Waato din gaa no i na jinde sambu Rabbi gaa ngey taabey ra, A na i faaba mo k'i kaa i masiibey ra. 	 Huaitakin a buaina uah TOUPA a sam ua, aman a lungkhamna ua kipanin a humbitta.


Ya Rabbi, m'ay faaba k'ay kaa laalakoyey kambe. M'ay hallasi k'ay wa da toonyantey. 	 Amau tuh a lungtang uah thilhihkhelhte a ngaihtuah ua: dou dingin a kikhawm gige uhi.


Kala bonkoono ne: «A naŋ yaadin. Boro kulu ma si a biriyey nyooti.» I fay d'a biriyey da annabo kaŋ kaa ka fun Samariya ra biriyey care banda. 	 Huan, aman, Bangmah chih kei un; kuamah in a guhte la suan kei uhen, a chi. Huchiin a guhte Samari gama kipan jawlnei hongpaipa guhte toh bangmah a chih kei uh.


Bananta gaa, nya-izey, kala han fo. Wa jina-koyyaŋ ceeci. Wa te bine-gaabi. Wa te laakal folloŋ. Araŋ ma goro nda laakal kanay. Irikoy mo, kaŋ ga ti baakasinay da laakal kanay Koy ga goro araŋ banda. 	 A tawppenin, unaute aw, kipak takin om un, Na omdan uh bawlhoih unla; konngetna limsak unla, khamuang takin om unla; lungsim munkhat pu unla, lunglualtakin om unla; huchiin itna leh lemna Pathian na kiang ua om ding ahi.


Koyne, saamo ga ni hanga bagu da sanni boobo. Amma boro si bay haŋ kaŋ no ga te. May no ga ci a se han kaŋ ga te a banda mo? 	 Mi haiin leng thu a khangsak a: himahleh mihingin bang a om dia chih a theikei; huan amah nunga hongom ding, amah kuan a hilh thei dia?


Hal ay ne: «Hala day ay gonda koloŋay fata cine, Doŋ kala ay ma deesi, ya koy nangu fo ka fulanzam. 	 Ngaiin, gamla pi-ah ka vialvak dia, gamdai ah ka om ding hi. Selah.


Za Azmon no hirro ga windi kala boro ma koy to Misira gooro gaa, ka do hala Teeku Beero gaa, nango kaŋ a ga ban. 	 Huan, gamgi Azmon a kipan in Aigupta lui tan in a kawi ding a, a tunna tuipi ah ahi ding.


Amma nin wo, ay ga ni faaba han din hane, yaa no Rabbi ci. I si ni daŋ mo borey kaŋ ni ga humburu yaŋ kambe ra. 	 Huai niin nang bel ka honhunkhe ding, chih TOUPA thu pawt ahi, na mi kihtakte khuta piak na hi kei ding.Nang lah ka honhumbit sin ngeia, nam sau in na puk kei dinga, kei na honmuan jiakin, chih TOUPA thu pawt ahi, chiin vagen in, a chi hi.


Zama i mana ni donton deene waani fo dumi do, wala borey kaŋ yaŋ i sanno maayaŋ ga sandi, amma ni ma koy Israyla dumo do. 	 Pau tuam leh pau haksa te kianga sawl na hi zo ngala;


Bannya na nga kamba daŋ nga koyo Ibrahim tanja cire ka ze a se sanni woodin boŋ. 	 Huchiin, sikhain a khut a pu Abraham pheipi nuaiah a golha, huai thu ah a kiangah a kichiamta hi.


Waato kaŋ annabi Hananiya na calo ceeri annabi Irimiya jinda gaa, woodin banda Rabbi sanno kaa Irimiya do ka ne: 	 Huan, jawlnei Hananiain jawlnei Jeremia ngawng akipan hakkol a hihtan nungin Jeremia kiangah TOUPA thi a hongtunga,


A ga tamo barzu k'a gaahamo kulu bagu-bagu. A g'a baa daŋ munaficey banda. Noodin no i ga hẽ ka hinjey kanji. 	 tum nih a hon suah ding a, mi lepchiahte tan bangbang a tangsak ding; huai ah tuh kah leh hagawi a om ding.


Ay go ga woone kulu te mo Baaru Hanna sabbay se, hal ay ma du baa Baaru Hanna albarka ra. 	 Tanchin Hoih jiakin bangkim ka hih jela, a vualjawlnate ka tan sam theihna dingin.


Sohõ binde i goono ga dambara zama araŋ si ga zuru i banda ka margu nd'ey i furkutaray goray laaley ra. Woodin se no i goono g'araŋ wow. 	 huaia amau nuam bawl luatna banga nouten tu-a na bawlsam louh uh lamdang a sa ua, nou a hon-gense nak uhi;


zama Amalekancey da Kanaanancey go noodin araŋ jine. Araŋ mo, takuba g'araŋ zeeri, zama araŋ na banda bare Rabbi ganayaŋo gaa, woodin se no a si araŋ banda.» 	 Na ma uah Amalekte leh Kanante a om uhi, namsaua hihlup na hi phet ding uh: TOUPA na lehngatsantak jiak un na kiang uah TOUPA a om kei ding, a chi a.


Noodin no a na hangawey kaŋ gonda danji ceeri-ceeri, Da koray, da takuba, da wongu jinayey mo. (Wa dangay) 	 Nang tuh thupitak leh hoihtak na hi a, sathah tangte sangin.


Gomni nda suuji nda laakal kanay kaŋ yaŋ ga fun Baaba Irikoy da Yesu Almasihu kaŋ ti Baaba Izo do ga bara iri banda, cimi nda baakasinay ra. 	 Pa Pathian leh, Toupa Jesu Kris, Pa Tapa kianga kipan, hehpihnate, zahngaihnate, lemnate thutak leh itnain i kiang uah a om ding hi.


Yakuba ne: «Abada, ay ga ni ŋwaaray sohõ d'ay du gaakuri ni do, kala ni m'ay fooyaŋey ta ay se, za kaŋ ay di ni moyduma mate kaŋ boro ga di Irikoy moyduma, ni maa ay kaayaŋo kaani mo. 	 Huan, Jakobin, Hilou e, non hehpih theihna leh, hehpihtakin kon kipahman piakte hon sansak in: Pathian mel mu bangin na mel ka mu a, ka tungah lah na kipak ngala.


Kanjey din binde, ay maa i ne i se barkoyaŋ. 	 A kangtalai khet bila ka jak mahmahin, kangtalai khe kipei, chih ahi.


A go mo, araŋ mana kond'a kuro Nangu Hananta ra haray. Doŋ araŋ ma si jaŋ k'a ŋwa Nangoray Hananta ra, mate kaŋ ay ci araŋ se.» 	 Ngaidih ua, a sisan pen mun siangthou ah na la lut sam ua: thu ka piak bang in mun siangthou a na nek ngeingei ding uh eive, chi in.


Woodin sabbay se no ay g'araŋ ŋwaaray araŋ ma baakasinay tabbatandi a se. 	 Huchi a hih jiakin amah lama na itna uh hihkip dingin ka honngen ahi.


Ni ma si gunuwante ŋwaari ŋwa, Ma s'a laam'izey bini mo. 	 Mi sumchit neih tanghou ne ken a anlimte leng duh sam ken.


Ay bay kaŋ araŋ ya Ibrahim haamayaŋ no. Amma araŋ goono ga ceeci araŋ m'ay wi, zama ay sanno sinda goray nangu araŋ do. 	 Abraham suante na hi uh chih ka thei hi, himahle-uchin, honthah na tum ngal ua, ka thuin nou ah omna a neih louh jiakin.


Woodin se no Koy Beero si farhã d'i sahãkooney, A si bakar mo i alatuumey d'i wayborey kaŋ kurnyey bu se, Zama i afo kulu Irikoy wangayaŋ no, Laala goy teekoyaŋ mo no. I meyey kulu goono ga saamotaray salaŋ. Kulu nda yaadin, a futa mana bare, Amma a kamba go sambante hala hõ. 	 Hiai mite piten a pi khial nak uhi, a pite uh hihmanthatin a om nak uhi.


A kond'a Yesu do. Yesu mo n'a guna ka ne: «Ni no ga ti Siman Yonana ize. I ga ne ni se Kefas» (sanda Bitros nooya). 	 Huchiin Jesun amah a na en a, Johan tapa Simon na hi, Kifa a honchii ding uh, a chi a (huai tuh Peter chihna hi).


Noodin mo ay na sundurko jisi, kaŋ ra Rabbi sappa kaŋ a te da Israyla izey din ga bara.» 	 Huai laiah Israel suan te kiang a nakhun, TOUPA thukhun a bawm ka koihta ahi, a chi a.


Ay si bu bo. Fundi n'ay ga te ka Rabbi goyey dede. 	 Ka si kei ding, ka dam ding hi, TOUPA thilhihte tuh ka theisak zo ding.


Araŋ ma ciya bakarawkoyyaŋ, mate kaŋ araŋ Baabo ya Bakarawkoy no. 	 Na Pa un mi a hehpih bangin mi hehpih sam un.


D'a na zunubi te ni se hala sorro iyye zaari fo ra, hala sorro iyye mo a ma ye ni do ka ne: ‹Ay tuubi,› kulu ni m'a yaafa.» 	 Ni khatin na tungah sagih vei thil hihkhialin sagih vei, ka kisik, chia, nang lama a hongkihei nawn leh, na ngaidam ding ahi, a chi a.


Mate no ay ga te ka ni yaafa? Ni izey n'ay furu, I ze da hay fo kaŋ manti irikoy no. Waato kaŋ ay n'i kuru hal i kungu, i na zina goy te. I margu ka te jama kaaruwa fu me gaa. 	 Bangchin ka hon ngaidam thei dia? Na taten a honpaisan ua, Pathian hi loupite louin a kichiam ua, tai taka ka vak nungin ang a kawm ua, kijuak inte ah a kivel hehu uh.


Da ni ga yeeji soola mo k'a salle sargay summaare kaŋ i ga ton, wala sarti toonandiyaŋ sargay, wala saabuyaŋ sargay kaŋ i ga salle Rabbi se, 	 Halmang thillat dinga hiam, thuchiam tangtun dinga kithoihna ding hiam, TOUPA kianga lemna thillat ding hiama bawngtal na hih chiang un:


Yaadin no riiba binikom kulu muraadey bara nd'a, A ga nga koy fundo kom a gaa no. 	 Huchibangin michih punnaa duhgawlte lampi ahi hi; huaia neitute hinna a lak mang sak sek hi.


«Ma salaŋ Israyla izey se ka ne i ma silli bazay ize yaŋ daŋ ngey bankaarayey meyey gaa i zamaney kulu ra. I ma silli suudi fo mo daŋ bazay izey gaa. 	 Israel suante kiangah, a suante uh tanpha a a puan mong ua a gei bawl ding leh, a mong teng geia a dum khak dingin chiin:


Rabbi sanno mo kaa ay do ka ne: 	 Huan TOUPA thu ka kiangah a hongtunga, ka kiangah,


Amma ay gonda hay kayna yaŋ in da nin game ra: kaŋ ni gonda boro fooyaŋ noodin kaŋ yaŋ goono ga Balaam* dondonandiyaŋo gana, nga kaŋ na Balak* dondonandi a ma hartayaŋ hari daŋ Israyla izey jine, hal i ma haŋ kaŋ i sarga toorey se ŋwa ka zina te mo. 	 Himahleh demna zek kon nei, huai laia mi khenkhat Balaam sinsakna juite na ompih jiakin, Israel tate maa kipukna koih ding leh milimte kianga kithoihna thilte ne ding leh kingaihna khelhna hih dingin aman tuh Balak a thuhilha.


Amma goy-teero tu ka ne a se: ‹Ay jine bora, ma fay d'a jiiro wo koyne, hal ay m'a far k'a birji. 	 Huan, aman, a kiangah, Toupa, tukum bek om henla, a kimin ka tou dinga, ekin ka phungvuh tadih dia;


Alfa Zadok da annabi Natan mo na ji soogu a boŋ a ma ciya bonkooni Jihon ra. Za noodin no i kaaru. I go ga farhã hala kwaara kulu mo yooje. Nga no ga ti kosongo kaŋ araŋ goono ga maa din. 	 Huan, siampu Zadok leh jawlnei Nathan in Gihon munah kumpipa dingin sathau a nilh ua: huai akipanin nuamsa takin a pai tou ua, huaiin khopi sung a thawn juajua hi. Na husa jak uh huai ahi,


Kala Heber wando Yayel na kuuru-fu lolo fo da ndarka sambu nga kambe ra, ka koy moso-moso. A na lola daŋ k'a kar kal a koy ganda Sisera boŋo ra, zama jirbi tiŋo no k'a sambu. Sisera binde bu. 	 Huchiin Heber ji Jaelin puanin khetkilhna a laa, sek a tawia, awlchikin a suan pheia, khetkilhnain a haijek ah a khen pai suaka, lei ah a taltaa; a bahin a ihmut lah a lim mahmah ngala; huchiin a sita hi.


A maa ra mo no dumi cindey ga beeje.» 	 Amah min ah Jentelten lametna a nga ding uh, chia a gen a hongtun theihna dingin.


Zama araŋ bay mate kaŋ iri goro Misira laabo ra, da mate kaŋ iri fatta nd'a mo noodin dumi waani-waaney game ra, kaŋ ra araŋ bisa. 	 (Aigupta gama i om dan bang, nam dangte pal paisuaka i pai dan bang uh na thei ua;


Irikoy ne: «Subu nda tuuri izey kaŋ ga hay yaŋ mo ma fatta ka fun laabo ra, da tuuri-nyaŋey kaŋ ga izeyaŋ hay, wo kaŋ gonda gure, i afo kulu nga dumo boŋ.» Yaadin mo no laabo te. 	 Huan, Pathianin, leiin loupate, anteh chi nei te, thei sing, lei amau chi omdan ding banga gah, agah sunga a chi omte omsak hen, a chi a, huchiin huchibang a honghita hi.


Saaya din no ni ga faham da Rabbi humburkumay, Ka Irikoy bayray gar. 	 Huchiin Toupa kihtakna na theisiam dinga, Pathian theihna na mu ding hi.


Izeyaŋ go no kaŋ i zamana ra i ga ngey baabo laali, I si ngey nyaŋo sifa mo. 	 A pa uh hamsiat suan khat a oma, a nu uh vualjawl lou.


Amma Irikoy futu gumo a koyyaŋo sabbay se. Rabbi malayka mo kay a se fonda bindo ra ka te a se kosaray. Balaam go nga farka boŋ ga goro, a bannya hinka goono g'a dum. 	 Huan, a hoh ziak in Pathian a heh mahmah a, huan na lamdal ding in TOUPA angel lampi ah a na ding a. A sabengtung tung a tuang ahi a, a sikhate nih leng a kiang ah a om tei ua.


Bonkoono Dawda binde faaji nda Absalom, zama za kaŋ Amnon jin ka bu, a hin suuru nda woodin. 	 Huan, kumpipa David in Absalom kiang a hoh a ut mahmah a: Amnon tungtang thuah a lung a muangta hi. Amah lah a sita ngal a.


Haŋ kaŋ araŋ ga sambu beene ka salle, i g'a lasaabu danga day karayaŋ do masangu cine, wala reyzin taamu yaŋ do albarka. 	 Huchi in na vei thillat uh phual a buh leh uain tung masa pen ding a sim ahi ding.


Markos mo, da Aristarkos, da Dimas, da Luka, ay goy hangasiney, ikulu ga ni fo. 	 ka naseppih Marka te, Aristarka te, Dema te, Luke ten leng huchibang mah in a honbuk uhi.I Toupa Jesu Kris hehpihna na kha toh om hen. Amen.


Woodin dumi boobo boŋ no Yesu salaŋ i se da misayaŋ, i maayaŋey hina me boŋ. 	 Huan, huchi bang gentehna thu tampiin, a jak theih khomkhom un, thu a kiang uah a gen jel a.


Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Woodin se no ay ze d'ay fundo, ay ga ni nooyandi kuri se, kuri ga ni gaaray mo. Za kaŋ ni mana konna kuri munyaŋ, woodin sabbay se no kuri munyaŋ ga ni gaaray. 	 A hin a ka hin laiteng, sisana dingin ka hon bawl dinga, sisanin a hon delh ding: sisan na huat louh zakin sisanin a hondelh ding, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi.


Ni ma laalakoyey kambey ceeri. Boro laalo mo, ni m'a laala fisi ka kaa taray hala hay kulu ma si cindi. 	 Mi gilousalou ban sutan inla, mi gilou, gitlouhna zong khiain, na muh het louh mateng;


Yaadin cine no i n'i goyo daŋ i kambe ra d'a, waato kaŋ i ga furo Rabbi fuwo ra farilla kaŋ i du ngey kaayo Haruna do din boŋ, danga mate kaŋ cine Rabbi, Israyla Irikoyo n'a lordi nd'a. 	 Huai bel TOUPA, Israelte Pathianin a pu uh Aron thu a napiak, TOUPA in sunga na a sep danding a na sehdan ahi hi.


«Haba, bora kaŋ mana Irikoy ye nga tuguyaŋ do neeya. Amma a de nga arzaka baayaŋo gaa, A na nga boŋ gaabandi nga ibaay laala ra.» 	 Huai na hih jiakin, khantwan in kipahthu kon hilh ding: na misiangthoute mitmuhah na min ka ngakngak ding, a hoih ngala.


