ary mandany ny tranon'ny mpitondratena ka manao vavaka lavareny mba ho fiolahana; ireo no hahazo fahamelohana mafimafy kokoa. 	 Tresajtak kelen rechak chirijak yak anm ri camnak richjil y pire bˈambˈi jwichak chiwchak cristian subˈlaj naj trantak chi chˈaˈwem riqˈui Kakaj Dios. Jwiˈliˈli masna cˈax kˈatbˈitzij tibˈansaj chibˈak jwiˈl Kakaj Dios, xcheˈ Kakaj Jesús rechak.


manao ahoana kosa ary no hamafin'ny fampijaliana ataonareo tokony hihatra amin'izay nanitsaka ny Zanak'Andriamanitra ka nanao ny ran'ny fanekena izay nanamasinana azy ho zavatra tsy masina sady naniratsira ny Fanahin'ny fahasoavana? 	 Riˈticˈu chic maˈ tibˈansaj cˈaxlaj kˈatbˈitzij chibˈ man cristian ri tijxut Jcˈajol Kakaj Dios y tijbˈij chi taˈ tzi jquiqˈuel ri ticˈutuw man aacˈ chomorsaˈn ri xtosow re pire Kakaj Dios y tijyokˈ Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios ri xyeˈ rutzil ranm re.


Fa ny fanjakan'ny lanitra dia tahaka ny olona izay efa handeha ho any an-tany hafa ka niantso ny mpanompony, dia nanolotra azy ny fananany: 	 Kakaj Jesús xij chic jun esbˈi noˈj rechak yak ajtijol ribˈak chirij jilonri: Ri jtakon Kakaj Dios chibˈak cristian jilon chapcaˈ xan jun patron, xchomorsaj chi tibˈe chinaj li jun jalan tilmit chic. Xsiqˈuij yak jmocom y xcan jyeˈ jpwaak laj jkˈabˈak pire tijyectak jwich asta cuando tikˈaj chicch.


Fa ahoana no navalin'Andriamanitra azy? Izaho efa niaro fito arivo lahy ho Ahy, dia izay tsy mba nandohalika tamin'i Bala (1 Mpan. 19. 18).) 	 Pero Kakaj Dios xij re Elías: Wiˈ wukubˈ mil (7,000) chi cristian ri cubˈul jchˈolak chwij, rechak taˈ xcojtak jkˈij man tiox ri jbˈij Baal ni taˈ xxucartak chiwch, xcheˈ re.


Ary mpanjaka fito ireo; efa lavo ny dimy, ka ny iray mbola eo ihany, ary ny iray koa mbola tsy tonga; ary rehefa tonga izy, dia tsy maintsy mitoetra kelikely. 	 y riˈ mak wukubˈ (7) jbˈabˈaltak kˈatbˈitzij. Jobˈ rechak mak jbˈabˈaltak kˈatbˈitzij li xcamtakaˈn y jun rechak ajwiˈ pire jbˈabˈal kˈatbˈitzij lajori y jun chic ajquiˈ chi petc. Cuando tipetc, taˈ naj tiyuk raneˈ.


dia tahaka ahy koa manao izay hahafinaritra ny olona rehetra amin'ny zavatra rehetra ka tsy mitady ny mahasoa ahy ihany, fa ny mahasoa ny maro mba hovonjena izy. 	 In riˈ tambˈan juntir lawiˈ ri tzi tiilsaj jwiˈlak juntir cristian, in maˈ riˈ taˈ tambˈan lawiˈ ri tzi twil in, riˈ chwaj tantoc utzil pi rechak nicˈj cristian chic pire ticolmajtak laj jkˈabˈ jmacak.


ary tsy nitady voninahitra tamin'olona izahay, na taminareo, na tamin'ny sasany, na dia nanam-pahefana hahavaky tratra aza izahay, araka izay mah'Apostolin'i Kristy anay,. 	 Oj taˈ xkabˈan pire ticojsaj kakˈij jwiˈlak cristian, ni atak.


Ary Jesosy namaly ka nanao taminy hoe: Manàna finoana an'Andriamanitra. 	 Kakaj Jesús xij rechak yak ajtijol ribˈak chirij: Cubˈaˈ achˈolak chirij Kakaj Dios.


ary mba ho toy izay tsy mahavatra izao fiainana izao loatra ny mahavatra azy, fa mandalo ny fanaon'izao fiainana izao. 	 Mak ri tioctak il chirij juntir ri wiˈ wich ulew, raneˈtak chapcaˈ taˈ tioctak il chirij, jwiˈl juntir ri wiˈ wich ulew tike tijin tisaach jwich.


Ary amin'izany dia tokony hotandremantsika mafimafy kokoa izay efa rentsika, fandrao hindaosina hiala aminy isika. 	 Jilonli oj rajwaxiˈ kacwentijtak kibˈ chirij mak cˈutuˈn ri tal kawiˈl pire maˈ tikatostak kibˈ chirij.


Ary ny anaran'i Barnabasy nataony hoe Jopitera, ary Paoly kosa Merkory, satria izy no mpitarika ny teny nalahatra. [ Gr. Zeosy] [ Gr. Hermesy] 	 Bernabé xcojtak jbˈij pi dios Zeus y Pablo xcojtak jbˈij pi dios Hermes jwiˈl riˈ re kes tichˈaˈw.


Fa ny teny izay nomenao Ahy dia nomeko azy kosa, ary noraisiny, ka fantany marina tokoa fa avy taminao Aho; ary nino izy fa Hianao no naniraka Ahy. 	 Y ximbˈijiˈ rechak ri xinatakch chi jbˈij y rechak xcojaˈtakaˈn. Xretemajtakaˈ chi jiˈ ximpe aacˈl y rechak xcojaˈtakaˈ chi atiˈ attakowinakch we.


Ary ahoana no hilazanao amin'ny rahalahinao hoe: Aoka aho hanaisotra ny sombin-kazo eo amin'ny masonao; nefa, indro, ny andry eo amin'ny masonao? 	 At tabˈij re: Nampuchna, wesajna jun ra jxercˈ cheˈ ri wiˈ laj awch, atcheˈ re. Y at wiˈ jun jtemal ja laj awch.


Tafio avokoa ny fiadian'Andriamanitra, mba hahazoanareo hifahatra amin'ny fanangolen'ny devoly. 	 Cojtak juntir colbˈi aybˈak ri xyeˈsaj chawechak jwiˈl Kakaj Dios chapcaˈ tawik aybˈak pire chˈoˈj. Y jilonli taˈ ticwin man jbˈabˈal etzl chi atakchiˈjcak laˈ mak jsubˈunc,


Ary izahay mino ka mahalala fa Hianao no Ilay Masin'Andriamanitra. 	 Oj tikacojaˈ ayolj y ketamiˈ chi at jiˈ xatpe riqˈui Kakaj Dios y tosolcatiˈ pire Kakaj Dios, xcheˈ re Kakaj Jesús.


Izaho mahalala Azy; fa Izy no nihaviako, ka Izy no naniraka Ahy. 	 In wetamiˈ nen tran jwiˈl riqˈuiliˈ re petzalquinwiˈ y riˈ re xintakowch, xcheˈ rechak.


[Fiarahabana an'i Filemona, sy fifonana ho an'i Onesimosy, ary fanaovam-beloma] Paoly, mpifatotra an'i Kristy Jesosy, ary Timoty rahalahy, mamangy an'i Filemona, izay malalanay sy mpiara-miasa aminay, 	 In Pablo win prexil jwiˈl in ajbˈil tzilaj jtaquil chirij Kakaj Jesucristo, impach Timoteo ri kechˈelxic chirij Kakaj Jesucristo, tantzˈibˈajbˈi man wuj ri pi awe Filemón, at lokˈlaj kapach chi jbˈij tzilaj jtaquil chirij Kakaj Jesucristo


Fa fitsarana tsy misy famindram-po no ho anjaran'izay tsy mamindra fo; ary ny famindram-po kosa dia faly, fa tsy mba matahotra ny fitsarana. 	 Wi jun cristian taˈ tril cˈur jwich jun cristian chic, re taˈ tiilsaj cˈur jwich jwiˈl Kakaj Dios cuando titaw kˈij tran jkˈatbˈitzij chibˈak juntir cristian. Pero wi jun cristian tril cˈur jwich jun cristian chic, tiilsajiˈ cˈur jwich jwiˈl Kakaj Dios cuando titaw kˈij tran jkˈatbˈitzij chibˈak juntir cristian.


Hianareo tsy mbola nanohitra niady tamin'ny ota hatramin'ny fahalatsahan-drà. 	 jwiˈl atak ajquiˈ chi el junquitz aquiqˈuelak chi jtijic akˈijak pire maˈ atkejtak li mac.


Ary amin'izany dia mazotoa kokoa, ry rahalahy, hampitoetra ny fiantsoana sy ny fifidianana anareo; fa raha manao izany zavatra izany ianareo, dia tsy ho tafintohina akory mandrakizay; 	 Jwiˈliˈli atak wechˈelxic chirij Kakaj Jesucristo, ma quibˈaj awanmak chirij ri asiqˈuijcak y achaˈicak ri xan Kakaj Dios. Wi tabˈantak jilonli, taˈ chiquiˈ atkejtak li mac.


Koa araka izay lazain'ny Fanahy Masina hoe: "Anio, raha hihaino ny feony ianareo, 	 Jwiˈliˈli chapcaˈ tijbˈij Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios: Lajori atak, wi tatatak nen tijbˈij Kakaj Dios,


Koa tsy maintsy manaiky ny olona, nefa tsy noho ny fahatezerana ihany, fa noho ny fieritreretana koa. 	 Jwiˈliˈli atak, rajwaxiˈ atcojontak chiwchak mak kˈatbˈitzij, maˈ pire taˈke maˈ tibˈan kˈatbˈitzij chabˈak, jwiˈliˈ tawicˈaj laj awanmak chi rajwaxiˈ atcojontak chiwchak.


Aza mamono ny Fanahy. 	 Ma kˈattak jwich Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios ri wiˈ laj awanmak.


Fa raha tarihin'ny Fanahy ianareo, dia tsy mba ambanin'ny lalàna. 	 Pero wi riˈ tayeˈtak luwar re Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios titakon laj awanmak, taˈ chiquiˈ watak laj jkˈabˈ mak Jpixbˈ Kakaj Dios.


Ary ny sasany dia voafafy teny amin'ny tsilo; ary ny tsilo naniry ka nangeja azy. 	 Y nicˈj íjaj chic xkejtak lak qˈuix, xeltakaˈch, pero mak qˈuix xqˈuiytak laj or chiwchak, xcamtak mak ticoˈn ralaj mak qˈuix.


Ary niakatra namaky ny tany izy, dia nanodidina ny tobin'ny olona masina sy ny tanàna malala; ary nisy afo nidina avy tany an-danitra ka nandany azy. [ Na: (afo avy amin'Andriamanitra)] 	 Y mak cristian li, jiˈ tipetak lak juntir tilmit re wich ulew y tijsutajtak rij man tilmit ri mas tilokˈaj jwiˈl Kakaj Dios lamas wiˈtakwiˈ yak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo. Pero tipe kˈakˈ lecj y tijsach jwichak juntir.


ary ianareo koa, izay isan'ireny, dia voantso ho an'i Jesosy Kristy, - 	 Y atak aj Roma, watakaˈ chijxoˈlak yak cristian li ri chaˈltak jwiˈl Kakaj Dios pire tioctak laj jkˈabˈ Kakaj Jesucristo.


Ary izany no itiavan'ny Raiko Ahy, satria Izaho manolotra ny aiko mba handraisako azy indray. 	 Kakaj Dios injlokˈajiˈ jwiˈl tanyaˈ wibˈ pi camic, pero ticˈastasajiˈ inwch laj incamnakl.


Ary nony afaka efatra ambin'ny folo taona, dia niakatra tany Jerosalema indray izaho sy Barnabasy, ary Titosy dia nentiko niaraka tamiko koa. 	 Jorok xkˈaxiˈ cajlajuj (14) junabˈ cuando ximbˈe chic Jerusalén impach Bernabé y xincˈambˈi Tito chwij.


Omeo anay anio izay hanina sahaza ho anay. 	 Yeˈ kaw nojel kˈij.


dia ilay nijangajangan'ny mpanjakan'ny tany, sady natao leon'ny divain'ny fijangajangany ny mponina tamin'ny tany. 	 Mak rey re wich ulew xanaˈtakaˈ tzˈiˈal riqˈuil y juntir mak cristian re wich ulew xsaachiˈ jbˈaak jwiˈl tzˈiˈal ri xantak riqˈui man tzˈiˈlaj anm li chapcaˈ jun cristian xkˈabˈar laˈ vin, xcheˈ anjl.


ary tsy hamonjy io firenena io ihany, fa mba hanangona ny zanak'Andriamanitra izay efa niely ho antoko iray. 	 Y maˈ xitaˈke pi rechak, chi jiˈ pi rechak yak maˈ rijajl taˈ Israel ri tilem ribˈak bˈak juntir tilmit pire tran jun rechak juntir yak ralcˈwal Kakaj Dios.


Ary Jesosy namaly ka nanao taminy hoe: Mivoaka mitondra sabatra sy langilangy hisambotra Ahy toy ny hisambotra jiolahy va ianareo? 	 Xpe Kakaj Jesús, xtzˈonaj rechak mak cristian li: ¿Nen chac xacˈamtakch espad y cheˈ chi inchapic? ¿In incˈu jun alkˈom tawiltak?


mitandrina tsara ny zava-miafina ny amin'ny finoana amin'ny fieritreretana madio. 	 Rajwaxiˈ xike trantak lawiˈ tijbˈij tzilaj jtaquil chirij Kakaj Jesucristo ri cubˈul kachˈol chirij y taˈ etzltak chomorsaˈn laj ranmak.


Ary nisy anjely mahery anankiray nibata vato tahaka ny vato lehibe fikosoham-bary, dia nanipy izany tany an-dranomasina ka nanao hoe: Hatsipy mafy toy izany no ho fandrava an'i Babylona, ilay tanàna lehibe, ka tsy ho hita intsony izy. 	 Y ajrucˈreˈ xpe jun anjl ri wiˈ jcwinel, xbˈit jun nimlaj abˈaj chapcaˈ jnimal jun abˈaj re queˈm y xtˈojbˈi li mar y xij: Jilonri jsachic jwich man tilmit Babilonia ri mas cojol jkˈij y ni jun bˈwelt tiilsaj chic jwich.


Nefa raha araka ny hevitro, sambatra kokoa izy raha mitoetra toy izao ihany; ary ataoko fa izaho koa manana ny Fanahin'Andriamanitra. 	 Pero in tambˈij riˈ mas tzi wi taˈ chiquiˈ ticˈuliˈy jun anm ri camnak richjil. Riˈ li ri tambˈij in y in wetamiˈ chi wiˈ Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios laj wanm.


Manao veloma anao izay rehetra atỳ amiko. Manaova veloma izay rehetra tia anay amin'ny finoana. Ho aminareo rehetra anie ny fahasoavana. 	 Juntir yak ri wiˈtak wiqˈuil tijtaktakbˈi rutzil awch. Yeˈ rutzil jwichak juntir yak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo ri ojlokˈintak. Chwaj chi Kakaj Dios tijyeˈ rutzil ranm chawechak atak juntir.


Ary ankehitriny, Ray ô, mankalazà Ahy amin'ny tenanao, dia amin'ny voninahitra niarahako nanana taminao, fony tsy mbola ary izao tontolo izao. 	 Lajori, Kaj, nimirsaj inkˈij aacˈl chapcaˈ jnimal inkˈij ri wiˈ cuando ajwiniˈ aacˈl cuando ajquiˈ chi waˈx caj pach ulew.


Ary main'ny hafanana be ny olona, dia niteny ratsy ny anaran'Andriamanitra, Izay manam-pahelana amin'ireny loza ireny, izy sady tsy nibebaka mba hanome voninahitra Azy. [ Gr. nanao blasfemia; izahao Mat. IX. 3] 	 Y juntir cristian xcˈaattak jwiˈl subˈlaj jkˈakˈal kˈij. Onque jilonli xansaj rechak, taˈ xqˈuex jnoˈjak chiwch Kakaj Dios, ni taˈ xcojtak jkˈij. Xoctak chi jyokˈic Kakaj Dios ri wiˈ jcwinel chi jbˈanic juntir mak cˈax li.


[Ny amin'ilay vehivavy janga (dia Babylona), izay nitaingina ny bibi-dia nivolon-jaky] Ary tonga ny anjely anankiray tamin'izy fito izay nanana ny lovia fito, dia niteny tamiko nanao hoe: Avia atỳ; dia hasehoko anao ny fitsarana ilay vehivavy janga lehibe, izay mipetraka eny ambonin'ny rano maro, 	 Xpe jun rechak yak wukubˈ (7) anjl ri wiˈ mak wukubˈ (7) nejbˈ riqˈuilak, xjutun wiqˈuil, xij chwe: Tzaj, tancˈut chawch nen mo kˈatbˈitzij tibˈan chibˈ man tzˈiˈlaj anm ri mas cojol jkˈij ri cubˈul chibˈ qˈuilaj jaˈ.


Ary hoy Izy taminy: Diniho izay teny renareo; araka ny ohatra anoharanareo ihany no hanoharana ho anareo, ary homena mihoatra aza ianareo. 	 Y xij chic rechak: Atak, cojtak retal nen tijin tatatak. Laˈ man pajbˈl ri tacojtak rechak cristian, riˈ ticojsaj chawechak jwiˈl Kakaj Dios y tijyaˈ chiquiˈ mas pi awechak.


Fa tahaka izany, ny Zanak'olona tsy tonga mba hotompoina, fa mba hanompo ka hanolotra ny ainy ho avotra hisolo ny maro. 	 Jilon chapcaˈ xan Jcˈajol Kakaj Dios ri xwux pi cristianil, taˈ xpe wich ulew pire tibˈansaj re lawiˈ ri raj re. Re xpe wich ulew pirechiˈ tiyuk raneˈ lawiˈ ri rajwax rechak cristian y tiyuk jacheˈ ribˈ pi camic chi jcolicak subˈlaj cristian laj jkˈabˈ jmacak, xcheˈ Kakaj Jesús rechak yak ajtijol ribˈak chirij.


Ary tsy nanao asa lehibe maro teo Izy noho ny tsi-finoan'ireo. 	 Y taˈ xan qˈuilaj cˈutbˈi jcwinel Kakaj Dios claˈ jwiˈl mak cristian ri wiˈtak claˈ taˈ ticubˈar jchˈolak chirij.


