woone ma si ciya ay jine bora se bine saray wala ye-ka-tuubi yaŋ hari, a ma kuri mun yaamo, a ma bana nga boŋ se mo. Hala hõ koyne, waato kaŋ Rabbi na gomni te ay jine bora se, saaya din kala ni ma fongu ay, ni koŋŋa gaa.» 	 Ajiak om loua sisan na suah louha, ka puin phu na lak louh nanga dingin lungkhamna himhim ahi kei dinga, ka pu adingin leng lungkimlouhna hi him ahi sam kei ding; huan, TOUPAN ka pu tunga thil hoih a hih hun chiangin na sikhanu thei gigein, a chi a.


I na jama, da arkusey da asariya dondonandikoy zukku, hal i kaŋ a boŋ k'a candi ka kond'a Yahudancey arkusey marga jine. 	 Huan, mite, upate leh laigelhmite a hasuan ua, Stephen a sual ua, a man ua, vaihawmte kiangah a pi uhi;


Han din hane no ay ga daŋ hilli fo ma fatta Israyla dumo se. Ni mo, ay ga ni meyo feeri i game ra. I ga bay mo kaŋ ay no ga ti Rabbi. 	 Huai ni chiang in Israel inkote dingin ki ka mengkeh sak dinga; alak uah na kam ka ka sak ding; huchiin TOUPA kahi chih thei ding uh, chiin.


Doonkoy jine bora se. I m'a doon da seese karyaŋ. Dawda wane no. 	 TOUPA aw, ka thute ah na bil hondoh inla, ka ngaihtuahna ngaihtuah in;


Araŋ ga goro boro hananteyaŋ ay se. Woodin se no araŋ ma si ham kulu kaŋ ganji ham tooru-tooru ŋwa, araŋ g'a furu no hansey se. 	 Huan keidingin mi siangthoute na hi ding ua; gamlaka gamsa thah sa himhim na nek louh ding uh; uite kianga na paih ding uh.


Koyne, borey kaŋ yaŋ kani Almasihu fonda ra, i halaci. 	 Huai ahihleh, Krisa ihmu sate a mangthangte uh ahi ding hi.


Haciika, alaamayaŋ kaŋ yaŋ cabe ay ya diya no te araŋ game ra da suuru kuuku, alaamayaŋ da dambara hariyaŋ da dabari goyyaŋ do. 	 Sawltak hih chiamtehnate kuhkalna chiteng toh chiamtehnate, thillamdangte, thilhihtheihnate-in na lak ua hih ahi taktak ve.


Alwaati kulu ay adduwey kulu ra ay goono ga ŋwaarayyaŋ te araŋ kulu se da farhã. 	 Na vek ua dinga, kipak taka thuma kon nget saksakna tengah,


Araŋ man'a bay mo, amma ay wo g'a bay. D'ay ne ay s'a bay, ay ciya sanda araŋ cine, tangarikom. Amma ay g'a bay, ay g'a sanno gana mo. 	 ken jaw amah ka thei; Amah ka theikei, chileng, noumau bang a juau thei mah ka hi ding: huchiin amah ka theia, a thu leng ka jui jel hi.


Hangaw si hin ka naŋ a ma zuru, Finga-finga tondiyaŋ ga hima a se subu tikse. 	 A kam akipanin meisel kuangte a pawt khia, meiekte a tawm khia hi.


I goono ga ne: «Irikoy n'a furu. W'a gana k'a di, zama Faabako si no.» 	 Pathianin a paisanta: delh unla, man un; humbitpa ding himhim a om ngal keia chiin.


Zama woone no ga ti alkawlo sanno: «Yeesi alwaati woone cine ra no ay ga ye ka kaa, Saharatu mo ga ize aru hay.» 	 Thuchiam pen tuh hiai ahi: Tu hun bangin ka hong dia, Sarain ta a nei ding chih.


Ay go g'araŋ kulu kaŋ go Roma kwaara ra fo, kaŋ yaŋ Irikoy ga ba, kaŋ yaŋ a ce mo araŋ ma ciya hananteyaŋ. Gomni nda laakal kanay ma bara araŋ banda kaŋ yaŋ ga fun iri Baabo Irikoy da Rabbi Yesu Almasihu do. 	 Rome khua Pathian deihtak, mi siangthoua om dinga sapte tengteng kiangah: Pathian i Pa leh Toupa Jesu Kris kianga kipan hehpihna leh lemna na kiang uah om hen.


kal i margu ka te me fo zama ngey ma Yasuwa nda Israyla wongu. 	 Josua leh Israelte pheikhai khata sual tumin a kikhawm duamduam ua.


Ninawiya borey mo na Irikoy cimandi, i na mehaw fe ka bufu zaara haw, za ibeerey ka koy ikayney gaa. 	 Ninevi miten Pathian a gingta ua; an ngawl ding chiin a phuang ua, a lak ua a lianpen akipan a neupen tanin saiip puan a silh uh.


Haruna banda ra alborayzey kulu ga ŋwa a gaa. Hin sanni kaŋ ga duumi no araŋ banda kulu se. I baa no sargayey kaŋ yaŋ i ga salle Rabbi se danji ra din gaa. Boro kulu kaŋ ga lamba i gaa ga ciya hanante.» 	 Huan, a puansilh siangthou a suah ding a, puansilh dang a silh ding a, a vute dainawl lam mun siang ah a paipih ding ahi.


Peka Remaliya izo mayra jiiri way cindi iyyanta ra no Yahuda bonkoono Ahaz Yotam izo te bonkooni. 	 Remalia Tapa Peka kum sawm leh kum sawm leh kum sagih a lal kumin Juda Kumpipa Jotham tapa Ahaz a lal pana.


Boro izo, ngey kaŋ goono ga goro nangu kurmey wo ra Israyla laabo ra, i goono ga ne: «Ibrahim ya boro folloŋ no, a na laabo kulu tubu mo. Amma iri wo, iri ga baa gumo. Rabbi na iri no laabo, iri tubu hari no.» 	 Mihing tapa, Israel gama mun segawpsa nunga omten, Abraham khat ahi a, gam a luaha; eite bel tampi i hi ua, gam gouluah dinga piak hita ve hang, chiiin a gen ua.


Ifo se no binde araŋ n'iri fattandi iri ma fun Misira ra, ka kande iri ne, nangu yaamo wo ra? Neewo boro si fari te, jeejay nyayaŋ si no ne, wala reyzin kali, wala garenad* nyayaŋ. Woodin banda, hari kaŋ ga haŋ si no.» 	 Bangziak in ahia hiai gam hoih lou pi a hon pilut ding a Aigupta gam a kipan non pawtsak mahmah? Buh-leh-balte, theipite, grep kungte, pomgranette omlouhna mun ahi, tui dawn ding mahmah lah a om sam kei hi, chi in Mosi a sual ek ua.


A kuuwa nda jinde beeri ka ne: «A kaŋ! Babila* beero kaŋ! A te ganjey kwaara da biya ziibo kulu hawyaŋ do, da curo kaŋ i ga fanta kulu kaŋ ga harram wane mo. 	 Huan aw ngaihtak in a kikouta a, Chimta, chimta Babulon kho thupi, dawite omna leh, kha nin tengteng kulh leh vasa nin leh huathuai teng kulh a honghita hi.


Zijiyaŋ dooni no. Suleymanu wane no. Da manti Rabbi no ka windo cina, Kulu cinakoy goono ga taabi no yaamo. Da manti Rabbi no ka gallo batu, Batuko jirbi jaŋa mo yaamo no. 	 Toupan in a lam kei leh, a lamten a semgim thawn phet uhi: Toupan khopi a ven hoih kei leh, a vengmi a hak thawn lel ahi.


Hawey da farkayzey kaŋ yaŋ goono ga far ga ŋwaari kaŋ gonda ciiri ŋwa, wo kaŋ i daaru nda peelu nda kor-ganji. 	 Bawngtal leh sabengtungnou leiletten an chisoh, ninluahna leh phajaha hihsiangsa a ne ding uh.


Zama zamana wo baakasinay sabbay se no Dimas dira k'ay naŋ ka koy Tassalonika. Karaska koy Galatiya laabu, Titos mo koy Dalmatiya laabu. 	 Thessalonika khua ah a paita ngal a; Krisen tuh Galatia gamah a paita hi, Tita tuh Dalmatia gamah a paita hi.


Alfagey ra alborayze kulu ga hin ka ŋwa a gaa. I m'a ŋwa nangu hananta ra, zama hari hanno no gumo. 	 Pasal siampu tengteng in a ne ding ua: mun siangthou a nek ding ahi: huaibel thil siangthou tak ahi.


zama waato araŋ ya kubay no, amma sohõ araŋ ya annura no Rabbi ra. Wa dira danga annura izeyaŋ. 	 Tuma lamin mial na hi ua, tun jaw Toupa ah vak na honghita uhi; vak tate bangin om un;


A na dandi kambe hara neesi, deedandi zangu gu no deedandiyaŋ kwaaro boŋ. 	 Sim lampang a teh nawna, tehna chianga tehin tong za nga mah ahi.


Ma fongu day, ay ga ni hã, Boro kaŋ sinda taali doona ka halaci, wala? Wala man no i na adilante pati ce fo? 	 Theigigein, ka honngen hi, hoih hina pia, mangthang ngei kua ahia? ahihkeileh koilaiah ahia midik satkhiaka om?


Boro fooyaŋ goono ga ne: «Nga no.» Afooyaŋ mo goono ga ne: «Abada! Amma a ga him'a.» Nga bumbo ne: «Ay no.» 	 Midangin, Amah ahi vo oi, a chi ua. Midangin, A hi kei, a kibatpih ahi jaw, a chi ua. Aman, Huai amah ka hi, a chi a.


A ne koyne: «Doŋ, may no ga ne Ibrahim se: Saharatu ga izeyaŋ naanandi? Kulu nda yaadin ay na ize hay a se a zeena ra.» 	 Huan, amah mahin, Sarain naungekte a honpom ding chih, kuan ahia Abraham kianga genna dan thei ding? a tek nungin tapa ka neihsakta achia.


A ga taabantey faaba ngey taabi haŋyaŋo ra. A g'i hangey fiti kankami do. 	 A gimthuaknain gimthuakte a suaktasaka, nuaisiah na ah a bil uh a honsak hi.


I dumey mo Isakar kunda almayaaley wo, soojeyaŋ no, kaŋ yaŋ i hantum asuli lasaabuyaŋ tira ra. I borey kulu margante, zambar wahakku cindi iyye no. 	 Huan Isakar inkote tengteng laka, mi hat hangsante, a unaute uh a vek ua khangthusutnaa sutin, sang sagih leh sawmgiar ahi.


Bitros mo fongu ka ne a se: «Alfa, guna jeejay nyaŋo kaŋ ni laali din, a koogu.» 	 Huchiin, Peterin theikhiain, a kiangah, Heutupa, en dih: theipi kung hamsiat na loh a na vuai khin vekta, a chi a.


Aram izey neeya: Uz da Hul da Geter da Masa. 	 Huan, Aram tapate Uz te, Hul te, Gether te, Mas te ahi uh.


Kulu nda yaadin Dawda na Sihiyona wongu fu beero ŋwa, kaŋ ga ti Dawda kwaara. 	 Himahleh David in Zion kulh a la zenhouh a, huai tuh David khua ahi.


Hari hinza sabbay se no ndunnya ga jijiri, Hala itaaci se zaati, kaŋ yaŋ a si hin ka suuru nd'ey: 	 Thil thum jiakin lei a linga, huan thil li a puak zohlouh jiakin;


Wa si hin cabe borey kaŋ i daŋ araŋ kambe ra se, amma araŋ ma ciya deedandiyaŋ hari kuro se. 	 na tante uh tungah kilal sak tuan louin pawlte zuih dinga kibawl jawin, kem un.


Amma sohõ araŋ biney ma si sara. Araŋ ma si binya mo d'araŋ boŋ, zama se araŋ n'ay neera, ay kaa neewo. Zama Irikoy no k'ay donton araŋ jine, zama i m'araŋ fundey hallasi. 	 Ahihhangin hiailaia pai dinga non khot jiakun lungkham kei unla, ki hehkhum tuan kei un: mite hinna hondam dingin Pathianin na ma ua hinna sawl masa ahi.


Yaadin cine no ay go ga zuru nd'a, manti nda sikka. Yaadin mo no ay go ga kutubo te d'a, manti nda haw ra karyaŋ. 	 Huchiin, tuamahbangin ka taia, a jiak bei hi louin; huihkhua leltak noh louin, ka pang hi:Ka pumpi ka hihsidupa; sikha in ka bawl zo jel hi; huchilou injaw midangte kianga ka tangkoupih nungin leng bangchichi hiamin keimah tak kipahman mutakloua koihin ka om khakha ding.


A binde ne: «I ma kande ay se sargay kaŋ i ga ton da saabuyaŋ sargay mo.» Kal a na sarga kaŋ i ga ton salle. 	 Huan, Saulain, halmang thillat ding leh lemna thillat dingte hiaiah ka kiangah honla un, a chi a.


kaŋ waana i bannyey d'i koŋŋey, kaŋ ga to boro zambar iyye nda zangu hinza nda waranza cindi iyye. Koyne, i gonda boro zangu hinka nda waytaaci cindi gu kaŋ yaŋ ga dooni te, alboro nda wayboro. 	 A pasal sikhate uh leh a nungak sikhate uh, sang sagih za thum sawmthum leh sagihte, sim louhin: huan pasal lasa leh numei lasa za nih sawmli leh nga a nei uhi.


Zama ay baaba windo almayaaley kulu ciya sanda buukoyaŋ koyo ay bonkoono jine. Kulu nda yaadin, ni na ay, ni tamo daŋ borey kaŋ ga ŋwa ni taablo boŋ yaŋ ra. Ay gonda hina ka hẽ bonkoono gaa koyne, wala?» 	 Ka pa inkote tengteng toupa ka pu ma a hihlum vek dia kilawm ahi ngut ua; himahleh na sikha na an umpihte lak ah na pangsak a. Huaiziak in kumpipa kiang ah thil dang phut ngam lai dia kilawm ka hi maw? a chi a.


Sahãadin, ma ji kolba woone sambu ni kambe ra k'a dooru a boŋo boŋ. Ma ne a se: ‹Rabbi ne: Ay na ji dooru ni boŋ, ni ma ciya Israyla bonkooni.› Sahãadin kala ni ma fu meyo fiti ka zuru gumo, ma si kay bo.» 	 Huchiin sathau bawm la inla, a lu ah sung inla, Toupan hichiin a chi: Israelte tunga kumpipa dingin sathau ka hon nilh hi, chiin. Huchiin kong hong inla, tai khiain, om sawt ken, a chi a.


Bonkoono Yosiya zamana ra Rabbi ne ay se: Ni di haŋ kaŋ Israyla te, nga kaŋ sinda naanay? A kaaru tondi kuuku fo kulu boŋ, a furo tuuri biikoy fo kulu cire ka kaaruway* goy te noodin yaŋ. 	 Huai lou leng Josia lal laiin TOUPAN ka kiangah hichiin a chi a: Nungkin hat Israel thilhih na mu hia? Tang sang chiha kuan toua, singbawk chih nuaitea a hukna thil a hihte?


D'ay na laakal ye Alaahara gaa, a ma ciya ay windi, Da mo ay n'ay daaro daaru kubay ra, 	 Seol ka in bangin en leng; khomial ah ka tutnanem phahta leng;


Han fo Musa go ga nga anzura Yetro almaney kuru. Yetro ga ti Midiyan laabo alfaga. A konda kuro hala saaji fimbo ra ka koy Irikoy tondo do, kaŋ se i ga ne Horeb. 	 Tuin Mosiin a sungpa, midian siampu, Jethro gan hon a chinga: gan hon gamdai pang lamah a pi a, Pathian tang, Horeb pha hialin, a hongpai hi.


Kala windikoyo bannyey kaa a do ka ne a se: ‹Iri arkuso, manti dum'ize hanno no ni say ni faro ra bo? Day, man no borboto wo binde fun?› 	 Huan, inneipa sikhate a hongpai ua, a kiangah, Pu, na lou a chi hoih thehlou na hi maw? buhlemte kaw kipana hongom ahia? a chi ua.


A jarga Sallum Hallohes izo, kaŋ ga Urusalima jare fa may, nga mo na hanseyaŋ te, nga nda nga ize wayey. 	 Amah zomin Jerusalem seh kimkhata vaihawmpa, Hallohes tapa Sallumin, amah leh a tanute toh, a bawlpha ua.


Kaŋ a na borey marga sallama, kal a kaaru tondi kuuko boŋ zama nga ma te adduwa nga hinne. Waato kaŋ kuba furo, a go noodin nga hinne. 	 Huan, mipite tuh a sawl mang nungin thum dingin tang ah a tuamin a pai tou a, huan nitaklam a honghihin huai lai ah tuh amah kiain a omta a.


A ga talkey beerandi k'i kaa laabu bulungu ra. A ga alfukaarey mo tunandi i ma fun begunu ra, Zama nga m'i gorandi koyey banda, I ma beeray karga tubu. Zama ndunnya bonjarey ya Rabbi wane yaŋ no, A na ndunnya batama sinji i boŋ mo. 	 Leivui a kipanin genthei a phawng seka; ekvu a kipanin tasam a domkang jel hi; mi liante kianga a omsak theiha, thupina laltutphah a tan theihna dingun: lei kingakna TOUPA ahi a, khovel lah a tungah a ngata ngala.


