Haciika ay ga ne araŋ se: a g'a daŋ a ma nga jinayey kulu dabari. 	 Diktakin ka honhilh ahi, a neih tengteng tunga heutu dingin a bawl ding.


}waaro waate Buwaza ne a se: «Kaa ne ka buuru ŋwa. Ma ni looma sufu hari mooro ra.» A binde, Ruta goro wiikoy do. I na kukure salle a se, a ŋwa ka kungu ka fay da cindo. 	 Huan, annek hunin Boaziin a kiangah, Hongpai dih ve, tanghoute hongne sam inla, tanghou themte uain thukah diah samin, a chi a. huchiin buh lamite kiangah a tua; huan, buh kan a pia a; a ne a, a kham nungin leng a ne val laia.


nga zunubey kaŋ a te se, kaŋ a goono ga goy laalo te Rabbi diyaŋ gaa, ka Yerobowam fonda gana, da zunubo kaŋ a te ka Israyla daŋ i ma zunubi te. 	 Toupa mitmuh a thil hoihlou mahmah hiha a khelh nate jiak leh Jeroboam lampi tot tawn teia Israel te thil hihkhial saka a khelhna jiak in.


Yesu n'i gongormandi ka ne: «Araŋ ma te laakal ka haggoy nda Farisi fonda borey dalbuwo*, da Hirodus* borey dalbuwo.» 	 Huan, aman, a kiang uah, Pharisaite silngou leh Herod silngou lakah kiveng unla, pilvang un, a chi a.


Ay guna kal ay di Feej'izo goono ga kay Sihiyona* tondo boŋ, a banda mo boro zambar zangu nda zambar waytaaci cindi taaci go kaŋ yaŋ gonda a maa d'a Baabo maa hantumante ngey sukutey gaa. 	 Huan ka et leh, ngaiin, Zion tang tunga Belamnou ding leh a kianga upa nuai kha leh singli leh sangli, amin leh a Pa min a tal ua kigelh chiat ka muta a.


Borey wo ndunnya wane yaŋ no. Woodin sabbay se i goono ga salaŋ danga ndunnya wane yaŋ. Ndunnya mo goono ga maa i sanney. 	 Amau tuh khovela ahi ua; huaijiakin khovela bangin a pau ua, khovelin a thu uh a ngaikhe naknak.


Amma boro fooyaŋ lamb'a gaa ka cimandi. I ra no Diyonisiyos go, Arobasa marga boro fo no, da wayboro fo kaŋ maa Damaris, da boro fooyaŋ koyne i banda. 	 Himahleh, mi kuate hiam amah lamah a pang chinten ua, a gingtata ua, huai laka khenkhat tuh Areopaga mi Dionisia leh, numei khat a min Damari leh, a kiang ua midangte toh ahi uh.


Amma Irikoy ya arzakakoy no suuji ra. Zama a ba iri nda baakasinay bambata, 	 Himahleh, Pathianin hehpihna hauin a honitna thupitak jiakin,


Zama Musa hantum adilitara boŋ kaŋ asariya ganayaŋ ga no ka ne: «Bora kaŋ g'a gana, a ga nga baafuna te a ra.» 	 Mosi in, Dana diktatna jui jaw, huai diktatna jiakin a hing ding, chiin, a gelh.


Hezeciya mo farhã d'ey. A naŋ i di nga jinay darzantey fuwo kaŋ ra gonda nzarfu, da wura, da yaazi jinay, da ji caadante, da nga wongu jinay fuwo kulu, da hay kulu kaŋ go jisiri nango ra. Hay kulu si no kaŋ go a windo ra wala a mayra ra kaŋ Hezeciya mana cabe i se. 	 Huchiin Hezekia a tunguah akipaka, a kianguah a thil manphate koihna in dangkate, dangkaengte, gimlim bangbang hiamte, sathau manpha takte, a galvan koihna insung tengtengte, a gou hoih laka om tengteng te a ensak: a in leh agam sunga om himhim Hezekiain a kiang ua a etsak louh bangmah himhim a om kei hi.


Yaadin cine no a ga ciya wowi hari, da donda-caray hari, da cabeyaŋ hari, da dambara hari mo ndunnya dumey kaŋ go ni windanta se, waati kaŋ ay na ciiti toonandi ni se, bine tunay, da futay korno, da kaseetiyaŋ korno ra. Ay, Rabbi no ka ci. 	 Huchiin, thangpai tak leh heh mahmaha, nakpia taihilha, na tung thugelte ka tunsak hunin na kima namte mitmuhin nuihsat leh kouna leh hilhna leh mulkimhuai na hi ding: Kei TOUPAN ka chi ta hi:


Amma waato kaŋ ay di i siino ga dira nda mate kaŋ ga saba Baaru Hanna cimo boŋ, kala ikulu jine ay ne Kefas se: «Nin kaŋ ga ti Yahudance, ni goono ga goro danga dumi cindey boro cine, manti danga Yahudance cine. Ifo se no ni goono ga dumi cindey tilasandi i ma goro danga Yahudancey cine? 	 Himahleh, tanchin hoih thutak bangin a om gina kei uh chih ka theihin, Kifa kiangah, a vek ua maah, Nang Juda mi na hi ngala, Judate om banga omlou in, Jentelte om banga na om jawk leh, bangchidanin ahia Jentelte Judate om banga na om sak teitei nak? ka chi hi.


Yaa no Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo ci: I ga ye ka sanno wo dumi ci Yahuda laabo ra, d'a galley ra, waati kaŋ ay ye ka kand'ey ka fun d'ey tamtaray. I ma ne: «Ya adilitaray nangora, ya tondi hananta, Rabbi ma ni albarkandi!» 	 Israel Pathian, sepaihte TOUPAN hichiin a chi: A saltanna ua kipan ka pi kik hun chiangin Juda gam leh a khopite ah hichibang paukam a zang nawn ding uh. Aw, diktatna tenna mun, Aw tang siangthou, TOUPAN honvualjawl hen, chih.


Cimi dondonandiyaŋ goro a meyo ra doŋ, i mana adilitaray-jaŋay gar mo a meyo ra. A dira ay banda laakal kanay da adilitaray ra, hal a na boro boobo bare i ma fay da goy laalo. 	 Thudik dan a kam sungah a oma, diktatlouhna a mukha a kimu kei hi; lungmuannaleh tannaah ka thu a juia, gitlouhnaa kipanin tampi a kihei mang sak hi.


Wayboro mo, kaŋ alboro kani nd'a hala nd'a balga hari, i boro hinka kulu ma nyumay nda hari. I ga ziibi kala wiciri kambu. 	 Huan, numei a luppih leleng a nih ua a kisil tuaktuak ding uh ahi, huan, nitak lam tan in a nin ding uh.


Rabbi salaŋ Musa nda Haruna se koyne ka ne: 	 Huchiin TOUPAN Mosi kiang leh Aron kiangah thu a gena,


Bangandi kaŋ ga sandi no i cabe ay se, Amaana ŋwaako goono ga amaana ŋwaari goy te. Halaciko go halaciyaŋo gaa ga te. Ya nin, Elam, ziji ka koy! Ya Mediya, ma wongu marga kayandi ka windi! Ay naŋ i bine jisiyaŋo kulu ma ban. 	 Kilakna thukhauh tak ka kiangah theihsak a hita; lepchiahtaka hihmun lepchiahtakin a hih a, lokmiin a lok hi, Elamte aw, pai tou un, Mediate aw, um un; a thumna tengteng uh ka daisakta hi.


Amma alwaato kaŋ boro fo go ga dubi beeri, a dees'izo kaŋ hari ra. A ce ka ne: «Kaari, ay jine bora! zama a ciya hiyaŋ hari no.» 	 Huan, mi khatin a phuk san laiin, heitang tui ah a kiaa; huan, aman, Ehe heh, pu! I khelh eive aw, chiin a kikou a.


A na nga jinda sambu nda gaabi ka ne: «Ni ya albarkante no wayborey game ra, albarkante mo no ni gundayzo. 	 Nang numei sapsap din na hampha hi, na gil gah leng a hampha hi.


Fayankakoy bine ga du bayray, Laakalkooni hanga mo ga bayray ceeci. 	 Mi pilvang lungtangin theihna a mu a; huan mi pil bilin theihna a zong hi.


Israyla izey ma si ye ka maan kubayyaŋ hukumo gaa koyne, zama i ma si zunubi alhakku sambu ka bu. 	 Tua kipan in Israel suante'n kihoupihna puan inn a hon naih ding uh ahi kei; khelh moh pua in a si kha ding uh.


Za ni teeyaŋ, ni doona ka susubay no lordi, wala? Ni naŋ mo boyaŋ ma nga nango bay no? 	 Na nite a kipat nungsiah jingsang thu na piain, phalvak a mun thei dingin na bawlta hia;


Ni ma konda wura nda nzarfu mo, wo kaŋ bonkoono nda nga faadancey no ngey bine yadda boŋ, ka no Israyla Irikoyo se, nga kaŋ a nangora go Urusalima. 	 A tenna Jerusalema om, Israel Pathian kianga manneiloua kumpipa leh a thudot miten a piaksate uh dangka leh dankaeng po dingin,


M'ay daŋ ka te sanda kawaatimi ni bina ra, Sanda kawaatimi ni kamba gaa mo. Zama baakasinay gonda gaabi sanda buuyaŋ cine. Canse mo gonda laala sanda Alaahara cine, A deena ya danji beele no, Rabbi danji beela kaŋ ga futu cine. 	 Na lungtanga suai bangin, na bana suai bangin kei hon koihin: itna lah sihna bangin a hat ngala; han bangin a gilou a: huaia kuangte mei kuangte bang ahi uh, TOUPA meikuang mahmah.


Ay n'ay banda no karkoy se. Ay n'ay garbey mo no hamni dagukoy se. Yan'ay moyduma tugu haawi nda yollo tufayaŋ se mo. 	 Ka nungjang satmite ka doha, ka biangte mul botmite ka doh hi; zahlakna ah leh chilsiatnaah ka mai ka sel kei.


Araŋ ma si te tooru ganakoyaŋ mo, mate kaŋ cine i boro fooyaŋ te, mate kaŋ a go hantumante ka ne: «Jama goro ganda zama ngey ma ŋwa ka haŋ, i tun mo zama ngey ma fooru se.» 	 A lak ua khenkhat milim bemi a hih bang un milim bemi hi kei un. Mipi tuh ne ding leh dawn dingin a tu chiat ua, lam dingin a ding nawn uh, chih gelh bangin.


Waato kaŋ Bulos n'i fo, a dede i se afo-fo haŋ kaŋ yaŋ Irikoy te dumi cindey game ra nga goyo do. 	 Huan, Paulain amau chibai a buk khitin, a nasepna zanga Pathianin Jentelte laka thil a hihsak peuhmah anen ahamin a gena.


I du Og mayra kulu mo Basan haray, nga kaŋ ga may Astarot ra, da Edrey ra (Refayim borey cindo nooya). Zama woodin yaŋ kulu Musa no k'i kar, k'i gaaray nangu woodin yaŋ ra. 	 Astaroth leh Edrei khuaa kumpipaa tu Basan gam kumpipa Og gam tengteng toh (huaite Rephaim nam omsunte ahi uh); huaite Mosiin a nasuala, a nadelhkheta hi.


Sabaabo ga ti zama i n'ay borey halli. I goono ga ne: «Baani samay!» A binde, baani samay si no. Waati kaŋ boro fo na cinari te mo, a go, kal i m'a yonu nda kwaarandiyaŋ hari kaŋ i mana hanse. 	 Galmuan om lou pia, Muan huai e, chia mite a pi mang jiak un leh mi bang bawla, sunu nuhmiten,


Amma zama ndunnya ma bay kaŋ ay ga ba Baaba, mate kaŋ Baaba n'ay no lordi, yaadin mo no ay goono ga te. Wa tun, iri ma fun ne. 	 himahleh, ken Pa ka it chih leh, Pain thu honpiak bang jelin thil ka hih chih, khovelin a theihna ding uh ei ve. Ding di ua, hiaia kipan i pai ding uh.


Amma iri si hin k'i no wande iri ize wandiyey ra i ma hiiji, zama Israyla izey jin ka ze ka ne: ‹Laalante no boro kaŋ ga wande no Benyamin se.› » 	 I tanute uh lah ji dingin i neisak thei ngal kei ua, a chi ua: Israel suanten, Kuapeuh Benjamin pawl ji dia neisak peuhmah hamsiatin om uhen, chiin a nakichiamta ngal ua.


Haggoyyankoy laakalo ga ti a ma faham da nga fonda, Amma saamey saamotara ya gulinci no. 	 Mi pilvang pilna a lampi theihsiam ahia: himahleh mi haite haina khemna ahi.


Ruben kunda ra mo i du Bezer da nga kuray nangey, da Yahaz da nga kuray nangey, 	 Huan, Reuben nam tantuam akipan Bezer khua a kim a velte toh, Jahaz khua a akim a velte toh,


Zama a donton iri gaa neewo Babila ra ka ne, way: ‹Tamtara wo ga gay. Wa fuyaŋ cina ka goro i ra. Wa kaliyaŋ tilam k'i nafa ŋwa.› » 	 Babulon gamah i kian uah, Setanna ding a sawt dinag, in khawng lam unla, hiaiah teng unla, a gahte ne un, chih thi a honkhak hi, chiin.


Rabbi na nga sanno kaŋ a ci din toonandi mo, zama ay no ka tun ay baabo Dawda kayyaŋ nango ra. Ay goono ga goro Israyla karga boŋ, sanda mate kaŋ cine Rabbi ci din. Ay na windi cina mo Rabbi, Israyla Irikoyo maa sabbay se. 	 Huan, TOUPAN a thugen atangtungsak taa: TOUPA chiamsa bang ngein kapa David mun ka hon luah a, Israel lal tutphah ah ka hong tu a, Israel pathian TOUPA min ding in kahon lamta ahi.


Irikoy na ndunnya guna. A kulu go mo, a hasara, zama Adam-ize fo kulu na nga fonda halaci ndunnya boŋ. 	 Huan, Pathianin lei a en a, huan ngaiin, a se khinta; sa tengtengin lah leitungah a omdan uh a hihse khinta ngal ua.


Ya Irikoy, nin no ga ti ay Irikoyo. Ay ga ni ceeci da anniya. Ay fundo gonda ni jaw, Ay baso yangala ni se laabu kogo kaŋ gonda jaw ra, Naŋ kaŋ hari kulu si no. 	 Huchimah bangin mun siangthou ah ka hon en gige hi, na thilhihtheihna leh na thupina mu dingin.


Baa day a na bine saray daŋ, Kulu nda yaadin a ga ye ka bakar nga baakasinay suuji booba boŋ. 	 Dahna suak sak mahleh, a chitna tamdan dungjuiin lainatna a nei ding ahi ngala.


«I ga Haruna ye nga kaayey do, zama a si du ka furo laabo kaŋ ay no Israyla izey se din ra. Sabaabo ga ti: zama araŋ tunanda ay sanno gaa Meriba haro do. 	 Aron pen a chipihte kiang a pi ahi ding: Meriba tuite a ka thu nang a na hel ziak un Israel suante ka piak gamah a lut sin kei hi.


Waato kaŋ i na hay kulu toonandi kaŋ go hantumante Yesu boŋ, i n'a zumandi k'a kaa kanjiyaŋ bundo gaa, k'a daŋ saaray fo ra. 	 Huan, a thu jawlneiten a gelh kholh tengteng uh a hihtangtun khit un, singa kipanin a lakhia ua, han ah a sialta uhi.


A na buukwa jisi nga bumbo saara ra, ka bu baray te a se ka ne: «Kaari, ya ay nya-izo!» 	 Huan, a luang amah hanah a siala; huchiin, ka unaupa khawk hina mahmah e! chiin a kah uh.


Da bine kaŋ ga hari laalo miila, Da cey kaŋ ga zuru nda waasi ka koy hasaraw teeyaŋ do, 	 Ngaihtuahna gilou ngaihtuah lungtang, siatna hih dinga kin tai khete;


Dumi cindey ga bay mo kaŋ Israyla dumo koy tamtaray ra i zunubo sabbay se, zama i na amaana ŋwaari te ay se. Ay mo na banda bare i gaa. Ay binde n'i nooyandi i ibarey se, i kulu mo, takuba n'i zeeri. 	 Huan namten Israel inkote a thulimlouhna jiak un salin a tang uh ahi chih a thei ding ua; ka tung a ginom louh mahmah jiak un amau tungah ka mel ka sel a, huchiin a melmate uh khut ah ka piaa, namsau in a puk vek uhi.


A ga gooru hari haŋ fonda boŋ, Woodin se no a ga ye ka boŋo sambu. 	 Lam laka luita a dawn dinga: huaijiakin a lu tuh a tawisang ding hi.


Yaadin cine no Midiyan ye d'a Israyla kambe mayray cire. I mana ye ka ngey boŋ tunandi koyne. Laabo mo du fulanzamay jiiri waytaaci Jideyon zamana ra. 	 Huchiin Midiate bel Israel suante maah hihzahlakin a hongom ua, huchiin atangkhe zou nawnta ke uh. Huan, Gideon damsungin gam kum sawmli sung galmuangin a om.


