Zama borey din kulu kaa ngey arzaka baayaŋ gaa ka daŋ nooyaŋey jisiro ra. Amma wayboro wo, nga alfukaarutara ra no a daŋ hay kulu kaŋ a gonda nga baafuna se.» 	 hiai tengtengin a neih let uh a khia uh; aman bel a kitunhingna dinga a neih sunsun a khe vek ahi, achia.


Gaa no i goro k'a batu noodin. 	 Huan, huai ah a tu ua a vengta ua.


Araŋ ma si hay kulu ŋwa kaŋ margu nda dalbu araŋ goray nangey kulu ra. Kal araŋ ma ŋwa buuru kaŋ sinda dalbu.» 	 Silngou soh bangmah na ne dinguh ahi kei: na tenna peuhmah uah tanghou silngou sohlouh na ne ding uh, a chi, chiin.


Alwaati woodin ra binde bonkoono na batu bambata te nga laabukoyey da nga tamey kulu se, danga bato din Esta wane nooya. A na nga laabey no fulanzamay, a na nooyaŋey no mo koytaray alhaali boŋ. 	 Huchih laiin kumpipan a lalte tengteng leh a sikhate tengteng adingin ankuang thupi, Esther ankuang mahmah a luitaa: bialte kiangah khawlna a bawla, kumpipa siamna bang jelin, thilpiakte a pia hi.


A si hima ni mo ma bakar ni tamtaray hangasino se bo, sanda mate kaŋ cine ay bakar ni se?› 	 ka hon hehpih bang in nang leng na sikha hihpih na hehpih sam ding hilou hia? A chi a.


Yusufu to jiiri waranza saaya kaŋ a kay Misira bonkoono Firawna jine. Yusufu fatta Firawna do ka Misira laabo gana, a me-a-me. 	 Huan, Joseph Aigupta gam kumpipa Pharo maa a din laiin kum sawm thum a upa ahi. Huan, Joseph Pharo kianga kipanin a pawta, Aigupta gam tengteng a siksuak hi.


I tu a se ka ne: «Iri wo Ibrahim haamayaŋ no, iri mana bay ka ciya boro kulu bannya. Mate no ni ga te ka ne iri ga ciya burciniyaŋ?» 	 Huan, amau a kiangah, Abraham suante keive ua, tu tannin kuamah salah ka om ngei kei uh, Suahtaksakin na om ding uh, bangchihchiha chi na hia? a chi ua, a dawng ua.


Boro kaŋ na alfukaaru toonye na nga Takakwa foy, Amma boro kaŋ na suuji cabe laamikoyey se goono g'a beerandi no. 	 Kuapeuh genthei nuaisiahin a Bawlpa a simmoh hi: himahleh kuapeuh tasam tunga chitna neiin amah a zah.


Beena da ganda m'a sifa, Da teekoy mo da hay kulu kaŋ ga yooje i ra. 	 Pathianin Zion honkhiain, Juda khuate a siam dek ngala: huchiin huaiah a om ding ua, neih toh a thuah ding uh.A sikhate suanten leng a gouluah ding ua; a min itte a sungah a om ding uhi.


Irikoy fulanzama ra no gari ga kaa, Harey kaŋ yaŋ ga tafay mo ga sandi ka ciya glas*. 	 Pathian huin tuikhal piak ahi: huan tuite nakna hihhaksatin a om.


Guna, ay hangan hal ay ma maa araŋ sanney. Ay na hanga jeeri ka maa araŋ lasaabey, Saaya kaŋ cine araŋ goono ga fintal, Ka di haŋ kaŋ araŋ ga ci. 	 Ngai un, na thute uh ka ngaka, gen ding na zon khiak lai un, na thusutte uh ka ngaikhia.


Amma sohõ Rabbi ay Irikoyo n'ay no fulanzamay nangey kulu. Ay sinda ibare, balaaw mo si no kaŋ zumbu. 	 Tuin bel Toupa ka Pathianin munchih mualchihah muanna a honna nei sakta a; melmate a om nawn kei ua, vangsiatna leng a om sam kei.


A ga wayna ganakoy diina windo muulu kuukey kaŋ go Misira laabo ra bagu-bagu, a ga Misira de-koyey windey ton da danji mo.» 	 Aigupta gama Beth-Semesh suang khuam sang pipite a chimsak dinga, Aigupta pathian inte meiin a hal ding, a chi, chiin, a chi a.


Zama nin, ya Irikoy, ni maa ay sartey, Borey kaŋ yaŋ ga humburu ni maa, ni n'ay no i tubo gaa. 	 Kumpipa damsung hihsau in: a kumte suan tampi bang ahi ding.


Zama yaadin no Rabbi n'iri lordi nd'a ka ne: ‹Ay na ni daŋ ni ma ciya annura dumi cindey se, zama ni ma konda faaba hala ndunnya kulu me.› » 	 Huchibangin Toupan thu a honpia hi, Jentelte hihvakpa din ka honsep a, kawlmong pha a Hondampa dia na om theihna dingin, chih gelh bangin, a chi a.


Amma Kaldancey soojey na bonkoono ce banda gana k'a to Yeriko batama ra. Zedeciya soojey kulu say k'a naŋ. 	 Himahleh Kaldai sepaihten kumpipa a delh ua, Jeriko phaijangah a pha ua; a sepaih tengtengin a tai jak san vek uhi.


Mate kaŋ Nuhu jirbey te d'a, yaadin cine mo no a ga bara Boro Izo jirbey ra. 	 Noa dam laia thil omdan bangin, Mihing Tapa a hongpai nawn hun chiangin a om sam ding.


Guna, ay go ne dayo wo me gaa. Kwaara borey ize wandiyey mo ga fatta ka kaa hari guruyaŋ. 	 Enin, tuikhuk kiangah ka dinga, khua a mite tanute leng tuitawi dingin a hongkuan uh:


Amma daahir no Irikoy ga goro borey banda ndunnya ra? A go, beeney da beeney beena, ni si ban i ra, sanku fa binde windo wo kaŋ ay cina. 	 Ahihhangin, pathian leiah mihing lakah om petmah dia hia? Ngain, van, vante van ah leng nata keia, hiai ka inlam ah takei sem natel ni chia!


Woodin se no a ne: «Ma tun, nin kaŋ goono ga jirbi, ka fun buukoy game ra, Almasihu mo ga kaari ni gaa.» 	 Huaijiakin, Nang ihmu! hak inla, misi laka kipan thou in. Huchiin, Krisin vak honpe ding, chih ahi.


Kala Sawulu gana Ifraymu tondey laabo ra, a ye ka kaa koyne Salisa laabu, amma i mana di farkayey. Gaa no i gana Salim laabu, i gar noodin mo i si no. A ye ka Benyamin laabo gana, noodin mo i mana di ey. 	 Huchiin Ephraim tang gam khawng ah a vaka, huan, Salisa gam khawngah leng a vaka, himahleh a mukei uh: huchiin Salisa gamah a vak nawn ua, huaiah leng a omkei uh; huan, Benjamin mite gamah a vak nawna, himahleh a mu tuankei uh.


Yaa no Rabbi, Koy Beero go ga ci: Manti nin no bo, wo kaŋ ay n'a sanni te za waato, ay tamey Israyla annabey meyey ra? Alwaato din ra i na annabitaray te jiiri nda jiirey, i goono ga ne: Ay ga kande nin ni ma wongu nd'ey. 	 Huan TOUPA PATHIANIN hichiin a chi ahi: tumlama ka nasempa Israel jawlnei, huai lai kum tampi sunga thu nagen sekten amaute sual dinga ka honpi ding thu a gensek uh pa na hi hia? chiin, a chi a.


Nof da Tafanes izey na ni boŋ bindo cabu. 	 Nophmi leh Tahphanes miten leng, na lujang a giausak khinta uh.


A go no mo, waato kaŋ Alizabata maa Maryama fooyaŋo, kala attaciriya sar Alizabata gunda ra. Nga mo to nda Biya Hanno. 	 Huan, hichi ahia, Elizabetin Mari chibai buk a jak takin, a sung a naungek a tanga; huan, Elizabet tuh Kha Siangthouin a hongdimta; huan, aw ngaihtakin a kikou a,


Sintinay wano fatta, a ga ciray coy, a gaa hamno kulu danga taafe kaŋ i te da hamni no. I n'a maa daŋ Isuwa. 	 Huan a masajaw a sana san seksawk, puan mulbanga mul thiapthuapin a hongpawta, huchiin amin dingin Esau a sa uh.


Ay na adilitaray baaru hanna fe jama marga bambata ra, A go, ay s'ay meyo ganj'a. Ya Rabbi, ni ga bay. 	 Na diktatna ka lungtang sungah ka im keia; na ginomna leh na hotdamna thu ka tangkoupih zo ding; Na chitna leh na takna kikhopna thupi taka mite lakah ka selkei ding hi.


Bine saawarey ya boro wane yaŋ no, Amma me tuyaŋo, Rabbi do no a ga fun. 	 Lungtang kisakkholna mihinga ahi: himahleh lei dawnna TOUPA akipan ahi.


Zama fundikooney ga bay kaŋ ngey ga bu, Amma buukoy si hay kulu bay. I sinda alhakku mo kaŋ cindi, Zama borey si ye ka fongu i gaa koyne. 	 Mihingteng a si ding uh chih la a thei ngal ua: himahleh misiin thil himhim a theikei, kipahman leng a neita kei uhi; amaute theihgigena lah a kimanghilha.


Wa baytu te Irikoy se, wa sifaw baytuyaŋ te a maa gaa! Wa fonda haabu kaarukwa kaŋ ga taasi beero gana se. A maa ga ti Rabbi, wa farhã beerandi a jine! 	 Pathian a omna siangthou a om, pa neiloute Pa leh meithaite ngaihtuahpa ahi.


I halaci En-Dor ra, I ciya sanda birji laabo se. 	 A miliante uh Oreb leh Zeeb bangin bawl inla, ahi, a kumpipate tengteng uh Zebah leh Zalmunna bangin bawl in.


Alborey din mo, kaŋ yaŋ i maayey go hantumante, i konda Hamancey gaa wongu Yahuda bonkoono Hezeciya zamana ra, ka konda wongu i fuwey gaa, ngey nda Menuwancey mo kaŋ yaŋ go noodin. I n'i halaci parkatak, hala ka kaa sohõ. I goro mo i nangey ra, zama noodin gonda kuray do i almaney se. 	 Huan hiai min gelhte Juda kumpipa Hezekia dam laiin a hongpai ua, a puaninte uh leh huaia om Meunin a sual ua, tuni tan nasanin, amaute a hihse vek ua, a mun uah a tengta uhi; huai laia a gante uh adia loupanek a om jiakin.


I ra mo boro kulu mana jaŋ hay fo, zama i me-a-me kaŋ yaŋ gonda batama da windi yaŋ, i go g'i neera, ka kande hayey kaŋ i neera nooro 	 Huan, a lak uah leng tasam kuamah a om kei uh; gam khawng, in khawng nei peuhin a juak ua, a thil khotte uh a man a hontawi ua, sawltakte khe bul ah a koih jel uh;


Kwaara borey n'a hã a wando sanni. Kal a ne «Ay wayme no.» Zama a humburu nga ma ci ka ne nga wande no, zama kwaara borey ma si nga wi Rabeka sabbay se, zama nga wo ihanno no, a ga sogo mo. 	 Huan, huai khua a miten a ji tungtang a dong ua; huan aman, kasanggamnu ahi, achia: a mel a hoih jiakin, hiai khua a miten Rebek jiakin a honthat kha ding uh, chiin, ka ji ahi, chi ngam lou hi.


A jine balaaw goono ga fun ka koy, Balaaw doori mo goono g'a banda gana. 	 A maah hi a paita, a khepekte ah suangkuangthei kuang apai kheta hi.


Yakuba ne Firawna se: «Ay yawtaray jirbey jiirey, jiiri zangu nda waranza no. Ay fundo jiirey jirbey ikaynayaŋ no, ilaaloyaŋ mo no. I mana to ay kaayey fundey jirbey jiirey, i yawtaray jirbey kaŋ i te.» 	 Huan, Jakob in, Pharo kiangah, ka khualzin nung jaw kum ja leh kum sawm thum ahia: ka damsung kumte khawng a tomin, a haksa ahi, a honsuangte a khualzin lai ua a damsung kum u leng pha zou kei ing achia.


Sawulu to ka maa woodin, kal a kaŋ ganda sahãadin, ganda birante. A go ga humburu gumo Samuwila sanno se. Gaabi kulu mana cindi a gaahamo ra, zama a mana ŋwaari ŋwa zaaro me-a-me hala nda cino kulu mo. 	 Huchiin Samuel thugen jiak in Saula a lau mahmaha, lei ah a puk vialvual maimaha; tha leh zung himhim a neikeia, nitum leh jankhuaa an ne lou lah ahi ngala.


Ay salaŋ alfagey da jama kulu mo se ka ne: Yaa no Rabbi ci: Wa si hangan araŋ annabey sanney se, kaŋ yaŋ goono ga annabitaray te araŋ se ka ne: «A go, d'a tonton kayna, i ga ye ka kande Rabbi windo jinayey ka fun d'ey Babila.» Zama tangari no i goono ga annabitaray te d'a araŋ se. 	 Siampute leh hiai mipite tengteng kiangah leng ka gen sama: TOUPAN hichiin a chi ahi: Jawlnei na kiang ua thu gen, Ngai un, TOUPA ina belsuante Babulon akipanin hontut ahi pah ding hi, chimite thu ngaikhe kei un, na kiang uah juau a gen uh ahi ngala.


Abram goro Kanaana laabo ra. Lotu mo goro batama birney ra, ka nga kuuru fuwo sinji Saduma haray. 	 Abram bel Kanan gamah a oma, Lota bel phaijang khuate ah a oma, a puanin Sodom kho phain a suan jeljel hi.


Hirro ye ka gana ka fun Ekron jarga azawa kamba. I na hirro candi ka koy Sikkeron, ka bisa ka koy Baala tondo gaa, a fatta Yabneyel haray. Hirro mana fun kala Teeku Beero gaa. 	 Huan, gamgi bel mal lampang Ekron julah a pai khiaa, huan, gamgi tuh Sikron ah a paisak ua, huan, Baala tangah a pai jela, Jabneel ah a pawta; huchiin gamgi tuh tuipi ah a tawp ahi.


Haciika yaadin no araŋ goono ga te nya-izey kulu se kaŋ go Masidoniya laabo kulu ra. Amma iri goono g'araŋ yaamar, nya-izey, araŋ ma tonton ka koy jina. 	 Masidonia gama unau om tengteng tungah huai tuh na hih ngei uhi. Himahleh, unaute aw, na hauh semsemna ding un ka honhasuan uhi;


Kala jirbi iyya din banyaŋ banda, Rabbi sanno kaa ay do ka ne: 	 Huan ni sagih beiin hichi ahi a, TOUPA thu ka kiang a hongtung a,


Nooyaŋ kulu mo Israyla izey hari hanney ra, wo kaŋ yaŋ i ga no alfaga se, a ga ciya alfaga din wane. 	 Huan, Israel suante thil siangthou vei thillat tengteng, siampu kianga a lat peuhmah siampu tuam ahi ding.


Kala Farisi* fonda borey mo fatta sahãadin-sahãadin, ngey nda Hirodus* borey. I saaware Yesu boŋ mate kaŋ ngey ga te k'a halaci. 	 Huan, Phaisaite a pawt khia ua, amah a hihlup theihna dan ding uh ngaihtuahin Herod pawl a mite toh a kihou khawm pah ua.


A ga ciya mo han din hane, Rabbi ga hilli beeri kar. Darantey kaŋ go Assiriya laabo ra, da furantey kaŋ go Misira laabo ra ga fatta ka kaa ka sududuyaŋ te Rabbi se tondi hananta boŋ Urusalima ra. 	 Huan, huai niin hichi ahi dinga, pengkul lianpi a mut ding ua: huchiin Assuria gama mangthang dekdekte leh, Aigupta gama delhkhiaka omte a hongpai ding ua: Jerusalem khuaa tang siangthouah TOUPA a be ding uhi.


Biraw ize cindey, Kedar ize wongaarey ga zabu ka ciya borey kaŋ si baa, zama Rabbi Israyla Irikoyo no ka woodin ci.» 	 Thalkapmi, Kedar suante laka mi hattak omsunte, tawmchik ahi ding uh; TOUPA Israelte Pathianin, huai lah a genta ngala chiin.


Zama iri si ba araŋ ma jaŋ ka bay, nya-izey, kankami kaŋ du iri Aziya ra. I n'iri jarandi gumo-gumo, hal a bisa iri gaabo, hal iri na laakal kaa baa iri fundey gaa. 	 Unaute aw, Asia gama ka tung ua gimthuakna tung na theih louh uh ka deih kei uh, huchia, nakpitaka thuakzoh vual louha, hin himhim leng lamen lou khop hiala delhdena ka om uh.


Sohõ day kala ni ma ni kambe salle ka hay fo kulu kaŋ ga ti a wane ham, ni ga di a ga ni wow ni jine!» 	 Himahleh tuin na khut suahkhia inla, a neih tengteng khoihin, huchiin na maitangah nang a hon gense ding hi, a chi a.


