Rabbi ya gomnikoy no, Tuguyaŋ do no taabi zaari ra, A ga haggoy mo da borey kaŋ yaŋ goono ga de nga gaa. 	 Toupa jaw a hoiha, mangbat nia kulh kip ahi; amaha a ginnna uh koihmite a thei hi.


Yesu furo Irikoy windo ra. A na neerakoy da daykoy gaaray i ma fun Irikoy windo ra. A na nooru barmaykoy taabley tuti ka bare, ngey da koloŋay neerakoy goray nangey mo. 	 Huan, Jesu Pathian biak in ah a valut a, biakin a juakmite leh leimite tengteng a delhkhia a, dangka khengte dohkante leh vakhu juakte tutphahte leng a sawnpaih sak a;


I fatta nda Uriya Misira ra ka kand'a Bonkoono Yehoyacim do. Nga mo n'a wi da takuba k'a buukwa furu talkey saarayey boŋ.» 	 Huan, Aigupta gam akipanin Uria a pi khia ua, kumpipa Jehoiakim kiangah a honpi ua, huaiin namsauin a thata, a luang vantang han ah a pailut ua, a chi ua.Himahleh Saphan tapa Ahikamin Jeremia a guma, huchiin hihlup ding in mipite kiangah piak ahita kei.


Lawi izey se mo, ay n'i no Israyla zakka kulu a ma te i tubu, a ma ciya i saajaw teeyaŋo se banandi, kaŋ ga ti kubayyaŋ hukumo saajawo teeyaŋ. 	 Huan, Levi tate bel ngai in, nasepna, puan inn nasepsep a nasep man uh Israel gam a sawm a khat tengteng ka pia ahi.


Waato din gaa no ay n'i kar hala i ciya sanda kusa kaŋ haw goono ga gaaray. Ay n'i mun sanda kwaara ra fondo gaa potor-potor cine. 	 Nang mite kilaina lakah non humbita; nam chih lutang dingin na honsiama, ka theih ngeilouh miten ka nek ka tak a bawlta ding uhi.


Gallo ra borey goono ga duray, Marantey fundey mo goono ga hẽ ka gaakasinay ceeci, Amma Irikoy mana ne kaŋ saamotaray no. 	 Khopi akipanin mite a mau ua, huan liamte kha a kikou khiaa; himahleh Pathianin a limsak kei hi.


Dawda bina binde n'a gooru, waato kaŋ a na jama kabuyaŋo te kal a ne Rabbi se: «Ay na zunubi te gumo hayo wo kaŋ ay te do. Amma sohõ, ya Rabbi, ay ga ni ŋwaaray no, ma ay, ni tamo zunubo tuusu ka kaa, zama ay na saamotaray te gumo.» 	 Huan, mihing a sim khit un David lungtang a nuam hetkei. Huan, David in TOUPA kiang ah, Ka thilhih ah nakpi mahmah in ka nakhialta hi: himahleh tu in aw TOUPA, na sikha thulimlouhna koih mang ding in ka hon ngen hi; hai huai mahmah in ka na hihta hi, a chi a.


Kulu nda yaadin, ngey wo ni jama no, ni mayray hari mo no. Nin no k'i fattandi da ni dabari bambata, da ni kambe sallanta mo.» 	 Na thilhihtheihna thupi tak leh na ban jaka na pi khiak, na mite leh na goutante lah ahi vanglak ngal ua, ka chi hi.


D'i ne iri se, ‹Wa kay hala iri ma kaa araŋ do.› kal iri ma kay iri nango ra, iri si koy i do. 	 Huan, I kiang ua, na kiang ua ka hong matan uh nana om un, honchih uleh I mun ah I ding kinken dia, a kiang uah I hohtou kei ding.


Isuwa ne: «Ay go buuyaŋ me gaa. Ifo no ay hay-jine tubo ga hanse ay se?» 	 Huan, Esauin, Ngaiin, si dekdek ka hi ngala: ta masa hihna kia kei dingin bang a phatuam dia? A chia.


Laakal sanni nda fahamay kulu ra kaŋ bonkoono n'i hã d'a, a n'i gar i bisa moodabalkoy da handariya ceeciko kulu kaŋ go a mayray laabo me hala sorro way. 	 Huchiin pilnaleh theihsiamna thu chiteng, amaute kumpipan a dotte ah. a gamsunga om mitkhialdawitawite leh bummite tengteng sangin a mUnsawma hoihjawin amaute a mu hi.Huan Danial kumpipa Kura kum khat kum tanpha hialin a paisuak ton hi.


kala ni ma ne i se: Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: A go, ay ga Yusufu goobo sambu, wo kaŋ go Ifraymu kambe ra, da Israyla kundey kaŋ nga nd'ey ga hangasinay, ya i margu nda Yahuda goobo. Ay g'i ciya goobu folloŋ, i ga ciya afolloŋ mo ay kambe ra. 	 TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Ngai un, Joseph chiang, Ephraim leh a kithuahpih Israel chite khut a ka la dinga, huaite Juda chiang toh ka peh dinga, khat in ka bawl dinga, ka khutah khat a honghi ding, na chi ding hi.


Boro kulu mo kaŋ go ga gurjay te foorey do, i ga hin ngey boŋ hay kulu ra. Borey din goono g'a te hal ngey ma du kobto boŋtobay kaŋ ga lakaw, amma iri wo go g'a te hal iri ma du boŋtobay kaŋ si halaci. 	 Huan, kidemna a mawlmi peuhmah bangkimah mahni kithununin a om nak hi. Amau jaw lallukhu se thei mu dingin a hih ua, eiten bel lallukhu setheilou mu dingin.


Nga ga ti: a banda ga tabbat hal abada, A karga mo sanda wayna cine no ay jine. 	 Kha bangin khantawn adingin hihkipin a om dinga, van duma theihpih ginom bangin, a chi a, Selah.


Araŋ danawey! Woofo no ga bisa beeray, sarga no, wala feema kaŋ ga sarga fay waani? 	 Nou mittawte aw, a bang a thupi jaw a, thil piak hia thilpiak siangthousak maitam?


Kala Yakuba koy ka maan nga baaba Isaka do, nga mo n'a ham. A ne: «Jinda ya Yakuba jinde no, amma kambey Isuwa kambey no.» 	 Huan, Jakobin a pa Isaak a vanaih a; huan, aman a najawt vialviala, a aw lah Jakob aw hiven, a khut khawng lah Esau khut hiven achia.


Man ay gaabo hal ay ma munye? Wala ifo ga ti ay kokora hal ay ma suuru? 	 Ka hatna bang ahia, ka ngak ding? huan ka beina bang ahia, ka kuhkal ding?


Zama manti boro kaŋ ga nga boŋ sifa no Rabbi ga yadda nd'a bo, amma kala boro kaŋ Rabbi ga sifa. 	 Amah kiphatin phat a loh ngal keia, Toupan a gen hoihin phat a loh jaw ahi.


Ifraymu jama ciya danga koloŋay kaŋ sinda carmay wala laakal. I na Misira ce, gaa no i ye ka koy Assiriya do. 	 Huan, Ephraim vakhu hai bang, theihsiamna bei ahi; Aigupta lam a sam ua, Assuria kiangah a pai uh.


M'iri biney kaanandi jirbey kaŋ ni na iri taabandi baayaŋo me, Da jiirey kaŋ ra iri di laala mo hina me. 	 Nang na honhihgim ni leh, thil hoihlou ka tuah kum sung hu te bang un honkipaksakin.


Amma nooro kaŋ i no borey se zama ngey ma goy-teerey bana nd'a, boro kulu man'a lasaabo hã, zama i go ga ngey goyo te da naanay. 	 Huan, nasemmite piak dinga dangka a kepsakmite uh leng a etjui pih tuan khol kei uh; amau leh ginomtakin ahih jel sek uh.


Firawna hari taasa mo go ay kambe ra. Ay na reyzin izey kosu mo k'i kankam Firawna hari taasa ra. Ay na taasa daŋ Firawna kambe ra.» 	 Huan, Pharo nou ka khut ah a hong om a; huchiin, grep, gahte ka loua, Pharo nou ah ka suak a, huai nou Pharo khut ah ka na pia a, achia.


Waybora ne a se: «Guna, ni bay haŋ kaŋ Sawulu te, kaŋ a na borey kaŋ gonda ganakoyaŋ da ziimey alandaaba laabo ra. Ifo se no ni ga hirrimi te ay se i m'ay fundo ŋwa, i m'ay to buuyaŋ gaa?» 	 Huan, numeiin a kiangah, ngai in, Saula thilhih na theia, a gama dawi aisansiam leh dawisiamte a hihmang khintaa, bangdia ka sihna dinga ka hinna thang kam khum dia kisa na hia? a chi a.


Woodin se no ay n'ay boŋ fanta, Ay tun ay sanni zeena boŋ kusa nda boosu ra.» 	 Huaijiakin ka kikiha, leivui leh meivu ah ka kisik hi.


Borey kaŋ yaŋ ga konna ay sabaabu kulu si bisa ay boŋ hamno baayaŋ. Borey kaŋ yaŋ ga ceeci ngey m'ay halaci, kaŋ ay ibareyaŋ no yaamo-yaamo, hinkoyaŋ mo no. Tilas kal ay ma haŋ kaŋ ay mana kom yeti. 	 Pathian aw, nang ka haidan na thei hi; ka siamlouhnate leng na lakah sel ahi kei hi.


May no ga ti ni wadde binde darza nda beeray cine ra Eden tuurey ra? Kulu nda yaadin, i ga ni zumandi hala ndunnya se ganda nangey ra, Eden tuurey banda. Ngey kaŋ yaŋ sinda dambanguyaŋ, i bindo ra no ni ga kani, da ngey kaŋ yaŋ takuba wi din banda mo. Firawna nda nga jama kulu nooya, yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Eden singte laka thupina leh letna ah kua ahia nang bang om? Himahleh Eden singte toh lei mun nuainungpen ah paihkhiak na hi ding; namsaua thah, zeksumlouhte lakah na lum dinga hi. Hiai bel Pharo leh a khua leh tuite ahi uh, chih TOUP A PATHIAN thu pawt ahi.


I si hin mo ka hayey din tabbatandi kaŋ yaŋ i goono g'ay kalima nd'ey sohõ. 	 Tunah leng a honhekna thu uh na theihin a bul a suikhe theikei ding uh.


May no k'a hirro daŋ, za kaŋ ni ga bay? May no ka neesiyaŋ korfo salle a boŋ? 	 Huaia tehnate kua bawl ahi, thei na hih leh! ahihkeileh a tunga tehna khau kua zan ahia?


Hansiyaŋ ga Yezabel ŋwa Yezreyel laabu kambu fa ra, boro kulu si no mo kaŋ g'a fiji.› » Kal a na fu meyo fiti ka zuru ka koy. 	 Huan, uiin Jezebel pen Jezreel kho kulh chinah a ne ding ua, amah vui ding mi himhim a omkei ding uh, chiin, a chi a. Huchiin kong a honga, a tai kheta hi.


Waato kaŋ a maanu kwaara birno meyo gaa, guna i goono ga fatta nda buuko fo, kaŋ nga hinne no nyaŋo se, nyaŋo mo kurnyo bu no. Kwaara boro boobo goono g'a dum. 	 Huan, khopi kongkhak kiang a tunin, ngai in, misi a honjawng khia ua, a nu tapa neihsun ahi a, amah lah meithai ahi ngala; a khuate tampi a kiangah a om uh.


Ibrahim na nga boŋ sambu ka guna, kala feeji gaaru fo go a banda. A hilley go ga sarku tuuriyaŋ gaa. Ibrahim binde koy ka feeji gaaro di. A n'a salle sargay kaŋ i ga ton izo gurbo ra. 	 Huan, Abraham a daka, a ena, huan, ngaiin, a nunglamah belampa a ki a singbawka awk a na om a oma: huchiin, Abrahamin belampa a vamana, huai a tapa sikin halmanga pumpiakna dingin a lan zotaa.


Mordekay na tirey samba mo ka koy Yahudancey kulu do, ka koy Zerses laabu zangu nda waranka cindi iyya kulu ra, ka margu nda laakal kanay da cimi sanniyaŋ. 	 Huan Judate tengteng kiang ah, Ahasura gama bial ja leh sawm nih leh sagihte kiangah, lungmuanna leh thutak thute toh laikhakte a khakta a,


Hangey mo feeri, wo kaŋ na deena naagu mo, sahãadin no a feeri. Bora salaŋ hal a ma boori. 	 Huchiin, a bilte khawng a hongkihonga, a lei gakna leng a hongkiphel a, chiantakin a pauthei ta.


Amma baa Titos kaŋ go ay banda, kaŋ ga ti dumi cindey boro, i man'a tilasandi ka dambangu*. 	 Himahleh, Tita ka kianga om leng Grik mi himahleh zeksumsak teiteiin a om kei hi.


Yaadin mo no goy hanney go taray kwaaray. Wo kaŋ yaŋ manti yaadin mo si tugu. 	 huchibang mahin thil hoih hih kilangsa a om a, huchibang loute leng sel theih ahi kei hi.


«Ni ma ci Haruna nda nga izey se ka ne: Woone no ga ti sargay summaare kaŋ i ga ton asariya*: Sargay summaare kaŋ i ga ton ma hanna feema danji izey boŋ kala mo ma bo. Danjo ma soobay ka di feema ra. 	 Kuapeuh in thil hihkhial in, TOUPA thu tatleek khum taleh, sum kepsak thu ah hiam, leep thu ah hiam, guktaak thu ah hiam a innsak-innkhangte khem in, a innsak-innkhangte zuaubawl taleh,


Sohõ kay a ga hima araŋ m'a yaafa, k'a bina gaabandi, hala bora din dumi ma si koy ka miri nga bine saray booba sabbay se. 	 Huchiin na ngaidam un na khamuan zota ding uh ahi, huchilouinjaw bangchichi hiamin mi huchibang a lungkham luatnain a valh zou kha ding.


Ni ga goro Gosen laabo ra. Ni ga maan ay noodin, nin da ni izey da ni izey izey da ni haw kurey da feejey da hay kulu kaŋ go ni se. 	 Huchiin, Gosen gamah na om dinga, ka kiang ngeiah na om ding, nang leh, na tate leh, na tute leh, na belam honte leh, na bawng honte leh, na neih tengteng toh.


Rabbi Irikoy ne mo: «Guna, albora te danga iri ra afo cine kaŋ a ga ihanno da ilaalo bay. Sohõ binde, a ma si nga kambe salle ka kaa fundi tuuri-nyaŋo gaa, ka ŋwa ka funa hal abada.» 	 Huan, Toupa Pathianin, Ngai un, pasal a sia leh a pha theiin ei bang a hong hita; tuin a khuta sawkin, hinna sing gah loua nein, khantawnin a hing kha ding, a chi a,


Alwaato din mo ay fahama ye ka kaa ay gaa. Ay mayra darza se mo ay beera d'ay booro ye ka kaa ay gaa. Ay faadancey d'ay koy kayney ye k'ay ceeci, ay sinji mo koyne ay mayra ra. Ay du beeray ka bisa waato wano. 	 Huai lai mahin ka theihtheihna ka kiangah a hongkika; ka gam thupina, ka lalna leh hoihna ka kiangah lah a hongkika; huan ka midotte leh ka toupaten kei kiang a honzong ua; huchiin ka gamah kiptakin ka dinga, kei dingin thupina lian mahmah behlapin a omta hi.Huchiin kei Nebukadnezzarin van Kumpipa ka phatin ka pahtawiin ka zahtaka; a thilhih tengteng lah thutak ahi a, a lampite taka omte a hihniam thei hi.


Ay ga ne araŋ se: cino din ra boro hinka ga bara daari fo boŋ, i g'afo sambu k'afa naŋ. 	 Ka hon hilh ahi, huai janin lupna khatah mi nih a om ding ua, khat lakin a om dinga, khat nutsiatin a om ding.


Zama bonkoono ga maa, hal a ma nga koŋŋa faaba bora kambe ra kaŋ ceeci nga ma in d'ay izo kulu halaci, k'iri fay da tubo kaŋ Irikoy n'iri no. 	 Kumpipa'n kei leh ka tapa Pathian gouluahlou ding a hihman tummi lak a na sikhanu honkhe ding in a na ngaikhe ding ka chi a.


Rabbi ye ka salaŋ Musa se ka ne: 	 Huan, TOUPA'N Mosi a houpih a,


Dawda binde gaan Rabbi jine nda nga gaabo kulu. Dawda go ga daabu nda lin* kwaay kwaaray. 	 Huan, David TOUPA ma ah a theihtawp in a lam a, David in puan malngat siampu puannak a silh a.


Misira ya haw zan hanno no, Amma nyafa fo go ga kaa ka fun azawa kambe haray. 	 Aigupta bel bawngla hoihtak ahi, himahleh mal akipan nasemmi ding hongkuanin a hongpai hi.


Sanda mate kaŋ cine beene hirriyaŋ ga say ka daray. Yaadin cine mo no boro kaŋ ga zumbu ka koy Alaahara, A koy si ye ka kaa koyne. 	 Meipi a mangthanga a omta kei bangin, huchiin kuapeuh Seola pai suk a hongpai tou nawnta kei uhi.