Elkana ize, Yeroham ize, Eliyel ize, Towa ize, 	 Elkan tapa, Jeroham tapa, Eliel tapa, Toa tapa;


Guna, ay goono ga kay fu meyo gaa, ay goono ga kar-kar. Da boro fo maa ay jinda ka meyo fiti, kulu ay ga furo a do, ya ŋwa a banda, nga mo ma ŋwa ay banda. 	 Ngaiin, kongkhaka dingin ka kiu hi: min ka aw a jaka kong a hon leh, a kiangah ka lut dia amah toh nitakan ka ne dia, aman leng kei toh a ne ding.


Waato kaŋ araŋ di Nahas, Amon izey bonkoono, nga mo fatta araŋ gaa, kal araŋ ne ay se: ‹Abada! Kala day i ma bonkooni daŋ, a m'iri may.› A go mo, Rabbi araŋ Irikoyo no ga ti araŋ bonkoono! 	 Huan, Ammon suante kumpipa Nahas nou hondou dingin a hongkuan chih na theih tak un ka kiangah, ahi kei, kumpipan vai hon hawmsak hen, na chi ua; TOUPA Pathian lah na kumpipa uh ahi gige ngala.


Borey kaŋ dake i gaa, Yeriko borey no, ngey mo cina. I jarga Zakkur Imri ize, nga mo cina. 	 Huan amah zomin Jeriko miten a lam uh. Huan amau zomin Imri tapa Zakkurin a lam hi.


Doonkoy jine bora se. I m'a doon da moolo beeri karyaŋ. Dawda baytu fo no. 	 Pathian aw, ka thumna ah bil nadoh inla; hehpih ka ngetna ah kisel ken.


Lawiti cindey se, danga Merari izey se, i du Zabluna kunda ra Rimmon da nga kuray nangey, da Tabor da nga kuray nangey. 	 Levi mite omlaite kiangah, Merari tapate, Zebulun nam akipana piak ahi, Rimmono a huapkhakte toh, Tabor a huapkhakte toh:


Amma Dawda baaba, Efrat kwaara boro ize, Baytlahami, Yahudiya wano boro no, kaŋ se i ga ne Yasse, a gonda ize alboro ahakku. Bora din binde ga zeen no Sawulu zamana waate, gayante mo no borey ra. 	 Huan, David Jesai tapa ahi a, amah bel Bethlehem-Judaa Ephrat mi ahi a, tapa giat a nei hi; amah bel Saulain vai a hawm laiin tek tak ahi khina, tek taka ngaih ahikhin hi.


Ni moy go ga di ay za ay go kuri gude. Jirbey kaŋ ni waadu ay se mo, ni n'i kabu, I n'i kulu hantum ni tira ra, Za waati kaŋ baa afo mana te jina. 	 Ka lim kibawl kim nailou tuh na mitin a mu-a, na laibu ah ka hiangte tengteng gelh vek ahi, ani sima bawlin a om jela, khat leng a om nai louh laiin.


Da manti kaŋ i na jirbey din dunguriyandi, doŋ fundikooni si no kaŋ ga du faaba. Amma suubanantey sabbay se no i g'i gazandi. 	 Huan, huai nite tuh hihtom hikei leh mihing himhim dam in a pawtkei ding uh; a hihhang in, telte jiak in huai nite tuh hihtom ahi ding.


I kande Irikoy sundurko mo k'a jisi hukumo kaŋ Dawda sinji a se din ra. A na sargay kaŋ i ga ton da saabuyaŋ sargayyaŋ mo salle Irikoy jine. 	 Huchiin Pathian bawm a honla lut ua, puanin Davidin a bawlsak, laizang ah a koihta uhi: huan Pathian maah halmang thillatte leh lemna thillatte a lan uhi.


Dawda mo ne Irikoy se: «Ay na zunubi te gumo, za kaŋ ay na hayo wo te. Amma sohõ, ay ga ni ŋwaaray, ma ay, ni tamo laala tuusu ka kaa, zama ay na saamotaray te gumo.» 	 Huan Davidin Pathian kiangah, Hiai thil ka nahihna ah nakpi takin ka nahihkhialta ahi; himahleh na sikha thulimlouhna hehpihtakin ngaidamin, haihuai takin ka nahihta ahi, a chi a.


Wura korayey kaŋ yaŋ go Hadad-Ezer tamey se ga jare doŋ, Dawda n'i ku ka kand'ey Urusalima. 	 Huan, David in Hadadezer pawlte dangka-eng lumte a laksak a, Jerusalem ah a paipih a.


A na daabula daŋ Irikoy nangora me gaa. 	 Huan Biakbuk kongkhak ah puankhai a khai hi.


Abner ne a se: «Ma bare kambe ŋwaari wala kambe wow haray, ka afo di arwasey din ra, k'a guuru kwaayo ta.» Amma Asahel wangu ka fay d'a ganayaŋ. 	 Huan, Abner in a kiang ah, Na taklam hiam, na veilam hiam ah pial inla, tangval khat man inla, a kigalvanna laksak in, a chi a. Himahleh Asahel in amah a delh a pialsan nuam tuankei.


A suuban nga ma gurzugay Irikoy borey banda ka bisa nga ma zunubi kaani ŋwa alwaati kayna fo. 	 sawtlou kal a dia khelhna nawpna kipahpih sangin Pathian mite tawh sukgentheihna thuak a tel zawta hi;


A se no ay ciya saajawko, mate kaŋ Irikoy n'ay daŋ goyo wo ra araŋ se, zama ay ma Irikoy sanno toonanta _waazu__. 	 Noua dinga Pathian nasepna kei kianga piaka om bangjelin huai saptuam nasempa ka honghita, Pathian thu bukim taka theisak dingin.


Curo fa din mo, a m'a sambu. A ma sedre bundo sambu mo, da zu cira din, da hissopo. A m'i sufu, ngey da curo fundikoono, cura kaŋ i wi hari zuru haro boŋ din kuro ra. 	 Vasa hing pen, sidar singte, khauzang sante, husopte, vasa hing toh a tawi ding a, luitui tung a vasa gohsa sisan ah a diah vek ding a:


Adilante ga bu, boro kulu baa si nd'a. Borey kaŋ gonda anniya Irikoy ganayaŋ ra mo ga te ka si, Amma boro si no kaŋ ga laakal ka bay kaŋ adilante ga dira no zama nga ma si di laala kaŋ ga kaa. 	 mi diktat a mang jel ua, kuamahin a lungsim un a ngaihtuah kei nak uh, Pathian limsakmite leng lak mangin a om jel ua, mi diktat thil hoihlou hongtung ding akipan lak mang ahi nak uh chih kuamahin a ngaihtuah sam kei uhi.


Ohola wo na kaaruwataray te za a go ay hiija ra. A bina kulu ye nga baakoy gaa, kaŋ ga ti a gorokasiney Assiriyancey, 	 Huan Aholah keia a hih nungin a huk mang nawn a, a deihtak, a inveng, Assuria a nounou a;


Yakuba goono ga maafe fo te kaŋ Isuwa kaa ka fun saajo ra, a go, a lakaw. 	 Huan, Jakobin be a huana; huan, Esau gam kuan a hongtunga, a tawl mahmaha:


Boro laalo ga me-daabu ta ganda ra, Zama nga ma ciiti fondo siirandi se. 	 Mi gilouin a sunga kipanin thilpiak a la khiaa, vaihawmna lampi kilawmlou sak dingin.


Sohõ binde, m'ay naŋ hal ay futa ma koroŋ i boŋ, ay m'i kulu ŋwa! Ay ma dumi bambata te mo da nin.» 	 Huaijiakin tuin a tung ua ka thangpaihna a puah jaka, amaute ka hul theihna dingin honomsak maimai un: huchiin nam thupiin ka honbawl ding a chi a.


Ay g'a yanjekaarey kar ka zeeri a jine, Ay ma borey kaŋ yaŋ ga konn'a mo kar. 	 Amah kiangah bel ka ginomna leh ka chitna a om ding hi; ka min jiakin a ki tuh pahtawiin a om ding hi.


Cin ay daarijo boŋ ay n'a ceeci, Nga kaŋ ay bina ga ba, Ay n'a ceeci, amma ay mana du a. 	 Janin ka lupna tungah amah ka khain a it ka zonga: ka zong a, himahleh amah ka mu kei.


I ma kande hincin jindi fo mo kaŋ ga te zunubi se sargay. I m'i tonton han kulu sarga kaŋ i ga ton gaa, nga nda nga ŋwaari sarga d'a haŋyaŋ sarga. 	 Khelh thoihna ding keltal khat toh; halmang thillat lat gige leh huai a tangbuang thillat leh huai a dawn ding thillat sim lou in.


Ni m'a taasey, d'a kawrey, d'a haŋ gaasey d'a kusey te da wura hanno, wo kaŋ yaŋ i ga sooguyaŋ sargay te d'ey. 	 Huan huaia kuangte, huaia keute, huaia sinte, huaia noute, a sitna dingin na bawl ding hi: huaite dangkaeng takin na bawl ding hi.


Haruna banda, kaŋ ga ti alfagey, i birney kulu ga ti iway cindi hinza, ngey nda ngey kuray nangey. 	 Aron suan, siampute khopi tengteng khopi sawm leh thum ahi, a kim a velte toh.


Zama d'afo kaŋ, afa ga nga hangasino tunandi. Amma kaari boro kaŋ go nga hinne waati kaŋ a kaŋ, A sinda boro kaŋ g'a tunandi. 	 Puk le uh, khatin a lawm phong ding a hih jiakin: himahleh a puk chianga amah kiaa oma, amah phong ding midang neilou tung a gik hi.


Ya araŋ habo kuray gorokoy, wa hẽ, Zama Kanaana gorokoy kulu ga halaci. Borey kulu kaŋ yaŋ go ga nzarfu tiŋa neesi, I g'i tuusu ka kaa mo. 	 Chiau un, nou Maktes-a tengte, sumsin mite tengteng a omta kei ua; dangka teh te tengteng sat khiakin a om uhi.


Wa farhã beeje ra, kankami ra mo araŋ ma suuru. Wa mo ye adduwa ra. 	 Lametna lamah, kipak unla; gimthuakna lamah, kuhkal unla; thumna lamah, thum teitei unla;


Amma haya kaŋ ay te din, ay maa beera sabbay se no ay n'a te, zama i ma s'a ziibandi dumi cindey jine, kaŋ ra Israyla bara ga goro. Dumi cindey din jine no ay n'ay boŋ cabe Israyla se, waato kaŋ ay n'i kaa Misira laabo ra. 	 Himahleh, keimah min jiakin ka gamtang zotaa, a omna namte uh mitmuhin Aigupta gam akipan pi khiain a kiang uah ka kitheisaka, huai namte mitmuhin ka min gensiata a om louhna dingin.


Kala nga mo n'i cabe meyo kaŋ ga furo birno ra. I na kwaara kar da takuba, amma i na bora din naŋ a ma koy, nga nda nga almayaaley kulu. 	 Huan, khopi sung lutna a ensaka, huchiin namsauin huai khua a sual ua; huai mipa leh a inkuanpihte tengteng bel a hawi uhi.


Ya Rabbi, kala waatifo? Ni ga soobay ka tugu no hal abada? Waatifo no ni futa kaŋ ga ŋwa sanda danji cine wo ga ban? 	 Aw, ka hun a tom dingdan theigige inla; mihing tate tengteng siam gina kei natel chia!


A sabbay se a ne Zabura fo ra koyne: ‹Ni si naŋ ni wane Hanna ma fumbu.› 	 Huaijiakin Sam dangah, Na Mi Siangthou muatmang na phal kei ding, a chi behlap hi.


Boro zambarey baayaŋ kaŋ n'ay windi nda gaaba, I humburkumay s'ay di. 	 TOUPA aw, thou inla; ka Pathian aw honhondamin: kei a hondoute tengteng tuh a biang guh uah na khen pahpaha; Pathian limsaklou mite ha tuh na kikhong saka;Hotdamna tuh TOUPA-a ahi: Na vualjawlna tuh na mite tungah om hen. Selah.


Ni fafa hinka sanda day jeer'ize taway hinka no jeeri nya do, Kaŋ yaŋ ga kuru waaliya bokey game ra. 	 Na nawite zuktal nou nih phikte a bang ua, lili pak laka tate.


Zama bonkoono gonda hiyaŋ kaŋ ga koy Tarsis Hiram tamey banda. Jiiri hinza kulu ra Tarsis hiyey ga kaa sorro fo. I ga kande wura da nzarfu nda cebeeri hinjeyaŋ da foono beeriyaŋ da makka curoyaŋ. 	 Kumpipan long hon, Huram sikha te, Tarsis a hoh sek kikop pih anei a, kum thu m hal zeel in, Tarsis long honin dangkaeng te, dangkasik te, saiha te, jawng te, utong te, a hon paw sek hi.


Haw nya da urs* ga kuru care banda, Izey mo ga kani nangu folloŋ. Muusu beeri mo ga subu ŋwa danga yeeji cine. 	 Huan, bawng leh vompi a gamta khawm ding ua; a noute uh a bok khawm chiptep ta ding uh; huan humpinelkaiin bawngtal bangin buhpawl a neta ding.


A ga ciya mo, saaya kaŋ ay ga kande beene hirriyaŋ ndunnya boŋ, boro ga di sajeera hirriyaŋo ra. 	 Huan, hichi ahi dinga, leitunga mei ka kaisakin sakhituihup meiah a kimu ding,


Ay ga ni ŋwaaray, ma naŋ ay ma daŋandi ka di laabu hanna din kaŋ go Urdun se ya-haray, da tondey boŋ laabu hanna din, da Liban mo.» 	 Hon galkah sak inla, Jordan gal a gam hoihtak, huai tang kilawm tak leh Lebanon hon mu sak dih ve, chi in.


Fuwo me gaa batama kaŋ go fuwo jine mo, a salleyaŋ kambe kar waranka no, ka saba nda fuwo tafayyaŋ. A tafayyaŋo mo kambe kar way no fuwo jine. 	 Huan, huai ina mun siangthou ma lama inlim bel ain vailam tan tong sawmniha sau ahi a, a ma lamapen vailam bel tong sawm ahi.


Hawfunay ga konda boro hala jirbi tiŋo ra, Dirgaykom mo ga maa haray. 	 Thadahna nakpia ihmutna ah a paia; huan mi thadahin gilkial a thuak ding.


Amma Bitros ne: «Hananiya, ifo se no Saytan* na ni bina toonandi ya-cine hala ni ma taari Biya Hanna se, hala ni ma ni batama nooro fay ka jara gaay? 	 Himahleh, Peterin, Kha Siangthou khem ding leh gamman a khen imdingin bangdia Setanin na lungtang hihkhauh ahia?


Suuji nda laakal kanay da baakasinay ma tonton araŋ gaa. 	 Hehpihnate, lemnate, itnate na tunguah hihkhanin om hen.


Wa baytu Rabbi se da saabuyaŋ. Wa sifayaŋ baytu te iri Irikoyo se da moolo beeri. 	 Kipahthugena Toupa pahtawiin lasa unla; kaihging toh I Pathian phatin lasa un


Israyla izey binde kaŋ yaŋ go Urusalima ra te jirbi iyye i goono ga buuru kaŋ sinda dalbu bato haggoy da farhã gumo. Lawi borey da alfagey mo goono ga Rabbi sifa zaari ka koy zaari. Baytu jinayey kaŋ yaŋ gonda jinde beeri, i goono ga baytu Rabbi se d'ey. 	 Huan, Israel mi Jerusalem omten tanghou silngou sohlouh ankuangluina nuamsa takin ni sagih a zang ua; huan, Levite leh siamputen kaihging ngaihtak toh TOUPA pahtawia lasain ni tengin TOUPA a phat uh.


Day, waati kaŋ ni n'a gaaray k'a sallama, Ni go ga yanje nd'a no. Rabbi funsuyaŋ korna no a n'i gaaray d'a wayna funay hawo zaaro ra. 	 Amah na pai mangsak laiin a hun lelin amah na sela: suahlam huih nun niin a hu thupitakin amah a mutlengta hi.


Rabbi di woodin, a n'i fanta mo, A ize arey d'a ize wayey zukuyaŋ sabbay se. 	 Huai TOUPAN a mua. A mudaha, tanu leh tapate hih heh jiakin.


Bilatos ne i se: «Ifo se? Hari laalo woofo no a te?» Amma i kaati ka tonton ka ne: «A kanji!» 	 Huan, Pilatin a kiang uah, Bang din maw? Bang a hihkhiala ahia? a chi a. Himahleh amau tuh, Kros ah kilhden in, chiin, a kikou semsem ua.


M'i lordi nda hayey din, hal i ma goro jance hari si. 	 Gensiat bei a a om theihna ding un huai thu bang leng pia in.


I te zaama a boŋ mo Feej'izo kuro da ngey seeda sanno sabbay se. I mana ba ngey fundey mo hal i mana wangu ngey ma bu. 	 Huan Belamnou sisan jiak leh theihpih uh thu jiakin amah tungah tuh a vual zouta ua; huan sihtan phain leng a hinna uh a it kei uhi.