Amma a ga ne: «Ay wo manti annabi no, ay ya alfari no. I n'ay daŋ taabi goy ra za ay go zanka.» 	 Jawlnei ka hi kei, lei letmi ka hi; ka tuailai akipana sikhaa bawl ka nahih khittak jiakin, a chi zo ding hi.


araŋ ga hin ka goro hala i ma beeri no? Abada, ay izey, zama ay bine sara bisa araŋ waney, za kaŋ Rabbi kambe goono ga gaaba nd'ay.» 	 A pichin tan ua om ding na hi ding uam? Pasal louin na om nilouh sin ua hia? Hi tel lou e, ka tanute aw; nou jiakin ka lungkhamna a uang semsem hi, Toupa khut ka tung a tu eita ve, a chi a.


Ay g'ay alkawlo tabbatandi in da nin game ra, da ni banda mo se i zamaney kulu ra; alkawli no kaŋ ga duumi. Ay ga ciya ni Irikoyo, da ni banda wane mo. 	 Huan, kei leh nang leh na nunga na suante suante suan sawnsawnte tanin leng ka thukhun nang a ding leh na nunga na suante adinga a Pathian uh hi dingin, khantawn thukhun dingin ka hihkip ding.


Kal i kaŋ ganda birante ka ne: «Ya Irikoy, nin kaŋ ti fundikooney kulu biyey Irikoyo, da boro folloŋ na zunubi te, a se ni ga dukur jama kulu se no?» 	 Huchi in amau a khupboh ua, Pathian aw, sate tengteng kha Pathian, mikhat khelh ziak in mipi tengteng tungah na heh dia hia?, a chi ua,


feej'ize way cindi taaco mo, afo kulu se zaka hinza. 	 Belamnou sawm leh li, belamnou khat ah mun sawm a khen a mun khat:


Yaadin no komkoy kaŋ i kanji a banda mo soobay k'a jance da sanney wo dumi yaŋ. 	 Suamhat a kilhden un leng, huchimah bang in a enghou a.


Baa boro kaŋ a boŋ da takuba, A si hay kulu hanse, Wala yaaji, wala hangaw, wala lolo. 	 Khat leh a dang a kizom ua, a kisoumat ua, huchiin khentheihlouhin a om uh.


Rehobowam binde ga ba Maaka Absalom ize wayo ka bisa nga wande cindey da wahayey kulu. (Zama a na wande way cindi ahakku hiiji, da wahay waydu. A hay ize alboro waranka cindi ahakku, da ize wayboro waydu.) 	 Huan, Rehoboam in Absolom tanu Maaka bel aji te leh ami te tengteng tungah a iit tuan a; (ji sawm leh giat leh mei sawm guk anei a, tapa sawmnih leh giat leh tanu sawm guk anei ahi)


Borey kulu go azaaba ra i jine, Moydumey kulu yalu bare. 	 A mau ah mipite a lau ua; a melmate uh a hongmual khin hi.


Hala hõ laala arzaka ga cindi boro laalo windi ra, Da zamba neesiji kaŋ i g'a fanta, wala? 	 Mi thulimlou in a thulimlouhna gou bawmte a omlaiin, tehna dolon kihhuai tak a om lailai hia?


Ni dillaŋey nooya, bankaaray darzantey wane, suudi turmi nda taalam goy, tatari daariji caadante dumi boobo koy go ni neerandi jinayey ra. 	 Huaite ahi uh, nang hondawl, puansilh hoih chi, puan dum buang leh puan zep, pialkhang phah ze kilawm toh, khauhual chip taka hekin, hiaitein nang a hondawl uh.


Ni ma sargay kaŋ i ga ton feema d'a jinayey kulu tuusu ka feema fay waani, feema mo ga ciya hanante gumo. 	 Halmang thillat maitam na nilh ding, a tui-um-belsuan tengteng toh, maitam na siangthou sak ding: huchi in maitam siangthou penpen ahi ding hi.


A go no binde, waato kaŋ i go noodin, kala jirbey to kaŋ a ga hay. 	 Huan, hichi ahia, huai laia a om lai un, a nauneih a honghunta a.


Hasum izey, zangu hinza nda waranka cindi ahakku. 	 Hasum tate, za thum sawmnih leh giat.


Amma alfaga beerey na borey marga zukku hal i ma ne a ma Barabbas taŋ ngey se. 	 Himahleh, siampu lianten mipite tuh Barabba pawt sak jawk ngen dingin a hasuan ua.


Jama kaŋ go a jine ga dira, da borey kaŋ yaŋ go a banda ga kaa, i soobay ka kuuwa ka ne: «Hosanna* Dawda Izo gaa!» «Albarkante no nga kaŋ goono ga kaa Rabbi maa ra!» «Hosanna beene kaŋ bisa ikulu ra!» 	 Huan, mipi a malam a paite leh a juite'n, David Tapa kiang ah Hosanna: Toupa min a hongpai tuh a hampha hi: tungnungpen ah Hosanna: chi in, a kikou ua.


Daahir, ya Rabbi, Assiriya bonkooney na laabey nda ngey batamey kulu halaci. 	 TOUPA, Assuria kumpipaten gam tengteng leh a lei uh a hihse ngei ngut ua, a pathiante uleng meiah a pai ua.


Zama woone se mo no i na Baaru Hanna waazu _waato__ borey se kaŋ yaŋ _sohõ i__ bu, hal Irikoy m'i ciiti gaaham ra danga mate kaŋ a ga borey kulu ciiti, hal i ma funa mo Irikoy jine biya ra. 	 Hiai jiakin ahi, misite kianga leng tanchin hoih gen a hih, saa om mihingte banga ngaihtuahin om mahle-uh, khaa bel Pathian banga a hin theihna ding un.


Samariya waybora ne a se: «Mate no nin kaŋ ga ti Yahudance ga haŋyaŋ hari ŋwaaray ay gaa, ay kaŋ ga ti Samariya wayboro?» (Zama yadda kulu si Yahudancey da Samariya borey game ra.) 	 Huchiin, Samari numeiin a kiangah, Nang Juda mi na hi a, kei Samari numei ka hi ngala, bangchidan ahia ka kianga dawn ding non nget? a chi a. Judaten Samari mite bangmahin a zang ngei ngal kei ua.


da Mimsa, da Duma, da Massa, 	 Mismate, Dumate, Massate ahi ua;


Borey ga ngey kambey kobi a gaa ka ne: ‹Koy! Koy!› I m'a gaaray nga nango ra nda cuusuyaŋ. 	 Miten amah a khut uh a bet khum ding ua, huan a mun akipanin amah a nuihsan khe ding uhi.


Amma da ni na fondo taŋ ka fun ni kurnye mayra cire, ka ziibi alboro fo do, da alboro fo kani nda nin kaŋ waana ni kurnye:› 	 Ahihhangin khodang lam ngaa na nitna na pasal lou mi kuahiamin a honluppih leh na hul kei dinga, a chi ding:


Ma si farhã da ni ibara kaŋ, Ni bina mo ma si maa kaani d'a kati. 	 Na melma a puk lain nuamsa ken, zoha a om lain na lungtang kipak kei hen:


Saaya kaŋ Gaal di borey, a ne Zebul se: «Guna! Boroyaŋ neeya ga zumbu ka fun tondi kuukey boŋ.» Zebul mo ne a se: «Tondey biyo no ni goono ga di, ka ne boroyaŋ no.» 	 Huan, Gaalin mipite a va muhin Zebul kiangah, Ngaiin, mualvum akipanin mipite a hongpai suk uh, a chi a. Huan, Zebulin a kiangah, Mual lim mihing banga mu lel houh hi niteh, a chi a.


D'ay goono ga follayey gaaray da Baalzabula dabaro, araŋ izey binde, may dabari no i goono ga follayey gaaray d'a? Woodin sabbay se, ngey wo ga bara araŋ se ciitikoyaŋ. 	 Huan, kei Beelzibul jiaka dawite delhkhia ka na hih leh, na tate un kua jiakin ahia leh a delhkhiak uh? Huaijiakin amaute tuh noute tunga thukhenmite ahi ding uh.


Yerebowam mana ye ka du gaabi koyne Abiya zamana ra. Rabbi mo n'a kar kal a bu. 	 Abija lal laitengin Jeroboamin din khiak zohna a nei nawn kei; TOUPAN a gawta, a sita.


Borey di ey kaŋ i go ga koy. Boro boobo n'i bay mo. I fun kwaara waani-waani ra ka zuru ce gaa k'i jin ka to noodin. 	 Huan, miten apailai uh a mu ua, mi tampi in amau a thei ua, kho chiha pat huaiah khein a tai khawm ua, a na makhelhta uh


Nikodimu ci a se ka ne: «Mate no i ga te ka boro kaŋ zeen hay? A ga hin ka ye nga nya gunda ra, i m'a hay koyne?» 	 Nikodemin a kiangah, Mi a tek nungin bang chin a piang thei dia? A nu gila nihvei lutin a piang thei dia hia? a chi a.


I go ga Irikoy sundurko jare torko taji fo boŋ ka fun Abinadab windo ra. Uzza da Ahiyo no ga ti torkokoyey. 	 Huan Pathian bawm kangtalai thakin a pua ua, Abinadab in akipan a la khia ua: huchiin Uzza leh Ahioin a hawl uhi.


Elihu ye ka salaŋ koyne ka ne: 	 Huailouin Elihuin a dawnga, hichiin a chi a:


Rabbi albarka ga kande arzaka, A s'a margu nda bine saray mo. 	 Toupa vualjawl na in, hauhsakna a bawl a, huan huaiah lungkham na a behlap kei hi.


A na Israyla may jiiri waranka cindi hinza, gaa no a bu. I n'a fiji Samir ra. 	 Huan, kum sawmnih leh kum thum Israelte vai a hawma, huan, a sia Samir khuaah a vui uhi.


Kala Yesu ne i se: «Araŋ kaŋ sinda laakal, kaŋ biney ga sandi ka hay kulu cimandi kaŋ annabey ci. 	 Huan, aman, a kianguah, Mi haite aw: jawlneite thu gen tengteng gintak thu-a ngongte aw:


I ne a se: «Iri ga ni ŋwaaray no, ma saaware ceeci Irikoy do zama iri ma bay hala fondo wo kaŋ iri go ga gana ga te albarka.» 	 Huan, amau a kiangah, ka hohna ding uah ka lamzangsin uh hia sin lou chih theih theihna dingin pathian hondot sak dih ve, a chi ua.


Wongu go no mo Rehobowam nda Yerobowam game ra, kaŋ mana ye da banda. 	 Rehoboam leh Jeroboam bel kidou himhimin a om nak ua.Huan, Rehoboam a pute kiangah a ihmua, David khopi ah a pute lakah a vuita ua: a nu min Naama, Ammon mi ahi. Huan, a tapa Abijam a sikin a honglalta hi.


Buuru kaŋ sinda dalbu no ni ga ŋwa. Jirbi iyya din ra i ma si buuru dalbukoy gar ni do, i ma si dalbu kulu gar ni laabo kulu ra mo. 	 Ni sagih tanghou silngou sohlouh a kine dia; na kiang uah tanghou silngou soh a kimu ding ahi kei, na omna tengteng uah leng silngou muhin a om ding ahi sam kei hi.


Zama: «Irikoy na hay kulu daŋ a cey cire.» Amma waato kaŋ a ne nga na hay kulu daŋ a _cey__ cire, _danga Almasihu wane nooya__, a go taray kwaaray kaŋ Irikoy kaŋ n'i daŋ a mayra ra si a ra. 	 Aman a khe nuaiah bangkim a koih ngala, himahleh, A nuaiah bangkim koihin a om, a chihin, a nuaia bangkim koihpa a pang kha kei chih a kimugige ahi.


Boro kaŋ na nga fari far ga kungu nda ŋwaari, Amma boro kaŋ na boro yaamey gana, a koy sinda boŋ. 	 Kuapeuh a gam lei let in tanghou tampi a nei ding: himahleh mi bang mah lou nung delh mi theihsiam na bei ahi.


Kala ni m'ay gartandi nda hindiriyaŋ, Ni g'ay humburandi nda bangayyaŋ. 	 Huaichiangin mangtein na honlau saka, mengmuhnatein na honmulkimsak hi:


Za waato kaŋ Israyla go zanka no, ay ga ba r'a, Ay n'ay izo ce mo a ma fun Misira laabo ra. 	 Israel mnaupang a hihlaiin, huailaiin amah ka ita, Aigupta akipan ka tapa ka sam khia.


I kulu dambara nd'a dondonandiyaŋo mo, zama a sanno gonda gaabi. 	 huan, thunei taka a gen jiakin a thu hilh tuh lamdang a sa mahmah uh.


Kwaara fo borey ga koy afo do ka ne: Iri ma koy da waasi ka gomni ŋwaaray Rabbi gaa. Iri ma Rabbi Kundeykoyo ceeci, iri mo ga koy. 	 Huan khopi khata tengteng adangah a pai ding ua, TOUPA deihsakna ngen ding leh sepaihte TOUPA zong dingin kintakin kuan ni; kei leng ka kuan ding, chiin, chiin.


Esta mo mana nga asulo wala nga dumo cabe jina bo, sanda mate kaŋ Mordekay n'a lordi nd'a, zama Esta ga Mordekay gana, danga day waato kaŋ a goono g'a biiri din cine. 	 Estherin a tanaute amusak keia a mite leng a musak sam kei; Mordekai thupiak bangin a hiha, amah kianga khanletsaka a om bang takin.


Ya laabo, ya laabo, ya laabo, ma maa Rabbi sanno. 	 Aw, gam, gam, gam, TOUPA thu ngaikhia in,TOUPAN hichiin a chi, Hiai mi ta neilou, a damsunga lohching lou ding mi ahi, a suante kuamah lohchinga, David tutphah tunga tu ding lah Juda gama vaihawm nawn ding lah a om sin ngal kei ua, chiin gelh in.


Bani izey waney: Maaday, da Amram, da Yuwel, 	 Bani tapate lakah; Maadai, Amram, leh Uel;


Eliyowenay izey mo neeya: Hodiya, Eliyasib, Pelaya, Akkub, Yohanan, Dalaya, da Anani, i boro iyye. 	 Huan Elioenai tapate; Hodavia, Eliasib, Pelaia, Akkub, Johanan, Delaia, Anani, sagih.


Waato kaŋ Babila bonkoono Nebukadnezzar da nga wongu marga kulu, da ndunnya mayrayey kulu kaŋ yaŋ go a koytara cire, da ndunnya dumey kulu na Urusalima d'a galley kulu wongu, sanno wo fun Rabbi do ka kaa Irimiya do. A ne: 	 Babulon kumpipa Nebukadnezzar te, a sepaih hon tengteng, amah thu nuaia leia lalna gam tengteng leh mipi tengteng in Jerusalem leh a khopi tengteng a sual lai ua TOUPA kiang akipana Jeremia kianga thu hong tung:


Kambe iddu no go ga salle a jinda gaa, kambe hinza fitilla suntulo kuray woone gaa, ihinza koyne fitilla suntulo ya-haray kura gaa. 	 Huai a pangte a kipan in hiang guk a kakhia a; khanvak koihna hiang thum a pang khat a kipan in huan, a pang dang a kipan in khawnvak koihna hiang thum:


To, yaadin gaa kal ay mo, ay ma windo wo ciya sanda Silo cine, ay ma gallo wo mo ciya laaliyaŋ sabaabu ndunnya dumey kulu se. 	 Hiai in Siloh bangin ka bawl dinga, leitunga nam tengtengte hamsia thuak dingin ka bawl ding, na chi ding hi.


«Ndunnya kulu fonda no ay ga gana. Ni binde ma te gaabi ka ni boŋ te alboro. 	 Lei tengteng dan bangin ka pai tei sinta a: huchiin hat takin om inla, pasal pha takin om in;


Da ni izey n'ay sappa d'ay seeda kaŋ ay g'i dondonandi nd'a haggoy, Kal i banda mo ma goro ni karga boŋ hal abada.» 	 Na taten ka thukhun leh ka thutheihsak, amau ka hilh ding a zuih uleh, a tate u leng khantawnin na laltutphah ah a tu jel ding uh, chiin.


Daniyel salaŋ ka ne: «Ay cin bangando ra, ay go ga di, kala beene haw taaci naan ka tun teeku beero boŋ. 	 Danialin thu a gena, Jana ka mengmuhnaah, ngaiin, van huih lite tuipi thupi tungah a hongnung khia uh ka mu a.


Rabbi Kundeykoyo mo ga tun a se da barzu, Mate kaŋ cine a na Midiyan kar Oreb tondo do. Mate kaŋ cine a na nga goobo salle teeko boŋ, K'a sambu beene mo Misira boŋ. 	 Ireb suangpia Midiante a thah lai bang un sepaihte tOUPAN amah sual dingin jepna a pei dinga; achiang lah tuipi tung lamah a om dinga Aigupta gama a pei bangin a pei ding hi.


Kal ay ne araŋ se: «Araŋ to Amorancey tudey laabo ra, nga kaŋ Rabbi iri Irikoyo ga ba k'iri no. 	 Huan, na kiang uah, TOUPA i Pathian in a hon piak Amorte tang gam na hong tung ta ua.


