Ry jamba! iza no lehibe, ny fanatitra, sa ny alitara izay mahamasina ny fanatitra? 	 ¡Atak pur atak moy! ¿Nencˈu mas nim jkˈij, roniˈ mak kelen ri sipal re Kakaj Dios o man altar ri quiek jwiˈl nim jkˈij mak kelen ri sipal re Kakaj Dios?


Fa hoy izy: Tsia, fandrao, raha manongotra ny tsimparifary ianareo, dia hongotanareo miaraka aminy koa ny vary. 	 Y man rajw ticoˈn xij chic re mak mocom: Ma bˈukˈtak jwiˈl pent jbˈukˈic mak etzl woron tabˈantak tibˈukˈmajbˈi jujun trig chijxoˈl.


Indro, avela ho anareo ny tranonareo. ary lazaiko aminareo: Tsy hahita Ahy intsony ianareo mandra-pilazanareo hoe: Isaorana anie Izay avy amin'ny anaran'i Jehovah (Sal. 118. 26). 	 Tatak jcholajl, awichochak tina canna pi caneˈl ja. Y tambˈij chawechak chi lajori taˈ chiquiˈ tawiltak inwch, ajriˈ tawiltak chic inwch cuando tabˈijtak jilonri: ¡Nim jkˈij ri petzal laj jbˈij Kakaj Dios ri Kajawl! atcheˈtak, xcheˈ Kakaj Jesús rechak.


Ary nony mby tao an-trano, dia nanontany ny amin'izany koa ny mpianatra. 	 Cuando wiˈtakchak Kakaj Jesús la ja pach yak ajtijol ribˈak chirij, rechak xtzˈonajtak re nen jcholajl tielwiˈ man yoloj ri xcan jbˈij rechak mak fariseo.


Ary nony nahita izany ilay Fariseo nanasa Azy, dia nanao anakampo hoe: Raha mpaminany Ity, dia ho nahalala io vehivavy manendry Azy io sy ny toeny; fa mpanota io. 	 Y man fariseo ri xcˈamowbˈi re Kakaj Jesús cuando xril nen xan anm li, xij laj ranm: Witi kes tzˈet ajkˈasal Jyolj Kakaj Dios winak ri, titicaˈ retemajreˈ chi man anm ri tichapow re rakan riˈ jun tzˈiˈlaj anm, xcheˈ laj ranm.


Satria iray ihany ny mofo, dia tena iray ihany isika na dia maro aza; fa isika rehetra dia samy mandray amin'izany mofo iray izany avokoa. 	 Junke chi cuxlanwa ri wiˈ y oj onque ojiˈ qˈui, pero ojke chapcaˈ jun chi tioˈjl jwiˈl junke chi cuxlanwa tikatijtak.


Ary raha ny tananao ankavanana no manafintohina anao, dia tapaho Izy, ka ario ho afaka aminao; fa mahasoa anao na dia very aza ny iray momba ny tenanao, ka tsy ny tenanao rehetra no ho lasa ho any amin'ny helo. 	 Y wi riˈ jpaach akˈbˈ tibˈanow chawe atkej li mac, cˈurbˈic, tˈojbˈi chinaj chawe, riˈ mas tzi tisaach jwich junquitzke re atioˈjl chiwch juntir atioˈjl titˈojsajbˈi li man luwar re tijbˈi cˈax, xcheˈ Kakaj Jesús rechak.


Ary hoy izy: Jesosy ô, tsarovy aho, rehefa avy amin'ny fanjakanao Hianao. 	 Ajrucˈreˈ xij re Kakaj Jesús: Wajawl, quincuxtaj awiˈl cuando attakon chibˈak cristian, xcheˈ re.


Ary ny vahoaka, raha nahita izany, dia raiki-tahotra ka nankalaza an'Andriamanitra, Izay nanome ny olona fahefana toy izany. 	 Cuando xriltak mak cristian chi jilonli xaanc, subˈlaj xsaach jchˈolak y xnimirsajtak jkˈij Kakaj Dios jwiˈl xyeˈ jcwinel Kakaj Jesús chi jbˈanic jilonli.


[Anatra sy fanaovam-beloma] Aoka haharitra ny fitiavana ny rahalahy. 	 Mi can ayeˈtak jlokˈaj aybˈak chawibˈil aybˈak jwiˈl awechˈelxiquiˈ aybˈak chirij Kakaj Jesucristo.


Ary nijery azy rehetra manodidina Izy, dia nanao tamin-dralehilahy hoe: Ahinjiro ny tananao. Dia nataony izany, ka sitrana ny tànany. 	 Y xril chic juntir cristian ri sutuwinak rij y xij re sicˈ winak ri siquirnak jkˈabˈ: Yuk akˈbˈ, xcheˈ re. Sicˈ winak xyuk jkˈabˈ y xtzibˈc.


Fa ny fanatitra iray ihany no efa nahatanterahany ho mandrakizay izay olona hamasinina. 	 Jwiˈlke jun chi sipan xsuj Kakaj Jesucristo pire tojbˈi mac, xsucˈulabˈ ranmak yak cristian ri tijin titosmajtak pire Kakaj Dios.


Ary tsy mety raha miady ny mpanompon'ny Tompo, fa ho malemy fanahy amin'ny olona rehetra, mahay mampianatra, mahalefitra, 	 Jun rajchac Kakaj Jesucristo ri Kajawl, maˈ jcholajl taˈ chiquiˈ wi aj tichˈoˈjiniˈn, rajwaxiˈ tzi jnoˈj riqˈuilak juntir cristian, ticwin chi tijonc, rajwaxiˈ ticuyunc


Ary hitany teo an-kianjan'ny tempoly ny nivarotra omby sy ondry sy voromailala ary ny mpanakalo vola izay nipetraka teo; 	 Y li nimi richoch Kakaj Dios xeˈ jteˈ mak ajcˈayaltak wacx, mak ajcˈayaltak carner, mak ajcˈayaltak ut y xeˈ jteˈ mak cristian ri cubˈultak chiˈ jmexak lamas tijqˈuextakwiˈ jpwaakak cristian.


Dia hoy Jesosy taminy: Raha tia ho tanteraka ianao, mandehana, amidio ny fanananao, ka omeo ny malahelo, dia hanana rakitra any an-danitra ianao; ary avia hanaraka Ahy. 	 Kakaj Jesús xij chic re man cˈojol winak: Wi chawaj tatzˈakatsaj jbˈanic juntir chiwch Kakaj Dios, jat, cˈayta juntir kelen awe ri wiˈ y man rijil tajach chiwchak yak ri wiˈ rajwax rechak. Jilonli tiwaˈxiˈ subˈlaj utzil pi awe riqˈui Kakaj Dios lecj pi jqˈuexwach abˈiomil y ajrucˈreˈ atpe wiqˈuil pire atxambˈer chwij, xcheˈ Kakaj Jesús re.


Izao lazaiko izao dia tsy lazaiko araka ny Tompo, fa toa amin'ny fahadalana amin'izao rehareha matoky izao ihany. 	 Wi in tancoj inkˈij, inke chapcaˈ jun sonslaj cristian, maˈ riˈ taˈ li takalquin chi jbˈanic jwiˈl Kakaj Jesucristo ri Kajawl.


Fa mba ho fantatrareo fa ny Zanak'olona manana fahefana eto ambonin'ny tany hamela heloka (dia hoy Izy tamin'ilay mararin'ny paralysisa): Mitsangàna, betao ny fandrianao, ka modia any an-tranonao. 	 Pero in tancˈut chawchak chi Jcˈajol Kakaj Dios ri xwux pi cristianil wiˈ kˈatbˈitzij laj jkˈabˈ chi jcuyic mac neri wich ulew, xcheˈ rechak. Ajrucˈreˈ xij chic re sicˈ winak ri siquirnak jtioˈjl: Bˈiiten, cˈambˈi achˈatum cheˈ y jat laj awichoch, xcheˈ re.


Fa izay itoeran'ny harenareo, dia ho any koa ny fonareo. 	 Lamas wiˈ abˈiomilak, claˈ tiwaˈx awanmak, jwiˈl riˈ bˈesal awanmak chirij abˈiomilak, xcheˈ rechak.


Fa ny malahelo dia eto aminareo mandrakariva, ary na oviana na oviana no tianareo hanaovana soa aminy, dia mahazo manao ianareo; fa Izaho kosa tsy mba ho eto aminareo mandrakariva. 	 Yak powr tiwaˈxtakaˈ chaxoˈlak nojel kˈij. Atak tijnaˈ tabˈantak utzil rechak cuando chawajak, pero in taˈ naj inwaˈx chaxoˈlak.


Ary hoy izy: Iza moa ianao, Tompoko? Dia hoy Izy: Izaho no Jesosy Izay enjehinao; 	 Ajrucˈreˈ Saulo xtzˈonaj re: ¿Nencˈu at li, Kaj? xcheˈ. Kakaj Jesús xij chic: Iniˈ Jesús ri takel awiˈl ri chawaj tabˈan cˈax chwe.


Nasehoko tamin'ny olona izay nomenao Ahy avy tamin'izao tontolo izao ny anaranao; Anao ireny ka nomenao Ahy; ary notandremany ny teninao. 	 Y yak ri chaˈl awiˈl chijxoˈlak mak cristian ri retake wich ulew pire xajach laj inkˈbˈ, ximbˈijiˈ rechak nen abˈanic at. Rechak laj akˈbˈiˈ wiˈtak, pero xakˈasajiˈ laj inkˈbˈ in y lajori xcojaˈtakaˈ ayolj.


mba ho mpanompon'i Kristy Jesosy ho an'ny jentilisa aho ka manao fanompoam-pivavahana amin'ny itoriako ny filazantsaran'Andriamanitra, mba horaisina amin'ny fankasitrahana ny fanatitra, dia ny jentilisa, rehefa nohamasinin'ny Fanahy Masina. 	 y xyeˈ wekleˈn pi jtakoˈn Kakaj Jesucristo. Y wekleˈn ri xyeˈ, riˈ jbˈij tzilaj jtaquil chirij Kakaj Dios rechak yak maˈ rijajl taˈ Israel pire tiwuxtak pi jun sipan ri tzi tril Kakaj Dios, jwiˈl sucˈulbˈisalchak ranmak jwiˈl Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios.


Andriamanitra, rehefa nanangana ny Mpanompony, dia naniraka Azy ho aminareo voalohany, mitahy anareo amin'ny fialanareo rehetra amin'ny faharatsianareo isam-batan'olona. [Na: ny Zanany] 	 Kakaj Dios xcˈastasaj jwich rajchac laj jcamnakl y nabˈe xtak chaxoˈlak pire tijyeˈ jkˈabˈ chabˈak pire chi ajujunalak taqˈuex anoˈjak y tican ayeˈtak mak etzltak noˈj ri tijin tabˈantak pire ticuysaj amacak, xcheˈ Pedro rechak.


Fa hoy Izy taminy: Fa amin'izao kosa, izay manana kitapom-bola dia aoka hitondra azy; ary toy izany koa ny kitapom-batsy; ary izay tsy manan-tsabatra kosa, dia aoka hivarotra ny lambany izy ka hividy. 	 Y xij chic rechak: Pero lajori nen chawechak wiˈ jchim jcˈameˈbˈic y nen wiˈ cˈolbˈi jpwaak jcˈameˈbˈic y nen taˈ respad jcˈayaj ritzˈik ri tijkˈuˈj y jlokˈeˈ jono re.


Ary niverina ireo ka namboatra zava-manitra sy menaka manitra. Ary tamin'ny Sabata dia nitsahatra ihany izy araka ny lalàna. 	 Cuando xkˈajtak laj richochak xoctak chi jbˈanic jwaˈx siminlaj perjum pire tijcojtak chirij jcamnakl Kakaj Jesús. Ajrucˈreˈ rechak xuxlantak laˈ man kˈij re uxlan chapcaˈ tijbˈij Jpixbˈ Kakaj Dios.


Ary izany dia nanjo azy mba ho anatra, sady voasoratra izany ho fananarana antsika izay niharan'ny faran'izao tontolo izao. 	 Juntir li ri xansajch chijxoˈlak kamam katitˈ ojrtaktzij pirechiˈ jun cˈutbˈire chikawch oj lajori. Y xcan tzˈibˈajok li wuj re Lokˈlaj Jyolj Kakaj Dios pirechiˈ ojtijoj oj ri aj yoˈlcojtakna laˈ mak qˈuisbˈitak kˈij re jwich kˈijsak.


Fa izay ataony ao amin'ny miafina, dia mahamenatra na dia ny milaza izany aza. 	 jwiˈl masiˈ qˈuixibˈal jyolic mak etzltak noˈj ri tijin trantak chi mukukil.


Ary izaho namaly hoe: Iza moa Hianao, Tompoko? Dia hoy Izy tamiko: Izaho no Jesosy avy any Nazareta, Izay enjehinao. 	 In xintzˈonaj re: ¿Nencˈu at li, Kaj? xincheˈ re. Re xij: Iniˈ Jesús aj Nazaret ri takel awiˈl ri chawaj tabˈan cˈax chwe, xcheˈ chwe.


Simona Petera nanatsika azy ka nanao taminy hoe: Lazao izay izy. 	 Xpe Simón Pedro, laˈke jkˈabˈ xan retal re man ajtijol ribˈ li pire tijtzˈonaj re Kakaj Jesús nen rechak ri tibˈijsajc.


fa Paoly nandaha-teny hanala tsiny ny tenany hoe: Tsy nanao ratsy aho, na tamin'ny lalàn'ny Jiosy, na tamin'ny tempoly, na tamin'i Kaisara. 	 Pire colbˈi ribˈ Pablo chiwchak, xij: In taˈ xinmacun chirij jpixbˈak yak rijajl Israel y taˈ nen bˈanal inwiˈl re nimi richoch Kakaj Dios y taˈ ni jono immac bˈanal inwiˈl chiwch César, xcheˈ Pablo re Festo.


Ary tamin'izany ora izany dia nisy horohorontany mafy, ka rava ny ampahafolon'ny tanàna, ary maty tamin'izany horohorontany izany ny olona fito arivo; ary raiki-tahotra ny olona sisa ka nanome voninahitra an'Andriamanitry ny lanitra. 	 Y laˈ man or li xan jun nimlaj cabˈrakn y man jlájuj re man tilmit xmulaj ribˈ, wukubˈ mil (7,000) chi cristian xcamtak jwiˈl cabˈrakn. Mak cristian ri aj yoˈltak subˈlaj xtzaak jchˈolak, xoctak chi jnimirsaj jkˈij Kakaj Dios ri wiˈ lecj.


Ary Jaona nanambara ka nanao hoe: Izaho nahita ny Fanahy midina avy any an-danitra tahaka ny voro-mailala ka nitoetra teo amboniny. 	 Y in xwilaˈ xkejch Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios lecj chapcaˈ jun ra ut y xcan chibˈ.


Ry rahalahy, mangataka aminareo aho, aoka ho tonga tahaka ahy ianareo, fa izaho kosa mba efa tonga tahaka anareo. Tsy naninona ahy akory ianareo; 	 Atak wechˈelxic chirij Kakaj Jesucristo, tambˈijbˈi chawechak chi rajwaxiˈ tabˈantak chapcaˈ tambˈan in. Lajori xcaniˈ inyeˈ jbˈanic lawiˈ ri tijbˈij Jpixbˈ Kakaj Dios chapcaˈ atak ri taˈ watak laj jkˈabˈ mak pixabˈ li. Atak taˈ ni jun bˈwelt xabˈantak cˈax chwe


Tahaka ny voan-tsinapy izy, izay nalain'olona ka namboleny tao an-tanimboly, ary naniry ka tonga haro; ary ny voro-manidina nitoetra tao amin'ny rantsany. 	 In tambˈij chawechak chi niqˈuiˈ chapcaˈ jun ra íjaj re mostas ri tijtic jun winak laj rulew. Cuando tiqˈuiyc, subˈlaj nim titaw chapcaˈ rilic jun cheˈ y mak tzˈiquin tran jsocak lak jkˈabˈ, xcheˈ Kakaj Jesús.


ary tao anatiny nisy ny biby rehetra izay manan-tongotra efatra sy ny zava-mandady sy mikisaka etỳ an-tany ary ny voro-manidina. 	 Y chiwch man itzˈik petzal juntir jwich awaj ri cajcaj rakanak pach caˈn ri tijjuraj ribˈak lak ulew cuando tibˈentak y caˈn ri tirupuptak lecj.


Manao veloma anareo Lioka malala, mpanao fanafody, sy Demasy. 	 Titaksajbˈi rutzil awchak jwiˈl Lucas ri lokˈlaj kajcun y titaksajbˈi rutzil awchak jwiˈl Demas.


ary namidiny ny taniny sy ny fananany ka nozarainy tamin'izy rehetra araka izay nilainy avy. 	 Tijcˈayaj rulewak y juntir kelen rechak y tijjachtak man pwak li chiwchak pire tijlokˈtak kelen ri rajwax rechak chi jujunalak.


Tsy milaza anareo rehetra Aho; fa fantatro izay nofidiko; fa mba hahatanteraka ny Soratra Masina hoe: Izay homana ny mofoko no nanangana ny ombelahin-tongony hamely Ahy (Sal. 41. 9). [Na: miara-komana amiko] 	 Wiˈ jun yoloj tambˈij, pero maˈ pi awechak taˈ atak juntir. In wetamiˈ nen nojo yak ri chaˈltak inwiˈl, pero rajwaxiˈ tina tawna chiwch ri tzˈibˈal li wuj re Lokˈlaj Jyolj Kakaj Dios ri tijbˈij jilonri: Ri tiwiˈn wiqˈuil chiˈ mex, tina jbˈitna ribˈ chwij, ticheˈ.


