋa sabbay se no i n'i kaa. Ni mo, ni cimbeero* do no ni goono ga goro. Kala day ma si te boŋbeeray, amma ma humburu. 	 Ahi, a gintak louhna jiak un hihtanin a om ua, nang na ginna jiakin na ding ahi, Uang kenla, lau jaw in:


Waato kaŋ cine Asa maa Oded annabitaray sanney, kal a te bine-gaabi ka fantayaŋ harey kulu kaa Yahuda da Benyamin laabey kulu ra, da galley kaŋ yaŋ a ŋwa mo koyne Ifraymu tondey ra. A na Rabbi sargay feema kaŋ go Rabbi windi me batama ra goyo tunandi mo. 	 Huan, Asain huai thute leh jawlnei Oded thu gente a jakin a kihangsak a, Juda gam leh Benjamin gam tengteng akipan leh Ephraim tang gama a kho lak akipana thil kihhuaite a pimang veka; TOUPA inlim china TOUPA maitam a bawl pha hi.


Wayboro kaŋ maan alman gaa ka kani nd'a, ni ma waybora da almano kulu wi. Daahir i m'i ciiti nda buuyaŋ. I kuro alhakko ga goro i boŋ. 	 Huan, numeiin ganta a vanaiha, a kithuahsak leh numei na hihlup ngeingei ding uh ahi, ganta leng: hihlup ngeingei ding ahi ua; a sisan moh uh a tung ua a om ding ahi.


Rabbi ne a se: «Haciika, ay go ni banda. Ni ga Midiyan borey kar mo, kala i ma hima sanda boro folloŋ cine.» 	 Huan, TOUPAN, a kiangah, Na kiangah ka om sin hi, huchiin Midiante zaw mi khat lelbangin na zou vek mai ding hi, a chi a.


A ga fatta ka koy mo zama nga ma ndunnya dumey halli kaŋ yaŋ go ndunnya looko taaca kulu ra, kaŋ ga ti Gog da Magog, a m'i margu wongu se. I baayaŋo go sanda teeku me taasi. 	 huan leitung kil lia om namte, Gog leh Magog khemna amau tuh kidouna muna pi khawm dingin amah hongpai khe pah dia; a tamdan utuh tuipi piaunel bang ahi uhi.


Nuhu gonda jiiri zangu iddu waato kaŋ tunfaana haro te ndunnya boŋ. 	 Huan, leitunga tuichim a hongtun lain Noa kum za guka upa ahi.


Bat-Seba ne: «A boori. Ay ga ni sanni te bonkoono se.» 	 Huan, Bat-seba, hile ake, kumpipa ka honna houpihsak ding, achia.


Boro kulu kaŋ ga di ay, Donda-caray haari no a ga te ay se. I ga me nyatte ay gaa ka ngey boŋey zinji. I goono ga ne: 	 TOUPA muang hi ven, aman amah humbit leh ake: a tunga a kipah jiakin humbit leh ake, a chi ua.


Ya araŋ jamayaŋ, wa soobay ka kosongu, I g'araŋ ceeri-ceeri mo. Ya araŋ laabu moorey borey kulu, wa hanga jeeri. Wa araŋ wongu jinayey koto, i g'araŋ ceeri-ceeri mo. Wa araŋ wongu jinayey koto, i g'araŋ ceeri-ceeri mo. 	 Chi chihte aw, buai vengvung ta unla, kitamjaka om ding na hi uhi; gam gamlapi-a mi tengteng aw, bil doh un; kigalthuam un, kitamjaka om ding na hi uhi; kigalthuam un, kitamjaka om ding na hi uhi.


I binde kamba ka kaa arwasu Lawito din kwaara, danga Mika windi nooya. I n'a baani hã. 	 Huan, huai akipan a pai ua, Levi chi tangval omna Mika in ngei a vatung ua, a tungtang thu a dong uh.


Waato no ni salaŋ ni ganakoy se bangandi ra ka ne: «Ay na gaakasinay dake bora kaŋ gonda hina din boŋ. Ay na boro fo kaŋ i suuban borey ra beerandi. 	 Ka sikha David tuh ka mukheta a; ka thau siangthouin amah ka nilhtaa:


Pahat-Mowab izey, Yesuwa nda Yowab izey do haray, zambar hinka nda zangu ahakku nda iway cindi ahakku. 	 Pahath-moab, tate, Jesua leh Joab tate, sang nih leh za giat leh sawmlehgiat.


A go no, kaŋ mo bo, a laakalo tun. A donton ka ne i ma Misira moodabal teekoy kulu da saykoy kulu kaŋ yaŋ go laabo ra ce. Firawna na nga hindirey ci i se, amma i mana du i ra boro kaŋ g'i feerijo ci Firawna se. 	 Huan, a jingin hichi ahia, a lungsim a buai mahmah a; hichiin, mi a sawl a, Aigupta gama mitkhialdawi siam tengteng leh mipil tengteng a sam khawm a: huan, Pharo in a mang amau a na hilh a; himahleh Pharo hilhchian thei kuamah lah a om ngal kei ua.


Woodin sabbay se no, yaa no Rabbi ci Yahuda bonkoono Yehoyacim boŋ: A si du boro kulu kaŋ ga goro Dawda karga boŋ, i g'a buukwa furu wayna korna da cin yeeno ra mo. 	 Huaijiakin, Juda kumpipa Jehoiakim tungthu ah TOUPAN hichiin a chi: David tutphah ah tu ding mi a neikei ding: a luang leng sun nisa ah leh jan vuk nuaiah paih kihak ah ding.


Ifo se binde araŋ ga ne ay se: ‹Rabbi, Rabbi,› kaŋ araŋ si te hari kaŋ ay ga ci? 	 Huan, nou bang dinga, ka gente hih loupi a, Toupa, Toupa, honchi nahi ua?


Ay ga hangan ka maa haŋ kaŋ Rabbi Irikoy ga ci, Zama a ga laakal kanay sanni te nga borey se, Kaŋ ga ti a wane hanantey. Day i ma si ye ka bare saamotaray do haray koyne. 	 A hotdamna tuh amah kihtate naihin a om ngeingei nak hi; I gam ua thupina a om theihna dingin.


Waato din gaa Yakuba soobay ka dira, kal a to wayna funay izey laabu. 	 Huai nungin Jakob a pai jela, suahlam tate gam a tungta hi.


Za a go sanno din ciyaŋ gaa, kala buru fo kaa ka te i se yuumay. Talibey humburu mo waato kaŋ i furo buro ra. 	 Huan huai thute a gen laiin mei a hongkaia, amau tuh a liahta; mei laka a lut laiun a lau ua.


Waato kaŋ jinay jarekwa di kaŋ Sawulu bu, kala nga bumbo kaŋ nga takuba boŋ ka bu. 	 Huan a galvanpopan Saul a sita chih a theihin, huaibangmahin aman leng a namsau kisatnain a zanga, a sita hi.


Nga binde no ay gonda anniya ay ma donton da waasi, waati kaŋ ay ga di haŋ kaŋ ga te ay do. 	 Huaijiakin bangchibangin ka omdia chih ka hontheihchet peuhpeuh chiangin amah tuh honsawl khiak pah ka kilamen hi;


A ga te yeejo se mate kaŋ cine a te zunubi se sargay yeeji fa din se. Alfaga ma sasabandiyaŋ te i se hala Rabbi m'a yaafa i se. 	 Huchi bang in bawng tuh a hih ding a; khelh thoihna bawng a hih bang geih in hiai leng a hih ding ahi: huan, siampu in kilepna a bawl ding a, ngaihdam ahi ding uh.