A ne ay se: «Boro izo, tun ka kay ni cey gaa, ay mo ga salaŋ ni se.» 	 Huan ka kiangah, Mihing tapa, na khein dingin na kiangah thu ka gen sin hi, a chi a.


Ya Rabbi, ay ga ni ŋwaaray, Bine yadda sargayey kaŋ ga fun ay meyo ra ni m'i ta, M'ay dondonandi ni farilley mo. 	 TOUPA aw, hehpih takin ka kam deihthu-a thilpiakte na sang inla, na vaihawmnate honhilhin.


M'i lordi mo ka ne i ma koy ngey koyey do, i ma ne: Yaa no Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo ci: Mate kaŋ araŋ ga ci araŋ koyey se neeya: 	 Hiai thute a pute uh kiangah gensakin: Hichiin Israel Pathian, sepaihte TOUPAN a chi: hichiin na pute uh kianga na gen ding uh ahi:


da nga nya-izey, kaayey windey jine borey, i boro zangu hinka nda waytaaci cindi hinka no. Amassay go no mo, Azarel ize, Asay ize, Mesillemot ize, Immer ize, 	 Leh a unaute, pipute inkote hausate, za nih sawmli leh nih: huan Amasai Azarel tapa, Ahzai tapa, Mesillemot tapa, Immer tapa,


Ya araŋ kaŋ ga dinya Irikoy gaa, Wa te laakal da woodin fa! Zama ay ma si araŋ nyage-nyage, faabako si no. 	 Nou Pathian mangngilhte aw, hiai ngaihtuah dih ua! Huchilou injaw ka honbot nen kha ding hi, noumau honhumbit ding himhim lah a om dek ngal keia.Kuapeuh kipahthugen kithoihna lanin a hon pahtawi jel hi, huan a omdan kem hoih kiangah Pathian hotdamna ka ensak ding hi, a chi a.


Noodin no a ye ka ziji ka koy ka Debir gorokoy wongu. Waato din Debir maa ga ti Ciriyat-Sefer. 	 Huan, huai akipanin Debir khuaa mite a vasim ua; a main Debir kho min pen Kiriath-sepher ahi.


Doŋ kal ay ma ni candi, Ya konda nin ay nya kwaara, Ni mo m'ay dondonandi. Kala ya ni no duvan* salwata kaŋ gonda yaazi, Kaŋ i te d'ay garenadey, ni ma haŋ mo. 	 Nang ka hon pi dinga, ka nu in sungah kon la lut dinga, aman kei a honhilh ding; uain namtui ka hondawn sak dinga, ka pomgranet tuining.


Rabbi ma ni goyo bana ni se, ni ma alhakku toonante ta Rabbi Irikoy, Israyla* wano do, kaŋ ni kaa ka tuguyaŋ do ceeci a fatey cire.» 	 TOUPAN na thilhih honthuk henla, TOUPA, Israelte Pathian, ki humbitna dinga a kha nuai na hondelh in na hoihman tampiin honpia hen, a chi a.


Woodin se no ni ga sanni woone ci i se: A go, yaa no Rabbi, Israyla Irikoyo ci: I ga humbur kulu toonandi nda duvan*. Waati kaŋ i ga ne ni se: «Iri wo, iri mana bay no, ahãa, i ga humbur kulu toonandi nda duvan?» 	 Huan, hiai thu a kiang ua na gen ding ahi: TOUPA Israel Pathianin hichiin a chi: Hiang chiteng uain-in a dim ding, chiin. Huan, amau na kiangah, Hiang chiteng uain-in a dim ding chih ka theih louh uh ahi maw? a chi ding uh.


Araŋ ma si margu calu* ra da borey kaŋ yaŋ mana cimandi. Zama marguyaŋ fo dumi no go adilitaray da zunubi game ra? Wala markasinay fo dumi no go kaari nda kubay game ra? 	 Ginglou mite toh kituak loupia hakkol po khawmin om kei un; diktatlouhna leh diktatnain bang ahia kikopna a neih uh? A hihkeileh, mial leh vakin bang ahia kithuahna a neih uh?


Kaŋ Yohanna go kaso ra, a maa Almasihu goyey baaru. A na nga talibey donton Yesu do 	 Huan, Johanin, suangkulh sunga Kris thilhihte a najakin a nungjuite tuh sawlin a kiangah,


Yerobowam goy cindey binde, da mate kaŋ a na wongu te d'a, da mate kaŋ a na mayray te d'a, guna i n'i hantum Israyla bonkooney baaru tira ra. 	 Jeroboam tanchin dang- a gal sual thu te, a vaihawm thu te bel- ngaiin, Israel kumpipate vaihawm lai thu gelhna bu ah a tuang hi.


Zama shen* tuurey kaŋ araŋ goono ga yalla nd'ey ga ciya fanta hari. Farro ra kaley mo kaŋ araŋ suuban, Araŋ ga haaw i sabbay se. 	 Na tosaw deihmahmahte uh a zumpihta ding ua, na huan telte ujiakin zakta takin na om sin uhi.


Fundikooni kulu mo ga di Irikoy faaba.› » 	 Huan, mi tengtengin Pathian hotdamna a mu ding uh, a chi, chih gelh bangin.


A ga ciya mo han din hane, Yaa no Rabbi, Koy Beero ci, «Ay ga naŋ wayna ma kaŋ za zaari bindi, Ay ma naŋ ndunnya ma te kubay za wayna go batama gaa. 	 Huan, TOUPA PATHIANIN, huai ni chiangin, hichi a honghi dinga, Sun laiin ni ka tumsak dinga, ni sat laiin lei ka mialsak ding hi.


Zama hanga ga sanni neesi sanda mate kaŋ cine me ga ŋwaari taba. 	 Dangtawngin ann achiam bangin, bilin thute a enchain hi.


Waato kaŋ borey maa woodin i te dambara nd'a dondonandiyaŋo. 	 Huan, mipite'n huai a jak un a thuhilh tuh lamdang a sa mahmah ua.


Boro kaŋ bine tunyaŋ ga baa ga kusuuma tunandi. Amma boro kaŋ ga suuru bine tunyaŋ se ga yanje kanandi. 	 Mi thangpaiin kinialna a tokthoua: himahleh kuapeuh heh hakin kinakna a damsak hi.


Manasse kunda jare fa ra mo i du Aner da nga kuray nangey, da Bileyam da nga kuray nangey Kohat ize cindey da ngey almayaaley se. 	 Huan Manassi nam kimkhat akipan; Aner a huapkhakte toh; Bileam a huapkhakte toh, Kohath tapate inko laka omlaite din.


Sanney din kulu boŋ, bangando din kulu boŋ mo, yaadin no Natan salaŋ d'a Dawda se. 	 Huai thute tengteng bang zel leh huai kilakna bang geih in Nathan in David kiang ah a gen hi.


Ni n'ay taamu-taamu yaŋ feeri ay cire, Ay ce jindey mo mana mulay. 	 Hondoute ka delh dinga, ka delh pha mai ding: hihmanthata a om masiah uh ka kihei kikta kei ding hi.


Da fondo ga ku ni se mo, hala ni si du ka konda i kulu, zama nango kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga suuban ka nga maa gorandi ga mooru ni se gumo, waati kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga ni albarkandi, haŋ kaŋ ni ga te neeya: 	 TOUPA na Pathian un a honvualjawl chiangin, TOUPA na Pathian un a min omna ding a seh dinga a gamlat luat jiaka nou dinga lampi a sau luate na tawi theih kei uleh:


A ga ciya mo cimi ciiti biya boro kaŋ goono ga goro ciiti karga boŋ din se. Borey kaŋ goono ga wongu tuti ka ye banda hala birni meyey gaa, a ga ciya i se gaabi. 	 Vaihawm dinga tu adingin vaihawmna kha te, kulh kongkhak bula hon sualte nangkikmite adingin hatna ahi ding.


za kaŋ i na biya kaŋ bisa ikulu, da bayray da fahamay da hindiri feeriji waaniyaŋ da misa bangandiyaŋ da sikka ganandiyaŋ gar Daniyel wo ra, kaŋ bonkoono n'a maa daŋ Beltesazzar. Sohõ binde, kal i ma Daniyel ce, nga wo ga feerijo cabe.» 	 Lungsim hoihpen, theihna, theihtheihna, mangte hilhchetna, thugen haksa etsakna, ginlelhna hihvengna kumpipan Beltesazar min a sakpa, huai Danial mahah muhin a om hi. Tuin Danial kisam sak henla, aman hilhchetna en sak leh, a chi a.


Zama araŋ bu no. Araŋ fundey mo goono ga tugu Almasihu banda Irikoy do. 	 Na sita ua, tuin na hinna uh Pathian ah Kris toh selin a om hi.


Borey binde fulanzam zaari iyyanta hane. 	 Huchiin mite ni sagih niin a khawlta uhi.


A go, ay go ga yalla-yalla nda ni dondonandiyaŋey, M'ay funandi ni adilitara ra. 	 Ngaiin, na thuzohna thute tuh theih ka ut gigea: na diktatna jiakin honhihhalhin.


Yakuba taalo da Israyla* dumo zunubey sabbay se no i ga woodin kulu te. Ifo no ga ti Yakuba taalo? manti Samariya no? Yahuda tudey boŋ sududuyaŋ nangey wo binde? Manti Urusalima no? 	 hiaite tengteng Jakobte tatlekna jiak leh Israel inkote khelhna jiak ahi. Jakobte tatlekna bang ahia oi? Samari ahi kei maw? Juda mun sangte bang ahia? Jerusalem ahi kei maw?


Dawda wane no. Ya Rabbi, may no ga zumbu ni hukumo ra? May no ga goro ni tondi hananta boŋ? 	 TOUPA, na puanin ah kua a hongzintung dia? Na tang siangthou ah kua hongom ding?


Oho, ay nya-izo, ma yadda ka sabbo wo te ay se Rabbi ra, k'ay bina yeenandi Almasihu ra. 	 Ahi, unaupa aw, nangmah ziakin Toupa ah ka kipahna hawn neisak inla, Kris ah leng ka lungtang hihhalh in.


Woodin yaŋ ga ti Bonkoono Suleymanu wane jine borey boro zangu hinka nda waygu, kaŋ yaŋ ga jama may. 	 Huaite mipite heusek mi, Solomon inntek pente ahi ua, zanih leh sawmnga ahi uh.


Musa mo na kuro jara sambu ka daŋ gaasuyaŋ ra, jara mo, a n'a say-say feema gaa. 	 Huan Mosiin sisan kimkhat a laa, kuangkum sungah a koiha: huan sisan kimkhat maitam tungah a theh.


A na teera laalo te Rabbi diyaŋ gaa. A fundi jirbey kulu ra a mana fay da Yerobowam Nebat izo zunubey, naŋ kaŋ a na Israyla daŋ i ma zunubi te. 	 Huan, Toupa mitmuhin thil hoihloupipi a hihseka; Israelte thil hihkhialsaka a hih Nebat tapa Jeroboam khelhna te a damsung in a paisan kei hi.


Amma d'a sinda haŋ kaŋ ga to koloŋay hinka wala tantabal ize hinka, kal a ma kande nga nooyaŋo haya kaŋ do a na zunubi te din sabbay se. Woone ga ti hamni baano zaka hinza cine kaŋ ga te zunubi se sargay. A ma si ji wala dugu daŋ a ra, zama zunubi se sargay no. 	 Ahihhang in a neih in vakhu nih hiam, vapal nou nih hiam a chin kei leh a khelhman thillat ding in khelh thoihna ding in tangbuang nel dimdem, epha mun sawm a khen a mun khat a hon tawi ding a; sathau a buak ding ahi kei a, a tungah begaw a koih ding ahi sam kei a, khelh thoihna a hih ziak in.


I kulu kaŋ yaŋ i kabu Lawitey do, ngey kaŋ yaŋ Musa nda Haruna nda Israyla jine borey kabu, i dumey boŋ, i kaayey almayaaley boŋ, 	 Mosi leh Aron leh Israelte lupenten a khangkhanga, a inkuankuana a simte uh avekun huaiteng ahi uh,


Hanan Maaka ize, Yehosafat Mitna boro, 	 Hanan Maaka tapa, Josaphat Mithni mi;


Ni gonda kambe gaabikooni, Ni kambe jasa ya gaabikooni no, Ni kambe ŋwaaro mo beeraykoy no. 	 Diktatna leh vaihawmna dik tuh na laltutphah kingakna ahi a: chitna leh thutak tuh n amaah a pai hi.


Haw sanni wo gonda kokor no? Wala ifo no ka ni zukku kaŋ naŋ ni goono ga tu? 	 Thu bangmahlouten tawp a nei ding uam? ahihkeileh dawng dinga nang honhihheh bang ahia?


Waato kaŋ Irikoy windo batukoy jine funa da alfaga beerey maa sanney din, i boŋ haw gumo diyey sabbay se, hala naŋ kaŋ haya din ga koy ka to. 	 Huan, Pathian biakin upa leh siampu lalten, huai thute a jak un, Hiai bang, bangchi phetin a thang de aw? chiin, a thu ah a mang uh a bang petpeta.


Ay gonda naanay araŋ gaa Rabbi ra kaŋ araŋ si hay fo waani miila. Amma boro kaŋ goono g'araŋ taabandi, bora alhakko ga kaŋ a boŋ, boro kulu kaŋ no. 	 Kei ngaihtuahna banglouin na ngaih tuah lamdang tuan kei ding uh chih, Toupa ah ken jaw nou ka honmuang ahi; himahleh, nou honhih hai, kuapeuh hitaleh zong, a tunga thupuk ding a thuak ding hi.


«Ma salaŋ Israyla izey se ka ne: Da alboro fo wala wayboro fo ga nga boŋ fay waani ka Nazir zeyaŋ te, sanda a ma nga boŋ fay waani Rabbi se, 	 Israel suante kiangah gen inla, akiang uah, pasal hiam, numei hiamin leng banghiam thuchiam tuam, TOUPA dinga kipiakna Nazirit thuchiam achiam laiin uain leh ju a ngawl ding ahi;


Kala Buwaza ne nga bannya kaŋ ga wiikoy dabari se: «May ize way no woone?» 	 Huchiin Boaziin a sikha, buh lamite tunga houtu kiangah; Hiai koilam nungak ahia oi? a chi a.


Da daw banako na boro-wiyo ce gana ka kaa, i si boro-wiyo no a se a kambe ra, zama manti nga ibaay boŋ no a na nga gorokasino wi, a mana jin ka konn'a mo. 	 Huan, sisan phulamiin a hondelh leh, a thatmi pen a khut ah a nape ding uh ahi kei; a insakinkhang theiloua a thah ahia, a main lah huatna a nei ngal keia.


A m'a maano kulu salle, danga: sunfa do maano, da gunda ra maano, 	 Huan, a thau tengteng a lat ding ahi: a mei thau takte, a sungkua thaute,


Amma Yahuda bonkoono kaŋ n'araŋ donton araŋ ma hã Rabbi gaa din, haŋ kaŋ araŋ ga ci a se neeya: Yaa no Rabbi, Israyla Irikoyo ci, nga kaŋ me sanno ni maa din: 	 Himahleh TOUPA thu dong dinga nou honsawlpa Juda dumpipa kiangah, hichi bangin chi un, TOUPA, Israelte Pathiain hichiin a chi: Na thu jakte tungtang thu ah,


Ay ma tangari tiŋay neesiji hanandi no? Ya halliyaŋ neesiyaŋ tondey mo hanandi, wala? 	 Bukna dik loute leh ip gik dan dohate toh siangthou ka hi sin ahia?


Zama yaa no Rabbi Kundeykoyo goono ga ci: Sanda mate kaŋ cine ay miila ay ma hasaraw te araŋ se, waato kaŋ araŋ kaayey n'ay zokoti, ay mo, yan'ay miila barmay bo. Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. 	 Hichibangin lah sepaihte TOUPAN a chi ngala; Na pipute un a honhihheh lai ua, na tung ua gilou hih ding ka tup-bangin, huchiin ka nem tuan kei, sepaihte TOUPAN a chi;


Kala Bildad Suhi bora tu ka ne: 	 Huchiin Bildad Sua miin a dawnga, hichiin a chi a:


«Darza go Irikoy gaa beene beena ra, ndunnya ra mo baani go borey game ra, kaŋ Irikoy ga maa i kaani.» 	 Tungnungpen ah Pathian thupi henla, leitunga a kipahpih mahmah mihingte lakah lemthu leng hen, a chi uhi.


A gaahamo mo ga hima beril* tondi, a moyduma ga hima beene maliyaŋ, a moy danga yulba danji no, a cey d'a kambey ga hima guuru-say ziirante, a sanno jinda mo ga hima jama jinde. 	 A pumpi leng beril-suang bang ahi a; a mai khophia kilatdan bang ahi; a mitte meisel kuang bang, a bante leh a khepekte a jia dal nawttet bang; a thugen ging mipi aw bang ahi;


Da meyey gaa, nangey kaŋ borey ga furo kwaara ra, Da furoyaŋ meyey do, a go ga jinde sambu ka ne: 	 Kongpite biangah, khopi lutna ah, kongkhaktea pai lutna ah, nakpiin a kikou a:


Almasihu laakal kana mo m'araŋ biney may, zama laakal kanay wo se no i n'araŋ ce gaaham folloŋ ra. Araŋ ma saabu mo. 	 Huan, Kris khamuannain na lungtang uah vaihawm hen, huchibang hi dingin pumpi khata sap na hi him uhi; kipahna dan leng thei un.