Fa tsara ny tsy mihinana hena, na misotro divay, na manao izay hahatafintohina ny rahalahinao. [ Ampio hoe: [na hahalavo, na hahalemy] 	 Jilonli riˈ mas tzi ma tij tiˈnic, ma tij vin y ma bˈan jono kelen ri tibˈanow re jun awechˈelxic chirij Kakaj Jesucristo tikej li mac.


izay nanaovana ahy ho mpanompo araka ny fanomezan'ny fahasoavan'Andriamanitra, izay nomena ahy araka ny fiàsan'ny heriny. 	 Kakaj Dios jwiˈl subˈlaj rutzil ranm chwij, xyeˈ wekleˈn laˈ jcwinel chi jbˈij tzilaj jtaquil chirij Kakaj Jesucristo rechak cristian.


ny fieremana, ny lolom-po, ny fitaka, ny fijejojejoana, ny maso ratsy, ny fitenenan-dratsy, ny avonavona, ny fahadalana:[Gr. blasfemia; izahao Mat. 9. 3] 	 trechbˈej jun cristian chic ri maˈ jcˈulajl taˈn, tijrayaj kelen re jun cristian chic, wiˈ mas jnoˈj chi jbˈanic juntir etzltak kelen, tijsubˈ jun cristian chic, tibˈe il jwiˈl jbˈanic kelen ri taˈ tzi, tijtiˈtij jun cristian chic ri wiˈ kelen re, tijmol tzij chirij jun chic, tijcoj jkˈij y xike tran kelen ri taˈ nen tichacuj.


nefa noho ny fitiavana, izaho Paoly, izay efa anti-panahy sady mpifatotra an'i Kristy Jesosy koa ankehitriny, dia miangavy aminao. [ Na: ambasadôra] 	 pero jwiˈl mas tikalokˈaj kibˈ aacˈl, sak tijbˈij tike intzˈonajbˈi tokˈobˈ chawe. In Pablo inchak riˈjlaj winak, lajori win prexil jwiˈl in ajbˈil tzilaj jtaquil chirij Kakaj Jesucristo.


Dia namoaka azy tany ivelan'ny tanim-boaloboka izy ka namono azy. Hataon'ny tompon'ny tanim-boaloboka ahoana moa izy amin'izany? 	 Xresajtakbˈi lak ticoˈn re uva y xcamsajtak.


Koa mampahafantatra anareo aho fa tsy misy olona ampitenenin'ny Fanahin'Andriamanitra ka manao hoe: Voaozona Jesosy; ary tsy misy mahay manaiky hoe: Jesosy no Tompo, raha tsy amin'ny Fanahy Masina. [ Gr. anatema] 	 Jwiˈliˈli in, chwaj tawetemajtak chi ni jono ri cˈamal jbˈe jwiˈl Lokˈaj Jsantil Kakaj Dios ticwin tijyokˈ Kakaj Jesucristo y taˈ ni jonok ticwin chi jbˈij chi Kakaj Jesucristo riˈ Kajawl miti jwiˈliˈ cˈamal jbˈe jwiˈl Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios.


Dia hoy Izy taminy: Koa amin'izany ary ny mpanora-dalàna rehetra izay nampianarina ho amin'ny fanjakan'ny lanitra dia samy tahaka ny tompon-trano, izay mamoaka avy amin'ny firaketany zava-baovao sy ela. 	 Kakaj Jesús xij chic rechak: Jun ajtijol cristian re Jpixbˈ Kakaj Dios cuando tijtijoj ribˈ re nen mo jtakon Kakaj Dios chibˈak cristian jilon chapcaˈ jun rajw ja ri wiˈ kelen re cˈolan jwiˈl y cuando raj tresajch aacˈ kelen, tresajiˈn y cuando raj tresajch tzay kelen, tresajiˈn, xcheˈ Kakaj Jesús rechak yak ajtijol ribˈak chirij.


Fa tiava ny fahavalonareo, ary manaova soa, dia mampisambora, fa aza kivy na amin'inona na amin'inona, dia ho lehibe ny valim-pitianareo, ary ho zanaky ny Avo Indrindra ianareo; fa Izy mora fanahy amin'izay tsy misaotra sy ny ratsy fanahy.[Na: aza manantena valiny] 	 Pero atak, riˈ lokˈajtak mak acontrak y bˈantak utzil rechak, yeˈtak jkejomak, pero ma tzˈonajtak chic jqˈuixel. Y wi jilon tabˈantak li tacˈulaˈtakaˈ subˈlaj nim atojbˈlak riqˈui Kakaj Dios lecj y atwuxtakaˈ pi ralcˈwal, jwiˈl Kakaj Dios trilaˈ cˈur jwichak mak ri taˈ tijcˈomowajtak jun tokˈobˈ y mak etzltak cristian.


Ary handre ady sy filazana ady ianareo; koa mitandrema, aza matahotra; fa tsy maintsy ho tonga izany; nefa tsy mbola tonga ny farany. 	 Atak tina atatakna jtaquil chi tijiniˈ nimaktak chˈoˈj li jono luwar, pero mi tzaak achˈolak, jwiˈl ajquiˈ chi taw kˈij re qˈuisbˈitak kˈij re jwich kˈijsak.


Fa ny Zanak'olona mandeha tokoa, araka izay nanendrena; nefa lozan'izay lehilahy hahazoana manolotra Azy! 	 Jcˈajol Kakaj Dios ri xwux pi cristianil jilon tibˈan re chapcaˈ ri bˈil jwiˈl Kakaj Dios ojr, pero riˈ mas cˈur jwich man ri tijachow re pi camic, xcheˈ Kakaj Jesús rechak yak ajtijol ribˈak chirij.


Ary izahay dia vavolombelon'izany zavatra izany, ary ny Fanahy Masina koa, Izay efa nomen'Andriamanitra ny manaiky Azy. 	 Riˈ li ri ojtijin chi jbˈij rechak cristian chi tzˈetiˈn y jilon Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios tijbˈijiˈ chi tzˈetiˈn. Riˈ Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios li tijyeˈ Kakaj Dios rechak yak cristian ri ticojontak chiwch, xcheˈ Pedro rechak.


Dia hoy Izy: Lazaiko aminareo marina tokoa fa io mpitondratena malahelo io no efa nandatsaka be noho izy rehetra. 	 Xpe Kakaj Jesús, xij: Kes tzˈetel tzˈet tambˈij chawechak chi sicˈ anm powr ri camnak richjil riˈ xyeˈw mas chiwchak juntir ri tijyeˈtak pwak li cax re cˈulbˈi pwak ri tisipaj re Kakaj Dios.


Ny ondriko mihaino ny feoko, ary Izaho mahalala azy, ary izy manaraka Ahy, 	 Mak incarner tijtaˈtakaˈ inyolj y in tanchˈobˈaˈ jwichak. Rechak tixambˈertakaˈ chwij.


Kanefa tsy maintsy mandeha ihany Aho anio sy ampitso sy raha afaka ampitso; fa ny mpaminany tsy azo vonoina, raha tsy any Jerosalema. 	 Pero lajori rajwaxiˈ tina intakejna jbˈanic lawiˈ ri rajwax tambˈan, chwekˈ y cabˈij, jwiˈl taˈ ni jono yak ajkˈasaltak Jyolj Kakaj Dios ticam li jun jalan luwar, rajwaxiˈ jiˈ ticam Jerusalén, xcheˈ.


Fa hoy ny olona taminy: Very saina ianao. Fa izy nitompo rariny fa izany tokoa. Dia hoy indray ny olona: Anjeliny izany. 	 Rechak xijtak re Rode: Atniˈ sons, xcheˈtak re. Pero Rode xij chi tzˈetiˈ Pedro tichˈaˈwc. Y rechak xijtak chic: Maˈ riˈ taˈ re ri tichˈaˈw, li riˈ ranjl ri tichajin re, xcheˈtak.


Niaraka Simona Petera sy Tomasy, izay atao hoe Didymo, sy Natanaela, ilay avy tany Kana any Galilia, sy ireo zanak'i Zebedio ary mpianatra roa lahy hafa koa. 	 Cuando cˈamem ribˈak Simón Pedro, Tomás ri xcojsaj jbˈij pi Dídimo, Natanael ri aj Caná re Galilea, yak jcˈajol Zebedeo y quibˈ chic yak ajtijol ribˈak chic chirij Kakaj Jesús,


Fa tsy mbola natao tao an-tranomaizina Jaona. 	 Riˈ li xansaj cuando ajquiˈ chi cojsaj Juan Ajbˈanal Jaˈtiox li cars.


Fa ny fanjakan'Andriamanitra dia tsy amin'ny fihinanana sy ny fisotroana, fa fahamarinana sy fiadanana ary fifaliana ao amin'ny Fanahy Masina. 	 Jwiˈl oj maˈ jwiˈl taˈ ri tikatijtak tijnaˈ ojoc laj jkˈabˈ Kakaj Dios pire titakon chikabˈ, jwiˈliˈ sucˈul kanm chiwch Kakaj Dios y ojwaˈxtak pi utzil chikibˈil kibˈ y tiwaˈx quiˈcotemal laj kanm jwiˈl Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios.


fandrao ho resin'ny fitak'i Satana isika, fa fantatsika ny hafetseny. 	 In jilonli tambˈan pire taˈ ni jonok tisubˈsaj jwiˈl man jbˈabˈal etzl, jwiˈl ojtak juntir ketamchak nen mo tran man jbˈabˈal etzl chi subˈunc.


Fantatsika fa avy amin'Andriamanitra isika, ary izao tontolo izao kosa dia mipetraka eo amin'ilay ratsy avokoa. 	 Ketamiˈ chi ojtakaˈ re Kakaj Dios y juntir cristian ri tibˈanowtak mak etzltak noˈj re wich ulew wiˈtakaˈ laj jkˈabˈ man jbˈabˈal etzl.


Ary ny Fariseo nanao taminy hoe: Indro, nahoana ireo no manao izay tsy mety amin'ny Sabata? 	 Xpetak mak fariseo, xijtak re Kakaj Jesús: ¡Il impuch! ¿Nen chac yak ajtijol ribˈak chawij tijin trantak ri taˈ yeˈl luwar tibˈansaj laˈ kˈij re uxlan? xcheˈtak re Kakaj Jesús.


Aoka hanan-kaja amin'ny olona rehetra ny fanambadiana, ary aoka tsy ho voaloto ny fandriana; fa ny mpijangajanga sy ny mpaka vadin'olona dia hohelohin'Andriamanitra. 	 Juntir cristian ri cˈuliˈnaktak jcojeˈ jkˈij jcˈulniquilak y yak ri taˈ cˈuliˈnaktak rajwaxiˈ tijcojtak jkˈijak yak ri cˈuliˈnaktak. Jwiˈl Kakaj Dios tranaˈ jkˈatbˈitzij chibˈak mak cristian ri cˈuliˈnaktak ri trechbˈejtak jun cristian chic ri maˈ jcˈulajlak taˈn y tranaˈ jkˈatbˈitzij chibˈak mak cristian ri taˈ cˈuliˈnaktak ri trechbˈejtak jun cristian ri maˈ jcˈulajlak taˈn.


[Ny nisamborana an'i Paoly, sy ny teny nalahany tamin'izany] Ary rehefa ho tapitra ny hafitoana, dia nahita an'i Paoly teo an-kianjan'ny tempoly ny Jiosy avy tany Asia, ka nampikotaba ny vahoaka rehetra izy sady nisambotra an'i Paoly, 	 Cuando tichak tzˈakat mak wukubˈ (7) kˈij li, xpe nicˈj rijajl Israel ri tipetak Asia, xriltak jwich Pablo li nimi richoch Kakaj Dios, xoctak chi jtakchiˈjcak cristian ri wiˈtak claˈ pire tijbˈit ribˈak chirij Pablo y xchaptak.


Fa nony nahare izany ny Apostoly, dia Barnabasy sy Paoly, dia nandriatra ny fitafiany izy ka nitsarapaka nankeo afovoan'ny olona sady niantso nanao hoe: 	 Bernabé pach Pablo ri yak jtakoˈn Kakaj Jesucristo cuando xtatak jtaquil chi jilonli xantak cristian, xrechˈ ritzˈikak chirijak chi jcˈutic chiwchak chi taˈ tzi trantak, xijtak:


[Anatra ny amin'ny faharetana amin'ny marina, sy ny tsy handraisana ny mpampianatra sandoka] Izaho loholona mamangy an'itompokovavy voafidy sy ny zanany, izay tiako amin'ny fahamarinana (ary tsy izaho ihany, fa izay rehetra mahalala ny marina koa) [ Gr. Ny presbytera] [ Na: an'i Kyria] 	 In Juan, inchak riˈjlaj winak, tantzˈibˈajbˈi man wuj ri pi awechak ri atak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo ri chaˈlcatak jwiˈl Kakaj Dios, ri kes tzˈet subˈlaj atinlokˈajtak. Y maˈ xitaˈke in inlokˈin awechak, jilon juntir yak ri ticojowtak tzˈetel tzij,


Dia nirahinay Joda sy Silasy, sady hilaza vava izany teny izany koa izy. 	 Jwiˈliˈli xkatakbˈi Judas y Silas chi awilicak, rechak tiyolowtakaˈ aacˈlak y tijbˈijtakaˈ chawechak chapcaˈ tzˈibˈalbˈi li wuj.


Ary rehefa nataony teo ampovoany izy roa lahy, dia nanontaniany hoe: Fahefana manao ahoana, na anarana manao ahoana, no nanaovanareo izany? 	 Xijtak chi ticˈamsajtakch Pedro pach Juan riqˈuilak. Cuando wiˈtakchak Pedro pach Juan riqˈuilak, xwabˈaˈtak chijxoˈlak y xtzˈonajtak rechak: ¿Nen xatakowtak o nen quiek laj jbˈij xabˈantak juntir li? xcheˈtak rechak.


Fa tsarovy ny andro fahiny izay naharetanareo ny ady mafy tamin'ny fahoriana, rehefa nohazavaina ianareo; 	 Cuxtaj awiˈlak ojr cuando ajriˈ xyeˈsaj anoˈjak chirij Kakaj Jesucristo, xacojaˈ jcowil awanmak chi jcuyic cˈax ri xansaj chawechak.


Dia taitra ny vahoaka sy ny lehiben'ny tanàna, raha nahare izany. 	 Xtatak mak cristian y mak kˈatbˈitzij chi jilon xijtak li, subˈlaj xpe retzalak chi jtaic.


Ary rehefa nanao izany teny izany Izy, dia niantso tamin'ny feo mahery hoe: Ry Lazarosy, mivoaha! 	 Y cuando xijmaj jilonli jwiˈl subˈlaj cow xchˈejejc, xij: ¡Lázaro elanch claˈ! xcheˈ.


Dia nandeha faingana izy ka nahita an'i Maria sy Josefa, ary ny Zazakely nandry teo am-pihinanam-bilona. 	 Ajrucˈreˈ yak ajyukˈ li laj or xeˈtak y xeˈ jteˈtak María pach José y ra neˈ tzˈebˈal li jun canow re yeˈbˈi jloˈ awaj.


Koa aza manahaka azy ianareo; fa fantatry ny Rainareo izay tokony ho anareo, raha tsy mbola mangataka aminy aza ianareo. 	 Atak ma bˈan awechak chapcaˈ trantak rechak jwiˈl Akajak Dios cuando ajquiˈ chatzˈonajtak re nen chawajak, re retamchak nen rajwax chawechak.


Mifanaova veloma amin'ny fanorohana masina. Ny fiangonana rehetra an'i Kristy manao veloma anareo. 	 Cˈam rutzil awchak chi jcˈutic chi talokˈajiˈ aybˈak. Titaksajbˈi rutzil awchak jwiˈlak juntir yak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo.


Fa Petera nijanona teo ala-trano teo am-bavahady. Dia nivoaka ilay mpianatra anankiray, izay fantatry ny mpisoronabe, ka niteny tamin'ny mpiandry vavahady, dia nitondra an'i Petera niditra. 	 Pero Pedro jiˈ xcan waˈr chiˈ man pwert ri wiˈ chiˈ bˈe, xpe man ajtijol ribˈ chirij Kakaj Jesús li ri chˈobˈol jwich jwiˈl man nimlaj jbˈabˈalak yak ajcˈamaltak jbˈeak cristian riqˈui Kakaj Dios xelch y xchˈabˈej man anm ri ajchajal re man pwert li y jilonli xnaˈ xcojbˈi Pedro chuchja.


rehefa renay ny finoanareo an'i Kristy Jesosy sy ny fitiavanareo ny olona masina rehetra, 	 jwiˈl xkata jtaquil nen mo jcubˈar achˈolak chirij Kakaj Jesucristo y tijin talokˈajtak juntir ri re Kakaj Dios


Tsy hamela anareo ho kamboty Aho; hankatỳ aminareo Aho. 	 Taˈ atcan inyeˈtak awicˈanak chapcaˈ nibˈaˈ. Inna kˈajna chicch pire inyuk waˈx aacˈlak.


Ary ilay zanany nanao taminy hoe: Raiko ô, efa nanota tamin'ny lanitra sy teo anatrehanao aho ka tsy miendrika hatao hoe zanakao intsony. 	 Xpe jcˈajol, xij: Tat, cuy immac, xintocaˈ immac chiwch Kakaj Dios y chawch at. Taˈ chiquiˈ ticˈular pi we tabˈij chi iniˈ acˈajol, xcheˈ re jkaj.


Indreo ny Isiraely araka ny nofo; moa izay mihinana ny fanatitra tsy mpiombona amin'ny alitara va? 	 Iltak nen trantak yak rijajl Israel. Mak ajcˈamaltak jbˈeak cristian riqˈui Kakaj Dios tijtijaˈtakaˈ rechak laˈ ri tijsujtak re Kakaj Dios chibˈ man altar.


Koa mivoaha eo aminy ianareo, ka misaraha aminy, hoy Jehovah, Ary aza manendry izay zavatra tsy madio; Ary Izaho handray anareo.Ary ho Rainareo Aho, ary ianareo ho zanako-lahy sy ho zanako-vavy, hoy Jehovah Tsitoha (Isa. 52. 11, 12). 	 Y xij chic: Jwiˈliˈli elantak chijxoˈlak mak cristian li, tos aybˈak. Ma chaptak mak kelen ri mac jchapic ri tijbˈij Impixbˈ y in atincˈulaˈtakaˈn.


Fa raha tsy faizana tahaka ny itondrana azy rehetra ianareo, dia zazasary, fa tsy zanaka. 	 Pero atak, wi mitaˈ ticˈachsaj awchak jwiˈl Kakaj Dios chapcaˈ tran rechak yak ralcˈwal, maˈ atak taˈ tzˈetel ralcˈwal Kakaj Dios, nicˈ riqˈuil taˈ naˈl nen akajak.


enga anie ka ho tonga eo aminareo aho ankehitriny ka hanova ny feoko; fa misalasala aho ny aminareo. 	 In rajti wanm wintibˈi aacˈlak lajori pire inyolow mas aacˈlak jwiˈl subˈlaj ocsalquin il chawijak, jwiˈl ri tijin tabˈantak.


Fa satria an'ny andro isika, dia aoka hahonon-tena ka hitafy ny finoana sy ny fitiavana ho fiarovan-tratra, ary ny fanantenana ny famonjena ho fiarovan-doha. 	 Pero oj ri wojtakchak chi sak y ri wiˈchak kabˈ pi sak, cubˈarok kachˈol chirij Kakaj Jesucristo y lokˈin ri tikabˈantak, riˈ li tikacojtak pi jqˈuexwach jun coraza pire colbˈire chi kachˈol. Y jcubˈarbˈ kachˈol chirij kacolic laj jkˈabˈ kamac, riˈ li tikacojtak pi jqˈuexwach jun casco pire colbˈire kabˈ.


