borey kaŋ mana Irikoy gana doŋ, waato kaŋ Irikoy goono ga hangan da suuru Nuhu jirbey ra, waato kaŋ Nuhu goono ga hiyo cina. A ra mo, boro fooyaŋ, ngey boro ahakku no, du faaba haro gaa. 	 huaimiten nidanglai a Noa damlai a long bawl sungteng a, Pathian thuakzawhna in a ngak lai in thu amang kei ua; huai long ah mi tawmchik, huaituh mi giat tui apan humbit in a om uhi.


I jirsi ka to da dambara, ka ne: «Wa guna me, borey kaŋ yaŋ goono ga salaŋ, manti Galili laabu boroyaŋ no? 	 Huan, a vek un a mangbang ua, lamdang a sa mahmah uhi, Endih uh, hiaia pau tengteng Galili gama mi ahi kei ua hia?


Ay ga Yahuda dumo gaabandi. Ay ma Yusufu dumo mo faaba. Ay ma ye ka kand'ey, zama ay ga suuji te i se. I ga ciya sanda ay mana i furu baa ce fo, Zama ay no ga ti Rabbi i Irikoyo, Ay g'i ŋwaara ta mo. 	 Juda inkote ka hatsak dinga, Joseph inkote ka hondam dinga, amaute ka honla nawn ding, amau tungah lah chitna ka nei ngala; huchiin ka paihkhiak het louh bang a honghi ding uh; TOUPA a Pathian uh lah ka hi ngla, amau ka dawng ding hi.


Zama waati kaŋ laabu ga beene hari haŋ kaŋ ga kaŋ a boŋ alwaati ka kaa alwaati, nga no tuuri kaŋ gonda nafa mo ga zay bora kaŋ se i n'a far din se, laabo din ga du Irikoy albarka gaa. 	 Lou, a tunga vuahtui ke gige na dawnkhina, huai khohsaka ompa adia nek theih antehlouhing honsuah penin Pathian vualjawlna a tang hi.


Irikoy ga maa a hẽeno no, Waati kaŋ taabi kaa a gaa? 	 A tunga buaina a tunin, a kikou Pathian in a za diam?


Ay no ga ti kuruko hanna. Kuruko hanno ga nga fundo no feejey sabbay se. 	 Kei belamchingpa hoih ka hi; belamchingpa hoihin belamte din a hinna a pe nak hi.


«Ay na balaaw samba araŋ gaa sanda Misira wano dumi, Ay n'araŋ ize arey wi da takuba, Ay n'araŋ bariyey ciya wongu arzaka, Ay n'araŋ gatey fumbo tunandi kal a ma furo hal araŋ niine funey ra. Kulu nda yaadin araŋ mana ye ka kaa ay do.» Yaadin no Rabbi ci. 	 Aigupta gam bangin na lak uah huihpi ka sawla: namsauin na tang valte uh ka thata, na sakolte uh ka pi mang khin hi; huan, na sepaih muh namsia uh na nak ua nam khopin ka omsak a: huchiin leng ka kiangah na hongkik kei uh, TOUPAn achi.


A ciya mo, waato kaŋ a maan gata gaa ka di handayzo da gaaniyaŋey, kala Musa bina tun. A na walhẽy kaŋ go nga kambey ra catu ka bagu-bagu tondo cire. 	 Huan hichi ahi a, giahbuk kiang a hongtun takin, bawngnou leh lam a mutaa: huchiin Mosi hehna a sou a, a khuta kipanin suangpekte a paia, tangnuaiah a keksakta hi.


Jirbey bananta binde kaŋ bonkoono kosu i ma kand'ey, kala mantawey arkuso kand'ey Nebukadnezzar jine. 	 Huankumpipan amaute honpi lut ding a chih nite a beiin. michilgehte lalpan amaute Nebukadnezzar maah a honpi hi.


Kala Amaziya ne Amos se: «Ya nin kaŋ ga fonnay, ma kaa ka zuru ka koy Yahudiya laabu. Ma ŋwaari ŋwa mo noodin ka annabitaray te noodin. 	 Huan, Amos kiangah Amaziain, Aw, nang zawlnei, kuan inla, Juda gamah tai mang inla, huaiah an ne inla, thu hilhin:


Tondey laabey ra mo i du: Samir, da Yattir, da Soko, 	 Huan, singtang gam lamah Samir te, Jatir te, Soko te;


Sohõ binde dumi boobo margu ni gaa, Ngey kaŋ ga ne: «A ma ciya ziibante! iri moy ma di iri muraado feeriyaŋ Sihiyona boŋ!» 	 Tuin tampi nang hondouin a ki khom ua, Hihbuai in om henla, i mit in zion tung a lunggulh pen mu hen, a chi ua.


Gaa no Musa nda Israyla arkusey na jama lordi ka ne: Lordey kulu kaŋ yaŋ ay n'araŋ lordi nd'a hunkuna, araŋ m'i haggoy. 	 Huan, Mosi leh Israel upaten mipite thu a pia ua, Thupiak tengteng tunia ka honpiak pom un.


Waato kaŋ i canse da Musa gata ra, Hala nda Haruna, Rabbi wane hananta, 	 A giah mun uah Mosi a hazata ua, TOUPA mi siangthou Aron toh.


Yerebowam binde, nga nda jama kulu kaa Rehobowam do zaari hinzanta hane, sanda mate kaŋ cine bonkoono lordi, kaŋ a ne: «Zaari hinzanta hane araŋ ma ye ka kaa ay do.» 	 Huchiin Jeroboam leh mipite tengteng kumpipan nithum khit chiang in hong non un, chia ahilh bang in anithum ni in Rehoboam kiangah ava hoh ua


I moy ga to da zina, i si hin ka zunubi naŋ, i goono ga borey kaŋ mana kay ka boori hirri ka di. I na ngey biney dondonandi biniyay, izeyaŋ no kaŋ laali. 	 mit angkawma dim, khelhna tawpsan theiloute a nei ua; mi kip loute a khem puk ua; enhat lungsim a pu ua; hamsiat thuak tate ahi ua;


Araŋ na woodin dondon iri baakoy Abafaras do, kaŋ ga ti iri tamtaray hangasino. Nga ga ti Almasihu saajawko naanaykoy araŋ sabbay se. 	 Huaimahbangin Epaphra i sikha hihpih ngaihtak laka na zil bang un, amah tuh kou sikin Kris nasempa muanhuai tak ahi a,


Manti ni n'ay soogu sanda wa, Ni n'ay sandandi koyne sanda cukku cine? 	 Nawitui bangin na honsung khiain, nawituidat bangin na hontok kei maw?


I n'a wongu jinayey mo jisi ngey toorey windo ra, k'a boŋo kanji tooro Dagon windo ra. 	 Huchiin a galvan a pathiante uh in ah a koih ua, Dagon in ah a lutang a tak uhi.


Iliyasu mo ne i se: «Neewo, manti nga no ga ti fonda bo! Neewo, manti nga no ga ti kwaara mo. W'ay gana, ay mo ya konda araŋ bora kaŋ araŋ go ga ceeci do.» Kal a kond'ey Samariya. 	 Huan, Elisain a kiang uah, hiai lampi ahikei, hiai leng khua hi sam kei; kei honjui un, na mi zonpa uh kiang ah ka honpi ding, a chi a. Huchiin Samari khuaah a pita.


Gerson izey goyey kulu, i g'a te Haruna nda nga izey lordi boŋ, sanda, i saajawey kulu, d'i saajawo goy kulu. Araŋ m'i jarawey kulu zaban i se ka talfi i gaa. 	 Gerson suante nasep a naseplam uleh puaklam ah a tantuam tengteng uh Aron leh a tapate ahi ding; ahih ding uh banghiam nengneng tana sehsak dingin thu na neisak ding.


Israyla jama wo Irikoyo n'iri kaayey suuban ka jama beerandi waato kaŋ i koy yawtaray ka goro Misira laabo ra. Kambe gaabikooni no a n'i kaa d'a laabo din ra. 	 Hiai Israel chite Pathianin I pipute a tela, Aigupta gama a tam lai un a hihthupi a, tungnung khutin huaia kipanin a pikheta.


Zama za doŋ zamaney ra, kwaara ka kaa kwaara Musa gonda waazukoyaŋ. I g'a tira caw Yahudance diina marga fuwey ra asibti kulu.» 	 Mosi in nidang lai akipan kho tengah a thu tangkoupihpa a nei jela, kikhopna in peuhah Khawlni tengin a thu sim ahi jel hi, a chi a.


A g'ay kambayzey dondonandi wongu, Hala ay kambey ga haw daŋ guuru-say birawo ra. 	 Nang na hotdamna phaw leng non piaa: na khut taklamin honkaia, na kingaihniamnain na honbawllianta hi.


Waato kaŋ i goono ga margu care banda, Yesu n'i lordi ka ne i ma si fun Urusalima*, amma i ma Baabo alkawlo batu, «wo kaŋ araŋ maa ay do. 	 Huan, a om khawm uh a kithuahpih sama, Jerusalem khua paisan kei un, Pa thilchiam ka gen na jak uh na ngak un, a chi chiltela.


Borey kulu ŋwa hal i kungu. I na patarmey kaŋ yaŋ cindi margu ka cilla kayna way cindi hinka toonandi. 	 Huan, a vek un a ne ua, a vah chiatta ua; a nek val neng khawng uh leng bawmpi sawm leh nih dim a ngah uh.


Man boro kaŋ ga hima Ayuba, Kaŋ ga hahaaray haŋ sanda hari cine, 	 Muhsitna tui banga dawn bei, Job bang mihing kua ahia?


da Yezer, Yezer izey jama baaba; da Sillem, Sillem izey jama baaba. 	 Jezer suante Jezerte: Silem suante Silemte ahi uh.


Alwaato din binde Bat-Seba na nga moyduma ye ganda ka sumbal bonkoono jine ka ne: «Koyo ay bonkoono Dawda aloomaro ma gay hal abada.» 	 Huchiin, Bat-seba bel a maia lei siin a khupboha, kumpipa chibai a buka, ka pu, kumpipa David khantawnin dam thek hen, a chi a.


Zama Rabbi ga gana ka bisa ka Misirancey izey kar, amma d'a di kuro fu me beena gaa, da kambu hinka gaa mo, Rabbi ga me woodin daaru. A si ta mo halacikwa ma furo araŋ fuwey ra k'araŋ kar. 	 Aiguptate that dinga TOUPA hongpai suak ding ahih jiakin; huchia kongkhak tunga leh kongbiang khuam nihtea sisan a muh chiangin TOUPAN huai kongkhak a paikan dinga, honthat diangin na in sung uah hihse mi a honglut a phal kei ding hi.


Woodin banda, waato kaŋ a kande nga hay-jina ndunnya ra a ne: «Irikoy malaykey kulu mo ma sududu a se.» 	 Huan, Tachil khovel a a pi lutnawn in, Pathian angelte tengteng inleng amah chibai buk uhen, achi a.


Yesu ne a se: «Ma s'ay di zama ay mana kaaru ka koy Baaba do jina. Amma ma koy ay nya-izey do ka ci i se ka ne ay goono ga kaaru ka koy ay Baaba nd'araŋ Baaba do, ay Irikoyo nd'araŋ Irikoyo no.» 	 Huan, Jesun a kiangah, Hon len ken, tu tan inleng Pa kiangah ka kah tou nai kei ahi; a hihhangin ka unaute kiangah vahoh inla, a kiang uah, Ka pa, na Pa uh, ka Pathian, na Pathian uh kiang ah ka kah tou dek, a chi hi, chiin, a chi a.


A ra haray batama ra mo, azawa kambe haray meyo gaa, fuyaŋ go no a ra haray meyo do, taray haray, borey kaŋ ga baytu te se. Afo ga dandi kambe haray guna. Afo mo kaŋ go wayna funay meyo gaa ga guna azawa kambe haray. 	 Huan huang sungnungzopen ah a honpi luta, huan, ngai dih, huang sungnungzopen ah dantan nih a naoma; khatpen mallam kongpi chinah, sim lam nga in a oma, khatpen sim lam kongpi chin ah mallam ngain a om hi.


Bangando kaŋ Isaya Amoz izo di Yahuda nda Urusalima* boŋ, Yahuda bonkooney Uzziya nda Yotam da Ahaz da Hezeciya zamaney ra neeya: 	 Amoz tapa Isaiin Judate kumpipa Uzzia te, Jothamte, Ahaz te, Hezekia te lal laia, Judate leh Jerusalem tugtang thu-a kilakna a muh thu.


I ne: «Hala day araŋ ga Israyla Irikoyo sundurko sallama, araŋ ma s'a sallama kambe koonu. Amma mate kulu kaŋ cine no, araŋ ma sargay no a se, taali banayaŋ wane. Waato din gaa no araŋ ga te baani, araŋ ma du ka bay mo sabaabo kaŋ se a kamba mana hibi ka fun araŋ gaa.» 	 Huan, amau, Israelte Pathian bawm na paisak ding uleh leng a vuakin paisak het kei un; a kiangah tatlek kithoihna lan ngeingei un, huchiin hihdam in na om ding uh, huan, bangdinga a khut honsuan sak louh hiam chih na thei ding uh, a chi ua.


Ay si ga ŋwaaray ni m'i kaa ndunnya ra, amma ni m'i wa nda Izefuto. 	 Nang amau khovela kipan na lak khiak dinga ngen ka hi keia, mi gilou lakah na hum ding ka chi a hijaw.


ay mo, kal ay m'a daŋ dumi cindey koy fo kambe ra. Nga mo, daahir a ga goy Assiriya gaa a laala hina me. Ay n'a gaaray no. 	 Namte lakah mihat tak khut ah ka mansak ding: a thulimlouhdan bangin a gawt dinga, ka delh khe ding.


Yasuwa binde n'i jirsi ka kaŋ i boŋ, zama waato kaŋ a tun Jilgal a hanna ka dira no. 	 Huchiin Josuain a sual guiha; jankhuaa Gilgal akipana nanahoh tousa ahi a.


Guuso kaŋ ra Isumeyla na borey kaŋ a wi yaŋ din buukoy kulu daŋ Gedaliya sabbay se, guuso kaŋ Bonkoono Asa fansi no, Israyla Bonkoono Baasa humburkumay se. Isumeyla Netaniya izo na guuso toonandi nda borey kaŋ yaŋ a wi. 	 Huan, kokhuk, Ishmaelin Gedelia toha a mi thahte luang a paihna bel kumpipa Asain Israel kumpipa Baash a kihtak jiakin a bawl ahi. Nethania tapa Ishmaelin huai luangtein a dimsak hi.


I ne: «To. Naŋ iri ma wandiya ce ka maa a me ra.» 	 Huan, amau, naunu ka sam ding ua, amah kam mahmah kihoupih leh, a chi ua.


Araŋ goono ga inaasey ŋwa, araŋ ga bankaaray te da i hamney, araŋ ga biiriyaŋ waney wi ka ŋwa, amma araŋ si kurey kuru. 	 A thaute na ne ua, a mulin na kizem ua; a thauthau na gou ua, belamte lah na vak ngal kei ua.


Woodin sabbay se no, nin nda ni marga kulu, araŋ margu ka gaaba nda Rabbi. May ga ti Haruna, hal araŋ m'a jance?» 	 Huaiziak in nang leh na pawlte tengteng TOUPA nang in na kikhawm uh ahi. Huan, Aron in bang a hih a ahia, a tung a na phun uh?, a chi.


Waato din gaa no boro guwa din tun ka kaa Layis. I di borey kaŋ yaŋ goono ga goro a ra, i go ga goro nda baani, Zidonancey alaada boŋ, laakal kanay ra, fitina kulu si. Zama laabo ra mayraykoy si no kaŋ ga haawa i gaa hay kulu ra. I ga mooru Zidonancey, i si muraadu fo kulu te da boro kulu. 	 Huchiin mi ngate a pawt khia ua, Lais khua ah a valut ua, huaia mite bel Zidon mite mahbanga galmuang tak leh lungmuang taka a om hiathiat danuh a vamu ua; huai gamah bangmah mah a hihse thei dinga thuneimi kuamah a om kei ua, Zidonte toh lah a kigamlat ua, kizatna mahmah lah a neikei uhi.


Woodin boŋ Bilatos ceeci nga m'a taŋ, amma Yahudancey goono ga kuuwa ka ne: «Da ni na bora din taŋ, kulu ni manti Kaysar* coro. Boro kulu kaŋ ga nga boŋ himandi bonkooni, a _goono ga cabe kaŋ nga__ goono ga gaaba nda Kaysar.» 	 Huai nungsiah Pilatin khah a tuma; himahleh Judate a kikou ua, Hiai mi na khah leh Kaisar lawm na hi kei ding; kuapeuh kumpipaa kibawl tuh Kaisar dou ahi, a chi ua.


A ga ni alman izey ŋwa, da ni fari albarka mo, kal a ma ni halaci. A si ntaasu cindi ni se, wala reyzin hari, wala ji, wala ni handayzey, wala ni feej'izey, kal a ma ni halaci. 	 Huan, na gan hon pungte uh, na lei gahte uh, na manthat masiah uh a ne ding ua, buhte, uainte, thaute, na bawng pung te uh, na belam hon noute uh a honhawi sak kei ding uh, na manna uh a hontun sak pha un.