Ay si ndunnya ra koyne, amma ngey wo go ndunnya ra, ay mo goono ga kaa ni do. Ya Baaba hanna, m'i gaay ni maa kaŋ ni n'ay no din ra, zama i ma goro afolloŋ danga iri cine. 	 Huan, kei jaw khovel ah ka omta kei ding, hiaite bel khovel ah a om ding uh; kei na kiangah ka hongpai dekta. Pa Siangthou aw, nang kei non piakte na minin hum in, pumkhat a hih theihna ding un, eimah pumkhat I hih bangin.


Isakar kunda almayaaley nooya, i lasaabo boŋ. I boro zambar waydu cindi taaci da zangu hinza no. 	 Hiaite a simdan bang un Isakar tapate suante ahi uh, singguk leh sangli leh zathum ahi uh.


Dawda binde na diyayaŋ donton i ma kand'a. Waybora mo furo a do. Nga mo kani nd'a (zama waybora hanan nga ziibi diyaŋo gaa.) A binde ye nga kwaara. 	 Huan, David in mi a sawl a, a pita uh; huan, a kiang a hong tung a, a na luppihta a, (a kizenlouh lai tak ahi a), huan, a in lam ah a pai nawnta hi.


Amma Yesurun naasu, gaa no a zi. Ni naasu, ni warga, ni yuttu mo. Waato gaa no a na Irikoy kaŋ n'a taka din furu. A donda nga faaba tondo. 	 A hinnaa Jesurunte a hongthau ua, a hong kipek ua: na na thaua, na nasaphaa, na namaitaa; a bawlpa Pathian a lehngatsanta, hotdamna Suangpi a ngaineu.


Iliya na nga daabiro sambu, a n'a didiji, a na haro kar d'a. Haro fay ihinka ne nda yongo hala ngey boro hinka na laabu kogo taamu ka bisa. 	 Huan, Elijain a puan a la a, a lom jiala, tui a sata, langkhat langkhat ah a hong kikhenta a, huchiin a nih un lei gaw-ah a paita uhi.


A ne ay se mo: «Hari booba din kaŋ ni di, naŋ kaŋ kaaruwa goono ga goro, jamayaŋ, da boroyaŋ, da dumiyaŋ da deene waani-waani yaŋ no. 	 Huan aman tuh ka kiangah, Kijuaknu tutna tui na muhte tuh mite leh mipite leh namte lah paute ahi ua.


A binde, i jine no ay na Baruk lordi ka ne: 	 Huan Baruk bel a ma uah thu ka piaa, Israel Pathian sepaihte TOUPAN hichiin a chi:


Waato din gaa no Ruben da Gad izey na feema din maa daŋ ka ne a se Ed feema (kaŋ a feerijo ga ti Seeda). Zama i ne: «Nga no ga ti seeda iri game ra kaŋ Rabbi no ga ti Irikoy.» 	 Huan, Reuben suante leh Gad suanten huai maitam pen Ed a chi uh: Toupa pathian a na hi ngei mai chih I kikal uah theihna ahi, a chi uh.


zama a si furo a bina ra, amma a ga goro teeley ra ka ye ka fatta taray.» (Yesu na sanney din ci zama nga ma ŋwaari kulu ciya halal* no.) 	 A lungtangh sunga lut lou a, a gil sunga a lut jawk jiakin leh dailenna pawt khe mai a hih jiakin, a chi a. (Huai tuh an chiteng a siang, a chihna a hi).


Rabbi bina ye ka tun Israyla izey se koyne. A na Dawda tuti i gaa a ma ne: « Wa koy ka Israyla nda Yahuda kulu kabu.» 	 Huan, TOUPA hehna Iaraelte tungah a hongtung nawn guih a, Kuan inla, Israel mi leh Juda mite sim vek in, chi in David in amau tung a thusia bawl ding in a tok thou hi.


Farisi* fonda boro fo go no kaŋ maa Nikodimu, Yahudancey jine boro fo no. 	 Huan, pharisaite laka mi, a min Nikodem, judate vaihawmpa khat a oma,


Rabbi ne: «Ifo no ni te wo? Ni kayne kuro jinde goono ga fun laabo ra ka hẽ ay gaa. 	 Huan, aman, bang hih na tamaia? Na nau sisan awin leitung akipanin lah a hon sama.


Wa saabu nga kaŋ na laabo daaru harey boŋ se, Zama a baakasinay suujo ga tondo hal abada. 	 Lei tui tunga koih jiajuapa kiangah: a chitna lah khantawna om ding ahi ngala.


Da yongo waney koy, woone yaŋ mo ga koy, wala da yongo waney kay, woone yaŋ mo ga kay no. Da yongo waney ziji beene, kanjey mo ga ziji i banda no, zama fundikooney biya go kanjey din ra. 	 Huaite a pai chiang un hiaite a pai uhi: huaite a din chiang un hiaite a ding ua: huaite leia kipana dopkanga a om chiang un kangtalai khete amau julah dopkangin a om ua, thilhingte kha kangtalai khete ah lah a om ngala.


ka ne: «Boro wo ne, way: nga ga hin ka Irikoy fuwo zeeri, nga ma ye k'a cina mo koyne jirbi hinza nda care game ra.» 	 Hiai mipa'n, Pathian biakin hihsiat a, ni thum sung a lam nawn thei ka hi, a chi ve, a chi ua.


I na sekel jare fo ta boro fo kulu gaa, nangu hananta sekelo misa boŋ. I na boro kulu kabu za jiiri waranka izey ka koy beene. I to boro zambar zangu iddu nda zambar hinza nda zangu gu da waygu no. 	 Michih a ding in beka khat, huai bel, sekel kim ahi, mun siangthou a sekel dungzui in, michih siam omte a ding in, kum sawmnih a upa leh a tung lam, pasal nuaiguk leh sangthum leh zanga leh sawmngate.


Woodin sabbay se, guna, ay g'a faali k'a candi, Ka kond'a hala saajo ra. Ay ga sanni kaŋ ga bine kaanandi te a se. 	 Huai ni chiangin hichi ahi dinga, aIsi na honchita dia; Baali non chi nawnta kei ding, TOUPAN a chi.


«Ay tamo Musa bu. Sohõ binde, ni ma tun ka Urdun wo daŋandi, nin da jama wo kulu, ka koy laabo kaŋ ay g'i no din ra, ngey Israyla* izey. 	 Ka sikha Mosi a sitaa; huchiin thou inla, nang leh hiai mipite tengteng toh Jordan lui kan unla, amau, Israel suante ka piak gamah pai un.


da zaka hinza feej'ize fo kulu mo se, feej'ize iyya kulu se. 	 Belamtal khat ah mun sawm a khen a mun nih, belamnou sagih, belamnou khat chiat ah mun sawm a khen a mun khat;


A kurnyo Elkana ne a se: «Te haŋ kaŋ ni ga ba ni bina ra. Ma goro hala ni m'a kaa wa. Kala day Rabbi ma nga sanno daahirandi.» Nga din, waybora binde goro ka nga izo naanandi, kal a n'a kaa wa. 	 Huan, a pasal Elkanin a kiangah, Hoih di na chih jelin hihin; a nawi nek na tawpsak tanin omin; ahihhangin TOUPAN a thu hihkip ngeingei hen, a chi a, Huchiin a nawi nek tawp masiah numei bel a omta a, a tapa nawi a nesak hi.


Alfagey mo kaŋ ga ti Haruna banda kaŋ yaŋ go i galley kawyey batamey ra, gallu kulu ra boroyaŋ go no kaŋ i n'i maayaŋ hantum i ma ŋwaari baa zaban alfaga alborey kulu se, boro kulu kaŋ i n'i lasaabuyaŋ te asulo boŋ Lawi do haray. 	 Huan, Aron suan, kho chih kho puaa om siampute leh Levite suante gelhnaa tuang peuhmahte tantuan pe ding mi sehtuam a om uh.


Rabbi ne Musa se: «Guna, ay na ni daŋ Irikoy fo Firawna se: ni nya izo Haruna mo ga ciya ni annabo*. 	 Huan TOUPAN Mosi kiangah, Enin, Pharo adingin Pathianin ka hon bawlta: huchiin na unaupa Aron na jawlnei ahi ding, a chi a.