Sohõ binde i ga koy tamtaray ra, Ngey nda borey kaŋ yaŋ ga jin ka koy tamtaray care banda. Ndunnya kaani ganakoy kaŋ na ngey boŋ salle, I buco ga ban. 	 Huchiin tua sal dia pai masate toh salin a pai ding ua, kizete nuamsak vengvung a mang ding.


Kaŋ albora goono ga woodin te jiiri ka kaa jiiri, saaya kulu kaŋ Hannatu ga koy Rabbi windo do, wayco ga soobay ka dond'a k'a dukurandi. Woodin se no Hannatu soobay ka hẽ, hal a wangu ka ŋwa. 	 Huan, huchibanga kum tenga a hih jiakin TOUPA ina a hoh touh peuh chiangin a lungkhamna a tokthou naka; huchiin a kapkapa, an leng a nekei.


Zama boro fo go no kaŋ maa Dimitriyos, nzarfu zam no. A ga Artemis* fuwo alhaalo te da nzarfu, kaŋ kande zamey se daymi boobo. 	 Mikhat a min Demitria, dangkachi-a Diana lim bawlpan, a khutsiamte kiangah kilohna tampi a pe jel a.


Zama ni ya Rabbi Beeray-Beeri-Koy no ndunnya kulu boŋ. Ni beera go beene ka bisa de-koyey kulu. 	 TOUPA, nang tuh leitung tengteng tung pekah pahtawiin na om hi.


I yoy, zangu taaci nda waranza cindi gu no. I farkayey, zambar iddu nda zangu iyye nda waranka no. 	 A sangawngsaute uh, za li sawmthum leh nga; a sabengtungte uh sang guk za sagih leh sawmnih.


«Ya Rabbi, Koy Beero, a go, ni na beene nda ganda te da ni hin bambata, da ni kambe sallanta mo. Hay fo kulu si no kaŋ ga mongu ni se. 	 Aw TOUPA PATHIAN, ngaiin, na thilhihtheihna thupi leh na khut jakin lei leh van na bawltaa;


Yaa no Rabbi Kundeykoyo ci: Ma koy bora kaŋ ga bonkoono arzaka jisiyaŋ windo dabari do, Kaŋ ga ti Sebna. Ma ne a se: 	 TOUPA, sepaihte TOUPAN, hichiin a chi, Kuan inla, hiai sumkempa vial kiangah, Shebna, in tunga heutu-a om kiang ngeingei ah, hohin.


Zama yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Jiiri waytaaca din bananta ay ga Misirancey margu ka fun d'ey ndunnya dumey ra, nangey kaŋ i say ka koy. 	 TOUPA PATHIANIN in hichiin a chi ngala; Kum sawmli nungin a dalhna mite ua kipan Aigupta mite ka lakhawm nawn ding:


Araŋ ga bay mo kaŋ ay no ka lordo din zumandi araŋ se, zama ay sappa ma goro Lawi banda. Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. 	 Huan, hiai thupiak, Levi toh ka thukhun a om theihna dingin, na kiang uah ka honsawlta chih na thei ding uh, sepaihte TOUPAN a chi.


Ya Rabbi, za kaŋ ni gaa no ay ga beeje sinji, Ya Koy Beero, ay Irikoyo, ni ga tu. 	 Huchilou in jaw hon otsan dia, ka khe a teu takin ka tungah a kihihlian kha ding uh, ka chi ahi.


Yahuda bonkoono Asa mayra jiiri hinzanta ra no Ahiya ize Baasa mo sintin ka may Israyla kulu boŋ Tirza ra. A n'i may jiiri waranka cindi taaci. 	 Juda kumpipa Asa lal kum thum na ah Ahija tapa Baasa Tirza khua ah Israel te tengteng tungah a lal pana, kum sawmnih leh kum li a lal hi.Toupa mitmuhin thilh hoihlou mahmah a hih seka, Jeroboam lampi zuih a jui tei a Israel te thil hihkhial saka a hih khelhna ahih tei hi.


Kala asariya dondonandiko fo kaa ka ne a se: «Alfa, ay ga ni gana nangu kulu kaŋ ni ga koy.» 	 Huan, laigelhmi khat a hongpaia, a kiangah, Heutupa, na paina peuhah ka honjui ding, a chi a.


Ya Yakuba dumo kaŋ ga ti Israyla dumo almayaaley kulu, Wa maa Rabbi sanno, 	 Aw Jakob inkote leh Israel inko tengteng aw, TOUPA thu ngaikhia un;


Zama haya kaŋ ay joote din, Nga no ka kaŋ ay boŋ! Haŋ kaŋ n'ay humburandi mo no du ay. 	 Ka kihtak thil lah ka tungah a hongtung ngala, ka laulau lah ka tungah a hongtung hi.Nuam ka sa keia, muan leng ka muang kei, khawlna leng ka neikei hi; himahleh buaina a hongpai hi.


Nangu kulu kaŋ araŋ ce taamey ga taamu, ay n'a no araŋ se, danga mate kaŋ cine ay ci Musa se. 	 Mosi kianga ka gensa bangin na khepek ua na sik peuhmah uh ka pe vek ding.


Yerameyel mo gonda wande fo kaŋ se i ga ne Atara, nga no ka Onam hay. 	 Huan Jerahmeelin ji dang a neia, a min Atara ahi; Onam nu ahi.


Wayborey ne Neyomi se: «Sifayaŋ ma te Rabbi se, nga kaŋ mana ni naŋ hunkuna dumi kaŋ ga maan nin si. Israyla kulu ra i m'a maa bay. 	 Huan, numeiin Naomi kiangah, tuni mahmaha tanau nai sam loua a honomsak TOUPA phatin om henla; Israelte lakah a min hongthang hen.


Firawna ne Yusufu se koyne: «A go, ay na ni daŋ Misira laabo kulu boŋ.» 	 Huan, Pharo mahin, Joseph kiangah, enin, Aigupta gam tengteng tungah heutuin ka honbawl hi, a chi a.


Lawitey almayaaley neeya: Libna jama, da Hebron jama, da Maliya jama, da Musi jama, da Kora jama. (Kohat no ka Amram hay.) 	 Hiaite Levi suante ahi uh: Libni suante, Hebron suante, Mahli suante, Musi suante, Kora suante ahi uhi.


D'i na zay di, a go zaytara gaa, i n'a kar kal a bu, a kuro sinda alhakku. 	 Guta inluh kimuin, a sihna dingin kivota leh, amah jiaka sisan suah ding ahi kei hi.


Woodin banda, a sinda laami koyne Lawitey ma Irikoy nangora nda nga goy jinayey kulu jare.» 	 Leviten leng biakbuk leh a nasepna ding tuiumbelsuan tengteng a zon uh a kiphamohta kei hi, a chi ahi.


Ay farhã kaŋ Istifana nda Fortunatus da Akayos kaa, zama araŋ faajo kaŋ n'ay di, ngey wo n'a kaa. 	 Huan, Stephena te, Fortunate te, Akaika te, a hong ujaw, ka kipak ahi, na om louh uleng kithei loua honbawl jiak un.


A koy nga baabo kwaara Ofra, a na nga baabo Yerub-Baal izey wi, i boro wayye, tondi folloŋ boŋ. (Amma Yotam kaŋ ci Yerub-Baal ize koda, nga wo du ka yana, zama a na nga boŋ tugu no). 	 Huan, Ophra khuaa a pa in ah a vahoha, Jerubaal tapa, a unau sawmsagihte suang khat tungah a that chiata: Jerubaal tapa naupang pen Jotham bel a hingin a panga; a nabu geiha ahi.


Abner, Ner ize, da Is-boset, Sawulu ize banda borey, i fatta Mahanayim ka koy Jibeyon. 	 Huan, Ner tapa Abner leh Saula tapa Isboseth sikhate Mahanaim a kipan a pawt khia ua, Gibeon ah a pai uh.


Wa kaa, iri m'a neera Isumeylancey se. Iri ma si kambe dake a gaa, zama iri kayne no, iri basi mo no.» A nya-izey mo n'a sanno gana. 	 Khai, a tunga khut kha louin, Ismael te kiangah I juak zo ding uh; amah lah I nau uh, I sa ngeingei uh lah ahi ngala, a chi a. Huan, a unauten a thu a juita uh.


Sohõ, ya Baaba, m'ay beerandi ni jine da darza kaŋ go in da nin se za ndunnya mana te. 	 Pa aw, khovel om maa na kianga kilawmna ka neihin, tuin nangmah kiang ngeingeiah hon pahtawi in.


Amma Dawda ne nga bina ra: «Han fo kulu ay ga bu Sawulu kambe ra. Hay kulu mana bisa ay se ya zuru ka yana ka koy Filistancey laabo ra. Sawulu mo ga nga laakalo kaa ay gaa. A si ye k'ay ceeci koyne Israyla me-a-me ra. Yaadin gaa no ay ga faaba a kambe ra d'a.» 	 Huan, Davidin a lungsimin, Chikchiang hiama jaw Saula khuta mangthang khongkhong ding kei ve: Philistia mite gama tai mang sanga hoihjaw omlou ding hi; huchiin Saulain Israel gamsung tengtenga a honzonna a lungdongta ding a, huchiin a khut akipan ka suakta ding, a chi a.


Amma Amasa goono ga bimbilko nga kuro ra fonda bindi ra. Waato kaŋ cine bora din di kaŋ borey kulu kay, kal a na Amasa sambu k'a ganandi fonda gaa ka kond'a subo ra. Saaya kaŋ cine a faham nda boro kulu kaŋ goono ga kaa nga do ga kay, kal a na bankaaray fo daabu a gaa. 	 Huan, Amasa bel lamlian lai tak ah a si in a na kidiah zezua mawk a. Huan, huai mi in mi tengteng ding didepa a muh in Amasa luang lamlian a kipan gamlak ah suan in puan in a tuam a, a kiang a hongpai peuhmah khawl zel a a muh ziak in.


Wa guna, ay na laabo daŋ araŋ jine. Wa furo k'a sambu. A ga ciya araŋ mayray hari, laabo din kaŋ Rabbi n'a zeyaŋ te araŋ kaayey se, kaŋ yaŋ ga ti Ibrahim da Isaka nda Yakuba. A ne nga g'a no i se d'i dumey se i banda.» 	 Ngai un, gam ka hon pekhin a: na pu uh Abrahamte, Isakte, Jakobte leh amau nung a a suan sawnte uh kiang a kichiam a TOUPA'N a piak gam va luah un, chi in.


A ciya mo, waato kaŋ wayna siiri, i soobay ka annabitaray te kala wiciri kambu sargay teeyaŋ waate cine. Amma jinde si, boro kulu mo si no kaŋ tu wala kaŋ saal. 	 Huan, ni a hong kihekin hichi ahia, nitaklam kithoih hun tanin la a sa ua; himahleh aw himhim a om kei a, dawngtu himhim hiam ana limsaktu himhim leng a om sam kei.


A na sedre* dubiyaŋ mo soola kaŋ baa da kabuyaŋ zama Zidon da Tir borey kande sedre bundu boobo Dawda do. 	 Zidon mi leh Tura miten David kiangah sidar sing tampi a honla uhi.


Mate no ni ga te ka ne: «Ay mana ziibi me, ay mana Baaley gana?» Guna, ni fonda neeya gooro ra, Ni bay haŋ kaŋ ni te, Ni ya yo no kaŋ ga waasu, a ga mulay mo. 	 Ka kihihnin sama, Baalte leng ka delh sama, bangchia chi thei na hia, guam kuaka na om dante en inla, na thilhih sate thei in; sangawngsau la huk lai ngongngong na hi vele.


Beeney go ga Irikoy darza bangandi, Beene batama mo go g'a kambe goyey cabe. 	 Sunin sun kiangah thu a gen sawn jela, janin jan kiangah theihna a sulang sawnsawn hi.


Laarabey laabu da Kedar koyey kulu ni gaa daykoyaŋ no, feej'ize yaŋ da feeji gaaru yaŋ, da hincinyaŋ no i kande ka day d'a. 	 Arabia leh kedar kumpipate nang hon dawlte ahi vek uh, Belam noute, belamtalte, keltaltein nang a hondawl uh.


Ni ma walhã te da wura zalla ka hantum a gaa danga kawaatimi hantumyaŋ ya-cine: ‹HANANTE NO RABBI SE.› 	 Huan dangkaeng takin kuang na bawl dia, a tungah na gelh ding, chiamtehna gelhnate bangin TOUPA LAMA SIANGTHOUNA.


Sohõ ay g'araŋ saabu kaŋ araŋ fongu nd'ay hay kulu ra. Araŋ go ga dondonandiyaŋey yaari mo, mate kaŋ cine ay n'i ci araŋ se. 	 Huan, bangkima non theihgige jiak un leh thukhah kon hilh bang taka na vom chinten jiak un kon phat ahi.


Kal a ci nga windo jine funa se ka ne: «Ma borey wo hawgarey toonandi nda ŋwaari, haŋ kaŋ me i almaney ga hin ka jare. Ni m'i boro kulu nooro daŋ a hawgara me gaa. 	 Huan, aman a in kemmi kiangah, huai mite ip a puak zoh zahzah un buhin dimsak unla, a dangka chiat uh a ip gong bul chiat uah koih un.


Helez, Palti boro, Ira, Ikkes ize, Tekowa boro, 	 Pal mi Helez te, Teko mi Ikes tapa Ira te:


Waato kaŋ Yesu na misey din ban, a tun noodin. 	 Huan, hichi ahia, Jesun huai gentehnate a gen khit takin huai a kipanin a paita a.


Araŋ si ye ka fongu Rabbi jarawo gaa koyne, zama boro fo kulu sanni ga ciya nga boŋ se jaraw. Zama Irikoy fundikoono, Rabbi Kundeykoyo, iri Irikoyo nooya, araŋ n'a sanney barmay. 	 TOUPA puakgik na loukha nawn kei ding ua, mi kuapeuh amah mah thu gen lah puakgik ahi din ngala. Pathian hing, sepaihte TOUPA, i Pathian thu u lah na lehbulh khinta ngal ua.


Nga kaŋ na booriyaŋ ceeci nda kookari, Gaakuri no a goono ga ceeci, Amma boro kaŋ ga hasaraw ceeci, Hasaraw no ga kaa a gaa. 	 Kuapeuh hoih thanuam taka zong in deihsak na a zong: himahleh kuapeuh siatna zong, amah tungah a hong tung ding.


Kala Mikaya ci i se sanney kulu kaŋ nga maa waato kaŋ Baruk na tira caw jama kulu hangey ra. 	 Huan, Mikaiin mite bila jakin Barukin laibu a im a sim thu a najak tengteng a hilha.


Kulu nda yaadin, baa waati kaŋ i go ngey ibarey laabo ra, ay si g'i furu, ay si g'i fanta mo hal i ma halaci parkatak. Ay s'ay alkawlo tunandi i se, zama ay ya Rabbi no, i Irikoyo. 	 Huchi pipiin leng a melmate uh amaute hihmang thang ding leh a lak ua ka thukhun bohsiain ka paikhe kei dinga, ka mudah sam kei ding: Kei TOUPA a Pathian uh ka hi ngala:


Ahaziya ye koyne ka sooje waygu jine funa hinzanta nda nga sooje waygo donton. Sooje waygu jine funa hinzanta kaaru ka koy ka gurfa Iliya jine k'a ŋwaaray ka ne a se: «Ya Irikoy bora, ay ga ni ŋwaaray, ma naŋ ay fundo nda ni bannya waygo wo fundey ma du gaakuri ni jine. 	 Huan, sepaih sawmnga dang heutu, aheute sawmnga toh a sawl kik nawn jela, Huan, huai sepaih sawmnga dang heutu a kuan tou a, Elija maah a vakhukdina, akiangah, Pathian mi aw, ka hina leh, hiai na sikha mi sawmngate hina na mitmuhin hong manpha leh aw.


Musa nda Haruna na dambara harey din kulu te Firawna jine, Rabbi mo na Firawna bina sandandi. A mana Israyla izey taŋ i ma fun nga laabo ra. 	 Huan Mosi leh Aronin Pharo maah hiai thillamdang tengteng a bawlta ua: huchiin TOUPAN Pharo lungtang a khauhsaka, gam akipanin Israel suante a paisak nuamta kei hi.


Ni ne: «Kaari ay sohõ kay! Zama Rabbi na bine saray tonton ay dooro gaa. Ay farga d'ay durayyaŋo, ay si ga du fulanzamay fo mo.» 	 TOUPAN lah ka thuakna ah lungkhamna a honbehlap ta ngala: ka thum ka bahpiha, tawldamna himhim ka mu zou kei na chi a.