Borey mo, i afo kulu kay nga nango ra gata banda. Midiyan borey kundey marga kulu binde jiti ka kuuwa ka ngey boŋ ceeci. 	 Huan, kulh kim ah mi chih amau din mun chiat ah a ding vek ua: huchiin sepaihte tengteng a taita ua; huan, a kikou kou ua, a taikeksak ta uhi.


Kala ngey mo margu Mizpa. I na hari kaa ka soogu Rabbi jine, i na mehaw te han din. Noodin binde i ne: «Iri na zunubi te Rabbi se.» Samuwila goono ga Israyla izey may noodin Mizpa ra. 	 Huchiin Mizpa ah a hoh khawm ua, huan, tui a tawi ua, TOUPA maah a sung bua ua, huai niin an a ngawl ua, huailaiah, TOUPA tungah I na khialta hi, a chi ua. Huan Samuelin Mizpa ah Israel mite vai a hawmsak hi.


Waato kaŋ Yesu ye ka teeko daŋandi koyne, boro jama boobo margu a do, nga mo go teeko jabo gaa. 	 Huan, Jesu longa gal khat lama a hongkai nawnin mipi tampi tak a kiangah hongpai khawm ua, huan, amah tuh dil geiah a om a.


Ni ne, a go ni na Edom kar. Ni bina beeri hala ni na ni boŋ sifa. Ma goro fu hinne! Ifo se no ni ga masiiba fisi ka kaa taray ni boŋ se, hala ni ma kaŋ, nin da Yahuda ni banda?» 	 Nang ngai dih, Edom ka zou, na chi nguta, na lungsimin na kisa theia, na in ah om kinken ma in; nang leh Juda gam nangawna siatna, nang adia poi ding thil bangdia tok khe sin na hia? Chiin mi a sawl sam a.


Wa kande saabuyaŋ sargayyaŋ kaŋ ra i na dalbu diibi, Wa bine yadda sargayyaŋ fe, W'i baaro say-say, zama woodin no ga kaan araŋ se, Ya araŋ Israyla izey.» Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Huan, silngou pang kipahthu gen kithouhna lan unla, amau deihdana lante hilh unla, phuang un; Aw Israel tate aw, hiai lah na deih ngal ua, TOUPA PATHIANIN a chi.


Zama yaa no Rabbi, Koy Beero ci: «Birno kaŋ alboro zambar fatta a ra, Boro zangu no ga cindi a se, Birno kaŋ alboro zangu fatta a ra mo, Iway no ga cindi Israyla dumo se.» 	 TOUPA PATHIAN in hichiin a chi ngala: Israel chite kiangah, khopi, snag pawtnain, ja a nuse dinga, khopi, ja pawtna in, sawm a nuse ding.


Dawda wo du gaakuri Irikoy jine. A na Irikoy ŋwaaray mo nga ma du ka nangoray cina Yakuba Irikoyo se. 	 Huai David tuh Pathian mitmuhin deihsak takin a oma, Jakob Pathian adingin omna bawlsak a ngen hi.


Yaa no Rabbi, Koy Beero ci: Zama ay tondi kuuku hananta boŋ, Israyla tondi kuuko nooya, Israyla dumo kulu, i tooyaŋo kulu, noodin no i ga may ay se laabo din ra. Noodin no ay g'i ta. Noodin mo no ay g'araŋ sargayey ceeci, d'araŋ nooyaŋey, boŋ-jina waney, d'araŋ saajaw hananta kulu care banda. 	 Ka tang siangthou, Israel sanna tang ah, huaiah Israel inkote tengtengin a vek un, huai gamah ka na a sem ding uh; huaiah amaute ka pakta ta dia, huaiah na thillatte uh na thilpiak hoih tatate uh, na thil tan tengteng uh ka deihta ding.


Ham izey nooya, ngey kundey boŋ, ngey ciiney boŋ, ngey laabey ra, ngey dumey boŋ. 	 Huaite Ham suante ahi uh, amau namte bang jel leh amau pau bang jelin amau gam lamahte lah amau chite lakah.


Ya Irikoy, ma gomni te ay se, ni baakasinay suujo boŋ. Ni bakaraw booba boŋ, m'ay taaley tuusu. 	 Ka tatleknate ka theigige ngala: ka khelhna tuh ka maah a om nilouhlouh hi.


Rabbi fonda ya wongu fu gaabikooni no adilante se, Amma halaciyaŋ no goy laalo teeko se. 	 Toupa lampi mi tante a dingin kulh muanhuai ahi; himahleh migilou nasemmite a dingin siatna ahi.


Rabbi ne: Daahir, ay ga ni kaa kambe ni albarka se. Daahir, ay ga naŋ ni yanjekaaro ma kaa ka ŋwaaray ni gaa masiiba alwaati, Da taabi alwaati ra mo. 	 TOUPAN, chihtak ngialin thil hoih adingin ka honhihkip ding; chih tak ngialin saitna ni leh haksatna niin melma na kiangah khut ka dohsak ding, achia.


Fuwo ra mo, talibey ye k'a hã sanno wo koyne. 	 Huan, in ah a nungjuiten huai thu tuh amah a dong nawn ua.


Ay baakwa jinde nooya, guna a goono ga kaa. A ga sar no tondey boŋ, a ga gaan fandey boŋ. 	 Ka ngaihnou aw! ngai un, a hong hi, mual tungahte a tawma, tang tungahte a diang hi.


A ga goro ka ciya alaama ni se ni kamba gaa, fonguyaŋ hari no koyne ni mo saafey game ra, hala Rabbi asariya* ma goro ni me ra. Zama kambe gaabikooni no Rabbi na ni kaa d'a Misira ra. 	 Huan na banah nang adingin chiamtehna ding ahi dia, na mite kikala theihgigena, huchia na TOUPA dan a om theihna dingin TOUPAN ban thahata Aigutpa gama kipan nou a honpi khiak jiakin.


Ma-cararey binde di boro fo kaŋ go ga fun birno ra. I ne a se: «Iri ga ni ŋwaaray no, m'iri cabe meyo kaŋ ga furo birno ra, iri mo ga gomni cabe ni se.» 	 Huan, enkhemiten mi khat kho sung akipana hongpawt khia a mu ua, a kiangah, Hepih takin khopi sung lutna honensak dih ve, huchiin hoih takin ka honhih na ding uhi, achi ua.


Kala baytukoy Heman, da Asaf, da Etan, i n'i daŋ i ma guuru-say jinay kar ka te kosongu. 	 Huchiin lasamite, Heman, Asaph, Ethen te sehin a omta ua, ngaihtaka tum ding, dal dakkhutbette toh;


Woodin boŋ no ay n'araŋ kundey jine borey sambu, laakalkooniyaŋ kaŋ i g'i bay. Ay n'i daŋ i ma ciya araŋ se dabarikooniyaŋ, sanda zambar jine boro, da zangu jine boro, da waygu jine boro, da iway-way wane yaŋ. I ma ciya wongu nyayaŋ araŋ kundey boŋ. 	 Huchi in na nam heutute uh ka pom a, na nam lak ua mi, mi pil a dan ding thei mite na tung ua heutu ding in ka bawl a, sang tung a heutu, za tung a heutute, sawmnga tung a heutute, sawm tung a heutute, inntek pente toh.


Yaadin no a go waati kulu. Buru yuumay m'a daabu zaari, cin mo danga danji no. 	 Huchibangin a om nilouha: meipiin a tuam nilouha, jan chiangin mei bangin a kilang.


da Bazlit izey, da Mehida izey, da Harsa izey, 	 Bazlut tate, Mehida tate, Harsa tate;


Ya Rabbi, iri g'iri laala bay, D'iri baabey taaley mo, Zama iri na zunubi te ni se. 	 Aw TOUPA, ka thulimlouhdan uh a kitheihmohbawl kei uhi, ka pipute uh ginatlouhna toh, na tungah lah ka hihkhialta ngal ua.


a neerayaŋo banda a gonda fansayaŋ. A nya-ize fo m'a fansa, 	 Khotsa a hih nungin tat nawn theih ding; a unaute laka khatin amah a tan thei ding.


Ifo se no iri goono ga goro hinne? Wa margu, iri ma furo gallu cinari-beeri-koyey ra, Iri ma bu i ra, Zama Rabbi iri Irikoyo n'iri halaciyaŋo waadu. A n'iri no damari hari iri ma haŋ, Zama iri na zunubi te Rabbi se. 	 Bangdia tu lailai i hi ua? kikaikhawm unla, khopi kulhneite ah lut unla, huailaiah i mangthang diam ding uh; TOUPA tunga i gitlouh tak jiakin; TOUPA i Pathian un gu-tui dawnding honpiain manthatna ah a honkoih hi.


Kala arkusey kulu da jama mo ne a se: «Ma si maa, ma si yadda mo.» 	 Huan, upate tengteng leh mipi tengtengin a kiangah, na nalimsak nuam dah in, pha leng sa sam ken, a chi ua.


Murtantey jisi boro wiyaŋ ra, Amma ay g'i kulu gooji. 	 Mithahna lamah mihelte thukpi a paita ua; himahleh amaute tengteng taipa ka hi.


Ay fundo goono ga Koy Beero hangan ka bisa borey kaŋ yaŋ ga susubay hangan. Kal a bisa susubay hangankoy gaa. 	 Avengmin jingsang khovak a ngaklah sangin, ka hinnain Toupa a ngaklah ahi. A hi, avengmin jingsang khovak a ngaklah sangin.


Ni ma Haruna suubanyaŋ feeji gaaro ganda sambu ka feeni, zama ni ma feeniyaŋ sargay te d'a Rabbi jine, a ga ciya mo ni baa. 	 Huan Aron hihsiangthoua belampa om na la dia, TOUPA maah vel thillatna dingin na vei ding: huchiin huai na tan ahi ding.


Boro kulu kaŋ mana iri sanno gana kaŋ go tira wo ra, araŋ ma haggoy da bora din, araŋ ma si margu nd'a zama a ma du ka haaw. 	 Huan, kuapeuhin hiai ka laikhak ua ka thu uh a zuih keileh, huai mi tuh na kithuahpih het louhna ding un chiamteh un, a zum theihna dingin.


Kulu nda yaadin, ay si mayra kulu kom bo, amma ay ga kunda folloŋ no ni izo se ay tamo Dawda sabbay se, da Urusalima kaŋ ay suuban mo se.» 	 Gam tengteng bel ka hon sut vek kei dinga; himahleh ka sikha David jiak leh ka tel Jerusalem jiakin nam khat na tapa ka pe ding, a chi a.


Kala malayka fo mo kaa ka fun fuwo kaŋ ra i ga sududu Irikoy se. A kuuwa nda jinde beeri nga kaŋ goono ga goro buro boŋ din gaa ka ne: «Ni cando salle ka heemar albarka wi, zama wiyaŋo alwaato to, zama ndunnya dum'izey nin.» 	 Huan angel dang Pathian biakin hong pawta, meipi tunga tupa kiangah ngaihtakin, Na kawite lik inla, at in: at hun a tungta hi; lei buh a kuai gawpta, chiin a kikoua.


Ma si dinya ni yanjekaarey jinda, Borey kaŋ yaŋ tun ka gaaba nda nin, I kosongo go ga ziji ka tonton duumi. 	 Nangmah galte husa tuh mangngilh ken: a hon sualte chiak vengvung tuh a toupai gige ahi.


Wayboro mo kaŋ gonda boŋ dogonay, a ga baan mo, wo kaŋ doŋ a si baa ta ka nga ce taamo jisi ganda laabo gaa zama nga ga nyaale, a ga baan mo, waybora din mo ga futu nga kurnye kaŋ a ga ba, d'a ize aru nd'a ize way se. 	 Na lak ua numei chinou leh chingekte a chinouna uh leh a chingekna jiak ua lei leng sik nuam louten a pasal deih mahmahte uh, a tapte uh, a tanute uh;


A ga furo laakal kanay ra. I afo kulu kaŋ ga dira nga adilitara ra ga fulanzam nga naŋ-kaniya ra. 	 Lungmuannaah a lut jel ua; a lupna uahte a lum tawldam jel uh, diktaka pai peuhmahte.


Yesu deen'a gaa ka ne: «Ma dangay ka fun boro wo banda.» 	 Huan, Jesun a taia, Dai inla, a sunga kipanin hongpawt in, a chi a.


Sihiyona tondo ya Koy Beero gallo no kaŋ go azawa kambe, Kayyaŋ-hanno-koy no, farhã hari no ndunnya kulu se. 	 A inpi ahte Pathian in insang a hihdan a kitheisaka.


Za sohõ ay goono ga woodin ci araŋ se za a mana te, hala waati kaŋ a te, araŋ ma cimandi kaŋ ay no ga ti AY* GO NO. 	 Tuin a hongtun main kon hilh ahi, a hongtun hun chia kei amah ka hi chih na gintak theihna ding un.


Amma Alfa Yehoyda na sundurku sambu ka fune te a me daabirjo gaa. A n'a jisi sargay feema jarga, kambe ŋwaari haray, naŋ kaŋ borey ga furo Rabbi windo ra. Alfagey mo kaŋ yaŋ ga meyo batu na noorey kulu kaŋ borey kande Rabbi windo ra daŋ a ra. 	 Ahihhangin siampu Jehoiadain bawm ala a, a sin agei vanga, Toupa in a luta taklam pang, maitam chinah a tunga; huaiah Toupa in a dangka hontawi lut tengteng kongkhak vengmi siamputen a a nakoih jel uh.


Ma naŋ ay ma maa ni baakasinay suujo baaru susubay, Zama ni gaa no ay ga de. Ma naŋ ya bay fondo kaŋ no ay ga hima ka gana, Zama ni do no ay bina goono ga ye. 	 Jingsangin na chitna thu hontheisak in; nang lah kon muang ngala; ka paina ding lampi hontheisak in; ka lungsim lah na kiangah ka koih kip jel ngala.


Acis binde n'a no Ziklag han din hane, woodin se no Ziklag ciya Yahuda bonkooney wane hala hunkuna. 	 Huchiin Akisin huai niin Ziklag khua a peta hi; huaijiakin Ziklag bel tutanin Juda gam kumpipatea ahi nilouh hi.


Iri hawey ma hay-ka-hay, Gunde hasaraw si, mursay si, Bine saray kosongu mo ma si te iri kwaara fondey ra. 	 Ka bawngte uh a hongsuan phata; nou neihsiat himhim a pmlouha; insungloh himhim leh pawtkhia himhim a omlouha, ka konhzingte ua kikou husa himhim a om louh chiangin;Huchibanga om mite tuh kipak takin a om nak uhi: ahi, Toupa Pathian a nei mite tuh kipak takin a om nak uhi.


Zama Ezra jin ka nga bina sinji Rabbi asariya ceeciyaŋ gaa, nga m'a goy te, a ma hin sanney da farilley mo dondonandi Israyla borey game ra. 	 Ezrain lah TOUPA dan zong ding leh, hih ding leh, Israel thusehte leh vaihawmte sinsak dingin a lungtang a koih kip ngala.


Cimbeeri ra no Israyla izey na Teeku Cira dumbandi, danga laabu kogo boŋ. Amma Misirancey, waato kaŋ i ne ngey ga te yaadin, haro n'i gon. 	 Ginna in gam hula pai bangin Tuipi San a kai a; Aigupata ten tua bang a hih a tm sam ua, valh zawh in a omta uhi.


Kal a na torko soola ka nga borey sambu nga banda. 	 Huchiin a kangtalai mansaka, a mite a tonpihta hi:


Iliya ne: «Ay ze nda Rabbi Kundeykoyo fundikoono, nga kaŋ jine ay goono ga kay, haciika ay ga bangay bonkoono se hunkuna.» 	 Huan, Elija in, a kianga ka om sekna sepaih te Toupa hinna lou in ka gen hi, tuni in a kiangah ka kihil ngeingei ding hi, achia.


garenad* himandi zangu taaci mo taaru hinka din se, sasare hinka taaru fo kulu se, zama i ma tuk'ize hinka kaŋ go muuley yolley din gaa daabu nd'ey. 	 huai tuamna gial imiam nih adinga pomgranet za li te, khuam dawna bel banga bawk nih tuamna ding gial imiam tuaktuak dingin pomgranet vual nih te;


Araŋ ma si goy ziibiyaŋ te hal araŋ ma koy ka tooru jabante te araŋ boŋ se. Araŋ ma si alhaali wala himandi fo kulu te, kaŋ ga hima alboro wala wayboro, 	 Nou leh nou kihihsiain, milim gelh kibawlin, lim kibatpih, a pa lim hiam, a nu lim hiam,


A marga mo, sanda ngey kaŋ yaŋ i lasaabu i do, boro zambar waytaaci cindi gu da zangu iddu nda wayga no. 	 Huai sima om, a pawlte tamdan, sing li leh sang nga leh za guk leh sawmnga ahi uh.