Hal iri ma ye ka ni asariya taamu koyne, wala? Iri ma hiiji care gaa, iri nda dumey kaŋ yaŋ ga fanta goyey te sanda woone cine? Manti ni ga futu iri se, hala ni m'iri halaci, hala ni si banda wala boro kaŋ ga du faaba cindi? 	 Na thupiakte bohse nawnin, hiai kihhuaite hih mite toh kituak in ka zom ding uam? Omlai ding om lou khopa, suakta ding himhim leng omlou khopa na bawlgawp matan ka tunguah na heh sin kei dia hia?Aw TOUPA Israel Pathian, nang na diktata; a suakta omlaite na honnutsiat jiakin, hiai ni bang: ngaiin, ka mohna un na maah ka om uhi; hiai jiakin lah kuamah na maah a ding thei sin ngal kei ua.


da Kedes, da Edrey, da En-Hazor, 	 Kedes te, Edrei te, En-hozor te;


Boro kaŋ si caram ma gana noodin. Nga mo kaŋ sinda fahamay, waybora ma ne a se: 	 Mi mawlte, hiai laiah hongkihei heh: huan amah theihsiamna neilou tungtang ahihleh, aman a kiangah,


Ma koy Firawna do suba susubay. A go, a ga koy haro me gaa. Ni mo, ma kay isa me gaa zama ni ma kubay d'a. Goobo kaŋ bare ka te gondi, kala ni ma kond'a ni kambe ra. 	 Jingsangin Pharo kiangah hohin; ngaiin tuiah a hoh. A hong pai ngakin lui geiah na ding ding; huan na khutin huai chiang gul hong suak na tawi ding hi.


Kaŋ ay n'ay boŋo sambu, kal ay di hilli taaci. 	 Huan ka daka, ngaiin ki li ka mu a.


Israyla binde n'a maa daŋ Manna*. A ga hima lamti masangu kwaaray yaŋ gaa, a tabayaŋ mo ga hima alkama hamni maasa margante nda yu. 	 Huan Israel inkuanin a min Manna a chi uh: sing namtui chi bang ahi, a ngou; i chep leh tanghou pei khuaiju sawh a bang.


Kookarantey kambey ga te mayray, Amma i ga tilas goy dake hawfuney boŋ. 	 Mi thanuam khut in vaihawm na a po dia: himahleh mithadah sep ding nuai a koih in a om ding hi.


Amma ni boŋ sanda da ni bina kaŋ wangu ka tuubi do no ni goono ga bone margu ka jisi ni boŋ se, Irikoy futay zaaro da Irikoy cimi ciiti zaaro se, kaŋ ga aniya ka bangay. 	 Na chihmoh leh na lungtang khauh jiakin, hehna leh Pathian vaihawmna diktat hongkilatna ni chiang adingin, na tungah hehna na kikhol khawm tawm ahi.


Koyne, baa kaŋ ni sintina ya ikayna no, Ni kokora wo ga yulwa gumo. 	 Huan na kipatna neu mahleh, ahihhangin na tawpna na nunglam nakpiin a khang ding hi.


Zeytun* nya hinka mo go no koyne a do, afa go cambo kambe ŋwaari haray, afa mo a kambe wow haray.» 	 Oliv sing nih a kianga om, khat noubem taklam pangah khat veilam pangah, ka hi a.


Araŋ ma maan Irikoy gaa, nga mo ga maan araŋ gaa. Ya araŋ zunubikooney, w'araŋ kambey hanandi! Araŋ bine-hinka-koyey, w'araŋ biney hanandi! 	 Pathian naih unla, huchiin aman a hon naih ding. Khialte aw, na khut uh silsiang un: lungsim bulbal neiloute aw, na lungtang uh hih siangthou un.


Jiiri guwanta mo araŋ g'a izey ŋwa, zama a ma nga albarka hay araŋ se. Ay ya Rabbi no, araŋ Irikoyo. 	 Huan, a kum nga kumin nou dia a pun jel theihna dingin a gah na ne ding uh ahi: Kei TOUPA na Pathian uh ka hi.


Da boro fo na wandiyo kaŋ i mana di boro fo se hiila ka kani nd'a, daahir no a g'a hiijay nooro bana, wandiya ma ciya a wande mo. 	 Khamsa hilou pasalin nungak khem henla, luppih leh, a ji dinga a neih ngeingei ding ahi.


Boro kulu kaŋ no, d'a murte ni lordo gaa, a mana hangan ni sanney se mo, hay kulu kaŋ ra ni n'a lordi, i g'a wi. Kala day ma gaabandi, ma te bine-gaabi mo.» 	 Kuapeuh na thupiak tunga hela, thu na piak peuhmah jui nuam lou jaw hihlup dinga hi ding uh; hattakin leh hangtakin ompeuhmah photin, chiin Josua a dawng uh.


Ngey kaŋ yaŋ maa ne: «Yaadin gaa binde, may no ga hin ka du faaba?» 	 Huan, huai thu zaten, Huchi a hihin kua hotdamin a om thei dia? a chi ua.


Waato gaa a ne nga talibo se: «Guna ni nya!» Za saaya din talibo din kond'a nga kwaara. 	 Huan, nungjuipa kiangah, En in, na nu; a chi a. Huan, huai nungsiah, huai nungjuiin amah in ah amah a pita hi.


Rabbi kamba goy Yahuda ra mo k'i no bine folloŋ, i ma bonkoono nda nga mayraykoyey lordo kaŋ i te Rabbi sanno do din gana. 	 Juda gam te ngial houh TOUPA thua kumpipa leh miliante thupiak jui dingin Pathianin lungsim mun khat a pu sak hi.


Da ni na sarti sambu Rabbi ni Irikoyo jine, ni ma s'a muray, kala ni m'a bana. Zama Rabbi ni Irikoyo g'a hã ni gaa, woodin mo ga ciya zunubi ni se. 	 TOUPA na Pathian uh kianga thu na chiam un sawt hal louin piak pah ding ahi; TOUPA na Pathian un lah a honphut sin ngei ngala, nou adingin gilou a hong hi mai ding.


Borey kaŋ yaŋ goono ga goro a biyo ra ga ye ka kaa ka ntaasu far. I ga te boosi danga reyzin* nya, I maa beera mo ga hima Liban duvaŋo. 	 A lim nuaia tengte a hongkik nawn ding ua, buhlehbal bangin a hong hingthak ding ua, grepgui bangin a paklun ding; a gim Lebanon uain bang ahi ding.


Da ciiti-ka-zeeriyaŋ goyo mo ciya darza hari, sanku fa goyo kaŋ ga kande adilitaray Irikoy jine! 	 Siamlouh tansakna nasepna bawn a thupi leh, diktatna nasepna thupi lamah a thupi zo mahmah ding ahi.


A ga karji nda yo-karjiyaŋ hay ni se. Saajo kobtey mo, ni g'i ŋwa. 	 Ling leh loulingneite leng a hon omsak ding; huan, leia anteh na neta ding


Araŋ ma ndunnya hayey kaŋ goono ga goy araŋ gaaham jarey ra wi. Ngey neeya: zina, da ziibi, da canse laalo, da ibaay laalo, da biniyay (zama biniyay ya tooru ganayaŋ dumi fo no). 	 Huchiin, noumaua leilam thil deihna omte hihlum un, kingaihnate, nitnate, huknate, utna giloute, huaihamnate; huaihamna tuh milimbiakna ahi ngala.


iway cindi guwanta Bilga se, iway cindi iddanta Immer se, 	 Sawm leh ngaveina Bilga tungah, sawm leh gukveina Immer tungah;


Ay g'i nooyandi i ma ciya humburandiyaŋ hari ndunnya mayrayey kulu ra, i laala sabbay se. I ma ciya wowi hari, da yaasay hari, da donda-caray hari, da laaliyaŋ hari mo nangey kulu kaŋ ra ay g'i gaaray ka kond'ey. 	 Haksa taka leitung gam tengteng laka sep lenlen dingin, ka delhmangna tengtenga gensiat leh tehpih leh tai leh hamsiat khum hi dingin ka tawpsan ding.Amau leh a pate uh kianga ka piak gam akipan valh khit a hih pha un a lak uah namsaute, kialte, a kianga ka piak gam akipan valh khit a hih pha un a lak uah namsaute, kialte, hite, ka sawl ding.