Amon izey sanno neeya: Yaa no Rabbi ci: Mate no? Israyla sinda ize aruyaŋ no? Wala a sinda tubuko no? Man gaa sabaabo kaŋ naŋ Malkam na Gad tubu, Hal a borey goono ga goro Gad galley ra? 	 Amon Tate thu, TOUPAN hichiin a chi: Israelin tate a nei ka hia? Gouluahmi neilou hia? Bangachia ahia Gad Milkomin a tan louha, a mite khopitea a ten uh;


Waato kaŋ ay ziji ka koy tondi kuuko ra ka du tondi walhẽy kaŋ yaŋ gonda sappa kaŋ Rabbi te d'araŋ din sanney, ay goro tondo ra mo zaari waytaaci da cin waytaaci. Yana ŋwaari ŋwa, yana hari haŋ mo. 	 Suangpek, na kiang ua TOUPAN thu a khunna suangpek la dinga tanga ka vahoh touh laiin ni sawmli leh jan sawmli tangah ka vaoma; tanghou lah ka ne keia, tui leng ka dawn sam kei hi.


Samson wando mo hẽ Samson jine ka ne: «Ni ga konna ay day no, ni si ba ay. Ni na jand'izo ci ay dumey izey se, amma ni man'a feerijo ci ay se.» Samson ne a se: «A go, ay man'a ci ay baaba wala ay nya se. May ci nin hala y'a ci ni se?» 	 Huchiin Samson ji a maah a kappa, Non na it keia, Non nahua ahi zo ve; ka chite lah thuhak na dong ngala, kei bel na honhilhchian ngal keia, a chi a. Huan, aman a kiangah ngaiin, ka nu leh pa leng ka hilh kei, nang ka honhilh dia hia? a chi a.


Amma mate kaŋ Nuhu jirbey te d'a, yaadin no Boro* Izo bangayyaŋo mo ga te d'a. 	 Huan, Noa damlai bang in Mihing Tapa hongpai nawnna tuh ahi ding.


Ize fa maa Gerson, zama Musa ne: «Ay na yawtaray te laabu waani ra.» 	 Huailain Jethro, Mosi sungpan, Zippora, Mosi ji, a sawlkik nungin a laa;


Da binde ni ne ni bina ra: «Ifo se no hayey din du ay?» To, ni zunubi beero se no i na ni jalli kaa taray, Toonye na ni ce kondey gana. 	 Bangjiakin ahia hiaite ka tunga a hongtun? chi sim na hih leh, na thulimlouhna jiakin ahi na nik lem a hiha na vuaktanna a kimuh.


A go zuray ra guuru wongu jinay se, Kala guuru-say biraw hayyaŋ g'a fun, 	 Sik galvan akipan a tai dia, huan dal thalin amah a kap pailet ding.


Za mo bo a ye ka furo Irikoy windo ra. Borey kulu goono ga kaa a do, a goro mo k'i dondonandi. 	 Huan, jingin Pathian biakin ah a lut nawna, mi tengteng a kiangah a hongpai ua; huan, amah a tu a, amau thu a hilh a.


A fongu nga alkawlo kaŋ nga te i se din gaa, A baakasinay suuji beero boŋ mo a jalla i gaa. 	 A thukhun tuh amau a theisak gigea a chitna thupidan bang jelin alungsim a kisikta hi.


Malaykey boŋ a ne: «A ga nga malaykey te haw faaruyaŋ. A ga nga goy-teerey mo te danji beele.» 	 Huan, angelte tungtangthu ah hiai agen a; Aman zaw a angelte huih in a suaksak a, anasemte leng meikuang in a suaksak hi, chih.


A binde koy zama nga ma Yahuda alborey margu se, amma a gay hal a bisa jirbey kaŋ yaŋ i kosu a se. 	 Huchi in Amasa Juda mite sam khawm ding in a kuan a; himahleh a hun sehsak sang in a vatam sawt zota hi.


A ye ka batu jirbi iyye fo, a na koloŋa taŋ koyne a ma fun hiyo ra. 	 Huan, ni sagih dang a ngak nawn laia; huan, vakhu long akipanin a khah khe nawna;


Jare fo ga kay Furoyaŋ Meyo do haray, jare fo mo windi meyo kaŋ go batukoy banda haray. Yaadin no araŋ ga haggoy da Rabbi windo batuyaŋ ka furu care gaa. 	 Huan, seh thum suah seh khat bel Sur kulh kongpi ah na om ding uh; huchibangin in na veng ding ua, a dalmi in na om ding uhi.


Hawjiyey jaŋ nangu kaŋ ga tugu, Kuro jine borey mo jaŋ yanayaŋ fondo. 	 Belamchingmiten taimangna lampi a neikei ding ua, belam hon laka makaitenleng pelhna lampi a neikei ding uh.


A ne i se: «Ne ka guna jirbi hinza, araŋ ma ye ka kaa ay do.» Kala jama tun ka dira. 	 Huan, aman akiang uah Nithum khit chiang in hong pai non jaw un, a chi a. Huchiin mipite kihem khia uhi.


Jiiri way cindi hinkanta ra, a handu way cindi hinkanta zaari sintina, kala Rabbi sanno kaa ay do ka ne: 	 Huan hiai ahi, kum sawmlehnihna, kha sawmlehnihna, huai kha ni khat nia TOUPA thu ka kianga hong tung:


Ay maa sargay feema mo ne: «Oho, ya Rabbi Irikoy, Hina-Kulu-Koyo, ni ciitey ya cimi-cimi wane yaŋ no, adilitaraykoyyaŋ mo no.» 	 Huan maitamin, A hi, Toupa Pathian aw, Bangkimhihthei, na vaihawmte tuh a dikin a diktathuai hi, a chih ka zata hi.


Waati kaŋ ay ga Artemas wala Ticikos donton ni do, kala ni ma ni hina kulu te ka kaa ay do Nikobolis kwaara, zama ay sijiri ka jawo te noodin no. 	 Artema hiam, Taikika hiam, na kiang a ka hon sawl chiang in, Nikopoli khua ah ka kiang ah hongpai teitei in; hiailai a phalbi zat ka tum ngal a.


wala a na boro fo catu nda tondi kaŋ ga hin ka boro wi, hal a bu mo, amma a mana di a, a manti a ibare mo no, wala a mana haw nga ma hasarawo te a se, 	 A melma leng hi lou a, a poikhoih tum leng hi tuan lou a suang hiam a den a, mi a na sih a, a hih leh:


Israyla ya feeji say-sayante yaŋ no, Muusu beerey n'a gaaray. Sintina Assiriya bonkoono no k'a ŋwa, Kokor banda Babila bonkoono Nebukadnezzar mo n'a biriyey kaama-kaama. 	 Isreal bel belam dalh jak ahia; humpinelkaiten a delh mang ua; Assuria kumpipan amah a ne phota, a tawpin Babulon kumpipa Nebukadnezzarin a guhte a haijanta hi.


Gaa no Musa na nga anzura sallama. Nga mo dira ka ye nga laabu. 	 Huchiin Mosiin a sungpa a paisaka; amah gam lamah a pai vengveng hi.


Zama i kulu miila ga ti ngey m'iri humburandi. I si ne kal iri kambey ga yay goyo ra, hala iri ma si hin k'a te. Amma sohõ, ya Irikoy, m'ay kambey gaabandi! 	 Amau lah, Hih louh a hihna dingin, nasepna akipan a khutte uh hatlouhsakin a om ding, chia honlausak a ut chiat ngal ua. Himahleh tuin Aw Pathian, nang ka khutte hatsakin.


Ay g'a no aloomar kuuku hal a ma ne a wasa, Ay g'ay faaba mo bangandi a se.» 	 Damsawtnain ka hihlungkim dinga, ka hotdamna leng ka musak ding hi.


Ganji farka way doona saajo ra goray, Nga kaŋ ga haw ta nda nga bine anniya, D'a tun, may no ga hin k'a bare? Aru kulu kaŋ g'a ceeci si farga nd'a ceeciyaŋ, A kubayyaŋ handu no i ga du a. 	 Gam sa bengtung gamdaia om sek, a huk laia dak uau uaua dik vuvut bang; a utna kuan ahia dal sou ding? A zongmi kihihgim nuam dah leh, a hunin a mu na ding uh.


Ahab binde donton ka ne i ma Israyla izey kulu ce, ka annabey mo margu i ma koy Karmel tondo boŋ. 	 Huchiin Ahab in Israel suante tengteng kiangah mi a sawla, jawlnei te karmel tangah a sam khawma.


d'araŋ ga ba araŋ ma sargay summaare fo salle nda danji Rabbi se, a ma ciya sargay summaare kaŋ i ga ton, wala sarti toonandiyaŋ sargay, wala bine yadda nooyaŋ sargay, wala araŋ sududuyaŋ haney wane, hal a ma te haw kaŋ ga kaan Rabbi se, kal i ma sarga kaa feeji kurey, wala haw kurey ra. 	 TOUPA kianga meia thillat, halmang thillat hiam, thuchiam tangtung dinga na kithoihna uhiam, noumau utthu a thillat hiam, na ankuanglui hunbi uh hiam, ganhon laka hiam, belam hon laka hiam TOUPA adinga gimlim bawl ding hiama na lat chiang un:


I n'ay no tay ay ma ŋwa, Ay jaw maayaŋo ra mo i n'ay no hari mooro ya haŋ. 	 A ma ua a dohkan uh thang honghi hen; khamuang taka a om lai un pial honghi hen.


A ne: «I ma Rabbi, Israyla Irikoyo sifa, nga kaŋ salaŋ da nga me ay baaba Dawda se, a n'a toonandi mo nda nga kambe. 	 Huan, aman, Toupa, Israelte Pathian, ka pa David kianga amah kam mahmaha,


Israyla izey na gata sinji Jilgal ra. I na Paska* bato te hando jirbi way cindi taacanta wiciri kambo, Yeriko batama ra haray. 	 Huan, Israel suanten Gilgal ahommun a bawl ua; huan, Jeriko phaijang khawngah ni li ni, nitakin Paikan a kipahpih uhi.


Yaadin cine no Yasuwa na Ayi ton d'a, ka te laabu gusam hal abada, kurmu nooya hala ka kaa hunkuna. 	 Huchiin Josuain Ai khua a hal a, khantawn adingin leivumin a bawla, tutanin hihgam ahi hi.


Ay ga fongu Rabbi goyey, Daahir ay ga fongu ni waato dambara goyey. 	 Na nasep tengteng ka ngaihtuah dinga, na thilhihte leng ka sut ding hi, ka chi a.


A ga tilas ay ma fooma, baa kaŋ a sinda nafa. Kulu nda yaadin ay ga kande diyaŋey da bangayyaŋey kaŋ fun Rabbi do baaru. 	 Ka kiuangsak himhim ding ahi. Ka metna ding jaw om het keia, himehleh Toupa kianga kipan kilakna leh theihsakna thu ka gen zom mai deh.


I ga ni tambe ngey kambey ra, zama ni ma si ni ce nuku tondi gaa.› » 	 chih leh, a khut un hondom ding ua, huchilou injaw na khein suang na sui khading, chih gelh ahi ngala, a chi a.


waato din gaa alfaga ma guna ka di. Da dooro go a gaahamo kulu gaa, a ma ci bora se kaŋ a ga hanan zama a kulu ye ka kwaaray. A ga hanan. 	 Huan, ngaidih, phak in a sa tengteng a bop suak sa a hihleh, hii veimi a siang chih a phuang ding ahi: a kaang khinta a, a siangthou ta ahi.


Ya Rabbi, manti iri wo bo, manti iri wo bo, Amma i ma ni maa beerandi, Ni baakasinay suujo da ni cimo sabbay se. 	 TOUPA aw, kou honpelou in, koumau honpe louin, na min thupina pe jawin, na chitna leh na thutak jiakin.


Iri fundey koma sanda curo kaŋ du ka fun kol'izeyaŋ hirrimi ra. Hirrimo pati, iri mo du ka koma. 	 Thangkamte thang akipat vasa a suakta bangin I hinna a suakta hi, thang a setaa, eite I suakta zenzen uhi.Honpanpihna ding tuh TOUPA lei leh van bawlpa min ah a om chiin.


I kand'ey Sikem laabu k'i daŋ sarayey ra kaŋ Ibrahim day da nzarfu Hamor izey gaa Sikem ra. 	 Sikem khua ah a jawng tung ua, Abrahamin Sikem khua a Emmor tapate laka dangka suma a lei han ah a vuita hi.


Ay goono ga guna kala hillo na boŋ sifayaŋ sanni bambatayaŋ ci. Ay soobay ga guna kal i na ganji hamo din wi, i n'a gaahamo halaci, i n'a daŋ danji ra zama a ma ton. 	 Huai kiin a gen thu thupite aw jiakin huai laiin ka ena, Hichia ka et laiin, huai gamsa tuh thahin a oma; a pumpi hihsiatin a oma; huan meia hal dinga piakkhiatin a om.


Amma baa kaŋ iri goono ga dira gaaham woone ra, kulu nda yaadin iri si wongu te Adam-ize alhaalo boŋ. 	 Sa ah om mahleng, sa kidou bangin i dou kei ua,


Merari izey mo neeya, i almayaaley boŋ: Mali nda Musi. Woodin yaŋ ga ti Lawitey kunda i kaayey dumey boŋ. 	 Amau suangpa Merari tapate Mali leh Musi ahi uh. Hiaite a inkuan uh bangjela Levite suante ahi uhi.


Hanoku na Iradu hay, Iradu mo na Metusayel hay, Metusayel mo na Lameku hay. 	 Huan, Enokin tapa Irad a neia: Iradin tapa Mahujael a neia: Mahujaelin tapa Methusael a neia; Methusaelin tapa Lamek a ni hi.


Boro kaŋ gonda taali ga jare, A fonda ga siiri no gumo, Amma hanante ciine ra, a goyo ga kay hal a ma boori. 	 Amah mohnaa dimpa lampi a kawi mahmah; himahleh misiangthou a hihleh, a thilhih a dik ahi.


Ay binde n'ay dukuro gusam i boŋ, ay n'i ŋwa ka ban d'ay futay korna danjo. Ay n'i fonda alhakko candi ka kande i boŋ. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Huaijiakin a tunguah ka hehna ka sung botaa, ka thangpaihnain meiin ka hal mangta ahi; a om dan ngei uh a tunguah ka thangpaihnain meiin ka hal mangta ahi; a om dan ngei uh a tunguah ka tungsak ahi, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi, chi in, a chi a. 23 AHOLAH LEH AHOLIBAH HUKNA GENTEHNAIN NAMDANG ZOP GENSIAT


Saaya din Daniyel tu bonkoono jine ka ne: «Gaay ni nooyaŋey, ma ni alhakko mo no boro fo se. Kulu nda yaadin, ay ga hantumo caw bonkoono se, ay m'a bayrandi nd'a feerijo mo. 	 Huchiin Danialin a dawnga kumpipa maah, Na thilpiakte nangmah kiangah hi jaw henla, na kipahmante midang kiangah pe jawin; ahi-alah kumpipa kiangah laigelh ka sim dinga, a hilhchetna amah ka theisak ding.


Da ni nooyaŋo mo ga ti ŋwaari sargay kaŋ i ga haagu haaguyaŋ cambu ra, i m'a te da hamni baano nda ji. 	 Huan, na thillat kan bel a kan, tangbuang thillat a hih leh tangbuang nel dimdem leh sathau a bawl ahi ding hi.


Kal a na Bitros da Zabadi ize hinka din sambu nga banda. A bina sintin ka sara ka taabi gumo. 	 Huan, Peter leh Zebedai tapate nih a pi a, a lungkham in a hong mangbang mahmahta a.


Ay n'ay hin sanney no i se, ay n'i bayrandi nd'ay farilley, kaŋ da boro n'i haggoy a ga funa i do. 	 Huan ka dan bawlte amaute ka piaa, ka thugelte ka ensaka, huai min a zuih ua a hinna dingun.


Yefunna ize Kaleb mo, a izey neeya: Iru, Ela, Naam. Ela ize mo Kenaz. 	 Huan Jephunne tapa Kaleb tapate; Iru, Ela, leh Naam: huan Ela tapate; huan Kenaz.


Waato din gaa no i faham d'a sanno, manti buuru dalbu* sanni no a goono ga te ngey se, ka ne i ma laakal d'a, amma Farisi fonda borey da Sadusi fonda borey dondonandiyaŋo gaa no a go. 	 Huaitak in tanghou silngou lak a pilvang ding in a sawlkei a. Pharisaite leh Saddukaite thulhilhna lak a pilvang ding in amau a sawl jaw chih a hon theita uh.


Saaya kaŋ Belsazzar na duvaŋo taba, kal a lordi ka ne i ma kande wura nda nzarfu jinayey kaŋ a kaayo Nebukadnezzar kande ka fun Irikoy fuwo kaŋ go Urusalima ra, zama bonkoono da nga koy kayney da bonkoono wandey d'a wahayey, i ma haŋ jinayey din ra. 	 Belsazarin, uain a chep laiin, a pa Nebukadnezzarin Jerusalema om biakin akipana a lak dangkaeng leh dangka tuiumbelsuante honla dingin thu a piaa; huchia kumpipa leh a toupate, a jite leh a meiten huaitea a dawn theihna ding un.


