Y can nurek cˈa ruchiˈ chubixic: Tixibij iwiˈ y tinimaj rutzij ri Dios, y tiyaˈ chukaˈ rukˈij, ruma ri kˈij riche (rixin) chi nukˈet tzij xa xoka yan. Tiyaˈ cˈa rukˈij ri banayon ri caj, ri banayon ri ruwachˈulef, ri banayon ri mar y ri ralaxbel (rutzˈucbel) tak yaˈ. 	 त्यो स्वर्गदूतले ठूलो आवाजमा भन्यो, “परमेश्वरको भय राख अनि उहाँको स्तुति गर। सबै मानिसहरुको न्याय गर्ने परमेश्वरको समय आएको छ। परमेश्वरको उपासना गर। जसले स्वर्ग, पृथ्वी, समुद्र अनि जल श्रोत सृष्टि गरे।”


Wachˈalal, wi cˈo jun chiwe ri sachnek y xa ma rutzekelben ta chic ri kitzij chi ruchˈabel ri Dios y wi riyix nibeyacaˈ pe, riˈ sibilaj utz. 	 मेरा दाज्यू-भाइ अनि दिदी-बहिनीहरू, तिमीहरू मध्ये एकजना सत्यदेखि बरालीन सक्छौ। अनि अर्को व्यक्तिले उसलाई सत्यतर्फ फर्की आउन सहायता गर्न सक्छ।


Rumariˈ ri más rajawaxic chi niben riyix ya ri ticanoj ri rajawaren ri Dios. Y wi queriˈ xtiben, ri Dios can xtuyaˈ cˈa pe ronojel ri nicˈatzin chiwe. 	 यसकारण तिमीहरूले खोज्नु पर्ने मुख्य त परमेश्वरको राज्य नै हो। तब तिमीहरूलाई यी सबै बस्तुहरू पनि दिइनेछ।


Tek ri Pablo y ri Bernabé xeˈapon cˈa ri pa tinamit Iconio, riyeˈ xeˈapon cˈa pa jun jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y ri ruchˈabel ri Dios ri xquibij riyeˈ chique ri winek, can xuben cˈa chique chi sibilaj ye qˈuiy ri xquinimaj ri Jesucristo. Yecˈo cˈa israelitas y yecˈo cˈa chukaˈ ri ma ye israelitas ta ri xeniman. 	 पावल र बर्णाबास आइकोनियम शहरमा गए। तिनीहरू यहूदीहरूका सभाघर भित्र पसे (उनिहरूले प्रत्येक शहरमा गरे जस्तै) तिनीहरूले यस्तो प्रकारले बोले कि धेरै यहूदीहरू अनि गैर-यहूदीहरूले उनीहरूले भनेका कुरामा विश्वास गरे।


Y rumacˈariˈ, tek ri Jesús xcamisex chuwech ri cruz y pa rox kˈij xbecˈastej pe, ri rudiscípulos xoka cˈa chiquicˈuˈx chi ri jun tzij riˈ rubin chique ri achiˈaˈ israelitas ri can cˈo quikˈij. Y cˈacˈariˈ xquinimaj ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, y ri chˈabel ri ye rubin ca ri Jesús. 	 मृत्युबाट उहाँ बौरी उठी सकेपछि उहाँले त्यसो भनेको कुरा उनका चेलाहरूले सम्झे। तब येशूले भन्नुभएको वचन र धर्मशास्त्रमा तिनीहरूले विश्वास गरे।


¿Achique nichˈob riyix? ¿La ma choj ta cami xuben ri Dios, tek queriˈ xuben? Ri Dios can choj wi xuben. 	 यसकारण यस विषयमा हामीले के भन्नुपर्छ? के परमेश्वरमा कुनै अन्याय छ? निश्र्चय छैन।


Riyin sibilaj cˈa ntij nukˈij chi can ta nitzˈaket ri quicˈaslen quinojel, y riche (rixin) chi nben ri samaj riˈ, ncusaj ronojel ri uchukˈaˈ ri ruyaˈon ri Cristo chuwe, uchukˈaˈ ri can sibilaj wi nim. 	 यसो गर्न, म ख्रीष्टले दिनुभएको तेज अनि शक्तिलाई काममा लाउँदैं संर्घष अनि काम गर्छु। मेरो जीवनमा त्यही शक्तिले काम गर्छ।


Y tibij cˈa chare ri tataˈaj chupan ri jay riˈ: Ri Katijonel rubin cˈa pe: ¿Acuchi (achique) cˈo wi jun jay ri jamel chare ri awachoch ri utz riche (rixin) chi nben ri waˈin riche (rixin) re pascua ye wachibilan ri nudiscípulos? quixchaˈ chare. 	 त्यस घरका मालिकलाई भन, हाम्रा गुरुज्यूले उहाँ र उहाँका चेलाहरू निस्तार भोज कहाँ बसेर खाने सोध्न पठाउनु भएकोछ।’


Riyix cˈo runakˈ tak iwech, pero achiˈel xa ma yixtzuˈun ta. Cˈo ixquin, pero achiˈel xa ma yixacˈaxan ta. ¿Can ma ninatej ta cˈa chiwe? 	 के तिमीहरूको आँखाहरूले देख्न सक्तैन? के तिमीरूको कानहरूले सुन्न सक्तैन के तिमीहरूलाई थाहा छैन, कि हामीसित प्रशस्त रोटी नहूँदा मैले के गरे।


Ri rajawaren ri caj, can junan cˈa riqˈui ri xbanatej pa jun nimakˈij ri xuben ri jun rey chare ri rucˈajol tek xcˈuleˈ. 	 “स्वर्गका राज्य एउटा राजा जस्तै हो, जसले आफ्नो छोराको विवाहमा भोजनको व्यवस्था गर्छन्।


tacoloˈ cˈa awiˈ ayon riyit y caka cˈa pe chuwech la cruz, yechaˈ cˈa ca chare. 	 अब क्रूसबाट तल ओर्लनुहोस् अनि आफैलाई बचाउनु हवस्।”


Y xabachique cˈa winek ri xtitzak chuwech re jun abej reˈ, can xtuquiraj riˈ chuwech. Y xabachique cˈa winek ri xtika ri abej riˈ chrij, can xticˈajtej cˈa, xchaˈ ri Jesús. 	 प्रत्येक मानिस जो ती ढुङ्गामा बजारिनु पुग्छ चक्नाचूर हुनेछ। अनि यदि त्यो ढुङ्गा कसैमाथि खसे त्यसले तिनलाई धूलो पीठो पार्नेछ!”


Ri achi ri nisamej chrij ri cˈulanen riˈ, man cˈa retaman ta acuchi (achique) petenak wi ri ruyaˈal uva riˈ. Xa can xu (xe) wi cˈa ri yeniman yeˈilin chiriˈ ri xepajo ri ye etamayon. Y tek ri achi ri nisamej chrij ri cˈulanen riˈ runaˈon chic chi sibilaj jabel ri ruyaˈal uva riˈ, xusiqˈuij (xroyoj) cˈa ri cˈajol ri xcˈuleˈ. 	 विवाह समारोहका मुखियाले चाखे, पानी दाखरस भइसकेको थियो। दाखरस कहाँबाट आयो तिनलाई थाहा भएन। तर यो विषय नोकरहरालाई मात्र थाहा थियो जसले पानी ल्याएका थिए। तब मुखियाले बेहुलालाई बोलाउन पठाए र


Achiˈel rubanon ri kachˈacul, cˈo rukˈaˈ, cˈo raken, cˈo runakˈ ruwech, pero xa jun chˈaculaj rubanon ronojel. 	 मानिसको शरीर एउटा अंगले मात्र बनिएको हुँदैन तर धरै अंगहरू हुन्छन्।


Yacˈa quinojel ri xecˈulu riche (rixin) tek xoka chuwech re ruwachˈulef, ri xeniman riche (rixin), can xuben cˈa chique chi xeˈoc ralcˈual ri Dios. 	 केही मानिसहरूले मात्र उहाँलाई स्वीकार गरे। ज-जसले उहाँलाई स्वीकार गरे उनीहरूलाई मात्र परमेश्वरको सन्तान हुने अधिकार उहाँले दिनुभयो।


Ya Riyaˈ chukaˈ ri Sakil quiche (quixin) ri winek ri ma ye israelitas ta, ruma ya Riyaˈ xticˈutu ri bey chiquiwech riche (rixin) chi yeˈapon awuqˈui. Y riyoj ri yoj atinamit Israel, ruma can chkacojol xalex wi ri Colonel, qˈuiy cˈa utzil xtikacˈul y xticˈojeˈ kakˈij kacˈojlen, 	 तपाईंको पथ प्रदर्शनमा गैरयहूदीहरूको लागी प्रकाश उनी नै हुन। उनले नै तपाईंका मानिसहरूलाई इस्राएलमा ल्याउनेछन्।”


Y ri joyowanic, ri uxlanibel cˈuˈx y ri ajowabel ri nuyaˈ ri Dios, xticˈojeˈ ta cˈa ri pa tak iwánima. Y can pa ruqˈuiyal ta cˈa ri xtiyaˈox (xtyaˈ) chiwe. 	 सम्पूर्ण कृपा, शान्ति अनि प्रेम तिमीहरुमा रहोस्। खराब काम गर्ने मानिसहरुलाई परमेश्वरले दण्ड दिनु हुनेछ


Y majun utzilaj cheˈ ri nuyaˈ ta itzel tak ruwech. Majun chukaˈ itzel cheˈ ri nuyaˈ ta utzilaj tak ruwech. 	 एउटा असल बोटले खराब फल कहिल्यै दिँदैन। त्यसरी नै एउटा नराम्रो बोटले राम्रो फल दिनु सक्तैन।


Y ri Jesús xucˈutuj cˈa chare ri achi: ¿Achique abiˈ? Y ri itzel espíritu ri cˈo riqˈui ri achi xubij: Yoj qˈuiy ri nubiˈ, xchaˈ. Queriˈ xubij ruma can ye qˈuiy ri itzel tak espíritu ri yecˈo riqˈui ri achi riˈ. 	 येशूले त्यसलाई सोध्नु भयो, “तिम्रो नाम के हो?” त्योस मानिसले जवाफ दियो, “लेजिअन।” त्यसले “लेजिअन” भन्यो किनभने धेरै भूतहरू ऊ भित्र पसेका छन्।


Ruma chi can quinojel cˈa ri yebano ri ruraybel ri Nataˈ Dios ri cˈo chilaˈ chicaj, yecˈariˈ ri ye achiˈel nteˈ, wanaˈ y nchakˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 जसले स्वर्गको मेरो पिताले चाहनु भए झैं गर्दछ उनीहरूनै मेरा भाइ, बहिनी र आमा हुन्।”


Y tek nojnek chic cˈa ri yaˈl riqˈui car, niquicˈuaj cˈa el cˈa chuchiˈ yaˈ. Y cˈacˈariˈ yetzˈuyeˈ chuchaˈic. Ri utzilaj tak car yequiyaˈ cˈa pa tak chaquech, yacˈa ri car ri xa ma ye utz ta, xa yequelesaj cˈa ca. 	 त्यो जालभरि माछा थिए। तब जालहारीले त्यो जललाई किनारमा ताने, भुईंमा बसेर तिनीहरूले राम्रो किसिमका माछाहरू छुट्याउन र आफ्नो टोकरीमा हाल्न थाले। अनि तिनीहरूले नराम्रा किसिमका माछाहरू फ्याँकिदिए।


Y ri chiriˈ pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, ri kˈij riˈ cˈo cˈa apo jun achi ri cˈo jun itzel espíritu riqˈui. Y ri itzel espíritu ri cˈo riqˈui ri achi riˈ, xuchop nurakalaˈ ruchiˈ. 	 जतिबेला येशू सभाघरमा हुनुहुन्थ्यो, त्यसबेला एकजना दुष्टात्मा भएको मानिस त्यहाँ थियो।


Y xuben cˈa chake chi xoj‑oc reyes y sacerdotes riche (rixin) chi nikaben ri rusamaj ri Dios ri Rutataˈ. Y can quecˈariˈ, chi ya ri Jesucristo ri cˈo rukˈij rucˈojlen y cˈo rukˈatbel tzij riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 येशूले हामीलाई एउटा राज्यमा परिणत गर्नुभयो। उहाँले आफ्नो पिताको सेवाको लागि हामीलाई पूजाहारीहरु बनाउनु भयो। सदाका निम्ति येशूमा माहिमा अनि शक्ति रहिरहोस्। आमिन।


Y Riyaˈ xchˈo cˈa chique ri ye rudiscípulos, y xubij: Xqueˈoka cˈa ri kˈij tek riyix xtiwajoˈ chi astapeˈ xaxu (xaxe wi) jun kˈij xtiwajoˈ xtitzˈet ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol. Pero ma xtitzˈet ta. 	 तब येशूले चेलाहरूलाई भन्नुभयो, “समय आउनेछ जब तिमीहरूले मानिसको पुत्रको कुनै दिन हेर्नलाई खुबै चाहना गर्नेछौ, तिमीहरू हेर्ने योग्यका हुने छैनौ।


Y cˈo cˈa qˈuiy itzel tak tzij ri xquibilaˈ chare. 	 अनि धेरै तरिकाले तिनीहरूले उहाँको निन्दा गरे।


Rumacˈariˈ tek riyin nbij chiwe riyix ri yix ruchaˈon ri Dios, ri yix lokˈolaj tak ralcˈual, y sibilaj yixrajoˈ: Can tiwikaˈ cˈa iwiˈ riqˈui ri nucˈom pe ri cˈacˈacˈ cˈaslen. Nicˈatzin chi tijoyowaj iwech chiˈiwachibil iwiˈ. Nicˈatzin chi utz inaˈoj quiqˈui quinojel, ma ninimirisaj ta iwiˈ, yix chˈuchˈuj y cˈo cochˈonic iwuqˈui. 	 परमेश्वरले तिमीहरूलाई छान्नुभयो र पवित्र बनाउनु भयो। उहाँले तिमीहरूलाई प्रेम गर्नुहुन्छ। यसर्थ तिमीहरूमा कोमल मायाहरू, दया, मनको नम्रता, दीनता अनि धैर्य हुनु पर्छ र धैर्यवान बन।


Riyin wetaman y ntzˈet cˈa chi ri kachˈalal Epafras sibilaj yixoka chucˈuˈx, ruma can nuben orar pan iwiˈ riyix y pa quiwiˈ chukaˈ ri kachˈalal ri yecˈo pa tinamit Laodicea y ri yecˈo pa tinamit Hierápolis. 	 तिमीहरूका लागि र लाओडिसियाका तथा हिरापोलिसका मानिसहरूका लागि अनि हिरापोलिसमा उनी खुबै खटेका छन्, यो म जान्दछु।


Ri ye ucˈuan cˈa ruma ri itzel tak quiraybel, xa camic cˈa ri nucˈom pe chique. Yacˈa ri ye ucˈuan ruma ri Lokˈolaj Espíritu, cˈaslen y uxlanibel cˈuˈx ri nucˈom pe chique. 	 यदि कुनै मानिसको मन पापपूर्ण स्वभावले नियन्त्रित छ भने उसको आत्मिक मृत्यु हुँदछ। यदि कुनै मानिसको मन आत्माले नियंत्रित छ भने उसलाई जीवन र शान्ति मिल्नेछ।


Y chiriˈ cˈa pa tinamit Mileto yojcˈo wi, tek ri Pablo xutek quisiqˈuixic (coyoxic) ri ancianos riche (rixin) ri iglesia pan Efeso. 	 मिलेटसबाट पावलले एफिससमा खबर पठाए अनि त्यो खबरमा पावलले एफिससको मण्डलीका अग्रजहरूलाई उनीकहाँ आइदिने निमन्त्रण गरे।


Cˈacˈariˈ Riyaˈ xuben chique chi nikˈax cˈa chiquiwech ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca. 	 त्यसपछि उहाँले धर्मशास्त्रहरूमा लेखिएका सबै कुराहरू बुझन मन खोली दिनु भयो।


Ri pobres xa can yecˈo wi iwuqˈui, y xabachique kˈij utz niben utzil chique. Yacˈa riyin ma ronojel ta tiempo xquicˈojeˈ iwuqˈui. 	 ती गरीब मानिसहरू सदा तिमीहरू साथ छन्। तर म सँधै तिमीहरूको साथ रहिरहने छैन।


Ri ka‑Dios ri can cˈo wi rukˈij rucˈojlen y sibilaj rubeyomal cˈo, xtuyaˈ cˈa ronojel ri nicˈatzin chiwe ruma xa jun chic ibanon riqˈui ri Cristo Jesús. 	 मेरो परमेश्वरसँग ख्रीष्ट येशूमा पाइने महिमामय सम्पत्ति छ अनि उहाँले तिमीहरूको प्रत्येक खाँचो पुरा गर्नु हुनेछ। येशूको महिमाले मेरा परमेश्वर खुबै धनी हुनुहुन्छ र ती धन ख्रीष्टमा हुने तिमीहरूका हरेक खाँचो पूरा गर्न खर्च गर्नुहुनेछ।


Yacˈa ri ijaˈtz ri xeka pa jun utzilaj ulef, nichˈo wi cˈa chrij ri ruchˈabel ri Dios ri nacˈaxex cuma ri winek, y ri winek riˈ can niquicˈul wi ka ri ruchˈabel ri Dios y ri quicˈaslen niwachin jabel. Can yewachin cˈa achiˈel niquiben ri ijaˈtz. Ruma yecˈo ijaˈtz ri niquiyaˈ a treinta quiwech, yecˈo ri niquiyaˈ a sesenta quiwech y yecˈo ri can jojun ciento quiwech niquiyaˈ. Quecˈariˈ nuben quicˈaslen ri winek ri niquicˈul ka ri ruchˈabel ri Dios pa tak cánima. 	 अरू मानिसहरू मलिलो माटामा रोपिएका बीऊहरू झैं हुन्छन्। तिमीहरू वचन सुन्दछन् ग्रहण गर्दछन् अनि वचनहरू तिनीहरूमा बढदछन् र फल दिने योग्य हुन्छन् केहिले तीस गुणा, केहिले साठी गुणा, अनि केहिले सय गुणा सम्म।”


Y can ya cˈa ri Bernabé y ri Saulo ri xequitek el riche (rixin) chi ye riyeˈ ri xeˈucˈuan el ronojel ri xmolotej el riche (rixin) chi yequitoˈ ri kachˈalal ri niquitij wayjal. Y ronojel cˈa ri quicˈuan el ri Bernabé y ri Saulo, xbequijachaˈ cˈa pa quikˈaˈ ri ancianos riche (rixin) ri iglesia pa Judea. 	 तिनीहरूले पैसा बटुले र बर्णाबास र शावललाई दिए तिनीहरूले ती पैसा यहूदीयाका अग्रजहरूलाई दिए।


Y cˈo cˈa chi nitzijox na ri lokˈolaj chˈabel ri nichˈo chrij ri rajawaren ri Dios chuwech ronojel re ruwachˈulef, riche (rixin) chi netamex cuma quinojel ri tinamit. Y cˈacˈariˈ tek xtapon ri ruqˈuisbel kˈij riche (rixin) re tiempo re kachapon. 	 संसारैभरि परमेश्वरको राज्यको बारेमा सुसमाचारहरू प्रचार गरिनेछ। प्रत्येक राष्ट्रलाई नै यी कुराहरू भनिनेछ। त्यसपछि अन्त्य आउने छ।


y chi ye caˈiˈ xa jun cˈa xtiquiben. Rumariˈ tek quicˈuan chic quiˈ, man chic ye caˈiˈ ta cˈa winek, xa jun chic quibanon. 	 अनि तब ती दुइजना एक हुन्छन्।


Y xcˈulwachitej cˈa chi tek ntajin yeban bautizar ri winek, xban chukaˈ bautizar ri Jesús. Y tek ri Jesús ntajin cˈa chi oración, yacˈariˈ tek xjakatej ri caj. 	 जब सबै मानिसहरूलाई बप्तिस्मा गराइयो, येशू पनि आउनु भयो अनि बप्तिस्मा लिनु भयो। येशूले प्रार्थना गरिरहनू भएको बेला आकाश खोलियो।


Riche (rixin) chi queriˈ, kas junan cˈa iwech niyaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios ri Rutataˈ ri Kajaf Jesucristo. 	 त्यसपछि तिमीहरू सबै एक भएर मिल्नेछौ। तिमीहरू सबै एक भएर हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्ट पिता प्रति महिमा गर्नेछौ।


Yacˈa ri ixokiˈ ri coyoben chic alanen, y ri ixokiˈ ri xa cˈa yetzˈuman na ri tak cal, juyiˈ oc quiwech tek xtapon ri kˈij riˈ. 	 हाय, त्यसबेला गर्भवती स्त्री वा ससाना नानीका आमाहरूलाई पनि नराम्रो हुनेछ।