Zama ay tamyaŋ no, ngey kaŋ yaŋ ay fattandi i ma fun Misira laabo ra. I ma si i neera danga bannyayaŋ. 	 Aigupta gam akipana ka pi khiak, ka sikhate ahi ngal ua, sikha khota khot ding ahi kei uh.


Yesu go ga ŋwa Lawi fuwo ra. Jangal taakoy da zunubikooni boobo goono ga goro Yesu nda nga talibey* banda, zama i boro boobo no k'a gana. 	 Huan, hichi ahi a, Jesun Levi in ah an a um a, siahkhonmite leh mi khialte tampiiin Jesu leh a nungjuite tuh a umpih chiat ua, amah juite tampi ahi ngal ua.


Waato kaŋ Yusufu ye ka kaa fu, i kond'a se fooyaŋ haro kaŋ go i kambey ra windo ra. I gurfa a jine hala ganda. 	 Huan, Joseph a in a hongpai takin, a khut ua kipahman om in sungah a kiangah a tawi lut ua, leisiin chibai a buk chiat uh.


Yasuwa mo na amaana te i se ka alkawli sambu i se mo, ka ne nga g'i fundey naŋ. Jama jine borey mo ze i se. 	 Huchiin Josuain amuau toh kilepna a bawla, amaute hawi dingin a kiang uah thu a khungta hi; huan, paikhawmhon mi liante leng a kiang uah a kichiam uhi.


Baytu. I m'a doon Rabbi fuwo hanandiyaŋo hane. Dawda wane no. 	 TOUPA aw, kon pahtawi dinga; nang non kaikhiaa hondoute non awikhum sak louh jiakin.


da Abbi, da Para, da Ofra, 	 Avim te, Para te, Ophra te;


«Laalante no boro kaŋ ga kani nda nga wayme, a baabo ize, wala a nyaŋo ize.» Jama kulu ma tu ka ne: «Amin!» 	 A sanggamnu, a pa tanu hiam, a nu tanu hiam, luppihmi hamse thuakin om hen, a chi ding ua. Mipi tengtengin, Amen, a na chi ding uhi.


Woodin sabbay se, kala ni ma annabitaray te ka gaaba nd'ey. Ya nin boro izo, ma annabitaray te! 	 Huaijiakin thu gen inla, aw mihing tapa, a tunguah thu gen in, a chi a.


Boro laalo, kala murteyaŋ hinne kaŋ a ga ceeci. Woodin sabbay se no i ga diya bine-bi-koy donton a gaa. 	 Mi hoihlouin helna kia a zonga; huaijiakin sawltak khel amah dou dinga sawlin a om ding.


Borey ga ne: «Wa kaa iri ma ye Rabbi do. Nga no k'iri tooru, a ga ye k'iri yayandi mo. Nga no k'iri maray, a g'iri biyo didiji mo. 	 Hong un, TOUPA kiangah i kik ding uh; aman a honbotkektaa, a hondamsak ding jiakin, a honsata, a hontuam ding hi.


Hala fuwo jina haray kambe kar waranka mo, a na nangu fo cina nda sedre kataakuyaŋ za ganda ka koy hala beene. A cina jina haray mo, seeda jisiyaŋ se, nango kaŋ ga hanan gumo nooya. 	 Huan, in phaitam lam tong sawmnih pen pialkhang akipana a bangte tanin sidar singpek vekin a bawl a: biakna mun, mun siangthoupen adingin leng a sung lamah a zang hi.


Yetro ne mo: «I ma Rabbi sifa, nga kaŋ n'araŋ kaa Misirancey da Firawna kambe ra, nga kaŋ na jama kaa Misirancey kambe ra mo. 	 Huan Jethroin, Aiguptate khuta kipan leh, Pharo khuta kipana hontankhepa, Aiguptate khut nuaia kipana mite tankhepa TOUPAN nuamsa hen,


Ni binde ma ci i se: Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Ay ga naŋ yaasay woodin ma bu, kaŋ i si ye ka goy da yaasay woodin koyne Israyla ra. Amma ma ne i se: Jirbey maan kaŋ i ga di bangandey kulu kubayyaŋ. 	 Huaijiakin TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Hiai paunakin a zang nawn ngei kei ding uh; ni lah a naitaa, kilakna chih tun dik ni ding, chiin a kiangah gen jawin.


M'i tugu care banda kusa ra, M'i haw tuguyaŋ do. 	 Ka vaihawmna nangawn bangmahloua koih ding na hi hia? Siam na tantheihna dia, kei honmohpaih ding na hi hia?


Wongaarey ra bine-gaabi-koy ga zuru gaa-koonu zaari woodin ra.» Yaadin no Rabbi ci. 	 Huai ni changin mi thilhihthei mahmah laka mi hangsan leng vuaktang in a tai mang ding. TOUPAN a chi.


Zama guna, waato kaŋ ni fooyaŋo jinda furo ay hangey ra, kala attaciriya sar ay gunda ra, farhã sabbay se. 	 Ngai in, non chibai buk husa ka bila a lut takin, a kipah jiakin naungek ka sungah a tang ahi.


A ne koyne: «Guna. Ay ga ni bayrandi nda haŋ kaŋ ga kokor ka te, futay wane, zama alwaato baaru nooya kaŋ i waadu, bananta wane. 	 Huan, aman, Ngaiin, thangpaihna hun tawp lama bang ahia hongom ding ka honthei sak ding: tawp hun sehsa ading lah ahi ngala, a chi a.


Gartyaŋ da karhã n'i jirsi. Ni kambe beero se i dangay sanda tondi, Hala ni borey bisa jina, ya Rabbi, Kala borey kaŋ yaŋ ni fansa bisa. 	 Launa leh kihtakna a tunguah a hungtung; na khut thupinain suang bangin a dai uh; TOUPA aw, na miten a paikan masiah uh, na leisa, na miten a paikan masiah uh.


D'a ga nga nooyaŋo kaa alman kayney ra mo, sanda feeji wala hincin kaŋ ga te sargay summaare kaŋ i ga ton, kal a ma kande aru kaŋ laru kulu si a gaa. 	 Huan, a thillat haltum thillat ding a gan hon lak ate, belam hiam, kel hiam a hih leh, a pa, gensiatbei a lat ding ahi.


ihinzanta Absalom, kaŋ Gesur koyo Talmay ize wayo Maaka hay; itaacanta Adoniya, Haggit ize; 	 Thumna, Absalom Gesur kumpipa Talmai tanu Maaka tapa; lina, Adonija Haggit tapa;


Rabbi na Musa hã ka ne: «Rabbi kamba kuuyaŋo gaze no, wala? Day sohõ ni ga di hal ay sanno ga te ni do, wala a si te.» 	 Huan, TOUPAN, Mosi kiangah, TOUPA khut a tomta ahia? Na tungah ka thu banga a tun leh tun louh na thei mai ding, achi a.


Amma waybora kaa ka sombu a se ka ne: «Rabbi, m'ay gaa!» 	 Himahleh, numei tuh a hong pai a, Toupa hon huh in, chi in, chibai a buk a.


Ma fongu fulanzamyaŋ zaaro zama ni m'a fay waani. 	 Khawlni theigige in, tang siangthou dingin.


Tunfaana hin ndunnya hal a to jirbi zangu nda waygu. 	 Huan, tui tuh ni ja leh ni sawm nga sungteng leitungah a omta hi.


Zaari hinzanta Helon ize Eliyab, Zabluna kunda jine bora, a na nga wano salle. 	 Ni thum niin Zebulun tate intekpen Helon tapa Eliabin a lana:


Kala Iliya humburu ka tun ka zuru nga fundo se. A kaa Beyer-Seba, Yahuda laabo ra, ka nga zanka naŋ noodin. 	 Huchiin a laua, a thou a, a tai a, Juda gama Beer-seba khua a vatunga, huaiah a sikha a nusia hi.


Amma waato kaŋ zunubi du daama lordo do, a goy ay ra k'ay zukku biniyay kulu dumi ra. Zama nda asariya si no, zunubi ya buuko no. 	 Himahleh, khelhnain, thupiak jiakin, lemtan lai muin enna chiteng ka sungah a om saka.


I g'araŋ biney gaabandi waati kaŋ araŋ di i muraadey d'i goyey mo. Araŋ ga bay kaŋ manti yaamo hinne boŋ no ay na hay kulu te kaŋ ay te Urusalima se. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 A omdan u leh a thilhihte uh n amuh hun chiang un a honlungmuan ding uh; a tunga ka thilhih tengteng hih san neilouin ka hih kei chih na thei ding uh chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi, chiin.


Israyla borey binde ne: «Araŋ di boro wo kaŋ fatta ka kay? Daahir nga ma Israyla wow se no a fatta. A ga ciya mo boro kaŋ n'a wi, bonkoono g'a koy yulwandi nda arzaka boobo, a g'a no mo nga ize wayo. A ga bora windo mo kaa jangal Israyla ra.» 	 Huan, Israel miten, huai mihing hongkuan khia na mu hia? Israel mite tou dinga hongkuankhia a hina hi; kuapeuh amah hihlum kumpipan nakpi takin sum lamin a hihhausa dinga, huan, a tanu a pe dinga, huan, a pa inkuan Israelte lakah nuamlenin a omsak ding, a chi ua.


Ya araŋ, beeney beeney, da araŋ mo, Harey kaŋ go beeney se beene, w'a sifa! 	 Vante vante aw, amah phat unla, van tunga tui omte aw, amah phat un!


Woodin banda Dawda ye ka Filistancey kar k'i kaynandi mo. Dawda n'i kwaara beero dabari ta Filistancey kambe ra. 	 Huan, huai nung in hichi ahi a David in Philistia mite a sual a, a zou a: huchi in David in Philistia mite thu neihna bulpi pen a laksak hi.


A go, ndunnya dumey ga hima logo ra hari tolliyaŋ folloŋ, A g'i himandi mo sanda tiŋay neesiji boŋ kusa baano. A go, a ga gungey sambu danga hay fo kayna fo no. 	 Ngaiin, namchih lah baltina tui tak khat bang lel ahi ua, buknaa banghiam nen bang lela seh ahi ua, ngaiin, aman lah tuikulh gante thilneu neuchikte bangin a dom jel hi.


Takuba n'i alfagey* zeeri, I wayborey kaŋ kurnyey bu mo mana bu seew te. 	 A siampute uh namsaua hihpukin a om ua; a meithaite uh a kap himhim kei uhi.


Ya araŋ Benyamin izey, Wa zuru ka fun ka yana Urusalima bindo ra. Wa hilli kar Tekowa ra. Wa liiliwal tunandi Bayt-Hakerem boŋ, Zama laala goono ga niigaw ka fun azawa kambe haray, Kaŋ ga ti halaciyaŋ bambata. 	 Benjamin tate aw, Jerusalem sung akipan na bitna ding un tai mang unla; Tekoa ah pengkul mut unla Bet-hakkorom ah theihsakna suaksak un. Mallam a kipanin siatna a hongkuan hi, hihsiatna thupi mahmah.


Wa fe Asdod faadey ra, Da Misira laabo faadey ra mo, ka ne: ‹Wa margu Samariya tondey boŋ ka guna kusuuma beeri kaŋ i te a ra, Da toonye dumi mo kaŋ go a bindo ra.› 	 Asdod kho kumpipa in ahte leh Aigupta gam kumpipa in ahte gen unla, Samari tang tungahte kikhawm unla, huan, huaia buaina lian tak omte leh huai lak a simmohna omte en un, chiiin.


Zama a duure bisa nzarfu duure booriyaŋ, A riiba mo bisa wura hanno. 	 Huaia vante lah dangka vante sangin a hoihzo ngala, huan huaia punna dangkaeng hoih sangin.


«A de Rabbi gaa, naŋ Rabbi m'a kaa kambe me. Naŋ a m'a faaba, za kaŋ Rabbi ga maa a kaani.» 	 Nang tuh sul akipana honlakhepa na hi a: ka nu nawi tunga ka om laiin nang non gingta sakta hi.


Filistancey na Sawulu da nga izey ce kondey ŋwa. Filistancey binde na Sawulu izey Yonata da Abinadab da Malci-Suwa wi. 	 Huan, Philistia miten Saula leh a tapa a delhzui vengveng ua; huan, Philistia miten Saula tapate, Jonathan leh Abinadab leh Malkisu a that uh.


Rabbi go toonante nda bakaraw, booriyankoy mo no, A ga suuru hal a bina ga tun, suuji yulwantekoy mo no. 	 TOUPA tuh lainatnaa dim, mi hehpihtheitak, lungnel tak, chitna hautak ahi.


Saaya din ra Yesu na boro boobo no baani janteyaŋ, da zaŋayyaŋ, da follayyaŋ gaa. Danaw boobo mo, a n'i no diyaŋ. 	 Huan, huailai takin Jesun chinate, hipi veite, dawi matte tampi a hihdama, mittaw tampite leng a mit uh a hihvaka.


Ni ma kosaray taafe te mo da silli suudi nda suniya nda iciray, da lin baano taafe ka ciiti malayka himandiyaŋ daŋ a gaa da gonitaray goy. 	 Huan puanjak a dum, a sandup a sanau leh puan malngat hoih kopatah siam taka hih na bawl ding: cherubte toh bawl ding ahi:


da tuusuyaŋ ji, da dugu haw kaano nangu hananta se. Hay kulu kaŋ ay na ni lordi boŋ, ngey no g'i te.» 	 Huan nilhtheih thau leh mun siangthou ading gimlim: nang kon thupiak tengteng dungjuiin a hih ding uh, chiin.


Da beene curayzey da teeku hamey, Da hay kulu kaŋ ga gana teeku fondey ra. 	 TOUPA kou TOUPA aw, leitung tengtengah na min hoih hina tel e!


Zama Irikoy, kaŋ se ay ga may d'ay bina kulu a Izo Baaru Hanna ra, nga ga ti ay seeda, kaŋ alwaati kulu ay g'araŋ ciine te ay adduwey ra. 	 Ka thumnate ah, tawplouin na min uh ka lou nilouhlouh hi, chih, a Tapa Tanchin Hoiha ka khaa a na ka sep gige Pathian tuh kei hontheihpihpa ahi ngala;


da En-Rimmon, da Zora, da Yarmut, 	 Enrimmon leh, Zora leh, Jarmut ah;


Amma Bulos ne: «Ay boŋo mana koma, ya Fastos beeraykoy, amma ay goono ga cimi da fahamay sanni ci. 	 Himahleh, Paulain, Festa hoihpen, hai kei veng e; thu diktak leh thu piltak ka gen jaw ahi.


Kala sahãadin, Rabbi salaŋ Musa nda Haruna nda Maryama se ka ne: «Araŋ boro hinza ma fatta ka kaa kubayyaŋ hukumo do.» I boro hinza binde fatta. 	 Huan, Mosi leh Aron leh Miriam kiangah TOUPAN, Na thum un hongpai suk unla, kihoupihna puanin ah hongpai un, a chi guiha. Huchiin a thum un a vahoh uh.


Ay na dumi cindey alandaaba, I wongu cinari kuukey halaci, Ay n'i fondey ciya koonuyaŋ mo hala boro kulu si g'i gana. I birney halaci hala boro kulu mana cindi, Goroko kulu mana cindi. 	 Namte ka sat khetaa, a insangte uh a kisegawp; a kongzingte uh ka susiaa, kuamah a pai kei uh; a khopite uh hihsiatin a oma, huchiin mi a omkei ua a teng a om kei uh.


Mikaya ne: «Ay di Israyla kulu say-sayante tondey boŋ, danga feejiyaŋ kaŋ sinda hawji. Rabbi mo ne: ‹Woone yaŋ wo sinda koy, naŋ i afo kulu ma ye nga kwaara baani samay.› » 	 Huan, aman, Israel te tengteng ching ding neilou belam bangin tangte ah a dalh vek uh ka mu a; Toupan, hiai ten heutu anei ta kei ua, michih amau in lam ah lungmuang tak in pai diam uhen, achi ahi, achi a.


Ni naŋ iri ciya canda-canda hari iri gorokasiney se, Iri ibarey mo goono ga haaru ngey nda care game ra. 	 Sepaihte Pathian aw, honkihei sak nawn inla: na mel hihvak in, huchin hotdamin ka om ding uhi.


Ndunnya dumey bonkooney kulu, oho, i kulu, Darza ra no i ga kani, boro kulu nga saara ra. 	 Nam chih kumpipa tengteng, a vek un, amau in chiat uah thupi takin a ihmu ua,


Amma a mana nga boŋ kaynandi Rabbi jine, sanda mate kaŋ cine a baabo Manasse na nga boŋ kaynandi. Amma Amon wo soobay ka taali te ka tonton. 	 A pa Manasi kiniamkhiak bangin TOUPA maah a kiniamkhiak tei keia. Amon a gilou semsem maimah.