Yesu ye ka koy Galili Biya _Hanna__ dabaro ra. A baaro mo koy laabo windanta kulu ra. 	 Huan, Jesu tuh Kha thilhihtheihnain Galili gamah a pai nawnta a; huan, a tanchin huai kim gam tengah a thangta.


Ay baakwa salaŋ ka ne ay se: «Ya ay baakwa, nin kaŋ ga sogo, Ma tun ka fatta. 	 Ka ngaihnouin thu a gena, ka kiangah Thou in, ka it, ka kilawmnou, hongpai mangin, a chi a.


Waati din gaa no, Amalekancey da Kanaanancey kaŋ yaŋ goono ga goro tudo din boŋ zumbu ka borey kar k'i zeeri kal i koy ka to Horma. 	 Huchiin huai muala om Amalekte leh Kanante a hongkuan suk ua, a sual ua, Horma tanphain amau a sat puk phengphung maimah uhi.


D'a mana ihinza din te a se mo, kal a ma fatta yaadin gomni, manti nda nooru. 	 Huan a tunga hiai thumte a hih keileh, sum leh pai louin amah nuamlenin, a pawt khe ding hi.


Yesu ne i se: «Annabi si jaŋ darza, kala nga laabo ra, da nga dumey ra, da nga windo ra mo.» 	 Huan, Jesun, a kiang uah, Jawlnei jaw amah kholam ah, amah behte lakah, amah in kia loungal ah pahtawi louhin a om ngei kei, a chi a.


Isaka mo ne nga izo se: «Mate no ni te ka du a da waasi ya-cine, ay izo?» Nga mo ne: «Rabbi ni Irikoyo no k'ay no saaya.» 	 Huan, Isaakin, a tapa kiangah, ka tapa, bangchidan ahia, hong man gang na tel chia? A chia.


Zama jama goono g'i banda gana ka wurru ka ne: «Wa konda k'a wi!» 	 Mi tengtengin, hihmangthang un, chia kikouin, a jui huthut ngal ua.


Kal ay ma bay sanney kaŋ yaŋ a ga tu ay se d'a, Ya faham da haŋ kaŋ a ga ci ay se. 	 A honna dawnna ding thute ka thei dia, huan bang ahia ka kianga a gen ding ka theisiam ding.


Ni ya ibeeri no saaware ra, ni ya Hinkoy no ni goyo ra, ni moy go ga feeri no ka di Adam-izey muraadey kulu, zama ni ma bana boro kulu se nga goyo boŋ, d'a goyo nafa mo boŋ. 	 Thilgel siam tak, thilhihthei tak, mihing tate imdan tengteng mu chianpa:


I goono ga kay nangu mooro a gurzuga humburkumay sabbay se ka ne: «Kaari! Kaari! Babila* birni beero, birni gaabikoono. Zama guuru folloŋ ra no ni ciito kaa.» 	 Hihnata a omna tuh kihtaa gamla pai dingin, Tunggik, tunggik, kho thupi Babulon kho hat! Dak kal khat sunga na tunga vaihawmna a hongtuntak jiakin chi unteh.


Amma woone no ni gonda: Ni ga konna Nikalawitey* goyey, haŋ kaŋ ay mo ga konna. 	 Himahleh hiai thu ah na hoih, Nikol pawlte thilhihte na hua, a huai tuh ken leng ka hua hi.


Zama Rabbi ga nga jama ciiti. A ga bakar nga tamey se d'a di i hino ban, Kaŋ boro mana cindi i do, bannya wala burcini. 	 TOUPAN a mite vai a hawm sina, a sikhate leng a hih sak ding, a thilhihtheihna uh beia, gakchih leh chihlouh kuamah mah om loua a muh hun chiangin.


Samuwila tun susuba za da hinay zama nga ma kubay da Sawulu. I ci mo Samuwila se ka ne: «Sawulu kaa Karmel. A go, a na cinari sinji nga boŋ se, a ye ka tun koyne ka bisa, ka zulli ka koy Jilgal.» 	 Huan, Samuel Saula dawn dingin jing khangin a thou a: huan, Saula bel Karmel ah a hoha, ngaiin, huaiah theihgigena suang a phut a, huan, a kik nawna, a pai jela, Gilgal ah a pai sukta, chih Samuel a hilh ua.


Ay jinde no ay go ga hẽ d'a Irikoy gaa, Oho, ay jinde no ay go ga tunandi Irikoy gaa, Nga mo ga hanga jeeri ay se. 	 Ka buai niin Toupa ka zonga: ka khut tuh jan chiangin leng khaikhe louin ka jak gige a; ka hinnain khamuanna a deih kei.


Iyyanta na Yesarela di, da nga izey da nga nya-izey, i boro way cindi hinka no. 	 Sagihveina Jesarel tungah, a tapate leh a unaute sawm leh nih;


Bora kaŋ ga hanan din ga haro say bora kaŋ harram din gaa jirbi hinzanta da jirbi iyyanta hane. Jirbi iyyanta hano mo, bora ma nga boŋ hanandi, a ma nga bankaarayey nyuna, nga bumbo mo ga nyumay. Wiciri kambo ra a ga hanan. 	 Huan, mi siang in ni thum ni leh ni sagih ni in mi siang lou a theh ding a, ni sagih ni in a hih siangthou ding a; a puansilhte a sawp ding a, a kisil ding a, nitaklam in a hong siangthou ta ding hi.


Rabbi kamba mo gaaba nd'ey k'i halaci gata kulu ra, kal i bu ka ban. 	 Mipite lak a kipan a bei sisip ma uh amaute hihmang bei ding in TOUPA khut a tunguah a tu hi.


Ay izo, ma si dinya ay dondonandiyaŋey, Amma ma naŋ ni bina m'ay lordey gana. 	 Ka tapa, ka dan mangngilh ken; himahleh ka thupiakte na lungtangin kem hen:


Mate kaŋ alfagey tonton, Yaadin cine no zunubi kaŋ i ga te ay se tonton. Ay g'i darza bare ka ciya haawi. 	 A hongpun bang jel un, ka tungah thil a hihkhial uhi; a thupina uh zumnain ka khek ding.


Wa bisa ka koy Kalne ka di. Noodin araŋ ma gana ka koy Hamat, kwaara beero do. Waati din gaa araŋ ma zulli ka koy Gat, Filistancey kwaara. Araŋ wo, araŋ bisa mayray woodin yaŋ booriyaŋ, Wala i laabo bisa araŋ laabo tafayyaŋ no? 	 Kalneh khua ah hoh unla, en un; huan, huai akipanin Hamath kho thupi ah hoh unla: huan, Philistia gam Gath khua ah pai suk unla: hiai gamte sangin a hoihjaw uhia? Na gam sang un a gam uh a zajaw hia?


Da hilli kosongu, da seese jinde care banda. Wa farhã kuuwa te Bonkoono jine, kaŋ ga ti Rabbi. 	 Pengkul te leh pengkul bi nei ging toh kumpipa, TOUPA maah, nuamsa takin kikou un.


Waato kaŋ i fatta taray ka laabo taamu, i di danj'izeyaŋ noodin. Hamisa da buuru go i boŋ. 	 Huan, gama a suah tak-un, huai ah meihola mei tohsa a mu ua, a tunga ngasa leh tanghou em toh.


A ga nga faada tanda sinji teeko nda tondi hanante darzakoyo game ra. Kulu nda yaadin a ga ban, boro kulu s'a gaa mo. 	 Huan thupi leh mual siangthou thupi kikalah a inpi puaninte a kai dinga, hiamhleh a tawpna a hongtung dia, kuamahin amah a panpih kei ding uh.


Amma Rabbi na hari haw bambata tunandi teeko ra. Beene hirriyaŋ bambata mo tun ka kaa teeko boŋ, hala hiyo goono ga ba ka kortu. 	 Himahleh TOUPAN huih hat mahmah tuipi ah a nungsaka, tuipi ah huihpi hat mahmah a nunga, huchiin, long kitam ding bangin a om ta hi.


da Yahuta, Kariyoti bora, kaŋ bare ka ciya amaana ŋwaako. 	 Simon, Zelot kichi leh Jakob tapa Juda leh a mansakpa Juda Iskariot ahi uh.


Yesu ne i se: «Day, araŋ mana caw Irikoy Tira Hanney ra ce fo no? I ne: ‹Tondo kaŋ cinakoy wangu, nga no ciya cinaro boŋo. Woodin ya Rabbi te-goy no, dambara hari mo no iri diyaŋ gaa.› 	 Jesu'n a kiang uah, Laisiangthoute a, In lammite suang deihlouhpen, huai ngeingei a ning a suang phatuampen a hong hita. Huai tuh Toupa hih ahi, i mit muh in a lamdang ahi, chih, na sim ngeikei ua hia?


I si ye ka maa haray, i si ye ka maa hari jaw, wayna mo si ye k'i kar wala dungay kulu dumi. 	 A gil uh kial nawn kenchin, a dang uh leng tak nawn himhim kenteh amau tuh niin kang kenchin, satnain leng a hihgim nawn kei ding hi.Belamnou huai laltutphah laka om tuh a Belamchingpa uh a hih ding jiakin, amau tuh hinna tuh tuhkhuk ah a pi ding a; huan Pathianin a mit ua kipan khitui tengteng a nul hulta ding hi, a chi a.


da Hesbon gaa koyne ka koy Ramat-Mizpe, da Betonim, da Mahanayim gaa ka koy Debir hirro gaa. 	 Hesbon aki pana Ramath-mispe leh Betonim phain; Mahanaim akipana Debirgamgi phain;


Ay ga zumbu sohõ ka di hal i goyo kubay mate kaŋ cine a yooja kaa hal ay do, da manti yaadin mo no, ay ga bay.» 	 Tuin ka hohsuk dinga, a kikou ging uh ka kianga hongtung bangbangin a hih uhia hihlou ka en dinga; a hih kei uleh ka thei mai ding, a chi a.


I na Yasuwa fiji nga bumbo tubo hirro boŋ, Timnat-Sera ra, Ifraymu tondey laabo ra, Gaas tondo azawa kamba. 	 Huan, Gas tang mallam pang Ephraim tanggama amah tantuam gamgi sung Timnath-heres khua ah a vui uh.


Musa si hin ka furo kubayyaŋ hukumo ra, zama buro goono ga goro a boŋ, Rabbi darza mo na Irikoy nangora toonandi. 	 Huchi in kihoupihna puan inn sung ah Mosi a lut thei ta kei, a tung a meipi a kai ziak in leh, TOUPA thupina in biakbuk a dimsak ziak in.


Mate kaŋ ni ga te albarka nd'a, nga neeya: ni ma haggoy ka hin sanney da farilley kaŋ yaŋ Rabbi na Musa lordi nd'ey Israyla boŋ din te. Ma te gaabi nda bine-gaabi, ma si humburu, ma si joote mo. 	 Huchiin Israelte tungtang thu-a thusehte leh vaihawmnate TOUPAN Mosi a piak na zuih leh, na lamzang jel ding; hat takin om inla, hangsan takin omin; lau kenla, lunglel sam ken.


Kala Yesu kay ka ne i ma kand'a nga do. Waato kaŋ a maan mo, Yesu n'a hã ka ne: 	 Huchiin, Jesu a dinga, a kianga honpi dingin thu a pia a;


Woodin se no borey ga humbur'a, A si baar'a-baar'a te boro kulu kaŋ gonda laakal bine ra se.» 	 Huaijiakin miten amah a lau ua: lungtanga pil kuamahmah a limsak kei hi.


Feej'ize fa mo ni m'a salle wiciri kambu. A hamni sarga da haŋyaŋ sarga ma saba nda susuba wano, a ma te haw kaano; sargay no kaŋ i ga te danji ra Rabbi jine. 	 Huan belamnou khat dang nitaklamin na lan dia, hiai tangbuang thillat dungjuiin, leh huai dawn thillat dungjuiin gimlim dingin, na hih dia, TOUPA adia meia thillat bawl na lan ding.


Rabbi na boro laaley goobo ceeri, Kaŋ ga ti mayraykoyey sarjilla. 	 TOUPAN mi gilousalou chiang a hihtanta, vaihawmmite lal chiang;


Yowel Zikri ize mo, nga no ga ti i jine bora. Yahuda Hassenuwa ize mo, nga no ga ti ihinkante birno boŋ. 	 Huan Joel Zikri tapa a heutu uh ahi: huan Juda Hassenua tapa khopi tunga nihna ahi.


Jirbey din ra bonkooni si no Israyla ra. Jirbey din ra mo Dan kunda na tubu ceeci zama ngey ma goro a ra. Zama hal a kaa ka to saaya din ra, i tubo mana furo i kambe ra Israyla kundey game ra. 	 Huai lain Israel gamah kumpipa a om kei ua: huan, huai lain dan chiten gam luah ding a zong ua; huai lain leng Israel chite lakah gam luah ding lah a tang tei nai kei ua.


Iliyasu ne: «A ce a ma kaa.» Alwaato kaŋ a n'a ce ka kaa, waybora kay fu meyo gaa. 	 Huan, aman, Va sam dih, a chi a. Huan a vasap nungin kong ah a hong dinga.


Amma araŋ wo, araŋ siino ga Adam-ize daa laalo gana, amma Biya _Hanno__ no araŋ goono ga gana, za kaŋ Irikoy Biya go araŋ ra da goray. Day boro kulu kaŋ sinda Almasihu Biya manti a wane no. 	 Himahleh, Pathian Kha noumaua a om taktak leh, saa om na hi kei ua, Khaa om na hi jaw uhi. Ahihhangin kuapeuh Kris Kha neilou jaw amaha ahi kei.


A ize arey kaŋ a hay Urusalima ra, i maayey neeya: Sammuwa, Sobab, Natan, Suleymanu, 	 Huan hiaite Jerusalema a neih tate minte ahi; Sammu, Sobad, Nathan, Solomon;


A ga hima danga hiyaŋ kaŋ ga dira ka koy fatawci, Nangu mooro no a ga nga ŋwaaro ceeci ka kande. 	 Sumsinmi longte bang ahia: gamla akipanin a an a hontawia.


Amma Ibrahim ne a se: ‹D'i mana maa Musa nda annabey se, i si hin ey, baa bu-ka-tun fo koy i do.› » 	 Huan, aman, a kiangah, Mosi leh jawlneite thu a ngaih kei un jaw, misi laka mi thou nawn mahlehleng a taksang tuankei ding uh, a chi a, a chi a.


Yahuda binde yadda ka ne: «A bisa ay cimi, za kaŋ ay man'a no ay izo Sela.» Yahuda mana ye ka Tamar bay koyne. 	 Huan, Juda in huai thilte amah a ahi chih ana thei a. Kei sang amah diktat jaw ahi; ka tapa Sela lah amah toh kana kiteng sak ta kei a, achia. Huan, Juda in amah a kithuahpih nawn hetkei.


D'a ne borey kaŋ yaŋ Irikoy sanno kaa i do se ‹irikoyyaŋ› (Irikoy Tira Hanney mo si tun), 	 Pathian thu tunnate bawn pathiante a chih leh, (Laisiangthou tawp theih ahi ngal keia),


A ga iri tubo suuban iri se, Darza no Yakuba kaŋ a ga ba se. (Wa dangay) 	 Pathian tuh kikou aw toh a paitou a, Toupa tuh pengkul ging toh a pai touta hi.


A na diyayaŋ donton Israyla bonkoono Ahab gaa, hala kwaara ra. I ne a se: «Haŋ kaŋ Ben-Hadad ci, a ne way: 	 Israel kumpipa Ahab kiangah khopi sungah mi a sawla, a kiangah, Benhadadin hichiin a chi,


Ay n'a ce d'ay meyo, ay deena mo n'a beerandi. 	 Amah tuh ka kamin ka sama, ka leia pahtawiin a om hi.


Waato kaŋ jirbi ahakkanta to kaŋ i ga zanka dambangu*, i n'a maa daŋ Yesu, maa kaŋ malayka ci za Yesu mana te gunda ra. 	 Huan, a zek sumna ding ni giat a hongchinin, a min din, sula a om ma hima angelin a saksa, Jesu a sa uh.


A na nga diraw te ka gana ka bisa kwaarey da kawyey ra, ka dondonandiyaŋ te, a go ga koy Urusalima haray. 	 Huan, aman thuhilh kawm jelin, Jerusalem kho lam naihin kholian leh kho neute a tawn jela.


Ibrahim salaŋ nga bannya se kaŋ ga ti a windo ra arkuso din, kaŋ ga hay kulu kaŋ go a se dabari. A ne: «Ay ga ni ŋwaaray, ma ni kamba daŋ ay tanja cire. 	 Huan, Abrahamin, a sikha, a inkuanpihte laka upapen, a neih tengteng tunga thuneipa kiangah, Hehpihtakin na khut ka pheipi nuiah golhin:


A kande iri k'iri daŋ nango, k'iri no laabo wo, laabu kaŋ ga wa da yu bambari. 	 Hiai munah a honpi luta, hiai gam, nawitui leh khuaiju luanna gam a honpia hi.


Wa Rabbi beerandi ay banda, Iri m'a maa beerandi gumo mo care banda. 	 Toupa ka zonga huan aman hon dawnga, ka kihtaklam peuhmah lakah a hon humbit ahi.