A ciya mo, waato kaŋ boro fo maan zama nga ma sombu a se, kala Absalom ma nga kambe salle ka bora di k'a garba sunsum. 	 Hichi bang in leng a chi, kuapeuh amah chibai ding a zuan tou peuhmah a na sawk a, a len a, a na tawp sek hi.


Gaa no Sawulu ne nga jinay jarekwa se: «Ma ni takuba foobu k'ay zorme nd'a, zama borey kaŋ si dambangu* wo ma si kaa k'ay taabandi.» Amma a jinay jarekwa wangu ka woodin te, zama a ga humburu gumo. Woodin sabbay se no Sawulu na nga takuba sambu ka kaŋ a boŋ. 	 Huchihlaiin Saulin galvanpopa kiangah, Na namsau dok khia inla, huaiin hondawt pailetin; huchilouinjaw hiai zeksumlouhte hongpaiin bawl louhlouhin a hon bawl kha ding uh, a chi a. Himahleh a galvanpopa a ut kei; a lau mahmah ngala. Huajiakin Saulin a namsau a laa, kisatnan a neita hi.


Zama Musa ne: «Hunkuna araŋ m'araŋ boŋ hanandi Rabbi se. Oho, boro kulu ma gaaba nda nga izo, a ma gaaba nda nga nya-izo mo, zama Rabbi m'araŋ no albarka hunkuna.» 	 Mosi in lah, Tuni in TOUPA lam ah kihih siangthou un, michih a tapa tungah leh, a unaupa tungah; tuni a na tung ua vualzawlna a honpiak theihna ding in, a na chi ta ngal a.


Gaa no araŋ ga bara toonanteyaŋ da adilitaray goy kaŋ fun Yesu Almasihu do ka koy Irikoy darza d'a sifayaŋo gaa. 	 Pathian thupina leh pahtawina dinga, Jesu Kris jiaka hongom dikna gahte-a dima na om theihna ding un.


Laabo kaŋ ra araŋ ga goro din, kaŋ a bindo ra no ay mo ga goro, araŋ ma s'a ziibandi, zama ay wo, Rabbi, ay go Israyla izey game ra ga goro.» 	 Na omna gam uh, ka omna na hih thanghuai ding uh ahi kei; kei TOUPA lah Israel suante lak ah ka om ngal a, chi in, chi in.


Israyla n'a kar da takuba k'a laabo ŋwa za Arnon gooro gaa kal a koy to Yabok gooro gaa, danga Amonancey hirro nooya. Amonancey hirro gonda gaabi gumo. 	 Huan, Israel mite'n namsau in a sual ua, a gam Arnon a kipan Jabok tan in, Amon suante tan in a neihsak uh: Amon suante gam a haksa mahmah


Ay ze, ay g'a tabbatandi mo: Ay ga laakal da ni farilley kaŋ adilitaraykoyyaŋ no. 	 Na vaihawmna diktatte jui dingin ka kichiama, ka hihkip lai hi.


Ni bina boŋbeera no ka ni fafagu, Ya nin kaŋ goono ga goro tondey kortimey ra, Nin kaŋ ni nangora go hala beene tondey boŋ, Nin kaŋ goono ga ne ni bina ra: ‹May no g'ay zumandi?› 	 Aw nang, suangpi kitam kala teng, mun sang luah, Kuan ahia lei a hohke sak ding? lungsima chipa, na lungtang kisaktheihna in nang a hoh khemta hi.


Amorancey mo kaŋ yaŋ go noodin tudey laabo ra da goray fatta araŋ gaa k'araŋ gaaray danga yu hamni yaŋ cine. I n'araŋ kar ka zeeri mo za Seyir tondo gaa ka koy to hala Horma. 	 Huan, huai tang ah Amorte'n a honna sual ua, khuai mi delh bang in a hon na delh ua, Seir a kipan in Horma tan in a hon that zel ua.


Ya Irikoy, ni koytaray karga ya hal abada abadin wane no. Ni koytaray sarjilla ya sarjilla kayante no. 	 Diktatna na deiha, gilou-salou na hua hi, huaijiakin, Pathian, na Pathian in, na lawmte sangin nakpi in nuamna thau a honnilhta hi.


zama za hano kaŋ hane ay kande Israyla ka kaa hala hunkuna, ay mana goro fu kulu ra. Amma hukum ka koy hukum ra, da nangoray ka koy nangoray ra no ay go. 	 Israel suante Aigupta gam akipan ka pi khiak akipan tutanin in ah ka om keia; puanin leh biakbuk ah ka om jel jaw hi.


Adilitaray nafa ga ciya laakal kanay. Adilitaray alhakko mo ga ciya bine ra baani da deyaŋ timmante kaŋ sinda sikka hal abada. 	 Huan, diktatna nasep tuh kituahna ahi dinga, diktatnaa thil pawt lah khantawna muang taka omna leh kitheihchetna ahi ding.


Ngey no ga ti zeytun* tuuri nya hinka da fitilla hinka kaŋ goono ga kay ndunnya Rabbo jine. 	 Hiaite tuh olive sing nihte leh khawnvak koihna hihte, leitunga Toupa maa dingte ahi ua.


Rabbi taalamo booro sanni mo, i n'a bare ka te boŋbeeray hari. I n'a dan ka te himandiyaŋ, ngey fanta harey da ngey fanta jinayey wane. Woodin se no ay mo n'a ciya fanta hari i se. 	 A kizepna kilawmna uh a kisaktheihpih ua, a kihhuaina milim un leh a nitna thil un a uak sak zo lel uh ahi; huai jiak mahin amaua dingin thil kihhuai dingin ka nabawlta hi.


Oho mo, araŋ, Tir da Zidon da Filistiya laabey kulu, ifo k'ay zaa d'araŋ? Araŋ go ga bana ay se no? D'araŋ g'ay bana mo, yaadin gaa kala sahãadin ay m'araŋ banando yeti araŋ boŋ da waasi. 	 A hi, aw Tuira leh Sidon leh Philistia gam tengteng aw, kei ading in bang na hi ua leh? na thuk sin ua hia? non thuk uleh, hat takin, kin takin na thukna uh na lu tung mahmah uah ka hon thuk sam ding hi.


I na jinde tunandi ni gaa, i du faaba. I de ni gaa, i mana haaw. 	 Kei jaw mihing himhim ka hi keia, tangtel phet ka hi a; mihingte gensiat leh mite muhsit ka hi.


Kal i na ngey baabo haŋandi baji koyne cin woodin mo ra, ikayna mo koy ka kani nd'a. Amma baabo mana a kaniyaŋo bay, sanku fa a tunyaŋo. 	 Huchiin, huai janin leng a pa uh uain a dawn sak nawn ua: huan, a naupang jaw a thou a, a kiangah a valumtaa; huan, aman a lup lama phawk keia, a thoh nawn lam leng a phawk sam kei.


Ya nin, Sihiyona ize wayo, ni laalayaŋo alhakko kubay. Rabbi si ye ka konda nin tamtaray koyne. Ya nin, Edom ize wayo, a ga ni laala alhakko bana ni gaa, A ma ni zunubey gundo fisi ka kaa taray mo. 	 Aw zion tanu, na thulimlouhna gawtna zoh a hita; saltanna ah nang a honpi mang nawnta kei ding: na thulimlouhna a hongveh ding, Aw Edom tanu; na khelhnate a mukhe dinghi


Amma farka tu Balaam se ka ne: «Manti ay ya ni farka no, kaŋ boŋ ni ga kaaru waati kulu hala ka kaa hunkuna? Ay doona ka yaawo cine te ni se no, wala?» Balaam tu ka ne: «Abada!» 	 Huan, sabengtung in Balaam kiang ah, Tu tan a na tuanna ngitnget na sabengtung ka hi ka hia? hichi bang in ka hon hih ngei ahia? a chi a. Aman bel, Hih ngeilou e, a chi a.


A ye k'afo donton koyne. Nga wo i n'a wi. A na iboobo fooyaŋ mo donton. Afooyaŋ i n'i kar ka tutubu, afooyaŋ i n'i wi. 	 Huan, sikha dang a sawl nawn jela; huai mi tuh a na hihlum ua. Sikha dang tampi leng-khenkhat a na vua ua, khenkhat a na hihlum ua.


kala ni ma maa i se beena ra. Ma ni jama Israyla zunubey yaafa i se, ma ye ka kand'ey laabo kaŋ ni n'i kaayey no din ra. 	 Nang van ah na nangaihkhiaksak inla, na mi Israelte khelhna ngaidam inla, a pute uh gam na piakah pi nawn in.


Haruna ga Israyla izey maayey jare nga bina boŋ, ciiti gande daabiro ra, saaya kaŋ a ga furo nangu hananta ra. Fonguyaŋ no duumi Rabbi jine. 	 Huan Aronin, TOUPA maa theihgige tawntungna dinga, mun siangthoua a hoh chiangin, a lungtang tungah vaihawmna omtuamah Israel suante minte a po ding hi.


a m'ay no Makpela tondi guuso, kaŋ go a se a faro me gaa. Nooru marge kaŋ cine a go, a m'a taŋ ay se araŋ jine, a ma ciya ay wane fijiyaŋ se.» 	 A lou tawa om, a neih, Makpel kokhuk honpe dingin, na lak ua vuina mun ding gou dingin aman hun na sak zahzah uh la henla honpe leh, chiin, a houpiha.


Yehosafat goy cindey binde, za sintinay wano ka koy kokor banda wano, a go, i n'i hantum Yehu Hanani izo tira ra kaŋ i daŋ Israyla bonkooney tira ra. 	 Huan, ngai dih ua, Jehosaphat thil hih tengteng a bul akipan a a tawp phain Hanani tapa Jehu tanchin gelhna ah atuang a, huai Israel kumpipate tanchin buah a tuang hi.


Ay ga boro nda nga nya-ize soote ngey da care gaa, baabey da izey care banda. Yaadin no Rabbi ci. Ay si suuji i se, ay si jalla i gaa, ay si bakar mo, sanku fa ya fay d'i halaciyaŋo. 	 Amau ka kiphusak dinga, pate a tate utoh, chih TOUPA thu pawt ahi: amau ka hihman louhna khop dingin amau ka hehpihin ka hoihin ka lainat kei ding.


Amma zaari iyyanta ya fulanzamay hane no kaŋ ni ga haggoy Rabbi ni Irikoyo se. A ra ni ma si goy kulu te, nin wala ni ize aru, wala ni ize way, wala ni bannya, wala ni koŋŋa, wala ni yeeji, wala ni farka, wala ni alman fo kulu, wala ni ce-yaw kaŋ go ni windo ra. Zama ni bannya da ni koŋŋa, ngey mo ma fulanzam ni banda. 	 A ni sagih nin bel TOUPA na Pathian adin khawlni ahi; huai niin na himhim na sep ding ahi kei, nangleng, na tapain leng, na tanuin leng, na sikhapan leng, na sikhanuinleng, na bawngtalin leng, na sabengtungin leng, na gan laka a koi mahin leng, na ina gam dangmitein leng; nangmah mah banga na sikhapate, na sikhanute leng a khawl ding uh ahi.


May no ga hima laakalkooni, May no ga waani sanni feeriyaŋ mo? Boro laakal ga naŋ a moyduma ma farhã cabe, A g'a mo-kuuru hawyaŋ feeri mo. 	 Mi pil banga om kua ahia? huan thil hilhchetna kua ahia thei? Mihing pilnain a mai a vak saka, a mai takna a kikheng hi.


Ay g'ay Biya daŋ araŋ ra, ya araŋ candi ay hin sanney ra, araŋ g'ay farilley haggoy k'i goy te mo. 	 Huan na sung uah ka kha ka koih dinga, ka dan bawlah ka hon vaksak ding a, ka thupiakte na kem ding ua, na zui ding uh.


Haŋ kaŋ a di da haŋ kaŋ a maa, woodin yaŋ no a goono ga seeda, amma boro kulu si yadda nd'a seeda. 	 A muh leh a jak peuh a theisak jel ahi; kuamahin a thu theihsak a taksang kei uh.


Ni binde, ya nin boro izo, ma duray da bine saray. Bine saray konno no ni ga duray d'a i jine. 	 Tetsak ahi, leh dingin, ahi namsau tathiam tetsak ahi, thatmi khuta tuang ding in.


da Amam, da Sema, da Molada, 	 Aman te, Sema te, Molada te;


A ne: «Ya Rabbi Irikoy, ay koyo Ibrahim wano, ay ga ni ŋwaaray, m'ay gaa hunkuna. Ma gomni cabe ay koyo Ibrahim se. 	 Huan, Aw Toupa, ka pu Abraham Pathian, hehpihtakin tuniin hon lohchingsak in, ka pu Abraham tungah hehpihna langsakin.


Hebron izey din, Yeraya no ga ti i jine bora. (Hebron kunda wo, Dawda koytara jiiri waytaacanta ra i na fintalyaŋ te i asulo nd'i kaayey almayaaley boŋ. I na boroyaŋ gar i game ra Yazer kwaara, Jileyad laabu, kaŋ yaŋ sooje beeriyaŋ no.) 	 Huan Hebron mi Jerija bel a suan uh tungtang thu-a inko pipen lamah Hebronte pipa pen ahi. David kum sawmli a lal kuma a zon un Gilead gama Jazer khua ah mi hat hangsan a mu khia uhi.Huan a unau mi hangsante sang nih leh za sagih ahi uhi. Huaite inkuan pipen, kumpipa Davidin Pathian lam thil chiteng leh kumpipa na lam thu-a Reubente, Gadte, Manasite nam kimkhatte heutu dia bawlte ahi uh.


Ni ma fongu kaŋ ni mo, ni goro ka te bannya Misira laabo ra, amma Rabbi ni Irikoyo na ni fansa. Woodin se no ay na ni lordi nda haya din hunkuna. 	 Huai Aigupta gamah sikha na nahita ua, TOUPA na Pathian un a hontan chih na theigige ding uh ahi; huaijiakin ahi, tua hiai thu khawng kon piak.


Sanda hindiri cine waati kaŋ boro mo hay, Yaadin cine no, ya ay Koyo, da ni mo hay, Ni ga donda i alhaalo. 	 Min khanloh nunga mang bangmah a sak louh bang un, Toupa aw, na halh hunin amau lim leng bangmah na sa kei ding hi.


A ma feeji gaaru izo jinda kaa, nango kaŋ i ga zunubi se sarga wi, nda sargay summaara kaŋ i ga ton, nangu hananta ra. Zama mate kaŋ zunubi se sargay go, yaadin no taali se sargay mo ga bara. A ga hanan gumo. 	 Huan, khelh thoihna leh haltum thillat a goh zelna mun uh, mun siangthou ah belamnou pa pen a gou ding ahi: khelh thoihna siampu a tuam ahi bangmah in tatlek thoihna leng siampu a tuam ahi ngal a: thil siangthou mahmah ahi hi:


Naftali ra, i du wongu nya zambar fo. I banda mo gonda boro zambar waranza cindi iyye kaŋ yaŋ ga koray da yaaji jare. 	 Huan Naphtali akipan heutu sang khat, amaute kiangah lum leh teipi sing thum leh sang sagih.


I ye ka kaa Urusalima koyne. Waato kaŋ Yesu goono ga windi Irikoy windo ra, alfaga beerey da asariya dondonandikoy da arkusey kaa a do. 	 Huan, Jerusalem khua a tung nawn ua; huan, Pathian biakina a vakvak laiin siampu liante, laigelhmite, upate a kiangah a hong ua,


Firawna binde ne a nya-izey din se: «Ifo ga ti araŋ goy?» I ne Firawna se: «Ni bannyey wo hawjiyaŋ no, iri nda iri kaayey.» 	 Huan, Pharo in, a unaute kiangah, bang na sem na hi ua? Achia. Huan, amau. Pharo kiangah, na sikhate, kou honsuangte akipan, belam chingmite ka hi uh, ach ua.


Hay kulu si no kaŋ ga bisa boro se a ma ŋwa, a ma haŋ, a ma maa kaani nga goyo ra. Woone mo ay di, Irikoy kambe ra no a ga fun. 	 Mihing adinga a neka a dawna, a sepgimnaa thilhoiha a kha a bualsak vala hoihjaw bangmah a om kei hi. Hiai leng ka theia, Pathian khut akipan om ahi.


Ahab furo nga fuwo ra da bine tiŋay kaŋ kaani si no, Yezreyel bora Nabot sanno se kaŋ a ci a se, zama a ne: «Ay s'ay baaba tubu kalo no ni se.» Kal a kani nga daaro boŋ ka nga moyduma bare ka wangu ka ŋwa. 	 Huan Jezreel mi Nabothin huchibang thu a kianga a gen jiakin Ahab bel ngui leh lung hilou takin a in ah a lut a, ka pute gou ka hon pe theikei ding, achi bikbek ngal a. Huchi in a lupna ah a lum a, khat lam a nga a, an himhim a ne nuam ta kei hi.


Yehosafat binde goro Urusalima ra. A ye ka fatta koyne ka furo borey ra za Beyer-Seba kal a koy Ifraymu tondey gaa. A ye ka kand'ey Rabbi i kaayey Irikoyo do. 	 Huan, Jehosaphat bel Jerusalem ah a oma; huan Beer-seba akipan Ephraim tang gam phain a mite lakah a hoh nawna, TOUPA a pi leh pute uh Pathian lam ah aman a pi kik nawn veka.