Noodin iri na nya-ize fooyaŋ gar, i n'iri ŋwaaray iri ma goro ngey do jirbi iyye. Yaadin gaa no iri to Roma. 	 Huaiah unaute ka mu ua, a kiang uah ni sagih tam dingin a honkhou ua; huchibangin Rome kholam ah ka pai jelta uhi.


A bare nga talibey gaa ka guunu i se ka ne: «Albarkanteyaŋ no moy kaŋ yaŋ ga di haŋ kaŋ araŋ wo goono ga di. 	 Huan, nungjuite lam a ngaa, a simin, Na thil muhte uh a mu mitte a hampha e:


Kala Yesu ne a se: «Mate kaŋ ni ci din. Day, ay ga ne araŋ se: ne ka koy jina araŋ ga di Boro Izo goono ga goro Hina-Kulu-Koyo kambe ŋwaaro gaa, a go ga kaa mo beene burey boŋ.» 	 Jesu'n a kiang ah, Hi e. Himahleh, ka hon hilh ahi, tunung chiang in Mihing Tapa thilhihtheihna taklam a tu a, van mei tung a hongpai na mu ding uhi, a chi a.


Irikoy na woodin mo te han din, cino din ra. Zama kuuro hinne no ka bara ikogo, amma laabo kulu go da harandaŋ. 	 Huan, huchibangin Pathianin huai janin a honhiha: belam mul kia a nahula, leitung tengtengah dai a naom leuleu hi.


Alboro wala wayboro kaŋ gonda follay, wala kaŋ ziima no, daahir araŋ m'i kulu ciiti nda buuyaŋ. I m'i catu-catu nda tondiyaŋ. I kuro alhakko go i boŋ.» 	 Pasal leng numei leng dawi aisansiam jawl hiam, bumsiam hiam jaw hihlup ngeingei ding ahi: suanga denlup ding ahi uh hi: a sisan moh uh a tunguah a om ding hi, chi nawn laiin, chiin.


I ga hari dooru gumbutu-gumbutu. I izey nangoray ga ciya hari boobo jarga wane. I koyo darza ga bisa Agag wano. I koytara ga ciya ibeeri. 	 A baltin a kipan in tui a luangkhe ding a, a chi tui tampi ahte a om ding a, a kumpipa Agag sang in a thupi ding.


A gonda jiiri waranka cindi gu waato kaŋ a sintin ka may. A may mo jiiri way cindi iddu Urusalima ra. A nyaŋo maa Yerusa Zadok ize way mo. 	 A lal pattungin kum sawmnih leh kum ngaa upa ahi; Jerusalem ah kum sawm leh kum guk a lala; a nu min Jerus, Zadok tanu ahi.


Amma i ne: «Iri si duvan haŋ bo! Zama iri kaayo Yonadab Rekab izo no k'iri lordi ka ne: ‹Araŋ ma si duvan haŋ, d'araŋ no wala araŋ izey hal abada. 	 Amau bel, Uain ka dawn kei hial ding uh; kou hon suangpa Rekab tapa Jonadabin, Noumah leh na suan te un leng khantawna uain na dawn ding uh ahi kei;


da biniyay, da baji haŋ-ka-buguyaŋ, da annasuwa, da hayey din dumey. Woone yaŋ boŋ no ay ga kaseeti araŋ gaa, sanda mate kaŋ cine ay jin ka ci araŋ se ka ne: borey kaŋ goono ga hayey din te si Irikoy koytara tubu. 	 Deihgohna, tualthahna, zumunnopna, zukhamna, hichite khawng; huchibanga thil hih chingten Pathian gam a tang kei ding uh, chia tumaa ka honhilh kholh mahbangin, ka honhilh khol ahi.


Zama mate kaŋ cine Almasihu gurzuga go ga baa ka tonton iri gaa, yaadin mo no iri ga du bine-gaabi nda baayaŋ Almasihu do. 	 Kris thuaknate tampitak ka tan bangun, Kris jiakin khamuanna leng tamsem ka tang uhi.


Kala Samson na nga bina kulu feeri a se. A ne a se: «Ay boŋo wo, a mana di siini baa ce fo, zama ay wo Naziri no Irikoy se za ay nya gunda ra. Hala day i n'ay boŋo cabu, to, kulu waato din gaa ay gaabo ga fay d'ay, ya ciya londibuuno sanda boro cindey cine.» 	 Huchiin a lungsim tengteng a hilh vek taa, a kiangah, ka lu ah mulmettem himhimzat ahi ngei nai keia: ka nu sula ka om lai akipana pathian adinga Nazarit mi dia naom ka hia: tuin na met ta leng, ka hatna a mang vek mai ding, huchiin ka hatkei dinga, midangbang lel mah ka hi ding, achia.


Albarkante no boro kaŋ ga maa ay se, Kaŋ zaari kulu a ga batu ay windi meyey bundey gaa. 	 Mi kei honjain nuam a sa hi, ka kongpia niteng vangin, ka kongkhakte khuamtea ngakin.


Jama binde tu a se ka ne: «Iri maa i ne Tawretu ra Almasihu ga goro hal abada. Mate no kaŋ ni ga ne: tilas kal i ma Boro Izo sambu beene? May ga ti Boro Izo wo?» 	 Huan, mipin a kiangah, Kris khantawnin a om ding chih dan bu ah ka thei uh, Nang, Mihing Tapa khaikanga om ding ahi, bangchi chiha chi na hia? Huai Mihing Tapa tuh kua ahia? a chi ua, adawng ua.


Rahila, Yakuba wando izey mo neeya: Yusufu da Benyamin. 	 Huan, Jakob ji Rakil tapate Joseph leh Benjamin ahi uhi.


Nga mo n'i hã saaya kaŋ cine no a du baani. I ne a se: «Bi wiciri kambu guuru fo no konno n'a taŋ.» 	 Huan, aman a kiang uah a dam tung lai a dong a. Huan, amau, a kiangah, Janin ni kihek lelin a khosik a daita ahi, a chi ua.


a jin ka fu bambata fo soola Tobiya se. Fuwo din ra i doona ka sargay hamni, da lubban, da taasey, da ntaaso zakkayaŋ, da reyzin hari, da ji jisi waato. Sargayey din, i g'i no Lawitey da doonkoy da windi me batukoy se asariya boŋ, ngey da beene sambuyaŋ sargayey alfagey sabbay se. 	 Amah dingin dantan thupi a bawlkhola huaiah a malamin anpiak thillatte, begawte leh tuiumbelsuante leh, buhlehbal, uain, leh thaute sawmakhatte a koih ua, huaite bel Levi mite leh lasamite leh kongkhakngakmite kianga thupiaka piak ahi a; huchiin vei thillatte siampute adingin.


Sawulu ize wayo Mikal mo mana du ize kal a bu. 	 Huchi in Saula tanu Mikal in a sih pha in ta a neikei hi.


I ye ka ci Abimelek se ka ne: «Sekem cinari kuuko borey kulu go margante.» 	 Huan, Sekem kulha mi tengteng a om khawm vek uh chih Abimelek a hilh ua.


Boro kaŋ go buuyaŋ me gaa albarka zumbu ay gaa. Ay na wayboro kaŋ kurnye bu bine daŋ a ma doon farhã sabbay se. 	 Mangthang dinga mansa vualjawlna ka tungah a hongtunga: huan meithai lungtang kipah jiaka lasa dingin ka omsaka.


Da woodin te -- a go mo, a ga ba ka sintin -- waato din gaa no i ga bay kaŋ annabi goro ngey do waato. 	 Hiai a hongtun hun chiangin (Ngai in, a hong tunglellel hi, ) a lak uah zawlnei a om chih a thei ding uhi, achi hi, chi in, a chi a.


Kaari zaaro! zama Rabbi zaaro tooyaŋ maan. A ga zumbu ka fun Hina-Kulu-Koyo do danga halaciyaŋ cine. 	 Huai ni a tung a gik hi: TOUPA ni lah a nai ngala, Bangkimhihtheipa akipan mangthatna bang a hongtung ding.


Rabbi salaŋ Musa se koyne, ka ne: 	 Huan, TOUPA'N Mosi a houpih a,


A donton mo ka Yohanna boŋo kaa kaso ra. 	 Huchiin mi a sala, Johan lutang a tansak a.


Wa konna goy laalo, wa ba goy hanno, Wa cimi ciiti sinji faada meyey ra, Hala hambara Rabbi Irikoy, Kundeykoyo ga suuji te Yusufu banda kaŋ cindi din se. 	 Khelhna hua unla, hoihna it un: kongpi ah vaihawmna kiptakin tung ding un: Josephte mi omsunte tungah TOUPA, sepaihte Pathianin hehpihna a nei kha mai diam ah.


I ga halaci, amma ni wo, ni go no duumi. I kulu ga zeen mo danga kwaay cine. 	 Huaite tuh a hong mangthang ding ua, nang bel om tawntung ding na hi; huan, huaite tengteng tuh puansilh bangin a hong lui ding ua,


Zama daw* banakwa ma si boro-wiyo din gaaray da bine korno k'a to (zama fonda ga ku se), a m'a kar da buuyaŋ goobu, baa kaŋ a mana to buuyaŋ, zama a si konna bora za doŋ. 	 Sisan phu lamiin a hehna apai laia mithatmi a delha, lampi a sau jiaka delhphain a vasat lum kha ding hi: tumalam a huatna na nei khol lou a hih jiakin si tak lah ahi ngal kei hi.


Rabbi ne Haruna se: «Ni sinda tubu kulu i laabo ra, ni si du baa kulu mo i game ra. Ay no ga ti ni baa da ni tubo mo Israyla izey game ra. 	 Huan, TOUPA'N Aron kiang ah, A gam uah goutan na neikei ding ua, a lak uah leng tantuan na neisam kei ding uh; Israel suante lak a na tantuan leh na goutan kei ka hi.


Irikoy maa Manowan jinda. Irikoy malayka ye ka kaa waybora do, saaya kaŋ a go taray ga goro, amma a kurnyo Manowan si no waybora do. 	 Huan, Pathianin Mano thugen a na ngaikhiaa; huan, numei bel pawna a tut laiin a kiangah Pathian angel a hong nawna: a pasal Mano bel a kiangah a om keia;


Yoksan no ka Saba da Dedan hay. Dedan izey ga ti Asurancey da Letusancey da Leyumancey. 	 Huan, Joksan in tapa Sheba leh Dedan a neia. Huan, Dedan tapate tuh Assurim te, Letusim te ahi uh.


Waato kaŋ a na woodin ci, nga nd'ey kulu gurfa ka te adduwa. 	 Huan, huchibang thu a gen khitin, a khukdina, a vek un a thumpih ua.


Yahuta, Kariyoti bora, kaŋ ga ti Yesu talibi way cindi hinka din ra afo, koy alfa beerey do zama nga ma Yesu nooyandi i se. 	 Huan, Juda Iskariot, sawm leh nihte laka khatin, Jesu a kiang ua juausana a matsak theihna dingin siampu liante kiangah a vahoha.


Amma i mana hangan. Manasse mo n'i darandi k'i daŋ goy laalo teeyaŋ ra kaŋ jaase dumi cindey wane, ngey kaŋ yaŋ Rabbi halaci Israyla izey jine. 	 Himahleh apom nuamkei ua; Toupan Israel suante maa a delhkhiaksa namte hih sang thama thupizaw thil hihkhial ding in Manasiin mite a khemkhem a:


Ay ga ni lordi Irikoy jine, nga kaŋ ga hay kulu funandi, da Almasihu Yesu jine mo kaŋ na seeda hanno te Bilatos Buntus jine: 	 Pathian, thilbangkim hihhingpa leh Khris Jesu, Pontia Pilat maa gupna hoih gumpa mitmuhin thu ka honpia hi;


Koyo ne a se: ‹A boori! Ni ya tam hanno no! Za kaŋ hari kayna ra ni na naanay cabe, ni ma may kwaara way boŋ.› 	 Huan aman, a kiangah, Sikha hoih, nahih hoih e; tawm chik tunga na ginom jiakin kho sawm tungah heutuin om in, a chi a.


Waato din gaa Daniyel ne bonkoono se: «Ya Bonkoono, ni aloomaro ma tonton! 	 Huan Danialin kumpipa kiangah, Aw kumpipa, khantawnin hing in.


guna, ay te ni sanno boŋ. A go, ay na ni no bine kaŋ gonda laakal, kaŋ ga faham mo, hal i mana ni cine te ce fo. Ni cine fo si ye ka tun mo koyne kaŋ ga hima nin. 	 Ngaiin, na nget bangin ka hihta: Ngaiin, pilna leh theihna lungtang ka honpia; huchiin, na maah nang bang mahmah kuamah a om kei ua, na nungchiangin leng nang bang mahmah kuamah a hongom sam kei ding uh.


Waato din gaa no i n'a sanney cimandi, I n'a sifaw baytu te mo. 	 Huai laiin a thute a gingta ua; a phatna la a sa uhi.


hal a ga to alwaati kaŋ ay ga kaa k'araŋ sambu ka konda araŋ laabu fo ra kaŋ ga hima araŋ laabo. A gonda ntaasu nda reyzin hari, laabu no kaŋ gonda ŋwaari nda reyzin kaliyaŋ. 	 Ka hongpaia, noumau gam banga buh leh uain omna gam, tanghou leh grep huante omna gama ka honpaipih ma tan.


Zaari me-a-me a goono ga gomni goy te, A goono ga garaw daŋ, A bandey mo albarkanteyaŋ no. 	 Mi a hehpih gige a, a leitawi sak jela; a suante leng a hampha nak uhi.


Gaa no wonkoyey kulu, sanda Yohanan Kareya izo, da Yezaniya Hosaya izo, da jama kulu, ibeeri gaa, ikayna gaa, i maan 	 Huan, sepaih pawl heutute leh Kare tapa Johanan leh Hosai tapa Azaria leh mipi tengteng, a neupen akipana a lianpen tanin a hongnai ua, jawlnei Jeremia kiangah;


Woodin banda, a ma si wande boobo margu nga boŋ se, zama i ma s'a bina kambandi. A ma si nzarfu wala wura boobo margu nga boŋ se mo. 	 A lungsim a vakman louhna ding dingin ji leng a hau ding ahi keia, dangka leh dangkaeng leng a hau ding ahi sam kei.


Ya Yakuba, kaŋ ga ti Israyla kaŋ ay ce, Wa hanga jeeri ay se: Ay no ga ti NGA. Ay no ga ti Sintina, ay mo no ga ti Bananta. 	 Jakopte leh ka sap Israel aw, ka thu ngaikhia un: kei amah ka hi; amasapen ka hi, a nanungpen leng ka hi.


A cindi jirbi kayna, a cindi dusungu kayna, Da kambe koli kayna ka kani jina -- 	 Neukha ihmut lai, neukha lusuk, ihmu dinga neukha khutte khep:


Woodin yaŋ no ka Urdun isa daŋandi handu sintina ra, alwaati kaŋ isa ga to k'a jabey kulu daabu. I na goorey ra gorokoy kulu gaaray hal i zuru, wayna funay haray nda wayna kaŋay haray waney kulu. 	 Hiaite a piaute a tup laia, kha khatnaa Jordan kana paite ahi ua; huchiin phaijangtea om tengteng, suahlam leh, tumlam tuaktuakte, delh jakte ahi uh.


Ifo se no ni goono ga ni moyduma tugu? Ni goono ga dinya kayna da kankamo kaŋ i goono ga te iri se din no? 	 Ka hinna uh leivui siin a kun a; ka gilpi uh lah leiah a belh bikbek ngala.Honpanpih dingin thou inla, na chitna jiakin hon tan in.


Ma koy Rekab borey do ka salaŋ i se. Ma kand'ey mo Rabbi windo ra, fu-ize fo ra, k'i no duvan* i ma haŋ. 	 Rekab inkote kiangah hohin va houpih inla, TOUPA ina dantan khat ah pi lut inla, uain dawn ding piain, a chi a.


Iri binde, iri kulu kaŋ ga ti toonanteyaŋ, kala iri ma miila yaadin. D'araŋ di hay fo araŋ laakaley ra mo kaŋ waan'a, baa woodin Irikoy g'a bangandi araŋ se. 	 Huaijiakin i lak ua a piching deuhdeuh bekin huchibang lungsim i nei ding uh: huchia thil peuhpeuha lungsim dang na neih un tuh, huai tuh Pathian in nou a hontheisak ngei ding hi.


Wa sanniyaŋ sambu araŋ banda ka ye ka kaa Rabbi do. Wa ne a se: «Ni m'iri goy laaley kulu sambu iri se, M'iri ta da gomni mo. Yaadin gaa no iri ga kande iri sanney ka sarga, day manti yeejiyaŋ. 	 Thute kitawi inla, TOUPA kiangah kik nawnin; Thulimlouhna tengteng lamang inla, a hoih na nasangin; huchiin ka mukte uh thillat bawngtalte bangin ka pe ding uh, a kiangah chiin.


Haawi ma boŋbeeraykoyey di zama i n'ay zamba nda tangari, Amma ay wo, kala ay ma ni dondonandiyaŋey miila. 	 Kisathei zahlakin om uhen; dikloupiin honhihniamta ngal ua: himahleh na thuzohna thute ka ngaihtuah ding hi.