D'iri ne iri ga furo kwaara ra, haray go kwaara ra, iri ga bu noodin. Da mo iri n'iri goray te neewo iri ga bu hala hõ. Yaadin gaa iri ma koy ka furo Suriyancey wongu jama ra. D'i n'iri naŋ da fundi, iri funa nooya. D'i na iri wi mo, buuyaŋ hinne day no.» 	 Kho sungah lut mai ni, chi sin le hang, khosung a kial ua, I va si mai sin ngal ua; Huan, hiai ah tu nilouh sin le hang, I si thouthou sin ngal ua, huchiin kisa dih ua, Suria sepaihte kiang lamah iva lut peuhmah mai ding uh; a hon hoi uh leh I hing dia; a hon thah uh leh si ihi maike, chi in a kihou ua.


zama a ma doodo gonitaray kaa taray, a ma goy da wura da nzarfu nda guuru-say. 	 Nasep pilhuai gel ding, dangkaeng leh, dangka leh, dala sem dingin,


Gaa no ni ma ne: ‹Ya Rabbi, nin no ka salaŋ kwaaro wo boŋ, ni ne a ga halaci hala goroko kulu si cindi a ra, za boro ka koy alman, amma nango ga ciya kurmu hal abada.› 	 Aw TOUPA hiai nam tungtangah kuamah, mi leh sa leh, ten louhna ding suksiata omin, khantawn a kisegawp zo dingin thu na genta a, na chi ding.


Boro kaŋ ga say-say go no, a ga tonton mo ka koy jina. Boro kaŋ ga wangu nda haŋ kaŋ ga hagu go no mo, Amma a si kande hay kulu kala talkataray. 	 A thehjak a om a, huan a pung semsem; huan a kilawm khenga it a om a, himahleh taksap lam amanoh lel hi.


Bonkoono ize wayo gonda darza nga bina ra gumo. Wura no i n'a bankaaray kaymo te d'a. 	 Puan khui kilawm silhin kumpipa kiangah a pi ding ua: amah jui a lawm nungakte tuh, na kiangah a pi ding uh.


A ne: «Wa hanga jeeri, ya araŋ Yahuda kulu, d'araŋ mo Urusalima gorokoy, da ni bumbo mo Bonkoono Yehosafat: Yaa no Rabbi ci araŋ se: Wa si humburu, araŋ biney ma si pati mo marga bambata woone se, zama wongo manti araŋ wane no, amma Irikoy wane no. 	 Huan, aman, Nou Juda gam a mi tengteng leh Jerusalem a om tengteng leh nang Jehosaphat, na nangaikhia un: TOUPAN na kiang uah hichiin a chi, Lau kei unla, huai mipi thupi mahmah te jiakin inleng lung lel sam kei un; kidouna noute kidouna ahi keia, Pathian kidouna ahi zo ngal a.


Farisi* fonda borey da asariya* dondonandiko fooyaŋ kaŋ fun Urusalima* kaa ka margu Yesu do. 	 Huan, Pharisaite leh laigelhmite laka mi kuate hiam, Jerusalem khua akipana hong, a kiangah a hongkikhawm ua.


Yahuda bonkoono Azariya mayra jiiri waygo ra no Pekahiya Menahem izo te bonkooni Israyla boŋ Samariya ra. A te jiiri hinka koytara ra. 	 Juda kumpipa Azaria kum sawm nga a lal kumin Menahem tapa Pekahia bel Israelte tungah Samari khuaah a lal pana, kum nih a lala.


Yahudancey mo kakaw ngey nda care game ra ka ne: «Mate no boro wo ga te k'iri no nga gaahamo iri ma ŋwa?» 	 Huchiin, Judate a kisel ua, Hiai min bangchin a sa nek dingin honpe thei ding ahia? a chi ua.


Yaadin cine no Suleymanu na jinay booba din te da yulwa, zama guuru-sayo tiŋa bisa haŋ kaŋ boro ga lasaabu. 	 Huchibangin Solomonin tuiumbelsuan tampi abawl a; dal bel buk seng vual ahi kei hi.


Iri gonda araŋ gaa naanay mo Rabbi do kaŋ araŋ goono ga hayey kaŋ iri n'araŋ lordi nd'a din te, araŋ ga soobay k'i te mo. 	 Kon thupiak peuhmah uh na hih zou ua. na hih jeljel uleng Toupa ah ka honum uhi.


Sanno bananta nooya. Ay mo, Daniyel, ay fonguyaŋey n'ay kankam gumo, ay moyduma hananyaŋ bare, amma ay na sanno gaay ay bina ra.» 	 Hiaiah thulehla tawpna a om hi. Huan kei Danial a hihleh, ka ngaihtuahnaten nakpiin hon hihbuaia, keiah ka mel a lamdanga hi: himahleh ka lungtangin huai thu tuh ka kem hi.


Rabbi, Koy Beero no ga ti ay gaabo, A g'ay cey ye ka ciya sanda jeeri wane yaŋ cine, A ga naŋ ay ma soobay ka dira ay nangu kuukey boŋ. Doonkoy koyo se: I m'a te ay moola boŋ. 	 Jehova, TOUPA, ka hatna ahi, ka khepekte zukpi khe bangin a bawla, ka mun sangte ah a honvak sak ding hi.


Wa te laakal araŋ ma si donda ikayney wo ra baa afo, zama ay ga ne araŋ se, beena ra i malaykey goono g'ay Baabo kaŋ go beene moyduma guna waati kulu. 	 Hiai mineute lak a khat leng simmoh lou ding in pilvang un, a angelte un van ah ka Pa van a om mel a mu gige uh chih ka hon hilh ahi.


Assir ize Elkana, Elkana ize Ebiyasaf, Ebiyasaf ize Assir, 	 Elkan a tapa, Ebiasaph a tapa, Assir a tapa;


May no ga boro fo tunandi a ma fun wayna funay haray, A m'a ce adilitaray ra mo a ma kaa nga cey cire. Rabbi ga ndunnya dumey nooyandi a se gomni, A ga naŋ a ma koyey may, A g'i ciya sanda kusa cine da nga takuba, A m'i gaaray mo sanda du cine da nga birawo. 	 Suahlam akipan mikhat, diktatna jiak a khe bula a sap, kuan ahia kai halh? Aman lah nam chih a maah a piaa, kumpipate tungah vai a hawmsaka; amau leivui bangin a namsau kiangah a piaa, buhsi huih mut leng bangin a thalpeu kiangah leng a pia hi.


A ga ciya mo han din hane hari taji ga fatta Urusalima ra. Jara ga koy wayna funay haray teeko ra, jara mo ga koy wayna kaŋay haray teeko ra. Kaydiya gaa, jaw gaa, yaadin no a ga te. 	 Huan huai ni chiangin hichi ahi dia, Jerusalem akipanin tui hingte a pawt khe dia; a lak ua kimkhat suahlam tuipiah, a lak ua kimkhat tumlam tuipi ah; nipi leh phalbiin a om den ding.


Boŋbeeraykoyey donda ay gumo, Kulu nda yaadin ay mana mulay ka fun ni asariya ra. 	 Kisatheiten nakpitakin honnuihsan ua: himahleh na dan tuh ka pai hoisan kei hi.


Ya araŋ borey kaŋ yaŋ si caram, Kaŋ sinda laakal mo, wa maa woone sohõ, Araŋ kaŋ gonda moyaŋ, amma araŋ si di. Araŋ kaŋ gonda hangayaŋ, amma araŋ si maa. 	 Aw theih theihna neilou, mi haite aw, mit neia lah mu lou, bil neia lah zaloute aw, hiai ngaikhia un.


Ndunnya nda nga ibaay laaley go ga bisa mo. Amma boro kaŋ goono ga Irikoy miila te ga goro hal abada. 	 Khovel, a utnate toh, a mangthang lellel ahi. Pathian deihlam hihmi bel khantawnin a om gige ding hi.


Woodin sabbay se no Rabbi futa soobay ka ton laabo wo ra, ka kande a boŋ laaliyaŋ kulu kaŋ go hantumante tira wo ra. 	 Huaijiakin hiai laibuaa tuang hamsia tengteng tung sak dingin hiai gam tungah TOUPA a heh ahi;


Amma Yesu tu ka ne i se: «Araŋ harta, zama araŋ si Tawretu nda Zabura* nda Annabey* Tirey bay, araŋ mana Irikoy hino mo bay. 	 Jesu'n a kiang uah, Laisiangthou leh Pathian thilhihtheihna na theihlouh jiak un na ngai khial nak uhi.


Yowab binde na hilli kar, borey kulu kay mo. I mana ye ka Israyla gana, i mana ye ka yanje mo. 	 Huchi in Joab in pengkul a hon mut a, mipite a ding dedup ua, Israel mite a delhta kei ua, a sual nawnta kei uh.


Borey kaŋ yaŋ fay da asariya* haggoyyaŋ ga boro laaley saabu, Amma asariya haggoykoy ga gaaba nd'ey. 	 Amau dan manghilh ten mi gilou a phat ua: himahleh huchibang dan juite amau tungah a thangpai uhi.


Araŋ na hay kulu barmay! To! Kusu cinako wo, Boro g'a lasaabu danga nga nda botogo kulu afo no? D'a ta day, haŋ kaŋ i te, A ma ne bora kaŋ na nga te din se: «Ni man'ay te no.»? Haŋ kaŋ i cina mo, a ma ne bora kaŋ na nga cina din se: «Ni sinda fahamay.»? 	 Thilte na lumlet vek sek uh! Belvelpa bellei bang lela sehin a om sin ahia. thil bawlin a bawlpa tungthu-ah. Amah honbawl ka hi sama, a chih? a hih keileh, thil suktuaha omin a sutuahpa tungthu ah. Theihna himhim a neikei, a chih?


Yaadin gaa, araŋ m'araŋ baakasinay seeda cabe i se Almasihu margey jine. Araŋ m'i cabe mo haŋ kaŋ iri fooma nd'a araŋ boŋ. 	 Huaijiakin, na it uh chih theihna leh, kon suanna uh theihna tuh saptuam pawlte maah a kiang uah hihchian un.


Isuwa na wandeyaŋ hiiji Kanaana ize wayey ra. Afo maa ga ti Ada, Elon Hittanca ize way no, afo mo maa Aholibama, Ana ize way no kaŋ ga ti Zibeyon Hibanca ize way. 	 Esauin a jite Kanan gama nungakte laka a neih ahi; Hit mi Elon tanu Ada leh, Hiv mi Zibeon tanu, Ana Tanu Oholibamte ahi uh;


Ay g'ay koyyaŋ te zawul tondo do, Da lubban fando mo, Hala mo ma bo, kubay ma ban. 	 Ni a nema limliap a man mateng murra mualah leh, begaw tangah ka hoh ding.


Darza taji no ay se waati kulu, Ay birawo mo go ga tajandi ay kambe ra. 	 Kei ah ka thupina a thak gige a, huan ka khut ah ka thalpeu a thak gige.


Ni gaa-koono ga fun taray, Oho, ni haawo ga bangay. Ay ga taaley bana, ay si jalla boro kulu gaa mo.» 	 Na vuaktanna khuhlouin a om dinga, ahi, na zahmoh a dawk ding: phu ka la dinga, mi kuamah ka kithuahpih kei ding.


Israyla* izey marga kaŋ koy tamtaray ga Kanaanancey ŋwa hala Zarefat, Urusalima waney mo kaŋ koy tamtaray, Ngey kaŋ yaŋ go Sefarad ra, I ga Negeb birney ŋwa. 	 Kanaan mite laka hiai Isreal suan saltang mipiten Zarephath gam tna in a tan ding ua: Sephrad gama Jerusalem kho mite saltangin Sim lam khopite a tang ding uh.Zion tangah esau tang vaihawm sak dinga honkhemmite a hongkuan tou ding ua; huan, gam TOUPA a ahi ding.


Fitilla suntuley game ra mo, boro fo go no kaŋ ga hima Boro* Izo. A gonda kwaay kaŋ ga to a se kala ce taamey gaa, wura guddama mo go ga haw a ganda gaa. 	 Huan, huai tuikuang koihna laiah kuahiam mihing tapa toh kibang, a khepek phaa puan silh, a awm khawnga dangkaeng gaknaa kigak tuh ka muta hi.


Boro fo ga zaari fo lasaabu kaŋ a bisa zaari fo beeray. Afo mo koyne ga lasaabu kaŋ zaari kulu ga saba. Boro kulu ma woodin tabbatandi nga bina ra. 	 Mi khatin ni khat ni dang sangin a sep thupi tuama, mi dangin ni tengteng kibang chiatin a sep. Mi chih amah lungsim ah kitheichian heh aw.


A na kataakey daabu da wura k'i korbayey mo te da wura, zama i ma ciya bundu-gaarey sarkuyaŋey do. A na bundu-gaarey mo daabu nda wura. 	 Huchi in singpekte dangka-eng in a luan a, a dangka-eng sikkualte uh chiangtawn omna ding in a bawl a, chiangtawnte dangka-eng in a luan hi.


Boro fo go no kaŋ g'a hirriyaŋey daaruyaŋ bay no? Sanda a nangoray tanda kaatiyaŋ nooya? 	 A hi, meipi kiphahte, a in vanpigingte kuamahmahin a theisiam dia?


I binde furo nda Esta bonkoono Zerses do a koytara windo ra, handu wayanta ra no, sanda Tebet hando nooya, bonkoono mayra jiiri iyyanta ra. 	 Huchiin Esther kumpipa Ahasura kiang a kumpi in ah a kha sawmna, Tebeth kha a vaihawm kum sagihna kumin laklutin a omta hi.


May no woone kaŋ goono ga bangay sanda mo boyaŋ, Ihanno no sanda hando, fasaw sanda wayna, Kaŋ gonda gaakuri sanda wongu marga nda nga liiliwaley? 	 Jingsang banga dak khia amah kua ahia, khapi banga kilawm, ni banga siang, sepaihhon puanlap tobanga lauhuai?


Baa zoŋey ga ngey fafa no, I ga ngey izey naanandi, Amma ay jama ize wayo te bine-bi sanda saajo ra taatagayey cine. 	 Sehalte nasanin a nawi uh a suah ua, ata tuailaite uh a tepsak uh: ka mite tanu jaw honggiloua, gamdai vasa mulneilou bangin.


I kay mo ngey nangey ra ngey sasara ra, Irikoy bora Musa asariya boŋ. Alfagey na kurey kaŋ i ta Lawi borey kambe ra say-say. 	 Huan, Pathian mi Mosi dan bang takin amau mun chiat ah a ding ua; huan, siamputen Levite akipana a tan uh sisan a theh uh.


A ma maano kulu kaa a gaa, mate kaŋ cine i ga maano kaa saabuyaŋ sargay feej'izo gaa. Alfaga ma maano ton feema boŋ hala dullo ma ziji, nooyaŋey kaŋ i ga ton Rabbi se din boŋ. Alfaga ma sasabandiyaŋ te bora se zunubo kaŋ a te din sabbay se. Rabbi g'a yaafa a se mo. 	 Huan, a thau tengteng, belamnou thau, lemna thillat kithoihna a lak bang in a la vek ding a; huan, siampu in TOUPA a ding a mei a thillat bang in maitam ah a hal ding ahi: huan, siampu in a thil hihkhelhsa tung thu ah a kilepna a bawlsak ding a, ngaihdam ahi ding.


Bine-kaani-koy yaŋ no ni borey, bine-kaani-koy yaŋ mo no ni tamey wo kaŋ yaŋ go ga kay ni jine han kulu, i go ga maa ni bayra. 	 Na mite nak hamphat na uh e, hiai nasikha na kiang a om gige a na pilna thu ngaikhe veute hampha hina tel uh e!


}waari kulu kaŋ gaa a haro say ga harram. Haŋyaŋ hari kaŋ go foobu dumi kulu ra ga harram. 	 Huai bel a nek chi om tengteng leng huai a om tui a diahsa himhim, thil nin ahi ding; huan, dawn chi, dawn theih chi tengteng leng, huai bel a himhim zaw thil nin ahi ding.


Daahir, afooyaŋ goono ga Almasihu baaro waazu nda canse nda kusuuma. I goono g'a te fay-ka-ye-waani-waaniyaŋ ra, manti nda bine hanno. I goono ga miila ngey ma bine saray tonton ay se kaŋ ay go hawante. 	 Khenkhatten tuh hazatna jiak leh thangpaihna jiakin Kris tuh a tangkou pih ua; huan khenkhatten lah hoih a sak jiak in a gen ua:


Haciika, Irikoy ganayaŋ da bine kaŋ ga ne a wasa nga se, ya riiba bambata no. 	 Lungkimna toh kithuah Pathian limsakna tuh punna thupi tak ahi.


Gaa no Isaya ne koyne: «Ya araŋ Dawda banda, wa maa! E! Hay fo kayna no araŋ ma borey fargandi, hala nda araŋ m'ay Irikoyo mo fargandi? 	 Huan, aman, David inkuanpihte aw, tuin ngaihe dih ua; mihing hihgim thil neuchik din na sep uh ahi maw, ka Pathian nangawn hihgim na ut jel uh?


Amma i mana tudey boŋ sududuyaŋ nangey ganandi Israyla ra. Kulu nda yaadin Asa bina go timmante nga fundo jirbey kulu ra. 	 Himahleh, Israel gam akipan mun sangte paih mang ahi keia; a hihhangin Asa lungsim a lal sungin a kizen gige hi.


