Amma Bitros go windo batama ra ga goro taray. Koŋŋo fo binde kaa a do ka ne: «Ni mo go Galili bora Yesu banda waato.» 	 Huan, Peter tuh polam ah, huangsung ah a tu a: huan, nungak khat a kiang ah a hongpai a, Nang leng Jesu Galili gam a mi kiang a om na hi ve, a chi a.


Waymey na boro fo donton Yesu do ka ne a se: «Rabbi, guna, bora kaŋ ni ga ba sinda baani.» 	 Huan, a sanggamnuten Jesu kiang ah, Toupa, ngai dih, na it a china hi, chiin, mi a sawl ua.


Kala borey ci Yesu se ka ne: «Ni nya da ni nya izey go no taray ga kay, i ga ba ngey ma di nin.» 	 Huan, Na nu leh na unaute nangmah muh tumin inpua ah ding nilouh ve uh, chiin, a hilh ua.


Day ay wo, taabante no, ay go ga maa doori. Ya Irikoy, ni faaba m'ay sambu ka dake beene. 	 Pathian min lain ka phat dinga, kipahthu genin amah ka pahtawi ding hi.


Zama hay kulu kaŋ i n'i hantum doŋ, i n'i hantum zama iri ma dondon se, hal iri ma du beeje suuro da bine-gaabo do kaŋ Irikoy Tira Hanney g'iri no. 	 Laisiangthoua kuhkalna leh khamuanna mua lametna i neih theihna ding un, nidanglaia gelh peuhmahte eite hon hilhna dinga gelh ahi ngal ua.


Irikoy mana jin k'a bayrandi Adam-izey se zamaney kaŋ bisa ra, mate kaŋ cine a n'a bangandi sohõ nga diya hanantey da annabey se, Biya _Hanno__ do. 	 Huaituh tulaia a sawltak siangthoute leh a jawlnei siangthoute kiangah Kha theihsakin a omta bangin, tumalamin leng mihing tate kiangah theihsakin a om ngei kei hi;


Waato kaŋ cine borey di a, i na ngey de-koyo sifa. Zama i ne: «Iri de-koyo n'iri ibara daŋ iri kambe ra, nga, iri laabo halacikwa, kaŋ n'iri wi gumo.» 	 Huan, mipiten a vamuh un a pathian uh a phat ua, I pathian un I melmapa leh I gam hihsepa, mi tampite honthatpa I khut uah a hon peta, a chi ua.


Boro kulu kaŋ no koyne, kaŋ Irikoy n'a no arzaka nda duure, a n'a no mo dabari a ma ŋwa i gaa, a ma du nga baa ka farhã nga goyo ra. Woodin mo Irikoy nooyaŋ no. 	 Ngaiin, hoih leh kilawm hia ka muh min Pathianin amah a piak a damsung tenga a neka, a dawna, ni nuaia a sepgimnaa sepgimna tengtenga hoih nuam a sakpiha, huai tuh ahi: hiai lah a tantuan ahi ngala.


Baytuwel, Horma, Ziklag, 	 Bethuel ah, Horma ah, Ziklak ah;


Manti lordi* no ay goono ga te araŋ se bo, amma zama araŋ baakasinay cimi-cimo ma neesi nda boro fooyaŋ kookaro. 	 Thupia bangin ka gen keia, midang phattuamngaihnain na itna uh gildan leng chian dingin ka gen ahi jaw.


M'ay lordey haggoy ka funa, Ay dondonandiyaŋey mo danga ni mo gure cine. 	 Ka thupiakte kem inla hing in; huan ka dan na mit tang bangin


Baytlahami alborey, zangu nda waranka cindi hinza no. 	 Beth-lehem tate, za khat sawmnih leh thum.


A zamana ra no Edom murte Yahuda koytara gaa. I na bonkooni daŋ ngey boŋ se. 	 A dam lain Edomte Judate tungah a hel ua, a tung ua kumpipa ding a kibawl tawm ua.


D'a tanja mana ay saabu, d'a mana maa dungay d'ay feejey hamno, 	 A kawngten kei a honna vualjawl louha, ka belam mula lumsaka ana om kei leh;


Wiyaŋ alwaati go no, Yayyaŋ alwaati mo go no. Bagu ka say-say alwaati go no, Cinayaŋ alwaati mo go no. 	 Thah hun leh hihdam hun; phel hun leh lam nawn hun;


Gaa no a zulli ka koy ka fakaaray wandiya se, a kaan Samson se mo gumo. 	 Huan, a hoh suka, huai numei a kithuahpiha; Samsonin a deih ngiala.


Yesu tu a se ka ne: «Boro kulu kaŋ ga haŋ haro wo gaa ga ye ka maa jaw koyne. 	 Huan, Jesun a dawnga, a kiangah, Kuapeuh hiai tui dawn a dangtak nawn ding uh;


D'ay ya boro laalo no, kaari ay! Baa ay sinda taali, ay day s'ay boŋ tunandi. Kayna wasa ay se, masiiba day no ay goono ga di. 	 Ka gitlouh leh, ka tung a gik hi; ka diktat leh, huchiin leng ka lutang ka sangsak kei ding, zahlaknaa dim ngalin leh ka gimthuakna enin.


«Zama guna, ay ga lordi ka ne i ma Israyla kunda hagay ndunnya dumey kulu game ra, Sanda mate kaŋ cine i ga ntaasu hagay fandu boŋ. Kulu nda yaadin baa gure folloŋ si kaŋ ganda ka daray. 	 Ngai dih ua, thu ka pe sin ngala; huan, hakbanga buh a haih bangun, Israel inkote nam tengteng lakah ka haih dinga; himahleh tang neupen leng leitungah a ke kei ding hi.


«Laalante no boro kaŋ ga nga gorokasin hirri seeda ganandi.» Jama kulu ma tu ka ne: «Amin!» 	 A insakinkhang gamgi suanmi hamse thuakin omhen, a chi ding ua. Huan mipi tengtengin, Amen, a na chi ding uhi.


I ga Sihiyona fondo hã, i moydumey ga ye a do haray. I ma ne: «Wa kaa, iri m'iri boŋ margu nda Rabbi, Sappa kaŋ ga duumi ra kaŋ i si diny'a gaa.» 	 Zion lam ngain a kalsuanna ding uh a ding ding ua, Kisa un, khantawn thukhun manghilh nawn loh dingah TOUPA honglen un, a chi ding uh.


Yayel cey do no Sisera gungum ka kaŋ ka kani. Yayel cey do no Sisera sumbal ka kaŋ. Nango kaŋ a sumbal din, noodin no a kaŋ buuko. 	 A khe bulah a kuna, a puka, a luma: a khe bulah a kun a, a puktaa: a pukna munah a sita hi.


Amma faro din ga ciya hari hanante Rabbi se. Yubili jiiro ra kaŋ farey kulu ga ye koyey se, danga fari kaŋ i fay waani, a ma ciya alfaga wane. 	 Jubili kuma a pawt nawn hunin lou pen TOUPA adia siangthou, amaha tuam siangthou bang ahi, siampu ading ahi ding.


I ma tira no mo boro kaŋ si waani cawyaŋ se ka ne: «Ay ga ni ŋwaaray, ma woone caw.» Nga mo ma ne: «Ay si tira bay.» 	 Huan, laibu tuh laisiam loumi kiangah, Hehpihtakin hiai simin, chiin a pia ua, huan aman, Lai ka siam kei a chi hi.


Ay wo do ni meyo ra asariya bisa wura da nzarfu zambarey. 	 Dangkaeng leh dangka sang tampi sangin na kama dan pawt keia ding a hoihjaw hi.


Koyne, woodin banda, Rabbi ye k'ay lordi ka ne ay ma hin sanni da ciiti sanni yaŋ dondonandi araŋ se, zama araŋ ma i goy te laabo kaŋ araŋ ga daŋandi ka koy ka du a mayra din ra. 	 Huan, huai laiin luah dinga na vagalkahna gam ua na zuih ding un dante leh vaihawm te sinsak dingin TOUPAN thu a honpiaa.


sikka si araŋ si koy ka furo laabo din ra, nango kaŋ ay ze ka ne ay g'araŋ gorandi a ra. Kala Yefunna izo Kaleb da Nun izo Yasuwa, ngey hinne. 	 Banjak hiala, Ka honomsak ding, ka chih gamah Jephune tapa Kaleb leh Nun tapa Josua kia loungal na lut kei ding uh.


Kala faadancey ne Baruk se: «Ma koy ka tugu, nin da Irimiya. Boro kulu ma si bay naŋ kaŋ araŋ go.» 	 Huan, heututen Baruk kiangah, Kuan unla, Jeremia toh bu un; kuamah in na omna uh theikei uhen, a chi ua.


A na teera hanno te Rabbi diyaŋ gaa, sanda hay kulu kaŋ a kaayo Dawda te cine. 	 Huan, a pu David thilhih peuhpeuh hih teiin TOUPA mitmuhin thil hoihtak a hih sek hi.


Yaadin no Israyla izey te a se, mate kaŋ a n'i lordi* nd'a boŋ. 	 Huan, a tapaten a thupiak bang jelin a hihsak ua:


Iri go ga ŋwaaray araŋ ma diraw te kaŋ ga saba nda Rabbi beerandiyaŋo hal a ma maa araŋ kaani gumo, goy hanney kulu ra mo araŋ ma albarka no, araŋ ma tonton mo Irikoy bayray ra. 	 Huan, nasep hoih chitenga gaha, Pathian theihnaa hongkhanga, Amah kipah lamtaka Toupa a dia kilawmhima na hintheihna dingun.


Yaa no Rabbi ci: Ay binde ga gaaba nda annabey din kaŋ goono g'ay sanno zay ngey nda care gaa. 	 Huaijiakin, ngaiun, jawlnei hon, ka thu kiguksak tuah sekte ka dou ahi, chih TOUPA thu pawt ahi.


Amma Bitros da diyey tu ka ne: «Tilas no iri ma Irikoy gana ka bisa iri ma borey gana. 	 Himahleh, Peter leh sawltakten, Mihing thu sangin Pathian thu i man a kiphamohjaw hi.


A na goobey daŋ feema kambey gaa korbayey ra a jareyaŋ se. I na feema te da kataakuyaŋ. A ra haray mo go koonu. 	 Huan a puakna ding in, maitam pang a sikkualte sung ah chiangte a thun a; maitam singpek in a kohawm sak hi.


Yaadin mo no a ga bara hano kaŋ hane Boro Izo ga bangay. 	 Huchi mahbangin Mihing Tapa a hongkilak niin a om ding.


Araŋ binde ma koy da waasi ka ci a talibey se kaŋ a bu ka tun. Wa guna mo, a goono ga koy Galili araŋ jine. Araŋ ga di a noodin. To, ay ya day ci araŋ se.» 	 Huan, pai meng unla, nungjuite kiang ah, Misi lak a kipan a thou nawnta ahi; ngaidih uh, Galili gamah na ma uah a pai; huailai ah amah na mu ding uh, chi in, hilh un. Ngai dih uh, ka hon hilhta ahi, a chi a.


Ngey neeya: muulu hinka da taasey da tuk'ize hinka kaŋ go muulu hinka yolley gaa, da taaru himandi hinka kaŋ ga tuk'ize gaasiya hinka din daabu kaŋ yaŋ go muuley yolley gaa. 	 Khuam nih te, nou bemte khuam dawna zing nihte, khuam dawna nou bem nihte tuamna gial chitek nihte;


Woodin banda Yesu na Galili teeko daŋandi, sanda Tiberiya teeko nooya. 	 Huai thilte khitin, Jesu Galili dil Tiberia dil kichi gal leh lamah a paita a.


Jiiri hinzanta bananta i n'a ŋwa, sanda Hezeciya mayra jiiri iddanta ra, kaŋ ga ti Israyla bonkoono Hoseya mayra jiiri yagganta, i na Samariya ŋwa. 	 Huan, kum thum a chin kumin a la ua; Hezekia kum guk a lal kum, Israel kumpipa Hosia kum kua a lal kumin ahi Samari khua a lak.


Woodin sabbay se no i gorokoy ciya hina kayna koyyaŋ, I biney pati, i haaw, I go sanda saaji subu cine, sanda kobto tayo, Sanda subu tayo kaŋ go garu boŋ cine kaŋ ga kukure za a mana beeri. 	 Huaijiakin a sunga omte a hat lo kei ua, a lau ua, a zahlak uhi; pawn loupa bang lel leh, koupa hing bang lel, intungloupa hing bang lel, intungloupa bang leh, lou buh hoih ma bang lel ahi uh.


Woodin sabbay se, yaa no Rabbi, Koy Beero ci: A go, ay ga gaaba nd'araŋ tirayzey, kaŋ araŋ goono ga te zama araŋ m'ay borey hirri danga curayzeyaŋ cine. Ay g'i hamay mo koyne ka kaa araŋ kambey ra. Ay ma fundey taŋ, fundey kaŋ araŋ goono ga hirri danga curayzeyaŋ cine. 	 Huaijiakin TOUPA PATHIANIN hichiin a chi a: Ngai un, mi hinna, vasa banga man dinga na thil but sakte uh k amudah ahi; na bante uh ka bot dinga, na mi mat dingte uh hinna ka pawt sak vek ding; vasa banga na mat dingte uh hinna.


Zama Irikoy laakal-jaŋa bisa borey laakal. Irikoy londibuuna mo bisa borey gaabi. 	 Pathian haina mihing sangin a piljaw a, Pathian hatlouhna leng huai mihing sangin a hat jaw nak nak hi.


Da Dibon da Nebo da Bayt-Diblatayim boŋ, 	 leh Dibon ah te, Nebo ah te, Beth-diblathiam ah te,


Woodin sabbay se no i ga beene koytara deedandi nda koy fo kaŋ ga ba ka nga nooru kaŋ go a tamyaŋ kambe ra kabu. 	 Huaijiak in, vangam tuh kumpipa kua hiam a sikhate kiang a a sum thu hihchet tum toh tehpih ahi.


Yaadin gaa, ay nya-izey, wa beeje nda annabitaray teeyaŋ, wa si wangu mo borey ma salaŋ da ciine waani-waani yaŋ. 	 Huaijiakin, ka unaute aw, thugen jaw lunggulh ngial unla, pau theihlouhte a thugen leng kham kei un;Himahleh bangkim kilawm tak leh diktaka hih hi hen.


Arpaksadu te jiiri waranza cindi gu, gaa no a na Sela hay. 	 Huan, Arpaksadin, kum sawmthum leh kum nga a hihin, tapa Selah a neia:


Ni bankaaray ma kwaaray waati kulu, Ni boŋo mo ma si jaŋ ji. 	 Na puansilhte ngou gigein om hen; huan na luin nilhtheih tasam kei hen.


I buukoy mo ga kani birni bambata fonda ra, birno kaŋ se i ga ne da misa Saduma* nda Misira, nango kaŋ borey n'i Rabbo kanji mo nooya. 	 Huan a luang utuh kho thupi kholak ah a oma, huai tuh kha lam thu ah Sodom leh Aigupta huailai maha Toupa uh kilupa a omna tuh ahi.


Mate kaŋ Yesu Almasihu hayyaŋo bara nd'a neeya: alwaato kaŋ i na hiijay alkawlo te a nyaŋo Maryama nda Yusufu game ra, za i mana care kubay jina, i na Maryama gar da gunde Biya* Hanna do. 	 Huan, Jesu Kris hongpian dan tuh hichibang ahi; A nu Mari Joseph toh a kikham lai ua a omkhawm ma un, Kha Siangthouin a gaisak chih a natheita ua.


ka ne: «Haciika ay ga ne araŋ se: d'araŋ mana bare ka te sanda zanka kayney cine, abada araŋ si furo beene koytara ra. 	 Chihtaktakin ka honchi ahi, Na lamdan ua, naupang neuchik bang na honghih kei uleh, vangam ah na lut kei hial ding uh.


Amma ni wo ga hanan hari kulu kaŋ du iri ra, zama nin no ka cimi goy te, amma iri wo, ilaalo no iri goy. 	 Akoiabangin ka tung ua hongtung tengtengah nang lah diktakin na hih ngala, kou bel gilou takin ka hih uh:


I kuuwa koyne ka ne: «A kanji*!» 	 Huan, amau, Kros ah kilhden in, chiin, a kikou nawn ua.


Rabbi ne: ‹May no ga Ahab halli, hala a ma koy ka kaŋ Ramot-Jileyad?› Afo ma hay fo ci, afo mo hay fo waani. 	 Huan, Toupan, Ahab Ramoth-gilead khua a va hoh tou a gala si ding a kuan khem ding ahia? achi ahi. Khat in hichi bangin achi a, midang in huchi bangin achi a.


W'ay cimandi kaŋ ay ne ay go Baaba ra, Baaba mo go ay ra. To, d'araŋ si sanno din cimandi, w'ay cimandi baa goyey bumbey sabbay se. 	 Kei Paa ka om leh Pa keimaha a om hon gingta un; ahihkeileh thil hih jiak bekin hon gingta un.