Soojey kaŋ yaŋ go ce gaa mo fun Filistancey gata ra, ka te sata hinza. Jama fa koy fonda kaŋ ga koy Ofra din gaa, ka koy Suwal laabo ra. 	 Huan, lokmite Philistia mite panmun akipanin pawl thumin a hongkuan ua: pawl khatten Sual gama Omphra lam juan lampi a jui ua; huan, pawl khatten Beth-horon lam juan lampi a jui uh;


Woodin banda mo ni furo i jine zaari buru sari himandi ra, cin mo danji sari himandi ra, zama ni m'i no kaari fonda kaŋ i ga gana din ra. 	 Huailouin sunin meipi kitungin amaute na piaa; janin mei kitungin, a paina ding lampi ua vakna amaute kianga pe dingin.


Bonkoono binde kay nga kayyaŋ nango ra ka alkawli sambu Rabbi jine, ka ne nga ga Rabbi gana, nga m'a lordey, d'a seedey, d'a hin sanney haggoy da nga bina kulu da nga fundo kulu mo, zama nga ma sappa sanney kaŋ go hantumante tira ra din toonandi. 	 Huan, kumpipa bel a munah a dinga, huai laibua tuang thukun thu hihkip dingin a lungtang tengteng leh kha tengtenga TOUPA jui ding leh a thupiakte, a thutheihsak te, a thusehte pom dingin TOUPA maah thu a khung uhi.


A di hi hinka go ga fandi teeko me. Day sorkey wo fatta hiyey ra, i goono ga taarey nyun. 	 Huan, dil geia long nih om a mua, himahleh nga manmite lah a pawt khia ua, a lente uh a sawp ua.


Ya ndunnya dumey Bonkoono, may no si humburu nin? Zama borey ma humburu nin wo wazibi no, Za kaŋ ndunnya dumey laakalkooney kulu ra, D'i koytarayey kulu ra, Boro kaŋ ga hima nin si no. 	 Aw namte kumpipa, kuan ahia honkihta lou ding? huailah na tuakzou him ngala. Namte mi pil tengteng lakahte, a gam himhim lak uah leng, nang bang mahmah a om kei uh.


Ya Israyla, ni annabey te sanda saaji fimbo ra zoŋoyaŋ cine. 	 Aw Israel, na jawlneite kho Tulsa sehal bang lel a hita uh.


Hiram na nyunayaŋ taasey din, da peeluyaŋ, da taasayaŋ te. Yaadin cine no Hiram te ka goyey kulu ban d'a bonkoono Suleymanu se Rabbi windo ra: 	 Huan, Hiramin kisilna belte, vutluahte, maiphiatkuangte a bawla, huchiin, Hiramin Toupa in dingia Solomon a bawl sak tengteng a man vekta a;


Baa kaŋ Yahuda te zaama nga nya-izey boŋ hala bonkooni fun a gaa, kulu nda yaadin hay-jine darza ya Yusufu wane no.) 	 A unaute tungah Juda a vualzoua, amah akipanin lal a hongom ngala; ahihhangin upatna Josephaa ahi: )


Amma boro boobo alfagey ra da Lawi borey ra, da kaayey windi arkusey da dottijo zeeney, ngey kaŋ yaŋ ga windi zeena bay, i hẽ da jinde beeri waato kaŋ i di i na Rabbi windo daba sinji. Amma boro boobo cilili nda gaabi farhã sabbay se, 	 Himahleh siampute leh Levi mite leh pipute inkote laka mi tampi, a mit ma mahmah ua hiai in suangphum a kikoih laia, tua in masa mute putekte, aw ngaih takin a kap khia ua; huan mi tampi nuamsain ngaihtakin a kikou uhi:Huchiin miten nuamsakna kikouna husa mite kahna husa toh a theikak theikei ua: mite lah ngaih takin a kikou un, a husa lah gamla piah a kiza ngala.


Zama ni ya dumi hanno no Rabbi ni Irikoyo se. Rabbi mo na ni suuban ni ma ciya nga bumbo jama ka waana dumi cindey kulu kaŋ yaŋ go ndunnya ra. 	 TOUPA na Pathian uh adingin lah nam siangthou na hi ngal ua, leitunga nam tengteng tungah amaha tuam mawng hi dinga TOUPAN a hontel na hi uhi.


Ni ma salaŋ Israyla izey se mo ka ne: ‹Araŋ ma hincin jindi fo suuban kaŋ ga te zunubi se sargay. Wa suuban mo handayze fo nda feej'ize fo, haraŋ wane yaŋ, kaŋ laru kulu si i gaa. Ngey mo ga te sargay summaare kaŋ i ga ton. 	 Huan, Israel suante kiang ah, Khelh thoihna ding in kelpa, huan haltum thillat ding in bawngnou leh belamnou kum khat a upa tuaktuak gensiatbei chiat.


A windanta kulu, zambar way cindi ahakku no. Za han din hane ka koy jina mo, gallo maa ga ciya RABBI GO NOODIN. 	 A kimvelin tong sing khat leh sang giat ahi dinga; huai ni a kipan in khopi min bel TOUPA omna mun chih ahi dinga hi.


Kal ay ne: «Naŋ ya tun sohõ, Ka bar-bare kwaara fondey da batamey ra, Ay ga nga kaŋ ay bina ga ba din ceeci.» Ay n'a ceeci, amma ay mana di a. 	 Ka thou dia, khopi kimah ka pai dinga, kongzingte leh lam liante ah, amah ka khain a it ka zong ding, ka chi a ka zonga, himahleh amah ka mu kei.


Ruben ga ti Israyla hay-jina. Ruben izey ga ti: Hanoku, Hanoku izey jama baaba; da Pallu, Pallu izey jama baaba; 	 Israel ta chil Reuben: Reuben tapate: Hanokte innkuan lak a mi Hanok: Palute innkuan lak a mi Palu:


Koyne, boro kaŋ ze da beene, a koy ze da Irikoy karga, ka margu nda nga kaŋ go a boŋ ga goro mo. 	 huan, van lou a kichiam peuhmah leng Pathian tutphah leh a tung a tupa lou a kichiam hi ahi.


Amma koytara izey, i g'i catu taray kubay bi ra. Noodin no i ga hẽ ka hinjey kanji.» 	 gam tate jaw polam mialah paihkhiakin a om ding uh; huai ah tuh kah leh hagawi a om ding, a chi a.


A ciya binde, saaya kaŋ iri to ni bannya, kaŋ ga ti iri baabo do, iri n'iri koyo sanney ci a se. 	 Huan, hichi ahia, na sikha ka pa uh kiang ka vatun un, pu, na thu ka hilh ua.


A n'i donton mo i ma koy Baytlahami, ka ne: «Wa koy. Araŋ ma zanka din baaru ceeci nda laakal. Waati kaŋ araŋ du a mo, araŋ ma ye ka kande ay se baaro, zama ay mo ma koy ka somb'a se.» 	 Huan, amau tuh Bethlehem khua ah a paisaka, Pai ta unla, naungek thu ngentel takin dong khia un, huan ken leng amah ka hongbiak theih samna dingin, na muh tak un, honghilh un, a chi a.


Ganji ham cindey sanni mo binde, i n'i mayra ta i gaa, amma i n'i fundi jirbey kuukandi jirbiyaŋ da alwaati fo. 	 Huan sa dangte a hihleh, a lalna uh lak mangin a om a: a hinnate uh hunseh khat leh hun khat tan hihsauin a om.


Haw kaŋ i kuru farro ra mo, iway. Haw kaŋ i kuru saajo ra mo waranka, da feeji zangu, kaŋ waana ganji hamey: jeeriyaŋ da ŋweyaŋ da curoyaŋ. 	 Bawngtal thau tak sawm, bawngtal gamta chi sawmnih, belam ja toh; huaite lou leng sakhi te, sangai te, sakhi tal te, ak vak thaute leng.


To. I boro hinza din game ra, may no ni ga tammahã ka ciya gorokasin bora din se kaŋ kubay da kosaraykoy?» 	 Huai mi thumte lakah, suamhatte tuakpa adin, inveng hipen kua hiin na gingtaa? a chi a.


M'i fongandi mo i ma ngey boŋ ye ganda koyey kulu nda hinkoyey kulu se. I m'i sanney gana, i ma goro soolante goy hanno kulu teeyaŋ se. 	 Vaihawmte leh thuneite lak a kitahlut dingdan bang, thuman dingdan bang, thilhoih chiteng hihngap dingdan bang,


I ga bana Kaynu se sorro iyye. Lameku mo, i ga bana a se sorro wayye cindi iyye.» 	 Kaina phu bawn amun sagiha la ding ahih uleh Lamek phu amun sawm sagih leh sagihin a la ngei ngei ding uh, a chi hi.


Amma alwaato kaŋ Yahuda bonkoono Ahaziya di woodin, a na Bayt-Hagan fonda gana ka zuru. Yehu mo n'a ce gana. A ne: «Wa nga mo kar torka ra.» I n'a kar mo, Gur zijanta ra, kaŋ go Ibleyam jarga. A zuru ka koy hala Mejiddo. Noodin no a bu. 	 Himahleh Juda kumpipa Ahaziain huai a muhin huan in lamah a tai a. Huan, Jehu in a delh a, Amah leng huai kangtalai ah that toupah un, a chi a; huchiin Ibleam kho kiang, Gur zottouhna ah a sual uh.


A n'ay hamay ka kaa ay ibare gaabikoono kambe ra, Da borey kaŋ yaŋ konna ay kambe ra, Zama i bisa ay gaabi. 	 Kei hon dou hat tak lak ah a hon humbit a, kei hon hote lak ah leng; kei a ding in lah a hat lo ngal ua.


Araŋ m'i ŋwaari sargayey daŋ i banda, danga: hamni baano kaasumante nda ji, zaka yagga cine yeeji fo se, zaka iddu cine feeji gaaru fo se, 	 A tangbuang thillat uh, tangbuang nelte sathau a helkhawm, bawngtal khat ah mun sawm a khen a mun thum.


Oho, ay si bakar a izey se, Zama kaaruwataray izeyaŋ no. 	 Huaijiakin, ngaiin, lingin na lampi ka daikaih khum dia, amah nanna ding in dai ka kai dia, huchiin a lampite a mu kei ding.


Woodin sabbay se no ay ga Samariya ciya sanda kwaara zeeno gusam, Sanda reyzin* tilamyaŋ kali cine. Ay g'a tondey gunguray gooro ra, Ay m'a tiksa mo fisi ka kaa taray. 	 huaijiakin Samari bel gama thil se om khawm bangin ka bawl dinga. grep huan mun bang maiin: huan, huailai muna suangte lui guam lamah ka khuk khe dinga, suangphumte ka dawksak ding.


Alwaato kaa, zaaro kaayaŋ maan! Dayko ma si farhã, neerako mo bine ma si sara, zama futay korno kaa i marganta kulu gaa. 	 Hun a hongtungta, ni a hongnai ta: a leimi kipak kei henla, a khawngmi leng dah kei hen: hehna lah a vek ua tungah a om ngala.


Waato din gaa no a jama fongu doŋ jirbey da Musa alwaato ka ne: Man bora kaŋ fun d'ey teeko ra, Da Rabbi jama kurukwa i banda? Man gaa a go, nga kaŋ na Biya Hanna daŋ Musa bina ra? 	 Huai laiin a miten Mosi nidanglai nite a theigige ua, huchiin a chi uh, Tuipi akipana a belam hon chingmite ton amaute pi Toupa koi a om ahia? a khasiangthou a lak ua koi koihpa koia om ahia?


Wiiza! Suleymanu karga kaŋ i ga jare no, Kaŋ boro gaabikooni waydu goono g'a windi, Israyla* ra gaabikooniyaŋ no. 	 Ngaiin, Solomon lupna ahi; a kimah mi hat sawmguk, Israel mi hatte a kipan a om uh.


Ay du ka faham mo kaŋ a go, manti Irikoy no k'a donton, amma a na annabitaray woodin ci no ka gaaba nd'ay. Tobiyayaŋ da Sanballat mo, ngey no k'a sufuray. 	 Huan ka ngaihtuaha, huchiin, ngaiin, Pathianin amah a sawl keia; himahleh ka siatna dingin hiai genkholhna a genkheta hi: Tobia leh Sanballatin amah a guai uh.


Kala day, ma haggoy ni ma si kuri ŋwa, zama kuri no ga ti fundi. Ni ma si ham da nga fundo mo ŋwa. 	 Sisan jaw ne lou dingin pilvang un; sisan lah hinna ahi ngala; hinna nangawn toh sa na ne ding uh ahi kei.


A na Israyla izey ra sahãkooniyaŋ donton, i ma koy ka sargay kaŋ i ga ton salle Rabbi se, i ma yeejiyaŋ dumbu mo k'i salle saabuyaŋ sargay Rabbi se. 	 Huchiin TOUPA kianga bawngtala halmang thillat lan leh lemna thillat bawl, Israel suante laka tangval te a sawlta a.


Danga mate kaŋ cine Rabbi ci Musa se, yaadin no Zelofehad ize wayey mo te. 	 Huan, TOUPA'N Mosi thu a piak bang geih in Zelophehad tanute'n a hih uhi.


Yayel na nga kamba daŋ kuuru fu lola gaa, A kambe ŋwaaro na goy-teerey ndarka sambu. Ndarka mo no a na Sisera kar d'a. A n'a boŋo kar ka fun; Oho, a n'a hanga dundo fun-fun. 	 Kilhna a tawia, a taklamin nasemmi sek; huan, sekin Sisera a khena, a lu ah a khen paisuaka, ahi, a haijek ah a khena, a khen tal vengvong.


Zafetu izey neeya: Gomer, Magog, Maday, Yaban, Tubal, Mesek da Tiras. 	 Japhet tapate; Gomer, Magog, Madai, Javan, Tubal leh Mesek, leh Tira.


A hay Ibrahim se Zimran da Yoksan da Medan da Midiyan da Isbak da Suwa. 	 Huan, aman Joksante, Jedante, Midiante, Isbakte, Suahte a neihsaka.


Araŋ ma laakal dake hayey kaŋ yaŋ go beena ra gaa, manti hayey kaŋ yaŋ go ndunnya ra gaa. 	 Tung lama thil omte ah na lungsim uh nga un, leia thil omtea nga louin.


Rabbi mo na teeku ham beeri fo soola kaŋ ga Yonana gon. Yonana goro mo teeku hamo gunda ra cin hinza da zaari hinza. 	 Huan, jona, nga gilsung akipanin, TOUPA a Pathian kiangah a thum a.


Woodin se no iri ne: sohõ naŋ iri ma soola, iri ma feema cina. Day, manti sargay kaŋ i ga ton tonyaŋ se bo, manti mo sargayey kaŋ yaŋ i ga dumbu teeyaŋ se. 	 Huaijiakin, kisa un, maitam I bawl ding uh, halmang thil latna ding leh kithoihna ding bel hi louin:


Kaŋ ay fun noodin binde, ay kaa isa daŋanta mayraykoyey do ka bonkoono tirey no i se. Bonkoono jin ka wongu marga jine boroyaŋ da bari-kariyaŋ daŋ ay banda. 	 Huchin luipi khena ukpipate kiang ka hongtunga, a kiang uah kumpipa laikhakte ka pia hi. Huchiin kumpipan honjui dingin sepaihpawl heutute leh sakol tungtuangmite a sawl hi.


Nya-izey, haŋ kaŋ ay bina ga ba, da mo ay ŋwaara kaŋ ay ga te Irikoy gaa Israyla* se ga ti: i ma du faaba. 	 Unaute aw, ka lungtang deihlam leh amau adia Pathian kianga ka thumna pen jaw, hotdam a hong hihtheihna ding uh ahi


I game ra mo no araŋ n'araŋ diraw te waato, waato kaŋ araŋ goro hayey din ra. 	 Nou leng tumalama huai thiltea na nuntak lai un, huaite ah na om jel uhi.


«Sambu goobo, nin nda ni beero Haruna, ka jama margu. Araŋ ma kay nangu fo kaŋ jama kulu ga di, ka salaŋ tondo se hal a ma nga haro no. Yaadin cine no araŋ ga hari kaa d'a i se tondo ra hala jama ma haŋ, ngey nd'i almaney.» 	 Chiang la inla, omkhawmte omkhawm sak inla, nang leh na unau Aron toh, huai suangpi a mitmuh ua a tui pawtsak ding in hilh in; suangpi a kipan tui na lakkhiak sak ding; huchi in omkhawmte leh a gante na dawnsak ding hi, chi in.


A na teera laalo te Rabbi diyaŋ gaa sanda mate kaŋ a kaayey te. A mana fay da Yerobowam Nebat izo zunubey bo, naŋ kaŋ a na Israyla daŋ i ma zunubi te. 	 Huan, a pute hih bangmah Toupa mitmuhin thil hoihloupi a hih naka; Israelte thil hihkhialsaka a hih Nebat tapa Jeroboam khelhnate a paisan kei hi.


Tuuri-nya hanno si no kaŋ ga ize laalo hay, tuuri-nya laalo mo si no kaŋ ga ize hanno hay. 	 Sing hoih himhim gah siaa gah a om ngei kei; sing sia lah gah hoiha gah a om ngei sam kei.