Zama nda Irikoy mana fay da zeytun nya hanna kambey, a si fay da nin mo. 	 Pathian in hiang taktepen bawn a hawi keingal leh, nang leng a honhawi tuan kei ding hi.


Iri ga bay kaŋ iri ya Irikoy wane yaŋ no, ndunnya kulu mo goono ga goro Ilaala dabaro ra. 	 Huan, Pathian akipan i hih ua leh, khovel pumpi tuh giloupa thuthuin a om chih i thei hi.


Ni goono ga cimandi kaŋ Irikoy ya afolloŋ no? To, a boori! Amma baa follayey mo goono ga woodin cimandi, i ga jijiri mo. 	 Pathian tuh khat ahi, na gingta maw? Na hih hoih e: dawiten leng a gingta ua, a ling zel uhi, a chi ding.


Wayboro fooyaŋ ye ka du ngey buukoy kaŋ yaŋ tun koyne. Amma boro fooyaŋ bu barzu karyaŋ ra, i mana yadda ngey ma fun kambe zama ngey ma du tunandiyaŋ kaŋ ga boori ka bisa afa din. 	 Numeiten a misite uh thounawn a mu ua; khenkhatte gim thuaksak in a om ua, thawhnawnna hoih zawsem a tan theihna ding un khahkhiakna a deih kei ua;


Ngey ga ti Israyla borey, kaŋ Irikoy na izetaray no i se, da darza, da sappey. A n'i no Tawretu* tira mo, da Irikoy windo goyo, da alkawley. 	 Isreal mi ahi ngal ua; ta hihna bang, thupina bang, thukhun tengteng bang, dan piakna bang, Pathian nasepna bang, thuchiam tengteng bang, amaua ahi a;


Ndunnya dumey dillaŋey go ga ni hahaara, Ni ciya humburkumay hari, Goray mana cindi ni se koyne, hal abada.» 	 Mite laka sumsinmiten nang a hon ihi khum ua, midangin launa na hong suak ta; Na kilang nawn ngei kei dial eh, chiin a honk ah khum uhi.


Suleymanu sanney kaŋ a te, kaŋ a na woodin ŋwaaray, i kaan Koy Beero se. 	 Huan, Solomonin huai a nget jiakin huai thu genin Toupa a kipaksak mahmah mai a.


Israyla mayraykoyey, ngey neeya ni ra, i go kuri munyaŋ gaa, boro kulu nga hino boŋ. 	 Ngai in, Israel heutute mi chihin a thilhihtheihna bang jel ua sisan suah mai dingin nangmah ah a om uh ahi.


Araŋ ma ciya ihannoyaŋ ay se, zama ay wo, Rabbi, ay ya Hananyankoy no. Ay n'araŋ fay waani mo da dumi cindey hal araŋ ciya ay wane yaŋ. 	 Keia dingin mi siangthou na hi ding uhi; Kei TOUPA lah ka siangthou ngala, keia na hihna ding un namdangte lakah nou ka honseptuama, ka nahihkhinta hi.Pasal leng numei leng dawi aisansiam jawl hiam, bumsiam hiam jaw hihlup ngeingei ding ahi: suanga denlup ding ahi uh hi: a sisan moh uh a tunguah a om ding hi, chi nawn laiin, chiin.


Ay ga curo kaŋ ga ham ŋwa ce a ma kaa ka fun wayna funay haray. Bora kaŋ ay waadu mo ga fun laabu mooro ra. Daahir no ay ci, daahir ay g'a toonandi mo. Ay n'a miila, daahir ay g'a goy mo. 	 Suahlam akipan vasa duhgawl tak, gamlapi-a kipanin ka mi seh ka sam ding a; ahi, ka genta, ka tangtungsak ding; ka na tumta, kahih ding.


Musa binde ga hukumo sambu k'a sinji gata banda, gata se nangu mooro. A ga ne a se kubayyaŋ hukumo. A ciya binde, boro kulu kaŋ ga Rabbi ceeci ga fatta ka koy kubayyaŋ hukumo kaŋ go gata banda do. 	 Huan Mosi in puan inn a sut a, giahbuk po lam ah a kai a, giahbuk a kipan gamla pi ah, Kihoupihna puan inn, a chi hi. Huan hichi ahi a, michih TOUPA zongte kihoupihna puan inn, giahbuk po lam a om ah, a hoh uhi.


Etiyopi boro ga hin ka nga gaaham kuuro himando barme no? Wala mari ga hin ka nga cangara barme no? Da woodin ga te, kulu araŋ mo ga hin ka ihanno te, Araŋ kaŋ doona goy laalo teeyaŋ. 	 Ethiopia mi vomin a vun a hihlamdangin gialbemin a jia a sel thei ahia? Huchi ahihleh nou thil gilou hihhat sek ten leng thil hoih hih thei na ve uteh!


Amma man gaa no i ga laakal gar? Fahamay mo, man no a go? 	 Himahleh ko ilaiah a pilna a kimu dia? Huan theihsiamna mun koilaia om ahia?


Ni ma si joote i sabbay se, zama Rabbi ni Irikoyo go ni banda, Irikoy beeri no kaŋ ga humburandi. 	 Amau na kihta ding uh ahi kei; TOUPA na Pathian uh lah na lak uah a om ngala, Pathian thupi tak, lauhuai tak mai.


Yusufu tun nga jirbo gaa ka te sanda mate kaŋ cine Rabbi malayka na nga lordi* nd'a. A na nga wando sambu. 	 Huchiin, Joseph ihmu lai a thoukhia a, Toupa angel in a kianga thu a piak bangin a hiha, a ji tuh a neita a;Himahleh, tapa a neih masiah a kithuahpih kei; huan, a min dingin Jesu a sata.


Ismeray, Izlaya, da Yobab. Woodin yaŋ Elpaal banda no. 	 Huan Ismerai, Izlia, Jobab, Elpaal tapate;


Boro kaŋ gonda laakal ga masiiba fonnay, a ma tugu, Amma saamo ga bisa ka koy ka taabi haŋ. 	 Mi pilvangin hoihlou a mu a, a bu. Himahleh mi mawlin a phu jela, a thuak loh hi.


Boro kulu mo kaŋ lamba jinayey din gaa ga ziibi. A ma nga bankaarayey nyuna, nga bumbo mo ma nyumay da hari. A ga ziibi kala wiciri kambu. 	 Kuapeuh huai thil khoih peuhmahte a nin ding ua, a puante uh a sawp ding ua, kisil ding uh ahi, nitak lam tan in a nin ding uh.


Amma Yesu kay dabarikoono jine. Dabarikoono mo n'a hã ka ne: «Ni ya Yahudancey bonkoono no?» Yesu mo ne a se: «Mate kaŋ ni ci no.» 	 Huan, Jesu tuh gam ukpa ma ah a ding a. Huan, gam ukpa'n, Judate kumpipa na hi hia? chi in, a dong a. Huan, Jesu'n a kiang ah, Hi e, a chi a.


May no ka faham da Rabbi Biya, Wala may no ka ciya a saawarekasina hala bora m'a dondonandi? 	 Kuan ahia Toupa kha thilhih dan ding kawkmuh? ahih keileh kua ahia amah lemsehsak hi-a amah chi?


Amma borey kaŋ yaŋ sinda boŋbeeray ga laabo tubu, I ga ngey biney kaanandi mo baani yulwanta ra. 	 Thunuailutten bel gam a luah ding ua; ki tuahna thupitak tungah a ki pak ding uhi.


Gaa no ay ne a se: «Ni ga goro ay do jirbi boobo. Ni ma si waykuurutaray te, ni si ciya boro fo wande mo. Yaadin no ay mo ga goro ni se.» 	 Huan a kiangah, Keia dingin ni tampi na om nilouh ding; kijuakin na om kei dinga, mi kuamah ji na hi kei ding; huchibangin kei leng nang lamah ka om ding, ka chi hi.


Amma alboro hinka na ngey kambey salle ka Lotu candi ka daŋ fuwo ra ngey do. Gaa no i na meyo daabu. 	 Himahleh miten a khut uh a golh khia ua, Lota a kiang uah in sungah a kailut ua, kongkhak a khak bikbek uh.


Yaadin no i n'a hantum ka ne: «Alboro sintina, Adamu ciya takahari kaŋ gonda fundi.» Adamu bananta mo ciya biya kaŋ ga fundi no. 	 Huchiin, Mi masapen Adam tuh mihing a honghia, chi-a gelh ahi; Adam nanungpen bel hinna pepa kha a honghi a.


Waato Suleymanu gonda reyzin* kali kaŋ go Baal-Hamon. A na nga kalo sufuray goy-teeri fooyaŋ se, I afo kulu ma kande nzarfu gude zambar fo-fo fari albarka banandi. 	 Baal-hanmon ah Solomonin grephuan a neia; kemmite kiangah grephuan a khel saka; huaia a gah adingin mi chihin dangka sang khat nen a hontawi ding uh ahi.


Wa gaarey guna. I siino ga duma, i siino ga wi mo, i sinda jisiri do wala barma. Irikoy g'i ŋwaayandi mo. Sanda ifo cine no araŋ ga bisa curey! 	 Vaakte khawng ngaihtuah dih uh, buh a tuh kei ua, a at samkei uh; pang bang, buh in bang leng a neikei uh; himahleh Pathianin amau a vak ngala; nou tuh vasate sanga na manphat jawk dan uh.


Da ni na boro kaŋ ga fay-fayyaŋ daŋ borey game ra kaseeti sorro fo hal ihinka, _d'a wangu__ ni ma moor'a. 	 GInna tuam neimi zaw khatvei nihvei hilh nungin deih ken;


Kuusayze tiŋay mo, wura kilo jare cine no. A ye ka beene fuwey mo daabu nda wura. 	 Huan, a kilhna gikdan dangkaeng sekel sawmnga ahi. Huan, dantan tungnung te dangkaeng in a luan a.


Zama ni farkayey kaŋ yaŋ daray sanni mo, hunkuna i jirbi hinza, ma si ni laakal ye i do haray, zama i du ey. Israyla muraadu kulu mo, may se no i bara? Manti ni se no i go, nin da ni baaba windo kulu mo?» 	 Huan, na sabengtung ni thum mangsa thu lunghimoh ken, a muta uh. Israelte laka thupina tengteng kua ading ahia? Nang ding leh na pa ina mi tengteng ading ahi kei maw? a chi a.


Woodin banda, araŋ ma te gaabi Rabbi do d'a dabari gaabikoono ra mo. 	 A tawppenin, Toupa ah leh a hatna thagui ah thilhihtheihna neiin hongom un.


Yesu mo ne i se: «Haciika, haciika ay ga ci araŋ se: manti Musa no k'araŋ no buuro din kaŋ fun beene bo, amma ay Baaba no g'araŋ no buuru cimi-cimo kaŋ fun beena ra. 	 Huan, Jesun a kiang uah, Chihtaktakin, chihtaktakin kon hilh ahi, Van akipana tanghou na muh pen uh Mosi honpiak ahi kei, ka Pan tuh vana kipanin tanghou tanghou tak nou a honpia ahi.


Woodin sabbay se ay ga ci ni se, i n'a yaafa nda nga zunubi booba, zama a na baakasinay cabe gumo. Amma bora kaŋ se i na yaafa kayna te, a gonda baakasinay kayna.» 	 Huaijiakin ka honchi ahi, A khelhna tampi ngaihdamin a omta; aman nakpitakin a it hi; a hihhangin, ngaihdam tawmin, neuchikin a it nak, a chi a.


Zama Baabo bumbo si boro kulu ciiti, amma ciito kulu a n'a no Izo se, 	 Pain kuamah vai a hawm sak ngei kei, vai tengteng Tapa a hawm sak zota;


Hala day ni na ce kaa ni boŋ ibaay ganayaŋ ra asibti hane, Kaŋ ga ti ay zaari hananta, Da ni na asibti ciya ni kaani maayaŋ hari, Da haŋ kaŋ Rabbi darza hanandi, Da ni na asibti beerandi mo, Ni mana ni boŋ muraadu goy te, Ni mana ni boŋ kaani ceeci, Ni mana ni boŋ ibaay sanni ci mo -- 	 Khawlni tanglou lou dinga, ka ni siangthou-a na deihlam hihlou dinga na khe pek na ngat kiksaka, khawni ni kiphahuai leh Toupa ni siangthou zah-om na chiha, nangmah lampi tawn lou-a, nangmah nopsakna bawl lou-a, nangmah thu gen lou-a, na pahtawi leh,Toupa tungah na kipak dinga, lei mun sangte ah ka hon tuangsak ding; na pu Jakob gouluah thilin ka honvak ding: Toupa kamin huai a chita hi.


Ya Koyo, ni adilitara kulu boŋ, ay ga ni ŋwaaray, ma naŋ ni bine tunyaŋo da ni futa ma bare ka fay da ni kwaara Urusalima, ni tondi hananta. Zama iri zunubey d'iri kaayey laala sabbay se no, Urusalima nda ni borey ciya wowi hari borey kulu kaŋ go g'iri windi se. 	 Aw TOUPA, ka honngen hi, na diktatna tengteng bangin, na thangpaihna na hehna, na khopi Jerusalem, namual siangthou akipan kihei mang sakin; ka khelhnate uh jiak leh, ka pipute uh thulimlouhna jiakin, Jerusalem leh na mite lah ka kum ka vel ua omte tengteng adingin zumhuai a honghita nal ua.


I si fongu nda kunji laabo ra mo, hara din kaŋ g'a banda gana sabbay se, zama a ga koroŋ gumo. 	 Niang leh tai, a honjui kial jiakin, hiai gamah a thei nawnta kei ding uh; a thupi sin mahmah ngala


Yaadin no alfaga mo ga kuro say-say Rabbi sargay feema gaa, noodin kubayyaŋ hukumo meyo gaa. A ma maano ton mo hal a ma te haw kaano Rabbi se. 	 Huan, siampu in kihoupihna puan inn kongpi bul a maitam sisan in a theh ding a, a thau TOUPA ding in gimlim tak in a hal ding ahi.


Israyla ma farhã nga kaŋ n'a te din ra. Sihiyona izey ma farhã ngey Koy Beero ra. 	 Israelte tuh amau siampa tungah kipak uhenla; Zion tate a kumpipa u tungah nuam uhen.


D'ay kaaru ka koy hala beena ra, ni go noodin. D'ay n'ay daarijo daaru Alaahara, noodin mo ni go no. 	 Van ah kahtou ning chileng, huaiah lah na om ngala: Sheol ah lupna bawl ning chileng ngaiin, huaiah leng na om jel ngala.


Da jare fo go taabi ra, jarey kulu go ga maa taabi a banda. Da jare fo du darza mo, jarey kulu ga farhã a banda. 	 Huchiin, hiang khatin a thuak leh, hiang tengtengin a thuak pih jela, hiang khat pahtawia a om leh, hiang tengtengin a kipahpih jel hi.


Zaaro neeya kaŋ Rabbi te. Iri ma farhã, iri ma te bine kaani a ra. 	 Hiai TOUPA in seh tuh ahi, hiaiah i nuam un i kipak ding uh.


w'ay farhã toonandi hal araŋ ma bara nda laakal folloŋ, da baakasinay folloŋ mo. Araŋ biney d'araŋ miiley mo ma ciya afolloŋ. 	 Ka kipahna honhihkim sak un, huchibang lungsim mah pu unla, hichibang itna mah nei unla, tup kibang leh lungsim khat neia omin.


Ay ga ni ŋwaaray, a ma si ciya danga buuko, kaŋ fatta nya gunde ra da basi kaŋ jara fumbu!» 	 Mi a nu sul akipan a hongpawt tung akipana sisa phial mahmah bangin om mahmah kei hen, a chi a.


hay kulu kaŋ jin ka fatta hay-tu ra, kala ni m'a fay waani Rabbi se. Baa hay-jine kulu kaŋ go ni se kaŋ ga fun almaney kulu ra no. Aru hay-jine kulu ga ciya Rabbi wane, baa alman wane mo. 	 TOUPA adingin sul hong tengteng nakoih tuam ding, na neih ganta akipana hongom a nou masapen teng; a pa te TOUPA a ahi ding uh.


Kala malayka ne a se: «Ma si humburu, Maryama, zama ni du gaakuri Irikoy do. 	 Huan, angelin a kiangah, Mari, lau ken; Pathian lakah deihsakna na tang hi.


Waato kaŋ i ci Yotam se, a koy ka kay Gerizim tondo boŋ bindi ra, ka nga jinda sambu ka ce. A ne i se: «Ya araŋ Sekem borey, wa hangan ka maa ay se, zama Irikoy mo ma hanga jeeri ka maa araŋ se.» 	 Huan, huai bel Jotham a hilh uleh Gerizim tang vumah a vading toua, aw ngaih takin a kikoua, a kiang uah, Nou Sekem khuaa mite aw, ka thugen ngaikhia dih ua, huchiin Pathian mahin leng nou thu a hon ngaikhe sin sam hi.


A ga ndunnya dumey ciya iboobo, a ma ye k'i halaci. A m'i yulwandi, ka kond'ey tamtaray mo. 	 Namte a pungsaka, huan amau a hihsia: namte a theh-jaka, huan a lakhawm nawn hi.


