Futay fo si no ay do. Da day tuuri karjikoy da karji nyaŋey goono ga gaaba nda ay wongu ra, Kulu ay g'i taamu-taamu, ay m'i ton sahãadin. 	 Keiah hehna a om kei hi: loulingnei leh khaulingneiten hondouin honsual him le u aw! amau sual din ka kuan dinga, mun khatah ka hal lunglung ding.


Irikoy salaŋ Nuhu nda nga izey kaŋ go a banda se ka ne: 	 Huan, Pathian, Noa kiang leh a kianga om a tate kiangah,


Araŋ ma tubo fay kurne boŋ d'araŋ windey boŋ. Boro boobo i m'i no i tubo kaŋ ga baa. Borey kaŋ si baa mo, i m'i no kayna. Boro kulu ga du wo kaŋ me kurna na ni no. A ga ciya araŋ wane araŋ kaayey kundey boŋ. 	 Huan, a chi dungzui bangzel in aisan in gam na luah ding ua, a innbul deuhte gam za deuh na pe ding ua, a innbul lou deuhte gam neu deuh na pe ding uh: aisan na a pukna peuhmah a tuam uh ahi ding a; na pi-le-pute uh chi paidan bangzel in na luah ding uhi.


Rabeka tun mo, nga nda nga wandiyey. I kaaru yoy boŋ ka bora gana. Bannya mo na Rabeka sambu ka dira. 	 Huchiin, Rebeka a thoua, a sikhanute toh, sangawngsaute tungah a tuang ua, mi a juita uh; huchiin Abraham sikhain Rebeka a pi a, apaita.


Nga kaŋ go ga salaŋ maa Irikoy sanney. A gonda fahamay da Koy Beero bayray. A go ga di haŋ kaŋ Hina-Kulu-Koyo ga bangandi. A go ga ye ganda, amma a mo ga hay. 	 Pathian thute za a, Tungnungpen theihna a, Bangkim hihthei a kilakna mu, a khup a puk a mit hong vak ta in;


Zakariya Meselemiya ize no ga ti kubayyaŋ hukumo meyo batukwa. 	 Zekeria Meselemia tapa kihoupihna puanin kongkhak ngakpa ahi a.


Ay n'araŋ kar da suuguyaŋ, da bunkusyaŋ, da gari mo araŋ kambe goyey kulu ra. Kulu nda yaadin, araŋ mana bare ka ye ka kaa ay do, mate kaŋ Rabbi ci. 	 Na khut nasepte tengteng uah keuna leh kawtluatna leh gialin ka hon gawta; huchipiin leng kei lam na hongnga kei uh. TOUPAN a chi hi.


Benyamin kunda ra mo i du: Geba nda nga kuray nangey, da Alemet da nga kuray nangey, da Anatot da nga kuray nangey. Kwaarey kaŋ i du i almayaaley kulu se, i to kwaara way cindi hinza. 	 Huan Benjamin nam akipan; Geba a huapkhakte toh, Allemeth a huapkhakte toh, Anathoth a huapkhakte toh. A inkuante tengtenga a khopite tengteng uh khopi sawm le thum ahi hi.


Amma da manti yaadin no, danji ma fatta Abimelek ra ka Sekem borey da Millo windo ŋwa. Danji ma fatta mo Sekem borey da Millo windo ra ka Abimelek ŋwa.» 	 Huchibang a hih kei lebel Abimelek akipanin mei hongkuang khia henla, Sekem khuaa mite leh Beth-milo mite kang tum vek hen; huan, Sekem khuaa mite leh Beth-milo akipanin mei kuang hongpawt henla, Abimelek kang khin vek heh, a chi a.


Dawda binde biya ka tun, nga nda nga borey, zama ngey ma tun da hinay, ngey ma ye Filistancey laabo ra. Filistancey binde kaaru ka koy Yezreyel. 	 Huchiin David leh a mite Philistia gama kik nawn ding in jingsangin pawtkhe dingin a thouta uh. Huan, Philistia mite bel Jezreel ah a hoh tou uhi.


Naanay goy woodin banda, Assiriya bonkoono Sennakerib kaa ka furo Yahuda ra. A na galley kaŋ yaŋ gonda wongu cinarey kulu windi nda wongu margayaŋ. A ga tammahã hala nga ga du ey nga boŋ se. 	 Huchibanga muanhuai taka thil a hih nung un Assurai kumpipa Senakerib a hongkuana, Juda gamah a hongluta, kulh nei khuate a honguma, lak a hongtum hi.


Borey kaŋ yaŋ ga maan i do mo, ka koy hala Isakar da Zabluna da Naftali, i kande ŋwaari farkay da yo da alambaana nda yeeji yaŋ boŋ. I kande buuru kunkuni boobo, da jeejay* takulayaŋ, da reyzin* fafayaŋ, da duvan*, da ji, da hawyaŋ, da feejiyaŋ, iboobo. Farhã go no mo gumo nda cimi Israyla ra. 	 Amau kiang naia omten, Issakar leh Zebulun tantanaten, sabengtungte leh sangawngsaute leh sakol neuter leh bawngtaltein tanghou a honpua ua, an nek ding, theipigah beute, grepmin bomte, uain leh sathau, a tamatamin bawngtalte leh belamte: Israel ah lah nuamsakna a om ngala.


Yohanna tu i se ka ne: «Ay wo, ay goono ga baptisma te hari ra, amma araŋ bindo ra boro fo goono ga kay kaŋ araŋ si bay, kaŋ ga kaa ay banda. 	 Huan, Johanin a kiang uah, Ken tuiin ka baptis jel, na lak uah mi khat na theih louh uh a ding ahi, amah tuh ka nunga honjuipa hia,


Yohanan wane, Risa wane, Zerubabel wane, Salitila wane, Neri wane, 	 huai tuh Joanan tapa ahi a, huai tuh Rhesa tapa ahi a, huai tuh Zerubbabel tapa ahia, huai tuh Salathiel tapa ahi a, huai tuh Neri tapa ahi a,


I n'a daŋ guuru sundurku ra da sisiriyaŋ ka kand'a Babila bonkoono do. I kand'a ka daŋ kasu fu gaabikooni ra, Zama borey ma si ye ka maa a jinde Israyla tondi kuukey boŋ koyne. 	 Huan sikkawitein bawm sungah amah a koih ua; Babulon kumpipa kiangah a pi ua; kulh muanhuaite sungah a pi lut ua, huchia Israel tangsangte tunga a aw a kijak nawn louhna dingin.


Musa ne: «Wa ŋwa woodin hunkuna, zama hunkuna wo asibti no Rabbi se. Hunkuna araŋ s'a gar saajo ra. 	 Huan Mosiin, Tuniin huai ne un; tuni lah TOUPA adingin khawlni ahi ngala: tunin gamlakah tanghou na mu kei ding uh.


Ay izey, wa si woone muray, zama Rabbi n'araŋ suuban no zama araŋ ma kay nga jine, araŋ ma goy nga se mo, zama araŋ ma ciya a goy-teeriyaŋ ka dugu ton mo.» 	 Ka naute aw don louin om kei un, TOUPA na sem nahi ua, a maa a nasema om ding leh gimlim halmi dingin nou a hontelta ahi, a chi a.


Amma Rabbi go Yusufu banda, a na gomni cabe a se koyne. A n'a no gaakuri kasu batukoy arkuso do. 	 Ahihhangin, Toupa bel Joseph kiangah a om jela, a tungah a chinga, suangkulh vengmi mah leng a hehpihsak a.


Zama Rabbi ya booriyankoy no, A baakasinay suujo go no hal abada. A naanayo mo hala ka koy zamaney kulu me no. 	 TOUPA a hoih ngala: a chitna tuh khantawnin a om ding hi: a muanhuaidan tuh suan tengteng tanin a om ding hi.


Wala in da Barnaba, iri hinne no ka sinda fondo iri ma si goy te? 	 Ahihkeileh, koumau kivakna ding khut nasem lou dingin kei leh Barnabain thu ka neilou tuam ua hia?


Haŋ kaŋ i hay gaaham gaa, gaaham no. Haŋ kaŋ i hay Biya* _Hanno__ do, biya no. 	 Sa suan peuhmah sa ahi a, Kha suan peuhmah kha ahi.


Kaari nin, ndunnya wo, hartayaŋ daliiley sabbay se! Daahir no, hartayaŋ sabaabey si jaŋ ka kaa, amma kaari nga, bora kaŋ a do haray no hartayaŋ sabaabey goono ga fun ka kaa. 	 Puknate jiak in khovel tung a gik hi; puknate bel hongom ding him ahi a; himahleh pukna omsakpa tung a gik.


Zama yaa no Rabbi ci ize arey da ize wayey kaŋ i ga hay neewo boŋ, d'i nyaŋey kaŋ yaŋ g'i hay, d'i baabey kaŋ yaŋ g'i hay boŋ mo laabu woone ra: 	 Tanu tapa hiai muna piangte leh hiai gama nu leh pa amaute suangte tungtang TOUPAN hichiin a chi a:


Gaa no Rabbi ga fatta ka wongu nda dumi cindey din, sanda mate kaŋ cine a te za waato tangami zaaro ra. 	 Huaichiangin TOUPA a pai khe dia, kidou laia a dou bang in huai namte a dou ding hi.


Rabbi Yesu Almasihu gomno ma bara araŋ biya banda. 	 Toupa Jesu Kris hehpihna tuh na kha utoh om hen. Amen.


Boro Izo ga nga malaykey donton. I ga hartayaŋ daliiley kulu nda borey kaŋ ga goy laaley te margu k'i kaa nga koytara ra. 	 Mihing, Tapain angelte a sawl khe ding a, a gam akipan hihkhialsakte leh thil hihkhialte tengteng a khawm khe ding ua, hal tuina mei ah a pai ding uh.


Zama za ay kaa Firawna do zama ay ma salaŋ ni maa ra, a laala jama wo gaa, ni mana jama faaba mo, baa kayna.» 	 Na mina thugen kia Pharo kianga ka vahoh nungsiah lah, aman hiai mite kiangah gilou a bawlta ngala: na mite leh na pi khe het kei hi, achia.


Assiriya bonkoono Salmaneser kaa ka wongu nd'a, Hoseya mo ciya a bannya ka kande a se jangal. 	 Assuria kumpipa Salmaneserin a vasima, huchiin Hosia a sikha a honghi a, siah te a pe sek hi.


Araŋ ma kay ka gaaba nd'a, wa bara tabbatanteyaŋ mo araŋ cimbeero ra. Zama araŋ ga bay kaŋ araŋ nya-izey kaŋ yaŋ go ndunnya ra goono g'araŋ taabey din dumo haŋ. 	 na unau uh khovela omte tungah huchibang thuaknate a tung sam chih theiin, ging kip taka omin, amah dou un.


Manna din mo ga to haamo gure beeray gaa. A alhaalo mo go danga deeli cine. 	 Manna bel koriander tang bang, a latdain jaw tuikepsuang bang ahi.


Dawda binde kaaru ka koy noodin, nga nda nga wande hinka, Ahinowam, Yezreyel waybora, da Abigayil, kaŋ goro ka te Nabal Karmel bora se wande waato. 	 Huchi in David huai lai ah a hohtou a, a zite nih Jezreel mi Ahinaom leh Karmel mi Nabal zi Abigail te toh.


Kala ni ma donton tamtaray borey kulu gaa ka ne: Yaa no Rabbi ci Semaya Nehelami bora boŋ: Za kaŋ Semaya na annabitaray te araŋ se, ay man'a donton mo, hal a naŋ araŋ ma tangari cimandi, 	 Saltangte tengteng kiangah, Nehelam mi Semaia tungtang thi ah TOUPAN hichiin a a chi: Ka sawl het louhin Semaia leh a suante ka gawt dinga, hiai mite lakah mi khat lel leing a neikei ding ka mite dinga thil hoih ka hih ding mu ding: TOUPA tungah helna thu pawt ahi, chiin khak in, achia.Huaiziakin TOUPAN hichiin a chi: Ngaiun, Nehelam mi Semaia leh a suante ka gawt dinga, hiai mite lakah mi khat lel leng a neikei ding, ka mite dinga thil hoih ka hih ding mu ding: TOUPA tungah helna thu a gen jiakin, chih TOUPA thu pawt ahi, chiin khak in achia.


Waato din no Israyla izey na dooni woone te, ka ne: «Ya dayo, ma zotti! Araŋ ma doon a se! 	 Huan, Israelte'n hiai la a sa uh: Aw tuikhuk, hong kikhoh khia inla, a kiang ah lasa un:


Kore Imna ize, Lawi boro, nga kaŋ ga wayna funay meyo batu, nga no ka bara sargayey boŋ kaŋ i ga te Irikoy se bine yadda boŋ, zama a ma Rabbi wane nooyaŋey, da jinayey kaŋ ga hanan gumo zaban. 	 Huan, Levi mi Imna tapa Kore, suahlam kongkhak ngakmi Pathian kianga lungsim ut thua thilpiak kempa leh TOUPA adia thilpiak kempa leh TOUPA adia thilpiak leh thil siangthou hawmpa ahi a.


A go, ni ga dumi fo kaŋ ni si bay ce. Dumi fo kaŋ si ni bay no ga zuru ka kaa ni do Rabbi ni Irikoyo sabbay se. A ga kaa Israyla wane Hananyankoyo sabbay se, Zama a na ni no darza. 	 Ngaiin, na theih ngei louh na sam dinga, nang hon thei ngei lou nam na kiangah hongtai ding uh, Toupa na Pathian jiak leh Israelte Mi Siangthou jiakin; aman lah honpahtawi ngala.


Guna, Saytan* jama ra boro fooyaŋ go no, kaŋ yaŋ ga ne ngey ya Yahudanceyaŋ no, manti yaadin no i go mo, amma i ga tangari no. Guna, ay g'i daŋ i ma kaa ka sombu ni jine, i ma bay kaŋ ay ba nin. 	 Ngaiin, juau lel gena, hi lou napia, huai Judate hia kigente, Setan omkhawmnaa te tuh ka honpia hi, ngaiin, amau ka honpai sak dia, na khe bul ah ka kun sak ding, kon itdan a theihna ding un.


Zama man i albarka beero misa! Man i darza misa mo! Ntaasu ga naŋ arwasey ma zaada, Reyzin* hari mo ga te yaadin wandiyey se. 	 Ahi, A hoihna lah a lian mahmaha, a kilawmna lah a thupi mahmah ngala; buhlehbalin tangvalte a pha sak dinga, uain thakin nungakte.


M'ay faaba ay hartayaŋey kulu gaa. Ma si naŋ ya ciya wowi hari borey kaŋ yaŋ sinda laakal se. 	 Nangmah hih a hih jiak in ka pau keia, ka kam leng ka ka kei hi.


Zaaro din _kaŋ ga kaa__ ra, araŋ s'ay hã hay kulu. Haciika, haciika ay ga ci araŋ se: hay kulu kaŋ araŋ ga Baaba ŋwaaray, a g'araŋ no nd'a ay maa ra. 	 Huai ni chiangin nou kei bangmah nonngen kei ding uh. Chihtaktakin, chihtaktakin, kon hilh ahi, Pa kianga bangpeuh na nget uleh, keimah minin nou a honpe ding hi.


Wala hay fo go no kaŋ boro ga du ka salaŋ a boŋ ka ne: «Guna, haya din hari taji no.»? A go no za doŋ me, waato zamaney kaŋ na iri jin ra. 	 En dih, hiai a thak? chi-a miten a gen uh thil a om hia? a om khinsa ahi, i ma ua hunte ah.


Bonkoono tun, nga nda dabarikoono da Barnisi, da borey kaŋ yaŋ goono ga goro i banda. 	 Huan, kumpipa toh, gamukpa toh, Barnisi toh, a kiang ua tute toh a ding chiat ua;


W'araŋ biney feeri iri se. Iri mana boro kulu zamba, iri mana boro kulu halaci, iri mana boro kulu ŋwa. 	 Na lungtang uah mun hon awn un; kua tungmah ah ka khial kei uh, kuamah ka hihgawp kei uh, kuamah tungah hamphat ka tum kei uhi.


Zama araŋ kulu annura izeyaŋ no da kaari izeyaŋ mo. Iri manti cin wala kubay wane yaŋ. 	 Vak tate leh sun tate na hi vek ngal ua; jana mi i hi kei ua, miala mi leng i hi sam kei hi.


A to ka bisa noodin mo, kal a di nya ize hinka koyne, Yakuba Zabadi izo, da nga kayno Yohanna. I go hi ra ngey baabo Zabadi banda ka ngey taarey hanse. Yesu n'i ce. 	 Huan, huailaia kipanin a pai jel a unau dang nih, Zebedai tapa Jakob leh a unau Johan, a pa uh Zebedai kianga longa a lente khawng uh bawlphain a mu a; huan, amau tuh a samta a.


Eliyezar Fineyas ize mo goro ka te i jine boro doŋ, Rabbi go a banda mo. 	 Huan Phineha Eleazer tapa hun paisaah amaute tunga vaihawmpa ahi a, huan a kiangah TOUPA a om hi.


Kenan jirbey kulu, jiiri zangu yagga nda iway no, gaa no a bu. 	 Huchiin, Kenan dam sung tengteng kum za kua leh kum sawm ahia: huan, a sita hi.