Jama kulu binde koy Jilgal. Noodin no i na Sawulu didiji bonkooni Rabbi jine Jilgal ra. Noodin mo no i na saabuyaŋ sargayyaŋ no Rabbi jine. Sawulu nda Israyla alborey kulu farhã noodin mo gumo. 	 Huchiin mipite tengteng Gilgal ah a hohta ua; Saula bel Gilgal ah TOUPA maah kumpipain a bawlta uh; huaiah TOUPA maah lemna kithoihnate a lan uh; huchiin huailaiah Saula leh Israel mi tengteng a kipak petpet uhi.


Jirbi iyyanta hane, alfaga ma kaajiro guna ka di. Da kaajiro mana daaru kuuro gaa, a mana hima danga a ga guusu nda kuuro mo, kala alfaga ma ci bora se kaŋ a ga hanan. A ma nga bankaarayey nyuna ka hanan. 	 Huan, ni sagih ni in siampu in meimasungtum a en nawn ding a: huan, ngaidih, meimasungtum pen vun a a zak louh a, vun sang a thuk a a kimuh leh, siampu in a siangthou chih a phuang ding ahi; huan, a puante a sawp ding a, a siangthou ta ding hi.


Naŋ cimi toonante da sabayaŋ m'ay hallasi, Zama ni se no ay ga hangan. 	 Ka lungsim hoihna leh ka diknain honhumbitin. Ka honngak nilouh ngala.Pathian aw, Israelte a mangbatna tengteng ua kipan tankhia in.


Beene koytara go sanda arzaka kaŋ goono ga tugu fari ra, kaŋ boro fo du, a n'a tugu koyne. A farhã sabbay se a ga koy ka hay kulu kaŋ go nga se neera, ka faro day. 	 vangam tuh loua gou phum guk bang ahi; huai tuh min a mu a, asel a, a kipah jiakin a neih tengteng a juaka, huai lou tuh a leita.


Zama Almasihu mana furo Nangu Hanna kaŋ i te da boro kambe ra, kaŋ ti cimi-cimo wano himandi. Amma beena bumbo ra no a furo, zama nga ma kay Irikoy jine sohõ iri se. 	 Kris tuh khuta lam mun siangthou, a tak batpih ah a lut ngal kei a; tunah Pathian maah I sik ua ding dingin van ngei ah, a lut jaw ta hi.


Kulu nda yaadin a mana i izey wi, amma a te haya kaŋ i hantum Musa asariya tira ra din boŋ, sanda mate kaŋ Rabbi lordi din, ka ne: «I ma si baabey wi izey sabbay se, i ma si izey mo wi baabey sabbay se, amma i ma boro kulu wi nga bumbo zunubo sabbay se.» 	 Himahleh a tate uh a that keia, Mosi laibu, dana tuang, Tate jiakin pate a si ding uh ahi kei, pate jiakin tate a si ding uh ahi sam kei, mi chih amau gitlouhna jiakin a si ding uh ahi, chia TOUPAN thu a piak bangin a hih hi.


Kala laabo feeri ka Datan gon, A na Abiram jama mo daabu. 	 Lei tuh a kamkaa, Dathan a valhta, Abiram pawlte tuh a khuh khinvek hi.


Ya arkusey, wa maa woone, Ya araŋ kulu laabo ra gorokoy, wa hanga jeeri mo: D'a ta day, woone dumi te araŋ jirbey ra, Wala mo araŋ kaayey jirbey ra? 	 Putekte aw, hiai ja un, Hiai, nou hunlai leh na pute uh hun laiin leng a omkha ngeita ahia?


Bine kaŋ ga maa kaani, safari hanno no, Amma bine kaŋ sara ga biriyaŋ koogandi. 	 Lungtang nuamsa damdawi hoih ahi: himahleh lungsim puakkham in guhte a keusak.


Zama Rabbi ga ba cimi ciiti, A si nga hanantey furu mo. I g'i haggoy no hal abada, Amma a ga boro laalo ganji banda. 	 Toupan vaihawm diktatna a deih naknak ngala, a mi siangthoute tuh a paisan ngeikei hi, khantawn a ding in kep hoih in a om uh: mi gilou-salou suante bel hihmangin a om ding uhi.


A ma ciya mo goojiko borey kaŋ ga gaaba nd'a se lalabu ra, zama hambara Irikoy ga naŋ i ma tuubi hal i ma du ka cimo bay gumo. 	 a dou ding a kibawlte tuh thunuailuttakin a thuhilh zaw ding ahi. Huchi in Pathian in thutak tuh atheihna ding un a kisiksak zenzen kha ding a,huchiin khua a hon theithei ding ua, amau te suaklehsal a man a a utut a bawlpa Diabol thang a kipan a suakta thei ding uh.


A g'iri gaahamey kaŋ ga ti kayna wane yaŋ bare zama a m'i te danga nga gaaham darzanta cine. A ga woodin te nga dabaro ra kaŋ do a ga hayey kulu daŋ nga boŋ mayra cire. 	 I pumpi thulim lou tuh amah thupina pumpi toh kibang dingin, a honbawl thak sak ding, thil bangkim amah thuthua a omsak theihna thilhihtheihnain.


Hay kulu ra a n'araŋ arzakandi Almasihu do, araŋ sanno d'araŋ bayra kulu ra. 	 Bangkimah thugen peuhmah ah leh theihna chi tengah, amaha hihhauhin na om uh.


Ay go ga salaŋ da boro misa, gazeyaŋo kaŋ go araŋ Adam-ize daa laala gaa sabbay se. Mate kaŋ cine waato din araŋ n'araŋ gaaham jarey nooyandi sanda bannyayaŋ ziibi se, da laala se ka koy to laala boobo teeyaŋ gaa, yaadin mo no sohõ kal araŋ m'araŋ gaaham jarey nooyandi i ma ciya bannyayaŋ adilitaray se ka koy to hananyaŋ gaa. 	 Na sa uh hat louh jiakin mihing danin thu ka gen hi; na sa hiangte uh nitna kiang leh, tatlekna dinga tatlekna kianga sikha dia na piak phal bang un, tuin na sa hiangte uh sangthouna dingin dikna kiangah sikha dingin pe phal un.


Ay n'araŋ lordi mo waato din da hay kulu kaŋ araŋ ga hima ka te. 	 Huan, huai lai in thil na hihdan ding tengteng uah thu ka hon pia hi.


Cimbeeri ra no Yusufu, waato kaŋ a maan buuyaŋ, a na Israyla kundey dirawo ciine te, k'i lordi mo nga biriyey ciine ra. 	 Ginnain Josephin, a sih ding kuanin, Isreal suante pawt ding thu a gena; a guhte vui ding tungtang ah thu a pia hi.


Amma waato kaŋ a na jama kulu kaa taray, a furo ka wandiya kamba di, wandiya mo tun. 	 Himahleh, mipi tuh delh khiaka a om nung un, alut a, a khut ah a len a, naupang tuh a hongthouta a.


Ndunnya dumey ra yawyaŋ kaŋ ga humburandi, i n'a beeri ka zeeri ka fay d'a mo. Tondi kuukey boŋ da goorey kulu ra no a kambey kaŋ. A kambe kayney mo, i kulu ceeri-ceeri hari zuray kulu me gaa yaŋ. Ndunnya dumey kulu mo tun ka fun a biyo ra k'a naŋ. 	 Huan pautuam mi namte laka kihtakhuai mahmahten a phuk ding ua, a nuse ding uh: tang ahte, guam ahte ahiangte a ke lemlum dinga, huai gam tuiluanna guam tengtengah ahiangte a kitan lemlum ding: khovel a mi tengteng a lim akipan a pawtkhe ding ua, amah a pai san ding uh.


Aser izey mo ga ti: Imna, da Isba, da Isbi, da Beriya, d'i wayme Sera. Beriya izey mo ga ti: Heber da Malciyel. 	 Huan, Aser tapate Imna te, Isva te, Isvi te, Beria te ahi uh, a sanggamnu uh Sera toh: huan, Beria tapate Beber leh Malkiel ahi uhi.


Kulu nda yaadin, sohõ ni ma maa sanno wo kaŋ ay go ga ci ni se da jama kulu mo se: 	 Ahihhangin mipi tengteng leh nang bila ka thu gen ngaikhiain.


Iri na kambe salle Misirancey da Assiriyancey gaa, Zama iri ma du ŋwaari kaŋ ga wasa iri se. 	 Aiguptate kiang leh, Assuriate kiangah, Tanghoua lungkimna dingin ka kipia uh.


Araŋ mo, sohõ araŋ gonda bine saray, amma ay ga ye ka di araŋ. Waato din no araŋ biney ga farhã, araŋ farhãyaŋo mo boro kulu s'a kaa araŋ gaa. 	 Huan, tuin nou na lungkham uh; himahleh ka honmu nawn dinga, na lungtang uh a kipak ding, na kipahna uh kuamahin honlaksak kei ding.


A ma te danga jeeri baakasinaykoy, Danga meena kaŋ ga boori. A fafey ma wasa ni se waati kulu, A baakasina ma ni bina kaanandi han kulu. 	 Deihhuai sazukpi leh heksiam sakhipi bang. A itna leh ngaihnatnain chik lai peuhin leng nang honlungkimsak gige hen; huan a itnaa vakin om gige in.


Waato kaŋ a di woodin kaan Yahudancey se, a na Bitros mo di. (Buuru kaŋ sinda dalbu bato* jirbey ra no woodin te.) 	 Huaiin Judate a kipaksak chih a theihin, Peter leng mat a tum jel a. (Huai nite tuh tanghou silngou sohlouh ni ahi).


Woodin sabbay se binde, alwaati kulu iri goono ga adduwa te araŋ se hal iri Irikoyo m'araŋ lasaabu kaŋ araŋ to ceeyaŋo wo. A ma muraadu hanno kulu da cimbeeri goy kulu toonandi araŋ se da nga dabaro mo, 	 Huchia hihthupi leh lamsang sak a hih theihna dinga i Pathianin nou a honsapnaa sap tuak him a honsak theihna dingin leh, hoih utna chiteng leh ginna nasep chitenga thilhihtheihnaa a honlohchinsak theihna dingin, nou adin kon thumsak gige uhi;Huchia i Pathian leh Toupa Jesu Kris hehpihna bang jela i Toupa Jesu min tuh noumaua hihthupia a oma noumau leng amaha hihthupia na om theihna ding un.


Suleymanu ize Rehobowam may Yahuda ra. Rehobowam gonda jiiri waytaaci cindi fo kaŋ a na nga mayra sintin. A may mo jiiri way cindi iyye Urusalima ra. Birno nooya kaŋ Rabbi suuban Israyla kundey kulu ra, naŋ kaŋ a ga nga maa sinji. Bonkoono nyaŋo ti Naama, Amon wayboro no. 	 Huan, Solomon tapa Rehoboam Juda gamah a lala. Alal tung laiin Rehoboam kum sawmli leh kum khata upa ahi a, TOUPAN a min omsak nadinga Israel nam tengtengte laka a tel khopi Jerusalem ah kum sawm leh kum sagih a lala: a nu min Naama, Ammon mi ahi.


Saaya din ra mo i tun ka ye Urusalima. I kaa ka gar iway cindi fa go margante, da borey kaŋ yaŋ go i banda mo. 	 Huan, huai laitakin, a thou ua, Jerusalem khua ah a kik nawn ua, sawm leh khatte leh a lawmte om khawm a mu ua,


Zama Irikoy koytara, manti nda sanni no bo, amma dabari no. 	 Pathian gam jaw kamhat thu ah a om keia, thilhihtheihnaah a om jaw ahi.Bang na deih jaw ua? Chiang toh hia na kiang ua ka hong ding itna leh lungsim nemna toh?


Israyla bonkoono ne Yehosafat se: «Wala ay mana ci ni se ka ne a si gomni annabitaray te ay boŋ, kala ilaalo?» 	 Huan, Israel kumpipan Jehosaphat kiangah, "ka tungtang thu ahoih lou lam kia lou ngal ahoih lam him him agen kei ding chih ka hon hilh ahi kei mo? " achi a.


Kala a guna ka di maasa kaŋ i ton tondi dungo yaŋ boŋ da hari zollo go nga boŋo do haray. A ŋwa ka haŋ, a ye ka kani. 	 Huan, a en vialviala, ngaiin, a lu chinah tanghou pei, suang sa a hai minsa leh, tuithawl ana om a. Huchiin a ne a, a dawn a, a lum nawn hi.


Wala araŋ ga tammahã ay si hin k'ay Baabo ŋwaaray no, a g'ay no mo sohõ tilliyo haŋ kaŋ ga bisa baa malayka sata way cindi hinka? 	 Ka Pa ngen leng angel sangguk mun sawm leh nih hon sawl pah ding; ngen theilou in non ngaihtuah ahia?


A na goy laaloyaŋ te Rabbi jine, haŋ kaŋ a kaayey te kulu boŋ. 	 Huan, a pi leh pute hih dan bangbang TOUPA mitmuh in thil hoihlou mahmah a hih seka.


Rabbi ne Samuwila se: «A go, ay ga ba ka hari te Israyla ra, a maayanta mo maakoy kulu hangey ga hẽ. 	 Huan, TOUPAN Samuel kiangah, Ngaiin, Israel gamah a za peuhmahte bil a lang nihniha aphuai takin thil ka hih sin ahi.


Kala Samson du farka gawal biri taji fo. A na nga kambe salle k'a sambu. A na boro zambar fo wi da biriyo. 	 Huan, sabengtung khaguh thak a mua, a sawka, a laa, huaiin mi sang khat a sat lum hi.


Kal i ne: «Guna, Rabbi batu go no jiiri kulu Silo ra, kaŋ go Betel se azawa kambe, fonda kaŋ ga fun Liban se dandi kambe.» 	 Huan, amau, Ngai un, Bethel mallam, Bethel akipana Sekem zotna lamlian suahlampanga Lebona simlama om Silokhua ah kum chihin TOUPA adingin ankuangluina a om sek a, a chi ua.


Amma i mana saal, i mana hanga jeeri mo, kaŋ ga naŋ i ma bare ka fay da ngey goy laaley, i ma fay da dugu tonyaŋ de-koy fooyaŋ se mo. 	 Himahleh a ngaikhe tuan kei ua, a ginatlouhna uh pathian dangte kianga gimlim hallouh ding pen a ngeingaih sam kei uh.


Ay g'ay wufa daaru a boŋ k'a di ay korfo hirrimo ra, ay ma kand'a Babila. Noodin no ay ga ciiti nd'a, naanay feeriyaŋo kaŋ a te ay se din wane. 	 Lenin ka khuh dinga, ka thang ah a awk ding, Babulonah ka honpi dinga, huchiin a bohsiatna, ka tung ngeia a bohsiatna te jiakin a mah ka sual ding.


Ma s'i wi, zama ay borey ma si dinya. Ya ay Koyo, iri korayo, m'i say-say da ni hino k'i kaynandi. 	 A kam khelhna jiak un leh a muk ua thu pawt jiakin a kisaktheihna ngei uah awk uhen, a thu gen jel uh hamselohna leh juauthu jiakin leng.


Alwaato din no asariya dondonandiko fooyaŋ da Farisi fonda borey tu ka ne a se: «Alfa, iri ga ba iri ma di alaama fo ni do.» 	 Huailaiin laigelhmite leh Pharisaite laka mi kuate hiamin amah a houpih ua, a kiangah. Heutupa, na kiang akipan chiamtehna muh ka ut uh a chi ua.


Zama gomni no ay g'i guna nd'a, ay ma ye ka kand'ey laabo wo ra koyne. Ay g'i cina, ay si i bagu mo. Ay m'i tilam, ay si i dagu koyne. 	 A hoihna ding un a tunguah kamit ka tusak dinga, hiai gamah ka pikik nawn ding: amau ka dingsak dinga, ka phel kei ding; ka suan dinga, ka bot kei ding.


Amma d'ay wo no, Irikoy no ay ga ceeci, Irikoy gaa mo no ay g'ay muraado talfi. 	 Himahleh ken ahihleh, Pathian lamah ka zong dinga, huan Pathian kiangah ka thu ka koih ding hi.


A si hari zuray goorey guna, Danga yu nda ji isey kaŋ yaŋ ga zuru nooya. 	 Luipite, khuaiju leh nawituidat lui luangte a en kei ding hi.


Ibrahim mo gonda jiiri wayga cindi yagga waato kaŋ i n'a dambangu nga jofolo kuuro gaa. 	 Huan, Abraham a zekvun saa a zek a sum lai un kum sawm kua leh kum kua a upa ahi.


Amma borey kaŋ yaŋ goono g'ay fundo ceeci zama ngey m'a halaci se, 	 Namsau thilhihtheihna kiangah piak ahi ding uhi: sehalte tan a hita ding uhi.Kumpipa bel Pathian ah a nuam dinga: amah lou a kichiam peuhmah in a suang ding ua, juauthu gen hat kamte tuh huma om ding ahih jiak in.


Marge cine no boro bisa feeji darza! Yaadin mo no a ga halal boro ma gomni te asibti hane.» 	 Belam khat sangin mihing khat tuh bangchi lela manpha jaw ahia? Huaijiakin Khawlniin hihhoih a siang hi, a chi a.


«Wa fongu nda sanno kaŋ Rabbi tamo Musa n'araŋ lordi d'a, ka ne: ‹Rabbi araŋ Irikoyo g'araŋ no fulanzamay, a g'araŋ no mo laabo wo. 	 TOUPA na Pathian un khawlna a honpiaa, hiai a honpe sin chia TOUPA sikha Mosiin thu a honpiak theigige un.