Abimelek tun ka Zalmon Tondo kaaru, nga nda borey kulu kaŋ yaŋ go noodin a do. Abimelek binde na deesi sambu nga kambe ra. A na tuuri kambe fo beeri tuurey gaa k'a sambu k'a dake nga jasa gaa. A ne borey kaŋ yaŋ go nga banda se: «Hayo wo kaŋ araŋ di ay te, araŋ mo ma waasu ka te yaadin cine.» 	 Huan, Abimelek leh a kianga om tengteng Zalmon tang ah a hoh tou ua; huan, Abimelekin heipi a tawia, sing hiang a sat khiaa, a puaa: huan, a lawite kiangah, Ka hih dan na mu uh, ka hih bangin nou leng hih mengmeng un, a chi a.


Woodin yaŋ no ga ti Sem izey i kundey d'i ciiney boŋ, i laabey ra, d'i dumey boŋ. 	 Huaite Sem suante ahi uh, amau namte bang jel leh amau paute bang jelin, amau gamlam teah, amau chite bang jelin.Huaite Noa suante namte ahi ua, a suante un bangjelin a chite uh lakah; tuichim tun nungin huaite akipanin ahi; leia chi chih a dalh uh.


Zama ay ya Rabbi no, araŋ Irikoyo. Woodin sabbay se araŋ m'araŋ boŋ fay waani ka goro ihannoyaŋ, zama ay ya Hananyankoy no. A binde, araŋ ma si ziibi nda ganda birante dumi kulu kaŋ ga nyooti laabo boŋ. 	 Kei zaw TOUPA na Pathian uh ka hi ngal a; huaiziak in kisiangthou sak unla, siangthou in om un; kei lah ka siangthou ngal a, leitung a teng, a bok a vak, a bang chi mah in kihihbuah kei un.


Boŋ jareyaŋ da bina ra boŋbeeray, Kaŋ ga ti boro laalo fitilla, ya zunubi no. 	 Mit-hah sang leh, lungtang kisathei, mi gilou khawnvak nasan, khwlhna ahi.


Koyne, ay koy Semaya Delaya izo Mehetabel ize kwaara, boro fo kaŋ go daabante. Nga mo ne: «Naŋ iri ma care kubay Irikoy windo ra, sududuyaŋ fuwo ra. Iri ma fuwo meyey daabu, zama i ga kaa ka ni wi. Oho, cin no i ga kaa ka ni wi!» 	 Khuma om, Mehetabel tapa Delai tapa Semai in ah ka hoha; huan aman, Biakin sungah, Pathian in ah i kikhawm dia, huchiin biakin kongkhakte i khak ding: nang that dia hong ding uh lah ahi ngal ua; ahi, janin nang that ding a hong ding uh, a chi a.


Ticikos ga ti iri nya-izo, iri baakwa, saajawko naanaykoy, ay tamtaray hangasin mo no Rabbi ra. A g'araŋ bayrandi d'ay baaru kulu. 	 Toupaa unau ngaihtak, nasempa muanhuai, sikha hihpih Tukikalin ka tanchin tengteng nou a hontheisak ding hi.


Waati kaŋ ni na ni moy sinji a gaa, Kala fap! a daray! Zama haciika arzaka ga te fata nga boŋ se, Danga zeeban cine kaŋ ga tun ka deesi ka koy kala beene. 	 A om loupi tungah na mit na koih ding maw? Hauhsaknaten lah amaua dingin kha a kibawl ngal ua, vanlam juana leng muvanlai bangin.


I ga di ngey banda go ga sinji ngey nangey ra. I moy ga di ngey gunda izey. 	 A suante uh a kiang uah a mitmuh uah a hihkipa, a gil ua gahte a mai ma uah.


Amma Yehosafat ne: «Rabbi annabi fo si no neewo kaŋ waana woone yaŋ, kaŋ iri ga hã a do koyne?» 	 Himahleh Jehosaphat in "hiai a Toupa jawlnei dang kua hiam bek i dot ding om lou ahi maw? " achi a.


Hirodus da nga soojey mo na Yesu kayna k'a hahaara. I na bankaaray kaŋ ga nyaale daŋ a gaa ka ye k'a samba Bilatos do. 	 Huan, Herod leh a sepaihten Jesu a simmoh ua, nuihza bawlnan a zang uh, huan, puan thupi tak silh sakin Pilat kiangah a sawl nawnta hi.


zama ni ma fongu, ni ma haaw mo. Ni ma si ye ka ni me feeri ni kaynayaŋo sabbay se, d'ay ban ka ni yaafa nda hay kulu kaŋ ni te. Yaadin no Rabbi, Koy Beero ci. 	 Na thilhih tengteng ka honngaihdam vek hun chianginna theihgigea na zum jiaka na kam kat mahmah nawn louhna dingin, chih TOUPA PATHIAN thu pawt ahi.


I na Ayi koyo di da fundi ka kand'a Yasuwa do. 	 Huan, Ai kho kumpipa a hingmat ua, Josua kiangah a hongpi ua.


Balaaw hinkanta bisa, guna balaaw hinzanta goono ga kaa da waasi. 	 Tunggikna nihna tuh a beita a: ngaiin, tunggikna thuma a hongtung pah ding hi.


Wa maa, araŋ kaŋ goono ga ne: «Hunkuna wala suba iri ga koy birni fo ra ka te jiiri fo noodin ka fatawci ka riiba margu.» 	 Tunah ngai un, nou, tuni hiam zingchiang hiam in, huai khawpi ah ihawh ding ua, huailai ah kumkhat iva tam ding ua, I sumsin ding ua, punna imu ding, chite aw.


Ay goro araŋ do da londibuunay, da humburkumay, da jijiriyaŋ gumo. 	 Huan, hatlou leh lauin, nakpi taka lingkawmin na lak uah ka om a.


Da manti kaŋ Irikoy na jirbey din dunguriyandi, doŋ fundikooni kulu si no kaŋ ga du faaba. Amma suubanantey kaŋ a suuban sabbay se, a ga jirbey din gazandi. 	 Huan, Toupan huai nite hihtom keileh mi hing himhim hingin a pawt kei ding uh; himahleh, mi tel, a sehte jiakin nite tuh a hih tom a.


Farisi fonda boro fooyaŋ kaŋ go a banda maa sanney din ka ne a se: «Iri mo danawyaŋ no?» 	 Huan, a kianga Pharisai omten, huai thu a jak un, a kiangah, Kou leng mittaw ka hi sam u maw? a chi ua.Huan, Jesun a kiang uah, Mittaw anahi tale uchiin khelhna na neikei ding uh, himahleh, Ka mu thei uh, tuin na chih jiakun na khelhna uh a om gige hi.


Kala Yehosafat na nga boŋo sumbal, a moyduma go ganda. Yahuda kulu da Urusalima gorokoy kulu ye ganda Rabbi jine, i goono ga sududu Rabbi se. 	 Huchiin Jehosaphat bel a maia lei siin a kuna; huan, Juda mite tengteng leh Jerusalem mite tengteng TOUPA chibai bukin TOUPA maah a kun uhi.


adduwa nda ŋwaarayyaŋ kulu dumi kaŋ i te, boro fo kulu Israyla jama ra, ngey kaŋ ga ti ni jama, boro kulu goono ga bay nga bina dooro gaa, a na kambe salle ka fu wo guna, 	 Na mi Israel tengteng laka amau lungtanga hi oma theia, hiai in lam ngaa khut a honjak peuhmah ua thumna leh ngetna honlat peuhpeuh uh:


Sanney kaŋ yaŋ Musa salaŋ Israyla* kulu se neeya: (Waato din i go ganjo ra Urdun* isa se ne-haray, Gooru Beero ra, Sufa jine. Paran da Tofel da Laban da Hazerot da Dizahab tondi kuukey go i windanta. 	 Hiai thu Jordan suah lam gamdai, Paran leh Tophel leh Laban leh Haze-roth leh Di-zahab kikal a Suph chin Arabaa Mosi in Israel mite tengteng kiang a a gen ahi.


Amma ay ga goobara daŋ Yahuda gaa, Danjo mo ga Urusalima* faadey ŋwa.» 	 Himahleh Juda tungah mei ka sawl dinga, Jerusalem kho kumpipa inte a kang khin ding.


Boro kaŋ g'ay gaahamo ŋwa k'ay kuro haŋ mo, ay ra no a goono ga goro, ay mo goono ga goro a ra. 	 Kuapeuh ka sa ne a, ka sisan dawn tuh, keimah ah a om gige a, keimah leng amah ah ka om gige ahi.


Zaari sintina ra araŋ ga marga hanno te, zaari iyyanta ra mo marga hanno ma te. I si goy kulu dumi te, baa kayna, kala day haŋ kaŋ boro kulu ga ŋwa, woodin hinne no ga halal araŋ se. 	 Huan ni masapen niin kikhopna siangthou a om dinga, a ni sagih ni in nou dingin kikhop na siangthou a om ding: huai nitea nasep himhim bawl louh ding ahi, michih a nek ngeingei dingte chih louh, huai kia na hih thei ding uh.


Cahante bine ga faham da bayray, Jijey mo deeney ga bare ka salaŋ hal a ma boori. 	 Huan, sin-gammite lungin theihna thu a thei siam dinga, dang-awkte lei teltakin a pau thei ding.


Ay ne i se mo: Araŋ boro fo kulu ma fanta jinayey kaŋ ga kaan araŋ se din furu. Wa si araŋ boŋ ziibandi nda Misira toorey. Ay no ga ti Rabbi araŋ Irikoyo. 	 Mi chihin na mit ua muh thil kihhuai pai mang unla, Aigupta gama milimtein kihihnin kei un, kei TOUPA na Pathian uh ka hi hi, chiin ka gen a.


Arwaso mana muray muraado din se mo, zama a goono ga farhã da Yakuba ize wayo. Sekem gonda beeray mo nga dumo kulu jine. 	 Huchiin, tangval in bel Jakob tanu a deih mahmah jiakin, huai thil sawt hallou in a hih tamai hi: amah a pa inkuante inkuan tengteng laka mite zahtak pen ahi hi.


Ay anniya n'ay ŋwa, Zama ay ibarey dinya ni sanney gaa. 	 Ka phattuamngaih nain honhih mangthangta, hondouten na thu a mangngilhtak jiakun.


Ay windo finetarey gaa ay niigaw, daabirjo ra haray. 	 Ka in tohlet ah ka tohletkhakna ah ka en paisuaka;


Annabiyaŋ da dondonandikoyaŋ go Antiyos Almasihu marga ra. Ngey ga ti: Barnaba, da Simeyon kaŋ se i ga ne Arbi, da Lusiyas Kayrawa kwaara bora, da Manayin kaŋ nga da laabukoyo Hirodus tun care banda, da Sawulu. 	 Huan, Antiok khuaa saptuam omte lakah jawlnei kuate hiam leh, thuhilhmi kuate hiam a om ua; huaite tuh Barnaba bang, Sumeon Niger a chih bang uh, Kurini khuaa mi Lusia bang, kumpipa Herod unau ding Manaen bang, Saula bang ahi uh.


Zaari woodin ra binde, fondo beeri fo ga te za Misira gaa kal a ma koy Assiriya gaa. Assiriyancey ga furo Misira ra, Misirancey mo ga furo Assiriya ra. Misirancey ga sududuyaŋ te, ngey nda Assiriyancey care banda. 	 Huai ni chiangin Aigupta gam akipanin Assuria gam phain lam lian a om dinga; huchiin Assuria mite Aigupta gamah a hoh ding uh; Aigupta leng Assuria gamah a hoh ding uh. Aigupta miten Assuria mite toh Pathian a be khawmta ding uhi.


Zama iri bay kaŋ nga kaŋ na Rabbi Yesu tunandi ka kaa buuyaŋ ra g'iri mo tunandi Yesu banda, ka in d'araŋ kayandi a jine. 	 Toupa Jesu kaithoupan koute leng Jesu ah hon kaithou sam dinga, noumau toh amah omna munah honding sak ding chih theiin.


Kala asariya dondonandiko fooyaŋ ne ngey biney ra: «Boro wo goono ga Irikoy kayna.» 	 Huan, ngaiin, laigelhmi kuatehiam a kingaihtuah ua, Hiai miin Pathian a gensia, chiin.


Ni ma si ni gorokasin kankam, ni ma s'a zamba mo. Far-far izey kaŋ ni daŋ goy, i banando ma si goro ni do kala susubay. 	 Na innsak-innkhangte na khem ding ahi kei, na guksak ding leng ahi kei. Kilohmi loh zankhua in a zingsang tan in na kem ding ahi kei hi.


Araŋ ma si ciya katiyaŋ hari Yahudancey, wala dumi cindey, wala Irikoy marga se. 	 Judate ding hiam, Grikte ding hiam, Pathian saptuamte ding hiamin a pukna ding uh bangmah hih kei un,Ken keimah phattuamna zong loua, hotdam a hih theihna ding ua mi tampi phattuamna zong jawa, mi tengteng bangkim a ka kipahsak bang takin.


Araŋ si hin ka Rabbi gaasiya haŋ, da follayey wano mo. Araŋ si hin ka margu Rabbi ŋwaaro do, da follayey wano mo. 	 Toupa nou leh dawi nou na dawn khawm theikei ding uh; Toupa dohkan ah leh dawi dohkan ah na ne khawm theisam kei ding uh.


Metusala hayyaŋo banda Annuhu dira Irikoy banda jiiri zangu hinza. A na izeyaŋ hay, alboro nda wayboro. 	 Huan, Methusel a neih nungin Enok kum za thum sung teng Pathian toh a omkhawm ua, tanu leh tapate a nein awn laia:


Zama iri jirbey kulu bisa ni futa ra, Iri na iri jiirey ban sanda ciinay jinde cine. 	 Ka damsung ni tengteng uh na hehna ah a mang jela: ka dam sung kumte uh tangthu bangin ka tawpsak uhi.


Ay goono ga Afodiya yaamar, ay goono ga Sintici mo yaamar, i ma goro da laakal folloŋ Rabbi ra. 	 Iodia ka thuhilha, Sintikhe ka thuhilha Toupaa lungsim kibang pu dingin.


Amma ni ma fongu Rabbi ni Irikoyo gaa, zama nga no ga ni no dabari ni ma du arzaka wo. A g'a te zama a ma nga alkawlo kaŋ a ze d'a ni kaayey se tabbatandi, mate kaŋ a go d'a hunkuna. 	 Tua a kip banga na pi leh pute uh kianga kichiama thu a khun a hihkipna dingin TOUPA na Pathian uh theigige un, sum leh pai muhkhiak theihna honpepa lah amah ahi jena.


Bonkoono Suleymanu na Seba wayboro bonkoono no hay kulu kaŋ a ga ba kaŋ a ŋwaaray mo, kaŋ waana haŋ kaŋ Suleymanu n'a no nga koytara yulwa ra. Waybora binde bare ka ye nga laabu, nga nda nga tamey. 	 Huan, a nget louh Solomonin a piakte chih louh leng kumpipa Solomonin Seba kumpinu a deih tengteng, a nget peuhmah a piaa. Huchiin a omna gam lamah apai nawnta, a lawite toh.


Alwaato din ra binde Yesu tu ka ne: «Ya Baaba, beene nda ganda Koyo, ay ga saabu ni se, zama ni na hayey din tugu laakalkooney da fahamantey se, k'i bangandi zankey se. 	 Huchihlaiin, Jesun a houpiha, Pa aw, leitung leh van Toupa, nang mi pil leh mi bengvakte kiangah hiai thu na ima, naungekte kianga na than jiakin ka honphat hi.


I koy hala naŋ kaŋ boro ga furo Gedor, hal a gooro wayna funay haray kambo gaa, zama ngey ma kuray do ceeci ngey almaney se. 	 Huan a ganhon uh adia loupanek zong dingin, guam suahlam pang tan pha hialin, Gedor lutna chiang phain a pai uhi.


a go, ay ga kuuru fo daaru karayaŋ gangano boŋ. Hala day harandaŋ te kuuro hinne boŋ, laabo kulu mo goro ikogo, gaa no ay ga bay kaŋ ni ga Israyla faaba d'ay kambe, sanda mate kaŋ ni ci.» 	 Ngaiin, phual ah belam mul ka koih dia, belam mul tung kiaa dai a naom a, lei tengteng ana hul vek leh, na gen bangin kei khutin Israelte na hondam sin ahi chih ka thei ding, a chi a.


Tondo wo kaŋ ay kayandi mo, a ga te Irikoy se fu. Hay kulu mo kaŋ ni n'ay no, daahir ay ga zakka kaa a ra ni se.» 	 Hiai suang, suangphuh dinga ka phut leng, Pathian in ahi ding: huan, ka kianga na honpiak ding tengteng ah sawm a khat ka honpe ngeingei ding, chiin thu achiamta hi.


Siman Bitros ciinay a se ka ne: «M'a hã boro kaŋ boŋ no a goono ga salaŋ.» 	 Huan, Simon Peterin huai mi kiangah, Kua thu pen ahia a gen, honhilh dih, chiin a mitmei a.


A koyo tun susuba ka fu meyo fiti. A fatta zama nga ma nga dirawo te. Kala waybora go, wahayo din kaŋ ganda fu meyo gaa. A kambey mo go fu meyo kutijo gaa. 	 Huan, a heutupa jingsangin a hongthou a, kongpite a hong a, pai tumin a vapawta: huan, ngaiin, a meinu kongpi bulah siksan ah a nathalpukta mai hi.


