Amma Absalom mana salaŋ Amnon se, hala gomni wala hasaraw wane, zama Absalom goono ga konna Amnon zama a n'a waymo Tamar hasara. 	 Huan, Absalom in Amnon kiang ah a sia a pha, bangmah a gen nuamkei hi; Absalom in a sanggamnu Tamar a chih teitei ziak in Amnon a mudah mahmah a.


Ni kazaamatara ra gonda goy yaamo zama ay ba ay ma ni hanandi, amma hala hõ ni mana nyun ka hanan. Ni si ye ka nyumay ka hanan ni kazaamatara gaa koyne, kala waati kaŋ ay n'ay futay korna kubandi ni boŋ. 	 Na nitna hukna ahi a, ka honkhuaha, na sian tuan louh jiakin na tungah ka hehna ka lungdam sak ma teng chikchiang mah inleng na nitna akipan khuahsiang na hi nawnta kei ding hi.


Sorro hinkanta alwaato ra no Yusufu na nga boŋ bangandi nga baabayzey se. Firawna mo du ka Yusufu dumo bay. 	 Huan, a nihvei hohna uah, Joseph a unaute a kitheisakta a, huan, Joseph chite tuh Pharo kiangah a kitheisakta uhi.


Yasuwa mo ye ka ne jama se: «Araŋ ya seedayaŋ no araŋ bumbey se, kaŋ araŋ na Rabbi suuban zama araŋ ma may a se.» I ne: «Iri ya seedayaŋ no.» 	 Huan, Josuain mipite kiangah, A na sep tumin TOUPA na telta ngei mai uh chih thu theihpihte noumau mahmah na hi uhi, a chi a. Huan, amau Thu theihpihte ka hi uhi, a chi ua.


Zeba da Zalmunna binde go Karkor, ngey da ngey wongu marga, sanda boro zambar way cindi gu cine, wayna funay laabey izey; soojey kulu kaŋ cindi nooya. Zama boro zambar zangu nda waranka takubakoyyaŋ, i kulu bu. 	 Zeb leh Zalmun bel Karkor ah a om ua, a sepaihte suahlam tate sepaihte a sibang teng, sing khat leh sang nga tak toh: namsaudokmi nuai khat leh sing nih lah a sin gal ua.


Woodin ay doona k'a te, Zama ay na ni dondonandiyaŋey haggoy. 	 Huai tuh ka neia, na thuzohna thute ka vom hoih jiakin.


Ay g'ay moyduma sinji bora din koy gaa da gaaba, y'a ciya alaama da yaasay mo, y'a dagu ka kaa ay jama ra. Woodin gaa no araŋ ga bay kaŋ ay no ga ti Rabbi. 	 Huai mi ka masuan dinga, mi lamdanga sak dingin khantawn khantawn gen dingin ka mit elaka kipan ka hih mang ding; huchiin kei TOUPAN jawlnei ka khem ahi a, a tungah ka khut ka lik dinga, ka mi Israelte laka kipan ka hihmang ding.


In da ndunnya koyey da ngey faadancey care banda, Wo kaŋ yaŋ na kurmu zeeney cina koyne ngey boŋ se. 	 Lei kumpipate leh thudotmite, amau adinga mun siate bawlte toh;


Amma nyaŋo tu ka ne: «Manti yaadin no. I ga ne a se Yohanna.» 	 Huan, a nun, Hi lou e, amah jaw Johan sak jawk ding ahi, a chi a, a dawng a.


Manti dumo din hinne se mo no, amma zama a ma Irikoy izey kaŋ yaŋ go say-sayante margu i ma ciya afolloŋ. 	 Huai chite sik kia ahi keia, Pathian ta khovela dalhte tengteng pawl khata a pi khawmna dingin leng ahi sam hi.


Kal i sosoro ka maan Yusufu windi jine funa do. I salaŋ a se windo me gaa 	 Huan, Joseph in kemmi kiangah a vahoh ua, kong bul ah a houpih ua,


Gaa no Bulos tu ka ne: «Ifo no araŋ goono ga te wo, araŋ goono ga hẽ k'ay bine sara? Zama ay wo soola no, manti hawyaŋ hinne se bo, amma hala ya bu zaati Urusalima ra Rabbi Yesu maa sabbay se.» 	 Huan, Paulain, a dawnga, Bangchi na hi ua, na kahlah uh, na honkhasiatsak uh? Toupa Jesu min jiakin Jerusalem khua a hen kia hilouin, sih leng ka ngap ahi, a chi a.


Assiriya bonkoono Sennakerib mo tun ka ye nga ce banda ka goro Ninawiya kwaara. 	 Huchiin Assuria kumpipa Sennakerib apawta, a kik nawna, a pai nawn jela, Ninevi khuaah a omta hi.Huan a pathian Nisrok inah amah a biak laiin hichi ahia, Adrammelek leh Sarezer ten namsauin a that ua; huchiin Ararat gamah a tai lutta uh. Huan, a tapa Esar-haddon a sikin a lalta hi.


A na borey kaŋ yaŋ go a ra mo ku, k'i daŋ garze goy ra, da fansiji, da guuru deesi yaŋ. A n'i daŋ mo fareeje tonyaŋ. Yaadin no a te da Amonancey birney kulu. Dawda nda nga borey kulu mo ye Urusalima. 	 Huan, mipite a pikheta a, singatna te, leilehna sik zum te, sik heipite zang in na a sem sak a, lei haltakte a bawlsak a: Amon suante khopi tengteng huchibang in a hih. Huan, David leh mi tengteng Jerusalem ah a pai nawn uhi.


Woodin sabbay se no ay ne: «Ma ni mo kaa ay do haray. Naŋ ay ma hẽeni korno te. Ma si kookari ka ne ni g'ay suurandi ay jama ize wayo halaciyaŋo sabbay se.» 	 Huaijiakin ken, Honen louin lehlam en un, nakpiiin ka kap sin; ka mite tanu gallaka a lak thu uah honnem nuam vang lak dah un, ka chi hi.


Ni ga naŋ hiyo funey ma saba nda kambe kar fo kuuyaŋ, m'a te beene. Hiyo meyo mo, ni m'a te carawo gaa. Ni ma hiyo te da dake-care hinza: ganda wane, da bindi wane, da beene wane. 	 Longah tohlet na bawl dinga, a tunglam tong khat chianga na zoh ding ahi; huan, long kongkhak a pangah na bawl ding a; chial nuainung leh chial nihna leh chial thumna nei in na bawl ding ahi.


Zama Rabbi ni Irikoyo ga kande nin hala laabu hanna ra. Laabo din gonda hari zuruyaŋ, da hari mo yaŋ, da mansaare yaŋ, kaŋ yaŋ ga bambari ka zuru gooruyaŋ ra da tudey boŋ. 	 TOUPA na Pathian un guam leh tang akipana hongpawt lui tui te, tuikhuk leh tui thukpi omna gam


Saaya kaŋ a ga sanni kaaney te, Ma s'a no cimi, Zama fanta hari iyye no ka bara a bina ra. 	 Kilawmna thu a gen chiang in, amah um ken; a lungtang ah lah kihhuai sagih a om ngala:


M'ay dondonandiyaŋey ta, manti nzarfu. Ma bayray ta ka bisa wura suubanante. 	 Ka hilhna sang unla, dangka hilouin; dangkaeng hoihpen sangin theihna.


A ga ruubu sanni te ka gaaba nda Beeray-Beeri-Koyo. A ga Beeray-Beeri-Koyo wane hanantey fargandi mo. A gonda anniya koyne nga ma zamaney da asariya barmay. Hanantey ga furo a kambe ra, hala alwaati fo, da alwaati hinka, da alwaati jare. 	 Huan Tungnungpen demna thute a gen dinga, Tungnungpen misiangthoute a hihgam gawp ding: huan hunte leh dan khen ding a ngaihtuah dia; huan hun khat leh hunte leh hunkim khat masiah a khuta piakin a om ding uhi.


I yeejey ga gunde daŋ, i si fappe, I haw wayey ga hay, i si te gunde hasaraw, 	 A bawngtal un chi a khah a, a juau ngeikei, a bawngpi un nou a nei a, a nou a siat ngeikei.


kala ni ma maa beena ra. Ma ni tamey zunubey yaafa, da ni jama Israyla waney, hala ni m'i dondonandi fondo hanna kaŋ ra i ga hima ka dira. Ma ye ka hari samba ni laabo boŋ, wo kaŋ ni na ni jama no a ma ciya tubu hari. 	 Nang van ah na nangaikhia inla, na sikhate leh na mi Israelte khelhna ngaidam inla, apaina ding uh lampi hoih lah na kawkmuh sin ngala, huan, na mite a goutan dingun na piak na ah vuah honzusak in.


Barzu go bari sabbay se, Alkaabe mo farka se, goobu mo saamey banda sabbay se. 	 Zepna sakol ading, kamkaihna sabengtung ading, huan chiang mihaite nungjang ading.


Ma furo tondi ra, ma tugu laabo ra Rabbi humburkumay d'a beera darza sabbay se. 	 TOUPA kihtakhuaina akipan leh a kilawmna thupina akipan suangpi ah lut unla, leivui ah bu un.


Kal a ne i se: «Araŋ ma si ta ka bisa wo kaŋ i kosu araŋ se din me.» 	 Huan, aman a kiang uah, Honseh sak val uh vakhon kei un, a chi a.


Sohõ mo, ya Rabbi, naŋ sanno kaŋ ni ci ay, ni tamo nda nga dumo boŋ ma tabbat hal abada. Ma te mo mate kaŋ ni salaŋ ka ci din. 	 Huchiin aw TOUPA, na sikha tungtang thu leh a inkote tungtang thu na gen khantawn adin hihkip inla, na gensa bangin hihin.


I ga ni hallasi wayboro laalo gaa, Ka ni hallasi wayboro yaw me-kaano gaa. 	 Numei gilou akipan nang honkem ding, mikhual lei maitangphatna akipanin.


Ruben da Gad izey, da Manasse kunda jara izey yaarukomyaŋ no. I ga koray da takuba koto, i ga hay da hangaw mo. I ga waani wongu gumo. I soojey mo zambar waytaaci cindi taaci da zangu iyye da waydu no. 	 Reuben tapate leh, Gad mite leh Manassi nam kimkhat mihang sante, namsau leh lum thuah thei mite, leh thalpeua kap ding, kidounaa siam, galkap dia kuan thei, sing li sang li za sagih leh sawmguk ahi uh.


Waato kaŋ Elkana zaaro bare ka kaa kaŋ a ga sargay te, a na nga wando Penina nda nga ize arey da ize wayey kulu no baayaŋ. 	 Huan, Elkan kithoih ni a hongtunin, a ji Penina leh a tapate leh a tanute tengteng tantuan a bawlsaka;


I g'i daaru wayna, da handu kwaaray, da beene kundey kulu gaa, kaŋ yaŋ se i na baakasinay cabe, i may i se, i n'i gana, i n'i ceeci, i sududu i se mo. I si biriyey din margu-margu, i s'i fiji mo koyne. I ga ciya birji laabo boŋ. 	 Ni te, kha te, vana om tengteng, a it ua, na a sep ua, a delh ua, a zon ua, chibai a bukte uh maah a phou khe ding uh: lak khawm ahi nawnta kei ding ua, vui ahi sam kei ding uh; leitung a ekvut lel ding ahi ding.


Wala, d'a lamba boro ziibo gaa, ziibi kulu kaŋ no kaŋ ga boro ziibandi, kaŋ a mana bay a gaa, waato kaŋ a bay a gaa no a gonda taali. 	 Huan, mihing leng a sianthou louhna bangpeuh hihen aw, a sianthou louhna theilou a leng a khoih leh a theihkhiak hun chiang in siamlouh a tang ding:


Kala Yakuba dira. Irikoy malaykayaŋ mo kubay d'a. 	 Huan, Jakob bel a pai jela, huan, Pathian angelten a na dawn uh.


Doŋ ay g'i ibarey kar ka ye ganda nda waasi, Ay m'ay kamba bare i yanjekaarey boŋ. 	 TOUPA hote a kiangah a kipe lut ding uhi; amau hun bel a om nilouhlouh ding ahi.Nou bel buh hoihpenin kon vak ding hi; suangpi-a khuaijuin ka hontaisak ding ahi.


Ya nin Sihiyona ize wayo, Ma tun ka koy ka kara. Zama ay ga ni hillo din ciya guuru-bi, Ni ce camsey mo, ya n'i te guuru-say wane yaŋ. Ni ga dumi cindi boobo bagu-bagu. I zamba riiba mo, ni g'a fay waani Rabbi se, I arzaka mo ndunnya kulu Koyo se. 	 Aw Zion tanu, thou inla chilin: na ki sik bang in ka bawl dinga, na khepek bomte dal bangin ka bawl ding ahi ngala; huan, chi tampite na sat ding: a thil lep uh TOUPA a dia na tuam koih ding ahi, a sum uh lei kumpi TOUPA adin ah tuam koih ding.


Kulu nda yaadin i mana maa Musa sanno se, amma boro fooyaŋ n'a jisi kala susuba, kal a fumbu ka te nooni. Musa mo te i se bine. 	 Hinapiin Mosi a ngaikhe kei ua; a lak ua khenkhatten jingchiang tanin a nusia ua, a thana, a uih: huchiin Mosi a tunguah a hehta hi.


Zama hay kulu kaŋ Irikoy taka ga boori. I mana hima ka wangu hay kulu d'i g'a ŋwa da saabuyaŋ, 	 Pathian thilsiam chiteng tuh a hoih ngala, kipahthu gena san ahih khit phot leh bangmah deihlouh ding ahi kei;


Zama teeku me laabey ga hangan ay se, Tarsis hiyey mo ga jin ka kaa, I ga kande ni izey ka fun d'ey nangu mooro. I wura d'i nzarfey mo go i banda. I ga kand'ey Rabbi ni Irikoyo maa sabbay se, Israyla wane Hananyankoyo sabbay se, Zama a na ni taalam. 	 Aman a honpahtawi jiakin Toupa na Pathian min ding leh Israelte Mi siangthou adingin na tapate a dangka uh leh dangkaeng toh gamla pi-a kipana pi dingin pellouin tuikulhgamten a hon ngak ding ua, Tarasish long lianten masakpen a tuh ding uh.


Amma Rabbi ne ay baaba Dawda se: ‹Za kaŋ woodin go ni bina ra, ni ma windi cina ay maa sabbay se, ni boriyandi, za kaŋ woodin go ni bina ra. 	 Himahleh TOUPAN kapa David kiangah, ka min diinga in lam na ngaihtuah sek a, hichi bang lungsim na naput na hih hoih hi; himahleh nang jaw in na lam kei diing;


Amma woodin yaŋ man'ay nafa nda hay kulu baa kayna d'ay goono ga di Yahudanca din Mordekay goono ga goro bonkoono windo me gaa.» 	 Hitamahleh hiaite tengteng keia dingin bangmah a phatuam kei, Mordekai Judapa kumpipa kongpi-a tu ka muh laiteng, a chi laia.Huan a ji Zeres leh alawmte tengtengin a kiangah, Khailupna khuamtong sawmngaa sang kibawl henla, jingsang in nang kumpipa kiangah thugen inla huaia Mordekai khailup ahih theih na dingin; huchiin vualnuam takin kumpipa toh annekna ah hoh le uchin, a chi ua. Huan hiaiin Haman a kipak saka; huchiin khailupna khuam a bawl sakta hi.


Alaahara nyooti ganda ni sabbay se, A ma ni kubay waati kaŋ ni to noodin. A ga Refayimey* biyey tunandi ni sabbay se, Ngey da ndunnya boro beerey kulu. Ndunnya dumey bonkooney kulu, Alaahara g'i tunandi i ma zumbu ngey kargey boŋ. 	 Nuailama kipan Sheol nang hongtung dawn dingin, nangmah jiakin a buai lutlut hi; misi, leia makai tengteng nangmah jiakin a tokthou a; nam chih kumpipa tengteng a laltutphah ua kipanin a kaidingta.


Ay n'a no Misira laabo, a goyo kaŋ a te din alhakku nooya, zama i goy ay se. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Kana a sep jiakun Aigupta gama loh ding uh ka pia ahi, TOUPA PATHIANIN a chi ahi.Huai ni chiang in Israel inkote dingin ki ka mengkeh sak dinga; alak uah na kam ka ka sak ding; huchiin TOUPA kahi chih thei ding uh, chiin.


Amma da bannya na sanni kaa taray ka ne: «Ay ga ba ay koyo d'ay wando d'ay izey, ay si fatta,» 	 Sikhain teltaka, Ka pu ka it, ka ji, leh ka tate ka it; nuamlenin ka pawt khe kei ding, a chileh:


A ne: «Rabbi ga kaati Sihiyona ra, A ma sanni jinde te mo Urusalima*. Hawjiyey kuray nangey ga bu baray te, Karmel yolla mo ga lakaw.» 	 Huan, aman, Toupa Zion tang akipanin a humham dinga, Jerusalem khua akipanin a aw a suah dinga; belam vengmite gan tatnamunte a lungkham ding ua, Karmel tang vum a vuai ding, a chi a


Waato din gaa Yahuda maan a do ka ne: «Ya ay koyo, ay ga ni ŋwaaray, ma naŋ ay, ni bannya ma salaŋ ay koyo hanga ra. Ni bina mo ma si futu ay, ni bannya se zama ni gonda beeray kaŋ ga hima Firawna wano. 	 Huaitakin Judain Joseph a vanaiha, Pu aw, hehpihtakin, pu, kei na sikha na bila na jak dingin thu kamkhat hon gen sak inla, na hehna na sikha tungah kuangsak ken: nang la Pharo bang hial na hita ngala.