Kanefa tsy mety manatona Ahy ianareo hanananareo fiainana. 	 Pero taˈ chawajak tatatak inyolj pire tataˈtak tzilaj cˈaslemal riqˈui Kakaj Dios lecj ri taˈ jqˈuisic.


Ary nony hitan'ireo mpanompo namany izay efa natao, dia nalahelo indrindra izy ka nandeha nanambara tsara tamin'ny tompony izany rehetra natao izany. 	 Y mak nicˈj mocom chic subˈlaj xcˈaxcˈobˈ laj ranmak, xpe rechak xeˈ jbˈijtak re man rey juntir nen xansaj re sicˈ rich mocomak.


Ary ny anjely faharoa nitsoka, dia nisy toa tendrombohitra lehibe mirehitra afo natsipy tany an-dranomasina; ary tonga rà ny ampahatelon'ny ranomasina; 	 Xpe jcabˈ anjl, xrokˈsaj jtrompet, xtˈojsaj jun kelen li mar chapcaˈ rilic jun nimlaj witz subˈlaj tijumin jkˈakˈal, raquitz mitaˈ pajnicˈj re mar xan quicˈ jwich.


Ary mpivavaka tsara no nandevina an'i Stefana sady nisaona azy fatratra. 	 Xpetak jujun winak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo, xeˈ jmukeˈtak jcamnakl Esteban y subˈlaj xokˈtak chirij.


tsy manao na inona na inona amin'ny fifampiandaniana, na mandrani-tena foana fa amin'ny fanetren-tena dia aoka samy hanao ny namany ho mihoatra noho ny tenany. 	 Ma bˈantak jono kelen xike pi awe atak, ma coj akˈijak, riˈ cojtak jkˈijak yak nicˈj chic chapcaˈ riˈ rechak mas nimak jkˈijak chawchak.


Izaho no vavahady; raha Izaho no hidiran'ny olona, dia hovonjena izy ka hiditra sy hivoaka sady hahazo hanina. 	 In, iniˈ man pwert re man corral y nen tioc li corral inwiˈl in, ticolmajiˈn. Tijnaˈ tioc y tiel laˈ man pwert re man corral y tijtaˈ richaj.


Ary ny vahoaka izay nitsangana teo ka nahare dia nanao hoe: Kotrokorana izany. Hoy ny sasany: Anjely no niteny taminy. 	 Mak cristian ri wiˈtak riqˈui Kakaj Jesús, xtaˈtakaˈn. Nicˈj xijtak chi quiekuljawiˈn y nicˈj chic xijtak chi jun anjliˈ xchˈabˈench re.


Isaorana anie Andriamanitra noho ny fanomezany tsy azo tononina. 	 Cˈomo re Kakaj Dios xyeˈ jun sipan chike ri subˈlaj nim jkˈij, ri sipan li, riˈ Kakaj Jesucristo ri Jcˈajol ri taˈ ni jonok ticwin chi jbˈij laˈ yoloj nen jnimal jkˈij.


Fa hanitr'i Kristy ho an'Andriamanitra izahay amin'izay hovonjena sy izay ho very: 	 Jilonli oj, ojiˈ chapcaˈ jun siminlaj pom ri tijsuj Kakaj Jesucristo re Kakaj Dios ri tijin tibˈe ruxbˈl chijxoˈlak yak cristian ri ticolmajtak y chijxoˈlak mak ri tisaach jwichak.


Lioka ihany no ato amiko. Alao Marka, ka ento miaraka aminao, fa mahasoa ahy amin'ny fanompoana izy. 	 Xichak Lucas wiˈ pi impach. Lajori toc lamas wiˈ Marcos y tacˈamch chawij jwiˈl re ticwiniˈ chi intˈoˈic chi jbˈanic lawiˈ ri rajwax tambˈan.


Ary raha nahare izany izy, dia natao batisa ho amin'ny anaran'i Jesosy Tompo. 	 Cuando yak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo xtatak jilonli, xansaj jaˈtiox rechak laj jbˈij Kakaj Jesús ri Kajawl.


izay nitoetra tao amin'i Serygio Paolo, governoran'ny tany sady lehilahy hendry; ary izy nampaka an'i Barnabasy sy Saoly hankao aminy ka naniry mba hahare ny tenin'Andriamanitra. 	 Man ajitz li, jiˈ wiˈ riqˈui man jbˈabˈal kˈatbˈitzij re Chipre ri jbˈij Sergio Paulo, jun winak ri wiˈ jnoˈj. Man jbˈabˈal kˈatbˈitzij li xtak jsiqˈuij Bernabé pach Saulo jwiˈl riˈ raj tijta Jyolj Kakaj Dios.


Mpangalatra sy jiolahy izay rehetra tonga talohako; fa tsy nihaino azy ny ondry. 	 Juntir mak ri xyuktak nabˈe chinwch in, alkˈomtakaˈn y etzltak cristiantakaˈn, pero mak carner taˈ xtatak jyoljak.


Ary ianareo koa dia mamenoa ny famaran'ny razanareo. 	 ¡Qˈuistak jbˈanic lawiˈ ri cholanch jbˈanic jwiˈlak amam atitˈak ojr!


Raha ny mofo dimy no novakiko ho an'ny dimy arivo, firy harona moa no sombintsombiny nangoninareo? Hoy ny mpianany taminy: Roa ambin'ny folo. 	 cuando xinjach jobˈ chi cuxlanwa chiwchak jobˈ mil (5,000) chi winak? ¿Jurubˈcˈu chicach chi qˈuertak cuxlanwa pach car xacˈoltak chic ri taˈ xqˈuisc? xcheˈ rechak. Rechak xijtak: Cabˈlajuj (12) chicach, xcheˈtak.


Fa ianareo kosa dia taranaka voafidy, "fanjaka-mpisorona, firenena masina" (Eks. 19.6), olona nalain'Andriamanitra ho an'ny tenany mba hilazanareo ny hatsaran'ilay niantso anareo hiala tamin'ny maizina ho amin'ny fahazavany mahagaga; 	 Mak cristian nicˈ riqˈuil tijtop rakanak laˈ man abˈaj li, jwiˈl taˈ tijcojtak tzilaj jtaquil chirij Kakaj Jesucristo y jwiˈl jilon jchomorsaˈn Kakaj Dios chirijak. Pero atak, ri atak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo, atakaˈ jun kˈat chi echˈelxic ri chaˈlcatak jwiˈl Kakaj Dios y atakaˈ jun kˈat jwinak Kakaj Dios ri atak ajcˈamaltak jbˈeak cristian riqˈui Kakaj Dios ri rey y atakaˈ jun tilmit ri tosol pire Kakaj Dios y atakaˈ re Kakaj Dios chi jbˈij juntir utzil ri bˈanal jwiˈl Kakaj Dios, ri xatesantak laj jkˈabˈ amacak ri chapcaˈ li ukuˈmal pire xatjcoltak laj jkˈabˈ amacak ri chapcaˈ jun sak ri subˈlaj kus.


Lozanareo, mpanora-dalàna sy Fariseo, mpihatsaravelatsihy! fa diovinareo ny vohon'ny kapoaka sy ny lovia, nefa ny ao anatiny dia feno rombaka sy tsi-fahononana. 	 ¡Cˈur awchak atak ajtijoltak cristian re Jpixbˈ Kakaj Dios y atak fariseo, ajsolcopil acaybˈalak! Atakaˈ nicˈ riqˈuil man vas pach man lak ri chˈajal rij, pero tzˈil jpam jwiˈl alkˈanc y mak etzltak raybˈl ri tabˈantak.


Fa raha tsy misaron-doha ny vehivavy, dia aoka hohetezana izy; fa raha mahamenatra ny vehivavy ny hohetezana na ny hoharatana, dia aoka hisaron-doha izy. 	 Jwiˈl wi wiˈ jono anm taˈ tijchˈuk jbˈa riˈ mas tzi resaj rusumal jbˈa. Pero wi qˈuixibˈaliˈ pire jun anm tiesaj rusumal jbˈa o tijotzsajbˈic, riˈ mas tzi jchˈukeˈ.


fa tahaka ny nitoeran'i Jona hateloan'andro sy hateloan'alina tao an-kibon'ny hazandrano lehibe, dia toy izany no hitoeran'ny Zanak'olona hateloan'Andro sy hateloan'alina ao anatin'ny tany. 	 Chapcaˈ Jonás xwaˈxiˈ uxibˈ kˈij pach uxibˈ akˈabˈ laj jchˈol jun nimlaj car, jilon Jcˈajol Kakaj Dios ri xwux pi cristianil tina waˈxna uxibˈ kˈij pach uxibˈ akˈabˈ ralaj ulew.


Ary maro no boka teo amin'ny Isiraely tamin'ny andron'i Elisa mpaminany, nefa tsy mba nisy nodiovina na dia iray akory aza fa Namàna Syriana ihany. 	 Y jilon chapcaˈ xaan laˈ mak junabˈ cuando xwaˈx Eliseo ri ajkˈasal Jyolj Kakaj Dios, wiˈ subˈlaj qˈui cristian yajtak Israel re man yajel ri jbˈij lepra, pero taˈ ni jono rechak xcunajc, xike xcunaj jun winak ri jbˈij Naamán ri tipe Siria, xcheˈ Kakaj Jesús rechak.


ary nony sahirana nanara-morona izahay, dia tonga teo amin'ny tany anankiray atao hoe Tsara-fitodian-tsambo; akaikin'izany ny tanàna Lasea. 	 Subˈlaj cˈax xkatij xojkˈax chiwch Creta, ajrucˈreˈ xojtaw li man luwar ri jbˈij Buenos Puertos ri wiˈ chijcˈulel Lasea ri jun luwar re Creta.


Nanana zavatra maro hosoratana aho, nefa tsy tiako hosoratana aminao amin'ny ranomainty sy ny penina; [ Gr. volotara] 	 Wiˈ mas chwaj tambˈijbˈi chawe, pero taˈ chwaj tantzˈibˈajbˈi chawe li wuj,


mba ho iray ihany izy rehetra, tahaka Anao Ray ato amiko, ary Izaho koa ao aminao, mba ho ao amintsika koa izy; mba hinoan'izao tontolo izao fa Hianao no naniraka Ahy. 	 In tantzˈonaj tokˈobˈ chawe chirijak juntir ribˈilak pire tiwuxtak jun kiqˈuil chapcaˈ in aacˈl ojke jun jwiˈl watiˈ laj wanm y in winiˈ laj awanm. Y tantzˈonaj tokˈobˈ chawe chi tiwuxtak junke jwichak pire tretemajtak mak cristian ri retake wich ulew chi atiˈ attakowinakch we.


Ary raha tàhiny nahatsiaro ny tany nialany izy, dia ho nahita andro hiverenany. 	 Rechak witi riˈ xeˈ mas ranmak chi jchomorsaj rij man tilmit ri lamas xeltakwiˈch, roj xkˈajtakaˈ chiquiˈ laj jluwrak.


Koa raha miendrika ny ao an-trano, dia aoka ho ao aminy ny fiadanana tononinareo; fa raha tsy miendrika izy, dia aoka hiverina aminareo ny fiadanana voatononareo. 	 Wi yak rajw ja lamas attawtakwiˈ ticˈulariˈ pi rechak atwaˈxtak riqˈuilak, ticaniˈ utzil riqˈuilak ri chawajak tiyeˈsaj rechak y wi mitaˈ ticˈular pi rechak atwaˈxtak riqˈuilak taˈ tican utzil riqˈuilak ri chawajak tiyeˈsaj rechak, tikˈaj chiquiˈch aacˈlak.


Tsy mahasoa ny tany na ny zezika izy, fa harian'ny olona. Izay manan-tsofina ho enti-mihaino, aoka izy hihaino. 	 Taˈ chiquiˈ nen tichacuj, taˈ tzi re ulew ni taˈ chiquiˈ tzi pire ticojsaj xoˈlak abono, tichak tˈojsajbˈic. Nen titonc, jteˈ jcholajl ri tambˈij, xcheˈ Kakaj Jesús rechak cristian.


Ry Jerosalema, ry Jerosalema, izay mamono ny mpaminany sy mitora-bato izay irahina ho aminao, impiry Aho no ta-hanangona ny zanakao, tahaka ny fanomban'ny akoho ny zanany ao ambanin'ny elany, fa tsy nety ianareo! 	 ¡Atak aj Jerusalén, atak aj Jerusalén, ri tacamsajtak yak ajkˈasaltak Jyolj Kakaj Dios y tacamsajtak chi abˈaj yak jtakoˈn Kakaj Dios ri takaltakch aacˈlak! ¡Qˈuilaj bˈwelt chwaj roj ximmulbˈaˈ awchak chapcaˈ tran jun chuch acˈ tijmulbˈaˈ tra jkˈun ralaj jxicˈ, pero atak taˈ chawajak!


Nisy lehilahy manan-karena anankiray niakanjo volomparasy sy rongony fotsy madinika sady nanaram-po fatratra isan'andro tamin'ny fahafinaretana. 	 Kakaj Jesús xij chic: Wiˈ jun winak subˈlaj bˈiom ri tijcoj kustaklaj itzˈik y nojel kˈij tran kustaklaj comon wicˈ.


Aoka ho fantatrareo fa efa afaka Timoty rahalahintsika; koa raha tàhiny handeha faingana izy, dia hiaraka aminy hamangy anareo aho. 	 Chwaj tawetemajtak chi Timoteo ri kechˈelxic chirij Kakaj Jesucristo xeliˈ li cars. Wi tipe laj or wiqˈuil, tancˈamaˈbˈi chwij cuando imbˈe chi asolajcak.


Ary talanjona avokoa izy rehetra ka niresaka hoe: Manao ahoana izao teny izao! fa amin'ny fahefana sy ny hery no andidiany ny fanahy maloto, dia mivoaka ireo. 	 Juntir cristian xsaach jchˈolak. Xoctak chi jtzˈonaj chiribˈil ribˈak: ¿Nen chiquiˈ jcholajl jyolj winak ri? Wiˈ kˈatbˈitzij laj jkˈabˈ pire titakon chibˈak mak etzl y mak etzl ticojontakaˈ chiwch, xcheˈtak.


Ho aminareo anie ny fahasoavan'i Jesosy Kristy Tompo;ny fitiavako dia ao aminareo rehetra ao amin'i Kristy Jesosy. Amena. 	 Chwaj chi Kakaj Jesucristo ri Kajawl tijyeˈ rutzil ranm chawechak atak juntir.


Dia nalahelo izy, ka samy nanontany Azy tsirairay hoe: Izaho va izany? 	 Rechak xpe subˈlaj bˈis laj ranmak chi jtaic jilonli y xoctak chi jtzˈonaj re Kakaj Jesús chi jujunalak: ¿Maˈ iniˈn taˈn? xcheˈtak re.


Ary Jesosy niantso tamin'ny feo mahery, dia afaka ny ainy. 	 Ajrucˈreˈ Kakaj Jesús cow xchˈejejc y xcamc.


Koa aza manaiky azy ianao, fa misy tsy omby efa-polo lahy izy manotrika hisambotra an'i Paoly, ka efa niozona sy nianiana izy fa tsy hihinana na hisotro ambara-pamonony azy; ary efa vonona izy ankehitriny ka miandry ny teny avy aminao. 	 Ma cojow ri tijbˈijtak chawe, jwiˈl raj wiˈ mas caˈwinak (40) jpachak xijtak chi tijchajajtak Pablo li bˈe pire tijcamsajtak. Rechak xijtak chiwch Kakaj Dios chi onque tibˈan cˈax chibˈak, taˈ tijtijtak wa ni jaˈ asta tina jcamsajtakna Pablo. Y lajori riˈchak ulbˈel jwiˈlak nen tabˈij at rechak, xcheˈ man cˈojol winak re man jbˈabˈalak juntir mak soldad.


Mahatoky Andriamanitra, Izay nahatonga ny fiantsoana anareo hanananareo firaisana amin'ny Zanany, dia Jesosy Kristy Tompontsika. 	 Kes tzˈetel tzˈet Kakaj Dios tranaˈ juntir ri sujul jwiˈl. Y riˈ re xatsiqˈuintak pire atwuxtak jun riqˈui Kakaj Jesucristo ri Kajawl ri Jcˈajol.


Kanefa maro tamin'izay nandre ny teny no nino, ka dia tonga tokony ho dimy arivo no isan'ny lehilahy. 	 Pero subˈlaj cristian ri xtatak jyoljak, xjach ribˈak laj jkˈabˈ Kakaj Jesús y jilonli xqˈuiyantak yak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo, xike winak raj wiˈ jobˈ mil (5,000) ribˈilak.


Ary nataony fa ho fantatry ny rahalahiny fa ny tànany no hamonjen'Andriamanitra azy; kanjo tsy fantany. 	 Moisés riˈ chijchˈol re chi tretemajtakaˈ yak jwinak chi Kakaj Diosiˈ takowinak re chi jcolicak. Pero yak jwinak taˈ xretemajtak.


ary mba hovonjena ho afaka amin'ny olona hafahafa sy ratsy fanahy izahay; fa tsy ary manana finoana avokoa ny olona rehetra. 	 Y chˈaˈwentak riqˈui Kakaj Dios pire ojcolmajtak laj jkˈabˈak mak etzltak cristian jwiˈl maˈ juntir taˈ cristian cubˈul jchˈolak chirij Kakaj Jesucristo.


koa raha hampodiko ho any an-tranony mbola tsy nihinana izy, dia ho reraka eny an-dalana, sady avy lavitra ny sasany. 	 Wi tantakbˈi laj richochak chi mitaˈ nen tijil jwiˈlak, tibˈe tukartakaˈ lak bˈe jwiˈl wiˈjal jwiˈl wiˈ jujun mas naj tipetak, xcheˈ Kakaj Jesús rechak.


Ary amin'izay ny Zanak'olona dia ho hita avy eo amin'ny rahona amin'ny hery lehibe sy ny voninahitra. 	 Ajrucˈreˈ triltak Jcˈajol Kakaj Dios ri xwux pi cristianil tikejch lecj li sutzˈ subˈlaj tikopopon jkˈakˈal jnimal jkˈij y wiˈ subˈlaj jcwinel.