Ya nin Arower gorokwa, Ma kay fondo me gaa, ma mo daaru ka guna. Ma zuruko da waybora kaŋ go ga yana mo hã ka ne: «Ifo no ka te?» 	 Aw Aroera teng nu, kong bulah ding inla, enkhia in, taikekpa leh gelhkhenu ding inla, Banga maijena? chiin.


Waato kaŋ wayna fatta, wayna n'i kukure zama i sinda kaaji hanno, hal i koogu. 	 Himahleh, ni a hong suahin haivuaiin a hongoma, zung a neih louh jiakin a vuai mangta mai hi.


Ndunnya dumey kulu mo ga may a se, nga nd'a izo, d'a haama mo se, hala Babila laabo alwaato ma kubay. Waato din gaa no ndunnya dumi boobo da bonkooni beeri yaŋ ga nga mo daŋ tamtaray.» 	 Amah gam hun tak a tun main nam tengtengin amah leh a tapate leh a tapa tate na a sem ding ua, huai nungin bel nam tempite leh kumpipa thupi mahmahten amah sikha din a bawl ding uh.


Kala naaruko fo kaa arzakanta do. Nga mo bakar nga feeji kuro da haw kuro se, sanda nga ma di i ra haŋ kaŋ nga ga soola yawo kaŋ kaa nga do din se. Kal a na alfukaaro din feeji wayo din di, k'a hanse bora kaŋ kaa nga do din se.» 	 Huan, mi hausa kiang ah khualzinmi khat a vatung a; huan, amah kiang a mikhual tung amah belam leh gan goh phallou in mi genthei belamnou a kiang a hongpa a goh a, a chi a.


Waato kaŋ Yesu furo Kafarnahum, kala sooje jine funa fo kaa a do. A goono g'a ŋwaaray 	 Huan, Kapernaum khua a lut in, a kiangah sepaihzaheutu a hongpai a


Irikoy salaŋ nga hananyaŋo ra ka ne: «Ay wo, ay ga farhã gumo-gumo, Ay ga Sekem fay, ay ma Sukkot gooro neesi. 	 Moab gam ka kisilna bel ahia; Edom gamah ka khedap ka pai ding: Philistia gam, nang jaw keimah jiakin kikou tanla, chiin.


Waato kaŋ hawo faaru dandi kambe hara moso-moso, i ho hala ngey du wo kaŋ ngey ga ba. I na hi kanjeyo candi ka Karita gungo gana k'a jabo lambanta casu. 	 Huan, sim huih awlawla a hongnun takin, a deihlam uh mu a kisa ua, sikkip a khai khia ua, Krit tuikulh gei juljul ah ka pai uhi.


Zadok mo go, a kaa, nga nda Lawitey kulu nga banda. Irikoy sappa sundurko mo go i se ga jare. I na Irikoy sundurko jisi. Abiyatar mo ziji, kala jama kulu fatta birno ra ka ban. 	 Huan, Zadok te Pathian thukhunna bawm zawng in Levite tengteng toh a kiang ah a pai ua; Pathian bawm a nga ua, mipi in khua a pawt khiaksan vek tan in Abiathar a hoh tou a.


Irikoy kaaru nda kosongu jinde, Rabbi kaaru nda hilli jinde. 	 Pathian phatin lasa unla, phatin lasa un; i kumpipa phatin lasa unla, phatin lasa un.


Ay ga mo sinji i gaa da gaaba. Baa i fatta danji ra, kulu nda yaadin danji g'i ŋwa. Woodin gaa no araŋ ga bay kaŋ ay no ga ti Rabbi, waati kaŋ ay ga mo sinji i gaa da gaaba. 	 Amau ka masuan dinga, pawt mah le uh, meia kipan, a kang bei himhim ding, meiin, TOUPA ka hi chih a thei ding ua, amaute ka masuan hun chiangin.Ka hihgawp sing ngei hi, a gam uh, thulimlouhna ahih jiak un chih TOUPA thu pawt ahi hi, chiin.


A na i laabo nooyandi tubu hari, Tubu hari no nga borey Israyla se. 	 A gam uh gouluah dingin a pia a, a mi Israelte goutan dingin.


A na nga koŋŋey donton, Kwaara tudey boŋ a goono ga jinde sambu ka ne: 	 A nungakte a sawlkhe taa, khopi munsang penpente tungah a kikou a,


A go, Koy Beero gonda hin da gaabi, Danga day hari bambata kaŋ ga kaa da gari, Haw bambata kaŋ ga halacandi, sanda hari bambata kaŋ ga ciya hari-yaa ka bambari, A ga Ifraymu soote-soote kala ganda nda nga kambe. 	 Ngaiin, TOUPAN mi hat thilhihthei tak a neia: aman, gial thupi tak ke phuakphuak, huihpi thil hihse lemlum bang leh, tuilian thupi let juajua bang maiin, leiah a pai ek ding.


Windi meyo gaa mo i ga daabule fo te, kambe kar waranka, taalamante nda silli suudi nda suniya nda iciray, lin baano taafe gaa. A windi bundey ma ciya itaaci, a dabey mo itaaci. 	 Huchiin huangsung kongpi adingin puankhai tong sawmnih a om dinga, a dum, a sandup, a sanau leh puanmalngat hoih koptah, phima bawl: huan a khuam uh li ahi dinga, a kingakna khuakkuak li.


Dan izey kunda ra, koy fo kaŋ maa Bukki, Yogli izo. 	 Dan tate nam lak a inntek pen Jogli tapa Buki.


Wala Irikoy dinya gomni teeyaŋ no? A futa ra a na bakaraw daabu no, wala? (Wa dangay) 	 Huan, huai tuh ka hatlouhna jiak ahi; himahleh Tungnungpen khut taklam kumte ka thei gige ding hi.


Tafanes ra mo, wayna ga te kubay waati kaŋ cine ay na Misira caley* ceeri noodin. A hino boŋbeera mo ga ban noodin a ra. Nga bumbo din mo, buru g'a daabu, A ize wayey mo ga koy tamtaray ra. 	 Aigupta hakkol ka hihtana, a hatna akisaktheihpih sek ka hihbei hun Tehaphnehes khua ah ni a mial ding; amah zaw meipin a liah dinga, a tanute sala piin a om ding uh.


Benyamin boŋ a ne: «Rabbi baakwa ga goro a jarga baani samay. Rabbi g'a windi k'a haggoy zaari me-a-me. A nangoray go Rabbi jasey game ra.» 	 Huan, Benjaminte tungthu ah jaw, TOUPA deihtak jaw a kiangah bitin a om ding; nitumin a opkhum dinga, a po jel ding, a chi a.


Rabbi goyey ya ibeeriyaŋ no, Ceeciyaŋ hari mo no boro kulu kaŋ ga maa i kaani se. 	 TOUPA thilhihte tuh a thupi-a, a tunga kipak peuhten zon khiak ahi naknak hi.


Gedor, Ahiyo, da Zeker. 	 Huan Gedor, Ahio, Zeker.


a ga goy mo Rabbi nga Irikoyo maa ra, mate kaŋ cine a nya-izey Lawitey ga te. Ngey kaŋ yaŋ ga kay noodin Rabbi jine, 	 Huai laia TOUPA maa om jel Levite, a unaute mah bangin TOUPA a Pathian minin na a sem ding ahi.


Dawda hẽeno kaŋ a te baytu Rabbi se, Benyamin bora Kus boŋ. 	 TOUPA, ka Pathian aw, nangmah ah ka ginna ka ngaa: hondelhte tengteng lakah honhondamin honhumbitin:


Yaadin gaa, nya-izey, ay g'araŋ ŋwaaray Irikoy suujey sabbay se: araŋ m'araŋ gaahamey salle sargay fundikooniyaŋ, hananteyaŋ, kaŋ yaŋ ga kaan Irikoy se. Woodin araŋ saajaw goy no kaŋ ga saba nda fahamay. 	 Huchiin, unaute aw, Pathian zahngaihna jiakin, kithoihna hing leh siangthou leh Pathian lungtuak dingin na pumpi uh kilan dingin ka hon ngen ahi; huai tuh na biakna dan ding him uh ahi.


Yaa no Rabbi ci: «Ay ga tun sohõ, Taabantey kankamo da laamikoyey durayyaŋey sabbay se, Ay m'i daŋ baani kaŋ i go ga ceeci ra.» 	 TOUPA thute tuh thu siangthou tak ahi a; dangka leitunga haltuina meia etkhiaka, sagih vei hih siangthou zohsa bang ahi.


Alfaga mo ma sasabandiyaŋ te bora kaŋ na zunubi te jaŋ-ka-bay ra din se, waato kaŋ a harta, a na zunubi te Rabbi jine. A g'a yaafa a se mo, sasabandiyaŋo kaŋ i te a se din sabbay se. 	 Thei loua TOUPA maa hihkhialmi adingin siampuin lemna a bawl ding hi; huchiin ngaihdam ahi ding,


Zama i na woodin no borey kaŋ yaŋ ga goy se, i ma Rabbi windo hanse d'a. 	 Nasemmite ape jel ua, Toupa in bawlna in a zang jel uhi.


Oho, boro kaŋ ga hangan ni se, a si haaw. Borey kaŋ yaŋ ga amaana ŋwa sabaabu kulu si, Ngey no ga haaw. 	 A hi, nang honngak himhim kuamah zahlakin a om kei ding uh. A jiak om lou-a lepchiah taka gamtate jaw zahlakin a om ding uh.


Haciika, haciika ay ga ci ni se: iri goono ga ci haŋ kaŋ iri ga bay, iri goono ga seeda mo da haŋ kaŋ iri di, amma araŋ mana iri seeda ta. 	 Chihtaktakin, chihtaktakin ka honhilh ahi, kou ka theih uh ka gen ua, ka muh uh ka theisak uh; himahleh, ka thu theihsak uh na sang ngal kei uhi.


Diina hanno kaŋ sinda ziibi Baaba Irikoy jine no ga ti: boro ma alatuumey da wayborey kaŋ kurnyey bu kunfa ngey kankamey ra, a ma nga boŋ gaay mo hal a ma si furo ndunnya ziibi ra. 	 I Pathian leh Pa mitmuha sabiak siangthou leh gilou pang lou jaw hiai ahi, tagah leh meithaite gimthuak laia veh leh, khovel buahna bang loua kibawl jel.


Araŋ boŋ-jiney gaa no araŋ g'a kaa ka no Rabbi se. Sargay kaŋ i ga sambu beene no zamana ka koy zamana gaa. 	 Na suante uh tanin na tanghou mek masapen uh TOUPA kianga vei thillat dinga na lat jel ding uh ahi.


Daahir, i baakasinay, d'i konnari, D'i anniya, sohõ i ban. I si ye ka du baa mo hay kulu ra Kaŋ i go ga te beena cire. 	 A itna uh bangin, a muhdahna u leh a enna uh tuin a mangtaa; ni nuaia hiha om thil himhim ah khantawnin tantuan a nei nawnta kei uhi.


I goono ga goro saarayyaŋ game ra, I goono ga kani nangu tugante yaŋ ra, Gursuna* ham ŋwaakoyaŋ no, Kaŋ yaŋ gonda fanta hari maafe ngey kusey ra. 	 Han lakate khawng tu-a, mundaite khawnga giak jelte, voksa ne-a, a belte khawng ua thil kihhuai tuichik om jelte.


Zama ay humburu nin, zama ni ya boro no kaŋ cine ga gaabu. Ni ga sambu hari kaŋ ni mana jisi, ni ga wi mo hari kaŋ ni mana duma.› 	 Mi mawktak na hih jiakin kon kihta ahi; na koih louh leng na la naka, na tuh louh leng na at nak ngala, a chi a.


Gebal borey laabo go no mo, da Liban kulu, ka koy wayna funay haray, Baal-Gad gaa, Hermon tondo cire ka koy Hamat furanta. 	 Huan, Gebal mite gam leh nisuahna lam Lebanon gam tengteng Hermon tang nuai Baal-gad akipana Hamath kho lutna phain:


Waato kaŋ Yesu di a goono ga baray, Yahudancey kaŋ yaŋ kaa a banda mo goono ga baray, a duray nga biya ra, a bina sara mo. 	 Huan, Jesun Mari kap leh a honjui Judate kap a mu a, a lung a khoih mahmaha, khain amau hi;


Israyla izey mo ne Samuwila se: «Ma si fay da jinde sambuyaŋ Rabbi iri Irikoyo gaa iri se, zama a m'iri faaba Filistancey kambe ra.» 	 Huchiin Israel miten Samuel kiangah, Philistia mite khuta kipan hon hondam dinga TOUPA I Pathian uh non sapsak tawp ken, a chi ua.


hala ay ma ni ibarey te ni ce taamey se furkange.› 	 Na melmate na khepek ngakna dia ka bawl masiah, a chi, a chi jaw hi.


Waato kaŋ a na marga sallama din banda, Yesu furo hi ra ka kaa Magdala laabo ra. 	 Huan mipite a sawl mang nung in long ah a tuang a. Magadan gam a hongtungta.


Kulu nda yaadin, araŋ ma si farhã woodin sabbay se, kaŋ follayey ga may araŋ se. Amma araŋ ma farhã da kaŋ i n'araŋ maayey hantum beena ra.» 	 Himahleh, dawite na thuthu ua a omjiak un kipak kei un; vana na min uh gelh ahih jiakin kipak jaw un, a chi a.


Amma wandiya nyaŋo n'a daŋ a ma ne: «Ni m'ay no Yohanna baptisma teekwa boŋo taasa wo ra.» 	 Huan, aman tuh a nu hasotin, hiai ah kuangin Baptispa Johan lutang honpia in, achia.


Zama tilas no fumbikoyo ma haŋ kaŋ si hin ka fumbu daŋ. Woone kaŋ ga bu mo, tilas a ma wo kaŋ si hin ka bu daŋ. 	 Hiai muat theiin muat theihlouhna a silh ding ahi a, hiai sitheiin leng sihtheihlouhna a silh sam ding ahi.


I na borey marga naŋ. Talibey mo n'a sambu ka kond'a ngey banda hiyo ra. Hi fooyaŋ mo go i banda koyne. 	 Huchiin, mipite pai sanin, amah, a om ngeingei bangin, long ah a paipih pah ngal ua, Long dangte leng a kiangah a om hi.


Ay mo ne araŋ se: araŋ ma te araŋ boŋ se coroyaŋ arzaka kaŋ sinda adilitaray do, zama waato kaŋ a gaze, ngey mo m'araŋ ta hal abada nangorayey ra. 	 Ka honhilh ahi, Sum lemin nou din lawmte bawl un, sum a bei hun chianga khantawna omnaa nou a honom sak na ding un.


Asaf baytu fo no. Ya Irikoy, dumi cindey furo ni laabo ra, I na ni fu hananta ziibandi, I na Urusalima zeeri ka te kurmu. 	 Pathian aw, nam chih na gouluah dingah a lut ua; na biakin siangthou hihnin ua; Jerusalem suang chim a vum uhi.


I hay-hayyaŋey mo neeya: Isumeyla hay-jina maa Nebayot; gaa no Kedar, Adbeyel, Mibson, 	 Hiaite a khang uh ahi: Ismael, Nebaiot tamasapen; huchiin Kedar leh Adbeel, Mibsam,


Zama wiyaŋ kuri go a ra, A n'a gusam tondi daari boŋ. A mana a gusam ganda laabo ra bo, Kaŋ i ga hima k'a daabu nda laabu. 	 A sisan suah lah amah tungah a om ngala, leivui vuh theihna dia leia sun buak gentak louhin suangpi keu tungah a sungbo zota.


Eli ne a se mo: «Waati fo no ni ga ni buguyaŋo naŋ? Ma ni duvaŋo* hibandi ka kaa ni gaa.» 	 Huchiin Eliin a kiangah, bangtan ahia khama na om nilouh sin? Na uain koih mang dih, a chi a.


Suleymanu ne: «Ni na gomni beeri cabe ni tamo ay baaba Dawda se, mate kaŋ cine a dira cimi nda adilitaray da bine hanno ra mo ni jine. Ni na gomni beeri woone mo jisi a se, mate kaŋ cine ni n'a no ize kaŋ ga goro a karga boŋ ya-cine hunkuna. 	 Huan, Solomonin, na sikha ka pa David na mitmuha thutaka leh diktatna leh, lungtang dik tak puaa a om jel bangin nang a kiangah hehpihna thupi mahmah nalangsaka; nang hiai hehpihna thupi mahmah amah adingin na deihguana, nang a laltutphaha tu ding tapa na piaa, tunia a hongom petmah bangin.


Ngey da ngey ŋwaari sargayey d'i haŋyaŋ sargayey, yeejey se, da feeji gaarey se, da feej'izey mo se, i lasaabo da farilla boŋ. 	 A tangbuang thillat uh leh dawn ding thillat uh, a dan bang tak in a tam dan bang zel tangbuang thillat uh leh dawn ding thillat uh, a dan bang tak in a tamdan bang zel un, bawngtal a ding bang, belamtal a ding bang, belamnou a ding bang:


A n'ay windi nda kali kal ay si hin ka fatta. A n'ay guuru-say sisiro tiŋandi ay se. 	 Ka pawt khiak theihlouhna dingin, ka kimvelin dai a kaia, ka khainiang a gik hi.