Ary nahatsinjo aviavy anankiray mandravina erỳ lavidavitra Izy, dia nankeo, fa toa hahita voany eo aminy; kanjo nony tonga teo aminy Izy, dia tsy nahita na inona na inona, afa-tsy ravina ihany; fa tsy mbola tonga ny taom-pamoazan'ny aviavy. 	 Xrilbˈi chinaj chi wiˈ jun jcheˈl higo ri wiˈ jxak. Xeˈ rileˈ wi wiˈ jwich, pero taˈ jwich jwiˈl ajquiˈ jkˈijl tiwichinc.


Fa tsy nisy tamin'izay nipetraka nihinana nahalala ny anton'ny nilazany izany taminy. 	 Pero ni jono rechak yak ri cubˈultak chi wicˈ chiˈ mex xtatak jcholajl nen chac xij Kakaj Jesús jilonli.


Endrey ny halalin'ny haren'Andriamanitra sy ny fahendreny ary ny fahalalany! ny fitsarany tsy hita lany, ary ny lalany tsy azo fantarina! [ Na: ny haren'ny fahendren'Andriamanitra] 	 ¡Subˈlaj kus rutzil ranm Kakaj Dios y subˈlaj kus jnoˈj! ¡Taˈ ni jun ticwin chi jbˈij nen mo jchomorsaˈn! ¡Taˈ ni jun ticwin chi retemaj nen wiˈ laj ranm Kakaj Dios!


Ary Jaona namaly ka nanao hoe: Tompoko, izahay nahita anankiray namoaka demonia tamin'ny anaranao, ka noraranay izy, satria tsy manaraka antsika. 	 Xpe Juan, xij re Kakaj Jesús: Kajtijonl, xkilaˈ jun winak tijin tresaj mak etzl laj ranm cristian laj abˈj. Oj xkakˈelaˈn, jwiˈl maˈ kapach taˈn, xcheˈ re.


fa ny Ray dia tia anareo satria ianareo efa tia Ahy, ary efa nino fa nivoaka avy tamin'ny Ray Aho. 	 jwiˈl re atjlokˈajtakaˈn, jwiˈl atak xinalokˈajtakaˈn y xacojaˈtakaˈ chi Kakaj Diosiˈ intakowinakch.


Fadio ny fanao ratsy rehetra. 	 Tos aybˈak re juntir mak etzltak noˈj.


Fa tsy nitondra na inona na inona ho amin'izao tontolo izao isika, sady hita fa tsy hahatondra na inona na inona hiala. [ Na: satria] 	 jwiˈl taˈ nen cˈamalch kawiˈl cuando xojqˈuisiˈytak y taˈ nen tijnaˈ tikacˈamtakbˈi cuando ojcamtak.


ny anton'ny nanirahako azy ho atỳ aminareo indrindra dia ny hahafantaranareo ny toetray, sy ny mba hamporisihany ny fonareo; 	 Xintakbˈi Tíquico aacˈlak pire tawetemajtak nen kabˈanic oj neri y pire tibˈe jyeˈ jcowil awanmak.


Koa, indro, ho moana ianao ka tsy hahay miteny ambara-pahatongan'ny andro hisehoan'izany zavatra izany, ho valin'ny tsy ninoanao ny teniko, izay ho tanteraka amin'ny fotoany. 	 Pero lajori jwiˈl taˈ tacoj inyolj ri ximbˈij chawe, taˈ tijnaˈ atyolow asta titaw chiwch juntir ri ximbˈij chawe, xcheˈ anjl re Zacarías.


Fa iza moa no moramora kokoa, ny manao hoe va: Voavela ny helokao, sa ny manao hoe: Mitsangàna, ka mandehana? 	 ¿Lacˈumas wiˈ ri mas cˈax jbˈij, amac xcuymajiˈn o riˈ mas cˈax jbˈij, bˈiiten y woˈcoten?


Ary satria mpaminany Joda sy Silasy, dia namporisika ny rahalahy tamin'ny teny maro izy ka nampahery azy. 	 Judas pach Silas riˈtakaˈ ajkˈasaltak Jyolj Kakaj Dios xoctak chi jyeˈic jnoˈjak y jcowil ranmak yak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo.


fa efa teraka indray ianareo, tsy tamin'ny voa mety ho lò, fa tamin'ny tsy mety ho lò, dia ny tenin'Andriamanitra, izay velona sady maharitra. 	 Atak, nicˈ riqˈuil xatqˈuisiˈytakaˈ chiquiˈn, pero maˈ jwiˈl taˈ chiquiˈ akaj achuchak ri tike camtak, ri aacˈlaj cˈaslemal ri xyeˈsaj chawechak jwiˈliˈ Lokˈlaj Jyolj Kakaj Dios ri yoˈl y taˈ jsachic jwich.


Aza malaky mametra-tanana amin'olona na iza na iza, ary aza miombona ota amin'ny sasany; tehirizo madio ny tenanao. 	 Maˈ yeˈ akˈbˈ laj or chibˈ jono ajtakel re Kakaj Jesucristo, ilna nabˈe pire maˈ tatzˈiˈj aybˈ laˈ jmac. Kˈel aybˈ chi jbˈanic etzltak noˈj.


Fa Izy nihodina, dia nijery ny mpianany ka niteny mafy an'i Petera hoe: Mankanesa ato ivohoko, ry Satana, satria tsy misaina izay an'Andriamanitra ianao, fa izay an'ny olona. 	 Kakaj Jesús xsolcopij ribˈ, xrilbˈi yak ajtijol ribˈak chirij y xkˈel Pedro, xij re: ¡Elambˈi chinwch at jbˈabˈal etzl! At taˈ tachomorsaj lawiˈ raj Kakaj Dios tran, xike tachomorsaj lawiˈ ri tijchomorsajtak cristian, xcheˈ Kakaj Jesús re.


Dia nandao ny harato niaraka tamin'izay izy ka nanaraka Azy. 	 Rechak laj or xcan jyeˈ jcˈaatak re chapbˈi car y xeˈtak chirij Kakaj Jesús.


Hoy izy taminy: An'i Kaisara. Dia hoy Jesosy taminy: Aloavy ho an'i Kaisara ary izay an'i Kaisara, ary ho an'Andriamanitra izay an'Andriamanitra. 	 Rechak xijtak: Rechiˈ César, xcheˈtak re. Kakaj Jesús xij chic rechak: Yeˈtak re César lawiˈ re César y yeˈtak re Kakaj Dios lawiˈ re Kakaj Dios, xcheˈ rechak.


Ary namaly Izy ka nanao taminy hoe: Satria ianareo no navela hahalala ny zava-miafina ny amin'ny fanjakan'ny lanitra, fa ireny kosa tsy mba navela. [ Gr. nomena] [ Gr. nomena] 	 Kakaj Jesús xij rechak: Atak, Kakaj Dios xyaˈ retemaj chawechak jcholajl jtakon ri taˈ etemal, pero rechak taˈ xyeˈ luwar rechak tretemajtak.


Ary hoy Izy: Mitandrema, fandrao ho voafitaka ianareo; fa maro no ho avy amin'ny anarako sady hanao hoe: Izaho no Izy; ary koa: Efa akaiky ny andro; koa aza manaraka azy. 	 Xpe Kakaj Jesús, xij rechak: Tike acwentij aybˈak pire maˈ atsubˈsajtak, jwiˈl subˈlaj qˈui tina petakna y tijcoj ribˈak chapcaˈ in, tijbˈijtak: Iniˈ ri bˈil jwiˈl Kakaj Dios chi tina jtaknach wich ulew y tichak taw qˈuisbˈitak kˈij re jwich kˈijsak, tina cheˈtakna. Pero atak ma cojowtak y ma takejtak.


Avy tamin'ny firenen'i Zebolona roa arivo amby iray alina. Avy tamin'ny firenen'i Josefa roa arivo amby iray alina. Avy tamin'ny firenen'i Benjamina roa arivo amby iray alina no voaisy tombo-kase. 	 xcojsaj retalak cabˈlajuj mil (12,000) re man kˈat re yak rijajl Zabulón, xcojsaj retalak cabˈlajuj mil (12,000) re man kˈat re yak rijajl José y xcojsaj retalak cabˈlajuj mil (12,000) re man kˈat re yak rijajl Benjamín.


Nefa fantatsika fa ny fitsaran'Andriamanitra dia araka ny marina amin'izay manao toy izany. 	 Pero ketamiˈ chi pi jcholajliˈ tran Kakaj Dios cuando tran jkˈatbˈitzij chibˈak mak cristian ri tibˈanowtak jilonli.


Ary ny Jiosy koa dia nanaiky sy nilaza fa izany no izy. 	 Y yak rijajl Israel ri wiˈtak claˈ xijtak chi tzˈetiˈ ri xij Tértulo.


Ary ny màndan'ny tanàna dia misy fanorenana roa ambin'ny folo, ary misy anarana roa ambin'ny folo koa eo, dia ny an ny Apostoly roa ambin'ny folon'ny Zanak'ondry. 	 Laˈ man tzˈaak li ri cojol chirij man tilmit li wiˈ cabˈlajuj (12) abˈaj cojol pire jcowil man tzˈaak y laˈ jujun abˈaj li cojol jujun bˈij chiwch y riˈ jbˈijak yak cabˈlajuj (12) jtakoˈn Man Ra Carner.


sady niankohoka tamin'ny tongotr'i Jesosy ka nisaotra Azy; ary Samaritana iny lehilahy iny. 	 Y cuando xtaw riqˈui Kakaj Jesús xxucaj ribˈ chiwch y xxulbˈaˈ jcaybˈal asta xtaw chiˈ jwich lak ulew chi jcˈomowaj re chi xtzibˈiˈn. Y man winak li aj Samariayiˈn.


tsy ho mpanjakazaka, amin'ny anjara-fiandrasana, fa ho fianaran'ny ondry. 	 Ma coj aybˈak pi jbˈabˈalak yak ralcˈwal Kakaj Dios ri jachal laj akˈbˈak pire tachajajtak, riˈ cˈuttak tzitaklaj noˈj laj acˈaslemalak chiwchak.


Ary izay Ahy rehetra dia Anao; ary izay Anao dia Ahy; ary efa ankalazaina eo aminy Aho. 	 Juntir ri we in, awechiˈ at y juntir ri awe at, wechiˈ in y yak cristian li xnimirsajtakaˈ inkˈij.


Ary izay nandeha teny aloha dia niteny mafy azy mba hangina, fa vao mainka niantsoantso izy ka nanao hoe: Ry Zanak'i Davida ô, mamindrà fo amiko. 	 Xpetak mak cristian ri nabˈetakbˈic, xkˈeltak, riˈ rajak taˈ chiquiˈ tichˈaˈwc, pero mas chiquiˈ cow xchˈejejc, xij chic: ¡Jcˈajol David, il cˈur inwch! xcheˈ.


Fa raha izay tia anareo ihany no tianareo, inona no valim-pitia azonareo? Moa na dia ny mpamory hetra aza tsy mba manao izany koa va? 	 Pero atak wi xike talokˈajtak yak ri atlokˈintak, taˈ nen tachˈectak jwiˈl jiloniˈ trantak mak ajtzˈonaltak alcabar chiribˈil ribˈak.


Dia hoy ireo: Tsy Ilehio va no Jesosy, Zanak'i Josefa, Izay fantatsika ny rainy aman-dreniny? Ahoana no dia anaovany ankehitriny hoe: ho nidina avy tany an-danitra? 	 Y yak rijajl Israel xijtak: Re jcˈajoliˈ José y oj tikachˈobˈaˈ jwich jkaj jchuch. ¿Nen chac tijbˈij chi jiˈ xpe lecj? xcheˈtak.


Fa raha misy tia an'Andriamanitra, dia izy no fantany. 	 Nen riqˈui nojel ranm tijlokˈaj Kakaj Dios, Kakaj Dios tijbˈijiˈ chi ralcˈwaliˈn.


Ary Paoly nitsangana, dia nanofa tanana azy ka nanao hoe: Ry lehilahy Isiraely sy ianareo izay matahotra an'Andriamanitra, mihainoa; 	 Ajrucˈreˈ Pablo xwaˈrc, laˈ jkˈabˈ xij rechak chi tijtatak nen tijbˈij rechak y xij rechak: Tatak jcholajl atak rijajl Israel y atak ri maˈ atak taˈ rijajl Israel ri atcojowtak jkˈij Kakaj Dios.


Koa raha ianareo, na dia ratsy aza, mahalala hanome zava-tsoa ho an'ny zanakareo, tsy mainka va ny Ray, Izay any an-danitra, no hanome ny Fanahy Masina ho an'izay mangataka aminy? 	 Atak, onque taˈ tzi anoˈjak, awetamakiˈ tayeˈtak tzitaklaj kelen re awalcˈwalak chi tijem y riˈticˈu chic Kakaj Dios lecj maˈ tijyeˈ Lokˈlaj Jsantil rechak nen titzˈonin re, xcheˈ Kakaj Jesús rechak.


Ary izy ireo naharitra tamin'ny fampianaran'ny Apostoly sy ny fiombonana sy ny famakiana ny mofo ary ny fivavahana. 	 Y juntir ribˈilak, nojel ranmak chi jcojic ri tibˈijsaj rechak jwiˈlak yak jtakoˈn Kakaj Jesucristo y juntir nicˈ jwichak. Tijcˈam ribˈak chi chˈaˈwem riqˈui Kakaj Dios y juntir tijmulbˈaˈ ribˈak chi wicˈ.


Koa mahafoana ny lalàna amin'ny finoana va isika? Sanatria izany! fa mampiorina tsara ny lalàna isika. 	 Jwiˈliˈli mi kabˈijtak chi jwiˈl cubˈul kachˈol chirij Kakaj Jesucristo, taˈ chiquiˈ nen tichacuj Jpixbˈ Kakaj Dios, jwiˈl jcubˈarbˈ kachˈol chirij Kakaj Jesucristo tijin tikacˈuttak chi tichoconiˈ Jpixbˈ Kakaj Dios.


Ny mpanefy vilany va tsy manam-pahefana amin'ny tanimanga, ka ny vongany iray ihany no anaovany zavatra samy hafa, ny iray hohajaina, ary ny iray hatao tsinontsinona? 	 Jun ajbˈanal nejbˈ laˈ xokˈol wiˈ laj jkˈabˈ nen raj tran laˈ man xokˈol. Laˈ man xokˈol li tijnaˈ tran jun nejbˈ ri reke tijcoj pitak nimakˈij y tran jun chic pire tijcoj nojel kˈij.


Koa hatanjaho ny tanana miraviravy sy ny lohalika malemy; [ Na: ahitsio] 	 Jwiˈliˈli coj jcowil awanmak chapcaˈ tayeˈtak chic jchokˈbˈ akˈbˈak ri cosolchak y achˈecak ri taˈ chiquiˈ jchokˈbˈ


dia sitrakay, rehefa nifanara-kevitra, ny hifidy olona hirahina hankatỳ aminareo hiaraka amin'i Barnabasy sy Paoly malalanay, 	 Jwiˈliˈli xkachomorsaj oj juntir xkatakbˈi quibˈ winak chi asolajcak pi jpachak Bernabé pach Pablo ri lokˈlajtak kechˈelxic chirij Kakaj Jesucristo.


Fa raha fony mbola fahavalo aza isika no nampihavanina tamin'Andriamanitra tamin'ny nahafatesan'ny Zanany, mainka ny hamonjena antsika amin'ny fahavelomany ankehitriny, rehefa nampihavanina. 	 Ojr cuando ajcontriliˈ Kakaj Dios kawiˈl laj kanm, xan chi xwaˈx chic utzil chikaxoˈl riqˈuil jwiˈlke jcamic Jcˈajol wich curs. Y jwiˈl wiˈchak utzil chikaxoˈl riqˈui Kakaj Dios, tijnaˈ ojcolmajtak laj jkˈabˈ kamac jwiˈlke jcˈaslemal Kakaj Jesucristo.


Fa ny Zanak'olona tsy tonga mba hotompoina, fa mba hanompo ka hanolotra ny ainy ho avotra hisolo ny maro. 	 Jilon chapcaˈ xan Jcˈajol Kakaj Dios ri xwux pi cristianil, taˈ xpe wich ulew pire tibˈansaj lawiˈ ri raj tibˈansaj re re. Re xpe wich ulew pirechiˈ tiyuk raneˈ lawiˈ ri rajwax rechak cristian y tiyuk jacheˈ ribˈ pi camic chi jcolicak subˈlaj cristian laj jkˈabˈ jmacak, xcheˈ rechak yak ajtijol ribˈak chirij.


Ary tamin'ny andro voalohany amin'ny herinandro dia nandeha maraina koa mbola maizimaizina hankany amin'ny fasana Maria Magdalena ka nahita ny vato voaisotra tamin'ny fasana. 	 Li nabˈe kˈij re xuman, María Magdalena subˈlaj akˈabˈ, aj ukuˈmna, xeˈ chiˈ jul lamas xyeˈsajwiˈ jcamnakl Kakaj Jesús, riˈchak xril taˈ chiquiˈ man nimlaj abˈaj laj jluwr ri cojol pire chˈukbˈi jchiˈ man jul.


Ary raha nitondra an'i Jesosy izy, dia nitana lehilahy Kyreniana anankiray atao hoe Simona, izay vao avy any an-tsaha, ka nampitondra iny ny hazo fijaliana hanaraka an'i Jesosy. 	 Xpetak mak soldad, xcˈamtakbˈi Kakaj Jesús pire tibˈe jcamsajtak wich curs. Cuando bˈesaltak lak bˈe, xcˈultak jun winak ri jbˈij Simón aj Cirene bˈenam re li tilmit Jerusalén y xijtak re chi trikajbˈi jcurs Kakaj Jesús.


Ary rehefa voavoatra toy izany ireo zavatra ireo, dia miditra mandrakariva eo amin'ny tabernakely voalohany ny mpisorona hanefa ny fanompoam-pivavahana. 	 Jilonli jbˈanic juntir jpam nimlaj chinam ri richoch Kakaj Dios. Yak ajcˈamaltak jbˈeak cristian riqˈui Kakaj Dios nojel kˈij tioctak li man nabˈe luwar re nimlaj chinam ri richoch Kakaj Dios chi jbˈanic nen rajwax trantak.


Ary nisy olo-malahelo ferena anankiray atao hoe Lazarosy napetraka teo anilan'ny vavahadiny; 	 Y wiˈ jun sicˈ winak ri jbˈij Lázaro qˈuisil rij li chˈaˈcˈ y tijtzˈonaj limoxn. Re ticubˈar lak ulew chiˈ pwert riqˈui man bˈiom.