Araŋ ma alwaati wi da laakal, zama jirbey wo ga laala. 	 Nite a hoih louh jiakin hun na neih sungun atam theipen sem jel un.


Amma boro kaŋ g'i ham, kala nd'a gonda guuru goy jinay, Wala nd'a gonda yaaji bundu nga kambe ra. A g'i ton nda danji mo parkatak! ngey nangey ra.» 	 Himahleh amau khoih ding mi sik leh teichiang a a kivat ding ahi; huchi in a mun ua halmang vek ahi ding uh, chi in a hon houpih a, a chi a.


Rabbi moy ga bayraykoy haggoy, Amma a ga boro kaŋ ga amaana ŋwa sanni zeeri. 	 Theihna nei amah TOUPA mitin a vom hoih ding, himahleh lepchiah mi thute a pai ahi.


I kande tondi ka jisi guuso meyo boŋ. Bonkoono mo n'a kawaatimandi nda nga boŋ kawaatimo, da nga koy kayney kawaatimey, zama i ma si hay kulu barmay Daniyel sanno ra. 	 Huan suang khat a honla ua, huangsung gongah a koih ua; huan kumpipan amah suaisawnna zungbuhin leh, a tapate suaisawnna zungbuhin suai a sawnta; Danial tungtang thua bangmah hihlamdan theih a hih louhna ding in.


Amma iri ciya baanikomyaŋ araŋ game ra, danga mate kaŋ cine ize hampako ga haggoy da nga izey. 	 Nu naupom, amah tate hawmthoh taka kem bangin, na lakuah nunnem takin ka om jaw uhi.


Irikoy gonda dabari k'araŋ gaay hal araŋ ma si kati, ka kande araŋ ka kayandi nga darza jine, taali si, farhã beeri ra. 	 Tuin, na puk louhna ding ua honveng thei leh, a thupina ma taka nakpi taka nuamsaa nin bangloua nou hon koih theipa,Hondampa Pathian tak kia kiangah, i Toups Jesu Kris jiakin, hun himhim om ma leh tu leh khantawn dongin, pahtawinate thupinate, vaihawmate, thuneihnate om hen. Amen.


kulu nda yaadin, d'i n'a duma a ga beeri ka bisa tuuri ize kulu. A ga kambe bambata yaŋ te hala beene curey ga hin ka zumbu a biyo ra.» 	 a tuh nung un a hongpou a, loupa tengteng sangin a honglianzota a, hiang lian taktak a honnei a, huchiin tungleng vasate tuh a lim ah a giak uhi, huchi bangmah ahi, a chi a.


Waato kaŋ sooje jine funa din maa woodin, a koy ka ci wongu nyaŋo se ka ne: «Ifo no ni ga ba ka te? Zama bora din ya Romance no.» 	 Huan, sepaih zaheutuin huai a jak takin, sepaih zaheutu lianpen kiangah a hoh a, na thilhih ding pilvang dih aw; hiai mi Rome mi a na hi e, a chi a, a hilh a.


Zama dumi* cindey mo ma Irikoy beerandi a suujo sabbay se, mate kaŋ i n'a hantum ka ne: «Woodin se no ay ga saabu ni se dumi cindey game ra, Ay ma sifayaŋ baytu te ni maa gaa.» 	 A hehpihna jiaka Jentelten Pathian a pahtawina ding un, Huaijiakin, Jentelte lakah kon phat dia, na min phatawina dingin la ka sa ding, chih gelh bangin.


A ci yaadin ihinkanta mo se, da ihinzanta, da borey kulu kaŋ ga kurey gana. A ne: «Yaadin no araŋ ga ci Isuwa se, saaya kaŋ araŋ kubay d'a. 	 Huan, a zom leh a zom nawn leh, gan hon hawlte tengteng kiangah leng, Esau na muh hun chiang un huchibang mahin na gen ding uh ahi.


M'a windi bundey mo te waranka, i dabey mo waranka no, i m'i te da guuru-say. Windi bundey gotey d'i hawyaŋ harey ma ciya nzarfu wane. 	 Huchiin huaia khuam sawm nihte leh a kingakna khuakkuak sawmnihte dal ahi ding ua; khuamtea khainate leh puanduangte dangka ahi ding uhi.


Ni futay alwaato ra no ni g'i ciya sanda feema bambata kaŋ goono ga di. Rabbi g'i gon nga futa ra, danji g'i ŋwa. 	 A gahte uh lei akipan na hihmang dinga, a suante uh tuh mihing tate lak akipanin na hihmang behlap ding hi.


Ya ay kaayey Irikoyo, Ay saabu ni se, ay ga ni kuku mo, Nin kaŋ n'ay no laakal da hina. Sohõ mo ni n'ay bayrandi nda haŋ kaŋ iri goono ga ceeci ni gaa, Zama ni n'iri bayrandi nda bonkoono misa din.» 	 Na tungah ka kipaka, ka honphat hi. Aw nang ka pipute Pathian, pilna leh hatna honpe pa, leh nang ka honnget uh tua ka kianga hontheisakpa; kumpipa thu lah ka kiang uah na hontheisak ta ngala, a chi a.


Kala bonkoono tun da futay duvan haŋyaŋo do ka koy faada tuuri boosi kalo do. Haman mo tun ka kay zama nga ma nga fundo ŋwaarayyaŋ te bonkoono wande Esta gaa, zama a di kaŋ bonkoono goono ga ilaalo soola nga bina ra. 	 Huan uain annekna akipan a heh jiakin kumpipa a dinga inpi huan sungah a luta: huchiin kumpinu Esther kianga a hinna ngen dingin Haman a dingta hi; kumpipan a siatna dingin hoihlou a tup a om chih lah a thei ngala.


Saamey fonda nooya, Ngey d'i banda borey kaŋ yaŋ ga maa i sanney kaani. (Wa dangay) 	 Belam hon bangin Sheol a dinga seh ahi ua, sihna amau in a kivak ding hi: jingsang lamin mi diktatten a tunguah thu a nei ding ua; a omna himhim uh a omlouh na dingin, a kilawmna uh Sheol hihsiat ding ahi ding hi.


Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Za kaŋ ibare na fafaryaŋ sanni te araŋ se ka ne «Ahãa! waato tudey boŋ sududuyaŋ nangey din ciya iri mayray hari!» 	 Na tungah na melmate'n, Ahah: nidang munsang tengtengte keia a hita, a chih jiak un thu gen inla,


Wa furo ka bisa, Wa furo ka bisa birni meyey gaa! Wa hanse, wa fondo hanse, wa fonda soola jama se! Wa tondey kaa fonda boŋ. Wa liiliwal tunandi beene ndunnya dumey boŋ do. 	 Pawt unla, kulh kongpite ah pawt un; mite dingin lampi bawl unla; sung vum unla, lamlian sung vum un; suangte tom siang unla; mite adingin chiamtehna tak khia un.


Araŋ ma Baaba saabu kaŋ n'iri to iri ma du baa hanantey tubo gaa kaŋ go annura ra. 	 Vaka misiangthoute gou luahpih dia honchingsak Pa kianga kipahthu genin.


A ne mo: «Ay g'ay moyduma tugu i se, Ka di mate kaŋ i ga kokor d'a. Zama i te zamana izeyaŋ kaŋ murte gumo. I ra sinda naanay kulu.» 	 Ka buk mang san dinga, bang a chi om him ding ua, a chi: suan thulimlou ahi ua, muan chinglou tate.


Zama da boro du nga ibare, a g'a taŋ a ma koy baani no? Rabbi mo ma gomno bana ni se mate kaŋ cine ni te ay se hunkuna. 	 Ngai in, kumpipa na honghi ngei sina, Israel gam na khuta hihkipa om sin ahi chih ka theita hi.


Mo boŋbeeraykoy, da deene tangarikom, Da kambey kaŋ yaŋ ga boro kaŋ sinda taali wi, 	 Mit kiuangsakte, lei juauthei, mi hoih sisan suah khutte;


Boro kulu hari hanney a wane yaŋ no, sanda haŋ kaŋ boro no alfaga se, a kulu ga ciya a wane.» 	 Mi chih thil siangthou siampu tuam ahi dinga, min siampu a piak peuhmah a tuam ahi ding, chiin, a chi hi.


Nga mo, a lasaabu nga boŋo ra ka ne: ‹Ifo no ay ga te? Zama ay sinda nangu kaŋ ay g'ay albarka margu.› 	 huchiin a kingaihtuah a, Bangchi bangin ka hih de aw? Ka buh leh bal koih khawmna ka nei ngal kei a.


Oho, ni sabbay se no i go g'iri wi zaari me-a-me, I n'iri himandi feejiyaŋ kaŋ i ga koy wi. 	 Toupa aw, halh tanla, bangachia ihmu! hak inla, khantawnin hon khah khe ken.


Pahat-Mowab izey do haray: Eliyowenay, Zeraya ize no. A banda mo, alboro zangu hinka. 	 Pahath-moab tapate lakah, Eliehoenai Zerahia tapa; huan amah toh pasal za nihte.


Bonkoono ne batukoy kaŋ goono ga kay nga do yaŋ se: «Wa bare ka Rabbi alfagey wi, zama ngey mo kambe go Dawda banda. I bay a zuru, amma i man'a bangandi ay se.» Amma bonkoono goy-teerey wangu ngey ma ngey kambe salle ka kaŋ Rabbi alfagey boŋ. 	 Huan, kumpipan a kianga ding sepaihte kiangah, kihei unla TOUPA siampute that un, David lama a pan ua, a tai mang chih thei napia ka kianga a gen louh jiakun, a chi a. Himahleh kumpipa sikhaten TOUPA siampute sual dingin khut a jak nuam kei uh.


Waati kaŋ Rabbi ga tun zama nga ma ndunnya zinjandi, Borey ga furo tondi guusey da laabu guusey ra, Rabbi humburkuma d'a beera darza sabbay se. 	 Huan, lei nakpipi-a lingsak dinga a thoh hun chiangin, TOUPA kihtakhuaina akipan leh a kilawmna thupina a kipanin mite suangpi hawmte leh lei kohawmte ah a lut ding uh.


I na Farisi* fonda da Hirodus* fonda boro fooyaŋ donton a gaa zama i m'a di a sanno ra. 	 Huan, a thu gena mattheihna dingin Pharisaite leh Herod pawla mi kuate hiam a kiangah a sawl ua.


Ngey mo, Meremot Uriya izo, Hakkoz ize no ka dake i gaa. Nga mo na hanseyaŋ goy te. I jarga Mesullam Bereciya izo, Mesezabel ize, a goy. Boro kaŋ dake nga mo gaa ga ti Zadok Baana ize, a na hanseyaŋ goy te. 	 Amau zomin Uria tapa, Hakkoz tapa, Meremotin a bawl phaa. Huan amau zomin Mesullam Berekia tapa, Mesezabel tapain a bawlpha. Huan amau zomin Baana tapa Zadokin a bawlpha hi.


I bangay darza ra ka Yesu dirawo misa ciine te, kaŋ a ga ba k'a toonandi Urusalima kwaara ra. 	 Thupinaa kithuamin a kilak ua, Jerusalem khuaa sihna a hihkim ding thu a gen uh.


Nin no ga ti Irikoy kaŋ ga dambara goyyaŋ te, Ni na ni gaabo cabe dumey game ra. 	 Na banin na mite na honkhia, Jakob leh Joseph tate. Selah.


Ma ne i se: Yaa no Rabbi Israyla Irikoyo ci: Laalante no boro kaŋ mana haggoy da sappa wo sanney 	 Huan, nang a kiang uah, TOUPA Israel Pathianin hichiin a chi: Hiai thukhun thute ngaikhe loumi hamse thuakin om hen:


Ya araŋ, a tamo Ibrahim banda, Ya araŋ Yakuba izey, a wane suubanantey, Wa fongu nd'a dambara goyey kaŋ a te, D'a alaamey, d'a meyo ciiti sanney mo. 	 A hihzohsa a nasep lamdangte, a thillamdangte, leh a kama vaihawmnate tuh theigige un;


Waati kaŋ ni kaa ka furo laabo kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga ni no din ra, ka du a mayray, ka goro a ra, hambara ni ga ne: «Ay ga bonkooni daŋ kaŋ g'ay may, mate kaŋ cine dumey kulu kaŋ go ay windanta gonda.» 	 TOUPA na Pathian un a hon gam piak ding na va tun ua, na valuah ua, na vaom ua, i gama nam tengteng bangin kumpipa i nei ding uh, na chih chiang un.


Ay kuuru-fuwo halaci, ay korfey kulu pati, Ay izey fatta ay do, i si no koyne. Boro si no kaŋ ga ye k'ay kuuru-fuwo sinji koyne, A m'a daabuley sarku.» 	 Ka puanin a seta, ka khau tengteng a kitat veka, ka kianga kipan ka tate a pawt ua, a om nawn kei uh: Ka puanin jak ding a omta kei uh, ka puanjak tungding dingte.


Yaadin gaa, tilas no i ma beene hayey misey hanandi yaadin. Amma beene hayey bumbey, kal i m'i hanandi nda sargayyaŋ kaŋ bisa afey din booriyaŋ. 	 Huchiin, vana thil om batpihte tuh huaitea hihsiangthoua om ding him ahi, van thil taktakte bel huaisanga kithoihna hoihjawtea hihsiangthoua om ding ahi.


Israyla bonkoono da Yahuda bonkoono Yehosafat ziji ka koy Ramot-Jileyad. 	 Huchi in Israel kumpipa leh Jehosaphat bel Ramoth-gilead khua ah ahoh tou ua.


Zama bonkoono na saaware te no, nga nda nga mayraykoyey da jama kulu kaŋ go Urusalima ra, i ma Paska bato haggoy handu hinkanta ra. 	 Kumpipa leh a miliante leh Jerusalema mipi tengtengin kha nihna ah, paikan ankuang neih a sawm uh.


Sanda mate kaŋ cine i ga di sajeera kaŋ go buru ra beene hari kaŋyaŋ hane, yaadin cine no i ga di nyaaleyaŋo kaŋ go g'a windi. Woodin, Rabbi darza suura himandi no. Waato kaŋ ay di a, ay sumbal ay moyduma boŋ, ay maa boro fo jinde kaŋ goono ga salaŋ mo. 	 Vuah zuk nia meipi tunga sakhituihup lat dan bang tak a kima vak latdan ahi a. Hiai TOUPA thupina latdan bang ahi. Huan ka muhin kakhuppuka, thugenpa aw ka ja hi.


Hunkuna no ay sintin ka adduwa te a se Irikoy gaa? Irikoy ma boriyandi! Bonkoono ma si taali dake ay, ni tamo boŋ, wala baa ay baabo windo boŋ, zama ay, ni tamo mana hay kulu bay sanno wo ra, hala iboobo wala ikayna no.» 	 Tuni amah adia Pathian thu ka dotsak tung ni ahi hia? A hi kei. Kumpipan a sikha hiam, ka pa inkuante peuhmah hiam honngoh mahmah kei heh; na sikhain hiai thu khawng abangmah mah ka theikei hi, a chi a.


Oho, sipres* tuurey ga farhã nin, Babila bonkoono boŋ, Liban ra sedre* nyaŋey goono ga ne: «Za kaŋ i na ni zeeri, Beeriko fo mana cindi kaŋ ga tun iri gaa.» 	 A hi, na tungthu jiakin meilahte a nuam ua, Lebanon tanga sidar singte toh, Hihniama na om nungsiah phukpaitu ding himhim ka kiang uah a hongtou ngei nawn kei uh, chiin,


A go, woone yaŋ, ngey no ga ti laalakoyey: I goono ga goro baani samay duumi, I goono ga tonton da arzaka. 	 En dih, hiaite khawng mi gilou-saloute ahi uhi; nuamsa taka om gigein a hau deuhdeuh jel uhi.


Zama yaa no Rabbi ci: Laabo kulu ga ciya koonu, Kulu nda yaadin ay s'a ban pat. 	 TOUPAN hichiin a chi hi: Gam pumpi a segawp dinga, himahleh ka hihtawp tawntung kei ding.


Haŋ kaŋ Rabbi Kundeykoyo goono ga ci neeya: Wa laakal ye araŋ muraadey gaa. 	 Sepaihte TOUPAN hichiin a chi; Na lampite uh ngaihtuah un.


Dawda faham mo kaŋ Sawulu fatta nga fundo ceeciyaŋ se. Kala Dawda mo goro Zif saaji fimbo ra. 	 Huan, Davidin amah hihlup tumin Saula hongkisa chih a theia; huchiin David Ziph gamdai gamnuaiah a om hi.


Wa saabu koyey Irikoyo se, Zama a baakasinay suujo ga tondo hal abada. 	 Aw, pathiante Pathian kiangah kipahthu hilh un: a chitna lah khantawna om ding ahi ngala.


Yehu mo donton nangu kulu Israyla ra, borey kaŋ ga sombu Baal se mo i kulu kaa. Boro fo si no kaŋ mana kaa. Koyne i furo Baal windo ra. Baal fuwo mo to za me woone gaa kala ya-haray meyo gaa. 	 Huan, Jehuin Israel gam tengteng ah a khak khiaa; huchiin Baal tengteng a hongpai ua, a tel lou himhim a omkei uh. Huan, Baal in ah alut ua; huan, Baal in bel kongpi akipana phaitam phain a dim dedup uh.