Y kitzij nbij chiwe, chi xabacuchi (xabachique) cˈa ri xtitzijox wi ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, chiriˈ chukaˈ xtitzijox wi re xuben re jun ixok reˈ. Can pa ronojel cˈa ruwachˈulef xtitzijox wi, chi natabel riche (rixin) riyaˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 म तिमीहरूलाई साँचो भन्दछु। यो सुसमाचार सारा संसारमा प्रचार गरिनेछ। अनि प्रत्येक ठाउँमा यी स्त्रीले गरेको सु-कार्यहरूलाई पनि बताइन्छ। अनि मानिसहरूले यिनलाई सधैं सम्झने छन्।


Yacˈa ri ruyaˈal uva xa xqˈuis yan chanin chupan ri cˈulanen riˈ. Y ri María ri ruteˈ ri Jesús, xapon cˈa apo riqˈui ri Jesús y xberubij chare: Xa majun chic ri ruyaˈal uva quiqˈui, xchaˈ. 	 विवाह समारोहमा प्रशस्त दाखरस थिएन। दाखरस जति सकिसके पछि येशूकी आमाले उहाँलाई भनिन् “तिनीहरूसंग अरु दाखरस छैन।”


Y ri ruteˈ y ri ye rachˈalal ri Jesús xepe cˈa ri acuchi (achique) cˈo wi Riyaˈ. Pero ma xeˈoc ta apo riqˈui. Xaxu (xaxe) wi cˈa xquitek rubixic chare chi nicajoˈ yetzijon riqˈui. 	 तब येशूका आमा र भाइहरू आए, उनीहरू बाहिरै खडा भएर एकजनालाई येशूलाई बोलउन पठाए।


Y nbij chukaˈ chiwe: Jun alcˈualaxel tek xa cˈa coˈol na, ma jane nijach ta ri herencia chare, xa junan cˈa riqˈui jun mozo, astapeˈ ri acˈal riˈ ya riyaˈ ri rajaf ca ronojel. 	 म यो तिमीहरूलाई भन्न चाहन्छुः उत्तराधिकारी जब सम्म बालक रहन्छ उ र कमारामा कुनै भिन्नता रहँदैन। यो सत्य हो यद्यपि उसले आफ्नो अधिकारमा रहेको प्रत्येक कुरो पाउँछ।


¿La utz ta cami chuwech ri kaley chi nibix chi jun achi cˈo rumac, tek xa ma etaman ta, ni ma acˈaxan ta chukaˈ chare wi kas kitzij chi cˈo mac rubanon o xa ma jun? 	 “हाम्र व्यवस्थाले ऊबाट पहिले नसुनी तथा उसले के गरेकोछ नजानी एक मानिसलाई दण्ड दिनु हामीलाई अनुमति दिंदैन।”


Y yacˈa tek ri lajuj chic discípulos xquicˈaxaj ri xbitej ka, xpe cˈa coyowal chique ri Jacobo y ri Juan. 	 अरू दशजना चेलाहरूले यी सबै सुने। तिनीहरू याकूब र युहन्नासंग रिसाए।


Ruma wi xticˈom ka ruwech, can xtiwejkalej chukaˈ riyix ri etzelal ri yerubanalaˈ ri jun winek riˈ. 	 यदि तिमीले उसलाई स्वागत गर्यौ भने तिमीले उसको कुकार्यमा सहयोग पुर्याइरहेको हुनेछौ।


Ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xel cˈa pe chupan ri lugar ri nakaj nicanaj chare ri tinamit Tiro y xbekˈax pe pa Sidón. Y xbekˈax pe chukaˈ pa Decápolis, cˈacˈariˈ xoka chuchiˈ ri choy Galilea. 	 त्यपछि येशूले टायरको इलाका छोडनुभयो अनि साइडन भएर डिकापोलिस इलाका हूँदै गालील तालतिर जानुभयो।


Pero wetaman chi cˈo jun chic ley ri ucˈuayon wuche (wixin); ri can yerucusaj ri nukˈaˈ waken. Y re jun ley reˈ, ley riche (rixin) ri mac y nuben chˈaˈoj riqˈui ri utz ri nurayij ri wánima. Y can yin ximil pa rukˈaˈ. 	 तर म मेरो शरीरमा अर्कै व्यवस्थाले काम गरिरहेको पाउँछु। त्यो विधान मभित्रको विधानसित झगडा गरिरहेछ। त्यो अर्को विधान पापको विधान हो अनि त्यसले मलाई कैदी बनाउँछ।


Can tachojmirisaj yan cˈa apo ri acuchi (achique) xquibecˈojeˈ wi, riche (rixin) chi tek xquinel el waweˈ pa cárcel, yinapon chilaˈ awuqˈui. Ruma riyin can woyoben chic chi ri Dios can xtuben wi achiˈel ri icˈutun chare pan oración. 	 दया गरी मलाई बस्नको लागि एउटा कोठा व्यवस्था गरी देऊ। म आशा गर्छु कि परमेश्वरले तिम्रो प्रार्थना सुन्नेछन् अनि म तिमीकहाँ आउन सक्नेछु।


Ruma can pa ruchojmil wi xkabilaˈ ri ruchˈabel ri Dios chiwe riche (rixin) chi xixkapixabaj. Y ma xixkakˈol ta. Y ma xkabilaˈ ta chukaˈ ri ruchˈabel ri Dios chiwe, ruma chi cˈo ta jun achique ri nikajoˈ chiwe, ma que ta riˈ. 	 हामीलाई कसैले धोका दिएनन्। हामी दुष्ट होइनौं। हामी कसैलाई छल गर्ने चेष्टा गर्दैनौ। यसकारण मानिसहरूलाई हामी जे विश्वास गर्न उत्साह दिन्छौ त्यो यी कारणहरूबाट कुनै एउटा पनि होइन।


Y ri Jesús xubij chic cˈa chique: Can kitzij wi cˈa chi riyix xticochˈ na wi achiˈel ri xtiban chuwe riyin. Chukaˈ can xticochˈ jun tijoj pokonal achiˈel ri xtinkˈaxaj riyin. Yacˈa ri nicˈutuj chuwe, chi riyix niwajoˈ chi jun nitzˈuyeˈ ri pa wajquikˈaˈ y jun nitzˈuyeˈ ri pa wajxocon, riˈ ma pa nukˈaˈ ta riyin cˈo wi chi nyaˈ chiwe. Ruma ri nicˈutuj riyix, riˈ xa quiche (quixin) chic cˈa ri xtubij ri Nataˈ chi utz chi xquetzˈuyeˈ chiriˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 येशूले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “निश्चयनै मैले जुन यातना भोग्ने छु त्यही तिमीहरूले पनि भोग्नुपर्छ। तर म कसैलाई मेरो दाहिने र देब्रेपट्टि बसाउन सक्दिन। मेरा पिताले ती मानिसहरू निश्चित गरिसक्नु भएको छ जसले ती स्थान पाउनेछन्। उहाँले नै ती स्थानहरू ती मानिसहरूकालागी तयार पार्नु भएको छ। ती ठाउँहरू तिनीहरूकै हुनेछन्।”


Ri nabey trato ri xuben ri Dios quiqˈui ri katiˈt kamamaˈ xubij chique ri achique rubanic cˈo chi niquiben riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij ri Dios, y xubij chukaˈ chi tiban jun rachoch ri Dios re waweˈ chuwech re ruwachˈulef. 	 अघिल्लो करारमा आराधनाको तरिकाहरू छन्। अनि आराधनाको लागि मानिसले बनाएको ठाउँ थियो।


Can quinojel cˈa jabel xewaˈ. Can majun cˈa ri man ta xwaˈ chi utz. 	 सबैले अघाउञ्जेल खाए।


Y ri Jesús can xukˈalajsaj cˈa chiquiwech ri cˈambel tzij, y xubij cˈa: Ri ticonel riche (rixin) ri utzilaj ijaˈtz, yin cˈa riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. 	 येशूले जवाफ दिनुभयो, “खेतमा असल बीऊ छर्ने मानिस मानिसको पुत्र हो।


Pa ruqˈuexel chi que ta riˈ xiben, xa xeˈitelelaˈ ri ruwachbel ri rachoch ri dios Moloc, ri ruwachbel ri chˈumil, ri i‑dios Renfán rubiˈ. Y ri wachbel riˈ xa ikˈaˈ riyix xebano ka, riche (rixin) chi xiyaˈ quikˈij. Rumacˈariˈ riyin, xtinben chiwe chi yixbecˈojeˈ cˈa quelaˈ más nej chrij el ri Babilonia, xchaˈ ri Dios. 	 तिमीहरूले तिनीहरूसित मोलेकको पाल अनि तिम्रो देवता रिफमका तारा ल्यायौ। तिनीहरू मूर्तिहरू थिए जो तिमीहरूले पुज्नलाई बनायौ। ती मूर्तिहरू थिए जसलाई आराधनाका निम्ति बनाइएको थियो। यसैकारण म तिमीहरूलाई बेबिलोन देखि निक्कै टाढा पठाउनेछु।’ आमोस 5 : 25-27


Tek ri discípulos Jacobo y Juan xquinabej chi ma nicˈul ta ri Jesús cuma ri winek, xquibij chare ri Jesús: Ajaf, ¿nawajoˈ chi nikacˈutuj chi tika pe kˈakˈ chilaˈ chicaj, riche (rixin) chi yeruqˈuis re winek reˈ? Achiˈel xuben ri Elías, ri jun achi ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xechaˈ. 	 याकूब, यूहन्नाले र येशूका चेलाहरूले यी सबै देखे। तिनीहरूले भने, “हे प्रभु, के हामीले स्वर्गबाट आगो बोलाए मानिसहरूलाई भस्म पार्नु भन्ने तपाईं चाहनुहुन्छ?”


Ri can yeˈetzelan wuche (wixin) riyin, can ma xu (xe) ta cˈa riyin ri yinquetzelaj, xa can nikˈalajin cˈa chi queriˈ chukaˈ niquiben chare ri Nataˈ. 	 जसले मलाई घृणा गर्दछ, उसले मेरो पितालाई पनि घृणा गर्दछ।


Tek ri Jesús rubin chic cˈa ka ronojel riˈ, Riyaˈ xchˈo cˈa quiqˈui ri rudiscípulos y xubij cˈa: 	 येशूले यी सबैकुरा भनिसकेपछि आफ्ना चेलाहरूलाई भन्नुभयो,


Y cˈacˈariˈ xubij chare ri Jesús: Ri ti numiˈal yawaˈ, y ya xa jubaˈ ma nicom ka. Tabanaˈ cˈa jun utzil jayaˈ ri akˈaˈ pa ruwiˈ riche (rixin) chi nicˈachoj y ma nicom ta, xchaˈ. Y riyaˈ can xucˈutulaˈ cˈa utzil chare ri Jesús. 	 याईरसले येशूलाई एकोहोरो बिन्ती गरिरहे र भने, आऊनुहोस् र उसमाथि तपाईं को हात राख्नुहोस् त्यसपछि उ निको हुनेछ अनि बाँच्नेछ।”


Ruma riyix xa can sibilaj yeka chiwech yeˈicˈul jabel ri xa majun oc quinaˈoj, y riyix nibij chi can cˈo inaˈoj. 	 तिमीहरू ज्ञानी छौ यसैले मूर्खको कुराहरू पनि सहन्छौ।


Y ri mar xerujech cˈa pe ri caminakiˈ ri yecˈo chupan. Queriˈ chukaˈ ri camic y ri lugar ri acuchi (achique) yecˈo wi ri caminakiˈ, xequijech pe ri caminakiˈ ri yecˈo chiriˈ y quinojel cˈa riˈ xkˈat tzij pa quiwiˈ chiquijujunal; can achiˈel ri xequibanalaˈ, can queriˈ ri kˈatoj tzij xban pa quiwiˈ. 	 समुद्रले ती मृत मानिसहरुलाई छोडि दियो जो त्यसमा थिए। मृत्यु अनि पातालले तिनीहरुसंग भएका मृत मानिसहरु दिए। प्रत्येक मानिसलाई उसले गरेका कर्मको आधारमा न्याय गरियो।


Y ri israelitas riˈ sibilaj cˈa utz quinaˈoj que chiquiwech ri israelitas ri yecˈo pa Tesalónica, ruma riyeˈ can riqˈui ronojel quicˈuˈx xquicˈul ri ruchˈabel ri Dios. Y ronojel cˈa ri niquicˈaxaj el quiqˈui ri Pablo y ri Silas, nbequicanolaˈ chupan ri ruchˈabel ri Dios ri ye tzˈibatal ca, riche (rixin) chi niquetamaj, wi kas kitzij ri nibix chique. Y ri winek riˈ can kˈij kˈij cˈa queriˈ niquiben. 	 यी यहूदीहरू थिस्सलोनिकाका भन्दा असल थिए। तिनीहरूले खुबै चासो लिएर पावल र सिलासले भनेको संन्देश सुनिरहेथे। यहूदीहरूले प्रत्येक दिन धर्मशास्त्र पढने गर्थे। तिनीहरू कुरा सत्य नै हो की भनेर जान्न चाहन्थे।


Pero ri Nicodemo xubij chare ri Jesús: ¿La can nicowin cami nalex chic jun bey jun achi ri xa riˈj chic? ¿Y can nicowin cami jun teˈej nralaj chic jun bey jun achi ri xa riˈj chic? xchaˈ. 	 निकोदेमसले भने, “एक मानिस जो बूढो छ, ऊ फेरि कसरी जन्मन सक्छ? के ऊ पुनः आमाको गर्भभित्र दोस्रो पल्ट पस्न सक्छ अनि फेरि जन्मछ?”


Y ri tataˈaj xapon cˈa chukaˈ riqˈui ri jun chic rucˈajol, y xubij chare chi tibe pa samaj. Y ri cˈajolaxel riˈ xubij chare ri rutataˈ: Táta, yareˈ yibe, xchaˈ. Yacˈa ri cˈajolaxel riˈ xa ma xbe ta pa samaj. 	 “त्यसपछि बाबु अर्को छोराकहाँ गए र भने, ‘छोरा, जाऊ अनि आज मेरो दाखबरीमा काम गर।’ छोरोले जवाफ दियो, ‘हुन्छ, बाबु, म गएर काम गर्छु।’ तर त्यो छोरा गएन।


Wacami cˈa, ri itinamit xtimalix ca ruma ri Dios, xtiban cˈa ca chare achiˈel jun desierto. Y kas kitzij chukaˈ nbij chiwe chi man cˈa xquinitzˈet ta chic. Xquinitzˈet chic jun bey, cˈa ya tek xtapon na ri kˈij tek xtibij chuwe: ¡Matiox chi petenak re jun achi reˈ! ¡Riyaˈ can banon pe bendecir ruma ri Ajaf Dios! ¡Y can pa rubiˈ ri Ajaf Dios petenak wi! xquixchaˈ chuwe, xchaˈ ri Jesús. 	 यसर्थ अब तिमीहरूको घर पूर्णरूपले उजाड हुनेछ। म तिमीहरूलाई भन्छु, यसकारण मलाइ तिमीहरूले भन्ने छैनौ कि स्वागत! परमेश्वले तिनलाई आशीर्वाद दिऊन् जो परमप्रभूको नाउँमा आँउछन्।”


Cuma cˈa riyeˈ tek riyin can njachon ri nucˈaslen pan akˈaˈ riche (rixin) chi can ta queriˈ chukaˈ niquiben riyeˈ. Can ta niquijech quiˈ chupan ri kitzij achˈabel. 	 अब म स्वयंलाई सेवा गर्न तयार पारिरहेछु। यो म तिनीहरूकै लागि गर्छु ताकि साँचो रूपमा तिनीहरू तपाईंको सेवा गर्न तयार होउन्।


Riyin xintzˈibaj re wuj reˈ chawe ruma can cukul wi nucˈuˈx awuqˈui chi can xtaben wi ri xincˈutuj chawe. Y ma xu (xe) ta wi ri utzil riˈ xtaben, xa can wetaman wi chi cˈo chic nicˈaj utzil ri xtaben. 	 तिमीले मेरो आशा पूरा गर्नेछौ भन्ने पूर्ण विश्वासमा म यो पत्र लेख्दैछु। म जान्दछु तिमीले मैले भनेको भन्दा अधिक गर्नेछौ।


Quinojel riyeˈ xa jun ruwech ri xquitij ri xka pe chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios. 	 तिनीहरू सबैले एकै किसिमको आत्मिक भोजन खाए।


Ruma re jun achi reˈ, can ketaman chi jun itzel achi. Riyaˈ nuben chique ri israelitas chi yeyacatej chiquij ri aj kˈatbel tak tzij pa ronojel ruwachˈulef. Ya riyaˈ ri principal chiquicojol ri juley winek ri yenatan rubiˈ ri Jesús aj Nazaret. 	 यो मानिस एक समस्या ल्याउने मानिस हो र यसले जताततै संसारभरि यहूदीहरू माझ दङ्गा मचाँउछ। यो नासरीदलका नेता हो।


Y wi cˈo cˈa jun xtibin pe chiwe chi achique ruma yixtajin niquir ri ti alaj bur, riyix tibij cˈa ca chare chi nicˈatzin chare ri Ajaf, xeˈucheˈex el ruma ri Jesús. 	 कसैले गधा किन खोल्दैछौ भनी तिमीलाई सोधेभने भन, ‘ यो गधा मालिकलाई चाहिएको छ।’


Quecˈareˈ ri xubij ri Jesús chare ri Felipe, riche (rixin) chi nretamaj achique cˈa xtubij ri discípulo riˈ. Pero ri Jesús xa can retaman chic achique ri xtuben riche (rixin) chi yerutzuk ri winek riˈ. 	 येशूले यो प्रश्न फिलिपलाई जाँच्नलाई सोध्नु भएको थियो। उहाँलाई थाहा भइसकेको थियो कि उहाँले के गरिरहुनु भएको छ।


Y nubij chukaˈ: Riyin cukul nucˈuˈx riqˈui ri Dios. Y nubij chukaˈ: Waweˈ yincˈo wi, ye wachibilan ri ye ralcˈual ri Dios ri ye ruyaˈon ri Dios chuwe, 	 उहाँ यसो पनि भन्नुहुन्छ, “म परमेश्वरमा भरोसा गर्छु।” यशैया 8:17 अनि उहाँ भन्नुहुन्छ, “म यहाँ छु अनि मसित ती छोराछोरीहरू छन् जो परमेश्वरले मलाई दिनुभएको छ।” यशैया 8:18


Riyeˈ can quibin wi ca chi ri Cristo xtukˈaxaj na tijoj pokonal y xticamisex y ya chukaˈ Riyaˈ ri xticˈastej el nabey chique quinojel ri ye caminek chic el, riche (rixin) chi xtuyaˈ sakil chique ri winek israelitas y chique chukaˈ ri ma ye israelitas ta. 	 तिनीहरूले भने कि ख्रीष्ट मर्नेछ र मृत्युबाट बौरी उठने प्रथम मानसि उही हुनेछ। मोशा र अगमवक्ताहरूले भनेका थिए कि ख्रीष्टले यहूदी र गैर-यहूदीहरूमा प्रकाश ल्याउने छ।”


Tek xitzˈet chi can ti lawaloˈ chic ri nutziak chuwij, riyix xiyaˈ nutziak. Tek riyin xiyawej, xixapon chinutzˈetic. Tek riyin xitzˈapeˈ pa cárcel, xixapon chukaˈ chinutzˈetic, xtichaˈ ri Rey. 	 नाङ्गो थिएँ, अनि तिमीहरूले मलाई लुगाफाटा लगाउन दिएका थियौ। म रोगी थिएँ, अनि तिमीहरूले मलाई स्याहार गरेका थियौ। म कैदी थिएँ, तिमीहरूले मलाई हेर्न आएका थियौ।’


Niquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cˈa nikaben chique re achiˈaˈ reˈ? Ruma quinojel winek ri yecˈo waweˈ pa Jerusalem quetaman chi xbanatej jun nimalaj milagro. Y riyoj ma yojcowin ta nikewaj reˈ. 	 तिनीहरूले भने, “हामीहरूले ती प्रेरितहरूसित के गर्नु पर्ने? यरूशलेमका प्रत्येक मानिसहरूले जान्दछन् कि तिनीहरूले ठूलो आर्श्चयकर्म गरेकाछन्। यो छर्लङ्गा छ। हामी यसलाई सत्य होइन भन्न सक्तैनौ।