Talibey koy ka waazu nangu kulu, Rabbi mo goono ga goy i banda ka sanno tabbatandi nda alaamey kaŋ a n'i no din. 	 Huchiin, amau tuh a pai khia ua, gam tengah thu a genta ua, Toupan amaute a seppiha, a jui chiamtehnaten thu tuh a hihkip jel hi. Amen.


I di Misira boro fo batamey din ra, ka kand'a Dawda do. I n'a no ŋwaari, a ŋwa. I n'a no hari mo, a haŋ. 	 Huan, gamlakah Aigupta mi a vamu ua, David kiangah a pi ua, tanghou a pia ua, a na ne a; huan, tui dawn ding a pia ua;


Zama boro kaŋ si bakar ga jaŋ, Donda-caraykoy mo ga ban. Rabbi ga laala hangankoy kulu tuusu mo, 	 Mi lauhuai lah bangmahlou-a bawlin a omtaa, misimmohhat lah a daita, thulimlouhna ngaklahte tengteng lah hihmanthatin a omta ngal ua;


Woodin ga te da day araŋ goono ga koy jina cimbeeri ra, sinjanteyaŋ da kayyanteyaŋ kaŋ mana banda bare Baaru Hanna beeja gaa. Baaru Hanno wo ga ti wo kaŋ araŋ maa, kaŋ i waazu takahari kulu se kaŋ yaŋ go beena cire. Ay, Bulos, Irikoy n'ay ciya Baaru Hanna saajawko. 	 Kingakna neia kip taka oma, tanchin hoih na jak ua lametnaa kipana suan manga om loua, ginnaa na om gige peuhmah uleh; huai tanchin hoih tuh van nuaia thil siam tengteng laka tangkoupih ahi a; kei Paula leng huai nasem dia bawl ka hi.


Annabi Isaya na Rabbi ŋwaaray, nga mo ye ka kande biyo da kaarimi hari jabu way, kaŋ yaŋ jin ka zumbu Ahaz kaarimi haro boŋ. 	 Huchiin jawlnei Isaiin TOUPA a sama; huan, Ahaz dakzahtheihnaa lim niamsa kalbi sawm tanin a kiksak nawn hi.


Ay n'ay adduwa te Rabbi ay Irikoyo gaa, ay n'ay taaley ci mo. Ay ne: «Ya Irikoy, Irikoy beero kaŋ ga humburandi mo, nin kaŋ na alkawli sambu ka suuji haggoy borey kaŋ yaŋ na baakasinay cabe ni se, da ni lordey haggoykoy mo se. 	 Huan TOUPA ka Pathian kiangah ka thuma, thupha ka tawia, Aw TOUPA, Pathian thupi leh mulkimhuai, Nang honita na thupiakte juite tunga thukhun leh chitna vom;


Fu meyey bundey tiksey zinji-zinji waati kaŋ i maa ceekwa jinda, fuwo mo to da dullu. 	 Huchiin a kikou husain kongpi bul suangphum nasanin a ling sak dudupa, in tuh meikhuin a dimta hi.


Musi izey ihinza no: Mali, Eder, da Yeremot. 	 Musi tate Mahli te, Eder te, Jeremoth te, thum ahi uh.


A ne: «Man gaa no araŋ n'a jisi?» I ne a se: «Rabbi, kaa ka di.» 	 huan, aman amah kaw sial na hi ua? a chi a. Amau a kiangah, Toupa hongpai inla, en in, a chi ua.


Amma i dond'a k'a haaru, zama i bay kaŋ a bu. 	 Huan, sikhina a theih jiak un a nuihsan maimah ua.


Adilitaray no ga ciya a canta gaa guddama, Naanay mo ga ciya a gudduyaŋ haro. 	 Huan, diktatna a kawnggakna ahi dinga, ginomna a taigakna ahi ding hi.


Ya Israyla dumo, jiiri waytaaci ganjo ra, Manti ay se no araŋ goono ga kande sargayyaŋ da nooyaŋey bo. 	 Aw, Israel inkote aw, kum sawmli sungin gamdai ah kithoihnate leh thillatte ka kiangah na honlan uh eita?


A ma nga boŋ guna ka dira, amma sahãadin-sahãadin no a ga dinya nga moyduma alhaalo gaa. 	 Hoih takin a kiena, a pai manga, mi bang chi ahia a hih chih a kimangngilh nawn pah ngal hi.


Zama boro kulu kaŋ ga maa _Irikoy__ sanno, nga no bora mana ciya a ganako, a ga hima danga boro kaŋ goono ga nga moyduma alhaalo guna diji ra. 	 Kuapeuh thu ngaikhia hi a, jui hi tuan lou tuh, mi limlanga a pianpih maitang hoih taka kien bang phet tuh ahi.


Amma mate kaŋ cine Irikoy n'iri gosi hal iri bara yaddante yaŋ a se, hal a na Baaru Hanna daŋ iri kambe ra, yaadin cine no iri goono ga salaŋ. Iri go ga salaŋ manti zama iri ma kaan borey se bo, amma zama iri ma kaan Irikoy se, nga kaŋ g'iri biney neesi. 	 Tanchin hoih kepsaka om dinga Pathian hoihsak mi ka hih bang ngei un, mihing hihkipak ding bang hiloua ka lungtang uh zeetpa Pathian hih kipak jawin, thu ka gen jel uh ahi jaw hi.


Koyne, Sekem salaŋ nga baabo Hamor se ka ne: «Kala ni ma du ay se wandiyo wo, a ma ciya ay wande.» 	 Huan, Sekem in a pa Hamor a houpiha, huai nungak ji dingin honnei sakin, a chi a.


A go mo, waato kaŋ jirbiyaŋ bisa, Bonkoono Agariba da Barnisi kaa Kaysariya ka Fastos fo. 	 Huan, ni bangzah hiam nungin kumpipa Agrippa leh Barnisi tuh Kaisaria khua a hongtung ua, Festa chibai a buk uh.


Ay g'i murteyaŋo ciya yaddayaŋ, Ay ga ba r'ey gumo-gumo, Zama ay futa bare ka fay d'ey. 	 A ginomlouhna uh ka hihdam ding, amaute a thawnin ka it ding; kei akipanin ka hehna lah a kihei mang ngala.


Waato kaŋ iri to Urusalima, nya-izey n'iri kubayni nda farhã. 	 Huan, Jerusalem khua ka tun uh unauten nuam takin a honna kipahpih ua.


Wo kaŋ yaŋ araŋ ga hin ka ŋwa ga ti: do bi da nga dumey, da do ciray da nga dumey, da gurum-gurum da nga dumey, da maaram fanda da nga dumey. 	 Hiaite leng na ne thei ding uh: khau a chi himhim, ekkhingne khaupe a chi himhim, khuangbai a chi himhim leh khaupe a chi himhimte.


Yaadin cine no araŋ ga laabu woone fay-fay d'a araŋ boŋ se, Israyla kundey boŋ. 	 Huchiin hiai gam Israel nam dungjuiin na lak uah na hawm ding uh.


Saaya kaŋ Iliyasu furo fuwo ra, zanka go, a bu. I n'a dake a dima boŋ. 	 Huan, Elisa bel ina a valut leh ngaiin, naupang ana sikhina, a lupna ah a na lumsak lai uh.