Yaa no Rabbi ci: Ya Israyla, hala day ni ga ni ce banda gana, Da ni ye ka kaa ay do, Da ni na ni toorey kazaamatara hibandi ka kaa ay jine, Da ni si te bine hinka, 	 Aw Israel, na hongkik leh, ka kiangah ngei na hongkik ding ahi, chih TOUPA thu pawt ahi. Na kihhuaina te ka mitmuh louha na koih manga, chih taktaka, thugel diktak zanga diktak taka;


Dawda ne arwaso kaŋ ci nga se din se: «Mate no ni te ka bay Sawulu nda nga ize Yonata kulu bu?» 	 Huan, David in amah hilhpa tangval kiang ah, Bangchi in ahia Saula leh a tapa Jonathan asih uh na theih? a chi a.


Goojiyaŋ kulu, alwaato kaŋ i goono g'a te, a ga hima bine saray, manti bine kaani no. Amma kokor banda gaa a ga adilitaray albarka no, laakal kanay wane, borey kaŋ dondon a do se. 	 Huan, sawina himhim thuaklaiin kipahhuai in a lang keia, khasiathuai takin a lang jaw hi, thuaknungin tuh huchia sawijawta omte dingin gah khamuanhuaitak, diktatna tak a suah sak jel ahi.


Guna mo, manti Ibrahim hinne se no i na woodin hantum ka ne Irikoy n'a lasaabu a se. 	 Huchiin, a ginna tuh a diktatna seh ahi chih amah jiak kiaa gelh ahi keia, eite jiakin leng ahi.


Yesu ne: «Buuru kunkuni iyya din boro zambar taaci game ra binde, cilla beeri kaŋ to da patarmi marge no araŋ sambu ŋwaaro banda?» I ne a se: «Iyye no.» 	 Huan, sangli lak sagih ka balkhap laiin, a nen bawm bangzah ahia na luah dim uh? a chi a. Huan, amau a kiangah, Sagih, a chi ua.


Laban binde na noodin borey kulu margu ka batu te. 	 Huchiin, Laban in huai khua a mi tengteng a kaikhawm veka, ankuang a luita hi.


Ni ga salaŋ a se ka sanney daŋ a me ra. Ay mo ga goro ni meyo banda, ay m'araŋ dondonandi haŋ kaŋ araŋ ga te. 	 A kiangah thu na gen dinga, a kamah thute na guang ding: na kam ka ompih dinga, na hih ding ka honhilh ding hi.


waato din gaa ni ma haggoy ni ma si diny'a. Nga no ka fun da nin Misira laabo ra, noodin tamtaray windo ra. 	 Huchilouin jaw Aigupta gam akipan, sal akipana honpikhia TOUPA na mangngilh kha mahmah ding uh.


Sanda boro kaŋ zuru muusu beeri se, A ma koy ka kubay da urs*. Wala mo a ma furo windi ra ka cinaro naan da nga kambe, Hala gondi m'a kar. 	 Humpinelkai taisana, vompi tuak mi bang leh ina luta, bang tunga khut ngaa, gulin a tuk bang ahi.


Musa da Haruna furo kubayyaŋ hukumo ra. Waato kaŋ i ye ka fatta, i na albarka gaara jama se mo, kala Rabbi darza bangay jama kulu se. 	 Huan, Mosi leh Aron kihoupihna puan inn ah a va lut ua, huan, a hong pawtkhe nawn ua, mipite a vualzawl ua; huan, TOUPA thupina mi tengteng ah a hong lang hi.Huan, TOUPA ma a kipan mei a hong pawtkhia a, haltum thillat leh thaute maitam ah a kangman ta a: huan, mipi tengteng in huai a muh un a kikou zuazua ua, a khupboh khekhup uhi.


Wala man no ni bisa Mowab bonkoono Balak, Zippor izo? A na Israyla si nga nd'a ma gurjay ce fo no? A n'i taba wongu gaa ce fo no? 	 Moab kumpipa Zipor tapa Balak sangin na hatjaw ahia? Aman Israelte a tok buaiin, a dou ngam ahia?


A ga ciya mo, waati kaŋ ay n'i dagu ka ban, ay ga ye ka bakar i se koyne. Ay ga ye ka kand'ey, i boro fo kulu nga tubo do, i boro fo kulu nga laabo ra mo. 	 Huan, hichi ahi dinga, ka bohkhiak nungin amau ka hehpih nawn dinga, mi chih gouluah ding leh mi chih amah gam mahah ka honpi ding.


A ga ciya mo, d'araŋ ga ne: «Ifo se no Rabbi iri Irikoyo go ga hayey wo kulu te iri se?» kala ni ma ne i se: «Sanda mate kaŋ cine araŋ n'ay furu, araŋ may mebarawey de-koyey se mo araŋ laabo ra, yaadin cine no araŋ ga may yawey se d'a laabu fo kaŋ manti araŋ wano ra.» 	 Huan, hichi a honghi dinga, Bangdinga TOUPA i Pathian un hiai thil tengteng I tung ua hih ahia? Na mite un a chih hun chiang un, Non paisan ua, nagam ua pathian dangte na na sep bang un, na gam lou uah, paudang mite na na sem ding uh, a kiang uah na chi ding ahi.


Araŋ boŋtobayey ga goro araŋ boŋey gaa, araŋ taamey mo araŋ cey gaa. Araŋ si bu baray wala hẽeni te, amma araŋ ga lakaw ka halaci araŋ zunubey ra, araŋ ga duray araŋ da cara se. 	 na dialte uh leng na khim ding ua, na khedap uh na bun ding ua: na sun kei ding ua, na kap sam ke ding ua, na thulimlouhnate uah na mangthang ding ua, na kikah tuah ding uh.


A ga ciya sanda susubay annura waato kaŋ cine wayna ga fatta, Susubay kaŋ burey si no. Waato kaŋ cine subu tayo ga zay ka fun laabo ra, Kaŋ wayna ga kaari beene hari kaŋyaŋ banda. 	 Ni a hong suah a mei om hetlou zingsang vak bang ahi ding, vuah zuk khit a kho hong siang a lei a loupa sel nou mimet bang ahi ding.


Waato kaŋ Israyla kulu di kaŋ bonkoono mana maa ngey se, jama tu bonkoono se ka ne: «Baa woofo no iri se binde Dawda do? Iri sinda tubu fo mo Yasse izo do. Ya Israyla, boro fo kulu ma ye nga kwaara do! Ya Dawda, kala ni ma laakal da ni boŋ kunda!» Israyla kulu binde dira ka koy fu. 	 Huan, kumpipan athu uh a pom kei uh chih Israelte tengteng in atheih un mipiten, David ah tantuan bang ahia I neih uh? Jesai tapa ah gouluah ding inei sam kei uh: Israel mite aw, na puan in lam chiat uah pai un: David, nainnkuansung ngaihtuah mai in, chiin kumpipa a dong uhi. huchiin Israelte tengteng apuan in lam uah apai ta uh


Waato din gaa ay n'ay boŋ sumbal ka sududu Rabbi se. Ay na Rabbi, ay koy Ibrahim Irikoyo sifa, nga kaŋ furo ay jine fonda kaŋ ga saba ra, za kaŋ mo ay ga du ka konda ay koyo kayne izo a izo se. 	 Huan, ka lu ka kunsaka, Toupa chibai ka buka, Toupa, ka pu Abraham Pathian, ka pu unaupa tanu a tapa adinga ji dia neisak dinga lampi diktaka honpipa, ka phat hi.


Waato din gaa no Musa na jinayey din ta i kambey ra, k'i ton feema ra, naŋ kaŋ danji goono ga sargay summaara kaŋ i ga ton ŋwa. Goy daŋyaŋ sargay no kaŋ ga te haw kaano, sargay kaŋ i te danji ra Rabbi se. 	 Huan, Mosi in a khut a kipan a la a, haltum thillat tungah maitam ah a hal a; huabel gimlim ding a a hihtuam na ahi: TOUPA ding a mei a thillat ahi.


Zama a ma bonkoono mayraykoyey haw mate kaŋ nga ga ba, A m'a arkusey dondonandi laakal muraadu. 	 A mi liante a ututa hen ding leh; a upate hihpil dingin.


A ga naŋ ni adilitara ma bangay sanda annura cine, Ni cimo mo sanda zaari bindi cine. 	 Na dikdan vak bang in a suaksak dinga, na siamtandan leng sunlai bang maiin.


Woodin ga kaŋ i boŋ i boŋbeera sabbay se, Za kaŋ i na Rabbi Kundeykoyo jama jance, I na ngey boŋ beerandi mo ka gaaba nd'ey. 	 Sepaihte Toupa mite tunga a kiletsak ua, a kou jiak un, a kisaktheihna jiakun hiai a nei ding uhi.


Ay Irikoyo no, ay tondi gaabikoono. A ra no ay ga tugu. Ay korayo d'ay faaba hillo mo, Ay cinari kuuko, d'ay lambayaŋ do mo no. Ya faabakwa, ni g'ay faaba toonye gaabo gaa. 	 Ka suangpi Pathian, amah ka muang ding; ka phaw leh ka hotdamna ki, ka insang leh ka ka kihumbitna ahi; ka hondampa, nang hiamgamna lak a kipan non hondam sek a.


Amma i mana tudey boŋ sududuyaŋ nangey kaa bo. Hala ka kaa sohõ jama ga sargayey wi ka dugu ton mo tudey boŋ sududuyaŋ nangey ra. 	 Ahihhangin mun sangte jaw hihman ahi tuankei; mun sangte ah mite a kithoih lailai un, gimlim a hal gige uhi.


Yaa no Rabbi ci: Yaadin mo no ay ga te nango wo se, d'a ra gorokoy mo se, ay ma gallo wo ciya sanda Tofet cine. 	 Huchi hialin hiai mun ka bawl ding, chih TOUPA thu pawt ahi; huan hichibang mahin hiai khua Topheth banga bawl hialin, a sunga tengte tungah leng ka hih ding:


Hala mo Rabbi ma borey moorandi, Kurmey mo ma baa laabo bindo ra. 	 TOUPAN mite gamla pi-a a suana, gamsunga mun paisansa tampi a om masiah.Huan, a sungah sawm lakah khat leng omlai om leh nek khitin a om behlap ding uhi: ahihhangin nahhi let tosaw phukkhit nunga a bul a om nilouh bangin chi siangthou a bul om nilouhlouh ahi, kachi.


Waato kaŋ talibey kaa ya-haray daŋanta, i dinya ka kande buuru. 	 Huan, nungjuite gal khatlam a a tun un tanghou a po mangngilh ua,


‹Ni mo, Baytlahami, Yahudiya laabu, ni manti koda bo baa kayna Yahudiya laabu koyey ra. Zama ni ra no mayraykoyo ga fatta kaŋ ga ciya ay jama Israyla* kuruko.› » 	 Nang, Judia gama Bethlehem aw, Judia khopite lakah na neupen kei hial, Na sung akipana ukpa hongsuak ding ahi ngala, ka mi Israelte vengpa dingin, chih, a chi ua


Bonkoono na nzarfu ciya sanda tondiyaŋ Urusalima ra. A na sedre* bundu mo ciya sanda durmi kaŋ go gooru batama ra cine, baayaŋ se. 	 Huan, kumpipan Jerusalem khuaah a tam mahmah jiakin dangkachite suang bang maia seh khopin a om saka, sidar singte phaia theipi sing bang lela seh khopin a om sak hi.


Yesu binde ye ka duray nga biya ra ka kaa saara do. Saara din mo guusu no kaŋ go tondi ra, tondi fo mo no ga ti a me dabirjo. 	 Huan, Jesu lungsung nakpi a khoiha om nawnin, han a tungta a. Huai han tuh kokhuk ahi a, suanga sit ahi.


Amma, ya nin Yakuba ay tamo, ma si humburu. Ya Israyla, ni ma si jijiri, Zama a go, za nangu mooro no ay ga ni faaba, Ay ma ni banda mo faaba, K'i kaa i tamtaray laabo ra. Yakuba ga ye ka kaa, A ga goro baani ka fulanzam, a laakal ga kani mo, Boro kulu si no mo kaŋ g'a humburandi. 	 Aw Jakob, ka nasempa, lau kenla, aw Israel, lunglel sam ken, Ngai in, gamla pia kipan nang ka honhunkhe sin ngala, na suante leng a saltanna gam ua kipan, Huan, Jakob a hongkik dinga, muang takin a om hiat-hiat dinga, kuamahin a lausak nawn kei ding uh.Aw Jakob, ka nasempa, lau ken, ka honompih ahi, chih TOUPA thu pawt ahi: ka hondelh jakna nam tengteng ka beisak dinga, nang jaw ka honbeisak het kei ding: dik takin ka hon gawt dinga, gawt louin ka honkhak kei ding hi.


«Ma ne Israyla izey se i ma bare ka zumbu Pi-Hahirot meyo jine, Migdol da teeko game ra, Baal-Zefon jine, a tanjay no araŋ ga zumbu teeko me gaa. 	 Israel suante kiangah thugen inla, kihei uhenla Pi-hahiroth maah, Migdol leh tuipi kalah, Baal-Zephon jawn takah giak uhen: a maah tuipi kiangah na giak ding uhi.


Ay ye ka kaŋ ganda Rabbi jine mo, danga mate kaŋ ay te za jin-jina, ka to zaari waytaaci da cin waytaaci. Yana ŋwaari ŋwa, yana hari haŋ mo, araŋ zunubo kulu kaŋ araŋ te din sabbay se. Araŋ goy wo ga laala Rabbi diyaŋ gaa, k'a zokoti mo a ma te bine. 	 Huan, tumaa ka hih bangin ni sawmli leh jan sawmli TOUPA maah ka khupboha; amah hihheh dinga TOUPA mitmuha na thilhih khelhsa uh nakhelhna tengteng uh jiakin tanghou leng ka ne keia, tui leng ka dawn sam kei hi.


Kala a tam fo Zimri, a torkey jara jine boro na zamba soola te a se, murteyaŋ wane. Ela mo go Tirza, a goono ga haŋ ka bugu Arza windo ra (kaŋ ga ti Tirza din bonkooni windo.) 	 Huan, a sikha Zimri, a kangtalai kimkhat tunga heutu in amah a guk sawma: huchihlai in Tirza khua ah, Tirza khuaa a insung lam heutu Arza inn ah ana kidawn khama:


A ma nga kamba dake hincino boŋo gaa k'a jinda kaa nango kaŋ i ga sargay summaare kaŋ i ga ton wi Rabbi jine. Zunubi se sargay no. 	 Kel lu tungah a khut a koih ding a, TOUPA ma ah haltum thillat a goh zel na uah a gou ding ahi: huai bel khelh thoihna ahi.


Gaa no, Yesu na nga jinde sambu Irikoy windo ra, a goono ga dondonandi ka ne: «Araŋ g'ay bay, araŋ ga bay naŋ kaŋ ay fun mo. Ay mana kaa ay boŋ miila se, amma ay dontonkwa ya cimi-cimo wano no, kaŋ araŋ wo si bay. 	 Huaijiakin Jesun Pathian biakina thu a hilh kawmin a kikou a, Nou non thei ua, ka hongkipatna lam leng na thei uh. Himahleh keimah thu a hongpai ka hi kei, amah kei honsawlpa tuh midik ahi, amah lah na thei ngal kei ua.


Ma fongu kaŋ ay fundo wo funsar no, Ay moy si ye ka di gomni koyne. 	 Aw ka hinna huih ahi chih theigige in: ka mitin hoih a mu nawn kei ding hi.


A na fitilla suntulo jisi kubayyaŋ hukumo ra ka guna taablo do haray Irikoy nangora dandi kambe haray. 	 Huan kihoupihna puan inn sung ah khawnvak koihna a koih a, dohkan zawn ah, biakbuk sik sim lam pang ah.


A nooyaŋey ga ti: Nzarfu taasa tafo fo kaŋ a tiŋa sekel zangu nda waranza no, da nzarfu taasa guuso fo mo, sekel wayye tiŋa wane, nangu hanna sekelo boŋ. Ihinka kulu to nda hamni baano kaasumante nda ji, ŋwaari sargay se. 	 A thillat dangkasik kuang khat, a gikdan sekel ja leh sawmthum, khat, mun siangthoua sekel sawmsagih toh kikima gik dangkasik belhbu khat, tangbuang thillat ding thau toh hel tangbuang toh hel tangbuang nel mahmaha dim tuaktuak;


I gonda me, amma i si salaŋ; I gonda mo, amma i si di; 	 Kam bang a nei ua, lah a pau ngal kei ua; mitte a nei ua, lah a mu ngal kei ua;


Kanaanancey koy fo, kaŋ se i ga ne Arad, kaŋ go Kanaana laabo ra da goray Negeb haray, a maa i ne Israyla izey go fonda boŋ ga kaa. 	 Huan, Kanan mi, Kanan gam a Simlam a om Arad kumpipa'n Israel suante a hong uh a za a.


Guna, ay ga kay ni jine noodin Horeb ra, tondi falala boŋ. Ni ga tondo kar, hari ga fun a ra, borey ga haŋ mo.» Musa mo te yaadin Israyla arkusey jine. 	 Ngaiin, Horeb ah suangpi tungah huailaiah na maah ka ding ding; huchiin suangpi na sat dinga, huai akipanin tui a hongpawt khe ding, miten a dawn theihna ding un, a chi a Huchiin Israel upate muhin huchibangin Mosiin a hihta hi.


Baa day ni ga ziji beene sanda zeeban cine, Baa ni fito go handariyayzey game ra ga sinji, Baa noodin kal ay ma ye ka ni zumandi ganda.» Yaadin no Rabbi ci. 	 Mu bangin sangpi ah leng tou mah lechin, na bu leng aksi laka seh hiomahleh, huai akipan ka hohla khe mai ding. TOUPAN a chi.


Zama Rabbi na Yakuba fansa*. A n'a faaba boro kaŋ bis'a gaabi kambe ra. 	 Jakob bel TOUPAN a tankhiaa, a sanga hat akipan a hunkhe ngala.


Baaru Hanna ga laakal kanay daŋ _boro nda Irikoy game ra__. Wa Baaru Hanna waazuyaŋ soola haw araŋ cey gaa danga taamu cine. 	 Lemna tanchin hoih vanzat tuh na khe ua bunin ding un:


Han din hane binde bonkoono na Rabbi windo bindo ra batama kaŋ go fuwo jine din hanandi, zama noodin no a na sargay kaŋ i ga ton yaŋ te, da ŋwaari sargay, da saabuyaŋ sargay maaney. Zama guuru-say feema kaŋ go Rabbi jine kayna. Sargayey kaŋ i ga ton nda ŋwaari sargay nda saabuyaŋ sargay maaney din si du ka ban a ra. 	 Huai ni mahin kumpipan TOUPA inka jawna intual huang sung laitak a hih siangthou a; huaiah Toupa ma a dal maitam halmanga thillatte, tangbuang thillatte, kilepna thillat sathaute koihna dinga a neu luat jiakin halmanga thilatte, tangbuang thilatte, kilepna thillat sathaute lah a lan ngala.


A na ŋwaari no borey kaŋ ga humbur'a se, A ga soobay ka fongu nga alkawlo gaa mo hal abada. 	 Amah laute kiangah nekding a piaa; a thukhun tuh khawntawnin a theigige ding.


Yusufu mo fongu nda hindirey kaŋ nga te i boŋ. A ne i se: «Araŋ wo bar-barkoyaŋ no. Araŋ kaa neewo no zama araŋ ma guna ka di naŋ kaŋ laabo sinda kosaray.» 	 Huan, Joseph in amau tungtang thu manga amat te a thei kheta a, a kiang uah, galgukte na hi uh; gam vuak dan en dinga hongpai na hi lim uh, achia.


Hay kulu mo kaŋ araŋ ga te, araŋ m'a te da bine kulu, danga Rabbi se, manti borey se. 	 Na hih peuhmah uh, mihing ading banga hih louin, Toupa ading banga hihin, kilawp takin hih un;


Ay ga ne araŋ se: baa a mana tun k'a no zama nga ya a coro no se, kulu nda yaadin a kankamandiyaŋo sabbay se a ga tun k'a no hay kulu kaŋ a ga laami nd'a. 	 A lawm a hih jiakin thouin a vape kei na a, a nget ngutngut jiakin thouin a deihzahzah a vape ding.


A goono ga ce marga nangu beerey ra, Naŋ kaŋ borey ga furo kwaara meyey ra; Kwaara ra a goono ga nga sanney salaŋ ka ne: 	 Mipi omkhawmte mun pipen ah a kikoua; kongpite lutna ah, khopi ah, a thute a gen:


Israyla alborey kulu margu bonkoono do bato kaŋ i te din do, handu iyyanta ra. 	 Huchiin Israel mi tengteng kha sagihnaa ankuangluinaah kumpipa kiangah a hohkhawm uhi


Zama, gomni kaŋ Irikoy n'ay no boŋ, ay goono ga ne araŋ boro fo kulu se: a ma si fongu nda nga boŋ haŋ kaŋ ga bisa mate kaŋ ga hima nd'a, amma a ma bara nda lalabu lasaabu, mate kaŋ cine Irikoy na cimbeeri neesijo zaban araŋ boro fo kulu se. 	 Na lak uah kuamah na kilet sak ding hun val ua kilian sak louin, Pathianin mi chih kianga ginna hun a piak bang jela diktaka ngaihtuah zo dingin Pathianin honpiak hehpihna jiakin kon chi chiat ahi.


Gaa no Iliya ne jama se: «Ay wo, ay hinne no ka cindi Rabbi wane annabi, amma Baal wane annabey zangu taaci nda waygu no. 	 Huchiin, Elija in mipite kiangah, Toupa jawlnei om sun kei kia ka hia; Baal jawlnei te bel mi za li leh sawmnga ahi uh.


Woodin sabbay se no Israyla Irikoyo mo na Assiriya bonkoono Pul bina zuku, sanda Assiriya bonkoono Tiglat-Pileser no. Nga mo n'i ku ka kond'ey tamtaray, sanda Ruben kunda, da Gad wano, da Manasse kunda jara. A kond'ey hala Haala kwaara, da Habor, da Hala, da hala Gozan isa me gaa mo. I go noodin ka kaa hala hunkuna. 	 Huan Israel Pathianin Assuria kumpipa Pul kha leh, Assuria kumpipa Tilgathpilneser kha a tokthoua, huchiin amaute a pi manga, Reuben mite leh, Gad mite leh, Manassi nam kimkhatte mahmah, huan, tuni tanin Halah, leh Habor, leh Hara, ah amaute a pia, Gozan lui phain.


Boro fo ma kay araŋ banda i kunda kulu se. I afo kulu ma ciya jine boro nga kaayey windo ra. 	 Huan, na kiangah nam chih laka khat, inkuana lupen jel a om ding uh ahi.


Rabbi mo te Musa sanno boŋ. A na hamni bi zuguley ganandi Firawna nda nga bannyey d'a borey do, baa afo mana cindi. 	 Gamdai ah ni thum lamah ka pai ding uh, a honthupiak ding banga TOUPA ka Pathian uh kianga kithoihna bawl dingin, a chi a.


A go mo, waato kaŋ i goono ga dira ka koy wayna funay haray, kal i di batama fo Sinar laabo ra. I goro noodin mo. 	 Huan, hichi ahia, suahlama a kisuan jel laiun Sinar gamah phaijang a mu ua; huaiah a tengta uhi.


Yaadin cine no Absalom zuru nd'a. A koy Gesur ka goro noodin jiiri hinza. 	 Huchi in Absalom bel a taimang a, Gesur gamah a hoh a, huai ah kum thum ava om.Huan, kumpipa David in Absalom kiang a hoh a ut mahmah a: Amnon tungtang thuah a lung a muangta hi. Amah lah a sita ngal a.


Ma zamana woone arzakantey lordi ka ne i ma si te boŋbeeray. I ma si ngey beeje daŋ arzaka kaŋ sinda naanay gaa, amma kala Irikoy gaa. Nga no g'iri no hay kulu nda baayaŋ, iri ma maa i kaani se. 	 Hiai khovel a mihaute khawng kisathei lou ding leh sum muanhuailou a muanna nga loua, thil tengteng kipahna ding a tampia honpepa Pathian tunga nga zaw ding in hilh in.


Amma Hesbon bonkoono Sihon wangu ka naŋ iri ma bisa, zama Rabbi ni Irikoyo n'a bina sandandi ka naŋ a hanga mo ma sandi. Zama a ma du k'a daŋ ni kambe ra, mate kaŋ a go d'a hunkuna. 	 Himahleh Hesbon kumpipa Sihon in a gamah hon paisuak sak nuam kei a; TOUPA na Pathian un na khut ua a hon piak theihna ding in a lungsim a khauhsak a, a paupeng sak ahi, na theihsa uh bang in.


Yora izey, zangu nda iway cindi hinka no. 	 Jora tate, za khat leh sawmlehnih.


Simey mo ne bonkoono se: «Sanno ga boori. Mate kaŋ koyo ay bonkoono ci, yaadin no ay, ni bannya ga te.» Simey goro mo Urusalima ra jirbi boobo. 	 Huan, Simeiin kumpipa kiangah, a dik hi: Toupa ka puin a gen bangin na sikhain a hih jel ding, a chi a. Huan, Simei Jerusalemah sawt kuam tak a om a.


I go no mo, laabo borey na Yahuda borey kambey gaabo wi, i n'i humburandi cinayaŋo ra. 	 Huchiin gama miten Judaa mite khut a hatsak ta kei ua, inlamnaah amau a subuaita ua.


«Zama Irikoy ga boro kulu bana nga goyo boŋ.» 	 Pathianin mi chih a thil hih bang jel un a hawmsak dinga;


Zaari taacanta Sedeyur ize, Elizur, Ruben kunda jine bora kaa. 	 Ni li niin Reuben tate intekpen Sedeur tapa Elizurin a lana:


Ya Rabbi, man ni goyey baayaŋ misa! Laakal no ni n'i kulu te d'a. Ndunnya go toonante da ni takaharey. 	 TOUPA aw, na thilhihte tam hina tele! Pilnain na bawl vek ahi; leilung na hauhsaknain a dim hi.


I muraadey si i naŋ i ma bare ka ye ngey Irikoyo do, Zama kaaruwataray follay go i gaa, I si Rabbi bay mo. 	 A thilbawlte un a Pathian uh kianglam uh a ngasak sin kei hi8; a sung uah lah kijuakna kha a om ngala, TOUPA a theikei uhi.


Ahimaz go Naftali kunda ra. (Nga mo na Suleymanu ize way Basematu sambu ka te nga wande.) 	 Naphtali gamah Ahimaaz; a man leng Solomon tanu Basemath jiin a neia:


Waato kaŋ a na sanno ci ka ban, bonkoono izey kaa. I na ngey jindey sambu ka soobay ka hẽ. Bonkoono nda nga tamey kulu mo hẽ da hẽeni korno. 	 Huan, hichi ahi a, a gen khit tak in ngai in, kumpipa tapate a hongtung ua, a aw uh suah hial in a kap uh: huan, kumpipa leng a sikhate toh kah petmah in a kapta uhi.


Jideyon ne nga ize hay-jina Yeter se: «Tun k'i wi!» Amma arwaso mana nga takuba foobu, zama a go ga humburu, zama nga wo arwasu no jina. 	 Huan, a tapa upapen Jether kiangah, Khaile, nang thatin, a chi a. Himahleh tangvalin a namsau a phawi kei; tangval leh ahih lai jiakin a laua.


Yaadin no i ga te waati kaŋ i ga furo kubayyaŋ hukumo ra, da waati kaŋ i ga maan feema do, danga mate kaŋ Rabbi na Musa lordi nd'a. 	 Kihoupihna puan inn sung a a hoh ua, maitam kiang a a hong pai nai ua a kisawp uh; TOUPA'N Mosi thu a piak bang in.


Yasse wane, Obida wane, Buwaza wane, Salmon wane, Nason wane, 	 huai tuh Jesai tapa ahi a, huai tuh Obed tapa ahi a, huai tuh Boaz tapa ahi a, huai tuh Salmon tapa ahi a, huai tuh Nahson tapa ahi a,


Laabu taali sabbay se no bonkooney ga baa a ra, Amma boro kaŋ gonda fahamay nda bayray do a ga te aloomar. 	 Gam tatlekna jiakin mi tampi huaiah lalte ahi: himahleh theisiam leh theihna nei mite jiakin huaia gam bel suksau ahi ding hi.


A koy beena ra. A go Irikoy kamba ŋwaaro gaa. Irikoy na malaykey da hinkoyey da dabarikooney ye ganda a cire mo. 	 Amahtuh van a pai in Pathian taklam ah a om a; angelte, thuneihnate, thil hihtheihnate amah thuthu-a omsak in a omta hi.


Amma gaabikooni ka bara nda ndunnya, Gaakurantey mo ga goro a ra. 	 Himahleh mi hat in gam a neia; mi deihthoh a sungah a teng hi.


I ra afo kaŋ se i ga ne Ciliyobas tu a se ka ne: «Ni hinne no ga ti yaw Urusalima, kaŋ mana bay hayey kaŋ te jirbey wo gaa?» 	 Huan, a min Kleopa penin, a kiangah, Jerusalem khua ah nangmah kiain hia na ten, tulaia thil omdan na theih louh? a chi a, a dawng a.


Waato kaŋ Alfa Pasur, Immer izo, kaŋ ga ti Irikoy windo se jina fune maa kaŋ Irimiya goono ga hayey din annabitaray te, 	 Huan Immer tapa, TOUPA ina heutupa pen, siampu Pashurin Jeremiain huai thute a gen chih a naja a.


Binnuwi izey, zangu iddu nda way taaci cindi ahakku. 	 Binnui tate, za guk sawmli leh giat.


Rabbi malayka* mo bangay a se danji beela ra, gumbi fo ra. A guna, kala gumbo go ga di da danji, amma gumbo bumbo si ga ton. 	 Huan, pawn laka kipanin mei kuangin a kiangah Toupa angel a kilak: a en a, huan, ngaiin, meiin pawn a kuanga, huchiin pawn a kang kei hi.


Boro kulu kaŋ takuba zeeri han din, alboro nda wayboro, boro zambar way cindi hinka no, danga Ayi borey kulu nooya. 	 Huan, huai nia si tengteng numei pasal sing khat leh sang nih ahi ua, Ai khuaa mite tengteng.


Waato kaŋ a di i cimbeero, Yesu ne: «Ay bora, ay na ni zunubey yaafa ni se.» 	 Huan, a gindan uh a namuh in, a kiang ah, Mihing, na khelhnate ngaihdam a hita, a chi a.


kaŋ ne: ‹Ya dondakoy, wa guna. Wa dambara ka halaci. Zama ay ga goy fo te araŋ jirbey ra, goy kaŋ araŋ s'a cimandi abada, baa day boro fo n'a ci araŋ se.› » 	 Musitte aw, en un, lamdang sa unla, mangthang un; na damsung un na khat ka sem hi, huai na tuh, min nou honhilh mahle uh, na gingta kei hial ding uhi, chih, a chi a.


I gonda meyaŋ, amma i si salaŋ; I gonda moyaŋ, amma i si di; 	 Kam bang a nei ua, lah a pau kei ua; mit bang a nei ua, lah a mu theikei ua:


Koyne, ay ga naŋ sududuyaŋ nangey ra sargay nooko ma ban Mowab ra, Hala nd'a de-koyey se dugu tonko. Yaadin no Rabbi ci. 	 Huailouin leng Moab mun sangte thil lanmi leh a pathian te adia gimlim halmi ka hihmang ding, TOUPA thu pawtin a chi.


Kala Rabbi bangay Abram se ka ne: «Ni banda bora se no ay ga laabo wo no.» Abram na sargay feema fo cina Rabbi se noodin naŋ kaŋ a bangay Abram se. 	 Huan, Toupa Abram kiangah a kilaka, hiai gam na suante kiangah ka pe ding, achia: huchiin, huailaiah, a kianga kilak Toupa adingin, maitam a dohta hi.


Babila borey binde kaa a do a baakasinay daaro boŋ. I n'a ziibandi nda ngey kaaruwatara, hal a ziibi i do, woodin banda a bina fun i ciine ra. 	 Huan Babulon mite a a kiangah, kingaihna lupnaah a hongpai ua, a hukna un a hihnin ua, a kihihkihhuai khinta ua, amau amah a nel mahmah uh.


D'i n'ay hin sanney daaru, I mana ay lordey haggoy mo, 	 A tatleknate uh chiangin ka hongkan dinga, a thulimlouhnate uh jepin ka hongkan ding hi.


Dawda wane no. Ay ga saabu ni se d'ay bina kulu, Ay ga sifayaŋ baytu te ni se koyey jine. 	 Na kiangah ka lungtang tengtengin kipahthu ka gen dinga: pathiante maah nangmah phatin la ka sa ding hi.


Ciitikoy mo ga fintalyaŋ te da anniya. D'i di kaŋ wiiza, seeda din tangari wane no, a na tangari seeda te no nga nya-izo boŋ. 	 Huan, vaihawmten ngentel takin thu a dong ding ua, huan, ngaiin, thu theihpihmi thutheihpih juau thei a hiha, a unau juaua ngoh a hihleh;


Onam izey mo neeya: Sammay da Yada. Sammay izey mo neeya: Nadab da Abisur. 	 Huan Onam tapate Sammai, Jada ahi uh: huan Sammai tapate; Nadab, Abisur.


Boro kaŋ na jifa ŋwa mo, wala ham fo kaŋ ganji hamey tooru, da bora din ga ti laab'ize wala yaw kaŋ ga goro, kal a ma nga bankaarayey nyuna, nga bumbo mo ma nyumay da hari. A ga goro iziibo kala wiciri kambu. Waato din gaa no a ga hanan. 	 Huan, amah sisih a si hiam, sa keih hiam nene, huai gam a mi him hiam leng hi hen aw, a puan uh a sawp ding ua, a kisil ding uh ahi, nitak lam tan in a nin ding ua; huaizoh in a hong siangthou ta ding uh.A sawp kei ua a kisil kei ngial uleh houh a thulimlouhna moh a po ding uh ahi, ka chi hi, chi in, chi in.


Baa a izey baa gumo, i ga ciya takuba me ŋwaari, A banda mo si kungu nda ŋwaari. 	 A tate a pun uleh, nuamsau ading ahi; huan a suan tanghouin a tai kei ding hi.


A na goy laalo te Rabbi diyaŋ gaa, dumi cindey fanta harey boŋ, ngey kaŋ yaŋ Rabbi gaaray Israyla izey jine. 	 Huan, TOUPAN Israel suante maa a delhkhiaksa namten thil kihhuai tak a hih sekte uh bang, TOUPA mitmuhin thil hoih lou pipite a hihsek a.


Mate kaŋ cine a na nga alaamey te Misira ra, Da nga dambara goyey kaŋ a te Zowan faro ra. 	 Huchi-a Aigupta gama achiamtehnate a koiha, Zoan pawnah a thillamdang hihte leng a koiha;


Woodin se no Hanun na Dawda tamey di k'i cabu, k'i bankaarayey dumbu bindo ra hal i cantey gaa, k'i sallama. 	 Huchiin Hanunin David mite a mana, a khamul uh a met maisaka, huan a puansilhte uh a lai takah a tobou uh khuh pha minmenin a tansaka, a paisak ta hi.


A na iway cindi hinka daŋ, borey kaŋ a suuban i ma goro nga banda, a m'i donton i ma waazu, 	 Huan, a kianga a om ding leh, thu gen dia a sawl khiak dingin sawm leh nihte a sepa.


I tun susubay za da hinay ka furo Tekowa saajo ra. Waato kaŋ cine i goono ga fatta, Yehosafat tun ka kay ka ne: «Yahuda, d'araŋ mo Urusalima gorokoy, wa maa ay se: wa Rabbi araŋ Irikoyo cimandi, yaadin gaa no araŋ ga sinji. Araŋ m'a annabey mo cimandi, yaadin gaa no araŋ ga te zaama.» 	 Huan, jingsangin jingkhangin a thou ua, Tekoa gamdai ah a lut ua; huan, a pai lai un Jehosaphat a dinga, Aw, Juda mite leh Jerusalem mite aw, ka thu ngaikhia un; TOUPA na Pathian uh ging unla, kip takin na ding diing uh; a jawlneite ging unla, lamzang takin na om ding uhi, a chi a.


Ni na ni jama Israyla kaa Misira ra mo da alaamayaŋ, da dambara hariyaŋ, da kambe gaabikooni, da ni kambe sallanta, da humburkumay hari beeri yaŋ. 	 Na mi Israelte, Aigupta gam akipan chiamtehnate, thil lamdangte, khut hat leh ban zak leh thil mulkimhuai thupi taka pipa,


Borey mo kaŋ yaŋ goono ga Adam-ize daa laalo gana si du ka kaan Irikoy se. 	 Huchiin, saa omten Pathian a kipaksak theikei uh.


Ma maa saaware, ma dondonandiyaŋ ta, Zama ni ma te laakal hala ni jirbey bananta ra. 	 Thupha ja inla, hilhna sangin, na tawpna nanunga na pil theihna dingin.


Beeney kuuyaŋo, da ganda guusuyaŋo, Da bonkooney biney, i kulu si fintal. 	 Zepna sakol ading, kamkaihna sabengtung ading, huan chiang mihaite nungjang ading.


Zama cino din ra no ay ga gana Misira laabo kulu ra, ay ma hay-jiney kulu kar Misira laabo ra, boro nda alman. Misira borey kulu boŋ no ay g'ay ciitey donton. Ay no ga ti Rabbi. 	 Tujan chiah Aigupta gam tawnsuak dinga, sunga piang masa tengteng, mi leh gan that ding ka hih jiakin; huan Aigupta pathian tengteng siatna dingin vaihawmna ka bawl ding: kei TOUPA ka hi.


Yaadin mo no a ga hima kurnyey ma ba ngey wandey danga ngey gaahamey cine. Boro kaŋ ga ba nga wando, a ga ba nga boŋ no. 	 Huchimahbangin pasalten leng amau pumpi mah bangin amau jite tuh a it ding uh ahi. Amah ji itpa tuh amah kiit ahi.


A wane suba, a di Yesu goono ga kaa nga do. A ne: «Guna Irikoy feej'izo kaŋ ga ndunnya zunubey sambu! 	 Huan, a jingin Johanin Jesu a kiangah hongpaiin a mu a. Huan, a gen a; En un, Pathian Belamnou khovel khelhna lamangpa!


Hala jirbi hinza banda i di a Irikoy windo ra. A goono ga goro asariya* dondonandikoy game ra ka hangan i se, g'i hã mo. 	 Huan, hichi ahi a, ni thum nungin, Pathian biakin ah, sinsakmite laka tu a, a thu uh na ngaikhiaa, amau thu dongin, a vamuta ua.


Kaari! Wura ciya ibi. Wura kaŋ hanan d'i kulu barmay. I na nangu hananta tondey gusam fondey gaarey kulu ra. 	 Bangchidana dangkaeng mial ahia! bangchidana dangkaeng siangthou penpen lamdangta ahia! Kongzing chiteng tungah munsiangthou suangte sunkhiak ahi.


Albarkanteyaŋ no araŋ moy, zama i go ga di, araŋ hangey mo, zama i go ga maa. 	 Nou mit jaw a hampha hi, a muh jiakin; na bil u leng a hampha hi, a jak jiakin.


A ga ye ka ni meyo toonandi nda haari, Ni me kuurey mo da farhã dooni. 	 Na kam nuihin a hondimsak lai lai dia, na mukte kikounain.Nang honmudahte zumnain akhuh dinga; huan gilou puanin omta kei ding hi.


Isakar da Zabluna da Benyamin, 	 Isakar, Zebulun, leh Benjamin;


«I zunubey d'i taaley mo, ay si ye ka fongu i gaa koyne baa kayna!» 	 A khelhnate uh leh a tatleknate uh ka theigige ta kei ding, a chi ngala.


Kala Amon borey na fooyaŋ no Uzziya se. A maa beera mo koy hala Misira hirro meyo gaa, zama a te gaabi gumo. 	 Huan, Amonten Uzia lakah siah a liau sek ua; huchiin Aigupta gam tanin a minthanna a nadalhtaa; a honghat mahmah jiakin.


Baytu teekoy furo jina, moolo karey mo n'i banda gana, Can-caŋ karkoy mo go wandiyey game ra. 	 Kikhopnate ah Pathian phat unla. Israel tuinaka pawtte aw, Toupa tuh phat un.


A dabaro mo ga naŋ a hiila ma di a kambe ra. A ga nga boŋ beerandi nga bina ra, a ga boro boobo mo halaci ngey baani gora ra, a ga tun mo ka kay ga gaaba nda koyey Koyo, amma i g'a ceeri, manti nda kambe. 	 Huan amah dantheihin khutnasepna a khutah a lohching sak ding; a lungtangin a kilian sak dinga, a bitna uah tampite a hihmangding; lalte Lal dou ding in leng a ding ding; himahleh khut louin hihkhapin a om ding hi.


Ben-Geber mo go Ramot-Jileyad ra. (Nga no ka bara nda Manasse ize Yayir kwaarey, kaŋ yaŋ go Jileyad ra, hala nda Argob laabo mo kaŋ go Basan ra, a wane no. Kwaara beeriyaŋ nooya, ngey boro waydu kaŋ yaŋ i kulu gonda cinari nda guuru-say karangaleyaŋ.) 	 Ramoth-gilead khua ah Ben-geber; aman Manasi tapa Jair khua, Gilead gama omte atang tela; Basan gama Argob bial, khoi thupi taktak kho sawmguk, kulh leh a kalhna dal tawn neite leng atang tela:


Rabbi Biya kaa a gaa da hin. A zulli ka koy Askelon. A na boro waranza wi a ra k'i daabirey ta. A na kwaay beeri waranza no borey kaŋ yaŋ n'a sanno feeri se. Amma Samson bine tun ka koroŋ kal a koy nga baabo kwaara. 	 Huan, Toupa kha a tungah nakpiin a hongtunga, huan, Askelon khua ah a hoh suka, mi sawm thum a thata a puansilh uh a hawk saka, kikhenna puante thukak hilhchian mite a piaa. Huchiin a heh mahmah maia, a pa in lamah a paitouta hi.himaleh Samson ji pen a kithuahpihpa, lawm bang a zatpa kiangah piakin omta hi.


Ni n'a darza wi, ni n'a koytaray karga catu ganda. 	 A tangvallai nite uh na hihtom saka; amah tuh zahlaknain na khuhta ngala. Selah.


Waati kaŋ ay goono ga laakal da beeney kaŋ ni te, Kaŋ ga ti ni kambe goyey, Hando da handariyayzey mo kaŋ yaŋ ni daŋ, 	 Miching bang ahia, huchitel na limsak? Mihing tapa leng bang ahia, huchitela na veh? Ka chi a.


A ga ciya mo, waddi haw kaana din nango ra ga ciya fumbi, Taalam guddama nango ra ga ciya korfo, Turuyaŋ nango ra kala boŋ tali, Zaara kaŋ ga haw gande gaa nango ra mo, Kala bufu zaara hawyaŋ. Booro nango ra mo, kala danji jeeriyaŋ. 	 Thau namtui tak sikin thil muat a om ding; huan, kawnggak sikin khaujen a om ding; huan, sam mam sikin talkolh a om ding; huan, puan kilawm tak sikin saiip puan ten a om ding: melhoih sikin melhoihloute a omding.


Ay na batukoyaŋ daŋ araŋ se mo ka ne: Wa hilli karyaŋ jinde hangan. Amma i ne ngey wo si hangan. 	 Huan, noua dingin galvilmite ka sap dinga, Pengkul ging ngaikhia un, chiin: amau bel, Ka ngaikhe kei ding uh, a chi uhi.


Ay izo, ma humburu Rabbi, da bonkooni mo, Ma si hangasinay da ngey kaŋ ga bara-ne-bara-ne. 	 Ka tapa, TOUPA leh kumpipa kihta in: huan a koimahmah leng thumanlou ken.


Ya ay fundo, ifo se no ni goono ga taagum? Ifo se mo no ni goono ga joote ay ra? Ma beeje sinji Irikoy boŋ, Zama ay ga ye k'a saabu a moyduma gaakasina sabbay se. 	 Ka Pathian aw, ka hinna ka sungah a kun nilouh; huaijiakin Jordan leh Hermon gam akipan, Mizar tang akipanin kon thei gige ahi.


Nga no ga goro beeray nangu bambatey ra. A tuguyaŋo do mo tondey ra nangu gaabikooney no. A ga soobay ka du nga ŋwaaro, A haŋyaŋ haro mo tabbatante no. 	 Huai mi bel tunglamah a om dinga; a kidalna mun sang lah suangpi kidalnate ahi ding; a an lah a kianga piak ahi dinga, a tuite lah a om ngeingei ding.


Zama ay g'a bay, sanda a ga nga izey no lordi*, ngey nd'a almayaaley a banda, hal i ma Rabbi fonda gana, i ma adilitaray da cimi ciiti gana, zama Rabbi ma du ka te Ibrahim se haya kaŋ nga ci a boŋ.» 	 Toupa lampi a zuih theihna ding un, a nunga a tate leh a inkuanpihte, thil kizen taka hihding leh vaihawm banga hih dinga, thu a piak theihna dingin amah lah ka septa ngala; huchiin a tungthu a genpa Toupan Abraham tunga a tunsak theihna dingin, a chi a.


Zama a go, borey kaŋ yaŋ ga mooru nin ga halaci. Ngey kaŋ yaŋ fay da nin ka amaana ŋwaari gana, I kulu ni g'i halaci. 	 Ngaiin, nangmah gamlata omte a mangthang dek ua: a hon angkawmsan peuhmahte tuh na hihmangta ahi.Kei adingin bel Pathian naih a hoiha: Toupa Pathian tuh ka kihumbitnain ka neia, na nasep tengteng thu ka hilh theihna dingin.


Za a go ga salaŋ, iway cindi hinka din ra afo kaŋ ti Yahuta kaa. A kande jama boobo da takubayaŋ da goobuyaŋ. I fun alfaga beerey da asariya dondonandikoy da arkusey* do. 	 Huan, a genlai mah in Juda, sawmlehnihte lak a mi khat tuh, a hongtungta a, siampu liante leh laigelhmite leh upate kiang a kipan mipi thupitak namsau leh khetbukte toh.


Ay gaabo koogu sanda car-cambu cine. Ay deena go ga naagu ay daana gaa. Ni kande ay buuyaŋ kusa ra. 	 Uiten a honum suak ngal ua: thil hoihlou hih omkhawmten hon um bit ua; ka khut leh ka khete a vut uhi.


Ni farey nafa nda ni taabo albarka, dumi fo kaŋ ni s'a bay no g'a kulu ŋwa. Ni ga goro gurzugay da kankami ra duumi. 	 Na lei gahte uh na theih louh nam un a nekhin ding ua, simmon ding leh engbawl ding leltak na hi ding uh:


Boro fo mo ne a se: «Rabbi, ngey kaŋ yaŋ ga du faaba, i si baa gumo, wala?» Yesu ne a se: 	 Huan, kuahiamin, a kiangah, Hotdamte tawm chik ahi ding u maw? a chi a.


Kal a n'i haw doogarey jine funa kwaara kaso ra, nango kaŋ Yusufu go daabante. 	 Huchiin vengmi pawl heutu in ah, suangkulh, Joseph hena a omna ah, a tangsakta hi.


Cin woodin ra bonkoono mongo ka jirbi. A lordi ka ne i ma kande tira kaŋ ra i na bonkooney baarey hantum. I n'i caw mo bonkoono jine. 	 Huai janin kumpipa a ihmu theikei; tanchin chiamtehna laibu hontawi dingin thu a piaa, huan huaite kumpipa maah a sim uh.


Ni ma si sambu i ize wayey ra ni ize arey se. I ize wayey mo ma si koy ka kaaruwataray* te ngey de-koyey ganayaŋ ra ka ni ize arey mo daŋ zinayaŋ i de-koyey ganayaŋ ra. 	 Huan na tapate uh a ding in a tanute uh na pi kha ding ua, huchi in a tanute uh a pathiante uh lak a kizuak un, a pathiante uh lak a na tapate uh kizuak ding in a bawl kha ding uhi.


Amma iri kulu se i na gomni no Almasihu nooyaŋ neesijo boŋ. 	 Himahleh, Kris thilpiak tehna bang jelin hehpihna tuh i kiang chiat ah piak a om hi.


Noodin mo no borey kaŋ yaŋ go hawante ga fulanzam care banda, I si ye ka maa barzukoy jinde koyne. 	 Huai ah suangkulha tangte nuamin a om khawm uh; nasep heutu aw a za kei uh.


da Jiddel izey, da Gahar izey, da Reyaya izey, 	 Giddel tate, Gahar tate Reaia tate;


Woodin yaŋ wo araŋ m'i salle Rabbi se araŋ batu alwaatey kulu kaŋ a ci araŋ se yaŋ ra. Araŋ sartey sargayey kaŋ araŋ ga te, da bine yadda waney, ngey wo go waani. Araŋ sargayey kaŋ i ga ton nooya, d'araŋ ŋwaari sargayey d'araŋ haŋyaŋ sargayey, d'araŋ saabuyaŋ sargayey mo.» 	 Na thuchiamte uh, utthu a thillatte, na halmang thillatte uh, na tangbuang thillatte uh, na dawn ding thillatte uh, na lemna thillatte uh sim lou in hiaite annkuangluina hunbi nei a na neihte uh ni in TOUPA kiang ah na lan ding uhi, chi in, chi in.Huan, TOUPA'N Mosi thu a piak tengteng Israel suante Mosi in a hilh hi.


Bonkoono ne a se: «Ni ma koy ka guna naŋ kaŋ a go, zama ya donton k'a di ka kand'a.» A ci a se ka ne: «Nga nooya Dotan ra.» 	 Huan, aman, Ko om ahia va zong un, ka vaman sak ding, a chi a. Huan, ngaiin, Dothan khua ah a om hi, chiin a hilh ua.


Kal ay koy malayka do ka ne a se a m'ay no tira kayna din. A ne ay se: «Di ka ŋwa. A ga naŋ ni gunda ma fottu, amma ni me ra a ga mansi sanda yu.» 	 Huan kei tuh angel kiangah ka vahohta a, laibu-jial neu tuh, aman kei honpe dingin a kiangah ka vagen a, Huan aman tuh ka kiangah, La inla, nezou vek in; huan na gil hihkha inchin, himahleh na kam ah khuaiju bangin a khum ding, a chi a.


A ci i se i ma si hindoonay sambu, baa buuru, wala foolo, wala nooru ngey guddama ra, wala kwaay hinka-hinka. Kala day goobu, da taamey ngey cey gaa hinne. 	 Huan, a zinna ua dingin chiangkhun kia loungal bangmah tanghou leng, kawljal leng, a kawng gak ua dangka leng tawi louh ding a chi bikbek a.