M'ay dondonandi ya ni miila te, Zama nin no ga ti ay Irikoyo. Ni Biya booriyankoyo m'ay candi fondo kayante ra. 	 Na deihlam hih honkisinsak in; ka Pathian lah na hi ngala: na kha hoih in lamphei ah honpi jel hen.


D'a go ne ndunnya ra, a si ciya baa alfaga, za kaŋ borey kaŋ yaŋ goono ga nooyaŋey salle asariya* fonda boŋ go no. 	 Leia om lai hile jaw, siampu mawngmawng hi lou ding ahi, dan thu bangjela thilpiak lante na om masa a naom jiak un.


Woodin se binde, Rabbi Irikoy, Israyla wano ne: Daahir doŋ ay ne ni dumo da ni baaba dumo ga soobay ka dira ay banda hal abada. Amma sohõ Rabbi ne: Woodin ma mooru ay, zama borey kaŋ yaŋ g'ay beerandi, ay mo g'i beerandi. Borey kaŋ yaŋ ga donda ay, ngey mo ay g'i kaynandi. 	 Huaijiakin TOUPA Israelte Pathianin, Ken jaw na inkuante leh na pa inkuante khantawnin ka maah na om ding uh ka chi ngei ngut, a chi a; himahleh tuin TOUPAN, Na om het kei ding uh; honpahtawi peuhmah ka pahtawi dinga, honmusit peuhmahte lah ka ngaineu sin ngala.


I ne a se: «Man gaa no ni ga ba iri ma soola te?» 	 Huan, amau, a kiangah, Koiah vahih le ung na ut a? a chi ua.


da Hukkok da nga kuray nangey, da Rehob da nga kuray nangey. 	 Huan Hukok a huapkhakte toh, Rehob a huapkhakte toh:


Agur, Yake izo sanney, jawaabi no: Bora ne: «Ay n'ay boŋ fargandi, ya Irikoy. Ay n'ay boŋ fargandi, ay ban mo. 	 Massa mi Jakeh tapa Agur thute: Huai miin Ithiel kiangah, Ithiel leh Ukal kiangah:


A ne: «Kaari nin, Korazin! Kaari nin, Baytsayda! Zama nda Tir* da Zidon* ra no i na dabari goyey wo te kaŋ yaŋ i te araŋ ra, doŋ i tuubi za waatifo ka goro bufu zaara nda boosu ra. 	 Korazin, na tung gik e: Bethsaida, na tung gik e; noumau a thil thupi hihte Tura leh Sidon khua a hih hileh, saiip puan silha vut laka tuin akisikta ding uh.


Rabbi mo ne ay se: Ma sanney wo kulu fe Yahuda galley ra, da Urusalima fondey gaa. Ma ne: Wa maa sappa sanni woone, araŋ m'a te mo. 	 Huan TOUPAN ka kiangah, Juda khopite ah leh Jerusalem kholakte ah hiai thu tengteng puang inla, Hiai thukhun thute ngaikhia unla, jui un.


waato kaŋ Edomanca Doweg koy ka ci Sawulu se kaŋ Dawda koy Ahimelek kwaara. 	 Na leiin nitengin thil gilou-salou a suangtuah nak; mulmet tem hiam tak khemhat bangin.


Araŋ ma haggoy d'araŋ boŋ. Da ni nya-ize na zunubi te ni se, kala ma deen'a gaa. D'a tuubi, m'a yaafa. 	 Pilvang un, na unauin thil a hih khelh leh taihilh in; a kisik leh, ngaidam in.


Amma d'araŋ bare ka fay d'ay ganayaŋ, da nin no wala ni izey no, araŋ mana ay lordey d'ay hin sanney haggoy, kaŋ yaŋ ay daŋ araŋ jine, amma araŋ koy ka may tooru fooyaŋ se, ka sumbal i jine, 	 Ahihhangin nang hiam in, na suante hiam in non zuih uh non kiksan ua, ka thupiak te leh ka thuseh te ka hon theihsak te na pom kei ua, Pathian dangte na nava sep ua, na biak u leh,


kal araŋ ma suuban bora kaŋ gonda gaakuri da daa hanno ka bisa cindey araŋ jine bora izey ra. Araŋ m'a dake nga baaba karga boŋ ka wongu araŋ jine bora kwaara se.» 	 Huchiin napu uh tate laka mi a hoihpen leh a kizenpen zongkhia unla, a pa laltutphah ah tusak unla, na pu uh inkote dou doupih un, chiin.


Zama borey ga fay da bonkoono faada. Gallu kaŋ gonda boro boobo, i ga fay d'a kurmu. Ofel da batandiyaŋ jidan bisey ga ciya tondi guusu yaŋ hal abada, Da ganji farka wayey farhã hari, Da alman kurey kuruyaŋ do. 	 Kumpipa in lah paisanin a om sin ngala; a mual pawng leh a galvanbuk lah khantawn kohawm ding leh, gam sanengtung kipahnate, ganhon tatna mun te ahi ding;


Kala ni ma ni boŋ bare a se, a ma fulanzam, Hal a ma nga zaaro kubandi, Sanda boro kaŋ goono ga sufuray goy te. 	 Amah en ken, a khawl theihna dingin, kiloh banga, a ni a hihkim matan.


Boro kulu goono ga seeda te ka dambara nda gomni sanney kaŋ yaŋ goono ga fatta a meyo ra. I ne: «Manti woone wo Yusufu ize no?» 	 Huan, a vek un amah a phat ua, a kam suak hehpihna thute lamdang a sa mahmah uh. Huan, Hiai Joseph tapa ahi ka hia? a chi uh.


«Ma salaŋ Haruna se ka ne: Ni banda ra boro kulu, i zamaney kulu ra, boro kaŋ gonda laru ma si maan _sargay feema gaa__ ka nga Irikoyo ŋwaaro salle sargay. 	 Aron kiangah, A suante uh jel tana na suante uh laka paulam ding nei peuhmahin a Pathian nek ding ansiah lan dingin honjuan kei hen.


Hala nda ngey din mo, wo kaŋ yaŋ i n'i lasaabu alfagataray asulo boŋ, i kaayey windey boŋ, da Lawi borey mo, za jiiri waranka izey ka koy beene, i goyo ra i sasara boŋ. 	 Huan, a inkuan uh pipute gelhnaa siampua seh te leh Levi mi kum sawmnih chiang tunglam a pawl dan bang jel ua nasemmi dia sehte;


da borey kaŋ yaŋ go Rakal ra, da borey kaŋ yaŋ go Yera-Melancey kwaarey ra, da borey kaŋ yaŋ go Kenancey kwaarey ra, 	 Rakala omte kiang ah bang, Jerameel khua a omte kiang ah bang, Kente khuaa omte kiang ah bang;


Kala day, Rabbi ma ni no laakal nda fahamay. A ma ni no Israyla boŋ mayray mo, zama ni ma Rabbi ni Irikoyo asariya haggoy k'a te. 	 TOUPAN pilna leh theihnate honneisak peuhmah phot henla, Israelte tunga thuneihna honpia hen, huchiin TOUPA na Pathian dan na jui thei ding hi.


Koyne, danga mate kaŋ ce izey jara guuru-bi wane no, jara mo botogo, yaadin no mayra ga goro, jara gonda gaabi, jara mo sinda gaabi. 	 Huan khepek khezungte akhen sik leh akhen tung hi pen a hihleh. huchibangin gam hatna chiang nei, kitapna chiang neia hi ding hi.


Fooyaŋ harey binde furo a se jina, amma nga bumbo wo, a kani kuro do cino din. 	 Huchiin, kipahman a maah a pai galkah saka; amah bel, huai janin a pawlte lakah a giak hi.


Zama Israyla dinya nga Takakwa, A na bonkooni windiyaŋ cina. Yahuda mo na wongu birni boobo te. Amma ay ga danji daŋ a birney gaa kaŋ g'i jidan bisey ŋwa. 	 Israelin a bawlpa a mangngilhtaa mun sangte lah a lamta ngal hi: himahleh a khopite tungah mei ka sawl dinga, huaia kulhpite a hulmang ding hi.


Kala Yusufu izey, ngey Manasse da Ifraymu, i na ngey tubo ta. 	 Huchiin Joseph suante Manassi leh Ephraim chiten tantuamin a tangta uhi.


Zama annabitara din mana kaa boro miila boŋ baa ce fo, amma borey salaŋ da haŋ kaŋ fun Irikoy do, zama Biya Hanno no goono g'i tuti. 	 Thu genkholh himhim mihing thua pawt ahi ngei ngal keia, miten Kha Siangthou sawlin, Pathian kianga kipanin a gen zo nak uhi.


Amma sohõ ni ma ganji hamey hã, I ga ni dondonandi mo. Beene batama curayzey mo ga ci ni se. 	 Himahleh gamsate dongin, huan amau nang a honsinsak ding uh; huan huihkhuaa vasate, huchiin nang a honhilh ding uh:


Yesu ye ka misa fo ci i se ka cabe a ga hima boro ma te adduwa alwaati kulu, a ma si farga. 	 Huan, lungke louin a thum gige ding uh ahi chih theihna dingin akiang uah gentehna a gen a:


Baa kaŋ toonye si no ay kambe ra, Ay adduwa mo ga hanan. 	 Ka khut ah hiamgamna omkei mahleh, huan ka thumna siangthou mahleh.


Haŋ kaŋ Rabbi Kundeykoyo ci neeya: «Kal araŋ ma alfagey hã sohõ asariya* ciine ra ka ne: 	 Sepaihte TOUPAN hichiin ahi. Tuin dan lam thua siampute dong un


Han din hane, Rabbi Kundeykoyo ga ciya koytaray fuula darzante da boŋtobay hanno nga jama kaŋ cindi yaŋ se. 	 Huai ni chiangin sepaihte TOUPA tuh, thupina lallukhu leh, kilawmna lukhu te, a mi om sunte adingin ahi ding:


Doonkoy jine bora se. I m'a doon da subo kaŋ ga ne: «Seeda hanno». Dawda baytu no kaŋ a te dondonandiyaŋ se 	 Pathian aw, nang non khah khia a, non hihsia a; nong hehtaa; hontungding nawn in aw.


Dan hirro gaa mo, wayna funay ka koy wayna kaŋay kambo: Aser baa no. 	 Dante tan toh a kigiin suah lam leh tumlam sangah tan khat Asherte tan ahi.


da taablo da nga jinayey kulu, da jisiyaŋ buurey, 	 Dohkan leh, a tui-um-belsuante tengteng leh tanghou sawm leh nihte;


Ay dusu, ay tutubu-tutubu, Ay wurru bine ra laakal-kanay-jaŋay sabbay se. 	 Toupa ka deihlam tengteng na theia; ka thumna leng na lakah sel ahi kei hi.


Ni fonda go teeku ra, Ni fondayzey mo go hari bambatey ra, Ni ce gurbey mo, borey s'i bay. 	 Mosi leh Aron khutin na mite belam hon bangin na pipi hi.


Gaa no Yasuwa ne: «Wa tondi guuso me fiti ka koy guwa din kaa taray ay se, i ma fun guuso ra.» 	 Huchiin Josuain, kokhuk kam hong un la, huai kumpipa ngate kokhuk akipan ka kiangah honpi un, a chi a.


I sinda ciinay wala sanni, boro si maa i jinde mo. 	 A tehna khau uh leilung luah tengteng ah jam suaksakin a oma; a thu uh kawlmong phain a thang kheta hi. Huaite ah ni adingin puanin a jaka,


Irimiya mo koy Gedaliya Ahikam izo do, kaŋ go Mizpa. A goro a banda, nga nda borey kaŋ yaŋ cindi laabo ra. 	 Huchiin ngakmi heutuin nekding leh thilpiak a piaa, a paisanta hi. Huan, Jeremia bel Ahikam tapa Gedalia kiangah Mizpah khua ah ahoh a, a kianga gama omsun mite lakah a omtei ta hi.


A na ni kaynandi mo. A naŋ ni ma maa haray, gaa no a na ni no Manna* kaŋ ni si bay doŋ, baa ni kaayey man'a bay. A ga ba nga ma ni fahamandi kaŋ manti ŋwaari hinne no boro ga funa nd'a bo, amma sanni kulu kaŋ ga fun Rabbi meyo ra no boro ga funa nd'a. 	 Mihing tanghou kiain a hing kei a. TOUPA kama thu chih pawtin a hing jaw chih nou a hontheihsak theihna dingin a honhihgima, na kial uh a phala, na theih ngei louh uh, na pi leh pute un leng a theih ngei sam louh uh manna in a honvak hi.


Yowasa gonda jiiri iyye waato kaŋ a sintin ka may. A may mo jiiri waytaaci Urusalima ra. A nyaŋo maa Zibiya, Beyer-Seba boro no. 	 Joas bel a lal pattungin kum sagiha upa ahi; Jerusalem ah kum sawmli a lala; a nu min Zibia, Beer-seba mi ahi.


I tun Rimmon-Perez ka koy zumbu Libna. 	 Rimon-perez a kipan in a pawt ua, Lebna ah giahbuk a sat uh.


Nga no ga koy beerey ciya yaamo, A ga ndunnya alkaaley mo ciya sanda i manti hay kulu. 	 Amah leitunga vaihawmmite bangmahlou-a bawl nakpa ahi.


Haŋ kaŋ ni ga ci i se neeya: Rabbi, Koy Beero ne: Ay ze d'ay fundo, haciika baa borey kaŋ go nangu kurmey din ra, ngey mo takuba g'i zeeri. Borey kaŋ go saajo batama ra mo, ay g'i nooyandi ganji hamey se i m'i ŋwa ka ban. Borey kaŋ go wongu fuwey da tondi guusey ra, ngey mo balaaw g'i wi. 	 Hichibanga a kiang ua na gen dinga hi, TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi; A hina ka hin laiteng, mun segawpsa nunga omte namsauin a puk ngeingei ding ua, gam laka omte sahang kiang ah nek khit dia pe ding ka hi; kulh kip leh khuka omte hipiin a si ding uh.


Boro kulu ma si ye k'ay taabandi koyne, zama dolley kaŋ go ay gaahamo gaa ya Yesu seeda no. 	 Tubansiah kuamahin honhihbuai nawn kei hen; ka pumpi ah Jesu chiamtehnate ka pu ngala.Unaute aw, Toupa Jesu Kris hehpihna na kha kiang uah om hen. Amen.


kala waybora na nga wane borey ce. A salaŋ i se ka ne: «Wa guna, windikoyo kande Ibraniyanco wo iri do zama a ma iri hahaara. A kaa ay do zama nga m'ay kani, kal ay kuuwa. 	 A ina mite a sama, a kiang uah, en un, hon zahlak sak dingin Hebru mi khat I kiangua honpi eita ve; hon luppih tumin ka kiangah a honglut a, huchiin ngaihtakin ka kikou ta hi:


da Sefatiya izey, da Hattil izey, da Pokeret-Hazzebayim izey, da Amon izey, 	 Sephatia tate, Hattil tate, Pakereth-hazzebaim tate, Amon tate.


Ay mundey go ga dooru ka fun ay moy ra sanda gooru hari cine, Ay borey ize wayo halaciyaŋo sabbay se. 	 Ka mite tanu suksiatna jiakin, ka mit tuiin a tum hi.


Woodin yaŋ kulu Gat kwaara Refayim dumiyaŋ no. I bu mo Dawda nda nga tamey kambe ra. 	 Huaite Gath khuaa milian laka piang ahi uh; huaite David leh a mite khut ah a si uhi.


Kala wongu daaga ra Benyamin boro fo zuru ka kaa Silo zaaro din ra, da nga bankaaray toorante yaŋ, da kusa mo nga boŋo ra. 	 Sepaih laka Benjamin suan, mi khat a taia, a puan khawng kikek nengnungin leh a lua lei kai niaunuau in huai ni mahmahin Silo a vatung a.


Ay ne i se: «I ma si Urusalima meyey fiti kala nda wayna dungu gumo jina. Waato kaŋ i goono ga kay ka batu, waato din gaa i ma meyey daabu. Araŋ ma karangaleyaŋ daŋ k'i daabu. I ma batukoyaŋ mo daŋ Urusalima gorokoy ra, afo kulu nga saaya ra, boro fo kulu mo ma batu nga windo do haray.» 	 Huan a kiangah, Ni a sat mateng Jerusalem kongpite hon hi kei hen; huan galvila a din lai un, kong khakte khak uhenla, amaute kalhkhum un: huan Jerusalema tengte vengmi sep inla, mi chih amah dinmunah, mi chih amah in jawn chiat ah.


Ni ga konda dum'ize boobo ka fari duma, amma ni si wi kala kayna fo, zama do g'a ŋwa ka ban. 	 Louah buh chi tampi na kuankhiak pih ding ua, tawm chik kia na la ding uh, khaupein a nekhin vek sin hi.


Hoseya Ela izo mo murte Peka Remaliya izo gaa k'a kar ka wi. A te bonkooni a nango ra, Yotam Uzziya izo jiiri warankanta ra. 	 Huan, Ela tapa Hosein Remulia tapa Peka bel a guk sawma, a suala, a thata, Uzzia tapa Jotham kum sawmnih a lal kumin a sikin a lal ta hi.