A ga ciya mo, sanda mate kaŋ cine ntaasu wiiko ga fari albarka margu, A kambey mo ga ntaasu jeeney dumbu, Oho, a ga ciya sanda mate kaŋ cine boro ga ntaasu jeeniyaŋ koobu Refayim* gooro ra. 	 Huchiin buh lapan buh a laka, a vuite a lak bang mai ahi dinga, ahi, Rephaim guamah min buh maihkhakte a tom bang mai uh ahi ding hi.


Mate kaŋ Rabbi ci neeya: Hala day ay cin da zaari alkawlo mana kay, d'ay mana beene nda ganda farilley waadu, 	 TOUPAN hichiin achi: ka sun leh jan thu seh a om den louh a, lei leh van omdante ka seh louh ahih leh,Jakob suante leh ka nasempa David suante ka paimang ding, Abraham te, Isak te, Jakob suante tungah vaihawmmi a suan akipan ka la kei ding: a omdante uh ka kiheisakin a tunguah hehpihna ka neisin ngala.


Kubay ra no i ga windey fun, I ga tugu zaari, i si annura bay mo. 	 Khomialin inte a vut pailet ua: sun chiangin a kikhum bilh ua; khovak a theikei uh.


A ye ka kaa, a kande arzakey kulu. A kande nga nya-izo Lotu mo, da nga arzakey, da wayborey da boro cindey. 	 Huan, sum tengteng a honla kik nawn vek a, a ta Lota leh a sum tengteng a honla kik nawn veka, numeite leng a honpi nawna mi dang tengteng toh


Woodin banda kaŋ bonkoono di batuko hanno fa din kaŋ zumbu ka fun beene, a goono ga ne: ‹I ma tuuri-nyaŋo beeri k'a halaci, amma i m'a tiksa naŋ laabo ra hala nda guuru-bi nda guuru-say hawyaŋ hari, saajo subu taya ra. I ma naŋ a ma tay da beena harandaŋ, a ma du nga baa ganji hamey banda hala alwaati iyye ma bisa a gaa.› 	 Vana kipana kumpipan vengmi siangthou hongpai suk a muh a, Sing tuh phuk inla, hihgawpin; himahleh leia a zungte kithuahpih hawiin, sik leh dal guia hen toh, gama loupa nou lak ah; vana daitui in kawt henla, huan a tantuan gama sate kiangah hi hen, a tunga hun sagih a bei matan, chih thu ahih leh;


Alwaato din ra no Babila bonkoono Nebukadnezzar soojey kaa Urusalima ka kwaara windi nda wongu. 	 Huchihlaiin Babulon kumpipa Nebukadnezzar mite Jerusalem ah a hoh tou ua, khua a vaum uh.


Waato kaŋ iri goono ga goro noodin jirbiyaŋ, kala annabi fo kaa ka fun Yahudiya ra kaŋ maa Agabos. 	 Huan, huaiah ni tampi tak ka tam ua, huai lain Judia gam akipan a min Agaba jawlnei khat a hongsuk a.


Sohõ binde ay g'a calo ceeri ka kaa ni jinda gaa, Ay ma ni sisirey mo pati-pati.» 	 Tunjaw na kiang akipan a hakkol ka kitansak ding, nang gakna khaute ka kitat sak vek ding.


Saaya din Hezeciya lordi ka ne i ma fuyaŋ hanse Rabbi windo ra, i n'i soola mo. 	 Huchiin Hezekiain TOUPA inah dantante bawl dingin thu a piaa; huchiin a bawlta uh.


Alfaga m'a ton sargay feema ra; ŋwaari nooyaŋ no Rabbi se kaŋ danji ga ŋwa. 	 Huan, siampu in huai maitam ah a hal ding ahi: huai bel TOUPA a dia mei a thillat nek ding annsiah ahi.


Zama koyey manti humburkumay hariyaŋ no goy hanno teeko se, kala day goy laalo teeko se. Ni ga ba ma si humburu hinkoy, wala? To, kala ni ma hari hanno te, a ga saabu ni se mo. 	 Vaihawmmite thil hoih hihte dingin kihtakhuai ahi kei uhi; thil hoihlou hihte dingin bel kihtakhuai ahi uhi. Ahihleh, vaihawmmi kihtaloua om na ut uhia? Thil hoih hih le uchin a phat na loh ding uh;


Wala ni bisa iri kaayo Ibrahim beeray no? A bu, annabey mo bu. May no ni ga ni boŋ himandi?» 	 Ka pu uh Abraham sangin na thupijaw ahia? amah leng a sita a, jawlneite leng a sita uh; kuaa kibawl na hia? a chi ua.


Zama boro boobo ga kaa k'ay ma sambu ka ne: ‹Ay no ga ti nga.› I ga boro boobo darandi mo. 	 Mi tampi, Kris tuh ka hi, chiin, keimah min louin a hong ding uh, mi tampi a khem ding uh.


Gaa no batukwa kuuwa sanda muusu beeri cine ka ne: «Ya ay Koyo, zaari ay goono ga kay batuyaŋ cinaro boŋ duumi ka batandi. Cin me-a-me ay go ne ga sinji ay batuyaŋo do. 	 Huan, amah humpinelkai bangin a kikou a; TOUPA aw, sunin galven buk tungah ka ding seka, han khua khuain ka venna ah lah non omsak gige a;


Amma boro kulu kaŋ si ga nga borey saajaw, sanku fa nga almayaaley, a na cimi fonda ze, a jaase boro kaŋ mana cimandi. 	 Himahleh kuapeuh in amah mite ading a angaihtuah sak kei a, ama inkuante khol houh a ngaihtuahsak keileh, ginna tuh azuausana, ginglou mi sangin a gilou zaw ahi.


Ay maa a ne cindey mo se: Wa koy a banda. Wa gallo gana ka _borey__ kar. Araŋ ma si dogonandi i gaa, wa si bakar i se mo. 	 Huan mi dangte kiangah ka jak mahmahin, A nungah khopi phang suak unla, khut kha un, na mit un muh maih kei henla, hehpih sam kei un.


A niigaw ka guna saara ra. Kal a di lin* zaarey goono ga jisi sallante ngey nango ra, amma a mana furo saara ra. 	 Huan, a kun a, a en a, puan malngat hoih om tuh a mu a; himaleh a sungah a lut kei hi.


Bonkoono Yerobowam Nebat izo koytara jiiri way cindi ahakkanta ra no, Abiyam mo sintin ka may Yahuda ra. 	 Nebat tapa kumpipa Jeroboam kum sawm leh kum giat a lal kumin Judate tungah Abijam a lal pana.


Wayborey fongu nd'a sanney. 	 Huan, a thu a honthei nawnta ua,


Kala malayka fo mo, ihinkanta n'a banda gana. A goono ga ne: «A kaŋ! Babila* beero kaŋ! nga kaŋ na ndunnya dumey kulu daŋ i ma haŋ futay duvaŋo* gaa, nga zina teeyaŋ wano.» 	 Huan a dang, angel nihnain a honjuia, Pukta, pukta Babulon kho thupi, nam tengteng a mingaihhatna hehna uain dawn saknu, chiin.


Zama waati kaŋ cine i na ngey izey wi ka no ngey toorey se, han din hane bumbo no i kaa ay nangu hananta ra zama ngey m'a ziibandi se. A go, yaadin no i te ay fuwo bindo ra. 	 A milimte uh adia a tate uh a thah nung un, amau mahin ka mun siangthou hihnin dingin a lut sek ngal ua; huan ngai in, hichibangin ka insung mahmah ah a hih sek uhi.