Za handu iyya jirbi sintina hane no i sintin ka tonyaŋ sargay salle Rabbi se, amma i mana jin ka Rabbi windo daba sintin jina. 	 A kha sagih a ni khat ni akipanin TOUPA adingin halmang thillatte a lan pan ua: himahleh TOUPA biakin suangphum a kikoih nai kei hi.


Laabo wo ra mo, kaŋ araŋ goono ga ne a se: «Kurmu no, boro wala alman si no, i n'a daŋ Kaldancey kambe ra mo,» -- a ra no i ga ye ka fariyaŋ day. 	 Gam segawp, Kaldaite khuta piaksa, mi leh sa om nawn lou, na chih gam uah loute a kilei nawn ding uhi.Benjamin gamahte, Jerusalem khopi kim mun ahte, Juda gam khopi ahte leh sim lam khopi ahte miten dangkam loua lei ding ua, leina lai a gelh ding ua, a bilh ding ua, theihpihmite a sam ding uhi: a omdan uh ka hei sin ngala, chih TOUPA thu pawt ahi.


Kala Benyamin izey te yaadin. I na wandeyaŋ sambu ngey baayaŋo hino me, kaŋ yaŋ koy ka gaan, wo kaŋ yaŋ i di ra. I tun ka ye ngey tubo do ka birniyaŋ cina ka goro i ra. 	 Huan, Benjamin suanten huchibangin a hih ua, lampawlte laka mi amau zah chiat ji dingin a man ua, a paimangpihta uh: huan, a gamlam uah a pai ua, khopite a puah nawn ua, huaiah a omta uhi.


A n'i kar da gari, sanda hari himandi, Da danji kaŋ ga di mo i laabo ra. 	 A kiang uah vuah sikin gial a pia a, a gam uah meikuang jualjual leng a peta hi.


Jiiri woodin ra binde, i na Israyla izey kankam gumo k'i taabandi. Kala a to jiiri way cindi ahakku kaŋ day Israyla izey kulu kaŋ yaŋ go Urdun daŋanta, Jileyad kaŋ go Amonancey laabo ra, Amonancey n'i taabandi no-haray. 	 Huan, huaikumin Israel suante a hihbuai ua, a nuaisiah mahmah mai uhi: Jordan gal Gilead gama Amorte gama Israel suan om tengteng kum sawm leh kum giat sung tak a nuaisiah uh.


I ne diyey kaŋ yaŋ kaa se: «Ya-cine no ni ga ci Yabes-Jileyad borey se: ‹Suba hala wayna ga koroŋ, araŋ ga du faaba.› » Diyey mo ye ka kaa ka ci Yabes borey se, ngey mo farhã. 	 Huan, a honsawl uh mite kiangah, Jabes-gilead mite kiangah, jingchiangin ni sat san laitak mahin hotkhiak na hi ding uh, vachi un, achi ua. Huan, a mi sawlte a vahoh ua, Jabes mite a hilh ua, huchiin a kipak mahmah uh.


Boro fo ga ne a se: «Day, ifo ga ti dolley wo kaŋ go ni kambey gaa sabaabu?» Saaya din nga mo ga tu ka ne: «Woodin yaŋ, i n'ay maray no ay baakoy kwaara.» 	 Huan, min a kiangah, Na bante kikala liamnate bang ahia? a chi dinga. Huchiin aman, Huaite ka lawmte in sunga ka liamna ahi uh, chiin a dawng ding.


A ye ka te gunde koyne ka hay ize aru. A ne: «Alwaati woone ay ga Rabbi saabu.» Woodin se a n'a maa daŋ Yahuda. Kal a fay da hayyaŋ. 	 Huan, a gai nawna, tapa a nei nawna a: tu nung in jaw toupa ka phat ding, achia: huaijaikin amin dingin Juda a sa a; huan, ta a nei nawn tadih kei.


Rabbi ne Abram se: «Ma bay kaŋ daahir no ni banda ga yawtaray goray te laabu kaŋ manti i wane ra, ka may i se. I g'i taabandi mo jiiri zangu taaci. 	 Huan Pathianin Abram kiangah, na suante amau gam louah mikhual in a om ding uh, a na uh a sepsak ding uh chih teltakin theiin; huan, kum za li a hihgenthei ding ua;


Woone mo ga ciya alaama ni se: haŋ kaŋ ga kaŋ ni ize hinka boŋ, Hofni nda Fineyas, zaari folloŋ no i kulu ga bu. 	 Huan, hiai, na tapate nih Hophni leh Phinehas tunga thil hongtung ding nang a dingin chiamtehna ahi ding; ni khatin a nih un a si tuaktuak ding uh.


Ay ga ce Rabbi gaa, nga kaŋ to sifayaŋ. Woodin ga naŋ ay ma du faaba ka fun ay ibarey kambe ra. 	 Sihna khauhualten a hongaka, Pathian limsaklouhna tuikhangten honlau sak a;


Woodin yaŋ mo na kurne te danga mate kaŋ i nya-izey Haruna dumo te bonkoono Dawda jine, da Zadok, da Ahimelek, da alfagey da Lawitey kaayey almayaaley windikoyey, windikoy kulu nda nga kayne. 	 Amauten leng Aron ta a unaute uh bangin, kumpipa David te, Zadok te, Ahimelek te, siampute leh Levite inko pipente mitmuhin ai a san sam ua; inko pipen leh a unaute leng ai khatin a kikai uh.


Kulu nda yaadin koobuyaŋ hari ga cindi Damaskos ra, Sanda zeytun* tuuri-nya kokobeyaŋ cine. Ize hinka wala ihinza ga cindi hala beene kamba gaa, Tuuro kaŋ hay gumo mo, Ize taaci wala igu ga cindi a kambey casey gaa.» Yaadin no Rabbi Israyla Irikoyo ci. 	 himahleh, oliv sing sin khita a jikpi sangpen dawna gah nihtou thumtou hiam, singgah mahmah hiang saupentea litou ngathou hiam a om sek bangin, huaiah maihkhak top ding a om laiding, Toupa Pathian in a chi hi.


Rabsake mo ye ka koy Assiriya bonkoono do. A n'a gar a goono ga wongu nda Libna kwaara, zama a maa baaru kaŋ a tun Lacis. 	 Huchiin Rabsake bel a kik nawna, Assuria kumpipan Libna khua anasual lai vamu a; Lakis khua akipan a pawt chih a jaksa him ahi.


Ahitofel no ga ti bonkoono saawarekasina. Husay Arcita bora mo ga ti bonkoono cora. 	 Huan Ahithiphel kumpipa thutheihpihpa ahi a; huan Ariki mi Husai kumpipa lawm ahi a;Huan Ahithophel zomin Benai tapa Jehoiada leh Abiathar ahi uhi, huan kumpipa sepaih heutu bel Joab ahi hi.


Zijiyaŋ dooni no. Albarkante no boro kulu kaŋ ga humburu Rabbi, Boro kaŋ ga dira a fondey ra. 	 Toupa lau peuhmahten nuam a sa uh, a lampi tawnten.


Yesu goono ga windi Galili ra. A goono ga dondonandi i diina marga* fuwey ra. A goono ga koytaray Baaru Hanna waazu, ka doorikom dumi kulu da jantekom kulu no baani borey game ra. 	 Huan, Jesun a kikhopna in khawng ua hilhin, gam Tanchin Hoih tuh genin, mite laka natna chiteng leh hatlouhna chiteng hihdamin Galili gam tengteng ah a pai vialvial a.


Kusey mo, da cambey, da fitilla korfo hanseyaŋ harey, da kawrey, da guuru-say jinay kulu kaŋ i ga goy te d'a, i n'i kulu ku. 	 Huan, bel te, vut luahna te, khawnvak puan tehna te, keute leh dal tuiumbelsuan tengteng, nasepna dinga a zatte uh a la ua.


Saaya kaŋ cine iri du ka fatta, gaa no iri du ka bay kaŋ gungo maa ga ti Malita. 	 Huan, ka galkai khit un, tuikulh min tuh Melita ahi chih ka theita uhi.


Ndunnya dumey kulu n'ay windi. Daahir no Rabbi maa ra no ay g'i pati-pati. 	 Nam chihin honum suak ua; amau TOUPA minin ka hihmang ding.


I ga maan care gaa mo, Hala haw si hin ka furo i game ra. 	 Sik lenin a vun na dimsak thei diam, ahihkeileh a lu ngalingte in?


A n'a cabe mo wura hanno tiŋay kaŋ i ga dugu tonyaŋ feema te d'a, da mo wura kaŋ i ga torko te d'a, d'a deedandi, danga ciiti malaykey nooya kaŋ yaŋ ga ngey fatey salle ka Rabbi sappa sundurko daabu nd'ey. 	 Cherubte a kha uh jaka, TOUPA thukhunna bawm tuam tuanna lim bang bawlna ding dangkaeng te toh.


Arzakante gonda laakal nga boŋ diyaŋ gaa, Amma talka kaŋ gonda fahamay g'a gundey kaa taray. 	 Mi hausa amah ngaihin a pil a; himahleh mi genthei theihsiamna neiin amah a zong khia hi.


A ne: «Ay ga Rahab da Babila sanni te borey kaŋ yaŋ g'ay bay game ra. Guna Filistiya da Tir da Etiyopi. I ne: ‹I na bora din hay Sihiyona ra.› » 	 Hontheite lakah pang sam uh chih Rahab leh Babulon tungtangthu ka gen ding: Philistia leh Tura, Ethiopia toh, en un; hiai mi huailaia piang ahi.


Ngey kaŋ na tuuri kuukwa di din kand'a Musa nda Haruna nda jama kulu do. 	 A singpuak mumiten Mosi leh Aron leh mipite kiangah a pi uh.


Zama ifo no Irikoy Tira Hanna ci? A ne: «Ibrahim na Irikoy cimandi, Irikoy mo na woodin lasaabu a se adilitaray.» 	 Laisiangthouin bang a gena ahia? Abrahamin Pathian a ging taa, huan, huai ginna tuh a diknaa seh ahi, chiin a gen ahi.


Baabo ne: «Guna, sohõ ay zeen. Ay buuyaŋ zaaro mo, ay s'a bay. 	 Huan, aman, ngaiin, ka tek mahmaha, ka sih ni ding lah ka theikei a.


Saaya kaŋ i ga furo kubayyaŋ hukumo ra, kal i m'i nyun da hari, zama i ma si bu se. Wala mo waati kaŋ i ga maan sargay feema do goy teeyaŋ se zama ngey ma sargay ton kaŋ i ga te danji ra Rabbi se, 	 Kihoupihna puanina a lut chiang ua, a sihlouhna dingun a khutte uh leh a khete uh a sil ding uh ahi: ahihkeileh TOUPA dia thillat meia bawl hal dinga, nasem dia maitam kianga a hongpai chiang un:


Ay g'ay Biya daŋ araŋ ra hal araŋ ma funa. Ya araŋ gorandi araŋ bumbey laabo ra mo. Waato din gaa no araŋ ga bay kaŋ ay, Rabbi no ka ci, ay n'a toonandi mo. Yaadin no Rabbi ci.» 	 Huan noumau ah ka Kha ka koih dinga, na hing ding uh, na gam ngei uah ka hon koih dinga; huan, kei TOUPAN ka chitaa, ka hih lai dinga hi chih na thei ding uh, chih TOUPA thu pawt ahi, a chi a.


A ga te ka ciya mo, za kaŋ ni hangan farilley din se k'i haggoy, k'i te mo, Rabbi ni Irikoyo ga alkawlo nda baakasinay suujo toonandi ni se, kaŋ a ze d'a ni kaayey se din. 	 Huan, hichi ahi dinga, hiai vaihawmte na ngaihkhiak ua, na zuih ua, na hih jiak un TOUPA na Pathian un na pi leh pute uh kianga a nakichiamna thukhun leh hehpihna na tunguah a jui dinga:


Kaŋ iri gana ka gungu kayna fo mooru kaŋ se i ga ne Kalawda, gaa no iri du ka hin hi kayna. 	 Huan, a min Klauda tuikulh neuchik petmah pansanin huih hatlouhna lamah ka tai ua, haksatakin long neu tuh ka bitsak thei geigei ua;


Amma nango kaŋ i kond'a tamtaray din, noodin no a ga bu. A si ye ka di laabu woone koyne. 	 Sala a pi na mun uah, huailai mahah a si dinga, hiai gam a mu nawnta kei ding.


Bankaaray sanni mo i ma hay kulu kaŋ i ga te da kuuru hanandi, araŋ bumbey m'a te. Wa hincin hamni zaara, da bundu jinay kulu mo hanandi.» 	 Huan, van himhim leh savun a thilbawl tengteng kelmul a thilbawl tengteng, sing a thilbawl tengteng thu ah na kisiangsak ding uh ahi, a chi a.


Amma da wayna fun a gaa, a kuro gonda alhakku. Kal a ma bana. D'a sinda hay kulu mo, kal i m'a neera a zaytara se. 	 A tungah ni suak leh, amah jiakin sisan suah ding ahi: bangmah a neih keileh, huchi a hihleh aguktak jiakin amah juak ding ahi.


Amma za hayey din kulu mana kaa jina, i g'araŋ di k'araŋ gurzugandi, k'araŋ no Yahudance diina marga borey se, k'araŋ daŋ kasey ra mo. I ga kond'araŋ bonkooney da dabarikooney jine ay maa sabbay se. 	 Himahleh, huai thil tengteng a tun main, nou a honman ding ua, kikhopnaina leh suangkulha-te kiangah piin a honhihgim ding uh, keimah min jiakin kumpipate leh gam ukte ma ah a honpi ding uh.


Za ndunnya takayaŋ i mana maa baa ce fo boro fo ma boro fo mo fiti kaŋ i hay danaw. 	 Khovel om tunga kipan kuaman mitto saa piang mit a hihvak nawn chih a kithei ngei kei.


Zama i ma ni goy hinkoyey bayrandi Adam-izey se, Ngey da ni mayray beero darza. 	 Mihing tate kianga a thilhih thupitakte leh, a gam kilawmna thupidan theisak dingin.


I tu Yasuwa se ka ne: «Haciika i na iri, ni bannyey no baaru ka ne kaŋ Rabbi ni Irikoyo, a na nga tamo Musa lordi ka ne a ma laabo kulu no araŋ se. A ne araŋ ma laabo gorokoy kulu halaci araŋ jine mo. Woodin no ka naŋ iri mo, iri humburu araŋ gumo iri fundey sabbay se, a se no iri na woodin te. 	 Huan, amau Josua a dawng ua, TOUPA na Pathian un a sikha Mosi gam pumpi nou honpe ding a, a gam luahmite tengteng na ma ua kipana hihmang jel ding ahi chih thu a napiak na sikhate a honnahilhchian mahmah ua; huaijiakin noute jiaka ka hinna uh tan ka lau mahmah ua, hichibangin ka gamtata mai uhi.


Irikoy se no laakal da hina bara, A do mo no saaware da fahamay go. 	 Amah kiangah pilna leh hatna a om; aman thupha leh theihsiamna a nei.


I na ngey deeney kaanandi sanda takuba cine. I na ngey hangawey dabu, Kaŋ ga ti i sanni korney, 	 Mi gensiatbeite mun daia a kap theihna ding un: lau louin khatvei thuin a kap guih ngal uhi.


Rabbi go mo Yehosafat banda zama a na fonda gana kaŋ kaayo Dawda jin ka gana. A mana Baaley ceeci, 	 Huan, Jehosaphat kiangah TOUPA a oma; baal te zong loua a pu Davidin a tot masaksa lampi tawna.


Laalakoyey kaŋ g'ay arzaka ku sabbay se, D'ay ibarey kaŋ goono g'ay fundo ceeci, Kaŋ yaŋ goono g'ay windi mo sabbay se. 	 Mi gilou-salou honhihsiaa, hondou-a honum kim lakah.


Kala Ibrahim furo nda waasi nga kuuru fuwo ra Saharatu do. A ne: «Kala ni ma muudu hinza hamni baano soola nda waasi, m'a diibi k'a ton buuru.» 	 Huchiin, Abraham, Sara kiangah puanin sungah a lut paha, tangbuang nel mahmah tehna thum bawl inla, mek inla, tanghoupeiin bawlin, a chi a.


Ya nin Sihiyona ize wayo, ma cilili! Ya nin Israyla, ma jinde sambu! Ya nin Urusalima* ize wayo, ma farhã, Ma te bine kaani da ni bina kulu! 	 Lasain, Aw Zion tanu; kikouin, aw Israel; na lungtang tengteng toh kipakin nuamsain, Aw Jerusalem tanu.