Amma waybora tu ka ne a se: «Oho, Rabbi. Amma baa hans'izey ga zanjarmey kaŋ ga fun ka kaŋ zanka kayney se ŋwa.» 	 Aman a kiangah, Toupa, hihjaw ahi a, a hihhangin dohkan nuaia uiten leng tate tanghou nen khawng a ne jel sam vo oi, chiin, a dawng a.


Saabu yaŋ sargay se mo, i kande yeeji waranka cindi taaci, da feeji gaaru waydu, da hincin jindi waydu, da feej'ize waydu. Woodin yaŋ no ga ti feema hanandi yaŋ sargayey, a tuusu nda ji yaŋo banda. 	 Huan, lemna kithoihna thillat ding bel bawngtal sawmnih leh li ahia, belamtal bel sawmguk, keltal bel sawmguk, belamnou apa kum khata upa bel sawmguk ahi. Hiai thau nilh khita maitam latna dinga thilpiakte ahi.Huchiin biakbuka amah be dinga Mosi a lutin thukunna bawm tunga chitna tutphah tunglama cherub nihte kikal akipanin amah honhoupihin aw a ja a: huan a beta hi.


Yaadin no ni ga Lawitey kaa waani nd'a Israyla izey game ra. Lawitey ga ciya ay wane yaŋ. 	 Huchibangin Israel tate lak akipan Levite na hihtuam dinga, huchiin Levite keia ahi ding uh.


A na nga moyduma nyun ka fatta, kal a hin nga boŋ. A ne i ma kande ŋwaari. 	 Huan, a mai a phiata, a va pawt nawna, a kidek teiteia, Annek bawl un, a chi a.


Bitros tu ka ne a se: «Ma misa din feeri iri se.» 	 Huan, Peter in a kiang ah, Huai gentehna thu hon hilhchian tanla, chi in a dong a.


Amma dumi woone wo, a gonda hanga sanday bine, Da tureyaŋ bine. I kamba ka bare ka ngey koyyaŋ te. 	 Himahleh hiai miten lungtang paupeng leh helhat a pu ua, a hel ua, a taimangta uh.


Londibuuney se ay ciya londibuuno hal ay ma du londibuuney. Borey kulu se, ay n'ay boŋ ye hay kulu, hala nda mate kaŋ cine no kulu ay ma afooyaŋ faaba. 	 Hatloute ka lak lut theihna dingin hatlou te kiangah hatlou bangin ka om jel; bang chichi hiam beka khenkhatte bek ka hotdam theihna dingin mi tengteng kiangah bangkim ka hita hi.


I ma si hangan Yahudancey jandey se da Adam-izey lordey* kaŋ goono ga fun borey kaŋ na banda bare cimo gaa do. 	 Judate tangthu khawng leh thutak nungngnatsan nak a thupiak limsakloute,


Woodin sabbay se no Boro Izo bumbo ga ti asibti zaaro Koyo.» 	 Huchiin Mihing Tapa jaw Khawlni tungah nangawn Toupa ahi, a chi a.


I baa hirro ga ti Zora, da Estayol, da Iri-Semes, 	 Huan, a tantuam gamgi uh Zora te, Estaol te, Ir-semes te;


Araŋ mo, kal araŋ ma suuru. Araŋ m'araŋ biney daahirandi, zama Rabbi kaayaŋo maan. 	 Nou leng kuhkaltakin awm un; na lungtang uh hihkip un; Toupa hongpaina lah anaita ngala.


I ga laabo me-d'a-me kulu daabu, kala boro si hin ka di ganda laabo. I ga dumari izey kulu kaŋ cindi ŋwa, sanda haŋ kaŋ mongo gariyo se kaŋ ga funa araŋ se hala hõ. I ga tuuri kaŋ cindi araŋ se saajo ra kulu ŋwa. 	 Huan lei mai a tuam ding ua, huchiin min lei a mu theikei ding; a suakta bang a ne ding ua, gialin a honhawisak teng, lou a kipana nang dinga sing poute chiteng a ne ding uh:


Guna ay, Bulos, ay goono ga ci araŋ se: d'araŋ ta i n'araŋ dambangu, Almasihu sinda nafa araŋ se. 	 Ngai un, kei Paulain na kiang ua ka gen tuh, zek na sum sak uleh Kris nou adingin bangmah phattuamna tuan hi lou ding ahi.


Wa ndunnya dumey fay waani zama i ma gaaba nd'a, Ngey: Medancey bonkooney da ngey yaarimey d'i mayraykoyey, D'a mayra laabo kulu. 	 Amah dou ding namte kisa sak un, Media kumpipate, ukpipate leh upate, a thuneihna gam tengteng toh.


A na sisiriyaŋ te mo jina fu hananta ra, k'i sarku tuk'izey kaŋ go muuley gaa din boŋ. A na garenad* himandiyaŋ mo jabu, ngey boro zangu, a na ngey mo sarku sisirey gaa. 	 Huailaiah khainiang a bawla, khuamdawnte ah a viala; huan, pomegranet ja a bawla, khainiang ah a khai hi,Huan, biakin mailam ah khuamte a phuta, khat taklam ah, khat veilam ah, huan, taklam a pen Jakin a chi a, veilam a pen boaz achi hi.


Zama Rabbi Kundeykoyo, Nga no ga ti bora kaŋ ga laabo ham hal a ma zinji. A ra gorokoy kulu mo ga hẽ. Laabo kulu ga tun sanda isa beero cine, A ma ye ka kani sanda Misira isa cine. 	 Gam khoiha, zutsakpa TOUPA, sepaih te Pathian ahi ngala; huan huailaia omte tengteng a lungkham ding ua; huan, Lui bangin a hongkhang dinga, Aigupta Lui bangin a kiam nawn ding;


Yehu mo dira torko ra ka koy Yezreyel, zama Yoram go noodin ga kani. Yahuda bonkoono Ahaziya mo kaa zama nga m'a kunfa. 	 Huchiin Jehu bel kangtalaiah a tuanga, Jezreel khuaah a hoh a, Joram huailaiah a lum ahi. Huan, Juda kumpipa Ahazia leng Joram veh dingin a hoh suka.


Zama iri mo, waato iri jaŋ laakal, iri goro murtanteyaŋ, i n'iri halli mo. Iri goro ka bannyataray te bine ibaay laaley da watay kulu dumi se. Iri goro k'iri baafuna te zamba nda canse ra. Iri goro konnaari hari, iri konna care mo. 	 Eileng nidanglai in haitakte, thumangloute, khema omte, utna leh kipahna chiteng semte, gilou leh hazat hat a omte, kihhuaite, kihawtuahte ihi ngal ua,


Woodin boŋ no ay mo hay, ay guna, ay jirbo mo kaan ay se. 	 Huchiin ka honghalha, ka nga vialviala, mang hoihtak a na hia.


Woodin se no a ne nga tamey se: «Wa guna, Yowab faro go ay wano jarga, a gonda sayir* mo a ra. Wa koy ka danji daŋ faro gaa.» Absalom tamey binde na danji daŋ faro gaa. 	 Huchi in a sikhate kiang ah, I aw, Joab lou bel kei lou kiang ahi a, barli buh a nei a, va hal un, a chi a. Huchi in Absalom sikhate'n lou a vahalta uh.


Gad kunda wane: Maci ize Guyel. 	 Gad nam laka mi Maki tapa Geuel.


Ma fufuyaŋ tondi sambu ka hamni fufu. Ma ni bangumo kaa, Ma ni zaara willi ka kaa ni gaa. Ma ni mukuru sawar ka isey yaw ka bisa. 	 Buh gawijanna suangte la inla, tangbuang bawlin: nakikhuhna puan koih inla, na ten tual lem inla, na khe hong inla, luite ngap galkahin.


Iri tamtara jiiri way cindi hinkanta, a handu wayanta, jirbi guwanta hane, kala boro fo kaŋ du ka yana Urusalima ra kaa ay do ka ne: «I na gallo ŋwa!» 	 Huan hichi ahi a, i saltan kum sawmlehnih, kha sawmna, huai kha ni nga niin Jerusalem akipan tai khia mi khat ka kiangah a hongpaia, khopi zoh a hita, a hongchi a.


Mowab ya ay nyumayyaŋ taasa no, Edom boŋ no ay n'ay taamo catu, Ay ga kuuwa Filistiya boŋ.» 	 Khopi kulhnei ah kuan a honpi lut dia? Edom gamah kuan a honpi dia?


Kala Rabbi ne Saytan se: «D'a-ta day, ni ga faham d'ay tamo din Ayuba? A himandi kulu si no ndunnya ra. Toonante no, adilitaraykoy no, kaŋ ga humburu Irikoy ka banda bare ilaalo gaa mo.» 	 Huan TOUPAN Setan kiangah, Ka sikha Job na ngaihtuah ngei hia? amah banga hoihkim leh mi tang, Pathian kihtaa hoihlou mudah leiah lah kuamah a om ngal kei a, a chi a.


Zama mo araŋ ma si ciya dirgaykomyaŋ, amma araŋ ma ciya dondonkoyaŋ borey se kaŋ yaŋ ga alkawley tubu ngey cimbeero da ngey suuro sabbay se. 	 Huchiin, na kithadahsak kei ding ua, ginna leh kuhkalna jiaka thuchiamte gouluah khin khawngte entawnte na hi zo ding uhi.


Danga boro kaŋ ga tondi haw finga-finga ra, Yaadin cine no boro kaŋ na saamo beerandi ga hima. 	 Suang chiankhawma suangmanpha ip bang in, huaibangin kuapeuh zahtak-huaina mihai kianga pai ahi.


Bonkoono na Yowab da Abisay da Ittay lordi ka ne: «Araŋ ma dogonandi arwaso din se, danga Absalom nooya, ay sabbay se.» Jama kulu goono ga maa mo waato kaŋ cine bonkoono na jine borey lordi Absalom boŋ. 	 Huan, kumpipa'n Joab leh Abisai leh Itai te, Kei ziak in tangval Absalom tungah nemtakin hih un, chiin thu a pia hi. Mipi tengtengin Absolom tungtang thua kumpipan sepaih heutute tengteng thu a piaklai a za uhi.


Lameku jirbey kulu, jiiri zangu iyye nda wayye cindi iyye no, gaa no a bu. 	 Huan, Lamek dam sung tengteng kum za sagih leh kum sawm sagih leh kum sagih ahia; huan a sita hi.Huan, Noa kum za ngaa a upa ahi: Noain tapa Sem te Ham te leh Japheth te a nei.


Zakariya ne malayka se: «Ifo gaa no ay ga woodin bay? Zama ay ya dottijo no, ay wande mo jiirey baa.» 	 Huan, Zakariain angel kiangah, Huai bangchin ka thei dia? kei putek hi inga, ka ji leng pitek ahi ngala, a chi a.


A may Urusalima ra jiiri waytaaci cindi fo. A kaay waybora maa ga ti Maaka, Abisalom ize way no. 	 Huan, kum sawmli leh kum khat Jerusalem ah a lala: a nu min Maaka, Abisalom tanu ahi.


Woodin sabbay se no Rabbi sanno ga ciya i se: Lordi fo lordi fo boŋ, lordi fo lordi fo boŋ. Farilla fo farilla fo boŋ, farilla fo farilla fo boŋ, Ne kayna, yongo mo kayna -- Zama i ma koy ka kaŋ banda-banda ka ceeri, Kumsay m'i di, i ma furo kambe mo. 	 Huaijiakin, a pai ua, a thala a puk ua, a kitap gawp ua, thanga a awk ua, mata a om theihna ding un, TOUPA thu lah amaute adingin, thuzohna thu tunga thuzohna thu chian touh, thuzohna thu tunga thuzohna thu chian touh, dan tunga dan chian touh: hiaiah tawm chik buaah tawm chik chih ngetna ahi mai ding.


Waato din gaa, susubay da hinay, waybora kaa ka kaŋ bora fu meyo gaa, nango kaŋ a koyo go. A go noodin kala batama hanan. 	 Huchiin numei bel khua a hongvak takin a paia, a heutupa tuna pa kongpi bul ah a puk dupa, khovak nung tanin a om nilouh hi.


A me sanni sintinayey kala saamotaray, A sanni banantey mo follokomtaray laalo no. 	 A kama thute kipatna haina ahi: huan a houlimna tawpna lungsim kimlouhna gilou ahi.


Ni ma jarse jinde daŋ ni taafa kaŋ ni ga daabu nd'a boŋ taaca gaa. 	 Na kituamna puan uh a gei li ah mongkhih na bawl ding ahi.


Bonkoono Suleymanu da Israyla jama kulu kaŋ yaŋ margu a do go noodin sundurko jine. I goono ga sargay feejiyaŋ da hawyaŋ wi, haŋ kaŋ baa da me da lasaabuyaŋ mo. 	 Huan, kumpipa Solomon leh Israelte paikhawm tengteng a kianga hongkikhawmte bawm maah a om khawm ua, belam leh bawngtal gen seng vual louh leh sim seng vual louhin a kithoih uhi.


da Keyla, da Akzib, da Maresa, birni yagga nooya da ngey kawyey. 	 Keila te, Akizb te, Maresa te; khopite a khopelte toh kho kua ahi.


Kaari boro kaŋ ga riiba laalo ŋwa nga windo se, Zama nga ma du ka nga fito daŋ beene, Zama nga ma faaba masiiba laalo kambe ra! 	 Tunglam sanga a hu a seh theihna ding, gilou khuta kipana tatkhiaka om theihna dinga, a in adia punna gilou mumi tung a gik hi;


Kaŋ a furo kawye fo ra, jiraykooni way kuband'a. I kay hala nangu mooro ka 	 Huan, koikhua hiama a lut dingin, mi phak ngenta, sawmin a nadawn ua, huaite tuh gamla takah a ding ua, huan, aw ngaihtakin,


A na jabba daŋ Haruna gaa k'a haw da korfo. A na kwaay izo daŋ a gaa koyne, nda efod* kwaayo mo woodin boŋ k'a haw a gaa da zu guddama kaŋ gonda taalam goy a gaa. 	 Huchiin puanak a silhsak a, kawnggakna in a gak a, puanaktual a silhsak a, siampu puanak in a tuam a, siampu puanak gakna siam tak a gat in a gak a, huai in a gak belh.


I si maa haray wala jaw, Fufule wala wayno mo s'i kar. Zama bora kaŋ ga bakar i se din no g'i candi, A ga furo i jine mo k'i candi ka kond'ey hari zurey me gaa. 	 A gil kial un a dangtak kei ding ua; kholuma bawlgimin niin leng a hai sam kei ding hi: amaute itpain a pi ding a ahi ngala, tui naknei kiang ngeiah te a pi sin ngala.


A maa Etiyopi bonkoono Tirhaka baaru kaŋ ne: «A fatta nga ma wongu nda nin.» Kaŋ Assiriya bonkoono maa mo, a na diyayaŋ donton Hezeciya gaa ka ne: 	 Huan, Assuria kumpipa Sennakeribin Tirhak Ethiopia gam kumpipa tungthu, Nang honsim dingin a pawtta, chiin mi gen a ja. Huchiin huai a jak takin Hezekia kiangah Palaite a sawla.


Araŋ ga ne ay se ‹Alfa› da ‹Rabbi›. Woodin mo ga boori, zama yaadin no ay go. 	 Nou Sinsakpa leh Toupa non chi ua; na chi dik uhi, ka hi ngei tak a.


Irikoy se sargayey ga ti biya kaynandiyaŋ. Ya Irikoy, bine kaŋ ga sara ka ye ka tuubi, Ni si dond'a. 	 Huchiin diktatna kithoihnate tungah kipahna na neita dinga, halmanga thillat leh halmanga pumpiak tungah: huan na maitam tungah bawngtalte a lanta ding uh.


Ma ni boŋo koosu ka windi, Ma cabu ni ize kwaasey sabbay se. Ma ni boŋo te tali sanda gaadogo cine, Zama i ga fun ni do ka koy tamtaray ra. 	 Kimet giau inla, na ta deihtakte jiakin kimet giau in: musane bang in kihihgiau semsemin; na kianga kipana sala piin lah a omta ngal ua.


Woodin se no alwaati kulu iri gonda bine-gaabi. Iri ga bay mo kaŋ alwaati kulu kaŋ iri go gaaham woone ra, iri ga mooru Rabbi nangora. 	 Huchiin, pumpia i om laitengin Toupa kiangah i om kei chih theiin, muangtakin i om gige uhi.


d'i dumey mo ngey zamaney boŋ. I boro zangu yagga nda waygu cindi iddu no. Woodin yaŋ kulu no ka te windikoyyaŋ ngey kaayey almayaaley boŋ. 	 Huan a unaute uh, a khangte uh dungjuiin, za kua leh sawmnga leh guk. Hiai mite tengteng a pipute uh inkotea pipute inkote lupente ahi uhi.


Mate no, deesi ga nga boŋ sifa nga baa boro kaŋ goono ga beeri nda nga, wala? Candi ga nga boŋ beerandi nga baa bora kaŋ go ga dumbu nda nga, wala? Hey! Woodin ga hima danga goobu ma nga sambuko zinji-zinji, Wala mo sarjilla ma nga boŋ sambu danga nga manti tuuri no. 	 Heipiin thil ehna dinga a zangmi a kisaktheihsan dia hia? Singatnain a atmi a nuaisiah dia hia? Khetbukin a dommite a lik zosop diam aw, chiangin sing lah hi lou a lik zomah bang phet ahi.