Rabbi mo go ga kay kaarimi haro se beene ka ne: «Ay no Rabbi, ni baabey Ibrahim da Isaka Irikoyo. Laabo kaŋ boŋ ni goono ga kani, ay g'a no ni se, nin da ni banda kulu. 	 Huan, ngaiin, a dawn ah Toupa a dinga, Kei Toupa, na pu Abraham Pathian leh Isaak Pathian, ka hi: na lupna gam na kiangah leh na suante kiangah kon pe ding;


Yesu talibey n'a hã ka ne: «Alfa, may no ka zunubi te hal i n'a hay danaw? Nga no, wala a hayrey no?» 	 Huan, a nungjuiten a kiangah, Rabbi, mitto saa a pian kuan ahia thil hihkhial, hia mi hia, a nu leh a pan? a chi ua, a dong ua.


Ay futa mo di ka ton ay hawjiyey boŋ. Ay ga goojiyaŋ te hincin jindey se, Zama Rabbi Kundeykoyo na nga kuro kunfa, Kaŋ ga ti Yahuda windo. A g'i ciya sanda nga wongu bari hanna cine. 	 Belamchingmite tungah ka hehna a puakjaka, a heutute uh ka gawt ding; sepaihte TOUPAN lah Juda inkote, a belamte a vehta ngala, kidounaa sakol hoih bangin amau a bawl ding.


Yusufu mo na sanni woodin daŋ. A goro mo hala hunkuna Misira laabo ra, Firawna ma du igu ra kanandi fo. Kala alfagey farey hinne no, manti Firawna wane. 	 Huchiin, Joseph in Pharo in seh nga suah seh khat a muh jel ding thu, Aigupta gam a dingin tutanin danin a bawlta hi: siampute gam kia ahi, Pharo a hilou.


Yaadin no Rabbi sanno goono ga tonton da gaabi gumo ka te sahã. 	 Huchi lawmlawma thupiin Toupa thu a dalh a, a zou jel hi.


Ya Rabbi, m'ay yayandi, ay ga yay mo. M'ay faaba, ay ga du faaba mo, Zama nin no ga ti ay sifawo. 	 Aw TOUPA, honhihdam inla, huchiin ka dam dinga, honhumbit lechin, huchiin ka bit ding, ka phat gige lah na hi ngala.


Kala Yowab tun ka koy Absalom do a kwaara ka ne a se: «Ifo se no ni tamey na danji daŋ ay faro gaa?» 	 Huchi in Joab a thou a, Absalom kiang ah a in ah a hoh a, a Bangding a na sikhate'n ka lou hal ahi ua? A chi a.


Yahuda bonkoono Azariya mayra jiiri waranza cindi yagganta ra no Menahem Gadi izo te bonkooni Israyla boŋ. A te jiiri way Samariya koytaray ra. 	 Juda kumpipa Azaria kum sawmthum leh kum kua a lal kumin Gadi tapa Menahem bel Israelte tungah a lal pana, Samari khuaah kum sawm a lala.


Yaadin mo no a go, kwaara hinka wala ihinza na ngey gaa candi ka ye kwaara fo do zama ngey ma hari haŋ, i si yesi mo. Kulu nda yaadin araŋ mana ye ka kaa ay do.» Yaadin no Rabbi ci. 	 Huchiiin khopi nih hiam, thum hiam khopi khat ah tui dawn dingin a vak ua, a tai kei uh: huchiiin leng ka kiangah na hongkik kei uh, TOUPAN a chi.


Amma boro kaŋ siino ga goy te, amma a goono ga Irikoy cimandi, nga kaŋ ga boro kaŋ wang'a adilandi* _nga jine__, Irikoy ga bora din cimbeero lasaabu a se adilitaray. 	 Ahihhangin, na sem loua, Pathian limsaklou siamtangsakpa gingta zomi ginna tuh, amah diktatna a seh ahi.


Sohõ binde, a go, Rabbi na tangari biya daŋ ni annabey wo meyey ra. Rabbi na hasaraw ci ni boŋ mo.» 	 Huchiin ngai dih, TOUPAN hiai na jawlneite kamah kha juauthei a koiha; na tungtangthu TOUPAN a hoih lou lamin a genta ahi, a chi a.


I mana hin ka tu a se hayey din boŋ. 	 Huai thu tuh a dawng theikei uh.


Man laakalkooni? Man hantumko? Man zamana wo kakawko? Manti Irikoy na ndunnya wo laakalo himandi saamotaray no? 	 Mipil koiah ahia? Laigelhmi koiah ahia? Hiai khovela selhatmi koiah ahia? Pathianin khovel pilna haihuai ahi chih a theisak kei ahia?


Ay siino ga woodin ci zama ay m'araŋ ciiti ka zeeri se bo, zama ay jin ka ne araŋ go iri biney ra, hal iri go care banda, da buuyaŋ se no wala fundi se no. 	 Huai tuh siamlouh nou hongtangsak dingin ka chi kei; sih leh sih chiata, dam leh dam chiat dingin ka lungtang uah nou kon vom uh chih tu-ma zekin ka genta hi.


Lordi hinka din, i gaa no Tawretu nda annabey sanney kulu goono ga sarku.» 	 Huai thupiak nih ah dan thu leh jawlneite thu tengteng a kikhaikhawm vek ahi, a chi a.


Doŋ i m'i jabu tondi hantumyaŋ ra hal abada da guuru kalam, K'i kawaatimandi nda bidile. 	 Sik leh ngen gelhna zumin khantawn adingin suangpia gelh hile uh aw;


Fondo beerey goono ga goro koonu, dirakoy ban, Ibare na sappa feeri, A donda gallu beerey, a mana boro saal. 	 Lamliante lah a mualta ua, mi zin vialvakte lah a om nawn kei uh; amah lah thukhun a bohsiaa, khuate lah a musita, mi khawk a sa ta kei.


Samuwila ne: «Mate no? Rabbi ga farhã gumo sargay kaŋ i ga ton yaŋ da nooyaŋey mo se, sanda mate kaŋ a ga farhã da Rabbi sanno ganayaŋ? Ma faham woone: ganayaŋ ga bisa sargay. Sanni maayaŋ mo bisa feeji maani. 	 Huan, Samuelin, TOUPAN TOUPA thu jui a pakta bangin halmang thillatte leh kithoihnate a pakta ahia? Ngaiin, kithoihna sangin thuman a hoihjaw a, belamtal thau sangin a thu zuih a hoihjaw hi.


I ne a se: «Ma dangay ka ni kambe dake ni me gaa ka kaa iri banda. Ma ciya iri se baaba da alfaga. Woofo no ga bisa ni se, ni ma ciya boro folloŋ windi se alfaga, wala ni ma ciya kunda da dumi se alfaga Israyla ra?» 	 Huan amau, Daiin, na khutin na muk hum inla, ka kiang uah hongpai tei inla, ka pa ding un leh siampu ding un hongom in: nanga dingin inkuan khat kia siampua om hia hoihjaw, Israel laka chi khat leh nam khat siampu dia om? a chi ua.


Karji nyayaŋ ga fatta a faadey ra, Yo karji nda ngarfu ga te a gallu birnikoyey ra. A ga ciya zoŋoyaŋ nangoray, taatagayyaŋ windi mo no. 	 A kumpipa un inah loulingneite a pou dinga, a kulhpi sung uah dailing leh lingnok a pou ding; sehalte omna ding leh vasa ngawngsaute adingin inumsung intual ahi ding hi.


Boro kaŋ na samba daŋ saamo kambe ra, Nga bumbo ce no a goono ga dumbu, a ga toonye ŋwa mo. 	 Kuapeuh mihai khuta thu khakin amah khete a tan khiaa, siatna ding a dawn hi.


Ma wayborey kaŋ kurnyey bu yaŋ beerandi kaŋ ga ti goboroyaŋ da cimi. 	 Meithai, meithai takatakte zahtak in.


Ya Irikoy, dumey kulu kaŋ ni te ga kaa ka sududu ni jine, I ma ni maa no darza mo. 	 TOUPA aw, na siam nam chihte a hongpai ding ua, na maah a hongkun ding ua, na min a honpahtawi ding uhi.


Bonkoono tu ka ne: «Kimham ga daŋandi ay banda, ay ga te a se mo haŋ kaŋ ni ga ba. Hay kulu mo kaŋ ni ga hã ay gaa, kal ay m'a te ni se.» 	 Huan, kumpipa'n a dawng a, Chimham ka kiang ah a galkah sam ding a, hoih na sak bang zel in a tungah ka hih ding: huan, thil bang peuh na hon nget peuhmah ka hon hihsak ding, a chi a.


Filistancey kay tondo boŋ ya-haray daaranta, Israyla borey mo kay tondo boŋ ne-haray daaranta. Gooro mo go i bindo ra. 	 Huan, Philistia mite tang pangah a om ua, huan, Israel mite bel a langkhat tang pangah a om ua, a kikal uah guam a om.


I ci Yakuba se ka ne: «Ni izo Yusufu neeya, a goono ga kaa ni do.» Israyla mo te bine-gaabi ka goro dima boŋ. 	 Huan, Jakob kingah, ngaiin, na tapa Joseph na kiangah a hong hi, chiin. A hilh ua: huchiin, Israel a kihalhsaka, lupna ah a tuta a.


A nangora kaŋ gaa a ga de, a ra no i g'a hamay ka kond'a humburkumay bonkoono do. 	 A suan a puanin akipan zungkalh khiakin a om dia; huan lauhuainate kumpipa kianga piin a om ding.


Ay ga naŋ i ma ngey ize arey da ize wayey ham ŋwa. I boro fo kulu mo ga nga cora ham ŋwa, wongu windiyaŋ gurzugay da kankami ra, kaŋ i ibarey d'i fundey ceecikoy g'i kankam d'a. 	 A tanute uleh a tapate uh sa ka nesak dinga; huan a melmate u leh a hinna uh lak tummiten a um ua a mangbat sak hun chiang un kuapeuhin a invengte uh sa a ne ding uh.


Waato din gaa Hezeciya tu ka ne: «Sohõ, araŋ na araŋ boŋ hanandi Rabbi se. Kal araŋ ma maan ka kande sargay almanyaŋ da saabuyaŋ sargayey Rabbi windo ra.» Jama mo kande sargay almanyaŋ da saabuyaŋ sargayey. Wo kulu kaŋ gonda bine yadda kulu, i kande sargay kaŋ i ga ton yaŋ. 	 Huchiin Hezekiain, TOUPA adingin na kihihsiangthou ta ua, hongnai unla, TOUPA in ah kithoihna leh kipahthu genna thillat honglan dih ua leh, a chi a. Huan, mipiten kithoihna te, kipahthu genna thillatte a honlan ua: a ututin halmang thillat a hong lan uh.


Jiiri fooyaŋ banda a koy Ahab do Samariya. Ahab mo na haw da feeji boobo wi a se, da borey kaŋ go a banda yaŋ mo se. A n'a candi a ma koy ka wongu nda Ramot-Jileyad nga banda. 	 Huan, kum bangzah hiam tak nungin Samari ah Ahab kiangah a hoh suka, Huan Ahabin amah leh a heutu belam leh bawngtalte tampi a nagoha, Ramoth-gilead khuaa hoh touhpih dingin achiala.


Wa ciya danga ay cine, mate kaŋ hay kulu ra ay go ga kaan boro kulu se. Ay s'ay boŋ nafa ceeci, amma boro boobo wane, hal i ma du faaba. 	 Ken keimah phattuamna zong loua, hotdam a hih theihna ding ua mi tampi phattuamna zong jawa, mi tengteng bangkim a ka kipahsak bang takin.


Ay kani, ay jirbi, Ay mo hay, zama Rabbi goono g'ay kuru. 	 Hondou a, hon um suakte, mi sing khat nangawn ka kihta kei ding.


Borey kulu mo, d'i di buro goono ga kay hukumo me gaa, i kulu ga tun ka kay. I ma sombu, boro kulu nga kuuru-fuwo me gaa. 	 Huchi in mi tengteng in puan inn kongkhak bul a ding meikhuam a mu ua: huchi in mi tengteng a ding ua a bia uh, michih a puan inn kongkhak sung chiat uah.


A waazu ka ne: «Boro fo go kaa ay banda kaŋ ga bisa ay dabari, kaŋ ay mana to naŋ kaŋ ay ma ce daŋ a ce ra. 	 Huan, Ka nungah kei sanga thupijaw a hong lel ahi; kuna a khedap khau phel tak leng ka hi kei.


A ne: ‹Korniliyos, Irikoy maa ni adduwa. A fongu nda ni sargayey mo nga jine. 	 Kornelia, na thumna jakin a omta, mi kianga na thilpiakte leng Pathianin a theigige hi.


Iliya* nda Musa mo bangay i se, i goono ga salaŋ da Yesu. 	 Huan, Elija leh Mosi a kiang uah a hongkilak ua, Jesu toh a kihou khawm ua.


Misirancey wo boroyaŋ no, i manti Irikoy bo. I bariyey mo hamyaŋ no, manti biyayaŋ no. A binde, saaya kaŋ cine Rabbi ga nga kambe salle, Gaakasinaykoyo ga kati, Gaakasinay taakwa mo ga kaŋ. I kulu ga halaci no care banda. 	 Aigupta mite jaw, PAthian ahi kei ua, mi lel ahi uh; huchiin TOUPAN a khut a jak hun chiangin a panpihtu pen a pai ekek dinga, a panpihpen leng a puk dinga, a vek un a mangthang chiat ding uh.


Hala mo faadancey kaa zama ngey ma bonkoono Dawda albarkandi, ka ne: ‹Ni Irikoyo ma bonkoono Suleymanu maa beerandi ni maa boŋ. A ma naŋ mo a karga ma bisa ni wano.› Bonkoono mo sududu nga dima boŋ. 	 Huan, kumpipa sikhate, Na Pathianin na min sangin Solomon min hihhoih jaw henla, na laltutphah sangin a laltutphah hih thupi jaw heh, chia ka pu uh kumpipa David kipahpih dingin a hoh ua; huan, kumpipa lupna siin a kuna.


Hay kulu si sundurko ra kala tondi walhã hinka kaŋ yaŋ Musa daŋ a ra yongo Horeb, waato kaŋ Rabbi sappe nda Israyla izey, i Misira laabu funyaŋo waate. 	 Aigupta gam akipan apawt ua TOUPAN Israel suante kianga thu a khun laia Mosiin Horeb tanga suangpek nih a koihte kia loujaw huai bawm sungah bangmah dang a om kei hi.


Baakasinay alwaati go no, Konnari alwaati mo go no. Wongu alwaati go no, Baani alwaati mo go no. 	 It hun leh muhdah hun; kidou hun leh kilep hun.


Alwaato din ra binde, wandiyey din kulu tun ka ngey fitilley hanse. 	 Huaitak in nungak siangthoute tuh a thou vek ua, a khawnvakte uh tuh a kem ua.


Kala Rabbi ye ka ba ye, a na woodin naŋ. Rabbi ne: «A si te.» 	 Hiai thu lamah TOUPAN a lung a heia: TOUPAN, A hi nawn kei ding, a chi hi.


‹A g'i dabari mo da guuru-bi goobu, sanda mate kaŋ i ga botogo kusey bagu-bagu,› sanda mate kaŋ ay mo, ay du _dabari__ ay Baaba do. 	 Huan, ken leng ka Pa akipan ka muuhtak bangin, belvelpan belte nel dimdema a khet tap bangin, aman tuh sik chiangin amau tungah vai a hawm ding hi;


Kala Israyla izey te yaadin. I n'i ye gata banda. Mate kaŋ cine Rabbi ci Musa se din, yaadin no Israyla izey mo te. 	 Huchiin Israel suanten huchibangin a hih uhi, dainawl ah a koihkhia ua; TOUPAN Mosi kianga a gen bangin Israel suanten a hih uh.


Amma waati kaŋ araŋ ga adduwa te, wa s'a te da ci-ka-yaara boobo, danga mate kaŋ cine dumi cindey ga te. Zama i ga tammahã hala ngey sanni booba gaa no Irikoy ga maa ngey se. 	 Huan, na thum un, Jentelte bangin gentuan mawkmawk kei un: a pau tam jiak ua jak a om ding a kisa uh.


Rabbi dukuro sabbay se boro kulu si goro a ra, Amma a ga ciya kurmu. Boro kulu kaŋ ga bisa Babila gaa ga dambara hala manti moso, A ma cuusu a balaawey kulu sabbay se. 	 TOUPA hehna jiakin luahmi a om kei dinga, a sevek zo ding hi, Babulon hoh peuhmah a mulkim sak dinga, a siatna tengteng ziakin a tek ding uhi.


Yasuwa binde n'i albarkandi k'i sallama. I ye fu. 	 Huchiin Josuain amau a vualjawla, a paisaktaa; huchiin a puanin lam uahte a paita uhi.


Jiyo kaŋ cindi a kamba ra mo, alfaga ma kayna sambu ka tuusu bora kaŋ i goono ga hanandi gaa, a kambe ŋwaari hanga deena gaa, d'a kambe ŋwaari kambe nyaŋo gaa, d'a kambe ŋwaari ce nyaŋo gaa mo, nango kaŋ taali se sargay kuro go. 	 Huan, siampu in a khut a sathau in kisiang sak ding mi bil tak lam dawn bang, a khut tak lam khutpi bang, a khe tak lam khepi bang ah tatlek kithoihna sisan tung tak ah a nuh ding hi:


A me ra no Rabbi Sanno kaa Yahuda koyo Yosiya Amon izo jirbey ra, ka sintin a mayra jiiri way cindi hinzanta ra. 	 Juda Kumpipa, Amon tapa Josia hun lai, a lal kum sawmlehthumna ah a kiangah TOUPA thu a hongtunga.


zama iri wo a gaahamo jareyaŋ no. 	 A pumpi hiangte i hi ngal ua.