Ni ci ni bannyey se ka ne: ‹D'araŋ koda mana kaa araŋ banda, araŋ si ye ka di ay moyduma koyne.› 	 Huan, nang, na sikhate kiangah, na nautumpen uh non tonpih kei uleh, ka mel na mu nawn kei ding uh, na chi a.


Heman da Yedutun mo go i banda, ngey nda cindey kulu kaŋ yaŋ i suuban, k'i ce da ngey maayey. I goyo ga ti i ma saabu Rabbi se, «zama a baakasinay suujo ga tondo hal abada.» 	 A chitna khantawna a om jiakin TOUPA kianga kipahthugen ding Heman leh Jeduthun leh mi dang min loha telkhiakte toh;


I goono ga ne: «Amin! Albarka, da darza, da laakal, da saabuyaŋ, da beeray, da dabari, da gaabi ma bara iri Irikoyo se hal abada abadin. Amin!» 	 Amen Vualjawlna bang, thupina bang, pilna bang, zahtakhuaina bang, thilhihtheihna bang, hatna bang, khantawn, khantawnin i Pathian kiangah om hen, chiin.


Nin da ni jama da ni baabo dumo gaa, Rabbi ga kande jirbiyaŋ kaŋ i dumi mana bay ka te za han kaŋ hane Ifraymu fay da Yahuda. Assiriya bonkoono no ga kaa. 	 Ephraimin Juda a nutsiat ni akipan tung ngei nai lou nite TOUPAN na tungah leh, na khua leh tuite tungah leh, na pa inkunpihte tungah a tungsak ding, Asuria kumpipa mahmah.


Ya ay koloŋa kaŋ go tondi guusu ra ga tugu tondi zullante gaa, Naŋ ay ma di ni moyduma, ay ma maa ni jinda mo, Zama ni jinda ga kaan, ni takaro mo ga sogo. 	 Suangpi heng khawng, mun sang munbu khawnga om, Aw ka vakhu, na mel honmusak inla, na aw lah a khm a, na mel lah a hoih ngala.


Ni karga, sinjante no a go za doŋ. Za doŋ-doŋ kaŋ sinda me mo, ni go no. 	 Na laltutphah tuh nidanglaia na nahihkipsa ahi a: nang tuh khantawn a omsa na hi.


Woodin se binde a donton Ben-Hadad diyey gaa ka ne: «Kala araŋ ma ci koyo ay bonkoono se ka ne: ‹Hay kulu kaŋ ni jin ka donton ay, ni bannya se a ma te, kal ay m'a te, amma ay si hin ka woone wo te.› » Diyey binde tun ka dira. I ye ka kaa ka kand'a se sanni. 	 Huchiin Benhadad mi sawlte kiangah, kumpipa ka pu kiangah, na sikhakianga mi sawla nahongnget masak tengteng bangin ka hih dinga; himahleh hiai jaw ka hih theikei ding, a chi hi, chi un, a chi a. Huchiin a misawlte a pai nawnta ua, huai thu a vatun nawn uh.


Baakasinay si te haŋ kaŋ mana hagu, a si nga boŋ nafa ceeci, a baa si nda zukkuyaŋ, a si laala lasaabu. 	 Itna a ki-uangsak kei a, a huham sam kei. Itna-in amah thulou thu a sa lou kei a, amah angsung a khual sam kei; a hehbaih kei a, hehsain a omden sam kei;


Gaa no ay maa boro fo goono ga salaŋ ay se Fuwo ra haray, boro fo mo kay ay jarga. 	 Huan mi khat ka kianga a din laiin mi kuahiam honhoupihin ka jaa, ka kiangah,


Fansakwa ga kaa mo Sihiyona do, A ga kaa Yakuba ra waney do, Kaŋ yaŋ ga bare ka fay da ngey taaley. Yaadin no Rabbi ci. 	 Huan, Zion ah Tanpain a hongpai dinga, Jakobte laka tatlekna tawpsanmite lakah leng a hongpai ding, Toupan a chi.Ken jaw, hiai ahi a kiang ua ka thukhun, Toupan a chi: ka kha na tunga om leh, ka thu na kama ka koihten, tuban khantawn pha inleng na kam a pawtsan kei ding ua, na suante kam leng a pawtsan sam kei ding ua, na suante suante suan sawnte kam leng a pawtsan sam kei ding uh, Toupan a chi.


Hayyaŋ alwaati go no, Buuyaŋ alwaati mo go no, Tilamyaŋ alwaati go no, Alwaati go no mo i ma hari kaŋ i tilam dagu. 	 Pian hun leh sih hun; suan hun leh suansa boh khiak hun:


Bitros tu ka ne a se: «Rabbi, hala day nin no, ma naŋ ay ma kaa ni do haro boŋ.» 	 Huan, Peterin a dawnga, Toupa, nang na hih leh, tui tungah nang kianga hongpai thu honpia in, a chi a.


Yahuta fo kaŋ manti Kariyoti bora ne a se: «Rabbi, ifo se no ni ga ni boŋ bangandi iri se, amma manti ndunnya se?» 	 Huan, Juda (Iskariot lou zopenin) a kiangah, Toupa, kou kianga na kilak dia, khovel kianga, na kilak louh se ding, bang achia? a chi a.


Bonkoono Suleymanu na sargay te da haw zambar waranka cindi hinka, da feeji zambar zangu nda waranka. Yaadin cine no bonkoono da jama kulu na Irikoy windo feeri nd'a. 	 Kumpipa Solomonin kithoihna bawngtal sing nih leh sang nih leh belam nuai khat leh sing nih a lana. Huchibangin kumpipa leh mipiten Pathian in a lan uh.


Araŋ ma si hay kulu te da fayyaŋ, wala boŋbeeray yaamo, amma lalabu ra boro kulu ma nga boŋ lasaabu kaŋ boro fo bisa nga. 	 Kikhenna ding hiam, ahihkeileh kithupisakna jiakin hiam, bangmah hih kei un; lungsim niam lakin, mi chihin amah sangin midang hoihsa jaw hen.


Bonkooni humburandiyaŋ wo, Danga muusu beeri daŋ futo dunduyaŋ no, Boro kaŋ n'a futa zukku na nga fundo daŋ kambe. 	 Kumpipa kihtakhuaina humpinelkai humham bang ahi: kuapeuh amah hihhehin amah hinna siatna dingin thil a hihkhial hi.


Doonkoy jine bora se. Kora izey baytu fo no. 	 Sakhi tal, luita tui duha nak hawkhawk bangin, Pathian aw, ka hinna nangmah duhin a nak hawkhawk ahi.


Rabbi na ndunnya te da nga hino, A laakalo do no a na ndunnya sinji, A fahamay do mo no a na beeney daaru. 	 A thilhihtheihnain lei a bawla, a pilnain khovel a tungdinga, a lemtheihnain van a kaipalh hi.


Ya nin kaŋ goono ga goro tondi kortimey ra, Nin kaŋ go tudu boŋ da goray, Ni humburandiyaŋo sanni, Da ni bina ra boŋbeera no ka ni fafagu. Baa kaŋ ni na ni fito te beene-beene sanda zeeban cine, Ay ga ni zumandi ka kaa noodin. Yaadin no Rabbi ci. 	 Na kihihmulkimhuaina tak na lungtang kisatheiin a honkhemna ahi, aw nang kawl suang kala, mual vum teng jel, mu bangin, sangpi ah bu sep mahlechin, huaia kipanin ka honlakhe suk himhim ding, chih TOUPA thu pawt ahi.


Amma a man'a bay wayboro, kal a na izo hay. A n'a maa daŋ Yesu. 	 Himahleh, tapa a neih masiah a kithuahpih kei; huan, a min dingin Jesu a sata.


A cindi kayna ndunnya si di ay koyne, amma araŋ wo ga di ay. Zama ay go ga funa, araŋ mo ga funa. 	 Sawt lou chikin khovelin honmu nawnta kei ding; himahleh nou jaw non mu ding uh; keimah ka hin jiakin nou leng na hing sam ding uhi.


A ga wayna no lordi, a si fatta mo, A ga kawaatimi daŋ handariyayzey gaa mo. 	 Ni thu a piaa, huan a suak kei; aksite a bilhkhum ngiungeu hi.


Maryama tun jirbey din ra ka koy da waasi tondey kuukey laabo ra, Yahudiya kwaara fo do. 	 Huai laiin Mari a thou a, singtangah, Judia gama khua khat ah a hoh paha;


A gonda kambe gaabikooni yaŋ kaŋ ciya mayraykoyey sarjillayaŋ. A ku kal a koy ka bisa burey gaa, A kuuyaŋo sabbay se mo no i di a, Nga nda nga kambe booba. 	 Huan vaihawmna pote lalchiang sikchiang khauh a nein, huan nahbawk pha lakah a sandan uh hihsangin a om hi, huchiin ahiang tampite u toh sangpia muhin a om uhi.


I si boro sinji laala boŋ bo, Amma i si adilante tiksa hibandi. 	 Gitlouh na in mi a phutkip kei ding: himahleh diktat jung a kisuan ngeikei ding.


Etni ize, Zera ize, Adaya ize, 	 Ethni tapa, Zera tapa, Adai tapa;


Amma tuyaŋ woofo no Irikoy tu d'a a se? A ne: «Ay na alboro zambar iyye cindi ay boŋ se, kaŋ yaŋ kangey mana sombu ka sududu Baal* se.» 	 Himahleh, Pathianin bangchin a dawnga? Baal maa khukdin ngeilou mi sang sagih keimah adingin ka hawi ahi, chiin, a dawng hi.


Naftali izey kunda ra mo, koy fo kaŋ maa Pedahel, Amihud izo.» 	 Naphtali tate nam lak a inntek pen Amidhud tapa Padahel.Hiaite Kanan gam a Israel suante gam luah ding hawm ding a TOUPA'N thu a piakte ahi uhi.


Rabbi ye k'a ce koyne: «Samuwila!» Samuwila tun ka koy Eli do. A ne a se: «Ay neeya, zama ni n'ay ce.» A tu ka ne: «Ya ay izo, yana ni ce. Ye ka koy kani.» 	 Huan, TOUPAN Samuel a sam nawna. Huan, Samuel a thoua, Eli kiangah a hoha, Hiaiah ka om; non sama, a chi a. Huan, aman a dawnga, ka honsam kei, ka tapa; va lum nawnin, a chi a.


Nuhu na sargay* feema te Rabbi se. A suuban alman halalantey kulu ra, da curo hanantey kulu ra mo. A n'i sarga k'i ton feema boŋ. 	 Huan, Noain Toupa dingin maitam a bawla; huan, sa siang chiteng laka leh vasa siang chiteng laka a laa, maitamah halmang pumpiaknate a lanta.


Laakalkooney meyey ga bayray say-say, Amma saamey biney wo manti yaadin no. 	 Mi pil mukten theihna a phalha: himahleh mihai lungtangin huchibangin a hih kei.


I ga fun Yesu Almasihu do mo, nga kaŋ ga ti seeda naanaykoy, boro jina kaŋ tun ka fun buukoy game ra, ndunnya koyey maykwa mo no. Nga kaŋ ga ba iri, kaŋ n'iri feeri iri zunubey gaa nga kuro ra, 	 leh Jesu Kris, theihpihpa ginom, misite laka piang masapen leh leitunga kumpipate vaihawmpa akipanin. Ei honita, i khelhna akipana a sisanin hon sawppa amah kiangah;


To, mate kaŋ ay te Samariya nda nga toorey se, Manti yaadin cine no ay ga te Urusalima nda nga toorey mo se?» 	 Samari leh a milimte tunga ka hihtak bangin Jerusalem leh a milimte tungah ka hih kei dia hia?


Yaa no Rabbi goono ga ci: Woodin sabbay se, a go, ay ga ni kaa ndunnya boŋ. Jiiri woone ra no ni ga bu, za kaŋ ni na murteyaŋ sanni te ka gaaba nda Rabbi.» 	 Huaijiakin hichiin TOUPAN a chi: Ngaidih, leitung akipan ka honhihmang vengveng ding: Toupa tunga helna thu na gen jiakin tukum mahmahin na si ding hi, a chi hi.Huchiin, huai kum mahin, kha sagihna ah jawlnei Hanania a sita hi.


Cimbeeri ra no a na Paska* bato da kuri say-sayyaŋo daŋ hala halacikwa ma si lamba i hay-jiney gaa. 	 Ginna in Paikan Ankuangluina leh sisan thehna a bawl a, ta masa hihmangthangpan amaute a khoih louhna ding in.


Waato din gaa alborey kulu kaŋ du ka bay kaŋ ngey wandey goono ga dugu ton de-koy fooyaŋ se, da wayborey kulu kaŋ goono ga kay noodin, jama bambata no, sanda borey kulu kaŋ goono ga goro Misira laabo Patros ra, i tu Irimiya se ka ne: 	 Huchiin mi tengteng, a jite un pathian dang kianga gimlim a hal chih theite leh numei huaia dingte mipi tampi, Aigupta gama teng mipi tengtengin, Pathros ah Jeremia a dawng ua, hichiin a chi uh:


Ya jama saamo kaŋ sinda laakal, Yaadin no araŋ ga Rabbi bana nd'a, wala? Manti ni baaba no, nga kaŋ na ni fansa? Manti a na ni taka, a na ni tabbatandi mo? 	 Mi hai leh pil loute aw, huchiin maw, TOUPA na thuk sin uh? Nou honsuang, na pa uh ahi kei maw? a honbawla, a honding kip sak hi.


W'i izey soola wiyaŋ se, i baabey laala sabbay se. I ma si tun ka laabo ŋwa, I ma si ndunnya fando toonandi nda gallu beeri yaŋ mo. 	 A kisak ua, lei a neih ua, leitung khopia a dimsak louhna ding un, a pipute uh khelhna jiakin a tate uh thah ding ngaihtuah un, chiin.


A mayra jiiri waranza cindi yagganta ra no, Asa te ce doori. A dooro mo laala. Kulu nda yaadin a dooro ra a mana Rabbi ceeci, amma a na safarkoyaŋ ceeci. 	 Huan, kum sawmthum leh kum kua a lal kumin Asa bel a khe a hongnataa; a natna thupi tak ahi; himahleh a natnaah TOUPA zong louin damdawi siamte a zong jawa.


Zama a na boro boobo no baani hala boro boobo kaŋ gonda doori futu yaŋ n'a kankam zama ngey m'a ham se. 	 Mi tampi a hihdamta ngala, huchiin natna nei peuhmahin amah a khoih theihna ding un a boh huthut ua.


A ga liiliwal sinji mo ndunnya dumey se, A ma Israyla waney kaŋ i gaaray yaŋ margu. Yahuda wane say-sayantey mo, A g'i margu ka fun d'ey ndunnya lokoto taaca ra. 	 Huan nam chih adingin chiamtehna a takkhe dinga, Israel delhkhiakte a pikhawm dinga, Juda dalhte kawlmong li akipan a pikhawm ding


I kulu tun mo za da hinay susuba ra. I kaaru hala tondi kuuko boŋ ka ne: «Guna, iri neeya! Iri ga ziji ka koy nango kaŋ Rabbi n'a alkawlo te, zama iri na zunubi te.» 	 Huchiin jingpiinn a thou ua, mual vum ah a hohtou ua, Ngaiin, ka hongpai uhi. TOUPAN a honchiamna mun ah ka hoh ding uhi, ka na khialta uhi, achi ua.


Manti laabo ga jijiri woodin sabbay se? A ra gorokoy kulu mo ma te bine saray? Daahir, a ga tun me folloŋ sanda isa beero cine. A ga butugu ka ye ka kani koyne sanda Misira isa cine. 	 Hiai jiakin gam a lingin a sunga om peuhmahte a lungkham sin kei ua hia? A hi, Lui bangin a hongkhang vek dinga; Aigupta gam Lui bangin a hongbuaiin a kiam ding.


Laakal-jaŋay dabarey teeyaŋ ya zunubi no, Dondako mo ya fanta hari no borey se. 	 Mi hai ngaihtuahna khelhna ahi: huan musitmi mite adingin kihhuai ahi.


Woodin binde, manti dambara hari no, zama Saytan* bumbo ga nga boŋ ciya annura malayka* cine. 	 Huai a hihleh a lamdang kei; Setan hial leng vak sawltakin a kibawl tawm nak ahi.


I gaaba nda Bonkoono Uzziya ka ne a se: «Ya Uzziya, a mana hagu ni se bo, ni ma dugu ton Rabbi se, kala alfagey hinne, ngey Haruna izey, wo kaŋ yaŋ i n'i hanandi dugu tonyaŋ se. Fatta Nangu Hananta ra, zama ni na naanay feeriyaŋ goy te! Haya si beeray candi ka kande ni se mo ka fun Rabbi Irikoy do.» 	 Huan, kumpipa Uzia a kham ua a kiangah, Uria aw, TOUPA dinga gimlim hal na hih ding ahi kei hi, gimlim hal dinga hihtuam Aron tapa siampute hih ding ahi jaw hi; mun siangthou akipan pawt khiain; thil na hihkhial ahi hi; TOUPA pathian laka na thupina ding leng ahi tuan kei hi, a chi ua.