Ya iri Irikoyo, manti nin no ka laabo wo borey gaaray ni jama Israyla jine bo? Manti ni na laabo nooyandi mo ni cora Ibrahim banda se tubu hal abada? 	 Awka Pathian uh, hiai gam a teng te a mi Israelte na delhkhiak sak a, na lawm Abraham suante khantawn adia na piak ahi kei maw?


Rabbi n'ay cabe, a go mo, ay di cilla hinka go ga sinji Rabbi fu meyo jine, kaŋ yaŋ ga to da jeejay izeyaŋ. Waato kaŋ Babila bonkoono Nebukadnezzar na Yahuda bonkoono Yekoniya Yehoyacim izo di ka kond'a tamtaray, nga nda Yahuda ra mayraykooney kulu, da kambe goy-teerey, da Urusalima ra zamey, a kond'ey Babila, gaa no ay di woodin. 	 Huan, TOUPAN a honensaka, ngaidih, thipi bawm nih TOUPA biakin maah a nakitunga, Babulon kumpipa Nebukadnezzarin Judate kumpipa Jekonia, Jehoiakimtapa leh Juda heutute, mi khutsaimte leh siksekmite toh Jerusalem akipana Babulon sal dia a pi nungin.


Ay ga ni ŋwaaray, ma ne ni ya ay wayme no, zama ay ma goro baani ni sabbay se. Ay fundo ma funa mo ni sabbay se.» 	 Nang jiaka hoih taka ka om theihna dingin leh nang vanga ka hin theihna dingin, asanggamnu ka hi, hehpihtakin chi jelin a chi hi.


Kala waybora koy ka te Iliya sanno boŋ. Nga din da Iliya d'a windo, i kulu ŋwa jirbi boobo. 	 Huchiin, Elija gen bangin ava hih a: huan, amah leh a inkote leh Elija toh ni bangzah hiamk tak ane uh.


Araŋ maa i ne: ‹Mo no ga mo bana, hinje no ga hinje bana.› 	 Mit sikin mit, ha sikin ha a kichi chih na zata uh.


ka ne: «Boro wo goono ga borey candi i ma sududu Irikoy se da mate kaŋ si saba nda asariya.» 	 Huai mi phiangsanin dan lou bangin a Pathian be dingin mi a khempuk ahi, a chi ua.


Boro kaŋ du saajaw goy ma nga boŋ no saajaw goyo se. Boro kaŋ ga dondonandi ma nga boŋ no dondonandiyaŋo se. 	 Nasepna ding ahihleh, na i sem chiatchiat ding uh; thuhilhmin leng hilh hiathiat hen;


Amma nzarfu kulu, da wura da guuru-ciray jinayey, da guuru-bi wane -- ngey wo hananteyaŋ no Rabbi se. I ga kand'ey Rabbi jisiri nango ra.» 	 Dangkasikte, dangkaengte, dal leh sik tuiumbelsuante bel TOUPA tuam ahi vek ahi: Toupa sum ina koih ding ahi ding, a chi a.


Musa mo ne Yasuwa se: «Ma suuban ay se alboroyaŋ ka fatta ka wongu nda Amalek. Suba ay mo ga koy ka kay tudo yolla gaa da Rabbi goobo ay kambe ra.» 	 Huan Mosiin Joshua kiangah, Mi hontel khia inla, pawt khia niin, Amalek i dou ding: jingchiangin ka khuta Pathian chiang tawiin tang vum ah ka ding ding, a chi a.


Ni m'i haw ni kambe gaa mo, i ma te alaama. I m'i daŋ mo ni sukuto gaa. 	 Huan, chiamtehna dingin naban uah na vial ding ua, na mit kikal uah talgakna dingin a om dingin a om ding ahi.


Amma a suba, kaŋ mo bo, Irikoy na nooni fo soola. Noono mo na tanda ŋwa kal a lakaw. 	 Ahihhangin Pathianin, a jingsang phalvakin, leikha a nasep khawla, huaiin umgui a seuha, a hongvuaita hi.


Zama doŋ ay ga yadda Irikoy m'ay laali k'ay fay da Almasihu ay nya-izey se, kaŋ yaŋ ga ti ay dumo, gaaham wane. 	 Ka unaute sa lama ka chi pihte sikin, kei pen Kris kianga kipan hihtuam khop hialin hamse thuakin om hial leng ka chi ngala.


Woodin kulu mo, a ciya no zama i ma Rabbi sanno kaŋ a ci annabi* do din toonandi kaŋ ne: 	 Huan, TOUPAN jawlnei kama.


Karji nango ra sipres* tuuri no ga fatta. Yo karji nango ra mo mirtal* no ga fatta. A ga ciya Rabbi maa fonguyaŋ hari, alaama kaŋ ga duumi, Kaŋ si gana mo. 	 Loulingnei tangin meilah a pou zo dinga, khaulingnei tangin mui a pou zo ding: huailah Toupa adinga min hoihna ding leh khantawn chiamtehn hihmana om lou ding ahi ding.


Borey mo kaŋ yaŋ goono ga kamba ngey laakaley ra ga du fahamay. Jancekoy mo ga dondonandiyaŋ ta.» 	 Khaa vakmangten leng a hontheisiam ta ding ua mi phunhatten sinsak thu a sinta ding uh.


Gerson izey: Ladan da Simey. 	 Gerson mite Ladan leh Simei ahi uh.


Boro kaŋ ga ti Irikoy wane ga maa Irikoy sanney. Haŋ kaŋ se araŋ siino ga maa r'ey neeya: zama araŋ wo manti Irikoy wane yaŋ no.» 	 Pathian apan pawtin, Pathian thu a pakta nak a; hiaijiakin na pakta kei uhi, Pathian apan pawt na hih louh jiakun, a chi a.


Ndunnya dumey kulu mo ga di mate kaŋ i ga ni ce da Rabbi maa, i ga humburu nin mo. 	 Huchiin khovel nam chihin TOUPA na hih uh a thei ding ua, a honlau ding uh.


Nuhu nda nga wando, da nga izey da izey wandey, i kulu furo hiyo ra tunfaana haro sabbay se. 	 Huan, tuichim a tun ding jiakin Noa longah a luta, a tapate leh a ji leh a tapate jite leng a kiangah a lut sam uh.


Boro beerey da ikayney kulu ga bu laabo wo ra. Boro kulu s'i fiji, i si bu baray wala gaaham kottu-kottu yaŋ, wala koosu ka windi yaŋ te i se mo. 	 Hiai gamah mi lian leh mi neute a si ding ua; vui ahi kei ding ua; kuamahin a sun kei ding ua, a ki-at un a kimet giau loh kei ding uh.


Amma iri wo kaŋ ti gaabikooney, a ga hima iri ma borey kaŋ yaŋ sinda gaabi gaa ngey londibuuna ra. Iri ma si te haŋ kaŋ ga kaan iri boŋ se. 	 Huchiin, ei mi hatten, eimah kipahna zong louin, mi hatloute hatlouhnate i thuak pih ding uh ahi.


Jiiri iyye kulu kaŋ kubay, ni ga taŋyaŋ te. 	 Huan, Kum sagih a chin kumkumin ngaihdamna na bawl ding uh ahi.


I go ga ne: «Wa kaa iri ma kande duvan, Iri ma baji gudug-gudug. Suba mo ga ciya sanda hunkuna, Hala mo a ma bis'a zaati.» 	 Hongpai un, uain ka la dinga huchiin juin I kithundim ding; jingchiang tuni bang ahi nawn dinga, ni thupi mahmah ahi ding, a chi chiat uhi.


Ruben izey mo na Hesbon cina, da Eleyale, da Ciriyat-Ayim, 	 Huan, Reuben tate'n Hesbonte, Elealete, Kiriathaimte, Nebote, Beal-meonte,


A ma nga kamba dake sargay summaara boŋo gaa, Rabbi g'a ta a gaa mo ka sasabandiyaŋ te a se. 	 Huan, haltum thillat lu tungah a khut a koih ding a; huchi in amah a ding in lemna bawlna ding in pomsak ahi ding.


Boro izo, ni moyduma ye Urusalima haray. Ma salaŋ ka gaaba nda nangu hanantey. Ma annabitaray te ka gaaba nda Israyla laabo, 	 Huan, Bang dia thum na hia? a honchih uleh, Thu thang jiakin ahi, a hontung sin ngala, huaihunin lungtang chiteng a jul dinga, khut tengteng a zo dinga, lungsim chiteng a bah dinga, khuk tengteng tui bangin a zo ding; ngaiin, a hongtung hi, a tangtun ding, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi; chi in, a chi a.


Araŋ mo, araŋ jaase araŋ kaayey laala goy teeyaŋ, zama a go, araŋ boro fo kulu, araŋ goono ga dira no araŋ hanga sanday laalakoyo banda, hal araŋ si hangan ka maa ay se. 	 Huan nouten na pipute uh sanga lekluain na hih ua, ngai un, mi chihin noumau lungtang gilou paupeng na jui ua, Kei non ngaikhe kei ua;


Irikoy na Biya Hanno zumandi iri boŋ da yulwa iri Faabakwa Yesu Almasihu do. 	 Huai Khasiangthou tuh Jesu Kris I Hondampa vangin nakpitakin itung ah a sung bawta hi,


Da moolo beeri hamni way koy, da moolo kayna mo, Da moolo beeri kaŋ ga tu jinde. 	 TOUPA, nang na nasepin non kipaksak ngala: na khut thilhihte jiakin nuamin la ka sa ding hi.


A do guuru-bi wo, sanda subu no, Guuru-say mo sanda tuuri fumbo no. 	 A hahchhiauten a vaksak zola, a mitte jingsang mitvunte bang ahi.


Taanak koyo afo Mejiddo koyo afo 	 Taanak kho kumpipa, khat, Magido kho kumpipa, khat;


Suleymanu mo na Rehobowam hay, Rehobowam na Abiya hay, Abiya na Asa hay, 	 Solomonin Rehoboam a suanga, Rehoboamin Abija a suanga, Abijain Asa a suanga;


Izhar izey mo, Selomit ga ti i jine bora. 	 Izhar tapate; Selmoth a pipen.


Ya Israyla, ma ye ka kaa Rabbi ni Irikoyo do, Zama ni kaŋ ni goy laaley sabbay se. 	 Aw Israel, TOUPa na Pathian kiangah kik nawnin, na thulimlouhna ah lah na pukta ngala.


I ma kande i ŋwaari sargayey d'i haŋyaŋ sargayey mo yeejey se, da feeji gaarey se, da feej'izey mo se, i lasaabo da farilla boŋ. 	 A tangbuang thillat uh leh dawn ding thillat a dan bang tak in a tamdan bang zel un bawngtal a ding bang, belamtal a ding bang, belamnou a ding bang;


Yaadin cine no Rabbi na Hezeciya nda Urusalima jama kulu faaba nd'a, Assiriya bonkoono Sennakerib kambe ra, da ibare cindey kulu kambe ra mo. A n'i gaakasinay kuray kulu haray. 	 Huchibangin TOUPAN Hezekia leh Jerusalema mite Assuria kumpipa Senakerib khuta kipan leh mi dang tengteng khut akipan a humbita, a kim ua mite laka a veng hi.


Jama marga kosongo go no tondey ra, Danga day dumi bambata fo no! Ndunnya dumey mayrayey kaŋ yaŋ margu go ga kosongu. Rabbi Kundeykoyo ga kunda fo margu wongu se. 	 Tua! tanga mipi husa, mipi a tamatam husa bang mahmah! Tua! nam chih gama mi om khawmte chiak vengvung husa! sepaihte TOUPAN gal sual dinga sepaihte kaikhawm eive.


Yesu na woodin yaŋ kulu ci marga se da misa. A mana hari kulu salaŋ i se kaŋ manti nda misa, 	 Huai tengteng tuh Jesun gentehnain mipite kiangah a gena, gentehna louin a kianguah bangmah a gen kei;


Alwaato din gaa no Iblisi* kond'a hala birni* hananta ra, k'a kayandi Irikoy* windo gar'izo boŋ beene. 	 Huaizoh in, diabolin kho siangthou ah a pi luta, Pathian biakin tungzum ah a koiha


Kohat dumo marga jine bora mo ga ti Uzziyel ize Elizafan. 	 Kohathte suante inkuana lupen ding bel Uziel tapa Eliazaphan ahi ding.


Ifo se no araŋ bumbey, araŋ si ciiti nda wo kaŋ ga saba? 	 Bang achia noumauin thu adik kikhen lou na hi ua?


Ay n'a toonandi mo da Irikoy Biya, laakal da fahamyaŋ ra: bayray da goy kulu teeyaŋ ra, 	 Pathian khain, pilna leh, theihtheihna leh, theihna leh, nasepsiamna lam chitengin amah ka dim sakta hi.


Zama ni si maa sargay kaani, Da yaadin no, doŋ ay ga ni no nd'a. Ni si farhã mo da sargay kaŋ i ga ton. 	 Na deihlamtakin Zion tungah thilhoih hih inla; Jerusalem kulh lem in.Huchiin diktatna kithoihnate tungah kipahna na neita dinga, halmanga thillat leh halmanga pumpiak tungah: huan na maitam tungah bawngtalte a lanta ding uh.


Susuba mo, saaya din araŋ ga di Rabbi darza, za kaŋ a goono ga maa janca kaŋ araŋ goono ga te nga se. Iri binde, ifo iri, hala nda araŋ m'iri jance?» 	 Huan jingsangin, huai hun chiangin TOUPA thupina na mu ding ua; TOUPA dema na phunnate ulah a za ngala: ahi a, bang ka hi ua, kou hondema na phun uh! a chi ua.


Ni bina ma kaan Rabbi ra, Nga mo ga ni bina muraado feeri ni se. 	 Toupa tungah leng kipak in; huchiin na lungtang deihlamte a honpe ding hi.


Kulu nda yaadin, araŋ wangu ka ziji ka koy, amma araŋ murte Rabbi araŋ Irikoyo lordo gaa. 	 Himahleh na hohtou nuam kei ua, TOUPA na Pathian uh thupiak na helsan ua:


Jine borey mo kande oniks tondiyaŋ efod kwaayo jase boŋey se, da tondi waani-waani koyne gande daabiro se, 	 Huan vaihawm miten onik suangte, suangte, siampu puan leh, awm tuam a siat dingte a hon tawi uhi:


Kala Rabbi sanno kaa Yonana do sorro hinkanta ka ne: 	 Huan, TOUPA thu Jona kiangah a hongtung nawn leuleu a.


Waato kaŋ Yesu furo Bitros kwaara, a di a anzuray waybora goono ga kani nda konni. 	 Huan, Jesu tuh Peter in ah a lut a, a ji nu tuh khosika lum a mu a.


Basan bonkoono Og mo, Refayim cindo do haray boro no, kaŋ yaŋ goono ga goro Astarot da Edrey ra. 	 Huan, Astaroth leh Edrei khuaa om Rephaim nam omsunte lakah Basan kumpipa Ogin vai a hawma:


A na Abram albarkandi ka ne: «Albarkante no Abram Irikoy Beeray-Beeri-Koyo do, nga kaŋ beene nda ganda ya a wane yaŋ no. 	 Huan, aman Abram a vualjawla. Lei leh van neipa, Pathian Tungnungpen Abram vualjawlin omhen:


«Ya nya-izey da baabey, araŋ ma hangan ka maa sohõ ay fansa sanno se kaŋ ay ga ci araŋ se.» 	 Unaute aw, pate aw, tun ah na kiang uah ka siamna thu ka honhilh ding hi, ngaikhia un, a chi a.


Ya Irikoy, iri faaba wano, Nin kaŋ ci deyaŋ hari ndunnya me-a-me se, da ngey mo kaŋ yaŋ go teeko boŋ nangu mooro se. Muraaduyaŋ kaŋ ga dambarandi no ni ga tu d'a iri se adilitaray ra, 	 Thihihtheihna a taia kingaka, nangmah hatnaa mualte hihkippa na hi hi.


Amma tondo kaŋ na ni hay din, ni man'a saal. Ni dinya mo Irikoyo kaŋ na ni no fundi. 	 Nang honsuang Suangpi na ngaisang kei, nang honbawlpa Pathian na mangngilh lai.


da Hazar-Suwal, da Beyer-Seba d'i kawyey, 	 Hazarsual leh, Beerseba leh huaia khuate ah;


Baa ay baabo d'ay nyaŋo n'ay furu, Kulu nda yaadin, Rabbi g'ay sambu. 	 Ka nu leh ka pan honpai santa ngal ua, hihmahleh TOUPAN honpom lai ding.


Hindiro nooya! Iri g'a feerijo mo ci bonkoono jine. 	 Hiai mang ahi a; kumpipa maah a hilhchetna ka gen ding uh.


Mate no iri ga te ka du wandeyaŋ borey yaŋ kaŋ cindi se, za kaŋ iri ze da Rabbi ka ne iri si iri ize wayey hiijandi i se?» 	 A omsungte adingin a ji ding uh bangchiin i hihta dia oi? I tanute lah ji dinga neisak het lou dingin TOUPA min louin i nakichiamta ngal ua, a chi ua.


Day mate nooya? Almasihu wo fay-fayante no? Wala i na Bulos kanji araŋ sabbay se no? E! I te araŋ se baptisma Bulos maa ra no? 	 Kris khenin a om ahia? Paula na sik un kilhdenin a om ahia? Ahihkeileh Paula mina baptisin na om ua hia?