Amma nin, ya Israyla ay tamo, Yakuba kaŋ ay suuban, Ni ya ay cora Ibrahim banda no. 	 Himahleh nou Isrealte ka sikha, Jakopte kamitel, ka lawm Abraham suante aw,


Benyamin gonda ize aru hinza, ngey neeya: Bela, Beker, Yedayel. 	 Benjamin tapate; Bela, Beker, Jediael, thum.


Jirbi wayanta banda binde, a di kaŋ i moydumey gunayaŋ booriyaŋo da gaahamey naasuyaŋo ga bisa arwasey kulu kaŋ yaŋ ga bonkoono ŋwaaro ŋwa din waney. 	 Huan ni sawm a beiin tuailai kumpipa an nete tengteng sangin a mel uh hoihjawin a kilanga, a sa uh leng a thau jaw hi.


Sohõ woone yaŋ no ga ti soojey jine borey kaŋ yaŋ go Dawda banda. I n'a kambey gaabandi mo a koytara ra, ngey nda Israyla kulu care banda, zama i m'a didiji bonkooni, Rabbi sanno kulu boŋ kaŋ a ci Israyla boŋ. 	 Huan hiaite David neih mi hatte laka a pipente ahi uh, Israel tungtanga TOUPA thu bang jela, amah kumpipa dia bawl dinga, Israel tengteng toh, a gamsunga amah laka a hatna uh taklangte.


D'a sinda nya ize alboro yaŋ mo, araŋ m'a tubo no a baabo nya izey alborey se. 	 Huan, unaute a neih kei leh a gou a pa unaute na piak ding uh ahi.


Bine sijiriyaŋ kulu, saaware boŋ no a ga tabbat. Ni ma wongu te da laakal saaware mo. 	 Thiltup chiteng thuhoihgela hihkip ahi; huan pina pilin nang kidouna na bawl.


Kulu nda yaadin Israyla izey mana Gesurancey wala Maaka borey gaaray, amma Gesur da Maaka, ngey wo goro Israyla izey game ra hala hunkuna. 	 Himahleh Gesurte leh Maakatte Israel suanten a delhkhe kei uh; Gesurte lah Maakatte jaw tutanin Israelte lakah a tengtou pek uhi.


batama kosaray taafey mo d'a windi bundey, d'a dabey, da daabula mo windi meyo se, 	 A huangsung puankhaite, a khuamte, a kingakna khuak kuakte, huangsung kongkhak a dia puankhai;


Ay jirbey, manti ikayna fooyaŋ no? Yaadin gaa binde, ni ma naŋ ka fay d'ay, Ya farhã kayna 	 Ka nite a tom kei maw? huchi ahihleh, tawpin, honom sak maimaiin, huchia neukhaa ka lungmuan theihna dingin.


Dugo dullo da hanantey adduwey ziji ka koy care banda Irikoy jine, ka fun malayka din kamba ra. 	 Huan huai gim namtui khu leh mi siangthoute thumna tuh angel khut akipan Pathian maah a jam kheta a.


Waati kaŋ adilantey ga du zaama, Darza boobo go no. Amma waati kaŋ boro laaley kaaru, borey ga tugu. 	 Mi diktat a vualzoh chiangin, thupina lian a om: himahleh mi gilou a thoh changin, mite a bu uh.


Sanney kaŋ ga kaan ga hima yu fanta, I ga kaani no fundi se, baani mo biriyey se. 	 Thu kipahhuai khuaizu-khak bang ahi, khaa dia khum, guhte adia damna.


Zama Hesbon farey lakaw, Ngey nda Sibma reyzin tiksey. Reyzin fun-taji hanney na dumi cindey koyey zeeri. Kambey kaa ka to hala Yazer, I yandi kal i koy saaji fimbo ra, I salle mo hal i na teeko daaru. 	 Hesbon loute lah a tul khinta ngala, Sibmah grep gui toh: nam chih kumpipaten a kung hoih tata akitansak phengphung ua: Jazer kho tantanin a jam ua, gamdai ah a jam lut ua; ahiangte a jam dalh sengsunga, tuipi ah a jam galkah ta.


Yaadin no araŋ baabey te, waato kaŋ ay n'i donton i ma fun Kades-Barneya ka koy ka laabo guna. 	 Kades-barnea a kipan a gam va enkhe ding a ka sawl in hichi mah bang in na pute un a hih ua.


Za gayyaŋ araŋ go ga tammahã iri go g'iri boŋ hananyaŋ ceeci araŋ jine. To, iri go ga salaŋ Irikoy jine Almasihu ra no. A kulu mo, ay baakoy, araŋ jina-koyyaŋo se no iri go g'a te. 	 Tusung tenga noumau kianga kou leh kou kiphalam non sa ua, Kris ah Pathian mitmuhin ahi thu ka gen uh. Himahleh, deihtakte aw, bnagkim noumau bawl hoihna ding ahi hi.


Ya ay Irikoyo, ay fundo goono ga taagum ay ra, Woodin se no ay ga fongu ni gaa za Urdun* laabu, Da Hermon yolley, da Mizar tudo boŋ mo. 	 Na tui luang ging juajua khawngah tuithuk leh tuithuk a kisam ua: na tui kihawt leh na tui kisep tengteng in honvuk tumta hi.


Ay binde fatta cin, Gooro Meyo fonda gaa haray, sanda ay ma koy Zoŋo Dayo do haray nooya. Ay koy Birji Meyo gaa haray mo. Ay na Urusalima birni cinarey kaŋ yaŋ kaŋ din fonnay, d'a me daabirjey kaŋ yaŋ danji ŋwa. 	 Huan janin gulpi tuileh lam, ekvum kongpi lamah, guam kongpia paiin ka pawt khiaa, a chimsa, Jerusalem kulhbangte leh, meia kangsa kongpite ka velta hi.


Boro kaŋ goono ga Irikoy Izo cimandi gonda seeda nga ra. Boro kaŋ si Irikoy cimandi n'a tangarandi no, zama a mana seeda cimandi kaŋ Irikoy no nga Izo boŋ. 	 Pathian Tapa gingmi amah ah theihna aneia Pathian gingloumin amah tuh juautheiin abawl ahi, Pathianin a Tapa tanchin a theihsak tuh a gintak louh jiakin.


Woodin sabbay se i ye ka danawo hã koyne ka ne: «Nin wo, ifo no ni ga ne a boŋ za kaŋ a na ni moy fiti?» A ne: «Annabi no.» 	 Huan, mittopa kiangah, Na mit a hihvak, nang bangchi bangin amah na ngaihtuah? a chi nawn ua. Huan, aman, Jawlnei ahi, a chi a.


Yusufu kunda wane, sanda Manasse kunda nooya: Susi ize Gaddi. 	 Joseph nam (Manase nam a chih uh) laka mi Susi tapa Gadi.


Yowab binde tun ka koy Gesur ka kande Absalom Urusalima ra. 	 Huchi in Joab a thou a, Gesur ah a hoh a, Absalom Jerusalem ah a pita hi.


Bonkoono ne a se: «Sorro marge no ay ga ni daŋ zeyaŋ ni ma si hay kulu ci ay se Rabbi maa ra kala cimi?» 	 Huan kumpipan a kiangah, thu tak ke leu leu lou ka kiangah TOUPA mina gen lou dingin bangzahvei ahia nang kon kichiam sak ding? a chi a.


Kenan hayyaŋo banda Enosu funa ka tonton jiiri zangu ahakku nda iway cindi gu. A na izeyaŋ hay, alboro nda wayboro. 	 Huan, Kenan a neih nungin Enosa kum za giat leh kum sawm leh kum nga a dam laia, tanu leh tapate a nei nawn laia:


Zama a si hima kala boro kaŋ ga koy laabu fo. A na nga tamey ce ka nga arzaka talfi i gaa. 	 Mi, gam dang a pai dia kisa, a sikhate sam a, a sumte a kiang ua kemsak bang ahi ngal a:


Waato din gaa a ne koyne: «Ay neeya, ay kaa zama ay ma ni miila te.» A binde na sintina kaa zama a ma ihinkanta daŋ. 	 huaitakin, Ngaiin, na deihlam hih dingin ka hongpai, a na chita a, A nihna a tunding theihna dingin a masapen a lamangta ahi.


Ay gaaham woone halaciyaŋ banda, Kulu nda yaadin ay gaaham ra, ay ga di Irikoy. 	 Huan ka vun huchibanga hihsiata a om khit nungin, himahleh ka sa akipan Pathian ka mu ding hi:


Dandi kambe haray no hari haw bambata ga fun, Azawa kambe mo kala hargu. 	 Simlam dantan akipan huihpi a honga: mallam akipan khovot.


Amma Yesu ne i se: «Araŋ si bay haŋ kaŋ no araŋ goono ga ŋwaaray. Araŋ ga hin k'ay haŋyaŋ haro dumi haŋ no? I ma te araŋ se baptisma nda baptisma kaŋ dumi i ga te ay se, wala?» 	 Jesun tuh, a kiang uah, Na nget uh na theikei ua ahi. Ka nou dawn ding na dawn theiding ua hia? ka baptisma tan ding leng na tang thei ding ua hia? a chi a.


Waato din gaa Bonkoono Rehobowam na Hadoram donton, nga kaŋ ga ti doole goyo jine funa. Israyla izey binde n'a catu-catu nda tondiyaŋ kal a bu. Bonkoono Rehobowam mo cahã ka kaaru nga torka boŋ ka zuru ka koy Urusalima. 	 Huchiin kumpipa Rehoboamin nasem dia achih teitei te heutu Hadoram asawl a; amah huai Israelte tengteng suang in ana deng ua, asita hi. huan kumpipa Rehoboam Jerusalem khua a tai tum in a kangtalai ah atuang pah a.Huchiin Israelte David inkote tungah ahong hel ta ua, tutan in.


Waati kaŋ i ga buro sambu Irikoy nangora boŋ, gaa no Israyla izey mo ga tun ka koy jina ngey dirawey kulu ra. 	 Huan biakbuk tung a kipan meipi laktouh a a om chiang in, Israel suante a khualzinna uah mal lam ah a paizel uhi:


Ya araŋ windi me daabirjey, wa araŋ boŋ tunandi. Oho, w'i tunandi beene, Ya araŋ windi meyey kaŋ ga duumi, Zama darzakoyo ma furo. 	 Kongpite aw, na lu tung uh sangsak un: nou khantawn kongkhakte aw, kikhai sang un! huchia thupina Kumpipa honglut theihna dingin.


Amma ay mo gonda fahamay, manti araŋ hinne no bo. Yana gaze araŋ gaa. Day, man boro kaŋ si harey din dumi bay? 	 Himahleh noute bangmahin theihsiamna ka nei hi; nou sangin ka niamzo kei hi: ahi, hiaite bang thilte kuan a theikei a?


A ga waygunu kaŋ mana hay ce fo ŋwa, Wayboro kaŋ kurnye bu mo, a si gomni te a se. 	 Ta neilou numei ching a negaia; meithai adingin hoih a hih kei hi.


Soojey binde kaa ka sintinay bora da nga cala kaŋ i kanji Yesu banda cey ceeri. 	 Huan, sepaih a hongpai ua, a kianga krosa a kilhlup uh mi tuah masak leh mi khat a khe uh a hihtan ua;


A ciya binde, da Musa kambey go sallante beene, Israyla no ga te zaama, amma d'a na nga kambey ye ganda, Amalek no ga te zaama. 	 Huan hichi ahia, Mosiin a khut a zantouh chiangin, Israelte a hat ua: a khut a khiak suk chiangin, Amalek a hat hi.


Jiyo kaŋ cindi a kamba ra mo, alfaga ma kaa a gaa ka tuusu bora gaa kaŋ i goono ga hanandi gaa, a kambe ŋwaari hanga deena gaa, d'a kambe ŋwaari kambe nyaŋo gaa, d'a kambe ŋwaari ce nyaŋo gaa. A m'a daŋ taali se sarga kuro gaa. 	 Huan, a khut a sathau om laitengteng in kisiang sak ding mi bil tak lam dawn bang, a khut tak lam khutpi bang, a khe tak lam khepi bang ah tatlekna kithoihna sisan tungah a nuh ding ahi:


Yesu zagu ka di a, ka ne: «Ay ize wayo, ni bine ma kaan. Ni cimbeero* no ka ni no baani.» Sahãadin wayboro te baani. 	 Huan, Jesu a kihei a, amah a mu a, Ka tanu, khamuang takin om in; na ginna na dampih hi, a chi a. Huchiin, numeinu tuh huaidak a kipan a hongdamta.


Woodin se no koyne ay na bine kaa ay goy kulu kaŋ ay taabi ka te beena cire gaa. 	 Huaijiakin ni nuaia sepgimna tengteng ka nabawltak tungtang thu-a ka lungtang lungdong sak dingin ka kipumhei hi.


Yaa no Rabbi ci: «Israyla taali hinza sabbay se, Oho, hala baa itaaci sabbay se, Ay s'a ciiti sanno bare. Zama i na adilante* neera ka ta nzarfu. Alfukaaru mo, i n'a neera taamu ce fo hay. 	 TOUPAN hichiin a chi: Israel tatlekna thumte jiakin, ahi, lite jiakin, a gawtna ka daisak kei ding; dangkasik a mi diktat a juak uleh khedap but khata mi tasam a juak jiak un:


Iri goono g'iri Rabbi Yesu Almasihu Irikoyo kaŋ ti a Baabo saabu, ka adduwa te araŋ se alwaati kulu. 	 Nou adinga thum gigein Pathian i Toupa Jesu Kris Pa kiangah kipahthu ka gen uhi,


I gar i hantum ka ne kaŋ Mordekay na Bigtan da Teres bangandi, bonkoono mantaw hinka kaŋ yaŋ ga windi me batu, borey kaŋ yaŋ na me haw ngey ga bonkoono Zerses wi. 	 Kumpipa michilgehte laka mi nih Bigthan leh Teres, kongkhak vengten, kumpipa Ahasura tunga khutkhak sawmte tanchin Mordekaiin a gen chih a kigelh muhin a om hi.


Mate kaŋ cine Yubili banda jiirey baa nd'a, yaadin no ni ga day ni gorokasin gaa. Mate kaŋ jiirey baa kaŋ i ga farey wi no a g'a neera ni se. 	 Jubili khit a kum zah bang jelin na insakinkhang thil na lei dinga, buhlehbal tun kum tam dan dungjuiin na kiangah a juak ding ahi.


(Amma bora din, Musa wo, lalabuko no gumo ka bisa boro kulu kaŋ go ndunnya fando boŋ.) 	 Huai TOUPAN a naiaa. Mosi bel leitunga mihing tengteng dia migi petmah ahi.


Hala ka koy araŋ zeenay ay no ga ti NGA, Hala ka koy araŋ hamni kwaarey gaa mo ay no g'araŋ jare. Ay no k'araŋ te, ay mo no ga jare, Ay g'araŋ gaay, oho, ay g'araŋ faaba mo. 	 Tekkuna na om tan pha un leng amah ka hi dinga, na lu ua kelsam a pou vek hun chiang in leng ka honpom ding hi: ken ka bawla, keimah mahin ka po ding; ahi, ken ka pom dinga, ka humbit ding.


Ay g'ay fundo lasaabu sanda haŋyaŋ sargay kaŋ i ga soogu. Baa d'i g'ay fundo no ya-cine araŋ sarga d'araŋ saajaw goy boŋ, kaŋ araŋ goono ga te cimbeeri ra, ay maa kaani. Ay ga farhã mo araŋ kulu banda. 	 A hi, na ginna thilaat tungua Pathian adia buakkhiaka om ding nahi tamah lengzong, ka dah kei, huan na vek un kon kipahpih hi:


Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: A go, ay g'ay kamba sambu dumi cindey boŋ, Ay ma liiliwal sinji jamayaŋ se. I ga kande ni ize arey ngey gandey ra, I ga ni ize wayey mo sambu ngey jasey gaa. 	 Toupa Pathianin hichiin a chi, Ngaiin, nam chih adingin ka khut ka jakin, mi chih a dingin ka chiamtehna ka tat khe ding: huchiin na tapate a poma pomin na kiangah a honpi ding ua, na tanute te leng liangkolou-a suana piin a om ding uh.


Araŋ mo ma tun araŋ tuguyaŋo ra, ka birno ŋwa, zama Rabbi araŋ Irikoyo ga birno daŋ araŋ kambe ra. 	 Huan, tan gukna akipan na hongpawt ding ua, khawpi na la ding uhi: TOUPA na Pathian un na khut uah a pe sin hi.


Wayna funay haray kambo, zambar taaci nda zangu gu no, da nga me hinza: Yusufu me fo, Benyamin me fo, Dan me fo. 	 Huan suah lampang tong sang li leh za nga ah kongpi thum: Joseph kongpi khat, Benjamin kongpi khat, Dan kongpi khat ahi dinga;


A na nga tamo Dawda suuban, A n'a sambu feeji kaliyaŋ ra, 	 A sikha David tuh a tela, belam huang akipante a la khiaa:


Ay ga fay da nin mo taray. Ya ni furu saajo batama ra, Ya naŋ beene curey kulu ma zumbu ni boŋ, Ya ndunnya hamey kulu kungandi nda nin mo. 	 Gamlak ah ka honnuse dinga, gamlakah ka honpai ding; tung a leng tengteng ka samkhawm ding, na tungah; nang in leipumpi gamsa, ka taisak ding hi.