Persiya Bonkoono Sirus jiiri hinzanta ra, i na hay fo bangandi Daniyel se, nga kaŋ se i ga ne Beltesazzar. Haya din binde cimi no, danga wongu bambata no. A na haya bay, a gonda bangando fahama mo. 	 Persia kumpipa Kura kum thumna kumin Danial, a min Beltesazar kiangah thu khat a hongkihilha; huan huai thu tuh a tak ahi a, kidouna thupi mahmah; huchiin huai thu a theisiama, mengmuhna theihsiamna a nei hi.


Waato Horiyancey mo goro Seyir tondo boŋ, amma Isuwa izey furo i nango ra. I n'i halaci ngey jine ka goro i laabo ra, mate kaŋ Israyla kokor ka te nga laabo ra, wo kaŋ Rabbi n'i no nd'a.) 	 Tuma lam in Seir tang ah Horte bang leng a om ua; himahleh Esau suante'n a luahsak uhi; a that ua, a mun uah a omta ua. Israelte'n TOUPA'N amau tuam dia a piak gam chih bang mah un.


Araŋ ma fay ka kaa a se mo bokwey ra, araŋ ma naŋ mo a ma koobu, araŋ ma s'a ganji.» 	 Huan, a lom-ate leng, dohkhiak sak unla, nutsiat jel unla, tom henla, tai kei un, chiin thu a pia a.


I tun Binikomey Saarayey do ka koy zumbu Hazerot. 	 Huan, Kibrot-hattava a kipan in a pawt ua, Heze-rot ah giahbuk a sat uh.


A go mo, ay na ni hanga sandandi danga i waney cine. Ay na ni boŋ mo sandandi danga i wane cine. 	 Huan ngaiin, na mai amau mai lakah khauh takin, na taltang leng amau taltang lak atak takin ka honbawl hi.


Amma waati kaŋ araŋ ga di i na Urusalima windi nda wongu marga, alwaati woodin araŋ ma bay kaŋ a halaciyaŋo maan a gaa. 	 Himahleh, sepaihten Jerusalem khua a um uh na muh chiang un, a mangthang dek chih thei un.


Amma a koytara ra a ga nangu hanantey kaŋ gonda gaabi de-koyo beerandi, hal a ma de-koy fo beerandi koyne kaŋ a kaayey mana bay. A g'a beerandi nda wura nda nzarfu nda tondi caadanteyaŋ da hari kaano yaŋ. 	 Himahleh a mun ah kulhte pathian a zahtak dia; pathian a pipute a theih louh na aman dangkaeng leh, dangka leh, suang mantamte leh, thil nuamtein a zahtak ding hi.


Kala zaari sance cine, ya Bonkoono, fonda boŋ ay di kaari fo kaŋ fun beene. A bisa wayna kaariyaŋ, a nyaale in da borey kaŋ go ga dira ay banda windanta. 	 Huan, i aw, Toupa, ka pai lain, sun annek hun ahi a, van akipan vak banghiam, ni vak sanga vakjaw, keimah leh ka paipihte kimah vakin ka mu a.


A go ga ŋwaari no fundikooni kulu se, Zama a baakasinay suujo ga tondo hal abada. 	 Aman sa tengteng kiangah nekding a piaa: a chitna lah khantawnin a om sin ngala.Aw, van Pathian kiangah kipahthu hilh un: a chitna lah khantawnin a om sin ngala.


Kal a na Saduma nda Gomorata do haray guna, da laabo batama kulu mo. A di laabo dullo goono ga ziji mate kaŋ cine feema dullu ga te. 	 Huan, Sodom leh Gomorra kho lam leh Phaijang gam tengteng lam a ena, a en gigea; huan, ngaiin, huai gam a meikhu halzulna meikhu bang maiin khu tou ngoingoi hi.


Zama ni ciya tuguyaŋ do talkey se, Tuguyaŋ do alfukaaru se a kankamo ra. Koruyaŋ do beene hari beeri se, Bi kaŋ ga boro wa korni mo. Zama borey kaŋ yaŋ sinda bakaraw funsuyaŋ korna ga hima beene hari kaŋ ga cinari kar, 	 Mi kihtakhuaite hu huihpiin bang a hongom chiangin, nang jaw mi genthei adingin bukna, tagah mangbang lai adingin bukna, huihpi laka kihumbitna, nisa liahna lah na hisek ngala.


D'ay go ga ŋwa da saabuyaŋ, ifo se no i g'ay jance nda hari laalo, hay fo boŋ kaŋ se ay na Irikoy saabu? 	 Kipaktaka ka tan leh, a tunga kipahthu ka genna tungah bang dinga gensiat ka hia?


Amma Lawi borey do haray alfagey, Zadok banda, wo kaŋ yaŋ haggoy d'ay nangu hananta goyo waato kaŋ cine Israyla izey kamba ka fay d'ay, ngey, Zadok banda din no ga maan ay, ka goy ay se. I ga kay mo ay jine, i ma maani nda kuri salle ay se. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Siampu Levi chi, Zadok ta, keia kipana Israel tate a vak mang lai ua ka mun siangthou kemmiten bel ka nasem dingin a hong naih phet ding uh; thau leh sisan lan dingin ka maah a ding ding uh, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi.


A bayray boŋ mo no guusuyaŋey ceeri-ceeri, Beene mo na harandaŋ zumandi. 	 A theihnain thuknate a kitama, huan vanten a daitui a taksak uh.


Bonkoono Suleymanu na hari hiyaŋ te mo Eziyon-Geber ra, kaŋ go Elat jarga, Teeku Cira me gaa, Edom laabo ra. 	 Huan, kumpipa Solomonin Edom gama Tuipi san gei Eloth china om Eziongeber munah long hon a bawl hi.


Ni mo, ni ga ye ka kaa ka maa Rabbi sanno se, k'a lordey kulu te kaŋ yaŋ ay go ga ni lordi nd'a hunkuna. 	 Huan, na hongkihei nawn ding ua, TOUPA aw na jui ding ua, tunia thu ka honpiak, a thupiak tengteng na jui ding uhi.


Kala Kaleb, Yefunna izo, Keni kuray bora no, a ga furo, nga nda Nun izo Yasuwa.› Zama ngey wo na Rabbi gana nda bine folloŋ. 	 Keniz mi Jephune tapa Kaleb leh Nun tapa Joshuate kia lou ngal, amau TOUPA a zuih taktak ziak un, chi in.


Rabbi ye ka bangay koyne Suleymanu se cin ra. A ne a se: «Ay maa ni adduwa. Ay na nango wo mo suuban ay boŋ se, a ma ciya sargay teeyaŋ nangu. 	 Huan, jan in Solomon kiang ah TOUPA ahong kilak a, akiang ah, Na thumna ka najaa hiai mun kei adingin kithoihna in din ka sep khin hi.


A Biya no i ga beene batama taalam d'a, A kamba mo no ga gondi kaŋ ga zuru gooru. 	 A huin vante bawlhoihin a oma; a khutin gulpi man-gang tailai a sun hi.Ngaiin, hiaite a thilhih mong lel ahi uh. Ngatchika a huau siausiau lel! A thilhihtheihna Vanging kua ahia theisiam ding?


Waato kaŋ a furo Galili ra, Galili borey n'a kubayni, zama i di hay kulu kaŋ a te Urusalima, bato* jirbey ra, zama ngey mo koy bato do. 	 Huchiin, Galili gam a hongtunin Galili gama miten a na kipahpih ua, Jerusalem khuaa ankuanglui laia a thilhih tengteng a muh tak jiakun; amau mah leng ankuangluina ah a hohsam ngal ua.


Iri kaayey na Manna* ŋwa ganjo ra, mate kaŋ i n'a hantum ka ne: ‹A na buuru kaŋ fun beene no i se i ma ŋwa.› » 	 Ka pipute un gamdai ah manna a ne ua, Van akipanin a kiang uah amau tanghou nek ding a pia, chih gelh bangin, a chi ua.


Amma sohõ, haŋ kaŋ iri ga te Jibeya se neeya: iri ma koy k'a wongu kurne boŋ. 	 Gibeate i bawl ding dan hichibang ahi; ai i san ding ua: Israelte tunga thil diklou tak a hih bangbang ua a hih ua,


Nin no ga baakasinay suuji cabe boro zambaryaŋ se, ni ga baabey zunubo bana izey gaa mo i gande ra, baabey banda. Ya nin Irikoy beero, Hinkoy, Rabbi Kundeykoyo no ga ti ni maa. 	 Nanga din thilhih haksa lua a im het kei hi: sang tampite kiang a hehpihna musak sekpa leh pate thulimlouhna a nung ua a tate un tunga thukpa: Pathian thipi leh thilhihthei: a min sepaihte TOUPA:


«A ga hin ka te boro ma nafa fo te Irikoy se mate kaŋ laakalkooni ga nafa nga boŋ se? 	 Mihing Pathian adingin a phatuam thei diam? Kuapeuh a pil amah mah adingin a phatuam ngeia.


Azgad izey, zambar hinka, nda zangu hinza nda waranka cindi hinka. 	 Azgad tate, sang nih za thum sawmnih leh nih.


A ciya mo, jiiri waytaacanta handu way cindi fa, hando ra jirbi sintina, kala Musa salaŋ Israyla izey se, danga mate kulu kaŋ Rabbi n'a lordi* nd'a i se. 	 Huan, kum sawmli kum, kha sawm leh kha khatna, huai kha ni khat ni in, hichi ahi a, TOUPA'N amau hilh ding a thu a piak tengteng Israel suante kiang ah Mosi in a gen a;


Musa laakalo kani mo bora din do goray gaa. Nga mo na Musa no nga ize way fo kaŋ maa Zippora. 	 Huchiin, Mosi huai mi kianga ten a lung a kima: huchiin aman a tanu Zippora Mosi a peta hi.


Boro laalo ga gum ka adilante batandi, A goono ga ceeci nga m'a wi. 	 Mi gilou-salou in mi diktat a enkhia a, hihlup a tum gige hi.


Day waato, manti Israyla wo donda-caray hari no ni se bo? I n'a gar zayey ra ce fo no, wala? Kaŋ se waati kaŋ ni g'a ciine te kulu, Ni ga sar ka zimbi farhã sabbay se. 	 Israel nang ding nuihzabawlna ahita kei maw? Gutate lakah a tel ahia? Amah tungtang na gen tengin na lu na sing ngala.


Alwaato din binde Kaldance fooyaŋ maan ka kande Yahudancey kalima. 	 Huaijiakin huchih laiin Kaldai mi kuate hiam a hong pai nai ua, Judate a hong hek ta uhi.


Kala Yohanna tu ka ne i kulu se: «Ay wo, hari no ay goono ga baptisma te d'a araŋ se, amma bora kaŋ ga bisa ay dabari go kaa, nga kaŋ ay mana to naŋ kaŋ ay ga ce daŋ a ce ra. Nga no ga baptisma te araŋ se da Biya Hanno da danji mo. 	 Johanin a dawnga, a vek ua kiangah, Ken jaw tuiin ka hon baptis a, himahleh keimah sanga mi thupijaw a hong pai ding, a khedap khau phel tak leng ka hi kei; aman tuh Kha Siangthou leh meiin nou a honbaptis ding.


A suba mo, waato kaŋ Agariba da Barnisi kaa, da koytaray zankamyaŋ, i furo saaware fuwo ra, da wongu nya boobo, da kwaara boro beerey. Fastos lordo boŋ no i kande Bulos. 	 Huchiin, a jingin Agrippa leh Barnisi thupi takin a hong ua, thugenna in ah a lut ua, sepaih heutu lalte toh, khua a mi lian deuhte toh; huan, Festa thuin Paula tuh a pilut sak uh.


Ifo se no i man'ay nuusu sanda gunde hasaraw cine, Sanda attaciriya kaŋ mana di annura baa ce fo? 	 Ahihkeileh muh louha a hunloua piang bang na hilou ka hia, naungek khovak mu ngeiloute bang?


Kala Yusufu beerey koy, ngey boro way, zama ngey ma ŋwaari day Misira. 	 Huchiin, Joseph unau sawmte Aigupta a kipan a buh lei dingin a vahoh sukta uh a.


Ni ga tun ni nango ra, azawa kambe laabo me, nin da dumi boobo ni banda, i kulu bariyaŋ boŋ, jama kaŋ ga baa, wongu marga kaŋ ga beeri gumo mo. 	 Mal lam gam tawp pek, na mun a kipan in na hongpai dinga, nang leh na kiang a mi tampi sakol tung tuang chiat, pawl thupi mahmah, sepaih hon thupi tak mai.


Filibos mo na nga meyo fiti ka sintin Irikoy Tira Hanna sanno wo gaa ka Yesu waazo te a se. 	 Huan, Philipin a gena, huai laisiangthou thu abul ah panin, a kiangah Jesu thu a hilh a.


Ma hanga jeeri mo ay, ni tamo hẽeno se, da ni jama Israyla wano mo se, waati kaŋ i ga adduwa te ka guna nango wo do haray. Oho, ma maa beene ni nangora ra. Waati kaŋ ni maa mo, kala ni ma yaafa. 	 Huan, na sikha leh nami Israel ten hiai munlam nga a thum chiang un a ngetna te uh ana ngaihkhia sak jelin, ahi, na tenna mun vanah na na ngaikhia inla, huan na ngaikhia in, ngaidam in.


Ruben binde salaŋ nga baabo se ka ne: «M'ay ize hinka wi, da day ay mana ye ka kand'a ni do. M'a daŋ ay kambe ra, ay ga ye ka kand'a mo ni do.» 	 Huan, Reuben in, apa kiangah, na kianga ka honpi nawnkei leh ka tapa nihte that maiin: amah ka khut ah honkem sak inla, na kiangah ka honpi nawn mai ding, chiin, a gena.Huan, aman, ka tapa jaw na kiang uah a hong suk kei ding; a u a sita a, amah kia lah ahita ngala: na paina lam lak uah tuahsia tuak leh, ka lu kang lungkhamna in han ah na tumsak ding uh ahi, achi hi.


Babila borey da Kaldancey kulu, Pekod da Sowa da Kowa borey, da Assiriyancey kulu care banda, arwasey kaŋ ga beejandi, mayraykoyey da maykoy, dumey kulu waney, koyey da faadancey kaŋ i ga bay -- i kulu ga kaa bariyaŋ boŋ. 	 Babulon mite leh Kaldai mi tengteng, Pekod te, Shoa te, Koa te leh a kiang ua Assuria mi tengteng toh; tangval etlahhuai taktakte, ukpite, vaihawmmite, a vek un mi liante leh minthangte, a vek un sakol tung tuangin a hongpai ding uh.


Bonkoono na Alfa Zadok da annabi Natan da Yehoyda izo Benaya, da koyo doogarey donton a banda. I na Suleymanu kaarandi bonkoono alambaana boŋ. 	 Amah toh siampu Zadok te, jawlnei Nathan te, Jehoiada tapa Benai te, Keret mite, Pelet mite kumpipan a sawla, kumpipa sabengtung tungah a tuang sak uh:


Hal a ga to naŋ kaŋ i ga jaŋ ŋwaari nda hari zaati. I ma care guna boŋ-haway ra, i ma lakaw ka ban ngey zunubey ra. 	 An te, tui te tasama, lungkhamtaka ki-entuaha, a gitlouhna ua a thammang khitna ding un.


Alfaga g'i feeni, ngey da boŋ-jina buurey, ka te feeniyaŋ sargay Rabbi jine, da feej'ize hinka din mo. I ga hanan Rabbi se. Alfaga ga du ey. 	 Huan, siampuin bawl masakpen tanghou belamnou nih toh TOUPA maa vei thillat dingin a vei dinga: siampu atuam, TOUPA adia siangthou ahi ding.


woodin sabbay se no, windo wo, kaŋ i ga ce d'ay maa, nango kaŋ gaa araŋ goono ga de, da nango kaŋ ay no araŋ se, araŋ d'araŋ kaayey -- ay ga te a se sanda mate kaŋ cine ay te Silo se. 	 Shilo tunga ka hih bangin hiai ka min loh, noumau leh na pipute uh kianga ka mun piak, na muan sek uh tungah ka hih sin ahi.


Amma Musa kambey dusu. I binde na tondi fo sambu ka daŋ a cire, a ma goro a boŋ. Haruna nda Hur mo go ga kambey tambe, afo kambu woone gaa, afa mo go kambu fa din gaa. A kambey gonda kayyaŋ gaabi hala wayna kaŋyaŋ. 	 Himahleh Mosi khut a gika; huchiin suang a la ua, a nuaiah a koih uh, huai tungah amah a tu hi; huchiin Aron leh Hurin a khut a dop touhsak uh, khat khatlam pangah, a dang adang lam pangah; huchiin ni tum matan a khut te a pang zou hi.