Ary izao no fanamelohana, fa tonga amin'izao tontolo izao ny mazava, nefa aleon'ny olona ny maizina toy izay ny mazava, satria ratsy ny asany. 	 Riˈ ri quiek jwiˈl tran jkˈatbˈitzij Kakaj Dios chibˈak juntir cristian. Taˈ rajak jwich kˈakˈ ri xyuk wich ulew jwiˈl rechak riˈ mas xeˈ ranmak chirij man ukuˈmal jwiˈl riˈ tijin trantak mak etzltak noˈj.


ary ho nofo iray izy roroa (Gen. 2. 24); ka dia tsy ho roa intsony izy, fa ho nofo iray ihany. 	 y ticˈuliˈy riqˈui rixokl y chi quibˈ ribˈilak tiwuxtak pi juntakchak chi cristian chiwch Kakaj Dios. Maˈ quibˈtak taˈ chiquiˈn, juntakchak chi cristian.


Dia lasa nankany an-dafin'i Jordana indray Jesosy, ho any amin'ilay tany nanaovan'i Jaona batisa voalohany, ka nitoetra tany Izy. 	 Ajrucˈreˈ Kakaj Jesús xkˈaj chicbˈi chˈakap re nimi jaˈ Jordán, xwaˈx laˈ man luwar lamas xwaˈxwiˈ Juan Ajbˈanal Jaˈtiox chi jbˈanic jaˈtiox.


Ary koa, ny fanjakan'ny lanitra dia tahaka ny harato-tarihina, izay nalatsaka tao amin'ny ranomasina ka nahavory ny samy hafa karazana rehetra; 	 Kakaj Jesús xij chic rechak: Jtakon Kakaj Dios chibˈak cristian jilon chapcaˈ jun cˈaat re chapbˈi car. Man cˈaat re chapbˈi car cuando titˈojsaj li mar tijmolaˈ juntir jwich car.


Ary hoy Izy taminy: Lazaiko aminareo marina tokoa: Misy ny sasany eto izay tsy mba hanandrana fahafatesana mandra-pahitany ny fanjakan'Andriamanitra tonga amin'ny hery. 	 Kakaj Jesús xij chic rechak: Kes tzˈetel tzˈet tambˈij chawechak chi wiˈ jujun rechak cristian ri wiˈtak wiqˈuil neri, taˈ ticamtak asta tina riltakna jpetic jtakon Kakaj Dios chibˈak cristian laˈ jcwinel, xcheˈ Kakaj Jesús rechak.


Fa raha ny masonao ankavanana no manafintohina anao, dia esory hiala iny, ka ario ho afaka aminao; fa mahasoa anao na dia very aza ny iray momba ny tenanao, ka tsy ny tenanao rehetra no hariana any amin'ny helo.[Ny teny Grika adika hoe manafintohina amin'ny Testamenta Vaovao, dia mamandrika no tena dikany] 	 Jwiˈliˈli in tambˈij chawe chi wi riˈ jpaach bˈakˈ awch tibˈanow chawe atkej li mac, riˈ mas tzi tawesajbˈic, tatˈojbˈi chinaj chawe. Riˈ mas tzi tisaach junquitzke re atioˈjl chiwch juntir atioˈjl titˈojsajbˈi li man luwar re tijbˈi cˈax.


Ary, indro, Elizabeta havanao dia efa mitoe-jaza koa, na dia efa antitra aza; ary efa mandray enina izy izao, izay natao hoe momba. 	 Jilon Elisabet ri awechˈelxic, riˈjlaj anmchak, re tina waˈxna jun ricˈlal winak y wiˈchak wakakibˈ (6) icˈ jcanic yaj anm onque tibˈijsaj chirij chi taˈ tiwaˈx ralcˈwal,


Fa iza moa no nahatezitra Azy, rehefa nandre? Tsy izay rehetra nentin'i Mosesy niala tany Egypta va? 	 ¿Nencˈu nojotak yak ri xtatak nen xij Kakaj Dios y xtos chic ribˈak chirij Kakaj Dios? Riˈtakaˈ juntir yak ri xesajtakch Egipto jwiˈl Moisés.


Raha Hianao no Kristy, dia lazao aminay. Fa hoy Izy taminy: Na dia hilaza aminareo aza Aho, dia tsy hino ianareo. 	 Bˈij chike, wi atiˈ Jcˈajol Kakaj Dios ri bˈil jwiˈl Kakaj Dios chi tina jtaknach wich ulew, xcheˈtak re Kakaj Jesús. Xpe Kakaj Jesús, xij rechak: Wi tambˈij chawechak chi iniˈn, taˈ tacojtak chi tzˈetiˈn.


fa Andriamanitsika dia afo mandevona (Deo. 4.24). 	 jwiˈl Kakaj Dios niqˈuiˈ chapcaˈ jun kˈakˈ ri ticwin chi jsachic jwich juntir.


Fa ny mpamboatra namaly ka nanao taminy hoe: Tompoko, avelao ihany izy amin'ity taona ity mandra-pihadiko manodidina azy, ka hasiako zezika; 	 Pero man mocom xij re rajw man ulew: Kaj, waˈxna claˈ, re man junabˈ ri tzi jcˈupic rij tambˈan y tanyeˈ abono laj raˈ.


Ary nahita azy izay rehetra nonina tany Lyda sy Sarôna, ka dia niverina ho amin'ny Tompo. 	 Juntir cristian ri wiˈtak Lida y Sarón, cuando xriltak chi xtzibˈsajiˈ Eneas, laj or xqˈuex jnoˈjak y xoctak laj jkˈabˈ Kakaj Jesucristo ri Kajawl.


Ary ny olona niantso tamin'ny feo mahery sady nanentsin-tadiny ka indray nirodona taminy, 	 Rechak xtzˈapij jxicnak y subˈlaj cow xchˈejejtak y juntir nicˈ jwichak xpetak chi jchapic Esteban.


Fa efa nolavinay ny zavatra takona mahamenatra, ka tsy mandeha amin'ny fihendrena, na manatsatso ny tenin'Andriamanitra izahay; fa amin'ny fanehoana ny marina no ideranay tena amin'ny fieritreretan'ny olona rehetra eo imason'Andriamanitra. 	 Xcaniˈ kayeˈ jbˈanic mak noˈj ri qˈuixibˈal jbˈanic y mak ri tibˈantak chi mukukil. Taˈ tijin tikasubˈ cristian y cuando tikabˈij Jyolj Kakaj Dios, taˈ tikaqˈuex jcholajl. Cuando tikabˈij Jyolj Kakaj Dios, tikabˈijiˈ tzˈetel tzij pire juntir cristian tijnaˈ tijbˈijtak chi tziyiˈ tijin tikabˈan chiwch Kakaj Dios.


Ary nasaina nitafy rongony fotsy madinika sady madio no mangatsakatsaka izy; fa izany rongony fotsy madinika izany dia ny asa marina ataon'ny olona masina. 	 Xyeˈsaj re tijcoj mak chˈuchˈjtaklaj itzˈik ri jbˈij lino sak y tikopoponc, xcheˈtak. Ri jcholajl tielwiˈ mak chˈuchˈjlaj itzˈik ri jbˈij lino, riˈ mak utzil ri bˈanal jwiˈlak yak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo.


Fa hoy Agripa tamin'i Paoly: Hay! ataonao fa mora toy izany no hampanekenao ahy ho Kristiana. 	 Xpe Agripa, xij re Pablo: Riˈ chachˈol at laj orke atcwin chwij pire inoc pi ajtakel re Kakaj Jesucristo, xcheˈ re.


Ny tongony mimaona handatsa-drà; 	 Laj or ticamsantak,


Nahoana moa? Satria tsy tamin'ny finoana, fa toa tamin'ny asa, ka tafintohina tamin'ny vato mahatafintohina izy;araka ny voasoratra hoe: Indro Aho mametraka vato mahatafintohina sy vatolampy mahasolafaka ao Ziona; Ary izay mino Azy tsy ho menatra (Isa. 8. 14; 28. 16). 	 ¿Nen chac taˈ xan sucˈul ranmak chiwch Kakaj Dios? Jwiˈl taˈ xcubˈaˈ jchˈolak chirij Kakaj Jesucristo, riˈ xeˈ ranmak chi jbˈanic lawiˈ tijbˈij Jpixbˈ Kakaj Dios. Y jwiˈliˈli chapcaˈ xtop rakanak laˈ man abˈaj ri tijtop rakanak cristian laˈ.


Fa tsy ny vehivavy no nihavian'ny lehilahy; fa ny lehilahy no nihavian'ny vehivavy. 	 Jwiˈl nabˈe winak maˈ laˈ taˈ jbˈakel jxucul jun anm xansaj. Nabˈe anm laˈyiˈ jbˈakel jxucul jun winak xansaj.


[Fiarahabana, sy filazana ny amin'ny fahatsaran'ny fanavotana] Petera, Apostolin'i Jesosy Kristy, mamangy ny mpivahiny monina any am-pielezana any Ponto, Galatia, Kapadokia, Asia sy Bitynia, dia olom-boafidy 	 In Pedro, in jtakoˈn Kakaj Jesucristo, tantzˈibˈajbˈi jun wuj ri pi awechak, atak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo ri chaˈlcatak jwiˈl Kakaj Dios ri jaljoj atilmitak ri atilem aybˈak li mak tilmit Ponto, Galacia, Capadocia, Asia y Bitinia,


Ary hoy ny tompony taminy: Ny vavanao no hitsarako anao, ry mpanompo ratsy fanahy: fantatrao fa izaho dia olona mila voatsiary ka maka izay tsy napetrako, ary mijinja izay tsy nafafiko; 	 Xpe man rey, xij re man mocom li: At, atiˈ jun etzl mocom y ayolj titzˈonin kˈatbˈitzij chawij, jwiˈl wi awetamiˈ chi masiˈ in cˈaˈn y inochˈon lamas taˈ tiquil inwiˈl,


Ary Jesosy nanao taminy hoe: Izaho kosa tsy hilaza aminareo izay fahefana anaovako izao zavatra izao. 	 Kakaj Jesús xij chic rechak: Jilon in taˈ tambˈij chawechak nen xyeˈw kˈatbˈitzij laj inkˈbˈ chi jbˈanic jilonri, xcheˈ rechak.


Ary Jesosy niantso ny mpianany roa ambin'ny folo lahy hankeo aminy ka nanome azy fahefana hamoaka fanahy maloto sy hahasitrana ny aretina rehetra mbamin'ny rofy rehetra. 	 Kakaj Jesús xmulbˈaˈ yak cabˈlajuj (12) ajtijol ribˈak chirij. Xyeˈ cwinel rechak chi resaj mak etzl ri wiˈ laj ranmak cristian y chi jtzibˈsaj cristian re juntir jaljojtak yajel.


Voageja manodidina izahay, nefa tsy tery; very hevitra, nefa tsy mamoy fo; 	 Y jilonli onque tipe subˈlaj cˈax chikabˈ, pero taˈ tikayeˈ kibˈ chiwch, onque taˈ ketam nen tikabˈan, pero taˈ tikaquibˈaj kanm.


Fa Izy dia natao miendrika hanam-boninahitra noho Mosesy, araka ny ananan'ny mpanao trano voninahitra bebe kokoa noho ny trano nataony. 	 Kakaj Jesucristo subˈlaj nimiˈ jkˈij chiwch Moisés, jilon chapcaˈ jun ajbˈanal ja, riˈ nim jkˈij chiwch man ja ri xan.


no hampionona ny fonareo anie sy hampahery anareo amin'ny asa sy ny teny tsara rehetra. 	 riˈ re ticowirsan awanmak chi jbˈij y chi jbˈanic lawiˈ tzi tabˈantak laj acˈaslemalak.


Ahoana ary no izy, afa-tsy izao? Amin'ny atao rehetra, na amin'ny fihatsaram-belatsihy, na amin'ny marina, dia Kristy no torina, ary mifaly amin'izany aho; eny, mbola hifaly ihany aho. 	 Pero in taˈ nen tambˈij rechak wi tzitaklaj noˈjiˈ wiˈ laj ranmak o wi maˈ tzitaklaj noˈj taˈ wiˈ laj ranmak cuando tijbˈijtak tzilaj jtaquil chirij Kakaj Jesucristo, in taˈ incwent rechak. Jwiˈliˈli wiˈ subˈlaj quiˈcotemal laj wanm y tina waˈxna mas quiˈcotemal laj wanm,


Ary rehefa afaka izany, dia nahita aho fa, indro, novohana ny tempoly, dia ny tabernakelin'ny vavolombelona tany an-danitra; [ Na: tao amin'] [ Dia ny Didy Folo] 	 Ajrucˈreˈ xinnaˈtun chic y xwil xter man luwar ri nim jkˈij re richoch Kakaj Dios lecj lamas cˈolan mak kelen ri ticˈutuwtak jchomorsaˈn Kakaj Dios.


Hoy Jesosy: Lazaiko aminareo marina tokoa: Tsy misy olona efa nahafoy trano, na rahalahy, na anabavy, na reny, na ray, na zanaka, na tany, noho ny amiko sy ny filazantsara, 	 Kakaj Jesús xij: Kes tzˈetel tzˈet tambˈij chawechak, nen jun cristian tican jyeˈ richoch, rechˈelxic, jkaj jchuch, ralcˈwal y rulew inwiˈlke in y jwiˈlke jbˈij tzilaj jtaquil chwij,


Indro, ny virijina hitoe-jaza ka hiteraka zazalahy; Ary ny anarany hataon'ny olona hoe Imanoela (Isa. 7. 14), izany hoe, raha adika: Amintsika Andriamanitra. 	 Jun kˈapoj anm ri taˈ echbˈel jwiˈl ni jono winak tican yaj anm, tiqˈuisiˈy jun ra ricˈlal winak y tijcojtak jbˈij pi Emanuel, xcheˈ. Ri jcholajl tielwiˈ man yoloj Emanuel, Kakaj Dios wiˈchak kiqˈuil.


Ary izay efa nahita dia nilazalaza tamin'ny olona izay natao tamin'ilay demoniaka sy ny amin'ny kisoa. 	 Y mak cristian ri xiliwtak nen xan Kakaj Jesús re man winak ri xwaˈx mak etzl laj ranm, xyoltak re mak cristian ri xtawtak claˈ ri nen xan Kakaj Jesús re man winak ri xwaˈx mak etzl laj ranm y ri nen xantak mak aak.


Kanefa tsy ny hahatonga fitsaharana amin'ny sasany ary fahoriana aminareo no anaovako izany, 	 In taˈ tijin tambˈij chawechak chi rajwaxiˈ tacuy kelen awechak y yak nicˈj chic tzˈakat kelen rechak. In riˈ chwaj chi nicˈ kelen awechak riqˈuilak.


Kanefa tsy mihambo hanana fahaleovana avy aminay hihevitra na amin'inona na amin'inona izahay; fa ny fahaleovanay dia avy amin'Andriamanitra, 	 Oj taˈ ojtijin chi jbˈij chawechak chi kicˈanke ojcwin chi jbˈanic lawiˈ raj Kakaj Dios tikabˈantak. Kakaj Diosiˈ yeˈwinak kacwinel chi jbˈanic lawiˈ raj tikabˈan,


Ary raha Kristy no torina fa natsangana tamin'ny maty, ahoana no ilazan'ny sasany eo aminareo fa tsy misy fitsanganan'ny maty? 	 Pero wi riˈ tijin tikabˈij chi xcˈastasajiˈ jwich Kakaj Jesucristo laj jcamnakl xoˈlak camnakibˈ, taˈ jcholajl tijbˈijtak jujun chawechak chi taˈ ticˈastasaj jwichak camnakibˈ laj jcamnaklak xoˈlak camnakibˈ.


Ary tsy nanan-janaka izy, fa momba Elizabeta; ary samy efa antitra izy mivady. 	 Rechak taˈ ni jono ralcˈwalak waˈsal, jwiˈl Elisabet taˈ tialcˈwalanc y chi quibˈ ribˈilak riˈjtaklaj cristiantakchak.


Dia tahaka izany koa ianareo, rehefa vitanareo izay rehetra nandidiana anareo, dia ataovy hoe: Mpanompo ny mahasoa izahay; ny tokony ho nataonay ihany no efa nataonay. 	 Y jiˈcˈulon atak cuando tabˈantak juntir ri tijbˈij Kakaj Dios chawechak, bˈijtak: Oj, ojke mocom ri taˈ nen ojchoconwiˈ, jwiˈl xike xkabˈan lawiˈ raj Kakaj Dios xkabˈan, atcheˈtak, xcheˈ Kakaj Jesús rechak.


Dia nihazakazaka nankany amin'i Simona Petera sy ilay mpianatra tian'i Jesosy izy ka nanao taminy hoe: Nalain'olona tao am-pasana ny Tompo, ka tsy fantatray izay nametrahany Azy. 	 Re xeˈ jol lamas wiˈ Simón Pedro pach man jun ajtijol ribˈ chirij Kakaj Jesús ri subˈlaj tilokˈaj jwiˈl Kakaj Jesús, xij rechak: ¡Xresajtakaˈbˈi Kakaj Jesús ri Kajawl lamas mukulwiˈ y taˈ ketam lamas xeˈ jyeˈtak chic! xcheˈ rechak.


ka nanao hoe: Efa niantrano tany amin'ny olona tsy voafora ianao sady niara-nihinana taminy. 	 Y xijtak re: ¿Nen chac xeˈ asolaj mak cristian ri maˈ rijajl taˈ Israel ri taˈ cojol retal jtioˈjlak y xatwiˈn riqˈuilak? xcheˈtak re.


Ary nifady hanina efa-polo andro sy efa-polo alina Izy, koa nony afaka izany, dia noana. 	 Caˈwinak (40) kˈij, caˈwinak (40) akˈabˈ xwaˈx Kakaj Jesús claˈ, taˈ nen xtij. Cuando xtzˈakat caˈwinak (40) kˈij y caˈwinak (40) akˈabˈ, ajrucˈreˈ xricˈaj wiˈjal.


Mananatra anao mafy aho eo anatrehan'Andriamanitra sy Kristy Jesosy ary ny anjely voafidy mba hotandremanao izany zavatra izany, tsy manao olon-tiana, na manao na inona na inona amin'ny fiangarana. 	 Chiwch Kakaj Dios, chiwch Kakaj Jesucristo y chiwchak yak ranjl ri chaˈltak jwiˈl Kakaj Dios, tambˈijbˈi chawe, riˈ bˈan chapcaˈ juntir ri tambˈij chawe. Y nicˈ jbˈij re juntir cristian tabˈan, maˈ jujun taˈke cristian kus jbˈij tabˈan rechak.