Yaadin cine no a ga dumi boobo gartandi. Bonkooney ga ngey meyey di a sabbay se, Zama haŋ kaŋ boro kulu mana ci i se no i ga di. Koyne, i ga faham da haŋ kaŋ i mana maa baa ce fo. 	 Huchiin aman nam tampi a dangsak ding; kumpipaten amah lakah a kam uh a chih ding uh: a kiang ua gen negi louh lah a mu sin ngal ua; bila a jak ngei louh uh a ngaisiam sin uhi.


Wa fatta Babila ra, wa zuru Kaldancey se! Araŋ ma woone ci ka fe da farhã dooni. W'a baaru dede hala ndunnya me, ka ne: «Rabbi na nga tamo Yakuba fansa*.» 	 Babulon akipan pawt unla, Kaldaite taimang san un; hiai lasak husain genjak unla, hilh unla, kawlmong tanphain leng gingsak unla, Toupan a sikha Jakopte a tanta, chi un.


Kala Yakuba tun Beyer-Seba. Israyla izey mo na ngey baabo Yakuba sambu, nga nda i izey d'i wandey mo, torkey ra kaŋ yaŋ Firawna samba i m'i sambu se. 	 Huchiin, Jakob Beer-seba akipanin a pawta: Israel taten a pa uh Jakob leh a ta neu chikchik te uhleh a jite uh tuanna dinga Pharo in kangtalai a khak te ah a tuang sak uhi.


Susubay, ni ma ni dum'izey say, Wiciri mo ni kambey ma si yay. Zama ni si bay wo kaŋ no ga te albarka, Hala woone wala yongo wane, Wala i kulu no ga te ihanno care banda. 	 Jingsangin na chi tuh inla, nitakin na khut ton maimah ken: koipen honglohching ding ahia, hiai hia huai hia, ahihkeileh honghoih tuaktuak ding uhia chih lah na thei ngal kei a.


Zama ay ma saabuyaŋ jinde beeri tunandi, Ay ma ni dambara goyey kulu baaru fe. 	 Kipahthu genna ka hihging theiha, na thil lamdang hih tengteng thute ka hilh theihna dingin.


Sohõ binde koyo ay bonkoono ma si woodin gaay ni bina ra, hala ni ma tammahã hala bonkoono ize arey kulu bu, zama Amnon hinne no ka bu.» 	 Huaiziak in ka pu, toupa'n kumpipa tapate tengteng a si uh hiam chih um in lung himohkei heh, Amnon kia ahi si, a chi a.


I ga zunubi te ni se mo, (zama boro kulu si no kaŋ si zunubi te). Ni mo ga futu i se, ni g'i daŋ ngey ibarey kambe ra, hala ibarey din ma kond'ey ngey laabey ra k'i daŋ tamtaray laabu kaŋ ga mooru, wala kaŋ ga maan. 	 Na tung a ahong khelh ua, (kuamah lah khial lou a omngal keia) a tungua na hehna, melma khut ah na piak a, gam gamla pi ah hiam, naideuh ah hiam sala a pi unleng,


Mansaare go no kaŋ ga hari kaano da hari fotto kaa taray hari mo follonku ra no?. 	 Tuikhuk in nak khat mah a kipan in tui lim leh tui limlou a suaksak zel ahia?


Rabbi ne mo: Yaadin cine no Israyla izey ga ngey ŋwaarey ŋwa da harram, dumi cindey game ra, nangey kaŋ ay g'i gaaray ka kond'ey. 	 Huan TOUPAN, Hichibang an thanghuai Israel taten ka delh mang na ding namte lakah a ne ding uh, a chi a.


Waato kaŋ i goono ga zuru Israyla jine, za i go Bayt-Horon gangara gaa, kala Rabbi mo n'i catu nda tondi bambata yaŋ ka koy hala Azeka hal i bu mo. Borey kaŋ yaŋ gari tondi wi, i ga baa ka bisa borey kaŋ yaŋ Israyla izey wi da takuba. 	 Huan, hichi ahi a, Israelte maa a taikek ua, Beth-horon akipana paisukna muna a om lai un TOUPAN van akipanin gial lian pipi a tunguah Azek kho phain a kesaka, a si uh: Israel suanten namsaua a satlup sang un gial denlup a tamjaw uhi.


Waato din gaa Dawda daaru ka koy ya-haray kambo gaa. A kay tondo yolla gaa nangu mooro, i game ra mo gonda jandi kuuku. 	 Huchiin David bel gal khat lamah a hoha, gamla kuamah mualvum ah a dinga; a kikal uh gamlapi ahi.


Amma i mana saal, i mana hanga jeeri mo, amma i na ngey boŋ saaware nda ngey bine sanday laalakoyo gana. I ye da banda, i mana koy jina bo. 	 Himaleh a ngaikhe kei ua, bil a doh sam kei uh: a lungtang gilou uh hihnangin amau thuthuin a om jaw uh, malam jawt sangin a nungtawn zota uhi.


Nga mo ne a se: «Ifo no i hantum Tawreto ra? Ifo no ni caw?» 	 Huan aman, a kiangah, Dan laibu ah bang gelh ahia? bang na sim jela ahia? a chi a.


Ya nin gooro ra gorokwa, da tondi batama wano mo, Ay ga gaaba nda nin. Yaadin no Rabbi ci. Araŋ kaŋ goono ga ne: «May no ga hin ka zumbu ka kaa iri gaa? May no ga hin ka furo iri nangorayey ra?» 	 Ngaidih ua, guam janga tengte aw, nou guam jang suangpia tenga, Kuate ahia i omna ua honglut ding? chite aw, nou ka honlang ding hi. TOUPA thu pawtin a chi.Na thilhih uh gah bang jelin ka hon gawt dinga, a gam gammang ah mei ka khah dinga, a kim tengteng a kangmang ding, TOUPA thu pawtin a chi.


Hayey din kulu te i gaa danga misayaŋ. I n'i hantum mo ka te iri se kaseetiyaŋ hari, iri kaŋ yaŋ zamaney toonandiyaŋ kaa iri gaa. 	 Huan, huaite tuh vaukholhna dingin a tunguah a hongtung h; eite, hun tawp hongtunnate, honthuhilhna ding aleng gelh ahi uhi.


Iliya binde na arwaso sambu ka zumbu nd'a ka fun nga kaniyaŋ fuwo ra. A kond'a ganda fuwo ra ka no nyaŋo se. Iliya ne mo: «Ni izo neeya, a gonda fundi.» 	 Huan, Elija in naupang a pi a, dantan a kipanin in sungah a paipih suka, a nu a pia hi; huan, Elija in, enin, na tapa a dam nawnta hi, achia.Huan, numei in Elija kiangah tuin tuh Pathian mi na hia, na kama Toupa thu thutak ahi chih kana theita hi, achia.


Araŋ m'i ciya tubu hari araŋ izey se araŋ banda. I m'i gaay mayray hari. Araŋ m'araŋ tamey suuban i ra hala abada. Amma araŋ nya-ize Israyla izey, araŋ ma si care may da laala. 	 Huan, na nung ua na tate uh gouluah dingin, a mi a sa ua a neih ding un amau dingin na bawl ding uh; huai laka mite na khantawn sikha ding un na nei ding uh: himahleh na unau Israel suante laka khel takin na om ding uh ahi kei.


Ya Rabbi, ma maa ay adduwa, Naŋ ay hẽeno ma furo ni do. 	 Ka mangbat niin ka lakah na mai sel kenla: kei lamah na bil hondohin; ka honsap hun chiangin hondawng pahin.


Haray din kulu ga goro araŋ se ciiti fondo sanni yaŋ araŋ zamaney kulu ra, nangu kulu kaŋ araŋ ga goro. 	 Hiai thilte na suante uh tan a na omna peuh ua na vaihawm dan ding uh ahi.


Hadad-Ezer birney ra, kaŋ ga ti Beta nda Berotay, Bonkoono Dawda na guuru-say boobo sambu. 	 Huan, Hadadezer khua Beta a kipan, Berothai a kipan in David in dak tampi a la hi.


Amma Yesu ne a se: «M'ay gana. Ma fay da buukoy i ma ngey buukoy fiji.» 	 Himahleh, aman tuh a kiangah, Honjui in; misiin amau misi kivui uheh, a chi a.


Zama waati kaŋ ay ne boro laalo se: «Daahir, ni ga bu no!» ni mo, da ni mana boro laala din kaseeti, ni mana kaseetiyaŋ sanni te mo kaŋ ga naŋ a ma fay da nga laala fonda ka du ka nga fundo faaba -- kala boro laala din ma bu nga taalo ra, amma ay g'a kuro alhakko ceeci ni gaa. 	 Mi gilou kianga ka thu, Na si mahmah ding ahi, ka chiha, huai mi gilou a hinna hum dinga a gitlouhna lampi paisan dinga vauna na neih louha, vauna thu leng na hilh sam louha, huai mi gitlouhnaa a sih leh a sisan moh nang lakah kon sik ngeingei ding hi.


Madmena zuru, Jebim gorokoy mo go ga tuguyaŋ do ceeci, 	 Madmenah khote taimangin a omta uh; Gebim khuaa omte taimang tumin a kidelh luailuai uh.


A wane suba mo Pasur na Irimiya kaa baka ra. Kala Irimiya ne a se: «Rabbi mana ni maa daŋ Pasur bo, amma Joote go Kuray Kulu.» 	 A jingin Pashurin Jeremia a khahkhia a, huan Jeremiain a kiangah. TOUPAN na min dingin Pashur a chi kei hi, Mager-missabib a honchi jaw hi.


Nango kaŋ ga hanan gumo ra mo a na ciiti malayka himandi hinka te, zeytun* bundu wane yaŋ, i afo kulu kuuyaŋ kambe kar way no. 	 Huan, biakna munah tong sawm tuaktuaka sang, cherub nih oliv singin a bawl a.


Kanjey goyey binde, sanda torko kanje goy cine yaŋ no. I moyo, d'i meyey, d'i reyon, d'i bindey, i kulu sooguyaŋ goy no. 	 Huan, huai kangtalaite bawl dan bel sakol kangtalai khe bawl dan bang ahi: a tungchih te, a valh te, a sutkalhna te, a lai bawkte a vek ua sun ahi.


I kulu binde na me haw care banda ka ne ngey ga kaa ka Urusalima wongu, ka kusuuma tunandi noodin. 	 Avek ua hong kuana Jerusalem dou ding leh, huaia buaina omsak dingin a kikum khawmta uh.


Nadab da Abihu wo bu waato kaŋ i na danji waani salle Rabbi jine. 	 Huan, Nadab leh Abihu in TOUPA zat louh ding chi mei a zat lai un a si uhi.


Bilatos ye k'a hã ka ne: «Ni si tu da hay kulu no? Guna hari boobo kaŋ i goono ga ni kalima nd'a.» 	 Huchiin, Pilatin a dong nawna, a kiangah, Bangmaha dawng lou maw? Ngai tanla, a honhek na uh tamdan! a chi a.


Irikoy yaamaryaŋey kayna ni se no? Wala baa sanni baana kaŋ i te ni se? 	 Pathian nepnate leh siamtaka honhilh thute nang adia neu lua uhia?


Tondi kuukey laabo galley, da Safela galley ra, da Negeb* galley, da Benyamin laabo ra, da nangey kaŋ yaŋ ga maan Urusalima, da Yahuda galley ra, alman kurey ga ye ka bisa ga sasare bora kaŋ g'i kabu din kambe ra. Yaadin no Rabbi ci. 	 Tang gam khopi ah te, phai gam khopi ah te, simlam khopi ah te, Benjamin gamah te, Jerusalem kim mun ah te, Juda khopi ah te, amau sim mi khut nuaiah belamte a pai zungzung ding uh, chih TOUPA thu pawt ahi.


Amma wayboro kulu ga taalam jinay ŋwaaray, nzarfu nda wura wane, da bankaaray mo, nga gorokasin wayboro kambe ra, da borey kaŋ goono ga yawtaray goray te a windo ra. Araŋ g'i daŋ araŋ ize arey da ize wayey gaa, araŋ ga Misirancey ku mo.» 	 Numei teng in a innveng leh a inn a nituang nu a kipan in, dangka suangmantam te, dangkaeng suangmantam te leh puansilh te a leitawi ding: huchiin huaite na tapa te uh na silhsak ding ua, na tanu te uh na silhsak ding uhi; huchiin Aigupta te na gallak ding uhi.


Zama ay fundo jirbey go ga kokor da bine saray, Ay jiirey mo da bine jisiyaŋ. Ay gaabo go ga gaze ay laala sabbay se, Ay biriyey mo ban ka te ikaynayaŋ. 	 Hondoute jiakin ka min a hong seta a, ahi ka vengte lakah nakpi in a seta hi, ka meltheihte a dingin leng kihtakhuaipi ka hita hi: kho laka hon muten lah hon taisan ta ngal ua.


A ga alkawli sambu ni se no? Wala ni g'a di a ma ciya ni bannya no hal abada? 	 Ngaiin, lui a dimlet leh, a ling kei: a kam chiang pha hialin Jordan khang mahleh, a muang hi.A kiven laiin kuapeuhin amah sikkawiin a man diam, ahihkeileh thangin a nak a vut pailet diam?


Kala Irikoy maa arwaso jinda. Irikoy malayka jinda fun beena ra ka Hajaratu ce ka ne: «Ifo ka du nin, ya nin Hajaratu? Ma si humburu, zama Irikoy maa arwaso jinda nango kaŋ a go. 	 Huan, Pathianin naupang aw a jaa; huan, Pathian angelin van akipanin Hagar a sama, a kiangah, Bang na chia ahia Hagar? Lau ken: na omna naupang aw Pathianin a ja hi.


Israyla izey ye ka kaa ka fun Filistancey banda. I n'i gata jinayey ku. 	 Huan, Israel suanten Philistia mite a delh uh a kisan ua, a giahmun uh a lok uh.


Boro kaŋ na woodin te, boro kulu kaŋ no, Rabbi ma tuusu ka kaa Yahuda kunda ra. Bora din dumi ma si cindi baa d'a na sargay salle Rabbi Kundeykoyo se. 	 TOUPAN hiai thil hihpa, sinsakpa leh sinsaka ompa, Jakob puanin akipan leh, sepaihte TOUPA laka thillat lanpa a sat khe ding hi.


Assiriya bonkoono na Tartan, da mantawey jine funa, da Rabsake donton i ma fun Lacis ka koy Bonkoono Hezeciya do Urusalima. I koy mo nda wongu marga bambata. Saaya kaŋ i to noodin, i binde kay bango hari fonda jarga, nga kaŋ go beene kaarukoy fari fonda gaa haray. 	 Huan, Assuria kumpipan Tartan te, Rabsari te leh Rabsake te sepaih tampi toh Lakis khua akipanin Jerusalem khuaa kumpipa Hezekia kiangah a sawla. Huan, Jerusalem khua a tung tou ua. Huan, a tun touh un puansawpmi lam lian lampi-a dil saknung jaw tuilakna kiangah a ding uh.


Ni binde ma salaŋ i se ka ne: Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Israyla dumo boro fo kulu kaŋ na nga tooro sinji nga bina ra, a na laala kaŋ ga naŋ nga ma kati sinji nga moyduma jine, gaa no a ga koy annabi do -- ay, Rabbi, ay ga tu a se da mate kaŋ ga saba nd'a toorey baayaŋo, 	 Huaijiakin, amau houpih inla, TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Israel inkuana mi chih a lungtang ua milim la luta, a ma ua a thulimlouhna pukna koiha, jawlnei kianga hongpai peuhmah kei TOUPAN a milim uh tamdan bang jelin ka dawng ding;


Zaari hinzanta ra iri nd'iri kambey na hiyo goy jinayey sambu ka catu haro ra. 	 Huan, a jing nawnin amau khut ngeiin long van a paikhe nawnta uhi.


Bannya mo ci Isaka se hay kulu kaŋ nga te. 	 Huan, sikhain a thilhih tengteng Isaak a hilha.Huan, Isaakin Rebeka a nu Sara puan in ah a pi luta, huan, Rebeka a la a, a ji a honghita a; huan amah a it mahmah a: huchiin Isaak a nu sih nungin leng a hong lungmuang theita hi.


Yaadin cine gaa no araŋ ga bay kaŋ ay no ga ti Rabbi araŋ Irikoyo. Ay goono ga goro ay tondi hananta ra, Kaŋ ga ti Sihiyona. Han din hane Urusalima ga ciya hanante, Yaw fo si no kaŋ ga ye ka bisa a ra koyne. 	 Huchin toupa na pathian uh ka tangsiangthou Zaion a teng ka hi chih na thei ding uh: huchi in, Jerusalem khuam a siangthou ding a, mihual kuamah a paisuak nawn het keiding.