Zama Biya _Hanno__ asariya, kaŋ ga fundi no Almasihu Yesu ra no, nga no k'ay fansa zunubi nda buuyaŋ asariya gaa. 	 Kris Jesu a Hinna Kha dan in khelhna leh sihna dan akipan honsuakta sakta ngala.


«Kaa k'ay ŋwaaro ŋwa, Ka duvaŋo kaŋ ay hanse din haŋ. 	 Hongin, ka tanghou ne unla, ka helsa ka uain dawn un, a chi hi.


Ni ga dambara goyyaŋ te buukoy se no? Buuko biyey ga tun ka ni sifa, wala? (Wa dangay) 	 Na chitdan tuh hana theihsakin, na ginomdan tuh Manthatna Muna theihsakin a om dia hia?


Iri bonkoono zaaro ra, Koy kayney ga ngey laakaley bare da duvan haŋyaŋ konni. Ngey nda dondakoy ga care kambe di. 	 I kumpipa uh niin lalte uain sain amau leh amau a kichinasak ua; simmohhatte toh a khut a zankhia.


Yesu na nga kambey dak'a gaa, sahãadin-sahãadin mo a tun ka salle soosay. A soobay ka Irikoy beerandi. 	 Huan, atungah a khut a koiha; huchiin, thakhatin a tangpah ngala, Pathian a phatta a.


A ne: «Ay gurzuga sabbay se no ay na Rabbi ce, A tu ay se mo. Alaahara gunda ra no ay na ceyaŋo te, Ni maa ay jinda mo. 	 Thukpi ah, tuipi sunggilah nang nonpai luta, tui tampi ka kimvelah a om a; na tuikihot leh na tui kisep tengteng in a hontum jel hi.


Alwaato din gaa Amaziya na diyayaŋ donton Israyla bonkoono Yehowasa Yehowahaz izo, Yehu ize gaa. A ne: «Kaa, iri ma care guna.» 	 Huchiin Amaziain Israel kumpipa Jehu tapa Jehoahaz ta Jehoas kiangah, Hongkuanin, kimatuahin I ki-en peuhmah ding, chiin mi a sawla.


Amma kaaruwa Rahab da nga baabo almayaaley, da hay kulu kaŋ go a se, Yasuwa n'i naŋ da fundi. A goro mo Israyla game ra, hala ka kaa sohõ, zama nga no ka diyey kaŋ yaŋ Yasuwa donton i ma koy ka Yeriko guna din tugu. 	 Ahihhangin Rahab kijuaknu leh a neih tengteng leh a pa inkuante Josuain a hawi veka; huchiin Israelte lakah tutanin a tel lailai hi; Jeriko khua enkhe dinga Josuain a mi sawlte a nasel sim jiakin.


Ya Irikoy, m'i hinjey bagu-bagu i meyey ra. Ya Rabbi, ma muusu izey hinje kuukey ceeri ka dagu! 	 Amau tuh tui hattaka luang bangin tuimang uhenla: a thalte a a ngimin, sat tan bangin om jel hen.


za kaŋ bine-hinka-koy no, kaŋ si kay nga fondey kulu ra. 	 Lungsim det neilou tuh a thilhih tengtengah a kip kei hi.


May no ga hin ka hari hanno kaa haŋ kaŋ si hanan ra? A koy si no! 	 Thil nin akipanin kuan ahia thil siang la khe thei? Kuamahin.


Abiyam goy cindey binde, da hay kulu kaŋ a te, manti i n'i hantum Yahuda bonkooney baaru tira ra bo? Wongu go no Abiyam da Yerobowam game ra. 	 Abijam tanchin dangte leh a thilhih tengteng Juda kumpipate lal lai thu gelhna buah atuang ka hia? Huan, Abijam leh Jeroboam a kidou sek uh.


Elkana sanni binde, a ize ga ti Zofay da Nahat. 	 Elkan a hihleh: Elkan tapate; Zophai a tapa, Nahath a tapa;


To, wongaari hangawey kaŋ gonda deene, Ngey da zam tuuri danj'izeyaŋ no. 	 Mi hat thal zumtakte, Juniper sing lingte toh.


Israyla izey jama kulu tun Musa jine. 	 Huchi in Israel suante khawmpi tengteng Mosi omna a kipan in a paita uhi.


A tu ka ne: «Dum'ize hanno saykwa ga ti Boro Izo, 	 Huan, aman a dawnga, Chi hoih thehpa tuh Mihing Tapa ahi a; lou tuh khovel ahi.


Malayka ne ay se: «Ifo no ni di din?» Ay tu a se ka ne: «Ay di tira kunkunante kaŋ go ga deesi. A salleyaŋo kambe kar waranka no, a tafayyaŋo mo kambe kar way no.» 	 Huan aman ka kiangah, Bang na mua? honchi a. Ken, Laibujial leng ka mu; huai dunglam tong sawmnih ahia, huai vailam tong sawm, ka chi.


Nga kaŋ go ga goro karga boŋ, a kambe ŋwaaro ra ay di tira kunkunante fo. Hantumyaŋ go a gaa a ra haray da taray. I n'a kawaatimandi nda kawaatimi iyye. 	 Huan, amah huai laltutphah tunga tupa khut taklam ah laibu a sunglam leh a polama kigelh chiamtehna sagiha chiamteh ka mutaa.


Rabeka gaaykwa Debora bu. I n'a fiji mo Betel, shen* tuuri nya fo cire, ka nango maa daŋ Allon-Bakut. 	 Huan, Rebeka honnu Debor a si a, Bethel nuaia tosaw nuaiah a vui ua; a tosaw min Allonbakuth a chi uh.


Ya nin Sihiyona ize wayo, ma farhã gumo. Ya nin Urusalima ize wayo, ma jinde sambu ka cilili! Guna, ni Bonkoono go kaa ni do, Nga wo adilitaraykoy no, zaama teeko mo no, Boŋ baanaykoy no. A go ga goro farkay boŋ, Farkay binj'izo boŋ. 	 Aw Zion tanu, nakpi mahmahin kipak in; Aw Jerusalem tanu, kikou in; ngaiin, na kumpipa na kiangah a hong hi; amah a diktata, hotdamna a nei; kiniamkhiakin, sabengtung tung, sabentungte tuan ngei nailouh tung mahmaha tuangin.


Israyla go Urdun isa se ne-haray Mowab laabo ra, waato kaŋ Musa sintin ka asariya* wo fe.) A ne: 	 Jordan suah lam Moab gamah hiai dan Mosi in a genkhe panta hi.


Nga mo na Ahab dumo fonda gana, zama a nyaŋo no ga ti a saaware nookwa laala teeyaŋ se. 	 Aman leng Ahab inkote lampi tot a tawn sama; a nu bel thil gilou taka mapinu ahi hi.


Waato kaŋ i go ga zumbu ka fun tondo boŋ, Yesu n'i lordi ka ne: «Araŋ ma si bangandiyaŋ wo baaru ci boro kulu se, kala nda Boro Izo tun ka fun buukoy game ra jina.» 	 Huan, tang a kipan a a kumlai un. Jesu'n a kiang uah, Mihing Tapa misi lak a kipan a thoh nawn masiah na thil muh uh kuamah hilhkei un, chi in thu a peta.


Oho, baa boro ga te jiiri boobo, A ma maa i kulu kaani, Amma a ma fongu nda kubay jirbey, zama i ga baa. Hay kulu kaŋ ga kaa mo, yaamo no. 	 A hi, mi kum tampi a dama leh, huaite tengteng ah kipah hen; himahleh khomial hunte theigige hen, tampi pha ding uh lah ahi ngala. A hongom tengteng bangmahlou ahi.


Ay ga hawjiyaŋ daŋ i se mo kaŋ yaŋ g'i kuru. Kuro si ye ka humburu koyne, i si joote, baa afo si jaŋ i ra mo. Yaadin no Rabbi ci. 	 Amau limsak ding amaua dingin belamchingmi ka koih dinga, a lau nawnta kei ding ua, a kuamahmah mang a om nawn sam kei ding uh, chih TOUPA thu pawt ahi.


May no ka maa woodin dumi ce fo? May no ka di a dumi ce fo? Zaari folloŋ hayyaŋ taabi gaa no i ga laabu jama hay? Fap folloŋ no i ga kunda hay? Zama Sihiyona hay-zaŋay sintina gaa no a na izeyaŋ hay. 	 Huchibang kuan a za ngeia? huchibangte kua ahia a mu ngei? Nikhat in gam a piang guih sin ahia? Thakhat in nam suanin a om guih sin ahia? Zionin nau a vei takin a tate lah a nei pah ngala.


Tondi beerey di nin, i jijiri mo. Beene hirriyaŋ harey bisa, Hari guusuyaŋey mo na jinde tunandi ka salaŋ ka ngey bondayey sambu beene. 	 Tangten nang honmu ua, a lau uh; tui khangin a khenga, tuithukin a aw a suaha, tung sangah a khutte a lik tou hi.


A sar ka zimbi ka kay nga boŋ gaa. A dira ka furo Irikoy windo ra i banda. A ga dira, a ga sar ka zimbi, a go ga Irikoy kuuku mo. 	 Huan, amah tuh a tawm tou a, a dinga, khein a pai pan ahi. Huan, khea paipai leh, diang diang leh, Pathian phat kawmkawmin biakin ah a lut hi.


zama a ma gonitaray doodo kaa taray, a ma goy da wura da nzarfu nda guuru-say. 	 Huchi a nnasep lamdang gelkhe ding, dangka-eng a thilhih ding leh, dangka thil hih ding leh daal thil hih ding in,


Ni du yu, wala? To. Ma ŋwa haŋ kaŋ ga wasa ni se, Zama ni ma si bini nd'a ka kungu, Hala ni m'a yeeri. 	 Khuaju na muta hia? nang adia hun lel ne in; huchilouin jaw na vah dinga, na lo kha ding hi.


Araŋ ga goro nda arzaka hay kulu ra hal araŋ ma du ka nooyaŋ kulu dumi no da bine folloŋ. Woodin mo ga naŋ i ma Irikoy saabu iri do. 	 Thilphalna chiteng, kou jiaka Pathian kianga kipahthu genna pen nei dinga, bangkima hih hauha omin,


Jiiri taacanta ra i na Rabbi windo ganda daba sinji Zib hando ra. 	 A kum lina, Ziv kha in toupa in suangphum lep ahi.Huan, kum sawm leh kum khatna, bul kha, kha giatna in huai in zuih ding bangbang a, bangkim mansa vek ahi hi. Huchiin kum sagih a lam.


Ya Irikoy, m'iri korayo guna, Ma ni hananta moyduma guna mo. 	 Na biakin huang sung intuala ni khat om tuh mun danga ni sang khat sangin a hoihzo ngala. Gitlouhna puaninte-a om sangin I Pathian ina kongkhakngak hih leng ka ut jaw ahi.


Bonkoono Hezeciya tamey mo kaa Isaya do. 	 Huchiin kumpipa Hezekia mite bel Isai kiangah a hoh uh.


Koy Beero n'ay wane yaarukomey kulu taamu-taamu ay bindo ra. A na wongu margu ka gaaba nd'ay kaŋ g'ay wane sahãkooney halaci. Koy Beero na Yahuda ize wandiya taamu-taamu danga reyzin* hari kankamyaŋ nangu ra. 	 Ka laka ka mi hatte TOUPAN bangmahlouin a om sak; ka tangvalte mekgawpna dingin ka siatna dingin aman kikhoppi poimoh a sama: uain sukna bangin TOUPAN Juda tanu siangthou a sikdenta hi.


Amma Amonancey koyey ne Hanun se: «Ni ga tammahã Dawda go ga ni baaba beerandi no, za kaŋ a na kunfakoyaŋ donton ni do? Manti a tamey kaa no zama ngey ma laabo tugari, i m'a windi ka ŋwa mo?» 	 Himahleh Amon suan heututen Hanun kiangah, Davidin na pa a zahtak jiaka lungmuan ding mi na kianga honsawl hiin na um ahia? A mite gam hihse dinga enchain leh enkhe dinga na kianga hongpai ahi kha kei ding uam maw? A chi ua.


Ma koy ka sanno wo fe, ni go ga azawa kambe guna. Ni ma ne: Ya Israyla kaŋ sinda naanay, ma bare ka ye. Yaadin no Rabbi ci. Ay si ni guna nda futay, zama ay ya Suujikoy no. Yaadin no Rabbi ci. Ay si futay gaay hal abada bo. 	 Kuan inla, hiai thu mallam ah vaphuangin; Nungkin hat Israel hongkikin, chih TOUPA thu pawt ahi; Heh mel puin ka hon en kei dinga, zahngai thai tak ka hi ngala, chih TOUPA thu pawt ahi, ka heh tawntung kei ding hi.


«Ni binde, boro izo, ni ga ciiti nda gallo wo kaŋ ga kuri mun, ni ga ciiti nd'a, wala? Kala ni m'a bayrandi nd'a fanta goyey kulu. 	 Huan, nang mihing tapa, sisan suah hat khopi na lang sin ahia? na lang sin ahia? a kihhuaina tengteng theisak dih ve:


I ga kaa ka fun Misira laabu nda cahãyaŋ, Danga curoyaŋ cine. I ga fun Assiriya laabu danga koloŋayyaŋ. Ay g'i zumandi mo i ma goro ngey fuwey ra. Yaadin no Rabbi ne. 	 Aigupta akipana vasa bangin lingkhawmin a hongpai ding ua, Assuria gam akipana vakhu bangin: huan a inte ua teng dingin amau ka bawl ding. TOUPAN a chi.Ephraimin juauthuin kei a honum suaka, Israel inkuan khemnain: himahleh Judain Pathian toh vaia hawm laia, Mi Siangthou lakah a ginom lai hi.


Da day hunkuna araŋ na cimi nda adilitaray goy te Yerub-Baal windo se, kala araŋ ma farhã da Abimelek; nga mo ma farhã d'araŋ. 	 Tunia Jerubaal leh a inkote tunga chihtakpet leh kizen taka na gamta na hih peuhmah un jaw, Abimelek tungah kipak un, huan, amah leng na tunguah kipak hen:


Zama ay g'ay taaley bay, ay zunubo mo go ay jine duumi. 	 Ngaiin, thulimlouhna a suktuah in ka oma; ka nun khelhnain honnapai hi.


Waato kaŋ iri furo Roma, i yadda Bulos se a ma goro nga nda sooja kaŋ goono g'a batu din hinne. 	 Huan, Rome khua a ka lut un Paula bel a vengpa sepaih kianga amah kia a om a phal ua.


To, ay ga faaba haŋ-gaasiya sambu, Ka ce Rabbi maa boŋ, 	 Hotdamna nou ka la dinga, TOUPA min kalou ding hi.


Zama almasihu, tangari wane yaŋ, da tangari annabiyaŋ, ga tun ka alaama bambata yaŋ da dambara hariyaŋ cabe, hala nda haŋ kaŋ ga hin ka te no, doŋ i ga baa suubanantey darandi. 	 Kris taklou leh jawlnei takloute a hong pawt ding jiak un, huaite'n tuh hihthei liai le uh telte nangawn leng a khemzoh theihna ding un chiamtehna leh thillamdang thupi takte a hih ding uh.


a ize arey d'a izey ize arey, a ize wayey d'a ize arey ize wayey, d'a banda kulu, a kand'ey nga banda Misira. 	 A tapa te, a tupa te, a tanu te, a tunu te, a suante tengteng, Aigupta gamah a lut pihta hi.


Zaaro din ra binde Koy Beero ga cabu da sufuray siini kaŋ i kande ka fun Ufratis isa ya-haray jabo gaa, kaŋ ga ti Assiriya bonkoono. A ma boŋ hamni da ce hamni da kaabe mo cabu ka kaa. 	 Huai ni chiangin TOUPAN mulmettem khelhin, Luipi khen gama Asuria kumpipa om zangin, lutang leh khe mul a met siang dinga; khamul leng a met mang vek ding.


Iliya binde tun ka koy Zarefat. Waato kaŋ a kaa birno meyo gaa, kala wayboro fo kaŋ kurnyo bu go noodin ga tuuri ku. Kala Iliya n'a ce ka ne a se: «Ay ga ni ŋwaaray, ma kand'ay se hari kayna zollo ra zama ay ma haŋ.» 	 Huchiin a thou a, Zarephath khuaah a hohta a; huan, huai kho kulh kongpi ava tunin ngaiin, meithai khat sing tom ana om a; amah a sama, Belin tui neuchik honla dih ve, kana dawn ding, achia.


Zama a si hin ka te yeeji nda hincin kuri ma zunubi kaa. 	 Bawngpate leh kelte sisanin khelhnate lamang thei vual ahingal keia.


Zama Rabbi na dumi gaabikooni beeri yaŋ gaaray ka kaa araŋ jine, amma araŋ wo, boro kulu si no kaŋ ga hin ka kay araŋ jine hala hunkuna. 	 TOUPAN na ma uah chi thupi tak leh hattakte a delhkhe khinta hi: na ma uah tuni tanin kuamah pang thei himhim a om kei hi.


Haw faabo iyya din kaŋ fun i banda mo jiiri iyye no, koyne jeeni sanfante iyya din kaŋ wayna funay hawo kar, ngey mo jiiri iyye no, haray wane yaŋ. 	 Huan, a nung ua bawng sagih tek taktak deih huailou taktak hongpawt khetou te kum sagih hi ua, vui sagih a hawm ngen suahlam huih nuaite toh; huaite kial kum kum sagih ding ahi.