Yaa no Rabbi ci: Wa si araŋ boŋ fafagu ka ne: «Sikka si Kaldancey ga fay da iri,» kaŋ se i si fay d'araŋ bo. 	 Kaldaiten a honpai san ngei ding uh, chiin, nou kikhem kei un, a pai sin ngal kei ua.


A kaa mo saaya din ra. Kal a na Irikoy saabu gumo. A na zanka din ciine te borey se kaŋ ga Urusalima fansayaŋo batu. 	 Huan, huchihlaitakin amah a hongpaia, Pathian kiangah kipahthu a gena, Jerusalem tatna lamen peuhmahte kiangah Jesu tanchin a gen hi.


Ni n'a birni cinarey kulu bagu-bagu, Ni n'a gallo ciya kurmu. 	 Lampi a pai peuhmahin a thil a laksak jel uh.


Alaama nda dambara hari boobo goono ga te diyey kambey do jama ra. I kulu mo goono ga margu Suleymanu tanda ra da bine folloŋ. 	 Huan, mi lakah Pathianin sawltakte khutin chiamtehna leh thillamdang tampi a hih jel hi. Huan, amaute a vek un lungsim mun khatin Solomon in lim ah a kikhawm jel uhi.


Adin izey, zangu taaci nda waygu cindi taaci no. 	 Adin tate, za li sawmnga leh li.


Istifanos ne: «Alborey, nya-izey da baabey, wa hangan ka maa: Irikoy Darzakoyo bangay iri kaayo Ibrahim se waato kaŋ a go Mesopotamiya laabo ra, za a mana goro Haran kwaara ra. 	 Huan, Stephenin, Unaute aw, pate aw, ngai un. I pu Abraham, Haran khua a a om ma a, Mesopotamia gama a om laiin, Thupina Pathian tuh a kiangah a hongkilaka, a kiangah,


Woodin sabbay se binde, mate kaŋ Biya Hanna go ga ci ka ne: «Hunkuna, d'araŋ maa a jinda, 	 Huchiin, Kha Siangthou gen bangin, Tuni a a aw na jak chiangun,


Yasuwa na boroyaŋ donton i ma tun Yeriko ka koy Ayi kwaara, kaŋ go Bayt-Aben jarga, Betel se wayna funay haray. A ne i se: «Wa ziji ka koy ka laabo windi.» Borey din binde koy ka Ayi guna. 	 Huan, Josuain Jeriko khua akipanin Bethel suahlam Bethaven chin Ai khua ah mi a sawla, a kiang uah, Vahoh tou unla, gam vaenkhia un, chiin a gen a. Huan, mite a vahoh tou ua, Ai khua a vaenkhia uh.


Ay farga ay hẽeni booba sabbay se. Cin kulu ay go g'ay daarijo tayandi, Ay dima mo tay d'ay mundey. 	 Ka mit tuh lungkhamna jiakin a se hulhula; hondoute jiakin a hongtek deuhdeuhta a.


I ne: «Musa hinne do no Rabbi salaŋ, wala? Manti a salaŋ iri mo do?» Rabbi maa woodin mo. 	 Amau, Mosi kiangah kia hia TOUPAN thu a gen tuam? Ei kiangah leng a gen sam ka hia? a chi ua.


Waati kaŋ adilante ga te albarka, kwaara ga farhã. Waati kaŋ boro laaley ga halaci no, borey ga cilili. 	 Mi diktat adia a hoih jel chiangin. Khopi a kipak a; huan gilou a manthat chiangin, kikouna a om.


k'i catu danji futa ra. Noodin no i ga hẽ ka hinjey kanji. 	 hal tuina mei ah a pai ding uh, huai ah tuh kah leh hagawi a om ding, achia.


«Ni ma si Lawitey kunda kabu, ma si i baayaŋo mo lasaabu Israyla ra. 	 Levi chi jaw na simtel ding ahi keia, Israel mite lakah na simtel ding ahi sam kei:


Kala Belsazzar lordi ka ne i ma suniya faka Daniyel gaa. I na wura sisiri sarku a jinda gaa mo, i na fe te a boŋ ka ne a ga ciya mayraykoy hinzante laabo koytara ra. 	 Huchiin Belsazarin thu a piaa, huan dangkaeng khainiang a ngawng kimvelin a oksak ua; amah tungah thu a phuang ua, gamsunga vaihawmmi a thumna hi dingin.


Alwaati woodin ra Irimiya goono ga koy da ye te jama ra, zama i man'a daŋ kasu jina. 	 Huan, Jeremia bel mipite lakah a ututin a vak thei laia: tanna in ah lah a koih ngal kei ua.


da Yefta, da Asna, da Nezib, 	 Iphta te, Asna te Nezib te;


Amma araŋ wo, araŋ tuubi sohõ, hala mo araŋ na haŋ kaŋ ga saba te ay jine, za kaŋ boro kulu na burcinitaray fe nga gorokasin se. Araŋ na sanka sambu mo ay jine windo kaŋ i g'a ce d'a ay maa din ra. 	 Tuin nouten, na hongkihei ua, mi chihin a insak inkhangpa kianga noplenna thu phuangin ka mitmuhin thil dik non hihta ua: Ka min tam inah ka maah thukhun na hongkibawlta ua;


Za a gonda nga tayyaŋo, I man'a beeri mo, A ga waasu ka lakaw da kobto kulu. 	 Hinga a oma, sat puk louh a hihlaiin, loupa dangte main a vuai nak hi.


Woodin se no ay goono ga salaŋ i se da misayaŋ, zama gunayaŋ ra i si di, hanga maayaŋ ra mo i si maa, i si faham mo. 	 Huchi a hih jiakin a kiang uah gentehnain thu ka gen ahi; mu napiin a mu kei nak ua, za napiin a theih siam kei nak uh.


Alwaato din Yesuwa tun ka kay nga nda nga izey, d'a nya-izo Kadmiyel da nga izey, da Yahuda izey, da Henadad izey da ngey izey, d'i nya-izey Lawi borey. Care banda no i ga haggoy da cinakoy kaŋ ga goy te Irikoy windo ra. 	 Huchiin Pathian ina nasemmite heu dingin, Jesua a tapate leh a unaute, Kadmiel leh a tapate, Juda tapate, a ding khawm ta uhi: Henadad tapate, a tapate uh leh a unaute uh Levi mite toh.


Gehazi ne: «Baani samay. Ay windikoyo no k'ay donton. Zama sohõ-sohõ no Ifraymu tondey laabu alborayze hinka kaa ay do, annabi izeyaŋ no. Ay ga ni ŋwaaray, m'i no nzarfu kilo waytaaci cindi gu cine, da kwaay hinka.» 	 Huan, aman, Hoihlam thu hi e, Ka puin, Ngaiin hiai, Ephraim tang gam akipanin jawlneite tapate laka tangval nihin a hongpha guih ua, amaute dangkasik talent khat leh puansilh kikhenna ding nih piain, chiin a hongsawl ahi, a chi a.


Oho, Urusalima ra da Yahuda ra kusu kulu ga ciya hanante Rabbi Kundeykoyo se. Sargay teekoy kulu mo ga kaa ka sambu i ra ka hina i ra mo. Han din hane mo i si neerako kulu gar Rabbi Kundeykoyo windo ra. 	 A hi, Jerusalem leh Judaa bel teng sepaihte TOUPA adingin siangthou ahi ding uh; huan a kithoihte a hongpai ding ua huai belte la-in kithoihna sa a huanna ding uh, huan huai ni chiangin sepaihte TOUPa in ah Kanaan mi a om nawnta kei ding hi.


A na fuwo ganda mo daabu nda wura, a ra da taray fu-izey ra. 	 Huan, a in pialkhang sunglam leh polamah dangkaeng in a luan hi.


Nga neeya: boro kaŋ Irikoy no arzaka nda duure da gaakuri hal a bina mana jaŋ hay kulu kaŋ a ga ba, amma kulu nda yaadin Irikoy man'a no hina a m'i ŋwa, amma yaw no g'i ŋwa. Woodin mo koyne, yaamo no da doori laalo. 	 Mi Pathianin hausakna leh neihzohna leh, zahna a piaka, huchi-a a deihpeuha a kha adia bangmah taksap nei het lou-a, a hihhanga huaia ne dinga Pathianin thilhihtheihna a piak louha, mikhualin a nek jawkna: hiai bangmah lou ahi a, gilou natna ahi.


Bine-kaani-koyyaŋ no ni borey, bine-kaani-koyyaŋ mo no ni tamey, kaŋ yaŋ goono ga kay ni jine han kulu, ka maa ni laakalo. 	 Na mite, hiai na sikha, na kianga om gige na pilna thu ngaikhe gigete a hampha uhi!


Gaa no a ne nga tamey se: ‹Sikka si, hiijay bato go soolante, amma borey kaŋ yaŋ i ce, i mana to r'a. 	 Huan, a sikhate kiang ah, Kitenna ankuang man a hita, ka chialte lah ne tak a hikei uh.


Ay moy n'ay batandikoy guna nda farhã, Ay hangey maa laala goy teekoy kaŋ yaŋ ga tun ay se baaru. 	 Mi diktat tuh tum bangin a pha zeizoia dinga: Lebanon tanga sidar sing bangin a khang huthut ding hi.


Ni ma salanga soola gata banda mo, naŋ kaŋ ni ga koy kwaara banda. 	 Huan, giahmun polamah mun na sep ding ua, huaiah na hoh jel ding uh ahi:


Ya araŋ laabo lalabukoyey kulu, wa Rabbi ceeci. Araŋ kaŋ n'a farilley haggoy, Wa adilitaray ceeci, wa lalabu ceeci, Ka di hal i g'araŋ tugu Rabbi futay zaaro ra. 	 A vaihomna hih, nou leia mi migite tengteng, TOUPA zong un; diktatna zong un, migitna zong un; TOUPA hehna ni ah selin na om kha thei uhi.


Rabbi g'a hallasi k'a funandi, A ga ciya albarkante mo ndunnya ra, Ni s'a no nga ibarey ibaayo se mo. 	 Toupan a gimna lupna munah a hihhat dinga; nang a chi a nat lai in a lupna na bawlsak vek jel hi.


Ni ga hin ka haw-bi haw nda korfo a ma ni bata far no? A ga ni gana ka gooro batamey far, wala? 	 Ostrik-va kha kisathei takin a kijapa; himahleh a khavengte leh a multe a migi hia?


Amma Nahas, Amon bora ne i se: «Woone boŋ no ay g'a ta araŋ se: ay m'araŋ kamba ŋwaari moy kulu looti, ay mo ya naŋ woodin ma ciya wowi hari Israyla kulu se.» 	 Huan, Ammon mi Nahasin a kiang uah, hichibangin ah hi na kiang ua thu ka khun ding; na mit taklam tengteng uh khel khiak vek ding ahi dinga; huai tuh Israel mi tengteng adingin minsiatna ahi ding, a chi a.


Kal ay ne: «Ya Rabbi, Koy Beero, ay ga ni ŋwaaray, ma naŋ! Mate no Yakuba ga te ka kay d'a? Zama nga wo jama kayna no.» 	 Huan, ken, AW TOUPA PATHIAN, tawpin ka hon ngen ahi: Jakob bangchiin a ding thei dia? amah lah aneu ngala, ka chi a.


da Asna izey, da Meyunim izey, da Nefusim izey, 	 Asan tate, Meunim tate, Nephisim tate;


Sohõ binde, ya iri Irikoyo, ifo no iri ga ne koyne? Zama iri na ni lordey taŋ, 	 Huan tuin, Aw ka Pathian uh, hiai zohin bang ka chi ding ua? Na thupiakte lah ka lehngatsanta ngal ua,


Noodin binde Suleymanu ziji ka koy guuru-say feema do, Rabbi jine, feema kaŋ go kubayyaŋ hukumo do haray. A na sargay kaŋ i ga ton zambar fo salle a boŋ. 	 Huan, Solomon bel kihoupihna puanin china dal maitam omna TOUPA maah a hoh tou a, halmang thillat sang khat a lana.


Yakuba izey mo, waato kaŋ i maa baaro, i kaa ka fun saajo ra. Alborey binde biney sara, i futu gumo. Zama Sekem na saamotaray goy te Israyla* ra, kaŋ a na Yakuba ize wayo sara, haŋ kaŋ mana hima i ma te. 	 Huan, Jakob tapaten a jak tak un gamlak akipanin a hongpaita ua: huan, Jakob tanu luppihin Israelte laka thil gilou haihuaitak, thil hih hetlouh ding, a hih jiakin a lungkham ua, a heh mahmah uh.


Ciiti malayka himandi fo go boŋ woone gaa, ciiti malayka himandi fo mo go ya-haray boŋo gaa. A na ciiti malayka himandey din te k'i kayandi sasabandiyaŋo do boŋ hinka gaa. 	 Hiai lam pang mong ah cherub khat, huai lam pang mong ah cherub dang: chitna tutphah a kipan in a mong lang nihte ah cherubte a bawl hi.


Haruna gonda jiiri zangu nda waranka cindi hinza kaŋ gaa a bu Hor tondo boŋ. 	 Huchi in Aron bel Hor tang a a sih in kum za leh kum sawmnih leh kum thum ahi.


Boro kulu kaŋ ga kaŋ tondo din boŋ, a ga ceeri-ceeri, amma bora kaŋ boŋ a ga kaŋ, a g'a fufu k'a te sanda kusa cine.» 	 Kuapeuh huai suang tunga puk tuh a kitat gawp ding; a delh khak houh a gawi jan ding, a chi a.


Rabbi na dumey din kulu gaaray iri jine mo, hala nda baa Amorancey kaŋ yaŋ go laabu wo ra da goray. Woodin se binde iri mo ga may Rabbi se, zama nga no ga ti iri Irikoyo.» 	 Huchiin TOUPAN i ma ngei uah nam chih huai gama om Amor pawlte ngei a delhkhe veka: huaijiakin kou leng TOUPA na ahi ka sep sin uh: amah leh ka pathian uh ahi ngala, a chi ua, a dawng uhi.


Woodin sabbay se no ay si ye k'ay meyo gaay, Ay ga salaŋ no nda fundi doori. Ay biya forto ra no ay ga soobay ka salaŋ. 	 Huaijiakin ka kam ka khou kei dinga; ka lungsim gimnaah thu ka gen ding; ka kha haksatna ah ka phun ding hi.


A izey sanni ciine ra da muraadu tiŋo beerey kaŋ yaŋ i dake a boŋ, da Irikoy windo hanseyaŋo, ngey neeya, i n'i hantum bonkooney baaru tira ra. A izo Amaziya na mayray te a nango ra. 	 Huchiin a tapate tungah thute, a tunga puakgik tak hong kingak tungtang thu te; Pathian in a bawlphat tungtang thu te, ngai dih kumpipa tanchin hilhchianna bu ah gelh ahi. Huan, a sikin a tapa Amazia a lalta hi.


Waato din gaa waybora ne: «Ay ga ni ŋwaaray, ma naŋ ay, ni koŋŋa ma salaŋ koyo ay bonkoono se.» A ne waybora se: «Ma ci.» 	 Huchi in numei in, Na sikhanu in toupa ka pu kiang ah thu kam khatkia kon gen nawn peuhmah ding aw, a chi a. Huan, aman, Gen ve, a chi a.


Jirbi iyyanta hane mo, alfaga ga ye ka kaa koyne. A ma guna ka di. Da dooro daaru fuwo garo gaa, 	 Huan, ni sagih ni in siampu in a va en nawn ding a, huan, ngai dih, hii baang a a na zamzak leh hi omna suang tak lakkhiak a,


Wala Irikoy ya Yahudancey hinne wane no? E! Manti dumi cindey wane mo no? Oho, sikka si, dumi cindey wane mo no, 	 Pathian, Judate Pathian ka hia? Jentelte Pathian leng ahi sam ka hia? Hi e, Jentelte-a leng ahi.


Sanni folloŋ no laab'ize nda yaw kaŋ goono ga goro araŋ do kulu se.» 	 Khotualmi ading leh, na lak ua mikhual tam adingin dan khat a om ding hi, a chi.


Ndunnya dumey mo te bine, ni futa mo kaa i gaa. Alwaato kaŋ i ga ciiti buukoy se mo to, da alwaato kaŋ i ga alhakko no ni bannyey kaŋ ti annabey, da hanantey da borey kaŋ yaŋ goono ga humburu ni maa se, ikayney nda ibeerey. Borey mo kaŋ yaŋ goono ga ndunnya halaci, i m'i halaci.» 	 Huan namte tuh a hehta ua, huan nang hehna tuh a hongtungta a, huan misite vaihamsak hun leh na sikha jawlneite kiang toh, misiangthoute kiang toh, na min kihtate milian leh mineute kiang toha a kipahman uh piakna hun leh leitung hihsete hihsiata a om samna hun uh tuh a hongtungta, chiin.Huan vana om Pathian biakin tuh honin a omta a; huan biakin sunga thukhunna bawm a hong kimuta a; huan khophia bang, aw bang, van- ging bang, jinling bang leh gial thupiin a juita hi.


Ay na fu meyo fiti ay baakwa se, Amma ay baakwa jin ka dira ka koy. Ay bina tu a se waati kaŋ a salaŋ. Ay n'a ceeci, amma ay mana du a. Ay n'a ce, amma a mana tu ay se. 	 Ka ngaihnou ka hontaa; himahleh ka ngaihnou a nakik nawna a na omta kei hi. Thu a gen laiin ka khain a honjuausana: amah ka zonga, himahleh hondawng kei hi.