Saaya din jama wo biney ga ye ka bare ka guna ngey bonkoono gaa haray, kaŋ ga ti Yahuda bonkoono Rehobowam. I g'ay wi mo ka ye Yahuda bonkoono Rehobowam do.» 	 Hiai mite khawng Jerusalem khua Toupa ina kithoihnate lan dinga a hoh touh uleh hiai mite lungtangah a Toupa uh, Rehoboan, Juda gam kumpipa lamah a awn nawn mai ding; huchiin kei a honthat ding ua, Juda gam kumpipa Rehoboam lamah a belh nawn mai ding uh ka chi, a chi a.


A ga kaa ka gar i n'a haabu k'a taalam. 	 Huan, a va tunin phiat sianga zephoihin a mu a.


Amma borey kaŋ nga nd'ey koy ne: «Iri sinda hina ka wongu nda borey din, zama i ga bisa iri gaabi.» 	 Himahleh a hohpihten, I vazou thei vek kei ding e, ei sangin lah a hat ngal ua, a chi ua.


I hirro ga tun Helef, za shen* tuuro kaŋ go Zaanannim ra din gaa, ka koy Adami-Nekeb, da Yabneyel, ka koy Lakkum. A ga fun Urdun haray. 	 Huan, a gamgi chiang uh Heleph akipan bang, Zaana nima tosaw akipan bang, Admai-nekeb leh Jabneel akipan banga Lakum pha ahi; huan, a pawtna Jordan ah ahi:


Sintina wano koy ka nga sintilo dooru ndunnya boŋ. Kal a ciya jombo laalo ka borey kaŋ yaŋ gonda alman laala seeda gurzugandi, ngey kaŋ ga sududu a himando se mo. 	 Huan a masapen tuh a kuanta a, huan leitungah a belhbu a sung kheta a, huan huai gamsa chiamtehna neia, a lim bia, mite tungah tuh meima sia leh nain a hongsuakta hi.


Alleluya! Ya ay fundo, ma Rabbi sifa! 	 Toupa phat un! Ka hinna aw, Toupa phat in.


I na me-hawyaŋ soola Zakariya boŋ k'a catu nda tondiyaŋ kal a bu bonkoono lordo boŋ, noodin Rabbi windo batama ra. 	 Huan amah a sawmta ua, kumpipa thupiakin TOUPA biakin huangsungah suangin a denglumta uh.


Ifo binde no? Haya kaŋ Israyla goono ga ceeci, a mana du a, amma suubanantey no du a. Cindey mo Irikoy n'i biney sandandi. 	 Bang chi a hita dia leh? Israel miten a zon uh a mu kei uh. Telten bel a mu uh, a dangte tengteng a nanggawpta uhi.


Zama haciika Hirodus* da Bilatos Buntus margu birno wo ra, ngey nda dumi cindey da Israyla jama, ka gaaba nda ni tamo Yesu kaŋ ni daŋ. 	 Hiai khua ah na Sikha Siangthou, na thaunilh Jesu tungah, Herod leh Pontia Pilat toh, Jentelte leh Israel mite toh a kikhawmta uhi.


Za a go sanno ra i se, kala diya zumbu ka kaa a do. Bonkoono ne: «Guna, masiiba wo, Rabbi do no a fun. Ifo no ga naŋ ya ye ka Rabbi batu.» 	 Huan, hichi-a amau a houpih san laiin ngaiin, a mi sawl a hongtung suka; huan, kumpipan, Ngaiin, hiai thil hoih lou TOUPA honsawl ahi; TOUPA bangdingin ka hungaih lailai dia? achi a.


Amma Naaman, Suriya bonkoono wonkoyo, boro bambata no a windi koyo jine, darzakoy mo no, kaŋ a do mo no Rabbi na Suriyancey no zaama, nga ya wongu wongaari mo no -- amma jiraykooni no. 	 Suria kumpipa sepaih heutu Naaman bel Toupan Suriate humbitpaa a zat sek jiakin, a pu ngaihin thupi leh mi zahtakhuai tak ahi a; amah bel mi hat hangsan ahi nalai a, a phak na a.


Yasuwa biya ka tun susubay za nda hinay ka jama margu ka ziji, nga nda Israyla arkusey. I go borey jine ga koy Ayi. 	 Huan, Josua jingkhangin a thoua, mipite a kaikhawma, huan, amah leh Israelte upate mipite maah Ai kho lamah a hoh tou ua.


Sita hayyaŋo banda Adamu jirbey jiiri zangu ahakku no. A ye ka izeyaŋ hay, alboro nda wayboro. 	 Huan, Seth a neih nungin Adam kum za giat a dam laia: tanu leh tapate a nei nawn lai hi.


Amma jama cindo, a n'i daŋ nga kayne Abisay kambe ra. Ngey mo na daaga sinji ka guna Amon izey do haray. 	 Huan mi dang tengteng bel a unaupa Abisai khut ah a koih veka. Amon suante sual dingin amau leng a kizalh uh.


Ni banda ga baa danga laabu gurayze cine. Ni ga yandi wayna kaŋay da wayna funay, azawa da dandi kambe haray laabo wo boŋ. Ni do mo, da ni banda bora do no i ga ndunnya dumey kulu albarkandi. 	 Huan, na suante leia leivui zahin a om ding ua, tumlam khawngah, suahlam khawngah, mallam khawngah, simlam khawngah na dalhjak dinga: huan, nangah leh na suanah khovela namchih anavak ding uh.


Jideyon binde konda jama haro do haray. Rabbi ne Jideyon se: «Boro kulu kaŋ na haro haŋ da deene, sanda mate kaŋ hansi ga te, ma woodin ye waani kuray fo. Yaadin mo no boro kaŋ sombu nga kangey gaa haŋyaŋo se.» 	 Huchiin mipite lui ah a pi suka: huan, TOUPAN Gideon kiangah, Ui banga a lei a tui liah thoh peuhmah atuamin koih jel inla, huchibang mahin kuna khukdina tui hip thoh peuhmah leng, a chi a.


Zama ay ga ni murteyaŋ daa da ni hanga sanda mo bay. Manti za ay gonda fundi araŋ banda hunkuna araŋ jin ka murte Rabbi gaa, sanku fa binde ay buuyaŋo banda? 	 Na helhat dan uh leh na paupendan uh ka thei hi; ngai un, tua ka hondam pih lai abawn TOUPA tunga hel naknak na hi ua; ka sih nung ngialin houh bangchiphetin a thupi de aw?


Koyne, a ga naŋ i ma no borey kulu se, ikayney da ibeerey, arzakantey da talkey, burciney da bannyey, i ma du seeda ngey kambe ŋwaarey gaa wala i sukutey gaa. 	 Huan mi tengteng, a lian a neu, a jawng a pha, sikha leh sikha lou, a khut taklam uah hiam, a tal uah hiam chiamtehna tuh piakin a om sak chiata;


Jiraykooni fo kaa a do k'a ŋwaaray ka sombu a jine ka ne a se: «Da ni yadda, ni ga hin k'ay hanandi.» 	 Huan, a kiangah phak a hongpaia, Na ut leh non hihsiangthou thei, chiin, ama ah khukdinin, a ngen ngutngut a.


Sohõ binde, ma si naŋ ay kuro ma mun ka mooru Rabbi moyduma, zama Israyla bonkoono fatta nga ma kuma ceeci se, sanda mate kaŋ cine i ga darfanda koli tondey ra.» 	 Huaijiakin ka sisan TOUPA muh phak louhin leiah luang kei heh; vengkeng gem dinga tang khawnga mi a gamvak bang un Israel kumpipa uihik leltak zong dinga pai khia ei ve, a chi a.


Boro boobo mo n'a cimandi noodin. 	 Huan, huaiah mi tampiin amah a gingta ta uh.


Zama Rabbi araŋ Irikoyo ya koyey kulu Irikoyo no, bonkooney kulu Bonkoono mo no. Koy Beeri no, Hinkoy kaŋ ga humburandi, kaŋ si te baar'a-baar'a, a si me-daabu ta mo. 	 TOUPA na Pathian u lah, pathian te Pathian, heutute Heutu, Pathian thupi tak, hat tak, kihtakhuai tak, kuamah deihsaktuam neiloua, golhna leng la ngeilou lah ahi ngala.


Sohõ ay fundo go taabi ra. Ifo no ay ga ne? Wala ay m'ay Baaba ŋwaaray a m'ay faaba saaya wo gaa no? Amma woodin sabbay se no ay kaa saaya wo gaa! 	 Tun ah ka kha a mangbang hi; bang ka gen dia? Pa, hiai hun lakah honhondam in, ka chi dia hia? Chi lou e. Hiai dinga tu tana na om hiing a.


I ma efod kwaayo te mo da wura, da silli suudi nda suniya nda iciray, lin baano taafe gaa, gonitaray goy. 	 Huchiin dangkaeng, dum, sandup, sanau leh puanmalngat koih koptahin, hoih taka bawlin, siampupuan a bawl ding uh.


Musa ne: «Ya ay Koyo, ay ga ni ŋwaaray, ma donton boro kaŋ ni ga donton.» 	 Huan, aman, Aw Toupa, sawlin, kon ngen hi, na sawldingpa khutin, a chi a.


Boro kaŋ go fari ra mo ma si ye banda ka nga taafe sambu. 	 huan, lou-a om a puan tuh dingin kik nawn kei heh.


Sanda Rabbi Irikoy, Kundeykoyo nooya. Rabbi no ga ti a maa beero. 	 Huaijiakin nang na Pathian lam nga in; chitna leh vaihawmna kemin, na Pathian ngak nilouhlouhin.


Bani izey, zangu iddu nda waytaaci cindi hinka no. 	 Bani tate, za guk sawmli leh nih.


Waato din gaa no i ne: « Wa kaa, iri ma me haw dabariyaŋ te Irimiya boŋ, zama sikka si asariya si daray alfaga se, saaware si daray laakalkooney se, sanni mo si daray annabey se. Wa kaa, iri m'a kar da deene, iri ma si ye ka laakal ye a sanni baa afolloŋ gaa koyne.» 	 Huan, amau, Kisa un, Jeremia i sawm ding uh, siampu akipan lah dan a dai sin ngal keia, mi pil a kipan lah thudot a dai sam kei ding, jawlnei akipan lah thu a dai sam kei ding hi. Kisa un, i gense gawpgawp ding ua, a thu mawngmawng i limsak kei ding, a chi ua.


Kal a to hal a na Dawda nda Dawda tamey kulu catu nda tondiyaŋ, jama kulu nda wongu borey kaŋ yaŋ go ce gaa, bonkoono kambe ŋwaaro da kambe wow gaa. 	 David suang in a deng a, kumpipa David sikhate tengteng leng: huan, mipi tengteng leh sepaih hangsan tengteng a taklam ah leh a veilam ah a om uh.


Ira Ikkes ize, Tekowa boro, Abiyezer Anatot boro, 	 Ira Teko mi Ikkes tapa, Abiezer Anatho mi;


Ay ga cimi ciiti ciya neesiyaŋ korfo, Adilitaray mo y'a te deedandiyaŋ hari. Gari ga tangari koruyaŋ nango haabu ka kaa, Hari-yaa mo ga tuguyaŋ nango yoole. 	 Vaihawmna diktat a tansakna khau dingin ka zang dinga, diktatna lah a ulumkhai dingin ka zang dinga, gialin kihumbitna juau thute lah a phiat mang vek dinga, tuiten lah bukna a tum ding.


Waato kaŋ a maa i ne Yesu, Nazara bora no go ga bisa, kal a soobay ka nga jinda sambu ka ne: «Ya Yesu, Dawda Izo, ma bakar ay se!» 	 Huan, Nazaret Jesu ahi chih a jak takin, Jesu, David Tapa, ka tungah zahngai ve, chiin, a kikouta a.


A go no, waati kaŋ wayna kaŋ hala kuba furo, kala feema kaŋ go ga te dullu nda danji beeleyaŋ mo gana ham farsimey game ra. 	 Huan, hichi ahia, ni tuma, khua a hongmialin, ngaiin, halzulna meikhu lunglung leh meisel kuang luahluah huai sa phelkhapte kala paipai a hongoma.


Koy guwa din binde zuru ka koy tugu Makkeda tondi guusu fo ra. 	 Huan, huai kumpipa ngate a taimang ua, Maked kokhuk ah a bu ua.


Dumi cindey toorey ra, i gonda wo kaŋ ga hin ka naŋ beene hari ma kaŋ no, wala? Beena binde ga hin ka buru hari sarre nga boŋ se no? Wala manti nin no, ya Rabbi iri Irikoyo? Woodin sabbay se binde no iri ga hangan ni se, Zama nin no ka hayey din kulu te. 	 Nam dang pathiante lakah vuah zusak thei a om uhia? ahihleh, vanin vuahpi a tungsak thei hia? aw TOUPA ka Pathian uh, huai pen nang na hi kei maw? hiai thil tengteng na hih ahi ngala, ka lamet uh nang na hi hi.


Zama da ni te yaadin, kulu i ga ni ize arey bare, i ma s'ay gana koyne. Amma i ma may de-koy waani yaŋ se. Yaadin gaa binde Rabbi bine ga tun ni se, a ga ni halaci mo da waasi. 	 Na tapate uh, kei hon juilaite pathian dangte biakna lamah a pi kawi mai dinguh; huan, TOUPA na tunguah aheh dinga, a honhihmang pah ding hi.


Jirbey kaŋ araŋ na laabo fintal din lasaabo boŋ, danga jirbi waytaaci, zaari fo kulu jiiri fo, yaadin no araŋ g'araŋ izefututara jare nd'a, sanda jiiri waytaaci nooya. Yaadin gaa no araŋ ga bay haŋ kaŋ no d'ay na banda bare _araŋ gaa__. 	 Gam na vaetkhiak ni zah uh, ni sawmli, ni khat tangin kumkhat jel, kum sawmli sung tak na tatlekna uh na thuak loh ding ua, huchiin ka tupdan ka hihlamdan na thei ding uh.


Handu iyyanta din jirbi way cindi guwanta hane, araŋ ma marga hanno te. Araŋ ma si goy kulu kaŋ ga taabandi te. Araŋ ma batu te Rabbi se hala jirbi iyye. 	 Huan, kha sagihna, ni sawm leh ni nga ni in kikhawmpi siangthou na nei ding ua; bang nna mahmah na sem ding uh ahi kei, TOUPA ding in ni sagih annkuang na lui ding uhi;


I si adilante ganandi hal abada, Amma boro laaley si goro laabo ra. 	 Mi diktat suan mang ahi ngeikei ding: himahleh mi gilou gamsungah a teng kei ding hi.


Doŋ day ay borey ma hangan ay se, Doŋ day Israyla ma dira ay fondey ra! 	 A melmate uh ka hihneu zokin, amau galte tungah ka khut ka lik ding hi.


I n'a hã ka ne: «Alfa, iri ga bay kaŋ ni goono ga hayey kaŋ ga saba ci no, ka dondonandi yaadin mo. Ni si baar'a-baar'a te, amma cimi no ni goono ga Irikoy fonda dondonandi nd'a. 	 Amau, a kiangah, Sinsakpa, diktakin thu na genin nahilh jela, kuamah khentuam louin chih taktakin Pathian lam thu na hilh jel ka thei uh.


Amiru Magadeyel, da Amiru Iram. Edom laabo amirey nooya. 	 Hausa Magdiel, hausa Iram. Hiaite Edom hausate ahi uhi.


Kala Isuwa faham kaŋ Kanaana ize wayey si kaan nga baabo Isaka se. 	 Huchiin, Esauin Kanan gam nungak ten a pa Isaak lung a hihkim uh chih a theita;


Taabi ra ni ce, ay na ni faaba mo. Ay tu ni se, tuyaŋo fun beene hirriyaŋ lunkey ra, Ay na ni si mo Meriba harey me gaa. (Wa dangay) 	 Ka mite aw, ngaikhia unla, ka hontheihsak bangin; Israelte aw, ka thu ngaikhe nuamle uteh aw!


Asaf baytu fo no. Daahir, Irikoy ya gomnikoy no Israyla se, Ngey kaŋ gonda bine hanante se no. 	 Pathian tuh Israelte tungah a nahoih ngei e, lungtang siangthoute tunga.


Wala laabu koy woofo no, kaŋ ga fatta ka kubanda laabu fo koy wongu ra, kaŋ a si goro ganda jina ka saaware nga boŋ gaa, hala nga kaŋ gonda sooje zambar way, a ga hin ka kubanda nga kaŋ ga kand'a gaa sooje zambar waranka? 	 Huan, kumpipa kuain ahia kumpipa dang dou dinga a kuan dingin, a masaa tu a, mi sing nih toh amah dou ding a hong tuh, mi sing khat toh a tuah ngam ding leh ding louh, mi dong lou ding?


Gaa no Fastos, waato kaŋ a saaware nda ciiti marga borey, tu ka ne: «Ni konda ni ŋwaarayyaŋo Kaysar do, ni ga koy Kaysar jine mo!» 	 Huan, Festain a vaihawmpihte a houpih kimvel nungin, Kaisar kiangah tun na tum viala, Kaisar kiangah na hoh mahmah ding, chiin a dawng hi.


I na Og mo wi, nga nda nga izey d'a borey kulu, kala baa afo mana cindi a se. Israyla izey mo n'a laabo ŋwa. 	 Huchi in amah leng, a tapate leng, hawi himhim neilou in a mite tengteng toh a that ua; a gam a luahsak uh.