Israyla bonkoono Baasa na wongu tunandi Yahuda gaa. A na Rama cina mo, zama boro kulu ma si furo wala boro kulu ma si fatta Yahuda bonkoono Asa do. 	 Huan, Israel kumpipa Baasain Judate a vasuala, Juda kumpipa Asa kianga lut ding leh pawtkhe ding dalna dingin Rama khua a bawl hi.


Ay wo, Musa, ay salaŋ araŋ se waato din ka ne: «Ay hinne si hin k'araŋ jare. 	 Huan, huai lai in na kiang uah, Kei kia in ka hon pozou kei a;


Kala Biya n'ay sambu beene. Ay maa yooje bambata jinde mo ay banda kaŋ ne: «I ma Rabbi darza beerandi nga nangora do!!» 	 Huchiin khain a hondomkangtaa, huan amuna kipana TOUPAN thupina a dinkhiak laiin, ka nunglamah jinling thawm ka ja hi;


Borey kaŋ ga ba ngey ma booriyaŋ cabe Adam-ize alhaalo boŋ, ngey no g'araŋ tilasandi araŋ ma dambangu. I goono ga woone te zama ngey ma si maa gurzugay hinne se Almasihu kanjiyaŋ* bundo sabbay se. 	 Saa mel kilawmsak utte peuhmahin zeksuma om dingin nou a honsawl teitei nak ua; bangmah dang jiak leng ahi keia, Kris kros jiaka sawi a thuak louhna ding lel uh ahi.


Da tangari seeda kaŋ ga tangari ci, Da boro kaŋ ga fitina daŋ nya-izey nda care game ra. 	 Juau thugen palai taklou, leh unaute laka kilemlouhna tuh.


Ni n'iri laala daŋ ni jine, Iri zunubi tugantey mo, Ni n'i daŋ ni moyduma kaaro ra. 	 Ka thulimlouhnate uh na maah na koiha, ka khelhna gukte uh na mel vakah na koihta hi.


A n'iri tunandi Almasihu banda k'iri gorandi mo a banda beena ra Almasihu Yesu ra. 	 Kris Jesu ah amah toh a honkaithou-a van munte ah amah kiangah a hontusak hi:


Waato kaŋ Israyla izey maa baaro din, i jama kulu margu Silo ra. I kaa zama ngey ma konda wongu i gaa. 	 Huan, huai Israel suanten a jak un, Israel suan mipite tengteng amaute vadou tumin Silo khua ah a kikhawm dudup ua.


Laban ne a se: «Daahir, ni ya ay biri d'ay basi no.» Yakuba goro a kwaara handu fo. 	 Laban in, a kiangah, kaguh leh ka sa mahmah na hi, achia. Huan, kha khat a kiangah a omta hi.


Ngey mo ga ti seedey da hin sanney da farilley kaŋ Musa salaŋ Israyla izey se waato kaŋ i fun Misira. 	 Hiaite Mosiin Israel Aigupta gama kipana a hongpawt khiak nung ua Israel suante kianga a gen theihsakna te, dan te, vaihawm te ahi;


Waato kaŋ birno borey biya ka tun susuba, a go, Baal feema go, a bagu-bagu. I na bundu tooro kaŋ go feema boŋ mo beeri hala i na yeeji hinkanta ton sargay se, feema kaŋ i te din boŋ. 	 Huan, khopia mite jingkhanga a thoh uleh ngaiin, Baal maitam hihchipin a naom a, a bula Asera phuk paihin a naoma, maitam bawl tungah bawngtal nihna lat a na omta mai hi.


Irikoy na malayka donton Urusalima mo gaa zama a m'a halaci se. Waato kaŋ a ga ba k'a halaci, kala Rabbi di Urusalima masiiba. A bakaraw n'a bina di mo, hal a ne halaciyaŋ malayka se: «A wasa. Ma ni kamba ye sohõ.» Alwaato din mo Rabbi malayka go ga kay Arawna Yebusanca karayaŋ gangano jarga. 	 Huan Jerusalem khua hihse dingin Pathianin angel a sawla; huan a hihsiat sin laitakin, TOUPAN a ena, thil hoihlou hih a tup khiama, mite hihmangthang angel kiangah, A hunta; na khut lik nawn ken, a chi a. Huan TOUPA angel Jebus mi Ornan phual chinah a ding hi.


A binde na nga kaaruwatara feeri, a na nga gaa-koono mo kaa taray. Waato din gaa ay bine fun a ciine ra, sanda mate kaŋ cine ay fun a beero ciine ra. 	 Huchiin a hukna a hihlanga, a vuaktanna lem saka, a sanggamnun a honnel bangin aman leng a honnel ta hi.


Kulu nda yaadin a ga halaci no, Sanda nga bumbo wuro cine hal abada, Hala borey kaŋ yaŋ di a doŋ ga ne: ‹Day, man no a go?› 	 Himahleh amah ek bangin khantawnin a mangthang dinga: Koia om ahia? amah muten a chi ding uh.


Waato din gaa no Yahuda borey da Urusalima waney kulu ye fu. Yehosafat mo go i se jina, zama i ma ye ka koy Urusalima nda farhã, zama Rabbi n'i biney kaanandi i se i ibarey boŋ. 	 Huchiin Juda mi leh Jerusalem mi tengteng apai nawn ua huan, Jehosaphatin Jerusalema nuam satak a pai dingin a ma uh a kai a; TOUPAN a melmate uh tung thua nuamsa taka a om sak jiakin.


Zama araŋ ga ciya sanda shen tuuri-nya kaŋ kobtey goono ga lakaw, Wala sanda farro ra kali kaŋ sinda hari. 	 Tosaw a nah kaite leh huan tui mu lou bang phet lah na hi sin ngal ua, Huan, mi hat tak zija jial bang a hita dinga, a nasep meiek bang ahi ding; huchiin a kang tuaktuak ding ua, kuamahin a phelh kei ding uh, chiin.Huan, mi hat tak zija jial bang a hita dinga, a nasep meiek bang ahi ding; huchiin a kang tuaktuak ding ua; kuamahin a phelh kei ding uh, chiin.


Rabbi ne: Ay no k'araŋ say-say kuray kulu. Tun, nin wo! ka zuru ka fun azawa kambe haray laabo ra. Yaadin no Rabbi ci. 	 Khai, khai, mallam gam akipan taikek un, TOUPAN a chi; van huih lite bangin nou lah ka honzalh jakta ngala, TOUPAN a chi.


A ne i m'a te sorro hinkanta, i n'a te mo sorro hinkanta. A ne i ma te sorro hinzanta, i n'a te mo sorro hinzanta. 	 Huan, buak nawn un achia; a buak nawn uh. Huan, buak nawn un, achia; a buah behlap nawn ua.


Taafe fo kulu salleyaŋ kambe kar waranka cindi ahakku no, taafe fo kulu tafayyaŋ mo kambe kar taaci no. Taafey kulu neesiji fo no. 	 Puanzak khat dung lam tong sawmnih leh giat ahi, puanzak khat vai lam tong li; puanzak tengteng let lam kibang chiat ahi uh.


I binde dira. Irikoy humburkumay bambata go kwaarey kulu kaŋ yaŋ go i windanta boŋ. I mana Yakuba izey ce gana mo. 	 Huan, a pai ua: a kim ua khuate un a kihta mahmah ua, Jakob tapate a delh kei uh.


Kala Rabbi ne Jideyon se: «Boro zangu hinza din kaŋ na haro zu, ay g'araŋ faaba d'i kambe, ay ma Midiyan borey daŋ ni kambe ra. Amma ma fay da jama kulu ma ye fu. Boro kulu ma koy nga kwaara.» 	 Huchiin TOUPAN Gideon kiangah, Mi za thum, a liaha liahthohte zangin nou ka honhondam sina, Midiante na khutah ka honpe sin ahi: mipi tengteng amau mun chiat uah pai nawn uhen, a chi a.


A ga ciya mo, da waybora din fun ni bine, kala ni m'a taŋ a ma koy naŋ kaŋ a ga ba. Amma ni ma s'a neera ka ta nooru, abada, ni ma s'a himandi koŋŋo mo, zama ni n'a kaynandi. 	 Huan, amaua kipahna na neih kei uleh a ututna ua a pai uh na phal ding uh ahi, sum leh paiin na juak ding uh ahi kei hiala, sumsinnain na bawl ding uh ahi kei, na daisakta ngal ua.


Rabbi kaati beene. Beeray-Beeri-Koyo na nga jinda tunandi ka salaŋ. 	 TOUPA van ah a hong ging dodop a, Tungnungpen in a aw a suaksak.


Abram mo, waato kaŋ a maa i na nga nya-izo di, kal a na wongu jinay no nga borey kaŋ yaŋ ga waani se, i boro zangu hinza nda iway cindi ahakku kaŋ a windo ra no i n'i kulu hay. I zuru ka koyey din banda gana kal i to Dan. 	 Huan, Abramin a ta salin a pi uh chih a jak takin, a inna piang, amah mi, chilsiamsa, za thum leh sawm leh giat a pi khia a, Dan kho phain a delhta.


Amma sohõ wa koy Silo hal ay waato nango do, nango kaŋ ay n'ay maa daŋ a ma goro za sintina. Araŋ ma guna ka di haŋ kaŋ ay te a se, ay borey Israyla laala sabbay se. 	 A tunga ka min ka tensakna, ka mun Shilo ah hoh dih ua, ka mi Israel gitlouhna jiaka ka thilhih va en un.


I mana ne ngey bina ra mo: «Naŋ day iri ma humburu Rabbi iri Irikoyo, Nga kaŋ ga beena haro no nga alwaato ra, Sintinay wano da kokor banda wano, Nga kaŋ ga heemar alwaati soola ka jisi iri se tabbatante mo.» 	 A lungtang un leng, TOUPA I Pathian, a hun taka vuah masa leh vuah nanung zusakpa, buh leh hunbi honsehsakpa laudan I siam ding uh, a chi sam kei uh.


Ay mwa suugu taabi sabbay se. Ya Rabbi, han kulu ay na ni ce, Ay n'ay kambey salle ni do haray. 	 Misite adingin thillamdang na hih dek ahia? Sisaten thouin a honphat ding ua hia? Selah.


Woone yaŋ no ga ti beene nda ganda baarey, waato kaŋ i n'i taka, waato kaŋ Rabbi Irikoy na beene nda ganda te: 	 Lei leh van a bawla a om lai ua a suante uh hiaite ahi uhi, Toupa Pathianin lei leh van a bawl niin.


Haruna izey maayey nooya, alfagayaŋ no kaŋ yaŋ ga sargay salle, kaŋ yaŋ i tuusu nda ji mo. Rabbi na alfagataray goyey talfi i kambey ra. 	 Hiaite siampu dinga thuanilh, siampu na sem ding a hihtuam Aron tapate min ahi.


Ni ma si kani nda ni gorokasin wande, ka ni boŋ ziibandi nd'a. 	 A lak a kihihnin ding in na innvengpa zi na luppih ding ahi kei.


Amma cindey zuru ka koy Afek ka furo kwaara ra. Kwaara cinaro mo kaŋ boro zambar waranka cindi iyye kaŋ yaŋ cindi boŋ. Ben-Hadad mo zuru ka furo kwaara ra ka tugu lokoto fo ra. 	 Mi dangte bel Aphek ah, khopi sungah a tai lut ua, omlaite mi sing nih leh sang sagih kulh chimin a chip khumta. Huan, Benhadad a taia, khopi sungah dantan sunggilah a lut hi.


Suleymanu gonda kangay zambar taaci, bari nda torko jisiyaŋ se. A gonda bari-kari zambar way cindi hinka, kaŋ yaŋ a fay-fay ka jisi torkey galley ra, da bonkoono banda Urusalima ra. 	 Huan, Solomon in Sakol leh kangtalai koihna mun sangli a nei a, huan sakol tungtuangmi sing khat leh sang nih a nei a, huaite kangtalai koihna khua te ah, Jerusalem kumpipa kiang te ah a omsak hi.


Ifo no kande ay baakwa ay windo ra, Za kaŋ a na goy laalo boobo te. Sargay hamo kaŋ ga hanan ga du ka ni masiiba kaa ni gaa no? Mate binde gaa no ni ga du ka farhã? 	 Thil kihhuai tak hih kawmin, ka deih mahmahin ka in ah tantuam bang ahia a neih? thukichiamte leh sa tanin na siatna ding uh a honpelsak thei ding ahia? Na suang thei ua hia?


Zama za kaŋ boro do no buuyaŋ kaa, boro do mo no buukoy tunandiyaŋ kaa. 	 Mi khat jiaka sihna a hongom jiakin mi khat jiak mahin misi thohnawnna leng a hongomta ahi.


Fondo go no kaŋ go kayante boro diyaŋ gaa, Amma a bananta buuyaŋ fondo no. 	 Mihing adia dika kilawm lampi a om, himahleh huai tawpna sihna lampite ahi.


Araŋ boro kulu ma humburu nga nya da nga baaba. Araŋ ma haggoy d'ay fulanzamyaŋ zaarey mo. Ay ya Rabbi no, araŋ Irikoyo. 	 Mi chih in na nu uh leh na pa uh laudan na siam ding uh ahi, huan, ka khawlnite na tan ding uh ahi: Kei TOUPA Na Pathian uh ka hi hi.


Amma Jibeyon borey, waato kaŋ i maa haŋ kaŋ Yasuwa te Yeriko nda Ayi se, 	 Himahleh Gibeon khuaa omten Josuain Jeriko khua leh Ai khuaa a bawl dan a najak un, lepchiah pilin a gamtang thukta ua,


Koyne alfaga ma ji butal fo da jare sambu ka kayna dooru nga kambe wow bindo ra. 	 Huan, sathau log khat a tuh siampu in a la ding a, amah khutpek vei lam ah a sung ding a;


A go mo, jiiri boobo banda, ay kaa ka kande nooyaŋey ay dumo se, ka sargayyaŋ te mo. 	 Huan, kum tampi nungin ka chipihte kiangah thilpiak ding leh sagoh ding hontawiin ka honga;


Woone gaa no iri ga bay kaŋ iri goono ga goro Irikoy ra, nga mo go iri ra, zama a n'iri no nga Biya. 	 Amah ah i om gige chih leh amah eimau ah a om gige chih hiaiah i thei, a Kha a honpiak tak jiakin.


Zama annabo din, wala alfaga din, wala bora din, kaŋ ga ne: «Rabbi jarawo neeya» -- kal ay ma bora din da nga windo kulu gooji. 	 Jawlnei hiam, siampu hiam, mi kua hiam, TOUPA puakgik, chi a om uleh, huai mi leh a inkote ka gawt ding.


Kaari araŋ waati kaŋ boro kulu ga saabu araŋ se! Zama yaadin cine no i kaayey te tangari annabey se. 	 Mi tengtengin a honphat chiang un na tung uh a gik ding hi; huchimahbangin a pipute un jawlnei takloute tungah a hih uhi.


Ay meyo ga laakal _sanniyaŋ__ ci, Ay bina fintalyaŋ mo ga ciya fahamay wane. 	 Genteh thu ah ka bil ka doh dinga: ka thugil gen tuh kaihging in ka gentel ding hi.


Masiibey din ga goro ni boŋ mo danga alaama yaŋ, da dambara hari, nin da ni banda boŋ hal abada. 	 Na tunguah leh na suante uh tungah khantawna dia chiamtehna leh lamdang chih dingin a om ding.


A na wongu jine boroyaŋ daŋ jama jine. A n'i margu nga jine noodin birni meyo batama ra. A n'i gaabandi nda himma daŋyaŋ sanni ka ne: 	 Huan, kidounaa mipi heutute a bawla, khopi kongkhak mun za laiah a sam khawma,


Bigbay izey do haray mo: Utay da Zakkur; i banda mo alboro wayye. 	 Huan Bigvai tapate, Uthai leh Zabbud; huan amau toh pasal sawmsagihte.


}waari ya gunde wane no, gunde mo go ŋwaari se, amma Irikoy ga ihinka kulu halaci. Amma i mana gaaham te zina se, amma day Rabbi se. Rabbi mo go gaaham se. 	 Nek dingte khawng gila ahi a, gil khawng leng nek dinga ahi; himahleh Pathianin ahihmang tuaktuak ding. Huan, pumpi pen kingaihna ding ahi keia. Toupa ading ahijaw hi; Toupa leng pumpi ading ahi hi:


Waato kaŋ cine lordo say-say, Israyla izey na ntaaso, da reyzin* hari taji, da ji, da yu, da fari nafa kulu boŋ-jina no da yulwa. I kande hari kulu mo zakka yulwante. 	 Huan, thupiak a dalhjak takin Israel suanten a buh te, uain te, thau te, khuaiju te, a lou ua thil suak masapente a hongpe ek ua; huan, a bangkim uh sawma khat leng a hongpe ek uhi.


A na teera laalo te Rabbi diyaŋ gaa. A mana fay da Yerobowam Nebat izo zunubey, naŋ kaŋ a na Israyla daŋ i ma zunubi te, amma i ra no a soobay ka dira. 	 Huan, Toupa mitmuhin thil hoih lou pipi a hihseka; Israelte thil hihkhiaksaka a hih Nebat tapa Jeroboam khelhna tengtengte paisan keia, a ching lailai zosop hi.


ka ne a se: «Ma annabitaray te iri se me, nin, Almasihu! May no ka ni kar?» 	 Nang Kris, kua ahia hon tum? hon hilh in, a chi ua.