Amma ay wo, ni tamo, da Alfa Zadok da Yehoyda izo Benaya, da ni tamo Suleymanu, a mana iri ce. 	 Himahleh kei na sikha ngei leh, siampu Zadok leh, Jehoiada tapa Benai leh na sikha Solomon te jaw hon chial kei hi.


Haciika, nya-izey, ay go buuyaŋ me gaa han kulu, ay ga woone daahirandi ay farhã boŋ kaŋ ay gonda iri Rabbi Almasihu Yesu do araŋ sabbay se. 	 Unaute aw, Kris Jesu i Toupaa ka honsuanna sialin, Ni tengin ka si, ka chi ahi.


Wo kaŋ yaŋ iri maa, iri g'i bay, Iri kaayey mo ci iri se. 	 Huaite i bil un i ja ua, i lungsimin leng I thei uhi, a piputen leng a honhilh uhi.


Ay ya zanka no kaŋ i ga donda, Amma ay si dinya ni dondonandiyaŋey gaa. 	 Mi neu leh mi muhsit ka hi a: himahleh na thuzohna thute ka mangngilh ngeikei hi.


A tamey binde n'a kaa nga torka ra. I n'a daŋ torko hinkanta kaŋ go a se din ra ka kand'a Urusalima ra. A bu, i n'a fiji mo a kaayey saarayey ra. Yahuda da Urusalima kulu na bu baray te Yosiya se. 	 Huchiin a sikhaten kangtalai akipan a la khia ua, a kangtalai dangah a koih ua, Jerusalem ah a paipih ua, a si a, a pi leh pute hanah a vui uh. Juda mi tengteng leh Jerusalema miten Josia a sun uhi.


Araŋ ga ceeci Irikoy Tira Hanney ra, zama araŋ ga tammahã i ra no araŋ ga du fundi hal abada, ngey mo no goono ga seeda ay boŋ. 	 Laisiangthou na phat sim ua, a sunga khantawna hinna oma na gintak jiakun: huai laisiangthou tuh ka tanchin theihpihna lah ahi ngala.


Boro kaŋ na yaw yadda sambu, m'a kwaayo ta, Boro kaŋ na yawey yaddandi mo, ma tolme ta a gaa. 	 A puan mikhual adia mohkhuhna la in; huan amah mikhualte dia mohkhuh na kichiamna dingin len in.


Amma ay ga ci ni se haŋ kaŋ no i hantum cimi hantumo ra. Boro si no mo kaŋ ga kay ay banda woodin yaŋ boŋ, kal araŋ jine bora Munkayla hinne. 	 Himahleh thutak gelhnaa kigelh nang ka honhilh ding hi; huan kuamah hiaite kalha kei honlet pih a om kei uh, na lalpa Mikael chih ngallouh chiin.


A di malayka hinka kaŋ yaŋ gaa bankaaray kwaaray yaŋ go. I goono ga goro, afo boŋo do, afa mo cey do, nango kaŋ Yesu kani doŋ. 	 huan, angel nih puan ngou silhin, Jesu luang sialna munah, khat a lu lamah, khat a khe lamah tu a mu a.


Dawda ne Israyla marga kulu se mo: «Da hayo boori araŋ diyaŋ gaa, d'araŋ di sanno fun Rabbi iri Irikoyo do mo, naŋ iri ma donton nangu kulu iri nya-izey gaa kaŋ yaŋ cindi Israyla laabo kulu ra. Iri ma donton mo alfagey da Lawitey gaa kaŋ yaŋ go ngey birney nda ngey kuray nangey ra, hal i ma margu iri do. 	 Huan Davidin Israel kikhawmte tengteng kiangah, Hoih na sak ua, TOUPA I Pathian ua kipan a hihleh, mun chitenga Israel gam tengteng nutsiata om i unaute kiangah thu I khak jak ding ua, loupa munte nei a khopite ua a kiang ua siampute leh Levimite om, huchia i kianga a hongkikhop khawm theihna ding un:


Tooru jabante wo, goy-teeri no k'a jabu. Wura zam g'a daabu nda wura, Nzarfu zam mo ga nzarfu sisiri soogu a se. 	 Milim bawltawm zaw, nasem miin a sunga, dangkaeng sek min dangkaeng in a luan khum a, huai adingin dangka khainiangte a sunsak jel


Musa na Israyla kulu ce ka ne i se: Ya Israyla, wa hangan ka maa hin sanney da farilley kaŋ yaŋ ay ga salaŋ araŋ hangey ra hunkuna, hal araŋ m'i dondon ka haggoy k'i te. 	 Huan, Mosiin Israelte tengteng a samkhawma, a kiang uah, Israel mite aw, Na sin ua na zuih ding uh dante, baihawmte tunia na bil ua najak ua ka gen ngaikhia un.


Ni na dumo din albarkandi, Ni na bine kaani tonton i se. I go ga farhã ni jine sanda heemar farhã cine, Sanda mate kaŋ cine borey ga farhã d'i go ga wongu arzaka fay. 	 Mi mial nuaia vakten vak thupitak a mutu ua: sihna lim gama omte tung mahmah ah vak a hongvakta hi.


Zama ay wo se fundi ga ti Almasihu, d'ay bu mo riiba no. 	 Keia din jaw hin Kris ahi a, huan sih leng punna ahi.


Waati kaŋ i n'i kar, jama kulu ma margu ni do kubayyaŋ hukumo meyo jine. 	 Huai a kimut chiangin mipi tengteng na kiangah kihoupihna puanin kongkhak bulah a hongkikhop vek ding uh ahi.


Ya nin ay baakwa, ay na ni deedandi sanda bari tafa wandiyo Firawna torkey ra. 	 Aw ka it, Pharo kangtalaite laka sakol toh ka honteha.


Is-boset mo mana hin ka sanni fo kulu yeti Abner se, zama a ga humbur'a. 	 Huchi in Abner dawn himhim leng a dawng theikei, a lau mahmah ziak in.


Ni ma si ni wayme haawi feeri, danga ni baabo ize way, wala ni nyaŋo ize way, d'i n'a hay windo ra wala yawtaray do -- ni ma s'i haawo feeri. 	 Na sanggamnu, na pa tanu hiam na nu tanu hiam, na pianpih hiam, na pianpih louh hiamte vuaktanna leng na lem ding ahi kei hi.


zama haŋ kaŋ annabi Isaya ci ma to kaŋ ne: 	 Jawlnei Isai kama


Ay goono ga humburu araŋ se a ma si koy te goyo kaŋ ay te araŋ game ra ma ciya yaamo! 	 Na tunguah tha ka seng thawn kha ding e aw, chih ka lau ahi.


Yaadin mo no, manti araŋ Baabo kaŋ go beena ra miila no ikayney wo ra baa afo ma halaci bo. 	 Huchibang mah in hiai mineute lak a khat manthat leng na Pa uh van a om deihlam a hikei hi.


Ay na walhã hinka din di ay kamba hinka ra k'i catu k'i bagu-bagu araŋ jine. 	 Huan, suangpek nihte ka doma, ka khut lang nih apat ka pai a, na mitmuh un ka hihkhama.


Da ni na ni fari albarka wi mo, da ni dinya boko fo faro ra, kulu ni ma si ye ka koy koyne k'a ceeci. A ga ciya yaw kaŋ zumbu, da alatuumi, da wayboro kaŋ kurnye bu wane, zama Rabbi ni Irikoyo ma ni albarkandi ni kambe goy kulu ra. 	 Na lou ua buh na lak un, buhphal na khop maihu leh na lak nawn ding uh ahi kei, gamdang mite, pa neiloute, meithaite ading ahi; huchiin TOUPA na Pathian un na khut koihna tengteng uah a hon vualjawl ding hi.


A na Israyla bora din gana kala kuuru fu tongo-tonga ra. A n'i boro hinka hay, Israyla bora da waybora, ka waybora gunda fun. Yaadin no i na balaawo gaay d'a Israyla izey game ra. 	 Huan, Israel mi puan inn sung ah a delh lut a, Israel mi toh a nih un a sun pailet a, numei pen a gil ah. Huch in Israel suante tung a gawtna a dai ta hi.


Laabu toorimo din ya hanante no. Alfagey wane mo no, nangu hananta goy-teerey, ngey kaŋ ga maan zama ngey ma goy te Rabbi se, i windey nangey no, da nangu hananta mo koyne. 	 Gam seh siangthou bel, siampu, mun siangthou a nasemmi, a nasem dinga TOUPA naih semmite ding ahi dinga, a in mun ding un leh mun siangthou dingin gam siangthou ahi ding ahi.


Ulam mo, a ize ga ti Bedan. Woodin yaŋ no ga ti Jileyad dumey, Macir ize, Manasse ize. 	 Huan Ulam tapate; Bedan. Hiaite Gilead tapate ahi uh Makir tapa, Manassi tapa.


Iri ma te anniya mo ka du ka furo fulanzamyaŋo din ra, hal iri boro kulu ma si kaŋ wangu-ka-ganayaŋ misa din boŋ. 	 Huchiin, kuamah huai thumanlouhna bang a om a ipuk louhna ding un huai khawlna a lut ding in phatuam ingai ding uhi.


Rabbi maa araŋ sanney jinde mo, waato kaŋ araŋ salaŋ ay se. Rabbi ne ay se: «Ay maa jama wo sanney jinda, wo kaŋ i salaŋ ni se. I sanney kulu kaŋ i ci ni se, i boori. 	 Huan, non houpih lai ua na thugen uh TOUPAN a najaa; huchiin TOUPAN ka kiangah, Hiai mi piten na kianga thu a gen uh ka najaa; a thugen tengteng uh a gen hoih ngel uhi.


Waato din gaa no Debora da Abinowam izo Barak na baytu te zaaro din ra, ka ne: 	 Huchiin Debora leh Abinoam tapa Barakin huai niin,


Musa mo waasu ka sumbal ganda ka sududu. 	 Huan Mosi a kinoh a, lei lam ah a lu a kun a, a be ta hi.


Ni ma si rongome talka se d'i kand'a kalima. 	 Mi genthei leng a pannaah na deihsak ding ahi kei.


Amma araŋ wo, kal araŋ ma bare k'araŋ dirawo sintin ka koy ganjo ra Teeku Cira fonda boŋ.» 	 Nou a hihleh kihei unla, Tuipi San lam ah gamdai ah hoh un, chi in.


Ay ga naŋ baani ma bara laabo ra. Araŋ ga kani, boro kulu si mo kaŋ g'araŋ humburandi. Ay ga naŋ ganji ham futay ma ban laabo ra, takuba mo si bisa araŋ laabo ra. 	 Hiai gam galmuang takin ka omsak dinga, na lum pihpeh ding ua, kuamahin a honlausak kei ding uh; gamsa hoihlou te hiai gam akipanin ka hawl jak dinga, namsauin na gam uh a tuansuak sam kei ding hi.


‹Rabbi ya suurukoy no kaŋ si tara ka futu, suuji-beeri-koy mo no. A ga izefututaray da taali yaafa. A si taali-teeri adilandi* bo, amma a ga baabey taaley bana izey gaa hala hayyaŋ hinzanta ka koy itaacanta gaa.› 	 TOUPA jaw lungnel tak, migitna hau, thulimlouhna te, tatlekna te ngaidam sek; moha sehte khah ngeiloupa, pate thulimlouhna jiaka tate, tate ta nawnte, suan thumna leh suan lina tana leng gawt sek ahi na na chih.


Amma Yesu kaŋ Irikoy tunandi mana fumbu. 	 himahleh Pathian kaihthohin jaw muatna a mu kei hi.


Araŋ wo munaficey, Isaya na annabitaray te araŋ boŋ ihanna dumi ka ne: 	 Nou lepchiahte, Isaiin na tungtang thu uh a na genkhol dik mahmah hi.


Doonkoy jine bora se. Kora izey baytu fo no. 	 Mi khempeuhte aw, na khut uh beng unla; nuamna awin Pathian kaing ah kikou un.


Zaari woodin ra, mate kaŋ Rabbi Kundeykoyo ci, ay ga ni sambu, ya nin ay tamo Zerubabel Seyaltiyel izo. Rabbi ne: Ay ga ni ciya sanda korbay kawaatimikoy cine, zama ay na ni suuban.» Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. 	 Huai ni chiangin AW Zerubbabel, ka sikha, Sialtil tapa, ka honla ding, sepaihte TOUPAN a chi, suai bangin ka honbawl ding, TOUPAN, a chi; nang lah ka hontelta ngala, sepaihte TOUPAN a chi.


Bezay izey, zangu hinza nda waranka cindi hinza no. 	 Bezai tate, za thum sawmnih leh thum.


Husim mo na Abitub da Elpaal hay a se. 	 Huan Husim lakah Abitub leh Elpaal a suang hi.


I n'ay ciya danga boro kaŋ te haari hari nga coro se. Ay, boro kaŋ na adduwa te Irikoy gaa, A tu ay se mo. Adilante no ay, cimi toonante koy, I n'ay ciya haari hari mo. 	 Kei jaw mi a inveng adia nuihzabuk ka hi a, kei, huai Pathian sama, hua aman amah dawnpa, mi dik, mi hoihkim, nuihzabuk kana hi.


Rabbi sanno kaŋ kaa Zafaniya do, Kusi ize, Gedaliya ize, Amariya ize, Hezeciya ize. Sanno kaa Yahuda bonkoono Yosiya, Amon ize jirbey ra, ka ne: 	 Juda kumpipa, Amon tapa Josia damlaia, kusi tapa, Gedalia tapa, Amaria tapa, Hezekia tapa, Zephania kianga TOUPA thu hongtung


Araŋ ma dalbu zeena kaa, hal araŋ ma bara motto taji, kaŋ sinda dalbu, mate kaŋ araŋ go nda cimi. Zama Irikoy n'iri Paska* feejo, kaŋ ga ti Almasihu, sarga* iri se. 	 Silngou panglou na hih mahbang un tanghou beu thak na honghih theihna ding un silngou luipen paisiang un. I paikan Ankuangluina ding leng a gouta ngal ua, huai Kris tuh:


Ya Irikoy, sifaw ga hagu ni se dangayyaŋ ra Sihiyona ra. Ni do mo no borey ga sarti toonandi. 	 Thumna zapa aw, na kiangah sa tengteng a hongpai ding hi.


A ne: «Ya Rabbi, Israyla Irikoyo, Irikoy fo si no beena ra ni cine, wala ndunnya ra, kaŋ gonda alkawli nda baakasinay suuji ga gaay ni tamey se kaŋ goono ga dira ni jine da ngey biney kulu. 	 Aw, TOUPA, Israelte pathian lei leh van ah nang mah bang mahmah Pathian a om kei uh, a lungtang tengteng ua na lampi tawnmi a sikha te tunga thukhun tangtung saka hehpihna kem,


Alfaga beerey da asariya dondonandikoy mo kay k'a kalima nda futay gumo. 	 Huan, siampu liante leh laigelhmiten dingin nakpi takin a hek ua.


Hala araŋ kusey ga maa yanga danjo, Itayey da wo kaŋ goono ga di, i kulu care banda, Irikoy g'i ku da alma haw. 	 Mi diktatin phulakna a muhin a kipak dinga: mi gilou-salou sisan ah a khe a sil ding hi.Huchiin miten, mi diktat adingin kipahman a hongom taktaka: lei ah vaihawmpa Pathian a hongom taktak ahi, a chi ding uhi.


Yaadin gaa boro kulu ma si dond'a, amma araŋ m'a gaakasinay da hindoonay kaŋ ga kand'a baani kal ay do, zama ay go g'a hangan, nga nda nya-izey. 	 Huaijiakin, kuamahin musit kei uhen; ka kianga a hong theihna dingin khamuang takin khajaw unla; unaute toh amah na muh ka lamen ngala.


d'a taablo boŋ ŋwaaro, d'a faadancey gora, d'a tamey bayra, d'i bankaarayey, da borey kaŋ yaŋ g'a no haŋyaŋ hari, da ngey mo bankaarayey, da fonda kaŋ a ga ziji ka koy Rabbi windo do -- wayboro wo gaa yay. 	 A dohkan a nekdingte, a sikha te tutdante, a nasemte nasep dante, aki vat dante uh, a nou pe mite leh a ki vat dante uh, TOUPA in a avahoh touhna te, a am ahai hial hi.


Sohõ binde, naŋ ay ma ci araŋ se haŋ kaŋ ay ga te d'ay kalo: Ay g'a kali tondey dagu no, almaney g'a ŋwa mo. Ay m'a kosarayey zeeri, I g'a taamu-taamu mo. 	 Tuin ngai un, ka grep huan tungah ka hih ding ka honhilh ding: a ling dai ka la mang dinga, nek gaihin a om ding; a suang dai ka chim sak dinga, sikdenin a om ding:


Rabbi ga kande dumi fo ni gaa ka fun nangu mooro, i ga fun hala ndunnya me. A ga deesi ka kaa no danga zeeban cine. Dumi no kaŋ ni si faham d'a ciina. 	 Gamla pia kipanin kawlmong apat nou honsual ding nam, TOUPAN muvanlai ngumkiakbangin a honsawl ding; a pau uh na theih louh un nam:


Zama Adamu no i jin ka te, gaa Hawa. 	 Adam tuh siam masak ahi a, huai nungin Evi siam ahi ngala.