Munkayla ize, Baasaya ize, Malciya ize, 	 Mikael tapa, Bassei tapa, Malkija tapa;


Ahaz binde na Rabbi Irikoy windo jinayyaŋ margu-margu, a na Irikoy windo jinayey dumbu-dumbu, a na Rabbi windo meyey daabu. A na sargay feema te nga boŋ se Urusalima lokotey kulu ra. 	 Huan, Ahazin Pathian ina tuiumbelsuante a kaikhawm veka, Pathian ina tuiumbelsuante a hihkham veka, TOUPA in kongkhakte a khak bikbeka; huan, Jerusalem ning chihah maitam a bawl hi.


Manowan ne Rabbi malayka se: «Ay ga ni ŋwaaray, naŋ iri ma ni gaay, zama iri ma hincin ize ham soola ni se.» 	 Huan, Manoin TOUPA angel kiangah, Hehpihtakin ka honkhou ding uh, kelnou kon bawlsak phot dingua, a chi ua.


Azmabet Ba-Hurim boro, Eliyaba Saalbon boro, 	 Azmavet Baharum mi, Eliahba Saalbon mi;


Ay, Rabbi, ay ya bine fintalko no, Ay ga laakal mo gosi, Zama ay ma bana boro kulu se nga muraadey boŋ, D'a te-goyey nafa mo boŋ. 	 Kei TOUPA bel mi chih a om dan bang jel u leh a theilhih gah bang jela pe dinga lungsim enkhepa, lungtang enchianpa ka hi.


guna, ay neeya ga kay dayo wo boŋ. Ma naŋ a ma ciya wandiya kaŋ ga fatta ka hari guru, kaŋ se ay ga ne: Ay ga ni ŋwaaray, m'ay no ni foobo haro gaa kayna, ay ma haŋ, 	 Huan, hichi hi hen, nungak tui tawi dinga hongkuan, kuapeuh kianga, hehpihtakin dawn dingin na tuibel a tui tawm chik honpe ve, ka chih a;


«Wa gana gata bindo ra ka borey lordi ka ne: Wa hindoonayyaŋ soola, zama ne ka koy jirbi hinza araŋ ga Urdun wo daŋandi, zama araŋ ma furo ka laabo ŋwa, kaŋ Rabbi araŋ Irikoyo g'araŋ no araŋ ma ŋwa.» 	 Giahmun vasik unla, mipite kiangah, Nekding khawng su tuahdih ua, nithum sungin TOUPA na Pathian un gam luah ding a honpiak luah dingin Jordan lui na kan sin uhi, chiin, thu pia un chiin.


Saaya kaŋ a fay da Ibrahim se sanno, Rabbi na nga diraw te. Ibrahim mo ye nga nangora do. 	 Huchiin, Toupa Abraham toh a kihou khit tak un a paita; huan, Abraham amah omna lamah a kik nawnta hi.


Musa nda Haruna na jama margu tondo jine. Musa ne i se: «Araŋ murtantey, wa hangan sohõ! Iri no ga hari fattandi araŋ se a ma fun tondo wo ra, wala?» 	 Mosi leh Aron in omkhawmte suangpi bul ah a omkhawm sak ua, a kiang uah, Helhatte aw, ngai un, hiai suangpi a kipan tui ko'n lakkhiak sak ding uh hia? a chi ua.


A n'a kaarandi nga bari torko hinkanta ra. I soobay ka zamu a jine ka ne: «Wa somb'a se!» Kala Firawna n'a daŋ Misira laabo kulu boŋ. 	 Huan, a kangtalai neih nihna ah a tuangsaka: a maah, khukdin un, chiin, a kikou jel ua: huchiin, Aigupta gam tengteng tungah heutu in a bawlta hi.


I laakaley go kubay ra. I sinda baa mo fundo kaŋ Irikoy ga no ra, saamotara kaŋ go i ra din sabbay se, d'i bine sandandiyaŋo mo sabbay se. 	 Amau tuh a lungtang uh tak jiaka theihtheihlouhna jiakin Pathian hinna theihtheihna a pan posiahin a om uhi;


Haray fo ye ka te koyne laabo din ra, kaŋ waana haray fa din kaŋ jin ka te Ibrahim jirbey ra. Isaka mo koy Filistancey koyo Abimelek do, Gerar ra. 	 Huan, huai gamah, Abraham damlaia kial ke masapen chih louh, kial a hong ke nawna. Huchiin, Isaak bel Philistinte kumpipa Abimelek kiangah Gerar khua ah a vahoh suka.


Boro boobo mo kaŋ goono ga kani laabu bulungo ra mo ga hay. Afooyaŋ ga koy fundi hal abada ra, afooyaŋ mo ga koy haawi nda foyra kaŋ sinda me ra. 	 Huan a lak ua mi tampi leia leivuia ihmute a khanglou ding ua, a khen tangtawn hinna tang dingin, a khen zumna leh tangtawna simmohna tang dingin.


Rabbi humburkumay ya fundi hari zuru mo yaŋ no, Kaŋ ga boro fay da buuyaŋ hirrimey. 	 Toupa kihtak hinna tuikhuk ahi, sihna thangte akipan paimangna dingin.


Daahir, Adam-izey wo yaamoyaŋ no, Jine borey mo ciya tangari hari yaŋ no. D'i g'i neesi tiŋay neesiyaŋ hari boŋ, I kulu care banda, i ga dogon no fakat! ka bisa haw kaŋ i ga fulanzam d'a. 	 Nuaisiahna muang kei unla; mi hiamgamhat suanin nei sam kei unla: hauhnate a hongkhan leh a tungah na lungtang uh nga kei un.


Laabu zinjiyaŋ bambatey ga te, balaaw da haray ga te nangu waani-waani ra. Humburkumay hari yaŋ da alaama bambata yaŋ mo ga te kaŋ ga fun beene. 	 jin nakpi takin a ling dinga, mun tuamtuam ah kial khawng a ke ding a, hi bang a lenglai dinga; van a kipanin thil lauhuai leh chiamtehna thupitak bang a hongom ding hi.


I n'ay batu sanda mate kaŋ boro ga beene hari batu, I na ngey me fiti danga heemar hari sabbay se. 	 Huan vuah ngak bangin a honngak ua; huan vuah nanungte ading bangin lianpiin a kamka uh.


Zaari hinzanta hane i goono ga hiijay haw Kana kwaara Galili* laabo ra. Yesu nya go noodin. 	 Huan, ni thum niin, Galili gama Kana khua ah kitenna a om a, huai ah Jesu nu a om hi.


D'i ŋwa a gaa baa kayna zaari hinzanta hane, a ciya fanta hari nooya. Ay si yadda nd'a. 	 Ni thum ni a nek a hih zenhouh leh thil kihhuai ahi a; pomsak ahi kei ding.


A ma nga hay-jine seeda kayandi zoogayo ize aro do, k'a no baa hinka a arzaka kulu ra, zama a gaabo sintina no. Hay-jine wazibo a wane no. 	 A huatpen ta, a ta upa pen, a neih tengteng akipan tan nih huai dinga a bawl ding ahi; a hatna bul ahi a, ta chil hihna a tuam ahi hi.


A ga ni daabu nda nga hamno, Ni ga du kosaray a fatey cire. A cimo ya koray da guuru kwaay no. 	 A khain a honkhuh dinga, a kha nuaiah na muang ding hi; a thutak tuh pho neu leh pho lian ahi.


Ater izey, Hezeciya do haray waney, waygu cindi ahakku no. 	 Ater tate, Hezekia tate, sawmkua leh giat.


Zama a go, beene tajey da ganda tajo no ay ga taka. Borey si fongu waato muraadey gaa koyne, I si baa furo i biney ra mo. 	 Ngai un, van thakte leh leithakte ka siam ahi; nidanglai thilte jaw theihgigein a om nawn kei dinga, lungsimah leng a lut nawn kei ding hi.


A daba ganda ka koy ganda caso gaa, kambe kar hinka no. A tafayyaŋ, kambe kar fo no. Caso jabu kayna ka koy caso jabu beero gaa, kambe kar taaci no, a tafayyaŋ mo, kambe kar fo. 	 Huan maitam san lam hichibang ahi: leia a kingakna akipan a dohdan nuainungzo pen tong nih ahi a, a zat lam tong khat; a dohdan neuzo pen akipana a dohdan lian zo pen tong li ahi a, tong khat a ja ahi.


Ni mo manti waati kaŋ ay ga funa hinne no ni ga Rabbi gomni cabe ay se bo, zama ay ma si bu, 	 Huan, ka sih louhna dinga ka damsung kiaa TOUPA hehpihna hon musak hilouin;


Rabbi araŋ Irikoyo, nga no g'i tuti ka kond'ey araŋ jine. A g'i gaaray kal i ma daray araŋ jine. Araŋ g'i laabo may sanda mate kaŋ Rabbi araŋ Irikoyo ci araŋ se din. 	 Huan, TOUPA na Pathian un na ma uah amau a delhkhe dinga, na muh batlouhna uah a hawlmang vek ding; huchiin TOUPA na Pathian un na kiang ua a gensa bangin a gam uh na tang ding uhi.


Israyla kundey kulu kaa Dawda do Hebron ra. I salaŋ a se ka ne: «Guna, iri ya ni biri nda ni basi no. 	 Huchi in, Israel chi tengteng Hebron a David kiang ah a hong pai ua, ngai in, na guh leh na sa ka hi ua.


«Guna, ay tamo neeya kaŋ ay suuban, kaŋ ay ga ba, Kaŋ ay fundo ga maa a kaani gumo. Ay g'ay Biya zumandi a boŋ, A ga cimi ciiti fe dumi cindey se. 	 En dih, ka sikha ka tel, ka deih tak ka lungsimin a pahtak mahmah, a tungah ka Kha ka koih dia, huchiin, Jentelte kiang ah dika vaihawmna thu a gen ding.


Man no riiba go kaŋ goy-teeri ga du nga goyo kaŋ ra a taabi se? 	 A sepgimna na sempan bang phattuamna a neia?


Yehu mo na nga biraw candi nda nga gaabo me. A du ka Yoram hay walhẽy bindi ra, hangawo mo fatta bina do haray. Yoram kaŋ mo nga torka ra. 	 Huan, Jehuin a thalpeu a theihtawpin a lai a, Joram liang leh liang kikal ah a kapa, thal pen a lungah a lut paileta, a kangtalai ah a op khawikhawi hi.


Ay ga ni ŋwaaray, ma yadda iri ma bisa ni laabo bindo ra. Iri si furo fari kulu ra, wala reyzin kali kulu ra, iri si dayey hari haŋ mo. Bonkoono fondo beero day no iri ga gana. Iri si kamba ne-haray wala ya-haray mo kal iri ma to yongo hirro me.» 	 Hehpihtak in na gam ka tawn paisuak ding uh aw: lou hiam, grep huan khawng ah hiam ka pai kei ding ua, tuileh tuite leng ka dawnsak kei ding uh: kumpipa lamlian ah ka pai zel ding ua, na gam ka khen masiah uh taklam hiam, veilam hiam ah leng ka pial kei ding uh, a chi a.


Waato kaŋ a goono ga adduwa, kal a moyduma alhaalo barmay, a bankaaray mo kwaaray far-far ka nyaale. 	 Huan, a thum laiin a mel omdan a honglamdanga, a puansilhte mi leng theiin a hongngoutaa.


A ho hala nga nya-izey ga faham kaŋ Irikoy g'i faaba Musa kamba do, amma i mana faham. 	 Mosiin amah khutin Pathianin amaute a hondam chih a unauten theina uhiam a sa a, himahleh a theikei hial uhi.


Hala handu sintina zaari sintina hando ra, kulu i na alborey kulu sanni ban, kaŋ yaŋ na mebarawey wayborey hiiji. 	 Huan a kha khatna a ni khat niin numei namdang kitenpihmite tengteng a hih khin ua.


A na Yahuda galley kaŋ gonda wongu cinarey ŋwa, ka kaa Urusalima mo. 	 Juda gama kulh nei khuate a la a, Jerusalem a vatunga.


Zama alwaato din ra i ga gurzugay bambata te kaŋ dumi mana bay ka te ce fo za ndunnya sinjiyaŋ ka kaa hunkuna, a si ye ka te mo abada. 	 huai hun chiang in gimthuakna thupi a om ding jiak in, hichi bang a thupi himhim leilung piantung a kipan tu tan in a om ngeikei a, om leng chikmah chiang in a hong om nawn samkei ding.


da Elon, da Timna, da Ekron, 	 Elon te, Timna te, Ekron te;


Hayey din dumi boobo go no kaŋ Yesu te, kaŋ d'i na ikulu hantum afo-fo, doŋ ay ga tammahã baa ndunnya bumbo si hin ka tirey kulu kaŋ i ga hantum gaay. 	 Huan, hiaite lou Jesu thilhih a dang tampi a om lai; huaite gelh siang vek ding hi leh, laibu gelh ding tengteng khovel ah leng tain ka gingta kei hi.


Yesu mo na nga windanta guna ka ne nga talibey se: «Da cat no ngey kaŋ gonda arzaka ma furo Irikoy koytara ra!» 	 Huan, Jesun a en vialviala, a nungjuite kiangah, Sum haute Pathian gama lut haksat tuak namai e, a chi a.


Wa kande handayzo kaŋ i kuru hal a naasu mo k'a wi. Iri ma ŋwa ka farhã. 	 bawngnou thau tak honla unla; gou un, i ne ding ua, nopbawlin i om ding uh;


Woodin sabbay se, yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Kaari gallo kaŋ gonda wiyaŋ kuri! Ay mo, ya danji funsuyaŋ tuuri citila, iboobo. 	 Huaijiakin TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Sisan suahhat khopi a tung a gik hi: Kei mahmah in ka vum venvon ding.


Duurekoy ga koytaray ŋwa talka boŋ, Garaw ŋwaako mo bannya no garaw danko se. 	 Mihauin genthei tungah vai a hawma, huan leitawimi leitawisakmi adingin sikha ahi.


Araŋ ga kwaara gaabikooney, da kwaara suubanantey kulu kar, araŋ ma tuuri-nya hanney kulu beeri mo. Araŋ ma hari-moy nda gooru hari zurukoy kulu daabu, araŋ ma fari hanney kulu sara nda tondiyaŋ mo.» 	 Huan, kulhpi nei khua tengteng leh khopi hoih tengteng na hihse ding ua, sing hoih tengteng na phuk ding ua, tui khuk tengteng na hubing ding ua, mun hoih tata suang in na deng se vek ding uh, a chi a.


Yaadin mo no ni ga te hando zaari iyyanta hane, hartayankoy fo kulu se, da boro kaŋ na taali te jaŋ-ka-bay yaŋ ra. Yaadin cine no araŋ ga sasabandiyaŋo te d'a Fuwo se. 	 Huan huai kha ni sagih niin hihkhak hiam theihlouh jiak hiam a thilhihkhialmite ading in leng huchibang mahin na hih dinga, huchibang in in pi hihsianna na bawl ding ahi.


Ya Rabbi, ma ni hanga jeeri ka maa, ma ni moy fiti ka guna. Ma maa Sennakerib sanney kaŋ a na Rabsake donton d'a zama nga ma Irikoy Fundikoono kayna se. 	 TOUPA aw, na bil na doh inla, ngai dih ve; TOUPA aw, na mit hak inla, en dih ve; Pathian hing gense dinga Sennakeribin thu a honggen ngaikhe dih ve.


Ni ma tuusuyaŋ jiyo sambu ka Irikoy nangora tuusu nd'a. Haŋ kaŋ go a ra kulu, ni m'a fay waani, d'a goy jinayey kulu, a ga ciya hanante mo. 	 Huan thaunilh na la dia, biakbuk na nilh ding, huai sung a om tengteng toh, na hih siangthou dia, huai a tui-um-belsuan tengteng: huchi in a siangthou ding hi.


Adilante ga laakal da talkey kalima, Day boro laalo sinda fahamay kaŋ g'a bay. 	 Mi diktatin mi genthei thu a theihpih a: mi gilouin huai thei dingin theihsiamna a neikei hi.


Amma a ra i na talka laakalkooni fo gar. Nga mo, a laakalo do a na kwaara faaba. Kulu nda yaadin, a sinda boro kulu kaŋ ga fongu talka din gaa. 	 Huchiin huaiah mi pil genthei khat a om, a pilnain khopi a hunkhiaa; himahleh kuamahin hiai migenthei mah a theigige kei uh.


Kala Hamor da nga izo Sekem koy ngey kwaara me gaa. I saaware nda ngey kwaara borey ka ne: 	 Huan, Hamor leh a tapa Sekem in a kho kulh kongkhak uh a pha ua, a khuate uh a houpih ua,


Ay na Onisimos donton a banda mo. Onisimos ga ti nya-ize naanaykoy, iri baakwa, araŋ do boro no. Nga mo no ga hay kulu ci araŋ se kaŋ goono ga te neewo. 	 Onesima, unau muanhuai leh ngaihtak noumau laka mi mah toh. Amau tuh hiai lama thil omdan tengteng a honthei sak ding uh.


Zama ay go ni banda. Boro kulu si kaŋ ni boŋ ka ni maray, zama ay gonda boro boobo kwaaro wo ra.» 	 Kei na kiangah ka om a kei hiam, sihna dingin kuamahin na tungah khut a kha kei ding uhi; hiai khua ah mi tampi ka nein gala, a chi a.