Beriya izey mo maayey Heber da Malciyel, Birzayt baaba. 	 Huan Beria tapate, Heber, Malkiel, Birzaith pa.


Ni g'ay sambu k'ay kaarandi haw boŋ, Ni ga naŋ ay ma yangala hari haw beeri ra. 	 Huihah non domkang tou a, huai tungah na hontuang sak; huan huih ah non lumlet let hi.


I n'i margu mo ka cilla way cindi hinka toonandi nda sayir buuru guwa din patarmey kaŋ i ŋwa ka cindi. 	 Huchiin, a luak ua, barli-buh tanghou phel nga nete nek bang nentein bawm sawm leh nih a hihdim uhi.


Amma Amnon gonda coro fo kaŋ maa Yonadab, Dawda beero Simeya ize no. Yonadab wo mo, boro no kaŋ ga caram gumo. 	 Himahleh Amnon in lawm a nei a, a min Jonadab ahi, David unaupa Sime tapa ahi: Jonadab mipil gitlouhpil tak ahi.


da silli suudi da suniya nda iciray, da lin* baano taafeyaŋ mo, da hincin hamni taafeyaŋ, 	 Leh puan malngat dum, sandup, leh sanau leh hoih, kel mul,


Sanno kaŋ fun Rabbi do ka kaa Irimiya do neeya: 	 Jeremia kiangah TOUPA akipan thu hongtung,


Zama danji fun beena ra kaŋ na sooje waygu jine funa hinka din ŋwa, da ngey sooje waygey i banda. Amma sohõ ni ma naŋ ay fundo ma ciya gaakuri hari ni jine.» 	 Ngaiin, van akipan mei a hongkia a, sepaih sawmnga heutute nih a heute sawmnga utoh nakang mang ta ua; kei hina a hihleh na mitmuhin hong manpha leh aw, chiin a hon ngen a.


Obal, Abimayel, Seba, 	 Huan Ebal, Abimael, Seba;


Ni binde ma si adduwa te dumo wo se, ma si hẽeni wala gaara tunandi i se, zama ay si maa i se waati kaŋ i ga hẽ ay gaa i masiiba alwaato ra. 	 Huaijiakin hiaite thumsak kenla, amau dingin ngetna hiam aw hiam suah sam ken; a buai hun chiang ua a hon sap uh leh ka ngaikhe sin ngal keia.


Waato din gaa ay na foori nda haari saabu, zama hay kulu si no kaŋ ga bisa boro se beena cire, kal a ma ŋwa, a ma haŋ, a ma maa kaani. A ma soobay ka te yaadin nga goyo ra a fundo jirbey kulu ra kaŋ Irikoy n'a no beena cire. 	 Nek leh, dawna, vualnuama om kan, ni nuaia mihingin thil hoihjaw a neih louh jiakin, vualnopna ka phat hi: Pathianin amah ni nuaia a piak a damsung ni tengtenga a sepgimna ah amah toh a om gige ding ahi ngala.


Bariyey kaŋ yaŋ go Suleymanu se, Misira no i ga fun d'ey kuru-kuru. Bonkoono dillaŋey no ga kand'ey, kuru fo kulu nda nga hayo. 	 Huan, Solomon neih sakolte Aigupta gam akipana hontolh khiak ahi; huan, kumpipa sumsinmiten huaite a honhonin a nakhak jel ua, a hona lei jel ahi.Aigupta gama kangtalai dangkachi sekel za guk jelin a hihtung sek ua, huan, sakol dangkachi sekel ja leh sawmnga jelin: huchibang mahin Hitte kumpipa tengteng leh Suria kumpipate leng a hihtun sak sek uhi.


Rabbi na Suleymanu beerandi gumo, Israyla kulu go ga di woodin. A n'a no koytaray da darza kaŋ dumi koy kulu kaŋ n'a jin Israyla ra mana du a cine. 	 Huan TOUPAN Solomon Israelta tengteng mitmuhin nakpitakin a hihthupi a, Israel gam a maa kumpipate lakah kuamahin a tan ngei-louh uh, kumpipa hihna thupi mahmah a tangta hi.


A go no mo, alwaato din ra, kaŋ Abimelek da nga wongu koyo Fikol salaŋ da Ibrahim. I ne: «Irikoy go ni banda hay kulu kaŋ ni ga te ra. 	 Huan, hichi ahia, huailai khawngin Abimelek leh a sepaih pawl heutu Phikolin Abraham kiangah, na thil hih peuh Pathian na kiangah om jeljela:


Ifo no iri ga ne binde? Asariya wo zunubi no? Abada! Mate n'ay ga te ka bay zunubi gaa, da manti asariya? Sanda, da asariya mana ne: «Ni ma si bini», doŋ ay si bay biniyay gaa. 	 Bang i genta dia leh? Dan khelhna hia? Hi lou hial. Himahleh, dan jiaka theih hi keileh, khelhna theilou ding hi ing a; danin, eng ken, chi kei leh, eng chih theilou ding hi inga.


Kaari ay! Zama ay ciya sanda boro kaŋ go ga kaydiya nafa margu-margu, Sanda reyzin* heemar nafa koobuko cine. Reyzin* fafa si no koyne kaŋ i ga haŋ, Jeejay boŋ-jina si no mo kaŋ ay bina ga laami. 	 Ka tung gikna mai e: nipi thei a sek khawm hun laia om bang leh grep loh hun laia grep maiah loh ding bang lah ka hi ngala: gah bom nek nek ding a om kei; ka hinnain theipi min masa a lunggulh hi.


Waato kaŋ Yesu fun hiyo ra, sahãadin-sahãadin boro fo kuband'a kaŋ gonda follay, a goono ga fun saarayey ra. 	 Huan, longa pat a pawt nungin mi khat, dawi nin pai, han akipana hongpawtin amah a natuak pah a


Amma Yerebowam na gumandi ize fooyaŋ daŋ i ma koy i banda hala ngey wo, Israyla go Yahuda jine, gumandi izey mo go Yahuda banda. 	 Himahleh Jeroboamin a nunglam uah a guktan saka: huchiin Judate malam ah a om ua, guktanmite a nunglam a om uh.


Ni na farhã daŋ ay bina ra kaŋ ga bisa i waney waati kaŋ cine i ntaaso d'i reyzin* harey ga baa gumo. 	 Khamuang takin ka lum dia, ih leng ka ihmu ding: TOUPA, nangmah mah ahi kei kia a leng bit taka honom sak gige.


Kaleb wahay fo Maaka na Seber hay, da Tirhana. 	 Maaka, Kaleb meiin, Seber leh Tirhana a neia.


I na Baal cinaro bagu, i na Baal windo mo bagu k'a ciya salanga hala ka kaa sohõ. 	 Huan, Baal suangphuh a chimsak ua, Baal in a hihsia ua, dailenna in dingin a zangta ua, tutanin a zang lai uh.


Yotam kani nga kaayey banda, i n'a fiji mo Dawda birno ra. A izo Ahaz te bonkooni a nango ra. 	 Huan, Jotham bel a pi leh pute kiangah a ihmu a, David khopi ah a vui uhi: huan a tapa Ahaz a sikin a lalta hi.


Zama guna, ay ga hawji fo tunandi laabo ra kaŋ baa si nda darantey, a si wo kaŋ yaŋ say-say mo ceeci. A si ngey kaŋ ceeri saajaw hal i ma yay, a si baanikooney kuru mo, amma a ga inaasey hamey ŋwa. A m'i ce camsey dagu ka kaa. 	 Ngaiin, gamsunga belamchingmi bawl khe ding lah ka hi ngala aman satkhiaka omdingte a veh kei dia, delh jaka om dingte leng a zong sam kei dia, satkeha omte leng a hihdam sam kei ding, a hoih leng a vak sam kei dia, himahleh a thau sa a ne dinga a chinte nangawn uh a tolsak ding hi.Belamhonte nusia belamchingmi phat tuamna bei tung a gik hi; A ban tung leh a mit taklam tungah namsau a om ding; a ban a go siang keuhkeuh dia, a mit taklam a mial bikbek ding! a chi a.


A goono ga daabu mo da sedre kataakuyaŋ beene, i fu-fu-izey se beene, kaŋ yaŋ goono ga dake ganji waytaaci cindi gu boŋ. Sasare fo kulu gonda ganji way cindi gu. 	 Huan, huai bel khuama kinga dantan sawmli leh nga tung lamah sidar singphela khuh ahi; vual khat ah sawm leh nga jel.


Yaadin no araŋ ga te ka Israyla izey fay da ngey ziibo, hal i ma si bu ziibo sabbay se sanda mate kaŋ cine i n'ay Irikoyo nangora kaŋ go i game ra ziibandi. 	 Hichi bang in Israel suante a nitna ua kipan na hih tuam ding uh ahi, a lak ua ka biakbuk a hih buah khak chiang ua leng a nitna ziak ua a sih louhna ding un.


Amnon sakulla mo nga waymo Tamar sabbay se hala arwaso sinda baani, zama se wandiyo no. Haya wo kaa ka sandi Amnon se da mate kaŋ nga ga du ka hay fo kulu te a se. 	 Huchi in Amnon bel a sanggamnu Tamar ziak in a buai mahmah, a chi a nata a; amah lah nungak siangthou ahi ngal a; a tung a thil banghiam hih lah Amnon adia haksapi ahi.


Rabbi na Misirancey biney bare i ma konna nga borey, I ma hiila te nga tamey se. 	 A mite ho dingin a lungtang uh a lehngatsaka, a sikhate tunga lepchiah taka hih dingin.


A salaŋ i se nga waddey saawara boŋ ka ne: «Ay baaba na jaraw tiŋandi araŋ boŋ, amma ay wo g'a tonton. Ay baaba na araŋ gooji nda barzuyaŋ, amma ay wo g'araŋ gooji nda daŋyaŋ.» 	 Tangvalte hoihsak bangin, Ka pan na hakkol uh anagiksaka, ken na hakkol uh ka behlap lai sin, kapan jepnain a honna sawi seka, ken ahihleh aikamin ka hon sawi sin ahi, a chi a.


Natan ne Dawda se: «Nin no ga ti bora din! Rabbi, Israyla Irikoyo sanno neeya: Ay na ji soogu ni boŋ, ni ma ciya bonkooni Israyla boŋ. Ay na ni kaa mo Sawulu kambe ra. 	 Huchi in Nathan in David kiang ah, Nangmah na ka, TOUPA, Israelte Pathian in hichi in a chi, Israelte kumpipa ding in sathau ka honnilh a, Saula khut a kipan in ka hon honkhia a;


Israyla bonkoono ne: «Wa Mikaya sambu ka ye nd'a kwaara koyo Amon da bonkoono izo Yowas do. 	 Huan, Israel kumpipan, "Mikai pi unla, khopi heupa Amon leh kumpipa tapa Joas kiangah paipih nawn un";


Boro kaŋ kamba fahamay fondo gaa ga du nangu buukoy jama ra. 	 Theihsiamna lampi lampi akipan vak mang mi misite kikhopna ah a khawl ding.


A ma fitilley hanse wura zalla fitilla suntulo gaa Rabbi jine duumi. 	 TOUPA maah khawnvak koihna siangthoutak tungah khawnvakte koih hoih jel heh.


Boro kaŋ n'a seeda ta, bora din tabbatandi kaŋ Irikoy ya cimikoy no. 	 A thu theihsak taksangin, Pathian mi diktat ahi, chih a kipsak hi.


Haciika, ay ga ne araŋ se, boro fooyaŋ goono ga kay ne kaŋ yaŋ si buuyaŋ taba baa kayna kala nd'i di Boro Izo goono ga kaa nga koytara ra.» 	 Chihtaktakin ka hon chi ahi, hiai a dingte a khen tuh, Mihing Tapa a gam a hongpai a muh ma siah uh, sihna chiamlou hial ding a om uh, a chi a.


A ye ka dira ka koy ka te adduwa, a go ga salaŋ doŋ sanney cine. 	 Huan, a vahoh nawna, a thugen ngei genin a thum nawna.


Waato din mo no iri n'a kwaarey ŋwa, ka kwaarey kulu mallaka, alborey da wayborey da zankey mo. Iri mana baa boro folloŋ naŋ. 	 Huan, huai lai in a khua tengteng i la ua, huai khuate a mihing tengteng, numei leh a ta neu chikchikte uh tan in i hihmang vek ua, hawi mahmah i neikei ua:


Ay ga salaŋ a se no me-da-me sanda taray kwaaray, manti nda kubay sanni bo. A ga di Rabbi alhaalo mo. Ifo se no araŋ mana humburu ay tamo Musa ciinayyaŋ?» 	 Amah toh jaw paukamin thuguk om louin teltakin ka kihou ding ua; TOUPA mel leng a mu ding; huaijiakin ka sikha Mosi bangchidana gense ngam na hi ua? a na chi a.


Yaa no bonkoono ci: Wa si ta Hezeciya m'araŋ halli, zama a si hin ka araŋ faaba bo. 	 Kumpipan hichiin a chi, Hezekia khemin om nuam dah un; aman lah a honhumbit thei sin ngal keia;


Zama manti wayna funay, manti wayna kaŋay, Manti mo dandi kambe haray no beeray ga fun bo, 	 Pathian tuh vaihawmpa ahi jaw: Aman khat a niamsak a, khat a sangsak jel hi.


Waato kaŋ boro wayo maa sanney din, i dukur nya ize hinka din se. 	 Huan, sawmte'n tuh huai a na jak un unau nihte tungah a hehta ua.


Woodin yaŋ kulu ra, Man wo kaŋ mana bay kaŋ Rabbi kamba no ka woodin goy? 	 Hiaite tengteng ah, TOUPA khutin a hihkhin chih kua ahia theilou?


Nehemiya Hakaliya izo baaro neeya: A ciya, Sisleb hando ra, jiiri warankanta ra, ay go Susan faada ra. 	 Hakalia tapa Nehemia thute. Kisleu kha, kum sawmnihna kuma, Susan inpia ka omin, hichi a honghi a.


Waati kaŋ a ga bisa kulu, a g'araŋ di, Zama susubay ka koy susubay no a ga bisa, Cin gaa, zaari gaa, Baaro fahamay sinda hay kulu kala humburkumay.» 	 A luan suak peuhmah chiangin nou a honla jel ding; a jingsang a jingsangin, sun leh janin, a luang suak sin ngala; thukhah omdan theihsiam lah thil mulkimhuai ngen ahi ding. chiin.


Amma ay goono ga fongu hayey wo hal ay goono ga beeje sinji: 	 Hiai ka thei thaka, huaijiakin lametna ka nei.


Goobu kaso mo ga hima a se bari subu, Yaaji kungayaŋ g'a haarandi no. 	 A nakvangte akipanin meikhu a pawta, hal siangna bel leh chiklak loupa kang akipan bangin.


Ay du beeray, ay tonton gumo ka bisa borey kulu kaŋ yaŋ n'ay jin Urusalima ra. Ay laakalo mo man'ay taŋ. 	 Huchiin Jerusalema ka maa omte tengteng sangin ka thupiin, ka pung jaw a: ka pilna leng ka kiangah a om gige a.


Hay kulu kaŋ fawakoy ga neera, araŋ m'a ŋwa. Araŋ ma si hãayaŋ kulu te bine lasaabu fonda ra. 	 Sa dawla a juak peuhmah uh sia leh pha-theihtheihna jiakin bangmah dong louin ne mai un.


Wa sartiyaŋ sambu k'i toonandi Rabbi araŋ Irikoyo se. Borey kulu kaŋ goono g'a windi ma kande fooyaŋ hari nga kaŋ to i ma humbur'a se. 	 Aman lalte kha a sat khe ding a; amah tuh leia kumpipate adingin a kihtak huai ahi.


Hanantey ma zamu darza ra, I ma soobay ka baytu mo farhã sabbay se ngey daarijey boŋ. 	 Mi siangthoute tuh thupina ah kipak takin om uhenla: a lupna tunguahte nuamin lasa uhen!


Woodin yaŋ kulu, i n'i gar hantumante asuli lasaabuyaŋ tirey ra, Yahuda bonkoono Yotam da Israyla bonkoono Yerobowam zamana ra. 	 Hiaite tengteng Juda Kumpipa Jotham damlai leh Israel kumpipa Jeroboam damlaiin a khangthutein simin a om vek uhi.


Nga kaŋ ga cimi ciiti kayandi borey kaŋ yaŋ go kankami ra din se, Nga no ga ŋwaari no harayzey mo se. Rabbi ga hawantey feeri ka taŋ. 	 Nuaisiaha omte adinga vai a hawm saka, gilkialte kiangah an a pia. Hentate Toupan a suaktasak hi;


Ya Irikoy, doŋ day ni ma boro laaley wi! Ya araŋ borey kaŋ goono ga kuri mun, Wa gana ka fun ay gaa. 	 Pathian aw, mi gilou-saloute na thah ngei dinga; huchiin sisan suah hat miten honpaisan ding.