Guna, ay g'a catu dima fo boŋ, nga nda borey kaŋ yaŋ goono ga zina nd'a care banda, _k'i daŋ mo__ kankami beeri ra, d'i mana tuubi ka fay d'a goy yaamo. 	 Ngai in, amah tuh damlou-lupna ah ka pai ding, huan amah angkawmteng leng gimthuakna thupi ah ka pai ding, a thilhihte uh a kisik tuan kei uleh.


I ne a se: ‹Iri jine bora, a gonda iway.› 	 Huan, amau, a kiangah, Toupa, aman jaw dangka sawm a nei a ka, a chi ua.


Musa hinne no ga kaa Rabbi jarga, amma ngey wo ma si maan bo. Borey ma si kaaru a banda mo.» 	 Huan Mosi kia TOUPA kiangah a hongpai ding: himahleh amau a hongpai nai louh ding uh ahi; mite leng amah toh a hohtouh louh ding uh ahi, mite leng amah toh a hohtouh louh ding uh ahi, a chi a.


Manti ay jin ka ni lordi? Ma gaabandi, ma te bine-gaabi mo. Ma si humburu, ma si joote mo, zama Rabbi ni Irikoyo go ni banda nangu kulu kaŋ ni ga koy.» 	 Thu ka honpia hi lou hiam? Hat tak leh hang takin omin; lau kenla, lunglel sam ke: TOUPA na Pathian na paina peuha na kianga om jel ding ahi, chiin a gen a.


Iri bumbey mo, iri maa jinda din kaŋ fun beena ra, waato kaŋ iri go Yesu banda tondi hanna boŋ. 	 Huan, tang siangthoua a kianga ka om jiak un huai aw tuh van akipana hong suak koumau ngeiin ka ja uhi.


Waati fo no laabo ga fay da bu baray, Fari fo kulu subey mo ma lakaw a ra gorokoy laala sabbay se? Baa almaney da beene curayzey halaci, Zama borey ne: «Irikoy si di iri kokoray bananta.» 	 Gamin bangtan ahia a sun dinga, gam pumpi antehlouhingte a vuai ding uh? a tengmite thulimlouhna jiakin gamsate a mang khin ua, vasate leng; I hun nanung uh a mu kei ding uh a chih jiak un.


Amma da feeji gaaru no, a ŋwaari sarga kaŋ ni ga soola ga ciya hamni baano zaka iddu cine kaasumante nda ji butal hinka. 	 Huan, belamtala tangbuang thillat, tangbuang nelte, epha mun sawma khena mun nih, sathau hin mun thuma khena mun khat mek na bawl ding uh ahi.


Waato kaŋ a goono ga bisa a di Lawi, Halfa izo, kaŋ goono ga goro jangal taayaŋ fuwo ra. Kala Yesu ne a se: «M'ay gana.» A tun mo k'a gana. 	 Huan, a pai kawmin, Levi, Alphai tapa,. siahpiakna muna tu a mu a, a kingah, Honjui in, a chi a. Huan a thu a a juita a.


Ay binde, Irikoy gomno boŋ kaŋ a n'ay no, ay na daba sinji, mate kaŋ cinako goni kaŋ gonda laakal ga te, amma boro fo go ga cina a boŋ. Amma boro kulu ma haggoy da cinayaŋo kaŋ dumi nga ga cina a boŋ. 	 Pathianin hehpihna honpiak bang jelin innlam heutupen piltak bangin ken suangphum ka lema, mi dangin a tungah inn a lam uhi. Himahleh mi chih a tunga a lamdan ding uah pilvang chiat uhen.


Iri go ga Irikoy marga fo kaŋ go Korint kwaara, ngey kaŋ yaŋ ciya hananteyaŋ Almasihu Yesu ra, kaŋ yaŋ Irikoy ce i ma bara hananteyaŋ. Iri go g'i fo, ngey nda borey kulu mo kaŋ yaŋ goono g'iri Rabbi Yesu Almasihu maa ce, nangu kulu kaŋ i go. Nga ga ti i Rabbo d'iri wano mo. 	 Korinth khua a Pathian saptuam omte, Kris Jesu a sehtuam, gam chiha I Toupa, amau leh eite Toupa, Jesu Kris min lou tengteng toh misiangthou hi dinga sapte kiangah:


Hiram na soyaŋ te mo, da peeluyaŋ, da taasayaŋ. Yaadin cine no Hiram na goyo kubandi nd'a bonkoono Suleymanu se Irikoy windo ra: 	 Huan, Huramin belt e, vutluahnate, kuangjawnte a bawl. Huchiin Pathian in adinga kumpipa Solomon a bawl sak Huramin a zouta a;


Day, ay wo binde, Ninawiya bakaraw s'ay di no? Gallu bambata no kaŋ boro kaŋ go a ra ga bisa boro zambar zangu nda waranka kaŋ si hin ka ngey kambe wow da ngey kambe ŋwaari fayanka. Alman boobo mo go no.» 	 Ninevi khua, khopi thupi tak, a sunga mi nuai khat leh sing nih sanga tam, a taklam uleh a veilam uleng khen tuan theilou te leh ganhon tampi omna, ka hehpih kei dia hia? a chi a.


Wa Ampliyatos fo, kaŋ ay ga ba Rabbi ra. 	 Ampliata, Toupa a ka deihtak, chibai honbuk sak un aw.


Ay no ga ti Rabbi ni Irikoyo kaŋ na ni kaa Misira laabo ra. Ma ni meyo feeri gumo, ay mo g'a toonandi. 	 Himahleh ka miten ka aw a ngaikhe sam kei ua; Israelten hon deih kei uhi.


A ne i se: «Iri asariya ga boro ciiti ka zeeri no za i mana maa haŋ kaŋ bora ne ka bay haŋ kaŋ a te?» 	 Amah kam ngei a thu jak leh a thilhih theih main i dan un mi siamlouh a tangsak ngei ahia? a chi a.


Goy laalo go Jileyad ra, wala? Oho, daahir goy yaamo no gumo, Kaŋ i ga yeejiyaŋ wi Jilgal ra. I sargay feemey ga hima tondi guyaŋ fari bata ra. 	 Arm loua Jakob a tai lut bangin, Israelin ji loh dingin na a sem, ji loh dingin na a sem, jo loh dingin belamhon a ching.


A na nga kamba sambu ka ne i ma dangay. Waato gaa a ci i se mate kaŋ cine no Rabbi na nga kaa kaso ra nd'a. A ne: «Araŋ ma hayey din ci Yakuba da nya-izey se.» Gaa no a fatta ka koy nangu fo. 	 Huchiin, aman a daihna ding un, khutin a japa, Pathianin suangkulh akipan amah a pikhiak dan khawng a hilhta a. Huan, hiai thute Jakob leh unaute kiangah vahilh un, a chi a. Huan, a pawta, mun dangah a vapai a.


Ni m'a sarku jitti bundu bonjare taaci gaa, daabante nda wura. I m'i gotey te da wura. I m'i sinji ganda daba taaci ra kaŋ i te da nzarfu. 	 Dangkaenga luan singgi sing khuam lite tungah na jak ding: a bannate dangkaeng ahi dinga, dangka kingakna khuakkuak lite tungah.


Baabey, ay goono ga hantum araŋ se, zama araŋ ga nga kaŋ go no za sintina bay. Arwasey, ay goono ga hantum araŋ se, zama araŋ wo gaabikooniyaŋ no, Irikoy sanno mo goono ga goro araŋ ra. Araŋ te zaama mo Ilaala boŋ. 	 Pate aw, amah a tunga kipana om gige na theih jiak un na kiang uah ka gelh ahi. Tangvalte aw, na hat ua, Pathian thu noumau ah a om gige a, mi gilou na zohtak jiak un na kiang uah ka gelh ahi.


Zama woodin teeyaŋ gaa no ni ga danj'ize gusam a boŋo boŋ. Rabbi ga ni no alhakku mo. 	 A lu tunga meiam sek khawm lah na hi ngala, huan TOUPAN ki pahman nang a honpe ding hi.


Zama Irikoy koytara manti ŋwa da haŋ no, amma adilitaray no, da laakal kanay, da farhã Biya Hanno ra. 	 Pathian gam tuh nek leh dawn lam thu ahi ngal keia, diktatna khawng, kituahna khawng, Kha Siangthoua kipahna khawng ahi jaw hi.


Zama ‹gunayaŋ ra i ma di, amma i ma si fayanka. Maayaŋ ra mo i ma maa, amma i ma si faham. Da manti yaadin no i ga bare _ay do__ hal i ma du yaafayaŋ.› » 	 Muh jaw a mu thei na ua, theihsiam jaw a theisiam louhna ding un; huchilou injaw a kihei nawn ding ua, ngaihdam a honghi kha ding uh, a chi a.


Woone mo ga ciya alaama araŋ se, yaa no Rabbi ci: ay g'araŋ gooji nango wo ra, zama araŋ ma du ka bay kaŋ ay sanno ga kay araŋ boŋ da masiiba miila. 	 Huan, hiai nou adingin chiamtehna ahi ding: ka thu na tunguah thil hoihlou lam dingin a pai ngei sin hi chih na theihna ding un hiai munah nou ka hon gawt sin ahi chih TOUPA thupawt ahi.TOUPAN hichiin achi: Ngai un, Pharo Hophra, Aigupta kumpipa bel a melma, a hinna zong mite khut ah ka mangsak ding, Juda kumpipa Zedekia, a melma, a hinna zongmi Babulon kumpipa Nebukadnezzar khut a ka piak bang mahin, a chi a.


I ne: «Iri na kasu fuwo gar daabante hal a ma boori, batukoy mo goono ga kay meyey gaa. Amma waato kaŋ iri na kaso feeri, iri mana boro kulu gar a ra.» 	 Suangkulh bit tak a kikhakin, a vengte leng kongkhak bulah dingin a mu ngal ua, himahleh, ka hong ua, a sungah kuamah ka mu sam kei ua, chiin a gen ua.


Wiciri kambu sargay teeyaŋo waate cine, kala annabi Iliya maan ka kaa ka ne: «Ya Rabbi, Ibrahim da Isaka nda Israyla Irikoyo, naŋ i ma bay hunkuna kaŋ nin no ga ti Irikoy Israyla ra, ay mo ni bannya no. Ay na woone wo kulu te no ni ciyaŋo boŋ. 	 Huan, nitaklam kithoih hun laiin hichi ahia, jawlnei Elija in ava naiha, Toupa aw, Abraham te, Isaak te, Israel te Pathian, nang Israel gama Pathian na hihleh, kei na sikha ka hih, hiaite tengteng nang thua ka hih tuni in theichiat uhen.


Amma ay wo ga ni gora bay, Da ni fattayaŋo, da ni furoyaŋo, Da ni futay beero ay gaa. 	 Ken bel na tut te, na lut leh na pawt leh ka tunga na heh te ka thei hi.


D'araŋ ga dira ka gaaba nd'ay mo, d'araŋ wangu ka maa ay se, kal ay ma kande balaaw iyye koyne araŋ boŋ araŋ zunubey lasaabo boŋ. 	 Kei kalhlama na om ua, ka thu na pom kei uleh na khelhna uh dung juiin a mun sagihin na tunguah gawtna ka tungsak ding.


Zama d'a bu, a si konda hay kulu, A darza mo s'a gana ka koy ganda. 	 A damlaiin nuamsa kisa mahleh, amah adia hoih a hih laiin phat loh mahleh.


Haciika, Rabbi lordi boŋ no woodin kulu kaŋ Yahuda boŋ, zama a m'i ganandi nga jine, Manasse zunubey kulu kaŋ a te sabbay se, 	 Manasi khelhna, a thil hih tengteng jiaka, a muhphak louhna a amau te suan mang dingin, Juda tungah hiai TOUPA thupiak a hongtungpet mah a;


Yonata mo tu ka ne Adoniya se: «Haciika iri bonkoono Dawda na Suleymanu daŋ koytaray. 	 Huan, Jonathan in a dawnga, Adonija kiangah, tun keng e, pu aw, kumpipa David in Solomon kumpipa dinga bawlkhin hi;


Boro s'a hay bay, I s'a gar mo fundikooney laabo ra. 	 Mihingin a lampi a theikei hi; mihing gamah leng muhin a om kei hi.


Zama za ndunnya takayaŋ, Irikoy hayey kaŋ boro si di, sanda a dabari duumikoyo d'a Irikoytara, taray kwaaray no i go. Borey goono ga di ey takaharey ra, hal i sinda kobay. 	 Khovel siamtunga kipan a pianken muhtheihlouh, a tangtawn thilhihtheihna leh a Pathianna, thilsiam te achiantaka muh ahi; huaijiakin paulam ding a neikei uh;


Rabbi na ni ciito ganandi, a na ni ibarey moorandi. Israyla Bonkoono, Rabbi nooya, a go ni bindo ra. Ni si ye ka humburu masiiba koyne. 	 TOUPAN na vaihomnate a lamang ta, na melma a delh kheta; na lakah Israel kumpipa, TOUPA ngei, a om hi; gilou na lau nawn kei ding.


Muraadu kaŋ mongo ka feeri ga naŋ bine ma dooru, Amma d'i du ngey bine ibaay hari, fundi tuuri no. 	 Lametna hal sawtin lungtang a china saka: himahleh deih a hongtun chiangin, hinna sing ahi.


Misira sanni: Misira bonkoono Firawna Neko wongu marga kaŋ go Ufratis isa meyo gaa Karkemis ra, wo kaŋ Babila bonkoono Nebukadnezzar kar, Yahuda bonkoono Yehoyacim Yosiya izo koytara jiiri taacanta ra, a sanni neeya: 	 Aigupta thu, Euphrates lui geia Karkhemis khuaa om, Juda kumpipa Jehoiakim, Josia tapa kum linaa Nebukadnezzarin a bawl ek Aigupta kumpipa Pharo-Neko sepaih hon tungtang thu:


A hayrey dambara, amma Yesu n'i kaseeti ka ne i ma si dede boro kulu se haŋ kaŋ te. 	 Huan, Banghiam nek ding piak ding thu a piaa. Huan, a nu leh a pan lamdang a sa mahmah ua. Himahleh, aman a thilhih tuh kuamah hilh lou dingin a chi bikbek hi.


Zama a ga hari tolliyaŋ candi i ma ziji beene, I ga ciya buuda, i ma sarre. 	 Tui takte aman a tawi khin ngala, huai a tuihu akipan vuah a ju:


Kala boro fo ne a se: «Guna, ni nya da ni nya izey neeya taray, i ga ba ngey ma salaŋ da nin.» 	 Huan, mi khatin a kiangah. Ngaidih. na ni leh na unaute nang hohhoupih tumin inpua ah a ding nilouh uh, a chi a.


Zama araŋ ya albarkanteyaŋ no d'i goono g'araŋ jance Almasihu maa sabbay se. Zama darza Biya kaŋ ga ti Irikoy Biya goono ga goro araŋ boŋ. 	 Kris min jiaka tai nahih uleh, na hampha uhi; thupina kha leh Pathian kha tuh na tunguah a om ngala.


Zabluna boŋ mo a ne: «Ya Zabluna, wa farhã ni fattayaŋey ra. Nin mo, ya Isakar, ni kuuru-fuwey ra. 	 Huan, Zebulunte tung thu ah bel, Kipakin, Zebulun, na vak khiaknate ah, huan, Isakar, na puaninte ah.


Woodin banda, araŋ maa i ne doŋ borey se: ‹Ni ma si ze da tangari, amma kala ni ma ni zeyaŋo toonandi Rabbi se.› 	 Nidanglaiin mite kiangah, Juauin kichiam kenla, Toupa kiangah na kichiam nate tuh tangtun jawin, a kichi chih leng na zata uh.


Nga no ga ti Irikoy darza kaaro, d'a alhaalo mo. A goono ga hay kulu yaari da nga sanno dabaro. Waato kaŋ a na zunubey hanandiyaŋo te mo, a goro beena ra, Beeray-Beeri-Koyo kambe ŋwaaro gaa. 	 Amahtuh a thupina vak leh atak batpih ngei leh, amah thil hihtheihna thu a bangkim tungding pa hi in, ikhelhna te sianna a bawl khit nung in tunglama Thupipen taklam ah a va tuta a;


A ga gaabi no borey kaŋ londi bu yaŋ se. Boro kaŋ sinda hina mo, a ga gaabi tonton a se. 	 Bahte kiangah thilhitheihna a pe jela; hatna him him neiloute a hatsak naknak hi.


Yaadin gaa, nya-izey, araŋ ma haggoy hal araŋ ra afo ma si bara nda bine laalo kaŋ ga wangu cimandiyaŋ, kaŋ ga naŋ araŋ ma fay da Irikoy fundikoono. 	 Unaute aw, pilvang un, huchi lou in jaw, Pathian hing tawpsan ding in na lak uah kuapeuh sungah ginlouhna lungtang gilou ahong om kha ding hi.


Wo kaŋ yaŋ na me-hawyaŋo te a se, ngey neeya: Zabad, kaŋ nyaŋo maa Simeyat Amon boro no, da Yehozabad, kaŋ nyaŋo maa Simrit Mowab boro no. 	 Hiaite amah sawmmite ahi uh; Amon mi Simeath tapa Zabad leh Moab mi Simrith tapa Jehozabad.Huchiin a tapate tungah thute, a tunga puakgik tak hong kingak tungtang thu te; Pathian in a bawlphat tungtang thu te, ngai dih kumpipa tanchin hilhchianna bu ah gelh ahi. Huan, a sikin a tapa Amazia a lalta hi.