Ny sampany rehetra eo amiko izay tsy mamoa dia esoriny; fa ny sampany rehetra izay mamoa kosa dia amboariny, mba hamoa bebe kokoa. 	 Re tijcˈurbˈi juntir mak jkˈabˈ man cheˈ ri taˈ tiwichintak, pero mak ri tiwichintak xike tresaj mak tra jkˈunal jkˈabˈ y trakˈinaj pire tijyeˈ chic subˈlaj jwich.


Ary raha nilentika ny masoandro, ny olona rehetra izay nanana marary tamin'ny aretina samy hafa dia nitondra azy teo aminy; ary dia nametra-tanana tamin'izy rehetra tsirairay Izy ka nahasitrana azy. 	 Cuando xoc may, mak cristian xcˈamtakbˈi yak yaj re jaljojtak yajel riqˈui Kakaj Jesús. Y re xyeˈ jkˈabˈ chibˈak chi jujunalak yak cristian ri yajtak y xtzibˈsajtak.


Ary rehefa voahombony tamin'ny hazo fijaliana Izy, dia nanaovany loka no fizara ny fitafiany, hahitany izay ho azony avy. 	 Ajrucˈreˈ xtzˈoctak Kakaj Jesús wich curs y xantak suert chirij ritzˈik chi rilic nen chi itzˈik lal tijchˈectak chi jujunalak.


Mankanesa atỳ amiko, ianareo rehetra izay miasa fatratra sy mavesatra entana, fa Izaho no hanome anareo fitsaharana. 	 Tzajtak wiqˈuil atak ri cosolcatak li chac y ralaj awikaˈnak y in atinyaˈtakaˈ chi uxlan.


Fa isika koa dia adala fahiny, tsy nanaiky, voafitaka, dia andevon'ny filàna sy ny fahafinaretana maro, ary velona teo amin'ny lolompo sy ny fialonana, sady hala no nifankahala. 	 Jilon oj ojr, ojke sons, taˈ ojcojon chiwch Kakaj Dios, sachalcojiˈn, wojiˈ laj jkˈabˈ juntir mak etzltak raybˈl, xkabˈan nen chikaj oj xkabˈan, xkabˈan etzltak noˈj, xojtiˈtinc, xojcontrij jwiˈlak cristian jwiˈl ri xkabˈan y xkacontrij kibˈ chikibˈil kibˈ.


fa miomana hanao izay mahamendrika izahay, tsy eo imason'ny Tompo ihany, fa eny imason'ny olona koa. 	 Jwiˈl oj riˈ chikaj chi juntir ri tikabˈan tzi tiilsaj jwiˈl Kakaj Jesucristo ri Kajawl y tzi tiilsaj jwiˈlak juntir cristian.


dia niala tany Jodia Izy ka nankany Galilia indray. 	 Cuando Kakaj Jesús xta jtaquil chi jilonli xijsaj chirij, xelbˈi Judea, xkˈaj chic Galilea.


Ary hitako fa, indro, nisy soavaly fotsy; ary izay nitaingina azy dia nanana tsipìka; ary nomena satro-boninahitra izy; dia nivoaka izy ka naharesy sady mbola haharesy. 	 In xinnaˈtunc, xwil jun cwaˈy sak rij y man ri quejawinak re, cˈamal jun arco jwiˈl laj jkˈabˈ, xyeˈsaj jun coron re y riˈ re jun ajchˈeconl. Xeˈ pire tichˈecon chirijak mak jcontre.


Ary nifoha maraina alina koa Izy, dia nivoaka nankany an-tany foana ka nivavaka tany. 	 Subˈlaj akˈabˈ, aj ukuˈmna Kakaj Jesús xelbˈi Capernaúm. Xeˈ li jun luwar ricˈan lamas taˈ cristian pire tichˈaˈw riqˈui Kakaj Dios.


Ary niteny mafy azy Jesosy, dia nivoaka taminy ny demonia, ka sitrana ilay zazalahy tamin'izay ora izay. 	 Kakaj Jesús xkˈel man etzl ri wiˈ laj ranm man cˈojol winak y xresajbˈic y laj or xtzibˈ man cˈojol winak.


Ary nisy mpianatra anankiray nipetraka nihinana teo anilan'i Jesosy, dia ilay tian'i Jesosy. 	 Wiˈ jun rechak yak ajtijol ribˈak chirij Kakaj Jesucristo ri subˈlaj tilokˈaj jwiˈl Kakaj Jesús cubˈul pi tzalan laj jxuct Kakaj Jesús chiˈ mex.


Ento ny ziogako, ka mianara amiko; fa malemy fanahy sady tsy miavona am-po Aho; dia hahita fitsaharana ho an'ny fanahinareo ianareo.Fa mora ny ziogako, ary maivana ny entako. 	 Cojtak incˈutuˈn chapcaˈ jun yug tacoj rij akulak y tijoj aybˈak chwij, in tambˈanaˈ nim re wanm chi awilicak, taˈ tancoj inkˈij y wi jilon tabˈantak li, tiuxlaniˈ awanmak.


Fa avy ny andro, sady tonga ankehitriny, raha ny tena mpivavaka hivavaka amin'ny Ray amin'ny fanahy sy ny fahamarinana; fa ny Ray koa mitady ny mpivavaka aminy ho tahaka izany. 	 Pero tina tawna jun kˈij y lajori xtawiˈ man kˈij li cuando juntir yak ri tzˈetel ajnimirsaltak jkˈij Kakaj Dios tijnimirsajtak jkˈij laˈ jsantilak y kes tzˈetel tzˈet tijnimirsajtakaˈ jkˈij, jwiˈl Kakaj Dios riˈ tijtoc yak ri tinimirsantak jkˈij laˈ jsantilak.


Fa Mosesy nilaza hoe: Mpaminany no hatsangan'i Jehovah Andriamanitra ho anareo avy amin'ny rahalahinareo, tahaka ahy; izy no hohenoinareo amin'izay rehetra holazainy aminareo. 	 Moisés xijiˈ rechak kamam ojrtaktzij jilonri: Kakaj Dios ri Awajawlak tina jtaknach jun ajkˈasal Jyolj chaxoˈlak chapcaˈ in. Re jiˈ tiqˈuisiˈy chijxoˈlak yak awijajlak. Cojtak juntir nen tijbˈij chawechak.


fa ny sakaizako nandeha tamin'ny nalehany, dia tonga atsy amiko, ka tsy misy izay hafahako azy; 	 jwiˈlke wiˈ jun wichcˈulchiˈ ajriˈ xyuk, jpetic chinaj. Xtaw wiqˈuil la ja lajori y taˈ nen tanyeˈ re, ticheˈ re.


Fa ralehilahy namaly azy hoe: Ilay nahasitrana ahy no nanao tamiko hoe: Ento ny fandrianao, ka mandehana. 	 Sicˈ winak li xij rechak: Winak ri xintzibˈsanc, xij chwe: Cˈambˈi achˈatum cheˈ y woˈcoten, xcheˈ chwe, xcheˈ rechak.


Ary nizaha taratra an'i Jesosy izy ka naniraka mpitsikilo, izay nody ho marina, mba hamandrika Azy amin'ny teniny, hanolorany Azy ho amin'ny hery sy ny fahefan'ny governora. 	 Rechak xtaktakbˈi nicˈj cristian riqˈui Kakaj Jesús ri xcoj ribˈak chapcaˈ wiˈ rajwax rechak, pero taˈ tzˈet, xike tijin tijtoctak nen mo tikej Kakaj Jesús laj jkˈabˈak chirij jono jyolj ri mitaˈ tzi ri tijbˈij pire tijjachtak laj jkˈabˈ man jbˈabˈal kˈatbˈitzij.


Jesosy namaly hoe: Lazaiko aminao marina dia marina tokoa: Raha misy olona tsy ateraky ny rano sy ny Fanahy, dia tsy mahazo miditra amin'ny fanjakan'Andriamanitra izy. 	 Kakaj Jesús xij chic re: Kes tzˈetel tzˈet tambˈij chawe chi nen taˈ tijcˈam jaˈtiox y taˈ tijcˈul Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios laj ranm chapcaˈ tiqˈuisiˈy chic jcaˈmul, taˈ tioc laj jkˈabˈ Kakaj Dios pire titakon chibˈ.


ka nahafaka azy tamin'ny fahoriany rehetra sady nanome azy fahasoavana sy fahendrena teo imason'i Farao, mpanjakan'i Egypta; ary izy nanendry azy ho mpanapaka any Egypta mbamin'izay rehetra tao an-dapany. 	 Kakaj Dios xresaj José laj jkˈabˈ cˈax y xyeˈ jnoˈj, jwiˈliˈli subˈlaj tzi xilsaj jwiˈl man faraón ri rey re Egipto. Xpe man faraón, xcoj José pi jcabˈ jbˈabˈal kˈatbˈitzij re Egipto y xjach richoch y kelen re laj jkˈabˈ.


hampitomboina ho anareo anie ny fahasoavana sy ny fiadanana amin'ny fahalalana tsara an'Andriamanitra sy Jesosy Tompontsika. 	 Chwaj chi Kakaj Dios tijyeˈ rutzil ranm chawechak y tijyeˈ mas utzil laj awanmak jwiˈl xawetemajtakaˈ nen tran Kakaj Dios y nen tran Kakaj Jesucristo ri Kajawl.


Dia notolorany divay miharo miora Izy; nefa tsy nety nisotro Izy. 	 Xyeˈtak vin re chi tijem yujul pach mirra, pero Kakaj Jesús taˈ raj xtij.


Ny vehivavy koa ho toy izany ihany: maotona, tsy mpanendrikendrika, mahonon-tena, mahatoky amin'ny zavatra rehetra. 	 Y jilon yak anm ri rixoklak yak ajtˈoˈonl chijxoˈlak yak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo, rajwaxiˈ cojol jkˈijak jwiˈlak yak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo, maˈ ajmololtak tzijtak taˈn. Y riˈ raj mas tzi jnoˈjak y rajwaxiˈ raneˈtak lawiˈ raj Kakaj Dios trantak.


Ary Izy namaly ka nanao taminy hoe: Nony hariva, dia hoy ianareo: Ho tsara ny andro, fa mena ny lanitra. 	 Pero Kakaj Jesús xij rechak: Atak cuando tibˈe kˈij, tabˈijtak: Tieliˈ sakˈj jwiˈl pur quiek xeˈ caj, atcheˈtak.


fa na dia tsy matoky Azy aza isika, dia mbola mahatoky ihany Izy, fa tsy mahazo mandà ny tenany. 	 Wi tikaquibˈaj kanm chirij Kakaj Jesucristo, pero re taˈ tijquibˈaj ranm chi kilic jwiˈl re taˈ ni jun bˈwelt tijqˈuex jnoˈj.


Ry rahalahy, aoka ny olona rehetra samy hitoetra amin'Andriamanitra ao amin'izay niantsoana azy avy. 	 Y jilonli atak wechˈelxic chirij Kakaj Jesucristo, rajwaxiˈ chi ajujunalak canentak chiwch Kakaj Dios chapcaˈ abˈanicak cuando xatjchaˈtak.


Ary nanaiky izy ka nitady izay andro hahazoany hamadika Azy amin'ireo amin'ny tsy misy olona. 	 Judas subˈlaj tzi xta y xoc chi jtoquic noˈj nen mo tran chi jjachic Kakaj Jesús laj jkˈabˈak cuando taˈ cristian riqˈuil.


dia niantso tamin'ny feo mahery izy nanao hoe: Ny famonjena anie ho an'Andriamanitsika, Izay mipetraka eo ambonin'ny seza fiandrianana, sy ho an'ny Zanak'ondry. 	 Juntir ribˈilak subˈlaj cow xchˈejejtak, xijtak: Riˈ Kakaj Dios ri cubˈul chibˈ man cubˈarbˈ lamas tran kˈatbˈitzij pach Man Ra Carner xojcolow laj jkˈabˈ kamac, xcheˈtak.


Fa aminareo izay sisa any Tyatira, dia izay tsy manana izany fampianarana izany sady tsy mba mahalala ny ataon'ireo hoe "sain-dalin'i Satana", dia izao no lazaiko: tsy hovesarako entana hafa ianareo; 	 In tambˈij chawechak, atak yak nicˈj aj Tiatira ri taˈ tijin tabˈantak lawiˈ ri tijbˈij mak jcˈutuˈn man anm li y ajquiˈ chachˈobˈtak chirij jchomorsaˈn man jbˈabˈal etzl ri tijbˈijtak chi ri taˈ esal chi sakil. Taˈ chiquiˈ nen tambˈij chawechak chi rajwax tabˈantak.


Tamin'izany andro izany dia nankeo amin'i Jesosy ny Sadoseo sasany, izay milaza fa tsy misy fitsanganan'ny maty, ka nanontany Azy hoe: 	 Laˈ man kˈij li xtawtak nicˈj saduceo riqˈui Kakaj Jesús. Rechak taˈ tijcojtak chi tina cˈastasajna jwichak camnakibˈ, jwiˈliˈli xijtak re Kakaj Jesús:


Ary Petera nitoetra andro maromaro tany Jopa tao amin'i Simona mpandon-koditra. 	 Pedro xcan qˈuilaj kˈij Jope. Xwaˈx laj richoch jun ajbˈanal jwaˈx tzˈum ri jbˈij Simón.


Ary ny anjely nandray ny lovia fandoroana ditin-kazo manitra, dia nameno azy tamin'ny afo teo amin'ny alitara ka nanipy izany tamin'ny tany; dia nisy kotrokorana sy feo sy helatra ary horohorontany. 	 Xpe anjl li, xcˈam man cˈatbˈi pom xnojsaj chi richak kˈakˈ ri wiˈ chibˈ man altar, xtˈojbˈi wich ulew. Y xan subˈlaj quiekuljaw, subˈlaj xjumum, xan coyop y xan jun nimlaj cabˈrakn.


fa noana Aho, dia nomenareo hanina; nangetaheta Aho dia nampisotroinareo; nivahiny Aho, dia nampiantranoinareo; 	 jwiˈl cuando xincˈok jwiˈl wiˈjal, atak xayaˈtakaˈ inw, cuando xchekej ínchiˈ, atak xayaˈtakaˈ wucˈaˈ, cuando taˈ lamas inwaˈx, atak xinacˈamaˈtakaˈbˈi laj awichochak,


Hoy Izay manambara ireo zavatra ireo: Eny, avy faingana Aho. Amena. Avia, Jesosy Tompo!Ho amin'ny olona masina anie ny fahasoavan'i Jesosy Tompo. Amena. [ Na: (Jesosy Kristy)] 	 Kakaj Jesús ri xin juntir li, tijbˈij: Kes tzˈetel tzˈet impetiˈ laj or, ticheˈ. Jiloniˈn, tzaj, at Kakaj Jesús ri Kajawl.


Dia hoy Tomasy (izay atao hoe Didymo) tamin'ny mpianatra namany: Andeha isika mba hiara-maty aminy. 	 Xpe Tomás ri xcojsaj jbˈij pi Dídimo, xij rechak yak nicˈj ajtijol ribˈak chic chirij Kakaj Jesús: Joˈtak chirij pire ojbˈe camtak nicˈ riqˈuil, xcheˈ rechak.


Izay rehetra ananan'ny Ray dia Ahy avokoa, koa izany no nilazako fa mandray avy amin'ny Ahy Izy ka hanambara izany aminareo. 	 Juntir ri wiˈtak laj jkˈabˈ Kakaj Dios wiˈ laj inkˈbˈ in, jwiˈliˈli ximbˈij chawechak chi Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios riˈ tijta ri tambˈij y tijbˈij chic chawechak, xcheˈ Kakaj Jesús rechak yak ajtijol ribˈak chirij.


Fa nony nanodidina azy ny mpianatra, dia nitsangana izy ka lasa niakatra tao an-tanàna. Ary nony ampitso dia niala tao izy sy Barnabasy ka nankany Derbe. 	 Pero cuando xmulbˈaˈ ribˈak subˈlaj ajtakeltak re Kakaj Jesucristo chirij Pablo, xbˈiit chic y xeˈ chic li tilmit. Laj jcabˈ kˈij xeltakbˈi claˈ pach Bernabé xeˈtak Derbe.


Fa hatramin'izao ny Zanak'olona dia hipetraka eo an-tanana ankavanan'ny herin'Andriamanitra. 	 Pero Jcˈajol Kakaj Dios ri xwux pi cristianil tina bˈe cubˈarna laj jpaach Kakaj Dios lecj ri wiˈ jcwinel, xcheˈ rechak.


Ho avy faingana Aho; tano mafy izay anananao, mba tsy hisy haka ny satro-boninahitrao. 	 Laj orke impetc. Coj jcowil awanmak chi jtakej jbˈanic lawiˈ rajwax tabˈantak pire maˈ wiˈ jonok timajow atojbˈlak chawechak.


Fa voahombo tamin'ny hazo fijaliana Izy noho ny fahalemena, nefa velona kosa noho ny herin'Andriamanitra. Fa izahay koa dia malemy ao aminy, nefa hiara-belona aminy ho anareo izahay noho ny herin'Andriamanitra. 	 Tzˈetiˈn, Kakaj Jesucristo cuando xcamsaj wich curs, chapcaˈ rilic taˈ jcwinel, pero jwiˈl jcwinel Kakaj Dios yoˈliˈn. Jilon oj, ri oj jun riqˈui Kakaj Jesucristo taˈ kacwinel, pero yoˈlcojiˈ pi jpach Kakaj Jesucristo jwiˈl jcwinel Kakaj Dios pire ojcwin chi jbˈanic lawiˈ raj Kakaj Dios tikabˈan chaxoˈlak.


Ary aoka tsy himonomonona ianareo tahaka ny sasany tamin'ireny, izay matin'ny mpandringana. 	 Mat yokˈontak chirij Kakaj Dios chapcaˈ xantak jujun rechak. Jwiˈl jujun rechak xyokˈontak chirij Kakaj Dios, jwiˈliˈli xcamsajtak jwiˈl anjl ri xtaksaj jwiˈl Kakaj Dios chi jcamsajcak.


dia ny nahatanterahan'Andriamanitra izany tamin'ny zanatsika, raha nanangana an'i Jesosy Izy, araka ny voasoratra eo amin'ny Salamo faharoa hoe: Zanako Hianao, Izaho niteraka Anao androany (Sal. 2. 7). 	 Chikawch oj xtaw chiwch ri bˈil jwiˈl Kakaj Dios rechak kamam cuando xcˈastasaj jwich Kakaj Jesús laj jcamnakl chapcaˈ xij Kakaj Dios laj jcabˈ Salmo jilonri: At, atiˈ Incˈajol, iniˈ xinalcˈwalan awe lajori, xcheˈ.