Amma saaya kaŋ a di wo kaŋ sinda gaabi no, a si i sinji. Yaadin gaa londibuuney ciya Laban wane yaŋ, gaabikooney mo ciya Yakuba wane yaŋ. 	 Ahihhangin gan a hat kei leh, a koih kei jel: huchiin a nou hat lou deuhte jaw Laban a ahi jela, a hat deuhta bel Jakob a ahi jel hi.Huchiin, Jakob nakpiin a hongpung a, ganhon hon thupi tak, sikhanute, sikhapate, sangawngsaute, sabengtungte a neita hi.


To. Ni ga lordey* bay kaŋ ne: ‹Ni ma si boro wi, ni ma si zina, ni ma si zay, ni ma si tangari seeda te, ni ma si zamba, ni ma ni baaba nda ni nya beerandi.› » 	 Thupiakte khawng na thei vo oi - Tual that ken, Angkawm ken, Gu ken, Hek ken, Khem ken, Na nu leh na pa pahtawiin, chih khawng, a chi a.


Sohõ binde, baa kaŋ ni faaji ni baaba kwaara se, ifo se no ni n'ay toorey mo zay? » 	 Huan, na pa in na ngaih mahmah tak jiakin, pai ut hi tawk lechin zong, bangdia ka Pathian te hon guksak na hia? achia.


da fu-izey game ra kambe kar waranka wane no, Fu Beero windanta kuray kulu. 	 Inpi suanglep vum leh huang sung dantante kikal a kimin tong sawmnih a ja ahi.


Ay ga tun ka koy ay baabo do. Ay ga ne a se: Ay baaba, ay na zunubi te Irikoy kaŋ go beena ra se da ni se mo. 	 Ka thou dinga, ka pa kiangah ka pai dinga, a kiangah, Pa, vana tungah leh nangmah mitmuhin thil ka hihkhial; na tapaa seh tak ka hitakei hi;


In da nya-izey kulu kaŋ go ay banda, iri ga Almasihu* margey kaŋ yaŋ go Galatiya laabo ra fo. 	 Leh ka kianga unau om tengtengten, Galatia gama saptuamte kiangah:


Saaya din binde Asa futu bora kaŋ ga fonnay se. A n'a daŋ kasu, zama haya din sabbay se no a dukur a se. Koyne, Asa na boro fooyaŋ mo kankam alwaati woodin ra. 	 Huchiin, Asa bel jawlnei tungah a heha, suangkulhah a khumtaa; a thu gen jiakin a heh mahmah mai hi. Huan Asain mi khenkhatte leng a simmoh behlap lai hi.


A fatta a do mo ka meyo daabu nga nda nga izey boŋ. I kande a se kulbey, a dooru. 	 Huchiin akiang a pan a paita a, amah leh a tapate toh kong a kikhak khum ua; amau belte a hon la ua, aman ana thun jela.


Borey marga goono ga kankam a gaa, kal a sintin ka ne: «Zamana wo izey, boro yaamoyaŋ no. I goono ga alaama ceeci, amma i si alaama cabe i se kala day Yonana* wane. 	 Huan, mipite a kiangah hongkikhop lai un, Jesun, Tulai khangthakte jaw khangthak gilou ahi uh; chiamtehna a zong ua; himahleh Jona chiamtehna chih louh a kiang uah chiamtehna himhim piak ahi kei ding.


Musa binde tun, nga nda nga zanka Yasuwa. Musa kaaru mo Irikoy tondo boŋ. 	 Huan Mosi a thoua, a nasem Joshua leng: huchiin Pathian tangah Mosi a hohtouta hi.


Ma si salaŋ saamo hanga ra, Zama a ga donda ni sanney laakalo. 	 Mi hai jakin thugen ken, na thute pilna lah muhsit ding ahi ngala.


Yaa no Rabbi ci: A go, hari boobo no ga tun azawa kambe haray, Kaŋ ga ciya gooru kaŋ gonda hari-yaa*. A ga bambari laabo da hay kulu kaŋ go a ra boŋ, Da gallo nda ngey kaŋ goono ga goro a ra boŋ. Alborey ga jinde tunandi, Laabo ra gorokoy kulu ga baray mo. 	 TOUPAN hichiin a chi: Ngai un, mal akipanin tui a hongkhang hi, a kuang dimin a luang let ding; Gam a tum dinga, a sunga om tengteng toh, khopi leh a sunga tengte leng; mite a kap ding ua, gama mi tengteng a mau tuaituai ding uh.


Dawda binde na diyayaŋ donton Is-boset, Sawulu izo do ka ne: «M'ay no ay wando Mikal, kaŋ ay n'a suuji bana nda Filistancey jofolo kuuru zangu.» 	 Huan, David in Saula tapa Is-boseth kiang ah, Philistia mite zekvun za khat a ka lei ka zi Mikal hon pia in, chi in mi a sawl a.


I ga boro laalo zeeri nga goy laala ra, Amma adilante gonda tuguyaŋ do nga buuyaŋ hane. 	 Mi gilou a gilou hihnaa paih lutin a oma: himahleh mi diktatin a sihna ah lametna a nei hi.


Ay g'a tondi kuukey toonandi d'a waney kaŋ i wi. Ni tudey boŋ, da ni goorey ra, hala nda ni hari zurey kulu meyey gaa, borey kaŋ takuba guuru ga kaŋ. 	 A tangte amah mi thahtein ka dimsak ding: na tangte ah, na guam leh na luiguam kuakte ah namsau a thahte a puk phengphung ding uh.


Zama ay si waani mate kaŋ boro ga me-kaanay sifaw te d'a. Da yaadin mo no, Kal ay Takakwa m'ay hibandi sahãadin-sahãadin. 	 Maitangphatna minte piak ding ka thei ngal keia; huchilouinjaw kei a honla zok ding hi.


Ize kayney, w'araŋ boŋ gaay toorey gaa. 	 Naute aw, milim lakah kihemkhia un. Amen.


Za kaŋ hayey din kulu ga halaci yaadin cine, boro woofo yaŋ dumi no a ga hima araŋ ma bara goray hanna ra da Irikoy ganayaŋ ra, 	 Tua thilte tuh huchibanga mangthang vek ding uh ahi chih na theih un, omdan siangthou leh Pathian limsakna lamah mi bangchi bang hi ding na hi ua,


Aser kunda ra, zambar way cindi hinka; Naftali kunda ra, zambar way cindi hinka; Manasse kunda ra, zambar way cindi hinka; 	 Aaher chi akipan sing khat leh sangnih; Napthali chi akipa singkhat leh sangnih; Manassi chi akipan sing khat leh sangnih;


Amma alwaato kaŋ Hirodus bu, kala Rabbi malayka bangay Yusufu se koyne Misira laabo ra ka ne: 	 Himahleh Herod a sih nungin, ngaiin, Toupa angel Aigupta gamah Joseph kiangah a mangin a kilaka.


Lidda nda Saruna gorokoy kulu di a, i bare mo ka kaa Rabbi do. 	 Huan, Lidda khua leh Saron phaia omte tengtengin Ainisi a mu ua, Toupa lam a nga duam uhi.


Ni ma sasabandiyaŋo do te da wura kaŋ ga hanan, kaŋ salleyaŋo kambe kar hinka nda jare no, a tafayyaŋo mo kambe kar fo da jare no. 	 Huan dangkaeng takin chitna tutphah na bawl ding: huaia dunglam tong nih leh a kim ahi dinga, huaia vailam tong khat leh a kim ahi ding.


I baabo Israyla ne i se: «D'a tilas, yaadin gaa mate kaŋ araŋ ga te neeya: araŋ ma sambu iri laabo wane hay fo caadante araŋ jeejay ra ka kond'a bora se fooyaŋ hari. Wa konda zawul* kayna da yu kayna, da turaare jinay da yaazi da damsi da amand*. 	 Huan, a pa uh Israel in, a kiang uah, huchibang a hih vanglak leh hichiin hih un; na seng un hiai gama thil hoih khenkhat singnai damdawi te, khuaiju te, namtui banghiam te, Murra te, theihawksak te, makha te, neukha chiat in huai mi adingin kipahman dingin tawi suk un.


Handu iyyanta jirbi waranka cindi hinzanta hane no a na jama sallama i ma koy fu. I goono ga farhã ka bine kaani te gomno kaŋ Rabbi cabe Dawda se din sabbay se, da Suleymanu, d'a jama Israyla mo se. 	 Huan, kha sagih na ni sawmnih leh ni thum niin mipite a kikhensak a TOUPAN David leh Solomon leh a mi Israel te tung a ahoih na a lat sak jiak in nuamsa tak leh kipak tak in mite a in lam uah apai ta uhi.


Yaadin no Almasihu mo. Manti nga no ka nga boŋ beerandi nga ma ciya alfaga beeri bo, amma Irikoy kaŋ salaŋ a se ne: «Ni ya ay izo no. Hunkuna no ay na ni hay.» 	 Huchibang mahin Kris leng Siampu Lianpena bawldingin amaha kihihthupikei hi, Nang jaw ka Tapa na hi a, tuniin, ka honnei khia, chia, a kianga genpan a hihthupizota hi;


Yahuda hirro gaa, wayna funay ka koy wayna kaŋay kambo ga ti laabu sarga kaŋ araŋ ga no, kambe kar zambar waranka cindi gu a tafayyaŋo gaa, a salleyaŋo gaa mo laabu toorimi fo deedandi, sanda wayna funay ka koy wayna kaŋay kambo, nangu hananta mo ga bara a bindo ra. 	 Judate tan toh a kigiin suahlam leh tum lam sang ah, thilpiak na lat ding uh a vai tong sing nih leh sang nga ahi dinga; a dung suahlam leh tumlam sangah tan dang bang mahin ahi a, a laia mun siangthou omin.


Sahãadin-sahãadin mo, cino ra, nya-izey na Bulos da Sila donton i ma koy Beriya kwaara. Ngey mo, waato kaŋ i to noodin, i furo Yahudance diina marga fuwo ra. 	 Huan, unauten ajan ajanin Beria khua ah Paula leh Sila a hohsak pah uh; huailai a vatun un Judate kikhopna in ah a lut ua.


Ngey no ga di Rabbi goy, D'a dambara goyey teeku guusuyaŋey ra. 	 Huaiten TOUPA thilhihte leh, tui thupi-a a thillamdang hihte a mu jel uhi.


Yaadin cine no i na laabo fay ngey game ra d'a zama ngey ma gana a ra. Ahab na fondo fo gana nga hinne, Obadiya mo na fondo fo gana nga hinne. 	 Huchiin gam tot suak ding a kihawm ua: Ahab pen amah kia in lampi dangah a paia, huan, Obadia pen amah kia in lampidangah a pai hi.


Azel mo gonda ize aru iddu. I maayey neeya: Azrikam, Bokeru, Isumeyla, Seyaraya, Obadiya, da Hanan. Woodin yaŋ kulu Azel izeyaŋ no. 	 Huan Azelin tapa guk a neia, a min uh hiaite ahi; Azrikam, Bokeru, Ishmael, Searia, Obadia, Hanan. Hiaite tengteng Azel tapate ahi uh.


Amma nin, ya Rabbi, Koy Beero, Ni ma gomni te ay se, ni maa sabbay se. M'ay faaba mo, Zama ni baakasinay suujo ga boori. 	 Himahleh, TOUPA Pathian aw, nang na min jiakin honhehpih inla: na chitna a hoih jiakin honhumbit in.


Amma d'i ne: ‹Wa ziji ka kaa iri do,› kal iri ma koy, zama Rabbi n'i daŋ iri kambe ra no. Woone wo, nga no ga te alaama iri se.» 	 Ka kianglam uah hongtou un, a chih uleh bel I hohtou dia: TOUPAN I khut ah amaute a honpia chih eia dingin chiamtehna ahi ding, a chi a.


Waato kaŋ i kaa ka to Mika windo gaa tak-tak, i na arwasu Lawito jinda bay. I kamba ka gana ka kaa a do. I ne a se: «May ka kande nin neewo? Ifo no ni goono ga te mo nango wo ra? Ifo no ka bara ni se ne?» 	 Mika in kianga a om lai un Levi chi tangval aw a thei ua, huailam a vajuan ua, a kiangah, Hiaia honpi kua ahia? Hiai munah bang ahia na hih? Bangchiin hiaiah na tenga? a chi ua.


Alfa Eliyezar ma nga kambayze fo sufu zano kuro ra. A ma bare k'a say-say sorro iyye kubayyaŋ hukumo do haray. 	 Huan, siampu Eleazar in a khut in a sisan a la ding a, kihoupihna puan inn malam ah a sisan sagih vei a theh ding.


Oho, a wasa day talibi se a ma ciya danga nga alfaga cine, tam mo danga nga koyo cine. Zama hala day i ne windikoy se Baalzabula*, sanku fa a windo borey! 	 Nungjui tuh a heutu banga a hongom leh, sikha tuh a pu banga a hongom tuh a hun e. In neipa bawn, Beelzibul a chih uleh, a inkuanpihte tuh nak chihna tel un chia;


A ne nga mo se: ‹Ni ma may kwaara gu boŋ.› 	 Huan, aman, amah kiangah leng, Nang leng kho nga tungah heutuin omin, a chi a.


Cin folloŋ ra iri hindiri, in d'a, iri boro kulu nga hindiro feerijo boŋ. 	 Huan, kei leh aman jan khat mang ke nei ua, mang khiakna tuam tuak ahi ka mat uh.


Amma Bulos ne i se: «Taray kwaaray no i n'iri goobu, ciiti kulu si. Iri go mo Romanceyaŋ, i n'iri daŋ kasu mo. Sohõ tuguyaŋ ra no i g'iri gaaray? Manti yaadin no! Amma kal i ma kaa ngey bumbey k'iri kaa taray.» 	 Himahleh, Paulain, a kiang uah, Rome khote ka hi ngal ua, ka siamna uleh siamlouhna uh theilouin vantang mitmuhin non sat ua, suangkulh ah na honkhum ua; tunah aguka hondelhkhe dek na hi vial u maw? ahi kei hial ding; amau mahmah hong uhenla hongpikhia uheh, a chi a.


Zama Rabbi Kundeykoyo ga zaari fo kosu kaŋ ga gaaba nda boŋbeeraykoy, da boŋ jareko, Da hay fo beeri kulu mo, k'i ye ganda. 	 Sepaihte TOUPA ni lah kingaisang leh kisathei tengteng tungah leh tawisanga om tengteng tungah a om sin ngala; huchiin, niamsakin a om ding uh:


Amma Rabbi sanno kaa Irikoy bora Semaya do ka ne: 	 Himahleh Pathian mi Semai kiangah TOUPA thu ahong tung a


I fonda ma te kubay, a ma te tansi mo, Rabbi malayka goono g'i gaarayyaŋo kankamandi. 	 Toupa angelin delh kawm jela, a lampi uh mial tak leh nal tak hi hen.


Manasse izey kunda marga jine bora ga ti Pedazur ize Gamaliyel. 	 Manasete heutu Pedazur tapa Gamaliel ahi.


Yahudancey mo n'a windi ka ne a se: «Kala waatifo no ni g'iri kaa baaru? Da ni ya Almasihu no, ma ci iri se taray kwaaray.» 	 Huan, Judaten hong-um pelpul ua, a kiangah, Bangtan ahia vanglaka nonbawl ding? Kris na hih leh, chiantakin honhilh in, a chi ua.


Yaa no Rabbi ci dumi woone wo se: Yaadin cine no i ga ba ngey ma kamba. I mana ngey cey gaay. Woodin se no Rabbi si yadda i se. Sohõ binde a ga fongu i taaley gaa, A m'i zunubey banandi te i se. 	 TOUPAN hiai mite tungtang ah hichiin a chi: Vakmang a ut nak ua, a kalsuan uh a kidek kei uh; huchiin TOUPAN amau a pom keia, a thulimlouhna uh a theigige ta dinga, a khelhna uh a gawt ding.


Oho, ni ma di ni haamey. Laakal kanay ma bara Israyla gaa! 	 A hi, na tute tuh na mu dinga! Israelte tungah khamuanna om hen.


D'iri goono ga borey seeda ta, Irikoy seeda ga bis'a gaabi gumo. Woone ga ti Irikoy seeda kaŋ a no nga Izo boŋ. 	 Mihing theihsakna bawn i san leh, Pathian theihsakna a thupi zo ngala; Pathian theihsakna tuh hiai ahi, Ka Tapa tanchin ka theisakta, chih ahi ngala.


Amma Sawulu du ka bay i me-hawyaŋo gaa. I goono ga birno meyey batu cin da zaari zama ngey m'a wi se. 	 Himahleh, aman a thutup uh a na theia. Huan, hihlum dingin kulh kong tengah a sun a janin a tang uh.


Noodin no iri bisa ka koy Filibi, kaŋ ga ti Masidoniya gallu sintina laabo din ra, Roma mayray fo no. Iri goro kwaara din ra ka te jirbi fooyaŋ. 	 huan, huai akipanin Phillippi khua ah ka pai ua, huai khua tuh Masidonia gam a khua khat Rome khua a mi pemte khua ahia, huai uk a kho poimoh pen ahi. Huai khua ni tam sim ka tamta ua.