Ary ny vahoaka rehetra nitady hanendry Azy, satria nisy hery niala taminy ka nahasitrana azy rehetra. 	 Juntir cristian ri yajtak rajak tijchaptak ritzˈik Kakaj Jesús jwiˈl retamakiˈ chi wiˈ jcwinel chi tzibˈsanc.


Manao-veloma anareo Aristarko, mpiara-mifatotra amiko, sy Marka, havan'i Barnabasy (ny aminy dia efa nandidiana anareo, ka raha tonga atỳ aminareo izy, dia raiso), 	 Titaksajbˈi rutzil awchak jwiˈl Aristarco ri impach win prexil. Y titaksajbˈi rutzil awchak jwiˈl Marcos ri rechˈelxic Bernabé. Bˈilchak chawechak nen mo jcˈulic Marcos tabˈantak, jwiˈliˈli wi xtaw aacˈlak chi asolajcak, cˈultak pi utzil.


Hianareo mpanompo, maneke ny tomponareo amin'ny fahatahorana rehetra, tsy ny tsara sy ny malemy fanahy ihany, fa ny saro-po koa. 	 Atak ri wiˈ awajwak, yeˈ aybˈak chi takem rechak awajwak y cojtak jkˈijak. Maˈ xitaˈke tayeˈ aybˈak chi takem rechak yak ri tzi jnoˈjak y taˈ cˈaˈntak, rajwaxiˈ jilon rechak yak ri subˈlaj cˈaˈntak, yeˈ aybˈak chi takem rechak.


Fa io didy io dia nentin'ny ota namitaka sy nahafaty ahy. 	 Jwiˈl man mac riˈ xcoj mak pixabˈ li pire xinjsubˈ y nicˈ riqˈuil xinjcamsaj.


Ary ny devoly izay namitaka azy dia natsipy tany amin'ny farihy afo sy solifara, izay misy ilay bibi-dia sy ilay mpaminany sandoka koa, ary hampijalina andro amin'alina mandrakizay mandrakizay ireo. 	 Y man jbˈabˈal etzl ri xsubˈuw rechak mak cristian li titˈojsaj laj nicˈajl jkˈakˈal jun nimlaj alagun chi kˈakˈ pach asufre y claˈ titˈojsajtak man etzl awaj ri xelch li mar pach man etzl awaj ri xcoj ribˈ pi ajkˈasal Jyolj Kakaj Dios. Claˈ tijtijtak subˈlaj cˈax chi lakˈj chi lakˈabˈ y ni jun bˈwelt tieltakch claˈ.


Fa ny ratsy fanahy sy ny mpanoloky kosa dia handroso hiharatsiratsy kokoa sady mamitaka no fitahina. 	 Pero mak etzltak cristian y mak ajsubˈunl masna trantak chic etzl jnoˈjak chiwch ojr, tisubˈuntak y jilon rechak tisubˈsajtakaˈn.


Fa hoy Izy taminy: Misy mofo firy any aminareo? Andeha, izahao. Ary rehefa fantany, dia hoy izy: Dimy sy hazandrano roa. 	 Kakaj Jesús xij rechak: Iltaknecaˈ, ¿jurubˈ chi cuxlanwa wiˈ aacˈlak? xcheˈ rechak. Cuando xriltak, xijtak re Kakaj Jesús: Jobˈ chi cuxlanwa pach quibˈ chi car, xcheˈtak.


Dia vonto indray ny fanahin'i Jesosy ka nankeo amin'ny fasana Izy; ary zohy izany, sady nisy vato narindrina teo. 	 Kakaj Jesús xcˈaxcˈobˈ chic laj ranm, xeˈ chiˈ jul lamas mukulwiˈ Lázaro y man jul li chˈukuliˈ jchiˈ laˈ jun abˈaj.


Ary ny devoly nitondra Azy nankany amin'ny tanàna masina ka nampitoetra Azy teo an-tampon ny tempoly, 	 Ajrucˈreˈ man jbˈabˈal etzl laj or xcˈam chicbˈi Kakaj Jesús li tilmit Jerusalén ri tosol pire Kakaj Dios, xeˈ jwabˈaˈ li man luwar mas naj rakˈanebˈ re nimi richoch Kakaj Dios


Ary tamin'izay, nony efa nivoaka izy, dia hoy Jesosy: Ankehitriny dia efa ankalazaina ny Zanak'olona; ary Andriamanitra no ankalazaina eo aminy. 	 Cuando jorok eliˈbˈi Judas, Kakaj Jesús xij: Lajori xtawiˈ or ticˈutun jnimal jkˈij Jcˈajol Kakaj Dios ri xwux pi cristianil y jwiˈl re ticˈutun jnimal jkˈij Kakaj Dios.


Tsy mino va ianao fa Izaho ao amin'ny Ray, ary ny Ray ato amiko? Ny teny izay lazaiko aminareo, dia tsy avy amiko izany lazaiko izany; fa ny Ray mitoetra ato amiko no manao ny asa. 	 ¿Taˈcˈu tacoj chi in winiˈ laj ranm Kakaj Dios y Kakaj Dios wiˈ laj wanm in? Juntir inyolj ri tambˈij chawechak maˈ laj innoˈj taˈke in tipeˈw, riˈ Kakaj Dios ri wiˈ laj wanm tibˈanow lawiˈ raj tran.


koa nony ilay nitatao-vovonana iny ny andro, ry mpanjaka ô, dia hitako teny an-dalana fa, indro, nisy mazava avy tany an-danitra nanelatrelatra manodidina ahy mbamin'izay niaraka tamiko mihoatra noho ny famirapiratry ny masoandro. 	 Pero kaj rey Agripa, cuando bˈesalquin li bˈe, riˈchak xwil jun kˈakˈ re lecj, xrepajch ribˈ jkˈakˈal chwij y chirijak yak ri bˈesaltak chwij. Y man kˈakˈ li masna tikopopon chiwch kˈij.


Ary rehefa tonga izay andro antonona, dia ilay nanaovan'i Heroda fanasana ho an'ny lehibe sy ny mpifehy arivo ary ny loholona tany Galilia tamin'ny andro fahatsiarovana ny nahaterahany,[Na: tamin'ny fitsingerenan'ny taona] 	 Pero xtawna jun kˈij chiwch Herodías xcamsaj Juan Ajbˈanal Jaˈtiox y riˈ cuando Herodes xcˈul jkˈij. Xpe Herodes, xsiqˈuij mak ri wiˈ rekleˈnak pi jpach, mak jbˈabˈalak mak soldad y mak winak ri cojol jkˈijak ri wiˈtak Galilea, xantak jun comon wicˈ.


Fa raha mihinana ianareo, dia samy homana ny sakafony avy aloha ianareo; koa ny anankiray dia noana, fa ny anankiray kosa mamo. 	 jwiˈl tatos aybˈak pitak kˈat chi jtijic Sinar. Wiˈ jujun chawechak tinabˈertak chi jtijic jwaak, jwiˈliˈli wiˈ jujun taˈ tran jwaak y wiˈ jujun chic tikˈabˈartak.


Dia nandeha izy ka nitory tany Dekapolisy izay zavatra lehibe efa nataon'i Jesosy taminy; ka dia gaga ny olona rehetra. 	 Ajrucˈreˈ man winak xecˈ y xoc chi jyolic rechak cristian re Decápolis juntir ri nen xan Kakaj Jesús re y juntir xsaach jchˈolak chi jtaic jyolj.


Fa raha holazaintsika hoe kosa: Avy tamin'ny olona, natahotra ny olona izy, satria neken'ny olona rehetra fa mpaminany tokoa Jaona.Dia namaly an'i Jesosy izy ka nanao hoe: Tsy fantatray. Ary Jesosy nanao taminy hoe: Izaho kosa tsy hilaza aminareo izay fahefana anaovako izao zavatra izao. 	 Pero taˈ tijnaˈ tikabˈij chi mak cristianke xtakowtak re, xcheˈtak chiribˈil ribˈak. Tike tzaak jchˈolak jwiˈl juntir cristian retamakiˈ chi Juan Ajbˈanal Jaˈtiox kes tzˈetel tzˈet ajkˈasal Jyoljiˈ Kakaj Dios.


Fa mampandre ny sofinay zavatra hafahafa izay tsy fantatray ianao; koa tianay ho fantatra izay hevitr'izany zavatra izany. 	 Tijin tabˈij nicˈj yoloj chike ri taˈ tal kawiˈl y riˈ chikaj tiketemaj jcholajl nen tielwiˈ, xcheˈtak.


Fa izy namaly hoe. Tsy fantatro na mpanota Izy, na tsia; zavatra iray loha ihany no fantatro: jamba aho teo aloha, fa mahiratra aho izao. 	 Sicˈ winak xij chic rechak: In taˈ wetam wi ajmaquiˈn o taˈn. In xike wetam chi iniˈ moy, pero lajori inchak naˈtunc, xcheˈ rechak.


Be ny fahatokiako anareo, lehibe ny reharehako ny aminareo; feno fiononana aho sady be hafaliana indrindra amin'ny fahorianay rehetra. 	 In ticubˈariˈ inchˈol chawijak y wiˈ quiˈcotemal laj wanm awiˈlak. Onque tijin tikatij subˈlaj cˈax, atak tayaˈtakaˈ mas jcowil wanm y twicˈajiˈ subˈlaj quiˈcotemal laj wanm awiˈlak.


Sambatra ny malemy fanahy; fa izy no handova ny tany (Sal. 37. 11). 	 Tzi rechak yak cristian ri taˈ tijchomorsaj laj ranmak chi nimiˈ jkˈijak, jwiˈl tina yeˈsajna man ulew rechak jwiˈl Kakaj Dios ri bˈil jwiˈl.


Ary Jesosy dia onena azy ka naninjitra ny tànany, dia nanendry azy ka nanao taminy hoe: Mety Aho; madiova ianao. 	 Kakaj Jesús xril cˈur jwich, xyeˈ jkˈabˈ chibˈ, xij re: Chwajiˈn, cattzibˈok, xcheˈ re.


Koa ny fiteny tsy fantatra dia famantarana amin'ny tsy mino, fa tsy amin'ny mino; fa ny faminaniana kosa dia amin'ny mino, fa tsy amin'ny tsy mino. 	 Cuando jun cristian tichˈaˈw li jalan tzijbˈal ri taˈ etemalc, riˈ li jun cˈutbˈi jcwinel Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios pi rechak yak ri taˈ takel Kakaj Jesucristo jwiˈlak, maˈ pi rechak taˈ yak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo. Y cuando jun tijkˈasaj Jyolj Kakaj Dios, riˈ li jun cˈutbˈi jcwinel Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios pi rechak yak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo, maˈ pi rechak taˈ yak ri taˈ tijcojtak Jyolj Kakaj Dios.


Dia toy izany koa ianareo: raha tsy mazava ny teny aloaky ny vavanareo, hatao ahoana no fahafantatra izay lazainareo? Fa raha tsy izany, dia hiteny amin'ny rivotra ianareo. 	 Y jiˈcˈulon chaxoˈlak wi taˈ titaˈsaj jcholajl mak yoloj ri tabˈijtak cuando atchˈaˈwtak lak jaljojtak tzijbˈal ri taˈ etemal, taˈ tietemaj nen tijin tabˈijtak, nicˈ riqˈuil li tewke attijintak chi chˈaˈwem.


Ary izy nanao hafetsena tamin'ny razantsika, dia nampahory azy, ka dia samy nanary ny zanany vao teraka mba tsy ho velona izy. 	 Y man rey li xoc chi jbˈanic cˈax rechak yak kawinak y xyeˈ jun takon chi tijxuttak tra ralcˈwalak winak ri ajqˈuisiˈy pire ticamtak.


Ary izay zavatra efa renao tamiko teo anatrehan'ny vavolombelona maro dia atolory ny olona mahatoky, izay hahay mampianatra ny sasany kosa. 	 Y ri inyolj ri ximbˈij chawe chiwch subˈlaj cristian, bˈij rechak yak nicˈj cristian chic ri cubˈul achˈol chirijak, ri ticwintakaˈ chi jtijoj nicˈj cristian chic.


Fa izao no ekeko aminao, fa araka ny fampianarana izay ataony hoe fitokoana no anompoako an'Andriamanitry ny razako, sady inoako izay rehetra voasoratra eo amin'ny lalàna sy ny mpaminany, 	 Pero riˈ tancˈam jkˈabˈal chawch chi tzˈetiˈ in riˈ tancoj jkˈij jDiosak kamam y tancojaˈ jtaquil nen mo ticolmaj cristian laj jkˈabˈ jmacak jwiˈlke Kakaj Jesucristo. Riˈ ri tijbˈijtak rechak chi riˈ jun jalan cˈutuˈn ri taˈ tzi. In tijin tancoj juntir ri tijbˈij Jpixbˈ Kakaj Dios y ri tzˈibˈal jwiˈlak yak ajkˈasaltak Jyolj Kakaj Dios ojrtaktzij.


Hianareo mpanompo, maneke ny tomponareo araka ny nofo amin'ny fahatahorana sy ny fangovitana, amin'ny fahatsoran'ny fonareo, toy ny fanekena an'i Kristy ihany, 	 Atak ri wiˈ awajwak, cojontak chiwchak awajwak neri wich ulew. Cojtak jkˈijak y bˈantak ri tibˈijsaj chawechak. Cojontak chiwchak riqˈui nojel awanmak chapcaˈ tabˈantak chi cojon chiwch Kakaj Jesucristo.


Ary ny tempoly dia feno setroka avy tamin'ny voninahitr'Andriamanitra sy ny heriny, ka tsy nisy nahazo niditra tao amin'ny tempoly mandra-pahatanteraky ny loza fito nentin'ny anjely fito. 	 Y laj richoch Kakaj Dios xnoj chi sibˈ ri tran jnimal jkˈij y jcwinel Kakaj Dios y taˈ ni jonok tioctak claˈ asta tina kˈaxna mak wukubˈ (7) cˈax ri cˈamalch jwiˈlak yak wukubˈ (7) anjl.


Ary izay nandeha teo alohany sy izay nanaraka teo aoriany dia samy niantso hoe: Hosana! Isaorana anie Izay avy amin'ny anaran'i Jehovah! 	 Cristian ri nabˈetak chiwch Kakaj Jesús pach ri tixamtak chirij xoctak chi chˈejejem, xijtak: ¡Nim jkˈij Jcˈajol David! ¡Kakaj Dios ri Kajawl wiˈ jkˈabˈ chibˈ ri petzal laj jbˈij!


Koa amin'izany miambena ianareo, fa tsy fantatrareo na ny andro na ny ora. 	 Jwiˈliˈli atak tike acwentij aybˈak, jwiˈl taˈ awetamak nen or tipe Jcˈajol Kakaj Dios, xcheˈ Kakaj Jesús rechak yak ajtijol ribˈak chirij.


(fa efa naseho ny fiainana, ary efa nahita azy izahay, dia tonga vavolombelona ka manambara aminareo ny fiainana mandrakizay, izay tao amin'ny Ray ka efa naseho taminay), - 	 Kakaj Jesucristo ri tiyeˈw cˈaslemal xyukiˈ waˈxok pi cristianil wich ulew y oj xkilaˈ jwich. Juntir li tijin tikabˈij chi tzˈetiˈn y xkabˈijiˈ jcholajl chawechak chi tzilaj cˈaslemal li ri taˈ jqˈuisic, jiˈ xwaˈx riqˈui Kakaj Dios lecj. Y Kakaj Dios xresaj chi sakil chikawch.


Ary ny vahoaka niantso hoe: Feon'Andriamanitra izany, fa tsy an'olona! 	 Y cuando mak cristian xriltak jilonli, xcholtak chˈejejem, xijtak: ¡Ri tijin tichˈaˈw diosiˈn, maˈ jun cristian taˈn! xcheˈtak.


[Saotra ataon'ny any an-danitra noho ny nitsarana an'i Babylona] Rehefa afaka izany, dia nahare hoatra ny feon'ny vahoaka betsaka tany an-danitra aho nanao hoe: Haleloia! Ny famonjena sy ny voninahitra ary ny hery dia an'Andriamanitsika; 	 Cuando xantaj juntir li, ajrucˈreˈ xinta chic xaanch jun cowlaj chˈaˈwem lecj chapcaˈ xchˈejejtakch subˈlaj cristian, xijtak: ¡Nimirsajok jkˈij Kakaj Dios! Kakaj Dios ri ojcolow laj jkˈabˈ kamac y subˈlaj nim jkˈij y wiˈ jcwinel,


Ary avy fanintelony Izy, dia nanao taminy hoe: Matoria ary ankehitriny, ka mialà sasatra ianareo. Aoka izay; efa tonga ny ora; indro, ny Zanak'olona hatolotra ao an-tànan'ny mpanota. 	 Kakaj Jesús xeˈ chic laj roxmul chi chˈaˈwem riqˈui Kakaj Dios. Cuando xkˈaj chicch lamas wiˈtak yak uxibˈ yak ajtijol ribˈak chirij, xij rechak: Ajwichiˈ attijintak chi waraj y ajwichiˈ attijintak chi uxlanc. Xtawiˈ chiwch tijachsaj Jcˈajol Kakaj Dios ri xwux pi cristianil laj jkˈabˈak mak ajmacbˈ.


ho aminareo anie ny fahasoavana sy ny fiadanana avy amin'Andriamanitra Ray sy Jesosy Kristy Tompo. 	 Chwaj chi Kakaj Dios pach Kakaj Jesucristo ri Kajawl tijyeˈ rutzil ranm chawechak y tijyeˈ utzil laj awanmak.


Koa amin'izany, raha manao fiantrana ianao, aza mba mitsoka trompetra eo aloanao tahaka ny fanaon'ny mpihatsaravelatsihy eo amin'ny synagoga sy eny an-dalambe mba hankalazan'ny olona azy. Lazaiko aminareo marina tokoa fa efa azony ny valim-pitiany. 	 Jwiˈliˈli at, cuando tasipaj jono kelen rechak yak ri wiˈ rajwax rechak, ma yol rechak juntir cristian chapcaˈ trantak mak ajsolcopil jcaybˈalak lak sinagog y lak bˈe, riˈke rajak tzi jyolicak tibˈansaj jwiˈlak cristian. Pero kes tzˈetel tzˈet tambˈij chawechak chi rechak xcˈulaˈtakaˈ jtojbˈlak y ri jtojbˈlak riˈ jcojic jkˈijak jwiˈlak cristian.