Ary noho izany ny lohan'ny mpisorona tamin'ny Jiosy dia nanao tamin'i Pilato hoe; Aza soratana hoe: Mpanjakan'ny Jiosy; fa izao: Izy no nilaza hoe: Mpanjakan'ny Jiosy Aho. 	 Jwiˈliˈli xpetak mak jbˈabˈalak yak ajcˈamaltak jbˈeak cristian riqˈui Kakaj Dios ri rijajl Israel, xijtak re Pilato: Ma tzˈibˈaj chi ri jreyak yak rijajl Israel, tzˈibˈaj chi riˈke re xcoj ribˈ pi jreyak yak rijajl Israel, xcheˈtak re Pilato.


ary tsy izany ihany, fa isika koa, na dia manana ny voaloham-bokatry ny Fanahy aza, isika aza dia misento ato anatintsika, miandry ny fananganan'anaka, dia ny fanavotana ny tenantsika. 	 Y jilon oj ri xyeˈsaj Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios laj kanm chapcaˈ ri nabˈe jwich ticoˈn pire cˈutbˈire chi tikacˈulaˈtakaˈ ri tina jyeˈna Kakaj Dios chike. Tijin tijelew kanm jwiˈl rajti kanm titaw kˈij ojel chi sakil chi ojtakaˈ ralcˈwal Kakaj Dios y ticolmaj katioˈjl laj jkˈabˈ camic.


Aza mitondra kitapom-bola, na kitapom-batsy, na kapa; ary aza miarahaba olona akory eny an-dalana. 	 Taˈ tacˈamtakbˈi achimak, ni cˈolbˈi apwaakak, ni axajbˈak y mat waˈrtak chi yoloj lak bˈe pire maˈ atbˈaymajtak.


eo atsinanana vavahady telo; eo avaratra vavahady telo; eo atsimo vavahady telo; eo andrefana vavahady telo. 	 Wiˈ uxibˈ pwert laj jsucˈlal lamas tielwiˈch kˈij, wiˈ uxibˈ chic li norte, wiˈ uxibˈ chic li sur y wiˈ uxibˈ chic laj jsucˈlal lamas tikej kˈij.


Ary rehefa nandre izany ralehilahy, dia nalahelo loatra; fa nanan-karena dia nanan-karena izy. 	 Man winak li, cuando xta chi jilonli xijsaj re, subˈlaj xbˈison jwiˈl subˈlaj bˈiomiˈn.


izany no mahaloto ny olona; fa ny mihinana amin'ny tanana tsy misasa tsy mba mahaloto ny olona. 	 Riˈ juntir mak noˈj li ri titzˈilibˈsan re ranm jun cristian chiwch Kakaj Dios. Pero jun cristian ri tijtij kelen y taˈ tijchˈaj jkˈabˈ, maˈ riˈ taˈ li titzˈilibˈsan re ranm chiwch Kakaj Dios, xcheˈ Kakaj Jesús rechak yak ajtijol ribˈak chirij.


Ary rehefa nandre izany ireo, dia nankalaza an'Andriamanitra; ary hoy koa izy tamin'i Paoly: Hitanao, rahalahy, fa tsy omby alinalina ny Jiosy izay efa mino; ary fatra-pitàna ny lalàna izy rehetra, 	 Cuando xtatak nen xijsaj rechak jwiˈl Pablo, xoctak chi jbˈixaj jnimirsaj jkˈij Kakaj Dios y xijtak re Pablo: At kechˈelxic chirij Kakaj Jesucristo, at awetamiˈ chi chijxoˈlak yak rijajl Israel, subˈlaj qˈui xjach ribˈak laj jkˈabˈ Kakaj Jesucristo. Pero juntir rechak tijbˈijtak chi rajwaxiˈ tina cojsajna juntir ri tijbˈij Jpixbˈ Kakaj Dios.


Dia nanam-piadanana ny fiangonana eran'i Jodia sy Galilia ary Samaria rehetra, sady nandroso tsara sy nandeha tamin'ny fahatahorana ny Tompo sy ny famporisihan'ny Fanahy ka nihamaro. 	 Y jilonli cuando xwaˈx utzil pi rechak yak kˈat ajtakeltak re Kakaj Jesucristo ri wiˈtak lak luwar re Judea, Galilea y Samaria. Jilonli xbˈit ribˈak chi jbˈanic mas lawiˈ raj Kakaj Jesucristo, xtakejtak jcojic jkˈij Kakaj Jesucristo ri Kajawl, subˈlaj xqˈuiyantak yak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo y riˈ Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios xyeˈw jcowil ranmak.


mbamin'ny rahalahy rehetra izay ato amiko, mamangy ny fiangonana atỳ Galatia: [ Gr. eklesia] 	 In pach yak kechˈelxic chirij Kakaj Jesucristo ri wiˈtak wiqˈuil, tikatakbˈi man wuj ri pi awechak atak yak kˈat ajtakeltak re Kakaj Jesucristo ri watak li mak tilmit re Galacia.


Ary hevero ny halehiben'io lehilahy io -, izay nomen'i Abrahama patriarka ny ampahafolon'izay tsara tamin'ny zavatra nobaboina. 	 Cojtak retal chi subˈlaj nim jkˈij Melquisedec. Xike tatak chi kamam Abraham xyaˈ re man jlájuj re juntir ri xchˈecch li chˈoˈj.


Ary rehefa nandroso kelikely Izy, nahita an'i Jakoba, zanak'i Zebedio, Jaona rahalahiny, izay teo an-tsambokely koa namboatra ny haratony. 	 Ajrucˈreˈ Kakaj Jesús xbˈen chicbˈi junquitz y xril chicbˈi jwichak yak jcˈajol Zebedeo, riˈtakaˈ Santiago pach Juan ri jkˈun, rechak wiˈtak li jun barc tijin tijcˈojaj jcˈaatak re chapbˈi car.


Aza misara-pandriana ianareo, raha tsy amin'izay andro sasany ifanekenareo ho andro hivavahana, nefa mbola hiraisanareo fandriana indray, mba tsy hakan'i Satana fanahy anareo noho ny tsi-faharetanareo. 	 Atak winak ma qˈuecˈaj aybˈak chi rechbˈej awixoklak wi riˈ raj awixoklak tawechbˈejtak y atak anm ma qˈuecˈaj aybˈak wi atechbˈejtak jwiˈl awichjilak, xike wi tiniqˈuibˈ awchak chi quibˈ awibˈilak chi taˈ tawechbˈej aybˈak quibˈ uxibˈ kˈij pire atchˈaˈwtak riqˈui Kakaj Dios tziyiˈn, pero cuando tibˈantaj chˈaˈwem awiˈlak riqˈui Kakaj Dios, echbˈej chic aybˈak pire maˈ attakchiˈjtak jwiˈl man jbˈabˈal etzl chi jbˈanic tzˈiˈal jwiˈl tosem aybˈak.


Ary ny ray aman-dreniny nankany Jerosalema isan-taona, raha avy ny andro firavoravoana amin'ny Paska. 	 Jkaj jchuch Kakaj Jesús nojel junabˈ tibˈetak Jerusalén chi jkˈasaj nimakˈij Pascua.


Sambatra ianareo, raha halan'ny olona ka ariany sy haratsiny, ary laviny toy ny zava-dratsy ny anaranareo, noho ny amin'ny Zanak'olona. 	 Tzi awechak, atak ri atetzelbˈejtak jwiˈlak cristian, atresajtakbˈi chijxoˈlak, atyokˈsajtak y atxutsajtak jwiˈlke cubˈul achˈolak chirij Jcˈajol Kakaj Dios ri xwux pi cristianil.


Ary nony maraina, raha nandalo izy, dia hitany fa efa nalazo hatramin'ny fakany ilay aviavy. 	 Akˈabˈ laj jcabˈ kˈij Kakaj Jesús pach yak ajtijol ribˈak chirij xkˈaxtak chijcˈulel man jcheˈl higo. Xriltak chekjchak juntir jkˈabˈ pach raˈ.


Ary teo an-kianjan'ny tempoly isan'andro izy nankalaza an'Andriamanitra. 	 Nojel kˈij wiˈtak li nimi richoch Kakaj Dios chi jnimirsaj jkˈij Kakaj Dios.


Ary hoy ilay mpanompo: Tompoko, efa natao izay nandidianao, ary mbola tsy feno ihany ny trano. 	 Y cuando xkˈajch man jtakoˈn, xij: Kaj, xincˈamaˈch yak cristian ri xabˈij chwe, pero ajwiˈ mas tem, xcheˈ re man jpatron.


Kanefa tsy mihambo ho tompon'ny finoanareo izahay, fa mpiara-miasa hampandroso ny fifalianareo, satria finoana no itoeranareo. 	 Oj taˈ chikaj ojtakon chabˈak chi jbˈij chi ajwiˈ nen rajwax tina abˈantakna pire ticubˈar achˈolak chirij Kakaj Jesucristo jwiˈl atak cubˈuliˈ achˈolak chirij y taˈ taquibˈaj awanmak chirij. Jwiˈliˈli xichak chikaj atkatˈoˈtak pire tataˈtak mas quiˈcotemal laj awanmak.


Ary izay mahatoky amin'ny kely indrindra dia mahatoky koa amin'ny be; ary izay tsy marina amin'ny kely indrindra dia tsy marina koa amin'ny be. 	 Nen jun cristian tzi tran re junquitz, tziyiˈ tran cuando tiyeˈsaj mas re. Pero nen jun cristian taˈ tzi tran re junquitz, taˈ tzi tran cuando tiyeˈsaj mas re.


[Ny nifandiran'ny sasany ny amin'ny famorana, sy ny nataon'ny Apostoly sy ny loholona tany Jerosalema tamin'izany] Ary ny olona sasany izay nidina avy tany Jodia nampianatra ny rahalahy hoe: Raha tsy forana araka ny fanaon'i Mosesy ianareo, dia tsy azo vonjena. 	 Cuando wiˈtak Pablo pach Bernabé Antioquía re Siria, xtawtak jujun rijajl Israel ri jachem ribˈak laj jkˈabˈ Kakaj Jesucristo ri tipetak Judea. Xijtak rechak yak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo jilonri: Wi mitaˈ ticojsaj retal atioˈjlak chapcaˈ tijbˈij Jpixbˈ Kakaj Dios taˈ atcolmajtak laj jkˈabˈ amacak, xcheˈtak.


Ary tsy sahiny nitanana Azy teo anatrehan'ny olona izany teny izany sady gaga izy noho ny famaliny ka nangina. 	 Y mak winak li taˈ xtaˈtak jono jyolj Kakaj Jesús ri mitaˈ tzi ri xij chiwchak cristian pire tijchaptak. Juntir ribˈilak xsaach jchˈolak chi jtaic y taˈ chiquiˈ nen xijtak re.


Jaona namaly azy ka nanao hoe: Izaho manao batisa amin'ny rano; fa eto aminareo misy Anankiray Izay tsy fantatrareo, 	 Y Juan Ajbˈanal Jaˈtiox xij chic rechak: In tambˈanaˈ jaˈtiox laˈ jaˈ, pero wiˈ jun chaxoˈlak ri taˈ tachˈobˈtak jwich


ho aminareo anie ny fahasoavana sy ny fiadanana avy amin'Andriamanitra Ray sy Jesosy Kristy Tompontsika, 	 Chwaj chi Kakaj Dios pach Kakaj Jesucristo ri Kajawl tijyeˈ rutzil ranm chawechak y tijyeˈ utzil laj awanmak.


Dia nivoaka izy ka lasa nandositra niala tamin'ny fasana, fa tora-kovitra sady talanjona izy; ary tsy mba nilaza na inona na inona tamin'olona izy, satria natahotra. 	 Ajrucˈreˈ yak anm li, laj or xeltakbˈi li jul lamas xyeˈsajwiˈ jcamnakl Kakaj Jesús. Tichak querquentak jwiˈl jtzakic jchˈolak. Taˈ chiquiˈ ni jun quiek re xijtakwiˈ nen xriltak.


Ary rehefa nirahin'ny Fanahy Masina izy roa lahy, dia nidina nankany Seleokia izy ka niondrana an-tsambo teo hankany Kyprosy. 	 Bernabé pach Saulo xtaksajtakbˈi jwiˈl Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios xeˈtak Seleucia ri wiˈ chiˈ mar. Claˈ xjawtak li jun barc, xeˈtak Chipre ri jun luwar ri wiˈ li mar.


Dia nanao fanasana ho an'i Jesosy tao izy; ary Marta no nanompo; fa Lazarosy no anankiray tamin'izay niara-nipetraka nihinana taminy. 	 Claˈ xyeˈtak jun jsinar Kakaj Jesús pire jnimirsaj jkˈij. Marta xoc chi jyeˈic jwaak y Lázaro riˈ jun rechak yak ri cubˈul chi wicˈ chiˈ mex riqˈui Kakaj Jesús.


Ary mihira ny fihiran'i Mosesy, mpanompon'Andriamanitra, sy ny fihiran'ny Zanak'ondry izy manao hoe: Lehibe sy mahatalanjona ny asanao, Tompo Ô, Andriamanitra Tsitoha; Mahitsy sy marina ny lalanao, Ry Mpanjaka mandrakizay. 	 Tijin tijbˈixajtak jbˈix Moisés ri rajchac Kakaj Dios y jbˈix Man Ra Carner ri tijbˈij: At Kakaj Dios ri Kajawl ri wiˈ acwinel subˈlaj kus y sachom chˈolal rilic juntir ri bˈanal awiˈl. At Kakaj Dios pi jcholajliˈ juntir ri tabˈan. Y atiˈ rey re juntir tilmit y taˈ ni jun bˈwelt atel pire rey.


Ry malala, raha izany no nitiavan'Andriamanitra antsika, dia mba tokony hifankatia kosa isika. 	 Atak lokˈlajtak wechˈelxic chirij Kakaj Jesucristo, jwiˈl jilonli xan Kakaj Dios chi kalokˈajc, oj rajwaxiˈ tikalokˈajtak kibˈ chikibˈil kibˈ.


Ary raha nanakaiky Izy ka nahita ny tanàna, dia nitomany azy 	 Kakaj Jesús xtaw chijcˈulel Jerusalén. Cuando xrilbˈi jwich man tilmit li, xrokˈbˈej ribˈ chirijak mak cristian ri wiˈtak claˈ


Izy no itomboan'ny tena rehetra (izay akambana sy ampiarahina tsara) noho ny fifanompoan'ny isan-tonony, araka ny fiàsan'izay rehetra momba azy amin'izay mety ho anjara-asany avy ka hampandrosoany ny tenany amin'ny fitiavana. 	 Jwiˈl ojtak juntir ojtakaˈ chapcaˈ jtioˈjl Kakaj Jesucristo y re wiˈ laj jkˈabˈ tran chike tiniqˈuibˈ kawch pire titzˈakat jtioˈjl y tikabˈit kibˈ chi jlokˈaj kibˈ y chi kajujunal tikabˈantak lawiˈ raj re pire tiyuk mas kanoˈj chirij re.


Izany lehilahy izany dia nankao amin'i Pilato ka nangataka ny fatin'i Jesosy. Dia nasain'i Pilato homena azy izany. 	 Xpe José, xeˈ riqˈui Pilato chi jtzˈonaj jcamnakl Kakaj Jesús. Pilato xij chi tiyeˈsaj jcamnakl Kakaj Jesús re.


Fa Mikaela arikanjely aza, raha niady tamin'ny devoly ka nifanditra ny amin'ny fatin'i Mosesy, dia tsy sahy niteny ratsy hahameloka azy, fa hoy izy: "Hananatra anao anie Jehovah". 	 Pero Miguel ri jbˈabˈal anjl cuando xchˈoˈjin riqˈui man jbˈabˈal etzl chirij jcamnakl Moisés cuando ajquiˈ chi muksajc, taˈ xan kˈatbˈitzij chirij man jbˈabˈal etzl pire tibˈansaj cˈax re, xike xij re: Riˈ Kakaj Dios ri Kajawl atkˈelewc, xcheˈ re.


Ny Fanahy sy ny ampakarina manao hoe: Avia; ary aoka izay mahare hanao hoe: Avia. Ary aoka ho avy izay mangetaheta; ary izay mety, aoka izy hisotro maimaimpoana amin'ny ranon'aina. 	 Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios pach jconciert Man Ra Carner tijbˈijtak: ¡Tzaj! ticheˈtak. Nen titaw mak yoloj ri, jbˈij: ¡Tzaj! ticheˈ. Nen wiˈ chekej chiˈ re, petok y nen raj tijtij jaˈ, petok, jtijeˈ rucˈaˈ laˈ man jaˈ re cˈaslemal ri tike sipaj.


Izay avy amin'Andriamanitra dia mihaino ny tenin'Andriamanitra; izany no tsy ihainoanareo, satria tsy mba avy amin'Andriamanitra ianareo. 	 Nen wiˈ laj jkˈabˈ Kakaj Dios tijcojaˈ Jyolj Kakaj Dios. Atak jwiˈl taˈ watak laj jkˈabˈ Kakaj Dios taˈ chawajak tatatak Jyolj Kakaj Dios, xcheˈ Kakaj Jesús rechak.


Ary hitako fa, indro, nisy bibi-dia iray koa niakatra avy tamin'ny tany; ary nanan-tandroka roa tahaka ny an'ny zanak'ondry izy sady niteny tahaka ny dragona. 	 Ajrucˈreˈ xwil xel chicch jun etzl awaj lak ulew, wiˈ quibˈ jcach chapcaˈ jcach jun kˈun carner. Jilon tichˈaˈw chapcaˈ tichˈaˈw jun dragón.


Lozanareo, fa ianareo dia tahaka ny fasana tsy hita, ka tsy fantatry ny olona izay manitsaka azy. 	 ¡Cˈur awchak atak fariseo! Pur atak mak mukbˈi camnak ri taˈ chiquiˈ naˈlc, tichak kˈax cristian chibˈ jwiˈl taˈ naˈlc, xcheˈ rechak.


Tsy misy fahatahorana an'Andriamanitra eo anoloan'ny masony (Sal. 36. 1). 	 Y taˈ rajak tijcojtak jkˈij Kakaj Dios, ticheˈ li wuj re Lokˈlaj Jyolj Kakaj Dios.


Ary nisy anjely avy tany an-danitra niseho teo aminy ka nampahery Azy. 	 Tijin tijbˈij jilonli cuando etke xril xwabˈaˈ ribˈ jun anjl chiwch jpetic lecj, xyuk chi jyeˈic jcowil ranm.