Ni Irikoy cimandiyaŋo mana wasa ni se deyaŋ, bo? Ni fundo adilitara mo mana wasa ni se beeje hari, bo? 	 Pathian an kihtakna na muanna hi lou hia, na lametna na lampite muanhuaina?


Ni n'ay fonda d'ay kaniyaŋo kulu fintal, Ni n'ay muraadey kulu bay. 	 Ka pai leh ka lup non entel jela, ka omdan tengteng na thei vek hi.


Da ni sinda banayaŋ hari, Ifo se no a ga ni daarijo kaa ni se ni cire? 	 Piak ding na neih kei leh, bangdinga na nuaia kipan na lupna lamang ding ahia?


Zama ay cansa d'ay futa danjo ra no ay salaŋ ka ne kaŋ daahir no han din hane laabu zinjiyaŋ beeri ga te Israyla laabo ra, 	 Ka mullita ka thangpaih lai takin, Huai niin Israel gamah jin nakpi in a ling ngeingei ding;


Ni goy laalo booba do, Da ni day da neera adilitaray-jaŋay ra do no ni na ni nangoray hanney ziibandi. Woodin se no ay naŋ danji ma fatta ni ra ka ni ŋwa. Ay na ni ciya boosu ndunnya ra borey kulu kaŋ ga ni gomdo yaŋ se, i ma di nin. 	 Na sumsin diktatlouh nate ah, na siatna jiak in, na mun siangthoute na hihbuaha, huaijiak in mei ka khah; na sunga kipan, ahong kang bei, leiah leivui ka hon suaksak; a hon mu sekte tengteng muhin.


iwayanta Irimiya, iway cindi fa Makbannay. 	 Jeremia a sawmna, Makbannai a sawmlehkhatna.


Jama na Urdun daŋandi ka fatta handu sintina jirbi wayanta hane. I na gata sinji Jilgal ra Yeriko se wayna funay haray, a hirro boŋ. 	 Huan, mipite kha khatna, ni sawm niin Jordan lui akipan a pawt ua, Jeriko suahlam pang Gilgal ah ommun a bawlta uh.


Mowab mo humburu borey din gumo, i baayaŋo sabbay se. Humburkumay bambata na Mowab di Israyla izey sabbay se. 	 Huan, Moabte'n mite a kihta mahmah ua, a tam ngal ua: Israel suante ziak in Moabte a lungkham uh.


ka ne Musa se: «Zama saarayyaŋ si no Misira ra se no ni n'iri candi neewo zama iri ma bu saajo ra, wala? Ifo no woone kaŋ ni te iri se, kaŋ ni n'iri kaa Misira ra? 	 Huan, Mosi kiangah, Aigupta gama han a om louh jiaka gamdaia si dinga honpi khia na hi maw! Bangachia hichibanga honbawl dinga Aigupta gama kipana honpikhia na hia!


Saaya kaŋ Yesu go Urusalima* Paska bato* jirbey ra, boro boobo n'a cimandi, waato kaŋ i di alaamey kaŋ a goono ga te. 	 Huan, Paikan Ankuangluinaa, Jerusalem khuaa a om laiin, a thillam dang hihte a mu ua, mi tampiin a min a gingta ta uhi.


Bora din sabbay se no ay ga fooma, amma ay bumbo se ay si fooma, kala day ay gaabi-jaŋa se. 	 Mi huchibang a hihleh ka suang ding; himahleh, ka hatlouhna lou jaw keimah ka kisuang kei ding.


Albarkanteyaŋ no ngey kaŋ yaŋ ga ba adilitaray sanda ŋwa da haŋ cine, zama i g'i kungandi. 	 Diktatna lunggulha gilkiala dangtak te a hampha uh; tai ding ahi ngal ua.


Borey kulu goono ga hangan a se, za ikayney ka koy hal ibeerey gaa. I goono ga ne: «Boro wo ga ti Irikoy gaabo kaŋ se i ga ne beeraykoy.» 	 Mi tengtengin, tagahpen akipan lalpen tanin, Hiai mi Pathian thilhihtheihna thupi a chih uh, ahi tham, chiin, a thu a limsak chiat ua.


Amma Sawulu wahay fo go no kaŋ se i ga ne Rizpa, Aya ize way no. Is-boset ne Abner se: «Ifo se no ni kani nd'ay baaba wahayo wo?» 	 Saula in mei a nei a, a min Rizpa ahi, Aia tanu ahi. Huan, Isboseth in Abner kiang ah, Bangdia ka pa mei kianga hoh na hia? a chi a.


Humburkumay kaa gorokasiney kulu gaa. Yahudiya tondey laabo kulu ra mo borey na baarey din ciinay te. 	 Huan, a kim ua omte tengtengin a lau ta ua; Huchiin, huai thute tuh Judia gam singtang tengtengah a thang ta a.


Bilatos mo na alfaga beerey da jine borey da jama ce k'i margu. 	 Huan, Pilatin siampu liante, heutute, mi tengteng a sam khawm a, a kiang uah,


Amma Balaam ye ka tu ka ne a se: «Ay mana ci ni se ka ne: Hay kulu kaŋ Rabbi ne, tilas nga no ay ga te?» 	 Himahleh Balaam in a dawng a, Balak kiang ah, TOUPA'N a gen tengteng ka hih ngeingei ding ahi, chi in ka hon hilh khin ahi kei maw? a chi a.


I go margante ka care do haray guna hala jirbi iyye. I jirbi iyyanta hane day, i na wongo sintin. Israyla izey na Suriyancey sooje zambar zangu wi zaari folloŋ ra. 	 Huan, ni sagih sung tak a kinang tuah nilouh ua, Huan, hichi ahi a, a ni sagih niin a kisual ta ua; huan, Israel suanten Suria mite ni khatin sepaih nuai khat a that ua.


Yehosafat ize Yoram, Yoram ize Ahaziya, Ahaziya ize Yowas, 	 Joram a tapa, Ahazia a tapa, Ahazia a tapa, Joas a tapa;


Zama daahir gaabi-jaŋay do no i na Almasihu kanji, amma Irikoy dabaro do no a go ga funa. Iri mo londibuunoyaŋ no a ra, amma iri ga funa a banda nda Irikoy dabaro araŋ nafa se. 	 Amah jaw hatlouhna jiakin kilhdenin a om ahi a, himahleh, Pathian thilhihtheihna jiakin a hing gige ahi. Kou leng amahah ka hat kei uhi, himahleh, noumau lama Pathian thilhihtheihna jiakin a kiangah ka hing samding uh.


Yaban izey neeya: Elisa, Tarsis, Cittancey da Dodanancey. 	 Huan Javan tapate; Elisa, Tarsis, Kittim, Rodanim.


I binde goro a ra hala i na nangu hanante cina ni se a ra, ni maa sabbay se. Ni mo ne: 	 Huan, hiai gamah ahong om ta ua, na min adin mun siangthou a honlam sak ua,


Yaadin mo no alborey na haŋ kaŋ ga hima nd'a ngey se wayboro do naŋ. I goono ga ton da biniyay ngey nda care se, alboro nda alboro goono ga te haŋ kaŋ mana hima nd'a. I goono ga du mo ngey bumbey do alhakko kaŋ i darayyaŋo to. 	 pasalten leng numei zatdan ngeina tawpsana, hukin a kienlah ua, pasal leh pasal zummoh thil hihin a om ua, a gitlouh man muh ding uh tuh a satung uah a mu uhi.


Rabbi salaŋ Musa se koyne ka ne: 	 Israel suante houpih inla, a kiang uah, Kei TOUPA na Pathian uh ka hi.


A ciya binde hal a ga te kayna, kala beene batama bi tik! da hirriyaŋ da haw. Hari bambata te mo. Ahab kaaru ka koy Yezreyel. 	 Huan, sawtlou nungin hichi ahia, van huih leh mei in a dup keihkuih a, vuahpi petmah a hongzu ta hi. Huan, Ahab kangtalai a tuangin Jezreel khua ah a paita hi.Huan, Toupa khut Elija tungah a oma; huchiin a puan a tenga Ahab maah Jezreel kho lutna tan a taita hi.


Manti boro kulu kaŋ ga ne ay se: ‹Rabbi! Rabbi!› no ga furo beene koytara ra bo, kala day boro kaŋ ga te haŋ kaŋ ay Baaba ga ba, nga kaŋ go beena ra. 	 Toupa, Toupa, nonchi napeuh vangamah a lut kei ding uh; ka Pa vana om deihlam hihte tuh a lut ding uh


Waato din gaa Yusufu furo ka salaŋ Firawna se ka ne: «Ay baaba d'ay nya-izey d'i haw kurey d'i feejey da hay kulu kaŋ go i se kaa ka fun Kanaana laabu. A go mo, i to Gosen laabu.» 	 Huchiin, Joseph in Pharo a vahilh a, a kiangah, kapa te, ka unaute, a belam honte uh, a bawng honte uh, a neih tengteng u toh Kanan gam akipan a hongtung sukta ua: huan, ngaiin, Gosen gamah a om uh, achia.


Kala binde waybora n'a haw da panga. A ne a se koyne: «Samson, Filistancey neeya ni boŋ!» A mo hay ka tun nga jirbo gaa. A na kaymi jinay da nga sillo kulu dagu. 	 Huan, kilhnain a kilh den ngiungeua, a kiangah, Samson philistiaten honsual sin uh e, a chi a. Huchiin a ihmu lai a halha, puanbu kilhdenna leh puanbu nangawn toh a kikhong sak vek mai hi.


da taablo d'a jinayey kulu, da fitilla suntulo d'a kusey, da dugu tonyaŋ feema, 	 Huan a dohkan leh a belsuan tengteng, leh khawnvak koihna leh a belsuan tengteng leh gimlim maitam toh,


Zama ni goyo do, ya Rabbi, ni n'ay bina kaanandi. Ay ga farhã baytu te ni kambe goyey sabbay se. 	 TOUPA aw, na thilhihte thupi hina tele! na ngaihtuahnate tuh a thuk nalawmlawm e!


Sawulu binde tun ka zulli saajo kaŋ go Zif haray ra. Israyla boro suubanante sanda boro zambar hinza cine go a banda Dawda ceeciyaŋ se Zif saajo ra. 	 Huchiin Saula a thou a, Zip gamdai ah Israel mite lak akipan telkhiak chiat mi sang thum piin Zip gamdai ah David zong dingin a hoh sukta uh.


Ay di laakal fo mo beena cire ya-cine, hari bambata mo no ay do. 	 Hichibangin pilna leng ni nuaiah ka mu a, ka kiangah thupiin a kilanga:


Ngey mo na nooyaŋey kulu ta Musa kambe ra, nooyaŋey kaŋ Israyla izey kande nangu hananta goyo sabbay se, hal i m'a cina. Susubay kulu mo i ga kande a se bine yadda nooyaŋ. 	 Huan Mosi a kipan in thillat tengteng, Israel suanten mun siangthou a nnasepna ding a a hon tawi uh, huai nnasepna ding a la ua. Huan zingsang teng in utthu a piak thillatte a kiang ah a hon tawi nalai uhi.


Yaadin gaa, za kaŋ bine yaamaryaŋ go Almasihu ra, za kaŋ bine-gaabandiyaŋ go baakasinay ra, za kaŋ markasinay go Biya* _Hanno__ do, za kaŋ bine bakaraw da suuji go no mo, 	 Huaijiakin Krisa thu kihilh ding a oma, itnaa kinep theihna ding a oma, kha toh kituahna bang a oma, kilainatna leh kihehpihna bang a om leh,


Ni binde, ya nin, kaaruwa, ma maa Rabbi sanno. 	 Huaijiakin aw mi huknu, TOUPA thu ngaiin:


Gaa no batukoy jine funa da doogarey koy ka kand'ey, amma day manti gaabi-gaabi boŋ bo, zama i go ga humburu jama, i ma si ngey catu ka wi da tondiyaŋ. 	 Huchiin upa tuh upate toh a vahoh ua vantang a kihtak jiak un, hiamgamna om louin a honpi ua, huchi hikei leh suanga den ahi kha ding uh.


Tondo kaŋ cinakoy wangu, Nga no ciya cinaro boŋo. 	 Inlamte suang deihlouhpen a ning a suang phatuampen ana hita hi.


Wo kaŋ yaŋ ay me-kuurey ci, Kaŋ ay meyo mo ci waato kaŋ cine ay go kankami ra. 	 Ka mukin a gena, mangbang a ka om laia kamin a gente mah.


Nin no ga ti ay tuguyaŋ do d'ay korayo mo, Ay go ga beeje sinji ni sanno gaa. 	 Nang ka bukna mun leh ka phaw na hi a; na thu ka lamet ahi.


I boro hinka kaŋ maa Yohanna sanno ka Yesu gana, boro fa i ga ne a se Andarawos, Siman Bitros nya ize no. 	 Johan thu gen jaa Jesu juite nih tuh a khat zopen Andru, Simon Peter unaupa ahi.


Zama a kaan Masidoniya nda Akaya laabey ganakoy se i ma nooyaŋ fooyaŋ te alfukaarey se kaŋ yaŋ go Urusalima hanantey game ra. 	 Masidonia leh Akaia gama miten lungdamtakin Jerusalem khuaa mi siangthoute laka gentheite adin sum a tuak chiat ta ngal ua.


I na alkama duma, amma karji no i wi. I na ngey boŋ taabandi yaamo, Araŋ heemaro n'araŋ haawandi Rabbi futay korna sabbay se. 	 Buh chi a tuh ua, ling a la ua, a kihihgim gawp ua, punna lah a om tuan kei, TOUPA heh mahmah jiakin gah na suahte uh na zumpih ding uh.


Ya araŋ kaŋ yaŋ n'ay wane jama ku wongu ra, Za kaŋ araŋ te bine kaani, araŋ farhã. Araŋ soobay ka fooru sanda haw zan kaŋ go kuray do, Araŋ bubuci sanda bari gu cine, 	 Kipak mahle uchin, nuamsa mahle uchin, aw ka goutan lok mite aw, lou lakah bawngla ta khialkhial bang leh sakoltal ham ngengek bang himahle uchin;


Zama i ma cimi ciiti ganji talkey se, I m'ay jama alfukaarey cimo kom. Zama i ma wayborey kaŋ kurnyey bu ciya wongu arzaka, I ma alatuumey mo kom! 	 Meithaite a gallak bang ua, a om theihna ding uleh, pa neiloute a thil uh lak sak banga a bawl theihna ding un, neizouloute vaihawmna diktat tangsak lou ding leh, ka mite laka gentheite muh ding mawngmawng laksak tum.


Merari banda borey se mo i almayaaley boŋ, i n'i no kwaara way cindi hinka kurne boŋ, k'i kaa Ruben da Gad da Zabluna kundey ra. 	 Merari tapate kiangah aisana piak ahi, a inkote uh dungjuiin, Reuben nam akipan, Gad nam akipan, Zebulun nam akipan, khopi sawm le nihte.


Dawda mo ne: «Ya araŋ Zeruwiya izey, ifo k'ay zaa da araŋ, kaŋ araŋ ga ciya ay ibareyaŋ hunkuna? I ga boro kulu wi Israyla ra hunkuna, wala? Manti ay bay hunkuna kaŋ ay ya bonkooni no Israyla boŋ?» 	 Huan, David in, Nou Zerui tapate aw, noute hon na theihsak ding uh bang ahia om? Tuni in kei hon doute na hi kei umaw? Tuni a Israel lak a mi mawngmawng hihlup ding ahi hia? Tuni in Israel mite tung a kumpipa ka hih a theilou ka hi maw? a chi a.


Adilitaray da cimi ciiti, ngey no ga ti ni karga tiksa. Baakasinay suuji nda cimi no go ga dira ni jine. 	 Husa kipahhuai ja, namten nuam a sa ua: TOUPA aw, amau tuh na mel vakah a vak uhi.


Kala diya fo go, a kaa ka ci Yehu se ka ne: «I kande bonkoono izey boŋey.» A ne: «W'i margu gu hinka kwaara meyo gaa, hala susubay.» 	 Huan, tangkou a hongtunga, Kumpipa tapate lu a hongla uh, chiin a hilh ua. Huan, aman, Kulh lutna kongpi chinah mun nihin se khawm unla, jingchiang phain om hen, a chi a.


Assiriya mo na Israyla ku ka kond'ey Assiriya k'i gorandi Hala, Habor isa me gaa, Gozan laabu, da Midiyancey kwaarey ra mo. 	 Huan, Assuria kumpipan Assuria gamah Israel a pi manga, Hala ah te, Habor ah te, Gozan lui tungah te, leh Mediate khuaah te a omsak ta hi:


A ne i se: «Woone wo ay kuro no, alkawli wano, kaŋ a si gay i g'a dooru boro boobo nangu ra. 	 Huan, aman a kiang uah, Hiai ka sisan, mi tampi dia pawt ding, thukhunna ahi.


Aser izey kunda ra, koy fo kaŋ maa Amihud, Selomi izo. 	 Aser tate nam lak a inntek pen Selomi tapa Ahihud.