Bango wargayaŋ kambe faata cine no. A meyo mo, i n'a te sanda gaasiya me cine, sanda waaliya boko boosi cine. A ga sambu sanda tono zangu hinza nda waygu cine hari. 	 Huchiin khutpek boka sah ahi; a gei lili pak bang, nou gei banga bawl ahi: bath sang nih takna ahi.


Waato kaŋ Lotu dira a do, Rabbi ne Abram se: «Ma ni boŋ sambu sohõ, za nango kaŋ ni go, ka guna azawa nda dandi kambe nda wayna funay da wayna kaŋay haray. 	 Huan, a kianga kipana Lota a om tuam nungin, Toupan Abram kiangah, dak inla, na omna akipanin mallamte, simlamte, suahlamte, tumlamte enin;


Wala araŋ mana caw asariya ra no, mate kaŋ cine alfagey ga asibti zaaro kaynandi nd'a Irikoy windo ra, i sinda taali mo? 	 Ahihkeileh, Khawlniin Pathian biakina siampu omten Khawlni a hihthang ua leng siamtanin a om jel uh chih dan thu ah na simkei ua hia?


Mate kaŋ Irikoy ci din annabi* hanney meyey ra, Za doŋ zamaney waney. 	 Tang laia kipan a jawlnei siangthoute kama, a gen bangin.


A kay ka ndunnya neesi, A guna ka ndunnya dumey jijirandi. Za doŋ tondi kuukey bagu-bagu, A tudey kaŋ ga duumi sumbal. A fondey mo, za zamaney kaŋ sinda me wane yaŋ no. 	 A dinga, lei a teha; a mu a, namte a hawl jak hi; huan, khantawn tangte hihdalhin a omta ua, khan tawn mualte a kun uh; a paina nidanga bang ahi.


Woodin sabbay se no Rabbi na gondiyaŋ kaŋ ga futu samba borey game ra. I na boroyaŋ nama hal iboobo bu Israyla ra. 	 Huchi in TOUPA'N mipi lak ah gul gukhah chite a sawl a, mite a tu ua, Israel mite tampi a si uhi.


Han din hane ay ga hay kulu kaŋ ay ci a dumo sanni boŋ din toonandi Eli boŋ, za sintina ka kaa hala bananta. 	 Huai niin a inkuan tungtang thu ka gen tengteng a bul akipanin a tawp tanin Eli tungah ka hih sin ahi.


Boro si ye ka ne saamo ya boro hanno no koyne. Baciilu mo, i si ye ka ne a se gomnikoy. 	 Mi gilou tuh mi thilphal a chi nawnta kei ding uh, milepchiah lah mi siam a chi nawn kei ding uh.


Zama a ma si nga banda ciya yaamo nga dumo game ra. Ay ya Rabbi no kaŋ n'a fay waani.» 	 Huan, a chipihte laka a suante a hihthanghuai ding ahi kei: Kei TOUPA, a hihsiangthoupa lah ka hi ngala, chiin, a chi a.


Siman Bitros mo goono ga kay ka caan. I binde ne a se: «Ni mo ni go a talibey ra no?» A ze ka ne: «Manti ay no!» 	 Huan, Simon Peterin dingin meilum a awi a. Huan, Nang leng a nungjuite laka pang sam na hi hia? a chi ua. Aman, Ka hi kei, chiin, a kitheihmohbawla.


Yesu mo tu ka ne i se: «Ay mo g'araŋ hã sanni fo. Wa ci ay se, gaa no ay mo ga ci araŋ se dabari kaŋ dumi no ay goono ga hayey din te d'a. 	 Huan, Jesu'n a kiang uah, Ken leng thu kam khat kon dong sam ding, huai tuh na hon hilh uleh, kua thu in ahia hiai thil ka hih, ka hon hilh sam ding.


Zama nd'ay tangaro ga naŋ Irikoy cimo ma baa ka tonton a darza se, ifo se no a ga ye k'ay ciiti zunubikooni ciitiyaŋ? 	 Himahleh ka juauthu gen jiaka Pathian thu dikdan amah hihthupi khophiala a lat sem ngal leh, bangachia kei leng mi khial banga siamlouh tan saka om lai ka hia?


Ay no k'a ciya ihanno, Za kaŋ ay n'a no kambe boobo, Hala tuurey kulu kaŋ go Eden, Irikoy kalo ra, i canse a gaa. 	 A hiang tamsakin ka bawl hoiha, Pathian Huana Eden sing tengin a haza uhi, chiin.


Saaya din gaa i ne ngey da cara se: «Iri mana booriyandi. Hunkuna wo baaru hanno hane no. Iri mo n'iri me daabu. D'iri gay hala mo ma bo, alhakku g'iri ŋwa. Sohõ binde, iri ma koy ka ci bonkoono nda kwaara borey se.» 	 Adenchiangin, I hih dek hetkei; tuni tanchin kipahhuai tun ni ahi a, ei I dai dide ua; khovak I ngak leh zaw gawtna I tuak ding uh; huchiin kisa un, kumpipa inkote I vahilh ding ua, chiin a kihou ua.


Ma si humbur'ey, zama ay go ni banda ay ma ni kaa kambe se. Yaadin no Rabbi ci. 	 Amau jiakin lau kenla, nang honhonkhe dingin na kiangah ka om hi,


I ci Sawulu se ka ne: «Dawda zuru ka koy Gat.» A mana ye k'a ceeci koyne mo. 	 Huan, David Gath khua ah a tai chih Saula a hilh ua, huchiin a zong nawnta kei hi.


Ay saaware corey kulu no k'ay fanta, Ay baakoy mo bare ka wangu ay. 	 Ka lawm gilte tengtengin kei a honhua ua: huan amau ka itte ka tungah a hel uh.


Jiiro ra handu sintina, a jirbi way cindi taacanta hane, han din hane wo Paska batu no, Rabbi wane. 	 Huan, kha khat na, ni sawm leh ni li ni TOUPA paikan ahi.


I na hiyo kanjey korfey feeri ka kaa a gaa k'i naŋ haro ra. Alwaato din ra mo i goono ga hiyo bareyaŋ korfa feeri. I goono ga hiyo zaarey kaŋ go boŋo gaa jina tunandi k'i feeri hawo karay haray, gaa no i du ka koy jabo gaa haray. 	 Huan, sikkip khihnate a attat ua, tuipi ah a nusia ua; tua lai mahin kaihheina khihnate a phel ua, malam puanjak tuh huih mut ding danin a kaitou ua; piautak a juanta uhi.


I daŋ a se nga wane, nga hinne. Ngey mo wane go waani i do. Misirancey kaŋ yaŋ go noodin mo, i ŋwaaro go waani, zama kabiya hari no Misirancey se i ma ŋwa Ibraniyancey banda; fanta hari no Misirancey se. 	 Huchiin amah ading a tuamin, amau a ding a tuamin, Aigupta mi a nekpihte a ding a tuamin a bawlta ua: Aiguptaten lah Hebrute a nekpih thei ngal kei ua; huchibang hih lah Aiguptate adingin a siang keia.


Waato kaŋ a mehaw* zaari waytaaci da cin waytaaci, gaa no a maa haray. 	 Huan, ni sawmli leh jan sawmli an a ngolh nungin a gil a hongkialta a


I n'a kalima hantum ka dake a boŋ do beene, kaŋ ne: WOONE YA YESU NO YAHUDANCEY BONKOONO. 	 Huan, a hekna, HIAI JUDATE KUMPIPA JESU A HI, chia gelh, a lu tungah a suang uh.


Woone ay goono ga ci: Irikoy jin ka alkawlo daahirandi. Asariya kaŋ furo jiiri zangu taaci nda waranza banda, a si alkawlo wo ganandi, hal a ma ciya yaamo. 	 Huan, huchiin ka chi ahi: huai thuchiam tuh bangmahlou suaksaka hihmang dingin, thukhun Pathianin ana hihkipsa tuh, anung kum za li leh kum sawnthum khita hongom danin a hihmang theikei hi.


Kaldancey soojey kulu kaŋ go batukoy jine bora banda binde na Urusalima birni cinarey kulu kaŋ goono ga Urusalima windi din zeeri. 	 Huan, kaldai sepaih hon tengteng, kumpipa vengpa pawl heutu kianga omten Jerusalem kulhte a kimin a hihchim vek uh.


Zama araŋ ne: «Iri sappe nda buuyaŋ. Iri nda Alaahara gonda amaana. Da barzu kaŋ ga faara ga bisa, A si kaa iri gaa me! Zama iri na tangari te iri koruyaŋ do, Iri tugu mo halliyaŋ cire.» 	 Sihna toh thu i khungte Sheol ah thu i kichiamta; vuakna tuilian a luan suak hun chiangin lei phain jaw a luang kei ding; juauthute i kihumbitna dingin i zang ua, huau nuaiah lah i buta ngal ua, na chih jiakun.


Gad mo, wongaarey g'a kankam, amma a ga kokor k'i gaaray. 	 Gad, galin a sual ding ua, himahleh aman a khetul lam uah a sualzo ding hi.


za Sihor kaŋ go Misira jine, ka koy Ekron hirro gaa azawa kambe, haŋ kaŋ i ga kabu Kanaanancey wane yaŋ no. Filistancey koyey igu no, ngey: Gaza wane, da Asdod wane, da Askelon wane, da Gat wane, da Ekron wane, hala nda Abiya borey. 	 Aigupta gam china om sihor akipana mal lampanga Ekron gamgi tanin (huai bel Kanan mite gama sim ahi); Philistiate kumpipa nga, Git mite, Asdod mite, Askelon mite, Git mite leh Ekron mite; simlama Avim gam leng:


Waato kaŋ jiiri hinzanta, kaŋ ga ti zakka kaayaŋ jiiro to, da ni na ni fari albarka kulu zakka kaa, kala ni m'a no Lawiti, da yaw kaŋ zumbu, da alatuumi, da wayboro kaŋ kurnye bu mo se, hal i ma ŋwa ni kwaara ra ka kungu. 	 Huan, kum thum kum, sawma khat piak kuma na thil tung tengteng uh sawma khat na piak khit uleh, Levi mite, gam dang mite, pa neiloute, meithaiten na omna uah a ne ding uh, a hongkhosak theih samna ding un;


Waati kaŋ ganda laabo margu nangu folloŋ ka sandi, Laabu guwey mo go ga naagu care gaa? 	 A lompia leivui a luana, a sakte a kimat khawm ngiungeu lai un?


Zama i hantum ka ne kaŋ Ibrahim du ize hinka. Afa koŋŋa do no a du a, afa mo wayboro burcino do. 	 Hichibanga gelh ahi ngala. Abrahamin tapa nih a neia, khat tuh bawinu toh. khat tuh noplennu toh.


Ay ga Baaley jirbey alhakko bana a gaa mo, Kaŋ yaŋ ra a na dugu ton i se. Waato kaŋ a ga nga boŋ taalam da hanga korbayyaŋ da taalam jinayyaŋ, A ga nga arey gana ka dinya ay. Yaa no Rabbi ci. 	 Huan huai akipanin a grephuangte amah ka pe dinga, lametna kongkhak dingin Akor guam; huan a tuilai nite bangin, Aigupta gam akipana a hongpawt khiak lai ni bangin huailaiah aman la a sa ding.


A ma fay da goy laalo ka ihanno te, A ma laakal kanay ceeci k'a gana mo. 	 Gilou nungngat san in thilhoih hih hen; kituahna zong in delh zel hen.


da Yarmut, da Adullam, da Soko, da Azeka, 	 Jarmuth te, Adulam te, Sokoh te, Azeka te;


Laakal mana ce no? Fahamay mana nga jinda tunandi bo? 	 Pilna a kikouin, theihsiamnain a aw a suah kei maw?


A ne a se mo: «Da ni ya Irikoy Izo no, ma ni boŋ taŋ ganda, zama i n'a hantum ka ne: ‹A ga lordi no nga malaykey se ni boŋ, i ga ni tambe ngey kambey ra mo, zama ni ma si ni ce nuku tondi gaa.› » 	 Huan a kiangah Pathian Tapa na hih leh kikesakin; Na tung thu ah jaw angelte thu a pe dinga, a khut un hondom ding ua, huchilou injaw na khein suang na sui khading. chih gelh ahi ngala, a chi a.


Ay ga Sihiyona fansa nda cimi ciiti, A borey kaŋ yaŋ ga tuubi mo, ay m'i fansa nda adilitaray. 	 Zion tun vaihawmna diktata hotkhiak a hita dinga, a sunga mi piangthak nawnte leng diktatnaa hotkhiak ahi ding uhi.


Barzu yooje go no, da torko kangey kosongo, Da bariyey kaŋ ga taakama, da torkey kaŋ ga sar! 	 Jepna van gingte, kangtalai khe sin gingte, sakol tawm te, kangtalai tai guapguap te toh;


Hilciya mo da borey kaŋ yaŋ bonkoono lordi koy wayboro annabo Hulda do, kaŋ ga ti Sallum wande. Sallum no ga ti bankaarayey fuwo batukwa. Baabo maa Tikba, kaayo maa Haras. Waybora din go Urusalima Misne kura ra da goray. Kala Hilciya salaŋ a se sanno din boŋ. 	 Huchiin kumpipan thu a piakmite leh Hilkia puansilh kempa Hasra ta Tokhat tap Salum ji jawlnei Hulda kiangah a vahoh ua, huai thu ah a vahoupih uh. (Amah bel Jerusalem Misnea om a hi).


Musa te mate kaŋ cine Rabbi ci nga se. A na Yasuwa kayandi Alfa Eliyezar jine, nangu kaŋ jama kulu ga di ey. 	 Huan, Mosi in TOUPA thupiak bang in a hih a: Josua a pi a, Eleazar leh omkhawmte ma ah a ding sak a:Huan, a tungah a khut a nga a, Mosi zang a TOUPA'N a gen bang in thuneihna a peta hi.


Kulu nda yaadin i ga ciya ay nangu hananta ra goy-teeriyaŋ. I ma windi meyey batu, i ma goy windo ra, i ga sargayey kaŋ i ga ton wi, da sargayey kaŋ i ga te jama se, i ga kay borey jine ka goy i se mo. 	 Ka mun siangthou ah nasemmiin a pang ding ua; inpi kongkhakte a ngak ding ua; inpi sung ah na a sem ding uh: halmang kithoihnate, mipi a dia kithoihnate a gou ding ua; mipi nasep sak ding in a ma uah a ding ding uh.


Ni kambey ya garenad kali hanno no kaŋ gonda tuuri ize kaano yaŋ, Danga alhinna da nardi* tilam, 	 Na tuaite pomgranet huan, gah manphate toh ahi; spiknardi singsuan toh henna-pak.


Ay ma ni no arzaka tugantey kaŋ go kubay ra da gundu jinayey kaŋ go lokotey ra, Zama ni ma bay kaŋ ay no ga ti Rabbi, Israyla Irikoyo, Kaŋ ga ni ce da ni maa. 	 Huan, Toupa, na mina honsampa, Israelte Pathian ngei ka hi chih na theihtheihna dingin mial laka goute ka honpe dinga, mun daia sum selte leng ka honpe ding.


A na guuru-say sargay feema mo te, kaŋ a salleyaŋo kambe kar waranka no, a tafayyaŋo kambe kar waranka no, a kayyaŋo mo kambe kar way no. 	 Huan, dal maitam, a dunglam tongsawmnih, availam tong sawmnih, asandan tong sawma bawl laia.


Han din hane ka koy jina binde, Sawulu na Dawda gullu. 	 Huchiin Saula in huai ni akipanin david a enmohta hi.


Alkawlo din se iri dumi way cindi hinka goono ga beeje sinji ngey ga to a gaa, kaŋ cin da zaari i goono ga may Irikoy se da anniya. Ya Bonkoono, beeje woodin se no Yahudancey goono g'ay kalima. 	 huai thuchiam, ka nam uh sawmlenihin, sun leh janin Pathian na phatuamngai taka semin, muh a lamen uhi. Kumpipa aw, huai lametna tungthu ah Judaten a honhek uhi.


Irimiya mo na bu baray doon Yosiya se. Alborey kaŋ ga doon, da wayborey kaŋ ga doon mo, i kulu no ga Yosiya maa ce ngey hẽeney ra, hala ka kaa sohõ. I na woodin ciya mo alaada Israyla ra. A go mo, i n'i hantum bu baray tira ra. 	 Huan, Jeremiain Josia a kaha; huan, lasami numei leh pasalten tutanin Josia a kahna la uh a gen lai lai uh. Israel gamah danin a nei ua, ngai dih, kahna la ah atuangta hi.


Ngey boro taaco wo, Refayim boro fo izeyaŋ no, kaŋ yaŋ i hay Gat ra. I kaŋ Dawda nda nga tamey kambe ra. 	 Huan, huai lite Gath khua ah milian lak a piang ahi ua, huaite bel David leh a mite khut in a si uhi.


Takuba boŋo mo na takuba izo gana. Maano mo didiji guuro gaa, zama Ehud mana takuba dagu k'a kaa gunda ra bo, zama a na teelo fun. 	 A bul leng a lut tum toiha, huan, a namsau pen a thau in a hubita, a gilpia namsau lah a phawi ngal keia; a nungah a pailet hi.