Zama a kwaara fonda ga siiri ka koy buuyaŋ do, A laawaley mo ga koy buukoy do haray. 	 A inn in lah sihna lam a doha, a lampiten misite lam:


Heber mo na Yaflet hay, da Somer, da Hotam, da ngey wayme Suwa. 	 Huan Heberin Japhlet, Somer, Hotham, Sua a sanggamnu uh a suang a.


Gaa no Yefta na diyayaŋ donton Amon izey bonkoono gaa ka ne: «Ni baa fo nd'ay zaati, kaŋ ni ga kaa k'ay laabo wongu?» 	 Huan, Jephthain Amon suante Kumpipa kiangah, Bangchi dana hichibanga ka gam hongsual dinga ka kianga hongpai mawk na hia? chiin palai a sawla.


Kala Isaka salaŋ nga baaba Ibrahim se ka ne: «Ay baaba.» Nga mo ne: «Ay ne, ay izo.» Izo ne: «Danji go, da tuuri, amma mana feej'izo sargay kaŋ i ga ton se?» 	 Huan, Isaakin a pa Abraham a houpiha, Pa, achia; huan, aman, bawi, hiaiah ka om, achia. Huan, aman endih, mei leh sing lah a oma; hileleng halmanga pumpiakna ding belamnou lah koiah? achia.


Zama Feej'izo kaŋ go karga bindo ra g'i kuru. A ga kond'ey hari-mo fundikooney do. Irikoy mo g'i mundey kulu tuusu ka kaa i moy gaa.» 	 Belamnou huai laltutphah laka om tuh a Belamchingpa uh a hih ding jiakin, amau tuh hinna tuh tuhkhuk ah a pi ding a; huan Pathianin a mit ua kipan khitui tengteng a nul hulta ding hi, a chi a.


Yesu goono ga windi Irikoy windo ra Suleymanu tanda ra. 	 Huan, Jesu Pathian biakin ah, Solomon inlim ah a kivial lehleha.


Kaŋ Yesu di bora din go ga kani, a bay mo kaŋ a gay yaadin, a ne a se: «Ni ga ba ni ma du baani, wala?» 	 Huan, Jesun a lum tuh a mu a, huchi bangin sawtpi a omta chih a thei a, a kiangah, Hihdam na ut hia? a chi a.


Woodin yaŋ dumi no ga boro ziibandi. Amma i ma ŋwa da kambe kaŋ mana nyun, woodin si boro ziibandi.» 	 huaite ahi mihing hihnin; khut sil lou a an nek in mi a hihnin kei, a chi a.


A tu ka ne i se: «Boro kaŋ gonda kwaay hinka, kal a ma no boro kaŋ sinda se. Boro kaŋ gonda ŋwaari mo, a ma te yaadin.» 	 Huan, aman, a kiang uah, Kuapeuh puannak nih neiin a neilou kiang ah hawm hen; kuapeuh an neiin huchibangmahin hih hen, a chi a, a dawnga.


Amma boro kaŋ i ga dondonandi nda Irikoy Sanno, a ma nga dondonandikwa nafa nga hari hanno kulu ra. 	 Huan, thuhilha omin thil hoih tengteng a hilhpa kiangah pe sam hen.


I n'a fiji Dawda birno ra bonkooney banda, zama a na booriyaŋ goy te Israyla ra, da Irikoy da nga windo mo se. 	 Huan Israelte lakah pathian tungah leh a in tungtanga thil a hih hoih jiakin David khopi ah kumpipate lakah a vui uhi.


waati kaŋ araŋ goono ga Irikoy zaaro batu k'a kaayaŋo muraadu gumo? A kaayaŋ zaaro sabbay se beena ga di da danji ka halaci. Hayey kaŋ Irikoy na hay kulu kaŋ go ndunnya ra taka nd'a mo ga manne nda konni bambata. 	 Pathian ni hongtunna ding lamen leh phatuamngai taka deihin. Huai ni a tun jiakin van khawng hongkangin a mangthang dia, thilbulte leng meia hai tuiin a omta ding.


da Atrot-Sofan, da Yazer, da Yogbeha, 	 Atrot-sophante, Jazerte, Jogbehte;


Ofir, Habila, da Yobab. Woodin yaŋ kulu Yoktan izeyaŋ no. 	 Huan Ophir, Havila, Jabab a suanga. Hiaite tengteng Joktan tapate ahi uh.


Ay g'i gaaray da takuba, da haray, da balaaw, ay m'i ciya haŋ kaŋ ga laakal tunandi ndunnya mayray kulu ra. I ga ciya laaliyaŋ hari, da dambara hari, da donda-caray hari, da wowi hari ndunnya dumey kulu ra, nangey kaŋ yaŋ ay n'i gaaray ka kond'ey. 	 Huan, namsau te, kial te, hipi tein ka delhjui dinga, leitunga lalna gam tengteng lakah thil mulkimhuai takin ka bawl dinga, amau ka dalhsakna nam tengteng lakah hamse thuak din, lamdang sak chiat din, tek khum tektek dingin gensiat hi dingin ka bawl ding.


Woodin yaŋ sabbay se mo no Irikoy bine tuna goono ga kaa borey kaŋ ga wangu ka Irikoy gana yaŋ gaa. 	 Huai thilte jiakin ahi, Pathian thangpaihna tuh thumanglou tate tunga a tun nak;


Danga mate kaŋ cine Baaba fundikoono n'ay donton, ay mo goono ga funa Baaba sabbay se, yaadin no boro kaŋ g'ay ŋwa mo, bora koy ga funa ay sabbay se. 	 Pa hingin honsawla, Pa jiaka hing ka hih mahbangin, kuapeuhmah kei honne tuh keimah jiakin amah leng a hing ding.


Ay miila ra bangando ay dima boŋ, ay go ga guna, kal ay di batuko hanno fo zumbu ka fun beena ra. 	 Ka lupna tungah ka lutang mengte ka mu a, ngaiin, van akipanin veng mi siangthou khat a hongpai suk hi.


Sohõ binde ay, Nebukadnezzar, ay ga Koyo kaŋ go beene sifa, ay g'a beerandi, ay g'a beera saabu mo. Zama a goyey kulu cimi no, a fondey mo cimi ciiti no. Boro kaŋ yaŋ ga dira boŋbeeray ra, a ga hin k'i kaynandi. 	 Huchiin kei Nebukadnezzarin van Kumpipa ka phatin ka pahtawiin ka zahtaka; a thilhih tengteng lah thutak ahi a, a lampite taka omte a hihniam thei hi.


Afooyaŋ kaŋ karjey ra. Karjey mo fun ka beeri k'i koote hal i mana hay. 	 Huan, akhen loulingnei lakah a kia a, loupa tuh a hongkhang sanga, a depmangta a, gah himhim a gahta kei hi.


A na tooru alfagey mo kaa, ngey kaŋ yaŋ Yahuda bonkooney daŋ zama i ma dugu ton sududuyaŋ nangey ra Yahuda kwaarey ra, da Urusalima windanta ra nda woodin yaŋ mo kaŋ yaŋ na dugu ton Baal da handu nda beene handariyayzey, da beena ra kunda kulu se. 	 Huan, milim bia siampute, Juda kumpipaten Juda gam khopi mun sangte-a, Jerusalem kima gimlim hal dinga a naseh uh a tawpsaka; Baal adia, ni adia, kha adia, aksi adia van a omte tengteng adia gimlim halmite leng.


Firawna ne Yusufu se: «Ma ci ni nya-izey se: ‹Ya-cine no araŋ ga te: Wa dake araŋ farkayey boŋ ka tun ka koy Kanaana laabu. 	 Huan, Pharoin, Joseph kiangah, na unaute kiangah, hichiin hih un; na sate uh buh posak unla, pawt unla, Kanan gamah pai un;


Dedan borey mo ga day da neera te da nin, teeku me gaa laabu boobo ciya ni habu. I goono ga kande ni se jinay ka barmay: cebeeri hinje da zam tuuri bundu. 	 Dedan mite nang hondawl mite ahi ua, tuigei munchih na sumsinna mun a honghi, saiha leh eboni ahon puak uhi.


Waato kaŋ a fatta, a si hin ka salaŋ i se. I bay mo kaŋ a di bangayyaŋ fo Irikoy fuwo ra. Nga mo, a soobay ka te i se dedandiyaŋ, ka goro beebe. 	 Huan, a hongpawtin a kiang uah thu a gen theita kei a; huchiin, biakin ah kha kilak a mu ahi chih a theita ua; huan, a kiang uah chiamtehna te a bawl a, pau theilouin a om lailai hi.


Konaniya mo, nga nda Semaya nda Netanel a nya izey, da Hasabiya, da Yeyel, da Yozabad, Lawi kunda boro beerey, i na Lawi borey no handayze zambar gu, da yeeji zangu gu, Paska sargayey se. 	 Huan, Konani te, a unau Semai leh Nethanel te, Levite heutu Hasabi te, Zeiel te, Jozabad ten leng paikan ankuang dia lat dingin Levite gan nou sang nga leh bawngtal za nga a pia uh.


Zama yaa no Rabbi ci: Ma si furo bu baray windi ra, ma si koy mo zama ni ma hẽ se, wala ni m'i kunfa se. Zama ay n'ay laakal kana ta dumo wo gaa, nga nd'ay baakasinay suujo d'ay bakaraw mo. Yaadin no Rabbi ci. 	 TOUPAN hichiin a chi hi: sunna in ah lut kenla, sun dingin hoh kenla, amau kah ken; hiai mite laka kipan ka lungmuanna ka hawkta ngala, chitna leh lainatnate toh, chih TOUPA thu pawt ahi.


Araŋ di kaŋ Dawda gallo kortimey ga baa gumo. Araŋ na ganda bango haro margu-margu nangu folloŋ. 	 David khopi kulhpi siatna tate leng na en ua, a tam chih na thei uh: huan, dil khangnungjaw tuite na luangkhawm sak uhi.


Iri ma furo a nangora ra, Iri ma sududuyaŋ te a ce taamey furkanga do. 	 Amah omnate ah ka lut ding ua; a khe ngakna bulah chibai ka buk ding uhi.


Yaadin gaa, da Saytan* tun ka gaaba nda nga boŋ, mate no a koytara ga te ka kay? Zama araŋ goono ga ne Baalzabula dabari no ay goono ga follayey gaaray d'a. 	 Setan leng amah a kidou leh, a gam bangchin a dingkhe dia? -Beelzibul jiakin dawite a delh khia, non chi ngal ua.


Kubay fo si no, wala biya, Kaŋ ra laala goy-teekoy ga du ka tugu. 	 Thulimlou nasemmite buk theihna ding, khomial a omkei a, sihna limliap leng a om sam kei hi.


Iri ma suuban iri boŋ se haŋ kaŋ ga saba, Iri game ra mo iri ma bay haŋ kaŋ ga boori. 	 A dik eia dingin I tel ding uh; I lak ua hoih bang ahia I thei ding uh.


Boro kaŋ ye da banda nga bina ra ga kungu nda nga fonda, Boro hanno mo nda haŋ kaŋ go a wano ra. 	 Lungtanga nungtolhmi amah lampitea damsakin a om ding: huan mi hoih amah maha kipana hihlungkimin a om ding hi.


Alwaati woodin ra no bonkoono Ahaz donton Assiriya bonkoono gaa ka gaakasinay ceeci. 	 Huai lain kumpipa Ahazia Suria kumpipat e panpih dia chial dingin mi a sawla;


Asariya no kaŋ Rabbi lordi Musa se Sinayi tondo ra, hano kaŋ hane a ci Israyla izey se ka ne i ma ngey nooyaŋey salle Rabbi se. Waato din i go Sinayi ganjo ra. 	 Sinai gamdai a Israel suante'n thillat TOUPA kiang a lat ding a thu a piak ni a Sinai tang a TOUPA'N Mosi thu a piak khum.


A ne nga nya-izey se: «I n'ay nooro ye, nga neeya ay hawgara ra.» I biney pati. I bare ka care guna nda jijiriyaŋ ka ne: «Ifo no woone kaŋ Irikoy te iri se?» 	 Huchiin, a unaute kiangah, ka dangka na koih nawn uh hi ve e; ngai un, ka ip ah na om zenhouh ve e, achia: huan, a lunglel ua, Pathianin hichi banga honbawl bangchidan ade aw? Chiin, ling kawmin a kien uhi.


da Yebusancey, da Amorancey, da Jirgasancey, 	 Huan Jebus mi, Amor mi Girgas mi;


A na guusu soola, a n'a fansi. A kaŋ guusu hirrimo kaŋ a te din ra. 	 A thilhihkhelhna tuh amah lutung mah ah a hongkik nawn ding, hiamgam taka a thilhih tuh amah sipmah ah a ke ding hi.TOUPA tuh a diktatna jiakin, a kiangah kipahthu ka gen ding: TOUPA tungnungpen min phatin leng la ka sa ding hi.


jama baa ga ti feeji zambar zangu hinza da zambar waranza cindi iyye, da zangu gu, 	 (Mipi tantuan kimkhat belam nuai thum leh singthum leh sangsagih leh zanga,


Cino din ra no i na bonkoono Belsazzar Kaldanca wi. 	 Huaijanin Kaldai kumpipa Belsazar thahin a oma.Huan Mid mi Dariain gam a tanga; kum sawmguk leh niha upa ahi.


Susubay a ga zaada, a ga beeri, Wiciri kambu mo i g'a wi, a ga koogu. 	 Jingsangin a hongpouin a hongdawn khiaa; nitaklamin phukin a oma, a vuai hi.


Amma da day ni na hanga jeeri a sanney kulu se, ni maa hay kulu kaŋ ay ci, kal ay ma ciya ibare ni ibarey se, yanjekaari mo ni yanjekaarey se. 	 Himahleh a aw na man taktaka, ka gen tengteng na hih leh; huchiin na melmate tunga melma ka hi dinga, nang hon doute tungah doumi ka hi ding hi.


Yaadin cine mo no a te Manasse da Ifraymu da Simeyon ra, hala nda Naftali laabey ra, nangu kulu kaŋ i go. 	 Huan, huchibang mahin Manasi te, Ephraim te, Simeon te, Naphtali khua te tanin a hih vek hi.


Ay ga ye ka kande Israyla nga kuray nango do. A ga kuru Karmel da Basan boŋ, A fundo mo ga kungu Ifraymu da Jileyad tondey ra. 	 Huan, Israel a tatna ah ka pi nawn dinga, Karmel leh Bashan ah a ta dinga, Ephraim tangah leh Gilead ah amah a ta ding hi.


Zama Israyla izey ga te ay se tamyaŋ. Ay tamyaŋ no kaŋ yaŋ ay fattandi i ma fun Misira laabo ra. Ay ya Rabbi no, araŋ Irikoyo.» 	 Israel suante lah ka sikhate ahi ngala ua, Aigupta gam kipan ka pi khiak, ka sikhate ahi uh; Kei TOUPA na Pathian uh ka hi.


Kala day tuuri-nyaŋey kaŋ ni bay i si ŋwaari hay, woodin yaŋ wo ni ga du k'i beeri ka garu cina nd'ey kwaara kaŋ ga wongu nda nin din windanta, hal i ga kwaara ŋwa. 	 A gah nek louh chi sing ahi chih na theihte ubel na hihsia un na phuk ding ua, a hondoute khua a siat masiah kulhin na umkhum ding uhi.


Waati kaŋ i na tira wo caw araŋ do, i m'a caw mo Lawodisiya Almasihu marga ra. Araŋ mo, araŋ ma Lawodisiya tira caw. 	 Huan, hiai laikhak na lak ua na sim nung un, Leodisia saptuamte lakah leng sim sak un aw; nou leng leodisia khuaa pen nana sim sam ding ua.


Kaŋ ay go ga fongu nda ni mo-mundey, ay ga ba ay ma di nin zama ay ma to da farhã. 	 Kipaka ka dim theihna ding in hon muh ka ut mahmah a, na khitui theigige in.


Iri mo, waato kaŋ iri tun Horeb, iri bisa saaji beero kaŋ ga humburandi din kulu ra, nga kaŋ araŋ di Amorancey tudey laabo fonda gaa, mate kaŋ Rabbi iri Irikoyo n'iri lordi nd'a. Iri kaa mo ka to Kades-Barneya. 	 Huan, TOUPA'N thu hon piak bang in Horeb tang a kipan in i pawt ua, Amorte tang gam lampi a gamdai zapi leh mulkimhuai tak na muh uh i kantan ua, Kadesbarnea khua I va tung ua.


Rabbi darza ga bangay, Borey kulu mo ga di a care banda, Zama Rabbi meyo no ka woodin ci.» 	 Huan, Toupa thupina hihlat ahi dinga, mi tengtengin huai a mu diamdiam chiat ding uh: Toupa kamin lah a genta ngala, a chi a.