Ary rehefa nifanditra sy niady hevitra be ihany tamin'ireo Paoly sy Barnabasy, dia nifanarahana ny hiakaran'izy roa lahy sy ny sasany koa hankany Jerosalema ho any amin'ny Apostoly sy ny loholona hanadina izany teny niadian-kevitra izany. [ Gr. presbytera] 	 Pero Pablo pach Bernabé xcoj jcowil ranmak chi jbˈij rechak yak rijajl Israel ri tipetak Judea chi maˈ jcholajl taˈ ri tijin tijbˈijtak y subˈlaj naj xyolowtak chirij mak cˈutuˈn li. Jwiˈliˈli xpetak yak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo xtaktakbˈi Pablo pach Bernabé y nicˈj ajtakeltak re Kakaj Jesucristo chic Jerusalén, pire xeˈ jchomorsajtak riqˈuilak yak jtakoˈn Kakaj Jesucristo pach riqˈuilak yak ajililtak jcholajl chijxoˈlak yak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo ri wiˈtak Jerusalén nen rajwax trantak.


Na dia izany aza, samia tia ny vadiny tahaka ny tenany ianareo lehilahy rehetra, ary aoka kosa ny vavy hanaja ny lahy. [ Gr. hatahotra] 	 jwiˈliˈli tambˈij chicbˈi chawechak atak winak, rajwaxiˈ lokˈaj awixoklak chi ajujunalak chapcaˈ jlokˈaj aybˈak tabˈantak. Y jilon yak anm rajwaxiˈ jcojeˈ jkˈij richjilak.


Fa hoy Jesosy taminy: Manaraha Ahy; ary aoka ny maty handevina ny maty ao aminy. 	 Xpe Kakaj Jesús, xij re: Joˈ chwij, can yeˈtak mak camnak jmukeˈna jcamnakak, xcheˈ re.


[Ny amin'ny fitsanganan'ny maty] Ary ampahafantariko anareo, ry rahalahy, ny filazantsara izay notoriko taminareo sy noraisinareo sady iorenanareo, 	 Lajori atak wechˈelxic chirij Kakaj Jesucristo, in riˈ chwaj ticuxtaj awiˈlak nen tijbˈij tzilaj jtaquil chirij Kakaj Jesucristo ri ximbˈij chawechak y atak xcˈulaˈ awchak y lajori ajwichiˈ cubˈul achˈolak chi jtakejc.


Tsy manan-tahotra ny fitiavana; fa ny fitiavana tanteraka mandroaka ny tahotra; fa mampahory ny tahotra. Fa izay matahotra dia tsy mbola tanteraka amin'ny fitiavana. 	 Wi tikatzˈakatsajtak lokˈin laj kanm, taˈ titzaak kachˈol. Jwiˈl man tzakom chˈolal tike ran cˈax re jun cristian. Jilonli nen aj titzaakiˈ jchˈol ajquiˈ chi tzˈakat lokˈin laj ranm.


Ary tahaka izany, dia tsy sitraky ny Rainareo Izay any an-danitra, raha ho very na dia iray aza amin'ireny madinika ireny. 	 Y jiˈcˈulon Akajak ri wiˈ lecj taˈ raj tisaach ni jun rechak yak ri taˈ mas jcowil ranmak chwij, xcheˈ Kakaj Jesús rechak yak ajtijol ribˈak chirij.


Fa, indro, izany nampalahelovana araka an'Andriamanitra izany indrindra dia nahatonga fahazotoana manao ahoana teo aminareo! eny, fialan-tsiny manao ahoana! fahatezerana manao ahoana! fahatahorana manao ahoana! faniriana manao ahoana! zotom-po manao ahoana! famaliana ny ratsy natao manao ahoana! Tamin'izany rehetra izany dia nampiseho ny fahadiovanareo ny amin'izany raharaha izany ianareo. 	 Atak jwiˈl xacuyaˈtakaˈ jcˈaxcˈol awanmak jwiˈl amacak chapcaˈ raj Kakaj Dios, lajori xanaˈ chawechak chi nojel awanmak tabˈantak juntir, xanaˈ chawechak chi xacˈam jkˈabˈal amacak ri xabˈantak. Xanaˈ chawechak chi xpe awetzalak chirij man ri xmacunc, xanaˈ chawechak chi xtzaak achˈolak jwiˈl ri xabˈantak, xanaˈ chawechak chi subˈlaj chawajak tawiltak inwch laj or. Xanaˈ chawechak chi xoc il laj awanmak jwiˈl ri xabˈantak y xanaˈ chawechak chi chawajak tibˈansaj kˈatbˈitzij chirij man ri xmacunc. Jilonli xacˈuttak chi taˈ amacak chirij juntir li.


Ary raha Belzeboba no amoahako ny demonia, iza kosa no mba amoahan'ny zanakareo azy? ary noho izany dia izy ihany no ho mpitsara anareo. 	 Wi in laˈyiˈ jcwinel Beelzebú twesaj mak etzl laj ranmak cristian, ¿nencˈu yeˈwinak jcwinelak yak ajtijol ribˈak chawijak pire tresajtak mak etzl laj ranmak cristian? Riˈ rechak li tibˈintak chawechak chi atak sachalcatakaˈn.


ary tsy hainy hamarinina eto anatrehanao izay zavatra iampangany ahy ankehitriny. 	 Mak cristian ri, taˈ ticwintak chi jbˈij chi tzˈetiˈ mak ri tijbˈijtak chwij jwiˈl taˈ nen intijin chi jbˈanic cuando xinjchaptak.


Fa Ilay natao ambany kely noho ny anjely no hitantsika, dia Jesosy, ary noho ny fitondrany ny fahafatesana dia voasatroka voninahitra aman-daza Izy, mba hanandrana fahafatesana hamonjy ny olona rehetra noho ny fahasoavan'Andriamanitra. [Na: vetivety] 	 Kakaj Dios xjachaˈ laj jkˈabˈ winak li juntir ri wiˈtak wich ulew y lecj y taˈ ni jonok xcan elok miti xjachsaj laj jkˈabˈ, pero lajori ajquiˈ chikil juntir ri xcan laj jkˈabˈ. Y xike Kakaj Jesucristo ri xkesaj junquitz jnimal jkˈij jwiˈl Kakaj Dios chiwchak yak anjl. Pero Kakaj Dios xnimirsaj chiquiˈ jkˈij Kakaj Jesucristo jwiˈl xyeˈ ribˈ pi camic y xtijaˈ subˈlaj cˈax cuando xcam pi rechak cristian jwiˈl subˈlaj rutzil ranm Kakaj Dios chirijak.


ary naniry mba hihinana izay latsaka avy tamin'ny latabatr'ilay manan-karena izy, fa ny alika kosa no avy ka nilelaka ny feriny.[Na: ary ny alika koa dia avy] 	 Y sicˈ winak li riˈ raj tijtij mak jxercˈ wa ri titzaak xeˈ mex riqˈui man bˈiom. Y tipetak mak tzˈiˈ tioctak chi jrekˈic jwich mak chˈaˈcˈ chirij sicˈ winak.


Fa Kristy koa aza efa nijaly indray mandeha noho ny ota, ny Marina hamonjy ny tsy marina, mba hitondra antsika ho amin'Andriamanitra, ka novonoina tamin'ny nofo, fa novelomina tamin'ny fanahy, 	 Jilon Kakaj Jesucristo jun bˈweltke xcam chi jtojic kamac, re sucˈuliˈ ranm chiwch Kakaj Dios, pero xyaˈ ribˈ pi camic chi jtojic jmacak juntir mak ri taˈ sucˈul ranmak chiwch Kakaj Dios pire ojcˈambˈi riqˈui Kakaj Dios. Re xcamiˈ jtioˈjl, pero yoˈliˈ Jsantil


Fa lozanareo izay manan-karena kosa! fa efa azonareo izay mahafa-po anareo. 	 Pero riˈ cˈur awchak ri atak bˈiom jwiˈl xatijaˈtakaˈbˈi utzil neri wich ulew.


[Ampio hoe: 28 Dia tanteraka ny Soratra Masina izay manao hoe: Ary natao ho isan'ny mpanota Izy (Isa. 53. 12)] 	 Jilon xansaj re Kakaj Jesús chapcaˈ tijbˈij li wuj re Lokˈlaj Jyolj Kakaj Dios jilonri: Xansajiˈ re chapcaˈ tibˈansaj rechak mak etzltak cristian, ticheˈ.


[Ny namatorana an'i Petera sy Jaona, sy ny nataon'ny Synedriona taminy] Ary raha mbola niteny tamin'ny vahoaka izy, dia, indreo, tonga teo aminy ny mpisorona sy ny lehiben'ny mpiambina ny tempoly ary ny Sadoseo; 	 Aj tijintakaˈ Pedro pach Juan chi yoloj riqˈuilak mak cristian cuando xtawtak yak ajcˈamaltak jbˈeak cristian riqˈui Kakaj Dios pach man jbˈabˈalak mak ajchajaltak re nimi richoch Kakaj Dios y mak saduceo.


Fa ianareo rehetra dia zanak'Andriamanitra amin'ny finoana an'i Kristy Jesosy. 	 Atak juntir xatwuxtak pi ralcˈwal Kakaj Dios jwiˈl xcubˈar achˈolak chirij Kakaj Jesucristo.


Ary aoka ho ambonin'izany rehetra izany ny fitiavana, fa fehin'ny fahatanterahana izany. 	 Y maˈ xitaˈke li ri rajwax tabˈantak, rajwaxiˈ talokˈaj aybˈak chawibˈil aybˈak, riˈ li chapcaˈ jun itzˈik tacoj chawijak. Cuando tabˈantak jilonli, riˈ li titzˈakatsan alokˈincak pire tiniqˈuibˈ awchak.


efa niala tamin'ny lalana mahitsy izy ka nivily nanaraka ny lalan'i Balama, zanak'i Beora, izay tia ny tambin'ny tsi-fahamarinana, [Na: Bosora]. 	 Rechak xcan jyeˈtak sucˈul bˈe, riˈ xantak chapcaˈ xan Balaam ojr ri jcˈajol Beor, ri xeˈ ranm chi jchˈequic jpwaak jwiˈl man etzl chomorsaˈn ri xan.


Fa vao mainka nandentika ireo ka nanao hoe: Nampiodina ny olona Izy sady nampianatra eran'i Jodia rehetra, nanomboka hatrany Galilia ka hatraty. 	 Pero rechak xcoj jchokˈbˈak chi jbˈijc: Tijin tijtakchiˈj kawinak laˈ mak jcˈutuˈn, xcholch Galilea y lajori xkˈax lak juntir luwar re Judea jilon tijin tran neri Jerusalén, xcheˈtak re Pilato.


Fa ao an-trano lehibe, tsy dia fanaka volamena sy volafotsy ihany no ao, fa fanaka hazo sy tany koa, ny sasany homem-boninahitra, ary ny sasany halam-baraka. 	 Pero li jun nimlaj ja, maˈ xitaˈke wiˈ nejbˈ ri bˈanal laˈ oro y laˈ plata, wiˈ chiquiˈ nicˈj chic ri bˈanal laˈ cheˈ y laˈ ulew. Mak ri bˈanal laˈ oro y laˈ plata tosoltakaˈ jwiˈl man rajw ja, xike tijcoj pitak nimakˈij. Y mak nicˈj chic ri bˈanal laˈ cheˈ y laˈ ulew, riˈ li tijcoj nojel kˈij.


dia nanao taminy hoe: Izao rehetra izao dia homeko Anao, raha hiankohoka eto anatrehako Hianao. 	 In tanjachaˈ juntir li laj akˈbˈ wi atxucar chinwch y tacoj inkˈij, xcheˈ re Kakaj Jesús.


Raha izahay namafy izay zava-panahy ho anareo, dia zavatra lehibe va raha mba mijinja izay anananareo araka ny nofo kosa izahay? 	 Pero lajori jwiˈl ojiˈ xojbˈin tzilaj jtaquil chirij Kakaj Jesucristo chawechak, pi jcholajliˈ tikacˈul kaw y kelen ke aacˈlak.


Ary nihinana ny olona, ka dia voky; ary nangoniny ny sombintsombiny sisa tsy lany, ka nisy fito sobiky. 	 Juntir cristian xwiˈntak asta xnojtak y cuando xcolajtak, xnojsajtakna wukubˈ (7) chicach chi qˈuertak cuxlanwa pach car ri taˈ xqˈuisc.


Fa vavolombelon'ireny aho fa mazoto ho an'Andriamanitra izy, saingy tsy araka ny fahalalana. 	 In tambˈij ri ilan inwiˈl chirijak yak rijajl Israel chi rechak tijrayajtakaˈ jbˈanic lawiˈ raj Kakaj Dios trantak, pero rechak taˈ retamak jcholajl ri tzˈetel retemaj lawiˈ raj Kakaj Dios tietemajc.


Ary ny Jiosy sasany koa niara-nihatsaravelatsihy taminy, ka Barnabasy avy aza mba voataonan'ny fihatsaram-belatsihiny koa. 	 Yak nicˈj rijajl Israel ri ajtakeltak re Kakaj Jesucristo ri wiˈtak Antioquía xniqˈuibˈiˈ jwichak pach Cefas, ajsolcopil jcaybˈalak y riˈ jun Bernabé chijxoˈlak chi jbˈanic chapcaˈ xantak rechak.


hahonon-tena, ho madio toe-panahy, hiasa ao an-tranony, ho tsara fanahy, hanaiky ny vadiny, mba tsy hitenenana ratsy ny tenin'Andriamanitra. [ Gr. hanaovana blasfemia; izahao Mat. 9,3] 	 raneˈtak tzitaklaj noˈj, xike tibˈe ranmak chirij richjilak, rilbˈej richochak, raneˈtak utzil y ticojontak chiwch richjilak pire maˈ wiˈ nen tiyokˈon chirij Jyolj Kakaj Dios.


Ary tamin'izay dia tonga ny mpianany ka gaga, satria vehivavy no niresahany; nefa tsy nisy nanao hoe: Inona no tadiavinao? na: Nahoana no miresaka aminy Hianao? 	 Aj tijiniˈ Kakaj Jesús chi yoloj riqˈui man anm cuando xkˈajtakch yak ajtijol ribˈak chirij, rechak subˈlaj xsaach jchˈolak chi rilic chi Kakaj Jesús tijin tiyolow riqˈui jun anm. Pero ni jonok xtzˈonin re nen raj o nen chac tijin chi yoloj riqˈui man anm li.


Ary hitany fa, indro, ny vato efa voakodia niala tamin'ny fasana. 	 Cuando xtawtak chiˈ jul, xriltak man abˈaj ri xcan cojsaj pi chˈukbˈi chiˈ jul, solcopilchakbˈic.


Ary ny hoe Hagara dia ny tendrombohitra Sinay any Arabia ka mifamaly amin'i Jerosalema ankehitriny; fa andevo izy mbamin'ny zanany. [ Na: (Fa)] 	 Agar riˈ chapcaˈ man ojr jchomorsaˈn Kakaj Dios ri xan riqˈui Moisés bˈa witz Sinaí re Arabia y riˈ chapcaˈ yak cristian aj Jerusalén lajori, jwiˈl wiˈtakaˈ laj jkˈabˈ Jpixbˈ Kakaj Dios chapcaˈ riˈ rajwak.


Nanoratra taminareo teo amin'ny epistily aho mba tsy hiharoharoanareo amin'izay mpijangajanga; 	 Li man jun wuj chic ri xintakbˈi aacˈlak ximbˈijiˈbˈi chi ma pachijtak mak cristian ri tibˈanowtak etzltak noˈj re tzˈiˈal.


Fa efa adala ny fon'ireo olona ireo, ary efa lalodalovana ny sofiny, ary efa nakimpiny ny masony, Fandrao hahita ny masony, sy handre ny sofiny, ary hahalala ny fony, dia hibebaka izy, ka hahasitrana azy Aho. (Isa. 6. 9, 10). 	 Jwiˈl mak cristian li pur abˈaj ranmak, nic riqˈuil tzˈapiliˈ jxicnak y nicˈ riquil tzˈapiliˈ bˈakˈ jwichak. Taˈ triltak jcholajl nen ticˈutsaj chiwchak y taˈ tijtatak jcholajl nen tibˈijsaj rechak. Jilonli taˈ tijqˈuex jnoˈjak pire tancuy jmacak, xcheˈ Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios re Isaías.


ka dia nentiny teny an-dalambe aza ny marary ka napetrany teny ambony farafara sy fandriana, mba hisy ho azon'ny tandindon'i Petera ahay, raha mandalo izy. 	 Y xresajtakch yak yaj, wiˈ xcˈamtakch pach jchˈatak y wiˈ bˈak chˈatum cheˈke cˈamalch jwiˈlak, xyuk jyeˈtak lak bˈe. Riˈ rajak cuando tikˈax Pedro, onque jnachke tikˈax chibˈak, jujun yaj pire tican tzibˈtak.


Sambatra ny miantra; fa izy no hiantrana. 	 Tzi rechak yak cristian ri tiiliwtak cˈur jwichak cristian, jwiˈl rechak tina ilsajna cˈur jwichak jwiˈl Kakaj Dios.


Dia lasa ny lehiben'ny mpiambina sy ny mpiandry raharaha ka nitondra azy, nefa tsy nanao mahery, satria natahotra ny vahoaka izy, fandrao hotorahany vato. 	 Ajrucˈreˈ man jbˈabˈalak mak ajchajaltak re nimi richoch Kakaj Dios xeˈtak pach mak jpach chi jtoquic yak jtakoˈn Kakaj Jesucristo. Y xeˈ jcˈameˈtakch pi utzil, taˈ xantak cˈax rechak jwiˈl jtzakic jchˈolak pent ticamsajtak chi abˈaj jwiˈlak cristian.


Dia nitsangana ireo virijina ireo, ka samy namboatra ny fanalany.[Na: fanilony] 	 Juntir yak kˈapojtak anm li xbˈiittak xoctak chi jyeˈic jpam jcandilak.


Ary ireo kosa dia nilaza izay efa niseho teny an-dalàna sy ny nahafantarany Azy tamin'ny namakiana ny mofo. 	 Xpetak yak quibˈ li, xoctak chi jbˈij rechak nen xantak li bˈe y xyoltak chi ajriˈ xchˈobˈtak jwich Kakaj Jesús cuando xqˈuer man cuxlanwa.


Ary rehefa nilaza izany teny izany taminy Izy, dia mbola nitoetra tany Galilia ihany. 	 Cuando Kakaj Jesús xijmaj jilonli jwiˈl rechak yak jkˈun, xcan Galilea.