Y ri ixok riˈ xapon cˈa riqˈui ri Jesús y xuchop cˈa okˈej. Y ri ruyaˈal ri runakˈ tak ruwech ri ixok riˈ xeka ka cˈa chrij raken ri Jesús. Riyaˈ yerusulaˈ cˈa raken ri Jesús riqˈui ri rusmal tak ruwiˈ. Ri ixok riˈ yerutzˈumalaˈ (yerutzˈubalaˈ) cˈa ri raken ri Jesús, y xuyaˈ chukaˈ ri akˈom ri jubul ruxlaˈ chrij ri raken. 	 त्यो येशूको पछि चरण छेउमा रुँदैं उभिइ। त्यसले आफ्नो आँसुले येशूको चरण भिजाउनु थाली। त्यसले चरणमा म्वाँई खाई अनि सुगन्धित खनाइदिई।


Riyin can kˈij kˈij cˈa xicˈojeˈ iwuqˈui chiriˈ pa rachoch ri Dios, tek xincˈut ri ruchˈabel chiwech y majun bey xinichop ta. Pero can quereˈ cˈo chi nibanatej, ruma can quereˈ wi ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios. 	 प्रत्येकदिन म मन्दिर इलाकामा तिमीहरूसित सिकाइरहेको थिएँ। त्यहाँ तिमीहरूले मलाई पक्रेनौ ।तर धर्मशास्त्रमा लेखिएका कुराहरू पूरा हुनै पर्छ।


Y ri Natán, rucˈajol ca ri David, y ri David rucˈajol ca ri Isaí, y ri Isaí rucˈajol ca ri Obed, y ri Obed rucˈajol ca ri Booz, y ri Booz rucˈajol ca ri Salmón, y ri Salmón rucˈajol ca ri Naasón. 	 दाऊद यिशैका पुत्र थिए। यिशै ओबेदका पुत्र थिए। ओबेद बोअजका पुत्र थिए। बोअज सल्मोनका पुत्र थिए। सल्मोन नहशोनका पुत्र थिए।


Riyix wech aj Israel, ri can yoj riy rumam ca ri katataˈ Abraham ri xcˈojeˈ ojer ca, y riyix ri ma yix israelitas ta, ri can nixibij iwiˈ chi yixmacun chuwech ri Dios, nbij cˈa chiwe, chi ri ruchˈabel ri Dios, ri can nichˈo cˈa chrij ri colotajic, can iwuche (iwixin) cˈa riyix tek yaˈon pe. 	 “मेरा दाज्यू-भाइहरू! अब्राहाम परिवारका नानीहरू अनि तिमी धर्मभीरू गैर-यहूदीहरू, ध्यान दिएर मेरो कुरा सुन। यो मुक्तिको समाचार हामीकहाँ पठाइसकेको छ।


Y can yacˈareˈ nibanatej ri rubin chic ri Jesús, chi achique rubanic chi camic ri xtucˈulwachij el. 	 (यस्तो भयो ताकि येशूले कस्तो मृत्युवरण गर्ने उहाँको वचन पुरा हुन सक्थ्यो।”)


¿La can jabel cami nucˈuaj riˈ ri rachoch ri Dios quiqˈui ri dios ri xa ye banon cuma winek? Ruma riyix can yix rachoch wi ri cˈaslic Dios. Ri Dios can queriˈ wi cˈa rubin: Xquicˈojeˈ y xquibiyin cˈa quiqˈui. Riyeˈ can xqueˈoc wi cˈa nutinamit y riyin xquinoc qui‑Dios. 	 परमेश्वरको मन्दिर र मूर्तिहरूसित सम्झौता हुन सक्तैन। अनि हामी जीवित परमेश्वरका मन्दिर हौं। जस्तो परमेश्वर भन्नु हुन्छः “म तिमीहरूसित बस्छु, तिनीहरूसितै हिंड्छु म तिमीहरूका परमेश्वर हुनेछु अनि तिनीहरू मेरा मानिसहरू हुनेछन्।” लेवि 26:11-12


Y ri Jesús xubij chukaˈ el chique: Tek xtapon ri kˈij tek ri Dios xtukˈet tzij, ri winek quiche (quixin) ri tinamit ri ma xtiquicˈul ta ri ruchˈabel ri Dios ri nibij riyix chique, más cˈa xtikˈax ruwiˈ ri rucˈayewal ri xtika pa quiwiˈ riyeˈ, que chuwech ri tinamit Sodoma. 	 म तिमीहरूलाई भन्छु, न्यायको दिन त्यो शहरका मानिसहरूको अवस्था सदोमका मानिसहरूको भन्दा अझ असहनीय हुनेछ।


Rumariˈ jun junaˈ riqˈui nicˈaj ri xcˈojeˈ ka ri Pablo ri chiriˈ pa Corinto, y riyaˈ can nucˈut wi cˈa ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech. 	 पावल त्यहाँ डेढ र्वषसम्म बसे, अनि तिनीहरू माझ परमेश्वरको वचनको शिक्षा दिए।


Y wi ruma iniman ri Cristo, rumariˈ nibix pokon tak tzij chiwe, jabel ruwaˈikˈij, ruma ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios can cˈo pan iwiˈ. Lokˈolaj Espíritu ri cˈo rukˈij rucˈojlen. Riyix can niyaˈ wi rukˈij re Lokˈolaj Espíritu reˈ, yecˈa ri yeyokˈon chiwij riyix xa can chrij chukaˈ ri Lokˈolaj Espíritu yeyokˈon wi. 	 तिमीहरुले ख्रीष्टलाई अनुसरण गरेकोमा जब मानिसहरुले गाली गर्छन् तिमीहरु धन्य हुन्छौ किनभने महिमाको आत्मा, तिमीहरुसंग हुन्छ।


Y rumariˈ xberutzujuˈ (xberusujuˈ) riˈ pa samaj riqˈui jun achi aj chiriˈ chupan ri ruwachˈulef riˈ, y ri achi xutek cˈa el pa rulef riche (rixin) chi yeruyukˈuj ak. 	 अनि त्यस ठाँउको कुनै एकजना मानिसकहाँ गयो अनि आफ्नो जीविकाको लागि त्यसले त्यहाँ काम लियो। अनि उसले त्यसलाई खेतमा सूँगुरहरू हेर्न पठायो।


Ruma can yecˈo chiwe riyix ri yebin, chi riyin tek cˈo wuj yentek el chiwe, can ruyon cowilaj tak chˈabel ri can ye pokon ri yentzˈibaj el chupan. Yacˈa tek yinapon cˈa chilaˈ iwuqˈui xa ma riqˈui ta chic cowilaj tak chˈabel ri yichˈo wi iwuqˈui, y ri nuchˈabel xa majun rejkalen, yechaˈ. 	 कोही मानिसहरू भन्छन्, “पावलका पत्रहरू त जोरदार र गहकिला हुन्छन्। तर जब उनी हामीसित रहन्छन्, उनी कमजोर रहन्छन्, अनि उनको भाषण योग्यता प्रशंसा गर्ने खालको रहँदैन।” यसो भन्ने मानिसहरूले यो जान्नुपर्छः हामी यस समय तिमीहरूसित छैनौं यसकारण हामी यी कुराहरू पत्रमा लेख्छौं। तर जब हामी त्यहाँ तिमीहरूसित हुन्छौं, हामी त्यही शक्ति देखाउँछौं जुन हामी आफ्ना पत्रहरूमा देखाउँछौं।


Jabel ruwaquikˈij ri chˈuchˈuj cánima, ruma riyeˈ xtoc quiche (quixin) ri ruwachˈulef ri rutzujun (rusujun) ca ri Dios chique. 	 धन्य विनम्र हुनेहरू, किनभने तिनीहरूले पृथ्वीको अधिकार पाउनेछन्।


Ruma ri nibano queriˈ, nimacun; can nikˈalajin wi chi xa sachnek riqˈui ri ruchˈobonic, y xa ruyon riyaˈ nusiqˈuij (nroyoj) ka rucˈayewal pa ruwiˈ. 	 यस श्रेणीको मानिस नराम्रो अनि पापी हुन् भनी तिमीले जान्नु पर्छ। उसको पापले उ गलत छ भन्ने प्रमाण दिन्छ।


Y riyeˈ xquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Y achique cˈa xtelesan el ri abej tzˈapebel ruchiˈ ri jul chkawech? xechaˈ. 	 ती स्त्रीहरू एक अर्कामा कुरा गर्दै थिए, “चिहानको ढोकामा एउटा ठूलो ढुङ्गा छ। कसले त्यो ढुङ्गा हाम्रो निम्ति पल्टाइदेला?”


Achiˈel ri niquibij chiwe chi ma ticˈom ta apo laˈ, ma titij ta reˈ, ni ma tichop ta la jun chic laˈ, yechaˈ chiwe. 	 “यो नखाऊ”, “त्यो नचाख”, “त्यो नछुव” भन्ने!


ri kˈij cˈa riˈ ya ri Zacarías ri xkajben chi ntoc apo pa rachoch ri Dios riche (rixin) chi nuporoj ri pon, can achiˈel ri kas niquiben wi ri rech sacerdotes chi jalajoj ruwech samaj yequibanalaˈ. 	 पूजाहारीहरूले संधैं एकजना पूजाहारीलाई धूप दिने गर्दथे। जकरिया यस्तै काम गर्ने छानिएको थिए। यसकारण उनले परमप्रभुको मन्दिरमा धूप जनाउनु पर्थ्यो।


Riyix yixcˈo chic chukaˈ apo quiqˈui ri nabey tak ralcˈual ri Dios ri tzˈibatajnek chic quibiˈ chilaˈ chicaj. Yixcˈo chic apo riqˈui ri Dios ri nikˈato tzij pa quiwiˈ quinojel. Y yixcˈo chic chukaˈ apo quiqˈui ri cánima ri majun quimac yetzˈetetej ruma ri Dios ri ye caminek chic el y can choj chic banon chare ri quicˈaslen. 	 तिमीहरू परमेश्वरका प्रथम पुत्रहरूका सभामा आइपुगेका छौ जसका नाउँहरू स्वर्गमा लेखिएका छन्। तिमीहरू सबै मानिसहरूका निर्णयकर्ता परमेश्वरकहाँ आएकाछौ। अनि तिमीहरू धर्मी मानिसहरूका आत्मा भएको ठाउँमा आएकाछौ जो पूर्ण बनेका छन्।


Yacˈariˈ tek xquibij apo chare ri Jesús: Riyoj ma ketaman ta, xechaˈ apo. Y ri Jesús can yacˈa chukaˈ riˈ xubij chique: Ruma cˈa chi riyix xa ma xixcowin ta xibij chuwe, queriˈ chukaˈ riyin ma xtinbij ta chiwe achique ri yayon pe kˈatbel tzij pa nukˈaˈ chi yicowin yenbanalaˈ quereˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 तब तिनीहरूले येशूलाई जवाफ दिए, “हामी यसको सही उत्तर जान्दैनौ।” तब उहाँले भन्नुभयो, “तब यी सब कामहरू तिमीहरूलाई भन्दिन कि कुन अधिकारद्वार म यी कुराहरू गरिरहेको छु।”


Riyix xa ijachon iwiˈ. Ruma yecˈo yebin chi ye riche (rixin) ri Pablo. Yecˈo yebin chi ye riche (rixin) ri kachˈalal Apolos. ¿La ma nikˈalajin ta cami chi cˈa ya na ri iraybel ri ucˈuayon iwuche (iwixin)? 	 तिमीहरूमै कुनै एकले भन्छ, “म पावललाई मान्छु” अनि अर्काले भन्छ, “म अपोल्लोसलाई मान्छु।” जब तिमीहरू माझमा त्यस्तै कुरा चल्छ भने के यसले तिमीहरूलाई संसारिक मानिस झैं देखाँउदैन र?


Yacˈa riyoj ri xojsiqˈuix (xojoyox) ruma ri Dios riche (rixin) chi xojrucol, chi israelitas y chi ma israelitas ta, can ketaman wi chi riqˈui ri Cristo nikil wi ri runaˈoj y ri ruchukˈaˈ ri Dios. 	 तर जो परमेश्वरले छानेका यहूदी र गैर-यहूदीहरूका निम्ति ख्रीष्ट उनै परमेश्वरको शक्ति र ज्ञान हुनुहुन्छ।


Y riyeˈ xquibij cˈa chique ri ye ruˈapóstoles ca ri Jesús: Achiˈaˈ ri yixpe pa Galilea, ¿achique ruma tek yixtzuˈun chicaj? Re Jesús re xitzˈet chi xbe chicaj re wacami, xa can xtipe chic jun bey. Y can achiˈel re xuben el re xbe, can queriˈ chukaˈ xtuben tek xtipe chic, xechaˈ. 	 ती दुइजना मानिसहरूले प्रेरितहरूलाई भने, “गालीलका मानिसहरू, तिमीहरू यहाँ किन आकाशतर्फ हेर्दै उभिरहेकाछौ? तिमीहरूले येशूलाई तिमीहरूदेखि स्वर्ग-आरोहण भएको देख्यौ। जसरी तिमीहरूले उहाँलाई जानु भएको देख्यौ त्यसरी नै उहाँ फर्की आउनु हुनेछ।”


Y wi ri jay ri xkapabaˈ pa ruwiˈ ri rucimiento nucochˈ ri kˈakˈ y ma xticˈat ta, riyoj xtikacˈul jun utzilaj rajel ruqˈuexel ruma ri samaj ri xkaben. 	 त्यही जगमाथि उभ्याएको कुनै व्यक्तिको भवन यदि रह्यो भने, उसले त्यसको निम्ति इनाम पाउनेछ।


Pero riyix jabel iwetaman chi ma que ta riˈ. ¿O la xixinkˈol cami riyin riqˈui jun chique ri kachˈalal ri xentek chilaˈ iwuqˈui? 	 तिमीहरूकहाँ पठाइएको ती मानिसहरूद्वारा मैले तिमीहरूबाट शोषण गरें? तिमीहरू जान्दछौ, मैले तिमीहरूलाई शोषण गरिन।


Ri ley ri xuyaˈ ri Dios chare ri Moisés, ¿la riche (rixin) cami chi xuyoj ri rutzujun (rusujun) ca ri Dios? Ma que ta riˈ. Y wi ta ri ley xcowin ta chi xuyaˈ cˈaslen, ya ta ri ley riˈ ri nibano chake chi yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. 	 के यसले व्यवस्था परमेश्वरको प्रतिज्ञाको विरुद्ध हो भन्ने अर्थ लाउँछ? होइन। मानिसहरूलाई जीवन दिने त्यस्तो व्यवस्था हुँदो हो, त हामी व्यवस्था पालन गरेरै धार्मिक बनिने थियौं।


Y majun chukaˈ winek nibano chi nucusaj ta jun cˈojobel cˈacˈacˈ riche (rixin) chi nucˈojoj jun tziek ri xa riˈj chic. Ruma jun cˈojobel cˈacˈacˈ nucˈol riˈ y nujicˈ ri tziek; y ri tziek riˈ más niretzetaj (nitzeretej). 	 ‘कसैले पुरानो वस्त्रमा भएको प्वालमा नखुम्चिएको लुगाको टुक्रा टाल्दैन। यदि कसैले त्यसो गरे त्यो टालो पुरानो लुगाबाट च्यातिन्छ र त्यो प्वाल झन नराम्रो हुन्छ।


Y xquibij chare chi ya ri Jesús aj Nazaret ri nikˈax el queriˈ. 	 ती मानिसहरूले त्यसलाई भने, “नासरतको येशू यो बाटो आउनु हुँदैछ।


Y ri catiˈt quimamaˈ riyeˈ ye ri Abraham, ri Isaac y ri Jacob. Y chiquicojol cˈa ri wech aj Israel xalex wi ri Cristo tek xpe waweˈ chuwech re ruwachˈulef. Ri Cristo yariˈ ri Dios y ya Riyaˈ ri cˈo pa ruwiˈ ronojel cosas. Can cˈo rukˈij riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 ती मानिसहरू हाम्रा पुर्खाहरूका सन्तानहरू हुन्। अनि तिनीहरू ख्रीष्टका पार्थिव परिवार हुन्। ख्रीष्ट सबै प्राणीहरू माथिका परमेश्वर हुनुहुन्छ। सदा उहाँको प्रशंसा गर! आमिन।


Can achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Majun cˈa tzˈeteyon ta y chukaˈ majun acˈaxayon ta ni majun chˈoboyon ta, ri ruchojmirisan ri Dios riche (rixin) chi nuyaˈ chique ri winek ri yeˈajowan riche (rixin). 	 तर, जस्तो शास्त्रमा लेखिएको छः “कुनै आँखाले पनि नदेखेको, कुनै कानले पनि नसुनेको, कसैले चिन्ता सम्म नगरेको कुरा आफूलाई प्रेम गर्नेहरूका निम्ति परमेश्वरले तयार पार्नु भएकोछ।” यशैया 644


Yacˈa ri pa rutiquiribel pe xa ma que ta riˈ. Ri pa rutiquiribel, tek ri Dios xuben re ruwachˈulef, can pa cˈulaj cˈa xeruben ri winek. Can ma ruyon ta ri achi y ma ruyon ta chukaˈ ri ixok. 	 तर जब परमश्वरले संसार बनाउनु भयो, उहाँले मानिसहरूलाई पुरुष र स्त्रीको रूपमा बनाउनुभयो,


Yacˈa tek riyix ma yixwaˈ ta riche (rixin) chi niben orar, ma tiben ta chi can nikˈalajin apo chi ma yix waynek ta, xa jabel tichˈajaˈ ipalej, tiyaˈ jubaˈ aceite pan iwiˈ y jabel tijicaˈ rusmal tak iwiˈ. 	 यसर्थ जब तिमीहरू उपवास बस्छौ, आफू राम्रो र असल भएर बस। आफ्नो मुख धोऊ।


Chiriˈ cˈa pa rachoch ri Dios cˈo wi ri Jesús tek ri María y ri José xbequilaˈ. Riyeˈ can xquimey cˈa. Y yacˈariˈ tek ri ruteˈ xubij chare ri ral: ¿Achique xaben? ¿Achique ruma tek xacˈojeˈ ca y ma xabij ta chake? Tatzuˈ laˈ. La atataˈ y riyin sibilaj yit kacanon chic. Y can nikˈaxo chic kánima ruma ma jubaˈ yatkil ta. 	 जब उहाँका आमा-बाबुले उहाँलाई भेटे तिनीहरू आश्चर्य चकित भए। उहाँकी आमाले उहाँलाई भनिन्, “पुत्र, तिमीले हामीलाई किन यसो गर्यौ? तिम्रो बाबु अनि म तिमीलाई खोज्दा साह्रै चिन्तित थियौं।”


Y riyoj can ketaman y kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Dios, chi can cˈo wi ri rajowabel pa kawiˈ. Ruma ri Dios can ajowabel wi. Y xabachique winek ri cˈo ajowabel pa ránima, xa can jun chic rubanon riqˈui ri Dios y ri Dios can cˈo wi chukaˈ pa ránima. 	 अनि यसरी परमेश्वरको प्रेम हामीप्रति रहेको जान्दछौं। अनि हामी त्यो प्रेममा विश्वास गर्छौं। परमेश्वर प्रेम हुनुहुन्छ। मानिस जो प्रेममा रहन्छ उ परमेश्वरमा रहेको हुन्छ। अनि परमेश्वर त्यस व्यक्तिमा रहनुहुन्छ।


Y ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chawe riyit Tito, ri can kitzij chi yit achiˈel nucˈajol ruma can junan chi kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Jesucristo. Ri utzil, ri joyowanic y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Kajaf y Kacolonel Jesucristo xticˈojeˈ ta cˈa pan awánima. 	 तीतसलाई प्रणाम। हाम्रो साझा विश्वासमा तिमी मेरा साँचो छोरा हौ। पिता परमेश्वर र हाम्रा मुक्तिदाता ख्रीष्ट येशूबाट शान्ति र अनुग्रह रहोस्।


Y yacˈa tek ri Jesús ye rutakon chic ca ri winek chi tak cachoch, Riyaˈ ye rachibilan ri rudiscípulos xoc el pa jucuˈ y xbe cˈa pa Magdala. 	 जब तिनीहरूले खाए येशूले तिनीहरूलाई आ-आफ्नो घर पठाउनुभयो अनि उहाँ एउटा डुङ्गामा चढेर मग्दानको क्षेत्रमा जानुभयो।


Man chic cˈa niquinaˈ ta chi mac ri yetajin chubanic; y yariˈ tek can riqˈui ronojel cánima niquiben ri etzelal ri sibilaj yeyaˈo qˈuix. Can nicˈat wi cˈa ri cánima chubanic ronojel ruwech etzelal. 	 लज्जा अनुभव गर्ने क्षमता तिनीहरूले गुमाएका छन्। कुकर्म गर्न मै तिनीहरूका जीवन पूर्णरूपले लागेकाछन् । हर प्रकारको नीच काम गर्न ती सधैं तम्सन्छन्।


Jabel ruwaˈikˈij tek wuma riyin yixyokˈ y tek ri winek itzel niquinaˈ chiwe, y niquibij ronojel itzel chiwij, y tek wuma riyin nitzˈuculux tzij chiwij. 	 “धन्य हौ तिमीहरू जब मानिसहरूले तिमीहरूको निन्दा गर्नेछन् र खेदो गर्नेछन्। झूटो बोलेर हरेक किसिमका दुष्ट कुरा गरेर तिमीहरूको खेदो गर्नेछन्, किनभने तिमीहरू मेरा चेलाहरू हौ।


Y tek ri Jesús xchˈo quiqˈui ri caˈiˈ aj chapoy tak car riˈ, xubij chique: Quinitzekelbej y xtincˈut chiwech achique rubanic yeˈichˈec pe winek riche (rixin) chi yinquitzekelbej. 	 येशूले भन्नुभयो, “मेरो पछि लाग र म तिमीहरूलाई मानिसहरूका जलहारी बनाउनेछु।’


Y riyoj, can ya cˈa ri rutzujun (rusujun) ri Dios chique ri ye katiˈt kamamaˈ ri ojer ca, ya cˈa riˈ ri nikayaˈ rutzijol chiwe y riˈ ya ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 हाम्रा पूर्वजहरूलाई दिएको प्रतिज्ञाको बारेमा सुसमाचार हामी तिमीहरूलाई भन्छौ।


Queriˈ nubij ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca. Majun xtibano pokon chiwe, tek riyix xa can ya ri utz ri yixtajin chubanic. 	 यदि तिमीहरु सदैव असल गर्ने प्रयत्न गरिरहेछौ भने तिमीहरुलाई कसले नोक्सान गर्न सक्छ?