Ma si ni moyduma bare ka kaa ni wane suubananta gaa ni tamo Dawda sabbay se. 	 Na sikha David jiakin na thaunilh mel tuh kiheisak nawn ken.


Yesu tu ka ne: «Manti i na iway din hanandi? To, man yagga din? 	 Huchiin, Jesun a dawnga, Mi sawm hong siangta hilou na hi umaw? kuate koi ah?


Araŋ ma anniya haw ka Rabbi araŋ Irikoyo lordey, d'a seedey, d'a hin sanney haggoy, wo kaŋ yaŋ a na ni lordi nd'a. 	 TOUPA na Pathian un a honpiak, thupiak te, a thutheihsak te, a dan te pilvang takin na jui ding uhi.


Day, man no ni baakwa bisa baako fo, Ya nin kaŋ boori ka bisa wayborey kulu? Man no ni baakwa bisa baako fo kaŋ ni n'iri lordi ya-cine? Wayhiijo ne: 	 Na ngaihnou, ngaihnou dangsanga a tuansemna bang ahia Aw nang numeite lak a kilawmpen? na ngaihnou ngaihnou dang sanga a tuansemna bang ahia, huchibang na honnget?


Boro kaŋ ga sargay salle de-koy fo se, kaŋ manti Rabbi hinne no, i m'a koy halaci soosay. 	 TOUPA kianga kia loungal, pathian himhim kianga kithoih peuhmah siat gamsak ding ahi.


Waato din gaa Amaziya n'i fay-fay, sanda jama kaŋ yaŋ fun Ifraymu ka kaa a do, i ma ye fu. I futa binde koroŋ Yahuda boŋ. I ye fu futay korno ra. 	 Huchiin Amaziain Ephraim gam akipana sepaih hongpaite pai kik dingin a khena; huai jiakin Judate tungah a heh mahmah ua, heh mahmahin a pai kik ta uh.


Hirro ye ka ziji ka gana Hinnom gooro gaa ka koy Yebus jabo gaa dandi kambe (Urusalima nooya.) Hirro ziji koyne ka koy tondo kaŋ go ga salle Hinnom gooro jine din boŋ bindi ra, wayna kaŋay haray, kaŋ go Refayim bananta azawa kambe. 	 Huan, gamgi pen Hinam tapa guam ah Jebuste gam pang simlam (huai bel Jerusalem a hi) phain a paitoua; huan, gamgi tuh Hinom tang lampang guam china om tang vumah a pai toua, huai bel Rephaim mal lampang guam tawp mahmah ahi;


Doonkoy jine bora se. I m'a doon da moolo hamni ahakku koy karyaŋ. Asaf wane no. 	 Pathian honhihhatpa pahtawiin nuamtakin lasa unla; Jakobte Pathian pahtawin nuam takin kikou un.


Amma ni hayyaŋ kaŋ ni ga hay i banda, woodin yaŋ ga ti ni wane. I g'i maa ce i nya izey maayey boŋ i tubo ra. 	 Huan, hiai mite nunga ta ne neihte nanga ahi ding uh, a goutan uah a ute uh min a kikoppih mai ding uh.


Kaŋ hayrey di Yesu, i dambara. Kala nyaŋo ne a se: «Ay izo, ifo se no ni na woone te iri se? Guna, in da ni baaba, iri go ga ni ceeci nda bine saray.» 	 Huan, a nu leh a pan amah a muh un, lamdang a sa mahmah ua: huan, a nun, a kiangah, Ta aw, bangdia hichibanga honhih na hia? Ngai in, na pa leh ken lungkham takin kon zong uh, a chi a.


Jirbi iyye i ma si dalbu gar araŋ windey ra. Zama boro kulu kaŋ ga hay fo kaŋ gonda dalbu ŋwa, ay ga bora din kaa Israyla ra, da yaw no wala boro kaŋ i hay laabo ra no. 	 Na in sung uah ni sagih silngou muhin a om ding a hikei: kuapeuhmah silngou soh ne, huai mi ngei Israel khawpia pat satkhiatding ah ngala, mi khual hiam hiin, a gamsunga piang hi mahleh.


Kulu nda yaadin, ay maa a sanno jinde. Saaya kaŋ ay maa a sanno jinde kala jirbi tiŋo n'ay di, ay go ganda birante, alyanga n'ay di. 	 Hina piin a thute aw ka jaa; a thute aw ka jak laiin, a khupin nakpi takin ka ihmutaa, ka mai lei lam ngain.


da buuru kaŋ sinda dalbu, da buuru tafay kaŋ sinda dalbu kaŋ i diibi nda ji, da maasa kaŋ sinda dalbu kaŋ i na ji tuusu a gaa. Alkama hamni baano no ni g'i te d'a. 	 Huan tanghou silngou sohlouh, tanghou beu silngou sohlouh thaua jut, tanghou pek silngou sohlouh thaua jut: buh tangbuangin huaite na bawl ding hi.


Laakal kanay ra mo a ga kaŋ kwaara fooyaŋ boŋ kaŋ ga bisa cindey albarka laabo ra. A ga goy te kaŋ a kaayey mana te, baa a kaay-kaayey, a ga arzaka nda wongu albarka da nooru say-say i game ra. Oho, jirbi kaynayaŋ se a ga zamba miila ka gaaba nda wongu fuwey. 	 Bit hunin bial sunga mun thaupenpente tungah a hongkuan dia; a piputen a hih louh uh a honhilh dia, a piputen leng a hih louh uh; a lak uah samat ding leh gallak te a theh jak dia, vante; ahi, kulh muanhuaite dou dingin a thusawmte a sawm ding hi. ahihhangin hun khat sung kia.


Yesu tu i se ka ne: «Wa fuwo din zeeri, jirbi hinza nda care game ra mo ay g'a tunandi koyne.» 	 Jesun a kiang uah, Hiai in hihse le uchin, ni thum sungin ka tung ding nawn ding, a chi a, a dawng a.


Ni na jiiro kunga nda ni gomno, Ni fondey go ga maafe tolli-tolli. 	 Gamdaia gan tatna munahte khawng a taka. Tangte leng nuamna gak suakin a om hi.Gan tetna munte gan honin a luahsuaka; guamte leng buhin a khuhsuak hi; nuamin a kikou ua, la a sa uhi.


I mana tuubi mo ka fay nda ngey care wiyaŋ, wala ngey moodabal teeyaŋey, wala ngey zina teeyaŋey wala ngey zaytaray mo. 	 Huan a tualthahna uah leh a mibumna uah leh a kingaihna khelhna uah leh a guktakna uah tuh a kisik tuan kei uhi.


Lokotoro Luka, iri baakwa, da Dimas goono g'araŋ fo. 	 Luka daktor ngaihtak leh Demain nou chibai a honbuk uhi.


Ay ga ne araŋ kaŋ ga ti ay corey se mo: araŋ ma si humburu borey kaŋ yaŋ ga gaaham wi, woodin banda i sinda hay kulu kaŋ i ga hin ka te. 	 Huan, ka lawmte aw, ka honhilh ahi, Sapum hihlum a, huai nunga bangmah dang hihnawn theiloute jaw, kihta kei un,


A ciiti borey kaŋ go laami ra da alfukaarey se, I goono ga baani goray te mo waato din. Manti woodin ga cabe kaŋ a g'ay bay? Yaadin no Rabbi ci. 	 Mi genthei leh tasamte a vaihawm saka, huai tuh a hoih ahi. Hiai tak na hontheihdan ding ahi maw? chih TOUPA thu pawt ahi.


Malayka kaŋ salaŋ ay se mo gonda wura goobu zama nga ma birno neesi se, d'a meyey, d'a windo. 	 Huan amahkei honghoupihpan tuh akhua leh akongte leh akulhbangte tehna dingin tehna dangkaeng sialluang a tawia.


A ne i se mo: «Woone yaŋ ga ti ay sanney kaŋ ay ci araŋ se, za ay go araŋ do jina, kaŋ ay ne: hari kulu kaŋ i hantum ay boŋ Musa Tawreto* ra da Annabey* Tirey ra da Zabura* ra, tilas kal i ma kubay.» 	 Huan, a kiang uah, Hiaite ka thu ahi, Mosi Dan khawngah, Jawlnei Laibu khawngah ka tanchin gelh peuhmah a hongtun dingdan na kiang ua ka om laia ka honhilhhilhte, a chi a.


Yesu n'a lordi nda gaabi, waato gaa a n'a sallama nda waasi 	 Huan, Jesun amah a kham bikbeka, a sawlkhe paha.


To, za kaŋ araŋ ne: «Yaamo no boro ma may Irikoy se. Ifo ga ti a nafa binde iri se iri m'a lordey gana, iri ma dira Rabbi Kundeykoyo jine da bu hẽeni hasaraw? 	 Pathian nasep a thawn ahi; a thupiak i zuih ua, suna puan silha sepaihte TOUPA maa i om uh bang a phatuama? na chi uh.


Bar karko fo go no mo, kaŋ maa Liyaziru, kaŋ i jisi arzakanta windo meyo gaa, toonante nda biyaŋ no. 	 Huan, a min Lazar, khutdoh khat meimaa pumdim, a kongkhak bulah a lum a,


Kokor banda koyne, kala sargay kaŋ si fappe kaŋ i ga ton, nda handu kayyaŋ sargay, da Rabbi bato kulu kaŋ i daŋ, borey kaŋ yaŋ i hanandi, da boro kulu kaŋ na sargay no Rabbi se bine yadda boŋ. 	 Huan a nungin halmang thillat gige, kha thakte thillatte leh, hihsiangthoua om TOUPA ankuanglui sehkhiakte tengteng leh, TOUPA adia uttaka utthua thillat lan mi chiteng.


Amma malayka ne a se: «Ma si humburu Zakariya, zama Irikoy maa ni ŋwaara. Ni wando Alizabata mo ga ize alboro fo hay ni se. Ni g'a maa daŋ Yohanna. 	 Himahleh angelin a kiangah, Zakaria, lau ken, na nget jaka a om jiakin, na ji Elizabet in tapa a honneihsak dia, a min Johan na sak ding ahi.


zama i ma Irikoy ceeci hal i ma dadab ka du a, baa day kaŋ a si mooru iri boro kulu gaa. 	 Pathian a zon ua, a mai a mai ua, a muh teiteina ding un; himahleh aman lah hongamlat kei chiat ngala.


Woodin banda mo, ay izo, ma kaseeti ta. Zama tira teeyaŋ sinda me, cawyaŋ boobo mo boŋ fargandiyaŋ no. 	 Pathianin lah thilhih chiteng vaihawmnaa la lut ding ahi ngala, thil selguk chiteng, a hoih hia a hihkeileh a hoihlou toh.


Han fo Sawulu baabo Cis farkayyaŋ daray. Cis mo ne nga izo Sawulu se: «Ma sambu bannya fo. Araŋ ma tun ka koy care banda ka farkayey ceeci.» 	 Huan, Saula pa Kis sabengtungte a manga. Huan, Kisin a tapa Saula kiangah, thou inla, sikha khat pi inla sabengtung va zong dih ve, a chi a.


A ma si kaa jirsi boŋ ka araŋ gar araŋ goono ga kani. 	 Huchilou injaw, hongpai guih khaleh ihmuin a honmu khading.Huan, na kiang ua ka gen tuh mi tengteng kianga ka gen ahi, Kiging gigein om un, a chita a.


Koyne, ay ga ye ka jiirey bana araŋ se kaŋ do ciray, Da maram-fanda, da kaanayze, da do bi ŋwa. Ngey kaŋ yaŋ ga ti ay wongu marga bambata, Kaŋ ay donton araŋ game ra. 	 Na lak ua ka sepaih hon tampi ka sawl, khaukhup te, singnget khaute, khauhonte, leh khaupeten a nek khit kum te nou ka hondin nawn ding hi.


Sahãadin-sahãadin, Irikoy na baabo meyo fiti, a n'a deena taŋ mo, hal a salaŋ ka Irikoy sifa. 	 Huan, a vek un lamdang a sa mahmah uh. Huan, thakhatin a kam hongkihongin a lei a hongkiphel a, Pathian phatin a hongpau kheta a.


Manasse mo kani nga kaayey banda. I n'a fiji kalo ra kaŋ go nga bumbo windo ra, kaŋ ga ti Uzza kalo. A izo Amon mo te bonkooni a nango ra. 	 Huan, Manasi a pi-le-pute kiangah a ihmu a, Uzza huana amah in chin huan ah a vui ta uh; huchi in atapa Amon a sikin a lal ta hi.


Naŋ a izey ma ciya alatuumiyaŋ, A wando mo ma ciya boro kaŋ kurnyo bu. 	 A tate tuh pa louin om uhenla, a ji mahleng meithaiin om hen.


Israyla bonkoono binde ne Yehosafat se: «Ay wo, ay g'ay boŋ bare no hal i ma s'ay bay, ay ma furo wongo ra, amma nin wo ma koytaray bankaaray daŋ.» Israyla bonkoono binde na nga boŋ bare ka furo wongo ra. 	 Huan, Israel kumpipan Jehosaphat kiangah, "ka ki bawl lamdang dinga, kisual na ah ka hoh tou ding e; nang bel na kumpipa puan silh in" achi a. Huchi in Israel kumpipa aki bawl lamdang a, kisual na ah ahoh tou.


Yabes borey binde ne Nahas borey se: «Suba iri ga fatta ka kaa araŋ do, araŋ ma te iri se haŋ kaŋ araŋ ga ba kulu.» 	 Huchiin Jabes miten, jingchiangin na kiang uah ka hong pawtkhe ding ua, ka tunguah na utut un hih mai un, a chi ua.


Irikoy salaŋ Nuhu se ka ne: 	 Huan, Pathianin Noa kiangah thu a genna,


Ya Rabbi, banayaŋ Irikoyo, Nin, Irikoy banayankoy, ma kaari zortandi! 	 TOUPA aw, nang phulakna thunei Pathian, nang phulakna thunei, Pathian, vak khiain.


Nga mo ga bokwa feeni Rabbi jine, i ma yadda nd'a araŋ se. Asibti wane suba no alfaga g'a feeni. 	 Huan, pom sak theih na hihna ding un, aman buhphal pen TOUPA maah a honnavei sak dinga; huan, khawlni jingchiangin siampuin a vei ding ahi.


Boro kulu kaŋ gonda hanga ma maa. 	 Kuapeuh bil neiin, ja hen:


Dawda binde na nga arwasey lordi. I na borey din mo wi k'i cey d'i kambey dumbu ka kaa i gaa. I n'i sarku bango me gaa Hebron ra. Amma i na Is-boset boŋo sambu ka fiji Abner saara ra, noodin Hebron ra. 	 Huchi in David in a tangvalte thu a pia a, amau amaute a that ua, a khut uleh a khe uh a tansak ua, Hebron a dil gei ah a khai uhi. Is-boseth lu bel a la ua, Hebron a Abner han ah a vui uhi.


Samla bu. Sawul Rehobot bora kaŋ go gooro do haray n'a nango sambu. 	 Huan, Akbor tapa Baal-hanana a si a, Hada in a sikin vai a hawma: a khopi min Pau ahi; a ji min Hehetabel ahia, amah Mesahaba ta Matred tanu ahi.


Ya Rabbi, man ni te-goyey beera misa! Ni fonguyaŋey ga guusu gumo. 	 Mi mawlin hiai tuh a theikei hi; mi haiin a theisiam sam kei hi:


D'iri ga alzamyaŋ daŋ bariyey meyey ra zama i m'iri gana se, iri g'i gaahamey kulu bare mo. 	 Ngai un, I thu a man theina ding un, Sakol kamte khawng ah sikkual I bah leh a pumpi uh ikaihei hi.


Saaya din borey din ne: «Iri si du kobay Daniyel wo gaa bo, baa kayna, kala day da iri na kobay gar a Irikoyo asariya do haray.» 	 Huchiin hiai miten, Hiai Danial demna ding bangmah himhim i mu kei ding; a Pathian dan tungtanga amah demna ding i muh kei ngal leh, a chi ua.


Albarkanteyaŋ no, ni windo ra gorokoy, Duumi i ga soobay ka ni sifa no. (Wa dangay) 	 Nangmaha hatnanei min nuam a sa hi; a lungtanga Zion naihna lamliante om in.


Doŋ haro n'iri yoole, Gooru ma gana iri fundey boŋ mo. 	 Huailai mahin tuiten a hontum mangta dinga, luiin I hinna a vak tumta ding hi.


A ga ciya mo han din, waati kaŋ Gog kaa ka Israyla laabo wongu, ay futa ga koroŋ hala ay ma funsu gumo. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Huan huai niin hichi ahi dinga, Israel gam sual dinga Gog a hongkuan hunin ka hehna ka nak khu khe lunglung dinga, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi.


Kala Rabbi na jine boroyaŋ tunandi i se, kaŋ n'i faaba ngey kuukoy kambe ra. 	 Huan, TOUPAN vaihawmmite a bawl saka, huaiten amau simte khut akipan a honghonkheta uh.