Nya-izey, a ga hima iri ma Irikoy saabu alwaati kulu araŋ sabbay se. Woodin no ga hagu, za kaŋ araŋ cimbeero goono ga beeri gumo. Araŋ baakasina mo kaŋ araŋ boro fo kulu goono ga cabe care se go ga tonton. 	 Unaute aw, noumau tung thu ah Pathian kianga kipahthu gengen ding him ka hi uh: huai tuh hihtuak him ahi, na ginna uh nakpi taka khanglianin, na vek ua na kiit tuah chiatna utuh a khang tuantuan ngala;


Zama waato ay ya ize no kaŋ ga maa ay baaba se, Ize kwaaso mo ay nya se. 	 Ka pa dingin tapa ka hi ngala, ka nu mitmuha nou leh it keleuleu.


da Azariya, da Ezra, da Mesullam, 	 Azaria, Ezra, Mesullam,


Kaŋ duvan haŋyaŋ waate kaa ka to bato ra, kala bonkoono ne Esta se: «Ifo no ga ti ni ŋwaarayyaŋo? I g'a te ni se. Ifo no ni ga ba? Baa mayra jara no, i ga ni no nd'a.» 	 Huan uain annekna ah kumpipan Esther kiang ah, Bang ahia na thumna? phal a hih theihna dingin: huan bang ahia na ngetna? gam kimkhat tanin leng bawl ahi ding, a chi a.


«Suuru ay se kayna, hal ay ma ni cabe, Zama hala ka kaa sohõ haŋ kaŋ boro ga ci Irikoy se go no. 	 Honna thuakzou zek inla, huan ka hon ensak ding; Pathian sikin lah banghiam khat gending ka nei ngala.


Dawda ne a se: «Ma si humburu, zama haciika ay ga gomni cabe ni se ni baaba Yonata sabbay se. Ay ga ni kaayo Sawulu farey kulu yeti ni se. Ni ga ŋwa mo ay taablo do duumi.» 	 Huan, David in a kiang ah, Lau ken: na pa Jonathan ziak in ka hon hehpih ngeingei ding, napu Saula gam tengteng ka hon tangsak nawn ding a, ka dohkan ah an na ne gige samta ding, a chi a.


Batama wayna funay tafayyaŋo, i m'a te kambe kar waygu. 	 Huan suahlama suahlam panga huangsung vailam tong sawmnga ahi ding.


Hay kulu kaŋ me araŋ ga ŋwaaray adduwa ra, d'araŋ ga cimandi, araŋ ga du a.» 	 Huan, bang peuh gingta a thum a na nget uh na mu ding uh, a chi a, a dawng a.


Yowab binde ne Amasa se: «Ni go baani, ay nya-izo?» Kala Yowab na Amasa di kaaba gaa da nga kambe ŋwaaro, zama nga m'a garbe sunsum se. 	 Huan, Joab in Amasa kiang ah, Unaupa, Na hoih tadih na maw? a chi a. Huan, Joab in Amasa khoih tum in a khamul a khut taklam in a len a.


Nga no ga beene batama daabu nda buruyaŋ, A ma beene hari soola ndunnya se, A ma naŋ subu tayo ma fatta tondi kuukey boŋ. 	 Aman van meipi a khuhsaka, lei adingin vuah a sutuaha, tangte ah loupa a pousak hi.


A go, ay jine no a go hantumante, Ay si dangay bo, kala nd'ay bana. Oho, ay ga bana i se i gandey ra. 	 Ngaiin, ka maah gelhin a om: ka dai nilouh kei dinga, ka thuk ding, a angsung uah ka thuk ding.


Dawda baytu fo no. Ay ga baakasinay suuji nda cimi ciiti baytey te. Ya Rabbi, ay ga sifayaŋ baytu te ni se. 	 Chitna leh vaihawmna dik thu tuh lain ka sa dinga: TOUPA aw, nangmah phatin la ka sa ding..


Arwasu fo binde go Baytlahami, Yahudiya laabu wano ra, Yahuda dumo ra, nga mo Lawiti no. A go noodin yawtaray. 	 Huan, Bethlehem-judaa mi juda nam, Levi chi tangval khat a oma, huailaiah a vaom zek saka.


A na goy laalo te Rabbi jine ka nga baabo fonda nd'a zunubey gana, nango kaŋ a na Israyla daŋ i ma zunubi te. 	 Toupa mitmuh in thil hoihlou tak a hih seka, apa lampi a tawna, Isreal te thilhih a khialsaka a hihkhelhna pentak aman leng ahih tei hi.


Yusufu n'i boro hinka sambu, Ifraymu a kambe ŋwaaro gaa ka koy Israyla kambe wow gaa haray, Manasse mo a kambe wow gaa ka koy Israyla kambe ŋwaaro gaa haray. A kond'ey a jarga. 	 Huan, Joseph in a nih un a kai a, Ephraim pen a khut taklamin Israel khut veilam pangah a kai a, Manassi pen a khut veilamin Israel khut taklam pangah a kai a, honpi nai a.


Borey ga windiyaŋ cina ka goro i ra mo. I ga reyzin kaliyaŋ tilam mo k'i nafa ŋwa. 	 Huan, inn a lam ding ua, huaite ah a om gige ding uh; grep huan a bawl ding ua, agah leng a ne ding uh.


Rabbi ne: «A ga ciya mo, waato din, Ni ga ne ay se ni kurnye. Ni si ye ka ne ay se ni jine bora koyne. 	 Huai ni chiangin, gamsate toh, van vasate toh, leia bokvaka pai thilte toh amau adingin thukhun ka bawl ding; thalpeu leh namsau leh kidouna gam akipan ka hihmangta dinga, galmuangtakin amaute ka kualsakta ding hi.


Ya Rabbi, ma fongu ni bakarawo da ni baakasinay suujey, Zama za doŋ-doŋ kaŋ sinda me i go no. 	 TOUPA aw, na lainatna leh na chitnate theigige in; tuma a na om tawntung sa ahi ngala.


Woodin yaŋ ga ti kusu cinakoy da Netayim da Gedara gorokoy. I goro noodin bonkoono banda zama ngey ma goy a se. 	 Hiaite belvelmite leh, Netaim leh Gederaa tengte ahi uh: huailaiah a nasepna jiakin kumpipa kiangah a teng uhi.


Dawda mo humburu Irikoy han din hane ka ne: «Mate no ay ga te hal ay ma kande Irikoy sundurko ay do fu?» 	 Huan huai niin Davidin Pathian a kihtaa, Bangchiin Pathian bawm in ka kitut dia? Chiin.


A hino do no Irikoy na ndunnya te, A na ndunnya sinji nga laakalo boŋ, A fahama mo no a na beeney daaru nd'a. 	 A thilhihtheihnain lei a bawla, a pilnain khovel a dingkhesaka, a lemtheihnain van a palhsak.


Amma waato kaŋ a te gaabi, a bina beeri. A na nga halaciyaŋo candi ka kande. A na naanay feeriyaŋ goy te Rabbi nga Irikoyo se, kal a to naŋ kaŋ a furo Rabbi fuwo ra zama nga ma dugu ton se, dugu tonyaŋ feema boŋ. 	 Himahleh a honghat nungin a lungsim a hongsana, hoih lou hialin thil a hiha, TOUPA a Pathian tungah thil a hihkhialtaa; gimlim maitama gimlim hal dingin TOUPA biakin ah a lut maimah hi.


Iri barmey ma to da nafa kulu dumi, Iri feejey mo ma hay-ka-hay zambarey da dubal-dubal iri kuray nangey ra. 	 Ka buhinte uh a dima, thil chichih a om phetphuta; ka belamte un leng nou a sang asanga tam. A sing asinga tam ka mun ua a neih chiang un;


Rabbi mo na Yerub-Baal donton, da Bedan, da Yefta, da Samuwila. A n'araŋ faaba araŋ ibarey gaa kuray kulu. Araŋ n'araŋ goray te baani samay mo. 	 Huan, TOUPAN Jerubaal te Bendan te, Jepth te, Samuel te a sawl a, khatlam khatlama na melma uh mite khut akipan a hon honkhiaa, bit takin na om uh.


Zama may no araŋ ra, d'a ga ba nga ma jidan bisa cina, kaŋ si goro jina ka nooro lasaabu, hal a gonda hari kaŋ g'a cina ka ban? 	 Nou laka kuapeuhin in sang lam tum le uchin, amasain tuin, lam zohna khop sum na neih uleh neih louh thei dingin, aman ding dan kuaa hia sut lou ding.


Kuuwa din mo ga koy hala ndunnya citi, Zama Rabbi gonda kakaw nga nda ndunnya dumey game ra. A ga konda Adam-izey kulu ciiti do, Boro laaley mo, a g'i nooyandi takuba hin se. Yaadin no Rabbi ci. 	 Lei tawp phain husa a thang kik dinga, TOUPAN namte a langa, sa tengteng tungah vai a hawm sin, mi thugina lou jaw namsau kiangah a pe ding, TOUPA thu pawtin a chi.


Malayka hinzanta mo kar. Kala handariyayze beeri fo fun beena ra ka kaŋ. A goono ga di sanda yulba danji cine. A fun ka kaŋ isa kanandi hinza ra afo boŋ, da hari-moy boŋ. 	 Huan angel thumnain a mutta a, huan vana kipanin aksi lianpi, meisel banga kuangin a kete a, huan lui mun thuma khen mun khat leh tui tuikhukte a delhta a.


Ma fongu mo, ma si dinya fa! Ma fongu mate kaŋ ni jin ka Rabbi ni Irikoyo zokoti a ma dukur yongo saajo ra. Za hano kaŋ hane ni fun Misira laabo ra hala ka kaa neewo, araŋ go ga murte Rabbi gaa. 	 Gamdaia TOUPA na hehsak nakdante uh theigige unla, mangngilh kei un; Aigupta gam akipan na pawt ni ua kipanin hiai mun na hongtun tan un TOUPA tunga helhat na hi uh.


I ga ba mo i m'i kayney kulu asuli lasaabu, d'i wandey, d'i ize arey d'i ize wayey jama kulu ra. Zama i na ngey boŋ fay waani hananyaŋ ra ka goy da naanay. 	 Huan, pipute gelhnaa tuang a ta neute tengteng uh, a ji te uh, a tapa te uh, a inkuan tengteng uh; a sep bi ua siangthou taka a kihihsiangthou jiak un.


A wayme Hammoleket mo na Isihod hay, da Abiyezer da Maala. 	 Huan a sanggamnu Hammoieketin Ishbod, Abiezer, Mahlah a nei a.


Ifo no ay ga ne woodin banda? Zama alwaati ga gaze ay se d'ay ne ay ma Jideyon baaro dede, da Barak, da Samson, da Yafta, da Dawda, da Samuwila, da annabey mo. 	 Huan, bang kagen nalai dia? Gideon thute, Barak thute, Samson thute, Jeptha thute leh, David thute, Samuel thute, Jawlneite thute gen ni chile hang, hun in hon chinlou ding ahi ngala;


Ma koy mo tamtaray waney do, da ni borey izey do. D'i maa wala i wangu, ni ma ne i se: Yaa no Rabbi, Koy Beero ci:» 	 Huan kuan inla, na chipih saltangte kiang vatung inla; na ngaikhia uhiam, a ngaikhe kei uhiam. Hichibang TOUPA thu pawt ahi hi, chiin gen inla, hilh in, a chi a.


Ay mo g'i kankamo suuban, Ay ga naŋ haŋ kaŋ i ga humburu ma kaa i gaa. Zama waato kaŋ ay ce, boro kulu mana tu. Waato kaŋ ay salaŋ mo, i mana hangan, Amma i te haŋ kaŋ ga laala ay diyaŋ gaa, I suuban mo haŋ kaŋ si kaan ay se. 	 Ka saplaia kuamahin hon dawng kei ua, thu ka gen lai-a bil a ajak louh ua, ka mitmuh a thil gilou a hih jawk ua, ka thil kipahpihlouhlam a tel jiak un ken leng amau khemna dingte ka telsak dinga, a kihtaak lam uh a tunguah ka tungsak ding, chiin.


Ni m'a daabu mo da wura zalla, a boŋo d'a casey windanta d'a hilley. Ni ma bonkunga te a se da wura a beene windanta. 	 Huan dangkaeng takin na luan ding, huai tung, huai sikte a kimvelin, huai kite: huaiah a kimvelin dangkaeng lallukhu na bawl ding hi.


Hayey din Baytaniya ra no i te, Urdun* daŋanta jabo me gaa, naŋ kaŋ Yohanna goono ga baptisma te. 	 Huai tuh Jordan gala Bethabaraa Johanin a baptisna muna thil-om ahi.


kala ni ma maa i adduwa nd'i ŋwaarayyaŋey beena ra k'i cimo gaakasinay mo. 	 A thumna u leh ngetna uh nang van ah nangaikhia inla, athu uah gamtang in.


A ra gonda wura feema, dugu tonyaŋ wano, da sappa daŋyaŋ sundurko kaŋ i daabu nangu kulu nda wura. Woodin ra wura kusu go no kaŋ ra gonda Manna*, Haruna* goobo go no kaŋ zay ka zaada, sappa walhẽy mo go no. 	 huailaiah dangkaeng gimlim halna bawm leh, thukhunna bawm dangkaenga luan a oma, huai thukhunna bawm tungah Manna omna dangkaeng belbang, Aron chiang sel bang, thukhunna bang a omhi;


Zama halliko boobo say-say ndunnya ra, borey kaŋ yaŋ si seeda kaŋ Yesu Almasihu kaa gaaham ra. Bora din dumi ya halliko no, Almasihu wane yanjekaari mo no. 	 Khemmi tampi Jesu Kris sain a hongpai chih gum loumite khovelah a hongpawtta ngal ua. Tuabang mite ahi, khemmi leh Kris doumi.


Man gaa araŋ annabey binde, ngey kaŋ yaŋ na annabitaray te araŋ se ka ne: ‹Babila bonkoono si kande araŋ gaa wongu, d'araŋ gaa no wala laabo wo gaa no?› 	 Nang kianga Babulon kumpipa nang leh hiai gam dou dingin a hongpai kei ding, chia thu genmi na jawlneite koia om ahita ua?


A go binde, Israyla gay kaŋ i sinda Irikoy cimi-cimo wala alfaga kaŋ ga dondonandi, wala asariya. 	 Israel mite sawtpi pathian tak neilou leh sinsakmi leh siampu neilou leh dan neilouin a om ua:


Araŋ laabo, boro kulu si no a ra. I n'araŋ galley ton da danji, Araŋ farey mo, mebarawyaŋ goono g'i ŋwa araŋ jine, A ciya kurmu danga mate kaŋ mebarawey g'a zeeri. 	 Na gam uh loihin a omkhita; na khuate uh meiin a kangkhinta: na gam uh gam dang miten na mitmuh un a neikhin ua, gam dang mite hihsiat bangin a sekhinta.


Man bora kaŋ ga funa, a ma jaŋ ka di buuyaŋ? Boro kaŋ ga nga fundo faaba Alaahara kambe, A go no, wala? (Wa dangay) 	 TOUPA, nidanglaia na hehpihna, na ginomna David kianga kichiama na chiam, koia om a hita a?


Israyla wandiya kaŋ, a si ye ka tun koyne. A go ganda ga furu nga laabo ra, a sinda mo tunandiko. 	 Nungal, Israel, a pukta ahi; a ding nawn kei ding: a gam tungah paihkhiak a hita ahi; amah tungding dingin kuamah a om kei uh.


Za kaŋ bonkoono sanni gonda dabari, may no ga hin ka ne a se: «Ifo no ni goono ga te?» 	 Kumpipa thuin thilhihtheihna a neih jiakin; Bang ahia na hih? kuan ahia a kianga chi thei ding?


Woodin se no muusu beeri ga fun gumbi ra k'i kar ka zeeri. Taasi beero sakaley* mo g'i halaci. Mari g'i galley windi, Boro kulu kaŋ fun i ra, a g'i tooru-tooru, Zama i taaley ya iboobo no, I banda yeyaŋo mo go, a baa. 	 Huaijiakin gammang nuaia humpinelkai in amau a kei dinga, gamdai ngiain amau a ne bei dinga, gialbem in a khopite uh a tanga, huaia hongpawt peuh-mah a bawtjan ding: a tatleknate uh a tama, a nungkinnate uh a thupi mahmah jiakin.


Kal a na hayey din kulu ceeci. A n'i fay bindey ra, a na farsimi fo kulu jisi nga cala jarga, amma a mana curey fay. 	 Huchiin, huai tengteng a honla, a lai takah a phelkhap chiata, a phel khat a phel khat lam dohin a koih chiat jela; vasate bel a phelkhap kei hi.


Ay ga ne araŋ se: boro wo koy fu adilante _Irikoy jine__, amma manti afa din. Zama boro kaŋ ga nga boŋ beerandi, i g'a kaynandi. Amma boro kaŋ ga nga boŋ kaynandi, i g'a beerandi.» 	 Ka honhilh ahi, a masa sangin huai mipen tuh siam tangin a in ah a pai kheta. Kingaithupi peuh a niam ding ua, kingainiam tuh pahtawiin a om ding, a chi a.


A ne i se: «Foto nda hantumo wo binde, may wane no?» 	 Huan, aman a kiang uah, Hiai kua lim leh kua min ahia? A chi a.