Woodin te hala sorro hinza, gaa no i n'a kulu candi ka ye d'a beene koyne. 	 Huchibang ngenin thumvei a hongoma: huan, bangkim van ah khaitouh in a om nawnta hi.


Ifo se no ni go ga iri himandi danga almanyaŋ, Ni do no iri go danga harramyaŋ cine? 	 Bangdia gamsa banga sima oma, na mitmuh ua sianglou honghi ka hi ua?


Saaya din ra, kaŋ Dawda di kaŋ Rabbi tu nga se Arawna Yebusanca karayaŋ gangano ra, kal a soobay ka sargayyaŋ salle noodin. 	 Huan Davidin Jebus mi Ornan phual ah TOUPAN a hondawng chih a theihin huailaiah a kithoihta hi.


A du Yahudance fo noodin kaŋ maa Akila, kaŋ i hay Bontos laabu. A mana gay da Italiya funyaŋ, nga nda nga wando kaŋ se i ga ne Birisila, zama Bonkooni Kuludiyos lordi ka ne Yahudancey kulu ma fun Roma kwaara. Bulos mo kaa i do. 	 Huan, a min Akuila, Juda khat a mu a, huai mi tuh Ponta gama piang ahi a, Klaudiain Juda tengteng Rome khua akipan pawt thu a piak jiakin a ji Priscilla toh Itali gama kipan hongtung phet ahi ua. Huan, Paula tuh huai mite kiangah a tungta hi,


da Nebo, da Baal-Meyon, da Sebima (i n'i maayey barmay). I na maa taji yaŋ daŋ kwaarey kaŋ i cina din gaa. 	 (A minte hihlamdan khit ahi) Sibmate a lam ua; a kho bawlte uh min dang a phuak uh.


Sukkot koyey ne: «Zeba da Zalmunna, i kambey go ni kambe ra no sohõ? kaŋ ga naŋ iri ma ni wongu marga no ŋwaari?» 	 Huan, Sukoth khuaa mi lianten, Zebleh Zalmun na khuta omkhinsa banga huchia na sepaihte tanghou ka piak pah mai ding uh? a chi a.


Zama boro kulu si hin ka daba fo sinji, kaŋ waana wo kaŋ i jin ka sinji, nga kaŋ ti Yesu Almasihu. 	 Suangphum lepkhitsa loungal suangphum dang kuamahin a lem theita kei ua, huai suangphum tuh Jesu Kris ahi.


Albora tu a se ka ne: «Ay maa ni jinda no kalo ra. Ay mo humburu, zama ay go gaa-koonu, woodin se no ay tugu.» 	 Huan, aman, Huana na aw ka jaa, vuaktanga om ka hih jiakin ka laua; huchiin ka buta hi, a chi hi.


Ni n'a yanjekaarey kambe ŋwaaro tunandi, Ni naŋ a ibarey kulu ma farhã. 	 Ahi, a namsau ma tuh na beng peka, amah tuh kisualna ah na ding kip sakta kei hi.


da Obal da Abimayel da Seba, 	 Obel te, Abimael te, Sheba te;


Waato kaŋ a kuband'iri Assos, iri mo n'a sambu ka kaa Mitilen. 	 Huan, Asso khua a a hontuah chiangin, ka tuangsakta ua, Mitilini khua ka tung ua.


Ma laakal ye ay kankamo gaa. M'ay faaba mo, zama ay si dinya ni asariya gaa. 	 Ka haksatna ngaihtuah inla, honhumbit in; na dan lah ka mangngilh ngei ngal keia;


Day sohõ jare boobo go no, amma gaaham folloŋ no. 	 Ahihhangin hiang tampi ahi jaw uh, himahleh, pumpi khat kia ahi ngal ua.


Harayzey no g'i fari nafa ŋwa ka ban, I g'a koba-koba baa karjey bindo ra, Jaw maakoy mo g'i duura gon. 	 Kua anlak ding ahia gilkialmiin a gaih khita, ling laka kipan nasana a lak khiak, thangin a sum uh duhin a kam lianpiin a ka hi.


A ma goy da tondi jabuyaŋ mo daŋyaŋ se, da tuuri jabuyaŋ, zama a ma goy goy kulu dumi ra. 	 Suang sekna ah, lem dingin, leh sing gelhah, nasepsiamna lam chitenga sem dingin.


Yaadin mo no Yakuba nda Yohanna, Zabadi izey kaŋ ga ti Siman hangasiney. Yesu ne Siman se: «Ma si humburu. Ne ka koy jina ni ga boroyaŋ di.» 	 Simon pawlte mah Zebedai Tapa Jakob leh Johanin leng lamdanga sa mahmah sam uh. Huan, Jesun, Simon kiangah, Lau ken, tuban siah mihing na manta ding, a chi a.


Baa araŋ asariya ra a go hantumante kaŋ boro hinka seeda ya cimi no. 	 Ahi, na dan laibu uah leng, Mi nih thu a dik, chih gelh ahi.


Araŋ ma haggoy hala boro kulu ma si ye da banda Irikoy gomno se. A ma si te kaaji fotto ma zay ka fun k'araŋ kankam, ka boro boobo ziibandi. 	 Pilvang takin enun, huchilouin jaw Pathian hehpihna ngah zoulou kuahiam a om dinga, khakna zung banghiam hongsela nou honhihbuaiin, huaiin tuh mi tampi hihnitin a om ding ua;


Bonkooni futay ga hima muusu beeri daŋ futo dunduyaŋ, Amma a gomno ga hima subu tayo boŋ harandaŋ. 	 Kumpipa thangpaihna humpinelkai humham bang ahi; himahleh a deihsakna loupa tunga daitui bang ahi.


A binde ci Dawda se ka ne: «Sawulu na Rabbi alfagey kulu wi.» 	 Huan, Abiathar in Saulain TOUPA siampute a thah thu David a hilh.


Amma waati kaŋ Gaakwa ga kaa, kaŋ ay ga donton araŋ se a ma fun Baaba do, cimi Biya no kaŋ ga fun Baabo do, a ga seeda no ay boŋ. 	 Huan, Pa kiang akipan Khamuanpa na kiang ua ka honsawl ding, Paa kipan thutak Kha a hongtun hun chiangin, aman keimah hontheihpihnathu a gen ding;nou leng theihpihte nahi uh, a tunga kipan ka kianga na om jiak un.


Bonkoono na cebeeri hinje karga bambata fo mo te k'a daabu nda wura hanno. 	 Huan, kumpipan Saiha paak laltutphah thupi tak a bawl behlap a, dangka keleu ngen in a luan hi.


Ikulu diyayaŋ no, wala? Wala ikulu annabiyaŋ no? Wala ikulu dondonandikoyaŋ no? Wala ikulu ga dabari goy te no? 	 A vek un sawltak ahi vek uhia? A vek un thugenmi ahi vek uhia? A vek un heutu ahi vek uhia?


Borey kulu kaŋ go a banda a gaakasinay sabbay se, d'a marga kulu, ay g'i say kuray kulu hawey gaa, ay ga takuba foobu mo k'i gaaray. 	 Amah panpih dinga a kianga om jelte leh a chingmite tengteng gam chihah ka hihjak dinga, namsau dokin ka delh ding.


Sahãadin binde Haman na alkuba sambu k'a daŋ Mordekay gaa. A kande bariyo mo hala Mordekay ma kaaru. Haman n'a candi ka gana kwaara bindi ra ka fe mo a jine ka ne: «Yaa no i ga te boro se kaŋ bonkoono farhã d'a, nga m'a beerandi se!» 	 Huchiin Hamanin puansilh leh sakol a laa, Mordekai a jem-a, khopi kongzing lakah a tuang saka, a maah, Hichibangin kumpipan a zahtak nop mi tunga hih ahi ding, chiin, a phuangta hi.


Kulu nda yaadin Rabbi mana yadda nga ma Dawda dumo halaci, alkawlo kaŋ a te Dawda se din sabbay se, zama a ne mo nga ga fitilla no a se d'a izey mo se duumi. 	 Himahleh, TOUPAN David inkote a hihmang nuam keia, David kianga thukhun jiak leh amah leh a suante tana khawnvak neihsak thak kana chiam khit jiakin.


Cin ay biriyey ga fara ay ra, Ay kaajey sinda fulanzamay. 	 Janin ka guhte a sawi, huan kei honseuh natna ten khawl chih a neikei uh.


Borey marga koy Bilatos do ka soobay k'a ŋwaaray a ma te mate kaŋ cine a doona ka te i se. 	 Huan, mipite a vahohtou ua, amau adinga a hihsak jel banga hihsak dingin a ngen ua.


I go ga ne: «Wongu margey bonkooney ga zuru, I ga zuru no. Nga mo, waybora kaŋ ga goro fu ga wongu arzaka fay. 	 Vakhu kha dangkaeng a luana, a kha mong leng dangkaengte sela luan bangin, belam huang kal khawng bangah om mahle uh.


Guna, nga kaŋ goono ga Israyla batu, A si dusungu, a si jirbi mo. 	 Ngaiin Israelte chingpa a lusuin a ihmu sam kei ding hi.


Firawna ne a se: «Rabbi ma goro araŋ banda, amma mate no ay ga te k'araŋ d'araŋ zankey taŋ? Wa te laakal, zama laala no araŋ go ga miila. 	 Huan aman a kiang uah, Huchibangin TOUPA na kianguah om hen, kon paisak bangin, leh na naute uh: kiveng un, na ma uah gilou a om jiakin.


A ga ni cey daŋ bundu baka* ra, A ga ni fondey kulu batandi mo. 	 Ka khete kol a bunsaka, ka lampite tengteng achiamteh hi.


I kaa Atad karayaŋ gangano do, wo kaŋ go Urdun* daŋanta. Noodin no i na hẽeni nda baray bambata te, kaŋ ga koroŋ gumo. I na jirbi iyye baray te a baabo se. 	 Huan Jordan lui gala Atadia phual a tuang ua, huailaiah nakpitakin a kah ua: ni sagih a pa sunna a bawl hi.


Wa hanga jeeri Irikoy kaatiyaŋo jinda se, Da dunduyaŋ mo kaŋ go ga fun a meyo ra! 	 A awging leh a kam akipana ging paikhia nouten ngaikhia un.


«Araŋ ma salaŋ Israyla izey se ka ne i se: Da alboro fo gonda cantu kaŋ ga mandi a gaahamo gaa, canto se bora ga ziibi. 	 Israel suante houpih unla, a kiang uah, Mi kua leng sa a thil a pawt leh a thil pawt ziak in a nin ahi.


Musa binde na nga goobo salle beena gaa. Kala Rabbi na beene kaatiyaŋ da gari samba, danji mo zumbu ka soobay ka zuru ganda. Rabbi na hari nda gari te Misira laabo ra. 	 Huan Mosiin van lamah achiang a zan khiaa: huchiin TOUPAN van ging lehgial a honsawla, mei leitung juiin a taita a; huan TOUPAN Aigupta gam tungah gial a ju sakta hi.


D'ay ya taali-teeri no, hala mo ay na hay fo te kaŋ to buuyaŋ, ay mana wangu buuyaŋo. Amma hala day wo kaŋ borey wo goono g'ay kalima nd'a, cimi kulu si a ra, yaadin gaa boro kulu sinda dabari k'ay nooyandi i se. Ay kond'ay ŋwaarayyaŋo Kaysar do.» 	 Migilou ka hiha, sihna khop hial thil hih ka hih leh, sih leng ka nial kei; himahleh hiaite honhekna uh a bul bangmah a om kei leh, kuamahin a kiang uah honpekhe theikei ding. Kaisar kiangah ka tun ding, a chi a.


Asariya ra i kaa ka gar nangu kaŋ i na baaru hantum, ka ne Rabbi na Musa lordi ka ne Israyla izey ma goro tandayaŋ ra handu iyyanta batu jirbey ra. 	 TOUPAN Mosi zanga Israel tate a kha sagihna ankuangluinaa aidakbuktea a tendan ding uh a thu a napiakdan dana kigelh a mu uh:


Iri mana boro kulu ŋwaari ŋwa yaamo. Amma goy da taabi ra no cin da zaari iri goy hal iri ma si boro kulu tiŋandi araŋ ra. 	 Kuamah khuta kipanin a mawkin na tanghou uh leng ka ne ngei kei uhi; na lak ua kuamah kon tuailuaisak louhna ding un sun leh jana gimtak leh tawl taka sem kawmin ka ne phet uhi;


Kal a zumbu ka kani noodin. Haya kaŋ go a se noodin mo, a kaa a ra ka te fooyaŋ hari nga beero Isuwa se: 	 Huan, huai jan in huailaiah a giakta a; huan, a neih laka kipan a u Esau adingin kipahman a lakhia;


Sohõ araŋ ma ye k'iri bana yaadin -- ay go ga salaŋ araŋ se danga ay izeyaŋ -- kal araŋ m'araŋ biney feeri yaadin ka tonton. 	 Huchiin kon piak bangbang honpe thuk sam dingin tate kianga gen bangin ka gen a hi-nou leng n alungtangte uh zasak sam un.


Amma boro fooyaŋ tun Burcini Yahudance diina marga ra, Kayrawa kwaara boroyaŋ no, da Iskandarey, da afooyaŋ kaŋ fun Silisiya laabu da Aziya laabu mo. I goono ga kakaw da Istifanos. 	 Himahleh, Sal Suakte, Kurini khua te, Aleksandria khua te kikhopna a chih ua mi khenkhat leh, Silisia gama te; Asia gama te kikhopna a mi khenkhatte a hongkisa ua, Stephen a hong kiselpih ua.


Babila bonkoono mo n'i kar k'i wi noodin Ribla, Hamat laabo ra. Yaadin cine no i na Yahuda ku d'a nga laabo ra ka kond'a tamtaray. 	 Huan, Babulon kumpipan Hamath gama Riblah ah amau a bawleka, a hihlum vek hi. Huchiin Juda nam a gam ua kipanin sala pi mangin a omta.


Eliyezar izo mo koyo Rehabiya no. Eliyezar sinda ize aru fo woodin banda, amma Rehabiya du ize aru boobo nda cimi. 	 Huan Eliezerin tapa dang himhim a neikei; Rehabia in bel tapa tampi a nei.


Kala bonkoono Hezeciya mayra jiiri way cindi taacanta ra, Assiriya bonkoono Sennakerib ziji ka kaa ka Yahuda gallu kulu kaŋ gonda cinari beeri wongu, a n'i ŋwa mo. 	 Huan, kumpipa Hezekia kum sawmleh kum li a lal kumin Asuria gam kumpipa Sennakerib bel Juda gama khua kulhpi nei tengteng sual dingin a hoh tou a, a la taa.


Kal i salaŋ a se ka ne: «Da ni yadda ka ciya tam jama wo se hunkuna, ka may i se, ka tu i se, ka gomni sanni te i se mo, kala ngey mo ma ciya ni tamyaŋ hal abada.» 	 Huan, amau a kiangah, Tua hiaite sikhaa na oma, a na uh na sepa, amau dawna, a kiang ua thu hoih tak gen na tup leh, khantawnin na sikhain a om ding uh, chiin a gen ua.


Dawda binde na hayey kaŋ waybora kande a se yaŋ din ta a kambe ra. A ne a se: «Ma to ni kwaara baani samay. A go, ay hangan ni sanno se, ay na ni beera guna mo.» 	 Huchiin Davidin a thil hontawite a laa: huan, a kiangah, lungmuang takin na in lamah pai tou ta inla; huan, na thu ka mang hi, na nget pen ka honsan sak hi, a chi a.


Samuwila ye ka ne koyne: «I ma Israyla kulu margu Mizpa, ay mo ya te araŋ se adduwa Rabbi gaa.» 	 Huan, Samuelin, Israel mi tengteng Mizpa ah sam khawm vek unla, TOUPA kiangah ka hon thumsak ding, a chi a.


A ga ciya mo, han din hane Koy Beero ga ye ka nga kambe salle, sorro hinkanta nooya, nga ma nga borey kaŋ cindi yaŋ fansa se, ngey kaŋ yaŋ cindi i ma fun Assiriya, da Misira, da Patros, da Etiyopi, da Elam, da Sinar, da Hamat, da teeko me gaa laabey mo ra. 	 Huan, huai niin hichi ahi dinga, TOUPAN a si val om sun a mite, Asuria gam akipan bang, Aigupta gam akipan bang, Pathros gam akipan bang, Kus gam akipan bang, Elam gam akipan bang, Sinar gam akipan bang. Hamath khua akipan bang, tuipi tuikulhgam akipan bang, a la nawndinga a nihveina dingin a khut a jak nawn ding.


Ay mana to i ma ne ay ya ni ize no koyne. M'ay ye danga ni goy-ize fo cine.› 	 na kianga kiloh khat bangin hon bawl samin, ka chi ding, a chi a.


I ye ka wongu te koyne Gat ra, naŋ kaŋ boro fo go no kaŋ ga ku gumo nda cimi. A kambey kulu gaa gonda kambayzey iddu-iddu, ce-izey mo yaadin no, i kulu margante waranka cindi taaci no i n'i lasaabu. Nga mo Refayim boro fo no. 	 Huan, Gath khua ah kidouna a om nawn a, huai ah mi khat a san a sang a khut langkhat tuaktuak a khutzung guk, a khe langkhat tuaktuak a khezung guk, a vek a sawmnih leh li nei a om a; amah leng mi lian lak a piang ahi.