Zaari, wayna si ni kar, wala cin, handu kwaaray. 	 Sunin niin a honhai kei dia, janin khain leng a honsun sam kei ding hi.


A na koŋŋey da ngey izey daŋ jina, Laya nda nga izey ga dake i gaa, Rahila nda Yusufu mo go banda. 	 Huan, sikhanute leh a tate uh a makai penin a koiha, Lea leh a tate a zomin a koiha, Rakil leh Joseph bel a nanung penin a koih hi.


woodin se binde, ya araŋ, Israyla tondi kuukey, wa maa haŋ kaŋ Rabbi, Koy Beero goono ga ci tondi kuukey da tudey, da hari zuru fondey, da goorey, da batama falulley, da galley kaŋ te kurmu din se, wo kaŋ yaŋ ciya wongu arzaka, dondayaŋ hari yaŋ no ndunnya dumi cindey borey se kaŋ go g'i windi -- 	 Nou Israel tangte aw, TOUPA PATHIAN thu ngaikhia un, TOUPA PATHIANIN tangte, mualte, luiguamte, guamte, leh mun sesate, khopi kigawpsa, a kima nam om sunte samat lel ding leh nuihsan dingte kiangah hichiin a chi ahi:


Bezay izey, zangu hinza nda waranka cindi taaci. 	 Bezai tate, za thum sawmnih leh li.


Waati kaŋ Kuruko Beero ga bangay mo, araŋ ga du boŋtobay kaŋ gonda darza, kaŋ si halaci mo. 	 Huan, Belamchingpapen a honglat chiangin, thupina lallukhu tul theilou na mu ding uhi.


Wa maa, wa hanga jeeri, Wa si te boŋbeeray, zama Rabbi no ka salaŋ. 	 Ngaikhia unla, bil doh un; kisathei kei unla, TOUPAN thu a khahta hi.


I binde na hin sanni te ka ne i ma fe Israyla ra nangu kulu, za Beyer-Seba gaa kal a ma koy Dan gaa, i ma kaa ka Paska haggoy Rabbi, Israyla Irikoyo se Urusalima ra. Zama i mana bato haggoy da jama beeri sanda mate kaŋ cine a go hantumante. 	 Huchiiin Israel gam tengteng, Beerseba akipana Dan phanin TOUPA Israelte Pathian adin paikan ankuang nei dinga Jerusalema hongpai dinga phuan dingin thu a hihkipta hi: a dan bang takin huchibanga tamin a hihngei nai kei uhi.


Malaykey ne a se: «Waybora, ifo se no ni goono ga baray?» A ne i se: «Zama i n'ay Rabbo sambu, ay si bay mo naŋ kaŋ i n'a jisi.» 	 Huan, amau a kiangah, Numei, banga chia kap na hia? a chi ua. Aman a kiang uah, Ka Toupa a pai mang pih ua, a koihna uh ka theih louh jiakin, a chi a.


Farisi fonda borey da asariya dondonandikoy binde na Yesu hã ka ne: «Ifo se no ni talibey siino ga arkusey alaadey gana, zama i go ga ŋwa da kambey kaŋ i mana nyun.» 	 Huchiin, Pharisaite leh laigelhmiten, Bang achia na nungjuite upate thugousiah bangbanga om loua, khut ninpia tanghou ne nak uh ahia? chiin, a dong ua.


Saaya kaŋ Firawna di haro ko, gariyo da dunduyaŋo ban, kal a ye ka tonton zunubi teeyaŋo gaa. A na nga bina sandandi, nga nda nga bannyey. 	 Huchia Pharoin vuah leh gial leh van ging a tawpta chih a theihin, a khial tam sema, a lungtang a khauh saka, amah leh a sikhaten.Huchiin Pharo lungtang khauh sakin a oma, Israel suante lah a paisak nuam kei; Mosi kama TOUPAN a gen bangin.


Kala Dalila na korfo tajiyaŋ sambu ka Samson haw d'ey. A ne a se: «Samson, Filistancey neeya ni boŋ!» Zama gumandi izeyaŋ go ga lamba fu izo ra. Amma a na korfey koosu ka kaa nga kambey gaa, danga silli cine. 	 Huchiin delailain khaujen thak a laa, a hena, huan, akianga, Samson, philistiaten a honsual sin uh, a chi a. Dantan sunggil ah a guktanmite a om ua. Huan, a khuta henna patzang suktah bang main a hihtatta hi.


Mate kaŋ cine ni n'ay donton ndunnya ra, yaadin cine mo no ay n'i donton ndunnya ra. 	 Nang khovela kei non sawl bangin, ken leng amau khovel ah ka sawl hi.


Waato kaŋ Dawda nda nga borey kaa ka to Ziklag, i zaari hinzanta hane, kala Amalekancey go, i jin ka kande wurrandi Negeb* da Ziklag gaa. I na Ziklag kar k'a ton da danji. 	 Huan, hichi ahi a, ni thum nia David leh a mite Ziklag a tun un Amalekten Simlam leh Ziklag khua a na simkhin ua, Ziklag khua bel a nabawl ek ua, a nahal ua;


Kataaku hinka din ga margu care gaa za ganda, i ga goro margante mo kala boŋo gaa da korbay folloŋ. Yaadin mo no a ga ciya ihinka kulu se, lokoto hinka din ra. 	 Huchiin a nuailamah a kithuah khawm ding ua, sikkual khat ah a tung lam ah a kithuah khawm ding uh: huchibangin amau tuak adingin ahi ding; ning nihte ading ahi ding uh.


Isaya mo du bine-gaabi gumo ka ne: «Borey kaŋ yaŋ mana ay ceeci no du ay, Ay bangay mo borey kaŋ yaŋ man'ay hã se.» 	 Huan Isai in hangtakin, hon zongloute muhin ka omta; hon kanloute ka kimusakta, chiin a gena.Ahihhangin Isreal mite thu ah, mi chihmoh leh selhatte din sun nilouh in kaban ka jak hi, achia.


A ma funa, i ma Seba wura no a se mo. Borey ma adduwa te a se han kulu, I m'a sifa zaari me-a-me. 	 Huan, a hing ding ua; Sheba gam dangkaeng akipana piak ahi dinga: miten amah a thumsak gige ding uhi; nitumin vual a jawlsak ding uhi.


Debora, wayboro annabitaraykoy, Lappidot wande, nga no goono ga ciiti te Israyla se alwaato din. 	 Huan, huailaiin jawlnei Debora, Lapidoth ji in Israelte vai a hawma.


I mana Paska woodin cine te Israyla ra za annabi Samuwila zamana ra. Israyla bonkooni fo mo mana te kaŋ na Paska haggoy sanda mate kaŋ cine Yosiya te, nga nda alfagey, da Lawitey, da Yahuda da Israyla kulu kaŋ go noodin, da Urusalima borey. 	 Jawlnei Samuel dam lai akipan Israel gamah paikan ankuang huchibang himhim a nei ngei kei ua; Israel kumpipa kuamahin Josia leh siampute leh Levite leh Juda tengteng leh Israelten a neih bang uh nei a om sam kei uh.


Rabbi sundurko, handu iyye no a go Filistancey laabo ra. 	 Huan, TOUPA bawm bel Philistia mite gamah kha sagih a oma.


Mate kaŋ i n'a hantum Annabey* Tirey ra ka ne: ‹Ikulu ga du dondonandiyaŋ Irikoy do.› Boro kulu binde kaŋ maa Baabo se kaŋ dondon a do mo ga kaa ay do. 	 Jawlneite laibu ah, Pathian hilhin a om vek ding uh, chih gelh ahi. Mi chih Pa thu jaa thei peuhmah ka kiangah a hongpai nak.


Doŋ ay goono ga goro baani goray ra, Kal a n'ay ceeri-ceeri. Oho, jinde gaa no a n'ay di k'ay bagu-bagu. A n'ay sinji, k'ay ciya nga se goo hari. 	 Om nuamin ka om, huan a honkitam jaksaka; ahi, ka ngawngin a honmana, a honpai nen hi: a muitum dingin a hontung tou lai hi.


Wa guna fa, ay jin ka ci araŋ se. 	 Ngai un, ka hon hilhkholta ahi.


Ni banda mo ga waato kurmu zeeney cina. Ni ga ye ka waato zamaney daba boobo cina, I ga ne ni se kortimi hanseko, Da fondey kaŋ ra borey ga goro hanseko. 	 Huchiin nang akipana hongpawt dingten mun lui sesate khawng a lem nawn ding ua: suan tampi suangphum dingin na lem tou nawn ding; huchiin nang bel, a selai bawl hoihpa, Mi omna dinga lampite bawl hoihpa, a honchi ding uh.


Natan tun ka koy nga kwaara. Rabbi mo na izo kaŋ Uriya wando hay Dawda se din kar hal a jante gumo. 	 Huchi in Nathan in a inlam ah a paisanta hi. Huan, Uria zi in David a suansak tungah TOUPA'N a khut a kha a, a chi a na mahmahta hi.


Ngey neeya: Asaf ga ti i jine bora, bora kaŋ ga dak'a gaa mo Zakariya, gaa no Yeyel, Semiramot, Yehiyel, Mattitiya, Eliyab, Benaya, Obed-Edom, da Yeyel. A g'a te da dooni jinay, moolo beeriyaŋ da ikaynayaŋ. Asaf mo ga guuru say kar ka te kosongu beeri. 	 Asaph a pipen, amah zomin Zekaria, Semiramot, Jeiel, Mattithia, Eliab, Benai, Obed-edom, Jeiel, Pekging guisawmneite leh kaihgingte toh; huan Asaph dakkhutbette, ngaihtaka ging toh;


Ay di mo koyne kaŋ Fu Beero gonda dabayaŋ kaŋ ga kay a windanta. Fu-izey dabey mo neesiyaŋ kwaari toonante fo no, sanda kambe kar iddu kuuyaŋ nooya. 	 Huan inpi kimah suanglep vum omin ka mu a; pang dantan suangphum tehna chiang, tong guk hiala sau tana sang ahi.


Asariya tira wo mo ma si fay da ni meyo, amma ni ma soobay k'a fintal cin da zaari, zama ni ma du ka haggoy d'a k'a goy mo, mate kaŋ i hantum a ra din boŋ. Zama yaadin gaa no ni ga naŋ ni fonda ma te albarka, yaadin gaa mo no ni ga te zaama. 	 Hiai dan buin na kam pawtsan het kei hen; huai thu gelhtengteng na zuih chinten theihna dingin sun leh janin na ngaihtuah zo ding hi: huchiin na lampite na tuahphasak dia, na honglamzang jel ding hi.


Bayray woodin, a dambara bisa ay gaabi. A ga ku, ay si hin ka to a gaa. 	 Huchitela theihna kei dingin a lamdang lua a; a sang tela, ka pha zou kei hi.


Ya ay Koyo, ma fongu wowey kaŋ ni tamey go ga haŋ, Mate kaŋ cine ay go ga dumi cindey kulu wowey jare ay ganda ra, 	 TOUPA aw, nang hondoute gensiatna, na thaunilhpa khapte gensiatna mah,TOUPA tuh khantawnin phatin om hen. Amen, Amen.


Yaadin cine no Rabbi na Ayuba kokora albarkandi nd'a, hal a bisa a sintina. A du feeji zambar way cindi taaci, da yo zambar iddu, da haw zambar hinka, nda farka nya zambar fo koyne. 	 Huchiin TOUPAN Job tawpna lam a kipatna lam sangin a nak vualjawl jawa: huchiin belam sang sawmleh li, leh sangawngsau sang guk leh bawngtal sang khat leh, sabengtungnu sang khat a neia.


Boro laalo ga yalla nda laala hirrimi ham, Amma adilante tiksa ga nafa no. 	 Mi gilou in mi gilou te len a deih a: himahleh mi diktat te zung in gah a suang hi.


I gonda hanga, amma i si maa, Fulanzamay mo si no i meyey ra. 	 Bilte a nei ua, lah a za ngal kei ua; a kam uah lah hatna himhim a om sam kei hi.


Gomno din g'iri dondonandi iri ma fay da Irikoy wangay da ndunnya ibaay laaley, k'iri baafuna te da laakal, da adilitaray, da Irikoy ganayaŋ sohõ zamana woone ra. 	 Pathian limsaklouhna leh khovel duhgawlna khawng tawpsan in, tulai khovel ah kidek leh diktattak leh Pathian limsak in I om ding chih theihsak in;


Jirbi iyye no a izo kaŋ ga te alfaga a gurbo ra g'i daŋ saaya kaŋ a ga ba ka furo kubayyaŋ hukumo ra goy teeyaŋ se nangu hananta ra. 	 Huchiin huai tap amah muna siampu hiin, mun siangthoua na sem dia kihoupihna puanin sunga a hongpai chiangin, ni sagih a silh ding ahi.


A ne Amnon se:« Ya nin bonkoono izo, ifo se no ni go ga faabu han kulu? Ni si ba ni ma ci ay se, wala?» Amnon ne a se: «Ay ga boona Tamar no, ay baabo izo Absalom waymo.» 	 Huan, kiang ah, Aw, nang kumpipa tapa bangchidan ahia a ni sim a na gawn hulhul mai? Na hon hilh nuam sinkei ahia? a chi a. Huan Amnon in a kiang ah, Ka unaupa Absalom sanggamnu Tamar ka it a ahi, a chi a.


Woodin sabbay se iri bumbey goono g'araŋ sifa Irikoy margey ra araŋ suuro d'araŋ cimbeero sabbay se, araŋ gurzugayey kulu ra da kankamey kaŋ ra araŋ goono ga hin suuru. 	 Huchiin, min nou a honsawina tengteng uleh gim na thuaknate khawng uah na kuhkal dan uleh na gindan uh-huaijiakin Pathian saptuam pawlte lakah kou ka honsuang uhi.


Ay n'i margu ka kond'ey isa kaŋ ga zulli ka koy Ahaba do. Noodin no iri zumbu jirbi hinza. Ay na jama da alfagey guna mo. Kal ay gar Lawi borey do haray baa afo si no. 	 Huan Ahava phaa luang luipi tanin amaute ka kaikhawma; huan huailaiah ni thum ka giak uh: huan mite ka en vialviala, siampute, huaiah Levi tapate kuamah ka mu kei hi.


Ni ga tun, ni ga bakar mo Sihiyona se, Zama a se gomni teeyaŋ waate to, Oho, alwaati jisanta to. 	 Na sikhaten a suangte a it un, a leivui leng a hehpih ngal uhi.


Rabbi tu Musa se ka ne: «Ni ma gondi futo himandi fo te k'a sarku beene bundu fo gaa. A ga ciya mo, boro kulu kaŋ gondi nama, bora na haya din guna, kulu bora ga funa.» 	 Huan, TOUPA'N Mosi kiang ah, Gul gukha chi, a lim bawl inla, khuam ah khai in; huan, hichi ahi ding a, gul tuk mi peuhmah in huai a et uleh a dam ding uh, a chi a.


Kala bonkoono na Yehoyda ize Benaya daŋ a ma goro wongu kunda boŋ Yowab nango ra. Alfa Zadok mo, bonkoono n'a daŋ Alfa Abiyatar nango ra. 	 Huan, kumpipan Jehoiada tapa Benai bel sepaihte tungah a sikin a pangsaka: huan, siampu Zadok bel kumpipan Abiathar sikin a pangsak hi.


Ya Rabbi, ma ni hanga jeeri ka maa. Ya Rabbi, ma ni moy fiti ka guna. Ma maa Sennakerib sanney kulu kaŋ yaŋ a samba zama nga ma Irikoy fundikoono kayna se. 	 TOUPA aw na bil hon doh inla, ngai dih ve; TOUPA aw na mit hak inla, en dih ve; Pathian hing gense dinga mite sawlpa Sennakerib thu tengteng ngai dih ve.


Sekem borey laala kulu mo, Irikoy ye k'a bana i se i boŋey boŋ. Yotam Yerub-Baal ize laaliyaŋo go, a kaŋ i boŋ. 	 Huan, Sekem khuaa mite gitlouhna tengteng Pathianin a honthuk samta hi: Huan, Jerubaal tapa Jotham hamsiat a tunguah a hongketa hi.


A na feeji gaaro fay ka te dumbariyaŋ. Boŋo nda dumbarey, da maano, a n'i daŋ danji ra kal i ma ton. 	 Huan, belampa a sem a, a lu leh a sabakte leh a thau a hal hi.


Wa si saal annabey sanney kaŋ i goono ga ci araŋ se ka ne: «Abada, araŋ si may Babila bonkoono se bo!» -- zama tangari annabitaray no i goono ga te araŋ se. 	 Huan, jawlnei na kiang ua, Babulon kumpipa na sem kei un, chite thu ngaikhe kei un; na kiang uah juau thu a gen lel uh ahi ngala.


Yaadin no araŋ mo. Wa naŋ araŋ annura ma kaari borey jine, zama i ma di araŋ goy hanney, hal i m'araŋ Baabo kaŋ go beena ra beerandi. 	 Huchimah bangin, na vak uh mi mit muh dingin vak hen, huchiin na thilhih hoihte uh a mu ding ua, na Pa uh vana om a pahtawi thei ding uh.


Yesu zumbu, nga nd'ey, ka kay batama fo ra, da nga talibey marga bambata mo. Boro boobo margu mo kaŋ yaŋ kaa ka fun Yahudiya ra, da Urusalima ra, da Tir* da Zidon* kwaarey ra, kaŋ yaŋ go teeko me gaa. 	 Huan, amau toh a pai khia a, mun jangah a dinga, a nungjuite mipite toh, Judia gam tengteng akipan leh, Jerusalem khua akipan leh, Tura leh Sidon kho lama tuipi gei akipan mipi tampitak a thu ngai nuam leh a damlouhnate uh hihdam utin a hongpai ua;


Filistancey binde na daaga sinji Israyla se. Saaya kaŋ yanja sintin, Israyla borey na goobu haŋ Filistancey kambe ra. I wongu kunda ra binde i na boro zambar taaci cine wi batama ra. 	 Huan, Philistia mite Israel mite nadal dingin a na kizalh ua: huan, a hong kisual uleh Philistia mite maah Israel mite a zahlakta ua, kidouna mun a sepaih sangli hiam tak a that uh.


Ay n'ay zunubo seedandi ni jine, Ay man'ay laala mo tugu. Ay ne: «Ay g'ay laala ci no Rabbi se.» Ni mo n'ay zunubey taalo yaafa. (Wa dangay) 	 Ka khelhna na kiang ah ka kithan a, ka thulimlouhna ka imta kei hi, Ka tatlekna Toupa kiangah ka pulak dinga, ka chi a; huchiin ka khelh thulimlouhna tuh na ngaidamta hi. Selah.


Filistancey binde n'a di k'a moy looti ka kaa. I kand'a Gaza k'a haw da guuru-say sisiriyaŋ. A goono ga fufuyaŋ goy te noodin kasu windo ra. 	 Huan, Philistiaten a man ua, a mit a khel khiak sak ua; huan Gaza khua ah a paipih suk ua, dal kol a bunsak ua; suangkulh ah buh a gawijan jel hi.


Ni si hima ka bina kaani te ni nya-izo boŋ a jirbey ra, Danga a masiibey zaarey ra nooya. Wala ni ma farhã Yahuda izey boŋ i halaciyaŋo zaaro ra, Wala mo ni ma fooma sanni te i kankami zaaro ra. 	 Ahihhangin na unaupa a siat laiin a siatna ni en ken la, Juda tate tungah a manthat ni un kipak kenla; a haksat niin kisathei takin pau sam ken.


Sududuyaŋ fuwo jine mo a na muulu hinka te, kaŋ i kuuyaŋo kambe kar waranza cindi gu no. Tuk'ize mo go no i afo kulu boŋo gaa beene, kaŋ ga to kambe kar gu. 	 Huan, amailam ah tong sawmthum leh tong ngaa sang khuam nih a phuta, huaite dawn tong nga tuaktuak ahi.


D'a maa Babila ŋwaayaŋo yooja, laabo ga zinji. I ga maa kaatiyaŋ beeri mo ndunnya dumey ra. 	 Babulon lakna husa ah lei a ling dinga, a kahna husa namte laka jak ahi ding hi.


Yesu binde tu i se ka ne: «Haciika, haciika ay ga ci araŋ se: Izo si hin ka hay kulu te nga boŋ se, kala haŋ kaŋ a di nga Baabo goono ga te. Zama hay kulu kaŋ nga bumbo go ga te, woodin yaŋ no Izo mo goono ga te. 	 Huan, Jesun a kiang uah, Chihtaktakin, chihtaktakin kon hilh ahi, Tapain amahin bangmah a hih theikei, Pa thil hih a muh kia lou ngal; thil a hih peuhmah, Tapain leng a hih sam jel ahi.


Efron go no mo Hetu izey game ra ga goro. Efron Hetance tu Ibrahim se Hetu izey da boro kulu kaŋ ga furo a kwaara meyo ra hangey ra, ka ne: 	 Huan Ephron Heth suante lakah a tu nilouha: huchiin, Hit mi Ephronin Heth suante theihin, a kho kulh konga lut peuhmah nangawn theih in,


Gaa no Siman tu ka ne: «Araŋ ma ŋwaaray ay se Rabbi gaa, zama hayey kaŋ araŋ ci ma si kaŋ ay boŋ, baa afolloŋ.» 	 Huan, Simonin, Na thil gen uh bangmah ka tunga hongtun louhna dingin noumauin Toupa kiangah honthumsak un, a chi a, a dawnga.


Han fo koyne Irikoy izey ye ka koy zama ngey ma bangay Rabbi jine. Saytan mo furo i ra zama nga mo ma bangay Rabbi jine. 	 TOUPA Pathian tapate ahongkilak ni uh a om nawna, huan a lak uah Setan leng a hongpai sama TOUPA maa kilak ding in.


Yahudancey binde ne: «Guna mate kaŋ a ga ba r'a d'a!» 	 Huan, Judaten, En di uh, Lazar it na tele; a chi ua.


I ci Musa se ka ne: «Iri furo laabo kaŋ ni n'iri donton din ra. Daahir no a ga wa da yu bambari, a albarka mo neeya. 	 Huan, a kiangah, Na honsawlna gamah ka hoh ua, bawngnawitui leh khuaiju luanna a nahi ngeingut; hiai a gama thei ahi.


Ma si cimi sanno ta ka ban ay meyo ra pat, Zama ay n'ay beeja daŋ ni farilley gaa. 	 Huan, thutak thu tuh ka kam akipan lakhe vek kenla; na vaihawmnate lah ka lamen gige ngala.


Sorro hinza jiiro ra Suleymanu ga sargay kaŋ i ga ton da saabuyaŋ sargayyaŋ te feema kaŋ a cina Rabbi se din boŋ. A ga dugu ton mo i banda feema kaŋ go Rabbi jine din ra. Yaadin no a na windo cina ka ban d'a. 	 huan, solomonin Toupa dinga a maitam bawl ah kum tengin thum vei halmanga thillat leh kilepna thil lat a lan jela, Toupa maa maitam ah gi, limte a hal tel jel hi. Huchiin in mansak a hita.


Torka binde furo Yasuwa, Bayt-Semes bora faro ra ka kay noodin, naŋ kaŋ tondi beeri fo go. Noodin no i na torka tuurey faara, i na hawey te sargay kaŋ i ga ton Rabbi se. 	 Huan, kangtalai Beth-semes khuaa mi Joshua lou ah a honglut a, suangpi lian mahmah omna takah a dingta a; huan, kangtalai sing a ek ua, TOUPA biakna dingin bawngpite halmang thillat dingin a zangta uhi.


I ma soola hala zaari hinzanta, zama zaari hinzanta hane Rabbi ga zumbu jama kulu jine Sinayi tondo boŋ. 	 A nithumni adingin mansain om uhenla: a ni thum nia mite tengteng muha Sinai tang tunga TOUPA a hongpai suk ding jiakin.


Zama a na boro boobo maray ka zeeri. Oho, borey kaŋ yaŋ a wi kulu ya kunda bambata no. 	 Amah lah tampi liamsain a pailumlettaa: ahi, a thahsate mi hat tampi ahi uh.A in Seol zotna lampi ahi, sihna dantante juana suk pai.


Benaya izey Yehoyda da Abiyatar na Ahitofel gana. Yowab ga ti wonkoyo se bonkoono. 	 Huan Ahithophel zomin Benai tapa Jehoiada leh Abiathar ahi uhi, huan kumpipa sepaih heutu bel Joab ahi hi.


Yaadin no a na jisiyaŋ nangu way din te d'a. I kulu sooguyaŋ folloŋ, neesiji folloŋ, himandi folloŋ. 	 Huchibang vekin tunsawnna sawmte a bawla; a vekin pumkhata sun ahi chiat a, kikim chiat, bawl dan kibang geih ahi chiat uh.


Woodin banda Yahuda izey ye ka koy ka Kanaanancey wongu kaŋ go ga goro tondi kuukey ra, da Negeb*, da Safela* ra mo. 	 Huan, huai nungin Juda suante Kanante tanggam a omte, simlama omte, phaijanga omte dou dingin a kuan suk ua.


Naŋ kaŋ ni bu, noodin ay mo ma bu, i m'ay fiji noodin mo. Rabbi m'ay laali da manti buuyaŋ hinne no k'ay fay da nin.» 	 Na sihna peuhah ka si dinga, huaiah non vui sam ding ahi; nang leh kei zaw sihna kia lou thil dangin a honkhen sin leh TOUPAN a hihhihin honhih mai henla, huai sanga thupi zaw in leng, a chi a.


Yehosafat gonda jiiri waranza cindi gu kaŋ a sintin ka may. A may Urusalima ra jiiri waranka cindi gu. A nya maa ga ti Azuba, Silhi ize way no. 	 Jehoshaphat bel a lal pat lai in kum sawmthum leh kum nga ahi a; Jerusalem khua ah kum sawm nih leh kum nga vai a hawm. A nu min Azub, Silhi tanu ahi.


Gaa no laabo arkusey ra afooyaŋ tun ka kay ka salaŋ jama marga kulu se ka ne: 	 Huan, huai gam upa kuate hiam a hongding ua, mipi omkhawmte kiangah,


Wa care fo da baakasinay garbe sunsumyaŋ hanna. Almasihu margey kulu g'araŋ fo. 	 Tawp siangthouin chibai kibuk un. Kris saptuam pawl tengtengin chibai hon buk chiat uhi.


Zama Dawda mana ziji ka koy beena ra bo, amma nga bumbo ne: ‹Rabbi ne ay Koyo se: Ma goro ay kambe ŋwaaro gaa, 	 David jaw van ah a kah tou kei, amah ngeiin. Jehovahin ka Toupa kiangah, Ka taklam ah tu kinken in.


Ay na tira kayna din ta malayka kamba ra mo k'a ŋwa. Ay me ra kay a ga mansi sanda yu. Alwaato kaŋ ay n'a ŋwa mo, ay gunda fottu. 	 Huan angel khut akipanin laibu, neu chik tuh ka lata a, huan ka nezou veka; huan ka kamah tuh khuaiju bangin a khumta a; huan ka nekzoh takin ka gil hihkhatin a omta a,Huan ka kiangah, Mi tampite leh namte leh paute leh kumpipate tuh na genkholh nawn ngei ngei ding ahi, a chi ua.


Waati din gaa no a konda ay a ra haray batama ra, ka gana dandi kambe haray meyo ra. A n'a neesi doŋ deedando boŋ: 	 Huan simlam kongpi ah huang sungnungzopen ah a honpi a, tehna ngeiin sim lam kongpi a teha;


A binde koy ka goy Rabbi ciyaŋo boŋ. Zama a koy ka goro Kerit gooro kaŋ go Urdun tanjay me gaa. 	 Huchiin a kuan a, toupa thu bangin a hihta a: Jordan chin a om Kerith luiah ava omta hi.


Boro kulu mo kaŋ goono ga cina daba din boŋ, da wura no, wala nzarfu, wala tondi darzakoy, wala bundu, wala subu, wala buunu -- boro fo kulu goyo ga bangay. 	 Huan, suangphum tuangah kuapeuhin dangkaeng in hiam, dangkain hiam, suang mantamin hiam, singin hiam, loupain hiam, buhpawl hiamin lam leh,


Boŋo d'a boŋ hamno mo ga kwaaray sanda feeji hamni cine, sanda neezu* cine, a moy mo go danga danji beele cine. 	 Huan, a lu leh a sam tuh samul kang bangin a kanga, vuk bangin; huan a mit tuh meikuang bang ahi;


Irikoy ya adilitaray ciitiko no. Oho, Irikoy ga dukur han kulu. 	 Mi a kihei kik kei leh aman a namsau a tathiam ding; a thalpeu tuh a laia, a manta hi;


Ma hantum Almasihu marga diya se kaŋ go Lawodisiya ka ne: «Nga kaŋ ga ti Amin, Seeda naanaykoyo, cimi-cimo wano, Irikoy takahari kulu Kaajo, sanno kaŋ a ci neeya: 	 Huan Leodisia khuaa saptuamte angel kiangah hichibangin gelh in: Theihpihpa ginom leh dik, Pathian thilsam bul Amenin hiai thilte a gen:


Danga wura hanga korbay da taalam wura kaŋ i ziiri, Yaadin no boro kaŋ go ga kaseeti nda laakal ga hima hanga kaŋ ga sanni gana se. 	 Amah kideihnaa pil mi na mu hi? Amah akipan sangin mihai akipan lametna a om jaw hi.


Amma Irikoy g'ay fundo fansa ka kaa Alaahara hino ra, Zama a g'ay sambu. (Wa dangay) 	 Mi hihhauha a hong oma, a insung thupina a hongthupi huthut inleng, lau ken.


Dawda na guuru-bi boobo soola mo kaŋ ga kuusayaŋ te fu me da windi me daabirjey se, d'i hawyaŋ harey mo se. A na guuru-say soola kaŋ baa da neesiyaŋ. 	 Huan Davidin intual kongkhak leh a bulh na ding kilhna ding sik tampi ana bawlkhola; dal tamtak buk senglouh toh; sidar sing simsenglouh toh;


Alfaga ma kuro tuusu dugu feema hilley gaa, noodin Rabbi jine. Feema din go kubayyaŋ hukumo ra. Yeejo kuro kulu kaŋ cindi, a m'a dooru sargay kaŋ i ga ton feema tiksa gaa, naŋ kaŋ a go kubayyaŋ hukumo meyo gaa. 	 Huan, siampu in TOUPA ma ah kihoupihna puan inn a gimlim lim tak maitam kite ah sisan pen bangzah hiam a tat ding: huan, bawng sisan tengteng kihoupihna puan in kongpi kiang a haltum thillat maitam bul ah a sungkhe ding ahi.


da borey kaŋ yaŋ go Arower ra, da borey kaŋ yaŋ go Sifmot ra da Estemowa ra, 	 Aroer a omte kiang ah bang, Sipmoth a omte kiang ah bang, Estermoa a omte kiang ah bang;


Za kaŋ i mana laakal da Rabbi goyey, Wala mo a kambey goyey, A ga i bagu no, a si i cina bo. 	 TOUPA nasepte leh a khuta a thilhih tuh a limsak louh jiak un aman amau bawlhoih louin a hihse ding hi.


Amma kaŋ Yesu g'i miiley bay, a ne i se: «Koytaray kulu kaŋ fay ihinka ka gaaba nda care, woodin ga say. Kwaara kulu mo, wala windi, kaŋ fay ihinka ka care wangu ga kaŋ. 	 Huan, Jesun a ngaihtuahte uh a natheia, a kiang uah, Koi gam leng amah kidoua mangthang nak; koi khua leng, hiam, koi inkuan khat leng amah kidou tuh, a ding khosuak kei ding.


Almasihu margey binde tabbat cimi fonda ra, borey mo goono ga tonton _i ra__ zaari kulu. 	 Huchiin, ginna ah saptuam pawlte a kipta ua, nitengin a khang deuhdeuh uhi.


Hari-mo Meyo mo, Sallum Kol-Hoze bora, kaŋ ga Mizpa laabo may n'a cina k'a beene daabirjo daŋ. A n'a me daabirjey daŋ, k'a hawyaŋ harey d'a karangaley mo daŋ, nga nda Silowam Bango caso cinaro, kaŋ go bonkoono kalo jarga, hala nda kaarimi harey kaŋ ga zumbu ka fun Dawda birno do. 	 Huan Mizpah seha vaihawmpa, Kol-hoze tapa Sallumin tuikhuk kongpi a bawl hoiha; a lama, a vuka, kongkhakte, kalhnate, leh kalhnatawnte leh, kumpipa huan kianga Sela dil bang, David khopi akipana suk pai leichial tanin a bawl hi.


Ciiri ga boori, amma nda ciiri tar, ifo no i g'a hanse nd'a? 	 Chi tuh a hoih hi; himahleh, chi leng a pen khit aleh bangin a hih-al nawnding ua? Noumau ngeiah chi nei unla, kihouthei un, a chi a.


Wandiyey tu i se ka ne: «A go no. Nga neeya ni jine. Sohõ binde wa waasu, zama hunkuna no a furo kwaara ra zama jama gonda sargayyaŋ sududuyaŋ nango do. 	 Huan, amau a dawng ua, om mah, ngaiin, na ma uah a pai, kin un, tuniin khua ah a nahoh hi: tuniin mun sangah mite a kithoih uhi:


Ay maa doori ay jama ize wayo dooro se gumo. Ay go ga bu baray te. Boŋ haway n'ay di. 	 Ka mite, ka tanu natna ah lah ka na ngala, ka sun-a, lungdonnain a honlen hi.Gileada singnai damdawi om lou hia? huaiah hihdammi a om ka hia? bangdia ka mite, ka tanu damtheilou ahia?


Ni cilla ga ciya laalante, da ni buuru diibiyaŋ garba mo. 	 Na bawm uh leh na tanghou meknakuangte uh hamse thuakin a om ding uh.


Ay ga haama fattandi Yakuba gaa. Yahuda ra no ay tondi kuuko tubukwa ga fun. Ay suubanantey g'a tubu, ay tamey mo ga goro noodin. 	 Huan, Jakob akipanin chi khat ka pawt sak dinga, Juda akipanin ka tangte luah ding ka pawt sak ding: huchiin ka mi teelten huai a luah ding ua, ka sikhate huai laiah a om ding uh.


A bannya ne a se: «Hambara waybora si yadda k'ay gana ka kaa hala laabu woone ra. A ga tilas no ay ma ye nda ni izo laabo kaŋ ra ni fun din?» 	 Huan, sikhain, a kiangah, Numeiin hiai gam lamah honjui nuam khol kei dia: na tapa na hong pawtna gam lamah ka pi kik nawn ding ahi diam? A chia.


Kala Yakuba ze ka ne: «Da Irikoy goro ay banda, d'a haggoy d'ay ay naaruyaŋo wo fonda ra, d'a n'ay no ŋwaari kaŋ ga ŋwa da bankaaray k'ay ga daabu nd'a, 	 Huan, Jakobin, Pathian ka kianga a oma, hiai ka paina lampia a honvena, nek ding tanghou leh silh ding puansilh TOUPAN a honpiak ding leh,


Yesu na jama lordi ka ne i ma goro ganda laabo ra. 	 Huan, aman tuh lei a tu ding in mipite thu a pia a.


Isey kulu goono ga zuru ka koy teeko ra, Kulu nda yaadin teeko mana to. Nangu kaŋ isey fun, Noodin no i ga ye koyne. 	 Luite tengteng tuipi ah a luang lut ua, himahleh tuipi a dim tuan kei: luite paina mun lamah, huailamah a pai nawn uh.


Kala Absalom da Israyla jama alborey kulu furo Urusalima ra. Ahitofel mo go a banda. 	 Huan, Absalom leh mipi tengteng, Israel mite Jerusalem ah a hoh ua, huan, a kiang ah Ahithophel leng a tel a.


I kulu sintin ka te me folloŋ ka kande kobay. Sintina ne a se: ‹Ay na fari fo day, tilas ay ma koy ka di a. Ay ga ni ŋwaaray, ma alhaanan ay se.› 	 Huan, a vek un thu khat satin paulam a nei chiat ua. A masapenin, a kiangah, Lou ka leita a, a en dia ka hoh kipha moh hi; honhehpih inla, hon na ngai siam heh, a chi a.


Amma tilas boro ma reyzin hari taji daŋ humbur taji yaŋ ra. 	 Uain thak tuh savun uain thawl thakah a thun zo ding uh ahi.Huan, kuamah, uain lui na dawn khinin leng, a thak a duh pah kei hi; a lui a hoihjaw, a chi ngala, a chi hi.


Ni ma ba Rabbi ni Irikoyo da ni bina kulu, da ni fundo kulu, da ni laakalo kulu, da ni gaabo kulu.› 	 Toupa na Pathian tuh na lungtang tengtengin, na kha tengtengin, na lungsim tengtengin leh na hatna tengtengin na it ding ahi, chih.


Alfagataray alaada boŋ kurne n'a daŋ a ma furo Irikoy* fuwo ra ka dugu ton. 	 siampu dan bangin Toupa biakina lut leh gimlim hal tuh a tan ahi a.


Rabbi ni Irikoyo ga annabi* fo tunandi ni se ni nya-izey game ra, danga ay cine. A se no araŋ ga hima ka hangan. 	 TOUPA na Pathian un kei bang na unaute uh laka mi jawlnei a honbawl sak ding hi: a thu na ngaikhe ding uhi;


Iyyanta mo na nga sintilo dooru beene batama ra. Kala jinde beeri fo fun fuwo kaŋ ra i ga sududu Irikoy se karga do ka ne: «A ban!» 	 Huan a sagihnain a belhbu tuh huihkhua tungah a sung kheta a; huan laltutphah akipanin, dantan sungnung ah aw ngaihtak a hongsuak kheta a. Hihzoh ahi chiin:


A go, i kulu boro yaamo yaŋ no, i goyey sinda nafa. I sooguyaŋ toorey ya haw kaŋ ga faaru da yaamo no. 	 En un, a vek un, a nasepte uh bangmah lou ahi a, thil om lou himhim ahi: a milim sunte u lah huaih leh huihkhua lel ahi hi.


Zama hala hõ araŋ mana to fulanzamyaŋo da tubo do jina, wo kaŋ Rabbi ni Irikoyo ga ni no din. 	 TOUPA na Pathian un nou a honpiak gam leh khawlna lah na tung naita dih ngal kei ua.


Zama nin, wande, mate ni ga te ka bay hala nin no ga ni kurnyo faaba? Ni mo, kurnye, mate ni ga te ka bay hala nin no ga ni wando faaba? 	 Ji aw, na pasal na hotdam ding leh ding louh bangchin na theia eita? Pasal aw, na ji na hotdam ding leh ding louh bangchin na theia eita?


Waato din gaa no wayboro fo kaŋ gonda laakal kwaara ra n'i ce ka ne: «He, wa maa, wa maa, ay ga araŋ ŋwaaray! Wa ci Yowab se ka ne a ma kaa neewo, ay ma salaŋ a se.» 	 Huchi in numei pil khua a kipan a hong kikou a, Khaikhaia; Joab kiang ah, Hongpai nai in, na kiang ah thu ka nagen ding, a chi a, va chi un, a chi a.


I ga ŋwa amma i si kungu, I ga zina amma i si tonton, Zama i na saalay kaa Rabbi gaa. 	 Huan a ne ding ua, a kham kei ding uh; a kijuak ding ua, a pung kei ding uh; TOUPA lama pilvang dia a awlmoh louh jiak un.


A ciya mo, waato kaŋ cine Yasuwa go Yeriko tanjay, kala a na nga boŋ sambu ka guna. A di boro fo go ga kay nga jine, a gonda takuba foobante nga kambe ra g'a gaay beene. Yasuwa binde koy a do ka ne a se: «Iri do haray no ni go, wala iri yanjekaarey do haray no ni go?» 	 Huan, hichi ahi a, Josua Jeriko kho kiang china a om lain a daka, a entou a, huan, ngaiin, a ma jawn chin ah mi khat a namsau phawisa tawiin a nadinga: huan, Josuain a vajuana, a kiangah, Ka lam ua pang na hia, ka melmate uh lama pang? a chi a.


Woodin yaŋ ga ti Lawi dumey i kaayey almayaaley boŋ, sanda i kaayey windikoyey nooya. Borey kaŋ yaŋ i kabu din ra, i maayey lasaabuyaŋ boŋ, i boro fo kulu gonda nga goy kaŋ a ga te Rabbi windo goyo ra, za jiiri waranka izey ka koy beene. 	 Huaite Levi suan, a inkuan uh bang jela min gelha a sim uh inkuan pipen, TOUPA in lama kuan, kum sawmnih akipan tunglama sim tengte ahi uh.


A kaan a se mo nga ma hay kulu sasabandi nga do, hala hayey kaŋ go ganda wala hayey kaŋ go beena ra, Almasihu do. Kuro kaŋ Almasihu dooru nga kanjiyaŋ bundo boŋ no ka laakal kana wo daŋ _boro nda Irikoy game ra__. 	 A kros sisana lemna nabawlin, amah ah bangkim amah toh a kilemsak hi; amah ngeiah leia thil omte leng, vana thil omte leng amah toh a kilemsak hi.


A suujo go baabey da ngey waddey gaa ka koy izey da ngey waddey gaa, Ngey kaŋ yaŋ ga humbur'a gaa no. 	 A laudansiamte tuh khangthak tanin a hehpih jeljel.


Suba araŋ ma bare ka ye ganjo ra, Teeku Cira fonda boŋ.» (Alwaati woodin no, Amalekancey da Kanaanancey go gooro ra da goray). 	 Khaile, Amelekte leh Kanante huai gamah a om ua: jingchiangin kihei unla, Tuipi san lampi lam gamdai ah lut un, a chi hi.


I jarga koyne, Zadok Immer izo na hanseyaŋ te nga windo do haray. A jarga Semaya Sekaniya izo, nga kaŋ ga Wayna Funay Meyo batu na hanseyaŋ goy te. 	 Amaute nungin Immer tapa Zadokin amah intung sun tou chiang a bawlphaa. Amah nungin suahlam kongpi ngakpa Sekania tapa Semaiin, a bawlphaa.


Noodin no laalakoyey ga taabandiyaŋ naŋ, Noodin mo no fargantey ga fulanzam. 	 Huaiah mi gilouten sukbuai a tawpsan ua; huan huaiah mitawlte a khawl uh.


Furante no ay go buukoy ra, danga borey kaŋ yaŋ i wi, Kaŋ yaŋ ga kani saaray ra, Borey kaŋ yaŋ ni si ye ka fongu i gaa koyne, Dumbanteyaŋ no, i fun ni kamba ra. 	 Kokhuk nuainungpenah non lum sakta a, mun mial tak, thupi-ah.


D'a nooyaŋo mo kaŋ a ga kande Rabbi se ga ti curo sargay summaare kaŋ i ga ton, kal a ma koloŋayyaŋ wala tantabal izeyaŋ salle. 	 Huan, TOUPA a dia thillat vasa lam haltum thillat a hihleh, a thillat ah vakhute hiam, vapal noute hiam a lat ding ahi.


Borey wo ga ti Disan izey: Uz da Aran. 	 Heutu Dison te, heutu Ezer te, heutu Disan te: huaite Seir gama a heutu uh dan banga Horte laka kipana pawt a heutute ahi uh.


Zaaro din ra mo no koyne ay ga fu me kutijo sar-ka-daaruko halaci, Borey kaŋ yaŋ ga ngey koyo windo toonandi nda toonye da gulinci. 	 Huan huai ni chiangin, phual kana tawmte tengteng, hiamgamna leh khemnaa a pu uh in hihdimte, ka gawt ding.


Waato kaŋ Mordekay bay hay kulu kaŋ i te, a na nga bankaaray tooru-tooru, a na bufu zaara haw, ka boosu daŋ nga boŋo ra. A koy kwaara bindo ra ka jinde sambu nda hẽeni konno. 	 Huchi-a kihih tengteng Mordekaiin a theihin, a puante a botkeka, vut toh saiippuan a silha, khopi laizangah a pai khiaa, kah ngaih leh nakpiin a kap a:


waato din gaa ay di Irikoy goyo kulu. Ay faham mo kaŋ boro si hin ka di goy kulu kaŋ Irikoy te beena cire. Zama hari boobo kulu kaŋ boro ga te ka fintal, a si di i kulu. Oho, baa laakalkooni ga tammahã nga g'a bay, a si di a. 	 Huchiin Pathian thilhih tengteng ka mu-a, huchiin ni nuaia hih thilhih mihingin a mukhe theikei hi: zong khe dingin mihing nakpi takin pang lezong, a muh louh ding lai jiakin; ahi, huailouin, mi pilin thei kisa mahleh, a mu khe theikei ding hi.


Yaadin no araŋ ga te hala araŋ ma si laabo kaŋ ra araŋ ga goro din ziibandi, zama kuri ga laabo ciya harram. I si du ka sasabandiyaŋ sargay kulu te laabu kaŋ ra i na boro kuri mun se, da manti bora kaŋ na kuri munyaŋo te din kuro no. 	 Huchi in na omna gam uh na hih thanghuai kei ding ua, sisan in gam a hih thanghuai leh sisan suahna gam hih thanghuai silna di'n a suahmi sisan kia lou lah zat theih ahi ngal kei a.Na omna gam uh, ka omna na hih thanghuai ding uh ahi kei; kei TOUPA lah Israel suante lak ah ka om ngal a, chi in, chi in.


Babila wane gaabikooney na wongu naŋ, I koy ka goro ngey wongu fu gaabikooney ra. I gaabo gaze, i ciya sanda wayboroyaŋ. Babila windey, danji n'i ŋwa. A kwaara meyey gaa karangaley ceeri-ceeri. 	 Babulon galkapmiten galkap ding ngapta louin, a kulhpi a tawn maimah uh, a pasalphatna uh a khinga, numei bangmai ahong hita ua, a tenna munte a kang khina, a deidanna siktawn a kitan.


Zama i ga jirbiyaŋ da jiiriyaŋ da bine baani tonton ni fundo gaa. 	 Nite sawtna leh, damsung kumte leh muanna, nanga hongkibehlap ding ahi ngala.


A maa Etiyopi bonkoono Tirhaka baaru kaŋ ne: «Guna, a fatta zama nga ma wongu nda nin.» Kala Assiriya bonkoono ye ka diyayaŋ donton Hezeciya gaa ka ne: 	 Huan, Ngaiin, Nang honsual dingin a pawtta, chi-a Tirhak Ethiopia gam kumpipa tungtang thu mi gen a najakin Hezekia kiangah mite a sawla.


Rabbi gundo go borey kaŋ yaŋ ga humbur'a banda, A ga nga sappa cabe i se mo. 	 TOUPA thuguk amah laudansiamte kiangah a om, a thukhun tuh amaute a theisak ding hi.


Isaka kande wayhiijo nga nya Saharatu kuuru fuwo ra. A na Rabeka sambu k'a ciya nga wande, a ga ba r'a mo. Yaadin no Isaka du kunfayaŋ d'a, nga nyaŋo buuyaŋ banda. 	 Huan, Isaakin Rebeka a nu Sara puan in ah a pi luta, huan, Rebeka a la a, a ji a honghita a; huan amah a it mahmah a: huchiin Isaak a nu sih nungin leng a hong lungmuang theita hi.


Esta, Abihayel kaŋ ga ti Mordekay hasayze wayo, nga kaŋ Mordekay sambu k'a ciya nga ize way, waato kaŋ a muraado to nga ma furo bonkoono do, a mana hay kulu ceeci kala day haŋ kaŋ bonkoono mantawo Hegay, nga kaŋ ga wayborey batu soola. Esta binde du gaakuri borey kulu kaŋ di a do. 	 Huchi-a amah a tanu dinga lapa Mordekai pangak Abihail tanu, Esther kumpipa kianga a valut hun a hongtunin, Hegai kumpipa michilgeh, numeite kempaa seh chihngallouh bangmah a kan kei hi. Huchiin amah ente tengteng mitmuhin Estherin deihsakna a ngaha.


Saaya din ay n'i kar, Ay n'i te sanda laabu bulungu cine, Ay n'i taamu-taamu sanda fondo gaa potor-potor cine, Ay n'i mumuru mo. 	 Huaitak in ken lei a leivui bang mai in ka khen nel dimdem a, kholak buannawi bang mai in ka tuanzak a, ka thehzak vek hi.


Borey kaŋ yaŋ goono ga goro a banda sintin ka ne ngey nda care se: «May ga ti nga, kaŋ a ga baa zunubiyaŋ yaafa?» 	 Huan, a an umpihten, Mi khialte nangawn ngaidam kua ahia eita? a kichi ua.Huan, aman, numei kiangah, Na ginna hotdam na hih loh ahi, khamuang takin pai in, a chi hi.


Ni ma sasabandiyaŋo do mo dake seeda daŋyaŋ sundurko boŋ, nango kaŋ ga hanan gumo din ra. 	 Huchiin mun siangthoupenah theihpihna bawm tungah chitna tutna tutphah na koih ding.


Amma d'iri goono ga dira annura ra, danga mate kaŋ cine Irikoy bumbo go annura ra, iri gonda markasinay da care. Yesu kaŋ ti Irikoy Izo kuro mo goono g'iri hanandi zunubi kulu gaa. 	 a hihhangin, amah tuh vaka a om bangin ei leng vaka om i hih leh i kithuah chiat ua, huan, a Tapa Jesu sisanin i khelhna tengteng a honsil siang sak jel ahi.


Zama Rabbi ya Beeraykoy no, A to sifayaŋ beeri gumo. A to i ma humbur'a mo ka bisa de-koyey kulu. 	 TOUPA tuh a thupi a, nakpitaka phat ding ahi ngala: Pathian tengteng sanga kihtak ding ahi.


Zama Yesu maa gaa no kange kulu ga gurfa, beena ra waney, da ndunnya boŋ waney, da ndunnya cire waney. 	 Jesu mina mi tengtenga khukdina, vantung, leitung leh lei nuaia thil om tengteng,


Suleymanu mo tu a se a hãayaŋey kulu boŋ. Hay fo kulu si tugante bonkoono se kaŋ a mana ci wayboro bonkoono se. 	 Huan, Solomonin a thu dot tengteng adawng veka; kumpipa theih louh, a hilhchet theih louh himhim a om het kei mai hi.


Kala borey ma tu ka ne: «Zama i na Rabbi i kaayey Irikoyo sappa furu, wo kaŋ a te d'ey waato kaŋ a kand'ey i ma fun Misira laabo ra. 	 Huchiin, min Aigupta gam akipan a pi khiaklaia TOUPA, a pipute uh Pathian thukhun amau toh a khun a mang ngilh jiak un, a chi ding uh;


Araŋ kaŋ g'araŋ bine ibaay laaley tunandi nda tooruyaŋ tuuri bi-koy kulu cire, Araŋ ga zankey wi goorey da tondi kortimey ra. 	 Nou tosaw laka, singbuk nuai tenga milimte toh kithoha suangpi kawllak nuaia guam sung khawnga naupang that jelte.


I na fundikooni kulu kaŋ go kwaara ra kar da takuba k'i halaci parkatak! I mana fundikooni kulu kaŋ ga fulanzam naŋ. A na Hazor mo ton da danji. 	 Huan, huai khuaa om tengteng namsauin a that veka, a hihchimit veka, a hing peuhmah khat mahmah leng a hawi kei uh.


Zama Kanaanancey da laabo gorokoy ga maa baaru. I g'iri daŋ game, k'iri maa tuusu ndunnya boŋ. Ifo no ni ga te mo ni maa beero se?» 	 kanante leh hiai lai gama teng tengtengin a za ding ua, a honum ding ua, lei akipana ka min uh hihmangthang ding eita ve ua; na min thupi tak bang na chihta dial leh? a chi a.


Waato kaŋ Sawulu faham kaŋ Dawda goono ga laakal cabe gumo, kal a humbur'a. 	 Huan, Saulain kizen takin a gamtang chih a muh in a kihta mahmah hi.


Saaya din binde Rabbi malayka na goobo kaŋ go nga kamba ra din salle ka hamo da maasa kaŋ sinda dalbu wo ham. Kala danji tun tondo gaa ka hamo da maasa kaŋ sinda dalbu ŋwa; gaa no Rabbi malayka daray a moy se. 	 Huchiin TOUPA angelin achiang tawi mukin sa leh tanghou silngou soh louh a khoiha; huan, suang akipanin mei a hongpawta, sa leh tanghou silngou soh louh a kang mang veka; huan, TOUPA angel a muh theih louhin a pai ta hi.


Oho, ay di kaŋ nga kaŋ bisa ihinka kulu bonkaanay ga ti boro kaŋ mana te, Zama a mana di goy laalo kulu kaŋ go ga te beena cire. 	 A hi, a om khinsa nailou, ni nuaia nasep gilou hiha om mu khinsa nailoumi amau sangin ka ngaithupi jaw hi.


I jarga mo, kala Manasse kunda. Pedazur ize Gamaliyel, nga no ga ti Manasse izey jine bora. 	 Huan, a zomin Manase chi ahi ding ua; Manase tate laka lupen ding Pedazur tapa Gamaliel ahi ding:


Gaa no Lawitey kaayey windi arkusey kaa ka maan Alfa Eliyezar da Yasuwa, Nun izo do, da Israyla izey kaayey windi arkusey do. 	 Huchiin Levi chi inkuana intekpente siampu Eleazar kiangah leh Nun tapa Josua kiangah leh Israel suante nam inkuana intekpente kiangah a vahoh ua;


I ne a se: «Korniliyos, kaŋ ga ti soojey jine funa, boro adili no kaŋ ga humburu Irikoy, i g'a seeda mo Yahudancey dumi kulu do. Malayka hanante fo ci a se ka ne a ma ni ce nga kwaara, a ma du ka maa ni sanney.» 	 Huan, amau, Angel siangthou khatin, Kornelia sepaih zaheutupa, mi diktak, Pathian laudansiam, Juda nam tengteng laka mi hoih kiangah, na thugen a jakna din, a in ah nangmah sam dingin, a hih hi, a chi ua.


Biya no ga funandi, gaaham si hay kulu hanse. Sanney kaŋ ay ci araŋ se ya biya nda fundi no. 	 Hinna pia jaw kha ahi a, sa jaw bangmah din a phatuam kei; na kiang ua thu ka gente tuh kha ahi a, hinna leng ahi.


Woodin banda mo, waato kaŋ Rabbi n'araŋ donton araŋ ma fun Kades-Barneya ra, ka ne: «Wa kaaru ka koy ka laabo kaŋ ay n'araŋ no din ŋwa,» kulu araŋ murte Rabbi araŋ Irikoyo lordo gaa. Araŋ mana naanay a gaa, araŋ mana maa a sanno se mo. 	 Huan, TOUPAN, Ka hon gam piak valuah un, chia Kades-barnea akipan a honsawl laiin TOUPA na Pathian uh thupiak nahel san ua, amah na um kei ua, a aw lah na ngaikhe sam kei uhi.


A na dabaro din cabe Almasihu ra waato kaŋ a n'a tunandi ka kaa buukoy game ra k'a gorandi nga kambe ŋwaaro gaa beena ra. 	 Kris-a a sepzohtak, huchia amah misi lak akipana a kaihthoha, vanmun khawnga A taklama a tutsaka,


Amma a ga tilas a ma maa hari boobo gurzugay jina, zamana wo izey ma wang'a mo. 	 Himahleh, huai main thil tamtak a thuak ding a, tulai khangthakte deihlouhin a omding ahi.


Ize kaŋ ga saamu wo masiiba no a baabo se, Wande sanni-boobo-koy mo ga hima danga mimisi duumi. 	 Tapa hai a pa tuahsiatna ahi; huan ji hanhat a intung keh gige ahi.


Buro mo ga bare ka ye nango kaŋ Irikoy n'a miila zama a ma du ka hay kulu kaŋ a lordi te ndunnya fando me-a-me boŋ, Nango kaŋ borey bara da goray. 	 Huan amah piin a kivial heihei ua, tentheihna khovel maikaih tunga amaute thu a piak peuhmah a hihna ding un: S


Zimma ize Yowa, Yowa ize Iddo, Iddo ize Zera, Zera ize Yeyateray. 	 Joa a tapa, Iddo a tapa, Zera a tapa, Jeatherai a tapa.


Mate kaŋ i n'a hantum ka ne: «A zaban ka no alfukaarey se, a adilitara ga duumi hal abada.» 	 A hawm jaka; gentheite kiangah a piaa; a diktatna khantawnin a om gige, chih gelh bangin.


Zama hay-jiney kulu ay wane yaŋ no, zama hano kaŋ hane ay na hay-jiney kulu kar Misira laabo ra, ay na Israyla izey hay-jiney kaa waani ay boŋ se, borey da almaney. I ga ciya ay wane yaŋ. Ay ya Rabbi no.» 	 Tachil tengteng lah keia ahi ngal ua; Aigupta gama tachil tengteng ka hihlup niin Israelte laka tachil tengteng, a mihing a ganin ka tuam dingin ka khama ahi; keia ahi ding uh; kei TOUPA ka hi, chiin.


Amma beena da ganda kaŋ go no sohõ, sanni follonka din boŋ no Irikoy n'i jisi danji se. A goono g'i gaay hala zaaro kaŋ ra a ga borey kaŋ yaŋ wangu nga ciiti ka halaci. 	 Himahleh, tua vante lah lei omte tuh huai thu mahin Pathianlimsaklou mite vaihawm leh manthat ni adinga sitin, meia dinga khol khawm a hita hi.


Amma Bulos ne: «Ay wo Yahudance no, Tarsus boro, Silisiya laabo ra, kwaara kaŋ boro kulu ga bay, ay ya a kwaara ize no. Ay ga ni ŋwaaray mo, ma yadda ay se hala ya salaŋ jama se.» 	 Paulain Juda mi, Silisia gama Tarsa khua a mi ka hi, kho namai a om ka hi kei; honhehpih inla, mi tengteng kiangah thu hon gensakin, a chi a.Huan, a lemsak takin, kellei ah Paula a dinga, mi tengteng daihna dingin a khutin a japa; huan, a daih duamtak un Hebru pauin a kiang uah,


Rabbi malayka koy jina koyne, ka kay nangu fo kaŋ fonda ga kankam, kaŋ i si hin ka kamba, hala kambe ŋwaari haray wala kamba wow haray. 	 Huan, TOUPA angel a pam deuh ah a pai a, mun kochik laitak, taklam hiam, veilam hiam a leng pialna omlouhna laitak ah a ding a.


Iri binde na Yahuta da Sila donton, kaŋ ngey bumbey ga hayey din ci araŋ se da me sanni. 	 Huchiin, Juda leh Sila ka honsawl uhi, amau leng hiai thu mah kamin a honhilh ding uh.


Da boro nooyaŋo ya sargay* summaare kaŋ i ga ton no, kaŋ i ga kaa hawey ra, kal a ma kande yeeji kaŋ taali kulu si a gaa. A m'a salle kubayyaŋ hukumo meyo gaa, zama Rabbi ma yadda nd'a. 	 A thillat pen bawng hon lak ate, haltum thillat a hih leh a pa, gensiatbei a lat ding ahi: amah TOUPA ma a pom a hih theihna ding in kihoupihna puan inn kongpi bul a lat ding ahi


Boro izo, kala ni ma ni moyduma ye Gog do haray, Magog laabo ra, nga kaŋ ci Ros da Mesek da Tubal mayraykoyo. Ma annabitaray te ka gaaba nd'a. 	 Mihing tapa, Magog gama mi, Rosh leh Meshek leh Tubal heutupen Gog masuan inla, a tungah thu gen inla.


Amma i murte a gaa k'a Biya Hanna bine sara. Woodin se no a bare ka ciya i se ibare, Nga bumbo mo no ka yanje nd'ey. 	 Ahihhangin a hel un, a Kha siangthou a lungkhamsak ta ua: huai jiakin amau dou-a om dingin kilehheisakin a oma, amah mahmahin amau a sualta hi.


Da mo a jin ka mulay ka ye kwaara fo ra, waati din gaa Israyla ga korfoyaŋ sambu ka kond'ey kwaara din gaa. Iri m'a candi kala gooro ra hal i si baa tond'ize folloŋ gar nango din ra.» 	 Huailou leng, khua a alut leh Israel mi tengteng, khauhual tawi in huai khua ah i va hoh ding ua, suang neu chikchik leng omlou hial khop in lui ah i kai khe vek ding, a chi nawn ngal a.


A na goy laalo te Rabbi nga Irikoyo diyaŋ gaa. A mana nga boŋ kaynandi annabi Irimiya jine, nga kaŋ na Rabbi me sanno salaŋ. 	 TOUPA a Pathian mitmuhin thil hoih lou a hih saka; TOUPA kama kipana thu genpa jawlnei Jeremia lakah a kiniamkhiak nuam keia,


Kaŋ hawo na hiyo kar, hala hiyo boŋo si hin k'a do haray guna, kala iri n'a gana, hawo go ga kond'iri. 	 Huan, long a honsawnkhata a, huihlam a ngat theihlouhtakin ka khahta ua, honmut leng honmut lengta a.


Woodin banda araŋ mo, araŋ boro fo kulu ma ba nga wando danga mate kaŋ cine a ga ba nga boŋ. Wando mo ma nga kurnyo gaakuro guna. 	 Abang abang hileh, nou laka kuapeuhmah in amah a kiit bang in a ji it hen; ji mahin leng a pasal zahtak dingin pilvang hen.


Zama ay ga dumi cindey kulu margu i ma konda Urusalima gaa wongu. I ga birno ŋwa, i ma windey arzakey ku, i ma wayborey hasara. Gallo jara mo ga fatta ka koy tamtara ra, boro ciraariyaŋ kaŋ cindi mo si fay da gallo bo. 	 Jerusalem doua galdou dingin namte tengteng lah ka kaikhawm sin ngala; huan khopi tuh lakin a om dia, inte lohin leh, numeite sualin a om ding uh; huan khopi kimkhat sal ah a pai khe dinga, mi omlaite khopi akipana sat khiakin a om kei ding uhi.


Ay g'araŋ ize arey d'araŋ ize wayey neera Yahuda izey kambey ra. Ngey mo g'i neera Sabeya borey se, sanda dumi fo kaŋ ga mooru nooya. Zama Rabbi no ka woodin ci. 	 Na tapate, na tanute uh Juda tete khut ah ka juakding, amau gamla piah Sheba mite kiangah amu ajuak ding uh: Toupan achita hi,


Waato din gaa no Ezra tun ka kay ka fun Irikoy Fuwo jine, ka koy ka furo Yehohanan Eliyasib izo fuwo ra. Kaŋ a kaa noodin mo, a mana ŋwaari ŋwa, a mana hari haŋ, zama a gonda bine saray tamtaray izey taalo sabbay se. 	 Huan Pathian in mai akipan Ezra a thou khiaa, Eliasib tapa Jehohanan dantan sungah a lut a: huan huailaia a thongpai laiin, tanghou a ne keia, tui lah a dawn kei hi: saltanna ate tatlekna jiakin a sun ngala.


Hay kulu ga halal, amma manti hay kulu no i ga hima ka te. Hay kulu ga halal, amma manti hay kulu no ga jina-koyyaŋ te. 	 Thil bangkim hih a sianga, himahleh thil bangkim hih a hoih khol kei. Thil bangkim hih a sianga, himahleh thil bangkim hihin mi a bawl hoih kei hi.


Woodin se no boŋbeeray goono ga sarku i jindey gaa sanda jinde gaa taalam hari cine, I gonda toonye ga daŋ sanda bankaaray cine. 	 Huaijiakin kisaktheihnain khainiang bangin a ngawng uh a vela; hiam gamnain puansilh bangin a tuam hi.


«Rabbi na ni ciya alfaga Alfa Yehoyda nango ra hala ni ma ciya jine boro Rabbi windo ra. Follokom kulu kaŋ goono ga annabitaray te, kala ni m'a daŋ baka* nda calu* ra. 	 TOUPAN siampu Jehodia sikin siampu dian nang a honbawla, TOUPAin kemmi na hi ua, mi hai, jawlnei kichi peuhte kemte, sik kolte na butsak ding ahi.


A kaa feeji kalo do kaŋ go fonda boŋ, naŋ kaŋ tondi guusu fo go. Sawulu furo a ra zama nga ma kwaara banda. Dawda mo, nga nda nga alborey go guuso ra jina haray ga goro. 	 Huan, David miten, a kiangah, ngai dih, TOUPAN na kiangah, ngai in, na khut ah na melma ka honpe dinga, a tungah hoih na sak sakin na hih ding, a chih ni a hita ve, a chi ua. Huchiin David a thoua, simtham takin Saula puan mong a vatan a.


Rabbi Irikoy na bora sambu ka daŋ Eden kalo ra, a m'a far, a ma haggoy d'a mo. 	 Huan, Toupa Pathianin pasal a pia, Eden huanah a kem ding leh a veng dingin a koihta hi.


Gerson dumo goyo mo kubayyaŋ hukumo ra ga ti: i ma haggoy da Irikoy nangora, da hukumo, d'a daabirjey, da daabule kaŋ go kubayyaŋ hukumo meyo gaa. 	 Gerson taten kihoupihna puanina a kep ding uh biakbuk leh puanin ahi ding, a tung khawng, kihoupihna puanina kongkhak puanjak khawng,


Amma Rabbi futa koroŋ Uzza gaa, kal a n'a kar ka zeeri, zama a na nga kambe salle ka sundurko ham. A bu mo noodin Irikoy jine. 	 Huan Uzza tungah TOUPA hehna a soutaa, bawma a khut a koih jiakin, amah a hihlumta hi: huchiin huailaiah Pathian maah a sita.


Rabbi na Israyla kar sanda mate kaŋ cine a n'a karkoy kar no? Wala mo, a n'a wi wiyaŋo kaŋ dumi a na afooyaŋ wi no? 	 Amah vote a vuak bang letin amah a vo sam ahia? a hih kei leh, amah thahte thahna bang letin amah thahin a om hia?


Rabbi, Koy Beero ne: Kaari ngey! annabi saamey kaŋ goono ga ngey boŋ biya hinne gana, i mana di hay kulu mo! 	 Jawlnei hai, amau ngaihdan juia, bangmah lah mu ngal loute a tung uh a gik hi:


Ay izo, ma yu ŋwa, zama a ga boori. Yu fanta haro mo ga kaan ni meyo ra. 	 Ka tapa, khuaiju ne in, a hoih ngala; huan cheap khum khuaikhak:


Kayna-kayna no ay g'i gaaray ni jine, hala waati kaŋ ni ga tonton ka laabo tubu. 	 Na hongkhana, a gam na luah ma teng, na maa kipanin amaute tawm khakhain ka hawl khe ding.


Dawda binde ne Jibeyon borey se: «Ifo no ay ga te araŋ se? Mate cine no ay ga sabayaŋ te d'a mo, zama araŋ ma albarka gaara Rabbi wane jama se?» 	 David in Gibeon mite kiang ah, Bang ahia ka hon hihsak ding? TOUPA gou na vualzawl theihna ding un bangchibang a kilepna ahia ka bawl ding? a chi a.


Ya ay Irikoyo, ni gaa no ay ga de, Ma s'ay naŋ ya haaw. Ma si naŋ ay ibarey ma zaama te ay boŋ. 	 Ka Pathian aw, nang ka honmuang hi, zahlakin honomsak kenla; hondoute honzoh phal ken.


Rabbi ne ay se: ‹Tun, zama ay ga ni donton nangu mooro dumi cindey do.› » 	 Huan, aman, Pai in, hiai akipanin gamla taka Jentelte kiangah ka honsawl ding ahi, a honchita a, a chi a.


Amma Yahuda ga du gorokoyaŋ hal abada, Urusalima mo ga du boroyaŋ zamana ka koy zamana. 	 Juda gam bel khantawn in luah in a om gige ding a, Jerusalem khua leng suan akipan in suanjel tan.Huan, asisan uh ka sawpsiang louh ka sawpsiang ding a; Toupa Jaion ah ateng gige ngal a.


waati kaŋ Israyla kulu ga kaa ka bangay Rabbi ni Irikoyo jine nango kaŋ a ga suuban din ra, waato din ni ma asariya wo sanney kulu caw Israyla kulu hangey ra. 	 Mun a seh dinga Israel mi tengteng TOUPA na Pathian uh maa a hongkilat hun chiang un hiai dan Israel tengteng jakin na sim ding ahi.


Boŋ sanday no a ga zuru ka koy d'a Irikoy gaa, A korayo banda gaa gonda wargayaŋ. 	 A lum, a tuamna sahtaknei toh amah doua a tai teitei jiakin;


Waato din binde Dawda na nga bankaarayey di ka tooru-tooru*. Yaadin mo no borey kulu kaŋ yaŋ go a banda. 	 Huchi in David in a puansilhte a botkekta; huchibang mah in a kiang a mi om tengteng in ahih uh:


Kala Jideyon ne Rabbi se: «Ay jine bora, ifo no ay ga Israyla faaba nd'a? Zama ay dumo ya ikayna no gumo Manasse ra, ay mo koda no ay baabo windo ra.» 	 Huan, aman a kiangah, Aw Toupa, bangchiin ahia Israelte ka vahotdam mahmah ding? ngaiin, Manasi suan laka nam gentheipen ka hi ua, kei lah ka pa inko lakah neupen ka hi ngala, a chi a.


A ciya mo, waati kaŋ i go ga salaŋ a se zaari ka koy zaari, nga mo a baa si, kal i ci Haman se, zama ngey ma di hala Mordekay sanni wo, haŋ kaŋ ga kay no. Zama a jin ka ci i se ka ne nga ya Yahudance no. 	 Huan hichi ahi a, ni tenga amah a houpih lai un, amau a ngaikhe keia, Mordekai thu pai ding hia pai lou ding chih thei dingin Haman a hilh uh: amah Juda mi ahi chih amaute lah a hilhta ngala.


Da gaabi no, a go, nga wo Hinkoy no. Da cimi ciiti no, A ne: ‹May no g'ay kalima?› 	 Hatna thu gen leng, ngaiin, Amah a hat hi: huan vaihawmna thu, kuan hun a pe dia?


Amma Farisi* fonda borey fatta ka saaware a boŋ, mate kaŋ ngey ga te k'a halaci. 	 Huchiin Pharisaite tuh a pawt ua, amah a hihlup theihna dan ding uh ngaihtuahin a kihou ua.


Abdon, Hillel izo, Piraton bora bu. I n'a fiji Piraton ra, Ifraymu laabu, Amalekancey tondey ra. 	 Huan, Pirathon mi, Hilel tapa Abdon a sia, Ephraim gam, Amalek mite tanggam ah Pirathon khua ah a vuita uh.


Amma hala hõ Rabbi mana araŋ no bine kaŋ ga bay, wala moy kaŋ ga di, wala hanga kaŋ ga maa. 	 Himahleh TOUPAN tuni tanin theihsiamna lungtang te, muh theihna mit te, jak theihna bil te a honpiak nai louh na hi uhi.


I man'a te mo mate kaŋ cine iri tammahã hinne, amma i jin ka ngey boŋ no Rabbi se, d'iri mo se Irikoy miila boŋ. 	 Huai leng ka lamet louh bang un ahih ua, Pathian deihlamin, amau mahmah Toupa kiangah leh kou kiangah a kipe masa phot ua;


Haruna mo, waato kaŋ a na balaawo gaay, a ye ka kaa Musa do kubayyaŋ hukumo meyo jine. 	 Huan Aron kihoupihna puan inn kongkhak ah Mosi kiang ah a kiknawn a, huchi in hi a bei ta.


Ni hari bondayey kaatiyaŋo maayaŋ gaa no guusuyaŋey ga care ce. Ni hari zurey da bondayey kulu n'ay yoole. 	 Himahleh, Toupan a chitna tuh sunin thu a pe ding a, a lain jan chiah honompih ding hi, ka hinna Pathian kiang a thumna in.


Boro fo kulu ma nga dugu tonyaŋ cambo sambu, ka dugu daŋ i ra. Araŋ ma kande araŋ dugu tonyaŋ cambey Rabbi jine, cambu zangu hinka nda waygu. Nin wo, da Haruna, araŋ boro fo kulu ma kay da nga dugu tonyaŋ cambo.» 	 Huan, a meilakna uh tawi chiat uhenla, gimlim buak uhenla, TOUPA ma ah a meilakna uh hontawi uhenla, meilakna zanih leh sawmnga hontawi uhen; nang leh Aron in leng na meilakna uh tawi tuaktuak un, a chi hi.


I tun ka Yesu tuti kwaara banda ka kond'a tudo kaŋ boŋ i na kwaara cina din jabo boŋ, zama ngey m'a tuti ganda. 	 a ding suausuau ua, khua akipanin a sawn khia ua, paih khiak dingin a kho omna kawlkhou uah a pita ua.


Nango kaŋ i n'a kanji din, kali fo go no. Kalo ra mo tondi ra saaray taji fo go no kaŋ ra i mana boro kulu fiji jina. 	 Huan, krosa a kilh lupna mun uah huan khat a oma; huan ah kuamah sialna ngei nailouh han thak khat a om hi.Huan, Judate kiginni a hih jiakin, han a kiang chin uh a hih toh, huaiah Jesu a sialta uh.


D'ay ne: ‹Ay ga dinya ay dooro, Ay ga fay da mo-kuura hawyaŋ, ay ma farhã› -- 	 Ka phunna ka mang ngilh dia, ka mel lungkham ka pai dia, ka kipak ding, chi leng.


Yaadin gaa, buuyaŋ go ga goy iri ra, amma fundi go ga goy araŋ ra. 	 Huchiin, koute ah sihnain a sem gige a, nou ah bel hinnain a sem gige ahi.


Kal ay n'ay boŋ sambu ka guna. Boro fo go no kaŋ na lin taafe faka, a canta go ga haw nda wura hanante, Ufaz wane. 	 Ka daka, huan ngaiin, mi khat puan malngat silh, a kawngte Uphazi dangkaeng sianga gak ka mu a;


Midiyan kamba te gaabi Israyla boŋ, hala Midiyan sabbay se, kala Israyla izey na guusuyaŋ fansi ngey boŋ se tondey ra, da tondi guusey ra, i na wongu fu bambatayaŋ te. 	 Huan, Midianten israelte a zouta ua: huchiin Midiante jiakin tang ah kokhukte, kohawmte, kulhte a bawl ua.


da Hadoram da Uzal da Dikla 	 Hadoram te, Uzal te, Diklah te;


Gaa no Hanana na Yesu donton hawante alfaga beero Kayafa do. 	 Huan, Anain hensain siampu lianpen Kaiapha kiangah a saw hi.


Waato kaŋ Yabes-Jileyad gorokoy maa haŋ kaŋ Filistancey te Sawulu se, 	 Huan, Jabes-Gilead a omten Philistia miten Saula a bawldan thu a nazak un,


I na kurne te mo i goyo se, i kulu ga saba, ikayna nda ibeeri, borey kaŋ ga dondonandi nda ngey kaŋ go ga dondon kulu. 	 Huan a neu a lian, sinsakmi leh sinmiin a tan ding uh kibangsapin ai a san uhi.


Amma, i n'araŋ boŋ hamney kulu kabu. Araŋ ma si humburu, zama araŋ bisa sasa boobo darza! 	 Na lu ua samzangte nangawn leng sim vek ahi uh. Lau kei un; kawlgit tampi sangin na manpha jaw uhi.


Yowas ne borey kulu kaŋ goono ga yanje nd'a se: «Araŋ wo, Baal se no araŋ ga faasa, wala? Araŋ g'a faaba no? Boro kaŋ g'a banda gana i m'a koy wi za susubay nda hinay. Da day nga wo irikoy fo no, a ma nga boŋ gaakasinay, za day kaŋ boro fo n'a feema bagu-bagu.» 	 Huan, Joasin amah hongkalhte tengteng kiangah, Baal gum dign na hi maw? kuapeuh amah gum jingsang mahmaha hihlup ding ahi: Pathian a hih leh a maitam a hihchip jiak un, kigum tawm leh ake, a chi a.


Kaatiyaŋ jinde fo ga fun Horonayim, Wongu kuyaŋ da halaciyaŋ bambata no. 	 Horonaim akipana kikou husa, lohna leh siatna thupi mahmah.


Nzarfu ya ay wane no, wura mo ay wane no. Yaadin no Rabbi Kundeykoyo ci. 	 Dangka keia ahi, dangkaeng keia ahi, sepaihte TOUPAN a chi.


Amma boro kulu nda nga nango no sasara ra: sintina Almasihu kaŋ ga ti boŋ-jina, waato din gaa Almasihu waney, alwaati kaŋ a ga kaa. 	 Himahleh, amau hun chiat jel ah: Kris tuh gah masapente ahia; huai khit chiangin a hongpainawnna ah Kris ate.


Irikoy binde na boro taka nga alhaalo boŋ, Irikoy alhaalo ra no a n'i taka, alboro nda wayboro a n'i taka. 	 Huchiin, Pathianin amah kibatpihin mi a siama, Pathian kibatpih mahmahin ahi a siam; pasal leh numei a siamta hi.


A mana hima araŋ ma goro araŋ fu taalamantey ra, windi woone binde go kurmu. 	 Hiai in kigawpna oma, nou adia na intungdal neite ua ten hun ahi maw? chiin.


A go no, i te danga handu hinza cine, kal i ci Yahuda se ka ne: «Ni anzura Tamar te kaaruwa. A go mo da gunde, kaaruwataray wane.» Yahuda ne: «I ma kond'a taray k'a ton.» 	 Huan, kha thum hiam tak nungin, min Juda, na mounu Tamar in tangval a ngai a; huailou leng, ngai in sawn a pai hi, chiin, ahilh ua. Huan, Juda in pi khia unla, hal lup in om heh, achia.


Musa mo salaŋ Israyla alkaaley se ka ne: «Araŋ kundey ra boro fo kulu kaŋ koy ka margu nda Baal-Peyor tooro, kal araŋ m'i wi.» 	 Huan, Mosi in Israelte vaihawm mite kiang ah, Baal-peor pom peuhmahte hihlum vek un, a chi a.


Yahuda izey kunda birney kaŋ yaŋ ga mooru Edom hirro gaa Negeb haray: Kabseyel, da Eder, da Yagur, 	 Huan, Sima Edom gamgi vasunpen Juda suante nam khopi nawlnungpente tuh Kabzeel te, Eder te, Jagur te;


Irikoy no ga dumi cindey dabari, Irikoy goono ga goro nga koytaray karga hanna boŋ. 	 Abraham Pathian mite hi dingin mi chih laka miliante a om khawm ua: leitung phawte Pathiana ahi ngal ua: amah tuh nakpi taka pahtawiin a om hi.


A n'a windi mo da me-jabu kaŋ tafayyaŋo kambe faata fo cine no. A na wura bonkunga te a se k'a windi. 	 Huai lou in huai ah akim-avel in khutpek chia in a gei a bawl: akim-avel in huai ah a gei ding in dangka-eng lal lukhu a bawl hi.


Jama kulu binde maa beene kaatiyaŋey da hillo jinda. I di maliyaŋ da tondo mo kaŋ go ga dullu kaa. Waato kaŋ borey di woodin yaŋ binde, i jijiri. I kay nangu mooro. 	 Huchiin mi tengtengin vanpi gingte, khophiate, pengkul husa te leh tang kang khu a mu ua: huan miten a muh un, a kisuan ua, gamla pi ah a ding uh.


Ay n'araŋ no laabu kaŋ araŋ mana taabi fo te a ra, da birniyaŋ kaŋ araŋ mana cina, araŋ goono ga goro i ra, da reyzin* kaliyaŋ, da zeytun* nyayaŋ mo kaŋ araŋ mana tilam, araŋ go g'i nafa ŋwa. 	 Huan, na sepkhiak hetlouh uh gam lehna bawl het louh uh khopite ka honpiaa, huaiahte na om ua; na suan louh uh grep huan leh oliv huan ate na ne ua, chiin.


I ma Rabbi sifa, zama a na nga baakasinay suujo kaŋ ga dambarandi cabe ay se gallu birnikoyo ra. 	 Kei lah, ka hamhaih in, Na itmuh a kipan paih mangin ka omta, ka na chi maimah a; himahleh ka hon sapa hehpihna kon ngetna awte nana za ngala.


Ay, Siman Bitros, ay ya Yesu Almasihu bannya nd'a diya no. Ay go ga tiro wo hantum borey se kaŋ du cimbeeri* darzakoy kaŋ ga saba nda iri wano, iri Irikoyo kaŋ ga ti Faabakwa Yesu Almasihu adilitara ra. 	 Simon Peter, Jesu Kris sikha leh sawltakin, Jesu Kris i Pathian leh Hondampa diktatna jiaka ginna mantam tak i tan bang tang samte kiagah:


Sallum Yabez izo te bonkooni Yahuda bonkoono Uzziya mayra jiiri waranza cindi yagganta ra. A may mo handu folloŋ Samariya ra. 	 Juda kumpipa Uzzia kum sawmthum leh kum kua a lal kumin Jabes tapa Salum a lal pana; Samari khuaah kha khat sung a lal.


Tira kaŋ araŋ samba ay se, i n'a barmay ka caw ay se. Ay na lordi te mo hal i na fintalyaŋ te. 	 Laikhak ka kiang ua na honkhak uh ka maah tel taka sim a hita.


«Ma si humburu, Sihiyona* ize wayo. Guna, ni Bonkoono go kaa. A go ga goro farkay binj'ize boŋ.» 	 Lau ken, Zion tanu; en in, na Kumpipa, sabengtung nou tunga tuangin, a hongding, chih gelh bangin.


I ga Mowab halaci hal a ma to naŋ kaŋ a si ye ka ciya ndunnya dumi koyne, Zama a na nga boŋ beerandi ka gaaba nda Rabbi. 	 Moab a mangthang ding, nam a ching nawn kei ding; TOUPA a nuaisiah jawk jiakin.


Woodin no ga ti ibeero, nga mo no ga ti ijina. 	 Huai tuh thupiak thupipen leh poimoh pen ahi.


Boro kulu kaŋ cantukoyo lamb'a gaa, d'a mana jin ka nga kambey lele nda hari, bora din ma nga bankaarayey nyuna, nga bumbo mo ma nyumay da hari. A ga ziibi kala wiciri kambu. 	 Huan, kuapeuh thil pawt mi in a khut sillou a a khoih peuhmah in a puante uh a sawp ding ua, a kisil ding uh ahi, nitak lam tan in a nin ding uh.


Kala Rabbi na nga kamba salle k'ay meyo ham. Rabbi ne ay se mo: A go, ay n'ay sanney daŋ ni meyo ra. 	 Huchiin TOUPAN a honsawka, ka kam a khoiha, huan TOUPAN ka kiangah,


I meyey zunubo, d'i me-kuurey sanney sabbay se, Naŋ i ma furu kambe ngey boŋbeera ra, Laaliyaŋ da tangari sanney kaŋ i ga te sabbay se. 	 Amaute thangpaiin hihmangthang inla, a om nawn louhna ding un hihmangthang inla, Pathianin Jakobte lakah vai a hawm chih theichiat uhen, kawlmong phain.


I na Ifraymu kar gumo, hal a kaajey koogu. I si ga izeyaŋ hay. Oho, baa i ga hay, Kal ay m'i ize gundey kaŋ i ga ba din wi. 	 Ephraim satin a om, a zung uh a keu, gah a suang kei ding uh; a jhi, suang mahleh uh, a sul gah it uh ka that himhim ding.Ka Pathianin amau a pai mang-dinga, amah a ngaihkhiak louh jiak uh; huchiin namte lakah vakvaiin a om ding uh.


Boro fo mo go Damaskos, kaŋ maa Hananiya. Asariya ganako hanno no. Yahudancey kulu kaŋ yaŋ goono ga goro noodin goono g'a seeda nda seeda hanno. 	 Huan, mi khat, Anania, Dan lama Pathian limsak leh, huai Juda omte tengteng kianga min hoih,


Zama waato kaŋ araŋ goro bannyayaŋ zunubi se, araŋ si adilitaray se tamtaray sanney ra. 	 Khelhna sikhate na hih lai un dikna lakah na siang ua.


Wala nda Israyla jama kulu daray, amma a goro tugante jama se, d'i na hay fo te kaŋ Rabbi ne i ma si te, i ciya taali-teeriyaŋ. 	 Huan, Israel mipi tengteng in a sukhelh khak ua, mipi mitmuh a sel a hih a, TOUPA'N hih louh ding a thu a piakte, a bang mahmah a hih ua,


Zedeciya gonda jiiri waranka cindi fo alwaato kaŋ a sintin ka may. A may mo jiiri way cindi fo Urusalima ra. A nyaŋo maa Hamutal, Irimiya ize wayo, Libna boro no. 	 Zedekia bel a lal pattungin kum sawm nih leh kumkhata upa ahi a; Jerusalem ah kum sawm leh kum khat a lala; a nu min Hamutal, Libna khuaa Jeremia tanu ahi.


Ize kayney, iri ma si baakasinay te da sanni hinne, wala da me hinne, amma iri m'a te da te-goy da cimi mo. 	 Naute aw, thu kiain it kei ni, lei kiain leng it sam kei ni, thilhih leh chihtak takin hi jaw hen.


Hari kaŋ, goorey to kal i ga mun, haw mo tun ka fuwo kar. A na fuwo zinji k'a zeeri. A kaŋyaŋo ga laala gumo.» 	 Vuah a hongju a tui a hongkhanga, huih a hongnunga, huai in tuh a honmut jialjiala; a chimta huai tuh a nak chip ngei hi, a chi a.


Amma Yesu tu i se ka ne: «Ay Baabo goono ga goy hala sohõ, ay mo goono ga goy.» 	 Himahleh, Jesun amau a houpiha, a kiang uah, Ka Pan tutan phain leng na asem jel hi, ken leng ka sem jel, a chi a.


Yaa no Rabbi Kundeykoyo, Israyla Irikoyo ci Ahab Kolaya izo, da Zedeciya Maaseya izo boŋ, ngey kaŋ goono ga tangari annabitaray te araŋ se ay maa ra: A go, ay g'i daŋ Babila bonkoono Nebukadnezzar kambe ra, a g'i wi araŋ jine mo. 	 Israel Pathian, sepaihte TOUPAN Kolai tapa, Ahab leh Maaseia tapa, Zedekia ka min siala na kaing ua juauthu genmite tungtang thua ah hichiin a chi: Ngai un, Babulon kumpipa Nebukadnezzar khut ah ka mansak sin hi; na mit muh ngei un a that ding:


I go no fonda ra ga koy Urusalima*. Yesu goono ga dira i jine. Talibey mo dambara. Ngey kaŋ yaŋ goono g'a banda gana mo humburu. Yesu ye ka iway cindi hinka din ye kambu fo ka soobay ka ci i se haŋ kaŋ ga du nga. 	 Huan, Jerusalem khuaa hohtou dingin lampi ah a om ua; Jesun a ma uh a kai a; amau tuh lamdang a sa mahmah ua; a honjuiten a kihta uh. Huan, aman tuh sawm leh nihte a pi tuam nawn a,


Han din no Rabbi na Yasuwa beerandi Israyla kulu jine, hal i humbur'a a fundi jirbey kulu me, danga mate kaŋ cine i ga humburu Musa doŋ. 	 Huai niin TOUPAN Josua tuh Israel-te tengteng mitmuhin a pahtawia; Mosi a kihtak bangmah un a damsung teng a kihta uhi.


Rabbi kaŋ goono ga goro Urusalima ra, A sifayaŋo ma fun Sihiyona ra. Alleluya! 	 Toupa Zion akipanin phatin om hen, Jerusalema tengpa ngei, Toupa phat un.


Ay si hay fo yaamo daŋ ay moy jine, Kambayankoyey goyo, ay konn'a. A s'ay di mo. 	 Thil hoihlou himhim ka mitmuhah ka koih kei ding: lam pialte thilhih ka hua ahi; keimah ah bang kei ding hi.


Amma a ciya, waati kaŋ Ahab bu, Mowab bonkoono murte Israyla bonkoono gaa. 	 Ahihhangin Ahab a sih nungin hichi ahi a, Moab kumpipa Israel kumpipa tungah a helta hi.


Koyne, araŋ ma iri Rabbo suuro lasaabu danga faaba _alwaati__, mate kaŋ cine iri nya-izo, Bulos, iri baakwa hantum araŋ se fahama boŋ kaŋ Irikoy n'a no. 	 huan, i Toupa dohzohna hotdamnain sim un. i unaupa deihtak Paulain leng, a kianga pilna piak bang jela, na kiang ua a gelh bangin;


Sisiri biyante me hinka waani, i n'i daŋ sarkuyaŋ hari hinka din gaa k'i haw efod kwaayo jase boŋey gaa a jine haray. 	 Huan pak khainiang nihte mong nihte suangmantam bulhna nihte ah a koih ua, a ma ah siampu puan liangzang thuahna ah a koih uhi.


Han fo wiciri kambu, Isaka fatta ka koy saajo ra ka fongu. A na nga boŋ sambu ka guna, kala yoy go ga kaa. 	 Huan, Isaak nitaklam pawnah kingaihtuah dingin a pawtkhia a: huan a daka, a ena, huan ngaiin, sangawngsau hongpaite a mu hi.


Ya Rabbi, ni maa i wowey d'i me-hawyaŋ kulu kaŋ i goono ga te ay boŋ, 	 A kouna uh na jaa, Aw TOUPA, ka siatna dinga a thusawm tengteng uh;


A si naŋ ni cey ma tansi, Nga kaŋ goono ga ni batu, a si dusungu bo. 	 Aman na khe kisuan a phal kei dinga; nangmah chingpa tuh a lusu kei ding hi.


Feema mo kortu, booso mo mun feema ra, Irikoy bora alaama kaŋ a cabe din boŋ, Rabbi sanno boŋ. 	 Pathian miin Toupa thua chiamtehna dinga a gen bangin maitam leng a khanga, maitam a meivute leng a bo vek.


To, iri Irikoyo go beene, A te hay kulu kaŋ ga kaan nga se. 	 Ka Pathian u lah van ah a om ngala: a utut a hih ahi.


Rabbi na Yasuwa Nun izo lordi mo ka ne: «Ma te gaabi nda bine-gaabi hanno, zama nin no ga konda Israyla izey laabo kaŋ ay ze d'a i se din ra. Ay ga goro ni banda mo.» 	 Huan, Nun tapa Joshua a hasuana, Kuhkal tak leh hang takin omin; Israel suante a kiang ua kichiama ka chiam gamah na pi lut sin ahi; huan, na kiangah ka om jel ding, a chi a.


Saaya kaŋ Daniyel bay kaŋ i na kambe daŋ hantumo gaa, kal a furo nga windo ra, a fuwo finetarey mo goono ga fiti ka guna Urusalima haray. A ga sombu nga kangey boŋ sorro hinza zaari kulu ka te adduwa ka saabu nga Irikoyo jine, danga mate kaŋ a ga te za doŋ. 	 Huchiin Danialin laigelh ah min a kigelhta chih a theihin a in sungah a luta; (a dantan sunga a tawlette Jerusalem lama hon ahi uhi; ) huan a khuk tungah a khukdina, nikhatin thumvei, huchiin a thuma, amalama a hih bangin, a Pathian maah kipahthu a pia hi.


Laakalkooney haaw, i humburu, i n'i di mo. A go, i wangu Rabbi sanno. Laakal woofo dumi no i se binde? 	 Mi pilte a zum un a lungdong ding ua, matin a om ding uh; ngai un, TOUPA thu a paikhia ua, amau ah bang pilna a oma ahia?


Wongo binde sara Sawulu do haray. Tongo farmey mo n'a to hal tongo farmey n'a maray gumo. 	 Huan, Saula a nak sual mahmah ua, thalkap miten a delh phata uh; thal kapmite ziak in a lungzing mahmahta hi.


ka ne: «Kaari! Kaari! Birni beero kaŋ goono ga bangum da lin baano da moni da taafe ciray, kaŋ goono ga taalam da wura nda tondey kaŋ gonda darza, da lulu mo! Zama guuru folloŋ ra no arzaka boobo wo cine halaci.» 	 Tunggik, tunggik, kho thupi, puan malngat hoih leh a san leh a enga kijema, dangkaeng leh suangmantam leh tuikepsuanga kivannu hi!


Boro kaŋ ga Irikoy dondonandi bayray, a go no, wala? Za kaŋ Irikoy ga beena ra waney ciiti. 	 Kuan ahia Pathian theihna sinsak ding? aman lah sangpia omte vai a hawmsak ngala.


Zama han fo ga kaa kaŋ batukoy ga jinde sambu Ifraymu tondey boŋ ka ne: «Wa tun, iri ma kaaru ka koy Sihiyona, Rabbi iri Irikoyo do.» 	 Ephraim tanggamte ah, chingmite ki kou ni a tung sin hi. Thou un, Zion ah i hoh ding uh, TOUPA i Pathian uh kiangah, chiin.


Ni jinda sambu, ma s'a zabu! Ni jinda tunandi, sanda hilli karyaŋ cine k'ay jama taalo ci i se, Ma Yakuba dumo zunubey ci i se mo. 	 Ngaihtakin kikouin, kidam ken, pengkul bangin na aw suaksak loloih inla, ka mite kiangah a tatlekna uh hilh inla, Jakob inkuanpihte kiangah a khelhnate uh hilhin.


A kambey goobey ra no danji fatta k'a izey ŋwa, Hal a mana cindi a se kambe gaabikooni baa afolloŋ kaŋ ga te mayray sarjilla. Woodin wo bu baray no, bu baray mo no a ga ciya. 	 Huchiin ahianga sikchiangtea kipan mei a pai khia, a gah a hulbeia, huchiin amahah vaihawm dingin lalchiang ding sikchiang khauh a om kei hi. Hiai kahla ahi, kahla ading ahi ding hi.


Waato din gaa a ne afo se: ‹Ni binde, marge no a ga ni gana?› Nga mo ne: ‹Alkama saaku zangu gu no.› A ne a se: ‹Ma ni tira sambu ka hantum: zangu taaci no.› 	 Huan mi dang kiangah, Nang bangzah na ba a? a chi a. Aman. Buh tehna dan za khat, a chi a. Huan, aman, a kiangah, Na lai la inla, sawmgiat gelhin, a chi a.


I kande boŋo mo taasa ra k'a no wandiya se, wandiya mo kond'a nga nyaŋo do. 	 huan a lutang tuh kuangin a honla ua, numei naupang kiang ah a pia ua, amah tuh a nu kiang ah a paipihta.


Doonkoy jine bora se. Dawda baytu kaŋ a te 	 Mi hat aw, bangachia thil hihkhelh suang na hia! Pathian chitna tunga gitlouhna bang dia suang?


Ay ga hima hay fo fumbo kaŋ go ga halaci, Sanda kwaay kaŋ naana-baana ŋwa. 	 Mihing jaw thil muat bangin a mangthanga, nget nekgawp puansilh bangin.


kal i soojey kulu tun ka koy ka Sawulu nda nga izey gaahamey sambu ka kand'ey Yabes. I n'i biriyey fiji noodin Yabes, shen* nya fo cire. I mehaw mo kala jirbi iyye. 	 Mi hangsante tengteng a thou ua, Saul luang leh, a tapate luang a vala mang ua, Jabesh ah a honpua ua, Jabesha toso sing nuaiah a guhte uh a vui ua, ni sagih an a ngawl uhi.


Woodin se no Adoni-Zedek, Urusalima koyo donton Hebron koyo Hoham gaa da Yarmut koyo Piram, da Lacis koyo Yafiya, da Eglon koyo Debir mo do. 	 Huchiin Jerusalem kumpipa Adoni-zedekin Hebron kho kumpipa Hoham te, Jermuth kho kumpipa piram te, Lakis kho kumpipa Japhi te, Eglon kho kumpipa Debir tekhawng,


Jiiri waytaaco wo ra ni bankaaray mana zeen ni gaa, ni ce mana fuusu mo. 	 Hiai kum sawmli sungin na puansilhte uh na silh tul kei ua, na khete uh leng a bawk kei hi.


Zama a na sargay feema waaney hibandi, ngey nda tudey boŋ sududuyaŋ nangey, a na wayboro himandi bundu toorey beeri-beeri mo, ngey da Aserim.. 	 Asain TOUPA a pathian mitmuhin thil hoih leh thil dik a hih seka:


Ay g'araŋ waadu takuba se. Araŋ kulu mo, araŋ ga sumbal hal i m'araŋ wi. Zama waato kaŋ ay ce, araŋ mana tu. Waato kaŋ ay salaŋ mo, araŋ mana hangan. Amma araŋ na haŋ kaŋ ga laala te ay jine, Araŋ suuban haŋ kaŋ mana kaan ay se mo. 	 Ka hon saplai in non dawng nuamkei ua, thu ka gen laiin bila jak na ut kei ua, ka mit muhin thil gilou na hihjaw ua, ka kipahpih louh thil na tel jawk jiak un namsauin na tan hun ding uh ka honngaihtuah sak dinga, na vek un thahnaah na kun vek ding uh.


I ga du tubu, ay no ga ti i tubo. Araŋ ma si i no mayray hari fo Israyla ra bo, ay no ga ti i wane mayray haro. 	 Goutan bangmah a neikei ding ua; a goutan uh tuh keimah ka hi ding. Israel ah tan bangmah na pe ding uh ahi kei, a tan uh keimah ka hi.


Borey kaŋ yaŋ ŋwa mo, alboro zambar taaci no, kaŋ wayborey da zankey baa si. 	 A nete tuh numei leh naupang simlouh in, piching ngen leng sangli ahi uh.Huan mipite a sawl mang nung in long ah a tuang a. Magadan gam a hongtungta.


Woodin ya misa no baptisma* se kaŋ g'araŋ faaba sohõ. Baptisma din, manti gaaham ziibi kaayaŋ no bo, amma anniya sambuyaŋ no kaŋ ga fun bine lasaabu hanno ra ka koy Irikoy do. A g'araŋ faaba Yesu Almasihu tunyaŋo do. 	 Huan, huai etsakna baptisma in, sapum nitna siansakna dan hilou in, Pathian mai a sianlehpha- theihna siansakna dan hizaw in, Jesu Kris thohnawnna ziakin tu in nou hon hukheta hi.Amahtuh van a pai in Pathian taklam ah a om a; angelte, thuneihnate, thil hihtheihnate amah thuthu-a omsak in a omta hi.


«Tun ka koy Ninawiya kwaara, gallu beero din do. Ma waazu a se haŋ kaŋ ay na ni lordi nd'a.» 	 Thou inla, Ninevi khua, khopi thupi takah hoh inla, thu gen di ka honchih va tangkou pihin, chiin.


Amma nin wo, ya ay Koyo, Ni ya Irikoy suuji nda gomnikoy no, Kaŋ ga suuru hala ni ga futu, Ni ya baakasinay suuji nda cimi yulwante Koy no. 	 Himahleh, TOUPA aw, nang tuh Pathian, lainatnaa dim, mi hehpihthei, lungnel, chitna leh thutak hau, na hi.


Zama kaseeti beeri no ay salaŋ d'a araŋ kaayey se, hano kaŋ hane ay n'i kaa Misira laabo ra ka kaa hala sohõ. Ay ga soobay ka ci ka yaara i se: Wa hangan ka maa ay sanno se. 	 Na pipute un Aigupta gam a kipan ka pi khiak nia kipana tu tanin ka paukam suak mang un, chiin ka theisak seka.


«Suba ya-cine ay ga boro fo donton ni gaa kaŋ ga fun Benyamin laabo ra. Ni g'a tuusu nda ji. A ga ciya ay jama Israyla bonkooni, k'ay borey faaba Filistancey kambe, zama ay na jama guna, zama i hẽeno to hala ay do.» 	 Jingchiangin hichih hun laiin Benjamin gam akipanin na kiangah mi khat ka honhohsak sina, ka mi Israelte tunga heutu hi dingin thau na nilh ding a, aman Philistia mite khut akipan ka mite a hondam ding; a kikou husa uh ka kiang a hongtun tak jiakin ka mite jaw ka limsak hi, chiin.


Amma Ahab cine si no kaŋ na nga boŋ neera nga ma goy laalo te Rabbi jine, mate kaŋ a wande Yezabel n'a tuti. 	 (A ji Jezebel hasotna Toupa mitmuha thil hoihlou hih dinga kijuak, Ahab bang mahmah a om kei.


Amma hala day Irikoy Biya* dabari no ay goono ga follayey gaaray d'a, yaadin gaa Irikoy koytara kaa araŋ do nooya. 	 A hihhangin, kei Pathian Kha jiaka dawite delhkhia ka na hih leh, Pathian gam na kiang uah hongtungta ahi ding.


Rabbi ne: «Borey kaŋ ay taka, ay g'i tuusu ndunnya fando boŋ: borey da almaney da ganda birantey da beene curey, zama a kokor k'ay di kaŋ ay n'i te.» 	 Huchiin, Toupan, Ka mi siam leitung akipan ka hihmang mai ding; mite, sate, ganhingte tunga leng vasa te tannin; ka bawl jiakin ka kisik ahi, a chi hi.


A ma kand'a Haruna ize alfagey do. Bora ma tibi fo kaa hamni baana gaa, d'a jiyo gaa, ngey d'a dugo kulu. Alfaga m'a ton sargay feema ra hal a ma te fonguyaŋ hari. Sargay kaŋ i ga salle danji gaa no, kaŋ hawo ga kaan Rabbi se. 	 Huan, Aron tapa, siampute kiang ah a papih ding a: huan, aman a pham khat in huai a tangbuang nel dimdem, a sathau toh, a begaw tengteng toh a lakhe ding; huan, siampu in maitam tungah theih gigena, TOUPA a ding in gimlim tak, mei a thillat ding in a hal ding:


Zama Israyla izey hay-jiney kulu ya ay wane yaŋ no, boro nda alman. Hano kaŋ hane ay na hay-jiney kulu kar Misira laabu ra, ay na Israyla hay-jiney kaa waani ay boŋ se. 	 Israel tate laka ta masapen teng keia ahi him uh; Mihing toh ganta toh; Aigupta gama ta masapen teng la sihsak laiin ka tuam dinga ka sehsa ahi.


A ga ciya mo, d'a gonda laru fo, sanda a ga simbar, wala a dana, wala leebu fo kulu kaŋ no, ni ma s'a salle sargay* Rabbi ni Irikoyo jine. 	 Gensiatna om, a khebai hiam, a mittaw hiam, gensiatna om peuhmah jaw TOUPA na Pathian uh kianga kithoihna dingin na zang ding uh ahi kei hi.