¿Y achique xubij ri Dios chare ri Elías? Ri Dios xubij: Ma ayon ta yitcˈo wuqˈui. Cˈa yecˈo na wukuˈ mil ri yecˈo wuqˈui, ri majun bey ye xucul ta chuwech ruwachbel ri Baal riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij. Queriˈ xubij ri Dios chare ri Elías. 	 तर परमेश्वरले एलियालाई कस्तो उत्तर दिनुभयो? उहाँले भनन्नुभयो, “मैले अझ सम्म मलाई पुज्न सात हजार मानिसहरू राखेकोछु। ती सात हजार मानिसहरूले बाललाई पुजेनन्।”


Y can quinojel cˈa ri winek quixibin quiˈ. Y qˈuiy cˈa milagros ri yebanalox cuma ri apóstoles; y ri milagros ri yequibanalaˈ riyeˈ, can ye retal chi can kitzij chi ye rusamajel ri Dios. 	 प्रेरितहरूले धेरै शक्तिपूर्ण र आर्श्चयपूर्ण कामहरू गरे। अनि प्रत्येक मानिसले आर्श्चय मिश्रित भय अनुभव गरे।


Y riqˈui jun chique ri ye riy rumam ca ri rey David ri xalex wi ri Jesús, can achiˈel ri tzujun (sujun) pe ruma ri Dios, riche (rixin) chi yojrucol riyoj israelitas. 	 परमेश्वरले आफ्नो वचन अनुसार दाऊदको एउटा सन्तानलाई मुक्तिदाताको रूपमा इस्राएलमा पठाउनु भयो। त्यो वंशका सन्तान येशू हुनुहुन्छ।


Rumacˈariˈ tiyaˈ ca ronojel ri ma chˈajchˈoj ta y ronojel ri etzelal. Y can tikasaj iwiˈ chi ninimaj ri ruchˈabel ri Dios ri cˈo chic pa tak iwánima. Ruma ya chˈabel riˈ ri nicolo iwuche (iwixin). 	 यसर्थ तिमीहरूको जीवनबाट हरेक दुष्ट कुरा अनि दुष्ट कर्म बाहिर फ्याँकिदेऊ। विनम्र बन अनि परमेश्वरको वचन स्वीकार जो परमेश्वरले तिमीहरूको ह्रदयमा रोपिदिनु भएको छ। यो उपदेशले तिम्रो जीवनलाई बचाउँनेछ।


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Can tiwacˈaxaj cˈa re xtinbij chiwe, chi can tichajij cˈa iwiˈ chuwech ri chˈom (levadura) quiche (quixin) ri fariseos y riche (rixin) ri Herodes, xchaˈ chique. 	 येशूले तिनीहरूलाई सर्तक गराउनु भयष्ठ्वो, “होशियार बस फरिसीहरूको खमीर र हेरोदको खमीरबाट आफूलाई रक्षा गर।”


Y chukaˈ ri rajawaren ri caj, can junan cˈa riqˈui jun lokˈonel y cˈayinel quiche (quixin) tak abej ri nibix perlas chique. 	 “फेरि, स्वर्गको राज्य एक व्यापरी जस्तै हो, जसले असल मोतीहरू खोज्छ।


Ruma ri caxlan wey ri nuyaˈ ri Dios, can ya cˈa ri Cˈajolaxel ri petenak chilaˈ chicaj. Y yariˈ ri niyaˈo cˈaslen chique ri winek chuwech re ruwachˈulef, xchaˈ chique. 	 परमेश्वरको रोटी के हो? परमेश्वरको रोटी भनेको त्यो चीज हो जुन स्वर्गबाट ओलेर्र संसारलाई जीवन दिनुहुन्छ।”


Y cˈacˈariˈ xquitek quicˈamaric ri Pedro y ri Juan. Y tek yecˈo chic cˈa apo chiriˈ chiquiwech, xquicˈutuj cˈa chique: ¿Achique yayon uchukˈaˈ chiwe o achique cˈa chi biˈaj ri xicusaj riyix riche (rixin) chi xiben quereˈ? 	 तिनीहरूले पत्रुस र यूहन्नालाई सबैजना समक्ष उभ्याए। यहूदी अगुवाहरूले तिनीहरूलाई धेरै पल्ट सोधे, “यस लङ्गडो मानिसलाई तिमीहरूले कसरी ठीक पार्यो? के शक्तिले तिमीहरूले यो काम गरयौ? कसको अधिकार लिएर तिमीहरूले यसो गर्यौ?”


Y chukaˈ ri ixokiˈ ri ye rijitaˈk chic, tabanaˈ chique chi can ye achiˈel ateˈ. Y ri kˈopojiˈ, tabanaˈ chique chi can ye achiˈel awanaˈ, y riqˈui ronojel chˈajchˈojil. 	 ठूला स्त्रीहरूसित आफ्नी आमालाई जस्तै व्यवहार गर अनि सानाहरूसित बहिनीहरूलाई जस्तै अनि शुद्ध मनले व्यवहार गर।


Y ri Dios can xtusuˈ cˈa el ri ruyaˈal runakˈ tak quiwech, y can xtuben chi xtiqˈuis el ri camic, ri okˈej, ri jiloj y ri kˈaxomal. Ruma ronojel ri xecˈojeˈ ojer xeqˈuis, xchaˈ ri chˈabel riˈ. 	 परमेश्वरले तिनीहरुको आखाँबाट जम्मै आँसु पुछ्नु हुनेछ। अब उसो त्यहाँ मृत्यु, शोक, रोदन वा पीडा केही हुने छैन। सबै पुरानो वस्तुहरु बितेर गए।”


Rumariˈ ri chˈabel ri ntzˈibaj el chiwe, majun wi ta chic ri nubij, xa can achiˈel nikˈax chiwech tek nisiqˈuij, can que wi cˈa riˈ ri nrajoˈ nubij. Y riyin nrayij chiwe riyix chi can ta nikˈax chiwech jabel. 	 हामी तिमीहरूलाई तिनै कुराहरू मात्र लेख्छौं जुन तिमीहरूले सम्पूर्ण रूपले पढ्न र बुझ्न सक्छौ। अनि म आशा गर्छु तिमीहरूले पूरै बुझ्नेछौ।


Ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chawe riyit Timoteo ri can yit achiˈel nucˈajol, ruma can animan wi ri Jesucristo. Ri utzil, ri joyowanic y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Kajaf Cristo Jesús xticˈojeˈ ta cˈa pan awánima. 	 तिमोथीलाई, जो विश्वासमा मेरा सच्चा पुत्र हुन, हाम्रा पिता परमेश्वर र हाम्रा प्रभु ख्रीष्ट येशूबाट अनुग्रह करूणा र शान्ति।


Riyaˈ xubij cˈa chique: Pa jun cˈa tinamit xcˈojeˈ jun aj kˈatbel tzij ri can ma nuxibij ta riˈ chuwech ri Dios, y majun chukaˈ quejkalen ri winek chuwech. 	 “कुनै एउटा शहरमा एकजना न्यायधीश बस्थे। उसले परमेश्वर बारे वास्तै गर्दैन थिए। उसले यो पनि वास्ता गर्दैन थिए कि मानिसहरूले उसको बारेमा के-के सोच्छन्।


Can yacˈariˈ tek ri Pilato ri aj kˈatbel tzij xutij rukˈij riche (rixin) chi nucol ta el ri Jesús. Pero ri winek israelitas riqˈui quichukˈaˈ xechˈo, y xquibij: Wi xtacol el, ma yit ramigo ta chic ri César. Ruma wi cˈo chic jun winek ri nupoˈ anej riˈ chi ntoc rey, xa itzel cˈa nunaˈ chare ri César, xechaˈ chare. 	 त्यसपछि, पिलातसले येशूलाई मुक्त पार्ने कोशिश गरे। तर यहूदीहरूले तिनलाई कराउँदै भने, “कसैले आफैलाई राजा बनाउँछ भने त्यो सिजर वोरधी हो। यसर्थ उसलाई तपाईं छुटकारा दिनु हुन्छ भने तपाईं सिजरको मित्र हुनु हुन्न।”


Y tek ri Jesús elenak chic cˈa pe ri chiriˈ, yecˈo cˈa caˈiˈ moyiˈ xquitzekelbej el ri Jesús y niquirek quichiˈ chrij y niquibij cˈa chare: ¡Riyit ri yit ralcˈual ca ri rey David, tajoyowaj kawech ruma re kabanon! yechaˈ. 	 जब येशू त्यो स्थानबाट गईरहनु भएको थियो, दुइजना अन्धो मानिसले उहाँलाई पछ्याए। ती अन्धाहरूले ठूलो स्वरले रूदै भने, “हे दाऊदका पुत्र, कृपया हामीलाई सहायता गर्नुहोस्।”


Y ma rajawaxic ta cˈa chare chi cˈo ta jun ri nibin chare achique rubanic ri quicˈaslen chiquijujunal ri winek; ruma Riyaˈ can retaman wi achique cˈa ri cˈo pa tak cánima. 	 कसैले मानिसहरूको विषयमा उहाँलाई भन्नु पर्ने आवश्यक थिएन किनभने उहाँले मानिसको हृदयमा के छ जान्नु हुन्थ्यो।


Pero ri Jesús xuchop rukˈaˈ ri cˈajol riˈ y xuyec anej. Y can yacˈariˈ tek xbeyacatej pe. 	 तर येशूले ठिटोको हात समात्नु भयो अनि त्यसलाई उठ्नलाई मदत गर्नुभयो।


Yacˈa tek ri rucaˈn ángel xuxupuj ri rutrompeta, can xintzˈet cˈa jun achiˈel nimalaj juyuˈ ntajin nicˈat ri xcˈak pa mar. Y xa jubaˈ ma pa nicˈaj chare ri mar xpotej chi quicˈ. 	 दोस्त्रो स्वर्गदूतले आफ्नो तुरही बजाए। तब आगोले जलेका पहाड जस्तै केही समुद्र तर्फ फ्याँकियो। अनि समुद्रको एक-तिहाई अंश रगत बन्यो।


Yacˈa ri Jesús xubij cˈa chare: ¿Re xacˈutuj chuwe, can pan ajolon cˈa riyit xpe wi, o xa nicˈaj chic winek ri ye biyon chawe? xchaˈ. 	 येशूले भन्नुभयो, “यो तपाईंको आफ्नै प्रश्न हो कि अरूले तपाईंलाई मेरो विषयमा सोध्नु लगाएको हो?”


Ye cablajuj mil chique ri ye riy rumam ca ri Judá. Ye cablajuj mil chique ri ye riy rumam ca ri Rubén. Ye cablajuj mil chique ri ye riy rumam ca ri Gad. 	 यहूदाको कुल समूहबाट 12,000 रुबेनको कुल समूहबाट 12,000 गादको कुल समूहबाट 12,000


Y ri aj itz riˈ nisamej riqˈui ri Sergio Paulo ri aj kˈatbel tzij chiriˈ, jun achi ri can cˈo runaˈoj. Ri Sergio Paulo ri aj kˈatbel tzij xutek cˈa quisiqˈuixic (coyoxic) ri Bernabé y ri Saulo, ruma nrajoˈ nracˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios. 	 बारयेशू सँधैं नै र्सगियस पौलस प्रशासकसित बस्दथे। र्सगियस पौलस एक बुद्धिमानी मानिस थिए। उनले बर्णाबास र शावललाई बोलाए। उनी परमेश्वरको सन्देश सुन्न चाहन्थे।


Can jabel cˈa ruwarukˈij ri winek ri nisiqˈuin ri chˈabel ri kˈalajsan ca waweˈ, y can jabel chukaˈ ruwaquikˈij ri winek ri yeˈacˈaxan y can niquinimaj ri nubij. Ruma can nakaj chic cˈo ri kˈij tek xquebanatej ronojel ri tzˈibatal ca waweˈ. 	 त्यो मानिस धन्य हो जसले यो पढिरहेको छ अनि तिनीहरु धन्य हुन् जो यी अगमवाणीको शब्दहरु सुन्दछन् र यही अनुसार कामहरु गरिरहेका छन्। किनभने धेरै समय बाँकी छैन।


Y tek ri nicˈaj chic discípulos xeˈoka chuchiˈ yaˈ y xeˈel pe ri pa jucuˈ, xquitzˈet cˈa chi cˈo rachek kˈakˈ. Y ri pa rachek kˈakˈ cˈo jun car saˈon ka, y cˈo chukaˈ caxlan wey. 	 जब तिनीहरू किनारमा पुगे, तिनीहरूले जलिरहेको तातो कोइला देखे। त्यहाँ आगोमा केही माछा अनि केही रोटीका टुक्रा थिए।


Y ri achi xtzolin el, y xapon cˈa quiqˈui ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, y xubij chique: Ri xcˈachojsan wuche (wixin), ya ri Jesús, xchaˈ chique. 	 तब त्यो मानिस यहूदीहरूकहाँ गयो र तिनीहरूलाई भनिदियो कि जसले तिनलाई निको पार्नु भयो उहाँ येशू हुनु हुँदोरहेछ।


Y yacˈa tek ri lajuj chic discípulos xquicˈaxaj ri xbitej ka, xpe cˈa coyowal chique ri ye caˈiˈ discípulos ri cachˈalal quiˈ. 	 अरू दशजना चेलाहरू यो सुनेर। तिनीहरू ती दुई भाइसँग औधी रिसाए।


Y ri cánima ri winek ri yecˈo chuxeˈ ri altar riˈ, can niquirek cˈa quichiˈ chubixic: Lokˈolaj y kitzij Kajaf, ¿Ajan (jampeˈ) cˈa nakˈet tzij pa quiwiˈ ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef? ¿Ajan (jampeˈ) cˈa nayaˈ ruqˈuexel chique ruma xojquicamisaj riyoj? yechaˈ. 	 यी आत्माहरुले ठूलो स्वरमा कराए, “पवित्र अनि सत्य परमप्रभु, हाम्रो हत्या गरेकोमा पृथ्वीका मानिसहरुको न्याय गर्नमा अनि उनीहरुलाई दण्ड दिनमा कति लामो समय र्पखिरहनु हुन्छ?”


Man cˈa quixtaneˈ ta chi nimatioxij ronojel pa rubiˈ ri Kajaf Jesucristo chare ri Dios Tataˈixel. 	 सधैं सबै कुराको लागि पिता परमेश्वरलाई धन्यवाद देऊ। हाम्र प्रभु येशू ख्रीष्टको नाममा उहाँलाई धन्यवाद देऊ।


Y cˈo cˈa jun achi ri nim rukˈij, xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: Riyit ri can yit utzilaj Tijonel, tabij cˈa chuwe: ¿Achique cˈa ri rajawaxic chi nben riyin riche (rixin) chi ntoc ta wuche (wixin) ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek? xchaˈ chare ri Jesús. 	 एकजना यहूदी अगूवाले येशूलाई सोधे, “हे उत्तम गुरु, अनन्त जीवन पाउँन मैले के गर्नु पर्छ?”


Y can xtzekelbex chukaˈ cuma ri winek ri ye petenak pa Jerusalem, jun tinamit ri cˈo chukaˈ pa rucuenta ri Judea. Y yecˈo chukaˈ ri ye petenak pa rucuenta ri Idumea, y ri ye petenak cˈa jucˈan chic ruchiˈ ri raken yaˈ Jordán. Xtzekelbex chukaˈ cuma ri winek ri ye petenak pa Tiro y pa Sidón y ri ye petenak chukaˈ chiquinakajal ri caˈiˈ tinamit riˈ. Can quinojel cˈa ri winek ri xeˈoka riqˈui ri Jesús, xepe ruma quicˈaxan cˈa pe ri milagros ri yerubanalaˈ ri Jesús. 	 यहूदिया, यरूशलेम, इदूमिआ यर्दननदीको अर्कोतर्फ अनि टायर र सीदोनका इलाकाबाट पनि धेरै मानिसहरू त्यहाँ आई पुगे। ती मानिसहरू येशूले गरेका सबै कुराहरू सुन्ने आएका थिए।


Y ri Pablo qˈuiy cˈa kˈij ri xcˈojeˈ na ka ri chiriˈ quiqˈui ri kachˈalal pa Corinto, ri tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Acaya, pero xapon cˈa jun kˈij tek cˈo chi xbe el. Y tek chˈonak chic cˈa ca chique ri kachˈalal, riyaˈ xoc cˈa el pa jun barco riche (rixin) chi xbe cˈa pa ruwachˈulef Siria ye rachibilan cˈa el ri Priscila y ri Aquila. Yacˈa ri Pablo cˈo ri rutzujun (rusujun) chare ri Dios. Rumariˈ tek xeˈapon pa Cencrea, ri tinamit ri cˈo chi yeˈoc wi el pa barco, ri Pablo xusocaj ri rusmal tak ruwiˈ y coˈol xuben cˈa chare, riche (rixin) chi retal chi riyaˈ xuqˈuis yan pa ruwiˈ ri rutzujun (rusujun) chare ri Dios chi nuben. 	 पावल दाज्यु-भाइहरूसंग धेरै दिन बसे। त्यपछि विदा लिएर जलपथबाट सिरिया गए। प्रिस्किला र अक्वीला पनि तिनीसँगै थिए। किंक्रियामा परमेश्वरसंग आफ्नो प्रतिज्ञा पुरा गर्न पावलले आफ्नो केश कटाए।


Y chiriˈ pa rucuenta ri Galilea cˈo jun tinamit ri Nazaret rubiˈ. Y ri chiriˈ pa Nazaret cˈo cˈa jun achi ri José rubiˈ. Y ri José cˈa riˈ, cˈo cˈa chi nibe chutzˈibaxic ri rubiˈ cˈa pa Belén, ri jun tinamit ri cˈa pa rucuenta ri Judea cˈo wi, ruma ye aj chiriˈ ri ye ojer tak ratiˈt rumamaˈ. Chiriˈ cˈa pa Belén xalex wi ri rey David, y ri José can jun chique ri ye riy rumam ca ri rey David. 	 यूसुफ पनि गालीलको नासरत शहरबाट यहूदियाको बेतलेहेम नामक शहरमा गए। बेतलेहेम शहरलाई दाऊदको शहर भनिन्थ्यो।


Chinuwech riyin, ruloman chi cˈa yin qˈues na, can utz wi chi nnataj ca qˈuiy pixabanic chiwe. 	 म सम्झन्छु यो पृथ्वीमा जबसम्म बाँच्छु, तिमीहरुलाई यी कुराहरु सम्झाउन उचित सम्झन्छु।


Riyin ma nbij ta cˈa chi can ta wilon chic ronojel ri cˈo riqˈui ri Cristo. Ni ma nbij ta chukaˈ chi can ta tzˈaket chic ri nucˈaslen. Ma que ta riˈ. Riyin ntij cˈa nukˈij riche (rixin) chi yeˈoc wuche (wixin) ronojel ri yecˈo riqˈui ri Cristo Jesús; yariˈ ri xrajoˈ chuwe tek xirusiqˈuij (xiroyoj). 	 परमेश्वरले मलाई चाहे जस्तै म भइसकेको छु भन्ने मेरो भनाई होइन। म त्यस लक्ष्यमा पुग्न सकेको छैन। तर त्यहाँ पुग्नु र लक्ष्य हासिल गर्न म निरन्तर चेष्टा चलाई रहेकोछु। ख्रीष्टले पनि त्यही चहानु हुन्छ र मलाई उहाँको आफ्नु बनाउनु भयो।


Majun ri cˈo waweˈ chuwech ri ruwachˈulef ri utz nibij tataˈixel chare. Ruma xa jun ri Tataˈixel iwuche (iwixin) riyix ri cˈo chilaˈ chicaj. 	 अनि यस पृथ्वीमा कसैले पनि कसैलाई ‘पिता’ भनी सम्बोधन नगर्नु। तिमीहरूको एक मात्र पिता हुनुहुन्छ। उहाँ स्वर्गमा हुनुहुन्छ।


Y riyix tibanaˈ utzil tiyaˈ rutzil quiwech ri kachˈalal ri yecˈo pa tinamit Laodicea. Y tiyaˈ chukaˈ rutzil ruwech ri kachˈalal Ninfas y quinojel ri quiniman chic ri Jesucristo ri nibix iglesia chique ri niquimol quiˈ pa rachoch riyaˈ. 	 लाओडिसियाका दाजू-भाइ अनि दिदी-बहिनीहरूलाई हाम्रो अबिवादन सुनाइदिनु। हाम्रो अबिवादन निम्फसलाई अनि मण्डलीलाई जो उनको घरमा जुट्छ, पनि भनिदिनु।


Y ruma chi can ye qˈuiy ri achiˈel quisutin quiˈ chikij ri niquicˈut chkawech chi can xquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui ri Dios, quecˈariˈ tikabanaˈ riyoj, tikayaˈ ca ri mac y xabachique ri yojkˈato, ri nuben chake chi ma yojbiyin ta jabel riqˈui ri Dios. Y xa tikatijaˈ kakˈij yojbiyin riqˈui cochˈonic, riche (rixin) chi queriˈ yojcowin nbekaqˈuisaˈ ri bey ri cˈa cˈo na chkawech. 	 हाम्रा वरिपरि विश्वासी मानिसहरू धेरै छन्। तिनीहरूका जीवनीले विश्वास के हो त्यो हामीलाई सिकाउँछ। यसर्थ, हामी तिनीहरू जस्तै हुनुपर्छ। हामीले पनि आफ्नो दौड नरोकिई दगुर्नु पर्छ। यदि दौडमा केही बाधा आउछ भने त्यसलाई फ्याँकनु पर्छ। अनि हामीलाई सजिलै फँसाउने पापलाई पनि हटाउनु पर्छ।


Y queriˈ chukaˈ ri Cristo, xaxu (xaxe wi) jun bey cˈo chi xcom riche (rixin) chi xrejkalej ri kamac. Y xtapon na wi jun kˈij tek Riyaˈ xtipe chic jun bey. Pero ma riche (rixin) ta xticom chic jun bey ruma ri kamac, ma que ta riˈ, xa can riche (rixin) chi yojrucol el riyoj ri koyoben apo Riyaˈ. 	 यसर्थ धेरैका पापहरू हटाउन, ख्रीष्टले एकै पल्ट आफूलाई बलि दिनुभयो। ख्रीष्ट दोस्रो पटक आउनुहुँदैछ तर मानिसको पापको निम्ति होइन, उहाँ दोस्रो पटक तिनीहरूको मुक्तिको निम्ति आउनुहुनेछ जसले, उहाँलाई र्पखिरहेका छन्।


Tek rubanon ca, ya ri itzel tak karaybel ri xekabanalaˈ, y ri nubij ri ley chi xa mac, xa ye mac riˈ ri xeˈucusan ri kakˈaˈ kaken chubanic ri itzel tak raynic, y ri mac riˈ xa camic xucˈom pe pa kawiˈ. 	 विगतमा हामी हाम्रा पापपूर्ण स्वभावले शासित थियौं। व्यवस्थाले हामीमा पापपूर्ण कार्यहरू गर्न इच्छा जगायो जसले हाम्रो शरीर अधीनमा राख्यो। यसकारण जुन कुराहरू हामीले गर्यौ त्यसले हाम्रो आत्मिक मृत्यु भयो।


Ri Jesús xubij cˈa chare ri Marta: Riyin can yicowin wi yencˈasoj ri ye caminek chic el, y can yicowin wi nyaˈ cˈaslen. Rumariˈ ri niniman wuche (wixin), astapeˈ nicom el, xticˈastej chic pe jun bey. 	 येशूले उनलाई भन्नुभयो, “पुनरुत्थान र जीवन म नै हुँ।” जुन मानिसले ममा विश्वास गर्दछ ऊ मरे पनि उसले जीवन पाउने छ।


Ruma wi riqˈui jun cˈaslen choj y riqˈui uxlanibel cˈuˈx y quicoten tek nikaben rusamaj ri Cristo, yojka chuwech ri Dios y chiquiwech chukaˈ ri winek. 	 कसैले यस प्रकारले ख्रीष्टको सेवा गरे उसले परमेश्वरलाई खुशी पार्दछ। अनि त्यो मानिस अरूहरूद्वारा स्वीकृत हुनेछ।


Ronojel kˈij tiquicot ri iwánima. 	 सधैं प्रसन्न बस।


Y wacami kachˈalal, pa rubiˈ ri Ajaf Jesús nikacˈutuj jun utzil chiwe y yixkapixabaj chi can ticˈuaj jun cˈaslen ri can nika chuwech ri Ajaf, achiˈel ri cˈaslen ri xkacˈut chiwech tek xojcˈojeˈ iwuqˈui. Y quecˈariˈ tibanaˈ riche (rixin) chi niben ri nika chuwech ri Dios y queriˈ yixqˈuiy más y más, chubanic ri nrajoˈ ri Dios. 	 दाज्यू-भाइहरू र दिदी-बहिनीहरू, अब मैले तिमीहरूलाई केही अर्को कुरो भन्दैछु। परमेश्वरलाई खुशी राख्ने हिसाबले कसरी जिउनु पर्छ त्यो हामीले तिमीहरूलाई सिकाएका छौं अनि त्यसरी नै तिमीहरू बसिरहेका छौ। अब हामी तिमीहरूलाई भन्छौ अनि उत्साह दिन्छौ कि प्रभु येशूमा त्यही प्रकारले अझ लागी रहो।


Riyeˈ yexebexot (yexebeloj) cˈa chrij ronojel, majun bey cˈa niquicot ta ri cánima. Xaxu (xaxe wi) ri itzel tak quiraybel yequibanalaˈ y yequibilaˈ cˈa chukaˈ chˈabel riche (rixin) chi niquinimirisaj quiˈ. Y yequinimirisaj chukaˈ quikˈij nicˈaj chic winek, pero xa ruma cˈo nicajoˈ chique. 	 यी मानिसहरु सदैव विरोध जनाउँछन् अनि अरुको त्रुटि खोज्छन्। तिनीहरुले सदैव तिनीहरुले गर्न चाहेका कुकर्महरु गर्छन्। तिनीहरु आफ्नै गर्व गर्छन्। तिनीहरुले अन्य मानिसहरुको विषयमा राम्रो कुरा भन्नुको एउटा कारण तिनीहरु जे चाहन्छन् त्यो प्राप्त गर्नु हो।


Riyix ri ma yix israelitas ta, tek rubanon ca ma xinimaj ta ri Dios. Pero ruma ri wech aj Israel ma xquinimaj ta chic rutzij ri Dios, rumariˈ ri Dios xujoyowaj iwech riyix, y xuyaˈ ri colotajic chiwe. 	 एक समयमा तिमीहरूले परमेश्वरलाई मान्न अस्वीकार गरेका थियौ। तर अहिले तिमीहरूले परमेश्वरको कृपा पायौ कारण तिनीहरूले आज्ञा पालन गर्न मानेनन्।


Quinojel ri yemacun, ma niquinimaj ta ri nubij ri ruley ri Dios. Ruma can mac wi riˈ tek nixalkˈotix ri ruley ri Dios. 	 जब एक व्यक्तिले पाप गर्छ, उसले परमेश्वरको नियम भङ्ग गर्छ। हो, पाप गर्नु परमेश्वरको नियम विरुद्ध बाँचेको जस्तै हो।


Y ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ, xsach quicˈuˈx tek xquitzˈet ri xuben ri Jesús, y niquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cˈa rubanic reˈ? Ruma re tijonic re ye rucˈamon pe Riyaˈ, majun bey kacˈaxan ta riyoj. Ruma ri ruchˈabel can nucˈut cˈa chi Riyaˈ can cˈo kˈatbel tzij pa rukˈaˈ. Y hasta ri itzel tak espíritu can niquinimaj rutzij, yechaˈ cˈa ka chiquiwech. 	 सबै मानिसहरू छक्क परे, र तिनीहरूले एका-अर्कामा भन्नलागे, “यहाँ के भइरहेको छ? शायद यो मानिसले केही नयाँ कुरो सिकाईरहेका होलान् उनले, अधिकारपूर्वक सिकाइरहेको भएको छ। उनले दुष्टात्मालाई आज्ञा गर्नसक्नु हुन्छ, अनि त्यो दुष्ट आत्माले उहाँको आज्ञा पालन गर्छ।


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Can kitzij wi chi ri samaj riche (rixin) chi nitzijox ri ruchˈabel ri Dios, sibilaj nim; yecˈa ri yetzijon ri chˈabel riˈ xa ma ye qˈuiy ta oc. 	 येशूले आफ्ना चेलाहरूलाई भन्नुभयो, ‘फसल ता धेरै छन् तर फसल काट्ने खेतालाहरू कम्ती छन्।


Chiˈiwonojel riyix xiwacˈaxaj ri xubij chi ya Riyaˈ ri Cristo. Can itzel cˈa xuben chuwech ri Dios. ¿Achique cˈa nibij riyix wacami chi nikaben chare? xchaˈ riyaˈ. Y quinojel cˈa xquibij: Rucˈamon cˈa chi nicamisex. 	 तिमीहरू सबैले यो मानिसले परमेश्वरको निन्दा गरेको सुन्यो। तिमीहरूको के निर्णय छ?” सबैले येशूलाई भूल गरेको ठहराए। अनि मार्नू पर्छ भने।


Y sibilaj cˈa ye qˈuiy winek ri ye tzekelbeyon el riche (rixin) ri Jesús. Y tek Riyaˈ xtzuˈun cˈa ca chrij y xerutzˈet ri winek riˈ, xpaˈeˈ, y xuchop cˈa rubixic chique: 	 धरै मानिसहरूले येशूसंग यात्रा गरिरहेका थिए। उहाँ तिनीहरूपट्टि र्फकनु भयो अनि भन्नुयो,


Riyix can iwetaman wi chi pa caˈiˈ kˈij nichapatej ri nimakˈij pascua. Chupan cˈa ri nimakˈij riˈ tek riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol can xquijach wi el riche (rixin) chi yibajix chuwech cruz riche (rixin) chi xquicamisex, xchaˈ chique. 	 “तिमीहरूलाई थाहै छ दुइ दिनपछि निस्तार-चाड शुरू हुनेछ। त्यसै दिन मानिको पुत्रलाई क्रूसमा टाग्नलाई शत्रुहरू कहाँ सुम्पिइनेछ।”


Tek riyin xintzˈibaj el ri wuj ri xintek el chiwe, ma xu (xe) ta wi cˈa ruma ri jun kachˈalal ri xbano ri mac. Y ma xu (xe) ta wi chukaˈ ruma ri jun chic kachˈalal ri achoj chare xban wi ri pokon. Ma que ta riˈ. Xa can riche (rixin) cˈa chi tiwetamaj y tikˈalajin chiwech chi riyoj can sibilaj wi cˈa nikajoˈ yixkatoˈ, riche (rixin) chi man ta nicˈulwachitej chic queriˈ chicojol. Ri Dios can nutzˈet wi cˈa pe chi queriˈ. 	 त्यो चिट्ठी मैले लेख्नुको कारण यो होइन कि व्यक्तिले भूल गर्यो तर कारण यो हो कि मानिस भूलमा थियो। वास्तवमा परमेश्वरको अघि तिमीहरू हामीलाई कति धेरै याद गर्छौ सो जान्नु त्यो चिटठी तिमीहरूलाई लेखिएको हो।


Y ri Naasón, rucˈajol ca ri Aminadab, y ri Aminadab rucˈajol ca ri Aram, y ri Aram rucˈajol ca ri Esrom, y ri Esrom rucˈajol ca ri Fares, y ri Fares rucˈajol ca jun chic achi ri Judá rubiˈ. 	 नहशोम अम्मीनादबका पुत्र थिए। अम्मीनादाब आरामका पुत्र थिए। आराम हेस्रोनका पुत्र थिए। हेस्रोन फारेसका पुत्र थिए। फारेस यहूदाका पुत्र थिए।


Y riyin chukaˈ nbij cˈa chawe chi riyit Pedro chic cˈa abiˈ, y pa ruwiˈ re abej reˈ xtinpabaˈ wi ri nuˈiglesia, y man cˈa xtichˈacatej ta ruma ruchukˈaˈ ri camic. 	 यसैले म भन्दछु, तिमी पत्रुस हौ। अनि म मेरो मण्डली यो चट्टानमाथि बनाउनेछु। मेरो मण्डलीलाई हराउन मृत्युको शक्तिहरू समर्थ हुनेछैनन्।


Can qˈuiy cˈa mul quiximon ri rukˈaˈ raken pa chˈichˈ y riqˈui chukaˈ cadena, pero xa yerucˈokpij y yerukˈaj ca. Can majun cˈa ri cowinek ta chrij. 	 धेरैपल्ट मानिसहरूले त्यसको हात र खुट्टाहरू साङ्लाले बाँधेर राख्ने चेष्टा गरे। तर त्यसले आफ्ना हात र खुट्टामा बाँधेका साङ्लाहरू चुँडाईदिन्थ्यो। त्यसलाई वशमा राख्न कसैको शक्ति थिएन।


Y ye qˈuiy cˈa chique ri winek ruma can nicajoˈ niquiyaˈ rukˈij ri Jesús, xquiriqˈuilaˈ ri nimaˈk tak quitziak pa rubey. Y nicˈaj chic winek ruma can xcajoˈ xquiyaˈ chukaˈ rukˈij ri Jesús, xebequicˈamalaˈ pe ruxak tak cheˈ ri can riche (rixin) wikbel, riche (rixin) chi xequiricˈ pa rubey. Y quecˈariˈ niquibanalaˈ ye benak. 	 अनेकौं मानिसहरूले सडकमा येशूको निम्ति भनेर आफ्ना वस्त्रहरू ओछ्याए। कतिजनाले रुखका हाँगाहरू काटेर सडकमा ओछ्याए।


Ruma xabachique ri can nupokonaj ri rucˈaslen re waweˈ chuwech re ruwachˈulef, xa ma xtril ta cˈa rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Yacˈa ri ma nupokonaj ta ri rucˈaslen re waweˈ chochˈulef, astapeˈ ta na can napon pa camic wuma riyin y ruma ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, can xtril cˈa rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 जसले आफ्नो प्राण बचाउँन चाहन्छ, उसले त्यो गुमाउनु पर्नेछ। अनि जसले ममाथि र सुसमाचारको लागि उसको जीवन गुमाउने गर्दछ उसले मात्र आफ्नो जीवनलाई बाचाउँन सक्नेछ।


Queˈitzˈetaˈ na peˈ ri aj xicˈ tak chicop ri yebe pa cakˈikˈ, riyeˈ majun quiticoˈn niquiben ta, y majun cosecha niquelesaj, ni majun chukaˈ quicˈujay riche (rixin) chi quiyacon ta quijal. Ma riqˈui wi riˈ riyeˈ can yewaˈ, ruma ya ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj ri niyaˈo quiway. ¿Cˈa ta cˈa riyix man ta xtuyaˈ iway ri Dios, tek riyix más iwejkalen que chiquiwech ri aj xicˈ tak chicop? 	 आकाशका चरा चुरुङ्गीलाई हेर, तिमीहरूले नता कहिले बीऊनै छर्छन्, न अन्नको फसल काट्छन् न भकारीहरूमा बटुल्छन्। तर तिमीहरू का स्वर्गका पिताले तिनीहरूलाई खुवाउनु हुन्छ। तर तिमीहरूलाई थाहाँ छ ती चराचरुङ्गीहरू भन्दा तिमीहरू बहुमूल्य छौ।


Ruma tek ri Dios xuben ri winek, nabey xuben ri achi ri xubiniˈaj Adán, y cˈacˈariˈ xuben ri ixok ri xubiniˈaj Eva. Rumacˈariˈ ma rucˈamon ta chi ri ixok nikˈax rutzij pa ruwiˈ ri achi. 	 किनभने पहिले आदमको सृष्टि भयो अनि पछि हव्वाको।


Ruma ri awalcˈual xtoc jun samajel ri sibilaj nim rukˈij xtitzˈetetej ruma ri Dios. Ma xtukum ta ruyaˈal uva, ni nicˈaj chic quiwech yaˈ ri yekˈabarisan, ruma chi can pa ralaxic pe nojnek ri ránima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu. 	 परमप्रभुको सामुन्ने यूहन्ना तिनी एकजना महान मानिस बनिनेछन्। तिनले दाखरस अथवा मदिरा कदापि लिने छैन। तिनको जन्मबाट नै तिनी पवित्र आत्माले भरिएको हुनेछन्।


Riyoj, ri can yoj rusamajel ri Dios, ¿la can ma rajawaxic ta cami chi yojtzuk? 	 खाने र पिउने हाम्रो अधिकार छ। छैन र?


Pero ri Saulo xa xcˈojeˈ el más ruchukˈaˈ riche (rixin) chi nutzijoj ri ruchˈabel ri Dios. Y nukˈalajsaj cˈa chi ri Jesús yariˈ ri Cristo. Y rumacˈariˈ ri israelitas ri yecˈo chiriˈ pa Damasco ma niquil ta cˈa achique niquichˈob chrij ri Saulo. 	 तर शावल झन् झन प्रभावशाली भए अनि यशू नै ख्रीष्ट हुनुहुन्छ भनी सिद्ध गर्दै दमीशकमा बस्ने यहूदीहरूलाई अलमल्ल पारिदिए।


Ri nrajoˈ ri Nataˈ ri yin takayon pe, ya cˈa chi quinojel ri yetzˈeto ri Cˈajolaxel y niquinimaj, xticˈojeˈ cˈa quicˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek y xquencˈasoj el chiquicojol ri caminakiˈ ri pa ruqˈuisbel kˈij, xchaˈ ri Jesús chique ri winek. 	 प्रत्येक मानिस जसले परमेश्वरका पुत्रलाई चिने र विश्वास गरे तिनीहरूले अनन्त जीवन पाए। म तिनीहरूलाई अन्त्यको दिनमा जीवित पार्नेछु। यो मेरा पिता परमेश्वरको इच्छा हो।”


Y cˈo cˈa jun chic chukaˈ ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios chrij ri Jesús, y nubij: Xtiquitzuˈ cˈa ri Jun ri xquitekˈuj el ri ruchˈacul. 	 अर्को ठाउँमा धर्मशास्त्र भन्छः “मानिसहरूले उनलाई हेर्नछन् जसलाई भालाले रोप्नेछन्।”


Yacˈariˈ tek xintzˈet chic cˈa chi ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, paˈel pa ruwiˈ ri juyuˈ ri Sion rubiˈ, y yecˈo cˈa ciento cuarenta y cuatro mil winek riqˈui. Y quinojel ri winek riˈ cˈo ri rubiˈ ri Jesucristo y cˈo chukaˈ ri rubiˈ ri Rutataˈ ri Jesucristo chi nicˈaj tak quiwech. 	 त्यसपछि मैले हेरें, अनि त्यहाँ मेरो अघि परमेश्वरको थुमा थियो। उ सियोन पर्वतमा उभिरहेको थियो। त्यहाँ उसित एक लाख चवालीस हजार मानिसहरु थिए। तिनीहरु सबैको निधारमा उसको अनि उसका पिताको नाउँ लेखिएको थियो।


Y xtzˈibex el jun wuj y xjach el chique riche (rixin) chi niquicˈuaj chique ri kachˈalal. Y ri wuj riˈ nubij cˈa: Riyoj ri apóstoles, riyoj ri ancianos riche (rixin) ri iglesia, y ri nicˈaj chic kachˈalal, nikatek cˈa el rutzil iwech riyix kachˈalal ri ma yix israelitas ta, ri yixcˈo pan Antioquía y pa tak nicˈaj chic tinamit riche (rixin) ri Siria y ri yixcˈo pa Cilicia. 	 मण्डलीले तिनीहरूका हातमा यो चिट्ठी पठाए। एन्टिओक शहर अनि सिलिसिया र सिरिया देशका गैर-यहूदी दाज्यु-भाईहरूलाई तिमीहरूका दाज्यु-भाइ प्रेरितहरू, अग्रजहरूबाट अभिवादनः प्रिय दाज्यू-भाइहरू,


Y ri rutzˈibaxic ri xquiben chare can achiˈel wi ri xtzijox chake cuma ri xetzˈeto ri cˈa pa rutiquiribel pe. Y ri xetzˈeto ri xbanatej xeˈoc chukaˈ tzijoy ruchˈabel ri Dios. 	 तिनीहरूले ती कुराहरू नै लेखेका छन् जुन कुराहरू शुरूदेखि नै हामीलाई ती मानिसहरू जो साक्षीहरू र परमेश्वरका संदेशको सेवकहरूले बताउँदै आएका छन्।


Tek xbeka cˈa ri pa Cesarea, xa can choj cˈa xbe ri pa Jerusalem. Y tek ye ruyaˈon chic ca rutzil tak quiwech ri kachˈalal ri niquimol quiˈ pa rubiˈ ri Dios ri chiriˈ, riyaˈ xbe cˈa pan Antioquía. 	 पावल सिजरिया शहरमा गए। तब मण्डलीलाई अभिवादन गर्न उनी यरूशलेम सम्म गए अनि तब एन्टिओक झरे।


Y ri Jesús yacˈariˈ tek xubij chique ri rudiscípulos: Ri jun cˈa ri xtuyaˈ pe ri rukˈaˈ riche (rixin) chi xtumuˈ pe ri caxlan wey wuqˈui pa lek, yacˈariˈ ri xtijacho el wuche (wixin) pa quikˈaˈ ri winek. 	 येशूले जवाफ दिनुभयो, “जसले मेरो कचौरामा मसित हात चोब्यो त्यसैले मलाई विश्वासघात गर्नेछ।


Y astapeˈ itzel yechˈo chikij, riyoj xa pan utzil nikabij chique chi xa ma utz ta ri yetajin chubanic. Y can quibanon chake chi majun oc kakˈij y cˈa que na riˈ quibanon chake wacami. Xa yoj achiˈel mes yojquitzˈet y quibanon chake chi xa yoj achiˈel quitzˈilol. 	 मानिसहरू हाम्रो बारे निन्दा गर्छन् तर हामी उनीहरू सँग मित्र भावले बोल्छौ। अहिलेसम्म मानिसहरू हामीलाई संसारको कसिंगार र धरतीको मैला जस्तो संझन्छन्।


Y ri kech aj Israel can quetaman cˈa pe achique rubanic ri nucˈaslen tek cˈa yin cˈajol na, queriˈ ri pa nutinamit y queriˈ chukaˈ ri pa Jerusalem. 	 “सबै यहूदीहरूले मेरो सम्पूर्ण जीवनको विषयमा जान्दछन्। मेरो देशमा अनि यरूशलेममा पनि मेरो जीवन शैलीको विषयमा तिनीहरू जान्दछन्।


Y ri fariseos xquicˈaxaj cˈa chi queriˈ ri yequibilaˈ ri winek chrij ri Jesús. Rumariˈ ri achiˈaˈ fariseos y ri principaliˈ tak sacerdotes, xequitek cˈa el ye aj chˈameˈy chuchapic. 	 फरिसीहरूले येशूको विषयमा मानिसहरूले गुप्तीरूपमा कुराहरू गरेको सुने। यसैले मुख्या पूजाहारीहरू र फरिसीरूले येशूलाई पक्रन मन्दिरको कोही पहरेदारहरूलाई पठाए।


Xaxu (xaxe wi) chic cˈa koyoben apo ri nimalaj rucˈayewal ri xtuyaˈ ri Dios pa kawiˈ ri petenak chkawech apo, y chukaˈ can koyoben chic apo tek xkojapon chupan ri nimalaj kˈakˈ, ri cˈa acuchi (achique) xquebeka wi ri yeˈetzelan riche (rixin) ri Dios. 	 यदि हामी सधैँ पापकर्ममा लागि रह्यौं भने, हामीले एउटा भयंकर निर्णय र भयंकर अग्निलाई र्पखिनु पर्नेछ जसले परमेश्वरका विरोधमा भएकाहरूलई नष्ट गर्नेछ।


Can ma ncuy ta chic cˈa quimac ri cˈa yemacun na. Ruma tek xicˈojeˈ ri chilaˈ iwuqˈui ri pa rucamul can xinbij yan cˈa ca chique chi wi cˈa que na riˈ yetajin tek xquinapon chic jun bey, can man cˈa xquecolotej ta chuwech ri rucˈayewal ri xtikayaˈ pa quiwiˈ, yacˈareˈ ri ntzˈibaj chic el chiwe wacami, achiˈel ta can yincˈo apo iwuqˈui. Y can chique quinojel nbij wi. 	 जब म तिमीहरूसित दोस्रो पल्ट थिएँ, जसले पापहरू गरेका थिए तिनीहरूलाई मैले चेताउनी दिएको थिएँ। अहिले म तिमीहरूदेखि टाडा छु, तिनीहरूलाई र अरू रहेकाहरूलाई म चेतावनी दिन्छु। जब म फेरि तिमीहरूकहाँ आउँछु तिमीहरूको पापको लागि म दण्ड दिनेछु।


Riyin ri Juan, yin anciano chiquicojol ri kachˈalal, ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chawe riyit wachˈalal ixok ri can yit chaˈon ruma ri Dios, y chique chukaˈ ri awal. Riyin can kitzij chi yixinwajoˈ. Y ma xu (xe) ta wi riyin ri yinajowan iwuche (iwixin), xa can yixcajoˈ chukaˈ quinojel ri nicˈaj chic kachˈalal ri quetaman chic ri kitzij. 	 परमेश्वरद्वारा चुनिएकी स्त्री अनि तिनका बालकहरु प्रति म तिमीहरु, सत्यमा रहेका सबैलाई प्रेम गर्छु। ती सबै, जसले तिमीहरुलाई प्रेम गर्ने सत्यतालाई जान्दछन् तिमीहरुलाई पनि।


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij: Yin cˈa riyin ri kitzij chi yin achiˈel juwiˈ uva, y ri Nataˈ yariˈ ri achiˈel aj samajel chrij ri uva. 	 येशूले भन्नुभयो, “म साँचो दाखको बोट हुँ, मेरो पिता माली हुनुहुन्छ।


Y riyix acˈalaˈ, tinimaj cˈa quitzij ri iteˈ itataˈ, riche (rixin) chi queriˈ, ninimaj chukaˈ rutzij ri Ajaf. Ruma queriˈ utz chi niben. 	 बालकहरू हो, प्रभुले चाहेको जस्तो, आफ्ना आमा-बाबुले भनेको मान। त्यो बाहेक, गर्नु पर्ने राम्रो कुरो यही होः


Ya ri Dios ri nibano chi tek nitic ka jun ijaˈtz riche (rixin) ri trigo pan ulef, trigo ntel pe. Y queriˈ chukaˈ ri nicˈaj chic ijaˈtz, tek yetic ka pan ulef, etaman achique riˈ ri yebeˈel pe, ruma ya ri Dios ri banayon ca chi queriˈ. 	 परमेश्वरले प्रत्येक बिऊलाई उसको शरीर दिनुहुन्छ।


Xpe ri Pilato xchˈo chic apo riqˈui ri Jesús y xubij cˈa chare: Riyeˈ, qˈuiy ri niquibilaˈ pe chawij chi yatquitzujuj (yatquisujuj), y riyit ¿can majun cˈa jun chˈabel ri nabij chi natobej awiˈ? xchaˈ ri Pilato chare. 	 यसर्थ पिलातसले उनलाई फेरि एक प्रश्न गरे। के तिमी जवाफ दिन चाहँदैनौ? हेर तिनीहरूमाथि कतिवटा अभियोगहरू लगाएका छन्?”


nichaˈ ri Dios. ¿Achique cˈa ri xeyaco royowal ri Dios astapeˈ can quicˈaxan chic ri ruchˈabel? Ri xebano queriˈ, quinojel ri xeˈel pe ri pa ruwachˈulef Egipto, ri xecolotej pe ruma ri Moisés. 	 ती को थिए जसले परमेश्वरको आवाज सुने र उहांको विरोधमा विद्रोह गरे? ती सबै मोशाद्वारा मिश्रबाट लगिएकाहरू थिए।


can jabel ruwarukˈij ri mozo riˈ, ruma ntajin chubanic ri samaj tek noˈilitej ruma ri rupatrón. 	 जब मालिक आउँछ र नोकरलाई दिइएको काम गरिरहेको भेट्दछ, भने त्यो नोकर धन्य को हो।


Cˈacˈariˈ ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) cˈa ri cablajuj discípulos. Y chi cacaˈ xuchop el quitakic chubanic ri samaj, y xuyaˈ el kˈatbel tzij pa quikˈaˈ riche (rixin) chi yecowin yequelesaj ri itzel tak espíritu. 	 येशूले बाह्रजना चेलाहरूलाई आफूकहाँ बोलाउनभयो। येशूले तिनीहरूलाई दुई दूई जनाको दलमा पठाऊनु भयो। येशूले दुष्टआत्माहरूमाथि अधिकार जमाउने शक्ति तिनीहरूलाई दिनुभयो।


Rumacˈariˈ nbij chiwe chi ticusaj ronojel ri ruyaˈon ri Dios chiwe riche (rixin) chi nitobej iwiˈ riche (rixin) chi queriˈ can yixcowin cˈa nicochˈ tek cˈo kˈij nikˈaxaj ri rucˈayewal. Y astapeˈ qˈuiy cˈa pokonal ri nikˈaxaj, ma yixtzak ta pa rukˈaˈ, xa cof yixpaˈeˈ ca. 	 त्यसैले तिमीहरूले परमेश्वरको पूर्ण हातहतियार पाउनु आवश्यक छ। अनि मात्र अनि मात्र त्यस खराब दिनको सामना दृढता पूर्वक गर्न सक्छौ। जम्मै लडाईं शेष गरिसके पछि पनि अझै उभिरहन सक्छौ।


Wech aj Israel y riyix principaliˈ chupan re katinamit, can tiwacˈaxaj cˈa ri chˈabel ri xquenbij chiwe wacami, riche (rixin) chi ntoˈ wiˈ, xchaˈ. 	 पावलले भने, “मेरा दाज्यू-भाइहरू, र पिताहरू मलाई ध्यान दिएर सुन! तिमीहरूका सामु म आफ्नो बचाउको पक्षमा कुरा गर्नेछु।”


Y kitzij na wi chi re wacami ri kánima can sibilaj nijilo chupan ri chˈaculaj ruma sibilaj cˈa nrajoˈ chi ntoc yan ta chupan ri jun chic rachoch ri cˈo chilaˈ chicaj, 	 हामीलाई हाम्रो वर्तमान घरमा वाक्क दिक्क लागिसकेको छ अनि स्वर्गीय घर पाउने इच्छा गरिरहेका छौं अनि परमेश्वरले हामीलाई दिनु हुनेछ।


Y ri Pablo can tzˈaket cˈa caˈiˈ junaˈ ri xcˈojeˈ chupan ri rachoch ri rukajon, y xerucˈul cˈa quinojel ri winek ri xeˈapon riqˈui. 	 पावल पूरा दुइ र्वष आफ्नो भाडाको घरमा बसे। उनले सबै मानिसहरूलाई स्वागत गरे जो उकहाँ भेट्न आए।


Tek xtiquir cˈa pe ronojel, can cˈo chic pe ri Chˈabel; y ri Chˈabel yariˈ ri Cristo. Riyaˈ can cˈo cˈa riqˈui ri Dios, y Riyaˈ chukaˈ can Dios wi. 	 संसार सृष्टि हुन पहिल्यै त्यहाँ वचन थियो। त्यो वचन परमेश्वरसंग थियो, अनि वचननै परमेश्वर हुनुहुन्थ्यो।


Y pa rox kˈij, ruma chi ri cakˈikˈ can cˈa cˈo na, can xojtoˈon cˈa chukaˈ riyoj, riche (rixin) chi qˈuiy chare ri rusamajbal ri barco xkarokij ca pa yaˈ. 	 एकदिन पछि तिनीहरूले जहाजको यन्त्रहरू पनि फ्याँकीदिए।


Y can queriˈ chukaˈ riyoj. Ri kánima nikˈaxo y nijilo. Can sibilaj cˈa nikajoˈ chi napon yan ta chanin ri kˈij tek xtikˈalajin chi ri Dios xuben chake chi xoj‑oc ralcˈual, y tek xtijalatej el ri kachˈacul. Ketaman chi queriˈ xtiban chake, ruma ri Dios ruyaˈon chic ri Lokˈolaj Espíritu pa tak kánima y yareˈ ri nabey utzil ri xuyaˈ chake. 	 यो संसारले मात्र होइन, हामीले पनि आन्तरिक पीडा बोकेर र्पखिरहेकाछौं। हामीमा परमेश्वरको प्रतिज्ञाको प्रथम अंश सरह आत्मा छ। यसैले हामीलाई उहाँले आफ्ना सन्तान कहिले बनाउनु हुने हो भनेर उत्सुकतापूर्वक र्पखिरहेकाछौं। मेरो भन्नुको तात्पर्य, हामीलाई उहाँले हाम्रा शरीरहरूबाट कहिले मुक्ति दिनुहुनेछ भनेर र्पखिरहेकाछौं।


Can xu (xe wi) xquicˈaxaj reˈ ri apóstoles, nimakˈaˈ yan rucaˈn kˈij xebe pa rachoch ri Dios, y yequitijoj cˈa ri winek. Y chupan cˈa ri hora riˈ, pa jucˈan chic el, ri nimalaj sacerdote y ri ye rachibil xequitek cˈa quisiqˈuixic (coyoxic) ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri aj Israel. Y can quinojel cˈa ri achiˈaˈ ri pa moc (comon) yekˈato tzij xquimol quiˈ. Y cˈacˈariˈ xquitek quicˈamaric ri apóstoles ri yecˈo pa cárcel. 	 जब प्रेरितहरूले यो सुने, तिनीहरू मन्दिर प्राङ्गणमा विहानै गए अनि सिकाउन शुरू गरे। प्रमुख पूजाहारी र उनका साथीहरू आई पुगे। तिनीहरूले यहूदी मानिसका समस्त अगुवाहरू सहित सभाघरमा सभा डाके। तिनीहरूले प्रेरितहरूलाई कैंदखानाबाट ल्याउन भनी केही मानिसहरू पठाए।


Wachˈalal, riyin nwajoˈ chi riyix niwetamaj chi qˈuiy cˈa mul ri can nchojmirisan chic wiˈ chi yibe chilaˈ iwuqˈui, xa yacˈa chi cˈo oconek chupan, rumariˈ ma yin benak ta. Riyin can nuraybel wi cˈa chi riyix niwetamaj más chrij ri ruchˈabel ri Dios, can achiˈel nbanon quiqˈui ye qˈuiy winek ri xa ma ye israelitas ta chukaˈ achiˈel riyix. Y riqˈui riˈ can xtiwachin ta cˈa ri chˈabel pa tak icˈaslen riyix chukaˈ. 	 दाज्यु-भाइहरू अनि दिदी-बहिनीहरू, तिमीहरूले जान कि मैले धेरै पटक तिमीहरूकहाँ आउने योजना गरें। म तिमीहरूकहाँ आउन चाहन्थे ताकि तिमीहरूलाई आत्मिक तवरले सहायता पुरयाउन सकुँ। म तिमीहरूलाई अन्य गैर-यहूदीहरूलाई जस्तै सहयोग गर्न चाहन्छु।


Xpe cˈa ri Jun ri achiˈel Alaj Carneˈl xberucˈamaˈ pe ri boron wuj pa rajquikˈaˈ ri Jun ri tzˈuyul pa lokˈolaj chˈaquet. 	 तो भेंडाको पाठो आयो अनि जो सिंहासनमा बसिरहेका थिए तिनको दाहिने हातबाट त्यो बेह्रिएको पत्र लियो।


Yacˈa ri can yixrucˈul riyix, can yin cˈa chukaˈ riyin ri yirucˈul; y ri nicˈulu cˈa wuche (wixin) riyin, can nucˈul cˈa chukaˈ ri yin takayon pe. 	 तिमीहरूलाई जसले ग्रहण गर्छ मलाई पनि ग्रहण गर्दछ। अनि जसले मलाई ग्रहण गर्छ मलाई पठाउनेलाई पनि ग्रहण गर्दछ।


Queriˈ nubij chupan ri ye tzˈibatal ca cuma ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios. Y tek ri ye katiˈt kamamaˈ xebiyin ri pa jun desierto, can quicˈuan cˈa ri rachoch ri Dios banon riqˈui tziek, y chiriˈ cˈa nukˈalajsaj wi riˈ ri Dios chiquiwech. Ri rachoch ri Dios riˈ, can achiˈel cˈa ri xrajoˈ ri Dios, can queriˈ rubanic xban chare, ruma ri Dios can xucˈut wi chuwech ri Moisés ri rubanic nrajoˈ chi niban chare. 	 “हाम्रा पुर्खाहरूसँग मरूभूमिमा “पवित्र मण्डप” थियो। कसरी तम्बू बनाउनु मोशालाई परमेश्वरले बताउनु भयो। तिनले परमेश्वरले देखाउनु भएको योजना अनुसार बनाए।


Y tek ri Pilato xutzˈet chi xa majun chic cˈa ri nicowin ta nuben y ri winek xa sibilaj pa quichiˈ niquiben, xpe riyaˈ xberucˈamaˈ pe jubaˈ ruyaˈ y xuchˈej rukˈaˈ chiquiwech quinojel ri winek riˈ, y xubij: Riyin majun numac chare ri rucamic re jun chojmilaj achi reˈ. Kas yix wi cˈa riyix achique niben chare, xchaˈ chique. 	 अब कसै गरेर पनि मानिसहरूको निर्णय बदल्न सकिंदैन भनी पिलातसले बुझे अनि उनले यो पनि देखे कि मानिसहरू उत्तेजित भइरहेका थिए अनि झन झन जोडले कराउँदै थिए। पिलातसले सबैको अघि पानी लिए आफ्ना हात धोए। त्यसपछि उनले भने, “मलाई यो मानिसको मृत्युको निम्ति दोषी ठहर्याइने छैन। दोष तिमीहरू माथि पर्नेछ।”


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xucˈutuj cˈa: ¿Ri Juan xtak pe ruma ri Dios riche (rixin) chi xeruben bautizar ri winek? ¿O xa ye ri winek xebin chare chi xuben queriˈ? xchaˈ ri Jesús. Y ri principaliˈ tak sacerdotes y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij xquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cˈa xtikabij chare wacami? xechaˈ ka. Ruma wi nikabij chi ri Juan ya ri Dios ri takayon pe, ri Jesús xa xtubij cˈa chake chi achique cˈa ruma tek ma xinimaj ta ri xubij. 	 “मलाई भन यूहन्नाको बप्तिस्मा परमेश्वरबाट वा मानिस कसबाट भयो? मुख्य पूजारीहरू र यहूदी नेताहरूले येशूको यो प्रश्न बारे बहस गरे। तिनीहरू आपसमा बात चीत गर्न थाले, “यदि हामीले यूहन्नाको बप्तिस्मा परमेश्वरबाटै भएको थियो, भन्यौ भने उहाँले भन्नु हुनेछ ‘त्यसो भए तिमीहरूले यूहन्नालाई किन विश्वास नगरेको भनी?’


Ruma yecˈo yebin chi riyoj xa yoj chˈujernek, yacˈa ri niquibij xa ma kitzij ta. Riyoj yojchˈujlan pero chubanic ri rusamaj ri Dios y riche (rixin) chi ri Dios niyaˈox (nyaˈ) ta cˈa rukˈij rucˈojlen. Y wi yecˈo chiwe riyix yebin chi ma yoj chˈujernek ta, can utz wi ri nubij ruma riyoj can pa ruchojmil wi nikaben ri rusamaj ri Dios, riche (rixin) chi cˈo utz xtucˈom pe chiwe riyix. 	 यदि हामी पागल हौं भने, त्यो परमेश्वरकोलागि हो। यदि हाम्रो मन ठीक छ भने, त्यो तिमीहरूको लागि हो।


Y ya cˈa Riyaˈ ri yojucusan pa rusamaj, y xuben cˈa chake chi xoj‑oc rusamajel riche (rixin) chi nikakˈalajsaj ri cˈacˈacˈ trato chiquiwech ri winek. Y ya cˈa chukaˈ Riyaˈ niyaˈo chake ri rajawaxic, riche (rixin) chi can yojcowin nikaben ri samaj riˈ. Y ma riche (rixin) ta cˈa chi nikasamajij ri ojer trato ri tzˈiban ca chuwech tzˈalan tak abej, ma que ta riˈ, can riche (rixin) cˈa chi nikakˈalajsaj ri cˈacˈacˈ trato ri tzˈiban riqˈui ri Espíritu. Ruma ri ojer trato ri tzˈiban chuwech tzˈalan tak abej ma nuyaˈ ta cˈaslen, xa nucˈut chkawech chi nika ri camic pa kawiˈ ruma xa yoj aj maquiˈ. Pero ri tzˈiban riqˈui ri Espíritu, can nuyaˈ wi cˈaslen. 	 (परमेश्वरबाट उहाँका मानिसलाई दिइएको) नयाँ करारको सेवक बन्न परमेश्वरले हामीलाई योग बनाउनु भएको छ। योग्य बनाउनु भएको छ। यो नयाँ करार लिखित नियम होइन। यो आत्माको हो। लिखित करारले मृत्यु ल्याँउछ, तर पवित्र आत्माले जीवन दिन्छ।


nichaˈ chupan ri wuj ri rutzˈiban ca ri Isaías. Y tek ri winek yeˈapon riqˈui ri Juan ruma nicajoˈ chi yeban el bautizar ruma riyaˈ, riyaˈ nubij cˈa chique: Riyix xa yix achiˈel itzel tak cumatz ruma niwajoˈ yixanmej chuwech ri rucˈayewal. ¿Achique xbin chiwe chi utz yixanmej chuwech ri rucˈayewal ri xtutek pe ri Dios re chkawech apo? 	 यूहन्नाद्वारा बप्तिस्मा लिनलाई मानिसहरू आए। यूहन्नाले तिनीहरूलाई भने, “तिमीहरू विषालू साँपहरू जस्तै छौ! तिमीहरूलाई परमेश्वरको क्रोध जो आँउदैछ त्यबाट भाग्न कसले भन्यो?


Can tiwacˈaxaj cˈa jabel re tzij reˈ, y man cˈa timestaj ta: Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can xquijach wi pa quikˈaˈ ri winek, xchaˈ. 	 “अब म तिमीहरूलाई जे भन्दैछु कहिल्यै नबिर्सनु मानिसका पुत्रलाई केही मानिसहरूको नियन्त्रणमा सुम्पिइनेछ।”


Y ri cablajuj puertas riˈ ye abej. Y ri jojun puertas riˈ ye banon riqˈui jojun abej ri nibix perla chare. Yacˈa ri nimabey riche (rixin) ri tinamit, can riqˈui cˈa kˈanapuek banon wi, y can achiˈel vidrio nitzuˈun. 	 बाह्र ढोकाहरु बाह्र मोतीहरु थिए। प्रत्येक ढोका एक एक मोतिद्वारा निर्माण गरिएको थियो। नगरको गल्ली सफा काँच झैं शुद्ध सुनको बनाइएको थियो। त्यो सुनको काँच जस्तै स्वच्छ थियो।


Y ri Jesús xubij chique: Riyix ma iwetaman ta cˈa ri nicˈutuj chuwe. ¿La nicochˈ cami riyix achiˈel ri xtiban chuwe riyin? ¿Y la nicochˈ cami chukaˈ riyix jun tijoj pokonal achiˈel ri xtinkˈaxaj riyin? xchaˈ ri Jesús. 	 येशूले भन्नुभयो, “तिमहरूले बुझ्दैनौ कि तिमीहरू के मागिरहेका छौ। के मैले भोग्नु पर्ने जस्तै कष्टहरू तिमीहरूले सहन गर्नसक्छौ? अथ्वा जुन बप्तिस्मा मैले लिएको छु, त्यो बप्तिस्मा तिमीहरू लिन सक्छौ?”


Yacˈariˈ tek ri kachˈalal, pa jun chakˈaˈ xquiyaˈ el ri Saulo pa jun chaquech, y xquikasaj ka chuwech ri jun nimalaj tzˈak ri rusutin rij ri tinamit. Y xbe el. 	 एक रात उनका केही विश्वासीहरूले त्यस शहरबाट भाग्न उनलाई मद्दत गरे। तिनीहरूले शावललाई एउटा टोकरी भित्र हाले अनि शहरको पर्खालको एउटा प्वालबाट छिराएर तल झारे।


Ajaf, xequiwulaj ri altares ri awuche (awixin) riyit y xequicamisaj ri profetas ri xekˈalajsan ri achˈabel. Xa nuyon chic oc riyin yincˈo ca, pero yinquicanoj chukaˈ riche (rixin) chi yinquicamisaj. Queriˈ xubij ri Elías chare ri Dios. 	 “परमप्रभु, मानिसहरूले तपाईंका अगमवक्ताहरूलाई मारे। अनि तपाईंका वेदीहरू सबै भत्काई दिए। म मात्र एकजना अगमवक्ता अझ बाँचिरहेछु। अनि मानिसहरू मलाई मार्न खोजिरहेछन्।”


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri ixok: Ri rutzil ri Dios ma utz ta chi chare xabachique niyaˈox (nyaˈ) wi. Cˈo chi ya ri nuwinak israelitas yentoˈ nabey. Ruma ma rucˈamon ta chi nelesex ri quiway ri alcˈualaxelaˈ riche (rixin) chi niyaˈox (nyaˈ) chique ri tak tzˈiˈ, xchaˈ ri Jesús chare. 	 येशूले त्यस आइमाईलाई भन्नुभयो, “केटा केटीहरूले खाने रोटी लिएर कुकुरहरूतिर फ्याँक्नु उचित होईन, पहिले केटा केटीहरूले जे जति खान्छन् खाऊन्।”


chique ri apóstoles, y ri puek riˈ nijach cˈa chiquiwech ri nicˈatzin quitoˈic. 	 तिनीहरूले बिक्रीबाट पाएको पैसा प्रेरितहरूलाई दिए। त्यसपछि हरेकलाई उसको आवश्यकता अनुसार को चीजहरू दिइए।


Riyix cˈa ri yix ancianos quiche (quixin) ri iglesias, can queˈichajij cˈa ri kachˈalal. Ruma riyeˈ ye riche (rixin) chic ri Dios, y ya ri Dios ri yayon re samaj reˈ chiwe. Queˈichajij cˈa, can achiˈel nuben jun aj yukˈ quiqˈui ri tak rucarneˈl. Y can riqˈui cˈa chukaˈ ronojel iwánima tibanaˈ. Y ma xaxu (xaxe) ta wi ruma cˈo chi niben queriˈ. Ni ma riche (rixin) ta chi nirayij nichˈec qˈuiy irajil. Xa can queˈichajij ri kachˈalal riqˈui ronojel iraybel. 	 जुन ती मानिसहरुको तिमीहरु जिम्मावारी छौ, तिनीहरुको हेरचाह गर्नु भनी म निवेदन गर्छु। तिनीहरु परमेश्वरका बथान हुन्। ती मानिसहरुको समूहलाई हेरचाह गरिदेऊ तिमी चाहान्छौ भने, तर वाध्यतामा होइन। यसो गर किनभने तिमीहरु सेवा गर्नमा खुशी छौ, यसो होइन कि तिमीहरु पैसाका निम्ति लोभी छौ।


Cˈo jantek ri winek ri ma ye israelitas ta can niquiben wi ri nubij ri ley, astapeˈ ma quicˈaxan ta achique ri nubij ri ley. Y queriˈ, can nikˈalajin cˈa chi ri pa tak cánima can cˈo ri nikˈalajsan chiquiwech achique ri utz y achique ri ma utz ta. Achiˈel xa ta can cˈo ri ley pa tak cánima. 	 गैर-यहूदीहरूसँग व्यवस्थानै छैन। तर जब उनीहरूले व्यवस्था अनुरूपका कुराहरू स्वभावतः गर्छन् भने तिनीहरूसँग व्यवस्था नभए ता पनि व्यवस्था भएकै बराबर हो।


Nikamatioxij iwuma riyix ruma kacˈaxan chi can cukul wi icˈuˈx riqˈui ri Cristo Jesús y can yeˈiwajoˈ quinojel ri lokˈolaj tak kachˈalal. 	 हामी परमेश्वरलाई धन्यवाद दिन्छौं किन कि ख्रीष्ट येशूमा तिमीहरूको विश्वास र परमेश्वरका सबै जनहरूमा प्रेम भएको कुरा हामीले सुन्यौं।


Y ri winek ri xesiqˈuix (xeˈoyox) ruma ri Simón ri fariseo y junan yecˈo riqˈui ri Jesús ri chiriˈ pa mesa, niquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cˈa chi achi reˈ? Ruma can yerucuy chukaˈ mac, yechaˈ. 	 खान बसेकाहरूले आपसमा भन्न लागे, “यस मानिसले आफैलाई को हो भनी ठान्छन? पापबाट पनि क्षमा गर्ने मानिस, यो को हो?”


Ruma ri Dios can retaman wi chi riyin sibilaj yixinwajoˈ chiˈiwonojel, can achiˈel yojrajoˈ ri Jesucristo. 	 म तिमीहरूलाई भेट्न अति इच्छुक छु, यो कुरो परमेश्वरले जान्नु हुन्छ। ख्रीष्ट येशूको प्रेम सितै म तिमीहरूलाई प्यार गर्दछु।


Y riyaˈ sibilaj nrajoˈ chi yixrutzˈet yan chanin, y can nibison, ruma retaman chi riyix can xiwacˈaxaj yan chi riyaˈ xyawej. 	 म उसलाई यसकारण पनि पठाउनेछु कि तिमीहरूलाई भेट्न उनी पनि खुबै व्याकुल छन्। जब तिमीहरूले उनी बिमार छन् भन्ने सुने देखि उनी चिन्तित थिए।


Y ri achiˈaˈ israelitas ri can cˈo quikˈij chiriˈ pa tinamit Jerusalem, yecˈo cˈa achiˈaˈ ri xequitek el cˈa riqˈui ri Juan ri Bautista. Xequitek cˈa ye sacerdotes y achiˈaˈ ri ye levitas nibix chique, riche (rixin) chi xbequicˈaxaj chare ri Juan chi tubij wi ya riyaˈ ri Cristo. Y riyaˈ can xukˈalajsaj wi chiquiwech chi ma ya ta riyaˈ. 	 यरूशलेममा यहूदीहरूले केही पूजाहारीहरू र लेवीहरू यूहन्नाकहाँ पठाए। तिनीहरूलाई यूहन्ना लाई “तिमी को हौ?” भनि सोध्न पठाए।


Y majun winek ri nutzij ta jun kˈakˈ y cˈacˈariˈ nuyaˈ ta acuchi (achique) ri ma nikˈalajin ta pe, o nuyaˈ ta chuxeˈ jun almul. Ri winek ri nutzij jun kˈakˈ, can cˈo rucˈojlibel ri acuchi (achique) nuyaˈ wi riche (rixin) chi queriˈ niquitzˈet quibey ri yeˈoc apo pa jay. 	 “कुनै पनि मानिसले बत्ती बालेर पाथी मनि राख्दैन अथवा लुकाउँदैन। बरू भित्र पस्नेहरू सबैले देखुन् भनेर त्यो बत्ती सामदानमाथि राखिन्छन।


Chukaˈ tek xinoc pe, ma xinatzˈumaj (xinatzˈubaj) ta riche (rixin) chi xayaˈ rutzil nuwech. Yacˈa re ixok reˈ, can yacˈa tek xinoc pe tek ruchapon yerutzˈumaj (yerutzˈubaj) ri waken. 	 तिमीले मलाई म्वाँई खाएनौ, तर उसले पुछिदिई।


Y ri Jesús xerutzuˈ cˈa ri winek, y xubij: ¿Achique cami ntel wi chi tzij ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca? Tek nubij: Cˈo cˈa jun abej ri ma xka ta chiquiwech chi xquicusaj ri nicˈaj aj banoy tak jay. Pero re abej reˈ xa can cˈo wi xucusan chare ri xquina riche (rixin) ri jay, riche (rixin) chi ri jay riˈ ma nitzak ta. 	 तर येशूले तिनीहरूको आँखामा हेर्नुभयो अनि भन्नुभयो, “त्यसो भए, यो लेखिएको अर्थ के होलाः


Ruma ri coyowal ri winek xa ma nucˈom ta pe jun cˈaslen choj achiˈel ri nrajoˈ ri Dios. 	 एकजना क्रोधित मानिस परमेश्वरले चाहे जस्तो धार्मिक भई बाँच्न सक्तैन।


Cˈo más nikajoˈ nikabij chiwe chrij ri rusamaj ri Cristo, ri Nimalaj Sacerdote, pero cˈayef (cuesta) chi nikil rubixic chiwe, ruma xa ma yix qˈuiyinek ta chupan ri ruchˈabel ri Dios ri iwacˈaxan pe. 	 हामीले यसबारे तिमीहरूलाई धेरै कुरा भन्नुछ। तर तिमीहरूले सिकने इच्छा गरेनौ, तिमीहरूलाई यो बुझाउन खुबै कठिन भएको छ।


Ri Andrés nabey cˈa xberilaˈ ri Simón ri rachˈalal y xberubij chare: Xkil ri Mesías. Ri Mesías ntel chi tzij ri Cristo. 	 पहिले अन्द्रियसले आफ्नो भाइ शिमोनलाई खोज्ने काम गरे। शिमोनलाई अन्द्रियासले भने, “हामीले मसीह पाएकोछौं”


Y majun cˈa chique ri winek ri nicowin ta nuben jun rulokˈoj o jun rucˈayij, wi xa majun retal chrij ri rukˈaˈ o chi nicˈaj ruwech. Y ri quetal riˈ can ya cˈa ri rubiˈ ri nabey chicop ri tzˈiban riqˈui letras o banon riqˈui números. 	 यो चिन्ह भएका मानिसहरु बाहेक कसैले केही पनि किन्न वा बेच्न सक्तैनथ्यो। चिन्ह त्यो पशुको नाउँ वा त्यसको नाउँको संख्या थियो।


Ri yecˈutu ronojel riˈ nikˈalajin chi achiˈel cˈo qˈuiy naˈoj quiqˈui y xa ma que ta riˈ, xa majun quetaman. Niquibij chi nicˈatzin chi nikayaˈ quikˈij ángeles y nicˈaj chic cosas. Niquibij chi tikachˈutinirisaj kiˈ y tikayaˈ ri kachˈacul pa tijoj pokonal. Yacˈa ronojel riˈ xa majun utz nucˈom pe, ruma ma nuyaˈ ta kachukˈaˈ riche (rixin) chi yojchˈacon chrij ri itzel tak raybel. 	 यस्ता नियमहरू सुन्दर र बुद्धिमानी देखिन्छन्, तापनि यी मानिसले बनाएको धर्मका अंगहरू हुन्। यसले मानिसहरूलाई विनम्र बनिएको बहना गर्छ, अनि शरीरलाई दुःख दिदंछ। तर धर्मले मानिसलाई तिनीहरूको पापमय प्रकृतिले चाहेको दुष्ट कुराहरू गर्नेदेखि रोक्दैन।


Rumacˈariˈ, can tibanaˈ y tibij achiˈel ri nubij chupan ri ley ri xuyaˈ ri Jesucristo. Ruma ri ley riˈ xuben chiwe chi yix colotajnek chic riche (rixin) chi yixcowin niben ri nrajoˈ ri Dios y ya chukaˈ ley riˈ xtikˈato tzij pan iwiˈ. 	 तिमीहरू त्यो नियमद्वारा जाँच गरिन्छौ, जुन नियमले मानिसहरूलाई मुक्त तुल्याउँछ। तिमीहरूले दैनिक बोल चाल औ कर्ममा यस कुरोलाई याद राख्नु पर्छ।


Ri profeta Isaías, ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, rutzˈiban cˈa ca ri xbix chare ri Jesucristo ruma ri Dios. Y quecˈareˈ ri xutzˈibaj ca riyaˈ: Xtintek cˈa ri nutakoˈn ri ninabeyej chawech, riche (rixin) chi nuchojmirisaj apo ri abey. 	 यशैयाहले लेखेकाछन्: “सुन। म मेरो दूतलाई तिम्रो अघि-अघि पठाउँछु, जसले तिम्रो बाटो तयार पार्नेछन्।” मलाकी 3:1


Ri winek xquibij cˈa chare: Riyoj ketaman ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios chi tek xtipe ri Cristo, can xticˈojeˈ riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Riyit abin chi yit cˈa riyit ri Cˈajolaxel ri xatalex chkacojol, ¿achique cˈa ruma nabij chi yajotobex chuwech cruz? Can takˈalajsaj cˈa chkawech achique cˈa chi achi riˈ ri Cˈajolaxel. 	 मानिसहरूले भने, “तर हाम्रा व्यवस्थाले भन्छ ख्रीष्ट अनन्त बाँच्नेछ यसर्थ तपाईं कसरी भन्नुहुन्छ, मानिसको पुत्र उचालिनु पर्छ? यो ‘मानिसको पुत्र’ भनेको को हो?”


Tiwacˈaxaj cˈa chukaˈ ri xtinbij chiwe, chi riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol can xquicamisex na wi, achiˈel ri tzˈibatal ca. Pero juyiˈ cˈa ruwech ri xquijacho el riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. Ri achi ri xquijacho el utz ta chi man ta xalex, xchaˈ ri Jesús. 	 मानिसको पुत्रले धर्मशास्त्रमा लेखिए अनुसार जानुपर्छ र उसले मर्नेपर्छ। तर मानिसको पुत्रलाई मार्नका निम्ति सुम्पने त्यस मानिसले नराम्रो परिणाम भोग्नु पर्नेछ। यस्तो हुनुभन्दा त त्यो मानिस नजन्मिएको भए बेस हुने थियो।”


Yacˈa chuwech ri Dios, can nikˈalajin wi ri cˈo pa tak kánima y chukaˈ chuwech Riyaˈ nikˈalajin wi ri nuchˈob ri Lokˈolaj Espíritu; ruma ri Lokˈolaj Espíritu can retaman wi ri ruraybel ri Dios y yariˈ ri nucˈutuj pa kawiˈ riyoj ri yoj lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios. 	 परमेश्वरले हाम्रो हृदयमा के छ बुझ्न सक्नु हुन्छ किनभने आत्मा मानिसहरूका लागि परमेश्वरसँग उहाँकै इच्छाले बोल्नु हुन्छ।


Y chupan ri rutzˈiban ca riyaˈ, ri Dios nubij: Chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij, xtinyaˈ pe ri Lokˈolaj Espíritu pa quiwiˈ ri winek, y ri imiˈal y ri icˈajol xtiquikˈalajsaj ri nbij chique. Y ri cˈa ye cˈajolaˈ na, pa jun achiˈel achicˈ xtiquitzˈet ri nkˈalajsaj chique. Y ri achiˈaˈ ye rijitaˈk chic, pa cachicˈ cˈa ri cˈo xquenkˈalajsaj chique. 	 ‘परमेश्वर भन्नुहुन्छः अन्तिम दिनहरूमा सबै मानिसहरूमाथि मेरो आत्मा खन्याइदिनेछु, तिम्रा छोरा अनि छोरीहरूले अगमवाणी गर्नेछन्। तिम्रा जवान मानिसहरूले दर्शनहरू देख्नेछन्। तिम्रा बूढा मानिसहरूले विशेष दर्शनहरू देख्नेछन्।


Wi cˈo jun xtapon chiˈiwachoch y ma ya ta ri lokˈolaj chˈabel ri xucˈut ri Cristo ri rucˈuan apo chiwe, man cˈa ticˈul ta pan iwachoch y ma ticˈom ta ka ruwech. 	 यदि कुनै मानिस यो शिक्षा बिना तिम्रोमा आँउछ भने तिम्रो घरमा उसलाई नलैजाऊ अथवा त्यसलाई स्वागत नगर।


Tek ri Jesús ye rubin chic cˈa ka ri chˈabel riˈ, xchuban cˈa ri pan ulef. Y riqˈui ri ruchub (rucˈaxej) ri xka pan ulef, xuben jubaˈ ti chˈabek. Cˈacˈariˈ ri chˈabek riˈ xuquil el chrij runakˈ ruwech ri moy. 	 यसो भनिसकेर, येशूले भूँइमा थुक्नु भयो र त्यसबाट केही माटोको हिलो बानाउनु भयो अनि येशूले त्यसलाई त्यस मानिसको आँखामा दलिदिनुभयो भयो।


Sibilaj yit nacanic riqˈui ri anaˈoj. Xtincˈut na peˈ chawech wacami. Wi riyit nabij chi animan chic ri Dios y xa majun utzil naben ta, can majun nicˈatzin wi tek xabij chi xanimaj. Xa yit achiˈel jun caminek ri majun nicowin nuben. 	 तिमी मूर्ख व्यक्तिहरू! के तिमीहरूलाई प्रमाण दिनु पर्छ कि बिना कर्मको विश्वास बेकामे हो?


Yacˈa riyin xinbij chare ri xchˈo pe chuwe: Ajaf, riyin ma xquentij ta re chicop reˈ. Riyin can majun bey ntijon ta chicop achiˈel reˈ, ri can ye cˈutun chinuwech chi ma ye chˈajchˈoj ta, y can xajan chi yetij, xichaˈ. 	 तर मैले भने, ‘म कदापि त्यसो गर्ने छैन, प्रभु! मैले त्यस्तो कुनै चीज खाएको छैन जुन अपवित्र अथवा अशुद्ध हो।’


Y queriˈ chukaˈ riyix cˈajolaˈ, tinimaj titakej cˈa quitzij ri ancianos riche (rixin) ri iglesia. Y chi cˈajolaˈ y chi rijitaˈk chiˈiwonojel tinimaj titakej cˈa iwiˈ. Ma tinimirisaj ta iwiˈ. Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈiban ca, nubij: Ri Dios nupabaˈ riˈ chiquiwech ri niquinimirisaj quiˈ. Yacˈa ri niquichˈutinirisaj quiˈ, Riyaˈ nuyaˈ ri rutzil pa quiwiˈ. 	 हे युवकहरु, तिमीहरुलाई पनि मेरो केही भन्नु छ। तिमीहरुले अग्रजहरुको अधीन स्वीकार गर्नु पर्छ। तिमीहरु सबै एक अर्कामा अत्यन्त विनम्र हुनुपर्छ। “परमेश्वर अहँकारी मानिसहरुको विरुद्ध हुनुहुन्छ, तर उहाँले विनम्र मानिसहरुलाई अनुग्रह प्रदान गर्नुहुन्छ। हितोपदेश 3:34


Y tek ri achiˈaˈ riˈ quicˈaxan chic ka ri xubij ri Jesús, can xquimey tek xquicˈaxaj. Y riyeˈ xquiyaˈ cˈa ca ri Jesús, y xebe el. 	 ती मानिसहरूले येशूले भन्नुभएको कुरा सुने, र तिनीहरू छक्क परे। अनि येशूलाई त्यही छोडेर तिनीहरू गए।


Yacˈa ri katiˈt kamamaˈ xquicˈutuj rey riche (rixin) chi nikˈato tzij pa quiwiˈ. Y ri Dios can xuyaˈ wi cˈa jun rey pa quiwiˈ ri xubiniˈaj Saúl, ri rucˈajol jun achi ri Cis rubiˈ. Ri rey Saúl cawinek junaˈ cˈa xkˈato tzij pa quiwiˈ ri katiˈt kamamaˈ. Y riyaˈ jun chique ri ye riy rumam ca ri Benjamín. 	 तब मानिसहरूले राजाको माग गरे। परमेश्वरले कीशका छोरो शावललाई दिनुभयो। शावल बिन्यामीन कुलका थिए। उनले चालीस र्वषसम्म राजा भएर राज गरे।


Sibilaj cˈa yimatioxin chare ri Kajaf Cristo Jesús, ri can ruyaˈon wuchukˈaˈ y rucukuban rucˈuˈx chuwij chi can nben wi ri rusamaj. Rumariˈ xuben chuwe chi xinoc rusamajel. 	 हाम्रा प्रभु ख्रीष्ट येशूलाई म धन्यवाद दिंदछु किनभने उहाँले मलाई विश्वास गर्नु भयो र उहाँको सेवा गर्ने यो काम मलाई दिनुभयो। उहाँले यो गर्न मलाई शक्ति दिनुभयो।


Wi cˈo jun ri nibano alekˈ tek rubanon ca; y wacami kachˈalal chic, xa can tisamej y ma tuben ta chic alekˈ. Xa can querucusaj ri rukˈaˈ riche (rixin) chi nuben jun samaj utz riche (rixin) chi queriˈ nicowin chukaˈ yerutoˈ ri nicˈatzin quitoˈic. 	 यदि कसैले चोर्छ भने त्यसले त्यो बानी छोडोस्। उसले आफ्ना हात असल काममा लगाओस्। तब मात्र गरीब मानिसहरूलाई दिनु उसकोमा केही हुनेछ।


Can kitzij cˈa ri nbij chiwe: Ri niniman cˈa wuche (wixin), can cˈo rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 म तिमीहरूलाई साँचो भन्दछु, जसले विश्वास गर्छ त्यससित अनन्त जीवन हुनेछ।


Ri Moisés jun utzilaj rusamajel ri Dios, can utz quicˈuaxic xuben chique ri ye ralcˈual ri Dios. Ri Moisés xerukˈalajsaj yan cˈa ri cˈa ma jane yebanatej ta chupan ri tiempo riˈ. 	 परमेश्वरको घरमा मोशा एउटा विश्वासनीय दास जस्तो थिए। उनले मानिसहरूलाई ती कुराहरू बताए जुन भविष्यमा परमेश्वरले बताउने छन्।


Y tek riyin xinbij queriˈ, ma xichˈo ta chiquij ri winek ri ma quiniman ta ri Jesucristo. Winek ri can cˈa yecˈo na chupan ri mac. Ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ y niquicanolaˈ quiˈ riche (rixin) chi yemacun. Winek ri chak benak cánima chrij ronojel ri cosas; ri yeˈelekˈ, y cˈa niquiyaˈ na chukaˈ quikˈij dios ri xa ye banon cuma winek. Riyin, can ma chiquij ta cˈa ri winek riˈ xichˈo wi, ruma wi xa ta queriˈ, riyoj rajawaxic chi yoj‑el el waweˈ chuwech re ruwachˈulef riche (rixin) chi nikachˈer (nikajech) el kiˈ quiqˈui, pero ma que ta riˈ. 	 तर यस संसारका पापीहरूको संगत नगर्नु भन्ने मेरो उपदेशको अर्थ होइन। यस संसारका ती मानिसहरू यौन पाप गर्छन् अथवा स्वार्थी छन् अथवा एकार्कालाई ठग्छन् अथवा मूर्तिहरू पूजा गर्छन्। यदि तिमीहरू तिनीहरूबाट अलग रहने हो भने त तिमीहरूले यो संसार नै त्याग्नु पर्नेछ।


Y tek ri rey riˈ xuchop cˈa ruchojmirisaxic, cˈo cˈa jun rumozo ri xbepabex chuwech y ri mozo riˈ lajuj mil talentos ri rucˈas. 	 राजाले हिसाब मिलाउन शुरू गरे। उसको एउटा नोकर हजारौं चाँदीको सिक्काको ऋणी थियो।


Y ya ri jun achi aj samajel chrij sakapuek ri Demetrio rubiˈ, ri xetakchiˈin ri winek. Ruma ri chiriˈ pan Efeso, can cˈo rachoch jun ruwachbel ixok ri nibix Diana chare, y ya cˈa ri ruwachbel ri jay riˈ ri yerubanalaˈ riyaˈ riqˈui ri sakapuek, y yerucˈayij. Y ri achi riˈ, ye rachibilan ri ye rumozo sibilaj cˈa yechˈacon chiquij ri tak ruwachbel ri jay riˈ. 	 त्यहाँ डेमेत्रियस नाउँ भएको एकजना मानिस थिए। उनले चाँदीको काम गर्थे। उनले देवी आर्तेमिस मन्दिरको चाँदीको सानो नमुनाहरू बनाए। यसरी यस्तो शिल्पी कर्मीहरूलाई निकै काम दिएर पैसा दिए


Ri Dios xojruchaˈ y ya Riyaˈ ri xbano chake chi majun chic kamac yojrutzˈet. Y wi queriˈ chic rubanon chake, ¿la cˈo ta cami jun ri yojtzujun (yojsujun) chuwech Riyaˈ chi riyoj ma utz ta ri kacˈaslen? Majun. 	 परमेश्वरले चुन्नु भएका मानिसहरूलाई कसले दोष लगाउन सक्छ? कसैले सक्तैन! परमेश्वर मात्र एक हुनुहुन्छ जसले आफ्ना मानिसहरूलाई धर्मी बनाउनुहुन्छ।


Y ri winek riˈ ruma chi can benak cánima chrij ri puek, xtiquibij cˈa chi can riche (rixin) wi ri Dios ri chˈabel ri niquicˈut. Y xa ma que ta riˈ. Y riqˈui chi queriˈ niquiben can xtiquelesaj el puek chiwe. Y ri winek cˈa ri yebano queriˈ, can yecˈo chic cˈa chi xqueqˈuis, ruma can ojer ojer riˈ rubin pe ri Dios chi xtuyaˈ rucˈayewal pa quiwiˈ. Ri rucˈayewal riˈ can nipe wi. 	 ती झूटा शिक्षकहरुले तिमीहरुबाट पैसा मात्र चाहने छन्। यसरी तिनीहरुले तिमीहरुलाई झूटा कथाहरु भनेर शोषण गर्नेछन्। तर ती झूटा शिक्षकहरुको विरुद्ध धेरै अघि नै न्याय तयार भएको छ। अनि उनी एकबाट जसले तिनीहरुलाई ध्वंश पार्नु हुनेछ तिनीहरु उम्कन पाउने छैनन्।


Y ri Aram xralcˈualaj ri Aminadab; ri Aminadab xralcˈualaj ri Naasón; y ri Naasón xralcˈualaj ri Salmón. 	 आराम अमिनादाबका पिता थिए। अमिनादाब नास्सोनका पिता थिए। नास्सोन सल्मोनका पिता थिए।


Yecˈa ri winek ri choj chic quicˈaslen can xquetzˈitzˈan cˈa achiˈel ri kˈij, pa rajawaren ri Tataˈixel ri cˈo chilaˈ chicaj. Ri cˈo cˈa racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri xinbij, xchaˈ ri Jesús. 	 तब धर्मीहरू घाम जस्तै चम्कने छन्। तिनीहरू आफ्ना पिताको राज्यमा हुनेछन्। हे मानिसहरू जसले सुन्न सक्छौ, मेरो कुरा सुन।


Y ri reyes ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef, ri nicˈaj chic aj kˈatbel tak tzij, ri beyomaˈ, ri ye capitanes quiche (quixin) achiˈaˈ ri ye riche (rixin) chˈaˈoj, ri winek ri cˈo uchukˈaˈ pa quikˈaˈ; chukaˈ quinojel ri mozos ri ye ximil pa samaj riqˈui jun patrón y quinojel ri ma ye ximil ta pa samaj, xquewaj cˈa quiˈ pa tak jul y chucojol tak abej ri chuwech tak juyuˈ. 	 तब समस्त मानिसहरु गुफाहरुमा अनि पर्वतका चट्टानहरुमुनि लुके। त्यहाँ संसारका राजाहरु, शासकहरु, सेनाध्यक्षहरु, अनि शक्ति सम्पन्न मानिसहरु थिए। हरेक मानिस, दास अनि मुक्त सबैले स्वयंलाई लुकाए।


Y ri Pilato xoc chic cˈa apo ri pa rupalacio. Y xusiqˈuij (xroyoj) cˈa ri Jesús y cˈacˈariˈ xucˈutuj chare: ¿Yit cˈa riyit ri qui‑Rey ri israelitas? xchaˈ chare. 	 त्यसपछि पिलातस महलभित्र फर्के। पिलातसले येशूलाई बोलाएर सोध, “तिमी यहूदीहरूका राजा हौ?”


Y tek ri María racˈaxan chic ka ronojel riˈ, xucˈutuj chare ri ángel: ¿Achique cˈa modo riˈ tek xticˈojeˈ wal? Ruma riyin xa ma jane yincˈo ta riqˈui ri achi ri xtoc wachijil. 	 मरियमले ती स्वर्गदूतलाई भनिन्, “म कन्या नै छु, यस्तो कसरी हुन सक्छ?”


Y riqˈui riˈ chukaˈ xbanatej ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, tek nubij: Ri Abraham can xunimaj ri Dios y rumariˈ xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. Queriˈ nubij chupan ri tzˈibatal ca. Y ri Abraham xbix chare chi kas junan quiwech riqˈui ri Dios. 	 यसैले धर्मशास्त्रको अर्थ स्पष्ट झल्काउँछ “अब्राहामले परमेश्वरमाथि विश्वास गरे अनि परमेश्वरले अब्राहामको विश्वास स्वीकार गर्नु भयो अनि परमेश्वरले अब्राहामलाई धार्मिक मान्नु भयो।” अब्राहामलाई “परमेश्वरको मित्र मानिन्थ्यो।”


Yacˈa tek riyix niyaˈ limosna, man cˈa titzijoj ta chare jun chic. Can majun cˈa nicˈatzin wi chi nretamaj ta na jun chic winek ri yixtajin chubanic. 	 तर जब तिमी दरीद्रका निम्ति दान-पुण्य गर्दछौ, एकदमै गुप्त रुपले गर। तिमीले के गर्न लागि रहेका छौ भनेर कसैले चाल नपावोस्।


Chare cˈa ri xbano queriˈ chake, majun chic cˈa chˈabel tibij chare, ruma xpixabex yan cuma quinojel ri kachˈalal. 	 तिमीहरूका मण्डलीबाट धेरैले उसलाई जो दण्ड दिए उसको लागि मनग्गे छ।


Riyaˈ xbe cˈa riqˈui ri Pilato ri aj kˈatbel tzij y xberucˈutuj ri ruchˈacul ri Jesús chare riche (rixin) chi numuk. Y ri Pilato xubij cˈa chi tijach pe ri ruchˈacul ri Jesús chare ri José. 	 यूसफ पिलातसको सामु आए अनि येशूको लाशको निम्ति तिनलाई विन्ती गरे। पिलातसले आफ्ना सैनिकहरूलाई यूसुफलाई त्यो लाश दिनु भन्ने आदेश गरे।


Can quinojel cˈa ri lokˈolaj tak kachˈalal niquitek el rutzil iwech. Pero ri más yeˈajowan chi niquitek el rutzil iwech ye ri yesamej pa rachoch ri César. 	 जम्मै मसित जो भाइहरू छन् तिनीहरू पनि नमस्कार पठाउँछन्। परमेश्वरमा हुनेहरूबाट विशेष जो सिजरको महलमा छन्, तिमीहरूलाई नमस्कार भनेका छन्।


Y ri Jesús xutzijoj chic cˈa jun cˈambel tzij chiquiwech ri winek, y xubij cˈa: Ri rajawaren ri caj junan riqˈui jun ti ijaˈtz riche (rixin) ri mostaza ri nberuticaˈ ca jun achi pa rulef. 	 तब येशूले मानिसहरूलाई अर्को उखान भन्न भयो। ‘स्वर्गको राज्य एउटा रायोको बीऊ जस्तो हो। एकजना मानिसले त्यसलाई आफ्नो खेतमा रोप्यो।


Y wi ta ri achi riˈ man ta riqˈui ri Dios petenak wi, man ta xcowin xuben ri milagro wuqˈui riyin, xchaˈ. 	 त्यो मान्छे परमेश्वरबाटै आएको हुनपर्छ। यदि उनी परमेश्वरबाट नआएको भए उसले यस्तो कुनै कुरा गर्नसक्ने थिएनन्।”


Can xtukˈalajsaj cˈa chukaˈ chiquiwech ri winek ri chojmilaj bey riche (rixin) ri cˈaslen, ruma riyin riqˈui ri Tataˈixel yibe wi. Y yacˈariˈ tek riyix ma xquinitzˈet ta chic. 	 उसले मेरो र्धमिकताको प्रमाण तिनीहरूलाई गराउनेछन्, किनभने म पिताकहाँ नै गई रहेछु। तब तिमीहरूले मलाई फेरि देख्नेछैनौ।


Can yin jun cˈa samajel riche (rixin) chi ntzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, y rumariˈ tek yin ximil pa cárcel. Ticˈutuj cˈa chare ri Dios pa nuwiˈ riche (rixin) chi man ta nxibij wiˈ ntzijoj ri chˈabel riˈ, can achiˈel ri rucˈamon chi ntzijoj. 	 सुसमाचारको पक्षमा बोल्ने काम मलाई दिइएको थियो। यो म अहिले यहाँ कैदमा बसेर पनि गर्छु। प्रार्थना गर कि जब म सुसमाचारको प्रचार गर्छु, मैले बोल्नु परे जस्तै निर्भयसित बोल्न सकुँ।


Y ri rajaf ri ulef xutek chic jun rumozo chucˈamaric ri uva kajbel riche (rixin) ri ulef. Pero ri achiˈaˈ kajoy tak ulef xa xquichop y xquichˈey. Qˈuiy cˈa pokon ri xquibanalaˈ y xquibilaˈ el chare, y majun chukaˈ uva kajbel riche (rixin) ri ulef xquiyaˈ ta el chare. 	 फेरि त्यो मानिसले अर्को नोकरलाई पठायो। खेतीवालहरूले त्यो नोकरलाई पनि पिटे। तिनीहरूले त्यसलाई कुनै सम्मान गरेनन्। ती खेतीवालहरूले उसलाई खाली हात पठाए।


Wachˈalal, nchilabej cˈa chiwe chi tichajij iwiˈ chiquiwech ri winek ri xa yequijech ri kachˈalal, niquiyoj quicˈuˈx y niquiben chique chi yetzak, ruma jun wi chic tijonic ri niquicˈut y xa man achiˈel ta ri tijonic ri icˈuan riyix. Ri winek ri yebano queriˈ ma queˈitzekelbej ta, xa quixel quiqˈui. 	 दाज्यू-भाइहरू र दिदी-बहिनीहरू, परस्परमा फूट ल्याउनेहरूसँग होशियार बस। अरूहरूको विश्वासमा बाधा ल्याउनेहरूसँग पनि होशियार बस। तिमीहरूले पाएको शिक्षाको उल्टो तिनीहरूले सिकाउँछन्। ती मानिसहरूबाट अलग बस।


Queriˈ nubij ri ruchˈabel ri Dios. Y ruma nubij chi xbe chic chilaˈ chicaj, ntel chi tzij chi xpe chuwech re ruwachˈulef. 	 “उहाँ माथि जानु भयो” भन्दा के बुझ्न सकिन्छ? यसको अर्थ, पहिले उहाँ तल पृथ्वीमा आउनु भयो।


Y ri Jesús xubij chukaˈ chique: Riyix riche (rixin) chi niben ri achique ye quibin ca ri iwatiˈt imamaˈ, can niben chare ri rupixaˈ ri Dios chi majun rejkalen. 	 तब येशूले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “तिमीहरू ठान्दछौ तिमीहरू चलाख छौ। तिमीहरू आफ्ना परम्परालाई कायम राख्न परमेश्वरको आज्ञालाई पर सार्छौ।


Y ri winek ri achoj chare nacˈutuj wi apo, can cˈa pa ruwarabel cˈa xtichˈo wi pe chawe y xtubij cˈa: Tabanaˈ jun utzil ma yinanek ta, ruma chi ri ruchiˈ jay xa xintzˈapij yan ca y ri acˈalaˈ xa wuqˈui riyin ye warnek wi. Rumariˈ ma utz ta yiyacatej el riche (rixin) chi nbenyaˈ ca chawe ri nawajoˈ. 	 घरभित्रबाट तिम्रो मित्रले भन्नेछ, जाऊ, मलाई तकलीफ नदेऊ। ढोका अघि नै बन्द भइसकेकोछ। म र मेरा छोरा छोरीहरू ओछ्यानमा छन्। अहिले उठेर म तिमीलाई रोटी दिन सक्तिनँ।


Cˈa jubaˈ cˈa quebiyin apo, tek ri Jesús xerutzˈet cˈa ye caˈiˈ chic achiˈaˈ ri cachˈalal quiˈ. Y ri caˈiˈ achiˈaˈ riˈ, ya ri Jacobo y ri Juan ri ye rucˈajol ri jun achi Zebedeo rubiˈ. Riyeˈ can ya cˈa ri pa jucuˈ yesamej wi riqˈui ri Zebedeo ri quitataˈ, yequicˈojoj cˈa ri quiyaˈl chapabel car. Y xpe cˈa ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) riche (rixin) chi niquitzekelbej. 	 गालील झील भएर येशू हिंड्दै जानुभयो। उहाँले अरू दुइजना दाज्यू-भाइलाई देख्नुभयो, याकूब र यूहन्ना ती जब्दीका छोराहरू थिए। तिनीहरूले जाल बुन्दै गरेका देख्नु भयो। येशूले ती दुइ दाज्यू-भाइलाई पनि बोलाउनु भयो।