Kala day araŋ ma goray te kaŋ ga saba nda Almasihu Baaru Hanna, hal ay ma maa araŋ gora baaro, baa d'ay kaa ka di araŋ, wala d'ay mana du ka kaa. Ay ma maa kaŋ araŋ goono ga kay biya* folloŋ ra ka gurjay care banda laakal folloŋ ra mo cimbeero se, Baaru Hanna wane. 	 Na omdan uh Kris tanchin hoih toh kituak sak photphot un; honga, nou hongmua, ahihkeileh ka om louha leng kha khata na din kipdan uh leh lungsim khat neia tanchin hoih thuginnaa na pan dan uh, na tanchin uh ka jak theihna dingin.


Woodin se no ganji hamey da zoŋey no ga goro noodin. Taatagayyaŋ mo ga ngey goray te noodin, A ra gorokoy si cindi koyne hal abada. Zamana ka koy zamana boro kulu si goro a ra. 	 Huaijiakin gamdai gam sahangte, ngiate toh huailaiah a teng ding ua, Ostritte leng huailaiah a teng ding uh; luahin a om ngei nawn kei ding; suan tengteng phain leng luahin a om kei ding.


Iri mo, iri ga mo ye adduwa nda Sanno goyo gaa.» 	 kou tuh thum leh thu nasemin ka om nawn zo ngitnget ding uh, a chi ua.


Amma i wangu ka maa, i na hanga sanday te, sanda i kaayey hanga sanda cine, kaŋ yaŋ mana Rabbi ngey Irikoyo cimandi. 	 Huchipipiin leng a pom nuam kei ua, a pi leh pu uh, TOUPA a Pathian uh um nuam lou mite a paupeng sek bang un a paupeng uhi.


A goono ga dira farey ra asibti* zaari fo hane. Kal a talibey soobay ka jeeney ceeri. 	 Huan, hichia hi a, Jesu tuh Khawl niin buh lei khawngah a pai suaka, huan a nungjuiten a pai kawm un buhvuite a khiakta ua.


Woodin sabbay se _da__ malaykey sabbay se _mo__, a ga hima wayboro ma bara nda dabaro kaŋ cire a go seeda nga boŋo gaa. 	 Huai ahihjiakin, angelte jiakin numeiin pasal thuneih chiamtehna a khuk ding ahi.


Israyla jama nda Yahuda jama binde tun da kuuwayaŋ ka Filistancey gana kal i koy gooro do, kala Ekron meyey gaa. Filistancey kaŋ yaŋ maray mo kaŋ fonda boŋ ka koy Saarayim, kal a ma koy hala Gat da Ekron me. 	 Huan, Israel mi leh Juda mite a thou ua, a kikou ua, Philistia mite Gath pha leh Ekron kulh kongkhak phain a delh uh. Huan, Philistia mite laka liamte Saaraim lam tawnin Gath leh Ekron phain a puk zengzung maimah uhi.


Waranka cindi fa na Hotir di, da nga izey da nga nya-izey, i boro way cindi hinka no. 	 Sawmnih leh khatveina Hothir tungah, a tapate leh a unaute sawm leh nih;


Borey din no, Irikoy n'i toonandi nda laakal zama i ma goy dumi kulu te, tondi hantumyaŋ wane, da boriyandiyaŋ goy wane, da silli taalam goy, suudi nda suniya nda iciray, da lin baano taafe, da cakay wane, danga gonitaray dumi kulu goy teeko, da doodo teeyaŋ goy. 	 Nnasep chiteng hih ding, gelhmi nnasep, nnasem pilmi nnasep sepdan siam mi nnasep, a dum, a sandup, a san-au, leh puan malngat hoihte hih ding in puan ganmi nnasep, na himhim hih mite nnasep nangawn leh, nnasep pilhuai ngaihsunte nnasep.


Adamu, Sita, Enosu, 	 Adam, Set, Enos;


A go g'i candi da Musa kambe ŋwaaro, Kaŋ ga ti Rabbi kambe darzakoyo. A na haro fay i jine, Zama nga ma maa kaŋ ga duumi te nga boŋ se. 	 A ban thupi tak Mosi taklama paisakpa koia om ahia? khantawn min kibawl nadia a ma ua tui kikhensakpa koia om ahia?


Amma bora kaŋ goono ga nga hangasino toonye din na Musa tuti ka ne: ‹May ka ni daŋ koy da ciitiko iri boŋ? 	 Himahleh, a invengpa tunga thugilou bawl zopan Mosi tuh a sawn hanga, Kou tungah heutu leh vaihawm dingin kuan a honbawla?


Ni ma kay taray hala bora kaŋ gaa ni na garawo daŋ ma fatta da tolma ka kand'a ni do. 	 Inpuaah na ding ding ua, na leitawi sakmi un khamna inpuaah a honlak sak ding na hi uhi.


iddanta Ozem, iyyanta Dawda. 	 A gukna Ozem, a sagihna David:


Amma jiiri taacanta araŋ m'a izey kulu fay waani, saabuyaŋ sargay no Rabbi se. 	 Himahleh, a kum li kumin a gah tengteng TOUPA phatna dingin amah atuam dia hihtuam ding ahi.


waato kaŋ Irikoy tun ciiti teeyaŋ sabbay se, Zama nga ma ndunnya ra lalabukoyey faaba. (Wa dangay) 	 Pellouin mihing hehnain nang a honphat dinga: hehna valin na kigak ding hi.


A dumey kaŋ cindi mo, i g'i fiji balaaw ra. A wayborey kaŋ kurnyey bu mo si bu baray te. 	 A nunga omlaite hi lengin a vuidia, huan a meithaite un kahna a bawl kei ding uh.


I na Israyla izey margu ka hindoonayyaŋ te i se, i koy mo ka wongu nd'ey. Israyla izey binde na ngey gata sinji i jine, danga hincin kali kayna hinka, amma Suriyancey na batama toonandi. 	 Huan, Israel suante a kikhawm ua, nek ding khawng a sek masasa ua, sual dingin a kisata uh; huan, Israel suanten kelnou tawmchik chik hon nih bang lelin a vanang ua; Suriate bel a gam dimin a pumdim uhi.


Zama i mana ta k'a hã hay fo koyne. 	 Thu dang a dong ngam nawn ngal kei ua.


Ni izey kulu mo ga ciya borey kaŋ yaŋ ga du dondonandiyaŋ Rabbi do, Ni izey laakal kana mo ga ciya ibambata. 	 Huan, na tate tengteng Toupa chilin a om ding ua; na tate lungmuanna thupitak ahi ding.


I te burceriyaŋ, i ga nyaale mo. Oho, i ga koy da jina no laala goy ra. I si alatuumey sanni gaakasinay hal a ma te albarka. I si faasa alfukaarey se da mate kaŋ ga hagu nd'a. 	 A hongthau ua, a hongzol ua, ahi, a gitlouhna thilhihte un hunchiang a neikei, pa neiloute lamzanna ding in amau lamah a pang kei uhi.


Yaa no Rabbi ci ay se: Ma sisiri da calu yaŋ te ni boŋ se k'i sarku ni jinda gaa. 	 TOUPAN ka kiangah hichiin a chi: Hakkolte leh a khaute bawl inla, na ngaawng ah bangin.


Saharatu binde te gunde. A na ize alboro hay Ibrahim se a zeena ra, alwaati toonanta kaŋ Irikoy ci a se din boŋ. 	 Huchiin, Sara a gaia, Pathianin a kianga agen hun seh takin Abraham a tek nungin tapa a neihsakta hi.


Zama dambara n'a di, nga nda borey kulu kaŋ yaŋ go a banda, hamisa kaŋ i du baayaŋo sabbay se. 	 A nga mat u tuh amah leh a lawmten lamdang a sa mahmah ngal ua;


Sanda mate kaŋ cine hawji ga nga feejey ce gana waati kaŋ a go i banda, d'i kar ka say, yaadin cine no ay mo, ay g'ay feejey ce gana. Ay g'i faaba nangey kulu ra kaŋ i n'i say ka kond'ey kubay da beene hiiriyaŋ hane. 	 Belamchingin a belam dalhte laka a belam honte a zon lai bangin ka belamte ka zong khe ding; khonim ni leh mial nuaia a dalhna tengteng ua kipan ka zong khe ding,


Samariya ga nga alhakko jare. Za kaŋ a murte nga Irikoyo gaa, Takuba g'a borey zeeri. Ibarey g'i attaciriyey mumuru. I g'i wayboro gundekoyey mo kortu. 	 Samariin a moh a po ding; a Pathian tungah lah a hel ngala; namsauin a puk ding ua; a naungekte uh paih gawpin a om ding uh, nau toh kithuaha numeite uh dawt pailetin a om ding uh.


Haciika a n'iri yaamaryaŋo ta. Koyne zama nga bumbo gonda anniya hanno, a ga tun ne ka koy araŋ do da nga boŋ miila. 	 Ka ngetna uh a sang ngeia; himahleh ka nget jiak kia uh hi louin, amah mah phattuamngai tak ahi a, amah thuthuin na kiang ua hoh dia pawt dingin a kisa hi.


A ne ay se mo: «Ya Israyla, ni ya ay tamo no kaŋ g'ay darza bangandi.» 	 Huan, ka kiangah, Nang jaw ka sikha na hi a; Israel pahtawia ka omna ding, na hi, a chi a.


Dambe hari kayna kaŋ go adilante se, A ga bisa arzaka gusam kaŋ go laalakoy boobo se. 	 Mi diktat thil tawmchik neih tuh mi gilou-salou tampi thil neih keihkuihte sangin a hoihjaw ahi.


A bina mo ba nga baakoy gumo, borey kaŋ yaŋ i mo-jine sanda farkay waney yaŋ no, i balagey mo sanda bari wane cine yaŋ no. 	 Huan a angkawm mite, a sa sabengtung sa bang mai, a thil pawt, sakolte thil pawt bang mai,


Yaa no Rabbi ci: Alwaati woodin ra, ay ga ciya Israyla kundey kulu se Irikoy, ngey mo ga ciya ay jama. 	 Huai ni hun chiangin kei Israel tengteng Pathian ka hi ding a, amau leng ka mite ahi ding uh, chih TOUPA thu pawt ahi.


Yesu di Nataniyel goono ga kaa nga do. A salaŋ a boŋ ka ne: «Guna, Israyla boro no da cimi kaŋ sinda gulinci.» 	 Jesun Nathanael a kianga hong dekin a mu a a tanchin a na gen a, En un, Israel mi tak, zekhemna himhim neilou, a chi a.


A go, borey kaŋ yaŋ ga dukur da nin kulu ga haaw, i ga di kayna mo. Borey kaŋ yaŋ goono ga kusuuma nda ni mo ga ciya yaamo ka halaci. 	 Ngaiin, na tung ua lungkimlou tengtengzahlak tak leh zum takin a om ding uh: nou honselte lah bangmahlou bang ahi ding ua, a mang ding uh.


Woodin mo go sanno ra, kal afo mo kaa ka ne: «Kaldancey te sata kanandi hinza ka zurandi ka kaa ka yoy di ka kond'ey. Oho, hal i na goy-izey mo wi nda takuba. Ay hinne mo no ka du ka yana ka kaa ka ci ni se sohõ.» 	 Huchia thu a gen lain, midangkhat a hong laia, Kaldai miten pawl thum a bawl ua, sangawngsaute a delh ua, a pi mangta uhi, huan namsau hiamin sikhate a that ua; huan nang hilh dingin kei keleuleu ka suakta hi, a chi a.


Woodin sabbay se binde Firawna gaabo ga ciya araŋ se haawi. Misira biyo gaa deyaŋo mo ga ciya araŋ se kaynandiyaŋ. 	 Huaijiakin Pharo hatna noute zahlakna a hita dinga, Aigupta lim na na belh uhlah na maizumna uh a hita ding.


Kala Israyla waybora ize aro din na Rabbi maa sara k'a kayna. I kond'a Musa do. (Waybora din maa ga ti Selomit, Dibiri izo, Dan kunda boro no.) 	 Israel numei tapain hamsiatin Pathian min a gensiaa; huchiin Mosi kiangah a honpi uh. A nu min bel Selomit ahi a, Dan chi Dibri tanu ahi.


Yoram na nga kambe bare ka zuru ka ne Ahaziya se: «Amaana ŋwaayaŋ go no, ya Ahaziya!» 	 Huan, Joramin a kai heia, a taia, Ahazia kiangah, Kikhemna om eive, Ahazia, a chi a.


Boro fooyaŋ go no kaŋ yaŋ harram buuko gaa lambayaŋ se, hal i mana du ka Paska bato te han din hane. Ngey mo kaa Musa nda Haruna do zaaro din ra, 	 Huan, kuate hiam misiluang jiaka siangthoulou a naom ua, huai niin paikan ankuangluina ah a tel tei theikei uh; huchiin huai niin Mosi leh Aron maah a hoh ua:


Woodin banda, ay di woone ndunnya ra: Cimi ciiti gurbo ra, guna, laala go no. Adilitaray gurbo ra mo, guna, laala go no. 	 Huchiin ni nuaiah, vaihawmna munah, gitlouhna a om chih leng ka mu hi; huan diktatna munah, gitlouhna huailaiah a om hi.


Zaaro kaŋ i suuban, Hirodus na nga koytaray kwaayey daŋ ka goro karga boŋ. A goono ga salaŋ borey se. 	 Huan, a ni chiam niin kumpipa Herodin kumpipa puan a silha, a kiang uah thu a gena.


Ni ma si ciiti siirandi yaw kaŋ zumbu, wala alatuumi se. Ni ma si wayboro kaŋ kurnye bu mo bankaaray ta tolme. 	 Gam dang mite leh pa neiloute dik lou taka nag en sak ding uh ahi keia, meithai puan leng khamna dingin na lak sak ding uh ahi kei:


Batukoy kaŋ ga kwaara windi n'ay gar. I n'ay kar k'ay maray. Meyey batukoy n'ay bangumo yabu ka ta ay gaa. 	 Khopia vialvak vengmiten a honmu ua, a honkhen ua, a honliam sak uh; kulhbang ngakten ka puannak a honlak mang sak uh.


Ay mo, kal ay ma yawyaŋ candi ka kande ni gaa, Dumi fo nooya kaŋ sinda bakaraw ka bisa i kulu. I ga ngey takubey foobu ka wongu nda ni laakal hanna din, Hal i ma ni darza ziibandi. 	 Na pilna gah kilawm tungah a namsau uh a lek ding ua, na thupina a hihse ding uh.


Gad izey neeya i almayaaley boŋ: Zefon, Zefon izey jama baaba; da Haggi, Haggi izey jama baaba; da Suni, Suni izey jama baaba, 	 A innkuan kizomdan bang a Gad tapate: Zephon suan Zephonte: Haggi suante Haggite, Sunni suante Sunnite:


Amma araŋ taalamo ma ciya bina ra wane, kaŋ ga ti lalabu nda bine baani biya*. Woodin si halaci, a gonda nafa beeri mo Irikoy jine. 	 lungtang a mihing thuguk lungsim thu nuailut leh nunnem puansilh setheilou a kivat hizawleh, huaituh Pathian mitmuh in a manpha mahmah hi.


Yonata na arwaso ce mo ka ne: «Waasu ka cahã. Ma si kay!» Yonata zanka mo na hangawey margu-margu ka ye ka kaa nga koyo do. 	 Huan, Jonathanin a naupang a sama, hong mengin, kin in, zekai ken, a chi a. Huan, Jonathan naupangin thalte a tawm khawma, a pu kianglam ah a paita hi.


Woodin yaŋ kulu bonkoono bora Heman kaŋ ga fonnay Irikoy sanno boŋ, a izeyaŋ no. Zama Irikoy na Heman beerandi kaŋ a n'a no ize aru way cindi taaci da ize way hinza. 	 Huaite tengteng Pathian lam thu-a kumpipa jawlnei Heman ta pengulkawi mutmi dingte ahi uhi. Pathianin Heman tapa sawm leh li leh tanu thum a pia.


Yahudance cindey mo, kaŋ yaŋ go bonkoono laabey ra, ngey mo margu ka kay ngey fundey se. I fulanzam ngey ibarey gaa mo. I na ngey ibarey ra boro zambar wayye cindi gu wi, amma i mana lamba arzaka kulu gaa ka ku bo. 	 Huchiin kumpipa bialtea om Juda dangte a kikhawm khawm ua, a hinna uh a hum ua, a melmate ua kipan khawlna a nei ua, huan amau mudahte lakah mi sing sagih leh sang nga a that ua; himahleh gallak tungah a khut uh a nga kei uh.


Yehu mo kani nga kaayey banda. I n'a fiji Samariya. A izo Yehowahaz te bonkooni a nango ra. 	 Huchiin Jehu bel a pi leh pute kiangah a ihmu a, Samari khuaah a vuita uh. Huan, a tapa Jehoahaz a sikin a lal.Huan, Samari gama Israelte tunga Jehu vaihawm sung kum sawmnih leh kum giat ahi.