Araŋ diraw ra mo, araŋ ma waazu ka ne: ‹Beene koytara maan.› 	 Huan, na pai un, vangam a hong naita, chiin, thu gen jel un.


Soojey birawey ceeri-ceeri. Borey kaŋ yaŋ kati mo, a g'i no gaabi. 	 Mi hat thal peute a kitansaka, hoite tai lah hoihnaa gakin a om hi.


Woodin sabbay se no Rabbi futa koroŋ nga jama boŋ, A na nga kamba sambu i boŋ mo k'i kar. Tondey kuukey jijiri, Buukoy mo ciya sanda birji cine kwaara fondey ra. Kulu nda yaadin Rabbi futa mana ban, Amma a kamba go sambante hala hõ. 	 Huijiakin TOUPA a mite tungah a heh mahmaha, a tunguah a khut a lika, a vuaa, huchiin tangte khawng a ling vonvon ua, a luangte uh kongzing lakah ninbulom bangin a om venvon a. Huchi tela a hihin leng a hehna lah a dai kei a, a khut a lik lailai hi.


A si boori i ma baar'a-baar'a te. A si boori mo boro ma asariya daaru zama nga ma du ŋwaari kayna se. 	 Mite deihsaktuam neih ahoih kei: tanghou them jiakin mi a talek ding leng ahi sam kei hi.


A go mo, borey go ga ne ay se: «Man no Rabbi sanno go? A ma kaa me sohõ!» 	 Ngaiin, ka kiangah, TOUPA thu koiah? hongtung leh ake, a chi sek uh.


Amma baa jirbi woodin yaŋ ra ay s'araŋ ban bo. Yaadin no Rabbi ci. 	 Himahleh huai nite ah leng ka honhih chimit den kei ding, chih TOUPA thu pawt ahi.


Gaa no Yesu ne nga talibey se: «Da boro fo ga baa nga ma kaa ay banda, kal a ma nga boŋ ze jina ka nga kanjiyaŋ bundo sambu k'ay gana. 	 Huan, Jesun a nungjuite kiang ah, Kuapeuh in a hon zuih nop leh, amah gimthuak khawk salou in, a kros pua in hon zui heh.


Irikoy malayka mo ne ay se hindiro ra: ‹Yakuba!› ay mo ne: ‹Ay neeya.› 	 Huan, ka mangin Pathian angelin, Jakob, honna chi a: huan, ken, Hiaiah ka om, ka chi a.


Laabo ga di za Arower kwaara kaŋ go Arnon gooro me gaa, ka koy to Sihon tondo gaa (danga Hermon nooya.) 	 Arnon dunga Aroer akipana Sidon tang (Hermon leng a chih uh) pha leh,Jordan gal suahlam pang Araba tengteng, Pisga tanghap nuaia Araba tuipi tanin.


Rabbi zumbu Sinayi tondo yolla gaa. Rabbi na Musa ce a ma kaaru ka kaa tondo yolla gaa. Musa mo kaaru ka koy. 	 Huchiin Sinai tang tungah TOUPA a hongpai suka, a tang vum tungah: huan a tang vum tungah TOUPAN Mosi a sam tou a; Mosi a hoh tou.


Ay ga ni ŋwaaray, ma ni koŋŋa taaley yaafa, zama haciika Rabbi g'ay jine bora dumo tabbatandi, zama ay jina bora goono ga Rabbi wongo tangami te no. I si hari laalo gar ni do mo ni jirbey kulu ra. 	 Na sikhanu tatlekna hehpihtakin ngaidamin; TOUPAN ka pu innkuan kiptak dingin a phut ngeingei dia, ka pu lah TOUPA kidounate dou ahi ngala; na damsung tengin nangmah gitlouhna himhim muh ding a om kei ding.


Amma kaari ngey kaŋ gonda gunde, da ngey mo kaŋ yaŋ go ga naanandi jirbey din ra! Zama zarraba korno ga te laabo ra, futay mo ga te dumo wo gaa. 	 Huai nitein gaite leh naunou pomte tung a gik ding, khovel ah haksatna thupitak a tun ding jiakin leh hiai chite tunga hehna a tun ding jiakin.


Farkayey mo zambar waranza nda zangu gu no, Rabbi jangalo mo farka waydu cindi fo no. 	 Huan, sabengtung sing thum leh zanga ahi; huai a TOUPA siah sawmguk leh khat ahi.


Amaziya na nga boŋ gaabandi ka nga borey candi. A koy Ciiri Gooro ra ka Seyir boro zambar way kar. 	 Huan, Amazia in lunglel louin mite a pi khiaa, Chi Guam ah a hoh ua, Sier suante sing khat a that ua.


Rabbi ga laaliyaŋ donton ni gaa, da boŋ haway, da foyray mo, hay kulu kaŋ gaa ni ga ni kambe daŋ ra. Ni ma halaci ka ban da waasi mo ni goyey laalayaŋo sabbay se, kaŋ yaŋ se ni n'ay furu. 	 TOUPAN na tunguah, na khut koihna tengteng uah hamsia te, buaina te, salhna te a honsawl dinga, na vuallel ding ua, na mangthang pah ding uh; na thilhih giloute uh jiaka kei non limsak louh jiakun,


Musa mo ze han din hane ka ne: ‹Haciika, laabo din kaŋ ni ce taamey taamu ga ciya ni se tubu, nin da ni izey hal abada, za kaŋ ni na Rabbi ay Irikoyo gana da bine folloŋ.› 	 Huchiin Mosiin huai niin, TOUPA ka Pathian na pom kip jiakin na khein a nasiksa gam khantawnin nang leh na suante gouluah ding ahi ngeingei ding, chiin a kichiama.


A na yaasay sanni ize zambar hinza te, a dooney mo zambar fo nda igu no. 	 Paunak sangthum a gen a: huan, a late bel sangkhat leh nga ahi.


Laakal go arkusu zeeney do, Aloomar kuuku ra mo no fahamay bara. 	 Mi upate kiangah pilna a om, huan nite sauna ah theihsiamna a om hi.


Windi bundey kulu kaŋ ga batama windi, i ma te i se hawyaŋ hariyaŋ, nzarfu wane yaŋ, i gotey mo nzarfu wane yaŋ, i dabey mo guuru-say wane yaŋ. 	 Huangsung kimvela khuamte tengteng dangka puanduanga gak ding; a bannate dangka ahi dinga, a kingakna khuakkuak dal ahi ding hi.


Yerobowam ne nga bina ra: «Sohõ da jama wo ziji zama ngey ma sargay te Urusalima, Rabbi windo ra, mayra ga ye ka kaa Dawda dumo do haray. 	 Huan, Jeroboamin a lungsimin, Gam David inkotea honghi nawn na mahmah inchia:


Immer izey ra, Hanani nda Zebadiya. 	 Huan Immer tapate lakah; Hanani leh Zebadia.


Woodin go sanno ra, kal afo mo kaa. Nga mo ne: «Ni ize alborey da wayborey goono ga ŋwa ka duvan haŋ ngey beere beero windo ra. 	 Huchia thu a gen laiin, midang khat mah a honga, Na tapate leh na tanuten a unaupa upapen ina a nek ua uain a dawn lai un:


Kala Laban ne: «Ifo n'ay ga ni no?» Yakuba mo ne a se: «Ma s'ay no hay kulu. Amma da day ni yadda, ni ma hayo wo hinne te ay se: Ay ma ye ka ni kurey kuru, ay m'i haggoy mo. 	 Huan, aman, bang ka hon pe dia? Achia. Huan, Jakobin, bangmah na honpiak ding ahi kei: Hiai thil na hon hihsak leh na gan hon ka khah dia ka ching nawn ding.


Samson mo ne i se: «Wa naŋ ay ma jand'ize fo kaa araŋ se. D'araŋ n'a feerijo bay bato jirbi iyya ra, d'araŋ du a feerijo mo, kal ay m'araŋ no lin kwaay beeri waranza, da kwaay jinde waranza mo. 	 Huan, Samsonin a kiang uah, Tuin thuhak kon dong ding e: ankuangluini, ni sagih sunga non hilhchet theih ua, na theihkhiak theih uleh puanmalngat silh sawmthum ka honpe ding:


Annabey izey ne Iliyasu se: «A go sohõ, naŋ kaŋ iri go ga goro ni jine wo, nango kankam iri se. 	 Huan, jawlneite tapaten Elisa kiangah, Enin hiai, na kiang china ka tutkhawmna uh kou a dingin a kochik lua.


«Ay no Rabbi ni Irikoyo, kaŋ kande nin ni ma fun Misira laabo ra, noodin tamtaray windo ra. 	 Kei TOUPA na Pathian, Aigupta gama kipan, sal akipan hon pikhepa ka hi.


Isaka binde ne Yakuba se: «Ay ga ni ŋwaaray, ay izo, ni ma kaa ka maan zama ay ma ni ham, hala nda cimi ni ya ay izo Isuwa no, wala manti nga no.» 	 Huan, Isaakin, Jakob kiangah, ka tapa, hehpihtakin hongnai dih ve, ka honna jawt vialvial ding, ka tapa Esau na hina na ngel hiam, achia.


Yesu ne i se: «Ay ŋwaaro neeya: ay ma nga kaŋ n'ay donton miila te, ay m'a goyo toonandi mo. 	 Huan, Jesun a kiang uah, a gena, Honsawlpa deihlam hih leh, a na sep zoh ding ka an ahi.


Zaari iyyanta hane mo, i ma kande yeeji iyye, da feeji gaaru hinka, da feeji gaaru ize way cindi taaci jiiri fo ize yaŋ, kaŋ laru kulu si i gaa. 	 Huan, a ni sagih ni in bawngtal sagih, belamtal nih, belamnou a pa kum khat a upa gensiatbei sawm leh li:


Da wongu bari gu mo, da hincin jindi, Da bonkooni da nga wongu marga mo. 	 Kidouna-sakol; keltal leng; huan kumpipa, a mite maa pai,


Za kaŋ a ga ba nga ma Yesu taŋ, Bilatos ye ka salaŋ i se. 	 Pilatin bel, Jesu khah a uta, a kiang uah thu a gen nawna.


Ay binde te mate kaŋ i n'ay lordi nd'a din. Ay n'ay jinayey fattandi zaari, danga tamtaray boro gana-ka-dira yaŋ jinayey nooya. Wiciri kambo mo ay na guusu fansi birni cinaro gaa k'a fun d'ay kamba. Ay fatta noodin kuba ra, ay na jinayey sambu jase gaa, i go ga di. 	 Huan a honthupiak bangin ka hihta; ka van saltang ding van bangin sun khovakin ka la khiaa, ka khutin in ka la khiaa, a mitmuh mahmah uah ka puaa.


Gaa no i ne a se: «Man ni Baaba?» Yesu tu i se ka ne: «Araŋ s'ay bay, araŋ s'ay Baabo mo bay. D'araŋ n'ay bay, doŋ araŋ g'ay Baabo mo bay.» 	 Huan, amau a kiangah, Na pa koiah? a chi ua. Jesun, Nou kei non theikei uh, ka Pa leng na theikei uh; kei honthei hi le uchin, ka Pa leng na thei ding uh, chiin, a dawnga.


Ya ay Koyo, waatifo no ni ga gunayaŋ hinne naŋ? M'ay fundo faaba ka kaa i halacandiyaŋo ra! M'ay fundi follonka mo faaba muusu beerey gaa! 	 Toupa, nang bangtan ahia na et ding? Ka hinna hihsiat a tupna lak uah honkhia inla, ka neih sunpen humpinelkai lakah hon khia in.


Gaa no Dawda tu ka ne: «Wa Bat-Seba ce ay se.» Waybora binde kaa bonkoono do ka kay bonkoono jine. 	 Huchiin kumpipa David in a dawnga, Bat-seba honsap sak dih ua, a chi a. Huan, kumpipa kiangah a vahoh a, kumpipa maah ava dinga.


Boro ma kubay nda ganji urs* kaŋ i n'a izey sambu bisa boro ma kubay nda saamo nga saamotara ra. 	 Vompi a noute laksaka omin mi tuak hen, a hainaa mi hai sangin.


Waato kaŋ a fatta binde, Yesu ne: «Sohõ Boro Izo du beeray, Irikoy du beeray mo a ra. 	 Huchiin a pawt nungin, Jesun a gen a, Tuin Mihing Tapa pahtawiin a om, huna, amah ah Pathian leng pahtawiin a om ahi.


Amma ay ya day, ya Rabbi, Ay adduwa go ni do, taayaŋ alwaati ra. Ya Irikoy, ni baakasinay suuji booba boŋ, Ma tu ay se da faaba naanaykoy. 	 Buannawi akipan honhumbit inla, hontum sak mahmah ken; honhote lakah leh tui thukpi akipan humbitin hon omsak in.


Jindi jeyanta din wo, Gares bonkooni no. Hilli beero kaŋ go a moy game ra mo, i bonkooni sintina no. 	 Huan huai keltal huham Grik kumpipa ahi: huan a mitte kikala om ki thupi kumpipa khatna ahi.


A ga ciya mo Rabbi ga ni no fulanzamay ni bine sara da ni taabo, da ni tamtara gaa, wo kaŋ Babila dake ni boŋ. 	 Huan, na lungkhamnaa kipan bang, na buainaa kipan bang, nasep haksapipi a honsepsakna ua kipante bangin TOUPAN nang a honkhawlsak ni chiangin hichi ahi ding hi.


Ay g'araŋ fattandi a bindo ra, ya araŋ daŋ yawyaŋ kambe ra, ya ciiti dumbu mo araŋ boŋ. 	 A laia kipan ka honpawt khe sak dinga, nam dangte khutah ka honmansak dinga, na tung thu uh a ngaihtuah ding uh.


Borey kaŋ yaŋ say-say din mo koy nangu kulu ka Sanno waazu. 	 Huan, a dalhjakte kho teng ah a paita ua, thu tuh a gen jel uh.


Woodin se no ay lordi ka ne i ma kande Babila laakalkooney kulu ay jine zama i m'ay bayrandi nda hindiro feerijo. 	 Huaijiakin hilhchetna ka kianga a kithihsak ding un, Babulon mi pil tengteng ka maa pi ding thupiak ka bawlta hi.


Rabbi mo zumbu buro ra ka kay noodin a jarga ka Rabbi maa fe. 	 Huan, TOUPA meipi ah a hong kum a, huailai ah a kiang ah a hong ding ta a, TOUPA min a genkhe ta hi.


Sawulu ne Mikal se: «Ifo se no ni n'ay fafagu ya-cine? Ni naŋ ay ibaro wo ma koy hal a ma yana.» Mikal tu Sawulu se ka ne: «A ne ay se: ‹Naŋ ay ma koy. Ifo se no ay ga ni wi?› » 	 Huan, Saulain Mikal kiangah, bangdia hichibanga hon khema, bitna dinga ka melma pawtsak? A chi a. Huan, Mikalin Saula a dawnga, hon paisakin, bangdingin nang kon hihlum dia? Honchi a ka hia? a chi a.


Koyne, boro kulu kaŋ i man'a maa gar hantumante fundi tira ra, i n'a koy jindaw danji bango ra. 	 Huan kuapeuh hinna laibu-a kigelh a muh louh utuh, mei dila paihlutin a omta uhi.


A ga goro mo ka hanandi sanda mate kaŋ wura zam ga nzarfu hanandi cine. A ga Lawi izey hanandi no. A g'i hanandi sanda wura nda nzarfu cine, hal i ma sargayyaŋ salle Rabbi se adilitaray ra. 	 Huchiin dangka hihsiangthoumi leh siangsakmi bangin a tu dinga Levi tapate a hihsiang dinga, dangkaeng leh dangka bangin amau a khuahsiang ding, huchiin diktatnain TOUPA kiangah thillatte a lan ding uhi.


A gonda mo ize alboro kaŋ maa Sawulu, arwasu no kaŋ ga sogo. Israyla ra boro si no kaŋ ga bis'a sogotaray. A jase boŋey me ka koy beene a bisa borey kulu kuuyaŋ. 	 Huan, aman tapa a nei a, a min Saula ahi a, tangval deihhuai tak ahi a, Israel mite lakah amah sanga deihhuai himhim a om kei: kuamah a liangjang khup leng a om kei uh.


Alfaga mo ma taali se sargay feej'izo sambu, nga nda ji muudo, k'i feeni ka salle Rabbi jine. 	 Huchi in siampu tatlek thoihna belamnou leh sathau log khat a la ding a, huan, vei thillat ding in TOUPA ma ah siampu in a vei ding ahi;


Amma Sihon wangu ka naŋ Israyla ma nga hirro daaru. A na nga soojey kulu margu ka fatta ka kande wongu marga Israyla gaa. A fatta mo ka kaa hala ganjo ra Yahaz batama ra. Noodin no a wongu nda Israyla. 	 Himahleh Sihon in Israel mite a gam a a paisuak uh a phal kei a: Sihon in a mite tengteng a kaikhawm vek a, Israel mite sual ding in gamdai ah a kisakhe zota ua, Jahaz a va tung ua; huan, Israel mite a sual uh.