Noodin no a bisa ka koy ka Debir wongu. (Waato Debir maa ga ti Ciriyat-Sefer). 	 Huan, huai akipanin Debir khuaa omte a sual uh. (Ama in Debir kho min bel Kiriath-sepher ahi. )


Kala Musa na nga kamba salle teeko boŋ. Rabbi naŋ teeko ma soobay ka ye banda wayna funay haw gaabikooni fo kaŋ goono ga faaru cino kulu sabbay se. A na teeko kogandi, harey mo fay ihinka. 	 Huan Mosiin tuipi tungah a khut a zan khiaa; huchiin TOUPAN jankhuain suahlam huih hatin tuipi a pai kik saka, tuipi gam hulin a bawla, tuite a kikhenta hi.


I fatta, ngey nda ngey kundey kulu, i boro boobo no, danga teeku me gaa taasi baayaŋ cine, da ngey bariyey da torko boobo. 	 Huan, a sepaihte tengteng utoh mi tampi, a tamdan uh tuipi piaua piaunel zah mahmah, sakol leh kangtalai tampi toh a kisa duamduam ua.


Boro izo, za doŋ wayboro hinka fo go no, kaŋ nya folloŋ izeyaŋ no. 	 Mihing tapa, numei nih, nu khat ta a om ua,


Ma woone ci Yakuba dumo ra, Ma feyaŋ te Yahuda ra, ka ne: 	 Jakob inkote laka hiai genkhia unla, Juda gamah phuang un.


A kambe wow ma bara ay boŋo cire, A kambe ŋwaaro mo m'ay ganday. Arhiijo ne: 	 A khut veilam ka lutang nuaiah a om dinga, huan a khut taklamin a hon pom ding.


Kulu nda yaadin ay g'i ciya windo goy haggoykoyaŋ a goyey kulu sabbay se, da hay kulu kaŋ i ga te a ra mo. 	 A inpi kemmite dingin ka bawl dinga, nasepna tengteng leh hih ding om peuhmahte hih dingin.


Ni ma ci i se ka ne: Woone no ga ti sargay kaŋ i ga ton da danji, kaŋ araŋ ga salle Rabbi se: Feeji gaaru izeyaŋ, kaŋ laru kulu si i gaa, i ma ihinka no han kulu. A ma te sargay summaare kaŋ i ga ton, duumi. 	 Huan, a kiang uah, Hiai mei a thillat TOUPA kiang a na lat ding uh ahi; belamnou a pa, kum khat a upa, gensiatbei, ni teng in nih, halmang thillat lan gige ding in.


Sanda mate kaŋ cine Rabbi goro nin, koyo ay bonkoono banda, a ma goro yaadin cine mo Suleymanu banda. A ma naŋ mo a karga ma bisa koyo ay bonkoono Dawda wano beeray.» 	 Toupa ka pu, toupa kianga a om sak bangin, Solomon kiangah leng om sam jel henla ka pu kumpipa David laltutphah sangin a laltutphah hih thupi jaw hen, a chi a.


Ay ga hay-tu feeri, Ay ma jaŋ ka naŋ ize ma fatta, wala? Yaadin no Rabbi ci. Haciika ay kaŋ ga hayyaŋ daŋ s'a ganji. Yaadin no ni Irikoyo ci. 	 Pian hun tungsak ngalin ka nei sin kei ahia? Toupan a chi: kei neisak jelpan ta ka neisak phal sin kei dia hia? Na Pathianin a chi.


Gariyo na lin* da sayir* kar, zama sayir hay, lin mo go ga boosu. 	 Huan pat leh barli-buh denin a om: barli-buh lah a tuipumtaa, pat a gah takta ngala.


Amma nga din ga kunda fa gaay, ay tamo Dawda sabbay se da Urusalima mo se, kwaara kaŋ ay suuban Israyla kundey kulu ra. 	 (Ahihhangin ka sikha David jiak leh, Israel nam tengteng laka ka tel khopi, Jerusalem jiakin nam khat jaw nei na ve: )


I na duvan haŋ. I na wura da nzarfu da guuru-say da guuru-bi da tuuri da tondi toorey mo sifa. 	 Uain a dawn ua, dangkaeng te, dangka, dalsik, sing, leh suang pathiante a phat uh.


Hano kaŋ hane i na Irikoy nangora sinji, kala buru yuumay fo na Irikoy nangora daabu, kaŋ ga ti kubayyaŋ hukumo seeda. Da cino to, a go Irikoy nangora se danga danji, kala mo ma bo. 	 Huchiin biakbuk lamkhit niin biakbuk theihsakna puanin pen meipin a tuam liailuaia, huan, nitaklamini biakbuk tungah meikuang bangbang a jingsang tanin a om hi.


I kaa zama ngey ma hangan ka maa, zama a m'i no baani mo ngey jantey gaa. Borey kaŋ follayyaŋ goono g'i gurzugandi mo, a n'i no baani. 	 Huchiin, dawi nin bawlgawpte leng damsakin omta uh.


Gersom izey mo, Sebuwel ga ti ibeero. 	 Huan Eliezer tate laka upapen Rehabia ahi.


Laabo borey mo ga sududuyaŋ te noodin, me woodin gaa, asibti kulu da handu kayyaŋ kulu, Rabbi jine. 	 Huan vantang in bel khawlni leh kha thakte ah kongpi lutna chinte ah TOUPA maah Pathian a be ding uh.


A ciya mo, waato kaŋ a te bonkooni, kal a na Yerobowam dumo kulu kar. A mana fulanzamyankoy naŋ Yerobowam se, baa afolloŋ, amma a n'a halaci Rabbi ciyaŋo kaŋ a salaŋ nga tamo Ahiya, Silo bora me ra din boŋ. 	 Huan, hichi ahia, kumpipa ahihtakin a hihchimih matan Jeroboam inkote tengteng a that a; a hing peuhmah khat leng Jeroboam a hawi sak kei; Toupa Silo khua a mi a sikha Ahija zanga ana gensa bangin:


Balancawey binde ga dira nin da ni windey da ni bannyey da ni borey do. Isa ra hinne no i ga cindi.» 	 Huchimahbangin mitkhialdawitawiten a mitkhialdawi un a hih ua, Aigupta gamtungah ute a honla tou uhi.


Doonkoy jine bora se. I m'a doon da Yedutun subo. Asaf baytu no. 	 Ka aw in Pathian ka sam dinga; ka aw in Pathian ngei tuh ka sam dinga, amah kei lamah bil a hondoh ding hi.


Woodin banda araŋ farhã zaaro ra, da zaari hanney ra, da handu taji kayyaŋey hane mo, araŋ ma kaakaacey kar araŋ sargay kaŋ i ga ton boŋ, d'araŋ saabuyaŋ sargayey boŋ. I ma woodin te hal i ma ciya fonguyaŋ hari araŋ Irikoyo jine. Ay ya Rabbi no, araŋ Irikoyo.» 	 Nuam na sak ni te un, a hunbia na ankuangluinate uah, na kha thakte uah na halmang thillat uahte leh na kilemna thillat kithoihnate uah pengkul na mut ding uh ahi; huchiin na Pathian ma uah noua dingin theihgigena ahi ding: kei TOUPA na Pathian uh ka hi, chiin.


Iri ibarey mo ne: «I si bay, i si di mo, kal iri ma kaa i bindo ra k'i wi, ka naŋ goyo ma ban.» 	 Huan i melmate un, A lak uh i hongtun ua, amaute i thah ua, nasep i khawlsak matan a theikei ding ua, muh leng a mu kei ding uh, a chi ua.


Rabbi ni Irikoyo ga dumey din halaci ni jine, naŋ kaŋ ni ga furo k'i laabey ŋwa, hala mo ni g'i ŋwa ka goro i laabo ra. 	 TOUPA na Pathian un na vazoh ding uh namte a honhih man saka, a gam uh na luah ua, na ten huin chiang un;


A ciya mo nango din i goray sintina, i mana Rabbi beerandi. Woodin sabbay se no Rabbi mo na muusu beeri yaŋ donton i ra, i na afooyaŋ wi i ra. 	 Huchiin huai laia a om tung un hichi ahi a, TOUPA laudan a siam kei ua; huchiin TOUPAN a lak uah humpinelkaite a sawla, mi khenkhatte a kei uh.


Rabbi salaŋ Musa se koyne ka ne: 	 Silngou soh a kan ding ahi kei. Mei a ka thillat a a tantuan ding ua ka piak ahi; huaibel khelh thoihna leh tatleek thoihna bang a thil siangthou tak ahi.


Jirbey din ra Rabbi sintin ka Israyla zabu. Hazayel n'i kar Israyla hirrey kulu me gaa, 	 Huai lain Toupan Israelte a khahkhe panta a; huchiin Hazaelin Israel gam tengtengah a zou jela;


Ndunnya mo hasara Irikoy jine, ndunnya to da toonye mo. 	 Huan, Pathian mitmuhin lei a se khintaa, lei hiamgam nain a dim khinta hi.


Kala Yahuda salaŋ a se ka ne: «Bora na sanno gaabandi ka ne: ‹Araŋ si di ay moyduma abada, kala nda araŋ kayno go araŋ banda.› 	 Huchiin, Juda in, a kiangah, huai miin, na nau uh non tonpih kei u leh ka mel na mu kei ding uh, chiin, hon kalh ngiungeu hi.


Waato din gaa no Jideyon na boro way sambu nga bannyey ra, ka te sanda mate kaŋ Rabbi ci nga se. A ciya binde, za kaŋ a ga humburu nga baabo windo da birno borey, hala a si hin ka goyo din te zaari, kala a n'a te cin. 	 Huchiin Gideonin a sikhate laka mi sawm a pia, TOUPAN a kianga a gen bangin a hihta: huan, hichi ahia, a pa inkote leh khopia mite a kihtak jiakin, sunlaiin a hih ngam keia, janlaiin a hih hi.


Ni me farilley kulu, ay n'i ci d'ay meyo. 	 Na kama na vaihawm pawt tengteng ka mukin ka theisakta hi.


A ga cimi ciiti dumbu alatuumi nda wayboro kaŋ kurnye bu se. A ga ba ce-yaw, zama a g'a no ŋwaari da bankaaray mo. 	 Pa neiloute leh meithaite hoih takin vai a hawmsak nak-nak hi.


Waato din gaa no Musa na Lawitey kaŋ yaŋ ga Rabbi sappa sundurko jare lordi ka ne: 	 TOUPA thukhun bawm jawng Levite Mosiin thu a piaa,


Wa s'araŋ boŋ darandi! Boro si Irikoy hahaara. Zama haŋ kaŋ boro duma, nga mo no ni ga wi. 	 Khemin om kei un; Pathian jaw zekhema mawkbawl vual ahi kei; min a tuh peuh uh huaimah a at nawn ngei ding a hih jiakin.


Amma iri se no Irikoy n'i bangandi Biya _Hanno__ do. Zama Biya _Hanno__ goono ga hay kulu fintal. Baa Irikoy hayey kaŋ ga guusu, a g'i fintal. 	 Pathianin Khain huaite ei a honthei sakta ahi; Khain bangkim a sui khe vek ngala; ahi, Pathian thugil leng.


Saaya din jine borey da koy kayney din na kobay ceeci Daniyel gaa laabo mayray sanney ra, amma i mana hin ka du kobay wala taali, zama nga wo boro cimikoy no. I mana taali wala kobay kulu gar a do. 	 Huailaiin heutuliante leh bial-heututen gam thua Danial demna ding a zongta ua; himahleh thupatna ding bangmah a mu theikei ua, diklouhna leng, amah lah mi ginom ahi a; amaha diklouhna hiam, khelhna hiam muh a om louh jiakin.


«Sohõ da tirey wo kaa ka to araŋ do, za kaŋ araŋ jine bora izey go araŋ banda, araŋ gonda wongu torkoyaŋ da bariyaŋ, da wongu jinayey mo, kwaara mo, birni cinari no g'a windi -- 	 Hiai laikhak na muh tak un, na pu tate uh na kiang uah a om ahi, huan, kangtalaite, sakolte, kulhpi nei khuate leng, galvante toh na nei uh;


Yaadin no araŋ mo kaŋ ga ti arwasey, wa araŋ boŋ ye ganda arkusey se. Oho, araŋ kulu ma lalabu faka araŋ gaa araŋ da cara game ra, zama «Irikoy ga wongu boŋbeeraykoy amma a ga gomni no lalabukoy se.» 	 Huchibang mahin, nou valnou deuhte aw, upate nuaiah lut un. A hi, na nek ua na kisepsak tuah chiat dingin thunuailutnain kithuam un; Pathianin kisatheite a dou a, kingaineute bel hehpina a pe naknak hi.


To. Za kaŋ i katiyaŋo ciya ndunnya se arzaka, i mursa mo ciya dumi* cindey se albarka, sanku fa mo i toonandiyaŋo. 	 Huchiin, a pukna u bawn khovel hihhauhsakna a hiha, a kiamna uh bawn Jentelte hauhsakna leng a hih leh, a buchin nawn na uh bangchi pheta hamphatna lianjawin a jui de aw!


Zama i ga hin ka waddo wo neera haŋ kaŋ ga bisa jiiri fo banandi cine, i m'a no talkey se.» Kala i na waybora jance. 	 Hiai thau makhai za thum sanga tamjawa juaka, mi gentheite kianga piak theih ahi ngala, a chi ua. Huchiin, a tungah a phunta uh.


I ga ni zullandi kala ma koy guuso ra. Ni ga bu mo da buuyaŋo kaŋ dumi borey kaŋ yaŋ i wi teeku bindi ra din bu. 	 Khuk thuk tak ah a hon sawl lut ding ua, tuipi laia a thahte uh sihin na si ding.


za waato kaŋ i mana ni laala fisi ka kaa taray. Ni wane wowo waate neeya kaŋ Edom Suriya ize wayey da ngey kaŋ yaŋ g'a windi kulu ga te ni se, sanda Filistancey ize wayey kaŋ donda nin ni windanta kulu nooya. 	 Tun jaw Suria tanu leh a kima mi tengteng, Philistia tanute na kima honsimmoh miten a hon-gense ek ta uhi.


Kala Rabbi ne: «Tun ka zumbu ganda. Ma ye ka kaaru koyne, nin da Haruna ni banda. Amma ma si naŋ alfagey da borey ma bisa ka kaaru ka kaa Rabbi do, a ma si firsi i gaa.» 	 Huan TOUPAN akiangah, Pai in, kum sukin, na hong tou dinga, nang leh Aron na kiangah: ahihhangin siampute leh mite TOUPA kianga hong dingin honphu vang kei uhen, huchilouin jaw amaute tungah a puakjak kha ding, a chi a.Huchiin Mosi mite kiangah a hoh suka, a kiang uah thu a genta hi.


Jibeyon izey, wayga cindi gu. 	 Gibeon tate, sawmkua leh nga.


Boro ma ba r'a da bine kulu da laakal kulu da gaabi kulu, a ma ba nga gorokasin mo danga nga boŋ cine, woodin ga bisa tonyaŋ sargay da nooyaŋey kulu gumo.» 	 Amah tuh lungtang tengtenga, theihsiamna tengtenga, hatna tengtenga ita, eimah i kiit banga vengte it tuh pum hal thilpiak leh kithoihna tengteng sangin a hoihzo petmah chih, na gendik hilhial ngei, a chi a.


Ibrahim ne nga wando Saharatu ya nga wayme no. Kala Gerar koyo Abimelek donton ka Saharatu sambu. 	 Huan, Abrahamin a ji Sara, ka sanggamnu ahi, achia: huchiin, Gerar kumpipa Abimelekin mi a sawla, Sara a vapi sakta.


«I karrey ya saaray feeranteyaŋ no, I na hiila te da ngey deenayzey.» «Gazama naaji no go i me-kuurey ra,» 	 A gawl uh han kihong ahia; a lei un khemna thu a gen ua. A kam sung uah gul gu a om hi.


Bilatos mo ye ka fatta taray ka ne i se: «Wa guna, ay goono ga kand'a taray araŋ do zama araŋ ma bay kaŋ ay mana di taali hari kulu a gaa.» 	 Huan, Pilat a pawt nawna, a kiang uah, En un, bangmah a gitlouhna ka mu kei chih na theihna ding un, na kiang uah ka honpi khia ahi, a chi a.


Maafe kaana da buuro kaŋ a soola mo, a n'i daŋ nga izo Yakuba kambe ra. 	 Huan, meh limtak leh tanghou a bawlte a tapa Jakob khut ah a pia hi.


Araŋ binde, ma si margu nd'ey, 	 Huaijiakin amau kikoppih kei un.


Zama araŋ si fatta nda cahãyaŋ, Araŋ si fatta nda zuray mo, Zama Rabbi ga koy araŋ jine. Israyla Irikoyo mo ga ciya kosaray araŋ se banda. 	 Kintakin na pai khe kei ding ua, taitekin na pai sam kei ding uh: Toupan lah na ma uh pi ding ahi ngala; Israelte Pathian na nungdalpa uh ahi ding hi.


Alwaato din Yehoram daaru, nga nda nga soojey, d'a torkey kulu nga banda. Edomancey goono g'a daŋ game, nga nd'a torkey jine borey. A tun cino ra mo k'i kar. 	 Huchiin Jehoram a sepaih heutute leh a kangtalai tengteng toh a vakuan khia a, janin a vakuana, amau leh kangtalai tunga heutute ummi Edomte a vasual hi.