Izao didy izao no omeko anao, ry Timoty zanako, araka ireo faminaniana natao fahiny ny aminao ireo, mba ho entinao miady ny ady tsara ireo, 	 At Timoteo ri at incˈajol chirij Kakaj Jesucristo, tambˈijbˈi chawe chi tij akˈij chi jbˈanic lawiˈ raj Kakaj Dios tabˈan jwiˈl jilon bˈil chawij chapcaˈ ri xijtak yak ajkˈasaltak Jyolj Kakaj Dios.


Fa marina sy mahitsy ny fitsarana ataony; Fa nitsara ilay vehivavy janga lehibe Izy - Dia ilay nandoto ny tany tamin'ny fijangajangany - Ary namaly ary noho ny ran'ny mpanompony izay nalatsaky ny tànany. 	 jwiˈl jkˈatbˈitzij Kakaj Dios tzˈetel tzˈetiˈn y pi jcholajliˈn. Xanaˈ jkˈatbˈitzij chibˈ man tzˈiˈlaj anm jwiˈl xqˈuex jnoˈjak juntir cristian wich ulew laˈ jtzˈiˈal y xqˈuixelajiˈ re subˈlaj cˈax ri bˈanal jwiˈl, jwiˈl xcamsaj yak rajchac Kakaj Dios, xcheˈtak.


Iza moa no mpanompo mahatoky sy manan-tsaina, izay notendren'ny tompony hifehy ny mpanompony mba hanome azy hanina amin'ny fotoana? 	 Jun mocom ri tzi tran laj jchac y tzi jnoˈj ticojsajiˈ pire jbˈabˈalak mak nicˈj mocom chic jwiˈl jpatron y riˈ re titzukuw rechak lak or re wicˈ.


Anefa ny olona sasany niray taminy ka nino; mba naman'izany Dionysio Areopagita sy ny vehivavy anankiray atao hoe Damary ary ny sasany koa. 	 Pero wiˈ jujun xambˈertak chirij Pablo xjachaˈ ribˈak laj jkˈabˈ Kakaj Jesucristo. Chijxoˈlak rechak wiˈ Dionisio re riˈ jun rechak mak ri tijmulbˈaˈ ribˈak li Areópago, wiˈ jun anm chijxoˈlak ri jbˈij Dámaris y wiˈ chiquiˈ nicˈj chic.


Fa raha misy kosa efa mikasa tsara ao am-pony, sady tsy misy mahatery azy, fa mahazo manaraka ny safidiny ka ninia tao am-pony hiaro ny zananivavy virijina, dia hanao tsara izy. 	 Pero wi wiˈ jono ri taˈ tijquibˈaj ranm chirij ri tijchomorsaj y wi taˈ tricˈaj laj ranm chi rajwaxiˈ ticˈuliˈy riqˈui man jconciert y wi ticwin chi jkˈelic ribˈ re mak raybˈl re echbˈenc y wi taˈ ticˈuliˈy riqˈui man jconciert, tziyiˈ tran.


Dia hoy izy taminy: Hianareo mahalala fa fady amin'ny Jiosy ny hanan-draharaha na hiantrano amin'ny olona hafa firenena; nefa izaho efa nampahafantarin'Andriamanitra fa tsy misy olona azoko atao hoe fady na tsy madio. 	 Pedro xij rechak: Atak awetamakiˈ chi taˈ tiyeˈsaj luwar re jun rijajl Israel tijpachij o tibˈe solin laj richoch jun cristian wi maˈ rijajl taˈ Israel. Pero Kakaj Dios xcˈutuw chinwch chi juntir cristian ri bˈanal jwiˈl taˈ luwar tikabˈij oj chi taˈ tzi.


Ary noho izany ny lehilahy dia handao ny rainy sy ny reniny ka hiray amin'ny vadiny, ary dia ho nofo iray ihany izy roroa (Gen. 2. 24). 	 Jwiˈliˈli jun winak cuando ticˈuliˈyc, tican jyeˈ jkaj jchuch pire ticˈuliˈy riqˈui rixokl y chi quibˈ ribˈilak tiwuxtak pi juntakchak chi cristian chiwch Kakaj Dios.


Ary nony ampitson'ny andro fiomanana, dia nivory nankeo amin'i Pilato ny lohan'ny mpisorona sy ny Fariseo 	 Laj jcabˈ kˈij re jmukic Kakaj Jesús riˈ kˈij re uxlan. Laˈ man kˈij li xpetak mak jbˈabˈalak yak ajcˈamaltak jbˈeak cristian riqˈui Kakaj Dios pach mak fariseo xeˈtak riqˈui Pilato.


fa raha tany Roma izy, dia nitady ahy fatratra ka nahita(ny Tompo anie hampahita azy famindram-po amin'ny Tompo amin'izay andro izay); ary ny hafatratry ny nanompoany ahy tany Efesosy dia fantatrao tsara. 	 Onesíforo xike cuando xtaw Roma, xoc il chi intoquic asta xinjtaˈna.


fa ny fahatezeran'ny olona tsy ahefana izay marina eo imason'Andriamanitra. 	 jwiˈl jun cristian ri tietzelarc, taˈ tran kes pi jcholajl lawiˈ raj Kakaj Dios tran.


Dia samy nankany amin'ny tanànany avy izy rehetra mba hosoratana. 	 Jilonli juntir cristian xeˈ jyeˈ jtzˈibˈalak laj jtilmitak.


Ary izy hanoro anareo efi-trano malalaka ambony rihana, izay efa nasiana fipetrahana; any no amboary. 	 Y man rajw ja tijcˈut jun nimlaj cwart chawchak laj jcabˈ wik re man ja ri bˈanalchak jwaˈxc, claˈ tabˈantak jwaˈx kasinar, xcheˈ rechak.


Marina ihany izany; ny tsi-finoany no nanapahana azy, ary ny finoanao kosa no itoeranao. Aza miavonavona, fa matahora; 	 Tzˈetiˈn, jilon xansaj rechak li, pero jwiˈliˈ taˈ xcojontak chiwch Kakaj Dios. Y lajori nacˈalcat laˈ man olivo jwiˈlke cubˈul achˈol chirij Kakaj Jesucristo. Jwiˈliˈli ma coj akˈij, riˈ mas tzi coj jkˈij Kakaj Dios.


[Ny namahana ny tombo-kase enina] Ary nahita aho, rehefa novahan'ny Zanak'ondry ny anankiray tamin'ny tombo-kase fito, ary reko ny anankiray tamin'ny zava-manan'aina efatra, tahaka ny fikotrokotroky ny kotrokorana, nanao hoe: Avia. [ Ampio hoe: (ka izahao)] 	 Y in Juan xwilaˈ cuando Man Ra Carner xkˈatz man nabˈe re mak wukubˈ (7) nacˈbˈire man bˈotom wuj y xinta xchˈaˈwch jun rechak mak quejabˈ qˈuitzinoj subˈlaj cow xchˈejej chapcaˈ jtaic jun quiekuljaw, xij chwe: Tzaj, yuk awileˈ, xcheˈ chwe.


Fa ny hendry namaly ka nanao hoe: Sao tsy ampy ho anay sy ho anareo, fa mandehana mankany amin'ny mpivarotra ianareo, ka mividiana ho anareo. 	 Xpetak yak ri wiˈ jnoˈjak, xijtak: Taˈ tijnaˈ tikayeˈ awechak jwiˈl taˈ naˈl wi tran ke oj. Riˈ mas tzi lokˈta awechak lamas ticˈayajwiˈ, xcheˈtak rechak.


Fa Andriamanitra efa nametraka izay rehetra momba ny tena, samy ho eo amin'ny tena araka ny sitrapony. 	 Pero Kakaj Dios riˈ xcoj mak qˈuer re jtioˈjl jun cristian lamas ri tzi xril re.


Fa hoy Paoly taminy: Efa nokapohiny tsy voatsara teo amin'ny miharihary izahay, kanefa Romana izahay, ka nataony tao an-tranomaizina, ary ankehitriny moa mamoaka anay mangingina va izy? Tsia, fa aoka izy ihany ho hankatỳ hamoaka anay. 	 Pero Pablo xij rechak mak jtakoˈn mak kˈatbˈitzij: Oj ojiˈ aj Roma. Xojjsecˈtak chiwchak juntir cristian chi maˈ retamak wi wiˈ kamac o taˈn y xojjcojtak li cars. Y lajori raj ojjtaktakbˈi chi mukukil chiwch cristian. Oj taˈ ojbˈec, petakna rechak ojyuk resajtak, xcheˈ rechak mak takoˈn.


Tandremo ny tenanareo sy ny ondry rehetra izay nanaovan'ny Fanahy Masina anareo ho mpitandrina, hiandrasanareo ny fiangonan'Andriamanitra, izay novidiny tamin'ny ràny. 	 Lajori chajaj aybˈak y tachajajtak juntir yak ajtakeltak re Kakaj Jesucristo, jwiˈl takalcatakaˈ jwiˈl Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios chi rilic jcholajl chijxoˈlak yak ri ticojontak chiwch Kakaj Dios, juntir ri lokˈan jwiˈl laˈ jquiqˈuel Jcˈajol ri xtix wich curs.


Ary nitoetra ela teo izy, dia nitory tamin'ny fahasahiana noho ny fahatokiany ny Tompo, Izay nanome vavolombelona hahamarina ny tenin'ny fahasoavany 	 Pero Pablo pach Bernabé subˈlaj naj xwaˈxtak claˈ. Wiˈ jcowil ranmak chi jbˈij tzilaj jtaquil chirij Kakaj Jesucristo ri Kajawl. Riˈ Kakaj Jesucristo xyeˈw jcwinelak chi jbˈanic nimak cˈutbˈi jcwinel Kakaj Dios chi jcˈutic chiwchak cristian chi tzˈetiˈ ri tijin tijbˈijtak chi Kakaj Dios subˈlaj rutzil ranm chirijak juntir cristian.


Raha hoy isika: Tsy nanota isika, dia mampandainga Azy, ary tsy ato anatintsika. 	 Pero wi tikabˈijtak chi kes tzˈet taˈ kamac bˈanal kawiˈl, tijin tikacojtak Kakaj Dios pi joˈs, jwiˈl re retamiˈ chi ojtakaˈ ajmacbˈ y taˈ tzˈetel tzilaj jtaquil chirij Kakaj Jesucristo laj kanm.


Efa, renareo fa voalaza hoe: Aza mijangajanga (Eks. 20. 14). 	 Kakaj Jesús xij chic rechak cristian: Atak taliˈ awiˈlak ri bˈilch ojr jilonri: Ma wechbˈej jun cristian chic wi maˈ acˈulajl taˈn, ticheˈ.


Ary nisy Jiosy tonga avy tany Antiokia sy Ikonioma, izay nitaona ny vahoaka ka nitora-bato an'i Paoly, dia nitarika azy ho eny ivelan'ny tanàna, satria nataony fa efa maty izy. 	 Cuando xtawtak nicˈj rijajl Israel ri jachem ribˈak laj jkˈabˈ Kakaj Jesucristo ri tipetak Antioquía re Pisidia pach yak ri tipetak Iconio xtawtak Listra, xoctak chi jtakchiˈj yak cristian claˈ chi jqˈuexic jnoˈjak pire trantak cˈax re Pablo. Cuando xniqˈuibˈ jwichak, xoctak chi jcamsaj Pablo chi abˈaj. Cuando xantaj jwiˈlak, chijchˈol rechak camnakchak, xjurajtakbˈic, xresajtakbˈi li tilmit.


Dia nandray ny vola izy ka nanao araka ny teny nomeny azy; ary izany teny izany dia naelin'ny Jiosy mandraka androany. 	 Mak soldad xcˈultak man pwak y xantak chapcaˈ ri xijsaj rechak. Jilonli xresajtak jtaquil chi taˈ tzˈet xcˈastasaj jwich Kakaj Jesús laj jcamnakl, asta lajori ajwichiˈ jilon jtaquil chijxoˈlak yak rijajl Israel.


Fa raha mbola lasa nividy izy, dia tonga ny mpampakatra, ary izay efa niomana dia niara-niditra taminy tao amin'ny fampakaram-bady, ary dia narindrina ny varavarana. 	 Xeˈtak yak jobˈ ri taˈ jchˈabˈejcak chi jlokˈic raceitak, pero cuando bˈesaltak chi jlokˈic raceitak, xtaw man cˈojol winak ri ticˈuliˈyc. Yak kˈapojtak anm ri bˈanal jwaˈx jcandilak jwiˈlak xoctak li man nimakˈij re cˈulniquil nicˈ pach man cˈojol winak ri ticˈuliˈyc y xtzˈapij man pwert.


[Ary taorian'izany Jesosy dia niseho tamin'ny endrika hafa tamin'ny roa lahy aminy, izay nankany an-tsaha] 	 Kakaj Jesús xilsaj chic jwich jwiˈlak yak quibˈ ajtijol ribˈak chirij cuando bˈesaltak li bˈe ri tibˈe lak tra luwar, pero jalan chiquiˈ rilic jwich xantak.


Ary rehefa voavaky atỳ aminareo ity epistily ity, dia asaovy hovakina ao amin'ny fiangonan'ny Laodikiana koa; ary vakionareo kosa ilay avy amin'ny Laodikiana. [ Gr. eklesia] 	 Cuando tiilmaj jwich man wuj ri awiˈlak, taktakbˈi riqˈui man kˈat ajtakeltak re Kakaj Jesucristo ri wiˈtak Laodicea pire triltak jwich rechak. Y rajwaxiˈ atak iltak jwich man wuj ri xintakbˈi pi rechak man kˈat li.


dia ny amin'ny nanoloran'ny lohan'ny mpisorona sy ny mpanapaka eto amintsika Azy hanamelohany Azy ho faty, sy ny nanomboany Azy tamin'ny hazo fijaliana. 	 Mak jbˈabˈalak yak ajcˈamaltak jbˈeak cristian riqˈui Kakaj Dios pach yak kˈatbˈitzij re katilmit xantak kˈatbˈitzij chirij pire xjachtak pi camic wich curs.


ho aminareo anie ny fahasoavana sy ny fiadanana avy amin'Andriamanitra Raintsika sy Jesosy Kristy Tompo. 	 Chwaj chi Kakaj Dios pach Kakaj Jesucristo ri Kajawl tijyeˈ rutzil ranm chawechak y tijyeˈ utzil laj awanmak.


Ary hoy Izaho aminareo indray: Ho moramora kokoa ny hidiran'ny rameva amin'ny vodi-fanjaitra noho ny hidiran'ny manan-karena amin'ny fanjakan'Andriamanitra. 	 Tancaˈmulaj chic jbˈij chawechak: Riˈ taˈ mas cˈax jkˈaxic jun camello laj bˈakˈ jwich jun acux chiwch roquic jun bˈiom laj jkˈabˈ Kakaj Dios pire titakon chibˈ, xcheˈ Kakaj Jesús rechak yak ajtijol ribˈak chirij.


ary maty ny ampahatelon'ny zava-manan'aina tao an dranomasina; ary rava ny ampahatelon'ny sambo. 	 Y raquitz mitaˈ pajnicˈj re mak awaj ri wiˈtak li mar xcamtak y raquitz mitaˈ pajnicˈj re mak barc ri bˈesaltak bˈa jaˈ xyojmajtak.


Ary ny vahoaka, nony nahalala, dia nanaraka Azy; ary Izy nandray azy tsara ka nilaza taminy ny amin'ny fanjakan'Andriamanitra; ary izay marary dia nositraniny. 	 Pero cuando cristian xtatak chi xiˈtakaˈ li man tilmit li, xambˈertakbˈi chirijak y xcˈulsajtakaˈ pi quiˈcotemal jwiˈl Kakaj Jesús y xyeˈsaj jtaquil Jyolj Kakaj Dios rechak pire tretemajtak nen mo oquem laj jkˈabˈ Kakaj Dios pire titakon chibˈak y xtzibˈsaj yak ri yajtak.


Ary izao no angatahiko, dia ny mbola hitomboan'ny fitiavanareo bebe kokoa amin'ny fahalalana tsara sy ny fahafantarana rehetra, 	 Y cuando inchˈaˈw riqˈui Kakaj Dios chawijak, tantzˈonajiˈ tokˈobˈ re pire atcwintak chi jlokˈaj mas aybˈak chawibˈil aybˈak y pire tiyuk mas anoˈjak y tawetemajtak lawiˈ ri tzi


Dia nankany amin'i Jesosy ny mpianatr'i Jaona ka nanao hoe: Nahoana izahay sy ny Fariseo no mifady hanina matetika, fa ny mpianatrao kosa tsy mba mifady? 	 Jwiˈl in taˈ ximpe chi jtoquic yak cristian ri sucˈul ranmak chiwch Kakaj Dios, in riˈ ximpe chi jtoquic yak ajmacbˈ, xcheˈ rechak. Xpetak yak ajtijol ribˈak chirij Juan Ajbˈanal Jaˈtiox, xtawtak riqˈui Kakaj Jesús xtzˈonajtak re: ¿Nen chac yak ajtijol ribˈak chawij taˈ trantak ayun chapcaˈ tikabˈan oj pach mak fariseo? xcheˈtak re.


Ary nivoaka tamin'ny ora fahatelo izy, dia nahita ny sasany nitoetra foana tany an-tsena, 	 Y man patron raj laj bˈelejebˈ (9) or re akˈabˈ xel chicbˈic, xeˈ li cˈaybˈl y claˈ xtaˈ chic nicˈj cristian ri taˈ jchacak.


Ary izy ireo nanontany Azy hoe: Mpampianatra ô, rahoviana no ho avy izany? ary inona no ho famantarana, rehefa ho tonga izany? 	 Xpe yak ajtijol ribˈak chirij, xoctak chi jtzˈonaj re Kakaj Jesús: Kajtijonl, ¿nen or titaw chiwch ri xabˈij? ¿Nencˈu retal ri tiilsaj pire cˈutbˈire chikawch chi tawem tran ri xabˈij chike? xcheˈtak re Kakaj Jesús.


Fa niantso tamin'ny feo mafy ny olona ka nangataka hanomboana an'i Jesosy amin'ny hazo fijaliana. Ary nahery ny feon'ny olona. 	 Pero mak cristian xtakejtak chˈejejem chi jbˈij chi ticamsaj wich curs.


Izany teny izany dia efa nolazaiko taminareo, mba tsy hahatafintohina anareo. 	 Kakaj Jesús xij chic rechak: Juntir ri tambˈij chawechak pirechiˈ maˈ takˈel aybˈak chwij.