A jinay jarekwa ne a se: «Haŋ kaŋ go ni bina ra kulu me-a-me, ni m'a te. Iri ma koy, ay go ni banda ni bina miila boŋ.» 	 Huan, a galvan tawipan a kiangah, na lungsima om bangtakin hihin: ngaiin, na lungsim bang geih ka lungsim ahi, a chi a.


Ay baakasina go araŋ kulu banda Almasihu Yesu ra. 	 Kris Jesua ka itna na vek ua lak ah om hen. Amen.


Baaru Hanna din se no Irikoy n'ay daŋ waazuko da diya da dondonandiko. 	 Huai tanchinhoih theisak dinga tangkoupihpa leh sawltak leh sinsaktu-a seh ka hi.


A ga furo mo laabu darzakoyo din ra. Boro boobo mo ga halaci, amma woone yaŋ ga faaba a kambe ra: Edom da Mowab da Amon izey gaabikooney do haray. 	 Gam thupi leng a lut dinga, huchiin gam tampi zohin a om ding hi; himahleh hiaite a khuta kipan suahtaksakin a om ding hi, Edom leh Moab leh Ammon tate hausapa.


Wayna go zaari bindi kaŋ i fatta. Amma Ben-Hadad goono ga haŋ hal a bugu bukkey ra, nga nda koyey, koy waranza cindi hinka din kaŋ yaŋ goono g'a gaa. 	 Huan, sun lai takin a vapawt ua, Benhadad leh kumpipate, amah panpihpa kumpipa sawmthum leh nihte bel huai bukta ah a na dawn kham ua,


Kaŋ Yesu na sanney din kulu ban, a ne nga talibey se: 	 Huan, hichi ahi a, Jesu'n huai thu tengteng a gen khit in, a nungjuite kiang ah,


Takuba goono ga tangarikomey ceeci, I ga ciya saamoyaŋ mo. Takuba goono g'a wane gaabikooni beerey ceeci, K'i sukurutandi mo. 	 Mi juautheite tungah namsau, mi hai a hongsuak ding uh: a galkap mi tungah namsau, a lunglel khin ding uh.


Wayna funay haray se kurna na Selemiya di. Gaa no i na kurne te a izo Zakariya se, saawarekoy kaŋ gonda laakal. A du azawa kambe haray kurne boŋ. 	 Huan suahlam adia aisan pen Selemi tungah a puka, Huan vaihawmmi pil tak, a tapa Zekaria adin ai a san ua, mallam pen amaha tuamin a puk hi.


Iri go kankami ra kambu kulu haray, amma iri mana motti. Iri laakal ga tun, amma manti hal iri ma laakal kaa beeja gaa. 	 Khat lam khat lama nehden in ka om ua, himahleh, ningkitelin ka om tuan kei uh; mangbangin ka om ua, himahleh ka lungke tuan kei uh;


kal araŋ ma kwaarayaŋ suuban. I ga ciya tuguyaŋ kwaarayaŋ araŋ se, hala boro-wi kaŋ mana haw k'a te ma zuru ka koy noodin. 	 Jordan lui na galkah ua Kanan gam na lut chiang un kihumbitna khua ding khua na seh ding uh ahi, tualthat kha mi taina ding in.


To, ma guna ka di. Hunkuna Rabbi na ni daŋ ay kambe ra tondi guuso ra. Boro fooyaŋ ne mo ay ma ni wi, amma ay bakar ni se. Ay ne mo: Ay s'ay kambe salle ay koyo boŋ, za kaŋ Rabbi wane suubananta no. 	 Huai kia leng ahikei, pa, en in, na puan mong leng ka tawi lailai; na puan mong ka tan theih ngala, ka hon hihlup louhna ah ka khut ah thil hoihlou leh tatlekna a om kei chih leh, ka hinna lak tumin hon zongzong lechin leng, na tungah ka khial kei chih thei teiteiin.


A ne a se: «Ay ya Betuwel kaŋ ga ti Milka ize kaŋ a hay Nahor se din ize no.» 	 Huan, aman, a kiangah, Bethuel, Milka tapa, Nahor adinga neihsaknu tanu ka hi, achia.


Haciika ay ga ne araŋ se: boro kulu si no kaŋ wayboro hay kaŋ ga bisa Yohanna baptisma* teekwa beeray. Amma kulu nda yaadin, bora kaŋ kayna d'i kulu beene koytara ra ga bisa Yohanna beeray. 	 Chihtaktakin, ka honhilh ahi, Numei suan lakah Baptispa Johan sanga thupijaw a suak ngei kei; himahleh vangama mi neu deuh leng amah sangin a thupizo ngal ua.


Annuhu jirbey kulu, jiiri zangu hinza nda waydu cindi gu no. 	 Huan, Enok dam sung tengteng kum za thum leh kum sawm guk leh kum nga ahia:


A ciya binde, saaya kaŋ cine alfagey kaŋ yaŋ goono ga Rabbi sappa sundurko jare fatta Urdun ra, alfagey ce taamey daganta ka jabo taamu, kala Urdun haro ye nga nangey ra, ka te bondayyaŋ sanda doŋ wano cine. 	 Huan, hichi ahi a, siampute, TOUPA thukhun bawm jawngte Jordan lui lai akipan a hongpawt ua, siampute kheten lei hul a sik takin, Jordan tuite a luan ngeina un a hongluang nawna, a ma mah bangin a kuang tengteng ah a luang let nawn juajua hi.


Guna, wayborey kulu kaŋ yaŋ cindi Yahuda bonkoono windo ra, i ga fatta nd'ey ka kond'ey Babila bonkoono mayraykoyey do. Wayborey din mo ga ne: ‹Ni amaana borey na ni fafagu hal i hin nin. Sohõ mo kaŋ ni cey tibi potor-potor ra, I na banda bare ni gaa.› 	 Ngaiin, Juda kumpipa ina numei omlaite tengteng Babulon kumpipa heutute kiangah piin a om ding ua, huai numeiten, Na lawm hoih hoihten a honkhem ua, a honzouta ua, na khe buannawia a tum takin a honlehngatsan ua, a chi ding uh.


Albarkante no boro kaŋ si boro laaley saawara gana, A si kay zunubikooney fondey ra, A si goro mo hahaaraykoy nangora ra. 	 Pathian limsakloute hoihsak banga om ngeilou-a, mi khialte lampi a leng ding lou-a, musitte tutphah a leng tu ngeilou mi tuh a hampha hi;


Waato kaŋ alfaga beerey da Farisi fonda borey maa misa kaŋ a te, kal i faham ka bay kaŋ ngey gaa no a go. 	 Huan, siampu lalte leh Pharisaite'n a gentehna thute a jak un amau tung thu a gen chih a theita ua.Huan, amah tuh mat a tum ua; himahleh mipite a kihta ngal ua, jawlnei a a sim jiak un.


A ga ba adilitaray da cimi ciiti. Ndunnya go toonante da Rabbi baakasinay suujo. 	 Diktatna leh vaihawmna dik a it naknaka; leitung Toupa chitnain a dim hi.


Wura, da nzarfu, da guuru-say, da guuru-bi -- i sinda me. Kala ni ma tun ka goy! Rabbi mo ga goro ni banda.» 	 Sim seng vual louh dangkaengte, dangkate, dalte, sikte leng; sual pah ngal maiin, TOUPA na kiangah om hen, a chi a.


ka ne a se: «Ma haggoy ni ma si ci boro kulu se. Amma ni ma koy ka ni boŋ cabe alfaga* se. Ma sargay no ni hanandiyaŋo sabbay se mate kaŋ cine Musa ci, zama a ma te i se seeda.» 	 Kuamah kianga bangmah gen lou dingin pilvang in; a hihhangin siampi kiangah vakilak inla, na kisiansakna dingin Mosi in thil a sehte lan in, a theihchetna ding un, a chi a.Himahleh, amah tuh a pawta, huai thu nakpi taka tangkoupihin a than jakta a; huchiin Jesu tuh a langtangin khua ah a lut theita kei a, gamdai mun khawngah a om zota; huan, mun teng apatin a kiangah mite a hong jel uh.


A muraadey go ga feeri waati kulu. Ni ciitey mooru a se beene hal a si du k'i fonnay. A yanjekaarey kulu, a ga me nyatte i gaa no. 	 A omdante tuh ckiklai peuhin leng a kip hima; na vaihawmnate tuh tunglam gamla pi-ah, a muh bat louhah, a om hi: Amah doute tengteng lah a nuihsan maimah ngala;


Babila bonkoono Nebukadnezzar n'ay ŋwa ka ban, A n'ay naan, a n'ay jisi danga kusu koonu cine. A n'ay gon sanda mate kaŋ dodo-beeri ga te cine, A na nga gunda toonandi da ay bine baakasinay harey, Gaa no a n'ay yeeri. 	 Hon gaita, Babulon kumpipa Nebukadnezzarin, hon hai jana, bel vuak lelin a honbawlta, gulpi bangin hon nawmvalhta, ka thil limten a gilpi a dimsaka, a honpai khe nawnta hi.


A te gunde ka hay ize alboro k'a maa daŋ Er. 	 Huchiin a gaia, tapa a neia; huan; Juda in amin dingin Er asa hi.


Kal ay di beene taji da ganda taji, zama beene sintina nda ganda sintina bisa, teeko mo si no koyne. 	 Huan van thak leh lei thak ka muta a: van masapen leh lei masapen tuh a beitak jiak un; huan tuipi leng a om nawnta kei hi.


A ga canda-canda nd'ay, Nga nda nga beera hino, wala? Abada! A ga hangan ay se no. 	 A thilhihtheihna letnain kei a honsel diam? Ii; himahleh kei a honlimsak ding hi.


Boro kaŋ na laala duma ga mursay wi, A futa goobo mo ga gaze. 	 Kuapeuh thulumlouhna tuhin tuahsia a la ding: huan a hehna chiang a lohching kei ding.


Sohõ binde, ay ga ni ŋwaaray, naŋ bonkoono ay koyo ma maa ay, nga bannya sanney. Hala day Rabbi no ka ni daŋ ma gaaba nd'ay, a ma sargay ta. Amma da day Adam-izey no, kulu laalanteyaŋ no Rabbi jine, zama hunkuna i n'ay gaaray ya si du ka lamba Rabbi tubo gaa. I goono ga ne ay se: ‹Koy ka may tooru fooyaŋ se.› 	 Huaijiakin toupa, ka puin a sikha thu ngaikhia hen. Kei dou dinga na lungtang tokthoupa TOUPA a hihleh thillat pom teitei henla; mihing tate a hih uleh bel TOUPA ah hamse thuakin om uhen, pai inla, pathian dangte na semin, chia TOUPA gou ka luah theihlouhna dinga tunia hondelh mang lah ahi ngal ua.


Woodin sabbay se, yaa no Rabbi Kundeykoyo ci: Za kaŋ araŋ na sanno din dumi te, A go, ay g'ay sanney ciya danji ni me ra, Jama wo mo ma ciya tuuriyaŋ. A g'i ŋwa ka ban mo. 	 Huaijiakin, TOUPA, Sepaihte Pathian in a chi: Huchibang thu nag en jiak un, ngaiin, na kama ka thute mei ka suaksak dinga, hiai mipite sing, huan, a kang khin ding.


Ay ne laabukoyey da mayraykoyey da jama cindo se: «Goyo wo, ibambata no, ibeeri mo no. Iri go mo fay-fayante yaŋ no cinaro boŋ, borey ga mooru care se. 	 Huchiin miliante kiang leh, vaihawmmite kiangah leh mite laka a dangdangte kiangah, Nasep thupiin, a tama, kulhbang tungah i kikhenjak ua, kigamlat takin:


A yooja ga hima gondi wane, Zama wongu marga ga kaa da gaabi. I ga kaa a gaa da deesiyaŋ sanda tuuri beerikoyaŋ cine. 	 Gulpi kitholh bang maiin husa a neia, a melmate kitonin a hongpai ua, sing phukmite bangin heii toh a hongsual uh.


Seeda hinka wala ihinza sanni boŋ no i ga boro kaŋ ga hima ka bu din ciiti nda buuyaŋ. Amma seeda folloŋ sanni boŋ i ma si buuyaŋ ciiti dumbu a se. 	 Theihpih nih hiam, thum hiam kam akipanin si dingmi hihlup ding ahia, theihpih khat kam akipanin hihlup ding ahi kei hi.


Kala jama arkusey ne: «Mate no iri ga te ka du wandeyaŋ woone yaŋ kaŋ cindi se, za kaŋ i na Benyamin wayborey wi?» 	 Huchiin kikhawmte upaten, A damlaite ji ding bang i chih ding ua leh, Benjaminpawl laka a numeite uh lah hihmang a hita ngal ua? a chi ua.


Yaadin cine no Israyla izey na goobu haŋ d'a alwaato din ra. Yahuda izey te zaama zama i de Rabbi ngey kaayey Irikoyo gaa. 	 Huai tungin Israel suante vuallelh dan huchibang ahi, Juda suanten TOUPA a pi leh pute uh pathian a muan jiak un a jouta uh.


Haciika, manti yaadin no ay dumo bara Irikoy do bo. Kulu nda yaadin a na alkawli kaŋ ga duumi sambu ay se. A na hay kulu sasabandi, Ka hay kulu tabbatandi mo. Zama ay faaba me, D'ay muraadey kulu me mo, Manti a ga daŋ a ma beeri? 	 Ka inkuan Pathian a kipan ahi ka hia? khantawn thukhun ka kiang ah a khung a, bangkim kizen leh hihkip in; ka hotdamna kim leh deihdan kim, a dawnkhe sinkei ding maw?


Malayka fo kuuyaŋ beene kambe kar way no, yaadin mo no afa wane. 	 Cherub khat san lam tong sawm ahia, Cherub khat leng huai toh kikim mah ahi.


Ay ga bana Babila da Kaldiya gorokoy kulu gaa mo, laala kulu kaŋ i te Sihiyona ra araŋ jine din sabbay se. Yaadin no Rabbi ci. 	 Nang mitmuh ngeiin Zion tunga a thil hoihlou hih tengteng uh Babulon leh Kaldai mite tungah ka thuk ding, chih TOUPA thu pawt ahi.


Kaŋ Yesu zumbu ka fun tondo boŋ, borey marga bambata n'a gana. 	 Huan, tanga kipana a hongpai suk nungin mipi thupitakin amah a juita ua,


Rabbi salaŋ Musa se ka ne: 	 Huan, TOUPA'N Mosi a houpih a,


Ya Rabbi, ni bakarawo ga beeri, M'ay funandi ni farilley boŋ. 	 TOUPA aw, na chitnate tuh a thupi ahi; na vaihawmnate bang jelin honhihhalh in.


Araŋ aloomarey ma ku mo laabo kaŋ Rabbi ze d'a araŋ kaayey se din ra ka ne nga g'a no i se d'i banda mo se. Laabu no kaŋ ga wa da yu bambari. 	 Nawitui leh khuaiju luanna gam, na pi leh pute leh a suante uh piak dung TOUPAN a kichiamna gama na ten sawt theihna ding un,


Ay ze d'ay fundo, ay, Rabbi, Koy Beero, haciika ay g'araŋ may da kambe hinkoy, d'ay kambe gaabi sallanta, da futay toonante mo, peet! 	 A hina ka hin laiteng, khut thagui hat takin, ban jak kawm leh heh suahin na tunguah ka lal ngeingei ding, chih TOUPA PATHIAN thupawt ahi.


Koyne, Yesu ne i se: «Haŋ kaŋ ga fun boro ra, nga no ga boro ziibandi. 	 huan, amahmahin, Mihing sunga pata hongpawtin, huai ngeingeiin mihing a hihnin nak ahi.


Ay wo, ay kalima ga margu nda boro no? Ifo no g'ay ganji ya suuru-jaŋay te binde? 	 Kei phunna mihing tungah ahi ahia? Bangdia kuhkalloua omlou ding ka hia?


Alboro kaŋ maray nga alborotaray gaa haray, wala kaŋ i manta, bora din si furo Rabbi marga ra. 	 Mi, a chiltang kitam leh a zahmoh tan khiak TOUPA mite kikhawm khawmte lakah a tel ding ahi kei.


A na taablo mo daŋ kubayyaŋ hukumo ra, Irikoy nangora kuray fa, a azawa kambe haray, kosaray taafa jine. 	 Huan kihoupihna puan inn sung ah dohkan a koih a, biakbuk pang mal lam, puanzak po lam ah.


Waati kaŋ cine i ga hilli kar, Kal a ma ne: ‹Ahãa!› Za nangu mooro no a ga wongu, Da wongaaray kaatiyaŋey, nda wongu kuuwa mani ka maa. 	 Suangpi tungah a tenga, huailaiah giahna a neia, suangpi hengte ah leh kulh muanhuaite ah.


I ne ngey da cara se: «Guna hindirikoyo no go kaa, ya! 	 Huan, amau, En un, mang neipa a hong.


Koyne, borey wo ga ti Isuwa Edomanca bandey Seyir tondey ra. Isuwa izey maayey neeya: 	 Huan, hiaite Seir tang a Edom te suangpa Esau suante ahi uh:


Waato kaŋ zaari guuru way cindi hinka to, kubay na laabu kulu daabu hala wiciri kambu guuru hinza. 	 Huan, dak gukna a honghihin, dak kuana dongin gam pumpi ah mialna a hongomta a.