I binde, kaŋ i ŋwaaray, a kande i se darfanda, A na i kungandi nda beene ŋwaari mo. 	 A ngen ua, huchiin vamin a honpia a, van an-in amau a taisakta hi,


Iliya mo koy zama nga ma nga boŋ cabe Ahab se. Hara mo kankamandi Samariya ra. 	 Huan, Elija Ahab kianga kihil dingin a kuanta a. Samari gamah kial a na mahmah mai hi.


Albarkante no boro kaŋ ga taabantey saal, Rabbi g'a faaba taabi zaari ra. 	 Toupan amah humbitin a hihhing dinga, leiah vualjawl in a om ding; amah douten ututa a bawl dingin pe ken.


Rehobowam na Abiya Maaka izo daŋ a ma ciya ibeeri, sanda nga no ga ti jine boro nga nya-izey se, kaŋ ga naŋ a ma may. 	 Huan, Rehoboamin Maaka tapa Abija bel a uanute lak ah tungnung pen in abawl a; kumpipa ding a bawl a lungsim ahibawnaPil takin agam ta a, atapa te tengteng Juda gam leh Benjamin gam tengteng kulh nei khua te ah a om zak sak vek a; nek ding tampi apia a, ji tampi a zonsak chiat hi.


Amma Abram ne Saduma koyo se: «Ay jin k'ay kambe sambu Rabbi Irikoy, Beeray-Beeri-Koyo gaa, beene nda ganda Koyo. 	 Huan, Abramin, Sodom kumpipa kiangah, lei leh van neipa, Toupa, Pathian Tungnungpen lamah ka khut ka jakta hi.


A gonda Irikoy darza, a kaaro mo ga hima tondi darzante, sanda yaspidi*, a ga hanan mo tisiyu danga kristal* cine. 	 Pathian thupina a neia: a vakna tuh suang mantampen bang, Jasper suang, Kristal banga siang ahi a:


Ay mana to naŋ kaŋ ay ga ce daŋ a ce ra.» 	 A khedap khau sut tak leng ka hi kei, a chi a, a dawnga.


Jine borey na nooyaŋ no sargay feema hanandiyaŋ se. Hano kaŋ hane i n'a tuusu nda ji no jine borey mo na ngey nooyaŋey salle sargay feema jine. 	 Intekpenten thaunilh niin maitam latna dinga a thillatte uh maitam bulah a lan uh.


Iri ma iri beeja seeda di da gaabi, zama Irikoy kaŋ na alkawlo sambu ya naanaykoy no. 	 I lamet thugin, ling-lou in I pomkip ding uh, thuchiampa lah a muanhuai ngala;


Ifo se no i na ni gaabikoono haabu ka kaa? To, a si kay zama Rabbi no g'a naan ganda. 	 Bang dia na mi hatte phiat manga om ahi ua? A ding zou kei ua, TOUPAN a paihkhiak jiakin.


I na baa hinkanta kaa Simeyon se, danga Simeyon izey kunda nooya i almayaaley boŋ. I tubo go mo Yahuda izey tubo bindi ra. 	 Huan, aisan nihveina Simeon tungah, Simeon suante nam tungah a inkuan uh dungjui jelin a puk nawna: amau tantuam Juda suante tantuam lakah a tel tei ahi.


Ihinkanta mo te yaadin. 	 A nihnain a luah a; tunmnain a luah nawna;


Sohõ binde ay kaa zama ay ma ni fahamandi nda haŋ kaŋ ga te ni borey se jirbey kaŋ ga kaa ra, zama bangando din goono ga salaŋ no da alwaatey kaŋ go jina.» 	 Huchiin ni nanung lam chianga na mite tunga hongtung ding bang ahia chih nang hon theisiam sak dia hong ka hi; mengmuhna lah ni tampi ading ahi lai ngala, chiin.


Ya Sulam ize wayo, ma ye ka kaa, ma ye ka kaa! Ma ye ka kaa, ma ye ka kaa, iri ma ni guna. Arhiijo ne: Ifo se no araŋ ga ba araŋ ma Sulam ize wayo guna, Danga day sata hinka gaani cine? 	 Khedap tungneilou ah na khepekte kilawm hina mahmah e, Aw lal tanu: Na pheipi guhtuahte suangmantam bang ahi ua, nasemmi pil khut nasep bang.


Sawulu windo do haray binde bannya fo go no kaŋ se i ga ne Ziba. I n'a ce a ma kaa Dawda do. Bonkoono ne a se: «Nin no ga ti Ziba, wala?» A ne: «Ni bannya day neeya.» 	 Huan, Saula inkote sikha khat a min Zib a om a, David kiang a hoh ding in a sam ua; huan, kumpipa'n a kiang ah, Zib na hi hia? a chi a. Huan, aman, Hi e, kei na sikhapa ka hi, a chi a.


Kwaara batukoy gonda danawtaray, i kulu sinda bayray. I kulu hansiyaŋ no kaŋ gonda beebetaray, I si waani ŋwafuyaŋ. Hindirikoyaŋ, kanikoyaŋ, dusungu baakoyaŋ no. 	 A galvilmite a mit uh a tawa, theihna neilou ngen ahi ua; ui aw neilou ngen ahi ua, a na theikei uh; mang neia, lum gigea, lup hai mi ahi uh.


Ya nin, gallu kusuumakoy kaŋ to da kosongu, Nin, faada kaŋ ga farhã, Ni borey kaŋ i wi kulu, manti takuba no k'i wi, Manti mo wongu ra no i bu bo. 	 Aw kikou husaa dim, khopi chiak vengvung, kho kipaktak, na sunga a thahte uh temsaua thah ahi kei ua, kikapnaa si leng ahi sam kei uh.


Waato kaŋ i na Baaru Hanna waazu kwaara din ra, hal i du ganako boobo, i ye Listra da Ikoniya da Antiyos, 	 Huan, huai khuate kiangah Tanchin Hoih a hilh ua, nungjui tampi a bawl nung un, Listra khua ah, Ikoniam khua ah, Antiok khua ah, a kiknawn jel uhi.


(Amma Yonata, Sawulu ize gonda ize fo kaŋ cey fanaka. A jiiri gu waato kaŋ Sawulu nda Yonata buuyaŋ baaru kaa ka fun Yezreyel. A saajawkwa mo n'a sambu ka zuru nd'a. A ciya binde, cahãyaŋ zura gaa se, kala izo fun ka kaŋ ka te fanaka. A maa ga ti Mefiboset.) 	 Huan, Saula tapa Jonathan in tapa khebai a nei a; Jezreel a kipan a Saula leh Jonathan tanchin a natheih in kum nga a upa ahi a; huchi in amah donnun a pom a, a taimang pih a: huan, hichi ahi a, taimang ding a kintatna lam in a kesak a, a khe a hongbaita hi. A min Mephiboseth ahi.


Amma Yehosafat ne: «Rabbi annabi* fo si neewo kaŋ do iri ga hã?» Kala boro fo Israyla bonkoono bannyey ra tu ka ne a se: «Iliyasu, Safat izo kaŋ doŋ a goro ka hari dooru Iliya kambe gaa, a go no.» 	 Himahleh Jehosaphat in, hiai ah Toupa hon dot sak ding Toupa jawlnei kua hiam bek a om kei ua hia? a chi a. Huan, Israel kumpipa sikha khatin a dawnga, Elija khut tui a buaksekpa Saphat tapa Elisa hiai om eive, a chi a.


Ay ize kayney, ay goono ga hayey din hantum araŋ se zama araŋ ma si zunubi te. Amma da boro fo na zunubi te, iri gonda Gaako Baaba do, nga Yesu Almasihu kaŋ ti Adilitaraykoy. 	 Ka naute aw thil na hihkhelh louhna dingun hiai thute na kiang uah ka gelh ahi. Huan, kuapeuhin thil a hihkhelh aleh, Pa kianga hon genpihpa, Jesu Kris Mi diktat i nei hi;


Dawda binde ziji Gad sanno boŋ sanda mate kaŋ Rabbi n'a lordi nd'a. 	 Huan, David TOUPA'N thu a piak bang a Gad in a hilh bang in a kuan touta hi.


Kambe fo kaŋ to da fulanzamay bisa kambe me hinka kaŋ to da taabi da haw gaarayyaŋ. 	 Khut dim nih sepgimna leh huih nungdelhna sangin, lungmuanna toh khut dim khat a hoihjaw hi.


Feema danjo jisiyaŋo do mo, a salleyaŋo kambe kar way cindi hinka no, a tafayyaŋo mo kambe kar way cindi hinka no, nga mo lokoto-taaci-koy no. 	 Maitam tung tam a dung leh a vai tong sawm leh nih tuaktuak ahi; a dung avai kikim ahi.


Hatak binde fatta ka koy Mordekay do, kwaara batama bambata fo ra, kaŋ go bonkoono windo meyo jine. 	 Huchibangin Hatak bel kumpipa kongpi maia om, khopi mun ja ah Mordekai kiangah a vapawt khiaa.


Amma Sawulu da jama na Agag fay waani, nga nda haŋ kaŋ yaŋ ga boori feejey da hawey ra, da wo kaŋ yaŋ i kuru, da feej'izey, da hari hanno kulu. I mana yadda k'i halaci parkatak bo. Amma hari ziibo kulu, da fanta harey, i n'i halaci parkatak! 	 Ahihhangin Saul leh mipiten Agag a hawi ua, belam hoih hoih, bawngtal hoihhoih, a thauthau, belamnoute, a hoih tengteng toh, huaite bel a hihlum nuam kei uh; a hoihlou leh a deih louh peuhmah uh bel a hihlum vek uh.


Kala Yohanan Kareya izo, da wonkoyey kulu kaŋ yaŋ go a banda, i na jama kaŋ cindi kulu sambu, borey kaŋ yaŋ a du ka faaba Isumeyla Netaniya izo kambe Mizpa ra, Gedaliya Ahikam izo wiyaŋo banda. Ngey neeya: wongaarey, da wayborey, da zankey, da mantawey kaŋ yaŋ a ye ka kand'ey ka fun d'ey Jibeyon. 	 Huan, Kare tapa Johanan leh a kianga sepaih pawl heutu tengtengin, Nethania tapa Ishmael in Ahikam tapa Gedalia a thah nunga Mizpah khua akipan Nethania tapa Ishmael laka Johananin a hutkhiaksa mi omsun tengteng, kidou mite, numeite, naupangte, michilgehte, Gibeon akipana a pi nawnte a pi veka.


Araŋ ma si cimi-jaŋay te ciiti ra. Ni ma si jalla talka gaa ciiti ra, ni ma si dabarikooni mo guna mo, amma adilitaray ra no ni ga ni gorokasin ciiti. 	 Vaihawm na ah diktatlou tak in na hawm ding uh ahi kei; mi genthei na khentuam ding ahi kei, mi thilhihthei na khentuam ding ahi kei, mi thilhihthei na zahtak tuan ding ahi kei, diktat tak in na innsak-innkhang vai na hawmsak ding ahi.


Boro kulu mo kaŋ na fuyaŋ naŋ, wala nya-ize alboro wala wayboro, wala baaba, wala nya, wala izeyaŋ, wala fariyaŋ, ay maa sabbay se, a ga du riiba boobo, woodin banda a ga fundi hal abada tubu mo. 	 Huan, mi chih in in hiam, unaute hiam, sanggamnute hiam, pa hiam, nu hiam, tate hiam, gamte hiam ka min jiak a paisan peuhmah in tuh a leh ja a mu ding ua, khantawn a hinna a tang ding uh.Himahleh, mi tampi, masapen a omte tuh, nanungpen in a om ding uh; nanungpen a omte leng masapen in a om ding uh.


Waato din gaa no iri na care sallama. Iri furo hiyo ra, ngey mo ye fu. 	 Huan, Mangpha, ka kikhak ua, long ah ka tuang ua, amau bel a in uah a pai nawnta uh.


Talibey kaa a do k'a hã ka ne: «Ifo se no ni goono ga salaŋ i se da misayaŋ?» 	 Huan, nungjuite a hongpai ua, a kiangah, Bangdia gentehna a thu gen na hia? a chi ua.


Da yaw go ni do da goray, nga no, a ga ba nga ma Paska haggoy Rabbi se, i m'a alborey kulu dambangu, waato din gaa a ma maan ka Paska haggoy. A ga saba nda boro kaŋ i hay laabo ra. Amma wo kaŋ sinda dambanguyaŋ, a s'a ŋwa. 	 Huan na kiang ua mikhual a om ua, TOUPA adia paikan ankuang a um ding uleh, a pasal tengteng zeksum ding ahi, huai khit chiangin hongpai nai henla, um hen; huan amah gamsunga piang tobang ahi ding: mi zeksum louhin hua a nek louh ding a hih jiakin.


Zama ngey ma cimi toonantekoy hay tuguyaŋ ra. Jirsi boŋ no i g'a hay, i si humburu mo. 	 Thil gilou hih dingin a kihasuan ua; thang a guka kam thu bangah a kihou jel ua: kuan huaite a mu dia? A chi ua.


Sahãadin-sahãadin wandiya tun ka dira. A gonda mo jiiri way cindi hinka. Kal i dambara gumo-gumo. 	 Huan, numei naupang tuh a thou a, a paipah ngala; amah tuh kum sawm leh kum nih mi ahi ta him a. Huan, amau tuh lamdang a sa mahmah uh.Huan, aman, a kiang uah, Hiai kuamahin theikei heh, a chi bilbela, huan, nek ding piak ding thu a peta a.


Woodin kulu, ay n'i neesi da laakal, ay ne mo: «Ay ga te laakal,» day a mooru ay. 	 Hiai tengteng pilnain ka enchian veka: Ka pil ding ka chia; himahleh kei akipan a gamla hi.


Harey din kulu no ay di. Ay laakal mo da hay kulu kaŋ i go ga te beena cire: Da boro fo ga du dabari boro fo boŋ, a ga goy da dabaro din ka boro fa din hasara. 	 Hiai tengteng ka mu-a, nasep chiteng ni nuaia hiha ka lungtang ka piaa: a siatna dingin mi khatin midang tunga thil hihtheihna a neih louh hun a om hi.


Jisiyaŋ nangu fo kulu gonda kanje taaci, guuru-say wane. Guuru-say moyoyaŋ mo go no. A lokoto taaca gaa i gonda jase boŋ yaŋ, nyumayyaŋ taasa kulu cire haray. Jase boŋ yaŋ go sooganteyaŋ da korfoyaŋ kaŋ gonda taalamyaŋ i kurey kulu gaa. 	 Huan, tunsawnnate ah dal kangtalai li leh dal tungchih a om chiata: a ning li te ah kingakna a om chiat a: kisilna bel nuai lamah a kingakna sun a oma, a sik chiatah kilawmsakna a om chiat;


Ya Rabbi, ndunnya bonkooney kulu ga saabu ni se waati kaŋ i ga maa ni me sanney. 	 Toupa aw, leia kumpipate tengtengin kipahthu a honhilh ding ua, na kama thupawtte lah a zata ngal ua.


Woodin banda cin bangando ra ay di ganji ham fo mo go, itaacanta. A ga humburandi, hinkoy no, gaabikooni mo no gumo. A gonda guuru-bi hinje bambata yaŋ. A ŋwa, a bagu-bagu, a na cindey taamu nda nga ce taamey. A waana mo ganji ham cindey kaŋ n'a jin yaŋ, a gonda hilli way mo. 	 Hiai khitin jan mengmuhnain ka mu a, ngaiin sa lina, lauhuai leh thilhihthei, nakpi mahmaha hat; sik ha lianpite aneia; a ne gaia, a botnen; huan a omlaite a khein a chil. A maa gamsa om tengteng toh a kibang kei hi; huan ki sawm a nei a.


Za sintina moy seedey da Sanno saajawkoy mo n'i no iri se. 	 A tunga pata a mute leh thu nasemten honhilh bang un,


Zama iri go ga maa baaru kaŋ araŋ game ra boro fooyaŋ goono ga hawfunay goray te. I si ga goy baa kayna, amma kawlanteyaŋ no. 	 Na lak ua khenkhat dan lou banga om nakte tungtang ka za ngal ua, huaiten tuh na himhim a sem kei ua, a lawptawp jaw uhi.


A na tondi daari kortu, kala hari bagu ka fatta, A soobay ka te hari zuru mo laabu koga ra sanda isa ra cine. 	 Suangpi a honga, huchiin tui a hongpawt juajua a, mun keute ah lui bangmaiin a luangta hi.


Ay ga ni windo ciya mo sanda Yerobowam Nebat izo windo cine, da Ahiya izo Baasa windo cine, zukuyaŋo kaŋ ni n'ay bina zuku nd'a se. Ni na Israyla daŋ i ma zunubi te mo.» 	 Nang non hehsak jiakin leh Israelte thil na hih khelh sak jiakin Nebat tapa Jeroboam inkote leh Ahija tapa Baaz inkote bang mai in na inkote ka bawl ding" achi a.


Waato din gaa a ma yeejo kuri kayna sambu nga kambayzo gaa ka say-say sasabandiyaŋo do gaa, wayna funay haray. A ma kuro say-say mo da nga kambayze sasabandiyaŋo do jine hala sorro iyye. 	 Huan, bawngpa sisan bangzah hiam a la ding a, a khut zung in chitna tutphah suah lam pang a theh ding a, a khut in chitna tutphah bul sisan in sagih vei a theh ding ahi.