Tsy ny tanako va no nanao izao zavatra rehetra izao? (Isa. 66. 1, 2.) 	 Jwiˈl laˈyiˈ inkˈbˈ bˈanalwiˈ caj pach ulew inwiˈl, xcheˈ Kakaj Dios.


fa voninahitra sy laza ary fiadanana kosa ho an'ny olona rehetra izay manao ny tsara, amin'ny Jiosy aloha, dia vao amin'ny jentilisa koa. [ Gr. Grika] 	 pero juntir yak cristian ri tzi trantak, ticojsajiˈ jkˈijak jwiˈl Kakaj Dios y tiyeˈsajiˈ utzil rechak, nabˈe pi rechak yak rijajl Israel, ajrucˈreˈ pi rechak yak maˈ rijajl taˈ Israel,


Nampahafantatra ahy ny lalan'aina Hianao; Hampifaly ahy indrindra amin'ny tavanao (Sal. 16. 8-11). 	 Xacˈutaˈ bˈe chinwch re tzilaj cˈaslemal y wiˈ jun quiˈcotemal laj wanm jwiˈl watiˈ wiqˈuil, xcheˈ David chirij Kakaj Jesús.


Ary rehefa nandre izany izy ireo, dia tezitra loatra ka niantso hoe: Lehibe Dianan'ny Efesiana! 	 Xtatak chi jilonli xijsaj rechak jwiˈl Demetrio, xpe retzalak y xchˈejejtak, xijtak: ¡Nim jkˈij Artemisa ri jdiosak yak aj Éfeso! xcheˈtak.


Ary ny mpianatra dia gaga tamin'ny teniny. Fa Jesosy namaly indray ka nanao taminy hoe: Anaka, manao ahoana ny hasarotry ny hidiran'ny matoky ny harena amin'ny fanjakan'Andriamanitra! 	 Yak ajtijol ribˈak chirij Kakaj Jesucristo xsaach jchˈolak chi jtaic jyolj, pero Kakaj Jesús xcaˈmulaj chic jbˈij rechak, xij: Atak walcˈwal, tambˈij chawechak subˈlaj cˈax roquic jun bˈiom lamas titakon Kakaj Dios chibˈak cristian jwiˈl xike tibˈe ranm chirij jbˈiomil.


Ary homeko azy ny kintana fitarika andro.Izay manan-tsofina, aoka izy hihaino izay lazain'ny Fanahy amin'ny fiangonana. [ Gr. eklesia] 	 Y tanyaˈ man nimi chˈumil re ri tielch akˈabˈ.


Ary manana fahefanay koa avy tamin'ny mpisoronabe izy hamatotra izay rehetra miantso ny anaranao. 	 Y lajori xpe neri, yeˈlch kˈatbˈitzij laj jkˈabˈ jwiˈlak mak jbˈabˈalak yak ajcˈamaltak jbˈeak cristian riqˈui Kakaj Dios chi jchapicak juntir cristian ri tinimirsantak jkˈij abˈj, xcheˈ Ananías re Kakaj Jesús.


Dia namaly an'i Jesosy izy ka nanao hoe: Tsy fantatray. Ary Jesosy nanao taminy hoe: Izaho kosa tsy hilaza aminareo izay fahefana anaovako izao zavatra izao. 	 Ajrucˈreˈ xpetak, xijtak re Kakaj Jesús: Taˈ ketam nen takowinakch re, xcheˈtak. Kakaj Jesús xij chic rechak: Jilon in taˈ tambˈij chawechak nen xyeˈw kˈatbˈitzij laj inkˈbˈ chi jbˈanic jilonli, xcheˈ rechak.


Nony ampitson'iny indray dia nijanona Jaona sy ny mpianany roa lahy; 	 Laj jcabˈ kˈij Juan Ajbˈanal Jaˈtiox wiˈ chic claˈ pach quibˈ rechak yak ajtijol ribˈak chirij.


Izay mino ny Zanaka manana fiainana mandrakizay; fa izay tsy mino ny Zanaka dia tsy hahita fiainana, fa ny fahatezeran'Andriamanitra no mitoetra eo aminy. 	 Nen ticubˈar jchˈol chirij Jcˈajol Kakaj Dios tijtaˈ jun tzilaj cˈaslemal riqˈui Kakaj Dios lecj ri taˈ jqˈuisic. Pero nen taˈ ticubˈar jchˈol chirij Jcˈajol, taˈ tijtaˈ tzilaj cˈaslemal riqˈui Kakaj Dios lecj ri taˈ jqˈuisic. Subˈlaj cˈaxiˈ kˈatbˈitzij tibˈansaj chibˈ jwiˈl Kakaj Dios, xcheˈ.


ary nahita mpitondratena malahelo anankiray koa mandatsaka farantsakely roa teo Izy.[ Gr. lepta roa, dia farantsakely varahina izany = kodranta iray, tokony ho variroaventy] 	 Y xril chic jun sicˈ anm powr ri camnak richjil, xyeˈ li jun cax quibˈ tra pwak ri taˈ nimak jwich.


fa ny Mpananatra, dia ny Fanahy Masina, Izay hirahin'ny Ray amin'ny anarako. Izy no hampianatra anareo ny zavatra rehetra sy hampahatsiaro anareo ny zavatra rehetra izay nolazaiko taminareo. 	 Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios ri ajyeˈl jcowil awanmak ri tijtakch Kakaj Dios aacˈlak laj imbˈj, tijcˈutaˈ juntir li chawchak y tijcuxtajiˈ juntir chawechak ri ximbˈij chawechak.


Ary amindrao fo ny sasany izay miahanahana; [ Na: raha miady aminareo izy] 	 Iltak cˈur jwichak yak ri quibˈke ranmak chirij Kakaj Jesucristo.


(fa raha misy olona tsy mahay mitondra ny ankohonany, hataony ahoana no fitandrina ny fiangonan'Andriamanitra?), [ Gr. eklesia] 	 (Wi wiˈ jonok taˈ ticwin chi rilbˈej juntir ri wiˈtak laj richoch, jilonli taˈ ticwin chi rilic jcholajl chijxoˈlak yak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo.)


ka dia tonga fianarana ho an'ny mino rehetra any Makedonia sy Akaia ianareo. 	 Jilonli jcˈutic jun tzilaj noˈj xabˈantak chiwchak yak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo ri wiˈtak Macedonia pach Acaya.


Tsy hotapahiny ny volotara torotoro, Ary tsy hovonoiny ny lahin-jiro manetona, Ambara-pamoakany ny rariny ho mpandresy; 	 Taˈ tran rechak cristian chapcaˈ jqˈuisic jkˈipic jun aaj ri cojol jyaj, ni taˈ tran rechak cristian chapcaˈ jqˈuisic jchupic jun mech re candil ri raquitzchak sibˈ tiel laˈ, taˈ ni jun cristian tijsach jwich asta tina ranna re cristian chi tran sucˈul ranmak chinwch pire tichˈecon chibˈak mak etzltak noˈj.


Ary hitako fa, indro, nisy anjely hafa koa niakatra avy tany amin'ny fiposahan'ny masoandro, nanana ny fanombohan-kasen'Andriamanitra velona; ary iry niantso ny anjely efatra izay navela hanimba ny tany sy ny ranomasina tamin'ny feo mahery nanao hoe: 	 Y xwil jun anjl chic rakˈanicch laj jsucˈlal lamas tielch kˈij cˈamal jsey Kakaj Dios jwiˈl, ri Kakaj Dios ri yoˈl. Subˈlaj cow xchˈejej chi jchˈabˈej yak quejabˈ anjl chic ri yeˈl jcwinelak pire trantak cˈax re ulew y mar.


Fa tsara raha ilam-pitia amin'ny tsara mandrakariva, na dia sendra tsy eo aminareo aza aho. 	 Wi wiˈ jujun tibˈe ranmak chawijak y wi utzil rajak chawijak, tziyiˈn, pero rajwaxiˈ jilon trantak li nojel kˈij maˈ xitaˈke cuando win aacˈlak.


Nefa tsy tahaka ny fahadisoana ny fanomezam-pahasoavana. Fa raha ny fahadisoan'ny anankiray no nahatonga fahafatesana ho an'ny maro, mainka ny fahasoavan'Andriamanitra sy ny fanomezana amin'ny fahasoavan'ny olona iray, dia Jesosy Kristy, no tonga be ho an'ny maro kosa. 	 Pero man jmac Adán ri xan taˈ nicˈ pach ri xsipaj Kakaj Dios chike jwiˈl rutzil ranm. Jwiˈlke jmac Adán xcamtak subˈlaj cristian, pero jwiˈlke jun chi winak subˈlaj cristian tijcˈultak ri tijsipaj Kakaj Dios jwiˈl rutzil ranm rechak. Y winak li, riˈ Kakaj Jesucristo.


Izahaonareo mpamotsifotsy, dia gagà, ka levona; Fa Izaho manao asa amin'ny andronareo, Dia asa izay tsy hinoanareo akory, na dia hisy hilaza aminareo aza (Hab. 1. 5) 	 Iltak impuch atak ri taˈ chawajak jwich jun tzˈetel cˈutuˈn, oquentakcojoˈ il, sachcojoˈ achˈolak jwiˈl in tambˈanaˈ nimaktak cˈutbˈi incwinel laj acˈaslemalak ri tiyeˈw tzakom chˈolal chawechak, pero atak taˈ tacojtak chi tzˈetiˈ onque tibˈijsaj chawechak, xcheˈ Kakaj Dios, xcheˈ Pablo rechak.


Kanefa tsy ary manana izany fahalalana izany avokoa ny olona rehetra; fa ny sasany, satria zatra amin'ny sampy mandraka ankehitriny izao, dia homana ny hena ka mahatsiaro azy ho zavatra naterina tamin'ny sampy; ka dia voaloto ny fieritreretany, satria malemy. 	 Pero maˈ juntir taˈ cristian retamak jcholajl chirijak mak kelen ri tijel rij ri sujulchak re mak tiox. Wiˈ jujun ajtakeltak re Kakaj Jesucristo aj tijcojaˈtakaˈ jkˈijak mak tiox jwiˈl nakˈtaltakaˈch ojr, tijtijtak mak kelen ri sujulchak re mak tiox y tijchomorsajtak chi taˈ chiquiˈ tzi mak kelen li jwiˈl xsujsajiˈ re mak tiox. Y jwiˈl taˈ mas jcowil ranmak chirij Kakaj Dios, timacuntakaˈ jwiˈl ri trantak.


Ary teo no nandevenany an'i Jesosy noho ny andro fiomanan'ny Jiosy, satria teo akaiky ny fasana. 	 Jwiˈl tawem tran or pire ticholmaj kˈij re uxlan pi rechak yak rijajl Israel y man jul li re mukbˈi camnak nakajke wiˈw, xmuktak jcamnakl Kakaj Jesús claˈ.


Ary rehefa ta-handroso hankany Akaia izy, dia namporisika azy ny rahalahy sady nanoratra taratasy ho any amin'ny mpianatra mba handray azy tsara; ary rehefa tonga izy, dia nampahatanjaka tsara izay efa nino noho ny fahasoavana;fa izy nahery nandresy lahatra ny Jiosy teo imason'ny olona ka naneho marimarina tamin'ny Soratra Masina fa Jesosy no Kristy. 	 Cuando Apolos xchomorsaj chi tibˈe Acaya, xpe yak kechˈelxic chirij Kakaj Jesucristo, xyeˈtakbˈi jcowil ranm y xtzˈibˈajtakbˈi jun wuj pi rechak yak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo ri wiˈtak Acaya pire ticˈulsaj pi utzil Apolos claˈ. Y cuando re xtaw Acaya, xyeˈ jcowil ranmak yak ri xjach ribˈak laj jkˈabˈ Kakaj Jesucristo jwiˈl xyeˈ rutzil ranm Kakaj Dios rechak.


Fa na dia ny volon-dohanareo aza dia voaisa avokoa. Aza matahotra; fa mihoatra noho ny tsintsina maro ianareo. 	 y jilon rusumal ábˈak ajlaliˈ jwiˈl. Jwiˈliˈli mi tzaak achˈolak, atak masna atlokˈajtak chiwchak subˈlaj qˈui tzˈiquin, xcheˈ Kakaj Jesús rechak.


Koa tandremo ny fihainonareo; fa izay manana dia homena; ary izay tsy manana kosa, na dia izay ataony ho ananany aza dia halaina aminy. 	 Atak, cojtak retal nen tijin tatatak jwiˈl nen wiˈ mas riqˈuil, tiyeˈsaj chiquiˈ mas re y nen taˈ re, asta ri tijchomorsaj chi wiˈ riqˈuil, timajsajiˈ re, xcheˈ Kakaj Jesús rechak.


Ary nisy lehilahy anankiray nipetraka tany Lystra nalemy tongotra hatrany an-kibon-dreniny ka tsy afaka namindra; 	 Claˈ Listra wiˈ jun winak ri coˈxchak cuando xqˈuisiˈyc. Y sicˈ winak li cubˈul


Dia nihendry Azy izy ireo hamandrihany Azy tamin'ny teny naloaky ny vavany. 	 jwiˈl rechak riˈ rajak chirijke jyolj tikej laj jkˈabˈak pire tijcojtak tzij chirij.


dia ny hifadianareo ny hena aterina amin'ny sampy sy ny rà sy ny zavatra kendaina ary ny fijangajangana; raha mahatandrin-tena hifady izany ianareo, dia ho soa. Veloma ianareo. 	 ma tijtak chic mak kelen ri tijel rij ri sujulchak re mak tiox, ma tijtak quicˈ, ma tijtak jtiˈnicl awaj ri tike jitzˈaj ribˈak y ma bˈantak tzˈiˈal. Y wi tabˈantak juntir li, tziyiˈ tabˈantak. Xikeli chikaj tikabˈijbˈi chawechak, ticheˈ li wuj ri xtaktakbˈic.


Ary niaraka taminy hatrany Asia Sopatera, zanak'i Pyro, avy any Beria, ary Aristarko sy Sekondo avy any Tesalonika, ary Gaio avy any Derbe, ary Timoty, ary Tykiko sy Trofimo avy any Asia. 	 Y xeˈtak quibˈ uxibˈ winak chirij. Xeˈ Sópater aj Berea ri jcˈajol Pirro y xeˈ Aristarco pach Segundo, rechak aj Tesalónicatakaˈn, xeˈ Gayo aj Derbe, xeˈtak Timoteo, Tíquico y Trófimo, rechak aj Asiatakaˈn.


Jehovah nilaza tamin'ny Tompoko hoe: Mipetraha eo an-tanako ankavanana Ambara-panaoko ny fahavalonao ho eo ambanin'ny tongotrao (Sal. 110. 1)? 	 Kakaj Dios ri Kajawl xijiˈ re Wajawl: Cubˈren laj impaach asta tina injachna laj akˈbˈ juntir yak ri atcontrinc, xcheˈ re, ticheˈ.


Ary Izy namaly ka nanao hoe: Tsy mbola novakinareo va ny teny, fa Izay nahary azy tamin'ny voalohany dia nahary azy ho lahy sy vavy (Gen. 1. 27), ka dia nanao hoe: 	 Kakaj Jesús xtzˈonaj rechak: ¿Taˈcˈu ilan awiˈlak ri tzˈibˈal li wuj re Lokˈlaj Jyolj Kakaj Dios ri xanow nabˈe cristian wich ulew, winak pach anm xan?


Koa raha nahare ny amin'i Jesosy ilay kapiteny, dia naniraka loholon'ny Jiosy hankeo aminy hangataka Azy mba ho avy ka hahasitrana ny mpanompony. 	 Man jbˈabˈalak mak soldad li cuando xta jtaquil chirij Kakaj Jesús, xtakbˈi nicˈj yak ri wiˈ rekleˈnak chijxoˈlak yak rijajl Israel chi jtzˈonaj tokˈobˈ re chi tiyuk jtzibˈsaj man mocom ri yaj.


Fa raha ny tsy mino no miala, aoka hiala izy. Na rahalahy na anabavy dia tsy voafehy amin'izany; fa Andriamanitra efa niantso antsika amin'ny fihavanana. 	 Pero wi jun cristian ri maˈ ajtakel re Kakaj Jesucristo taˈn, ri cˈuliˈnak riqˈui jun ajtakel re Kakaj Jesucristo, wi raj tican jacheˈ jcˈulajl, tike yeˈsaj luwar re. Jun ajtakel re Kakaj Jesucristo jyeˈke luwar re jcˈulajl tibˈec jwiˈl Kakaj Dios xojchaˈw pirechiˈ tiwaˈx utzil laj kacˈaslemal.


Nefa ny tany namonjy an-dravehivavy, fa nivava ny tany ka nitelina ny riaka izay navoaky ny dragona tamin'ny vavany.Dia tezitra tamin'ilay vehivavy ny dragona ka lasa nandeha hiady tamin'ny zanany sisa, izay mitandrina ny didin'Andriamanitra sy mitana ny filazana an'i Jesosy. Ary nitsangana teo ambonin'ny fasiky ny ranomasina izy. 	 Pero xpe ulew xtˈoˈ anm, xtebˈaˈ jchiˈ, xbˈikˈbˈi juntir man nimi jaˈ ri xelch laj chiˈ man dragón pire maˈ tijikˈsaj anm li.


Ary toy ny nitondrantsika ny endriky ny amin'ny tany no hitondrantsika ny endrik'ilay any an-danitra koa. 	 Y lajori oj wiˈ katioˈjl chapcaˈ jtioˈjl winak ri xansaj laˈ ulew, pero tina tawna jun kˈij tiwaˈx katioˈjl ri taˈ chiquiˈ ticamc chapcaˈ jtioˈjl winak ri tipe lecj y winak li riˈ Kakaj Jesucristo.


Tonga ny Zanak'olona mihinana sy misotro kosa, ka hoy ny olona: Indro, olona fatra-pitia hanina sy mpisotro divay, sakaizan'ny mpamory hetra sy ny mpanota. Fa ny fahendrena dia hamarinin ny asany.[Na: (ny zanany)] 	 Y cuando xyuk Jcˈajol Kakaj Dios ri xwux pi cristianil, re tijtijaˈ wa y tijtijaˈ vin, atak tabˈijtak: Man winak li subˈlaj tiwiˈnc, subˈlaj tikˈabˈarc, richcˈulchiˈyiˈ mak ajtzˈonaltak alcabar pach mak ajmacbˈ, atcheˈtak. Pero in tambˈij chawechak chi jnoˈj Kakaj Dios ticˈutuniˈ chirij tzitaklaj noˈj ri tibˈanc, xcheˈ Kakaj Jesús rechak cristian.