Gaa no Yonata ne: «Guna, iri go ga daŋandi ka koy alborey wo do haray k'iri boŋ bangandi i se. 	 Huchiin Jonathanin, kisain, a kiang uah I vahoh galkah dia, I va kimusak ding.


Alwaato kaŋ Israyla bonkoono di ey a ne Iliyasu se: «Ay baaba, ay m'i kar no? Y'i kar no?» 	 Huan, Isarael kumpipan amaute a muhin Elisa kiangah, Pa, ka that diam? Ka that diam? A chi a.


Waato kaŋ Abner kaa Hebron, Yowab kamba nd'a ka kond'a kwaara meyo bindo ra zama nga ma salaŋ d'a laakal gaa. Noodin mo no a n'a kar bine izo gaa haray kal a bu, Yowab kayne Asahel kuro sabbay se. 	 Huan, Abner Hebron a hongtun in Joab in sim houpih ding in kulh kongpi ah a pi tuam a, a unau Asahel sisan pawt thukna ding in a gil ah a vutlumta hi.


Kal a ne: «Ya ay nya-izo, kwaara woofo dumiyaŋ no ni n'ay no wo?» A ne i se Kabul laabu, maa kaŋ i gonda hala ka kaa sohõ. 	 Huan, aman, Unaupa aw, hiai na hon kho piakte bangchibang khua ahi maijen ua? a chi a. Huchiin tu tanin Kabul gam a chi uhi.


Daahir ay kamba no ka ndunnya tiksa sinji. Ay kambe ŋwaaro mo no ka beeney daaru. Ay n'i ce, i tun care banda. 	 Ahi, ka khutin lei kingakna a phuma, ka khut taklamin a vante a kaipalh a: ka sap takin a ding khawm jel uh.


Gad kunda se: Reyul ize Eliyasaf. 	 Gad nama Deuel tapa Eliasaph.


Borey ga ni goy hinkoyey kaŋ ga humburandi sanni te, Ay mo, ya ni beera sifa. 	 Miten na thilhih mulkimhuaitakte hatdan a gen ding ua; ken leng na thupidan ka theisak sam ding hi.


Zama zaari me-a-me masiiba no ay goono ga haŋ, Da goojiyaŋ mo susubay kulu. 	 Nitumin gawtin ka oma, jingsang tengin sawiin ka om ngala.


Israyla izey ra mo afooyaŋ tun ka koy, da alfaga fooyaŋ i banda, da Lawi borey, da doonkoyaŋ, da windi me batukoy, da windi goy-izey. I koy Urusalima Bonkoono Artasersiz jiiri iyyanta ra. 	 Huan kumpipa Artaksarsi kum sagih kumin, Jerusalem ah Israel tate laka a khen, siampute laka a khen, Levi mite, lasamite, kongkhak ngakmite leh Nithinum mite, a hoh tou ua.


Haŋ kaŋ a taabi ka du, Kal a ma ye k'a no, a s'a gon bo. A si farhã mo nda nga duura yulwayaŋ. 	 Sepgim gah a pe nawn dia huan a nawmvalh suk kei ding hi; a muhsa ah kipahna a neikei ding.


Ay g'a mayraykoyey d'a laakalkooney d'a dabarikooney d'a yaarimey d'a wongaarey bugandi, I ga jirbi nda jirbi kaŋ ga duumi, kaŋ i mo si hay, Yaadin no Koy Beero kaŋ a maa ga ti Rabbi Kundeykoyo ci. 	 Huan, a heutute leh a mipilte, a ukpipate leh upate leh mi hatte ka khamsak ding; a lum den ding ua, a khanglou kei ding uh, chih, kumpipa, sepaihte TOUPA thu pawt ahi.


Benyamin wane alboro zambar way cindi ahakku no ka bu, woodin yaŋ kulu mo yaarukomyaŋ no. 	 Benjamin pawl mi sing khat leh sang giat a si ua; a vek un mi hat hangsan chiat ahi uh.


A ne mo i ma fe Ninawiya ra ka baaro say nangu kulu bonkoono d'a koy izey lordo boŋ, ka ne: «Boro wala alman, haw kuru, wala feeji kuru, i ma si hay kulu taba. I ma si koy kuru, i ma si hari haŋ mo, 	 Kumpipa leh a mi liante thupiakin kumpipan Ninevi khosung ah thu a phuangin a pulakta. Mihing hiam, gan hiam, bawng hon hiam, belam hon hiamtein bangmah chiam kei u hen: nein tui leng dawn kei uhen:


Suriya bonkoono Hazayel mo na Israyla kaynandi Yehowahaz jirbey kulu ra. 	 Huan, Suria kumpipa Hazaelin Jehoahaz damsung tengin Israelte a simmoh gige a.


Hay kulu kaŋ ga ti Baaba wane, ay wane no. Woodin sabbay se no ay ne cimi Biya din ga sambu ay waney ra k'araŋ kabarandi nd'ey. 	 Pan thil a neih tengteng keia ahi; huaijiakin, Keia a la dinga, na kiang uah a hontheisak ding, ka chi ahi.


Woodin banda ni ma si ni wande beere wala a kayne hiiji ka te a se wayce zama ni m'a haawi feeri se, ni wando fundo jirbey ra. 	 Na zi sanggamnu, a vuaktanna lem ding in na zi a damlai siah, na neih ding ahi kei.


Ni ma feejo ton ka ŋwa noodin, nango kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga suuban. Da mo bo mo, ni ma bare ka ye fu. 	 Huan, na em ding ua, TOUPAN a mun seh dingah na ne ding ua, huan, jingsangin na pai nawn ding ua, na puanin uah na pai ding uhi.


Ay si araŋ ize wayey gooji d'i ga kaaruwataray te, Ay si araŋ ize arey wandey mo gooji d'i ga zina te, Zama alborey bumbey ga kamba ka koy zina-teerey banda. I ga sargayyaŋ te toorey windi kaaruwey banda. Yaadin mo no i ga borey kaŋ sinda fahamay halaci nd'a. 	 Na tanute un kijuaknaa bawl chiang un ka gawt kei dinga, na moute un angkawmna a hih chiang un leng; amah leh amau kijuakna a pai jak ua, kijuakte kiangah a kithoih uh; huchiin theithei lou mite vuallelin a om ding uh.


Boro kaŋ n'i jifey jare mo ma nga bankaarayey nyuna. A ga ciya harram kala wiciri kambu. I ga harram araŋ se. 	 Huan, a luang lami peuhmah in a puante uh a sawp ding uh ahi, nitaklam tan in a nin ding ua; nou ding in thil nin ahi.


baa kaŋ waato ay ya Irikoy wanga no, da gurzugandiko, da halaciko. Amma ay du suuji zama ay na woodin yaŋ te jaŋ-ka-bayyaŋ da cimbeeri-jaŋay ra mo. 	 tumalamin Pathian gensepa leh sawipa leh hihsemi nahita mahleng; himahleh, ginglou pia theilou a hih ka hih jiakin ahi, zahngaihna ka namuh tak;


Da yaw kaa ka zumbu ka goro ni banda laabo ra, araŋ ma si taali te a se. 	 Huan, gam dangmi, na gama na teng sam a om uh leh na suksiat ding uh ahi kei.


A g'araŋ kaley ta, reyzin* wane da zeytun* ji wane, hala ngey kaŋ bisa i kulu boori yaŋ, a m'i no nga tamey se. 	 Huan, na loute, na grep huante, olive huante a hoih tata a honsut dinga, a sikhate a pe ding.


Sanni woone yaŋ mo laakalkooney wane yaŋ no. Baar'a-baar'a si boori ciiti do. 	 Hiaite leng mi pil thugente ahi. Vaihawmna mite deihsaktuam neih a hoih kei.


Woodin sabbay se alkawlo go cimbeeri ra, zama a ma bara gomni boŋ, hal a ma tabbat a banda kulu se. A si borey din hinne se kaŋ yaŋ go asariya fonda ra, amma a go borey mo se kaŋ yaŋ gonda cimbeeri danga Ibrahim wano dumi. Nga no ga ti iri kulu baaba. 	 Huaijiakin, thuchiam tuh hehpihna a piak a hihtheihna dingin ginnaa kinga ahi, suante tengtengin thuchiam pellou-a a luah theihna dingun. Dan nei mite kian a luah kei ding ua, Abraham neih bang ginna neiten leng a luah sam ding uhi; amah tuh i vek ua pa ahi ngala.


I ne a se: «Ma yadda iri se iri ma goro afo ni kambe ŋwaaro gaa, afa ni kambe wow gaa ni darza ra.» 	 Huan, amau, a kiangah, Na thupina ah na taklam ah khat, na veilam ah khat hontusak in, a chi ua.


Teeku mayraykoyey kulu ga zumbu ka fun ngey koytaray kargey boŋ, i ma ngey koytaray kwaayey kaa, i ma ngey taalam bankaarayey foobu ka kaa ngey gaa, i ma ngey boŋ daabu nda jijiriyaŋ. I ma goro ganda laabo ra ka soobay ka gasi saaya kulu, boŋ-haway m'i di haya kaŋ du nin din sabbay se. 	 Tuipi tunga heutute tengteng a tutphah a kipan a paisuk ding ua, apuan thupite uh a koih ding ua, a puansilh zephoihte uh a suah ta ding ua; linnain a kivan zota ding ua, lei ah a tu ding ua, a lingling ding ua, lamdang a honsa ding uh.


Han din no ni meyo ga feeri bora kaŋ yana din se, ni ga salaŋ, ni si ye ka dangay koyne. Woodin gaa no ni ga ciya i se alaama. I ga bay mo kaŋ ay no ga ti Rabbi. 	 huaini chiang in tai khe kiang ah na kam na ka dinga, akiang thu na gen dinga, na dai mang maimah kei ding; huchiin amau ading in etsakna na hi dinga; huan TOUPA kahi chih a thei ding uh, a chi a.


Zama laakal saaware do no ni ga ni wongo te, Saawarekoy jama ra zaama go no. 	 Pina pilin na galdouna bawl ding na hi ngala: huan thuhilhmi tampite ah bitna a om.


Araŋ ma si goy ŋwaari kaŋ ga halaci se, amma wa goy ŋwaari se kaŋ ga te aloomar ka to fundi hal abada gaa, kaŋ Boro Izo g'araŋ no. Zama nga no Baaba Irikoy kawaatimandi.» 	 An mang thei phet zongin phiaphia kei un, khantawna hin phaa om gige ding an, Mihing Tapain a honpiak ding zong in phe jaw un; Pa Pathianin amah achiamtehta ngala, a chi a, a dawnga.


Rabbi humburkumay gonda hananyaŋ, A ga duumi mo no hal abada. Rabbi ciitey ya cimikoyyaŋ no, Adilitaraykoyyaŋ mo no, i kulu. 	 Huaite tuh dangkaeng sangin a deihhuai jaw ahi, ahi, dangkaeng siangthou tampi sangin leng: khuaiju leh khuaikhak sangin leng a khumjaw ahi.


Suleymanu binde te jirbi iyye a goono ga sududuyaŋ batu te alwaato din ra, nga nda Israyla kulu nga banda. Jama bambata no gumo kaŋ yaŋ fun za Hamat furoyaŋo do kal a ma koy Misira gooro gaa. 	 Huchiin, huai tung in Solomon leh Israel mi tengteng mipi kikaikhawm thupi tak hamath kholutna a kipana Aigupta gam lui pha a mi te toh ni sagih ankuang a lui uhi.


Manti mo kambe no boro ga may d'a a se, sanda hal a ga laami hay fo, zama nga bumbo no goono ga hay kulu no: fundi da fulanzamay da hay kulu. 	 thil tasam bangin mihing khuta nasep sakin leng om kei, amah mah tuh bangkim kianga hinna, hatna leh thil tengteng pepa ahi jaw hi.


Amma ngey wo, waati kaŋ ay simbar, Kal i soobay ka farhã, i margu mo. Karkoy kulu margu ay gaa, ay sinda baaru mo. I soobay k'ay tooru-tooru, i mana naŋ. 	 Himahleh kei ka bai leh amau a kipak sem ua, a kikhawm hial ua: mi vuak hatte honsual ding in a kikhawm ua, huai lah ka nathei ngal kei a: tawpnuam louin honhih ek uhi.


Kaŋ a goono ga Bitros da Yohanna di, kala borey kulu zuru ka margu care do, ka kaa i do tanda kaŋ se i ga ne Suleymanu wane din ra. I go ga takooko gumo. 	 Huan, aman Peter leh Johan a let laiin, mi tengtengin lamdang a sa mahmah ua, inlim Solomona a chih uah a kiang uah a hongtai khawm ua.


Amma i wongu ka maa. I na ngey biney sandandi ka ngey hangey lutu, zama ngey ma si maa se. 	 Himahleh ngaihkhiak a ut kei ua, paupeng takin a kihei mang ua, a bil uh a hum ua a jak louhna ding un.


Gad izey lasaabo mo neeya: I na alborey kulu kabu, za jiiri waranka izey ka koy beene, i kulu kaŋ yaŋ ga hin ka koy wongu. I n'i kabu ngey dumo boŋ, i kundey boŋ, i baaba-fo-izey boŋ, i maayey lasaabo boŋ. 	 Gad tate suante a chichiin, a inkuankuanin, a min uh kizomdan bangjelin pasal kum sawmnih akipan tunglam, galkap thei teng a sim ua;


Zama Irikoy ne Musa se: «Ay ga suuji cabe boro kaŋ ay ga suuji se. Ay ga bakar mo boro kaŋ se ay ga bakar.» 	 Om lou hial. Aman, Ka hehpih peuhmah ka hehpih dia, zah ka ngaihna tung peuhmah ah zah ka ngai ding, chiin, Mosi kiangah a genta ngal a.


Mowab boŋ sanni neeya: Daahir, cin folloŋ ra no Mowab kwaara Ar ciya kurmu, A halaci parkatak! Daahir, cin folloŋ ra no Mowab kwaara Cir ciya kurmu, A halaci parkatak! 	 Moab gam puakgik. Jan khatin Moab gama Ar khua suksiatin a oma, bangmahlou-a bawlin lah a omta ngala; jan khat in Moab gama Kir khua suksiatin a oma, bangmahlou-a bawlin lah a omta ngala.


Ni g'i ceeri-ceeri nda guuru-bi goobu. Ni g'i bagu-bagu sanda kusu cinako cambu cine.› » 	 Amaute tuh sik chiangin na hihkham dia; belvelten bel a paih khap bang un na pai kham dinga. A chi-a.


Zama yaa no Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo ci: Han fo ga kaa kaŋ borey ga ye ka windiyaŋ da fariyaŋ da reyzin* kaliyaŋ day laabo wo ra. 	 Israel Pathian sepaihte TOUPAN hichiin a chi ngala: hiai gamah inte, loute, grep huante miten a honlei nawn ding uh, chiin.


Zama iri ga ba iri ma te haŋ kaŋ ga boori, manti Irikoy jine hinne bo, amma baa borey jine mo. 	 Toupa ngaihdan kiain hi louin, mihing ngaihdana leng thil kilawm ka ngaihtuah khol jel uhi.


Bilatos mo goono ga dambara hala Yesu bu wala a mana bu jina. A na sooje jine funa ce k'a hã hala a gay da buuyaŋ. 	 Huchiin, Pilatin huchibanga a si pah tuh lamdang a sa mahmah a, huchiin sepaih zaheutupa samin, a sihna a sawtta hiam chih a dong a


Amma ay ne: Katiyaŋo kaŋ i te, i n'a te zama ngey ma kaŋ se no? Abada! Amma i katiyaŋo do faaba kaa dumi cindey se, ka Israyla* zukku a ma canse. 	 Ahihleh, a kisuih uh a kipuk denna ding uhia? Hilou hial ding. A puk jiak un Jentelte kiangah hotdamna a hong tungzota ahi, Israel mite hajat dingin.


Woodin sabbay se ay ga ne araŋ se, zunubi kulu da Irikoy alaasiray kulu, i ga borey yaafa nd'ey, amma Biya _Hanno__* alaasiray i si borey yaafa nd'a. 	 Huai jiakin ka honhilh ahi, mi a khelhna chiteng uah leh Pathian a gensiatna chiteng ua ngaihdam a hin dinguh: Kha hilhial gensiatna tuh ngaihdamsak ahi kei ding.


Yaw sanni mo, nga kaŋ manti ni jama Israyla wane no: d'a fun laabu mooro ka kaa ni maa beera sabbay se, da ni kambe hinkoyo, da ni kambe gaabi sallanta baaru maayaŋ sabbay se, waati kaŋ i kaa ka adduwa te, i goono ga fuwo wo do haray guna, 	 Huan, na mi Israelte hilou, nam dang mi, namin thupi tak leh na khut hattak leh na banzak jiaka gam gamla taka kipana hongpai, hiai in lam nga a a hong thum hun chiang un:


Nuhu mo, waato kaŋ a mo hay, duvaŋo* kaŋ a haŋ din n'a taŋ, a bay mo haŋ kaŋ no nga koda te nga se, 	 Huan, Noa uain kham tuh a honghalha, a tapa naupangpenin a tunga ahihdan a hontheita hi.