Kala jinde fo fun karga do ka ne: «Wa iri Irikoyo sifa, araŋ kaŋ ga ti a tamey kulu, araŋ borey kaŋ yaŋ ga humbur'a, ibeerey da ikayney.» 	 Huan, laltutphah kipanin aw a hongpawtkhetaa, Nou, a sikhate aw, na vekun, aneu a lian, nou, Amah laute Pathian tuh phatna pia un, chiin.


Israyla izey na goy laalo te Rabbi diyaŋ gaa; i dinya Rabbi ngey Irikoyo gaa. I may Baalyaŋ da wayboro himandi bundu tooruyaŋ se. 	 Huan, Israel suanten TOUPA mitmuhin thil gilou a nahih ua, TOUPA a Pathian uh a mangngilh ua, Baalte leh Astoret na a sem uh


Zama Rabbi na Sihiyona suuban, A yalla-yalla nd'a ma ciya nga se nangoray. 	 Toupan Zion lah a tel ngala; a omna dingin a deih hi.


A kande feeji gaaru fa din mo, nga kaŋ ga alfagey daŋ i ma furo goyo ra. Haruna nda nga izey na ngey kambey dake feeji gaaro boŋo gaa. 	 Huan, belampa dang, hihtuamna belampa pen a hon lan nawn a: Aron leh a tapate'n belampa lu tungah a khut uh a koih uh.


hala i kande wongu Yahuda gaa. I n'a hirro daaru ka furo. I na arzaka kulu kaŋ i gar bonkoono windo ra ku, d'a izey, d'a wandey, hala i mana ize alboro cindi a se baa afolloŋ, kal a koda Yehowahaz hinne. 	 Huchiin, Judate bel a vasual ua, a gam uah a lut ua, kumpipa ina thil tengteng a la vek ua, a tapate, a jite uh leng; hichiin a tapa naupangpen Jehoahaz kia loungal a pa leng a nutsiat sak kei uhi.


Rabbi ga haggoy da boŋ-baanay-koyey, Ay wo kayna, a n'ay faaba mo. 	 TOUPAN mi mawlte tuh a humbit naka: hihniamin ka oma, aman honhondamta hi.


Ngey no go ga ne bundu se: «Ni ya ay baaba no.» I ma ne tondi mo se: «Nin no ga ti nyaŋo kaŋ n'ay hay.» I na banda bare ay gaa, manti i moydumey. Amma i masiiba jirbey ra i ga ne ay se: «Ma tun k'iri faaba!» 	 Sing bul kiangah, Ka pa na hi, chi a, suang bul kianga, Kei hongsuang na hi, chimite: masuan louin a dekkhuk sah uh a honsuan jaw ua, a mangbat hun un bel, Thou inla, honhondam tanla, a chi ding uh, na pathian, huai na bawlte koia om a hita ua?


Yasuwa nda soojey kulu kaŋ yaŋ go a banda kaa i gaa jirsi boŋ Merom harey me gaa ka kaŋ i boŋ. 	 Huchiin Josua leh gal kap thei mi tengteng Meron tuite ah a vakuan guih ua, a boh uh.


Boro Izo mana kaa zama nga ma borey fundey halaci se bo, amma zama a m'i faaba se.» Gaa no i koy kawye fo do. 	 Huan, kho dangah a paita uh.


Zama baa kaŋ ay ya burcini no, ay n'ay boŋ te boro kulu se bannya hal ay ma du boro boobo ka tonton. 	 Kuamah sikha hi kei mah leng, mi tam sem ka lak theihna dingin mi tengteng sikhain ka kibawlta.


Rabbi no ga ti Irikoy, a na iri no annura mo. Wa sarga haw feema hilley gaa da korfoyaŋ. 	 TOUPA tuh Pathian ahi, aman vak a honpia a: kithoihna ding tuh khauhualin khih uhen, maitam ki khawngah mahmah.


Rabbi ne Saytan se: «Guna, hay kulu kaŋ go a se, i go ni kambe ra. Amma nga bumbo wo, ma si kambe dake a boŋ.» Saytan binde fatta ka fun Rabbi jine. 	 Huan TOUPAN Setan kiangah, Ngaiin, a neih tengteng nang thu ahi; amah mah tungah kia na khut kha ken, a chi a. Huchiin Setan a kuan khetaa TOUPA ma akipanin.


«Waati kaŋ ni ga Israyla izey baayaŋo kabu a lasaabuyaŋ se, saaya din alboro kulu ga nga fundo fansayaŋo no Rabbi se, waati kaŋ ni g'i kabu, zama balaaw ma si te i game ra saaya kaŋ ni g'i kabu. 	 A zah uh dungjui a Israel suante gawmkhawm na lak chiangin, amau na sim laiin, huaichiangin mi chihin TOUPA kianga a kha tatna ding a piak ding uh ahi; na sim chianga na lak ua gawtna a omlouhna dingin.


«Ma salaŋ Israyla izey se ka ne: I kunda kulu ma goobu fo suuban ngey kaayey dumey boŋ. I ma jine boro fo suuban i kaayey dumey kulu se, danga goobu way cindi hinka nooya. Ni ma boro kulu maa hantum a goobo gaa. 	 Israel suante houpih inla, a innkuan chih uh tuam ding in chiang khat chiat zel, a innkuan uh dungzui zel a a innteek pen tengteng zah, chiang sawm leh nih la lechin; huan, achiang uah a min uh gelh in.


Wa araŋ fooma te a maa hanna sabbay se. Borey kaŋ yaŋ ga Rabbi ceeci, biney ma kaan. 	 A min siangthou suang unla: TOUPA zongte lungtang kipak hen.


Amma waati kaŋ i ceeci ngey m'a di, i humburu borey marga, zama i do Yesu ya annabi no. 	 Huan, amah tuh mat a tum ua; himahleh mipite a kihta ngal ua, jawlnei a a sim jiak un.


Isa meyey fiti, faada mo manne. 	 Huan, Huzzab a lem ua, a paimang pih ua, a sikhanuten a awm uh tumin vakhu ham bangin a kah ua.


Jirbi iyyanta hane, waato kaŋ bonkoono bina goono ga farhã duvaŋo sabbay se, a na Mehuman lordi, nga nda Bizta, da Harbona, da Bigta, da Abagata, da Zetar, da Karkas, mantaw iyye nooya kaŋ yaŋ ga saajaw bonkoono Zerses se. 	 A ni sagih ni-a, kumpipa lungtang uaina kipaka a om lain, Mehuman, Biztha, Harbona, Bigtha leh Abagtha, Zether, leh Karka te, kumpipa Ahasura omnaa nasem michilgehte thu a piaa,


da Yezreyel, da Yokneyam, da Zanowa, 	 Jezreel te, Jokdeam te, Zanoa te;


I biney naasu gumo, Amma ay wo goono ga farhã ni asariya ra. 	 A lungtang uh sungthau bangin a thaua; Keia bel na dan tungah ka kipak naknak.


Suriya wane, da Mowab, da Amon, da Filistancey, da Amalekancey, da Hadad-Ezer wongo arzaka, da Zoba bonkoono Rehob izo wano. 	 Suriate a bang, Moabte a bang, Amon suante a bang, Philistiate a bang, Amalekte a bang, Zoba kumpipa Rehob tapa Hadadezer a kipan a a gallakte.


Zama araŋ g'iri Rabbi Yesu Almasihu gomno bay, kaŋ baa kaŋ arzakakoy no, kulu nda yaadin a ciya talka araŋ sabbay se, hal a talkatara do araŋ ma ciya arzakanteyaŋ. 	 I Toupa Jesu Kris hehpihna. a gentheihna jiaka na honghauh theihna ding un hau mahleh noumau jiak ngeingeia hong genthieh takdan, na thei ngal ua.


I fe Yahuda nda Urusalima ra ka ne i ma kande Rabbi se jangal kaŋ Musa, Irikoy tamo, daŋ Israyla boŋ saajo ra. 	 Huan, gamdaia pathian sikha Mosiin Israel mite hih dinga thoh bikhiah a seh TOUPA dinga honthoh dingin Juda gam tengteng leh Jerusalem ah thu a thangsakta hi.


A ma gaabu sanni naanaykoyo gaa kaŋ ga saba nda dondonandiyaŋo kaŋ a du, hal a ma du ka borey yaamar da dondonandiyaŋ cimi-cimo, ka hin borey kaŋ ga gaaba nd'a mo. 	 thuhilhna diktak lamah leng mi ahasot theihna ding leh, selhatmite siamlouh atansak theihna ding in thuhilhna bangzel thu muanhuai tuh lenkip mi ahi nawn lai ding ahi.


Amariya ize, Azariya ize, Merayot ize, 	 Amaria tapa, Azaria tapa, Meraioth tapa,


Iri boro zangu hinka nda wayye cindi iddu no ka bara hiyo ra. 	 Huan, long a mi tuh ka vek un za nih leh sawmsagih leh guk ka hi ua.


D'a ga feeji ize salle nga nooyaŋo se, kal a m'a salle Rabbi jine. 	 A thillat a belamnou a lat leh TOUPA ma ah a lan ding a:


Fonda jarga waney ga ti borey kaŋ yaŋ ga maa, waato din gaa Iblisi ga kaa ka sanno kaa i biney ra, hal i ma si cimandi ka du faaba. 	 Huan, lampi sika te tuh thu zasate ahi uh; huan, diabol a hongpaia, a gin louh ua, hotdam a hih theih louhna ding un a lungtang ua kipan thu tuh a lak mangsak jel.


Man a cey booro himando tondi kuukey boŋ, Nga kaŋ ga kande Baaru Hanna? Laakal kanay feko no kaŋ goono ga kande gomni baaru, Faaba feko mo no kaŋ goono ga ne Sihiyona se: «Ni Irikoyo goono ga may!» 	 Tangte-a tanchin hoih tuna, lemna thu tangkoupiha, thil hoih tanchin hoih tuna, hotdamna thu tangkoupiha, Zion kianga, Na Pathian kumpiin a tu, chimi khe a kilawm!


Kulu nda yaadin, ay na Amorancey gaaray i jine, Borey kaŋ i kuuyaŋ ga hima sedre* tuuri-nya kuuyaŋ, I gonda gaabi mo sanda shen* nya cine. Kulu nda yaadin, ay n'a izey halaci beene, A kaajey mo ganda. 	 Himahleh amau maah Amorte, Sidar banga sang leh tosaw banga khauh leng ka hihmanga; tunglam akipan a gah leh anuai lam akipan a zung leng ka hihmang hi.


Kal a na nga moyduma bare cinaro gaa haray, ka te adduwa Rabbi gaa. 	 Huchiin bang lam ngain a kiheia, TOUPA kiangah,


Waato kaŋ Sawulu nda Israyla kulu maa Filistanca sanni woodin yaŋ, i biney pati, i humburu gumo. 	 Huan, Saula leh Israelte tengtengin huai Philistia mi thugente a jak un, a lunglel ua, lau petmahin a lauta uh.


Yaa no Rabbi Kundeykoyo ci: A go, ya nin boŋbeeraykoyo, ay ga gaaba nda nin, Zama ni zaaro kaa, Alwaato kaŋ ay ga ni alhakko bana nooya. 	 Ngai in, nang mi kisathei, ka hondou ahi, TOUPA, sepaihte TOUPAN a chi. Na ni a hongtungta, na gawtna ding ni mah.


Jiiri yagganta ra, a handu wayanta, jirbi wayanta hane, Rabbi sanno kaa ay do koyne ka ne: 	 Kum kuana, kha sawmna, huai kha, ni sawm niin TOUPA thu ka kiangah a hongtung nawna,


da alfaga ize fooyaŋ kaŋ yaŋ gonda hilliyaŋ i banda. Zakariya Yonata izo, Semaya ize, Mattaniya ize, Mikaya ize, Zakkur ize, Asaf ize go no, 	 Leh siampute tapate laka kuate hiam pengkulte toh: Zekaria Jonathan tapa, Semaia tapa, Mattaria, tapa, Mikaia tapa, Zakkur tapa, Asaph tapa;


A ciya mo, sanda mate kaŋ cine a na ceyaŋo te, ngey mo mana yadda ka maa -- yaadin cine no ngey mo, i ce, ay mo ay mana yadda ka maa. Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. 	 Huan hichi a honghi a, Ka kikou laiin, a zanuam kei ua. Huchiin a ki kou uh, ka za kei ding, sepaihte TOUPAN a chi.Himahleh a theih loh uh namte lamah pingpeiin amaute ka dealhsak ding. Huchiin gam tuh amau nungin a segawp ding a, kuamahin a kantan un a lehkik kei ding uh; gam nuaiin a sukgawp ding a, kuamahin a kantan un a lehkik kei ding uh; gam nuam a sukgawp jiak un, chi in, chiin.


Dawda zuru ka fun Nayot, Rama wano ra, ka kaa Yonata jine ka ne: «Ifo no ay te? Ifo ga ti ay laala? Ifo ga ti ay zunubo mo ni baaba jine, kaŋ naŋ a goono g'ay fundo ceeci?» 	 Huchiin David bel Rama khuaa Naioth akipan a taia, Jonathan kiangah a hoha, bang ka hiha ahia? bang ahia ka tatsiatna? Na pa tungah bang ahia ka hihkhelha hichi taka honthah a tum mai jen? A chi a.


Rabbi ya ay gaabo no, d'ay korayo mo. Ay bina de a gaa, ay du gaakasinay mo. Woodin se no ay bina ga farhã gumo, Ay bayto mo no ay g'a saabu nd'a. 	 TOUPA tuh ka hatna leh ka phaw ahi a; ka lungtangin amah a muang; huchiin huhin ka om hi; huaijiakin ka lungtang nakpi takin a nuama; ka lain amah ka phat ding hi.


Amma Bonkoono Suleymanu ga ba wayboro yaw boobo kaŋ waana Firawna izo, danga Mowab wayborey, da Amonancey, da Edomancey, da Zidonancey, da Hittancey, 	 Solomonin Pharo tanu lou leng nam dang numei tampi Moab te, Ammon te, Edom te, Zidon te, Hitte numeite a ita;


Kala Musa ye Rabbi do ka ne: «Way! Jama wo na zunubi te, zunubi beeri no. I na wura tooruyaŋ te ngey boŋ se. 	 Huan Mosi TOUPA kiang ah a kik nawn a, Aw, hiai mite'n khelhna thupi a khial uh, dangka-eng pathiante a kibawl ta uh


Ize wayo, nin mo, ni alkawli kuro sabbay se ay na ni wane hawantey taŋ i ma fun guusey kaŋ sinda hari ra. 	 Nang tungthu ah leng, na thukhun sisan jiakin tui om louhna kokhuk akipanin na suangkulhtangte ka sawl kheta hi.


Amma ni ya hananyankoy no, Israyla saabuyaŋey ya ni nangoray no. 	 Ka pipute uh nang honna muang ua: a muang ua, huchiin nang na humbit jel hi.


Matatiya wane, Amos wane, Nahoma wane, Hasali wane, Najay wane, 	 huai tuh Matthathi tapa ahia, huai huai tuh Amos tapa ahi a, huai tuh Nahum tapa ahia, huai tuh Esli tapa ahi a, huai tuh Naggai tapa ahi a,


Ngey kaŋ yaŋ i kabu i do, sanda Ruben kunda waney, boro zambar waytaaci cindi iddu nda zangu gu no. 	 Reuben nam, a simte uh sing li leh sang guk leh za nga ahi uhi.


A ne nga bannyey se: «Wa furo jine, ay mo go araŋ banda.» Amma a mana ci nga kurnyo Nabal se bo. 	 Huan, a sikha tangvalte kiangah, ka maah na pai jel unla, ngai un, ka honjui ding, a chi a. Himahleh a pasal nabal a hilh kei.


Sanda curayzeyaŋ kaŋ ga deesi, Yaadin cine no Rabbi Kundeykoyo ga te kosaray Urusalima se d'a, A ga te a se kosaray, a m'a kaa kambe mo, A boŋ do no a ga gana k'a faaba.» 	 Vasate a bu tung ua a leng leng bang un sepaihte TOUPAN Jerusalem khua a veng ding; a veng dia a tankhe dinga, a paikanin a humbit ding hi.


Amma ay g'i say-say da alma haw ka kond'ey dumey kulu kaŋ i si bay yaŋ din ra. Yaadin gaa no laabo ga ciya koonu nd'a i banda, hala boro si no kaŋ ga gana a ra. Wo kaŋ ga ye ka kaa mo si no, zama i na laabo kaŋ borey ga yalla-yalla nd'a din ciya koonu. 	 Himahleh a theih loh uh namte lamah pingpeiin amaute ka dealhsak ding. Huchiin gam tuh amau nungin a segawp ding a, kuamahin a kantan un a lehkik kei ding uh; gam nuaiin a sukgawp ding a, kuamahin a kantan un a lehkik kei ding uh; gam nuam a sukgawp jiak un, chi in, chiin.


Sohõ binde, ya araŋ Yahuda jara kaŋ cindi, wa maa Rabbi sanno. Yaa no Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo ci: D'araŋ na moyduma sinji ka ne kal araŋ ma koy Misira, d'araŋ koy mo ka goro noodin, 	 Aw Juda omsunte aw, TOUPA thu ngai dih ua; sepaihte TOUPA Israel Pathianin hichinin a chi:


Ma Sihiyona guna, iri jama batey gallo. Ni moy ga di Urusalima, laakal kanay kwaara, Kuuru-fu no kaŋ si gana. A kangayey si dagu hal abada, A korfey ra mo baa afolloŋ si pati. 	 I zehtanna khopi Zion en dih; na mitin Jerusalem omna muanhuaitak, puanin chikchianga leng suan louh ding, kaih gakna khet chik chiang aleng boh louh ding, a kaihna khau himhim kitat lou ding bang, a mu ding.