Koda ne nga baabo se: ‹Ay baaba, m'ay no ay baa ni arzaka ra kaŋ ay ga kokor ka du.› Baabo na nga arzaka fay ka no i se. 	 huan, a naupang zopenin, a pa kiangah, Pa, gou ka tansik honpia in, a chi a. Huchiin, a sum tuh a kianguah a hawmta a.


Kaŋ waana borey kaŋ yaŋ i n'i lasaabu ngey asulo boŋ, alboro kulu za jiiri hinza izey ka koy beene, sanda borey kulu kaŋ yaŋ furo Rabbi windo ra, zaari fo kulu nda nga muraado boŋ, i goyey teeyaŋey se, i sasareyaŋey boŋ, mate kaŋ i n'i daŋ. 	 Khangthua sut pasal kum thum chiang tunglam, ni tenga TOUPA ina nasep kul nei a pawl dandan bang ua hoh sekte sim louin.


Waato kaŋ Rehobowam kaa Urusalima, a na Yahuda kunda nda Benyamin kunda kulu margu, boro suubananteyaŋ zambar zangu nda wahakku kaŋ soojeyaŋ no, zama i ma Israyla dumo wongu ka ye ka kande mayra Suleymanu ize Rehobowam kambe ra. 	 Huan, Rehoboamin Jerusalem khua a tun takin Israel inkote doua Solomon tapa Rehoboam gam la nawn dingin Juda inkote tengteng leh, Benjamin nam, mi hangsan ngen a tel khiak, nuai khat leh sing giat tak a khawmkhawm a.


Cino ra Bulos di bangayyaŋ fo: Masidoniya boro fo goono ga kay ka ŋwaaray ka ne: «Kaa ne Masidoniya k'iri gaa.» 	 Huan, janin Paulain mengmu bangin Masidonia gama mi khat dinga, Masidonia gamah hongkai inla, honghuh in, chia thumthumin a mu a.


a ma goro ka te fonguyaŋ hari Israyla izey se. Danga yaw kulu kaŋ i s'a asulo lasaabu Haruna do, a ma si maan ka dugu ton Rabbi jine, zama i ma s'a ciya danga Kora nda nga marga cine. Eliyezar mo te mate kaŋ Rabbi ci a se Musa meyo ra. 	 Israel suante a ding a theih gigenate, Aron tate hilou nam dang himhim, TOUPA ma a gimlim hal ding a a hongpai nailouhna ding un; Mosi zang a a kiang a TOUPA'N a gen bang in.


Irikoy binde ne a se: «Za kaŋ ni na woodin ŋwaaray, ni mana fundi kuuku ceeci ni boŋ se, ni mana arzaka ŋwaaray ni boŋ se, wala ni mana ni ibarey fundey mo ŋwaaray, amma ni na fahamay ŋwaaray kaŋ ga naŋ ni ma hin ka cimi ciiti fay d'a, 	 Huan, Pathianin a kiangah, nang dam sawtna kingetsak loua, huchibang na nget jiakin leh, hausaknate leng kingetsak loua, na melmate sihna leng ngen loua, vaihawm siamna na kingetsak jawk jiakin,


«Rabbi, ma bakar ay izo wo se, zama curo-curo no a gaa. A goono ga gurzugay gumo. Zama sorro boobo a ga kaŋ danji ra, sorro boobo mo hari ra. 	 Toupa, ka tapa tungah zahngai in, kaihvei ahi, a nak thuak telmai; tamveipi mei ah a puklut a, tamveipi tui ah leng a puk nak.


Gooru gu-guwey ga kaan a se, Borey kulu mo ga gana a banda, Sanda ngey kaŋ yaŋ jin, i bisa haŋ kaŋ ga lasaabu. 	 Luiguama leitangte amah adin a nuama; mi tengteng in a nung a jui ua, amah maa napaite simsenglouh ahi uh.Bangchiin thumumal omlou piin hon khamuan ding na hia? Na dawnnate uah juauthu loungal bangmah a om kei hi.


Sintina day araŋ ma woone bay: jirbi banantey ra hahaarakoyaŋ ga kaa, kaŋ goono ga ngey ibaay laaley gana. I ga hahaara 	 Hiai thei masa un, ni nanungte ah, misimmohhatte tuh amau utna banga omin, simmoh kawmin a hongpai ding ua,


Bonkoono bine go Rabbi kambe ra Danga hari zuray cine, A g'a bare nangu kulu kaŋ a miila. 	 Kumpipa lungtang Toupa khuta om ahi tuilampite bangain; a utna lamlam ah a hei hi.


Amma jirbey wo ay borey tun sanda day ibareyaŋ. Borey kaŋ go ga bisa baani samay, Ngey kaŋ go ga fun wongu do. Araŋ ga kwaay beeri kaa i kwaay-ize boŋ. 	 Himahleh ka mite tu chinin melma bangin a hong ding khia uhi: kidou ut loua galmuang taka mi vialvakte lak akipanin a puansilh puannaktualte uh na suah sak ua.


Zattu izey do haray mo: Eliyowenay, da Eliyasib, da Mattaniya, da Yeremot, da Zabad, da Aziza. 	 Huan Zattu tapate lakah: Elionai, Eliasib, Mattania, Jeremot, Zabad, leh Aziza.


I kuuwa ka ngey gaahamey tooru-tooru da zaama nda yaaji yaŋ, i alaada boŋ, kala kuri goono ga dooru ka fun i gaahamey ra. 	 Huan, a ngaih a ngaih in a kikou ua, a hih sek bang dan un temta leh teipi khawng in si pawt zungzung zou in a kivut ua.


Amma nin, ya Rabbi, ma gomni goy te ay se. M'ay tunandi mo, Zama ay ma bana i gaa. 	 Hiaiah ka tungah na kipak chih ka thei hi, hondou in a honzoh louh jiakin.


Dumi cindey toorey ya wura nda nzarfu yaŋ no, Borey kambe goyyaŋ no. 	 Nam chih milimte tuh dangka leh dangkaeng ahi ua, mihing khutsuak ahi uhi.


Yesu ne a se: «Ma kaa!» Bitros mo zumbu ka fun hiyo ra haro boŋ, a soobay ka dira haro boŋ ka kaa Yesu do. 	 Huan aman, Hongpai ve, a chi a, Peter tuh longa kipan a kuma, Jesu kiang lam juanin tui tungah khein a paia.


Alwaato kaŋ bonkoono na waybora hã, nga mo na baaro dede a se. Bonkoono mo na doogari fo daŋ ka ne: «I ma yeti a se hay kulu kaŋ ga ti a wane, da nga fari albarka kulu za han kaŋ hane a na laabo naŋ hala hunkuna.» 	 Huan, kumpipan numei a dot aleh a hilh a. Huchiin kumpipan heutu khat a sehsaka, amaha tengteng, a loua thil tung tengteng tanin, hiai gam a pawtkhiak san apat tutan a penawn vek un, a chi a.


I sinda laakalkooni se fonguyaŋ ka bisa saamo. I kulu afo no, Za kaŋ zamana kaŋ ga kaa ra i ga dinya i kulu gaa. Kaari! laakalkooni buuyaŋ da saamo wane, I kulu afo no. 	 Mi pil, mi hai bangmaha, theihgigena lah khantawnin a om ngal keia: tunung chiangin a vek ua mangngilh khit ahi ding uh chih theiin. Huan bangchi-a mi hai banga mi pil si ahia?


Yaa no Rabbi, Israyla Irikoyo ci: Yaa no araŋ ga ci Yahuda bonkoono se, nga kaŋ n'araŋ donton ay do zama araŋ m'ay hã. A go, Firawna wongu marga kaŋ fatta zama ngey ma kande araŋ se gaakasinay ga ye ngey laabu, kaŋ ga ti Misira. 	 Toupa Israel Pathianin hichiin a chi: Juda kumpipa hondong dinga nou honsawl kiangah, ngai in, Pharo sepaih hon, nou honpanpih dinga hongpaite amau gam Aigupta ah a kik nawn ding uh.


A ga saba no, ni hari mwa ma zuru ka koy taray, Wala a ma te hari zuru fondey boŋ? 	 Na tuinakneite sukthanghuai gawpa om ding hia, kongzing ahte na tui luite?


I g'a duma Adam-ize gaaham, Irikoy g'a tunandi biya wane. Adam-ize gaaham go no, biya wane mo go no. 	 Salam pumpi-a tuhin a oma, khalam pumi-a kaihthohin a om. Salam pumpi a om leh khalam pumpi leng a om.


Zama guna, a goono ga adduwa te, a di mo boro fo kaŋ maa Hananiya bangayyaŋ ra kaŋ ga kaa a do ka nga kambey dake a boŋ, zama a ma du ka di.» 	 ngaiin, a thum laitak ahi; a min Anania mi khat luta, a mit hihvak dingin a tungah khut koihin a muta hi, a chi a.


Kala day d'ay du Rabbi se nangu jina, Kaŋ ga ti Yakuba wane Hinkoyo se nangoray.» 	 Toupa mun ding ka zon suah masiah, Jakob mi hatpa omna ding chiin.


Wa te laakal ka haggoy d'ey kala hano kaŋ araŋ g'i neesi alfagey arkusey nda Lawi borey, da Israyla kaayey windi arkusey mo jine, Urusalima ra, Rabbi windo fu-izey ra.» 	 TOUPA in dantante, Jerusalema siampute laka lupente leh, Levi mite leh, Israel pipute inkote lalte maa huaite na buk masiah uh, kiveng unla, amaute kem un, a chi a.


Saaya kaŋ wandiya n'a no hari ka ban, a ne: «Ay ga hari kaa ni yoy mo se, hal i ma haŋ ka yeesi.» 	 Huan, a dawn nungin, na sangawngsaute dingin leng a dawn kham masiah uh ka tawi jel ding, achia.


A na Lawi borey daŋ Rabbi windo ra da guuru kaŋ ga hẽ, da moolo kayna, da moolo beeri yaŋ, Dawda da Gad kaŋ ga fonnay bonkoono se, da annabi Natan mo lordo boŋ (zama lordo fun Rabbi do a annabey meyey ra). 	 Huan, David leh kumpipa jawlnei Gad leh Jawlnei Nathan thupiak bangin TOUPA in ah Levite dakkhutbet te, pekging te, kaihgingte tum dingin a koih a; thupiaka jawlneite zanga TOUPA piak lah a hingala.


Laalakoy ya fansa hari no adilante se, Amaana ŋwaako mo banandi no boro hanney se. 	 Mi gilou diktatmi adingin tatnasum ahia, huan mi lepchiah mi tang mun ah a hongpai hi.


Sanno wo ga ti: Da ni yadda a gaa ka ci da ni meyo ka ne: «Yesu ya Rabbi no,» ka cimandi ni bina ra kaŋ Irikoy n'a tunandi ka kaa buukoy game ra, ni ga du faaba. 	 Na kama Jesu Toupa ahi chih na gupa, misi laka kipan Pathianin a kaithou chih na lungtanga na gintak leh hotdamin na om ding, chih.


araŋ ma mooru hay kulu kaŋ i salle tooru se, da kuri, da haŋ kaŋ i koote ka wi, da zina. D'araŋ g'araŋ boŋ gaay hayey din gaa, kulu araŋ boriyandi. Araŋ ma goro nda baani.» 	 milim biakna sa nek khawng, sa sisan nek khawng, kingaih khawng tawp le uchin ka chi uh; hiaite na tawp uleh nou adingin a hoih ding hi. Damtakin om un, chiin.


Ay n'araŋ no wa araŋ ma haŋ, manti ŋwaari tiŋo bo, zama waato araŋ mana hin a. Oho, hala hõ mo araŋ si hin a, 	 Ann gum hilouin, nawituiin kon vaka, a ann gum na nek theih nailouh jiak un; ahi, tuin leng na nethei naikei lailai uh, sa mi na hih lailai jiak un.


a kurnye sintina kaŋ n'a fay, i si yadda a ma ye ka du waybora din ma te a se wande koyne, zama a ban ka ziibi. Zama woodin ya fanta hari no Rabbi jine. Ni ma si zunubi daŋ mo laabo kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga ni no tubu hari din ra. 	 A pasal masa, amah paisakpan hihnitsa ahia, a nei nawn theikei ding; TOUPA theihin kihhuai ahi: TOUPAN luah dinga a honpiak gamah khelhna na lut sak ding uh ahi kei hi.


Oho, ay ga naŋ borey kaŋ ga ti ay jama Israyla m'araŋ taamu. Ni ga ciya i mayray hari, ni ga ciya i se tubu, ni si ye k'i mursandi da izeyaŋ mo koyne. 	 A hi, na tunguah mi ka vak sak dinga, ka mi Israelte ngei; a hon luah ding ua, a goutan uh na hi dinga, tuban siah a tate uh na tansak ngei nawn kei ding hi.


Saajo kaŋ go teeko do haray boŋ sanni neeya: Danga day dandi kambe haray hari haw bambata kaŋ ga bisa, Kaŋ ga funsu nda gaabi, Yaadin cine no wongu ga fun saajo ra d'a, A ma fun laabo kaŋ ga humburandi ra. 	 Tuipi gamdai puakgik, Sim gama pingpei a pai suak bangin gamdai akipanin, gam lauhuai pi a kipanin a hong hi.


Rabbi salaŋ Musa nda Haruna se koyne ka ne: 	 Huan, TOUPA'N Mosi leh Aron a houpih a,


Manti yaadin cine mo no i na kaaruwa Rahab adilandi goyey do, waato kaŋ a na diyey kubayni k'i daŋ mo fondo fo gaa. 	 Huchibangmah in, Rahab kizuaknun leng sawltakte a nakipahpih a lam tuama a pai sak laiin, thilhih ziakin siam a tang ahi kei maw?Kha panglou in sa tuh si ahi, huchibangmahin thilhihte panglou in ginna leng si ahi.


Amma a sinda kaaji nga ra, a si gay mo. Zama waati kaŋ taabi nda gurzugay tun sanno sabbay se, sahãadin-sahãadin no a ga mulay. 	 himahleh amah ah zung a om keia, sawtlou chik kisa a oma, huan, thu jiakin gimthuakna hiam, sawina hiam a hongom takin a puk pah ngal.


Dawda ne Sawulu se: «May ci ay? Ifo no ka bara ay se mo, ifo no ay baaba windo mo Israyla ra, hala ay ma ciya bonkoono anzuray?» 	 Huan, Davidin Saula kiangah, kua ahia ka hiha ka hinna leh Israelte laka ka pa inkuante leng bang ahia a hih ua kumpipa makpa ka hihna ding? A chi a.


Ay ca mana fay d'a fonda ganayaŋ, Ay soobay k'a cey gana, yana kamba bo. 	 Ka khein a kalsuante a len kipa; a lampi ka juita, ka pial kei.


Boro kaŋ sinda taali adilitara g'a fonda hanse, Amma boro laalo ga kaŋ nga bumbo laalayaŋo do. 	 Mi hoihkim diktatna in a lampi a seksak dia; himahleh migilou a gitlouhna ah a puk ding hi.


D'a si kaan albora se a ma nga nya-izo wande hiiji mo, kala nya-izo wando ma koy faada meyo gaa ka ne kwaara arkusey se: «Ay kurnye nya-izo go ga wangu nga ma maa tunandi nga nya-izo se Israyla ra. A si ba nga ma kurnye wazibo toonandi ay se.» 	 Huan, aman a unaupa ji kitenpih a ut kei leh, a unaupa ji kulh kongpia upate kiangah a hoh tou dinga, Ka pasal unaupan Israel laka a unau min om sak jel a ut keia, pasal unaupa hih ding ka tungah a hih ding ka tungah a hih nuam kei, a vachi ding ahi.


zama Irikoy na hay fo soola iri se kaŋ ga boori gumo hal i ma si ciya toonanteyaŋ kala in d'ey care banda. 	 aziakbel, Pathianin eia ding a thil hawihza muhkhawlh a neih ziak a, ei tellou-a amaute hih bukima a awmlouh ding uh ahihziak ahi.


d'i nya-izey Sabaniya, da Hodiya, da Kelita, da Pelaya, da Hanan. 	 Huan a unaute uh, Sebania, Hodia, Kelita, Pelaia, Hanan;


Danga bangu kaŋ butugu, wala day kaŋ ziibi, Yaadin mo no adilante ga hima kaŋ bare ka teeni boro laaley jine. 	 Tuikhuk suknit leh, tuinak hihsiat bangin, huchibang mi diktat mi gilou maa lampi pia tuh ahi.


Amma haawi tooro din n'iri baabey tubey ŋwa za iri zankatara gaa, Hala nd'i haw da feeji kurey kulu, D'i ize arey da ize wayey. 	 Himahleh huai thil kihhuai mahmahin i tuailai a kipan in piputen tha a sukbeina uh a ne beita hi; a belam honte uh, a gan honte uh, a tanute uh, a tapate uh tanin.Zumin lum ni eleh, i zahlaknain honkhuh heh; TOUPA i Pathian tungah thil i hihkhial ua, ei leh I piputen i tuailai akipan tuni tannin TOUPA I Pathian paukam i man louh ziak in.


Gaa no Hina-Kulu-Koyo ga ciya ni arzaka, A ga ciya nzarfu darzante mo ni se. 	 Huchiin Thilbangkimhihthei na gou ahi dia, nanga dingin manpha dangka.