Waybora ma soobay ka goro nga kuri dooruyaŋ hanandiyaŋo ra, kala jirbi waranza cindi hinza koyne. A ma si lamba hay kulu gaa kaŋ i fay waani Irikoy se. A ma si furo sududuyaŋ windo ra kal a hanandiyaŋo jirbey ma to. 	 Sisan ziak a kisiangsak in ni sawmthum leh ni thum a om naklai ding ahi; a kisiansak ni a kim mateng thil siangthou himhim a khoih ding ahi kei hi, mun siangthou a leng a lut ding ahi sam kei.


Wala mo araŋ goono ga tammahã Irikoy Tira Hanney salaŋ yaamo no kaŋ i ne: Biya _Hanna__ kaŋ Irikoy gorandi iri ra goono ga canse iri se gumo? 	 Ahihkeileh, Kha eimah a teng in haza phial in a hondeih hi, chih Laisiangthou in bangmahlou in gen in na gingta ua hia?


Rabbi sanno kaa annabi Irimiya do Filistancey boŋ, za Firawna mana Gaza kar jina. 	 Pharoin Gaza a gawt maa Philistia mite tungtanga jawlnei Jeremia kianga TOUPA thu hongtung:


I go no, zaari hinzanta hane, kala Esta na nga koytaray bankaaray daŋ. A kay bonkoono windo ra haray batama ra, bonkoono faada jine. Bonkoono goono ga goro nga koytaray karga boŋ koytaray windo ra, moyduma go ga guna windo me haray. 	 Huan hichi ahi a a nithum niin, Estherin a kumpi puansilh a silha, kumpipa in jawna, kumpipa pisa sungnungzopen ah a vading a: huan kumpipa bel in lutna jawna, kumpi in ah a laltutphah tungah a natu hi.


Yahuda bonkoono Amaziya mo, Yowasa izo, te jiiri way cindi gu Israyla bonkoono Yehowasa Yehowahaz izo buuyaŋo banda. 	 Huan, Juda kumpipa Joas tapa Amazia bel Israelte kumpipa Jehoahaz tapa Jehoas sih nungin kum sawm leh kum nga a dam lai.


Nga no ka beene nda ganda, Da teeku nda haŋ kaŋ go i ra kulu te. Nga wo naanaykoy no hal abada. 	 Aman van leh lei a bawla, tuipi leh a sunga om tengteng, aman tuh thudik a vom gige hi.


Guna, Assiriya wongaari beerey go kwaara fondey ra ga hẽ. Diyey kaŋ yaŋ goono ga amaana ceeci go ga hẽeni korno te. 	 Ngaiin, a pasalphate uh polamah a kikou ua; kituahna palaite lah a kap hohhoh uhi.


Ay ga yeeji ham ŋwa, Wala ay ga hincin jindi kuri haŋ no? 	 Bawngtal sa ka nein kel sisan ka dawn dia hiam!


Alwaati to Rabbi se a ma goy, Zama i na ni asariya furu. 	 TOUPA, sep a hunta; na dan bangmahlouin a bawlta ngal ua.


May gaa no a saaware, may mo no k'a bayrandi, K'a dondonandi cimi ciitey fonda ra, May no k'a dondonandi bayray, May mo no ka fahamay fonda cabe a se? 	 Aman kua a dong a, kuan ahia amah theisaka, vaihawm lampi ensaka, theihna hilha, theihsaimna lampi ensak ngei?


Sawulu binde ne Rabbi Irikoy, Israyla wano se: «Ma cimi bangandi.» Kala goŋ na Sawulu nda Yonata di, amma jama fatta. 	 Huchiin Saulain TOUPA Israelte Pathian kiangah, a dik tak hon hihlangin, a chi a, Huan, aisan pen Jonathan leh Saula tungah a puka; mipite bel a hul uh.


Alwaato kaŋ Irikoy bora zanka tun za susubay da hinay, a fatta. Kala sata nda torkey da bariyey go, i na kwaara windi. Kala zanka ne: «Kaari, ay windikoyo! Mate no iri ga te?» 	 Huan, Pathian mi sikha jing khangin a thou a, a vapawt khiak leh, ngaiin, sepaihten sakol toh kangtalai toh khua ana um suakta ua. Huan, a sikha in a kiangah, Ehe heh, pu! bang chi a hih ding I hia? A chi a


Zama ay no ga te gallu woone se kosaray, Y'a faaba ay boŋ se d'ay tamo Dawda mo sabbay se.» 	 Kei jiak leh ka sikha David jiakin hiai khopi humbit dingin ka hum ding hi, chiin, a chi a.


A ciya binde kaŋ a goono ga dira nga farka boŋ, a kaa susubay nda hinay tondo fondo tuganta gaa, kala Dawda nda nga borey go ga zulli a do haray ka kubay d'a. I kubay da care. 	 Huchiin hichibang ahi a, a sabengtung tunga a tuana, tang sang sing laka a pai suk laiin, ngai in, David leh a miten a honjuan ua; huchiin a kituak uh.


Manti Tira Hanney ne Almasihu ga fun Dawda haamey ra nda Baytlahami kwaara ra no, naŋ kaŋ Dawda bara?» 	 Kris jaw David suante lakah, David omna khua Bethlehem ah a pawt ding ahi chih laisiangthouin a gen ka hia? a chi ua.


Hay kulu kaŋ go birno ra, i n'i halaci saray: alboro nda wayboro zankey da arkusu zeeney, haw da feeji da farkayey. I n'i kulu halaci da takuba. 	 Huan, khopi sunga mi tengteng-numei pasal, a neu a lian bawngpate, belamte, sabengtungte toh namsauin a hihlum keuhkeuh uhi.


Dawda ye ka wahayyaŋ da wandeyaŋ sambu nga boŋ se Urusalima ra, a Hebron tunyaŋo banda. I na ize aru da ize way yaŋ hay Dawda se mo. 	 Huan, David in Hebron a pawtsan nung in Jerusalem a mi mei leh zi a neih behlap a: huchi in David in tapate leh tanute a nei nawn lailai hi.


Subu ga koogu, booso mo ga kaŋ, Amma Irikoy sann'ize fo kulu ga duumi hal abada. 	 Loupa a vuaia, a pak a tul jel: i Pathian thu ubel khantawn in a om gige ding, chiin, a chi a.


I na gata sinji noodin Urdun jarga za Bayt-Yesimot kwaara ka koy Abel-Zittim, Mowab batamey ra nooya. 	 Jordan gei Bet-jesimot a kipan Abel-sitim pha in Moab phai ah giahbuk a sat uh.


Waato kaŋ cine bora tun ka ne nga ga dira, nga nda nga wahay da nga bannya, kal a anzura, kaŋ ga ti waybora baabo ne a se: «Guna, sohõ wayna ga ba ka kaŋ. Ay g'araŋ ŋwaaray, wa kani, zama zaaro ga ba ka ban. Ma goro ne, zama ni bina ma kaan. Suba susubay araŋ ma tun za da hinay ka koy, ni ma to ni kwaara.» 	 Huan, huai mi bel a mei toh, a sikha toh pawt tuma a kisak leh a pu, nungak pan a kiangah, Ngaiin, ni lenga kaita, tujan giak nawn mahmah dihin: khua leng a mialna a naita hi, hiaiah giak nawn inla, na lungtang nuam sataka a om theihna dingin; huchiin jingchiangin jingkhangin na thou dinga, na pai mai nake, a chi a.


Waato kaŋ Is-boset, Sawulu ize maa baaru kaŋ i ne Abner bu Hebron ra, kal a gaa yay, Israyla kulu mo kankam. 	 Huan, Saula tapa Is-boseth in Hebron ah Abner a si chih a na zak in a khutte a hong hattakei a, huan, Israel mi tengteng a lungketa uhi.


Malaykey binde goono ga kay noodin fuwo kambe ŋwaaro gaa haray waato kaŋ cine bora furo, buro mo na windo ra haray batama toonandi. 	 Huan ka mitmuh lai mahmahin a kuantaa. Huan mi a hoh laiin cherubte inpi taklam pangah a ding ua; huan um sungnung pen meipiin a dimta hi.