Yesu deen'a gaa ka ne: «Ma dangay ka fun boro wo banda!» Waato kaŋ folla n'a zeeri i bindo ra, kal a fun a banda, a man'a maray. 	 Huan, Jesun a taia, Dai inla, a sung akipan hongpawt in, a chi a. Huan, dawiin a laiah a hihpuk phota, hihna louin a sunga kipan a hongpawtta a.


I kulu ga tu ni se ka ne: «Ni mo, ni ciya londibuuno sanda iri cine, wala? Ni ciya iri himandi nooya, wala?» 	 Huai tengtengin nangmah biain, na kiangah hichiin a gen ding uh. Nang leng kou banga hatta lou na hi maw?


Firawna ne: «Koy ka ni baabo fiji. Ma te mate kaŋ me a na ni zeyandi nd'a.» 	 Huchiin, Pharoin, A honkichiamsak bangin na pa vapo tou ve, a chi a.


Hiram mo fun Tir ka kaa zama nga ma di kwaarey kaŋ yaŋ Suleymanu na nga no, i binde mana kaan a se. 	 Huan, Hiram bel Tura khua akipanin Solomonin a kho piakte en dingin a pawt khiaa; a deihlam ahi hetkei.


Afo mo ga bu nga fundo gurzuga ra, A mana kaani taba baa ce fo. 	 Midang lungkhamtakin a si a, hoihna himhim chiam ngei louin.


Sohõ binde nga din ne: «Kal araŋ ma banda bare mebarawey toorey kaŋ go araŋ do din gaa. Araŋ ma araŋ biney bare ka ye Rabbi, Israyla Irikoyo do.» 	 Huan, amahmahin, Huchi a hihleh na lak ua nam dang pathian omte koih mang unla, na lungtangte uh TOUPA, Israelte Pathian lamah hoisak un, achia.


Araŋ ma waaliya bokey guna, beeray kaŋ cine i ga te. I si ga taabi, i siino ga silli bi. Kulu nda yaadin ay ga ne araŋ se: baa Suleymanu nda nga darza kulu mana sutura ka to i afo cine. 	 Lilite khandan ngaihtuah dih uh; na a sem kei ua, khau leng a khek kei uh; himahleh, ka honhilh ahi, Solomon hial leng a thupina tengtenga a kizepin, hiai lilite laka khat banga zepin a om kei.


Waati kaŋ i ga ye ka kaa, i ga fanta jinay kulu hibandi ka kaa laabo ra, ngey nda fanta harey kulu. 	 Huan huailaiah a hongpai dingua, thil nin tengteng leh thil kihhuai huaia kipan a la mang ding uh.


Iri na cinakoy maayey hã mo, zama iri ma du ka seeda ni se, zama iri m'i jine borey maayey hantum. 	 Nang kianga tel mahmah gen thei dingin, aminte uh leng ka dong ua, huchia amau makaipena om mite min ka gelh khiak theihna ding un.


Waati kaŋ gaabikooni kaŋ gonda wongu jinay goono ga nga windo batu, a arzaka ga goro baani. 	 Mi hatin hiamzat kim tawia a in a ven sung teng, a sum bit takin a om gige a;


Waato kaŋ a goono ga fatta Yeriko ra, borey marga bambata n'a gana. 	 Huan, Jeriko khua a kipan a pawt lai un mipi tampi tak in amah a jui ua.


Yesu n'a sallama ka ne a ma koy fu. A ne: «Day ma si koy kwaara ra bo.» 	 Huan, Jesun, Khua ah leng lut ken, chiin, a in ah a paisakta.


Ma tamtaray izey nooyaŋey ta, sanda Helday windo waney, da Tobiya wane, da Yedaya wane. Han din mo ni bumbo ma koy ka furo Yosiya Zafaniya izo windo ra, nango kaŋ borey bara kaŋ yaŋ kaa ka fun Babila. 	 Amau saltangte akipan, Heldai te, Tobija te, Jedai te akipan la in; a ni mahin nang hong inla, Zephania tapa Josia in ah lut in, Babulon akipan hongpai ahi na uhiam; chiin.


Zama Irikoy n'a ganji laakal, A mana a no fahamay mo. 	 Khaukhup bangin na tawmsak hia? A hamna thupi a lauhuai ve.


Ya Rabbi, ay ga saabu ni se dumi cindey ra. Ay ga sifayaŋ baytu te ni se mo koyne dumey game ra. 	 Na chitna tuh van khup hialin a thupi ngala, na thutakin vandumte leng a sun hial hi.


Sohõ binde, bora kaŋ ga duma nda bora kaŋ ga haŋandi, i kulu afolloŋ no, boro kulu mo ga du nga alhakko nga goyo boŋ. 	 Huan, a suanpa leh tuia vakpa pumkhat ahi ua, himahleh, amau sep gim bang jelin, amau kipahman a mu tuaktuak ding uh.


Rabbi mo ma naŋ araŋ ma koy jina ka tonton baakasinay ra araŋ da cara se da borey kulu se mo, mate kaŋ cine iri wano mo goono ga te araŋ se. 	 Huan, noumau lama itna ka hauh bang un, noumau lamah kiit tuah chiatna leh mi tengteng lamah itna Toupa nou honhihkhang jelpan honhau sak hen;Huchia, i Toupa Jesu a misiangthou tengteng toh a hongpai chainga, i Pathian leh a Pa maa na lungtangte uh siangthouna lamah gensiatbeia om dinga nou a honhihkip theihna dingin.


A gonda ize alboro iyye da wayboro hinza. 	 Huan amah lakah tapa sagih leh tanu thum a piang ua.


Mate no araŋ goono ga ne: «Iri ya laakalkooniyaŋ no. Rabbi asariya mo go iri banda?» Amma, wa te laakal, hantumkoy tangari kalamo na tangari hantum. 	 Bangchiin ahia, mi pil i hi ua, TOUPA dan i kiang uah a om, na chih uh? ngai un, laigelhmi kolom juautheiin, juauin a suaksakjaw uhi.


Musa zumbu borey do ka ci i se. 	 Huchiin Mosi mite kiangah a hoh suka, a kiang uah thu a genta hi.


Zama a go, ay ga azawa kambe mayrayey dumey kulu ce. Yaadin no Rabbi ci. I ga kaa mo, i afo kulu ma nga karga sinji Urusalima meyey gaa, I ma gaaba nd'a cinari beerey kulu, Da Yahuda galley kulu mo. 	 Ngaidih, mallam kumpipa gam nam tengteng ka sam sin ngala; chih TOUPA thu pawt ahi; a hongpai ding ua, Jerusalem khongpi lutna ahte, a kivel kulh bang tengteng chinah te lah Juda khopi tengtengah te a mangtutphah uh a tung chiat ding uh.


Amma botogo jinay kulu kaŋ ra i afo kaŋ, haŋ kaŋ no kulu ga harram. Kal i m'i bagu. 	 Leibel, a bang mahmah a kiakna peuhpeuh na hihtam zel ding uh ahi, a sung a om tengteng a nin ahi.


Amma Rabbi ga nga baakasinay suujo lordi zaari haray, Cin mo a bayto go ay banda, Sanda ay fundo Irikoyo gaa adduwa nooya. 	 Pathian ka suangpi kiang ah, Bangdia honmangngilh na hia! Bangdinga melma nuaisiahna jiaka lungkhama ka mau vialvial nak! ka chi ding hi.


Haŋ kaŋ Rabbi ci neeya: «Baa i ga to da gaabi, i ga baa mo, Kulu nda yaadin ay g'i pati ka kaa, i ga ban mo. _Ya Yahuda__, baa kaŋ ay jin ka ni taabandi, Ay si ye ka ni taabandi koyne. 	 TOUPAN hichiin a chi: a hat theih tawp un hat mah le uh, tam leng tampi hi mah le uh, huchi piin leng vat pukin a om ding ua, a mangthang ding. Honna hihgim khin mah leng ka honhihgim nawnta kei ding.


Woodin se binde, yaa no Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo ci: Guna, ay ga alhakku bana Babila bonkoono da nga laabo kulu gaa, Sanda mate kaŋ ay jin ka te Assiriya bonkoono se cine. 	 Huaijiakin sepaihte TOUPA, Israelte Pathianin hichiin a chi: Ngai un, Assuria kumpipa ka gawt bangin Babulon kumpipa leh a gam ka gawt ding.


A n'i sambu mo ka daŋ i ma gooro daŋandi. A na haŋ kaŋ go nga do daŋ jina. 	 Huchiin, a mau a pi a, lui a kan ua, a neih tengteng leng a kansak vek hi.


A ciya binde, waato kaŋ Hiram maa Suleymanu sanney, a farhã gumo ka ne: «Hunkuna i ma Rabbi sifa, nga kaŋ na Dawda no ize laakalkooni dumi bambata wo boŋ.» 	 Huan, hichi ahi a, Hiramin Solomon thu a jakin a kipak mahmah a, Hiai mi tampi tunga vaihawm dinga tapa pil tak David pepa Toupa tuniin phatin om hen, achia.


Irikoy ya humburkumay hari no hanantey faada ra, Dambarandiyankoy mo no ka bisa borey kulu kaŋ goono g'a windi. 	 TOUPA sepaihte Pathian aw, A aw, nang banga mi hat kua a oma? Na ginomna na kimah a om ngala.


Da bora din ya talka no mo, tolma ma si kani ni do. 	 Mi genthei a hihleh a khamna na luppih ding uh ahi kei;


Amma da bora ga miila nga m'a fansa*, kal a ma zakka hinka tonton ni lasaabo boŋ k'a no. 	 Ahihhangin a tat nawn taktak sin leh na seh zah munngaa khena mun khat a behlap ding ahi.


A bu ikulu se mo hala borey kaŋ yaŋ go ga funa ma si ye ka funa ngey boŋ se, amma bora din se kaŋ bu ka tun i se. 	 A hingte leng amau adia a hin nonlouh ua, a sih sik ua sia thounawn adinga a hin jawkna ding uh ahi, mi tengteng sih sika a sih.


Amma nin, ya Daniyel, ma sanno daabu, ma tira daabu nda kawaatimi hala alwaati bananta. Boro boobo mo ga soobay ka koy-da-ye te da zuray, bayray mo ga tonton.» 	 Himahleh nang, Aw Danial, thute khakkhum bikbek inla, tawp hun tan ading ngeiin, laibu tuh bilhin; mi tampi a vial tai ding ua, theihna a pung ding hi.


Amma i soobay ka guunu-guunu ngey bukkey ra, I mana hangan Rabbi sanno se. 	 A puanin uahte khawng a phun zota ua, TOUPA aw tuh a ngaikhe nuam kei uhi.


Ay ne: ‹Rabbi, ngey bumbey ga bay kaŋ waato, Yahudance diina marga fu kulu ra, borey kaŋ yaŋ na ni cimandi, ay doona k'i barzu ka kond'ey ka daŋ kasu. 	 Huan, ken, Toupa kikhopna in tenga nang gingta peuhmah ka hentasak a, ka vuak jel dan a thei ngal ua.


Alboro hay-jiney kulu kaŋ i kabu mo to boro zambar waranka cindi hinka nda zangu hinka nda wayye cindi hinza. I n'i kabu boro fo kulu nda nga maa, za handu fo izey ka koy beene. 	 A min uh kizom bangjelin kha khat akipan tunglam tachil pasal teng a sim uh sing nih leh sang nih leh za nih leh sawmsagih leh thum ahi uh.


A zaban ka no alfukaarey se. A adilitara ga duumi hal abada, A hillo ga beeri mo ka tun beene. 	 A hawmjaka, tagahte kiangah a pia, diktatna tuh khawntawna om ding ahi: a ki tuh pahtawinaa pahtawiin a om ding hi.Mi gilou-salouin huai tuh a mu dinga, a heh dinga, aha a gawi ding a, a zulmang ding, mi gilou-saloute deihlam tuh a mang ding hi.


Amma sooje jine funa, kaŋ a ga ba nga ma Bulos faaba se, n'i saawara kaa. A na borey kaŋ yaŋ ga waani hari kulu lordi ka ne i ma sar ka jippo haro ra ka zi ka koy jabo gaa. 	 Himahleh, sepaih zaheutuin Paula humhing a uta, a thiltup uh a kham a; tuiliau siam peuhmah tuipi ah tawm khiaka gam nakaimasak ding leh,mi dang, a khen singpek tung khawnga, a khen long van tung khawnga galkai dingin thu a pia hi. Huchiin, a vek un gamah bittakin a galkai vekta uhi.


nango kaŋ sargay feema* kaŋ a sinji waato din go. Noodin mo Abram ce Rabbi maa boŋ. 	 Atunga a maitam dohna mahmahah; huan, huaiah Abramin Toupa min a lou hi.


Jirbi hinkanta i na birno casu ce fo, gaa no i ye ka kaa dunkayo do. Yaadin no i te kala zaari iddu. 	 Huan, a ni nih niin khopikhatvei a vel suak nawn ua, giahmun ah a kik nawn ua: huchibangin ni guk a hih uhi.


waranka cindi hinzanta Delaya se, waranka cindi taacanta Maaziya se. 	 Sawmnih leh thmveina Delai tungah, sawmnih leh liveina Maazi tungah.


I bariyey zangu iyye nda waranza cindi iddu no, i alambaaney zangu hinka nda waytaaci cindi gu no. 	 A sakolte uh za sagih sawmthum leh guk ahi ua; sakolneute, za nih sawmli leh nga;


Zama ciiti malaykey na ngey fatey salle beene sundurko do. Ciiti malaykey na sundurko da nga goobey kulu daabu. 	 Cherubten bawm omna tung jawnah a kha uh a jak gige ua, cherubten bawm leh a jawnna chiangtawnte a khuh vek uh.


D'a to jirbi hinka, wala handu fo, wala jiiri fo, kaŋ buro goono ga gay Irikoy nangora boŋ ga goro noodin, kulu Israyla izey mo ga goro no gata ra, i si dira. Amma saaya kaŋ buro ziji, ngey mo ga dira. 	 Biakbuk tunga meipi ni nih hiam, kha khat hiam, kum khat hiam zong a oma, huailaia a om nilouh leh Israel suante giahbuk ah a om nilouh ua, a pai kei jel uh; a tungkah san lebel a pai jel uh.TOUPA thupiakin giahbuk a sat jel ua, TOUPA thupiakin a pai jel uh: Mosi zanga TOUPA thupiakin TOUPA thu a jui uhi.


Waato din gaa no a n'i zure nda korfo fo finetaro gaa, zama a windo si kala birno cinaro boŋ. A go no mo ga goro cinaro boŋ. 	 Huchiin tohlet ah khauhual a zankhe suk a; a in lah khopi kulh khoua om ahi ngala, kulh tunga om ahi.


Woodin sabbay se no ni ma ne Israyla dumo se: Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Araŋ g'araŋ boŋ ziibandi araŋ kaayey alaadey boŋ, wala? Araŋ g'i fanta harey gana ka kazaamataray te no? 	 Huchiin Israel inkote kiangah gen inla, TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Na pate uh bang jelin noumau na kihihnin un a kihhuaina bang un hup mang na hi ding uh maw?


A go no woodin banda, kala Irikoy na Ibrahim gosi ka ne a se: «Ibrahim!» Nga mo ne: «Ay neeya!» 	 Huan, hichi ahia, huai thilte nungin Pathianin Abraham a zeeta, a kiangah, Abraham, achia; huan, aman, Hiaiah ka om hi, achia.


Yusufu mo ziji ka fun Nazara kwaara ra, Galili* laabo do, ka koy Yahudiya laabo ra, hala Dawda kwaara do, kaŋ se i ga ne Baytlahami, zama nga wo Dawda dumi no, d'a kuray boro mo. 	 Huan, Joseph leng, David inkuante leh a suan a hih manin Galili gama Nazaret khua akipanin, Judia gama David khua Bethlehem kichi ah a hoh ta a.


Kala dodo-beero futu waybora se gumo. A ye zama nga ma wongu nd'a banda boro cindey kaŋ yaŋ goono ga Irikoy lordey gana, kaŋ yaŋ goono ga Yesu seeda haggoy mo. 	 Huan dragon tuh numei tungah a heh mahmaha, huan a suan dangte, Pathian thupiak juite leh Jesu thutheihpihna juite vakidou pih dingin a pai mangta hi.


Jiiri iyye go kaa, kunji wane yaŋ, Misira laabo kulu ra. 	 Ngaiin, Aigupta gamsung tengteng ah niang leh tai a om kum kum sagih a hongtung ding;


Kal a ne ay se: «Ya boro izo, biriyey din, Israyla dumo jama no. A go mo, borey goono ga ne: ‹Iri biriyey koogu, iri na laakal kaa, i n'iri pati parkatak.› 	 Huchiin ka kiangah, Mihing tapa, hiai guhte Israel inko pumpi ahi ua: Ngai dih, amau, Ka guhte uh a keu khinin, ka lamet uh a bei khinta, phuk mang in ka omta uh, a na chi sek ua.


Araŋ ga ciya ay jama, Ay mo ga ciya araŋ Irikoyo. 	 Huan ka mite na hi ding ua, kei na Pathian uh ka hi ding.