Dawda ne Natan se: «Ay na zunubi te Rabbi se.» Natan mo ne Dawda se: «Rabbi na ni zunubey ganandi, ni si bu bo. 	 Huna, David in Nathan kiang ah, TOUPA tungah thil ka hihkhialta, a chi a. Huan, Nathan in David kiang ah, TOUPA'N leng na khelhna a koihmang samta; na sikei ding.


I gonda ganda gaa kosaray mo, sanda guuru-bi wane. I fatey yooja mo go sanda torkoyaŋ kosongu kaŋ bari boobo go ga candi ka zurandi ka koy wongu do. 	 Huan awmphaw, sik awmphaw hileh kilawm a nei ua; huan a kha jap ging uh kidouna lama sakol tampi tai dupdup, kidouna kangtalai tampi ging bangmai ahi.


(Barabbas wo boro fo no kaŋ i daŋ kaso ra murteyaŋ fo da boro-wiyaŋ kaŋ te kwaara ra sabbay se.) 	 Huai mi tuh khopia helna bang ahi hiam jiak leh, tual a thah jiaka suangkulha tang ahi.


Kulu nda yaadin, Almasihu marga ra a ga bisa ay se ay ma sann'ize gu ci d'ay fahama, ya du ka cindey dondonandi, ka bisa ay ma sann'ize zambar way te da ciine waani. 	 Himahleh, saptuamte kikhopnaah pau theihlouha thu sing khat gen sangin, midangte ka hilh theihna dingin ka theihtheihnain thu nga kia gen ka ut jaw ahi.


Yakuba koy k'i di ka kande nga nyaŋo se. Nga mo na maafe te mate kaŋ cine ga kaan baabo se. 	 Huan, a kuana, a vala a, a nu kiangah a honpai piha huchiin, a nu in a pa deihlam takin meh limtakin a bawl hi.


A ma si de yaamo gaa, ka nga boŋ halli mo, Zama yaadin gaa yaamo ga ciya a wane alhakku. 	 Amah kikhemin, banglou ah muang kei hen: bangmahlou lah a thukna hi ding ahi ngala.


Dalila ne Samson se: «A go, ni n'ay halli ka tangari ci ay se. Ma ci ay se sohõ, ay ga ni ŋwaaray, haŋ kaŋ no i ga ni haw d'a.» 	 Huan delailain Samson kiangah Ngaiin, non khema, juau hon hilh na hi: bangchia hen thei ding na hia honhilhta in, a chi a.


Jiirey kaŋ Yerobowam na mayray te, jiiri waranka cindi hinka no. A kani nga kaayey banda. A ize Nadab mo te bonkooni a nango ra. 	 Huchiin Jeroboam vaihawm sung kum sawmnih leh kum nih ahi: huan, a pute kiangah a ihmua, a tapa Nadab amah sikin a honglal ta hi.


Ay ga ne Sirus se: ‹Ni ya ay kuruko no›. A g'ay miila kulu goy te, Hal a ma ne Urusalima se: ‹Ni ma cina›, A ma ne Irikoy windo mo se: ‹Ni daba ma sinji.› 	 Kura tungthu-a, Amah jaw ka belamchingpa a hi-a, Jerusalem tungthu-a, Bawlin a om nawn ding, chih leh, Pathian biakin kianga, Na suangphum lepin a om nawn ding, chi khop hialin ka deihlam tengteng a hih ding, chipa ka hi, chiin.


Rabbi ni Irikoyo ga dumey din pati ka ni daŋ, ngey kaŋ yaŋ Rabbi ni Irikoyo g'i laabo no ni se, hala ni ga furo i gurbo ra ka goro i kwaarey d'i windey ra. 	 TOUPA na Pathian un a gam uh nou a honpiak nam TOUPAN a hihmana na luah ua, a khua khawng ua, a in khawng ua na om chiang un;


Zama i fundey fansayaŋ hari ga caada, Kala a m'a naŋ hinne hal abada, 	 A dam gige a, muatna a muhlouhna ding in.


Israyla riiba laala se no ay futu. Ay n'a kar, ay n'ay moyduma tugu, ay futu mo. Kulu nda yaadin a soobay ka bare ka nga boŋ fonda gana. 	 A huaihama a thulimlouhna jiakin ka heha, ka sata, ka mai ka huma, ka heh ahi: amah lah a lungtang omdan ngeingeiin paupeng takin a om jel hi.


Jinay kulu mo kaŋ bonkoono Ahaz furu nga zamana ra, waato kaŋ cine a na amaana ŋwa, iri n'i soola ka i fay waani. A go mo, i go noodin Rabbi feema jine.» 	 Huan, kumpipa Ahazin a lal laia thil a hihkhelha, a paihmang tuiumbelsuan tengtengte leng la bawlzou vek ua, ka hihsiangthou lai ua; huan, ngai dih, TOUPA maitam ma lamah a om hi, a chi ua.


Suleymanu mo na Hiram no alkama tono zambar waranka, da ji kaŋ i gabu tono waytaaci, a almayaalo ŋwaari. Yaadin no Suleymanu soobay ka Hiram no jiiri ka kaa jiiri. 	 Huan, Solomonin Hiram bel a inkote nek dingin buh pota sing nih leh sathau suk pota sawmnih a pia: huai bel Solomonin kum tenga Hiram a piak sek dan ahi.


Amma nda ŋwaari fo sabbay se ni nya-izo bina sara, manti baakasinay goy no ni goono ga te koyne. Ni ŋwaaro sabbay se ni ma si boro kaŋ se Almasihu bu halaci. 	 Na bangkhat nek jiaka na unau lungsim a nat leh, itna danin na gamta kei ahi. A sih sik Kris in a sih sakpa tuh na bangkhat nekin hihmang kei hen;


Daahir, ya Rabbi, Assiriya bonkooney na laabey da ngey batamey halaci. 	 TOUPA, Assuria kumpipaten namte leh a gamte uh a hihse sek ngei ua, a pathiante uh meiah a pai sek uh:


Yaadin gaa, iri ma si ye ka care guna nda taali. Amma wa bara nda miila woone: boro kulu ma si hartayaŋ hari daŋ nga nya-izo jine, wala hay fo kaŋ g'a zeeri. 	 Huaijiakin, kigense nawn kei ni, kuapeuhin a unau lampi ah kisuihna hiam dalna hiam koih louh tum jaw hen.


Danjo ma soobay ka di sargay feema ra duumi, a ma si bu. 	 A tatleek thoihna, belam hon lak a, na ngaih a kilawm hun, belampa gensiatbei tatleek thoihna ding in TOUPA ding in siampu kiang ah a honkai ding ahi:


Ngey kaŋ yaŋ goono ga zunubi te, ma deeni i gaa marga kulu jine, hala cindey ma du ka humburu. 	 Mikhialte tuh mi tengteng maah taihilh in, midangten leng a lau theihna ding un.


Muusu beeri kaŋ gonda gaabi ka bisa ganji hamey kulu, A si kamba boro kulu se. 	 Humpinelkai, gamsa laklaka hatpenpen, bangmah ma ah a kihei mang kei hi;


Isuwa na nga wandey sambu, da nga ize alborey da wayborey, da nga windo borey kulu da nga alman kayney da alman beerey kulu, da nga arzaka kulu kaŋ a margu Kanaana laabo ra. A koy laabu fo ra ka fay da nga kayne Yakuba. 	 Huan, Esauin a jite leh, a tapate leh, a tanute leh, a in a mi tengteng leh, a gante leh, a sa tengteng leh, a sum tengteng, Kanan gama a muhte a paipih, a nau Jakob kianga kipan gamdang ah a pai mangta hi.


Alwaato din gaa Haggay tu ka ne: «Yaadin cine no jama wo bara nd'a, yaadin mo no dumo wo go ay jine,» mate kaŋ Rabbi ci. «Yaadin mo no i kambe goyey kulu, haŋ kaŋ i ga ngey sargayey* te d'a nango wo ra mo, a harram. 	 Huan Haggaiin a dawnga, TOUPAN, Huchi bangin hiai mite, leh huchi bangin hiai nam ka maah ahi uh; huchi bangin a khutte uh nasep chteng; leh huailaia a thillat uh a siang kei hi, a chi, chiin.


Zama Irikoy wo manti boro no sanda ay cine, Kaŋ ay ga tu a se ka ne, ‹Kaa, iri ma koy ciito do care banda.› 	 Kei bangin, amah lah mihing ahi keia, amah ka dawn theihna dingin, vaihawmnaa ka hoh khawm theihna ding un.


Kala annabo din na Irikoy bora buukwa sambu ka dake farka boŋ ka ye ka kand'a annabi zeena din kwaara ra, zama nga ma bu baray te, k'a fiji mo. 	 Huan, jawlneiin Pathian mi luang a doma, sabengtung tungah a koiha, a kikpihtaa: huchiin jawlnei putek omna khuaah sun ding leh vui dingin a la luta hi.


Waato din gaa no i na Paska feej'izey wi handu hinkanta jirbi way cindi taaca hane. Lawi borey da alfagey mo, haawi n'i di. I na ngey boŋ hanandi ka kande sargayey kaŋ i ga ton Rabbi windo ra. 	 Huchiin kha nihna ni sawm leh ni li niin paikan ankuangluina a gou ua; huan, siampute leh Levite a kizumpih ua, a kihihsiangthou ua, halmang thillat TOUPA in ah a la lut uhi.


Ni ra mo no ay ga hay fo te kaŋ yana te baa ce fo, haŋ kaŋ ay si ye k'a dumi te mo koyne, ni fanta harey kulu sabbay se. 	 Huan na kihhuaina tengtengte uh jiakin thil ka hih ngei nai louh, hih leng ka hih ngei nawn louh ding na tunguah ka hih sin hi.


D'ay borey laabo mo se kaŋ karji nyayaŋ da tuuri karjikoyyaŋ ga zay a ra. Oho, wa hẽ mo gallu farhanta ra windey kulu se kaŋ yaŋ gonda bine kaani. 	 Ka mite gam loulingnei leh khaulingneiin a buak ding; ahi, khopi nopsakhuai taka nopsakna in tengteng tungah:


Boro laalo ga di woodin, a ma dukur, A ma nga hinje kaama, a ma komso mo. Boro laalo ibaayo ga halaci no. 	 Mi gilou-salouin huai tuh a mu dinga, a heh dinga, aha a gawi ding a, a zulmang ding, mi gilou-saloute deihlam tuh a mang ding hi.


Za kaŋ araŋ tuti nd'araŋ gaahamey d'araŋ jase boŋey, araŋ na londibuunay kulu tuti ka zeeri nd'araŋ hilley, hal araŋ n'i kar ka say-say -- 	 A hatloute na liang un leh na sikte un na phu ua, na khete un na pik ua, na dalhsak ua;


To, boro ga Irikoy kom, wala? Amma araŋ wo, araŋ goono g'ay kom. Amma araŋ go ga ne: «Man gaa no iri na ni kom, binde?» To, zakkey da sargayey do haray no. 	 Min Pathian a lok diam? hinapiin lah non lok uh. Himahleh nou, Koiah kon lok ua eita? na chi ua. Sawm a khatte ah leh thillatah.


I ma haggoy mo da windo kosaray taafey da windi meyo daabula kaŋ yaŋ ga Irikoy nangora da sargay feema windi, da windi sinjiyaŋ korfey kulu mo. 	 A intual jakte, biakbuk china a intual kongkhak puanjak khawng, maitam kima khawng, huailaia zat ding khau tengteng.


Waato kaŋ ay sintin ka salaŋ i se mo, Biya Hanna zumbu i boŋ, sanda mate kaŋ cine a zumbu iri boŋ za sintina gaa. 	 Huan, thu ka gen tungin, Kha Siangthou ka tunguah a hongtungta.


Buuru kaŋ sinda dalbu bato* hane kaa ka to, kaŋ ra i ga Paska feeji wi. 	 Huan, tanghou silngou soh louh ni, Paikan Ankuangluina belamnou gohna ding ni, a hongtungta a.


Iri ma si fay d'iri margey, danga mate kaŋ cine a te boro fooyaŋ se doonay. Amma iri ma care yaamar, sanku fa sohõ kaŋ araŋ go ga di zaaro din go ga maan. 	 khenkhat hih dan banga I kikhopnate uh tawpsan louin, kihasuan tuah jaw ni; nituh hongnai hulhula na thei un kihasuan tuah semsem un.


Yaadin mo no azawa kambe haray, kambe kar zangu nda windi bundu waranka nda ngey daba waranka, guuru-say wane yaŋ. Windi bundey gotey d'i hawyaŋ harey kulu nzarfu no. 	 Huan a mal lam pang a ding in puankhaite tong za khat ahi ua, a khuamte uh sawmnih leh, a dal kingakna khuakkuakte uh sawmnih; khuamte a bannate leh dangka duangte.


Zama iri kaŋ go ga funa, alwaati kulu i go g'iri nooyandi buuyaŋ se Yesu sabbay se, hala Yesu fundo mo ma bangay iri gaahamey kaŋ ga aniya ka bu ra. 	 Koute hingdama om nalaite Jesu jiaka si dinga matsakin ka om gige ua Jesu hinna leng kasa sithei ua a lat theihna dingin.


Waato kaŋ jama maa sanno din, a goono g'i biney gooru, i ga ba mo ngey ma diyey wi. 	 Huan, amau, huai thu a jak un a sin uh a thak mahmaha, hihlup a tumta uh.


Ay ga saabu ni se, zama ni tu ay se, Ni ciya ay faaba mo. 	 Na kiangah kipahthu ka gen ding, nang hon dawngin, honhondampa na hita ngala.


Kurukwa ga kali meyo bagu ka fatta i jine, Almaney ga kali meyo bagu ka tonton, i ga fatta a ra mo. I koyo ga bisa ka furo i jine, Rabbi no ga ti i boŋo. 	 Phu pailetpa a ma uah a paia; a phu pai let ua, kongkhak phain a pai jel ua, huaiah a pai khia uhi: huan, a kumpipa uh a ma uah a paia, TOUPAN a ma uh a kai.


A daŋ mo a bina ra mate kaŋ a ga hin ka dondonandi, nga nda Oholiyab, Ahisamak izo, Dan kunda bora. 	 Huan a sinsak theihna ding in a lungtang ah a koih a, amah leh, Aholiab, Ahisamak tapa, Dan nam a mi.Nnasep chiteng hih ding, gelhmi nnasep, nnasem pilmi nnasep sepdan siam mi nnasep, a dum, a sandup, a san-au, leh puan malngat hoihte hih ding in puan ganmi nnasep, na himhim hih mite nnasep nangawn leh, nnasep pilhuai ngaihsunte nnasep.


Zama Irikoy naŋ ay bina ma yangala, Hina-Kulu-Koyo n'ay laakal tunandi mo. 	 Pathianin lah ka lungtang a bahsakta ngala, huan Thilbangkimhihtheiin a honhihbuaita hi.Khomial main satkhiakin ka om ngal keia, ka maia kipan khomial sah leng a khuh sam kei hi.


«Ay na beene hari ganji araŋ se za heemar ga cindi handu hinza a ma to. Ay naŋ mo hari ma kaŋ kwaara fo boŋ, Afo mo hari ma si kaŋ a boŋ. Hari kaŋ fari fo ra, Fari fo mo, kaŋ haro mana to a ra, a ma lakaw. 	 Huan, buh lak hun ding kha thum a hih laiin na tung ua vuah zu ding leng ka lena; khopi khat tunga ka zuksakin, khopi dang tungah ka zusak kei hi; mun khat tungah ka zusak seka, a zuk louhna mun a keu sek hi.


Yakuba n'a hã ka ne: «Ay ga ni ŋwaaray, ma ni maa ci ay se.» A ne: «Ifo se no ni g'ay maa hã?» A na Yakuba albarkandi noodin. 	 Huan, Jakobin, amah a dawnga, hehpihtakin na min honhilh in, a chi a. Huan, aman, bangjiakin ahia ka min non dot? Achia. Huan, huailaiah a vualjawlta.


Guna, ni g'ay gaaray k'ay kaa ne laabo ra, ay ga daray ni se mo. Ay ga dira ka windi yaamo ndunnya boŋ. Boro kulu kaŋ di ay mo g'ay wi.» 	 Ngaiin, tuniin leitunga kipan non delhkheta ngala; na mit muh phak louha sela om ding ka hita; lei ah tai mang leh vakvai hi ding lah ka hita ngala; huchiin hichi ahi dinga, kuapeuh honmuin a hon that mai ding uh, a chi a.


Kala Musa tun ka ye nga anzura Yetro do. A ne a se: «Ay ga ni ŋwaaray, ma naŋ ay ma ye ka koy ay nya-izey do, kaŋ yaŋ go Misira. Ay ma di hal i gonda fundi hala sohõ.» Yetro binde ne Musa se: «Wa koy baani.» 	 Huchiin, Mosi a kisa a a sungpa Jethro kiangah a kika, a kiangah, ka hon ngen hi, hon paisak inla Aigupta gama om ka unaute kiangah ka kik ding, a dam lailai na u hiam kava thei ding, achia. Huan, Jethro in Mosi kiangah, damtak in vahoh in, achi hi.