Lazaiko aminareo marina tokoa: Na inona na inona fehezinareo etỳ ambonin'ny tany dia hofehezina any an-danitra; ary na inona na inona vahanareo etỳ ambonin'ny tany dia hovahana any an-danitra. 	 Kes tzˈetel tzˈet tambˈij chawechak, nen taˈ tacuytak jmac neri wich ulew, taˈ ticuysaj jmac riqˈui Kakaj Dios lecj y nen ri tacuytak jmac neri wich ulew, ticuysajiˈ jmac riqˈui Kakaj Dios lecj.


Dia nivoaka ny maty nisy fehim-paty ny tànany sy ny tongony, sady voafehy mosara koa ny tavany. Hoy Jesosy tamin'ny olona: Vahao izy, ka avelao handeha. 	 Y laj or xelch Lázaro li jul ri xcamna, aj pisiliˈ jkˈabˈ pach rakan laˈ itzˈik y jcaybˈal aj pisiliˈ laˈ jun sutˈ, Kakaj Jesús xij rechak: Quirtak mak itzˈik ri pisil chirij y yeˈtak luwar re tibˈec, xcheˈ rechak.


Hoy ilay zatovo taminy: Izany rehetra izany efa voatandriko avokoa; fa inona no tsy mbola mahatanteraka ahy? 	 Man cˈojol winak xij re Kakaj Jesús: Juntir li bˈanaliˈ inwiˈl. ¿Nen mas rajwax tina imbˈanna? xcheˈ re.


Ny vava iray ihany no ivoahan'ny fisaorana sy ny fanozonana. Ry rahalahiko, tsy mety raha misy izany. 	 Jilonli laˈyiˈ káchiˈ tikanimirsajtakwiˈ jkˈij Kakaj Dios y laˈyiˈ káchiˈ tikarayaj cˈax chibˈak cristian. Jwiˈliˈli atak wechˈelxic chirij Kakaj Jesucristo ma bˈantak jilonli.


Ary nony afaka kelikely, dia nanatona izay nijanona teo ka nanao tamin'i Petera hoe: Marina tokoa fa naman'ireny ianao; fa ny fiteninao miampanga anao. 	 Ajriˈke jun rat jbˈij jwiˈl Pedro jilonli xpetak nicˈj cristian chic ri wiˈtak claˈ, xjutuntak chijcˈulel Pedro y xijtak re: Tzˈetel tzˈet, at, atiˈ jun rechak mak jpach Jesús, naˈliˈ atyolowc, xcheˈtak re.


Ary aoka hanapaka ao am-ponareo ny fiadanan'i Kristy, fa ho amin'izany no niantsoana anareo ho tena iray; ary aoka ho feno fisaorana ianareo. 	 Waˈxok utzil laj awanmak ri tijyeˈ Kakaj Jesucristo pire titakon laj awanmak ri quiek jwiˈl xatsiqˈuijtak jwiˈl Kakaj Dios pire atwuxtak jun kˈat chapcaˈ jun chi tioˈjl. Y cˈomowantak re Kakaj Dios.


Ireo no tsy voaloto tamin'ny vehivavy, fa virijina izy. Ireo no manaraka ny Zanak'ondry na aiza na aiza no alehany. lreo no navotana avy tamin'ny olona ho voaloham-bokatra ho an'Andriamanitra sy ny Zanak'ondry. 	 Riˈtakaˈ yak winak ri taˈ ni jun bˈwelt xrechbˈejtak jono anm. Riˈ rechak li takel Man Ra Carner jwiˈlak lamas tibˈeˈw y riˈtakaˈ yak cristian li ri xesajtak chijxoˈlak mak cristian ri retake wich ulew, jwiˈl xcolmajtakaˈ laj jkˈabˈ jmacak pire tisujsajtak re Kakaj Dios y re Man Ra Carner chapcaˈ nabˈetak awaj y nabˈetak jwich ticoˈn.


Ary hoy ny Fariseo sasany: Tsy avy amin'Andriamanitra izany Lehilahy izany, satria tsy mitandrina ny Sabata Izy. Hoy ny sasany: Hataon'ny lehilahy mpanota ahoana no fahay manao fahagagana toy izany? Dia nisara-tsaina izy. 	 Jujun rechak mak fariseo xijtak: Man winak ri xanow jilonli maˈ riqˈui taˈ Kakaj Dios tipeˈw, naˈliˈ taˈ tijcoj jkˈij man kˈij re uxlan, xcheˈtak. Pero nicˈj chic xijtak: ¿Nencˈu chac ticwin chi jbˈanic cˈutbˈi jcwinel Kakaj Dios li wi ajmaquiˈn? xcheˈtak. Jilonli taˈ xniqˈuibˈ jchomorsaˈnak chiribˈil ribˈak mak fariseo.


Ary ny lehilahy izay nanana ny fanahy ratsy dia niantsambotra tamin'ireo ary nahery ka naharesy azy roa lahy, dia nandositra niala tamin'izany trano izany ireo sady nitanjaka no voaratra. 	 Y man winak ri wiˈ etzl laj ranm xtˈojbˈi ribˈ chirijak. Laˈ juntir jchokˈbˈ xcwiniˈ chirijak juntir ribˈilak y rechak xelmajtakbˈi li man ja li pi chˈanal y soqueˈltak.


Ary niantso tamin'ny feo mahery Jesosy ka nanao hoe: Raiko ô, eo an-tananao no atolotro ny fanahiko (Sal. 31. 5); ary rehefa niteny izany Izy, dia afaka ny ainy. 	 Kakaj Jesús cow xchˈejejc, xij: ¡Kaj, laj akˈbˈ tanjachwiˈ insantil! xcheˈ. Cuando xijmaj jilonli jwiˈl, xcamc.


Ary satria matoky izany aho, dia fantatro fa hitoetra sy haharitra eo aminareo rehetra aho hahazoanareo fandrosoana sy fifaliana amin'ny finoanareo, 	 In cubˈuliˈ inchˈol y wetamiˈ chi inna yoˈrna pire inwaˈx mas aacˈlak neri wich ulew pire ticowin mas awanmak chirij Kakaj Jesucristo y tiniman mas quiˈcotemal laj awanmak.


Aoka ny rahalahy izay ambany hanao ny fisandratany ho reharehany; 	 Jun kechˈelxic chirij Kakaj Jesucristo ri mitaˈ ticojsaj jkˈij jwiˈlak cristian waˈxok quiˈcotemal laj ranm, jwiˈl cojoliˈ jkˈij jwiˈl Kakaj Dios


Ary ny anankiray teo aminy dia nikapa ny mpanompon'ny mpisoronabe ka nahafaka ny sofiny ankavanana. 	 Xpe jun rechak yak ajtijol ribˈak chirij Kakaj Jesucristo, xcˈurbˈi jpaach jxicn man jmocom man nimlaj jbˈabˈalak yak ajcˈamaltak jbˈeak cristian riqˈui Kakaj Dios, xresajbˈi jpaach jxicn chi espad.


Fa izahay matoky anareo ao amin'ny Tompo, fa izay zavatra andidianay dia efa ataonareo sady mbola hataonareo ihany koa. 	 Cubˈuliˈ kachˈol chirij Kakaj Jesucristo chi atak tijin tabˈantak ri bˈil chawechak kawiˈl. Y tatakejtakaˈ jbˈanic lawiˈ ri xkabˈijbˈi chawechak.


Fa raha manao feo hafahafa ny trompetra, iza no hiomana hiady? 	 Y li jun chˈoˈj, wi maˈ jcholajl taˈ rokˈsaj man trompet tibˈansaj, taˈ ni jonok tijbˈit ribˈ pire tibˈe li chˈoˈj.


Ary Andriamanitra kosa hankalaza Azy amin'ny tenany; eny, hankalaza Azy miaraka amin'izay Izy. 	 Y wi riˈ Jcˈajol Kakaj Dios ri xwux pi cristianil ticˈutuw jnimal jkˈij Kakaj Dios, Kakaj Dios tijcˈutaˈ jnimal jkˈij Jcˈajol ri xwux pi cristianil y tichak jcˈut jnimal jkˈij.


Ary amin'izany dia lazaiko aminao: Voavela ny helony be, fa be fitiavana izy; fa izay voavela tamin'ny kely dia kely fitiavana. 	 Tambˈij chawe chi anm ri jwiˈl subˈlaj xinjlokˈaj, ticuymajiˈ subˈlaj jmac ri bˈanal jwiˈl. Pero nen taˈ mas jmac ticuysajc, taˈ mas tilokˈinc, xcheˈ Kakaj Jesús re Simón.


Ary, indro, nisy vehivavy Kananita anankiray nivoaka avy tamin'izany tany izany ka niantso nanao hoe: Mamindrà fo amiko, Tompoko, Zanak'i Davida ô! ny zanako-vavy ampahorin'ny demonia loatra. 	 Y claˈ wiˈ jun anm aj Canaán. Xpe man anm li, xjutun chijcˈulel Kakaj Jesús xchˈejej, xij: ¡Wajawl, Jcˈajol David, il cˈur inwch, wicˈlal subˈlaj cˈax tijin tijtij jwiˈl wiˈ jun etzl laj ranm! xcheˈ re.


Fa raha ny fanariana azy no fampihavanana izao tontolo izao, tsy ho fitsanganana amin'ny maty ny fandraisana azy? [ Gr. fiainana] 	 Wi jwiˈliˈ xxutsajtak yak rijajl Israel xwaˈx utzil chijxoˈlak cristian riqˈui Kakaj Dios. Jilon cuando yak rijajl Israel tioctak chic laj jkˈabˈ Kakaj Dios nicˈ riqˈuil ticˈastasaj jwichak laj jcamnaklak xoˈlak camnakibˈ.


Sambatra ny ory; fa izy no hampifalina. 	 Tzi rechak yak cristian ri tibˈisontak jwiˈl jmacak, jwiˈl Kakaj Dios tina jyeˈna jcowil ranmak.


Ary ny Teny dia tonga nofo ka nonina tamintsika; ary hitanay ny voninahiny, dia voninahitra miendrika ho an'ny Lahitokana avy tamin'ny Ray, sady feno fahasoavana sy fahamarinana. 	 Y ri jbˈij Yoloj xwux pi cristianil y xwaˈxiˈ chikaxoˈl, xkilaˈ jnimal jkˈij. Subˈlaj nim jkˈij jwiˈl xike re ri Jcˈajol Kakaj Dios y subˈlaj rutzil ranm chikij y riˈ kes tzˈetel tzij.


Fa Izy namaly ka nanao hoe: Lazaiko aminareo fa raha mangina ireo, dia ny vato no hiantsoantso. 	 Xpe Kakaj Jesús, xij rechak: Kes tzˈetel tzˈet tambˈij chawechak wi tijmaytak chˈejejem rechak, riˈ mak abˈaj tijcholtak chˈejejem, xcheˈ Kakaj Jesús rechak.


Izay nakan'ny razanareo fanahy Ahy tamin'ny nizahany toetra Ahy, Ary nahita ny asako efa-polo taona izy. 	 Claˈ li, amam atitˈak ojr xijtak chi tambˈan lawiˈ rajak rechak tambˈan pire triltak wi tambˈanaˈn y rechak xrilaˈtakaˈ caˈwinak (40) junabˈ juntir ri ximbˈan chiwchak.


ary Jese niteraka an'i Davida mpanjaka. Ary Davida niteraka an'i Solomona tamin'ny vadin'i Oria; 	 Isaí riˈ ri jkaj rey David, David riˈ ri jkaj Salomón y jchuch Salomón riˈ ri anm ri xwaˈx pire rixokl Urías.


Lazaiko aminareo marina tokoa: Na zovy na zovy no tsy handray ny fanjakan'Andriamanitra tahaka ny zaza, dia tsy ho tafiditra aminy akory. 	 Kes tzˈetel tzˈet tambˈij chawechak chi nen taˈ tijcˈul jtakon Kakaj Dios chapcaˈ jun ral acˈl, taˈ tioc lamas titakon Kakaj Dios chibˈak cristian, xcheˈ Kakaj Jesús rechak yak ajtijol ribˈak chirij.


Ary ilay nahita dia vavolombelona manambara, ary marina ny fanambarany; ary fantany fa milaza ny marina izy, mba hinoanareo koa. 	 Y ri tiyolow li, riˈ jun ri xiliw re y tzˈetel tzˈetiˈ ri tijbˈij. Re retamiˈ chi tzˈetel tzˈetiˈ ri tijbˈij pire tacojtak.


Ary, indro, nisy vehivavy anankiray, izay efa narary roa ambin'ny folo taona, nankeo ivohony ka nanendry ny somotraviavin-dambany. 	 Bˈesaltak riqˈui man winak li xpe jun anm yaj ri wiˈchak cabˈlajuj (12) junabˈ chi ticar chi cocˈxoˈlke tikej man chˈojnic chirij, xjutun chirij Kakaj Jesús y xchap raquitz chakˈchiˈ ritzˈik


Ary toy izany koa ny Levita anankiray, izay tonga teo, dia nahita azy, nefa nandalo koa. 	 Y bˈesal chic jun rijajl Leví. Re xril chi tobˈol sicˈ winak li bˈe, xcot jbˈe, naj xkˈaxwiˈ, xecˈ.


Tsy miteny izany ho fanamelohana aho; fa efa nilaza rahateo aho fa ao am-ponay ianareo, mba hiara-maty sy hiara-belona isika. 	 In jilonli tijin tambˈij chawechak, pero maˈ pire taˈ tambˈij chawechak chi wiˈ amacak. In, bˈilchak chawechak inwiˈl ojr chi atak watakaˈ laj kanm pire nicˈ kawch wi ojyoˈrtak o ojcamtak.


Ary hisy mpaminany sandoka maro hitsangana ka hamitaka ny maro. 	 Y subˈlaj cristian tijcoj ribˈak chapcaˈ ajkˈasaltak Jyolj Kakaj Dios, pero taˈ tzˈet, ajsubˈunltake y subˈlaj cristian tijsubˈtak.


Ary tsy ketraka izahay; fa na dia mihalevona aza ny toetray ivelany, dia havaozina isan'andro isan'andro kosa ny toetray anatiny.[Ny olonay] 	 Jwiˈliˈli oj taˈ tikaquibˈaj kanm onque tijin tiriˈjabˈ katioˈjl, pero kanm nojel kˈij tijin tran aacˈ.


Ary noho izany dia nirahiko ho any aminareo Timoty, zanako malalako sy mahatoky ao amin'ny Tompo, ka izy no hampahatsiaro anareo ny fanaoko ao amin'i Kristy, tahaka ny ampianariko ao amin'ny fiangonana rehetra eny tontolo eny. [ Gr. lalako] 	 Jwiˈliˈli tantakbˈi Timoteo aacˈlak ri tibˈanow lawiˈ ri tambˈij re, ri chapcaˈ incˈajol chirij Kakaj Jesucristo ri Kajawl ri subˈlaj tanlokˈaj. Riˈ re tibˈe cuxtan chic chawechak nen tambˈan laj incˈaslemal chi jbˈanic lawiˈ raj Kakaj Jesucristo ri Kajawl chapcaˈ jtijojcak yak kˈat ajtakeltak re Kakaj Jesucristo tambˈan lak juntir luwar lamas inkˈaxwiˈ.


Intelo nokapohina tamin'ny hazo aho, indray maka notoraham-bato, intelo no vaky sambo, indray andro sy indray alina no nitoetra teo amin'ny lalina, 	 Y oxmul xinjsecˈtak chi cheˈ y jun bˈwelt xinchˈiˈsaj chi abˈaj. Y oxmul xkej man barc ralaj jaˈ ri lamas bˈesalquinwiˈ, xinkˈasiniˈ jun akˈabˈ y jun kˈij bˈa mar.


Koa mifananara sy mifampahatanjaha, tahaka ny ataonareo ihany. 	 Jwiˈliˈli yeˈ jcowil awanmak chawibˈil aybˈak, bˈit aybˈak chi jbˈanic mas lawiˈ raj Kakaj Jesucristo tabˈantak chapcaˈ attijintak chi jbˈanic lajori.


Ary nangataka fàfana izy ka nanoratra hoe: Jaona no anarany. Dia gaga avokoa izy rehetra. 	 Zacarías xtzˈonaj jun kelen pire tijtzˈibˈaj chiwch nen jbˈij ra neˈ tijcojwiˈ y xtzˈibˈaj chi Juan jbˈij ra neˈ tijcoj. Y yak cristian xsaach jchˈolak chi jtaic nen jbˈij ra neˈ ticojsajwiˈ.


ary raha nijery sy nandinika azy aho, dia hitako ny biby etỳ an-tany, izay manan-tongotra efatra, sy ny bibi-dia sy ny zava-mandady sy mikisaka ary ny voro-manidina koa. 	 Cow xwil, riˈchak xwil mak awaj wiˈ chiwch ri cajcaj rakanak pach mak cˈaˈntaklaj caˈn pach caˈn ri tijjuraj ribˈak lak ulew cuando tibˈentak pach mak caˈn ri tirupuptak lecj.


Fa Jesosy nahafantatra ny eritreriny, dia namaly ka nanao taminy hoe: Nahoana ianareo no mieritreritra ao am-ponareo? 	 Pero Kakaj Jesús retamiˈ nen tijin tijchomorsaj laj ranmak xtzˈonaj rechak: ¿Nen chac tijin tachomorsaj laj awanmak jilonli?


Isan'ireny Maria Magdalena sy Maria, renin'i Jakoba sy Josesy, ary ny renin'ny zanak'i Zebedio. 	 Chijxoˈlak yak anm li, wiˈtakaˈ María Magdalena pach María ri jchuchak Santiago pach José pach jchuchak yak jcˈajol Zebedeo.


Ary rehefa tonga teo amin'ny tany atao hoe Ikarandoha izy, dia teo no namonoany an'i Jesosy sy ireo olon-dratsy ireo, ny anankiray teo ankavanany ary ny anankiray teo ankaviany. 	 Cuando xtawtak laˈ man luwar ri jbˈij Jbˈakel Jbˈa Camnak, xtzˈoctak Kakaj Jesús wich curs pach mak quibˈ etzltak cristian li, jun laj jpaach Kakaj Jesús y jun chic laj jmax.


Aza matahotra, ry ondry vitsy, fa efa sitraky ny Rainareo ny hanome anareo ny fanjakana. 	 Kakaj Jesús xij chic rechak: Mi tzaak achˈolak atak incarner, taˈ atak qˈui, pero Kakaj Dios nojeliˈ ranm tijyeˈ luwar chawechak pire atoctak laj jkˈabˈ pire titakon chabˈak.


dia nanatona ahy ary nitsangana ka nanao tamiko hoe: Ry Saoly rahalahy, mahirata. Ary tamin'izany ora izany dia nahiratra aho ka nahita azy. 	 Ananías xwaˈr chincˈulel, xij chwe: ¡At wechˈelxic chirij Kakaj Jesucristo, naˈtunok chic! xcheˈ chwe. Y cuando xijmaj jilonli chwe jwiˈl, laj or xinnaˈtun chic y xwilchak jwich Ananías.