Amma araŋ ne: «Koy Beero fonda no si saba.» Ya araŋ Israyla dumo, araŋ afo kulu, bora fonda boŋ no ay ga ciiti a se. 	 Himahleh TOUPA hihdan a kikim kei, na chi ua, aw Israel inkote mi chih noumau hih dan bangbangin ka honlel sak dinga hi, a chi a.


Rabbi salaŋ Musa nda Haruna se ka ne: 	 Huan, TOUPAN Mosi leh Aron a houpiha,


Waato kaŋ i kaa, i ne a se: «Alfa, iri ga bay kaŋ ni ya cimikoy no, ni baa si nda boro kulu zama ni si baar'a-baar'a te no, amma cimi ra no ni goono ga Irikoy fonda dondonandiyaŋo te nd'a. To, ma ci iri se hala a ga halal* iri ma jangal bana Kaysar* se no, wala manti yaadin no? 	 Huchiin, amau a hongtun un, a kiangah, Sinsakpa, mi diktat na hi a, deihsak tuan kuamah na neikei chih ka thei uh, kuamah khentuam neilouin, chihtak ngialin Pathian lam thu na hilh jel ahi: Kaisar kianga leiman liau a siang hia siang lou?


da Bayt-Nimra, da Bayt-Horon. Woodin yaŋ, birni cinarikoyyaŋ no. I na kaliyaŋ mo cina alman kurey se. 	 Betnimrate, Betharante a lam ua, khopi kulh neite, belam huangte toh.


Wa bisa ka koy Tarsis. Araŋ kaŋ goono ga goro teeko me gaa, Araŋ ma wurru. 	 Tarsish ah va hoh unla; Tuikulha omte aw, mau tuaituai un.


Oho, araŋ wo, araŋ ga kurne catu alatuumey boŋ, Araŋ ga coro himandi sanda neerandi. 	 A hi, paneiloute tungah ai na san ding ua, na lawm uh sumsinna vanin na bawl ding uh.


Birnya mo gonda ce camse kaŋ fay bindo ra, amma a si gooye. A ga harram araŋ se. 	 Huan, vok, a chin a ka a, a ka paisuak na a, a hihhang in eknel a hai louh ziak in; nou ding in a nin ahi.


Gaa no, sahãadin-sahãadin nya-izey na Bulos donton hala teeko me, amma Sila da Timotiyos mo goro noodin. 	 Huchiin, unauten tuipi tana hoh dingin Paula a sawlkhe pah ua, Sila leh Timothi bel huaiah a om tadih uhi.


A ma koy wandiyo fo do kaŋ i ga ba k'a hiijandi alboro fo se. Albora maa ga ti Yusufu, Dawda dumo boro no. Wandiya mo maa Maryama. 	 nungak siangthou khat kiangah a sawla, huai nungak tuh David suan mikhat a min Joseph toh ki kham ahi ua; nungak min tuh Mari ahi.


A ne i se: «Ay haŋyaŋ haro, daahir araŋ g'a haŋ. Amma ay kambe ŋwaaro d'ay kambe wow gaa gora, manti ay wane no hala y'a no, amma a ga ciya ngey din wane kaŋ se ay Baabo n'a soola.» 	 Aman a kiang uah, Ka nou tuh na dawn ngei ding ua; himahleh ka taklam leh ka veilam a tut ding thu jaw kei piak ding a hikei, ka Pa bawlsakte a ding ahi zo ding, a chi a.


Kala Rabbi salaŋ Musa se Sinayi ganjo ra, kubayyaŋ hukumo ra, handu hinkanta, a jirbi sintina hane, jiiri hinkanta i Misira laabo ra funyaŋo banda. A ne: 	 Aigupta gam akipan a hongpawt uh kum nih kum, kha nihna, ni khat niin Sinai gamdai ah kihoupihna puanin ah TOUPAN Mosi a houpiha,


Yesu tu ka ne: «Boro fo go no kaŋ fun Urusalima ka do Yeriko kwaara. Kal a kaa ka kaŋ kosaraykoyaŋ game ra. Ngey mo n'a jinayey kulu ta a gaa, k'a kar ka gaahamo bagu-bagu. I dira k'a naŋ buuyaŋ da fundi game ra. 	 Jesun a dawnga, Kuahiam Jerusalem khua akipanin Jeriko khuaah a hoh suk deka, suam hatte a tuak zenzena, huaiten a puansilh a phel sak vek ua, a vo ek ua, si dekdekin a pai santa uh.


Alwaato din no Benyamin borey ye ka kaa. Israyla borey na wandiyey no i se, kaŋ yaŋ i naŋ da fundi Yabes-Jileyad wayborey ra. Kulu nda yaadin, i mana wasa Benyamin borey se. 	 Huan, huaitakin Benjamin-pawl a paisakta ua; huan, Jabes gilead gama numeipawl a hawite uh a pia ua: huchiin leng a kiching nai sam kei uh.


Balaam tu ka ne Irikoy se: «Mowab bonkoono Balak Zippor izo no ka donton ay gaa ka ne: 	 Huan, Balaam in Pathian kiang ah, Zippor tapa Moab kumpipa Balak in ka kiang ah,


I ma Rabbi ni Irikoyo sifa mo, nga kaŋ maa ni kaani hal a na ni daŋ Israyla karga boŋ, zama Rabbi ga ba Israyla hal abada. Woodin se no a na ni daŋ koytaray, zama ni ma cimi ciiti da adilitaray te se.» 	 Toupa na Pathian, na tunga kipak mahmah, Israelte laltutphaha hontusakpa phatin on hen: Toupan Israelte khantawnin a it a, huaijiakin diktat taka vaihawm dingin kumpipa din a honbawl hi, achia.


Ni ma mudunyaŋ te i se, lin baano fatala wane yaŋ, zama i m'i gaa-kooney daabu, i ma to canta gaa kala tanje gaa. 	 Huan a vuaktanna uh khuh dingin puan pheitawm zumte na bawlsak dinga; tai akipanin phei chiang a tun hial ding uh ahi:Huan kihoupihna puanina a lut chiang un, hiam ahihkeileh mun siangthou nasem dinga dohkan kianga a hongpai chiang un, Aron tung leh a tapate tungah a om ding, uhi; huchia gitlouhnate a puak louhua a sih louhna ding un: huchiin amaha ding leh a nunga a chite a dia khantawna thuseh ahi ding hi.


Kala alfagey nda Lawi borey na wura nda nzarfu neesanta nda jinayey din mo ta, zama ngey ma kand'ey iri Irikoyo windo do Urusalima. 	 Huchiin siampute leh Levi miten dangka leh dangkaeng leh, tuimbelsuante buk a la ua, I Pathian in ua Jerusalema a puak ding un.


Araŋ saamey da danawey! Woofo no ga beeri ka bisa, wura, wala fuwo kaŋ ga wura fay waani? 	 Nou mihai mittawte aw: a bang a thupi jaw a dangka-eng hia, dangka-eng siangthousak Pathian biakin?


Saaya din boro woodin yaŋ margu, i na Daniyel gar a goono ga adduwa ka ŋwaaray nga Irikoyo gaa. 	 Huchiin hiai mite a kikhawm ua, Danial a Pathian maa thu ngen leh thum a mu uh.


hala Saytan* ma si du daama iri boŋ. Zama iri ga bay hayey kaŋ yaŋ a ga sijiri gaa. 	 Huchilou injaw setanin nuamtak honsa khading ahi; a tup lah i haih ngal kei ua.


Ya Israyla alborey, araŋ ma maa sanney wo: Yesu, Nazara bora, Irikoy n'a seeda araŋ game ra, dabari goyey da dambara harey da alaamey do kaŋ yaŋ Irikoy goono ga te a do araŋ game ra, mate kaŋ araŋ bumbey ga bay. 	 Nou Israel mite aw, hiai thu ja un: Nazaret Jesu, Pathianin amah zangin na lak uah thil thupite, thillamdangte, chiamtehnate a hihin a hontheichiansak hi; nou ngeiin tuate na thei ngal ua.


Zama ay g'i seeda kaŋ i gonda anniya Irikoy se, amma day manti bayray _cimi-cimo__ boŋ. 	 Pathian lamah phatuam a ngai uh chih ka theihpih ahi, himahleh theihna ahihvakin jaw ahi kei uh.


Waati kaŋ a goono ga lamburay, alborey din n'a kamba di, d'a wando kamba, d'a ize way hinka kambey (zama Rabbi gonda suuji a se.) I n'a fattandi, k'a taŋ kwaara banda. 	 Himahleh a awltat mahmah lai ngala; huchiin, Toupan amah a hehpih jiakin miten a khut leh, a ji khut leh a tanu nihte khut a len ua: huchiin a pikhia ua, kho polamah a koihta uh.


Amma boro kaŋ maa, a man'a te, a ga hima boro fo kaŋ na fu cina hari zuru fondo taasi boŋ, a mana daba sinjiyaŋ kulu te. Hari zuray kar a gaa, hala sahãadin d'a a kaŋ. Fuwo din kaŋyaŋ mo ga laala.» 	 A hihhangin, jaa mang lou tuh, suangphum lou a, leitung maimaha in lammi ahi; huan, tui khauhin huai tuh a khoh a, a chim paha; huai in siatna tuh thupi tak ahi, a chi a.


Araŋ mo ma bankaaray hanno koyo guna ka ne: «Ni wo, ma goro nangu hanno wo ra». Amma araŋ ma ne alfukaaro se: «Ni mo, ma kay ne,» wala: «Ma goro ganda ay ce furkanga do». 	 huchiin, puan hoih tak silhmi tuh na limsak ua, a kiangah, Nang hiai mun hoih ah tuin, na chi ua, mi genthei kiang abel, Nang jaw huaiah ding inla, a hih keileh, ka khe ngakna nuaiah tuin, na chih uleh,


Ni m'i hantum mo ni fu meyey carawey gaa, da ni windi me daabirjey gaa mo. 	 Huan, na kong biangte uah, na kongkhakte uah na gelh ding uhi:


Dan da Naftali da Gad da Aser. 	 Dan, leh Napthali, Gad leh Aser.


Kala Rabbi maa haw kaana. Rabbi ne nga bina ra: «Ay si ye ka laabo laali koyne boro sabbay se, zama boro bine fonguyaŋ, ilaalo no za a zankatara gaa. Ay si ye mo ka hay kulu kaŋ ga funa kar, mate kaŋ ay jin ka te din. 	 Huan, Toupan tua namtui a jaa; huan, Toupan, a lungsimin, Mi jiakin leitung ka hamsiat nawn kei ding, mi lungsim ngaihtuahnate lah naupang neu a hih a pana gilou ahi ngala; tua ka gawt bangin thil hing chiteng leng ka gawt non sam kei ding.Lei om laiteng buh leh buh lak te, kho vot leh kho lum te, nipi leh phalbi te, sun leh jan te a bei kei ding, a chi hi.


Waato kaŋ i na hiyo fun sanda kilometar gu wala iddu cine, i na Yesu fonnay. A goono ga dira teeko boŋ ka maan hiyo gaa. Kal i humburu. 	 Huan, ching sawmnih lah ching nga hiam, ching sawmthum hiam a kalh un, Jesu dil tungah khea paia, long honnaihin a mu ua, a lauta uh.


I ma ciiti jama se han kulu. A ga ciya mo, i ma kande muraadu beeri kulu ni do. Amma muraadu kayna kulu, i g'a ciito te ngey boŋ se. Yaadin gaa a ga dogon ni se, ngey mo ga margu nda nin ka jaraw sambu. 	 Huan hun tengtengin mite vaihawm sak uhen: huan hichi ahi ding. thu lian chiteng nang kiang a tun ding ua, thu neu chiteng bel amau a ngaihtuah ding uh: huchiin nanga dingin a baihlam jaw dinga, huan puakgik a honpuak pih ding uh.


Ay wo annura no kaŋ kaa ndunnya ra, zama boro kulu kaŋ g'ay cimandi ma si goro kubay ra. 	 Vak dia khovela hong ka hi a, kuapeuh kei hon gingta tuh miala a om louhna ding in.


Jiyo kaŋ i ga tuusu nd'a, a na kayna dooru Haruna boŋo gaa, zama a m'a tuusu k'a fay waani se. 	 Huan, a siangthou na ding in nilhchi sathau Aron lu ah a buak a, a nilh a.


Ni go ga ni meyo nooyandi mo sanni laalo se, Ni deena mo goono ga gulinci ci. 	 Na kam tuh gilou kiangah na pia a. Na leiin khemna a bawl gige hi.


Ganji hamey kaŋ ga zankam mana noodin taamu, Muusu beeri futo mana bisa noodin. 	 Gamsa kisatheiten a sikkha ngeikei ua, humpinelkai lunlai leng huailaiah a paikha neikei hi.


Jama mo goono ga kuuwa ka ne: «Beene koy fo jinde no woone, manti boro wane no!» 	 Huan, mi tengtengin, Pathian ahi, mihing aw ahi kei, a chi ua, a kikou ua.


Nuhu hayyaŋo banda Lameku funa ka tonton jiiri zangu gu da wayga cindi gu. A na izeyaŋ hay, alboro nda wayboro. 	 Huan, Noa a neih nungin Lamek kum nga leh kum sawm kua leh kum nga a dam laia, tanu leh tapate a nein awn laia:


Doŋ iri ga ba iri ma Babila yayandi, amma a mana yay. Iri ma fay d'a. Iri kulu ma ye iri laabey ra, Zama a ciito koy ka to hala beene, A ziji beene hal a to beene burey gaa. 	 Babulon hihdam ka tuma, a dam tuan ngal keia, amah nusiain eimah gam chiat uah pai ni, a mohnain van a suna van dum phaa dopkang ahi.


Ni m'i ta i kambey ra k'i ton feema ra, sarga kaŋ i ga ton boŋ, a ma ciya haw kaano Rabbi jine; sargay no kaŋ i ga te Rabbi se danji ra. 	 Huan amau khuta kipanin huaite na sang dia, halmang thillat na dingin maitam tungah huaite na hal ding hi, TOUPA maa gimlim hi ding in: TOUPA adia meia thillat bawl ahi.


kaŋ du seeda nga goy hanney se. A ma ciya mo boro kaŋ na izeyaŋ biiri, a na yawyaŋ gaay, a na hanantey cey nyun, a na borey kaŋ go kankami ra gaakasinay, a na goy hanno kulu gana nda kookari. 	 Thil hih hoih lam a mi phata tate vaktei khina, mikhualte na zintun khina, misiangthoute khe na silta a, mangbangte na dawnzang khina, thil hoih peuhmah thanuam tak a na hih khin a hih peuhmahleh.


Ni mo, ni ma jama lordi ka ne: ‹Sohõ araŋ g'araŋ nya-izey Isuwa izey hirro daaru, borey kaŋ yaŋ go Seyir da goray. I ga humburu araŋ mo. Wa haggoy d'araŋ boŋ fa! 	 Mipite, Seir tang a om, Esau suan na unaute uh gamah na paisuak sin uhi; amau a hon na kihta ding ua; huaiziak in pilvang mahmah unla:


«Ay ga hay kulu halaci parkatak! ndunnya fando boŋ,» Yaadin no Rabbi ci. 	 Leitunga kipan thil tengteng ka subei sipsip ding, TOUPAN a chi.


Gomni nda laakal kanay ma bara araŋ banda kaŋ yaŋ ga fun iri Baabo Irikoy da Rabbi Yesu Almasihu do. 	 Pathian i pa leh Toupa Jesu Kris kianga kipan hehpihna leh lemna na kiang uah om hen.


Bannyey da doogarey goono ga kay noodin. I jin ka danji funsu nda danji bi, zama hargu go no. I goono ga caan. Bitros mo go i banda, a goono ga kay noodin ka caan. 	 Aman, Ka hi kei, a chi a. Huan, sikhate leh heutute huaiah a ding diamduam ua, a vot jiakin meiholin mei a toh ua, a lum a awi uhi; Peter leng a kiangua a pang a, ding kawmin mei lum a awi sam hi.


Zama d'ay fooma d'araŋ kayna a jine, ay mana haaw. Mate kaŋ cine ay na hay kulu ci araŋ se da cimi, yaadin mo no fooma kaŋ iri te Titos jine binde ciya cimi. 	 A kiangah banglam peuhah leng noumau honsuang mah le ung, ka zahlak ngal kei ua, zahlak nak sangin bangkim, na kiang ua thu taktak a ka gen jel bang un, Tita maa a kon suan uh tuh thu taktak a honghita ngei hi.


I ga alaamey wo no cimandikoy se: i ga follayyaŋ gaaray ay maa ra, i ga salaŋ da deene tajiyaŋ, 	 Huan, hiai chiamtehnaten a gingtate a jui jel ding: Ka minin dawite a delh khe ding ua, pau thak bangin a pau ding uh;


Zama arzaka ya si duumi bo. Koytaray fuula mo ga to hala zamaney kulu me no? 	 Hauhsaknate lah khantawn ading ahi ngal keia; huan manglukhuin suan tengteng a daihzou hia?