Amma sohõ ni n'iri furu, ni n'iri kaynandi mo, Ni siino ga fatta iri wongu margey banda. 	 Melmate lakah non taijak saka: honhoten sum a deihdeih uh a lauhi.


I na Lawitey kabu, za jiiri waranza izey ka koy beene. I lasaabo mo, alboro kulu nda nga maa, i boro zambar waranza cindi ahakku no. 	 Huan, Levite kum sawmthum akipan tunglam sim ahi ua; a tamlam uh piching sing thum leh sang giat ahi uh.


Nga din, mayraykoyo wano do haray mo, a ga sargay kaŋ i ga ton, da ŋwaari sargay, da haŋyaŋ wane no sududuyaŋ batey se, da handu kayyaŋey, da asibtey, sanda sududuyaŋ batey kulu kaŋ i dake Israyla dumo boŋ se nooya. A goy no a ma zunubi se sargay, da ŋwaari sargay, da sargay kaŋ i ga ton, da saabuyaŋ sargayey mo no, zama i ma sasabandiyaŋ te Israyla dumo se. 	 Huan ankuangluina ah te, kha thak ah te, khawlni ah te, Israel ankuanglui ni sehsa tengteng ah halmang kithoihna te, nek ding latte, dawn ding lat te lanin a ngaihtuah dinga; khelh jiak a kithoihna te, nek ding latte, halmang kithoihna te, lemna thil latte Israel inkote kisiansak na dingin aman a tum sak ding ahi.


Yesu tu ka ne i se: «Wa haggoy boro kulu ma si araŋ darandi. 	 Huan, Jesu'n a dawng a, a kiang uah, Kuamah in a hon khemzohlouhna ding un pilvang un.


Rabbi ne a se: «May no ka boro me te? May no ka beebe te, wala lutu, wala mokoy, wala danaw? Manti ay, Rabbi no? 	 Huan, Toupan a kiangah, mi kam bawl kua ahia? Ahihkeileh pautheiloute, bengngongte, muhnate, mittawte kua bawl ahia? Kei Toupan ka bawl ahi kei maw?


Israyla izey na Alfa Fineyas, Eliyezar izo donton Ruben da Gad izey, da Manasse izey kunda jara do, ngey kaŋ yaŋ go Jileyad laabo ra. 	 Huan, Israel suanten Gilead gama Reuben suante leh, Gad suante leh, Manassi nam kimkhatte kiangah siampu Eleazar tapa Phinehas a sawl ua;


da taamu zeenoyaŋ ngey cey gaa, kaŋ yaŋ hanseyaŋ baa gumo, da bankaaray zeenoyaŋ ngey jindey gaa. I hindoonayey buurey kulu koogu kal i bunkus. 	 Khedap lui pipi thuap nennon a bun ua, puan lui pi a silh ua; a nek ding ua a tanghou puak uh go gemgom, ap khetkhut ahi.


Yaadin binde no, Daniyel din te albarka nd'a Dariyus zamana ra, da Sirus Persanca zamana ra. 	 Huchibangin hiai Danial Daria vaihawm lai leh Persia mi Kura vaihawm laiin a lun mahmah hi.


Ya ay fundo, ma Rabbi sifa, Ma si dinya a gomney kulu gaa, baa afo. 	 Ka hinna aw, TOUPA phat inla, a thilhih hoih tengteng mangngilh ken.


Alwaato kaŋ a to Irikoy bora do noodin tondo do, waybora gurfa k'a cey di. Gehazi maan ka kaa zama nga m'a tuti, amma Irikoy bora ne: «Ma fay d'a, zama a bine sara. Rabbi mo na sanno tugu ay se, a mana ci ay se mo.» 	 Huan, tanga Pathian mi kianga va tunin, a khe a len chintena, huan, amah hongsawn hang tumin Gehazin a vanaiha; himahleh Pathian mi in, Bangmah chih ken, a lungsim a mangbang ahi; Toupan ka lakah a sel tadiha, a hon hilh ta dih kei hi, a chi a.


Za Farisi fonda borey goono ga margu nangu folloŋ, Yesu n'i hã 	 Huan, Pharisaite a kikhoplai un. Jesu'n amaute thu a dong a.


D'ay ga du, araŋ ma suuru ay se hal ay ma saamotaray kayna te! Oho, araŋ goono ga suuru ay se mo. 	 ka hai deuhna ah nouten non thuaktheih uh ut hi nange: A hi, thuak leng non thuakthei ua.


Ay di mo biya ziibo hinza sanda balancawyaŋ* cine. I fun dodo-beero* meyo ra, da alman laala meyo ra da tangari annabo meyo ra mo. 	 Huan dragon kama kipanleh gamsa kama kipan leh, jawlnei taklou kama kipanin kha nin thum, ukeng bangmai tuh hongpai khia un ka muta a:


Yasuwa wane, Eliyezar wane, Yorima wane, Matata wane, Lawi wane, 	 huai tuh Jose tapa ahi a, huai tuh Eliazer tapa ahi a, huai tuh Jorim tapa ahi a, huai tuh Matthat tapa ahi a,


Gad izey no ka kwaara woone yaŋ cina: Dibon, da Atarot, da Arower, 	 Huan, Gad tate'n Dibonte, Atarote, Aroerte;


Amma da gomni boŋ no, manti goyey boŋ no koyne. Da manti yaadin no, gomno manti gomni no koyne. 	 Hehpihnajiak a hih leh, nasep jiak a hita kei, huchi ahihkeileh, hehpihna tuh hehpihna a hita kei ding.


Zama yeeri nda kazaamataray go taabaley kulu boŋ ga daaru, Nangu kulu si hanan. 	 Mun siang mahmah om lou khopin dohkan tengteng lah luak leh thil ninin a dim hi.


Kala bonkoono na Hilciya, nda Ahikam Safan izo, da Abdon Mikaya izo, da hantumkwa Safan, da Asaya bonkoono bannya lordi ka ne: 	 Huan, kumpipan Hilkia te, Saphan tapa Ahikam te, Mika tapa Abdon te, laigelhmi Saphan te, kumpipa sikha Asai te thu a piaa,


I si laakal kanay fondo bay, I sinda cimi ciiti mo ngey fondey ra. I na fondo siiro yaŋ te ngey boŋ se, Boro kulu kaŋ ga dira i ra mo, A koy si laakal kanay bay. 	 Lungmuana lampi a theikei ua; a paina uah dikna himhim a om ngei kei: amau adingin lam kawi bang a bawl ua; huailaia pai peuhmahin lungmuanna a thei ngei kei uh.


Yesu tu i se ka ne: «Sohõ araŋ cimandi! 	 Huan, Jesun a dawnga, a kiang uah, Tuin na gingta u maw?


Itaacanta mo na nga sintilo dooru wayna boŋ. I yadda wayna se a ma borey kukure da danji. 	 Huan a linapenin a belhbu tuh ni a sun khumta a; huan amah kiangah tuh mite meia hainat theihna piakin a omta hi.


Irikoy na ni ce waato kaŋ ni go bannya no? Woodin ma si ni kankam. Amma da ni gonda daama ka du fansayaŋ, dambe ni ma nafa nd'a. 	 Sikha hi saa sap na hi hia? Khawksa tuan ken. Na hongsuahtak theih leh, sen sukin.


Amma Rabbi dukur ay se araŋ sabbay se, a mana maa ay se mo. Kala Rabbi ne ay se: «A wasa! Ma si ye ka sanni woone ci ay se koyne. 	 Himahleh noute ziak in ka tungah TOUPA a heh mahmah a, ka thu a pom kei a; huchi in TOUPA'N, Hunta hen, hiai thu ah hon houpih nawn ke'n.


Jama mo no ga ciya gallo maa. Yaadin cine no i ga laabo hanandi nd'a. 	 Huan Hamonah khopi min ahi ding. Huchi bangin gam a khuah siang ding uh.


Woodin banda, boro kulu si reyzin* hari taji daŋ humbur zeeno yaŋ ra, zama yaadin gaa reyzin hari tajo ga humburey bagu, a ga mun mo. Humburey mo ga halaci. 	 Huan, kuamahin uain thak savun uain thawl lui ah a thun ngei kei uh, thunta him le uleng, uain thakin savun thawlte a phukek dia, a bo dia, savun thawlte leng a se ding uh.


Kala Haman ne bonkoono Zerses se: «Dumi fo go no ni mayra dumey laabey kulu ra say-sayante, kaŋ yaŋ go fayante waani. I asariya mo, waani no ka waana borey kulu waney, i si bonkoono asariya haggoy mo. Woodin sabbay se no a mana hima bonkoono ma suuru nda woodin yaŋ. 	 Huan Hamanin kumpipa Ahasura kiangah, Mi kuate hiam kitheh jaka na gam bial sung tengtenga mite laka dalh a om ua; huan a dante uh mi tengteng dan toh a kibang keia; kumpipa dante lah a jui kei uh: huaijiakin amaute thuaktheih kumpipa punna ding ahi kei hi.


Ay ga ni ŋwaaray, ma kaa sohõ ka kunda din laali ay se, zama i bisa ay gaabi. Hambara yaadin gaa ay ga du k'i kar ka te i boŋ zaama, ay m'i gaaray ka kaa laabo ra. Zama ay bay kaŋ boro kaŋ ni ga albarkandi, bora din ga goro albarkante. Boro kaŋ ni ga laali mo ga ciya laalante.» 	 Hehpih tak in hong inla, hiai mite hamsiat dih ve; kei a ding in a hat lua ua, ka zoh theih ua ka gam ua kipan a ka delhkhiak theih zenzen khak uleh; na vualzawl peuhmahte vualzawl in a om ua, na hamsiat peuhmahte hamsiat in a om nak uh chih ka thei, chi ding in.


A tun mo ka koociya da nga nyaŋo sambu cin ra ka koy Misira laabo ra. 	 Huchiin, a thou a, a jan ajanin naungek leh a nu a pi a, Aigupta gamah a paita a.


A ga taabi teeko daŋandi, a ga teeko bondayey kar. Misira isa guusuyaŋey kulu ga sundu, I ga Assiriya boŋbeera zeeri, Misira koytaray sarjilla mo ga bisa. 	 Huchiin gimthuakna tuipi a pal tan ding ua, tuipia tuikihawtte khetin a omdingua, huchiin Nile thuknate tengteng a kang vek ding; huan Assuria kisaktheihna koihniamin a om dia, Aigupta lalchiang a paimang vengveng ding hi.Huan TOUPA ah amau ka hihhat dinga; a minin a vak tou un a vak suk ding uh, TOUPAN a chi.


Bonkoono binde fatta, a almayaaley kulu mo n'a gana. Bonkoono na wayboro fooyaŋ naŋ, ngey boro way kaŋ wahayyaŋ no, zama i ma windo batu se. 	 Huan, kumpipa a pawt a, a inkote tengteng in a zui ua. Huan, kumpipa'n in ngak ding in numei sawm, meite lawi a koih.


Borey goyey boŋ no a ga bana i se: Futay no a ga bana nga ibarey boŋ da banandi mo nga yanjekaarey boŋ. A ga teeku me gaa laabey bana nda ngey alhakko mo. 	 A thil hihte uh bangin, a thilhihte uh bang mahmahin a man a thuk ding, amah doumite hehnain, a melmate thuknain a thuk ding; tuikulhgamte thuknain a thuk ding.


Amma tilas kal i ma konda ngey te-goyey Irikoy jine, nga kaŋ soola nga ma fundikooney da buukoy ciiti. 	 amau tuh mihing leh misite ngaihtuah dinga mansa kiangah a tanchin uh a gen ding uhi.


Day, a n'i margu, da ceeci woodin fonda goy-teerey. A ne: «Ya alborey, araŋ ga bay kaŋ ceeci woone do no iri goono ga du iri arzaka. 	 Huai miin amaute a sam khawma, a nasep bang uh semte toh; huan, a kiang uah, Pute aw, hiai nasepna i hauhna uh ahi chih na thei uhi.


Zabluna kunda se: Helon ize Eliyab. 	 Zebulun nama Helon tapa Eliab.


I salaŋ i se Silo ra, Kanaana laabo ra ka ne: «Rabbi na lordi te Musa meyo ra ka ne i m'iri no birniyaŋ, iri ma goro i ra. I m'iri no kuray nangey mo iri almaney se.» 	 Kanan gama Silo khua ah, TOUPAN Mosi zangin ka omna ding uh khopite, ka gan uh tatna ding a kim a vel toh non piak ding uh thu a napeta hi, chiin a gen ua.


Amma ay ne: ‹Ay mana yadda ka Balaam sanney hangan.› Woodin sabbay se no kal a n'araŋ albarkandi. Yaadin cine mo no ay n'araŋ faaba nd'a Balak kambe ra. 	 Himahleh Balaam huai Balaam thu ka ngaikhe nuam keia; huaijiakin nou a honvualjawl zosopta hi: huchiin a khut akipanin a honhonkheta hi.


Irikoy mo n'a tunandi a buuyaŋo jirbi hinzanta hane, k'a no a ma bangay. 	 Pathianin nithum niin a kaithou nawna, chiantakin a kitheisak hi,


Zama boro kaŋ go ga ŋwa ka haŋ, d'a si Rabbi gaahamo fayanka, ciiti no a go ga candi nga boŋ gaa, ŋwaayaŋo da haŋyaŋo din do. 	 A ne leh dawnin, Toupa pumpi ngentel taka a ngaihtuah keileh, amah tunga vaihawmna dingin a nein a dawn jel ahi ngala.


Yesu ne a se: «Ifo se no ni ga ne ay se ihanno? Ihanno kulu si no kala afolloŋ, Irikoy hinne. 	 Huan, Jesun a kiangah, Bangdia hoih honchi? mi khat kia loungal kuamah hoih a om kei uh, huai tuh Pathian ahi.


Benyamin mo sakali* no, bine kaŋ ga koroŋ koy. Susubay a ga nga koli hamo ŋwa, wiciri kambu mo a ga arzaka fay-fay.» 	 Benjamin bel ngia duhgawl ahi: jingsangin asa koih a ne dinga, nitaklamin a gallak a hawm ding, a chi a.


Samson ne: «Naŋ ya bu Filistancey banda!» A gungum da nga gaabo kulu me. Fuwo mo gusam mayraykoyey boŋ, da jama kulu kaŋ yaŋ go fuwo ra boŋ. Yaadin cine no jama kaŋ a wi nga buuyaŋo ra, i baa nda ngey kaŋ yaŋ a wi nga baafuna ra. 	 Huan, Samsonin, Philistiate kon sihkhum deh, a chi a. Huchiin a theitawpin akun eka; huan, miliante leh mipi a sunga om tengtengte huaiin in a delhta hi. Huchiin a damlaia ahihlupte sangin a sihkhumte a tamjaw uh.Huchiin a unaute leh a pa inkote tengteng a hongpai suk ua, a la ua a jawng tou ua, Zora leh Estaol kikala; a pa Manoa vuina munah a vuita uh. huchiin kum sawmnih Israelte tungah vai a hawm hi.


Ngey mo na nooro ta. I koy ka te mate kaŋ cine i n'i dondonandi nd'a din. Sanno wo koy mo nangu kulu Yahudancey game ra hala hõ. 	 Huchi in dangka tuh a la ua, a hilh bangbang un a hihta ua; huchi in, tutan in huai thu tuh Judate lak ah a genthang lai uh.


a n'iri faaba. Manti goy hanney do kaŋ iri bumbey te bo, amma a suujo do no _a n'iri faaba__, hayyaŋ taji nyumayyaŋo do da Biya* Hanno tajandiyaŋo do. 	 Diktatna a eiten thil ina hihte ziak hilou- in, a chitna bangzel a pianthakna a sawpin leh Khasiangthou- a thaksakna in eite a hon hondamta hi.


A ne albora se: «Iri goono ga naaru no. Iri fun Baytlahami-Yahudiya, ga daŋandi ka koy Ifraymu tondey laabu banda. Noodin no ay go da goray. Ay koy Baytlahami-Yahudiya. Sohõ ay goono ga koy Rabbi windo nango do. Ay mana du mo boro kaŋ g'ay zumandi nga windo ra. 	 Huan, aman a kiangah, Beth-le-hem-juda gam akipana Ephraim tang tawp gam lamahhoh ka tum hi; huaia om ka hi, Bethlehem-juda gamah ka vahoha; tuin TOUPA in ah hoh ka tum hi; kuamahhonzintun ngap a om kei uhi.


Dawda ne Uriya se: «Ma ye ka kani neewo koyne. Suba ay ma ni sallama.» Han din binde Uriya kani Urusalima ra kala suba. 	 Huan, David in Uria kiang ah, Tuni leng hiai ah om lechin zingchiah na paina ding, a chi a. Huchi in Uria bel huai ni leh a zingchiang Jerusalem ah a omta hi.


Ifo se binde no Rabbi kande iri ne laabo wo ra hala takuba m'iri zeeri? I m'iri wandey d'iri izey ciya wongu arzaka yaŋ? Iri ma ye Misira, manti a bisa neewo?» 	 Bangachia namsaua si maimah dinga Pathianin hiai gama honpi ahi de aw? I ji I tate lah mat maimah ding ahi ngal ua: Aigupta gama kik nawn eia dia hoihzo lou ding hia? a chi ua.