Ay ban sanda biya kaŋ salle, I n'ay kokobe sanda do cine. 	 Lim kiamlam bangin ka manga: khaupe bangin mutlengin ka om hi.


«Naŋ zaaro kaŋ i n'ay hay din ma halaci. Cino din kaŋ i ne: ‹I du ize alboro,› Nga mo ma halaci. 	 Ka pianna ni leh jan, Pasal naupang paiin a om, a kichihna mangthang hen.


Ya Rabbi, ay hẽ ni gaa, Ay Koyo gaa no ay ŋwaaray. 	 Kokhuka ka paisuk leh, ka sisan ah punna bang ahia om ding! Leivuiin honphat ding hia? na thutak a gen sin maw?


Da mayraykoy na hanga jeeri tangari maayaŋ se, A ganakoy kulu mo ga ciya boro laalo yaŋ. 	 Vaihawmiin juauthu a ngaihkhiak leh, a sikhate tengteng gilou ahi uh.


Dawda windo daabuyaŋ haro mo, ay g'a daŋ a kambe ra. D'a n'a feeri, boro kulu s'a daabu. D'a n'a daabu mo, boro kulu s'a feeri. 	 Huan, David inkuanpihte tahbi a liangjang ah ka koih dinga: aman a hong dinga, kuamahin a khak kei ding uh: a khak dinga, kuamahin a hong kei ding uh.


Zama ay do no ni jirbey ga te iboobo, Ni jiirey mo ga tonton. 	 Kei jiakin na nite lah hihtam ahi dinga, na damsung kumte lah hihpun ahi ding hi.


Waato kaŋ Yesu go a fuwo ra ga ŋwa, kala jangal taako da zunubikooni boobo kaa ka goro Yesu nda nga talibey banda. 	 Huan, hichi ahia, ina ankuang a um laiin, ngaiin, siahkhonmite leh mikhialte tampi a hongpai ua, Jesu leh a nungjuite tuh a umpih chiat ua.


Waato kaŋ a te jiiri waytaaci noodin, malayka fo bangay a se Sinayi tondo do ganjo ra danji beele ra gumbi fo ra. 	 Huan, kum sawmli a chin nungin Sinai Tang gamdai ah; loubuk ah mei kuang lakah, angel khat a kiangah a hongkilaka.


Woone no ga ti Gerson izey dumo goy, i saajawo ra goy ga ti jaraw. 	 Gerson suante tantuam naseplam leh puaklam ahi:


Hanantey kulu go g'araŋ fo, sanku fa binde ngey kaŋ ga ti Kaysar* windi waney. 	 Misiangthou tengtengin chibai a honbuk uhi, Kaisar inkuanpihte ahi deuhtuam uhi.Toupa Jesu Kris hehpihna tuh na kha utoh om hen. Amen.


Bonkoono na nga korba kaŋ a ta Haman gaa din foobu. A n'a no Mordekay se. Esta mo na Mordekay daŋ Haman windo boŋ. 	 Huan kumpipan a zuihbuh a suaha, Haman akipana a lak, Mordekai kiangah a peta hi. Huan Estherin Mordekai Haman inko tungah a koihta hi.


A ne i se: «Ay g'araŋ ŋwaaray, wa maa ay hindiro wo kaŋ ay te. 	 Huan, aman, a kiang uah, hehpihtakin ka mang thu ngai dih uh:


Zaari guwanta Zuri-Sadday ize Selumiyel, Simeyon kunda jine bora kaa. 	 Ni nga niin Simeon tate intekpen Zurisadai tapa Selumielin a lana:


Zama nango kaŋ ni arzaka go, noodin no ni bina mo ga bara. 	 Na gou omna peuh ua na lungtang uleng a om ding jiakin.


I kande yeejo maano da feeji gaaro wane mo, kaŋ ga ti sunfa do maano, da gunda ra maano, da dumayzey da taana kaŋ ga haame daabu. 	 Huan, bawngpa thau leh belampa thaute, a mei thau takte, a gilbohte, a kalte, a sintuam pen a lapte leng a pia ua:


Ya nin ndunnya ra goroko, joote da guusu hirrimi da korfo hirrimi ga ba ka ni di. 	 Leia om aw, lauhuainate, kokhukte, thangte na tungah a om hi.


Ay no ga kaari te, ay no ga kubay mo taka. Ay ya baani kandeko no, Ay ya masiiba takako mo no. Ay no, Rabbi kaŋ ga hayey din kulu te. 	 Vak ka bawla, mial leng ka siam hi; kituahna ka bawla, gilou leng ka siam hi; kei jaw Toupa, huchibang thil tengteng hihjelpa ka hi, chiin.


Ni mayraykoyey kulu, care banda no i zuru, Tongo koyey no k'i haw. Ni borey kulu kaŋ i di, i n'i haw care gaa, Baa kaŋ i zuru ka koy nangu mooro. 	 Na vaihawmmi tengteng a tai mang chiat ua, thalkap mite gakin a om ua, gamlapi akipana hongtai mangte


Gaa no a ga koy ka kande follay iyye fooyaŋ kaŋ yaŋ ga futu ka bisa nga bumbo, i ma furo ka goro noodin. Bora din kokor banda gora ga laala ka jaase ijina.» 	 Huai takin a vapaia, amah sanga gilou jaw dawi dang sagih a honpi a, huaiah a lut ua, a om gige uh; huai mihing tuh a omdan nanung a masa sangin a honghoih keizo tham hi, a chi a.


Nyaŋo ci goy-teerey se ka ne: «Hay kulu kaŋ a ci araŋ se, araŋ m'a te.» 	 Huan, a nun sikhate kiangah, Na kiang ua a gen peuhmah hih jel un, a chi a.


Kaari nin, ya Mowab! Ya Kemos ganakoy, araŋ halaci, a naŋ nga ize arey ma ciya zurante yaŋ, a ize wayey mo ma koy tamtaray, sanda Amorancey bonkoono Sihon kambe ra nooya. 	 Na tung a gik, Moab! Na mangthang ta, aw Kemos mi: a tapa taimang ding in a tanute sal in a pi a, Amorte kumpipa Sihon kiang ah.


Ifo se no ni g'ay hã? Ma borey hã kaŋ yaŋ maa haŋ kaŋ ay ci i se. Guna, borey din ga bay haŋ kaŋ ay ci.» 	 Bang achia kei hondong? A kiang ua ka thu gendan ka thu zate dong in; ngaiin, huaiten ka thugen a thei uh a keihiam, a chi a.


A takanta ga hima beene maliyaŋ cine, a bankaaray mo ga kwaaray no sanda neezu* cine. 	 A mel omdan tuh khophia bang ahi a, a puansilhte tuh vuk bang in a ngou a;


Zama nango kaŋ ni arzaka go, noodin no ni bina mo ga bara. 	 Na gou omna peuh uah na lungtang u leng a om ding.


Amma kawyey ra fuwey, naŋ kaŋ sinda birni cinari kwaara windanta, i g'i lasaabu farey banda laabo ra, i gonda fansa. I ga fatta mo Yubili waate. 	 Kulh neilou khuaa inte bel singtang gam banga seh ahi dinga, tat theih ahi dinga, Jubili chiangin a pawt ding.


Ay moy, waati kulu Rabbi do haray no i ga guna, Zama a g'ay cey soolam ka kaa hirrimi ra. 	 Ka mitin TOUPA lam a en gige a: aman ka khete len akipanin a lakhe ding ahi ngala.


Jirbi iyyanta hane mo, alfaga ma ye ka dooro guna ka di. Da kaajiro mana tonton, hamni say kulu si a ra mo, kaajiro mo mana hima danga a guusu nda kuuro, 	 Huan, ni sagih ni in siampu in hii a en ding a, huan, ngaidih, meimasungtum a zamzak louh a, mul eng a om kei leh, meimasungtum vun sang a a thuk a a kimuh keileh,


Rehobowam binde goro noodin Urusalima ra. A na birniyaŋ cina Yahuda ra laabo kosarayyaŋ se. 	 Huan, Rehoboam bel Jerusalem khua ah aom a, Juda gam a kiven na ding in khuate a sat a.


Ya araŋ Urusalima wandiyey, Ay goono ga kaseeti araŋ gaa, Saajo jeerey nda ŋweyey boŋ, Wa si ay baakwa tunandi, Wa s'a mo hay mo, kala nd'a yadda jina. Doonko marga ne: 	 Zuktal leh gama zukpitein ka hon ngen hi, Aw Jerusalem tanute, ka it hihbuai kei unla, phawng kei un, a lungkim matan.


Amma, zama araŋ ma bay kaŋ Boro* Izo gonda dabari ndunnya ra nga ma zunubey yaafa» (gaa no a ne yeenikoono se): «Ay ga ne ni se: Ma tun ka ni daarijo sambu ka koy fu.» 	 Abang abang hitaleh, khovelah Mihing Tapain khelhnate ngaihdam theihna a nei chih na theihna ding un a chi a, (Jaw kiangah) Thou inla, na lupna la inla, na in ah paiin, ka honchi, a chi a.


Haya kaŋ bora te hari hanna do ka daray, a ma bana a se, ka zakka hinka tonton a gaa, k'a no alfaga se. Alfaga ma sasabandiyaŋ te bora se da taali se feeji gaaro. Rabbi g'a yaafa mo. 	 Huan, thil siangthou tung a na hih dik louh khitsa tuh a din ding a, a mun nga a khen a mun khat a behlap ding a, siampu a pe ding ahi; huan, siampu in tatleek thoihna belampa in kilepna a bawlsak ding a, ngaihdam ahi ding.


Yesu mo koy a banda. Jama boobo n'a gana k'a kankam. 	 Huchiin, Jesu a kiangah a vahoha. Huan mipu thupi takin a jui ua, amah a boh lutlut ua.


Zama yaa no Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo ci: Ay ga guuru-bi calu dake dumey wo kulu jindey gaa, zama i ma may Babila bonkoono Nebukadnezzar se. I ga may a se mo. Ay g'a no ganji hamey mo. 	 Hichiin Israel Pathian, sepaihte TOUPAN a chi ngala, Babulon kumpipa Nebukadnezzar na a sep theihna ding un hiai nam tengteng sik hakkol ka po sak ding ahi: amah na a sem ding uh: gamnuaia gamsate leng amah ka pe lai ahi, chiin.


za kaŋ ni goono ga ni tooru fuwey cina batama fo kulu ra, ni na cinari kuuku yaŋ cina mo fondo lokotey kulu gaa. Day manti kaaruwa daa no ni goono ga cabe bo, kaŋ ni goono ga donda sufuray nooru. 	 Lam chih lua tanna buk na nabawlah te, kongzing chiha mun kidoh nabawl ah te loh na delh louh jiakin kijuak lel leng na hi kei hi.


Ay kaajo mo salle ka guna naŋ kaŋ hari go, Harandaŋ mo go ay kambey boŋ cino kulu. 	 Ka zungte tuite phain a dalh jaka, huan ka hiangah jankhuain daitui a kai:


Gaa no bora ma sargay summaare kaŋ i ga ton din kuuro kaa, a ma hamo dumbu ka te dumbariyaŋ. 	 Huan, haltum thillat a lip ding a, a sem ding ahi.


A jarga koyne, kala Uzziyel Harhiya izo, kaŋ ga ti wura zam na hanseyaŋ te. Nga mo, a jarga koyne, Hananiya turaarekoyey ra afo na hanseyaŋ te ka Urusalima gaabandi hal a to Cinari Tafa gaa. 	 Huan amah zomin Harhai, dangkaengsekmite, tapa Uzzielin a bawl hoih a. Huan amah zomin gimlimbawlmite tapa Hananiain a bawl hoiha, kulhbang ja tanphain Jerusalem a bubitsak uhi.


Waybora binde donton ka Barak, Abinowam izo ce, kaŋ go Kedes-Naftali. Waybora ne a se: «Rabbi, Israyla Irikoyo lordi ka ne: ‹Koy ka candi Tabor tondo do haray. Ma boro zambar way sambu Naftali izey da Zabluna izey ra. 	 Huan, Kedes Naphtali gam akipan Abinoam tapa Barak a thukhaka, a kiangah, Toupa, Israelte Pathianin, Tabor kiangah hoh tou inla, Naphtali suante leh Zebulun suante mi sing khat piin.


Israyla ne: «A wasa. Oho, ay izo Yusufu gonda fundi hala sohõ. Ay ga koy ka di a za ay mana bu.» 	 Huan, Israel in a hunta; ka tapa Joseph hingdama na om ei ngut ve: ka sih ma in amah ka vamu ding, achi hi.


Soojey na wongu arzaka ku, afo kulu nga boŋ se. 	 (Galkap mite a gallak sum uh amau achiat dia la ahi uh).Huan, Mosi leh siampu Eleazar in sang tung a heutu leh za tung a heutute dangka-eng a la ua, Israel suante theih gigena ding in kihoupihna puan inn ah TOUPA ma ah a hon tawi uhi.


Ya beeney, wa maa! Ya ganda, ma hanga jeeri! Zama Rabbi salaŋ ka ne: «Ay na izeyaŋ jare, ay mo no k'i biiri, Amma i murte ay gaa. 	 Vante aw, ngaikhia unla, lei aw, bil doh in, TOUPAN thu a gen hi: Tapate ka khoia ka khanglian saka, ka tungah lah a hel ngal ua.


Ya Irikoy, m'ay faaba ay ibarey kambe, M'ay dagu ka moorandi borey kaŋ ga tun ay gaa da gaaba yaŋ se. 	 Thilhihkhialte lakah honhumbit inla, sisan suah hatte lakah honhondam in.


I na day fo fansi koyne. I na canda-candayaŋ te woodin mo boŋ. A ne woodin mo se Sitna. 	 Huan, tuileh dang a tou nawn ua; huai leng tuh tumin a kisel nawn ua; huchiin a min din Sitna a sa nawn hi.


A ciya binde Yahuda bonkoono Yehoyacin jiiri waranza cindi iyyanta kaŋ a go tamtaray ra, handu way cindi hinkanta, hando jirbi waranka cindi guwanta hane, kala Babila bonkoono Ebil-Merodak mayra jiiri sintina ra, a na Yahuda bonkoono Yehoyacin beerandi k'a kaa kasu fuwo ra. 	 Huan, Juda kumpipa Jehoiakin saltan kum sawmthum leh kum sagihna, a kha sawm leh kha nihna, huai kha ni sawmnih leh ni nga geihin hichi a honghia, Babulon kumpipa Evil-merodakin a vaihawm kum khatnaah, Juda kumpipa Jehoiakin lutang a dopkang saka, suangkulh akipan a pi khia;


Dor koyo kaŋ go Dor tudey ra afo dumi cindey koyo kaŋ go Jilgal ra afo 	 Dor kho zousanga Dork kho kumpipa, khat Gilgala Goimnamte kumpipa, khat.Tirza kho kumpipa, khat; kumpipa tengteng sawmthum leh khat ahi uh.


Kala Rabbi salaŋ Musa se waato kaŋ i go Mowab batamey ra, Urdun jarga, naŋ kaŋ boro ga Yeriko fonnay. 	 Huan, Jeriko zawn Jordan gei Moab phai ah TOUPA'N Mosi a houpih a,


Ay n'a hã ka ne: ‹Ni ya may ize no?› A ne nga ya Betuwel, Nahor izo kaŋ Milka hay a se din ize no. Kal ay na korbay daŋ a niina gaa, guurey mo a kambey gaa. 	 Huan, ken, kua tanu na hia? chiin, ka donga. Huan, aman, Bethuel, Nohar tapa, Milkhain a neihsakpa tanu, achia: huan bilbah abil ah ka batsaka, taute leng a khut ah ka bunsak.


Alwaato kaŋ Yesu di borey marga, a kaaru tondo boŋ. Kaŋ a goro binde, a talibey kaa a do. 	 Huchiin, mipite tuh a muhin tangah a pai tou a, huan, a tu a, a nungjuite a kiangah a hongpai ua; huan thu a gen a,


Rabbi ni Irikoyo no ga daŋandi ni jine. A ga dumey wo halaci ni jine hala ni m'i mayra ŋwa. Yasuwa no ga daŋandi ni jine, danga mate kaŋ Rabbi ci. 	 TOUPA na Pathian un na ma uh a pi dinga, hiai namte a honhihmangsak dinga, a gam uh na luah ding uh; huan, TOUPAN a nagensa bangin Joshuain na ma uh a pi ding hi.


Rabbi no ka nga nangora cina beena ra, A ga beene daabirjo siirandi ndunnya boŋ. Nga no, bora kaŋ ga teeku harey ce k'i gusam laabo batama boŋ: Rabbi no ga ti a maa. 	 Vana a dantante bawla, leitunga a dantan kual bawla, Tuipi tuite sama, leitunga sung bopa, a min TOUPA ahi.


Bulos da Barnaba binde gay noodin, i goono ga salaŋ da bine-gaabi Rabbi ra. Rabbi na seeda no nga gomno sanno boŋ ka yadda alaamayaŋ, da dambara hariyaŋ ma te d'i kambey. 	 Huaijiakin, Toupa ah hangtaka thu genin huaiah sawt sim a om ua, aman tuh chiamtehna leh thillamdangte a khut ua hihsakin, a hehpih thu a theihsak jel hi.