Araŋ ga goro mo laabo kaŋ ay n'araŋ kaayey no din ra. Araŋ ga ciya ay jama, ay mo ga ciya araŋ Irikoyo. 	 Na pipute uh kianga ka piak gamah na teng ding uh; huan, nou ka mite na hi ding ua, kei na Pathian uh ka hi ding.


A ciya mo, a suba waato kaŋ Musa furo seeda hukumo ra, kal a go, Haruna goobo, Lawi kunda wano zay ka zaada, a na boosiyaŋ te, a na amand* izeyaŋ hay. 	 Huan a zing in hichi ahi a, Mosi theihpihna puan inn ah a va hoh a; huan, ngai in, Levi innkuante a dia Aron chiang a sel a, pakmum a suah a, a pakpalh a, vaisuaklu min a suang hi.


Halaciko ga kaa gallu kulu gaa, Gallu si no kaŋ ga du ka yana. Gooro ga halaci, tudey boŋ batamey mo ga halaci. Yaadin no Rabbi ci. 	 Kho chih ah hihsemi a hontung ding, kho khat lel inleng a pel kei ding; phaijang gam leng a mang ding; phaijang leng hihsiat ahi ding. TOUPAN a chihsa bang takin.


A ciya binde sorro iyyanta gaa, kala zanka ne: «Guna, beene buru fo neeya ga tun ka fun teeko ra, ikayna sanda boro kambe faata cine.» Iliya ne: «Tun ka ne Ahab se: ‹Ma ni torkey soola ka zumbu, beene haro ma si ni kosaray.› » 	 Huan, a sagihvei na in, hichi ahia, ngai in, tuipi a kipan in mihing khut chia lel mei a leng tou viaiviai, achia. Huan, aman, va pai inla, Ahab kiangah, na kangtalai bawl inla, pai suk ta in, vuah in a honkhum kha ding, chiin, achia.


Zama a ga bisa i se i ma si adilitaray fonda bay, d'i ma bay a gaa, woodin banda i ma banda bare lordi* hanna kaŋ i no i se gaa. 	 Diktatna lampi pen theih nunga, thupiak siangthou a kiang ua kep sak thu nungngatsan sangin, diktatna lampi theilou hita le uh amau adingain a hoihzo ding ahi ngala.Ui amah luak lamah a kiknawna, vopi kisil siangsa leng buannawi ah kisil dingin a kik nawna, chih, paunak diktak bang thu tuh amau tungah a hongtungta ahi.


Kala Simeyon n'a sambu nga kambey ra ka Irikoy saabu ka ne: 	 aman a na-angpoma, Pathian a phata,


Rabbi mana ne nga ga Israyla maa tuusu beena cire, amma a n'i faaba Yerobowam Yehowasa izo kambe ra. 	 Toupan Israel min van nuaiah a chimitsak zenzen sin chih a hihleh a gen kei hima; Jehoas tapa Jeroboam zangin a hon dam zota ahi.


Zama Adam-izey ma Rabbi maa baaru dede Sihiyona ra, A sifawo mo Urusalima* ra, 	 Mite a kikhawm khawm ua, lalgamte toh, TOUPA nasem ding in.


Alhakko ma kaŋ Yowab boŋo boŋ, d'a baabo windo kulu boŋ mo. I ma si jaŋ Yowab windo ra boro kaŋ gonda bi kaŋ ga hinni dooru, wala jiraykooni, wala boro kaŋ ga goobu naan, wala boro kaŋ takuba ga zeeri, wala boro kaŋ ga jaŋ ŋwaari.» 	 Joab lu tungah kia henla, a pa inkote tengteng tungah toh; Joab inkote lak a si pawt hiam, phak hiam, chiang ngai a om hiam, namsau a si hiam, kial hiam hong omlou in omkei hen, a chi a.


Bonkoono Yehoyda mo n'a no Rabbi windo goy-teerey se. Koyne, i zinga nda cinakoyaŋ, da saceyaŋ, i ma Rabbi windo hanse se. 	 Huan, kumpipa leh jehoiadain TOUPA in nasem mite khutah a pia ua, TOUPA in bawl pha dingin suang sekmite leh khutsiamte a guai ua, huan, TOUPA in bawl pha dingin sik leh dala khutsiamte leng.


I kulu, haawi g'i di borey kaŋ yaŋ si hay kulu hanse i se sabbay se. I si kande gaakasinay wala nafa kulu, Kala haawi nda foyray.» 	 Amau adia phattuamna himhim neilou mi, huhna hilou, phattuamna nei mi leng hi lou, maizumna leh minsiatna hizote, a vek un a zumpih sin uh, achi a.


I go ga fatta ya-cine day, kal i kand'a se beebe follokom fo. 	 Huan, a pawt laitak un, ngaiin, dawi mat pautheilou khat a kiangah a honpi ua.


Amma baa d'iri no, wala nda malayka* fo kaŋ fun beene no ga kaa ka waazu araŋ se baaru hanno fo kaŋ waana wo kaŋ iri jin ka waazu araŋ se, a koy ma ciya laalante. 	 Himahleh, koumau hiam aw, van akipana hongsuk angel nangawn hiam inleng, tanchin hoih na kiang ua ka gensa pen louhngal uh tanchin hoih dang himhim honnahilhta a om uleh, hamse lohin om hen.


Fundikooney din boŋ do daba himandi go no, danga diji kaŋ a nyalawyaŋo ga dambarandi, kaŋ go ga salle i boŋey boŋ. 	 Huan thil hingte lu tungah van kibatpih a oma, kristal vak banga te mulkimhuai tak a lu tunguah a kiphalh zeizoi mai hi.


Da tondi mo no a sambu nga kambe ra kaŋ ga hin ka boro wi, k'a kar d'a, hala bora bu mo, boro-wi no kaŋ haw k'a te. Boro-wi woodin dumi mo, daahir i g'a wi no. 	 Huan, si khop a suang a mi a den a a sih leh tualthat ahi a, tualthat bel hihlup ngeingei ding ahi.


Simeyon izey neeya, i almayaaley boŋ: Nemuwel, Nemuwel izey jama baaba; da Yamin, Yamin izey jama baaba; da Yacin, Yacin izey jama baaba; 	 A innkuan uh kizomdan tang zel a suante: Nemuel suante Nemuelte. Jamin suante Maninte: Jakin suante Jakinte:


Bonkoono ga bu baray te, mayraykoy ga laakal kaa gaakasinay duure gaa, laabo borey kambey ga jijiri mo. Ay ga goy i se i muraadey boŋ, i ciito boŋ no ay g'i ciiti. I ga bay mo kaŋ ay no ga ti Rabbi. 	 Kumpipa a dah dinga, heutu lungdonna puansilhin a kivan dinga, vantang khut leng a ling ding, a kiang uah a omdan thu un ka hih dinga, a thilhih bang jel un vai ka hawm sak ding; huan TOUPA ka hi chih a theita ding uh, a chi a.


A nya dumey mo na sanno din te Sekem borey kulu hangey ra. I binde miila mo ye Abimelek ganayaŋ gaa haray, zama i ne: «Iri nya-ize no.» 	 Huan, a nu sanggampaten Sekem khuaa mi tengteng jakin huai thu tengteng a gen ua: huchiin Abimelek zuih utna lungsim a hon puta ua; Amah i unau aka, a chita ngal ua.


Ay na cebeeri-hawlandi mo donton araŋ jine, k'i gaaray araŋ jine. Araŋ na Amorancey bonkooni hinka din gaaray, kaŋ manti nda ni takuba, manti nda ni biraw mo. 	 Huan, na ma uah tunpi ka sawla, huaiin na ma uah a delha, Amor pawlte kumpipate nihte; na namsau uh hiam, na thalpeu uh hiam, inleng ahi sam kei hi.


Hadoram, Uzal, Dikla, 	 Huan Hadoram, Uzal, Dikla;


Bonkoono Yehoyacim mo na boroyaŋ donton i ma koy Misira. Ngey neeya: El-Natan Akbor izo, da boro fooyaŋ kaŋ go a banda koy Misira. 	 Huan, kumpipa Jehoiakimin Aigupta gamah mi sawla, Akbor tapa Elnathan leh mi dangte toh;


Boro kaŋ na alman kar ka wi g'a bana. Fundi no ga fundi bana. 	 Si khopa ganta tunga khut kha peuhmahin a dit ding ahi: hin sikin hin.


A g'i gana ka gaaray, A ga bisa baani mo ka koy hala fondo fo ra kaŋ a mana gana baa ce fo da nga ce. 	 Aman amaute a delha, bittakin a pai jela; a khea a pai nailouhna lampi-ah.


Yaamoyaŋ no, fafagay goyyaŋ no, I alhakko hane i ga halaci. 	 Bangmahlou lel ahi ua, khemna nasep lel, a gawtna uh hun chiangin a mang mai ding uh.


D'ay na ndunnya sanni ci araŋ se, araŋ man'a cimandi mo, mate no araŋ ga te ka cimandi d'ay ga beene sanni ci araŋ se? 	 Khovela thil ka honhilh bawn ging louten, vana thil honhilh leng bang chin na taksang ding ua?


Wa guna, i n'araŋ fuwo naŋ araŋ se kurmu! Ay ga ne araŋ se mo: araŋ si di ay, kal alwaati kaŋ araŋ ga ne: ‹Albarkante no nga kaŋ goono ga kaa Rabbi maa ra.› » 	 En in, na in a vuaka taisanin a om. Huan, Ka honhilh ahi, Toupa mina hongpai a hampha, na chih ma siah non mu kei ding, a chi a.


I du subu hanno boobo mo noodin, laabo mo itafay no. Hala mo baani goray ra no i go da laakal kanay, zama borey kaŋ goro noodin waato Ham dumiyaŋ no. 	 Huan loupanek hoihna leh tamna a mu ua, gam ja leh, dai lah galmuang; tumaa huaia omte lah Ham akipan ahi ngal ua.


Waato boro fo go no, Ramatim-Zofim boro no, Ifraymu tondey laabu haray wane. A maa ga ti Elkana, Yeroham ize, Elihu ize, Tohu ize, Zuf ize, Ifraymu dumi no. 	 Ephraim Tang gam Ramathaim-Zophim khua ah mi khat a om a, a min Elkan ahi; huai mi tuh Jeroham tapa ahi a, huai mi tuh Elihu tapa ahi a, huai mi tuh Tohu tapa ahi a, huai mi tuh Ephraim mi Zuph tapa ahi.


I n'a torka nyun Samariya bango me gaa haray, naŋ kaŋ kaaruwey ga nyumay. Hansey mo n'a kuro loogu Rabbi sanno kaŋ a ci din boŋ. 	 Huan, Samari kho dil gei ah kangtalai a sil ua; huan, Toupa thugen bang takin uiin a sisante a liakta uhi; (huailai ah kijuakte a kisil sek uh; ).


Saaya din Yahuda ne nga anzura Tamar se: «Kala ni ma goborotaray goray te ni baaba windo ra, hal ay izo Sela ma beeri.» Zama a ne nga mo ma si koy ka bu danga a nya izey cine. Tamar binde koy ka goro nga baabo windo ra. 	 Huan, Juda in amou nu Tamar kiangah, ka tapa Sela a pichin mateng na pa in lamah pasal neilou in na om tadih in, achia. Huchilou in jaw amah leng a ute bangin a si kha ding hi, achi ahi. Huchiin, Tamar apa in lamah ava omte hi.


Wa liiliwal sinji, i ma wongu nda Babila birni cinarey. Wa batandiyaŋ gaabandi, wa batukoyaŋ daŋ, Wa gumandi izeyaŋ soola, Zama Rabbi na woodin miila. A ga haya kaŋ a ci Babila gorokoy boŋ din goyo te mo. 	 Babulon kulh bul ah kidouna puanzak tak un, venna hihhatin, galvilmi koih un, galbuknate bawl unla, Babulon mite tuntang thu ah TOUPAN a gentak, a ngaihtuah in a hihkhinta ngala.


Irikoy mo na boro fooyaŋ daŋ Almasihu marga ra: sintina, diyey; ihinkanta, annabey*; ihinzanta, dondonandikoy. Woodin banda, dabari goyey, gaa baani nooyaŋey hina, da gaakasinayey, da mayrayey, da ciine waani-waani yaŋ. 	 Huan, Pathianin khenkhat saptuam lakah a honkoiha – a khatna ah sawltakte, a nihna ah thugenmite, a thumna ah heutute a koiha; huai nungin thillamdang hihte a oma; huai nungin hihdam theihna thilpiakte, panpih theihna thilpiakte, vaihawm siamna thilpiakte, pautheihlouh chi tuamtuama thugen theihna thilpiakte a om nawn hi.


Ay g'ay jine bare ka ye araŋ do haray, k'araŋ ciya albarkanteyaŋ. Ay g'araŋ tonton, k'ay alkawlo tabbatandi araŋ do. 	 Huan, ka hondieh sak dinga, chi tampi ka hon suangsak ding hi; huan, na lak uah ka thukhun ka hihkip ding.


a batukoy fuwey, d'a casanta ganjey, da tandey, waato deedando boŋ. Finetaryaŋ go a gaa, d'a tandey ra mo a windanta. A to kambe kar waygu salleyaŋ, tafayyaŋ mo kambe kar waranka cindi gu no. 	 A vilna dantante, a bangkate, a sumtawngte tehna mahin: huai ah tohlette a oma, sumtawng ah leng a kimvelin: a dung lam bel tong sawmnga ahi a, a vai lam tong sawmnih leh nga.


Ngey d'i ŋwaari sargayey d'i haŋyaŋ sargayey, yeejey se, da feeji gaarey se, da feej'izey mo se, i lasaabo da farilla boŋ. 	 A tangbuang thillat uh leh dawn ding thillat, a dan bang tak in a tamdan bang zel un bawngtal a ding bang, belamtal a ding bang, belamnou a ding bang:


I na wura zalla walhã kayna te, ihanno, ka hantumyaŋ fo hantum a gaa, danga kawaatimi hantumyaŋ ya-cine: «HANANTE NO RABBI SE.» 	 Huchi in dangka-eng tak in lal lukhu siangthou kuang a bawl ua, a tungah laigelh, chiamtehna gelhnate bang in, TOUPA LAM A SIANGTHOUNA, chih a gelh uhi.


I izey binde kaŋ yaŋ a kande k'i daŋ i gurbey ra, i se no Yasuwa na dambanguyaŋo te. Zama i sinda dambanguyaŋ, zama i mana i dambangu fonda boŋ. 	 Huchiin a suante uh amau sika a phuhte Josuain a zek uh a sum sak: lamkala a zek uh sum a hih louh jiakin zek sum louh ana hihim uhi.


Zama boro boobo go Yahuda ra kaŋ yaŋ gonda zeyaŋ nga nd'ey game ra, zama Sekaniya Ara izo anzuray no. A ize Yehohanan no ka Mesullam Bereciya izo ize way hiiji. 	 Amah Arah tapa Sekania tanu pasal a hih jiakin, Juda ah mi tampi amah lama kichiam lah a om ngal ua; huan a tapa Jehohananin Berekia tapa Mesulam tanu jiin a nei hi.Huailou leng ka maah a thil hoih hihte a gen ua, amah kiangah ka thute a tun jel uhi. Huchiin Tobiain laikhakte kei honlausak dingin a khak hi.


Danga, araŋ ma neesi kwaara banda kambe kar zambar hinka wayna funay haray, kamba kar zambar hinka dandi kamba haray, kambe kar zambar hinka wayna kaŋay haray, da kambe kar zambar hinka azawa kambe haray. Kwaara mo ma goro bindo ra. Woodin yaŋ no ga ciya i kwaara se kuray nangey. 	 Huan, kulh polam a kipan in na teh ding a, suah lam pang ah tong sangnih, mal lam pang ah tong sangnih, khua lai tak a om in. Hiai amau dainawl tuam ahi ding.


Maryama koy ka ci a doŋ banda borey se, zama i biney sara, i goono ga hẽ mo. 	 Huan, amah tuh Jesu ompih jelte kiangah a vahoha, misi suna a kah lai un a vahilhta a.


A go sanno gaa yaadin, kala buru fo go kaŋ ga kaari, a te i se yuumay. Kala jinde fo fun buro ra ka ne: «Boro woone ga ti ay izo kaŋ ay ga ba, kaŋ ay ga maa a kaani gumo. Wa maa a se.» 	 A gen laitak in, ngaidih, mei ngoutak in amau a hon liahta a; huan, ngaidih, mei a kipan in aw in, Hiai ka Tapa deihtak, ka kipahna mahmah ahi: amah thu ngai un, a chi a.


Iblisi ye ka kond'a tondi kuuku fo boŋ koyne, ka ndunnya kulu koytarayey da ngey darza cab'a se. 	 Huan, diabolin tangsang takah a pi nawna, khovel gam tengteng leh a thupina a ensak a.


A binde, waati kaŋ ay na woodin ban ka albarka wo kawaatimandi i se, ay ga kabay araŋ do ka koy Espanya. 	 Huaijiakin, huai tuh ka hiha, gah leng amaute dik taka ka muhsak nungin, noute hontawnin, Spain gamah ka pai jel ding.