Fa ianareo kosa, ry malala, dia ataovy izay handrosoanareo amin'ny finoanareo masina indrindra, ka mivavaha ao amin'ny Fanahy Masina; 	 Pero atak lokˈlajtak wechˈelxic chirij Kakaj Jesucristo, ma bˈan awechak chapcaˈ trantak mak cristian li. Rajwaxiˈ atlokˈintak y bˈit aybˈak chi jbˈanic mas lawiˈ raj Kakaj Jesucristo tabˈantak, pire tiniqˈuibˈ jcubˈarbˈ achˈolak chirij. Y chˈaˈwentak riqˈui Kakaj Dios laˈ jcwinel Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios.


Ary, indro, nisy horohorontany mafy; fa nisy anjelin'ny Tompo nidina avy tany an-danitra, dia nankeo ka nanakodia ny vato, dia nipetraka teo amboniny. 	 Etke xpe jun nimlaj cabˈrakn jwiˈl wiˈ jun ranjl Kakaj Dios ri Kajawl xkejch lecj y xjutun chiˈ jul lamas xyeˈsajwiˈ jcamnakl Kakaj Jesús, xsolcopijbˈi man abˈaj ri cojol chiˈ man jul y xcubˈar chibˈ.


Fa tahaka izany no niravahan'ny vehivavy masina fahiny, izay nanantena an'Andriamanitra sady nanaiky ny vadiny; 	 Jilonli xantak yak anm ojrtaktzij ri tosoltak pire Kakaj Dios pire tzi rilicak, ri xcubˈaˈ jchˈolak chirij Kakaj Dios y xcojontakaˈ chiwchak richjilak


Fa hoy Jesosy taminy: Ny hamafin'ny fonareo no nanoratany izany didy izany ho anareo; 	 Ajrucˈreˈ Kakaj Jesús xij rechak: Moisés xcan jtzˈibˈaj jun pixabˈ jilonli jwiˈl atak pur abˈaj awanmak.


Fa izao no lazainay aminareo amin'ny tenin'ny Tompo: isika, izay velona ka mbola mitoetra mandra-pihavin'ny Tompo, dia tsy mba hialoha izay efa nodi-mandry tsy akory. 	 Jwiˈliˈli tikabˈij chawechak chapcaˈ jcˈutuˈn Kakaj Jesucristo ri Kajawl, oj ri aj yoˈlcojtakna cuando tipe chic Kakaj Jesucristo ri Kajawl, taˈ ojnabˈertak chiwchak yak camnakibˈ.


Fa raha tsy mamela ny fahadisoan'ny olona ianareo, dia tsy hamela ny fahadisoanareo ny Rainareo. 	 Pero atak wi taˈ tacuytak jmac jun cristian ri tibˈanow cˈax chawechak, Kakaj Dios taˈ tijcuy amacak, xcheˈ Kakaj Jesús rechak cristian.


Mifalia amin'ny fanantenana; miareta amin'ny fahoriana; mahareta amin'ny fivavahana. 	 Quiˈcotentak chirij ri jcubˈarbˈ achˈolak ri wiˈ. Cuytak riqˈui nojel awanmak juntir cˈax ri tatijtak y ma quibˈaj awanmak. Cocˈxoˈl chˈaˈwentak riqˈui Kakaj Dios.


Fa tiako ho tahaka ahy ny olona rehetra; kanefa samy manana izay fanomezam-pahasoavana nomen'Andriamanitra ary avy, ka ny anankiray toy izao, ary ny anankiray toy izao kosa. 	 In riˈ chwaj chi miti ticˈuliˈy jun winak chapcaˈ imbˈanic in. Pero chi kajujunal jaljojiˈ kacwinel ri xsipaj jwiˈl Kakaj Dios, jalaniˈ re jun y jalaniˈ re jun chic.


Dia hoy izy: Mangataka aminao ary aho, ry raiko: mba iraho Lazarosy hankany amin'ny tranon'ny raiko 	 Y man bˈiom xij chic re Abraham: Kaj Abraham, bˈan jun tokˈobˈ chwe, takbˈi Lázaro laj richoch inkaj.


[Ny fahafoanan'ny finoana tsy misy asa] Inona moa no soa azo, ry rahalahiko, raha misy milaza fa manam-pinoana izy, nefa tsy manana asa? Ny finoana va mahavonjy azy? 	 Atak wechˈelxic chirij Kakaj Jesucristo, wi wiˈ jonok tijbˈij chi cubˈuliˈ jchˈol chirij Kakaj Jesucristo, wi mitaˈ tran utzil, taˈ nen tichacuj y jcubˈarbˈ jchˈol taˈ ticwin chi jcolic.


Ary raha Satana no mamoaka an'i Satana, dia miady an-trano izy; ka ahoana no haharetan'ny fanjakany? 	 Y jiˈcˈulonli witi man jbˈabˈal etzl tijin chi resaj man jbˈabˈal etzl, tijiniˈ tran cˈax ribˈ ricˈan. Wi jilonli tran man jbˈabˈal etzl tisaachiˈ jwich jkˈatbˈitzij.


fa izy nahery nandresy lahatra ny Jiosy teo imason'ny olona ka naneho marimarina tamin'ny Soratra Masina fa Jesosy no Kristy. 	 Chiwchak juntir cristian Apolos xcoj Jyolj Kakaj Dios chi jbˈij rechak yak rijajl Israel chi Kakaj Jesucristo riˈ ri bˈil jwiˈl Kakaj Dios chi tina jtaknach wich ulew. Y yak rijajl Israel taˈ chiquiˈ xnaˈ xijtak chi taˈ tzˈet ri tijbˈij.


Fa ninia tsy hahafantatra zavatra hafa teo aminareo aho, afa-tsy Jesosy Kristy, indrindra fa Izy voahombo tamin'ny hazo fijaliana; 	 Jwiˈl cuando xinwaˈx aacˈlak taˈ chiquiˈ xinchomorsaj rij jono kelen chic, xike xeˈ wanm chi jbˈij jtaquil chirij Kakaj Jesucristo chawechak ri xcamsaj wich curs.


[Ny nifankatiavan'ny mpianatra sy ny fahazotoany] Ary niray fo sy fanahy ny olona rehetra izay nino; ary tsy nisy nanonona ny fananany ho azy na dia iray aza, fa niombonany avokoa ny zavatra rehetra nananany. 	 Juntir yak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo niqˈuiˈ jchomorsaˈnak. Juntir kelen rechak ri wiˈ chi jujunalak ni jonok tibˈin chi rechiˈ ricˈan, jwiˈl tijcomonajiˈ kelen rechak chiribˈil ribˈak.


satria tsy miditra ao am-pony izany, fa ao an-kibony ihany, ka dia mivoaka ao amin'ny fivoahana; izany no nolazainy mba hahadio ny hanina rehetra. 	 taˈ tioc laj ranm, tike kˈaxbˈi laj jchˈol, ajrucˈreˈ tresajbˈic, xcheˈ. Jilonli xij chi jcˈutic chi taˈ kelen ri tijel rij ri tibˈanow chike ojmacunc.


Ary raha vao niteny aho, dia nilatsaka taminy ny Fanahy Masina tahaka ny tamintsika fahiny. 	 Cuando xinchol jchˈabˈejcak Cornelio pach yak ri wiˈtak laj richoch, xkejch Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios chibˈak chapcaˈ xan chikabˈ oj nabˈe.


Ary nirahiny hankeo amin'i Jesosy ny sasany avy tamin'ny Fariseo sy ny Herodiana hamandrika Azy amin'ny teniny. 	 Rechak xeˈ jtakeˈtakch nicˈj rechak mak fariseo pach nicˈj rechak mak jpach Herodes Antipas riqˈui Kakaj Jesús, jwiˈl riˈ rajak chirijke jyolj tikej laj jkˈabˈak pire tijcojtak tzij chirij.


Ary hoy Jesosy taminy: Andeha hanaraka Ahy, fa hataoko mpanarato olona ianareo. 	 Kakaj Jesús xij rechak: Joˈtak chwij y in atincojaˈtakaˈ chi jtoquic cristian pire tioctak laj jkˈabˈ Kakaj Dios chapcaˈ jchapic car tabˈantak, xcheˈ rechak.


Fa ny amin'ny andro sy ny fotoana, ry rahalahy, dia tsy misy tokony hosoratako aminareo, 	 Lajori atak wechˈelxic chirij Kakaj Jesucristo, taˈ chiquiˈ rajwax tantzˈibˈajbˈi chawechak li wuj nen chi kˈij lal o nen or titaw kˈij tipe chic Kakaj Jesucristo.


Ary rehefa nitoetra teo aminy tsy mihoatra noho ny havaloana na hafoloana izy, dia nidina nankany Kaisaria; ary nony ampitso dia nipetraka teo amin'ny fitsarana izy, ka nasainy halaina Paoly. 	 Festo raj waxakibˈ (8) o lajuj (10) kˈij xwaˈx Jerusalén, ajrucˈreˈ xkˈaj chic Cesarea. Laj jcabˈ kˈij xcubˈar li man luwar lamas tibˈan kˈatbˈitzij y xtak jsiqˈuij Pablo.


Ary nony afaka henemana, Jesosy dia naka an'i Petera sy Jakoba ary Jaona rahalahiny ka nitondra azy niakatra ho any an-tendrombohitra avo mba hitokana. 	 Raj wakakibˈ (6) kˈij jbˈij jwiˈl Kakaj Jesús jilonli, xeˈ bˈa jun witz naj rakˈanebˈ. Xcˈambˈi Pedro, Santiago y Juan ri jkˈun Santiago, xtosbˈi ribˈak pi ricˈanak.


Ary izahay mpiara-miasa aminy dia mangataka aminareo koa mba tsy handraisanareo foana ny fahasoavan'Andriamanitra 	 Y jwiˈl ojke ajtˈoˈonl chiwch Kakaj Dios, subˈlaj tikabˈij chawechak chi ma xuttak rutzil ranm Kakaj Dios ri xyeˈ chawechak.


Mpampianatra ô, Mosesy nilaza hoe: Raha misy maty momba, aoka ny rahalahiny hampakatra ny vadiny ka hiteraka hamelo-maso ny rahalahiny (Deo. 25. 5). 	 Ajtijonl, Moisés xij chike chi wi wiˈ jun winak ticamc y taˈ ralcˈwalak xwaˈxc, rajwaxiˈ ticˈuliˈy chic jun jkˈun riqˈui man anm li, ri camnak richjil pire tiwaˈx ralcˈwal riqˈuil y ticojsaj pi ralcˈwal man nabˈe winak.


Ary, indro, niantso izy ka nanao hoe: Moa mifaninona akory izahay sy Hianao, ry Zanak'Andriamanitra ô? Tonga eto va Hianao hampijaly anay alohan'ny fotoana? 	 Xpe mak etzl, subˈlaj xchˈejejtak, xtzˈonajtak re Kakaj Jesús: ¿Nen chawaj chike at Jcˈajol Kakaj Dios? At xatpet chi kachˈuˈjursaj y ajquiˈ chi taw kˈij, xcheˈtak re Kakaj Jesús.


tsy mba tahaka an'i Kaina, izay avy tamin'ilay ratsy ka namono ny rahalahiny. Ary nahoana no namono azy izy? Satria ratsy ny asany, fa marina ny an'ny rahalahiny. 	 Mi kabˈantak chapcaˈ xan Caín. Caín jwiˈl wiˈ laj jkˈabˈ man jbˈabˈal etzl xcamsaj jkˈun. Caín jilonli xan jwiˈl riˈ xan mak etzltak noˈj. Y jkˈun riˈ xan lawiˈ ri tzi chiwch Kakaj Dios.


Ary ny màndany dia vato jaspy; ary ny tanàna dia tena volamena, toy ny fitaratra madio. 	 Y man tzˈaak bˈanal laˈ kustaklaj abˈaj ri jbˈij jaspe. Man tilmit bˈanal laˈ oro ricˈan y kes tijululun jwich chapcaˈ jun kelen ri tijnaˈ tiilsaj nen wiˈ chirij.


Dia noraisiko ilay boky kely teny an-tanan'ny anjely ka nohaniko avokoa; ary raha nataoko teo am-bavako izy, dia mamy tahaka ny tantely, kanjo nony voateliko, dia nangidy ny kiboko.Ary nisy nilaza tamiko hoe: Tsy maintsy maminany indray ianao ny amin'ny olona maro sy ny firenena maro sy ny fiteny maro ary ny mpanjaka maro. 	 Ximpe in, xincˈam man ra bˈotom wuj laj jkˈabˈ anjl y xintij. Cuando ajwiˈ laj ínchiˈ, jilon jquiˈl chapcaˈ raˈl cabˈ re lak cheˈ, pero cuando jorok tijmajiˈ inwiˈl, subˈlaj xkˈakˈan laj inchˈol jwiˈl jcˈail.


Ary hisy roa vavy manodina ny fikosoham-bary; ny anankiray horaisina, ary ny anankiray havela. 	 Y wiˈ quibˈ anm, nicˈ tijintak chi queˈm, jun ticˈamsajbˈic y jun tican yeˈsajok.


Ary, indro, hitoe-jaza ianao ka hiteraka zazalahy, ary ny anarany dia hataonao hoe Jesosy. 	 Lajori atcan yaj anm y tiqˈuisiˈy jun ral awicˈlal winak, tacoj jbˈij pi Jesús.


Izany teny izany no nolazain'i Jesosy teo akaikin'ny fandatsahan-drakitra, raha nampianatra teo an-kianjan'ny tempoly Izy; ary tsy nisy olona nisambotra Azy, satria tsy mbola tonga ny fotoany. 	 Kakaj Jesús xij juntir li cuando tijin chi jtijojcak cristian li nimi richoch Kakaj Dios laˈ man luwar lamas tiyeˈsajwiˈ pwak ri tisipaj re Kakaj Dios. Pero ni jonok xchapow re Kakaj Jesús jwiˈl ajquiˈ chi taw kˈij tichapsaj.


Izao no didiko, dia ny mba hifankatiavanareo tahaka ny nitiavako anareo. 	 Riˈ ri impixbˈ ri tambˈij chawechak, lokˈaj aybˈak chawibˈil aybˈak chapcaˈ alokˈajcak tambˈan in.


Ary Andriamanitra efa nanendry ny sasany teo amin'ny fiangonana, voalohany Apostoly, faharoa mpaminany, fahatelo mpampianatra, manaraka izany dia fahagagana, dia fanomezam-pahasoavana ho enti-mahasitrana, dia fanampiana, dia fitondrana, dia fiteny samy hafa tsy fantatra. [ Gr. hery] 	 Chijxoˈlak yak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo, Kakaj Dios nabˈe xcoj jujun pi jtakoˈn Kakaj Jesucristo, jcabˈ xcoj jujun pi ajkˈasaltak Jyolj y jrox xcoj jujun pi ajtijonl. Y ajrucˈreˈ xcoj jujun chi jbˈanic cˈutbˈi jcwinel, xcoj jujun chic chi tzibˈsanc. Y xcoj jujun chic chi jtˈoˈicak nicˈj cristian chic y xcoj jujun chic pire ajilil jcholajl chijxoˈlak yak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo. Y xcoj jujun chic chi chˈaˈwem lak jaljojtak tzijbˈal ri taˈ etemal.


Ary mamelà ny helokay; fa izahay koa mamela izay rehetra meloka aminay. Ary aza mitondra anay ho amin'ny fakam-panahy. Ampio hoe: [fa manafaha anay amin'ny ratsy]. 	 Cuy kamac riqˈui mak etzltak noˈj ri tikabˈan chawch chapcaˈ oj tikacuyaˈ jmacak yak cristian ri tibˈanowtak cˈax chike. Ma yeˈ luwar re man jbˈabˈal etzl ojtakchiˈj chi jbˈanic etzltak noˈj. Cojacoleˈ laj jkˈabˈ man jbˈabˈal etzl, atcheˈtak, xcheˈ Kakaj Jesús.


izay nania tamin'ny marina ka milaza fa efa lasa sahady ny fitsanganan'ny maty, dia mamadika ny finoan'ny sasany. 	 ri xqˈuex jnoˈjak, taˈ tijbˈijtak tzˈetel tzij. Tijbˈijtak chi xkˈaxiˈ kˈij ri ticˈastasaj jwichak camnakibˈ laj jcamnaklak. Y jwiˈl rechak wiˈ jujun tijquibˈaj ranmak chirij Kakaj Jesucristo.


Ary mianara ny fanoharana ny amin'ny aviavy: Raha vao manaroka ny rantsany ka mandravina, dia fantatrareo fa efa akaiky ny lohataona. 	 Esaj anoˈjak chirijak mak jcheˈl higo. Cuando tawiltak tiel chicch jxakak acˈal, atak awetamakchak chi petemchak re riqˈuil sakˈj.


Ary Jakoba sy Jaona, zanak'i Zebedio, nanatona an'i Jesosy ka nanao taminy hoe: Mpampianatra ô, tianay mba hataonao aminay izay angatahinay aminao. 	 Xpetak Santiago pach Juan ri yak jcˈajol Zebedeo, xjutuntak riqˈui Kakaj Jesús, xijtak re: Kajtijonl, chikaj tayeˈ chike ri tikatzˈonaj chawe, xcheˈtak re.


Dia nivoaka avy tao an-tanàna ny olona ka nankeo amin'i Jesosy. 	 Y subˈlaj cristian li tilmit xeˈtak chi rilic Kakaj Jesús.


Dia nanontany azy Jesosy hoe: Iza moa no anaranao? Ary izy namaly hoe: Legiona no anarako, satria maro izahay. 	 Kakaj Jesús xtzˈonaj re man etzl: ¿Nen abˈj? xcheˈ re. Man etzl xij: Qˈui imbˈj, jwiˈl ojiˈ subˈlaj qˈui woj laj ranm winak, xcheˈ.


Ary ravehivavy dia nitafy lamba volomparasy sy jaky ary niravaka volamena sy vato soa ary perila sady nitana kapoaka volamena teny an-tànany, feno zava-betaveta, dia ny zava-maloto momba ny fijangajangany; 	 Y man anm li cojoliˈ jun ritzˈik jwiˈl morad y quiek rilic y wikem ribˈ laˈ oro, laˈ kustaklaj abˈaj ri subˈlaj pakal rijil y laˈ mak perla. Wiˈ jun nejbˈ laj jkˈabˈ ri bˈanal laˈ oro nojsal laˈ etzltak noˈj y laˈ mac re jtzˈiˈal ri tran.


Fa ny amin'ny virijina dia tsy manana didy avy amin'ny Tompo aho; nefa ataoko izay hevitro tahaka izay niantran'ny Tompo ahy ho mahatoky. 	 Pi rechak yak anm ri taˈ ni jun bˈwelt echbˈeltak jwiˈl winak y yak winak ri taˈ ni jun bˈwelt echbˈel anm jwiˈlak, taˈ ni jun pixabˈ yeˈl chwe jwiˈl Kakaj Jesucristo ri Kajawl pire tambˈijbˈi rechak. Pero in chwaj tambˈijbˈi rechak lawiˈ ri tanchomorsaj in y atak cubˈaˈ achˈolak chirij juntir inyolj ri tambˈij chawechak jwiˈl riˈ Kakaj Dios ri Kajawl xyeˈw rutzil ranm chwe.