Zaari taacanta hane, i ma kande yeeji way, da feeji gaaru hinka, da feeji gaaru ize way cindi taaci, jiiri fo ize yaŋ, kaŋ laru kulu si i gaa. 	 Huan, a ni li ni in bawngtal sawm, belamtal nih, belamnou a pa kum khat a upa gensiatbei sawm leh li;


A gonda alman kuruyaŋ, ikayna nda ibeeri, a gonda goy-teeri boobo mo. Filistancey mo canse a gaa. 	 Belam honte leh, bawnghonte a neia, inkuan leng tampi a nei hi: huchiin Philistinten a haja uh.


Urusalima ra mo Yehosafat na alfaga fooyaŋ da Lawi boro fooyaŋ, da Israyla kaayey windi jine boro fooyaŋ daŋ i ma Rabbi ciito te, i ma kakaw fay mo Urusalima borey game ra. 	 Huan, Jehosaphatin Jerusalem ah TOUPA vaihawm ding leh thubuaite lemmi dingin Levite, siampute, Israel inko intekte a koih behlap hi.


Ifo binde ga ti ay alhakko? Nga neeya: waati kaŋ ay go ga Baaru Hanna waazu, ay ma si hay kulu ceeci araŋ gaa, zama ay ma si goy da dabaro kaŋ go ay se Baaru Hanna ra. 	 Ka kipahman bang ahia leh? Tanchin Hih ka genin, loh loua, Tanchin Hoih athawna pia ka hehtheihna tuh ahi.


Yotam ize Ahaz, Ahaz ize Hezeciya, Hezeciya ize Manasse, 	 Ahaz a tapa, Hezekia a tapa, Manasi a tapa;


Woodin sabbay se no araŋ ma haggoy d'araŋ boŋ gumo, zama araŋ mana di alhaali dumi kulu han din hane kaŋ Rabbi salaŋ araŋ se Horeb tondo ra, jinda fun danjo bindo ra. 	 Huaijiakin pilvang mahmah un; Horeb tanga mei akipana TOUPAN nou a honhoupih niin lim bangmah lah na mu ngal kei ua:


Gooru kaŋ ga hima danji mo bangay ka fun a jine. Zambarey mo go g'a saajaw. Zambar-zambarey mo go ga kay a jine. I na ciiti teeyaŋ do sinji, I na tirayaŋ mo fiti. 	 Mei lui hongpawta a maa kipan hongpai khiaa: sang sangten amah a sepsak ua; a maah sang sawm mun samgsawm a ding ua: vaihawm a tung khia ua, laibute a hong uhi.


I na baa guwanta kaa Aser izey kunda se, i almayaaley boŋ. 	 Huan, aisan ngana Aser suante nam tungah a inkuan uh dungjui jelin a puk nawna.


Amma da ni na boro laala din kaseeti, hala nga mo wangu ka bare ka nga laalayaŋo da laala fonda mo naŋ, to, a ga bu nga taalo ra, amma nin wo, ni na ni boŋ kaa kambe. 	 Himahleh huai mi gilou na vaua, a gitlouhna a pai san louha, a gitlouhna lampi a lehngatsan sam kei leh a gitlouhna ah a si dinga, nang bel na hinna na humbit ahi zo ding hi.


Wa koy ka subu ku araŋ boŋ se nangu kulu kaŋ araŋ ga du a. Zama i si araŋ goyo zabu bo, baa kayna.› » 	 Nou kuan unla, na muh theih theihna uah pawl kilak uh: himahleh na nasep uah bangmah a kikiamsak kei ding, a chi ua.


I ne: «Rabbi no gond'a muraadu.» 	 Huan, amau, Toupan a deih ahi, a chi ua.


Handu taacanta ra boro taacanta mo, Asahel Yowab kayne no. A izo Zebadiya ga dak'a gaa. A sata gonda boro zambar waranka cindi taaci. 	 Kha li naa sepaih heutu Joab unaupa Asahel ahi a, a tapa Zebadi asik a pang ahi, huan a pawl ah sing nih leh sang li a om uh.


Woodin bayray ga tabbat ay se: ay ga goro. Oho, ay ga goro araŋ kulu banda hal araŋ ma du ka koy jina nda farhã cimbeeri ra, 	 Huchiin hiai ginna ka neih jiakin, ka omphot ding chih ka thei hi; ahi, ginnaa na khanletna ding uh leh na kipahna ding un, na vek ua lakah ka omphot ding hi;


Woone no ga ti doole goy kaŋ bonkoono Suleymanu te din sabaabu, zama i ma Rabbi windo da bonkoono windo, da Millo, da Urusalima windanta cinaro, da Hazor, da Mejiddo, da Gezer mo cina. 	 kumpipa Solomonin nasem dia a goih teitei pawl a bawlna sanpen hiai jiak ahi: Toupa in leh amah in lam ding leh Millo te, Jerusalem kulh te, hazor khua te, Megiddo khua te, Gezer khua te bawl dingin ahi.


Ay moy kayna bine saray sabbay se, I zeen ay yanjekaarey kulu sabbay se. 	 Nou, na gilou semte tengteng aw, honpaisan vek un; TOUPAN ka kahging a zata ngala;


Kala borey marga n'a hã ka ne: «To, da yaadin no, ifo no iri ga te?» 	 Huan, mipiten a kiangah, Bang ka hih ding ua leh? a chi ua, a dong ua.


Ni ma si naŋ wayboro ziima ma funa. 	 Numei mitkhialdawitawi a hin na phal ding ahi kei.


A ne i se: «Isaya na annabitaray te araŋ boŋ ihanna dumi, araŋ wo munaficey, mate kaŋ a hantum ka ne: ‹Jama wo go g'ay beerandi nda ngey meyey, amma i biney ga mooru ay. 	 Huan, aman, a kiang uah, Isaiin nou mi lepchiahte thu a nagenkhol dik hilhial ve, Hiaiten a mukun a honpahtawi ua, a lungtangun lah hon gamlat ngial ngal uh.


Wa Rabbi, Israyla Irikoyo sifa, Za doŋ-doŋ kaŋ sinda me ka koy hal abada abadin. Jama kulu mo ma ne: "Amin!" Alleluya! 	 TOUPA, Israelte Pathian, phatin om heh, khantawn akipan khantawn phain leng. Mi tengtengin, Amen, chi uhen, TOUPA tuh phat un.


Sohõ, hayey kaŋ i ga sarga tooru se ciine ra, ngey neeya: Iri ga bay kaŋ iri boro kulu gonda bayray. Bayray binde ga kande boŋbeeray, amma baakasinay ga jina-koyyaŋ te. 	 Huan, milimte laka kithoihna tungtang jaw: I vekin theihna i nei chiat uh chih i kithei hi. Theihnain mi a kisathei saka itna inbel mi a bawlhoih nak hi.


Ya araŋ Israyla ize wayey, Wa hẽ Sawulu boŋ, Nga kaŋ na mulfi daabu araŋ gaa k'araŋ taalam, Nga kaŋ na wura taalamey daŋ araŋ bankaarayey gaa. 	 Nou Israel tanute aw, Saula kah un, puansan kilawmte na tungah a bang a, na puan khawng ua dangka-eng a zephoihnate hon bansakpa ahi.


Ezra mo na tira feeri jama kulu jine (zama a go sambante beene jama kulu boŋ do). Waato kaŋ a n'a feeri binde, jama kulu tun ka kay. 	 Huan Ezrain mite mitmuhin laibu a honga; (mite tunglamah a om ngala; ) huan a hongtan, mite tengteng a ding uh:


Sem izey neeya: Elam da Asura da Arpaksadu nda Ludu nda Aram. 	 Sem tapate Elam te, Assur te, Arpaksad te, Lud te Aram te ahi uh.


Rabbi sanno kaa ay do koyne ka ne: 	 TOUPA thu ka kiangah a hongtung nawna


Wayna kaŋay haray Ifraymu kuray liiliwalo no ga bara, ngey da ngey margey kulu. Amihud ize Elisama, nga no ga ti Ifraymu izey jine bora. 	 A pawl tamdan thuthuin a tumlam pangah Ephraimte a om ding uh: Ephraim tate laka lupen ding jaw Amihud tapa Eliasam ahi ding.


A jirbi koyne, a ye ka hindiri. Kala jeeni iyye go, i fatta kwaari folloŋ gaa, i ga warga, i ga boori. 	 Huchiin, Pharo a khangloua a. Huan, a ihmu nawna, mang a nei nawn a: huan, ngaiin, buh a kung khat a h vui sagih lian pipi hoih liahliah a hong om khia a.


Ay ga naŋ Elam jama ma mumuru ngey ibarey jine, Da borey kaŋ goono g'i fundey ceeci yaŋ jine mo. Ay ga masiiba candi ka kande i boŋ, Ay futay korna nooya. Yaadin no Rabbi ci. Ay ga naŋ takuba m'i gana mo hal ay n'i ŋwa ka ban. 	 A melma uh, a hinna uh zongmite maah, Elamte ka lunglel sak khin ding, a tunguah siatna ka hontun ding, ka hehna mahmah tak, chih TOUPA thu pawt ahi. Amau namsau ka delhsak ding, ka hihman vek masiah.


Waato din gaa Asa fatta zama nga nd'a ma karba. I na wongu daaga sinji Zefata gooro ra noodin Maresa. 	 Huan, Ethiopia mi zera, sepaih maktaduai leh kangtalai za thum toh amau sual dingin a hongkuana; Maresa a hontunga


Zama ay sinda boro kulu kaŋ laakalo ga saba nda Timotiyos wano, kaŋ g'araŋ gora haggoy da cimi. 	 Hichibang lungsim pua, na hoihna ding uh awlmoh kuamah dang ka nei ngal keia.


Ya araŋ Saduma ciitikoy, wa maa Rabbi sanno! Ya araŋ Gomorata borey, Wa hanga jeeri iri Irikoyo asariya* se. 	 Sodom vaihawmte aw, TOUPA thu ja un; Gomorra mite aw, i Pathian dan thu-ah bil doh un.


Ni ma ba Rabbi ni Irikoyo, ka maa a sanno se, ka naagu a gaa. Zama nga no ga ti ni fundo, da ni aloomar kuuko. Zama mo ni ma goro laabo kaŋ Rabbi ze d'a ni kaayey se din ra. Ibrahim da Isaka nda Yakuba se no a ze, ka ne nga g'a no i se. 	 TOUPA na Pathian uh ita, a aw manga, amah len chintenin amah na hinna uh, na dam sawtna uh lah ahi ngala; huchiin na pu uh Abraham, Isaak, Jakob te kichiamna piak achiam gamah na om ding uhi, a chi a.


Israyla dumo ga te handu iyye i goono g'i fiji, zama ngey ma laabo hanandi se. 	 Huan Israel inkote'na gam uh khuah siangin kha sagih sung a vui ding uh.


Boro kaŋ ga no alfukaaru se, a si jaŋ bo, Amma boro kaŋ ga nga moy ganandi ga di laaliyaŋ boobo. 	 Kuapeuh genthei kianga pia a tasam kei dinga: himahleh kuapeuh a mit selin hamsia tampi a nei ding hi.Mi gilou a thoh chiangin, mite a bu ua: himahleh a manthat chiangun, mi diktat a pung hi.


Boro kaŋ ga dira nda adilitaray, Baani samay no a ga dira. Amma boro kaŋ ga nga fondey siirandi, I ga bay a gaa. 	 tang taka pai hoihtakin a paia: himahleh a lampite kilawmlousak theih in a om ding hi.


Yahudancey ne a se: «Sohõ no iri bay kaŋ ni gonda follay. Ibrahim bu, annabey mo bu. Ni mo go ga ne boro kaŋ ga ni sanno gana si buuyaŋ taba abada. 	 Huan, Judaten a kiangah, Dawi jawl na hi chih tuin ka theita uh. Abraham a sita, jawlneite toh, nang. Min ka thu a zop leh, khantawnin sihna achiam kei ding, na chi ngala.


Laabu albarkanta ga bare ka ciya ciiri batama, A ra gorokoy laala sabbay se. 	 Gam hoih tuh gam keu mah leng a suaksak jel, a sunga omte genhak jiakin.


Ay ga ye ka kande Yahuda bonkoono Yekoniya Yehoyacim izo neewo, da Yahuda tamtaray izey kulu kaŋ yaŋ koy Babila, zama ay ga Babila bonkoono calo ceeri.» Yaadin no Rabbi ci. 	 Hiai mun ah Juda kumpipa Jehoiakim tapa, Jekonia leh Babulona hoh Juda sal tengteng ka pi nawn ding; Babulon kumpipa hakkol lah ka hihtan sin ngala, chih TOUPA thu pawt ahi, chiin.


Ay Irikoyo mo g'araŋ laamey kulu bana nga arzaka boŋ darza ra, Almasihu Yesu ra. 	 Huaichiangin ka Pathianin Kris Jesu thupinaa a hauhna bangbangin na taksap tengteng uh a honpe ngeingei ding.


Gora kaŋ Dawda te Filistancey laabo ra, jiiri fo da handu taaci no. 	 Huan, Philistia gama David a om sung kum khat pumpi leh kha li ahi.


Saabuyaŋ sargay se mo, a kande yeeji hinka da feeji gaaru gu da hincin jindi gu, da feej'ize gu. Aminadab ize Nason nooyaŋey nooya. 	 Huan, lemna kithoih thillat dingin bawngtal nih, belamtal nih, belamtal nga, keltal nga, belamnou apa kum khata upa nga: hiaite Aminadab tap Nason thillatte ahi uh.


Amma Irikoy malayka salaŋ Filibos se ka ne: «Tun ka koy dandi kambe haray, fonda boŋ kaŋ ga fun Urusalima ka koy Gaza, kaŋ ga gana ganjo ra.» 	 Huan, Toupa angel khatin Philip a houpiha, Thou inla, simlama Jerusalem khua akipana Gaza kho sunsuk lampi huai gamdai ah hoh in, a chi a.


Ni na ndunnya windi ni dukuro ra, Ni na dumi cindey kara ni futa ra mo. 	 Hehin gam na pal suak petmaha, thangpaiin namte na chil hi.


Zama i ma bay laakal nda dondonandiyaŋ gaa; I ma fahamay sanney fayanka mo. 	 Pilna leh hilhna theih ding; theisiamna thute theikak ding;


Haŋ kaŋ ay fundo go ga ceeci hala sohõ nooya, Amma ay mana du a. Alboro _cimante__ folloŋ no ay du zambar fo ra, Day wayboro, baa afolloŋ no ay mana du woodin yaŋ kulu ra. 	 tuin leng ka zong laia ka mu kei: pasal sang khat lak a mi tang khat ka mu, himahleh numei tengteng laka ah mitang ka mu kei.Ngaiin, Pathianin mihing hoihtakin a bawl chih, hiai kia ka mu-a; himahleh bawltawm tampi a zong khia uh.


Yaadin no araŋ mo, Araŋ na humburkumay hari fonnay, araŋ humburu mo. 	 Tuin lah bangmah na hi ngal kei ua; mulkimhuaina na mu ua, na lau uhi.


Waato din gaa, cin haray ay kaaru gooro do ka birno cinaro guna. Ay ye ka bare koyne ka ye ka furo Gooro Meyo gaa. Waato din gaa no ay ye ka kaa fu. 	 Huan luita juiin janin ka pai toua, kulhbang ka vela; huan ka kik nawna, guam kongpi ah ka luta, huchiin ka kiknawnta hi.


Amma Lisiyas, kaŋ ga ti wongu nyaŋo, kaa k'a kaa iri kambe ra da gaabi nda gaabi. 	 ka dan bang ua a tunga vaihawm tum hi unga, himahleh sepaih heutu lalpen Lisia hongkuana, ngongtat kawmin amah tuh ka khut ua kipan a lamanga, a tunga thubuai neite na kianga hongpai dingin thu a pia hi.


Fu-izey kaŋ meyey ga guna dandi kambe haray gaa, me fo go fonda bananta, sanda fonda kaŋ go cinaro jine sap-sap nooya, wayna funay haray, naŋ kaŋ boro ga ba ka furo. 	 Huai dantante lutna ding pai suakna tawp suah lam bang chinah kongkhak a om hi.


I ne a se: «Yohanna talibey goono ga mehaw* sorro boobo ka te adduwa mo. Yaadin mo no Farisi fonda waney. Amma ni waney, i ga ŋwa, i ga haŋ.» 	 Huan, amau a kiangah, Johan nungjuiten an a ngawl jel ua, a thum jel uh: Pharisai nungjuiten leng huchibang mahin a hih jel uh: himahleh, na nungjuiten a ne un a dawn gige uh, a chi ua.


A ciya mo, wiciri kambo, a na Laya sambu ka kond'a Yakuba do, a margu nd'a mo. 	 Huan, hichi ahia, khomial tungin a tanu Lea a pia, Jakob kiangah a piluta; huan, amah ana kithuahpih a.


Laya koŋŋa Zilpa izey mo neeya: Gad da Aser. Woodin yaŋ ga ti Yakuba ize arey kaŋ yaŋ i hay a se Padan-Aram. 	 Huan, Lea sikhanu Zilpa tapate Gad leh Aser ahi ua: huaite Jakob tapa, Paddan-aram gama a neihte ahi uh.