Amma hari hinko wo ga ni jirsi zaari folloŋ ra: Ize mursay da goborotaray. Ce folloŋ no i ga kaŋ ni boŋ, Nin da ni moodabal booba da ni safari citila. 	 Hiai thil nih, tate tanna leh meithainain, ni khat thuin mitphiatkal louin a honpha ding ahi: na bumna zatna tamngialin, na kivenna tam kuam mahleh, huaite nakpitakin na tungah a hongtung ding hi.


Hazayel mo ne: «Ifo se no ay jine bora ga hẽ?» A tu ka ne: «Zama ay bay laala kaŋ ni ga ba ka te Israyla izey se. Ni ga danji daŋ i wongu fuwey gaa, ni g'i arwasey wi nda takuba, ni ga ize kayney kar-kar mo, k'i wayboro gundekoyey fooru.» 	 Huan, Hazaelin, Bang dinga ka pu kap ahia? A chi a. Aman a dawnga, Israel suante tunga na thil hoihlou hih ding ka theih jiakin ahi; a kulhte uh na hal sak dinga, a tangvalte uh namsauin na that dinga, a tanu nou chikchikte uh na pai jan dinga, nau pai lai a numeite uh na pik kek ding, a chi a.


Gulinci goykoy si goro ay windo ra, Tangarikom mo si kay ay jine. 	 Khemhat tuh ka in sungah a omkei dinga: juauhat mi tuh ka mitmuhah hihkipin a om kei ding hi.Jingsang tengin hiai gama mi gilousalou tengteng ka hihmang dinga: TOUPA khopi akipan thilhihkhialte tengteng hihmang dingin.


Boro fondey kulu gonda hananyaŋ nga bumbo diyaŋ ra, Amma Rabbi ga biyey neesi. 	 Mihing lampi tengteng amah mit ah a sianga: himahleh TOUPAN khate a buk jel hi.


Za Tappuwa gaa, hirro gana wayna kaŋay kal a koy Kana, kaŋ nga mo teeko gaa no a fun. Nga no ga ti Ifraymu izey tubo i almayaaley boŋ, 	 Tapua akipanin gamgi pen tum lampangah Kana luita phain a paia; huaibel tuipi ah a suak a. Huaite ahi Ephraim suante nam a inkuan uh dungjui jela a tantuam uh.


Dawda na nga goray te saajo ra wongu fuwey ra. A goro mo Safela* ra, Zif saajo ra. Sawulu soobay k'a ceeci zaari kulu, amma Irikoy man'a daŋ Sawulu kambe ra. 	 Huan, David bel gamdai ah, leikohawm khawngah a oma, Ziph gamdaia sangtanggam ah a om nilouh hi. Huan, Saulain nitengin amah a zonga, himahleh Pathianin a khut ah a pe kei.


Ifraymu wongu fuwey ga ban, Mayray mo ga ban Damaskos da Suriya cindo ra. I ga ye ka ciya sanda Israyla izey darza cine.» Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. 	 Ephraim akipanin kulhpi a mang dinga, Damaska akipan gam a mang ding, Suria gama om sunte leng a mang ding uh; Israel suante thupina bang lelin a om ding uh, sepaihte TOUPAN a chi hi.


Zama iri ga bay kaŋ, da ndunnya bukka wo, kaŋ ra iri go ga goro halaci, iri gonda cinari Irikoy do, fu kaŋ i mana te da kambe no, hal abada wane beena ra. 	 I omna leia in pen hisiatin om mahleh, vanah, in, khutta lamlouh, khantawna om ding, pathian akipan in kip inei uh chih i thei ngal ua;


Zama boro kulu kaŋ haawi g'a di in d'ay sanno sabbay se, zamana kaŋ gonda zina nda zunubi wo ra, Boro Izo mo, haawi g'a di bora din sabbay se, alwaato kaŋ a ga kaa nga Baabo darza ra, nga nda malayka* hanney nga banda.» 	 Kuapeuh tulai khangthak angkawm leh thil gilou chingte laka keimah leh ka thu zumpih tuh, Mihing Tapain, angel siangthoute toh a Pathupinaa kivana a hong hun chiangin, huai mi tuh a honzumpih thuk sam ding, a chi a.


Woone yaŋ mo Suleymanu yaasayyaŋ no, kaŋ Yahuda bonkoono Hezeciya borey hantum: 	 Nipi laia vuk bangin leh, pawltak laia vuah bangin, huai bangin zahtakhuaina mihai adingin a kilawn kei hi.


Zama i m'a hin sanney haggoy, i m'a asariyey gaay mo. Alleluya! 	 A thusehte a zuih theihna ding un, a dante tuh a vom hoihna dingin, TOUPA phat un.


Ya araŋ ganji hamey, wa si humburu, Zama saajo ra kuray nangey ye ka zay, Zama tuuri-nyaŋey ye ka ngey izey hay, Jeejay nya, da reyzin nya mo, i ye ka hay gumo. 	 Gante aw, lau kei un, gamdai loupa mun a hong sela, sing a honggaha, theipi kung leh grep gui a hong pha ngala.


Adam-ize daa laalo miila ganayaŋ ya buuyaŋ no, amma Biya _Hanno__ miila ganayaŋ ya fundi nda laakal kanay no. 	 Sa lam thilte deih jaw sihna ahi ngala, Kha lam thil deih bel hinna leh khamuanna ahi;


Nin Gallim ize wayo, ma kuuwa nda gaabi! Nin Layis, ma hangan! Kaari nin, Anatot, bakaraw hari! 	 Gallim kho tanu aw! na awin ngaihtakin kikou in; Laishah khua aw! ngaikhiain; Anathoth aw, hehpihhuai na lawmlawm chia!


Manti ay kamba no na hayey wo kulu te?› 	 Keimah khutin hiai thil bangkim ka bawl kei ahia? a chi, chi a, a gen bangin.


A binde, i ci Dawda banda se ka ne Suriya kaa ka zumbu Ifraymu gaa. Ahaz bina pati, nga nda nga jama biney kulu, sanda mate kaŋ cine saaji ra tuurey ga zinji haw ra. 	 Huan, David inkuanpihte, Suria Ephraim toh a pang khawmta uh, chiin, a hilh ua, Huchiin a lungtang leh a khua leh tuite lungtang, gam nuai singte huiihin a mutling suausuau bangin, hilhiniin a hongomta hi.


Ya dumo kaŋ si haawi bay, wa margu, Oho, wa margu, 	 Kikai khawm un, ahi, kikai khawm un, zumna neilou nam aw;


Tun ka jama hanandi! Ma ne: ‹Wa araŋ boŋ hanandi ne ka guna suba. Zama yaa no Rabbi, Israyla Irikoyo ci: Ya Israyla, laaliyaŋ hari fo go no araŋ game ra. Ni si hin ka kay ni ibarey jine kala nda araŋ na laaliyaŋ haro din kaa araŋ game ra. 	 Thou inla, mipite hihsiangthou phot mai in, huan, a kiang uah, Jingchiang adingin kihihsiangthou un: TOUPA Israelte Pathianin, Israelte aw, na lak ua muhdah thil a oma ahi: na lak ua kipana muhdah thil na lakmang masiah uh na melmate uh na zou theikei ding uh.


A ga kani arzakante, amma nga mo nooya. D'a na mo hay, a go, arzaka si no! 	 Hausa inn a luma, himahleh khopin a om kei ding; a mit a haka, huan a om kei.


Adilantey ga hẽ, Rabbi ga maa, A g'i soolam ka kaa i taabey kulu ra mo. 	 Toupan lungtang khasiate a vanaih jeljel a, lungsima kisik peuhmahte a hondam jeljel hi.


May no ndunnya dumey kulu ra kaŋ yaŋ ay kaayey halaci parkatak, wo kaŋ a de-koyo hin ka nga borey faaba ay kambe ra, sanku fa araŋ Irikoyo ma hin k'araŋ faaba ay kambe ra? 	 Kua nam pathian ahia ka puten a hih man uh ka khut akipana a mite uh hunkhe thei oma, nou Pathianin leng ka khuta kipana a honhutkhiak theih tuamna ding?


Kala Abner ne Dawda se: «Ay ga tun ka koy ka Israyla kulu margu ka ye ay bonkoono do haray, zama i ma sappe nda nin hala ni ma may hay kulu boŋ kaŋ ni bina ga baa.» Dawda mo na Abner sallama. A dira baani samay. 	 Abner in David kiang ah, ka thou ding a, na kiang a thu a khun theihna ding un leh na deihthusam bang tak a vai nahawm theihna ding in Israel mi tengteng ka toupa kiang a kaikhawm ding in ka kuan ding, a chi a. Huan, David in Abner a kuansak: Huchi in lungmuangtak in a kuanta hi.


Za cino ga cindi no a ga tun, A ma nga almayaaley no ŋwaari, A ma goy fay-fay nga ize wayey se. 	 Jan ahih lai in leng a thou a, a inkote kiangah an a pia a, a sikhanute kiangah a sep ding uh.


Nga mo, a ga hima danga ganji farka borey game ra. A kamba ga yanje nda boro kulu wane, boro kulu kambe mo ga yanje nd'a. A ga goro mo nga nya-izey jine.» 	 Amah mi laka gamsabengtung bang ahi ding; aman mi chih a dou dinga, mi chihin leng amah a dou ding uh; a unau tengteng kiang chinah a om ding, a chi nawn laia.


Hala mo iri ma koy ka Baaru Hanna waazu laabey kaŋ go araŋ se jina ra. Iri ma si koy ka fooma nda haŋ kaŋ jin ka te boro fo batama ra. 	 Midang loumaa a sepsa suang louin, na khen lam gam uh phaa leng Tanchin Hoih ka gen theihna ding un.


Woodin sabbay se mo, d'araŋ wo, kaŋ ga ti boro laaloyaŋ ga waani mate kaŋ araŋ ga nooyaŋ hanney no araŋ izey se, sanku fa araŋ Baabo kaŋ go beena ra ga Biya Hanna no borey kaŋ yaŋ ga ŋwaaray a gaa se.» 	 Huchiin, nou migilouin bawn noumau tate thil hoih piakna dan na theih uleh, na Pa uh vana omin a ngente Kha Siangthou pe natel in chia: a chi a.


Alman kaŋ bu nga boŋ se, wala kaŋ ganji ham n'a tooru, a ma s'a ŋwa ka nga boŋ ziibandi nd'a. Ay ya Rabbi no. 	 Kihihnitna dingin amah sih a si hiam, sa keih hiam a ne ding ahi kei: Kei TOUPA ka hi.


Boro kulu kaŋ ga ni tilasandi mo ni ma koy kilometar fo, ma koy a banda hala ihinka. 	 Huan mel khat pai dia honphut teitei kiangah mel nih paisak in.


Araŋ ma boro* tajo mo faka kaŋ Irikoy taka nga alhaalo boŋ. A n'a taka adilitaray da hananyaŋ kaŋ cimi ganayaŋ ga no ra. 	 Pianken thak, diktatna leh sianthounaa Pathian batpiha siampen silh un.


A fulanzama ga danji bi diyandi, Danji beele goono ga fun a meyo ra. 	 A guhlehtang thu ah ka dai kei ding, a hatna mahmah leh, a pum kilawmna ah leng.


Da wandiya baabo maa a sarto, sanda, jarawo kaŋ a sambu nga boŋ gaa, baabo mo dangay a se, kulu a sarto ga goro. Hay kulu kaŋ a sambu nga boŋ gaa mo si tun. 	 Himahleh a pa'n a zak ni a a phal kei leh a thuchiamte a kigakna thuchiamte a koi mahmah a piching kei ding: a pa'n a phallouh a hihziak in TOUPA'N amah a ngaidam ding.


Waybora mo na tirayaŋ hantum Ahab maa boŋ, ka bonkoono kawaatimo kar i gaa ka tirey samba i ma koy arkusey da koy kayney do kaŋ yaŋ ngey da Nabot go care banda kwaara ra. 	 Huchi in Ahab min in lai a gelh a, a sawn nain a sawn a, huan huai laia a omna khua a Naboth insak-inkhang upate leh mi hoihte kiangah a thon a.


zama Irikoy n'araŋ day da hay bambata. Yaadin gaa araŋ ma Irikoy beerandi araŋ gaahamey ra. 	 Huaijiakin, na pumpi un Pathian pahtawi un.


Amma d'iri na beeje sinji haŋ kaŋ iri siino ga di gaa, yaadin gaa iri ga hin suuru k'a batu. 	 I muh louhpen i lamet lebel i ngak teitei hi.


Rabbi mo ne: «Ay n'i yaafa ni sanno boŋ. 	 Huan, TOUPAN, Na thu bangin ka ngaidam hi:


D'ay g'i kabu, i baa da laabu gurey. Waati kaŋ ay mo hay, hala hõ day ay go ni banda. 	 Sim dek mahleng, a tamdan tuh piaunel sangin a tam zo ding: ka khanloh aleh, na kiangah ka om nilouh naknak ahi.


Waato kaŋ Filistancey koy guwa din di woodin, han din i ye ka koy Ekron. 	 Huan, huai Philistia hausa ngaten a muh khitnung un, huai ni mahmahin Ekron kho lamah a pai nawnta uhi.


Ni na ni bankaaray fooyaŋ kaŋ gonda taalam dumi-dumi sambu ka te sududuyaŋ hari nd'ey, ni na kaaruwataray goy te i boŋ. Woodin dumi mana hima ka te, a ma si ciya mo yaadin. 	 Na puansilhte suahin mun sangtena juna, huaiah kijuakin na panga, hichibang a om ngei nawn kei ding.


Woodin sabbay se, ya Israyla dumo, ay ga ciiti dumbu araŋ se fa, boro fo kulu nga muraado boŋ. Yaadin no Rabbi Irikoy ci! Wa tuubi ka bare ka fay d'araŋ taaley kulu, yaadin gaa no laala si ciya araŋ halaciyaŋ sabaabu. 	 Nou hih dante bel a kibang kei gige jaw ahi kei maw? Huaijiakin, awIsrael inkote aw, mi chih, noumau hihdan bang jelin vai ka honhawm sak dinga, chih TOUPA PATHIAN thupawt ahi. Kihei unla, na tatlekna tengtengte uh lehngatsan un: huchiin thulimlouhna na puk siatna uh ahi sin kei ding hi.


Yasuwa Nun izo mo to da laakal biya, zama Musa na nga kambey dake a boŋo boŋ. Israyla izey mo hangan a se ka te mate kulu kaŋ Rabbi na Musa lordi nd'a. 	 Huan, Nun tapa Joshua bel pilna khain a dima; Mosiin a tungah a khut a koih jiakin; huan, Israel suanten a thu a jui ua, TOUPAN Mosi thu a piak bangin a hih uhi.


Waato kaŋ i bisa Misiya, i zulli ka koy Tarawasa kwaara. 	 Huchiin, Missia gam a kheng ua, Troasi khua ah a hoh sukta uhi.


Ndunnya dumey ga dundu sanda hari boobo dunduyaŋ cine, Amma Rabbi ga deeni i gaa. I ga zuru ka mooru mo, Sanda mate kaŋ cine tondi beeri ra haw ga du gaaray d'a, Wala mo sanda tuuri kunkunante kaŋ go hari haw bambata jine. 	 Nam chih lah tuipi tam pi ging hawhaw bangin a ging hawhaw ding ua; himahleh aman a taihilh dinga, huchiin gamla pi-ah a taimang ding ua, tanga buhsi huih mut bang leh leivui huihpi mut leng lunglung bang in delhin a om ding uh.Nitaklamin, ngaiin, thil mulkimhuai tak a om a; huan, khovak main lah a om nawn kei uh. Huailah gallaka honlak sakmite tan ahi a, hon guksakmite tuam leng ahi hi.


A talibey ra afo, Andarawos kaŋ ti Siman Bitros nya ize, ne Yesu se: 	 Huan, a nungjuite laka khat, Simon Peter anau Andru in a kiangah,


Rabbi na nga boŋ bangandi nga cimi ciito do. I ga ilaalo zorti k'a di da nga bumbo kambe goyey. Wa fongu woodin gaa ka dangay. 	 Mi gilou-saloute tuh Sheol ah a kik nawn ding uh. Nam chih Pathian manggilh hatte tengteng tuh;


Ize laakalkooni ga nga baaba dondonandiyaŋ ta, Amma dondako si maa kaseetiyaŋ. 	 Tapa pilin a pa hilhna a jaa: himahleh musittuin a salhna a za kei.


Iri bay mo kaŋ Almasihu kaŋ Irikoy tunandi a ma fun buukoy game ra, a si ye ka bu koyne, buuyaŋ sinda dabari kulu a boŋ. 	 Kris tuh misi laka kipan kaihthohin a oma, a si nawn kei ding chih i thei ngal ua; sihnain amah tungah thu a neita kei hi.


Kulu nda yaadin, baa jine borey ra, iboobo n'a cimandi, amma Farisi fonda borey sabbay se i man'a seeda, zama i ma si ngey kaa Yahudance diina marga ra. 	 Himahleh, heutute laka nangawn tampiin Jesu a gingta ua; a hihhangin Pharisaite jiakin a kipulak nuam kei uh, huchilou injaw kikhopna in ah a nong kha ding uh: