Yaa no Rabbi ci: A go, ay ga Misira bonkoono Firawna Hofra daŋ a ibarey kambe ra, da ngey kaŋ goono g'a fundo ceeci yaŋ kambe ra, sanda mate kaŋ cine ay na Yahuda bonkoono Zedeciya daŋ nga ibara Babila bonkoono Nebukadnezzar kambe ra, nga kaŋ n'a fundo ceeci. 	 TOUPAN hichiin achi: Ngai un, Pharo Hophra, Aigupta kumpipa bel a melma, a hinna zong mite khut ah ka mangsak ding, Juda kumpipa Zedekia, a melma, a hinna zongmi Babulon kumpipa Nebukadnezzar khut a ka piak bang mahin, a chi a.


Kala Rabbi sanno kaa ay do ka ne: 	 Huchiin TOUPA thu ka kiangah a hongtung nawna:


May mo no ka teeko daabu-daabu nda daabirjiyaŋ waati kaŋ a bagu, ka fun taray, Danga day gunde ra no a fun? 	 Ahihkeileh kuan kongkhaktein tuipite a khak binga, gil akipan hongpawt khia banga, a hongpuahkhiak laiin.


Saaya kaŋ dumaro tun ka koy hay, alwaato din no borbota mo bangay. 	 Huan, buh tuh a hongpou a a hongvuihin buhlem leng a hongkilang sam a.


Israyla bonkoono binde koy nga kwaara da bine tiŋay kaŋ kaani si no. Samariya no a kaa. 	 Huan, Israel kumpipa bel nguitak leh lung kimlou tak in a pai a, Samari khua ah a hoh ta hi.


Amma jiiri iyyanta ra ni ga naŋ a ma fulanzam, ni ma s'a duma. Ni borey ra alfukaarey ga ŋwa a jarawo gaa. Haŋ kaŋ cindi mo, ganji hamey ma ŋwa. Yaadin no ni ga te da ni reyzin* kalo da ni zeytun* nyaŋey mo. 	 Himahleh a kum sagihna na omsak kinkena, na khawlsak ding ahi; na mite laka gentheiten a nek theihna ding un: huan a nutsiat peuh uh gamlak saten a ne ding uh. Huchibangmahin na grephuan, leh na oliv huan tungah na hilh ding hi.


I na ngey Irikoyo goyo haggoy, da hanandiyaŋ goyo mo. Yaadin mo no doonkoy da windi me batukoy te Dawda nda nga izo Suleymanu lordo boŋ. 	 Huan a Pathian uh indan leh siansakna indan a kem ua, huchibangin lasamite leh kongkhakngakmiten David leh, a tapa Solomon thupiak bangin a hihta uh.


Baakasinay si goy laalo te nga gorokasin se. Woodin sabbay se no baakasinay ya asariya toonandiyaŋ no. 	 Itna in innvengte a hihse ngeikei a; huaijiakin itna jaw dan zuih kimna ahi.


Nga no ga ti boŋo gaahamo se, kaŋ ga ti a marga. Nga no ga ti sintina nda boro jina kaŋ tun ka fun buukoy game ra, zama hay kulu ra a ma ciya ibeero. 	 Amah tuh pumpi (huai tuh saptuamte) lutang ahi a; bangkima tungnungpen a honghih theihna ding in, a bulpi, misi laka kipana piang masapen tuh ahi.


Albarkanteyaŋ no araŋ, waati kaŋ i g'araŋ wow, i g'araŋ gurzugandi, tangari boŋ mo i g'araŋ maa ce da izefututaray kulu dumi, ay wo sabbay se. 	 Min keima jiaka hontai ua, a hon sawi ua, juaua gilou chitenga a honhek hun chiangun, na hampha uh.


A na tira fo hantum yaa ka ne: 	 Huan, hichibangin lai a gelhta hi.


Guna, ay goono ga kaa da waasi. Ay alhakko go ay banda mo, kaŋ ay ga boro kulu bana nga goyo boŋ. 	 Ngaiin, ka hong pai pah ding; huan a thil hih bang jel ua piak dingin ka kiang ah ka kipahman a om hi.


Jisiyaŋ nango boŋ mo gonda tudu himandi kaŋ go g'a windi, a kayyaŋ sanda kambe kar jare no. Jisiyaŋ nango boŋ mo a gaayyaŋ hari go no, kaŋ nga nd'a jezey margu care ra, nga nd'ey. 	 Huan, tunsawnna tungah valh, tong kimkhata sang a om a: tunsawnna tunga a tunna khete leh a kuakte pumkhat vek ahi.


Ay ga ni goyey bay. Guna, ay na me feerante daŋ ni jine, kaŋ boro kulu si hin k'a daabu. Ni gonda dabari kayna. Ni n'ay sanno haggoy, ni man'ay maa ze mo. 	 Na thilhihte ka thei, ngai in, na maah kuamah khak theih louh kong honsain ka koih; huan thilhihtheihna neuchik na neia, huan ka thu na kemta a, huan ka min na pai keia.


Ciiti kaŋ batama laabo boŋ, Holon da Yahaz da Mefaat boŋ, 	 Gamtam tungah vaihawmna a hongtungta, Holon ah te, Zahjah ah te, Mephaath ah te,


May no ni kayna, May no ni donda din? May gaa no ni na ni jinde sambu hala ni na ni boŋ sambu ka beene guna? To, Israyla wane Hananyankoyo no. 	 Kua ahi maia na minsiatsakna gensiat? kua tungah ahia na aw na puamsaka, na mit na sansak? Israelte Mi Siangthou tungah ngei.


Deeniyaŋ ga furo fahamante do ka bisa barzu zangu saamo do. 	 Theihsiamna nei mi sungah taina a lut thuk jaw mihai sunga vuakna za khat sangin.


Kulu nda yaadin, ya nin Ayuba, Ay ga ni ŋwaaray ma maa ay sanney sohõ, Ma hanga jeeri ay sanney kulu se. 	 Akoi abang hileh, Job, ka honngen hi, thugen ja inla ka thugen tengteng ngaikhiain.


A ciya mo bonkooni Yesurun ra waato kaŋ jama jine borey margu, Ngey nda Israyla kundey care banda. 	 Jesurunah kumpipa ahia, mipite intekpen a kikhawm khawm ua; Israel chi tengteng a om khawm uh.


I go no, hayey din banda, kal i ne Yusufu se: «Guna, ni baaba sinda baani.» Nga mo na nga ize hinka sambu ka kond'ey nga banda, Manasse da Ifraymu. 	 Huan, huaite nungin hichi ahia, Joseph kiangah, ngaiin, na pa a chi ana, achi ua. Huchiin, a tapa nihte Manassi leh Ephraim a kiangah a tonpiha,


Kala Yusufu waasu, zama a gaahamo jijiri, nga kayno bakaraw se. A na nangu ceeci zama nga ma hẽ. A furo nga kaniyaŋ fuwo ra ka hẽ noodin. 	 Huan, Josephin a nau a muhin a khase mahmaha, kintakin kahna ding mun a zong paha, a dantan sungah a luta, huailaiah a kap kheta hi.


Yasuwa binde na captu tondi zaamayaŋ te ka Israyla izey dambangu jofolo kuurey ra. 	 Huan, Josuain meisuang temtate a bawla, Israel suante Gibeth-haraloth ah a zek uh a sumsak hi.


Kaari hawjiyey kaŋ yaŋ goono g'ay kuray nangey feejey halaci k'i say-say! Yaadin no Rabbi ci. 	 I Gam tatna muna belam hihmangthanga dalhjaksak belamchingmite a tung uh a gik hi, chih TOUPA thu pawt ahi.


Misira bonkoono mo n'a kaa koytara ra noodin Urusalima ra. A na laabu jukke nzarfu ton taaci nda jare cine da wura kilo waytaaci cindi gu cine. 	 Aigupta kumpipan Jerusalema a lalna a tawpsaka, a gam uh dangkasik talent ja leh dangkaeng talent khat a liau sak hi.


I n'a di k'a catu kalo banda k'a wi. 	 Huchi in, amah tuh a man ua, grephuan a kipan a pai khia ua, a thatta ua.


Israyla izey kulu kaŋ yaŋ go i windanta mo zuru waato kaŋ i maa i kaatiyaŋey jinda, zama i ne: «Laabo ma si koy ka iri mo gon!» 	 Huchi in a kim ua Israelte tengteng a kikou husa uah a taizak ua, Lei in ei leng hon valh kha ding, a chi uh.


Penuwel na Gedor hay. Ezer na Husa hay. Woodin yaŋ ga ti Efrata hay-jina Hur kaŋ na Baytlahami cina izey. 	 Huan Gedor pa Penuel, Husah pa Ezer. Hiaite, Ephrathah ta masa, Beth-lehem pa, Hur tapate ahi uh.


I n'a batandi ka ce-kortasiyaŋ donton, kaŋ yaŋ na ngey boŋ himandi adilanteyaŋ. I go ga kobay ceeci a gaa sanni fo do, zama i ma du ka Yesu daŋ mayray da dabarikoono kambe ra. 	 Huan, gam ukpa vaihawmna leh thuneihnaa a piak theihna dingun, a thu gen khelh la dingin, amah a tang gige ua, enkhia, mi hoih banga omkhempeuhte asawl ua.


Ni n'a bina gar mo naanaykoy ni jine. Ni na alkawli te a se mo ka ne ni g'a no Kanaanancey laabo, da Hittancey, da Amorancey, da Perizancey, da Yebusancey, da Jirgasancey waney, a m'i laabo nooyandi nga banda se, hala mo ni na ni sanno toonandi, zama ni ya adilitaraykoy no. 	 Na maa a lungtang ginom na mu a, Kanaan mite, Hit mi, Amor mi, Jebus m, Girgas mi te gam pe dinga amah toh thukhun bawlpa, a chite kiang nasana pe dingin, na thute bawlpichinga; nang lah na diktat ngala.


Waato kaŋ Haman di kaŋ Mordekay mana sumbal, a mana nga beerandi mo, kala Haman to da futay. 	 Huchi-a Mordekai niam chika kun louin, amah a zahtak kei chih Hamanin a theihin, Haman a heh mahmah hi.


Boro fo go no kaŋ maa Yosi, kaŋ diyey n'a maa daŋ Barnaba (kaŋ a feerijo ga ti Bine-gaabi Ize). Lawi boro no, Kubrus laabo boro. 	 Huan, Joseph, sawltakten Barnaba a chih uh, (huai min omdan, Khamuanna Ta chihna ahi) Levi chi.Kupra tuikulh mi ahi a, a gam neih a juaka, a man a hontawia, sawltakte khe bulah a koihta.


Ma laakal ye Irikoy Sanno cawyaŋ gaa Almasihu margey ra, da yaamaryaŋ da dondonandiyaŋ gaa mo, hal ay ma kaa. 	 Ka hongpai masiah simkhawng, thuhilh khawng limsak in.


Amma araŋ si yadda ka kaa ay do ka du fundi. 	 Himahleh, hinna nei dingin ka kiangah na hong nuam ngal kei uh.


Ay ga kaydiya windo kar, da hargu waate wane mo. Fu-izey kaŋ i taalam da cebeeri hinje ga halaci. Windi bambatey mo ma ban.» Yaadin no Rabbi ci. 	 Huan, phalbi in leh nipi in ka sat se dinga; saiha inte a mangthang dinga, in thupiten tawpna a nei ding uh, TOUPAN a chi hi.


Amzi ize, Bani ize, Semer ize, 	 Amazi tapa, Hani tapa, Semer tapa;


Zama Irikoy Tira Hanna ne: «Yeeji kaŋ go ga kara, ni ma si takunkum daŋ a gaa.» A ne mo: «Goy-teeri to a ma du nga banando.» 	 Laisiangthou in, Bawngtalin buh a chil lain a muk hen ken, a chi a. Nasemmi tuh a loh mutak ahi, a chi nawna.


Kal ay kaa boro fo jarga kaŋ goono ga kay noodin. Ay n'a hã woone yaŋ kulu cimo. A ci ay se, a n'ay bayrandi mo da hayey din feerijey. 	 Kiangnaia ding amaute laka khat kiang ka juana, hiai tengteng thu ah thutak amah ka dongta hi. Huchiin a honhilha, thilte hilhchetna ka kiangah a honthei sak hi.


Ay nya-izey, ay ga salaŋ araŋ se da haŋ kaŋ bora kulu ga bay: baa alkawli kaŋ ti boro wane, waati kaŋ i n'a daahirandi, boro kulu s'a kaa, boro kulu si tonton a gaa mo. 	 Unaute aw, mihing hih dan gen leng: mihing thukhun lel leng, hihkipsa nung a phel kei ua, behlap leng a behlap ngeikei uhi.


A na danawo kamba di ka kond'a kwaara banda. Waato kaŋ a tufa a moy gaa ka nga kambey dake a boŋ, a n'a hã ka ne: «Ni go ga di hay fo?» 	 Huan, aman mittaw khut a lena, khua a kipanin a pi khia a; huan, a mit ah chil a sia a, a tunga khut a koih khitin, Khua na mu thei hia? chiin a donga.


Nin boro kaŋ gonda hina, Ifo se no ni ga zankam da laala? Irikoy baakasinay suujo go no zaari me-a-me. 	 Hoih sangin gilou na deih jaw a; diktatna thugen sangin juau thugen na deih jaw hi. Selah.


Ni mo, ni ma seeda Rabbi ni Irikoyo jine ka ne: «Ay kaayo ya Suriyance no, gana-gana ize. A zulli ka koy Misira ka yawtaray goray te noodin, boro ciraariyaŋ no. Noodin mo no a ciya jama bambata gaabikooni, kaŋ yulwa mo. 	 Huan, nou TOUPA na Pathian uh maah, Ka pu uh Suria mi mi vakvai ahia, Aigupta gamah a pai suka, a vatenga, tawm chik ahi ua; huan, huailaiah nam thupi tak, thilhihthei tak, tamtak a hong hita ua.


Zama tondi kuuku woone boŋ no Rabbi ga nga kamba dake. A ga Mowab taamu-taamu nga cey cire mo, Sanda mate kaŋ cine i ga subu nda birji taamu-taamu care ra. 	 Hiai tangah TOUPA khut a kinga dinga, Moab, buhpawl ekkuaa sikden suka a om sek bangin, amah mun ah sikdenin a om sin ngala.


Waato kaŋ wayna fatta, i kukure zama i sinda kaaji hanno, hal i koogu. 	 himahleh, a ni a hongsuahin hai vuaiin a hongon a: zung a neih louh jiakin, a vul mai maha.


Hay! Mate kaŋ Irikoy laakalo arzaka ga guusu nd'a! A bayra mo, yaadin no a go! A ciitey baa da fintalyaŋ. A fondey mo bisa fahamay gaa! 	 Pathian pilna leh theihna hauhdan thuk hina tele! A vaihawmnate theihtheih vual leh, a lampite sui theih vual hi keina tele!


«Ma salaŋ Israyla izey se ka ne: Handu iyyanta, hando jirbi sintina ma ciya araŋ se fonguyaŋ fulanzamay. Araŋ ma hilliyaŋ kar ka fongu ka marga hanante te. 	 Israel suante houpih inla, a kiang uah, Kha sagihna huai kha ni khat ni nou dingin chiktaka lak khawlna, pengkul muta theihgigena, khawmpi siangthou ahi ding.


D'ay mana fongu ni gaa, D'ay si ba Urusalima ka bisa ay farhã hari beeri kulu. To, naŋ ay deena mo ma naagu ay daana gaa, 	 Kon theihgige kei aleh, ka lei ka dangtawngah belh bikbek hen; ka nopsakna pen sanga Jerusalem ka deih jawk ka leh.


Ay guna ka di ay kambe ŋwaaro gaa haray, Boro si no kaŋ ga saal ay. Tuguyaŋ do si no ay se, Boro si no kaŋ g'ay fundo saal. 	 Toupa aw, kon sama; nang ka kihumbitna, mihing gama ka tantuam na hi, ka chi a.


A kurnyo bina ga de a gaa, a si jaŋ riiba mo. 	 A pasal lungtangin amah a muanga, punna taksapna a neikei ding hi.


Waato din gaa bora ne ay se: «Azawa kambe haray fuwey, da dandi kambe haray fuwey, wo kaŋ yaŋ go foyma din jine, fu hananteyaŋ no, naŋ kaŋ alfagey kaŋ ga maan Rabbi gaa ga ŋwaari hanantey ŋwa nooya. Noodin no i ga jinayey kaŋ ga hanan ka bisa cindey, da ŋwaari sargayey, da zunubi se sargay, da taali se sargayey din jisi, zama nangu hanante no. 	 Huan aman ka kiang ah, Sim lam leh mal lam dantan, mun awl hondohte dantan siangthoute ahi ua; thil siangthoute a koih khawm ua; nek ding latnate, khelh jiaka kithoihna te, moh jiaka kithoihna te a latna ding uh ahi: a mun bel mun siangthou ahi ngala.


Woodin sabbay se no Rabbi, Koy Beero ne: Za kaŋ araŋ ciya guuru ziibi, araŋ kulu, a go, ay mo, kal ay m'araŋ margu Urusalima bindo ra. 	 Huaijiakin TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: Ek sia lel na honghih jiak un, ngai un, Jerusalem laiah ka honkhawm ahi.


Zama care banda no i go ga saaware te da bine folloŋ, I goono ga sappe kayandi ka gaaba nda nin. 	 Edomte leh Israelte puan innte, Moabte leh Haggarte;


Araŋ binde, wa maa ay se. Borey kaŋ yaŋ araŋ di araŋ nya-izey ra, w'i taŋ, zama Rabbi futay korna goono ga dake araŋ boŋ.» 	 Huaijiakin, ka thu pom unla, na unaute uh sala na mat salte uh paisak nawn un; TOUPA hehna thupi tak main a tunguah a om hi. achi a.


Eliyowenay, Yaakoba, Yesohaya, Asaya, Adiyel, Yesimiyel, da Benaya, 	 Huan Elioenai, Jaakoba; Jesohai, Asia, Adiel, Jesimiel leh Benai;


«Rabbi, koyey Irikoyo; Rabbi koyey Irikoyo, nga wo bay! Israyla mo ma anniya ka bay. Hala day murteyaŋ ra no, wala mo da Rabbi asariya taamuyaŋ ra no iri na woodin te, araŋ ma si iri faaba hunkuna. 	 TOUPA, pathiante Pathian, TOUPA, pathiante Pathianin a thei: Israel pawlin leng a thei ding uh; ka maitam bawl uh TOUPA lehngatsan tupa, hel tupna hiam thil hihkhelh tupna hiama bawl ka hih uleh, (tuniin leng honhawi dah mai un),


Sedre bunduyaŋ go no a ra haray kaŋ i jabu da gaasu himandiyaŋ, da tuuri boosi feeranteyaŋ, ikulu sedre wane no. Boro si di tondey bo. 	 Huan, in sung lamah a pakmum leh a pak palh limgelh kilawm sidar sing a oma; a vekin sidar sing vek ahia; suang himhim a dawk kei.


Nooyaŋ hanno nda nooyaŋ toonante kulu, beene no i ga fun, Irikoy kaŋ ti kaari kulu Baabo do, kaŋ do bareyaŋ si no wala bareyaŋ biya. 	 Thilpiak hoih leh thil piak buching tuh tunglama kipana vakte Pa kianga kipana hongsuk ahi a, amahah tuh lamdanna leh kiheina lim himhim a om theikei hi.


Araŋ ma ne: ‹Yaa no bonkoono ci: Wa boro wo daŋ kasu, k'a ŋwaayandi nda taabi buuru, da taabi hari hala ay ma ye ka kaa baani.› » 	 Huan, kumpipan hichiin achia, hiai mi suangkulh ah khum unla, lungmuang taka ka hong nawn ma siah haksa an leh haksa tui nana pia un, a chi a na chi ding uh, a chi a.


I go no, kaŋ susuba to, waato kaŋ duvaŋo na Nabal taŋ, kal a wando na hayey din ci a se. A bina binde bu a ra. Gaahamo sandi danga tondi cine. 	 Huan, hichi ahi a, jinglama Nabal uain kham a halh in a jiin huai thute a hilha, a lung a dai duaka, suang bangin a hong omta hi.


Gaa no a talibi way cindi hinka ra, afo kaŋ se i ga ne Yahuta Kariyoti bora koy alfaga beerey do 	 Huai nung in sawm leh nihte lak a mi khat, Juda Iskariot a chih uh, siampu liante kiang ah a hoh a.


Zama nin, ya ay Irikoyo, ni na woodin bangandi ay, ni tamo se ka cabe kaŋ ni ga dumi te ay se. Woodin sabbay se no ay, ni tamo du bine-gaabi ay ma adduwa te ni jine. 	 Aw nang ka Pathian, na sikha kiangah inkuan na dingsak ding chih na na phuangta ngala; huaijiakin na sikhain na kiangah ka thum ngam lai ahi.


Ifo se no ni ne ni wayme no, hal ay n'a sambu a ma ciya ay se wande? Sohõ binde, ni wando neeya. M'a sambu ka ni diraw te.» 	 Huaijiakin akeimaw ka ji dinga ka naneih hial: ahihleh, tuin enin na ji, pi inla, pai mangin, achia.Huan Pharoin a tungthu ah mi kiangah thu a piaa, huchiin amah a vakhata ua, a ji toh, a neih tengteng toh.


Amma da boro fo konna nga gorokasin ka gumandi te a se, ka tun a gaa k'a kar da buuyaŋ goobu hal a bu, bora din zuru mo ka koy kwaarey din afo ra, 	 Himahleh min a insakinkhang a huata, a tana, a suala, si khop hiala a vuaka, huai khote laka khata a tai leh;


A mana cindi sanni kulu Musa lordey ra kaŋ Yasuwa mana caw Israyla jama kulu jine, hala nda wayborey da zankey da yawey kaŋ yaŋ go i ra. 	 Mosi thupiak tengteng Israelte omkhawm tengteng leh, numeite leh naupang neuchikchikte leh, a lak ua nam dangte maah josuain sim louh himhim a neikei.


Ahab ize Ahaziya sintin ka Israyla may Samariya ra, Yahuda bonkoono Yehosafat mayra jiiri way cindi iyyanta ra. A may Israyla boŋ mo jiiri hinka. 	 Huan, Toupa mitmuh in thil hoihlou ahih jel a, a nu leh a pa lampi totte, Nebat tapa Israelte thil hihkhial sak pa Jeroboam lampi totte a tawn tei jel a.Huan, apa hih bang bang hih in Baal na a sem a, a be jel a, Toupa, Israelte Pathian bel a heh sak naknak hi.


Ay nya-izey, ay si ba araŋ ma jaŋ ka bay mo kaŋ sorro boobo ay miila ay ma kaa araŋ do (amma i n'ay ganji ay ma kaa hala hõ), zama ay ma du izeyaŋ araŋ game ra, mate kaŋ ay jin ka du dumi* cindey game ra. 	 Huan, unaute aw, Jentel dangte kianga ka sep gim gah ka muh tak bangmahin, noumau lakah leng gahte ka muh theihna dingin na kiang uah tamvei pi hong ka tumta chih na theih louh uh ka deih kei hi; himahleh, tuma tengin dalin ka om gige nak hi.


Ya Korint borey, kaŋ iri n'iri meyey feeri iri mana hay kulu tugu araŋ se, iri n'iri biney feeri araŋ se mo gumo. 	 Korinth-te aw, na kiang uah ka kam uh ka ka ua, ka lungtang uh a zata.


Ay g'a no mo boyaŋ handariya mo. 	 Huan, amah tuh jingsao-aksi ka pe ding hi.Saptuamte kianga Kha thugen tuh bil nei peuh in ja uhen, a chi, chiin.


Ngey kaŋ yaŋ i kabu i do, sanda Yahuda kunda waney, boro zambar wayye cindi taaci nda zangu iddu no. 	 Juda nama, a simte uh sing sagih leh sang li leh za guk ahi uh.


Suba binde, kala Sawulu na borey fay jama hinza. I kaa gata bindi ra za nda hinay, mo boyaŋ jina. I na Amonancey kar kal a koy ka to wayna dungay. A ciya binde, borey kaŋ yaŋ cindi kar ka say-say, kal i si di baa boro hinka nangu folloŋ ra. 	 Huan, hichi a honghi a, ajingin Saulain mipite pawl thumin a bawla; huan, jing ven hun lai takin a giahmun uah alut ua, Ammon mite sun ni sat sanlai tak tanin a that ua: huan, hichi ahi a, a thah valte a dalh jak vek ua, niha om khawm himhim leng a om kei uh.


Beeney ya ni wane no, ganda laabo mo ni wane no. Ndunnya da nga tooyaŋo, nin no k'i sinji. 	 Sim leh mal nangmah siam ahia: Tabor leh Hermon na min jiak in a nuam hi.


A bisa ka koy jara kaŋ go Urdun gooro tanjay azawa kambe. A ye ka zulli ka koy Urdun batama do. 	 Huan, Araba sik mallam pangah a pai jela, Araba ah a pai suka:


Alfa Azariya mo furo a banda. Nga mo, Rabbi wane alfaga wahakku go a banda kaŋ yaŋ gonda bine-gaabi. 	 Huan, siampu Azariain a juia, mi hang taktak TOUPA siampu sawmgiat a tel tei ua;


I tun Mitka ka koy zumbu Hasmona. 	 Huan, Mitka a kipan a pawt ua, Hasmona ah giahbuk a sat uh.


Irikoy n'araŋ toonandi Almasihu ra mo, nga kaŋ ga ti koytaray da hin kulu boŋo. 	 Amah ah tuh hinna tangchinna na neita ngal ua; amah tuh vaihawmna leh thuneihna tengteng lutang ahi.


I s'a nooru kosu nda Ofir wura, Wala nda oniks* kaŋ nooro ga baa, wala safir tondi. 	 Ophir dangkaeng toh a manphatna teh theih ahi kei ding, onik mantam hiam saphir toh hiam.


Bari fo mo fatta, bari ciray no. Bora kaŋ goono ga goro a boŋ mo, i naŋ a ma laakal kanay ta ndunnya gaa, hala borey ma care wi. I n'a no takuba bambata mo. 	 Huan sakol dang, sakol san, hongpai khia a: huan huai a tung a tupa kiangah leitunga kipan lemna lakhe dinga thupiak ahi a, huchia amau a kithah tuahna ding un: huan amah kianga namsau thupi piak a hita a.


Rabbi no ga ti ay gaabo d'ay bayto. Nga mo no ka ciya ay faaba. 	 TOUPA tuh ka hatna leh ka la ahi: ka hotdamna leng a honghita hi.


Woodin se ay g'araŋ ŋwaaray araŋ ma si yangala ay gurzuga sabbay se kaŋ ay go ga maa araŋ sabbay se. Woodin no ga ciya araŋ darza. 	 Huchiin, noute jiaka ka gimthuak jiakin lungkelou dingin ka honngen hi, huaite tuh na thupina uh ahi.


Za kaŋ Irikoy n'i no nooyaŋ kaŋ ga saba nda iri wano kaŋ a n'iri no cine, waato kaŋ iri na Yesu Almasihu cimandi, may ci ay hal ay ma gaaba nda Irikoy?» 	 Huchiin Toupa Jesu Kris I gintak ua, Pathianin thilthawnpiak a honpiak bang, a kiang ua a piak sam nung tuh, kei soplai Pathian sel vual ka hi hia? a chi a.


Danga hayni waate neezu*, Danga heemar waate hari, Yaadin no beeray si hagu saamo se. 	 Nipi laia vuk bangin leh, pawltak laia vuah bangin, huai bangin zahtakhuaina mihai adingin a kilawn kei hi.


Musa jin ka nga wando Zippora sallama a ma ye. A anzura Yetro mo n'a ta, nga nda nga ize hinka. 	 Jethro, Midian siampu, Mosi sungpan, Mosi ading leh a mi Israelte adinga Pathianin a hih tengteng leh Aigupta gama kipan a TOUPAN Israelte a pikhiak dan a jak laiin.


Ma Rabbi ni Irikoyo lordey haggoy, zama ni m'a fondey gana, ni m'a hin sanney d'a lordey, d'a farilley, d'a seedey haggoy mo, mate kaŋ i hantum Musa asariya tira boŋ, zama ni ma te albarka ni goy kulu ra nda naŋ kaŋ ni bare kulu. 	 Na thilhih peuhmah leh, na kiheina lam peuhmaha na lamzan theihna dingin Mosi dan a gelh bangin, Toupa na Pathianin a lampite jui ding leh a thuseh te, a thupiakte, a vaihawmte leh a thutheihsakte pom dinga thu a piakte jui in:


A kaaru ciiti malayka* boŋ ka tun beene. Oho, a tun da waasi haw fatey boŋ ka deesi. 	 Mial tuh a bukna munah, amah umna buktain, a bawla; tuia mialna, vana meipite mah;


I furo nda Rabbi sundurko k'a jisi nga nango ra, kuuru-fuwo kaŋ Dawda sinji a se din bindo ra. Dawda na sargay kaŋ i ga ton yaŋ, da saabuyaŋ sargayyaŋ mo te Rabbi jine. 	 Huchi in TOUPA bawm a lalut ua, a koihna ding a David in a kaih, puanin sung a a mun ding ah a koihta uhi: huan, David in halmang thillatte leh lemna thillatte TOUPA ma ah a lan hi.


hal araŋ ma neesi ka di hayey kaŋ yaŋ ga bisa ikulu booriyaŋ. Woone ma te mo hal araŋ ma bara cimikoyyaŋ kaŋ sinda taali kulu, ka koy Almasihu zaaro gaa. 	 Huchia thil hoih phapente na deih ua, Kris ni-a siangthou leh dembei,


A ciya binde, waato kaŋ bonkoono maa Irikoy bora sanno kaŋ a na jinde tunandi ka feema kaŋ go Betel ciine te, kala Yerobowam mo na nga kambe salle feema do ka ne: «W'a di!» A kamba binde kaŋ a salle bora boŋ din suugu, hal a si baa hin k'a ye nga gaa. 	 Huan, hichi ahia, Pathian miin Bethel a maitam a kikou khum thu kumpipan a jakin, Jeroboam in, Man uh, chiin maitam akipan in a khut in a sawk a. Huan, mat tuma a sawkna khut a zota a, huchiin a khut a kaikik nawn theita kei.


Da mo a na nga bannya wala nga koŋŋa hinje bagu no, a m'a taŋ burcini a hinja banando se. 	 Huan a sikhapa ha hiam, a sikhanu ha hiam sukhe taleh; a ha jiakin nuamlenin amah a khah ding ahi.


Waato din gaa araŋ ga soobay ka ne: ‹Iri ŋwa, iri haŋ ni jine, iri fondey ra mo ni na dondonandiyaŋ te.› 	 huai hun chiangin, nou, Na muhin kane ua, ka dawn ve ua oi, ka kongzing uah leng thu na hilh jel vo oi, na chi ding uh.


Bonkoono Dawda teerey binde, za sintina ka koy kokor banda, guna, i n'i hantum bora kaŋ ga fonnay Samuwila baaru tirey ra, da annabi Natan baaru tirey ra, da bora kaŋ ga fonnay Gad baaru tirey ra -- 	 Ngaiin, kumpipa David tanchin a tung a kipan a tawp tanin, jawlnei Samuel laibu-ah te, jawlnei Nathan laibu-ah te, jawlnei Gad laidu-ah te a tuanga,A lal thu te, a thilhihtheihdan tengteng te, amah leh Israelte tung leh gam tengteng tunga thil hongomdante toh.


Kala Dawda mo te bine zama Rabbi bangay ka Uzza kortu. Dawda na noodin maa daŋ Perez-Uzza, mate kaŋ a maa go hala ka kaa sohõ. 	 Huan TOUPA Uzza tunga a puahkhap jiakin, David a lungkimkei hi: huan huailai tuni tanin, Perez-uzza a chita hi.


Ay ŋwaaro mo kaŋ ay na ni no, hamni baano da ji da yu kaŋ ay na ni kuru nd'ey, ni n'i jisi toorey din jine, i ma te haw kaano. Yaadin no a bara. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Ka hon tanghou piak leng ka tangbuang hoih leh sathau leh khuaiju ka honvakna sekte gimlim dingin a ma uah na luia; hichi a honghi ta, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi.


Amma i mana tudey boŋ sududuyaŋ nangey ganandi, kulu nda yaadin, Asa bina go timmante Rabbi jine a fundo jirbey kulu ra. 	 Munsagte ahihleh a thelthang sak keia; himahleh Asa lungtang a damsung tengin Toupa lamah a hoih bukim hi.


Araŋ wo, ay feejey, ay kuray nango feejey, araŋ ya boroyaŋ no, ay mo no ga ti araŋ Irikoyo. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci.» 	 Huan nou ka belamte, ka gan tatna muna belamte na hi ua; huan, kei na PATHIAN uh ka hi, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi, chiin.


Amma waato kaŋ Yesu maa, a ne: «Baanikooney si laami nda safarikoy, kala day doorikomey. 	 Himahleh, Jesun huai a jak takin, Mi hatten daktor a kiphamoh kei ua, mi damtheilouten a kiphamoh jaw uh.


Saaya din mo hanante fo go ga salaŋ, hanante fo mo salaŋ waani, afa din kaŋ goono ga salaŋ se. A ne: «Waati fo no sargay kaŋ i ga ton kaŋ si fappe, da asariya taamuyaŋ kaŋ ga hasaraw te, da nangu hananta nooyandiyaŋ, da wongu kunda taamu-taamuyaŋ, i bangando ga kubay?» 	 Huchiin mi siangthou thugen ka jaa; huan mi siangthou dang khatin thugensa kuahiam kiangah, Halmang thillat gige thu leh, tatlekna hihgawpa om, munsiangthoupen leh sepaihte khe nuaia chila om sak ding, tungtang thua mengmuhna bangtana sawt ding ahia? a chi a.


Jama kaŋ go wongu marga do maa kaŋ i goono ga ne Zimri na zamba soola, hal a na bonkoono wi. Israyla kulu binde na wongu marga wonkoyo Omri sambu. I n'a didiji bonkooni Israyla boŋ han din hane wongu marga ra. 	 Huan, a um miten Zimri in a guk sawma, kumpipa a that chih a gen uh ana ja ua; hichiin Israel te tengteng sepaih heutu, Omri, huai ni in a giahmun uah Israel te tunga kumpipa in a bawl uh.


Kala Yesu tu ka ne i se: «Zama i n'araŋ no araŋ ma beene koytara gundey bay, amma i man'a no ngey wo se. 	 Huan, aman a dawnga. a kiangah uah, vangam thuguk nou theih jaw phal ahi a, amau theih jaw phal ahikei.


Ay ga kaa ka Rabbi, Koy Beero goy hinkoyey ci, Ay ga ni adilitara ci, ni wano hinne. 	 Toupa Pathian thilhih thupiakte toh ka hongpai ding a: a diktatna, nangmah diktatna thu kia, ka gen ding hi.


Oho, a ga ba laaliyaŋ, kal a ma ye ka kaa a gaa. A si maa albarka daŋyaŋ kaani, kal a ma moor'a. 	 A hi, mi hamsiat tuh a utlam ahi a, huchiin amah tungah a hongtunga: mi vualjawl tuh a kipahlam ahi keia, huchiin amah gamlat piin a om hi.


Boro kaŋ ze da Irikoy fuwo, a ze da nga mo kaŋ go a ra. 	 huan, Pathian biakin lou a kichiam peuhmah jaw Pathian biakin leh a sung a teng pa lou a kichiam hi ahi:


Isaya Amoz izo mo donton Hezeciya gaa ka ne a se: «Yaa no Rabbi, Israyla Irikoyo ci: Za kaŋ ni na adduwa te ay gaa Assiriya bonkoono Sennakerib ciine ra, ay maa ni se. 	 Huai laiin Amoz tapa Isaiin Hezekia kiangah, TOUPA Israel Pathianin hichiin a chi hi, Assuria kumpipa Sennakerib siatna ding lama ka kianga na thum najaa, chiin a honsawl hi.


Waato kaŋ a to nga kwaara, a na zaama sambu ka nga wahayo dumbu ka fay dabey gaa, kal a to baa way cindi hinka. A n'i donton i ma koy Israyla kunda kulu do. 	 Huan, a in a vatunin temta a laa, a mei a mana, a guhte toh amah tuh seh sawm leh nihin a hawma, Israel gam tengteng ah a khak vek hi.Huan, hichi ahia, a mu peuhmahten, Israel suante Aigupta gam akipan a hongpawt nung uh hichibanga thilhih himhim tu tanin a om ngei naiin muh ahi ngei nai mahmah kei hi; ngaihtuah unla, kihou unla, gen dih ua, a chi ua.


da taablo da nga goobey, d'a jinayey kulu, da jisiyaŋ buuro, 	 Dohkan leh, achiangte leh, a tui-um-belsuante leh tanghou koih;


Boro ce daarey, Rabbi do no i go, Mate binde no boro ga te ka nga fonda fayanka? 	 Mihing painate TOUPA akipan ahi; huchi a hihchiangin bang chiin mihingin a lampi a theisiam dia?


I ma Rabbi no darza k'a sifawo bangandi mo teeku me gaa laabey ra. 	 TOUPA hih thupi uhenla, tuikulh gamten a phatna thu gen uhen.


Kaari ngey kaŋ ga zamba dabarey kunsum, I ga laala soola mo ngey daarey boŋ. Da susuba to mo, i g'a te, Zama a go i kambey hino ra. 	 A lupna t ung ua thulimlouhna gelmite leh thil hoiholou ngaihtuah khemite a tung a gik hi: jingsanga khua a vakin huai lah a hih jel jiakin.


Ifo se no kangey n'ay ta? Ifo se no fafa go no binde, Hal ay ma du k'a sunsum? 	 Bangdia khukten kei honsang uh ahia? Ahihkeileh bangdia ka tep ding, nawiten?


Waato kaŋ a na borey kaŋ goono g'a windi guna, a ne: «Ay nya nd'ay nya izey, ngey neeya! 	 Huan, a kiang khawnga tute a en velvel a, En un, ka nu leh ka sanggampatekuapeuh Pathian deihlam hih photphot, huai mite tuh ka sanggampate, ka sanggampate, ka sanggamnute, ka nute ahi uh, a chi a.


Haciika, adilitaraykoy si no, baa afo ndunnya ra, Kaŋ ga goy hanno te duumi, Kaŋ si zunubi te mo abada. 	 Hoih hiha, khiallou, leitungah mi diktatna a om mahmah kei hi.


Bonkoono Yehoram fatta Samariya alwaato din ka Israyla kulu margu. 	 Huan, Huchih lai in kumpipa Jehoram bel Samari khua a kipan a pawta, Israelte tengteng akai khawm veka.


A binde, saaya kaŋ harandaŋo din say, kala hay fo buuno-buuno fooyaŋ go saajo batama ra. A kaynayaŋ ga hima danga gari gudeyaŋ cine ganda. 	 Daitui kia om nawn louh takin, ngaiin, gamdai pumpi ah thil bem neu, leitunga jingdai tui khal ngou chiaa neu, a oma.


Ni na ni borey Israyla tabbatandi mo, i ma ciya ni wane jama hal abada. Ni mo, ya Rabbi, ni ciya i Irikoyo. 	 Huchi in na mi Israelte khantawn a na mite a hong hih theihna ding un nang a din na hihkipta a; huan, TOUPA, nang bel a Pathian uh na honghita hi.


Amma i murte ay gaa, i wangu ka hangan ay se mo. I kulu mana fanta harey kaŋ ga kaan ngey se din furu, i mana fay da Misira toorey mo. Kal ay mo ne ay g'ay futa gusam i boŋ, y'ay futa toonandi i boŋ noodin Misira bindo ra. 	 Himahleh, ka tungah a hel ua, honlimsak himhim kei ua, mi chihin a mit ua muh thil kihhuaite leng a pai mang kei ua, Aigupta milimte leng a lehngatsan sam kei uh: Huaiah a tung ua ka hehna lungdam sak dingin Aigupta gamsung ngei ah a tunguah ka hehna ka leihbo na diamah, ka chi hi.


M'ay ibarey pati ka kaa ni baakasinay suujo ra, Borey kulu kaŋ yaŋ g'ay fundo kankam, ni m'i halaci, Zama ay ya ni tam no. 	 Na chitna jiakin hondoute hihmang inla, ka hinna hih mangbangte tengteng hihmang in; na sikha lah ka hi ngala.


A ciya binde, waato kaŋ soojey kulu bu ka ban borey game ra, 	 Huchi ahi a, huchi bang a mipi lak a kipan galkap thei tengteng a bei ua, a hong sih khit nung un,


Ifo binde no iri ga ne? To, kal iri ma ne: Dumi cindey, kaŋ yaŋ mana _Irikoy jine__ adilitara ceeci, du adilitaray, kaŋ ga ti wo kaŋ ga fun cimbeeri do. 	 Bang i genta dia leh? Jentel, diktatna delh louten, diktatna a naphata uh ahi, -ginna jiaka diktatna tuh.


Sohõ binde, ya Rabbi, Israyla Irikoyo, kala ni ma haya kaŋ ni n'a alkawli sambu ni tamo ay baaba Dawda se din toonandi, kaŋ ni ne: ‹I si jaŋ ni se boro ay jine kaŋ ga goro Israyla karga boŋ, hala day ni izey haggoy nda ngey gora, kaŋ ga naŋ i m'ay asariya gana sanda mate kaŋ cine ni gana ay jine.› 	 Huchiin aw TOUPA, Israelte pathian, na sikha kapa David kianga, Na suante na om banga omsam ding a omdan ua a pilvan peuhmah uleh, ka mit muh a isrealte laltutphah a tuding na tasam kei ding, chi a na na chiamsa tangtung sakin.


Amma i boro wayya din ra, boro hinka goro gata ra. Afo maa Eldad, afa mo maa Medad. I go hantumantey ra, amma i mana fatta ka koy hukumo do. Biya din zumbu i boŋ hal i na annabitaray te gata ra. 	 Himahleh buk ah mi nih a om lai ua khat min Eldad ahi, khatpen min Medad ahi: kha a tunguah a oma, simte laka tel ahi uh, kihoupihna puanin ah bel a hoh tei kei uh: buk ah thu a gen bualbual uh.


Zambar way fo mo waani, Yahuda izey konda woodin yaŋ da fundi hal i to tondo yollo gaa. I n'i jindaw ganda i ma fun tondo boŋ, hala i kulu bagu-bagu. 	 Huan, singkhat dang Judaten a hingmat ua, suangpi vum ah a pi ua, suangpi vum akipanin a sawn khe mengmeng ua, a kitam jan gawp uhi.


Zama i ra no Yahudancey du fulanzamay ngey ibarey boŋ. Nga mo no ga ti hando kaŋ i na bine saray bare i se ka ciya bine kaani, kunfa zaari mo bare ka ciya albarka zaari. A ne i m'i ciya batu nda bine kaani, da nooyaŋ samba care se, da talkey se nooyaŋ han yaŋ. 	 Judate a melmate ua kipan a khawlni uh, amau adia lungkhamna kipahna a honghihna kha, misi sunna ni hoih a honghihna kha bangin: huai nite ankuangluina leh kipahna ni-a aom ua, tantuante a kuakua a kikhak ua, gentheite kianga thilpiakte piakna a neih theihna ding un.


Wura kaŋ ga kaa Suleymanu do jiiri folloŋ ra, a neesiyaŋ tiŋay ton waranza cine no, 	 Huchiin Solomon kiang a kumkhat sunga dangkaeng hong lut gikdan dangkaeng talent jaguk leh sawm guk leh guk buk ahi.


Amma ni wo, ni n'ay dondonandiyaŋo gana, d'ay gora kaŋ dumi ay te, d'ay anniya, d'ay cimbeero, d'ay suuro, d'ay baakasina, d'ay munya, 	 Nangzaw ka hon thuhilhte, ka omdante, ka thiltupte, ka ginnate, ka thuakzohnate, ka itna te, ka kuhkalnate,


Bora din tu i se ka ne: «Haba? Hayo wo dambara hari no, kaŋ araŋ si bay naŋ kaŋ a fun, nga mo no n'ay moy fiti. 	 Huan, huai min a kiang uah, Huaipen tak ahi, a lamdanna, koia hongkipan ahia na theih louh uh, kamit lah a hihvak ngei ngala.


Gaa no Zebul ne a se: «Sohõ wo, man gaa ni sanno kaŋ ni ne: ‹May ga ti Abimelek, sanku fa iri ma may a se?› Manti ngey wo ga ti borey kaŋ ni dond'ey? Ay ga ni ŋwaaray, fatta me sohõ k'i wongu.» 	 Huchiin Zebulin a kiang uah, Abimelek kua ahia, a na sep ding uh pen? chia na genna kam koia omta ahia, hiaite na mi muhsitte mah hi lou umaw? Va pawtkhia inla, va sual ngutin, a chi a.


Teeko me gaa batamey mo ga ciya kuray do, Da hawjiyey da kaliyaŋ nangoray. 	 Huchiin tuipi, piaute louhingnouna ahi dinga, belamchingte a dia inte leh belamhonte a dia huangte toh.


Woone no ga ti ay alkawlo kaŋ go in d'ey game ra, waati kaŋ ay g'i zunubey kaa.» 	 Huan, hiai a kiang ua ka thu khun ding ahi, a khelhnate uh ka lakmang chiangin, chih gelh bangin.


Tamtaray izey mo kaŋ yaŋ tun ka fun yawtaray laabey ra kande sargayyaŋ kaŋ i ga ton Israyla Irikoyo se: yeeji way cindi hinka Israyla kulu se, da feeji gaaru wayga cindi iddu, da feej'ize wayye cindi iyye, da hincin jindi way cindi hinka kaŋ ga te zunubi se sargay. Woodin yaŋ kulu sargay kaŋ i ga ton yaŋ no Rabbi se. 	 Pimanga akipana hongpai, saltanna taten Israel Pathian kiangah halmang thillatte, bawngtal sawmlehnih Israel tengteng adingin, belamtal sawmkua leh guk, belamnou sawmsagih leh sagih, keltal khelhna thillat dingin sawmlehnih a lan uhi: hiaite tengteng TOUPA adinga halmang thillat ahi.Huan kumpipa thukhenmite kiang leh, tuipi khena ukpipate kiangah kumpipa thupiakte a pekhia uh: huan mite leh Pathian in a panpih uhi.


Zama a du beeray da darza Baaba Irikoy do, waato kaŋ jinda kaŋ fun beera kaŋ ga bisa ikulu do kaa a do ka ne: «Boro woone ga ti ay Izo kaŋ ay ga ba, kaŋ ay goono ga maa a kaani gumo.» 	 Aman tuh Pa Pathian kiangah kipanin pahtawina leh thupina a mu a, huchihlaiin thupina thupitak akipanin hichibang aw a kiang a hongtung, Hiai ka tapa deihtak, ka kipahna mahmah ahi, chiin.


Araŋ ma si nooru jare, wura wala nzarfu wala guuru-ciray araŋ guddama ra. 	 Na kawnggak uah khawng dangkaeng hiam, dangka hiam, dal dangka hiam tawi kei unla;


Yakuba izey binde tu Sekem da nga baaba Hamor se ka hiila sanni te i se, zama a n'i waymo Dina sara. 	 Huan, Jakob taten, a sanggamnu uh Dina a nitsak jiakin. Sekem leh a pa Hamor zekhemna in a dawng ua, a gen sam ua, a kiang uah.


A kaajey go didijante tondey gaa, A ga furo hala tondi fu ra. 	 A zungte leivum kimah a jam ua, suangte omna mun ah a hing hi.


Ya Yakuba Irikoyo, ni deeno se torkey da bariyey kulu kaŋ jirbi tiŋo ra. 	 Nang, nangmah mah, lau ding na hi: na heh peuhmah leh, kua ahia na mitmuha ding thei ding?


Woodin se no, hala ka kaa hunkuna Israyla izey si ankoru kaaji ŋwa, wo kaŋ ga tanje gooro gana, zama a na Yakuba tanje gooro ham ankoru kaajo ra. 	 Huaijiakin tutanin Israel suanten pheipi guhtuah a sadual om a ne ngei kei uh: Jakob pheipi guhtuah a sadual lai tak a khoih jiakin.


Kohat izey marga no ga zumbu Irikoy nangora se dandi kambe haray. 	 Kohath tapate suanten biakbuk simlam pangah a puanin uh a kai ding uhi.


Ni ya day, ay ga ni ŋwaaray, Ma waato zamaney fintal, Ma laakal ye haŋ kaŋ i baabey fisi ka kaa taray gaa. 	 Huai jiakin ka honngen ahi, hun masa thu kan inla, a pipute un a na zonkhiak uh lamah kisuk in:


Ni ma sargay kaŋ i ga ton feema daŋ Irikoy nangora kaŋ go kubayyaŋ hukumo ra meyo gaa. 	 Kihoupihna puan inn biakbuk kongkhak ma ah halmang thillat maitam na koih ding hi.


Koyne, ay mana di fuwo kaŋ ra i ga sududu Irikoy se birno din ra, zama Rabbi Irikoy, Hina-Kulu-Koyo, da Feej'izo, ngey no ga ti a sududuyaŋo do. 	 Huan huaiah tuh biakin himhim ka mu keia; Toupa Pathian Bangkimhiihthei leh Belamnou tuh huai laia biakin a hih jiak un.


Boro izo, ma ni buuro ŋwa da jijiriyaŋ, ma ni haro haŋ da gasiyaŋ da karhã. 	 Mihing tapa, na an ling vonvon kawmin ne inla, na tui lungjinga ling kawmin dawnin;


Jirbey din ra mo boro boobo ga tun ka gaaba nda dandi kambe bonkoono. Ni borey ra komko fooyaŋ ga tun ka kay i ma bangando tabbatandi se, amma i ga kati ka kaŋ. 	 Huan huai hunte ah simlam kumpipa douin mi tampi a ding khe ding uh; na mite laka hiamgam tate leng mengmuhna hihkip dingin a hongki domkang ding uh; himahleh a puk ding uh.


Yakuba Zabadi ize mo go no, da Yohanna Yakuba kayne. Ngey mo se a na maa-dake daŋ ka ne i se Bowanerges, sanda dunduyaŋ izey nooya. 	 Zebedai tapa Jakob leh Jakob unau Johan, huai mite tuh Baonerges a chih te bang, huai tuh vanging tapate chihna ahi.


A ga goro ni do danga goy-ize, danga yaw kaŋ zumbu. A ga may ni se kala Yubili jiiro. 	 Kilohmi bang leh na kianga teng sam bangin na kiangah a om ding ahi: Jubili kum tanin na na a sem ding.


Haŋ kaŋ se ay na ni naŋ Karita laabo ra neeya: zama ni ma hay kulu kaŋ ga ba teeyaŋ sasabandi, ni ma arkusuyaŋ* daŋ mo _Almasihu margey ra__ kwaara kulu ra, sanda mate kaŋ cine ay na ni lordi nd'a. 	 Hiai ziakin ahi huai Kret tuikulha nang kon nutsiah, thil hihzoh louhte na hihzoh theihna ding leh, thu ka hon piak banga kho tenga upate na seh theihna dingin;


Malayka fo mo kaa ka fun sargay feema do haray, kaŋ gonda dabari danji boŋ. Kal a na candi-kaano-koyo ce nda jinde beeri ka ne: «Ma ni candi kaana salle ka ndunnya reyzin* nya izey margu, zama i izey nin.» 	 Huan mei tunga thilhihtheihna nei, angel dang maitam maa kipanin a hongpai khia a; huan aman tuh aw ngaih takin, huai kawite tawipa tuh samin, Na kawite hiam tak lik inla, leitunga grep gah bomte khawm in; grepte tuh a min mahmah ta hi, a chi a.


Noodin koyne, kala boro fo kaŋ ga hima Adam-ize ye ka filla k'ay ham, a n'ay gaabandi mo. 	 Huailaiin mi khat mihing toh kibangin a honkhoih nawna, a honhatsakta hi.


Rabbi sanno kaa ay do mo ka ne: 	 Huan, TOUPA thu ka kiangah a hongtung nawna, ka kiangah,


Hetu izey tu Ibrahim se ka ne: 	 Huan, Heth suanten Abraham a dawng ua, a kiangah,


A na isa kaŋ gonda fundi haro cabe ay se kaŋ ga nyalaw sanda kristal* cine. A goono ga fun Irikoy da Feej'izo karga ra. 	 Huan hinna tui lui Kristal suang banga te, Pathian leh Belamnou laltuphaha hongsuak khia tuh a honen sakta a,


Haŋ kaŋ ga mooru, a gundu ga guusu mo, May no gonda dabari nga m'a kaa taray? 	 Alah a gamla, a thuk petpeta; kuan a mu khe thei dia?


Buuyaŋ korfey n'ay didiji-didiji, Alaahara gurzugay du ay, Ay na taabi nda bine saray gar. 	 Sihna khauhualten honviala, Sheol natnaten honmana: mangbatna leh lungkhamna ka na tuak hi.


Israyla bonkoono Yowasa mo na Yahuda bonkoono Amaziya, Yowas izo, Yowasa ize di Bayt-Semes ra ka kand'a Urusalima. A na Urusalima birni cinaro zeeri, za Ifraymu Meyo gaa kala ma koy Lokota Meyo gaa, kambe kar zangu taaci no. 	 Huan, Israel kumpipa Joasin Juda kumpipa, Ahazia tapa Jehoas ta Amazia bel Beht-semes ah a mana Jerusalem ah a pia, Jerusalem kulh Ephraim kulh kongpi a kipana kulh ning kongpi tanin tong za li tak achiamsak hi.


I ma si ngey sargayey wi koyne ganjey se, kaŋ waato i go ga kaaruwataray* te i banda. Sanney din ma goro ka ciya i se hin sanni kaŋ ga duumi, zamana ka koy zamana. 	 A angkawm sekna uh kelpa kiang a a kithoih nawn ding uh ahi ta kei, chih pen. Hiai bel a suante uh zel tan a khantawn ding dan ding ahi.


Sohõ binde, ay nya-izey, ay g'araŋ yaamar iri Rabbi Yesu Almasihu maa gaa: araŋ boro kulu ma te sanni folloŋ. Fay-fayyaŋ ma si bara araŋ game ra, amma araŋ ma bara margante care banda laakal folloŋ da saaware folloŋ ra. 	 Huan, unaute aw, na vek un thu kibang na gen ua, na lak ua kikhenna himhim a om louhna dingin lungsim munkhat leh ngaihtuah munkhata diktaka na kizop chinten jawkna ding un Toupa Jesu Kris minin kon ngen ahi.


Rabbi ga ni di, nin da ni bonkoono kaŋ ni ga daŋ ni boŋ, ka konda araŋ hala laabu fo kaŋ ni si bay ra, nin wala ni kaayey. Noodin mo no ni ga may de-koy waani yaŋ se, bundu nda tondi wane yaŋ. 	 Nou leh na kumpipa uh nangawnin na pi leh pute tan ua na theih ngei louh nam kiangah TOUPAN a honpi dinga; huaiah pathian nang, sing leh suang nate na sem ding uh.


D'a na ize hay kaŋ ciya toonyante, kaŋ ga boro wi, kaŋ ga goyey din kulu dumi te mo nga nya-ize se, 	 Himahleh tapa guktakching a suana, sisan suahmi a hiha, hiai bang himhim a hiha,


Ay g'araŋ ŋwaaray da himma araŋ ma adduwa te iri se, hal ay ma du ka ye araŋ do da waasi. 	 Huan, kintak a nakiang ua sawlnawna ka awm theihna ding in, huai tuh hih ding in ka hon ngennawn diak ahi.


Sawulu buuyaŋo banda, waato kaŋ Dawda ye ka kaa ka fun Amalekancey wiyaŋo do, Dawda te jirbi hinka Ziklag. 	 Huan, hichi ahi a, Saula sihnung in David Amalekte sim a hongkik a, David Ziklag khua a ni nih a om nung in;


A ga nga malaykey donton da hilli hẽeni bambata, ngey mo g'a suubanantey margu i ma fun ndunnya haw taaca do haray za beena me fo gaa kal a me fa gaa. 	 Huan, a angelte tuh, pengkul ging thupi toh, a sawlkhe ding, amau tuh a telte lei ning li te akipan, van tawp a kipan a lehlam tawp pha in, a khawm ding uh.


Iri mo goono ga waazu araŋ se Baaru Hanna wo: alkawlo kaŋ Irikoy sambu iri kaayey se, 	 Kou leng pipute kianga chiamsa huai thuchiam a tanchin kipahhuai ka honhilh uhi;


Iri Fansakwa maa no ga ti Rabbi Kundeykoyo, Israyla wane Hananyankoyo. 	 A hontanpa, a min sepaihte Toupa ahi, Israelte Mi Siangthou.


Zuf ize, Elkana ize, Mahat ize, Amasay ize, 	 Zuph tapa, Elkan tapa, Mahath tapa, Amasai tapa;


Yeraya wo nda nga nya-izey, alboro timmanteyaŋ no. I to boro zambar hinza nda zangu iyye, kaayey almayaaley jine boroyaŋ no. Bonkoono Dawda mo n'i daŋ Ruben kunda, da Gad kunda, da Manasse kunda jara mo boŋ, Irikoy da bonkoono muraadey kulu ra. 	 Huan a unau mi hangsante sang nih leh za sagih ahi uhi. Huaite inkuan pipen, kumpipa Davidin Pathian lam thil chiteng leh kumpipa na lam thu-a Reubente, Gadte, Manasite nam kimkhatte heutu dia bawlte ahi uh.


Amma i tonton k'a kankam ka ne: «A goono ga jama zukku ka dondonandiyaŋ te Yahudiya* kulu ra. A sintin za Galili* kal a kaa ne.» 	 Himahleh, amau, Galili gamah a pana, hiai mun phain, Judia gam kho tengah thuhilhin, mi tengteng a toknok gige ahi, chiin, a pang semsem ua.


A kambey kulu ma saba. I ma taabu care gaa, a salleyaŋo kambe gaaba fo, a tafayyaŋo mo kambe gaaba fo. 	 Linvuallouha kip thuah nih ahi ding; huaia a dunglam khap khat ahi ding, huaia a vailam khap khat ahi ding.


Zama Midiyan borey da Amalekancey da wayna funay izey, i kulu go ga daaru gooro ra, danga day do cine, kaŋ i ga baa gumo. I yoy sinda me, danga teeku me gaa taasi baayaŋ cine. 	 Huan, Midiante leh Amalekte leh suahlam tapate tengteng huai guam ah khaupe bang maiin tampi a na om meumou ua; a sangawngsaute uh sim seng vuallouh, a tamlam uh lah tuipi piaua piaunel zah mahmah ahi uhi.


Gaa no ay g'ay ce taamey lasaabo no a se, Ay ma kaa a jine sanda koy-ize cine. 	 A kiangah ka kal suan zah ka phuang dinga; lal bangin ka kiang naiah ka hoh ding hi.


Boro kulu kaŋ goono ga funa k'ay cimandi mo, a si bu abada. Ni ga woodin cimandi, wala?» 	 A hing peuhmaha, a hon gingta peuhmah khantawnin a si kei ding; huai thu na gingta hia? a chi a.


Hayey din ya biyayaŋ* no hayey kaŋ yaŋ ga aniya ka kaa se, amma Almasihu ga ti biyey din Koyo. 	 Huaite tuh thil hongtung ding lim ahi a, a tak tuh Kris-a ahi.


Gallo neesiyaŋ neeya: azawa kambe haray kambe kar zambar taaci nda zangu gu no, neesiyaŋ boŋ. 	 Huan hiaite khopi akipan pawtnate ahi uh; mal lam pang tong sang li leh za nga ah kongpi thum:


Kala a ne ay se: Israyla nda Yahuda zunubey je gumo. Laabo to da kuri, gallo mo go toonante nda siiriyaŋ. Zama i goono ga ne: «Rabbi na laabo naŋ, Rabbi siino ga di!» 	 Huchiin aman ka kiangah, Israel leh Juda inkote thulimlouhna a thupi tela ahi. Gam sisanin a dima: TOUPAN bangmah a mu sama! a chi ngal ua.


Nga hinne se no buuyaŋ-jaŋay go, nga kaŋ go annura ra kaŋ boro kulu si du ka to a gaa, nga kaŋ boro kulu mana du ka di a baa ce fo, i si hin ka di a mo. Darza nda dabari mo ma bara a gaa hal abada. Amin! 	 Amah kia in sihtheihlouhna a nei a, vak naih theih vuallouhna ah a om a, amah tuh kuamah in a mu ngeikei ua, muh leng amu thei samkei uhi; amah kiangah khantawnin thupina leh thilhihtheihna om hen. Amen.


Yaadin no ni ga te d'a farka, yaadin no ni ga te d'a kwaayo, yaadin mo no ni ga te da ni nya-izo hari darante kulu kaŋ daray a se, ni mo ni di a. Fondo si no ni m'a tugu. 	 A sabengtung uh leng huchimahbangin na hih ding uhi, huchimahbangin a puansilh te uh leng na hih ding uhi, huchimahbangin na unau thil mansak na muhpeuhmah uh na hih ding uh ahi, na daih beisan mawkmawk ding uh ahi kei.


Danga, zunubikooney din waney kaŋ yaŋ i na buuyaŋ candi nd'a ka kande ngey boŋ gaa. I ma cambey dan ka te itafo yaŋ ka te sargay feema se daabirji, zama i n'i salle Rabbi jine. A sabbay se no i ga hanan. I ma ciya alaama mo Israyla izey se.» 	 Amau hinna tung a giloute meilaknate ngei leng; huan, maitam khuhna kuang ding in sek hi hen: TOUPA ma a lat ahi a, huaiziak in a siangthou ahi, huai Israel suante a ding achiamtehna ahi ding chi in.


Suuru kuuku no i ga ciitiko candi nd'a, Deene kaŋ ga baan mo ga biri ceeri. 	 Dohtheih mahmahnain, vaihawmpa thuzoh ahi, huan lei nemin guh a hih tan ding.


A kaŋ ganda, a maa jinde fo goono ga ne nga se: «Sawulu! Sawulu! Ifo se no ni goono g'ay gurzugandi?» 	 Huan, lei ah a puka a kiangah, Saula, Saula, Bangachia nang honsawi na hia? Chiin, aw a ja a.


Borey marga deeni i gaa ka ne i ma dangay, amma i kaati ka tonton ka ne: «Ya Rabbi, ma bakar iri se, ya Dawda Izo!» 	 Huan, mipi'n dai ding in a tai ua; himahleh, amau tuh, Toupa, nang David Tapa, ka tunguah zahngai in, chi in, a kikou semsem ua.


Boro fo go no Kaysariya kwaara ra kaŋ maa Korniliyos. Nga ga ti soojey jine funa, Romey sooje jama kaŋ se i ga ne Italiya wane. 	 Huan, Kaisaria khua ah mi khat a min Kornelia a om a; Itali pawl a chih uh, huai pawla sepaih zaheutupa ahi a,


A kande yeej'ize fo, da feej'ize fo kaŋ gonda jiiri fo, sargay summaare kaŋ i ga ton se. 	 Halmang thillat ding bawngtal tuai khat, belamtal khat, belamnou apa kum khata up khat;


To, yaadin gaa, ni ma si fooma kambe fey din gaa, zama nda ni ga fooma, ma bay kaŋ manti nin no goono ga kaajo jare bo, amma day kaajo no goono ga ni jare. 	 Hiang dangte lakah kisathei ken. Kisathei mahle chin, nang a zung vakpa na hi keia, huai a zung tuh nang honvakpa ahi jaw hi.


Kala Rabeka ci nga izo Yakuba se ka ne: «Guna, ay maa haŋ kaŋ ni baaba ci ni beere Isuwa se 	 Huan, Rebekain, a tapa Jakob kiangah, ngaiin, na pan na u Esau kianga thu agen ka ja,


Da hala hõ araŋ ga wangu ka maa ay se, amma araŋ ga dira ka gaaba d'ay, 	 Huchi tengteng a leng ka thu na pom kei ua, kei kalhlama na om lailai uleh hehtakin noute kalhlamin ka om dinga;


Haw ga nga koyo bay, Farkay mo ga bay naŋ kaŋ nga koyo ga ŋwaari jisi a se. Amma Israyla* s'ay bay, ay jama mana faham.» 	 Bawngtalin a neitu a theia, sabengtungin leng a pu anpiakna a thei: Israelten bel a theikei uh, ka miten a ngaihtuah kei uh, chiin.


Abner salaŋ mo Benyamin borey hangey ra. Abner koy Hebron mo zama nga ma ci Dawda se hay kulu kaŋ kaan Israyla borey da Benyamin kunda kulu se. 	 Huan, Abner in Benjamin mite bil a zak in a gen hi: huan, Abner bel Israel mite leh Benjamin inkote tengteng in hoih asak bangbang un Hebron a David bil a zak ding a gending in a hoh a.


Hala zamana kaŋ ga kaa din m'i bay, Danga izey kaŋ yaŋ i ga hay nooya, Ngey mo ma tun ka ci ngey izey se, 	 Khangthak hongom ding naupang hongpiang dingten, a theihtheihna ding uh, huaite tuh a thou ua, a thou ua, a tate u kianga a hilh sawn jel ding un:


Amma ay wo hima sanda lutu, yana maa. Ay ga hima beebe kaŋ si nga me fiti. 	 A hi, mi pau za theilou, a kama taihilhna mawngmawng pawt ngeilou bang in ka om hi.


A ciya mo, jiiri hinkanta ra, handu sintina zaari sintina ra, i na Irikoy nangora sinji. 	 Huan hichi ahi a, a kum nihna a kha masa pen, a kha a ni masa pen ni in, biakbuk dinsak in a om ta hi.


Ni adilitara ga hima Irikoy tondi beerey, Ni ciitey guusuyaŋ, ibambata no. Ya Rabbi, nin no ga haggoy da boro nda alman kulu. 	 Pathian aw, na chitna tuh manpha hi na e! Mihing tate na kha nuaiah a tu jel uhi.


Guna mo, sohõ alfagey da Lawitey sata-satey go no Irikoy windo goy kulu sabbay se. Boro kulu mo kaŋ a bina ga yadda, kaŋ gonda gonitaray dumi-dumi, i ga goy ni banda goyo kulu ra, muraadey kulu se. Jine borey da jama kulu ni wane yaŋ no, i ga ni lordey gana hay kulu ra.» 	 Huan ngaidih, Pathian in na chih teng semmi pawl siampute leh Levite a om ua, bang na peuh a, banglam peuh a nasep siam, hattak chiat a nang hon panpih ding na kiang ah a om jel ding uhi; heutute leh mipi tengteng inleng na thupiak peuhmah a juijel laiding uhi, a chi a.


Hannatu na adduwa te ka ne: «Ay bina goono ga zamuuyaŋ te Rabbi ra. Ay gaabo ga beeri ka bisa hay kulu Rabbi ra. Ay meyo mo go feerante ay ibarey boŋ, Zama ay ga farhã ni faaba ra. 	 Huan, Hana a thuma: TOUPA tungah ka lungtang a kipak mahmah, ka ki TOUPA ah pahtawiin a om; ka melmate tungah ka kam letsakin a oma, na hotdamnaa ka kipah mahmah jiakin.


Woodin se no zaari folloŋ ra no a balaawey ga kaa: buuyaŋ da seew da haray. I g'a ton mo da danji, saray! Zama Rabbi Irikoy kaŋ g'a ciiti ya gaabikooni no.» 	 Huaijiakin ni khat sungin a gatna: sihna leh lungkhamna leh kialna a hongtung ding hi; huan amah tuh meiin haltum vekin om in teh; amah tunga vaihawm Toupa Pathian tuh a hat jiakin.


A ga ciya mo, za i mana ce ay ga tu. Waati kaŋ i goono ga salaŋ mo, ay ga maa. 	 Huan, hichi ahi dinga, amau honsap ma un ka dawng dinga; thu a gen sanlai un leng ka bil in kaza ding.Ngia leh belamnou lah a gamta khawm ta ding ua, humpineelkaiin bawngtal bangin buhpawl a neta ding; leivui bel gul an ahi ding. Ka tang siangthou himhimah a kihihna nawn kei ding ua, a kihihse nawn sam kei ding uh, Toupan achi.


Sohõ binde, ay ga ni ŋwaaray, ma caaca nd'ay koyo Assiriya bonkoono. Ay ga ni no bari zambar hinka, hala day nin wo, ni wano do haray ni ga hin ka kaarukoyaŋ dake i boŋ. 	 Huchiin ka pu Assuria kumpipa toh thu kichiam dih ua, huchiin sakol sangnih ka honpe ding, a tunga tuangmi ding na muh theih peuhmah ding leh.


Nga no ga tondi kuukey sosorandi, I si baa bay a gaa mo, Saaya kaŋ a n'i bare ka gum nga futa ra. 	 Mualte a suana, a theikei ua, heha amaute a lumleh laiin.


Ni ma si yaw taabandi, ni ma s'a kankam mo, zama araŋ mo na yawtaray te Misira laabo ra. 	 Mikhual na subuai hiam, na nuaisiah hiam ding ahi kei hi: Aigupta gama mikhual na hihtak jiakun.


Boro fo kaa kaŋ Irikoy donton, a maa ga ti Yohanna. 	 Pathian sawl mi khat a hongom, a min Johan ahi.


Irikoy gomno ma bara boro kulu banda kaŋ ga ba iri Rabbo Yesu Almasihu da baakasinay kaŋ si sara. 	 I Toupa Jesu Kris tul loua itte tengteng kiangah hehpihna om hen. Amen.


Ya ay Irikoyo, za kaŋ ay bay ni ga boro bine neesi, ni ga farhã mo nda adilitaray, woodin se no ay mo, ay kay ka ni gana nda bine folloŋ, ay na ni no hayey din kulu bine yadda boŋ mo. Sohõ mo ay go ga farhã ka di ni jama, kaŋ go neewo ni jine. Ngey mo go ga nooyaŋ salle ni se da bine yadda. 	 Ka Pathian, nang lungtangte na enchain seka, diktatnate na kipahpih nak chih leng ka thei hi. Ken jaw lungsim taktak in hiai thil tengteng kipak mahmahin ka hon lan ahi, huan, hiailaia na mite leng kipak mahmaha na kianga honlanmite ka muh in ka kipak mahmah ahi.


Simey ize Mika, Mika ize Reyaya, Reyaya ize Baal, 	 Reai a tapa, Baal a tapa;


Araŋ moy di mo siyaŋ bambatey da alaamey da dambara goy bambatey din. 	 Zeetna thupi mahmahte, chiamtehnate, thillamdangte na mit mahmah ua na muh uh:


Ya araŋ dumi cindey kulu kaŋ go Israyla windanta, Wa waasu ka kaa, araŋ ma margu. Ya Rabbi, ma ni gaabikooney zumandi, i ma kaa noodin. 	 A kim a nam tengteng o, kin unla, hongpai unla kikai khawm un: Aw Toupa, huai ah na mihat mahmah te paisuk sak in.


Ma si alfukaaru kom zama nga ya talka no, Ma si taabante mo kankam faada meyo gaa. 	 A gentheih jiakin, genthei lok ken, kongpi ah gimthuak leng nuaisiah sam ken.


A ga ciya mo han din hane, Israyla jara kaŋ cindi din, Da Yakuba dumo waney kaŋ yana si ye ka de bora kaŋ na ngey kar din gaa koyne, Amma i ga de Rabbi, Israyla wane Hananyankoyo gaa da cimi. 	 Huan, huainiin hichi ahi dinga, Israelte omzek laite leh Jakob inkuanpihte laka a damlaiten amaute thatpa a muang nawnta kei ding ua; TOUPA Israelte Mi Singthou, chihtaktakin a muang zota ding uhi.


zama baa sohõ araŋ go bine ibaay laaley banda. Za kaŋ canse nda kusuuma go araŋ game ra, manti bine ibaay laaley banda no araŋ go? Manti araŋ go ga dira Adam-ize alhaali ra no? 	 Na lak uah kihajatna leh kiselna a om nak jiakin sa mi hi laiin mihing banga omlai hilou na hi u hiam?


Zama Rabbi ya adilitaraykoy no, A ga ba adilitaray goy mo. Bine daahirantekoy ga di a moyduma. 	 TOUPA lah a diktat ngala; diktatna a deih naknak hi mi diktatten a mel a mu ding uhi.


Zama da ni wangu k'i taŋ, ni kay mo i gaayyaŋ se, 	 Amaute paisak na niala, amau na let lailai leh,


Zama dumi cindey toorey kulu ya hari yaamoyaŋ day no, Amma Rabbi no ka beeney te. 	 Mi chih pathiante lah milim ahi ngal ua; TOUPAN bel vante a bawl hi.


Amma Yesu tu ka ne: «I man'ay donton kala Israyla dumo feeji darantey hinne do.» 	 Aman bel, Israel nam lak a belam mangte kiang lou ngal ah sawl ka hikei a chi a, a dawng a.


Albarkante no bora kaŋ a tonga ga to d'ey. Haawi s'i di waati kaŋ i ga kakaw da ibarey faada meyey ra. 	 A thal bawm thala dim neimi tuh kipak takin a om naknak ahi; kulh konga a doute uh a biak lai un leng a zahlak kei ding uhi.


da Anatot do haray, da Nob, da Ananiya, 	 Anathoth, Nob, Anania ah;


I kaa ngey baabo Yakuba do Kanaana laabo ra ka dede a se hay kulu kaŋ du ngey. I ne: 	 Huan, Kanan gama a pa uh kiang a hongtung ua, atung ua thil tung tengteng a hilh uh;


Sintina day, ay maa fay-fayyaŋ go araŋ game ra waati kaŋ araŋ ga margu Almasihu marga ra. Ay ga jara cimandi mo. 	 Amasapenin, saptuamte-a na kikhop un, na lak uah kilangkhenna a om nak chih ka za ngala; gin leng ka gingta sim sam hi.


Ay guna mo, kal a go, ay di beene hirriyaŋ haw go, a tun, a go ga fun azawa kambe ga kaa. Buru bambata no, da danji kaŋ ga nyalaw a banda, da kaari mo kaŋ go g'a windi. A bindo ra mo danga doniji no, kaŋ go no danjo bindi ra. 	 Huan ka ena, ngaiin, mallam akipan huihpi thupi mahmah a hongkuana, meipi a sahasah, kuang zoizoi, a kim tengteng tanvak puappuap a sung mei lai takah sik-am banga am a om hi.


Waato kaŋ Hirodus soola nga m'a kaa taray, cino din ra Bitros goono ga kani sooje hinka game ra. I n'a haw da sisiri hinka. Batukoy mo kaŋ go meyo gaa goono ga kasu fuwo batu. 	 Huan, Herodin a pi khiak dingin, huai jan takin Peter tuh sepaih nih kikalah khainiang nih bunin a ihmu a; a vengte leng kongkhak bul ah a om uhi, suangkulh a veng uh.


A ne: «Asariya* dondonandikoy da Farisi* fonda borey goono ga goro Musa nango ra. 	 Laigelhmite leh Pharisaite Mosi tutphah ah a tu jel ua,


Sanda Saduma da Gomorata da galley kaŋ go i windanta alandaaba cine, Boro si no kaŋ ga goro noodin, Adam-ize kulu si no kaŋ ga te a ra jirbiyaŋ. Yaadin no Rabbi ci. 	 Sodom leh Gomorrah leh a kima khopite hihsiata om mahbangin, kuamah a teng nawn kei ding ua, mihing ta kuamah huaiah a om ngei nawn kei ding uh.


Yahuda bonkoono Yehowasa mayra jiiri waranza cindi iyyanta ra no Yehowasa, Yehowahaz izo te bonkooni Samariya ra Israyla boŋ. A may mo jiiri way cindi iddu. 	 Juda kumpipa Joas kum sawm thum leh kum sagih a lal kumin Jehoahaz tapa Jehoas bel Israelte tungah Samari khuaah a lal pana, kum sawm leh kum guk a lal.


Laabo me-a-me mo hẽ da jinde beeri, borey kulu mo daŋandi. Bonkoono bumbo na Kidron gooro daŋandi. Jama kulu mo daŋandi ka koy saaji fonda gaa. 	 Huan, ngaihtak in a gam a kah in a kapta a, mipite a paivek ua; gamdai lampi lam zuan in kumpipa'n leng Kidron lui a kan a, huan, mipi tengteng in leng a kan uh.


«Wa furo Firawna do ka salaŋ Misira bonkoono se ka ne a ma fay da Israyla izey, i ma fatta a laabo ra.» 	 Lutin, a gam akipan Israel suante a pai khiak sak na ding in Pharo kiangah thu genin, chiin.


Amma araŋ ma si Betel ceeci, Araŋ ma si furo Jilgal ra, Araŋ ma si bisa mo ka koy Beyer-Seba. Zama daahir Jilgal ga koy tamtaray ra, Betel mo ga ciya kurmu. 	 Honzong unla, na hing ding uh: himahleh Bethel khua zong kei unla, Gilgal ah lut sam kei unla, Beerseba khua ah galkah kei un: Gilgal khua lah pellouin salin a man sin ngal ua, Bethel khua a hongvuaksuak ding.


Ibrahim wahayo Ketura izey neeya: A na Zimran hay, da Yoksan, Medan, Midiyan, Isbak, da Suwa. Yoksan izey mo neeya: Seba da Dedan. 	 Huan Ketura, Abraham mei, tapate: Zimran, Joksan, Medan, Midian, Isbak, Sua a nei hi. Huan Joksan tapate; Seba, Dedan.


Amma d'i si du ka hin ngey boŋ, kal i ma hiiji, zama i ma hiiji ga bisa i ma ton. 	 Kidek theihna a neih kei ua lelah kiteng uheh; huk sangin kiten a hoih ngala.


Da boŋbeeray kaa, haawi mo ga gana ka kaa, Amma boŋ-baanay-koyey do laakal go no. 	 Kisaktheihna a hongpai chiangin, zumna a hongpai; himahleh mi kiniamkhiakte kiangah pilna a om hi.


Segub mo na Yayir hay, boro kaŋ gonda kwaara waranka cindi hinza Jileyad laabo ra. 	 Huan Segubin, Gilead gama khopi sawmih lah thum nei Jair, a suansaka.


Ahitub ize Zadok, Zadok ize Ahimaz. 	 Zadok a tapa, Ahimaaz a tapa.


Irikoy binde, manti a ga faasa nga suubanantey se, kaŋ yaŋ goono ga hẽ a gaa cin da zaari, kaŋ a gonda i se suuru kuuku mo? 	 A tunguah dohzou tadih mahleh leng a mitel, a sun a jana amah samte phu tuh Pathianin a lak sak kei dia hia?


A ne i se mo: «Boro Izo ya asibti zaari Koyo no.» 	 Huan, amahmahin, a kiang uah, Mihing Tapa jaw Khawlni Toupa ahi, a chi hi.


Zama jirbey kaŋ bisa ga wasa araŋ se da dumi cindey miila teeyaŋ. Araŋ dira furkutaray ra, da ibaay laaley, da baji haŋ-ka-buguyaŋ, da annasuwa, da baji haŋyaŋ, da tooru ganayaŋ ra kaŋ ga ti fanta hari. 	 Jentelte utlam hihna- huknate, sa utna te, uaiin haina te, zu dawn khamna te, milim biakna kihhuai takte hiha omna tumalama teng hunta hen aw;


Ma bare ka ye ay do haray, ma gomni te ay se mo, Sanda mate kaŋ cine ni doona ka te ni maa baakoy se. 	 Kei lam honga inla, honhehpih in, na min deihte na hehpih bangin.


Karga ra mo, nyalawyaŋ da jindeyaŋ da kaatiyaŋ go ga fun. Danji fitilla iyye mo goono ga di karga jine, Irikoy Biya iyya nooya. 	 Huan huai laltutphah kipanin khophia peuh, aw peuh, van-ging peuh, a hongsuaka. Huan mei khawnvak sagih, laltutphah maah a kuang a, huaite tuh Pathian Kha sagihte ahi uhi;


Rabbi salaŋ Manasse da nga jama se mo, amma i mana hangan. 	 Huan, TOUPAN Manasi leh a mite kiangah thu a gen jela; himahleh a limsak kei uh.


«Sohõ ma salaŋ Zerubabel Seyaltiyel izo kaŋ ga Yahudiya may se. Ma salaŋ alfaga beero Yesuwa Yehozadak izo, da jama kulu kaŋ cindi mo se ka ne: 	 Juda ukpipa Sialtil tapa Zerubbabel kiangah, leh siampu lian, Jehozadak tapa Josua kiang leh, mi omsunte kiangah tuin thu genin, chiin.


Ay ya ay baakwa wane no, nga mo ay wane no. A ga kuru waaliya bokoyaŋ game ra. Arhiijo ne: 	 Ka ngaihnoua ka hi a, ka ngaihnou keia ahi: lili pak lakah a ganhon a vak hi.


Guuru no ga guuru kaanandi, Yaadin no boro nda nga coro ga care hanse. 	 Sikin sik ahiamsaka; huaimahbangin mihingin a lawm mel a himsak hi.


Baa saamo, d'a na nga me di, I g'a lasaabu sanda laakalkooni no. D'a na nga me-kuurey daabu mo, I ga di a sanda a waani. 	 Mi hai nangawn, a daih dide laiin, pila sim ahi: a mukte a chih laiin, pilvang banga ngaih ahi.


Sata hinza kulu na hilley kar ka kus'izey bagu, yulbey go i se ga gay kambe wow ra. I na hilley kaŋ ngey ga kar din daŋ kambe ŋwaarey ra. I na jinde tunandi ka ne: «Rabbi da Jideyon takuba, nga neeya!» 	 Huan, a pawl thumin pengkul a mut ua, bel a hihkham ua, a veilam un meisel a tawi ua, a taklam un pengkul mut ding a tawi uh: Huan, TOUPA leh Gideon namsau, chiin a kikou juajua uh.


Amma Hirodus ne: «Ay na Yohanna boŋo kaa, amma may no boro woone kaŋ boŋ ay go ga maa hayey wo dumi?» Kal a ceeci nga ma di Yesu. 	 Huan, Herodin, Johan a lu ka tanta a; himahleh hichi lawmlawma a thu ka jakjak kua ahia? a chi a. Huan, amah tuh muh a tumta hi.


Ya Rabbi, susubay ni ga maa ay jinde. Susubay ay g'ay miila ye ni do haray d'ay adduwa, Ay ga batu mo. 	 Gilousalou kipahpih Pathian na hi ngal keia: mi khialte tuh na kiangah a tung kei ding hi;


Doŋ day d'ay gonda boro kaŋ ga maa ay se no! (Ay kambe seeda neeya: Naŋ Hina-Kulu-Koyo ma tu ay se.) Doŋ day ay ma du ka maa kalima kaŋ ay ibare hantum ay boŋ! 	 Aw, kei honja mi nei leng maw: (Ngaiin, hiaiah ka min gelh a om hi. Thil bangkim hihtheiin hondawng hen; ) huan ka galin a gelh khiat matna nei leng maw:


«Rabbi iri Irikoyo salaŋ iri se Horeb tondo cire ka ne: Araŋ ne tondo cire gora wasa. 	 TOUPA i Pathian un Horeb tang ah hon houpih a, Hiai tang ah na om sawt hunta uh:


Zama araŋ maa mate kaŋ Irikoy n'ay no nga gomni goyo wo ay m'a te araŋ sabbay se. 	 Nou adinga Pathian hehpihna kepna na a honpiak lam na theita ngei ding ua;


A kaatiyaŋo g'a baaro no, Hawey mo ga maa hirriyaŋ kaŋ ga ba ka kaa baaru. 	 Huai husain a tungtang thu a gena, ganhonten leng hongkuan tou huihpi tungtang thu.


I se mo no ay g'ay boŋ fay waani, zama ngey mo ma ciya boroyaŋ kaŋ i fay waani cimi ra. 	 Amau jiakin ka kihihsiangthou a, amau leng thutaka a sianthouna dingun.


Ya-haray waney mo fun i se birno ra haray. Yaadin gaa, danga i go Israyla bindo ra nooya. Afooyaŋ go kambu woone gaa, afooyaŋ mo go ya-haray. I n'i kar hal i mana baa afo cindi i ra, wala boro kaŋ zuru ka yana. 	 Huan, mi dangte amau sual dingin khopi sung akipan a hongpawt khia ua huchiin Israelten a kalh teh ta ua, khen a langkhat ah a om ua, a khen a langkhat ah: huchiin a that ua, khat lel leng hawi leh khah mahmah a neikei uh.


Cimbeeri ra mo no Saharatu bumbo du dabari ka te gunde, baa kaŋ alwaato bisa a gaa, zama a lasaabu kaŋ alkawlo sambukwa ya naanaykoy no. 	 Ginnain Sara ngeiin leng, chiampa tuh muanhuai asak jiakin, teknungin leng chi pai theihna amu hi.


Zama ay wo man'i donton, yaa no Rabbi ci, amma i goono ga tangari annabitaray te ay maa ra. Woodin sabbay se no ay g'araŋ gaaray araŋ ma halaci, araŋ da annabey kaŋ yaŋ goono ga annabitaray sanney din te araŋ se. 	 Ka sawl lah ahi ngal kai ua, ka min sialin juau thu a gen nak ua, nou leh na kiang ua thu gen jawlneite ka delhkhiaa, na manthat theihna ding un TOUPAN a chi.


Rabbi na nga wongu jinayey jisiro feeri, A na nga futa wongu jinayyaŋ fattandi. Zama Rabbi Kundeykoyo gonda muraadu kaŋ a ga te Kaldancey laabo ra. 	 TOUPAN a galvan bawm a hongta, a hehna vanzatte a lakhiaa, TOUPA, sepaihte TOUPAN Kaldaite gamah hih ding a nei hi.


Yakuba zuru ka koy Aram laabo ra, Israyla na tamtaray te mo zama nga ma du ka hiiji. Wande sabbay se no a te hawji. 	 Aigupta akipan jawlneiin TOUPAN Israel a pi khiaa, jawlneia hawiin a om ahi.Nakpi mahmahin Ephraimin a heh saka; huaijiakin a sisan amah tunga nutsiatin a om ding, amah gensiatna TOUPAN a kianglamah a kiksak nawn ding.


Ni kamba ra no ay g'ay biya talfi. Ya Rabbi, ya Irikoy cimikoyo, ni n'ay fansa. 	 Thil bangpeuh ginalou peuh ngaihtuahte tuh ka hua a; ken bel Toupa ka kamuang ahi.


Woone mo no ga ti baakasina: iri ma dira Irikoy lordey boŋ. Lordo wo mo, danga mate kaŋ cine araŋ maa za sintina, ga ti araŋ ma dira baakasinay ra. 	 Huan, hiai tuh itna ahi, amah thupiak bang jela i om. Thupiak, atunga kipata na jak uh tuh hiai ahi, huaiah na om ding uhi.


Hay kulu kaŋ ga hay-tu fiti, fundi kulu wane, da boro no wala alman no, kaŋ i ga kand'a Rabbi se, a ga ciya ni wane. Kala day, boro hay-jine, nga wo daahir ni g'a fansa. Alman kaŋ si hanan hay-jine mo, ni g'a fansa. 	 TOUPA a dia a piak uh sul hong masa pen peuhmah mihing leng gan leng nang a ahi ding: a hihhang in a ta tung pen zaw na tat ngeingei ding ahi ding, gan siangthou lou nou suakkhe masa pen leng na tat ding ahi.


Amma Rabbi na Firawna nda nga windo kulu taabandi da balaaw bambata yaŋ, Abram wande Saray sabbay se. 	 Huan, Toupan Abram ji Sarai jiakin Pharo leh a inkuante bawl namaiin a bawlta kei hi.


A talibey n'a hã ka ne: «Ifo se no asariya* dondonandikoy goono ga ne kala Iliya ma kaa jina?» 	 Huan a nungjuite'n a kiang ah, Laigelhmite'n, Elija a hong pai masa ding ahi, bangchidan a chi ahi ua le? Chi in a dong ua.


Kal iri na borey kaŋ yaŋ goono ga cinaro wo te maayey ci i se. 	 Huchiin kou a kiang uah hichibangin ka chi ua, Hiai inlam mite min bang ahia? chiin.


Ay na ni naŋ ni ma baa sanda haŋ kaŋ i tilam fari ra cine. Ni beeri, ni ku, ni to wayboro kayyaŋ gurbi ra, ni fafey fun, ni boŋ hamney ku, amma bankaaray si ni gaa. Ni go gaa-koonu punti! 	 Gam thil pakmum bangin ka honkhangsaka, na sam a hong hoiha; vuak leh vuaktang lel na hi lailaia.


Hukumo taafe cindo kaŋ goono ga sooli, danga taafe jara kaŋ to ka cindi, kal a ma sooli Irikoy nangora banda haray. 	 Huan puanin puanjak val omlai pen, puanjak tum khat omlaipen, biakbuk phaitama khai ding ahi.


Gaa no Dawda furo wongu fuwo ra ka goro noodin, woodin se no i ga ne a se Dawda kwaara. 	 Huan David bel kulh muanhuai ah a tenga; huaijiakin David khopi a chi uhi.


Zama a ra no iri goono ga funa, iri goono ga nyooti, iri goonoyaŋo bara mo, mate kaŋ araŋ doonkoy ra boro fooyaŋ mo ne: ‹Zama iri mo a izeyaŋ no.› 	 Amah vangin i hingin i tangin, i om uh ahi ngala; Noumau laphuahsiam kuate hiamin leng, ei leng a suante i hi ngal ua, chia a gen bang un.


Alfaga m'a fonguyaŋ haro ton, danga: a gure fooyaŋ kaŋ yaŋ i nyartu, d'a jiyo kayna fo, ngey d'a dugo kulu. Nooyaŋ no kaŋ i ga salle Rabbi se danji gaa. 	 Huan, siampu in huai a theih gige, buh suk zan bangzah hiam toh, begaw tengteng toh a hal ding ahi: huai bel Toupa dinga mei a thillat ahi.


Alwaato din no bonkoono ne: «I ma daŋ Haman ma waasu, zama i ma te Esta ciyaŋo boŋ.» Bonkoono da Haman binde kaa bato kaŋ Esta soola i se din do. 	 Huan kumpipan, Haman kinoh sak un, Esther gen banga hih a hih theihna dingin, a chi a. Huchiin kimpipa leh Haman Esther annekna bawl ah a hong uh.


Zabdiyel ize Yasobeyam ga sata sintina may handu sintina ra. A sata mo gonda boro zambar waranka cindi taaci. 	 Pawl khatna kha khatnaa heutu Jebdiel tapa Jasobeam ahi a, a pawl ah sing nih leh sang li a om uh.


May no woone kaŋ goono ga tun saajo wo ra sanda dullu cinari, Kaŋ ga to zawul da lubban haw, Ngey nda haw kaano hamni kulu kaŋ i ga neera? 	 Gamdaia kipana meikhu kitung banga hongpai hiai kua ahia, murra leh begaw kinuha, sumsinmi nuhngou vui toh?


Amma Bulos na gondo misile k'a furu danjo ra, hay kulu mana du a mo. 	 Himahleh, aman ganhing tuh mei ah a singkhia a, bangmah a chi kei hi.


Yahuda ne nga baabo Israyla se: «Ma zanka daŋ ay banda. Iri mo, iri ma tun ka koy, zama iri ma funa, iri ma si bu, iri nda nin da iri izey mo. 	 Huan, Juda in, a pa Israel kiangah, ka nau uh hon juisakin, huchiin ka ding ding ua, ka kuan mai ding uh; kou leh nang leh ka ta neu chikchikte u leng siloua I hin theihna ding un.


Hala nd'a tamey ngey mo i soobay ka Rabbi Irikoy d'a tamo Hezeciya wow. 	 Huan, a miten huai sanga thupiin TOUPA Pathian leh a sikha Hezekia tungtang thu a hoihloulamin a gen uh.


Saaya din ra Rabbi Biya kaa Lawi bora Yahaziyel Zakariya izo, Benaya ize, Yeyel ize, Mattaniya ize boŋ; Asaf izey boro no. A go jama bindo ra. 	 Huchiin mipi lakah Jahaziel tungah TOUPA kha a hongtung a, huai mi bel Zekaria tapa ahi a, huai mi bel Benai tapa ahi a, huai mi bel Jeiel tapa ahi a, huai mi bel Asap suan Levi mi Matani tapa ahi a:


Sohõ haŋ kaŋ ni ga ci ay tamo Dawda se neeya: Haŋ kaŋ Rabbi Kundeykoyo ci neeya: «Ay na ni kaa kuruyaŋo do, feeji ganayaŋ ra, zama ni ma ciya jine boro ay jama Israyla boŋ. 	 Huaijiakin ka sikha David kiangah hichiin genin, Sepaihte TOUPAN hichiin a chi ahi, Belam tatna mun akipan na belam ching lai ka mi Israelte tunga kumpipa dingin ka honla a;


Araŋ ma danji daŋ i ra, ka dugu daŋ, ka kay Rabbi jine. Araŋ m'a te suba susubay. A ga ciya mo, bora kaŋ Rabbi suuban din, nga no ga hanan. A wasa yaadin, araŋ wo Lawi izey!» 	 Huai lai ah mei koih unla, TOUPA ma ah gimlim buak un: huan, TOUPA'N a tel peuhmah a siangthou ding: Levi tapate aw, na ut lua uh, chi in a gen a.


A na sanney din ci Yahudance diina marga* fuwo ra waato kaŋ a goono ga dondonandi Kafarnahum ra. 	 Huai thute kikhopnain ah a gen a, Kapernaum khuaa thu a hilh laiin.


Zama i ma sanno toonandi kaŋ i ci annabi Isaya me ra, kaŋ ne: «Nga bumbo n'iri londibuunay ta, a n'iri doorey sambu mo.» 	 jawlnei Isaiin, Amah ngeiin, i hatlouhnate a la a, i natnate a pua a, chia a gen tuh a hongtun theihna dingin.


Guna, Rabbi zaari fo go kaa, waato kaŋ i ga ni wongu arzaka fay-fay ni bindo ra. 	 Ngaiin, TOUPA ni a hongtung, na gallak na laka hawma a om ding hun.


Sawulu zamana ra mo Ruben kunda konda wongu Hagarancey gaa k'i zeeri, hal i goro i windey ra Jileyad laabo se wayna funay haray. 	 Huan Saul dam laiin Hagri mite toh a kidou ua, huaite a zou a: huan Gilead suhlam gam tengteng ah a puaninte uah ateng uhi.


Waybora goono ga koy ka kande haro kala Iliya n'a ce ka ne: «Ay ga ni ŋwaaray, ma kand'ay se maasa zanjari kayna ni kamba ra.» 	 Huan, la dinga a kuan a sama, tanghou neuchik bek hontawi lechin, achia.


Woodin banda ay di malayka taaci goono ga kay ndunnya kuray taaca gaa. I goono ga ndunnya haw taaca gaay, zama haw fo kulu ma si faaru laabo wala teeko wala tuuri-nya kulu boŋ. 	 Hiai khitin angel li, lei kil lia dinga, leitunga huih lite, leitunga nung lou ding leh tuipi tung hiam, a hihkeileh sing tung hiama nung louding in a khawlsak ua.


Ay cimandi, woodin se no ay salaŋ. Ay ne: «Ay kankam gumo.» 	 Ka gingta a, thu ka gen ding ahi: nakpi taka hihgimin ka om hi.


Gaasiya kaŋ ra albarka go, kaŋ se iri ga Irikoy sifa, manti nga no g'iri markasina da Almasihu kuro cabe? Buuru kunkuno kaŋ iri ga ceeri mo, manti nga no g'iri markasina da Almasihu gaahamo cabe? 	 Vualjawlna noua vual ka honjawl sak uh, Kris sisan kikoppihna ahi ka hia? Tanghou ka balkhap uh, Kris pumpi kikoppihna ahi ka hia?


Amma araŋ ma sargay kaŋ i ga ton salle Rabbi se, kaŋ haw ga kaan. Ngey neeya: yeej'ize fo, da feeji gaaru fo, da feeji gaaru ize iyye, kaŋ i kulu sinda laru. 	 TOUPA ding a gimlim dia halmang thillat bel na lan ding uhi; bawngtal khat, belamtal khat, belamnou a pa kum khat a upa sagih; na ngaihtuah ua gensiatbei ahi ding ahi;


Amma i konda Yusufu Misira. Potifar Misirance mo, Firawna mantaw fo kaŋ ti doogarey jine funa, a n'a day Isumeylancey kambe ra, kaŋ yaŋ kond'a noodin. 	 Huan, Joseph Aigupta gamah a pisuk ua; huan, Pharo nuaia heutu khat, vengtu pawl heutu, Aigupta mi, Potiphar in, huai ahon pisuk Ismael te khut a kipan a leita hi.


Woodin banda, i ma goy jinayey kulu sambu, kaŋ yaŋ i ga goy nd'a Nangu Hanna ra. I m'i daŋ zaara suudi fo ra. I ma ye k'i daabu nda hari-ra-hansi kuuru taafe, k'i jisi kataaku fo boŋ. 	 Mun siangthou, huailaia a vanzat uh, tuiumbelsuan tengteng a la vek ding ua, puandum buangin a tun ding ua, a khuhna ngalvang vunin a khuh ding uh, a jawnnna ah a koih uhi.


Waato din gaa no ni bina ga kaan Rabbi ra. Ay mo ga ni kaarandi ndunnya nangu beerey boŋ, Ay ga ni kuru mo da ni kaayo Yakuba tubo, Zama Rabbi meyo no ka woodin ci. 	 Toupa tungah na kipak dinga, lei mun sangte ah ka hon tuangsak ding; na pu Jakob gouluah thilin ka honvak ding: Toupa kamin huai a chita hi.


Kala bakaraw na bonkoono di gumo. A kaaru cinaro boŋ kaŋ go kwaara meyo boŋ din, a soobay ka hẽ. A ga kaaru, a ga ne: «Ya ay izo Absalom, ya ay izo! Ya ay izo Absalom! Da Irikoy ga yadda, doŋ ay ma bu ni se. Ya Absalom, ya ay izo, ay izo!» 	 Huchi in kumpipa a lungdongta mahmah a, kulh kongpi tung a dantan ah a hohtou a a va kap a: huan, a paitouh kawm in, Aw, ka tapa Absalom, ka tapa Absalom, na sih sik in sizo mai leng maw, aw Absalom, ka tapa, ka tapa, a chi a.


Ay jirbey bisayaŋ ga bisa diya bisayaŋ waasi, I goono ga zuru no, Manti gomni fo no i goono ga di bo. 	 Tuin ka nite laitaipihmi sangin a kinjaw: a tai mang ua, hoih a mu kei uh.


Ma hantum Almasihu marga diya se kaŋ go Tiyatira ka ne: «Irikoy Izo kaŋ a moy go danga danji beele, a cey mo, sanda guuru-say ziirante, sanno kaŋ a ci neeya: 	 Huan, Thaiatira khuaa saptuamte angel kiangah hichi bangin gelh in: Pathian Tapa, meikuang bang mit neia sumsan nawttet bang khe neipan, hiai thilte a gen hi:


Amma Sawulu goono ga Almasihu marga halaci. A goono ga furo fu ka kaa fu ka alborey da wayborey candi k'i daŋ kasu. 	 Saulain bel saptuam pawlte a sawia, in tengah a luta, numei pasal a kaikhia a, suangkulh ah a khum hi.


Amma yaafa go no ni do, zama borey ma humburu nin. 	 Himahleh na kiangah ngaihdamna a om ahi, kihtaka na om theihna dingin.


Iri mo, iri di, iri goono ga seeda mo ka ne kaŋ Baaba na Izo donton zama a ma ciya ndunnya Faabako. 	 Huan, Pain Tapa khovel Hondampa hihna neiin a honsawl chih i muta ua, i theisak uhi.


Ay na wongu hanno te, ay n'ay bata toonandi, ay na cimbeero fonda gana ka haggoy d'a a ma boori. 	 Douna hoih tuh ka dou khinta, ki taitehna tuh ka tai khinta, ginna tuh ka lenkip paisuak ta.


Za kaŋ Israyla te hanga sando danga haw zan hanga sando cine, Sohõ a ga du ka te no Rabbi m'i kuru danga feej'izeyaŋ nangu kaŋ gonda batama ra, wala? 	 Bawngla genhak bangin, Israel lah genhaktakin a kibawlta ngala; mun jaa belam nou bangin tuin TOUPAN amaute a vak ding hi.


Zama araŋ ga bay kaŋ woodin banda baa kaŋ a ceeci nga ma albarka tubu, i wangu a se. Zama a mana du daama ka wo kaŋ te barmay, baa kaŋ a n'a ceeci nda mo-mundi. 	 Huainung in vualzawlna tuh gouluah a ut inleng, khitui kekawm in phatuamngai takin zawng mahleh, kisikna hun amuh louh ziak in paih in a awmta chih na thei ngal ua.


A na Bayt-Horon mo cina, kuray kaŋ go beene da wo kaŋ go ganda, galley kaŋ yaŋ gonda wongu fu beeri yaŋ no, da birni cinarey, da kwaara meyey daabirjey, da karangaley. 	 Huan, Beth- heron saknung jaw leh khangnung jaw leng, kulhte, kongkhakte, a kalhna te nei in a bawl beh a.


Ma si fongu ay zankataray zunubey, wala ay taaley. Ya Rabbi, ma fongu ay gaa ni baakasinay suujo boŋ, Ni booriyaŋo sabbay se. 	 Ka valnou lai khelhnate leh ka tatleknate theigige kenla; TOUPA aw: na hoihna jiakin, na chitna bang jelin hontheigige in.


A ma nga kamba dake nga nooyaŋo boŋo gaa k'a jinda kaa kubayyaŋ hukumo meyo gaa. Haruna ize alfagey g'a kuro say-say sargay feema carawey windanta kulu gaa. 	 A thillat lu tungah a khut a koih ding a, kihoupihna puan inn kongpibul ah a gou ding: huan, Aron tapa, siampute'n maitam sisan in a kimvel in a theh ding uh ahi.


Ya Rabbi, m'ay guna, Ma maa ay yanjekaarey jinda. 	 Honlimsak inla, aw TOUPA, kei honngetna thu limsakin.


Isaka tudey boŋ sududuyaŋ nangey ga ciya koonuyaŋ. I ga Israyla nangu hanantey mo ciya kurmu. Ay ga tun da takuba ka gaaba nda Yerobowam banda.» 	 Huan, Isaak mun sangte a hongsegawp dinga, Israel mun siangthou te hihsiat ahi ding ua: huan, Jeroboam inkote namsauin ka dou ding hi.


Nya-izey, wa adduwa te iri se. 	 Unaute aw, honthum sak un.


Izo ne: «M'ay no albarka. Za kaŋ ni n'ay daŋ Negeb* laabo ra, m'ay no hari zuru mo.» Kal a n'a no hari zuru moyaŋ, wo kaŋ yaŋ go beene da wo kaŋ yaŋ go ganda cire mo. 	 Huan, aman, Honvualjawlin; Simlam gamah lah non na-om sakta ngala, tui nakneite honpe tel lain, a chi a. Huchiin tui nakneite saknung leh tui nakneite khangnung a peta hi.


Gaa no a bu zeenay hanno ra. A kungu nda ndunnya da arzaka da beeray mo. A izo Suleymanu mo may a nango ra. 	 Huan, upa tak, tekkuna damin, hausa tak leh pahtawi lohin a si a; huan, a sikin a tapa Solomon a lalta hi.


Ni amaana borey kulu ga ni gaaray ka koy hala hirro boŋ. Borey kaŋ yaŋ nin d'ey goono ga baani goray te, I ga ni fafagu, i ga te zaama ni boŋ mo. Ni ŋwaari ŋwaakoy, Ngey no goono ga hirrimiyaŋ daŋ ni cire, Ni mana bay a gaa mo. 	 Namg lama pangte tengtengin gamgi hial nang a hontun ua: mi kituakte taka na om pihten nang a honkhem ua, honzouta uh ei ve; na tanghou neten na nuaiah thang a kam ua: amah ah theihsiamna himhim a om kei hi.


Israyla bonkoono Yowasa binde kaaru, nga nda Yahuda bonkoono Amaziya. I karba care gaa Bayt-Semes gooro ra, noodin Yahuda ra. 	 Huchiin, Israel kumpipa joas a hoh toua; Juda kumpipa Amazia tohy Juda gam Behtsemes khuaah kimaituahin a kienta ngei uh.


Ganakoy mo na Istifanos fiji ka baray bambata te a se. 	 Huan, Pathian limsak kuate hiamin Stephen a vui ua, nakpi takin a kah uh.


Kaŋ i te sanda jirbi way cine, kala Rabbi na Nabal kar kal a bu. 	 Huan, hichi ahi a, ni sawm nungin TOUPAN Nabal tungah khut a kha a, a sita hi.


A na fonda daabu ay jine da tondi jabante yaŋ, Hal ay fondayzey siiri. 	 Suang sekin ka lampite dai a kaitou peka, ka lam zuihte a kawisak hi.


Ya nin, Rabbi takuba, Waati fo no ni ga dangay? Ma ye ka furo ni nyaŋo ra ka fulanzam, ka dangay siw! 	 Aw TOUPA namsau, na om kinken ma bangtan ahia? Na pai ah kikhumin; khawl inla om kinken ve.TOUPAN hihding a honpiak ngal leh bangchin na om kinken thei dia? Askelon leh tuipi gei tunga gamtang dingin, a honseh ngal aleh.


Rabbi salaŋ Musa se koyne ka ne: «Ma salaŋ Haruna ize alfagey se, ka ne: Araŋ boro kulu ma si nga boŋ ziibandi da nga dumey ra buuko fo, 	 Huan, TOUPAN Mosi kiangah, Aron tapa, siampute houpih inla a kiang uah, A chipihte uh laka misi jiakin kuamah a kihihnin ding uh ahi kei;


Ma si ni gaabi no wayboro se, ni fondey mo, Ma s'i no boro kaŋ ga koyey halaci se. 	 Na hatna numeite kiangah pe kenla, kumpipate hihsia te kiangah leng na lampite pe sam ken.


A goro koyne jirbi iyye, a na koloŋa taŋ. A mana ye ka kaa Nuhu do koyne. 	 Huan, ni sagih dang a ngak nawn jela; huan, vakhu a khah khe nawna; huan, a kiangah a hong kik nawn ta kei hi.


Yaa no Rabbi ci: Yawo gaa no ni ga bay kaŋ ay ya Rabbi no: a go, goobo kaŋ go ay kambe ra wo, ay ga haro kaŋ go isa ra kar d'a, haro ga bare ka te kuri mo. 	 Hichibangin TOUPAN a chi, Hiaiah TOUPA ka hi chih na thei ding; ngaiin, Ka khuta chiangin luia om tuite ka sat dinga, sisan a hongsuak ding uh.


Yaadin n'a ga fuwo hanandi nda cura kuro da hari zuru haro, da cura kaŋ gonda fundi, da bundo, da zu cira, da hissop tuuro mo. 	 Huan, inn sagih vei a theh ding: huan, inn, vasa sisan bang, khau san bang in a siang sak ding:


Ya ay Irikoyo, m'i ciya sanda alma haw kusa, Sanda du kaŋ go haw jine, 	 Gam kang mei bang leh, tang kang meikuang bangin.


Jirbi iyyanta hane mo alfaga ma ye ka bora guna. D'a di kaŋ dooro mana tonton, a mana daaru kuuro gaa mo, kala alfaga m'a daabu jirbi iyye fo koyne. 	 Huan, siampu in ni sagih ni in amah a en ding a: huan, ngaidih, a hii pen a ngeingei a a muh a, a hii pen vun a a zamzak kei leh siampu in ni sagih mah a khumtuam nawn ding a:


Kala day a ma si furo kosaray taafa banda, wala a ma si maan sargay feema gaa, zama a gonda laru. A ma s'ay Nangoray Hananta kaynandi, zama ay ya Rabbi no kaŋ g'i hanandi.» 	 Ahihhangin, gensiat ding nei a hih jiak un puanjak suangah hiam, maitam kiang naiah hiam jaw a hongpai theikei ding uh, ka mun siangthoute a hihthanghuai kha ding uhi; Kei TOUPA, amaute hihsiangthoupa lah ka hi ngala, chiin, chiin.Huchiin Mosiin Aron leh a tapate leh Israel suante tengteng kiangah a chita hi.


Musa mo fatta zama a ma nga anzura kubay. A sombu, a n'a garbey sunsum mo. I na care baani hã ka furo kuuru fuwo ra. 	 Huciin Mosi a sungpa dawn dingin a pawt khiaa, a kuan, amah a tawpa; bang na chia uhiam chiin a kidong ua; huan puanin sungah a lut uhi.


Zama Sadusi fonda borey goono ga ne buukoy tunyaŋ wala malaykey wala biya, ikulu si no. Amma Farisi fonda borey goono ga seeda ka ne ikulu go no. 	 Saddukaiten, misi thohnawnna himhim a om kei, angelte, khate leng a om tuan kei, a chi uh; Pharisaiten bel huai tegel tuh a om chih a gen ngal ua.


Doonkoy jine bora se. Kora izey baytu fo no, Wayboro no g'a doon. 	 Pathian i kihumbitna leh i hatna, mangbat laia huh pahpahpa nai gige ahi.


Filistanca mo ne Dawda se: «Ay ya hansi no, kaŋ ni ga kaa ay do da goobu?» Filistanca mo na Dawda wow nda nga toorey maa. 	 Huchiin Philistia miin David kiangah, ui ka hi maw chiangte toh ka kiang a na hong? A chi a. Huchiin Philistia min apathiante louin David a hamsiat khumta.


Woodin sabbay se, ay nya-izey, ay baakoy, wa kay a ma boori, wa si zinji. Alwaati kulu araŋ ma tonton Rabbi goyo ra, za kaŋ araŋ ga bay kaŋ araŋ taabo manti yaamo no Rabbi ra. 	 Huaijiakin, ka unau deihtakte aw, kip takin, hihlin vuallouhin, Toupa nasep phatuam ngai taka sem gigein om un, na sepgimna uh Toupa ah a thawn ngei kei chih na thei ngal ua.


Waato din gaa no ay n'ay boŋ sambu ka guna. Ay di wayboro hinka go ga fatta. Haw faaruyaŋ mo go i fatey ra, fatey sanda waaliya wane cine yaŋ no. I na muudo sambu beene da ganda game ra. 	 Huchiin ka daka, ngaiin, numei nih a hongpai khia ua, a khate uah huih a om hi, tuivapi bangin kha a nei uh; huchiin huai Ephah lei leh van kikalah a dom tou uh


Cin ra no ay guna, kal ay di boro fo go bari ciray fo boŋ, a kay mirtal* tuuri-nyaŋey game ra, saajo tuuri zugey ra. A banda mo bari ciray yaŋ go no, da guraw yaŋ, da ikwaaray yaŋ mo. 	 Janin ka mua, ngaiin mi khat sakol san tunga tuang, mun liapi om mui singte lakah a dinga; a nunglamah sakolte a om ua, a san, asanpuang leh a ngou.


Alwaato kaŋ a kaa Samariya, a na borey kaŋ yaŋ cindi Ahab wane Samariya ra kulu wi, kal a na Ahab dumo tuusu, Rabbi sanno kaŋ a ci Iliya se din boŋ. 	 Huan, Samari a va tunin Ahab inkote Samari a omsunte a hihman khit vek masiaha that jela, Elija kianga a gen Toupa thu bang ngeiin.


Wayboro kaŋ ga zina, a teerey neeya: A ga ŋwa, a ma nga me tuusu, a ma ne: ‹Ay mana goy laalo kulu te!› 	 Huaimah bangin angkawmhat numei lampi ahi; a nea, zapiin a kamkaa, Gitlouhna ka hih kei, achi hi.


Bangando kulu mo hima araŋ se sanda tira kaŋ i daabu ka kawaatimi kar a gaa. I m'a no tira bayko se ka ne: «Ay ga ni ŋwaaray, ma woone caw.» Nga mo ma ne: «Ay si hin, zama i n'a daabu ka kawaatimi kar a gaa.» 	 Huchiin kilakna himhim nou adingin laibu bilh khum bikbek bang a hita, huailah miten laisiammi kiangah, Hehpihtakin huai simin, chiin a pe sek ua, aman, ka sim theikei, bilh khum bikbek ahi, a chi seka;


Wa guna, ay ga naŋ Urusalima ma ciya haŋyaŋ hari kaŋ ga boro bugandi dumi kulu kaŋ goono g'a windi yaŋ din se. Yahuda mo ga nga wane taabo haŋ wongo kaŋ i ga te da Urusalima din ra. 	 Ngaiin, khokim khovela mite adingin Jerusalem hoina nouin ka bawl dinga, Juda tungah leng, Jerusalem lakna ah ahi ding hi.


Dawda binde na Rabbi hã ka ne: «Ya koy ka Filistancey wo kar no?» Rabbi ne Dawda se: «Ma koy ka Filistancey kar ka Keyla faaba.» 	 Huchiin Davidin, TOUPA, huai Philistia mite ka vasual diam? Chiin a donga. Huan, TOUPAN David kiangah, Philistia mite vasual inla, Keila khua vahumbitin, a chi a.


Amma Amorancey na Dan izey tuti ka kond'ey tondey laabey ra, zama i mana yadda Dan izey ma zumbu gooro ra. 	 Huan, Amorten Dan suante tanggam ah a hawl tou ua; guama a paisuak uh lah a pha ngal kei ua:


Ni ma ne i se koyne, yaa no Rabbi ci: D'i kaŋ, i si ye ka tun koyne no? Wala i ga banda bare ka jaŋ ka ye ka kaa no? 	 Huai lou leng a kiang uah hichiin na gen ding hi: TOUPAN hichiin a chi: Mi a puk un a thou nawn kei ding ua hia? mi a vak mangin a hongkik nawn kei dia hia?


Dandi kambe haray bonkoono mo ga te gaabi, amma a bonkooney ra afo ga bis'a gaabi. A g'a koytara ŋwa, a mayra mo ga ciya mayray beeri. 	 Huchiin sim lam kumpipa a hat dinga, a lalte khat toh; amah tungah a hat dinga, lalna nei ding; a lalna lalna thupi ahi ding.


Zilpa kaŋ Laban no nga ize wayo Laya se, a izey nooya. Borey din no a hay Yakuba se, i boro way cindi iddu. 	 Huaite Zilpai Laban in a tanu Lea kianga a piakpa tapa te ahi ua, huaite Jakob a neihsaka, mi sawm leh gukte.


Nga bumbo no k'iri zunubey sambu ka kond'ey nga gaahamo ra waato kaŋ i n'a sarku bundo gaa, zama iri ma bu zunubey se ka funa mo adilitaray se. Araŋ du baani mo Almasihu burbundey do. 	 Khelhna lama sikhin a diktatna lama ihin theihna ding in amahmah in tua sing ah asa in ikhelhnate a pua hi; amah vuakna golhte ah hihdam in na omta uhi.Belam mang bangin na mang ua, tun zaw nou hon chingpa leh heupa kiang ah na kik nawnta uhi.


Waati kaŋ a tun zuray se, Kal a ma donda bari nda nga kaarukwa. 	 Guam ah lei a tuana, a hatna ah a kipaka: mi kigalvante tuak dingin a pai khia.


A ga ciya mo, waati kaŋ ni ga maa danga diraw yooje go balsam* nyaŋey boŋ bindey ra, kala ni ma fatta ka koy tangamo do, zama Irikoy fatta ni jine. Zama nga ma Filistancey wongu marga kar.» 	 Huan hichi ahi dinga, mulberi singte dawna tai ging na jak chiangin; huai chiangin kidou dingin na kuan khe ding hi: Philistia mite honpi that dingin na maah Pathian lah a kuankheta ngala, a chi a.


A go no, jirbey din ra waybora jante ka bu. Waato kaŋ i n'a nyumay binde, i n'a jisi jidan bisa fu-ize fo ra. 	 Huan, huai lain, a chi a na a, a sita a; huan, a silsiang ua, indan tungnung ah a lumsak ua.


Alwaato din no iri na laabo din mayra ta Amorance bonkooni hinka din kambe ra kaŋ yaŋ go Urdun daŋanta, za Arnon gooro gaa ka to hala Hermon tondi kuuko gaa. 	 Huai lai in Jordan gal a om Amorte kumpipa nih Kliut a kipan in Arnon guam a kipan Hermon tang pha in gam i la ua;


A na nga futa danjo diyandi ay boŋ, A n'ay ye nga yanjekaarey ra. 	 Ka tungah a hehna leng a soua, amah adingin a galte laka khat bangin a honsim hi.


Fonda mo kaŋ goono ga daabu asibti zaarey sabbay se, wo kaŋ i cina windo ra, da meyo kaŋ ga furo ka koy bonkoono windo do haray, a n'i kaa Rabbi windo ra, woodin kulu Assiriya bonkoono sabbay se. 	 Huan, khawlni adinga tung nei lampi ina a bawl u leh in polama kumpipa jiakin TOUPA in dingin a kheng geiha.


Kala Irimiya na Baruk Neriya izo ce. Baruk mo, sanni kulu kaŋ Rabbi ci Irimiya se, a n'i hantum tira ra, Irimiya me sanno boŋ. 	 Huan, Jeremiain Neria tapa Baruk a sama, huan, Barukin TOUPA thu tengteng, a kianga a nagensa Jeremia paukam akipan laibu jial ah a gelha.


Adilitaray-jaŋay kulu ya zunubi no. Zunubi mo go no kaŋ si to da boro buuyaŋ gaa. 	 Diktatlouhna tengteng tuh khelhna ahi; sihna khop hi lou khelhna leng a om sam hi.


Jirbey kaŋ Dawda na Israyla may din jiiri waytaaci no. Jiiri iyye no a na mayray te Hebron, jiiri waranza cindi hinza mo a na mayray te Urusalima*. 	 Israelte tunga David lal sung bel kum sawmli ahi: Hebron khuaah kum sagih a lal a, Jerusalem khuaah kum sawmthum leh kum thum a lal.


(Zama alborey to danga zambar gu cine.) Kala Yesu ne nga talibey se: «W'i gorandi sata-sata, sata kulu ra danga boro waygu cine.» 	 Piching ngen leng sang nga hiam phial ahi ngal ua. Huan, a nungjuite kiangah, A pawlpawlin tu sak un, sawm nga khawng jelin, a chi a.


Araŋ ma doorikomey kaŋ go a ra no baani. Wa ci i se: ‹Irikoy koytara kaa ka maan araŋ gaa.› 	 a kiang uah, Pathian gam na kiang nai uah hongtungta, na chi ding uh.


Kaŋ Yesu kaa ka maan hal a di kwaara, kal a hẽ a boŋ 	 Huan, a tun kuanin, khua a mu a, a kahkhuma;


A kande yeej'ize fo, da feej'ize fo kaŋ gonda jiiri fo, sargay summaare kaŋ i ga ton se. 	 Halmang thillat ding bawngtal tuai khat, belamtal khat, belamnou apa kum khata upa, khat;


Ni ga ni adduwa te a gaa, A ga maa ni se mo. Ni ga ni sarto mo toonandi a se. 	 Amah kiangah na thumna na gen dia, aman a honza ding.


Amma sohõ kaŋ a kaa ni gaa, ni gaze, wala? Kaŋ a lamba ni gaa, ni laakalo tun, wala? 	 Himahleh tuin na tungah a hongtunga, na baha; nang a honkhoiha, na buaita.


Rabbi no ga ti Biya din. Nangu kaŋ Rabbi Biya go, noodin no burcinitaray bara. 	 Huan, Toupa tuh huai kha ahia, Toupa kha omna peuh ah noplenna a om jel hi.Huchiin, eite jaw i vek un mai khuh louin limlang banga Toupa thupina tangsawnsak jelin, amah kibatpih ngeingeia om dingin hihlamdanin i om jel; hiai tuh Toupa akipan i muh ahi; Amah tuh Kha ahi


Ay n'araŋ fattandi mo Misira laabo ra. Ay goono g'araŋ candi saajo ra jiiri waytaaci, Zama araŋ ma Amorancey laabo mayra ŋwa. 	 Huan, Amorte gam nei dingin Aigup ta gam akipanin ka honpi khiaa, gamdai ah kum sawmli sungin ka honpi hi.


Waato kaŋ a furo, a ne i se: «Ifo se no araŋ goono ga baray? Koociya mana bu bo, amma jirbi gaa n'a go.» 	 Huan, a valuta, a kiang uah, Bang dia bilama, kap na hi ua? naupang si lou hi, a ihmu ahi jaw hi, a chi a.


Kaari ngey kaŋ ga ne laala se booriyaŋ, Booriyaŋ mo i ma ne a se laala! Ngey kaŋ ga kubay daŋ kaari gurbi ra, Kaari mo i m'a daŋ kubay gurbi ra. I ma kaani daŋ forti gurbi ra, I ma forti mo ye ka daŋ kaani gurbi ra! 	 Thil hoihlou thil hoih chi-a, thil hoih lah thil hoihlou chi jela, vak miala ngaia, mial vaka ngai seka, thil khum thil khaa ngaia, thil kha


I gonda mo kas'ize laalo bambata fo, kaŋ a maa ga ti Barabbas. 	 Huan, huailai in mi henta minthang, Barabba a chih uh a nei ua.


Za kaŋ bi maaniyo no ni kaa, hunkuna a boori ay ma ni daŋ ni ma koy-da-ye te iri banda, za kaŋ ay go ga koy naŋ kaŋ ay ga koy? Kala ni ma bare ka ye nin da ni nya-izey. Suuji nda cimi ma goro ni banda.» 	 Zan zek a hong na hi a, tuni a ka kiang ua a suk a tou a hon zui sam ding in ka hon chi ding maw? ka pai theih theihna a pai ding ka hi, nang zaw kik nawn inla, na unaute tengteng pikik nawn in; hehpihna leh thutak na kiang ah om hen, a chi a.


Bonkoono Belsazzar na burnye bambata te nga faadancey se, ngey boro zambar fo. A na duvan* haŋ mo zambar fa din jine. 	 Belsazar kumpipan a toupate laka mi sang khat adingin ankuang thupi tak a bawla, sangkhatte maah uain a dawn hi.


Nataniyel tu a se ka ne: «Alfa, nin no ga ti Irikoy Izo! Nin no ga ti Israyla Bonkoono!» 	 Nathanaelin a kiangah, Rabbi, Pathian Tapa na hi, Israelte kumpipa na hi, chiin, a dawnga.


Amma borey kaŋ yaŋ goono ga bine sinji ka ngey fanta muraadey da ngey fanta harey gana, kal ay ma ye ka kande i muraadey alhakko i boŋ. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 A mitna uh leh a kihhuaina laigil lungtang juitebel a khelh moh uh a buk a bekin amau ka khu sak ding, TOUPAN a chi


«Ma koy ka ne Hezeciya se: Yaa no Rabbi ni kaayo Dawda Irikoyo ci: ‹Ay maa ni adduwa, ay di ni mundey mo. A go, ay ga tonton ni jirbey gaa jiiri way cindi gu. 	 Kuan inla, Hezekia kiangah genin, Toupa, na pu David Pathianin hichiin achi, Na thumna ka jaa, na khituite leng ka mu-a: ngaiin, na damsung nite ah kum sawm le kum nga ka behlap ding.


Jama mo kaŋ fun kwaarey kaŋ yaŋ go Urusalima windanta margu ka kande ngey doorikomey, da borey kaŋ yaŋ follayyaŋ goono ga taabandi. Ikulu mo goono ga du baani. 	 Huan, Jerusalem kho kim khua akipan mipite leng huai damloute dawi nin hihgimte honpiin a hongkhawm ua; huaite leng a hongdam chiatta uh.


ka ne: Ifo ga ti ni nya? Muusu way no! Za waato a naŋ-kaniya go muusu arey bindi ra. Muusu izey ra no a ga nga izey kuru. 	 Na nu bang ahia a hih? humpinelkaipi ahi; humpinelkaite lakah a kuala, humpinelkai lunlaite lakah a noute a vaklian a.


Kala Suleymanu na amaana te nda Misira bonkoono Firawna*. A na Firawna ize way hiiji ka kand'a Dawda kwaara ra, hal a ga nga bumbo windo cina ka ban, da Rabbi windo da birni cinaro kaŋ ga Urusalima windi. 	 Huan, Solomonin Aigupta kumpia Pharo toh kizolhna a bawla, Pharo tanu a kitenpiha, amah in leh Toupa in a lam ma leh, Jerusalem khua kulha a um suak ma siah David khopi ah a om sak hi.


Baa kaŋ jinde waani-waani boobo go ndunnya ra, i afo kulu si jaŋ haŋ kaŋ ga fahamandi. 	 Khovel ah pau chi tuamtuam tampi a om thama, himahleh gen neilou himhim a om kei hi.


I konda Lotu mo, Abram beere izo kaŋ go Saduma nda goray, d'a arzaka kulu ka ngey diraw te. 	 Lota, Abram unau tapa, /Sodom khua a om, a sumte toh a la ua, a paita uhi.


Rabbi ne Musa se: «Firawna si maa ni sanney din se bo, zama ay dambara harey ma baa Misira laabo ra.» 	 Huan TOUPAN Mosi kiangah, Ka thillamdangte Aigupta gama a khanna dingin Pharoin a honngaikhe kei ding, a chi a.Huan Mosi leh Aronin Pharo maah hiai thillamdang tengteng a bawlta ua: huchiin TOUPAN Pharo lungtang a khauhsaka, gam akipanin Israel suante a paisak nuamta kei hi.


Waato din gaa no a ne i se: «Man araŋ cimbeero*?» Kal i humburu, ka dambara ka ne care se: «May no boro wo kaŋ ga salaŋ baa hawo nda haro se, hala mo i maa a sanney se?» 	 Huan, a kiang uah, Na ginna uh kaw om ahia? a chi a. Huan, a lau ua, lamdang a sa mahmah ua, Hiai mi kua ahia leh? huih leh tui nangawn thu a piaka, a thu a man uh? a kichi uhi.


Ya ay Koyo, m'ay meyo fiti, Zama ay meyo ma ni sifayaŋo bangandi. 	 Pathian deihlam kithoihnate jaw kha khasia ahi. Pathian aw, lungtang khasia leh kisik tuntun jaw na musit kei ding hi.


Hunkuna, in da nin fayyaŋ banda, ni ga boro hinka gar Rahila saara do haray, Zelza do haray, Benyamin hirro boŋ. I ga ne ni se: ‹Farkayey din kaŋ yaŋ ni koy ka ceeci, i du ey. A go mo, ni baaba ya fun farkayey din sanni ra, a goono ga karhã d'araŋ ka ne: Ifo n'ay ga te ay izo wo ciine ra?› 	 Tuni a non pawtkhiaksan nung chiangin Zelza ah Benjamin gamgi a Rakil han kiangah mi nih na mu dinga: huan amau na kiangah, Na sabengtung zonte a muta uh: huan, ngaiin, na pan sabengtung bang ka chihta dia, a chichi maimaha, a chi ding ua.


Laabey din kulu de-koyey ra, woofo no ka nga laabo faaba ay kambe ra, hala Rabbi mo ma Urusalima faaba ay kambe ra?» 	 Huai gam pathian tengteng loaka kuaten ahi a gam uh keia kipana a humbit uh? TOUPAN Jerusalem khua kei akipanin a humbit vial mahmah ding maw? chiin, a chi a.


Zama sanni kaŋ yaŋ ga fortu no ni goono ga hantum ay boŋ. Ni goono mo g'ay tilasandi y'ay zankataray waate taaley alhakko tubu. 	 Nang lahkei demin thil kha taktak na gelh ngala, ka tuailai thulimlouhnate na honluahsak hi:


Yahudancey din binde kaŋ yaŋ n'a cimandi, Yesu ne i se: «D'araŋ goro ay sanno ra, araŋ ga ciya ay talibiyaŋ da cimi. 	 Huchiin, Jesun a gingta Judate kiangah, Ka thua na om gige uleh, ka nungjuite na hi taktak ding uh;


A tun mo ka koy fu. 	 Huchiin a thoua, a in ah a paita hi.


Ni n'i izey baayaŋ labu-care mo sanda beene handariyayzey cine. Ni kand'ey laabu wo ra kaŋ ni ci i kaayey se ka ne i ga furo k'a ŋwa. 	 Vana aksite bangin a tate uh na pungsaka, gamsungah na pi luta, nei dingin a lut ding uh ahi chia, a pipute uh kianga a tanchin na gen mah.


Ya ay Irikoyo, ma fongu i gaa, zama i na alfagataray kayyaŋ nango da alfagataray alkawlo, da Lawitey wano ciya fanta hari. 	 Aw ka Pathian, siamputna, siamputna thukhun, leh Levi mitea a hihnit jiak un, amau theigige in.


A ne ay se mo: Hala hõ ni ga ye ka di fanta goy bambata yaŋ kaŋ jaase woone yaŋ, kaŋ i goono ga te. 	 A thilhih uh kihhuai sem dang leng na mu nawn lai ding, ka kiangah a chi lai hi.


Kurne boŋ no i g'i tubo fay i se, i baa yaŋ d'i kayna yaŋ game ra.» 	 Aisan bang zel in gam a tam leh a tawmte kiang ah hawm ahi ding hi.


I boosi gunguney d'i kambey, danay fo no ni g'i te d'a, wura zalla wane. 	 A pakmumte leh ahiangte uh akibang ding ua: a vekin dangkaeng taka nasep tohhel ahi ding hi.


Ay maa jinde fo mo kaŋ fun beena ra ka ne: «Ya ay borey, wa fatta a ra, zama araŋ ma si margu nd'a zunubey. Araŋ ma si du baa mo a balaawey ra. 	 Huan van akipanin aw dangin, hichi banga a gen ka ja a, Ka mite, a khelhnaa na pankhak louhna ding un leh ahi na kai louhna dingun, amah akipanin hongpai khia un:


Zama beene hari ma kaŋ laabu kaŋ boro si no boŋ, Taasi beerey boŋ, naŋ kaŋ boro si no, 	 Mihing om louhna mun gam tunga vuah zusak dingin; mihing om louhna, gamdai tungah;


Hanun binde na Dawda tamey din di k'i kaabe jarey cabu. A n'i bankaarayey mo pati bindi hal i cantey do haray cine, k'i sallama. 	 Huchi in, Hanun in David mite a man a, a khamul langkhat uh a metsak a, huan, a puansilhte uh a laitak ah a taw uh phazou lel in a tansak a, a paisakta hi.


Cimi no ay ya ni dumi kaŋ ga maan no, amma kulu nda yaadin, dumi fo go no kaŋ maan ka bisa ay. 	 Huan, tanau kinai ihi ngut a, himahleh kei sanga naizaw a om hi.


Ngey kaŋ yaŋ ga Rabbi barmay da de-koy* fo, Bine saray ga baa i se gumo. Ay s'i kuri sargayey salle. Baa i maayey, ay s'i ce d'ay meyo. 	 TOUPA pathian dang khennaa zangte tuh, a lungkhamnate uh a pung ding: a sisan dawn kithoihna uh ken jaw ka lan kei dinga, ka mukin a minte uh ka lou sam kei ding hi.


Ni ma sambu mo alkama, da sayir*, da dunguri, da fira, da ntaasu ciray, da somno. M'i daŋ kusu folloŋ ra ka buuru te d'ey. Ni jirbey baayaŋ kaŋ ni ga kani kambu fa gaa lasaabuyaŋ me, sanda jirbi zangu hinza nda wayga din nooya, yaadin cine no ni g'a ŋwa. 	 Buh te, buhman te, be te, behiang te, vai buhman te la inla, bel khatah koih inla, tanghouin bawlin; na pangkhat delha na lup sung teng, ni za thum leh saawmkua sung, huai tuh na ne ding ahi.


Yasuwa na borey lordi ka ne: «Araŋ ma si kuuwa, araŋ ma si ta i ma maa araŋ jindey mo. Sanni fo kulu mo ma si fun araŋ meyey ra, kala han kaŋ hane ay ci araŋ se ka ne: ‹Wa kuuwa!› A gaa no araŋ ga kuuwa.» 	 Huan, Josuain mipite, Kikou kei unla, na aw u leng jak hi kei hen, kikou dinga thu ka honpiak ni a tun mateng na kam ua kipanin thu himhim pawt kei hen: huai hun chiangin na kikou ding uhi, chiin thu a pia a.


Woodin se no laab'izey na saalay kaa asariya* gaa. Cimi ciiti mo siino ga goy, Zama boro laaley na adilantey windi, Woodin se no ciiti sanney ga fatta da siiriyaŋ. 	 Huaijiakin dan a jia a ola, vaihawmna a kuan khe ngei kei: gilouten lah diktatte a umsuak vek ngal ua; huaijiakin vaihawmna pawt khia hekkawiin om hi.


Ni mo ga Haruna nda nga izey tabbatandi. I ma kookari ngey alfagataray goyey ra. Yaw mo kaŋ maan, i g'a wi.» 	 Aron leh a tapate bel na sep dinga, a siampu hihna uh a tang nilouh ding uh: Nam dang honkigolhte hihlup ding ahi uh, chiin.


Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Waati kaŋ cine ndunnya kulu goono ga bine kaani te, ay ga ni ciya kurmu, kaŋ boro kulu si ni ra. 	 Hichiin TOUPA PATHIANIN a chi ahi: Lei pumpi kipahna ding in ka honsugawp ding.Israelte gouluah a siat jiaka na kipah mahbang in na tungah ka hih ding: Aw Seir tang leh Edom tengteng, a vekin a kise gawp ding: huan TOUPA ka hi chih na thei ding uh.


Rabbi ni Irikoyo ga kande nin laabo kaŋ ni ga koy ka du a mayray din ra. A ga dumi boobo haabu ni jine, kaŋ yaŋ ga ti Hittancey, da Jirgasancey, da Amorancey, da Kanaanancey, da Perizancey, da Hibancey, da Yebusancey -- dumi iyye no kaŋ i beera d'i gaabo bisa ni wano. 	 Na valuah ding uh gam lama TOUPA na Pathian un a honpi lut a, na ma ua nam tampi, Hit te, leh Girgas te, leh Amor te, leh Kanaan te, leh Periz te, leh Hiv te, leh Jebus te, nou sanga thupi jaw leh hatjaw nam sagihte, a delhkhiaka;


A ga te fap folloŋ, mo-ka-miyaŋ ra, waati kaŋ hilli bananta ga hẽ. Zama hillo ga hẽ, buukoy ga tun fumbi si, iri mo, Irikoy g'iri barmay. 	 Mitphiat kal louin, hihlamdangin i om vekta ding; pengkul ging ding ahi ngala, huchiin, misite tuh muat theiloua kaihthohin a om ding ua, eite leng hihlamdanin i om ta ding hi.


Waati din gaa, jirbi taacanta hane no i margu Beraka gooro ra, zama noodin no i na Rabbi albarka sifa. Woodin se no i na nango din maa daŋ Albarka gooru hala hunkuna. 	 Huan, a ni li ni in Beraka guam ah a kikhawm ua, huailaiah TOUPA a pahtawi ua; huaijiakin tutan in huailai mun min dingin Beraka guam a chi ta uh.


Haŋ kaŋ go Ibrahim se kulu, a n'a no Isaka se. 	 Huan, Abrahamin aneih tengteng Isaak kiangah a pia.


Rabbi sanno mo kaa ay do ka ne: 	 Huan TOUPA thu ka kiangah a hongtungta, ka kiangah


sanku fa borey kaŋ yaŋ goono ga dira ngey bine ibaay laalo ziibey ra, kaŋ yaŋ ga donda mayray mo. Tangari dondonandikoy wo, farratanteyaŋ no, boŋ sando yaŋ mo no. I si jijiri waato kaŋ i goono ga beena beeraykoyey wow. 	 utna thanghuai lama sa banga om leh, vaihawm sakna musitmite ngial houh vaihawm nia dinga gawt kawma hawi dan a thei sem ahi. Haihan leh chihhak ahi ua a thupite a gensiat un leng a ling kei uhi;


A na goy laalo te Rabbi diyaŋ gaa. A na Yerobowam fonda d'a zunubey gana, kaŋ do a na Israyla daŋ i ma zunubi te. 	 Toupa mitmuhin thilh hoihlou mahmah a hih seka, Jeroboam lampi zuih a jui tei a Israel te thil hihkhial saka a hih khelhna ahih tei hi.


Batukwa mo ne: «Mo boyaŋ go kaa, Cin mo goono ga kaa. D'araŋ ga hã, wa hã, Wa bare mo ka ye ka kaa.» 	 Galvengpan, Jingsang hi ding a hita, jan leng; na dot nop uleh dong un; kihei nawn unla, hongpai un, a chi hi.