Wa maa woone, ya araŋ kaŋ ga ba araŋ ma alfukaarey gon, Araŋ ma naŋ talkey kaŋ go laabo ra ma ban! 	 Hiai ngaikhiain, AW; tasamte ne bei nuama; gam mi genthei ihmang nuamte aw,


A na goy laalo te Rabbi diyaŋ gaa. A goono ga dumi cindey fanta harey gana, dumey kaŋ Rabbi gaaray Israyla izey jine. 	 Huan, TOUPA mitmuha thil hoihlou, Israel suante maa TOUPAN a delhkhiak Pathian theilou namten thil kihhuai tak ahih bang uh aman leng a hih tei sek a.


kala ni ma sekel* gu ta i boro fo kulu gaa. Nangu hanna sekelo boŋ no ni g'a lasaabu. (Sekel fo mo gonda gera waranka.) 	 Sekel nga chiat na la ding ahi; mun siangthoua sekel bangin na la ding hi, (sekel bel gerah sawmnih ahi):


A ne i se: «Wa koy!» Waato kaŋ i fun, i kulu koy ka furo gursuney ra. Kuro kulu te nyagas ka do teeko ra, ka bu haro ra. 	 Huan, aman tuh a kianguah, Pai ve ua, a chi a. Huchiin, a hongpawt ua, vok sung khawngah a valut ua; huan, ngaiin, vok hon tengteng tuh tuigei ken ah a tai suk ua, dil ah a tai lut ua, tui ah a mangthangta uh.


Kala Otniyel, Kenaz izo, Kaleb nya-ka-fo-sina ize na kwaara ŋwa. Kaleb mo na nga ize wayya Aksa hiijandi a se. 	 Kaleb unau Kenaz tapa Othnielin a valaa; huchiin a tanu Aksa ji dingin a neisakta.


Ngey kaŋ yaŋ i kabu i do, sanda Aser kunda waney, boro zambar waytaaci cindi fo nda zangu gu no. 	 Aser nama, a simte uh, sing li leh sang khat leh za nga ahi uh.


«Bonkoono tamey da bonkoono laabey borey kulu bay kaŋ boro kulu kaŋ no, alboro wala wayboro, kaŋ ga furo bonkoono do windo ra haray batama ra, da manti i n'a ce no, ciiti folloŋ ka bara a koy boŋ: i m'a wi. Kala day boro kaŋ bonkoono na koytaray wura sarjilla salle a se, boro woodin hinne no ga funa. Amma ay jirbi waranza ne sohõ kaŋ i man'ay ce ay ma kaa bonkoono do.» I na Esta sanno ci Mordekay se. 	 Kumpipa sikhate tengteng leh, kumpipa bialtea miten a thei kilkel uhi, mi kuapeuhmah, pasal zong numei zong, sap louha, kumpipa pisa sungnungzopena a hong u leh, amah adingin dank hat a oma, sihsak ding, a chi-a, kumpipan dangkaeng lalchiang a letkhumte chih louhngal: himahleh hiai ni sawmthum kumpipa kianga hongpai dingin sapin ka na omta kei hi, chiin.


Alfaga ma gooru hari daŋ foobu fo ra, a ma laabu kayna sambu ganda laabo gaa, Irikoy nangora ra, a m'a daŋ haro ra. 	 Huan, siampuin leibelin tui siangthou a la dinga, biakbuk pialkhanga leivui a la dinga, tui ah a khe ding:


Amma Rabbi malayka ne Tisbi bora Iliya se: «Tun ka kaaru ka Samariya bonkoono diyey kosaray. Ma ne i se: ‹Zama Irikoy kulu si no Israyla ra se no araŋ ga koy ka hãayaŋ te Ekron tooro Baalzabula gaa, wala?› 	 Himahleh Toupa angelin Tisbe me Elija kiangah, Thou inla, Samari kho kumpipa mi sawlte na houpih dingin va kuantou inla, huan, a kiang uah, Israel gama Pathian a om nawn louh jiakin hia Ekron kho pathian Baal-Zebub dong dinga na kuan uh?


feej'ize iyya din mo, feej'ize fo kulu se zaka hinza. 	 Belamnou sagih, belamnou khat chiat ah mun sawm a khen a mun khat:


Zama haciika, woodin ra no iri go ga duray. Iri ga ba gumo iri ma sutura nd'iri nangora kaŋ ga ti beene wano. 	 Vana kipan i omna ding silhthuah ut mahmahin hiai in ah thum cihtakin i thum gige ngal ua;


I haaw no waato kaŋ i na fanta hari goyey te? Abada, i mana haaw baa kayna. I moydumey mo mana baa alhaali barme. Woodin sabbay se binde borey kaŋ yaŋ ga kati ka kaŋ ra no ngey mo ga kaŋ. I ciiti zaaro ra ay g'i zeeri ganda. Yaadin no Rabbi ci. 	 Thil kihhuai a hih uh a zum uhia? Ii, a zum het kei ua, a mel uh leng a san sam kei. Huaijiakin pukte lakah a puk tei ding ua, amaute gawt hun chiangin paihkhiakin a om ding uh chih TOUPA thu pawt ahi.


Babila bonkoono na Zedeciya izey wi a jine, a na Yahuda mayraykoyey kulu mo wi noodin Ribla. 	 Huan, Babulon kumpipan Zedekia tapate a mitmuh ngeiin a thata; Riblah ah Juda heutu tengteng leng a that lai hi


A nooyaŋey ga ti: Nzarfu taasa tafo fo kaŋ a tiŋa sekel zangu nda waranza no, da nzarfu taasa guuso fo mo, sekel wayye tiŋa wane, nangu hanna sekelo boŋ. Ihinka kulu to nda hamni baano kaasumante nda ji, ŋwaari sargay se. 	 A thillat dangkasik kuang khat, a gikdan sekel ja leh sawmthum; mun siangthou sekel sawmsagih toh kikima gik dangkasik belhbu khat; tangbuang thillat dingin thau toh hel tangbuang nel mahmaha dim tuaktuak;


Wayboro kaŋ sinda laakal, kosongu boobo no a ga te, Saamo no si hay kulu bay. 	 Numei hai a aphuai; mimawl ahia, bangmah a theikei.


Amma baa jeejay* nya si boosi te, Reyzin* nya si ize hay, Zeytun* nya taabo ciya yaamo, Farey si te ŋwaari mo -- Baa feejey daray ka fay da ngey kaley, I ma si hawey gar mo ngey kangayey gaa, 	 Theipi kung pak pha keiin, grep guite ah a gah om lou in; oliv sepgimna vuaksuakin, louten nekding piangsak lou-in; a huanga kipan ganhonte sat khiaka omin, huang-sungah ganta omte kei mahleh;


hala araŋ kulu, araŋ ga me haw ay boŋ. Boro kulu si no kaŋ ci ay se waato kaŋ ay izo na amaana sarti te da Yasse izo. Boro kulu si no kaŋ maa ay bakaraw. Boro kulu si no mo kaŋ ci ay se ka ne ay izo n'ay tamo daŋ a ma gaaba nda ay, hal a ma gumandi te ay se sanda hunkuna?» 	 Na vek un non sawm ua, ka tapain Jesai tapa kianga thu a khun ka kianga hihlang himhim na om kei ua, ka tapain ka sikha kei hondou ding leh tunite nasan a kei hontang dinga a hasot thu ka kianga hihlang na om louh uh? A chi a.


Musa nda Haruna binde na borey din kaŋ yaŋ i n'i maayey suuban sambu. 	 Huchiin Mosi leh Aronin huai mi a min uh a lohte uh a pi ua:


Birnya mo, zama a ce camsa fay, amma a si gooye, a ga harram araŋ se. Araŋ ma si i ham ŋwa, araŋ ma si lamba i jifey gaa mo. 	 Huan, vok pen a chin jaw a ka naa, eknel a hai louh jiakin nou adingin a nin ahi; a sa na nek ding uh ahi kei hi, a luang leng na khoih ding uh ahi kei hi.


I na meyey daabu mo fonda ra, Fufuyaŋ yooje zabu, Boro ga tun mo d'a maa curayze hẽeni, Dooni jinde gaabi kulu mo zabu. 	 Dangka khau kiphela, dangkaeng noubem suktapa a oma, tuibel tuikhuka hihkeka a oma, tuibema kangtalaikhe hihtana a om nai louh laiin;


Zama Rabbi ga bakar Yakuba banda se, A ga ye ka Israyla suuban, A g'i yeti ngey laabo ra koyne. Yawey mo ga ngey boŋ margu nd'ey, I ga dabu Yakuba dumo gaa no. 	 TOUPAN Jakobte a hehpih dinga, Israelte telin amau gam ngeingeiah lah a omsak sin ngala; Huan, gam dang miten amau a jui ding ua, Jakob inkuanpihte a lenkip ding uhi.


A ciya mo, a wane suba, waato kaŋ Filistancey kaa zama ngey ma borey kaŋ yaŋ i wi din jinayey ku, kal i na Sawulu nda nga izey gar buukoyaŋ Jilbowa tondo boŋ. 	 Huan a jingsangin hichi ahi a, thahsate suah dinga Philistia mite a hongpai lai un, Gilboa mual ah Saul leh a tapate a puk uh chih a mu uhi.


Mate no, hari kayna no araŋ diyaŋ gaa, kaŋ Israyla Irikoyo n'araŋ fay waani Israyla marga kulu ra, a na araŋ maanandi nga do mo zama araŋ ma Rabbi Irikoy nangora saajawo goy te se, araŋ ma kay jama jine ka saajaw i se? 	 TOUPA biakbuuk nasep sem ding leh, khawmpi na sem dia khawmpite ma a ding a amah kiang a hon om naisak ding a, Israel Pathian in Israel khawmpite a kipan a nou a hon om sak, nou a dia thil neuchik phet a kilang hia;


A ma zunubi se sarga kuro say-say feema carawey gaa. Kuro kaŋ cindi mo a m'a tolli feema tiksa gaa. Zunubi se sargay no. 	 Khelh thoihna sisan maitam pang ah tamlou a theh ding a, huan sisan omlai teng maitam bul ah a takkang sak ding uh ahi: huaibel khelh thoihna ahi.


Adilitaray ga kunda beerandi, Amma zunubi ya haawi hari no dumi kulu se. 	 Diktatnain nam a tawisanga: himahleh khelhna mi kuapeuh adingin zahlakna ahi.Sikha pil taka gamta lamah kumpipa deihsakna a oma: himahleh zumna omsak tungah a thangpaihna a om hi.


A go, ay ga biya fo daŋ a ra, a ga maa baaru fo, a ma ye mo nga laabo ra. Ay mo ga naŋ takuba m'a zeeri noodin a laabo ra.» 	 Ngaiin, a sungah kha banghiam ka omsak dinga, huchiin thuthang a za dinga, amah gamah a kik nawn ding; huchiin amah gam ngeiah namsaua puksakin ka omsak ding, a chi hi, chiin, a chi a.


Araŋ ma si zay, araŋ ma si zamba goy te, wala araŋ ma si taari care se. 	 Guk na gu ding uh ahi kei, a taklou in thil na hih ding uh ah kei, zuai na kihilh ding uh ahi sam kei.


I kankami kulu ra nga mo kankam, Nga bumbo malayka n'i faaba mo. A baakasina d'a suujo ra no a n'i fansa*, A n'i sambu k'i jare waato jirbey kulu ra. 	 A mangbatna tengteng uah amah a mangbang sam jela, angel, a maa omin, amaute a humbit jel: a itna leh a hehpihnain a tantaa; nidanglai ni tengtengah amaute a puain amaute a pom jel hi.


Malluk wane, Yonata no. Sabaniya wane, Yusufu no. 	 Malluki lakah, Jonathan; Sebania lakah, Joseph;


Ni ma feeji ize fo salle susubay, afo mo ni m'a salle wiciri kambu. 	 Belamnou khat jingsangin na lan dia; belamnou khat dang nitaklamin na lan ding:


Dambara hari no kaŋ i na Sesak ŋwa! Ndunnya kulu zamuuyaŋo, wongu n'a di! Babila ciya kurmu ndunnya dumey game ra! 	 Shesak lak ahita ve: lei pumpi pahtawi sek matin a omta ve, namte lakah Babulon a segawm ve:


Rabbi ne Musa se: «Yaa no ni ga ci Israyla izey se: ‹Araŋ di araŋ boŋ se kaŋ ay salaŋ araŋ se, ay jinda fun beena ra. 	 Huan TOUPAN Mosi kiangah, Israel kiangah. Hichibangin na chi ding, Van akipana nou kon houpih na muta uh.


A na buuyaŋ wongu jinayyaŋ soola a se. A na nga hangawey ciya danjikoyyaŋ. 	 Enin, gilouhna a zinpih; ahi, thilhihkhelhna a paia, juauthu a piangsakta hi;


Ya Rabbi, ma gomni goy te ay se, Zama kankami ra no ay go. Ay moy diyaŋo goono ga zabu bine saray sabbay se, Oho, d'ay fundo d'ay gaahamo kulu mo. 	 Ka damsung lungkhamna in a mangbangta ngeia, ka kumte thum na in a beita hi: ka thulimlouhna jiakin ka tha a jaw a, ka guhte leng a segawp hi.


Yaa no Rabbi ci: «Damaskos taali hinza sabbay se, Oho, hala baa itaaci sabbay se, Ay s'a ciiti sanno bare. Zama i na Jileyad kara nda ngey karayaŋ harey, Guuru bi waney. 	 TOUPAN hichiin a chi: Damaska kho tatlekna tumte jiakin ahi, lite jiakin, a gawtna ka daisak kei ding; Gilead gam buh gawina siktea a gawi jiak un;


ka ne: «Ni furo borey kaŋ yaŋ si dambangu do ka ŋwa i banda.» 	 Zeksumloute in ah na luta, a kiang uah nane viala, a chi ua, a kalhta ua.


Woodin ga ti Haruna nd'a izey baa kaŋ i ga kaa Rabbi nooyaŋey ra, wo kaŋ yaŋ danji ga ŋwa. I ga du woodin za han din kaŋ i g'i tuusu nda ji k'i kayandi Rabbi jine zama i ma alfagataray goyey te. 	 Hiai ahi siampu nna sem a TOUPA nnasem ding a a lat ni nungsiah a TOUPA ding a mei a thillat a kipan Aron tantuan leh a tapate tantuan ding;


Amma da jaŋ-ka-bay ra no a n'a hay, ibaretaray si no, wala a m'a catu nda hay fo kaŋ manti a tugu k'a catu no, 	 A hihhang in kisel ziak hi khol lou a sawm guih hiam, huan, tang hi khol lou a, mi a om uh chih leng theilou a,


ka ne: «Ya alborey, ifo se no araŋ goono ga woone te? Zama iri mo boroyaŋ no da takayaŋ sanda araŋ cine. Iri kaa ka kande araŋ se Baaru Hanno, hal araŋ ma bare ka fay da hari yaamey din. Wa kaa Irikoy fundikoono do, nga kaŋ na beene da ganda te, da teeko, da hay kulu kaŋ yaŋ go i ra. 	 Pute aw, hiai thilte bangdia hih na hi ua? Kou leng, noumau nuntakdan bang pu mihing ka hive ua le: hiai thil ginaloute khawng na kiheisan ua, van khawng, lei khawng, tuipi khawng, a sung ua om tengteng toh bawlpa Pathian hing kianga nong kaina ding un Tanchin Hoih kon tun uh ahi.


I ra afo mo hilli kayna fo fatta, kaŋ je gumo nda cimi dandi kambe haray nda wayna funay haray da laabu albarkanta do haray. 	 Huan huaite laka khat ki neu khat, thupi mahmah khat, a hong suak khiaa, sim lam leh, suahlam leh, gam thupi lamah.


Amma da boro-wi fo fatta nga tuguyaŋ kwaara hirro banda, nango kaŋ a zuru ka koy ka tugu din, 	 Himahleh chiklai peuh in tualthat mi a tai na, a kihumbitna kho gamgi po lam a pai a;


Rabbi Biya ga goro a boŋ: Laakal da fahamay Biya, saaware da hina Biya, Bayray da Rabbi humburkumay Biya no. 	 Huan TOUPA kha pilna leh theihtheihna kha, lemtheihna leh hatna kha theihna leh TOUPA launa kha a tungah a tu ding


A ga alfukaarey faaba takuba gaa da hiilantey meyey gaa, A g'i kaa hinkoyey kambe ra mo. 	 Himahleh a kam ua kipanin pabeite ahondama, mi hatte khut akipanin tasamte mahmah.


Kal a ne a se: ‹Ni nya izo no ka kaa. Ni baaba mo na handayze naasa wi zama a di a baani samay.› 	 Huan, aman, a kiangah, Na nau a hongtunga, dam takin a muh nawn jiakin na pan bawng nou thau tak a gou, a chi a.


A na dondonandiyaŋ te i diina marga* fuwey ra, a gonda darza boro kulu do. 	 Huan, a kikhopna in uah thu a hilh jela, mi tengteng phatin a om hi.


Ay ga ne araŋ se: abada! Amma d'araŋ mana tuubi, araŋ kulu ga halaci yaadin cine. 	 Hi lou e, ka honhilh ahi, nou leng na kisik kei uleh huchi bangmahin na mangthang vek dinguh.