Fa hoy Izy taminy: Nahoana no nitady Ahy ianareo? tsy fantatrareo va fa tsy maintsy ho eto an-tranon'ny Raiko Aho?[Na: eto amin'ny raharahan'] 	 Kakaj Jesús xtzˈonaj rechak: ¿Nen tatoctak chwe? ¿Taˈcˈu awetamak chi in tina imbˈanna ri bˈilch chwe jwiˈl Inkaj? xcheˈ rechak.


mba hanao soa, mba hanan-karena amin'ny asa tsara, hazoto manome sy miantra, 	 Bˈij rechak chi raneˈtak tzi jnoˈjak y raneˈtak bˈiom chi jbˈanic utzil, rajwaxiˈ tisipantak y jcomonaj kelen rechak riqˈuilak yak nicˈj cristian chic ri wiˈ rajwax rechak.


Ary nahoana ianao no mijery ny sombin-kazo izay eo amin'ny mason'ny rahalahinao, nefa ny andry izay eo amin'ny masonao dia tsy mba tsaroanao akory? 	 At tawilaˈ jun ra jxercˈ cheˈ laj jwich jun awechˈelxic y at taˈ awetam chi wiˈ jun jtemal ja laj awch.


fa tamin'izay andro voatendry dia nasehony ny teniny tamin'ny tori-teny izay natolotra ho adidiko, araka ny didin'Andriamanitra, Mpamonjy antsika; 	 Cuando xtaw kˈij chiwch Kakaj Dios ri ajcolol ke raj tibˈijsaj ri bˈil jwiˈl, xyeˈ wekleˈn chi jbˈij tzilaj jtaquil chirij Kakaj Jesucristo.


Fa rehefa voalazan'i Mosesy tamin'ny vahoaka rehetra ny didy rehetra araka ny lalàna, dia nalainy ny ran-janak'omby sy ny ran'osilahy mbamin'ny rano sy ny volon'ondry jaky sy ny hysopa ka nafafiny tamin'ny boky sy ny vahoaka rehetra; 	 Moisés xij rechak juntir cristian nen tijbˈij Jpixbˈ Kakaj Dios ri xyeˈsaj re jwiˈl Kakaj Dios y cuando xijmaj rechak jwiˈl, xcˈam jquiqˈuel cˈojoltak wacx pach jquiqˈuel cˈojoltak qˈuisicˈ xyuj pach jaˈ. Ajrucˈreˈ xcˈam junquitz rusumal carner ri bˈanal quiek re pach jun jkˈabˈ cheˈ ri jbˈij hisop. Ajrucˈreˈ xmuˈ li man quicˈ y xquitzquij chibˈ man wuj ri lamas tzˈibˈalwiˈ Jpixbˈ Kakaj Dios y chibˈak juntir cristian.


Fa nahoana ianao no mitsara ny rahalahinao? Ary nahoana kosa ianao no manao tsinontsinona ny rahalahinao? Fa samy hiseho eo anoloan'ny fitsaran'Andriamanitra isika rehetra. 	 Jilonli at, taˈ tijnaˈ tacoj aybˈ pi kˈatbˈitzij chirij jun awechˈelxic chirij Kakaj Jesucristo y taˈ tijnaˈ taxut. Jwiˈl ojtak juntir ojna tawtakna chiwch Kakaj Dios pire tran jkˈatbˈitzij chikij.


Indro, alaiko ny sasany amin'ny synagogan'i Satana, izay milaza ny tenany ho Jiosy, kanjo tsy izy, fa mandainga, indro, hataoko tonga hiankohoka eo anoloan'ny tongotrao ireo, ka ho fantany fa Izaho efa tia anao. 	 Iltak impuch, man kˈat ri tibˈanowtak lawiˈ raj man jbˈabˈal etzl trantak y tijbˈijtak chi rijajltakaˈ Israel, pero taˈ tzˈet. Tina imbˈanna rechak chi tibˈe xucartak chawchak pire tretemajtak chi atinlokˈajtakaˈn.


Ary ny lalàna tsy araka ny finoana; fa izay mahatandrina izany no ho velona aminy (Lev. 18. 5). 	 Jpixbˈ Kakaj Dios taˈ tijyeˈ jcubˈarbˈ jchˈol jun cristian chirij Kakaj Dios. Jwiˈliˈli tijbˈij chi nen tibˈanow lawiˈ ri tijbˈij juntir mak Jpixbˈ Kakaj Dios tiyoˈriˈ jwiˈlke mak pixabˈ li.


fa Jaona nanao batisa tamin'ny rano; fa ianareo kosa hatao batisa amin'ny Fanahy Masina, rehefa afaka andro vitsivitsy. 	 Tzˈetiˈn, Juan Ajbˈanal Jaˈtiox xanaˈ jaˈtiox rechak cristian laˈ jaˈ. Pero atak pi quibˈ uxibˈ kˈij tina bˈansajna jaˈtiox chawechak laˈ Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios, xcheˈ rechak.


Homeko anao ny fanalahidin'ny fanjakan'ny lanitra; ka na inona na inona fehezinao eto ambonin'ny tany dia hofehezina any an-danitra; ary na inona na inona vahanao etỳ ambonin'ny tany dia hovahana any an-danitra. 	 Laj akˈbˈ tanjach mak law re jtakon Kakaj Dios lecj y nen taˈ tacuy jmac neri wich ulew, taˈ ticuysaj jmac riqˈui Kakaj Dios lecj y nen ri tacuy jmac neri wich ulew, ticuysajiˈ jmac riqˈui Kakaj Dios lecj, xcheˈ re Pedro.


Ary rehefa voahombony tamin'ny hazo fijaliana Izy, dia nanaovany loka no fizàrany ny fitafiany. 	 Cuando jorok tzˈocmajiˈ Kakaj Jesús wich curs, xpetak mak soldad xantak suert chirij ritzˈik nen chi itzˈik lal tijchˈectak chi jujunalak.


Hoy Jesosy taminy: Izay ela izay no efa nitoerako teto aminareo, ka tsy mbola fantatrao ihany va Aho, ry Filipo? Izay nahita Ahy dia nahita ny Ray; koa ahoana no anaovanareo hoe: Asehoy anay ny Ray? 	 Kakaj Jesús xij re: Felipe, ojrchak win chaxoˈlak y, ¿ajquiˈcˈu chawetemaj nen tambˈan in? Jwiˈl nen tiiliw inwch in, trilaˈ jwich Kakaj Dios. ¿Nen chac tabˈij chwe chi chawajak tancˈut Kakaj Dios chawchak?


Ary ny tànan'i Paoly no nanaovan'Andriamanitra fahagagana lehibe maro, 	 Kakaj Dios xcoj Pablo chi jbˈanic nimaktak cˈutbˈi jcwinel.


Ary nandray zaza Izy ka nametraka azy teo afovoany; ary raha notrotroiny ilay zaza, dia hoy Izy tamin'ny mpianany: 	 Ajrucˈreˈ Kakaj Jesús xwabˈaˈ jun ral acˈl laj xoˈlak y xkˈaluj, xij rechak:


na Paoly, na Apolosy, na Kefasy, na izao tontolo izao, na fiainana, na fahafatesana, na ny zavatra ankehitriny, na ny zavatra ho avy; dia anareo izany rehetra izany;ary ianareo an'i Kristy ary Kristy an'Andriamanitra. 	 cˈutuˈn ri ximbˈij in Pablo, ri xijtak Apolos pach Cefas, juntir ri wiˈtak wich kˈijsak, man cˈaslemal, man camic, juntir ri wiˈtak lajori y ri tipe chic, juntir li pirechiˈ utzil pi awechak.


Ary raha tokony handehanako izany, dia hiaraka amiko ireo. 	 Y wi tikachomorsaj aacˈlak chi rajwaxiˈ imbˈe in claˈ, nicˈ ojbˈe riqˈuilak.


Nefa ny razantsika tsy nety nanaiky azy, fa nandà, dia manina an'i Egypta ny fony, 	 Esteban xij chic: Pero kamam taˈ rajak xcojtak Jyolj Kakaj Dios ri tijbˈij Moisés, xxuttak Moisés, riˈ rajak roj xkˈajtak chic Egipto.


fa rehefa nampahorina sy nisetrasetrana tany Filipy izahay teo aloha, tahaka ny fantatrareo ihany, dia sahy tao amin'Andriamanitray izahay hiteny taminareo ny filazantsaran'Andriamanitra, na dia be aza ny fanoherana. 	 y onque xansaj cˈax chike y xojxutsaj li tilmit Filipos, pero Kakaj Dios xyaˈ jcowil kanm chi jbˈij tzilaj jtaquil chirij re chawechak onque subˈlaj tijin tibˈansaj cˈax chike.


Tsy izy anefa no Ilay Mazava, fa tonga ho vavolombelona hanambara ny Mazava ihany izy. 	 Pero Juan Ajbˈanal Jaˈtiox maˈ riˈ taˈ re man kˈakˈ li, re takalkech pire xyuk resaj chi sakil chi tzˈetiˈ chirij man kˈakˈ li.


Nefa vao mainka nitady hamono Azy ny Jiosy, tsy noho ny namahany ny amin'ny Sabata ihany, fa noho ny nilazany koa fa Andriamanitra no Rainy, ka nanao ny tenany ho mitovy amin'Andriamanitra Izy. 	 Jwiˈliˈli xpe chic mas retzalak mak jbˈabˈalak yak rijajl Israel chirij, rajak roj tijcamsajtak jwiˈl re xan lawiˈ ri taˈ yeˈl luwar tibˈan laˈ kˈij re uxlan y jwiˈl re riˈ raj tijniqˈuibˈsaj ribˈ riqˈui Kakaj Dios jwiˈl xij chi riˈ Kakaj Dios Jkaj.


Ary hoy Jesosy tamin'ny mpianany: Tsy maintsy ho avy ny fahatafintohinana; nefa lozan'izay olona mahatonga izany! 	 Kakaj Jesús xij rechak yak ajtijol ribˈak chirij: Cocˈxoˈlke wiˈ nen tibˈanow re jun cristian tikej li mac. Pero cˈur jwich jun cristian ri tibˈanow re jun chic tikej li mac jwiˈl masna cˈax tijtij.


Fa raha misy mpitondratena manana zanaka na zafy, aoka ireo hianatra aloha haneho izay toe-panahy araka an'Andriamanitra amin'ny ao an-tranony ka hamaly soa ny rainy aman-dreniny; fa izany no ankasitrahana eo anatrehan'Andriamanitra. 	 Pero wi jun anm ri camnak richjil wiˈ ralcˈwal o wiˈ rijman, riˈ rechak li tibˈanow tokˈobˈ re jwiˈl riˈ mas rajwax nabˈe tretemajtak yak acˈl nen mo jbˈanic tokˈobˈ re jkaj jchuchak y jtitˈak, raneˈtak chapcaˈ ri jlokˈajcak y jqˈuitzajcak ri xansaj jwiˈl jkaj jchuchak. Jwiˈl riˈ li mas tzi tril Kakaj Dios.


Dia hoy Jesosy tamin'ny mpianany: Lazaiko aminareo marina tokoa fa sarotra ny hidiran'ny manan-karena amin'ny fanjakan'ny lanitra. 	 Cuando xril Kakaj Jesús chi jilonli, xij rechak yak ajtijol ribˈak chirij: Kes tzˈetel tzˈet tambˈij chawechak chi subˈlaj cˈaxiˈ roquic jun bˈiom lamas titakon Kakaj Dios chibˈak cristian.


Finoana no nanamboaran'i Noa sambo fiara hamonjena ny ankohonany, fa natahotra izy, rehefa notoroan'Andriamanitra hevitra ny amin'ny zavatra tsy mbola hita; koa izany no nanamelohany izao tontolo izao sy nahatongavany ho mpandova ny fahamarinana araka ny finoana. 	 Noé jwiˈl cubˈul jchˈol chirij Kakaj Dios, xcojaˈ cuando xijsaj re jwiˈl Kakaj Dios chi wiˈ nen tibˈansaj ri ajquiˈ ilan. Re xcojaˈ jkˈij Kakaj Dios, laj or xoc chi jbˈanic jun arc pire tijcolwiˈ yak ralcˈwal pach rixokl y yak ralbˈ. Noé jwiˈl xcubˈar jchˈol chirij Kakaj Dios xresaj chi sakil chi juntir cristian taˈ xcojontak chiwch Kakaj Dios y jilonli re xcˈulaˈ juntir jwich utzil ri tijyeˈ Kakaj Dios re jwiˈlke xcubˈar jchˈol chirij.


Fa tia ny voninahitra avy amin'ny olona izy ireo, fa tsy ny voninahitra avy amin'Andriamanitra. 	 jwiˈl rechak riˈ mas rajak tzi tiilsajtak jwiˈlak cristian chiwch tzi tiilsajtak jwiˈl Kakaj Dios.


Fa raha mbola nisaina izany izy, indro, nisy anjelin'ny Tompo niseho taminy tamin'ny nofy ka nanao hoe: Ry Josefa, zanak'i Davida, aza matahotra hampakatra an'i Maria vadinao; fa ny Zaza ao an-kibony dia avy amin'ny Fanahy Masina, 	 Re jilonli tijin tijchomorsaj, cuando xrichcˈaj xpe jun anjl ri takalch jwiˈl Kakaj Dios ri Kajawl, xij re: At José ri at rijajl David, mi tzaak achˈol chi jcˈamic María pi awixokl jwiˈl man ra ricˈlal ri tiqˈuisiˈy rechiˈ Lokˈlaj Jsantil Kakaj Dios.


Koa niaraka tamin'izay dia naniraka tany aminao aho; ary nanao soa ianao no avy. Koa ankehitriny izahay rehetra dia efa eto anatrehan'Andriamanitra hihaino izay rehetra nandidian'ny Tompo anao. 	 Jilonli xintak atoquic y at xabˈanaˈ tokˈobˈ xatpetc. Y lajori woj neri. Chiwch Kakaj Dios chikaj tikata juntir ri bˈil chawe jwiˈl Kakaj Dios chi tabˈij chike, xcheˈ Cornelio re Pedro.


Ary nanambara sy nananatra azy tamin'ny teny maro hafa koa izy ka nanao hoe: Aoka hovonjena ho afaka amin'ity taranaka maditra ity ianareo. 	 Pedro xij chic nicˈj yoloj rechak chi jtijojcak y chi jyeˈic jnoˈjak: Col aybˈak re jkˈatbˈitzij Kakaj Dios ri tran chibˈak mak cristian ri wiˈtak re mak junabˈ ri, ri tibˈanowtak mak etzltak noˈj, xcheˈ rechak.


Fa izany rehetra izany no hataony aminareo noho ny anarako, satria tsy mahalala Izay naniraka Ahy izy. 	 Juntir li tibˈaniˈ chawechak jwiˈl atakaˈ we y jwiˈl taˈ retamak nen tran ri intakowinakch.


Izay natolotra noho ny fahadisoantsika ka natsangana indray ho fanamarinana antsika. 	 ri xjachsaj pi camic jwiˈl kamac y xcˈastasaj jwich laj jcamnakl pire tisucˈulabˈ kanm chiwch Kakaj Dios.


ary hokapohiny sy hovonoiny, ary amin'ny andro fahatelo dia hitsangana Izy. 	 Tijsecˈtak y tijcamsajtak, pero laj jrox kˈij tina cˈastasajna jwich laj jcamnakl, xcheˈ Kakaj Jesús rechak.


Miareta tory ianareo, ka mivavaha, mba tsy hidiranareo amin'ny fakam-panahy; mety ihany ny fanahy, fa ny nofo no tsy manan-kery. 	 Yoˈrentak y chˈaˈwentak riqˈui Kakaj Dios pire maˈ tayeˈ aybˈak attakchiˈjtak chi macunc. Asantilak rajiˈ atyoˈrtak, pero riˈ atioˈjlak taˈ raj, xcheˈ re.


fa ny Zanak'Andriamanitra, dia Jesosy Kristy, Izay notorinay teo aminareo, dia izaho sy Silasy ary Timoty, dia tsy eny sy tsia, fa ao aminy dia eny ihany. 	 jwiˈl Kakaj Jesucristo ri Jcˈajol Kakaj Dios ri tijin tikabˈij jtaquil chawechak in pach Silvano y Timoteo, taˈ ni jun bˈwelt tijqˈuex jnoˈj, taˈ jun rat tijbˈij tzˈet y jun rat chic tijbˈij taˈ tzˈet. Jwiˈl Kakaj Jesucristo riˈ saklaj tzij ri tipe riqˈui Kakaj Dios.


Ary ny zavatra tsy manana aina, na sodina, na lokanga, na dia maneno aza, raha tsy manao feo samy hafa, ahoana no hahafantarana izay ataony, na amin'ny sodina, na amin'ny lokanga? 	 Jilon mak kelen ri tiesaj bˈix laˈ chapcaˈ mak suˈ y mak arp, wi mitaˈ tiokˈsaj y tikˈojomaj kes pi jcholajl, taˈ tichˈobˈsaj nen chi bˈix lal tijin tiesaj laˈ.


Ary ny mpiandry tranomaizina nilaza izany teny izany tamin'i Paoly hoe: Ireo governora efa naniraka handefa anareo, koa ankehitriny mivoaha ianareo ka mandehana soa aman-tsara. 	 Man ajchajal prexbˈ li xij re Pablo: Mak kˈatbˈitzij xtaktakch jbˈij chi atintaktakbˈic. Lajori jattak pi quiˈcotemal, taˈ chiquiˈ nen tibˈanow cˈax chawechak, xcheˈ rechak.


[Teny famporisihana sy fananarana ho an'izay nihamalaina ka mila hihemotra] Koa amin'izany, ry rahalahy. satria manana fahatokiana hiditra ao amin'ny fitoerana masina isika noho ny ran'i Jesosy, 	 Jilonli atak wechˈelxic chirij Kakaj Jesucristo, jwiˈlke jquiqˈuel Kakaj Jesucristo cubˈulchak kachˈol chi yeˈlchak luwar chike pire ojoctak lecj li man luwar ri subˈlaj nim jkˈij.


Ary Izy nanontany azy hoe: Inona no iadianareo hevitra amin'ireto? 	 Ajrucˈreˈ Kakaj Jesús xtzˈonaj rechak yak ajtijoltak cristian re Jpixbˈ Kakaj Dios: ¿Nen tijin tatzˈonajtak rechak yak ajtijol ribˈak chwij? xcheˈ rechak.