Araŋ m'i kaa soojey waney ra ka no Alfa Eliyezar se, i ma beene sambuyaŋ nooyaŋ te Rabbi se. 	 Huaite a tan kimkhat ua kipan la unla, TOUPA a di'n vei thillat ding in siampu Eleazar pia un.


Ibrahim na nango maa daŋ: «Yawe-Yira», danga mate kaŋ i ga ci hala hunkuna: «Rabbi tondo boŋ no i ga di a.» 	 Huchiin, Abrahamin huai lai mun min dingin Jehova-jire a saa: tuni tanin, Toupa tangah ngaihtuah hina ve, a chih jel bangun.


Yakuba fun fari wiciri kambu. Laya mo koy k'a kubay ka ne: «Kala ni ma kani ay do, zama ay na ni sufuray d'ay izo duday izey.» A binde kani a do cino din. 	 Huan, nitaklam in Jakob gamlak a kipan hong tunga, huan Lea a dawn dingin a kuan a, non kithuahpih ding ahi; ka tapa jawl ai in kon khel ta ngal a achia. Huchiin, huai jan in a lupih ta hi.


Amma Yehu mana fay da Yerobowam Nebat izo zunubey bo, naŋ kaŋ a na Israyla daŋ a ma zunubi te, danga wura handayzey kaŋ go Betel ra da wo kaŋ go Dan ra. 	 Himahleh Nebat tapa Jeroboam khelhna Israelte thil hihkhialsaka a hihte Jehuin atawpsan tuankei, huai bel bethel khua leh Dan khuaa dangkaeng bawngnou limte biak ahi.


Bonkoono tu i se da futay. Bonkoono Rehobowam binde na arkusey saawara furu, 	 Kumpipan amau gum takin a dawng a, kumpipa Rehoboamin upate phatsak apom kei a;


Ni ga bu noodin tondo kaŋ ni ga kaaru din boŋ, ka margu ni dumey do, danga mate kaŋ cine ni beero Haruna bu Hor tondo ra ka margu nga dumey do. 	 Huchiin na unaupa Aron Hor tanga sia, a chite kianga pi a hite bang mahin na kah touhna tangah na si dinga, na chite kianga pi na hita ding hi.


Yaadin cine no Zimri na Baasa dumo kulu halaci nd'a, Rabbi sanno kaŋ a ci Baasa boŋ annabi Yehu me ra. 	 Huchiin, jawlnei Jehu zanga Baasa dema a gen, toupa thu bangin, Zimri in Baasa inkote tengteng a hih gawp vek hi.


Arzakante arzaka a kwaara gaabikooni no, Danga cinari kuuku mo no a diyaŋo gaa. 	 Mi hau hauhsakna a khopi muan ahi, amah ngaihdana kulhbang sang tak bang.


Jirbi boobo banda, jiiri hinzanta ra, kala Rabbi sanno kaa Iliya do ka ne: «Ma koy ka ni boŋ cabe Ahab se, ay mo ga hari zumandi laabo boŋ.» 	 Huan, ni sawt kuam tak nungin hichi ahia, a kum thum kum in Toupa thu Elija kiangah a hongtunga, Va kuan inla, Ahab kiangah va kihil in; huchiin leitungah vuah ka hon zusak sin, chiin.


Waato kaŋ Alfa Fineyas, da jama koyey, danga Israyla zambarey arkusey, kaŋ yaŋ go a banda maa sanney kaŋ yaŋ Ruben da Gad, da Manasse izey ci, a kaan i se. 	 Huan, siampu Phinehas leh a kianga om mipi mi lian, Israel pawl nam intekpenten Reuben suante leh Gad suante leh Manassi suante thugen a jak un a kipak sak mahmah hi.


Ni ma daba waytaaci te mo da nzarfu, kataaku waranka din cire: kataaku fo cire daba hinka a kaaji hinka se, kataaku fo cire mo, daba hinka a kaaji hinka se. 	 Singpek sawm nih nuaiah dangkain kingakna khuakkuak sawmli na bawl ding; a kikeihna nihte adingin singpek khat nuaiah kingakna khuakkuak nih, a kikeihna nihte adingin singpek dang khat nuaiah kingakna khuakkuak nih:


Nin no k'iri lordi nda ni dondonandiyaŋey, Zama iri m'i haggoy da anniya. 	 Nang na thuzohna thute tuh thupiakin non pia a, phatuamngaihtaka ka zuih theihna ding un.


Borey ga fariyaŋ day da nzarfu, i ma seeda maayaŋ hantum tirayaŋ boŋ, i ma kawaatimi kar i gaa, i ma seedayaŋ ce Benyamin laabo ra, da Urusalima windanta nangey ra, da Yahuda galley ra, da tondi kuukey laabo galley ra, da Safela* galley ra, da Negeb* galley ra mo. Zama ay ga naŋ i ma ye ka kaa ka fun tamtaray ra. Yaadin no Rabbi ci. 	 Benjamin gamahte, Jerusalem khopi kim mun ahte, Juda gam khopi ahte leh sim lam khopi ahte miten dangkam loua lei ding ua, leina lai a gelh ding ua, a bilh ding ua, theihpihmite a sam ding uhi: a omdan uh ka hei sin ngala, chih TOUPA thu pawt ahi.


A ne i se: «Ay fundo go ga taabi gumo hal a to buuyaŋ gaa. Araŋ ma goro ne ka batu.» 	 Huchiin a kiang uah, Ka kha a lungkham mahmaha, sihna khop hial ahi; hiaiah om unla, kiging gige un, a chi a.


Zama in d'araŋ ma care gaabandi, iri afo kulu cimbeero do, kaŋ ra in d'araŋ ga margu. 	 Huai tuh na ginna uh leh ka ginnaa i kikhamuan tuah theihna dingin, ka chihna ahi.


Jine funa binde na ŋwaaro da duvan kaŋ i ga haŋ barmay k'i no kobto nda tuuri-nya ize yaŋ. 	 Huchiin sum kem pan a an u leh a dawn ding uh uain a la manga, amau kiangah antehlouhing a peta hi.


Zama Alaahara si hin ka ni seeda, Buuyaŋ mo si hin ka ni sifa. Borey kaŋ ga gunguray ka koy guuso ra si ni naanayo beeje te. 	 Hanin lah hon phat thei ngal keia, sihnain leng honpahtawi thei sam kei hi: kokhuka kumten na thutak a lemen theikei uh.


I n'i kurey mun sanda hari cine Urusalima windanta, Fijiko si no mo. 	 A sisan uh Jerusalem kimah tui bangin a sung bua ua; amau vui ding lah kuamah a om ngal kei ua.


Dawda ne Alfa Abiyatar, Ahimelek izo se: «Kand'ay se efod* kwaayo neewo.» Abiyatar mo na efod kwaayo sambu ka kand'a Dawda se. 	 Huan, Davidin, Ahimelek tapa siampu Abiathar kiangah, Siampu puannak honvalaksak dih ve, a chi a. Huan, Abiatharin David siampu puannak a valaksak a.


A na jabuyaŋ himandi tooro kaŋ a te sinji Irikoy windo ra, windo kaŋ ciine ra Irikoy ne Dawda nda nga izo Suleymanu se: «Windo wo ra da Urusalima kaŋ ay suuban Israyla kundey kulu ra, noodin no ay g'ay maa daŋ hal abada. 	 Huan Pathianin David leh a tapa solomon kianga, Hiai in leh jerusalem khua a Israel chi tengteng laka ka talah ka min khantawnin ka omsak ding, a nachihkhitsa Pathian in ah amah bawl, milim bawl tawm a koiha:


Musa kande Haruna izey mo. A na kuri kayna tuusu i kambe ŋwaaro hanga deeney gaa, d'i kambe ŋwaaro kambe nyaŋey gaa, d'i kambe ŋwaaro ce nyaŋey gaa mo. Musa na kuro say-say mo feema windanta kulu gaa. 	 Huan, Mosi in Aron tapate a pi a, a bil tak lam dawn bang, a khut tak lam khutpi bang, a khe tak lam khepi bang a nuh hi: huan, maitam sisan in a kimvel in a theh hi.


Da ni ga ŋwaari sargay salle danga sargay mo, kaŋ i ga ton feema ra, a ma ciya buuru tafayyaŋ kaŋ i te da hamni baano, kaasumante nda ji, kaŋ sinda dalbu. Wala a ma ciya maasayaŋ kaŋ i tuusu nda ji, kaŋ sinda dalbu. 	 Huan, tangbuang thillat, a kanna a kan thillat na lat leh, tangbuang nel dimdem, sathau a mek silngou hel louh tanghou hiam, sathau a zut, silngou hel louh tanghou pei pa hiam ahi ding hi.


Wayna funay hirro mo, Ciiri Teeko no, ka koy hala Urdun isa bananta. Azawa kamba hirro mo ga tun teeko do-meyo gaa Urdun bananta. 	 Huan, suah lampang gamgi bel Tuipi AI, Jordan tun tak ahi. Huan, mal lampang gamgi bel tuipi tuimeng, Jordan tun akipanin ahi a;


Ay futa ma tun se no ay n'a kuro mun tondi daaro boŋ, Zama i ma s'a daabu, Futa kaŋ ga taali bana nooya. 	 Phu la dinga hehna a hongkisak theihna dingin vuh louhin a sisan suah suangpi keu tungah ka sung ahi.


Ay g'araŋ taaley d'araŋ kaayey waney mo bana care banda, Ngey kaŋ yaŋ na dugu ton tondi kuukey boŋ, I n'ay maa sara mo tudey boŋ -- Woodin se no ay g'i doŋ te-goyey neesi ka bana i se i gandey ra. Yaadin no Rabbi ci. 	 Noumau thulimlouna leh na pute uh thulimlouhnate, Toupan a chi, huaiten lah tang lian tungte ah banghiam gimlim a hal ua, tang tungte ah ka min a gense nak uh: huaijiakin ana sep uh amasapenin a angsung uah ka teh sak ding hi.


Nin no ay ga bari nda nga kaaruko ceeri nd'a. Nin no ay ga torko da nga kaarukwa ceeri-ceeri nd'a. 	 Nang honzangin sakol leh a tunga ka hihjana, nangmah zangin kangtalai leh a tunga tuang ka hihjana;


Amma zama a ma ciya seeda in d'araŋ game ra, d'iri hayyaŋey game ra iri banda. A ga cabe kaŋ iri ga may Rabbi se a jine ka kande iri sargay kaŋ i ga ton yaŋ, iri sargayey kaŋ i ga dumbu, da saabuyaŋ sargayey mo. Zama araŋ izey ma si salaŋ iri izey se jirbey kaŋ ga kaa ra ne ka koy jine ka ne: ‹Araŋ sinda baa kulu Rabbi do.› 	 Kou leh, nou leh, I nung ua I suante kikalah theihna ahi dinga huchiin ka halmang thillatte uh leh ka kithoihnate uh leh, ka lemna thillatte ua TOUPA na ka sep theihna ding un leh, na suante un leng tunung chia ka suante uh kianga TOUPA ah tantuam na nei tei kei uh, a honchih louhna ding un, ka chi ua ahi.


Zama ay ga ze da Rabbi fundikoono, nga, Rabbi kaŋ ga Israyla faaba. Baa day a go ay izo Yonata do no, daahir a ga bu.» Amma jama mana tu a se, baa boro folloŋ. 	 Isrealte hondam sekpa TOUPA hinna louin ka gen hi, ka tapa Jonathanin thilhih ah leng nahita leh a sih ngeingei ding ahi, a chi a. Himahleh mipi laka mi kuamah a dawng himhim a om kei uh.


Ninawiya* borey ga tun suba-aliciyoma ciito ra zamana wo borey game ra k'i ciiti k'i zeeri mo, zama ngey wo tuubi waato kaŋ Yonana waazu. Guna mo, boro kaŋ bisa Yonana beeray neeya. 	 Ninevi khuaa mite tuh thukhen ni chiangin tulai khangthakte kiangah a ding sam dingua, siam louh a tangsak ding uh. Jona thu gen jiakin a kisik ngal ua: ngai dih ua. Jona sanga thupijaw hiai ah a om.


Ifo se no araŋ goono g'ay fundo gurzugandi sanda mate kaŋ cine Irikoy goono ga te? Ay gaa-baso mana wasa araŋ se bo? 	 Bangdia Pathian banga nou honsawi na hi ua, ka saa bangdia lungkim lou na hi ua?


Alwaato din ra ziimey ne Firawna se: «Woone wo, Irikoy kamba goy no.» Amma Firawna bina sandi, a mana maa mo i sanney se, danga mate kaŋ Rabbi ci. 	 Himahleh Pharoin hungaihna a om chih a theihin, a lungtang a khauhsaka; amaute a ngaikhe kei; TOUPA gen bangin.


A gonda nafa kaŋ wayna ga hay arzakey, A gonda mo nafa kaŋ hando ga hay arzakey. 	 Ni gah suah thil mantam tein, khaten thil mantama suah tein.


Dabaro din boori mo Firawna nda nga bannyey kulu diyaŋ gaa. 	 Huan, huai thu Pharo leh a sikhate tengtengin hoih a saklam tak uh ahi.


A na Ibrahim no dambanguyaŋ sappa mo. Yaadin no, kaŋ Ibrahim na Isaka hay, a n'a dambangu* zaari ahakkanta hane. Isaka na Yakuba hay _k'a dambangu__, Yakuba mo na kaayey baaba way cindi hinka hay _k'i dambangu__. 	 Huan, Pathianin a kiangah tua zeksum thu a khung hi; huchiin, Abrahamin Isaak a honneia, a ni giat niin a zek a suma, huan, Isaakin Jakob a neia; huan Jakobin chisuang ding sawmlehnihte a honnei hi.


Ay ga laabo tayandi, Nango kaŋ ni goono ga zi ni kuro ra, Kal a ma koy tondi kuukey gaa. Hari zuru fondey mo ga to nda nin. 	 Na tenna gam tang tanin, ka sil ding, na sisanin; guam chih leng a dim ding, nangmahin.


Iway cindi fa na Azarel di, da nga izey da nga nya-izey, i boro way cindi hinka no. 	 Sawm leh khatveina Azarel tungah, a tapa leh a a unaute sawm leh nih;


Ni izey mo kaŋ yaŋ ga fun ni gaa-baso ra, kaŋ yaŋ ni ga hay, i ga konda i ra afooyaŋ, i ma ciya mantawyaŋ Babila bonkoono faada ra.» 	 Huan, na gila gah, na suan ding, na tate ngei laka mi leng a pai mangpih ding ua; Babulon kumpipa inah michilgeh ahi ding uh, a chi a.


Boro kaŋ wongu cimi ciiti teeyaŋ ga hin ka mayray te, wala? Ni ga hinkoy adilante zeeri no? 	 Mi thudik huaiin vai a hawm ding hia? Huan dik leh hat amah na mohpaih ding hia?


Ya Irikoy, boŋbeeraykoyey tun ay se, Toonyante sata mo n'ay fundo ceeci, I mana ni daŋ ngey jine. 	 Pathian aw, mi kisatheiten honsual ua, mi ngongtat omkhawmten ka hinna hihmang tumin a zong ua, nang tuh a ma uah a honkoih kei nak uhi.


Igal, Natan ize, Zoba boro, Bani, Gad bora izey dumi, 	 Zoba khua mi Nathan tapa Igal te, Gad mi Bani te;