A ciya mo, wiciri kambo ra, kala darfandayaŋ tun ka borey gata daabu, susuba mo harandaŋ go i windanta. 	 Huan hichi ahia, nitaklamin vengkeng a hongkuan tou ua, giahphual a hong tuam dim ua; jingsangin giahphual kimvelah daitui a kia hi.


Araŋ wo, wa koy bato do. Ay wo si koy bato wo do jina, zama ay alwaato mana to jina.» 	 Nou ankuangluina ah vahohtou unla, kei jaw tu ankuangluina ah ka hohtou tadih kei ding, ka hun a tun nai louh jiakin, a chi a.


Persiya bonkoono Sirus koytara jiiri sintina, Rabbi na Persiya bonkoono Sirus biya feeri zama Rabbi sanno kaŋ a ci Irimiya do ma to se. Kala bonkoono ne i ma fe nga mayra laabo kulu ra, i ma hantum mo ka ne: 	 Persia kumpipa Kura kum khatna ah, Jeremia kama TOUPA thu hihzoh a hih theihna dingin, TOUPAN Persia kumpipa Kura kha a tokthoua, huchiin a gamsung tengteng ah thuphuan a bawl a, laigelhin leng a koih a.


Ni ma si to da laala teeyaŋ, Ma si ciya saamo mo, Zama ifo se no ni ga bu za ni alwaato mana to? 	 Gilo lojen kenla, hai sam ken: na hun tun maa bangdia si ding na hia?


A cindi jirbi iddu Paska* bato ma to. Yesu kaa Baytaniya, nango kaŋ Liyaziru go, bora kaŋ Yesu tunandi buukoy game ra. 	 Huan, Paikan Ankuangluina ding ni guk a om nalai a, Jesun misi laka kipana a kaihthoh Lazar omna Bethani khua a hongtung a.


A ma Ibrahim albarka no nin da ni banda se, hala ni ma ni yawtaray laabo tubu, wo kaŋ Irikoy no Ibrahim se.» 	 Na mikhual na gam, Pathianin Abraham kianga a piak na luah na dingin Abraham vualjawlna leng hon tangsak hen, nang leh na suan te leng, achia.


Zama haciika a gonda alhakku, Ni beeja si fun mo. 	 Kipahman lah a om taktak ngala; huchiin na lametna satkhiak ahi kei ding.


A ciya binde, waato kaŋ torkey jine borey di Yehosafat, i ne: «Woone, haciika Israyla bonkoono no.» I n'a daŋ game da wongu. Yehosafat binde na jinde sambu. 	 Huan, kangtalai tunga heutu ten Jehosaphat ava muh un, hichi ahi a, Israel kumpipa ahimah ve, achi ua; huchi in sual tum in a um ta uh; huan, Jehosaphat akikou khia hi.


D'ay harta, ni g'a seeda, Ni s'ay ciya adilante mo ay taaley boŋ. 	 Thil ka hihkhelh leh, huchiin non chiamteha, huan ka thulimlouhna akipan na honkhah kei ding hi.


I kuuwa nda jinde beeri ka ne: «Faaba ya iri Irikoyo wane no, nga kaŋ goono ga goro karga boŋ, Feej'izo wane mo no.» 	 Huan angel tengteng tuh laltutphah leh upate leh gan hing lite kimvelin a ding ua; laltutphah maa khupbohin Pathian a bia ua,


Ma haggoy da ni boŋ. Ni ma si ni sarga kaŋ i ga ton salle nangu kulu kaŋ ni ga di, 	 Mun na muh peuh ua na halmang thillatte uh lan mawkmawk lou dingin pilvang un:


Amma jirbey din ra, waato kaŋ ganakoy goono ga baa ka tonton, Yahudancey kaŋ ga Gareku sanni salaŋ go ga borey kaŋ yaŋ ga Ibraniyancey* sanni salaŋ jance, zama i n'i wayborey kaŋ kurnyey bu muray zaari kulu gaakasina gaa. 	 Huan, huai laia, nungjuite a pun a pun lai un, a niteng thil hawm uah amau meithaite a limsaklouh nak jiak un Hebrute tungah Grik-Judate a phunta ua.


Bora din banda ga ciya hinkoyaŋ ndunnya ra. Adilantey zamana borey ga ciya albarkanteyaŋ. 	 A suante tuh lei ah hattakin a om ding ua: mi diktatte suan tuh vualjawl in a om ding uhi.


Amma a dira Israyla bonkooney muraadey ra. A na sooguyaŋ himandiyaŋ te mo Baaley se. 	 Israel kumpipate lampi a jui jaw a, Baalte adin milim suntawmte a bawl lai hi.


I tun Gudgoda ka koy zumbu Yobata. 	 Huan, Hor hagidgad a kipan in a pawt ua, Jotbatha ah giahbuk a sat uh.


Laakal kanay boobo go no ni asariya baakoy se, Hay kulu s'i naŋ i ma harta. 	 Na dan deihten khamuanna thupitak a nei ua; pukna himhim a neikei uhi.


Araŋ ma bay kaŋ manti araŋ se no ay ga woodin te bo. Araŋ ma haaw, araŋ boŋ ma haaw mo araŋ muraadey sabbay se, ya Israyla dumo. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Nou jiak ahiai hih ka hikei chih na nathei mai un, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi. Aw, Israel inkote aw, na omdan jiak un zum unla, lamdang sa un.


A ga nga hina nda nga bine-gaabi tunandi ka wongu da dandi kambe bonkoono ka kond'a gaa wongu kunda bambata. Dandi kambe bonkoono mo ga daaga sinji ka wongu ka kande kunda kaŋ ga beeri gumo nda cimi, kaŋ gonda hina mo. Amma a si kay bo, zama i ga zamba hirrimi te a se no. 	 Huan sepaih thupi toh simlam kumpipa dou dingin a thilhihtheihna leh a hanna a tok thou dinga; huchiin simlam kumpipan sepaih a thupi a thupi leh hatin kidounaah a dou ding; himahleh a ding kei dia, amah siatna thusawm sawm ding uh a hih jiakin.


Ni goono ga ne (amma woodin kulu ruubu no): iri gonda dabari nda wongu gaabi. May no bora binde kaŋ gaa ni goono ga jeeri, kaŋ se ni murte ay gaa? 	 Kidouna adingin geldan siam leh hatna ka nei uh, na chia; himahleh huai jaw paukam lel ahi. Kua ahia na muana ka tunga na hel mai jen?


Ay guna kal ay di bari boosa fo. Bora kaŋ goono ga goro a boŋ mo, a maa ga ti Buuyaŋ, Alaahara mo go g'a banda gana. I n'i no dabari ndunnya kanandi taaci ra afo boŋ i m'a wi da takuba, da haray, da buuyaŋ, da ndunnya ganji hamey mo. 	 Huan ka et leh, ngaiin, sakol dang, ka muta a: a tunga tupa leng, a min tuh Sihna ahi; huan misi khua toh a kijui ua. Huan namsau leh, kial leh sihna leh leitunga gamsahangte thah dingin amau kiangah leitung sehli suah sehkhat tunga thuneihna piak a hita hi.


A gonda ize aru waranza da ize way waranza kaŋ yaŋ a hiijandi taray haray. A na wandiyo waranza mo sambu taray ka kand'ey zama nga m'i hiijandi nga ize arey se. A na Israyla may hala jiiri iyye. 	 Huaiin tapa sawmthum a neia, tanu sawmthum gam dangah a paisaka, huan a tapate adingin gam danga mi tanu sawmthum a pisak laia. Huan, Israelte tungah kum sagih vai a hawma.


Ni kambey si hawante, i mana ni cey mo daŋ sisiriyaŋ ra. Sanda mate kaŋ boro ga kaŋ zambantey jine, yaadin cine no ni kaŋ.» Jama kulu mo ye ka hẽ Abner boŋ. 	 Na khut hen ahikei a, na khe leng butsak ahi samkei, mi thulimlou tate ma a mi a puk bang a na puk maizen? a chi a. Huan, mi tengteng in a kah nawn ua.


Ma yulwandi ay, ni tamo se zama ay ma funa, Ay ma ni sanno haggoy mo. 	 Ka hin theihna dinginna sikha tungah hoih takinhihin; huchiin na thu ka jui ding hi.


Tun ka koy Padan-Aram, hala ni nya baabo Betuwel kwaara. Noodin no ni ga wande sambu ni boŋ se Laban ize wayey ra, nga kaŋ ga ti ni nya arme. 	 Thou inla, Paddan-aram gama na nu pa Bethuel inn ah hoh inla, huai a kipan, na nu sanggam pa Laban tanu te laka ji dingin va nei in.


Alfaga mo ma guna ka di. D'a hima danga a ga guusu nda kuuro, a hamney mo bare ka kwaaray, waato din gaa alfaga ma ci bora se kaŋ a ga ziibi. Jiraytaray doori no kaŋ furo jaŋo ra. 	 Huan, siampu in a na en ding a, huan, ngaidih, vun sang a thuk a kimuh a, a mul a kaan leh siampu in a nin chih a phuang ding ahi: phak hii ahi a, meimatum in hong suakkhia ahi.


Doŋ day i ma te laakal! Doŋ day i ma faham da woodin! Doŋ day i ma lasaabu ka di mate kaŋ ngey ga kokor d'a! 	 Aw, pil le uh hiaite a theisiam ding ua, a tu nunglam thu uh ngaihtuah ding hive un!


I ma bonkoono bayrandi kaŋ Yahudancey kaŋ yaŋ fun ni do, i to ne iri do Urusalima. I goono ga murteyaŋ da laala birno cina. I ga ba ka windey cinayaŋo ban, i n'i dabey kulu hanse. 	 Na kiang akipana hong tou Judate Jerusalem ah kou kiangah ahong uh chih kumpipa kiangah theihin om hen: khopi helhat leh hoihlou a lam lellel ua, a kulhbangte a zouta ua, a suangphumte a puahkhinta uh.


Bonkoono din ga goy nga miila boŋ, a ga nga boŋ sifa, a ga nga boŋ beerandi mo irikoytaray kulu boŋ, a ga ruubu kaŋ ga dambarandi ci ka gaaba nda de-koyey Irikoyo. A ga te zaama mo hala waati kaŋ Irikoy futa ga to, zama haya kaŋ a waadu ga te. 	 Huan kumpipan a deihlam bangin a hih dia; a kilian sak dinga, pathian chiteng tungah a kikoih lian dia, pathiante Pathian demin thil lamdangte a gen ding hi; thangpaihna a pichinmatan a loh ching ding; tup chintensa lah hih ding ahi ngala.


Irikoy hinne no ga faham d'a fonda, Nga mo no g'a nango bay. 	 Huaia lampi Pathianin a theisiam, huai amun a thei hi.


Rabbi ne Musa se: «Ma kaaru ka kaa ay do tondo ra ka goro noodin. Ay mo ga ni no tondi walhãyaŋ da asariya nda ganayaŋ sanney kaŋ yaŋ ay hantum zama ni ma jama dondonandi nd'a.» 	 Huan TOUPAN Mosi kiangah, Tangah ka kiangah hongtou inla, huan huailaiah omin: huchiin suangpekte leh, dan leh thupiakte ka gelhsa ka honpe ding; amaute na sinsak theihna dingin, a chi.


Mayra jine borey kulu, koy kayney da maga-nyaŋey da faadancey da mayraykoyey, na ngey saaware margu ka ne: I ma hin sanni fo sinji, koytaray wane, i ma gaabandi mo: i ma ne boro kulu kaŋ na hay fo ŋwaaray de-koy fo wala boro fo gaa ne ka koy jirbi waranza, da manti ni gaa no, ya Bonkoono, i ma bora koy jindaw muusu beerey guuso ra. 	 Gam heutuliante tengteng, heutute leh bial-heutute, dantheimite leh ukpipapte, kumpi thuseh bawlkhiaka, khamna khauhtak bawl dingin a kikum khawmta ua; huchiin mi kuapeuhin, nang chih louh, Aw kumpipa, ni sawmthum sunga pathian himhim hiam mihing laka ngetna a bawl leh, humpinelkai huangsunga paihlutin a om ding.


Rabbi darza kaa ka furo Fuwo ra, fonda kaŋ ga guna wayna funay din gaa haray. 	 Huan suahlam nga kongpi ah a inpi sungah TOUPA thupina a luta;


Kala arwasu fo zuru ka koy ka ci Musa se ka ne: «Eldad da Medad go ga annabitaray te gata ra!» 	 Huchiin tangval khat a vataia, Mosi a vahilha, Eldad leh Medadin buk ah thu a gen bualbual mai uh, achi a.


Araŋ binde, araŋ m'araŋ biney dambangu*. Wa si ye ka goro hanga sando yaŋ. 	 Huajiakin na lungtang vun uh sum unla, genhak nawn kei un.


Oho, laabo jama kulu g'i fiji, a ga ciya i se mo muraadu kaŋ gonda beeray, hano din kaŋ hane ay g'ay darza bangandi. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 A hi, a gam ua mi tengteng in a vui ding ua; pahtawia ka om niin ka minthanna ahi ding, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi.


A ga alfagey ku ka kond'ey, A ga hinkoyey mo zeeri. 	 Siampute lohsamin a pimanga, huan mi hatte a zou hi.


Woodin sabbay se guna, jirbiyaŋ goono ga kaa, yaa no Rabbi ci, kaŋ boro si ye ka ne: «Ay ga ze da Rabbi fundikoono, nga kaŋ fun da Israyla izey Misira laabo ra.» 	 Huchiin, ngaidih ua, a hun a tung sin ta, TOUPA thu pawtin a chi. Israel mite Aigupta gama kipana pikhepa TOUPA a hina a hin sung, chi nawn louin.


za kaŋ Irikoy ya afolloŋ no. A ga dambangantey ciya adilante _nga jine__ zama i cimandi. A ga borey kaŋ manti dambanganteyaŋ mo ciya adilante _nga jine__ zama i cimandi. 	 Pathian khat kia a hih jiakin; huan, aman zeksumte a ginna jiakun, huan, zeksumlouhte a ginna jiakun siam a tangsak ding.Huchi a hih leh dan tuh bangmah louin i bawl ua hia? Bawl lou hial. Dan tuh i hihkip jaw uhi.


Yaa no Rabbi, Koy Beero goono ga ci Tir se: I ga maa ni kaŋyaŋo yooja, da borey kaŋ yaŋ maray durayyaŋey, waati kaŋ i ga wiyaŋo te ni ra. Manti teeku me gaa gorokoy ga jijiri humburkumay se, bo? 	 TOUPA PATHIANIN Tura khua kiangah hichiin achi a, na sunga kithahnate a om huna, miliam te a thum hun uh chiang in na puk ging in tuipi gei gamte a ling sin kei ua hia?


Wa fuyaŋ cina araŋ boŋ se ka goro i ra. Araŋ ma kaliyaŋ tilam k'i nafa ŋwa. 	 Inte lam unla, huaiah teng unla, huante bawl unla, a gahte ne unla, jite nei unla, tanute tapate nei unla;


Borey kulu mo na laakal ye woodin gaa. A kaan i biney se mo, sanda hay kulu kaŋ bonkoono te ga kaan jama kulu se. 	 Mi tengteng in huai a theih un a kipak mahmah ua: kumpipa thil hih peuhmah in mipite a kipaksak zel hi.


Ater izey, Hezeciya do haray waney, wayga cindi ahakku. 	 Ater, Hezekia tate, sawmkua leh giat.


Rabbi humburkumay ga aloomar kuukandi, Amma boro laaley jiirey ga dunguriya. 	 Toupa kihtakin nite a sausaka himahleh mi gilou kumte hihtom ahi ding.


Bato* jirbey ra dabarikoono doona ka kas'ize fo taŋ borey marga se, bora kaŋ i ga ba. 	 Huan, gam ukpa'n ankuanglui ni in mi henta khat, a deihdeih uh, mipite a ding in a pawtsak jel a.


Bonkoono Suleymanu hangaasiyey kulu, wura wane yaŋ no. Liban tuuri zugay faada ra mo, a taasey kulu wura zalla wane yaŋ no. I mana nzarfu ciya hay kulu Suleymanu jirbey ra. 	 Kumpipa Solomon nou tengteng dangkaeng vek hi a, huan, Lebanon Gammang Ino tuiumbelsuan tengteng leng dangkaeng keleu vek ahi; Solomon damlaiin dangkasik bangmah in a simkei uh.


Zama i na zina te, kuri mo go i kambey gaa. I zina nda ngey toorey, hal i izey mo, kaŋ i hay ay se, i n'i daŋ danjiyaŋ ra tooru se, a m'i ŋwa ka ban. 	 Ang a kawmta ngal ua, sisan a khut uah a banga, a milim kiangah ang a kawmta uhi; a tapate uh kei adia a suan uh a kiang ua kang mang dingin mei ah a pai ua.


Zama i afo kulu na nga goobo catu. Ngey mo bare ka te gondiyaŋ. Amma Haruna goobo n'i goobey gon. 	 Amau leng michihin achiang uh a khia ua, huchiin gulte a honghi ngal ua: ahihhangin Aron chiangin achiangte uh a valhta hi.


Boŋ-bareyaŋo wo mana fun Irikoy kaŋ goono g'araŋ ce din do! 	 Hiai khemna jaw nou honsampa kianga kipan ahi kei hi.