Ary nanao fanoharana hafa koa taminy Izy ka nanao hoe: Ny fanjakan'ny lanitra dia tahaka ny voan-tsinapy izay nalain'olona ka nafafiny tany an-tsahany; 	 Kakaj Jesús xij chic jun esbˈi noˈj rechak cristian jilonri: Jtakon Kakaj Dios chibˈak cristian jilon chapcaˈ jun ra íjaj re mostas ri xtic jun winak laj rulew.


Ary hoy ny anankiray koa: Efa nampaka-bady aho, koa amin'izany tsy afaka mankany. 	 Y jun chic xij: Taˈ tijnaˈ imbˈec, jwiˈl ajriˈ xkacˈam kibˈ pach wixokl, xcheˈ.


Fa ny ditranao sy ny fonao tsy mibebaka no irakatenao fahatezerana ho anao amin'ny andro fahatezerana sy fampisehoana ny fitsarana marin'Andriamanitra, 	 Pero jwiˈl mas at jip, taˈ chawaj taqˈuex anoˈj y tacˈam jkˈabˈal amac chiwch Kakaj Dios. Jilonli tijin tapetzaj mas retzal Kakaj Dios pire tran jkˈatbˈitzij chabˈ cuando titaw kˈij tresaj chi sakil jkˈatbˈitzij ri kes pi jcholajl ri tran


Aiza ny hendry? Aiza ny mpanora-dalàna? Aiza ny mpiady hevitra avy amin'izao tontolo izao? Tsy nampodin'Andriamanitra ho fahadalana va ny fahendren'izao tontolo izao? 	 Taˈ chiquiˈ jnoˈj man cristian ri tijchomorsaj chi wiˈ mas jnoˈj, man ri mas tijojem ribˈ y man ri mas tijchomorsaj rij mak noˈj re wich ulew. Taˈ chiquiˈn, jwiˈl Kakaj Dios xanaˈ chi taˈ nen tichacuj juntir jnoˈj mak cristian li ri reke wich ulew.


Fa namaly Jesosy ka niteny taminy hoe: Ekeo ihany ankehitriny, fa izao no mety amintsika hahatanteraka ny fahamarinana rehetra. Ka dia nekeny Izy. 	 Kakaj Jesús xij re: Canok pi jilonli, bˈan jaˈtiox chwe pire tikabˈan juntir lawiˈ raj Kakaj Dios tikabˈan, xcheˈ re. Jiˈkelonli xansaj jaˈtiox re jwiˈl Juan Ajbˈanal Jaˈtiox.


Ireo teny ambonin'ny vatolampy dia izay mandre sady mandray ny teny amin'ny hafaliana; nefa tsy manam-paka ireo, fa mino vetivety ihany, koa amin'izay andro isehoan'ny fakam-panahy dia mihemotra izy. 	 Man luwar lak abˈaj lamas xkejtakwiˈ mak íjaj, riˈtakaˈ yak cristian ri subˈlaj tiquiˈcottak chi jtaic Jyolj Kakaj Dios y tijcˈulaˈtakaˈn, pero taˈ tibˈe raˈ laj ranmak jwiˈl quibˈ uxibˈ kˈijke tijcojtak y cuando titakchiˈjtak jwiˈl man jbˈabˈal etzl chi macunc, tican jyeˈtak jcojic Jyolj Kakaj Dios.


koa raha hiankohoka eto anatrehako Hianao, dia ho Anao avokoa izany rehetra izany. 	 Wi atxucar chinwch y tacoj inkˈij, tanjachaˈ juntir li laj akˈbˈ, xcheˈ re.


Ary avy ny mpianany, dia naka ny faty ka nandevina azy; ary dia lasa izy ka nilaza tamin'i Jesosy. 	 Xpetak yak ajtijol ribˈak chirij Juan Ajbˈanal Jaˈtiox, xeˈ jcˈameˈtakch jcamnakl Juan Ajbˈanal Jaˈtiox. Xmuktak, ajrucˈreˈ xeˈ jbˈijtak re Kakaj Jesús.


Ary Izaho hangataka amin'ny Ray, ary Izy hanome anareo Mpananatra hafa mba ho eo aminareo mandrakizay, 	 In tantzˈonajiˈ re Kakaj Dios chi tijtak chicch jun ajyeˈl jcowil awanmak y tiwaˈx aacˈlak y taˈ atcan jyeˈtak.


Fa fahasaro-piaro araka an'Andriamanitra no mahasaro-piaro ahy aminareo; fa nataoko fofombadin'ny lehilahy iray ianareo, mba hatolotra tahaka ny virijina madio ho an'i Kristy. 	 In, wiˈ jun selosil laj wanm chawijak, ri selosil ri wiˈ laj wanm, Kakaj Diosiˈ yeˈwinak chwe pire atinchajajtak jwiˈl cuando xacojtak tzilaj jtaquil chirij Kakaj Jesucristo ri ximbˈij chawechak xatoctakaˈ pi jconciert Kakaj Jesucristo. Y in, riˈ chwaj chi taˈ tosem aybˈak chirij Kakaj Jesucristo cuando atinjachtak laj jkˈabˈ chapcaˈ jun kˈapoj anm ri taˈ ni jun bˈwelt echbˈel jwiˈl winak.


Dia naniraka mpanompo anankiray koa izy; ary nokapohiny mafy koa iny sady nalany baraka ka nampandehaniny maina. 	 Xpe chic man rajw ulew, xtak chicch jun jtakoˈn chi jtzˈonaj lawiˈ mak jwich uva ri tiyeˈsaj re pire kejbˈire man ulew, pero mak kejewinaktak ulew xsecˈtak, xyokˈtak y xkˈasajtakbˈi chi taˈ nen xyeˈtakbˈi re.


Ary rehefa niangona izy mbamin'ny loholona, dia niara-nihevitra ka nanome vola be ny miaramila 	 Xpetak mak jbˈabˈalak yak ajcˈamaltak jbˈeak cristian riqˈui Kakaj Dios, xeˈ jchˈabˈejtak yak ri wiˈ rekleˈnak chijxoˈlak yak rijajl Israel, xchomorsajtak chiribˈil ribˈak chi tijyeˈtak subˈlaj pwak rechak mak soldad pire maˈ tijbˈijtak ri xriltak.


Lazaiko aminareo marina tokoa: Amin'izay nateraky ny vehivavy tsy mbola nisy nitsangana izay lehibe noho Jaona Mpanao-batisa; nefa ny kely indrindra amin'ny fanjakan'ny lanitra dia lehibe noho izy. 	 Kes tzˈetel tzˈet tambˈij chawechak chi taˈ ni jono cristian waˈsal xoˈlak juntir cristian ri mas nim jkˈij chiwch Juan Ajbˈanal Jaˈtiox. Pero chiwch Kakaj Dios riˈ mas nim jkˈij chiwch Juan jun cristian ri taˈ mas nim jkˈij chijxoˈlak yak ri titakon Kakaj Dios laj ranm.


Ary Josefa, rehefa nahatsiaro tamin'ny torimasony, dia nanao araka izay nandidian'ny anjelin'ny Tompo ary ka nampakatra ny vadiny.Ary tsy nahalala azy izy mandra-piterany Zazalahy; ary ny anarany nataony hoe Jesosy. 	 Cuando xcˈastaj jwich José, xan chapcaˈ xijsaj re jwiˈl anjl ri takalch jwiˈl Kakaj Dios ri Kajawl. Jilonli xcˈam María pire rixokl.


Ary noho izany dia lazaiko aminareo hoe: Aza manahy ny amin'ny ainareo, dia izay hohaninareo na izay hosotroinareo, na ny amin'ny tenanareo, dia izay hotafinareo. Moa ny aina tsy mihoatra noho ny hanina va, ary ny tena noho ny fitafiana? 	 Kakaj Jesús xij chic rechak cristian: In tambˈij chawechak chi mat octak il chirij nen tatijtak, nen tawucˈaˈjajtak laj acˈaslemalak y mat octak il chirij awitzˈikak re tacojtak, jwiˈl acˈaslemalak masna nim jkˈij chiwch ri tatijtak y atioˈjlak masna nim jkˈij chiwch man itzˈik.


Ity no mofo izay midina avy any an-danitra, mba tsy ho faty izay mihinana azy. 	 Pero ri tijin tambˈij in chawechak riˈ cuxlanwa ri xpe lecj, nen titijiw re, taˈchiquiˈ ticamc.


araka ny voasoratra ao amin'ny lalàn'ny Tompo hoe: Ny lahy voalohan-teraka rehetra hatao hoe masina ho an'i Jehovah. (Eks. 13. 2) 	 Jilon xantak chapcaˈ tzˈibˈal li wuj re Jpixbˈ Kakaj Dios ri tijbˈij jilonri: Juntir mak tra nabˈetak acˈl ri tiqˈuisiˈytak, ri winaktak, titosajtakaˈ pire Kakaj Dios ri Kajawl, ticheˈ.


tsy amin'ny filàna fotsiny, tahaka ny jentilisa izay tsy mahalala an'Andriamanitra, 	 Ma bˈan awechak chapcaˈ trantak yak ri taˈ tijcojtak Jyolj Kakaj Dios. Rechak cuando trechbˈej rixoklak, xike tibˈe ranmak chi jbˈanic lawiˈ raj rechak.


Ary rehefa nivoaka izy, dia nangatahiny holazaina aminy indray izany teny izany amin'ny Sabata manaraka. 	 Cuando xeltakch Pablo pach yak jpach li sinagog, xpetak yak cristian xijtak rechak chi titawtak chic riqˈuilak laˈ man jun kˈij chic re uxlan chi jbˈij chic rechak lawiˈ ri xeˈ jbˈijtak.


Kanefa isika, araka ny teny fikasany, dia manantena lanitra vaovao sy tany vaovao, izay itoeran'ny fahamarinana. 	 Pero ojtak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo, riˈ tijin tikulbˈejtak jun aacˈ caj y jun aacˈ ulew ri bˈilch jwiˈl Kakaj Dios ojr, ri lamas tina bˈansajna ri kes pi jcholajl chiwch Kakaj Dios.


Ary nifona mafy taminy izy mba tsy horoahiny hiala amin'izany tany izany. 	 Ajrucˈreˈ mak etzl li xtzˈonajtak tokˈobˈ re Kakaj Jesús chi taˈ titaksajtakbˈi chinaj re man luwar li.


Izany Fanahy izany no santatry ny lovantsika ho amin'ny fanavotana ny olona izay nahiny ho an'ny tenany, ho fiderana ny voninahiny. 	 Kakaj Dios xyeˈ Lokˈlaj Jsantil laj kanm pire cˈutbˈire chi tijyaˈ utzil chike lecj ri chapcaˈ katextament cuando titaw kˈij tiqˈuisaj jcolicak yak ri wiˈtak laj jkˈabˈ Kakaj Dios pire tikanimirsajtak jkˈij Kakaj Dios, ri nim jkˈij.


zanak'i Melky, zanak'i Ady, zanak'i Kosama, zanak'i Elmadama, zanak'i Era, 	 Neri jcˈajoliˈ Melqui, Melqui jcˈajoliˈ Adi, Adi jcˈajoliˈ Cosam, Cosam jcˈajoliˈ Elmodam, Elmodam jcˈajoliˈ Er,


ho fiderana ny voninahitry ny fahasoavany, izay nanasoavany antsika maimaimpoana ao amin'ny Malala. 	 pire tikanimirsajtak jkˈij Kakaj Dios jwiˈl rutzil ranm ri xyeˈ chike jwiˈl ri xan Kakaj Jesucristo ri Lokˈlaj Jcˈajol.


Ary taoriana kelin'izany Jesosy dia nankany an-tanana atao hoe Naina; ary naniraka Azy ny mpianany sy ny vahoaka betsaka.[Na: (nony ampitson'iny)] 	 Cuando xantaj li jwiˈl Kakaj Jesús, xeˈ chic li jun tilmit ri jbˈij Naín jpach yak ajtijol ribˈak y jpach subˈlaj cristian.


Ary izao no anaran'ny Apostoly roa ambin'ny folo lahy: Ny voalohany, Simona, izay atao hoe Petera, dia Andrea rahalahiny; Jakoba, zanak'i Zebedio, sy Jaona rahalahiny; 	 Riˈ ri jbˈijak yak cabˈlajuj (12) takoˈn, nabˈe rechak riˈ Simón ri tibˈijsaj Pedro re pach jkˈun ri jbˈij Andrés, Santiago pach jkˈun ri jbˈij Juan ri yak jcˈajol Zebedeo,


Dia nankeo aminy ny mpianatra ka nanao taminy hoe: Fantatrao va fa tafintohina ny Fariseo, raha nandre izany teny izany? 	 Xpetak yak ajtijol ribˈak chirij Kakaj Jesucristo, xjutuntak chijcˈulel y xijtak re: Mak fariseo taˈ tzi xtatak ri xabˈij, xcheˈtak re Kakaj Jesús.


Fa na firy na firy ny teny fikasan'Andriamanitra, dia ao aminy ny eny, ary amin'ny alalany koa ny Amena, ho voninahitr'Andriamanitra amin'ny ataonay. 	 Juntir ri bˈil jwiˈl Kakaj Dios ojr tzˈetiˈ tijin titaw chiwch jwiˈl Kakaj Jesucristo. Jilonli jwiˈlke Kakaj Jesucristo tikabˈijtak, jiloniˈn, pire jnimirsaj jkˈij Kakaj Dios.


Ary satria fantatr'i Jesosy izay rehetra hanjo Azy, dia nivoaka Izy ka nanao tamin'ireo hoe: Iza moa no tadiavinareo? 	 Kakaj Jesús retamiˈ nen tibˈan re, re xelch chi jcˈulicak y xtzˈonaj rechak: ¿Nen tatoctak? xcheˈ rechak.


Dia nisy tonga ka nilaza taminy hoe: Ireny lehilahy izay nataonareo tao an-tranomaizina ireny, dia indreo izy mitsangana eo an-kianjan'ny tempoly ka mampianatra ny olona. 	 Aj tijintakaˈ chi jbˈij jilonli cuando xtaw jun winak, xij rechak: Mak winak ri xacojtak li cars, wiˈtakaˈ li nimi richoch Kakaj Dios lajori, tijintakaˈ chi jtijoj cristian, xcheˈ rechak.


Ary lazaiko aminareo fa hatramin'izao dia tsy mba hisotro itony vokatry ny voaloboka itony intsony Aho mandra-pihavin'ny andro hiarahako misotro izay vaovao aminareo any amin'ny fanjakan'ny Raiko. 	 Tambˈij chawechak chi in taˈ tantij vin re uva aacˈlak asta ajriˈ chiquiˈ tantij aacˈ vin re uva aacˈlak lamas titakonwiˈ Inkaj, xcheˈ rechak yak ajtijol ribˈak chirij.


Raha nanao izany teny izany Jesosy, dia maro no nino Azy. 	 Cuando xij Kakaj Jesús jilonli, subˈlaj qˈui cristian xcojowtak Jyolj.


Koa miambena, ary tsarovy fa telo taona mipaka aho tsy nitsahatra nananatra anareo rehetra andro aman'alina tamin'ny ranomaso. 	 Jwiˈliˈli atak cwentijke aybˈak. Cuxtaj awiˈlak laˈ mak uxibˈ junabˈ ri xinwaˈx chaxoˈlak, chi lakˈj chi lakˈabˈ in taˈ xinmay jyeˈic anoˈjak chi ajujunalak asta xwokˈbˈej wibˈ chi jyeˈic anoˈjak.


ary ny sasany kosa sariho avy amin'ny afo no famonjy azy; ary ny sasany indray amindrao fo amin-tahotra, ka mankahalà na dia ny akanjo voapentimpentin'ny nofo aza. 	 Y coltak yak nicˈj chic laj jkˈabˈ mak etzltak noˈj ri trantak pire maˈ tibˈetak li kˈakˈ laˈ man luwar re tijbˈi cˈax. Y yak nicˈj chic iltak cˈur jwichak, pero tawiltak jcholajl, ma tzˈiˈj aybˈak laˈ mak jmacak ri trantak.


Tsarovy ny mpitondra anareo, izay efa nitory ny tenin'Andriamanitra taminareo; hevero ny niafaran'ny fiainany, ka araho ny finoany. 	 Cuxtaj awiˈlak yak ajcˈamaltak abˈeak ri xintak Lokˈlaj Jyolj Kakaj Dios chawechak. Y cuxtaj awiˈlak nen mo xqˈuisbˈen jcˈaslemalak y cubˈaˈ achˈolak chirij Kakaj Jesucristo chapcaˈ jcubˈarbˈ jchˈolak rechak chirij Kakaj Jesucristo.


satria fandrafiana an'Andriamanitra ny fihevitry ny nofo; fa tsy manaiky ny lalàn'Andriamanitra, sady tsy hainy akory izany. 	 Y jun cristian ri xike tijchomorsaj jbˈanic mak etzltak noˈj, tijin tijcontrij Kakaj Dios jwiˈl taˈ raj tran y taˈ ticwin chi jbˈanic lawiˈ ri tijbˈij Jpixbˈ Kakaj Dios.


Ary rehefa tanteraka ny filazany, dia hiady aminy kosa ilay bibi-dia miakatra avy amin'ny lavaka tsy hita noanoa ka haharesy sy hahafaty azy. 	 Pero cuando tijqˈuistak jkˈasaj Jyolj Kakaj Dios, tielch man etzl awaj li man xelebˈxan pire tiyuk chˈoˈjin riqˈuilak. Man awaj li ticwiniˈ chirijak y tijcamsajtak.


ary raha fantatsika fa mihaino antsika Izy, na inona na inona no angatahintsika, dia fantatsika fa azontsika izay angatahintsika aminy. 	 Y wi ketamchak chi Kakaj Dios tijtaˈ kayolj cuando ojchˈaˈwtak riqˈuil, cubˈuliˈ kachˈol chi tijyaˈ chike lawiˈ ri tikatzˈonajtak re.


ary Hezekia niteraka an'i Manase; ary Manase niteraka an'i Amona; ary Amona niteraka an'i Josia; 	 Ezequías riˈ ri jkaj Manasés, Manasés riˈ ri jkaj Amón y Amón riˈ ri jkaj Josías.