Ay bina d'ay hamo gaze, Amma Irikoy ga ti ay bina tondi daaro, D'ay baa mo hal abada. 	 Ka sa leh ka lungtang a bahta a: himahleh Pathian tuh khantawna ka lungtang utna ding leh ka tantuan ding ahi.


Isakar du ize aru taaci, ngey neeya: Tola, Puwa, Ayuba nda Simron. 	 Huan Isakar tapate; Tola, Puah, Jasub, Simron, Li.


Zama «Boro kaŋ ga ba fundi, kaŋ ga ba nga ma di jirbi hanney mo, Kal a ma nga deena gaay laala ciyaŋ gaa, a meyo mo ma si gulinci salaŋ. 	 Hinna it ut leh nihoihte mu ut in khelhna lak ah a lei venghoih leh, a muk leng zekhemna thu genlou ding innveng hoih hen.


Zama boro bina ra no miila laaley yaŋ ga fun, da zina* kulu dumi, da zaytaray, da boro wiyaŋ, 	 Sung lama, mihingte lungtanga kipanin, ngaihtuahna gilou bang a hongpawt nak:


Boro adilantey ga te dambara nda woodin. Borey kaŋ yaŋ sinda taali ga tun ka gaaba nda ngey kaŋ yaŋ siino ga may Irikoy se. 	 Mi dikten hiaiah lamdang a sa ding ua, huan mihoih pathianlimsakloute dou dingin a kitokthou ding.


Araŋ ga sududuyaŋ hano wo haggoy, buuru kaŋ sinda dalbu wane, zama zaaro din ra no ay n'araŋ kundey fattandi Misira laabo ra. Woodin se no araŋ ga zaaro din gaay farilla kaŋ ga duumi boŋ hal araŋ zamaney kulu me. 	 Huchiin tanghou silngou sohlouh ankuangluina na tang ding ua; hiai ni maha Aigupta gama kipana na mite uh ka pi khiak jiakin: huaijiakin khantawnin na khang un danin hiai ni na tan ding uh ahi.


I binde koy. A ye ka fatta sanda guuru way cindi hinka cine, da guuru hinza wiciri kambu cine, kulu a goono ga te sanda ijina wano cine. 	 Huchi in, a paita ua. Huan, dak gukna ding khawng in leh dak kuana ding khawng in a va pawt nawna, huchi bangmah in a hih nawn a.


ka kande boŋo taasa ra k'a no wandiya se. Wandiya mo n'a no nga nyaŋo se. 	 a lutang tuh kuangin a honla-a, numei naupang kiang ah a pia a, huan numei naupang kiang ah a pia a, huan numei naupangin a nu kiangah a peta hi.


amma i ma daabu nda bufu zaarayaŋ, boro hala nda alman. I ma ngey jindey tunandi Irikoy gaa da anniya. Oho, i afo kulu ma bare ka nga fondo laala da toonye kaŋ go i kambey ra naŋ. 	 Mihing leh ganten saiip puan silh jaw uhenla, nakpi takin Pathian sam uhen: ahi, mi chihin amau lampi hoih lou leh a khut ua hiamgamna lehngatsan uhen.


zama i ma bay hal i ga ziibi wala i ga hanan. Jiraytaray asariya nooya.» 	 A sianthou louhna mun leh a sianthouna mun kawkmuh na ding in hiai phak tungthu a dan ahi, chi in.


Naham wayme, Hodiya wande mo, a izey ga ti Keyla Garmi kwaara baabo, da Estemowa Maaka kwaara baabo. 	 Huan Naham sanggamnu, Hodia ji tapate, Gar mi Keila pa, Maaka mi Estemoa pa ahi uh.


Amma ngey, iri kaayey nooya, i na boŋbeeray goy te, i na ngey hangey sandandi, i mana hangan ni lordey se mo. 	 Himahleh amaute leh a pipute un kisatheitakin a hih ua, a paupeng ua, na thupiakte a ngaikhe kei ua,


A ne i se: «W'ay gana, zama Rabbi n'araŋ ibare Mowabancey daŋ araŋ kambe ra.» Ngey mo n'a gana. A na Urdun yawyaŋ nangey ta Mowabancey gaa; i mana yadda baa boro folloŋ ma daŋandi. 	 Huan, aman a kiang uah, Honjui dih ua: TOUPAN na melma uh Moabte honpe khinta ahi, a chi a. Huchiin a jui suk ua, Moab gam chin Jordan lui kahnate a la ua; kuamah a galkah uh a phal kei uh.


hal araŋ farhã ma baa Almasihu Yesu ra ay sabbay se, waati kaŋ ay ga kaa araŋ do koyne. 	 Huchia na kiang ua kong pai nawn ding jiaka Kris Jesu na suanna ding uh tam semsem keia na neihna dingun.


Kala Isumeyla Nataniya izo, da boro waya kaŋ go a banda tun ka Gedaliya Ahikam izo, Safan ize kar da takuba. I n'a wi mo, nga kaŋ Babila bonkoono daŋ a ma ciya laabo mayko. 	 Huan, Nethania tapa Ishmael bel a mipi sawmte toh a ding ua, Shaphan tapa Ahikam tapa, Babulon kumpipan gam ukpipa dia a bawl Gedalia namsauin a that uhi.


Rabbi ni Irikoyo g'i daŋ ni kambe ra mo, ni m'i kar, kala ni m'i mallaka parkatak! Da ni na woodin te, ni ma si sappe nd'ey, ni ma si suuji cabe i se, 	 TOUPA na Pathian un amaute nou a honpiaka, na thahgam hun chiang un amaute na hihgam sisip dingua; amaute toh thukhun na bawl ding uh ahi kei:


Zama iri ma ciya sanda dumi cindey kulu cine, iri bonkoono ma ciiti dumbu iri se, a ma bisa iri jine, a m'iri candi tangamey ra mo.» 	 Huchiin nam dangte tengteng bang I honghi dinga, huan, I kumpipan vai a hon hawmsak dinga, I namte piin galte a hondou pih ding, a chi ua.


A murte mo Bonkoono Nebukadnezzar gaa, nga kaŋ n'a daŋ zeyaŋ Irikoy maa boŋ, amma a na nga hanga sandandi. A na nga bina sandandi mo nga ma si bare ka ye Rabbi, Israyla Irikoyo do. 	 Pathian mina kichiamsakpa kumpipa Nebukadnezzar tungah a hel laia, paupengin a om a, TOUPA Israel Pathian lam nga lou dingin a lungsim a khauh sak hi.


Waato kaŋ a n'i cey nyum ka ban, a ye ka nga kwaayey sambu ka goro koyne. A ne i se: «Araŋ ga bay haŋ kaŋ ay te araŋ se, wala? 	 Huchiin, a khe tuh a sila, a puante a laka, a tut nawn in a kiang uah, Na tung ua ka thil hih bang chhihna ahia?


I mana bay hala Yusufu goono ga maa, zama boro fo go no kaŋ ga sanney barmay i game ra. 	 A kal ua pauletmi a om jiakin Joseph in a thugen uh a thei chih a theikei uh.


Waato kaŋ a maa, kala humburkumay n'i di gumo. Zama Jibeyon wo birni beeri no, danga koytaray wane, a beeri nda Ayi mo. A alborey kulu mo gaabikooniyaŋ no. 	 Gibeon khua bel lian pi kumpipa khopi bang ahi ngala, Ai khua sangin a thupijawa, a mihing tengteng lah hattak ahi ngal ua.


Wiciri kambu haray humburkumay beeri go no, Hala mo ga bo, boro kulu si no. Borey kaŋ yaŋ goono g'iri kom baa nooya, Borey kaŋ yaŋ goono g'iri ku mo baa nooya. 	 Nitaklamin, ngaiin, thil mulkimhuai tak a om a; huan, khovak main lah a om nawn kei uh. Huailah gallaka honlak sakmite tan ahi a, hon guksakmite tuam leng ahi hi.


Zama i lordey ya fitilla no, I dondonandiyaŋey mo kaari no. Dondonandiyaŋ kaseetiyaŋ ya fundi fondo no. 	 Thupiak lah khawnvak ahi ngala: huan dan vakna ahi; huchiin hilhna taihilhna hinna lampi ahi:


Ngey wo saamoyaŋ no, Oho, boro yaamey izeyaŋ no, Goobu no i n'i gaaray d'a laabo ra. 	 Mihaite tate ahi ua, ahi, mi thulimloute tate; gama kipanin delhkhiak ahi uh


Borey kulu tu ka ne: «A fundi alhakko ma goro iri nd'iri izey boŋ!» 	 Huan, mipi tengteng in, A sisan jaw koumau tungah leh ka tate uh tungah om heh, chi in a dawng ua.


Kala annabo ne a se: «Ay mo annabi no, sanda ni cine. Malayka fo no ka salaŋ ay se Rabbi sanno do ka ne: ‹Ma ye ka kand'a ni windo ra, zama a ma ŋwaari ŋwa, a ma hari haŋ mo.› » Amma wiiza a taari no Irikoy bora se! 	 Huan, aman a kiangah, kei leng nang bang maha jawlnei ka hi vo oi; angelin Toupa thuin, tanghoute nea tuite dawn dingin na in lamah pi kik nawnin, chiin a honhoupih hi, a chi a. Himahleh a kiangah juau a gen ahi.


Kala Samuwila na jama ce i ma margu Rabbi do Mizpa. 	 Huchiin Samuelin mipite Mizpa ah TOUPA kiangah a sam khawma;


Ay izo, m'ay no ni bina, Naŋ mo ni bina ma maa ay fondey kaani. 	 Ka tapa, na lungtang honpia inla, na mitte ka lampite ah kipak uhen.


Waato din gaa alfaga kaŋ i tuusu nda ji ma kande yeejo kuri kayna kubayyaŋ hukumo ra. 	 Huan, sathau nilh siampu in kihoupihna puan inn ah bawng sisan bangzah hiam a hon tawi ding a:


Waato din gaa araŋ g'ay ce, araŋ ma koy ka adduwa te ay gaa, ay mo ga maa araŋ se. 	 Huan, non kan ding ua, ka kiangah nong thum ding ua, ka hon ngaikhe ding.


Adaya, Beraya, da Simrat. Woodin yaŋ Sema izey no. 	 Huan Adai, Berai, Simrath, Simei tapate;


Amma dumo kaŋ ga nga jinda daŋ Babila bonkoono calo cire, a ga may a se mo, dumo din kal ay ma fay d'ey i ma goro ngey laabo ra. I ga ngey laabo far ka goro a ra mo. Yaadin no Rabbi ci. 	 Ahihhangin Babulon kimpipa hakkol puaa, na sem nuam nam bel a gam ngei uah ka omsak dinga, lei a let ding uh, huailaiah a teng gige ding uh, chih TOUPA thu pawt ahi.


Dawda na bu kunfa te da sanni woone yaŋ, Sawulu nda nga izo Yonata se. 	 Huchi in David in Saula leh a tapa Jonathan hiai kahla in a kah a;


Wa daŋ nooru nda nooyaŋey. Mate kulu kaŋ i baa d'a, ay g'a no mate kaŋ araŋ ga ci ay se d'a. Amma day, araŋ m'ay no wandiyo wo ay m'a hiiji.» 	 Man leh thilpiak jaw bang zah bang zah ngen le uchin, na chih bangbang un k a honpe ding: abang hileh, nungak pen ji dingin hon neisak phot un, a chi a.


Kala Alfa Ezra tun ka kay ka ne i se: «Araŋ na taali te. Araŋ na mebarawey wayboroyaŋ hiiji. Yaadin gaa araŋ na Israyla taalo tonton nooya. 	 Huan Ezra siampu a dinga, a kiang uah, Na talek ua, Israel mohna khangsak dingin, numei lamdangte na kitenpih uh,


Guna, ay na araŋ fonguyaŋey bay, Da me-hawyaŋey kaŋ araŋ goono ga te ay boŋ, Miila laalo waney. 	 Ngaiin, na ngaihtuahte uh ka thei, dikloupia ka tunga na sawmte uh.


A baakasinay suujo ban hal abada no? A alkawlo mo tun hal abada abadin no? 	 Pathianin hehpih a mangngilh a eita aw? hehin lainatnate tuh a khakta a eita aw? Selah.


Nangey kaŋ curayzey ga ngey fitey te. Waaliya mo, sipres* tuurey no ga ti a kwaara. 	 Huaiah vasaten bu a sep ua: vaiva bel meilah singte a in ahi.


Zama yaa no Rabbi ci: A go, ngey kaŋ mana hima ka gaasiya haŋ, ngey day no g'a haŋ. E! Ni binde, i ga ni hanandi no, wala? I si ni hanandi bo, amma sikka si ciiti ga ni di! 	 TOUPAN hichiin a chi: Nou dawn lou ding ten leng a dawn mawk uleh, nang gawt louh hialin na suakta sin ahia? Gawt louhin na pawt kei ding, na dawn mahmah ding.


A ga guddu nda gaabi ka nga jasey gaabandi. 	 Hatnain a kawng a gaka, a khutte a hatsak hi.


Fanta hari no koyey se i ma goy laalo te, Zama karga wo, adilitaray boŋ no a ga sinji. 	 Kumpipate adingin gilou hih kihhuai ahi: mangtutphah lah diktatnaa hihkip ahi ngala.


Borey kaŋ go ga bisa di buukwa kaŋ i furu fonda boŋ, muuso mo go ga kay buukwa do haray. I kaa ka baaro dede kwaara ra naŋ kaŋ annabi zeena din bara nda goray. 	 Huan, ngaiin, mi ava hoh ua, lampia luang lumleha om leh, luang china humpinelkai ding thek a vamu ua: jawlnei putek pi omna khuaah a va gen uh.


Alfagey neeya: Yedaya izey, Yesuwa windo do haray, zangu yagga nda wayye cindi hinza. 	 Siampute: Jedaia tate, Jesua inkuan akipan, za kua sawmsagih leh thum.


Sohõ binde kal araŋ ma woodin te mo, zama Rabbi na Dawda ciine te ka ne: ‹Ay tamo Dawda kambe ra no ay g'ay borey Israyla faaba Filistancey d'i ibarey kulu kambe ra.› » 	 Tu in bawl un; TOUPAN David tungtang thuah zaw, Ka sikha David khut in ka mi Israelte Philistia mite khut a kipan leh a melmate uteng khuta kipan ka honkhe ding, chi in a gen hi, chi in.


«Da boro fo te fuusi-fuusi nga gaaham kuuro gaa, wala a te bi, wala a te gugusi mo kaŋ ga haaga, hal a te jiray doori nga gaaham kuuro gaa, waato din gaa i ma kande bora Haruna do, wala a ize fo do kaŋ ga ti alfaga. 	 Mi a sa vun a vun hiam, a khem hiam, a bol hiam, a vun a phak hileh kilawm a kimuh leh siampu Aron kiang ah hiam, a tapa, siampute lak a kuapen hiam kiang a pi ding ahi.


A go no, zamana kaŋ ra Amrafel gonda Sinar koytaray, Ariyoku mo, nga no ga ti Ellasar koyo, Sedorlawomer mo, nga no ga ti Elam koyo, Tidal mo, nga no ga ti Goyim koyo, 	 Huan, Sinar kho kumpipa Amraphelte, Ellasar kho kumpipa Ariokte, Elam kho kumpipa Kedorlamomerte, Goiim kho kumpipa Tidalte dam laiin hichi ahia.


A ga hirrimiyaŋ gusam laalakoyey boŋ. Danji da sufar* da haw kaŋ ga koroŋ, Woodin yaŋ no ga ti i haŋ-gaaso baa. 	 Mi gilou-saloute tungah thangte a ke sak dinga; mei leh kat leh huih mulkimhuai tak tuh anou tan ding uh ahi ding hi.TOUPA lah a diktat ngala; diktatna a deih naknak hi mi diktatten a mel a mu ding uhi.


I kulu mo zina-teeriyaŋ no, I ga hima feema kaŋ buuru tonko dungandi, A ga danji funsu ka fay d'a hala buuru motta kaŋ a ga diibi ma fuuru. 	 A vek un angkawmte ahi uh; banghiam kangmiin silngouin a zelh suah masiah, tangbuang mekman jiaka mei sawn a tawp san thuk bang.


Ulam izey mo soojeyaŋ no kaŋ ga yaaru, tongokoyyaŋ no. A du ize da haama boobo, i boro zangu nda waygu. Woodin yaŋ kulu Benyamin kunda izeyaŋ no. 	 Huan Ulam tapate mi hat hangsan, thalkapmite ahi uh, tapate, tapate tapate tampi, za khat leh sawmnga a nei uhi. Hiaite tengteng Benjamin tapate ahi uh.


Amma ni ma Irikoy nangora seeda talfi i gaa, nga nd'a goy jinayey kulu kaŋ go a ra. Lawitey ma Irikoy nangora nd'a jinayey kulu jare. I m'a saajaw, i ma zumbu mo a windanta. 	 Levite jaw theihsakna biakbuk kemmite leh van tengteng kemmite dia seh jawk ding ahi: biakbuka van tengteng a zong jel ding ua, a kem ding ua, tua biakbuk a kimvelin a omkhum ding uh.


Hezron ize arey mo kaŋ i hay a se neeya: Yerameyel, Ram, da Selubay. 	 Hezron, amah laka piangte leng; Jerahmeel leh, Ram, leh Chelubai.