A ciya mo, saaya kaŋ Yoram di Yehu, a ne: «D'a ta day, baani no?» Nga mo tu ka ne: «Mana baani hala day ni nya Yezabel waykuurutara d'a ziimatara ga baa ya-cine?» 	 Huan, Joramin Jehu amuhin hichi ahi a, Hoihlam thu ahi maw, Jehu? A chi a. Huan, aman a na dawnga, Na nu Jezebelin angkawm leh bum a eng bawl laitengin hoihlam thu bang ahia om thei ding, a chi a.


Waati kaŋ cine ay na ni ciiti adilantey dondon, Ay ga saabu ni se da bine kaŋ ga saba. 	 Lungtang diktak puin kipahthu ka honhilh ding hi. Na vaihawmna dikte tuh kazil hun chiangin.


Zama siiriyankoy ya fanta hari no Rabbi se, Amma a gundo go adilante* banda. 	 Kilawmlou lah Toupa adingin kihhuai ahi ngala: himahleh a thuguk mi tangte kiangah a om.


Attay wo na Natan hay, Natan na Zabad hay, 	 Huan Attaiin Nathan a suanga, Nathanin Zabad a suang;


A na diyayaŋ donton koyne Manasse kulu ra, ngey mo margu k'a gana. A na diyayaŋ donton mo Aser da Zabluna da Naftali gaa, ngey mo kaa zama ngey m'a kubay. 	 Huan Manasite tengteng lakah mite a taisak a; huaiten leng a naih khawm duamduam uh: huan, Aserte kiangah te, Zebulunte kiangah te, Naphtalite kiangah te leng mite a taisaka; amau leng a behlap touta uhi.


Birni woodin yaŋ kulu, ngey no ga ti Merari izey waney i almayaaley boŋ, danga Lawi kunda almayaaley jara nooya. I baa ga ti birni way cindi hinka. 	 Huaite tengteng Levi pawl inkuan dante Merari suante pawl a inkuan uh dungjui jela a khopite uh ahi; huchiin a tantuam uh khopi sawm leh nih ahi.


Alwaato din ra no Eliyezer Dodabahu, Maresa wano ize na annabitaray te Yehosafat boŋ ka ne: «Za kaŋ ni na ni boŋ margu nda Ahaziya, Rabbi na ni goyey halaci.» Hiyey binde bagu, hal i si hin ka koy Tarsis koyne. 	 Huchiin, Maresa mi Dodavahu tapa Eliezerin Jehosaphatin kiangah, Ahazia na thutuahpih jiak in TOUPAN na thilhih tup a honhihsiat sakta ahi, a chi a. Huchiin longte a hihse vek ua, Tarsis ah a hoh theita kei kei uhi.


Ciiti malayka fo mo na nga kambe salle malaykey game ra, hala danjo kaŋ go malaykey game ra din ra, a kaa a gaa ka daŋ bora kaŋ gonda lin bankaara din kambe ra. Nga mo n'a sambu ka fatta. 	 Huan cherubin, cherubte kikala kipanin, cherubte kikala mei om a sawka, a laa, puan malngat silhpa khutah a piaa, amah a nalaa, a pawt kheta hi.


Iri mana darza ceeci mo borey do, d'araŋ do no wala boro fo do no, baa kaŋ iri gonda dabari iri m'araŋ tiŋandi, iri kaŋ ga ti Almasihu diyey. 	 Kris sawltak ka hih jiakun mi adingin chimtakhuaipi hi thei mah le ung, mihing lakah-nou lakah leh midangte lakah leng, pahtawina ka zong ngei sam kei uhi.


Zama iri ga ba iri ma kaa araŋ do, sanku fa ay Bulos, ay ba ay ma kaa araŋ do kaŋ manti ce fo, amma Saytan n'iri ganji. 	 Na kiang ua hongpai ka tum chiltel ngal ua. Kei Paula ngei inleng nihvei tak hongpai ka natuma, himahleh Setanin a hondal nak ahi.


Bitros ne: «Rabbi, iri se no ni goono ga misa wo ci, wala boro kulu se?» 	 Huan, Peterin, Toupa, hiai gentehna thu koumau kia hia non hilh, mi tengteng? achi a.


Bonkoono Nebukadnezzar na tooru fo te, wura wane, kaŋ a beene kuuyaŋ ga to kamba kar waydu, a tafayyaŋ mo kamba kar iddu. A n'a sinji Dura gooro batama ra, Babila laabo ra. 	 Nebukadnezzar kumpipan dangkaeng milim, tong sawmguka sanga, tong guka lian a bawla; Babulon biala, Dura phaijang ah a dingsak ta hi.


Gaaham folloŋ go no, da Biya folloŋ, mate kaŋ cine, waato kaŋ Irikoy n'araŋ ce, a n'araŋ ce beeje folloŋ ra. 	 A Honsapna pen lametna mun khata sap na hih mahbang un pumpi khat leh Kha khat kia a om;


Woodin banda Rabbi salaŋ Musa se ka ne: 	 Huan, TOUPA'N Mosi a houpih a,


I na baaro say-say, ka fe mo ngey kwaarey kulu ra da Urusalima ra mo, ka ne: «Wa fatta ka koy tondo do, ka zeytun* kambeyaŋ sambu, da saajo ra zeytun kambeyaŋ, da mirtal da sabb'ize da tuurey kaŋ kobtey ga tafay wane yaŋ, zama i ma tandayaŋ te sanda mate kaŋ i hantum din.» 	 Mual ah kuan khia unla, Oliv hiangte leh, gam oliv leh muising hiangte leh, tum hiangte leh, sing vunsakte hiangte, a kigelh banga, aidakbuk bawlna dingin vala un, chia, a khopite tengteng uh leh Jerusalema a puankhiak theihna ding un.


Wala ifo no araŋ koy ka guna? Boro kaŋ ga bankaaray baano daŋ no? Wa guna ka di: bankaaray baano dankoy go koyey windey ra. 	 A hihkeikeh, bang en dingpena pai khia neita ua? Puan nem silh maw? Ngai un, puan nem silhte jaw kumpipate in ah eive a om uh.


Afo si no kaŋ goono ga kande kalima adilitaray ra, Afo mo si no kaŋ ga sanni te da cimi. I goono ga de yaamo gaa, I goono ga tangari ci, I ga gunde sambu hasaraw gaa ka laala hay. 	 Kuamahin diktakin thukhawk a gen kei ua, kuamahin thutak takin thu a genpih ngei kei uh: huihkhua lelte a muang ua, juau a gen nak uh; thilhihkhelhna a pai ua, thulimlouhna a suang jel uhi.


A na wura korbay hinka te koyne k'i daŋ efod kwaayo jase boŋ hinka cire, jine haray, a marguyaŋo do maanante, efod kwaayo guddama se beene. 	 Huchi in dangka-eng sukkual nih dang a bawl ua, nuai lam ah siampu puanak mong nihte a koih uh, a ma lam sang ah, a kikhepna zawn tak ah, siampu puanak kawnggak lamdang tungah.


Alfagey da annabey da jama kulu binde maa Irimiya goono ga sanney din salaŋ Rabbi windo ra. 	 Huan, siampute, jawlneite leh mipi tengtengin TOUPA ina Jeremiain hiai thu a gen a ngaikhia uh.


Ni ga feeji jiiri fo ize kaŋ sinda laru no, a ma ciya sargay kaŋ i ga ton zaari kulu Rabbi se, susubay kulu mo no ni g'a no. 	 Huan nitenga TOUPA kiang a halmang kithoihna dingin belamnou kumkhata upa, gensiat bei na zang dinga, jingsang in na zat ding ahi.


Humburey wo mo kaŋ ra duvan go, waato kaŋ iri n'i toonandi, itajiyaŋ no. I go mo, sohõ i tooru-tooru. Baa iri bankaaray d'iri taamey, fonda moora se kal i kulu zeen.» 	 Huan, hiai uain thawl ka thunnate uh leng a thak ahi a; en him dih ua, a vang khinvek hi: huan, hiai ka puante uh leh ka khedapte uh leng ka hongpaina uh a gamla mahmaha, a lui gawpta hi, a chi ua.


Waato kaŋ mo bo, jama arkusey da alfaga beerey da asariya dondonandikoy margu. I na Yesu candi ka kond'a ngey Yahudancey arkusey marga do 	 Huan, khovak takin upahon, siampu liante leh laigelhmite, a hongkikhawmua, a vaihawm na uah a pi ua.


Zama woone ga hima ay se Nuhu jirbey tunfaana, Zama sanda mate kaŋ cine ay ze ka ne Nuhu tunfaano si ye ka ndunnya daabu koyne, Yaadin cine no ay ze ka ne ay si ye ka te ni se bine, Ay si deeni ni gaa mo koyne. 	 Huai lah keia dingin Noa damlai nite bang ahi ngala: Noa tuiten leitunga tum mang nawn kei ding, chi-a, ka chiam bangin, Na tungah ka heh nawn kei dinga, ka honsal nawn sam kei ding hi, chiin, ka kichiamta ahi.


Zama Rabbi na ni ce, sanda wayboro kaŋ i furu, Kaŋ goono ga maa doori nga bina ra, Sanda zankataray wande cine kaŋ kurnye wang'a. Yaadin no ni Irikoyo ci. 	 Zi mak lungsima lungkham tak, tuailai ji khensa, paihsa nung sap nawn bangin Toupan nang a honsam ahi, na Pathianin a chi.


Waato kaŋ i di Yesu, i sududu a se, amma boro fooyaŋ sikka. 	 Huan, amah a muh un chibai a buk ua; khenkhat in bel a ginglah uh.


Bonkoono ne nga tamey se: «Araŋ mana bay kaŋ hunkuna wo jine boro no, boro beeri mo no ka bu Israyla ra? 	 Huan, kumpipan mite kiang ah, Tuni in Israel mi lian, mi thupi tak a si chih theilou na hi umaw?Kumpipa ding a sathau nilh himahleng, tuni in kahatkei hi; huan, hiai Zerui tapate zaw kei ding in thuak a haksalua uh: TOUPAN thil hoihlou hihmi a gitlouhna dungzui zel in thuk hen, a chi a.


Hayey din do ndunnya kaŋ go no alwaato din halaci, waato kaŋ tunfaana haro n'a daabu. 	 huan, leitung, tuia kipan leh tui zanga bawl ahia, huai tui mahin a tuma, a mangthangta chih.


Boroyaŋ go no kaŋ yaŋ ga laabu hirri seeda hibandi, I ga alman kuruyaŋ kom, k'i kuru ngey boŋ se. 	 Gamgi suan a om ua; ganhon hiamgamtakin a la mang ua, a vak uh.


Araŋ ga bay mo kaŋ ay jante no. Woodin sabbay se no ay na Baaru Hanna waazu araŋ se za sintina. 	 Tanchin Hoih na kiang ua ka gen masakna pen ka sa hat louh jiak ahi chih na thei ngal ua.


Batukwa mo go ga kay gar'izo boŋ Yezreyel ra. A na Yehu sata fonnay, i go ga kaa. A ne «Ay di sata fo!» Yoram ne: «Du kaari-ka k'a donton a m'a kubay. A ma ne a se: ‹Baani no?› » 	 Huan, Jezreel kulhah galvil a dinga, Jehu pawlte amah toh hongpai a mua, Mi tampi ka mu hi, a chi a. Huan, Joramin, Sakol tungtuang mi amau va dawn dingin sawl inla, Hoih lam thu ahi maw? Va chi le uh ake, a chi a.


Boro laaley sanney ya gumandi no boro wiyaŋ se, Amma adilantey me g'i faaba. 	 Mi gilou thute sisan suah dia buk na ahi a: himahleh mi tang kam amau a suaktasak ding hi.


Ruta, Mowab ize wayo ne Neyomi se: «Sohõ kay, naŋ ya koy fari ka koobu jeeney ra, boro kaŋ do ay du gaakuri a jine.» Neyomi ne a se: «To, koy, ay izo.» 	 Huan, Moab mi Ruthiin Naomi kiangah, lou lamah ka hoh dia, mi louah honhehpihmi peuh buhsang ka va zong ding aw, a chi a. Huan, a kiangah Hoh ve, ka tanu, achia.


Ngey binde no ga ne Irikoy se: ‹Fay da iri, Zama iri si ba iri ma ni muraadey bay. 	 Huan, Pathian kiangah, Honpaisan in, na lampite theih ka kilawp kei uh.


Jirbi iyye banda, kala tunfaana haro go, a kaa ndunnya boŋ. 	 Huan, ni sagih nungin leitung ah a tungta.


Ahaziya gonda jiiri waranka cindi hinka waato kaŋ a sintin ka may. A may jiiri folloŋ Urusalima ra. A nya maa Ataliya, Omri ize way no. 	 Ahazia, bel a lal pattungin kum sawmli leh kum niha upa ahia, Jerusalem ah kum khat a lala, a nu min Athalia, Omri tanu ahi a.


Husay, Dawda cora binde kaa ka furo kwaara ra. Absalom mo furo Urusalima ra. 	 Huchi in David lawm Husai bel khopi ah a lut a; huan, Absalom bel Jerusalem ah a lutta hi.


Bulos mo na nga boŋ fansa sambu ka ne: «Baa Yahudancey asariya wala Irikoy windo gaa, wala Kaysar do, ay mana taali te baa kayna.» 	 Paulain a siamna thu a gena, Judate Dan tungah khawng, Pathian biakin thu ah khawng, Kaisar tungah khawng leng, thil himhim ka hihkhial kei hi, a chi a.


Tir boŋ sanni neeya: Ya araŋ Tarsis hiyey, wa kaati! Zama i na Tir kwaara zeeri kala windi kulu mana cindi, Do-me mo si no. I fun da baaro din Kubrus laabu ka kand'a Tir se. 	 Tura kho puakgik. Tarsis long liante aw, mau tuaituai un; in himhim omlou khop leh lutna himhim om lou khpa hihsiatin a omta hi; huai lah Kittim gama kipanin a kiang ua hihlatin a om hi.


Laabo kaŋ araŋ ga fay kurne boŋ Israyla kundey se nooya, a ma ciya i se tubu. Woodin yaŋ mo, ngey no ga ti i baa, kunda ka koy kunda. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Hiai Israel namte goutan dinga gam kihawm dan ding leh a gam seh tuamte ahi uh chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi.


Mate kaŋ cine ni si haw fondo bay, Wala mo ni si bay mate kaŋ biriyey go ga beeri nd'a gaa-hinka-koy gunde ra, Yaadin mo no ni si Irikoy, hay kulu Takakwa, goyo bay. 	 Huih lampi hiam, amah nau toh omna gil sunga guhte bang hongchikhan uh ahia chih na theih louh bangin; bangteng hihpa Pathian thilhih na theikei hi.


a n'iri funandi Almasihu banda. A na woodin te baa waato kaŋ iri ya buukoyaŋ no iri taaley sabbay se. (A gomno do no a n'araŋ faaba.) 	 Tatleknate jiaka si i hih hilhial laiin leng, Kris toh a honhihhinga (hehpihnaa hotdam na hita uh),


Amma Yesu ne a se: «Ma fay da buukoy i ma ngey buukoy fiji. Amma nin wo, ni ma koy ka Irikoy koytara baaru fe.» 	 Jesun tuh a kiangah, Misiin a misi uh vui uheh; nang Pathian gam thu vahilh jak jaw in, a chi a.


Ni na hayey din te, amma ay dangay. Ni go ga tammahã ay ya ni cine no. Day ay ga deeni ni gaa, ay ma ni cabe taray kwaaray. 	 Huai thil tuh na hiha, himahleh ka dai nilouha; huchiin nangmah bang geihin non gingta hi: himahleh ka hon taia, na mitmuhin kizom jelin ka hihlang ding hi.


Saabuyaŋ sargay se mo, a kande yeeji hinka da feeji gaaru gu da hincin jindi gu, da feej'ize gu. Zuri-Sadday ize Selumiyel nooyaŋey nooya. 	 Huan, lemna kithoih thillat ding bawngtal nih, belamtal nga, keltal nga, belamnou apa kum khata upa nga ahi; hiai Zurisadai tapa Selumiel thillatte ahi.


A ga ciya mo, sanda mate kaŋ cine jama bara, Yaadin cine no alfaga* mo ga bara. Sanda mate kaŋ cine bannya go, Yaadin cine no a koyo mo ga bara. Sanda mate kaŋ cine koŋŋa go, Yaadin cine no fu-nya mo ga bara. Sanda mate kaŋ cine dayko go, Yaadin cine no neerako mo ga bara. Sanda mate kaŋ cine garaw danko go, Yaadin cine no garaw sambuko mo ga bara. Sanda mate kaŋ cine nooru nda hari nooko go, Yaadin cine no nooru nda hari taako mo ga bara. 	 Huan, vantang tunga om bangin siampu tungah leng a om ding; bawipa tunga a om bangin a pu tungah leng a om ding; bawinu tung a om bangin a pi tungah leng a om ding; a leimi tunga a om bangin, a khawngmi tungahleng a om ding; leitawisakmi tunga a om bangin a kianga apung pemi tungah leng a om ding.


Tam kaŋ na nga koyo miila bay, amma a mana soola, a mana koyo miila te mo, kal i m'a barzu gumo. 	 Sikha a pu deihlam theigige na pia na nakiging tuan lou-a, a pu deihlama leng gamta loupan nakpitaka vuak a tuak ding.