Yaadin mo no, Rabbi waadu borey kaŋ yaŋ go ga Baaru Hanna waazu se, i ma funa nda Baaru Hanna waazo din. 	 Huchi mahbangin, Toupan Tanchin Hoih gente Tanchin Hoih thu a nek muhna ding un a sep ahi.


Ni si di dumo din kaŋ bine ga waasu, Ndunnya dumo kaŋ sanni ga gaabu, Kaŋ ga mebaraw ciine te kaŋ boro kulu si hin ka faham nd'a. 	 Mi hangtak, pau giltak na theihtheih louha pau mite, pau tuam na theihsiam louha pau mite, na mu nawnta kei ding.


Boro kaŋ gonda boŋbeeray da fundi beeray, A maa ga ti dondako. Niine jareyaŋ futo no a ga goy d'a. 	 Mi kasathei leh uang, amin muhsithat ahi, kisakthiehna otsaknain thil a hih jel hi.


Ni ma haggoy d'a mo fa, zama a murte iri sanney gaa gumo. 	 Toupan a thilhih bangzelin a thuk ding; amah lakah nang leng pilvang in, ithu a dou mahmah ngala.


Rabbi wane fansantey mo ga ye ka kaa. Dooni no i ga kaa d'a Sihiyona, Bine kaani kaŋ ga duumi ga goro i boŋ. I ga du bine kaani da farhã, Bine jisiyaŋ da durayyaŋ mo ga zuru. 	 Huan, Toupa tatte a kik nawn ding ua, lasa kawmin Zion a tung ding ua; khantawna kipahna a lu tunguah a omta ding; kipahna leh nuamsakna a mu ding ua, lungkhamna leh mauna a mangta ding.


Danga: da boro fo nda nga gorokasin koy saajo ra ka tuuri beeri, afo kambe go ga goy da deesi ka tuuri-nya beeri, amma deeso izo sandu ka fun boŋo gaa k'a gorokasino kar kal a bu, bora din koy ga zuru ka koy kwaarey din afo ra ka funa. 	 Mi a insakinkhang toh singphuk dinga gamlaka kuana singphuk dinga a heipia sata, heipi tang tolin a insakinkhang denglum khate bang, huaite lakah khua khatah a tai dinga, a bit ding:


A ne: «Koonu no ay fun ay nyaŋo gunda ra, koonu mo no ay ga dira. Rabbi no ka no, Rabbi no ka ta, i ma Rabbi maa sifa!» 	 Huan aman, Ka nu sul akipan vuaktangin ka honga, huailamah vuaktangin ka kik ding: TOUPAN a piaa, huan TOUPAN a lamang ta hi; TOUPA min phatin om hen, a chi a.Hiai tengtengah Jobin a hihkhial keia, haihuaitakin Pathian leng a mohsa kei hi.


Waato kaŋ ay ceeci ay ma woodin bay, kala a ciya haŋ kaŋ gaabu ay se. 	 Huai tuh ka theihtheihna dingdan ka ngaituahin, Keia dingin a na lua ahi.


A ga ciya mo, d'i tu ni se da baani, i ga fiti ni se mo, kala kwaara din borey kulu ga ciya araŋ tamyaŋ, ka may araŋ se. 	 Huan, hichi ahi dinga, a hon kituahpih ua, a nakipiak uleh hichi ahi dinga, huaia mi om tengteng nasem dinga na goih ding uh ahi dinga, na na uh a sem ding uh.


Babila bonkoono Nebukadnezzar na lordi no batukoy koyo Nebuzaradan se Irimiya boŋ ka ne a se: 	 Huan, Babulon kumpipa Nebukadnezzarin Jeremia tungtang thu a ngakmi Nebuzaradan kiangah,


Yaadin mo no Israyla izey te. Yusufu n'i no torkoyaŋ Firawna sanno boŋ. A n'i no mo hindoonayyaŋ fonda sabbay se. 	 Huchiin Israel taten huchibangin a hih ua: huan, Joseph in Pharo thupiak bang in kangtalai te a kianguah a pia a, lampi a dingin nek ding leng a pia hi.


Ni ma habu iyye lasaabu. Za saaya kaŋ ni ga sintin ka zaama daŋ fari dum'izey gaa wiyaŋ se no ni ga sintin ka lasaabu. 	 Nipikal sagih na sim ding ua; na buh lak tung ua kipanin nipikal sagih na sim ding uhi.


Yesu ne i se: «Araŋ kulu ga mulay, zama i n'a hantum ka ne: ‹Ay ga kurukwa kar, feejey mo ga say-say.› 	 Huan, Jesun a kiang uah, Na vek un lungkiain nontaisan ding uh, Belamchingpa ka khen dia, belamte a dalh ding uh, chih gelh ahi ngala.


Israyla ma ne: «A baakasinay suujo ga tondo hal abada.» 	 A chitna tuh khantawnin a om ding chih, Israelten gen uhen.


da nga nya-izey Semaya, da Azarel, da Milalay, da Jilalay, da Maay, da Netanel, da Yahuda, da Hanani. Ngey no ka bara nda Irikoy bora Dawda dooni jinayey, hantumkwa Ezra mo go i jine. 	 A unaute, Simaia, Azarel, Milalai, Gilalai, Maai, Nethanel, Juda, Hanani Pathian mi David tumgingtheih te toh; huan a ma uah Ezra laigelhmi a oma:


D'a to fu, kal a ma nga corey da nga gorokasiney kulu margu ka ne i se: ‹Araŋ ma farhã ay banda, zama ay di ay feejo kaŋ daray!› 	 Huan, in natun tak un, na lawmte uleh na vengte uh na sam khawm ua, a kiang uah, Hon kipahpih un, ka belam mang ka mu nawnta, na chi uh.


Ay mo, a si gay kaŋ ay ga kande tunfaana haro ndunnya boŋ, zama a ma fundikooney kulu halaci, wo kaŋ yaŋ gonda fundi ka fulanzam, kaŋ yaŋ go beena cire. Hay kulu kaŋ go ndunnya ra ga bu. 	 Huan, Ngaiin, kei mahmahin, sa tengteng, hinna hatna pai khempeuh, van nuaia kipan hih mangthang dingin, leitungah tuichim ka tungsak ding hi; leia thil chih om a si ve ding uh.


Rabbi ne a se: «Ma haw zan fo kaŋ gonda jiiri hinza sambu ay se, da hincin nya fo kaŋ gonda jiiri hinza, da feeji gaaru fo kaŋ gonda jiiri hinza, da koloŋay fo da tantabal ize fo.» 	 Huan, aman, a kiangah, bawngla kum thum a upa, kelpi kum thum a upa, vakhu leh vapal nou honlain, a chi a.


Ya Rabbi, ma hanga jeeri ay adduwa se, Ma hangan mo ay ŋwaaray-ŋwaarayyaŋey jinda se. 	 TOUPA aw, ka thumna ah na bil na dohin; hehpih kon ngetna aw ngaikhia in.


Alfa Haruna banda kulu kaŋ gonda laru ma si maan ka Rabbi sargayey salle, danji ra waney. A gonda laru. A ma si maan ka nga Irikoyo ŋwaaro salle sargay. 	 Siampu Aron suan gensiatding nei himhimin TOUPA adia meia thillat lan dingin a honnaih ding uh ahi kei: gensiatding nei ahi ua, a Pathian uh nek ding ansiah lan dingin a honnaih het louh ding uh ahi.


Yesu binde windi kwaarey da kawyey kulu ra ka dondonandi i diina marga fuwey ra. A goono ga Irikoy koytara baaru hanna waazu. A goono ga doori dumi kulu kaa, a ma baani-jaŋay kulu no baani. 	 Huan, Jesun a kikhopnain khawng ua hilhin, Gam Tanchin Hoih tuh genin, dam louhna chiteng leh natna chiteng khawng hihdamin, kho lian leh kho neu tengteng a tawn vialviala.


Zaari iyyanta hane mo, araŋ ma marga hanno te. Araŋ ma si goy kulu kaŋ ga taabandi te. 	 Huan, a ni sagih ni in khawmpi siangthou na nei ding ua, bang nna mahmah na sem ding uh hilou ahi.


Naŋ Irikoy ma ni no beene harandaŋ da ndunnya maafe, masangu nda reyzin* hari mo da yulwa. 	 Huchiin, Pathianin van daitui leh, lei hoihna leh, buh tampi leh uain tampi hon pia hen:


Araŋ mo, kal araŋ ma donton da waasi ka seeda Dawda se. I ma ne a se: ‹Hunkuna ni ma si kani saajo furoyaŋo do haray, amma mate kulu kaŋ no ni ma du ka daŋandi, zama i ma si bonkoono da borey kulu kaŋ yaŋ go a banda halaci.› » 	 Huaiziak in, tuzan in gamdai lui kainate a giak nawnlou in kan ngeingei in; huchilou in zaw kumpipa leh a kiang a om tengteng a hihmang vek kha ding uh, chi in David hilhsak zok un, a chi a.


Zama ay ga suuji cabe i taaley se, ay si ye ka fongu i zunubey gaa mo koyne.» 	 A tatlek nate uah jah kangai dia, a khelhnate uleng ka theigige nawnta kei ding, chiin.Thukhun Thak, chia agen jiakin a masa tuh a luisakta ahi. Huchiin, na luia na upata tuh a mang thei ahita hi.


Musa ne Haruna se: «Ni ma kaa ka maan sargay feema do ka ni zunubi se sarga salle, woodin banda ni sargay summaara kaŋ i ga ton. Ni ga sasabandiyaŋ te ni boŋ se da ni jama mo se. Ni ma borey nooyaŋo mo salle, ka sasabandiyaŋ te i se, danga mate kaŋ Rabbi ci.» 	 Huan, Mosi in Aron kiang ah, Maitam hon naih inla, na khelh thoihnate, na haltum thillatte lan inla, nang a ding leh mipite a ding in kilemna bawl in: huan, mipite thillat pen lan inla, amau a ding in kilepna bawl in, TOUPA thupiak bang in, a chi a.


Ay baakwa, ma si laala dondon, amma ma dondon haŋ kaŋ ga boori. Boro kaŋ goono ga goy hanno te ya Irikoy wane no. Boro kaŋ goono ga goy laalo te mana di Irikoy. 	 Deihtak, gilou jaw ching ken, hoih ching jaw in. Thilhoih hihmi tuh Pathian laka ahi; thil gilou hihmin Pathian a mu ngei kei hi.


A ne koyne: «Ya dumi cindey kulu, wa Rabbi sifa. Dumey kulu, m'a sifa mo.» 	 Huan, Nou Jentel tengteng te aw, Toupa phat un, mi tengtengin leng amah phat uhen, a chi nawna.


wala a ma si furo nangu kaŋ buuko kulu go ra. A ma si nga boŋ ziibandi nga baaba wala nga nya se. 	 Misi luang omna ah a lut ding ahi keia, a nu hiam, a pa hiam jiakin a kihihthanghuai ding ahi sam kei.


Ay ga saaware ni gaa, ma wura day ay do kaŋ i hanse danji ra, zama ni ma ciya arzakante. Ma bankaaray kwaaray yaŋ day mo, hal ni ma ni boŋ bankaaray, zama ni haawi ma si bangay. Ma mo safari day mo ka tuusu ni moy gaa zama ni ma du ka di. 	 Kei akipatin dangkaeng meia hihsiangthou lei dingin kon thuhilh, na honghauhsak theihna dingin; puan ngoute bang na honsilha, na vuaktang zumhuaina a dawk louhna ding in; huan na muh theihna dingin na mita nuh ding mitlou leng leiin.


Ay nya-izey, iri Rabbi Yesu Almasihu gomno ma bara araŋ biya* banda. Amin! 	 Unaute aw, Toupa Jesu Kris hehpihna na kha kiang uah om hen. Amen.


da seeda daŋyaŋ sundurko da nga goobey, da sasabandiyaŋo do, 	 Theihpihna bawm leh, achiangte leh, chitna tutphah;


Sahãadin-sahãadin Rabbi malayka fo n'a kar, zama a mana Irikoy beerandi. Nooniyaŋ mo di k'a ŋwa kal a bu. 	 Huan, aman Pathian kianga pahtawina a piak louh jiakin Toupa angelin amah a man pah ngala, hutin ane a, a sita hi.


I bisa noodin ka koy Ifraymu tondey laabo ra ka kaa ka to Mika windi. 	 Huai akipanin Ephraim tanggam lam a juan ua, Mika in a vatung uh.


Amma ganda, nga nda kambe ŋwaari tanja Haruna n'i feeni k'i salle Rabbi jine, danga mate kaŋ Musa ci. 	 Huan, a awm leh a liang tak lam pen Aron in TOUPA ma ah vei thillat ding in a vei a; Mosi thupiak bang in.


Boro kaŋ suuru adilitaray ra ga to fundi gaa. Laala ganako mo, nga boŋ buuyaŋ no a goono ga gana. 	 Kuapeuh diktatna a ding kip hinna a tung hi: huan kuapeuh gilou delh in amah sihna dingin a hih ahi.


I sududu dodo-beero se, zama a na nga hino no alman laala se. I sududu alman laala se mo ka ne: «May no to alman laalo wo cine? May no ga hin a ma wongu nd'a?» 	 huan dragon tuh a beta ua, gamsa kianga a thuneihna a piak jiakin; huchiin gamsa tuh a beta ua. Gamsa toh kibang kua ahia? Huan amah kidou pih thei kua ahia? chiin.


Almasihu ga mayray te koy kulu, da hin kulu, da gaabi kulu, da mayraykoy kulu, da maa kulu kaŋ i ga ce boŋ, manti zamana wo hinne ra bo, amma baa zamana kaŋ ga kaa ra mo. 	 Lalnate, thuneihnate, thilhihtheihnate, vaihawmna tengteng tung leh tu khovel kia hilou-a khovel hongtung ding nangawna minsak chiteng tung tham peka a koih laia a sepzoh chih bang.


Kal ay maa Koy Beero jinde kaŋ goono ga ne: «May no ay ga donton, may mo no ga koy iri se?» Waato din gaa ay ne: «Ay neeya, ni m'ay donton.» 	 Huan, kua ka sawl dia, kou-a dia kua kuan ding ahia? chiin, TOUPA aw ka ja,


Rabbi ne: Zama ay no ga ciya danji cinari k'a windi, ay ga ciya darza mo a bindo ra.» 	 Amah adia a kimvela mei kulhbang a hih ding jiakin, leh a laka thupina ka hih ding jiakin, TOUPAN a chi, chiin.


Sadusi* fonda borey kaŋ yaŋ goono ga ne buukoy tunandiyaŋ si no, ngey mo kaa Yesu do k'a hã. 	 Huan, Saddukaite, thohnawnna a om kei chite, a kiangah a hongua;


I kayno Benyamin neeya kaŋ go ga i may, Da Yahuda mayraykoyey da ngey jama, Da Zabluna mayraykoyey, da Naftali mayraykoyey mo. 	 Na Pathian in na thilhihtheihna thu a piaa: Pathian aw, kou dinga thil non hihsak tuh hihhatin.


Mate no? Hay fo kayna no araŋ se, kaŋ araŋ kuru kuray nangu hanna ra, hala koyne araŋ m'araŋ kuray nangu cindo taamu-taamu nd'araŋ cey? Araŋ na hari kaŋ ga hanan tisiyu haŋ, hala mo koyne wo kaŋ cindi araŋ m'a ye ka butugu nd'araŋ cey? 	 Gan tatna mun hoihtak tunga tat nou din thil bangthamlou banga langin, na tatna neih sun na chil se zosop uh ahi maw?


Amma bora kaŋ na taali te farrati boŋ, da laab'ize no, wala yaw no, kaŋ day bora na Rabbi kayna no, i ma bora din waasu k'a kaa nga dumey game ra. 	 Himahleh a kisaktheih jiaka hih ahihleh, huai gama piang hiam, nam dang hiam leng hileh TOUPA gensia ahi a: huai mi a chipihte laka kipan satkhiak ding ahi.


Ma gaabandi dondonandiyaŋ gaa hala a ma boori, Ma s'a taŋ, m'a haggoy, zama ni fundi nooya. 	 Hilhna kip takin lenin; pai sak ken: amah vom in; amah lah na hinna ahi ngala.


itaacanta Noha, iguwanta Rafa. 	 Nohah a lina, Rapha a ngana.


Borey kulu kaŋ maa dambara nda hayey kaŋ kurukoy ci i se. 	 Huan, a za peuhmahin belam chingmite thugen lamdang a sa mahmah uh.


Ya Assiriya koyo, ni hawjiyey goono ga jirbi. Ni boro beerey goono ga kani, Ni jama go say-sayante tondi kuukey boŋ, I sinda marguko mo. 	 AW ASSURIA kumpipa, na belam chingmite a lusu uhi: na mi liante a khawl ua: na kipite tangte khawngah a dalh khin ua, pi kahwmmi kuamah a om kei uh.NA natna damna sing a om kei; na liamna a thupi mahmah hi: na husa zapeuhin khut a honbet khum ua; na gitlouhnain a tup gige louh kua a oma?


Kala Daniyel ne jine funa kaŋ mantawey arkuso daŋ Daniyel da nga hangasiney Hananiya nda Misayel da Azariya din se: 	 Huchiin Danialin sumkempa, michilgehte lalpan Danial, Hanania, Misael leh Azana tunga a sehpa kiangah: