Y ri winek cˈa ri xetzˈeto riche (rixin) ri Jesús tek xusiqˈuij (xroyoj) ri Lázaro ri caminek chic el riche (rixin) chi xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ, can niquitzijolaˈ cˈa chique ri nicˈaj chic winek. 	 जब येशूले लाजरसलाई चिहानबाट जगाऊनु भयो अनि तिनलाई चिहानबाट बोलाउनु भयो त्यसवेला त्यहाँ धेरै मानिहरू येशूसंग थिए। अब ती मानिसहरूले येशूले के गर्नुभयो अरूहरूलाई बताउन थाले।


Y rumariˈ nbij chawe chi ri uchukˈaˈ ri xyatej chawe ruma ri Dios tek xinyaˈ ri nukˈaˈ pan awiˈ, ma tayaˈ ta kˈij chi nichuptej ka; xa can tacusaj cˈa ri uchukˈaˈ riˈ chubanic ri rusamaj ri Dios. 	 त्यसैले म तिमीलाई परमेश्वरले प्रदान गर्नु भएको त्यो वरदान बारे संझाउन चाहन्छु। जब मैले आफ्नो मेरो हात तिमीमा राखें परमेश्वरले तिमीलाई त्यो वरदान दिनुभयो। अब म चाहन्छु कि तिमीले त्यो वरदानको उपयोग गर अनि आगो दन्केर ज्वाला निकाले झैं बढोस्।


Y tawetamaj cˈa chukaˈ ca, chi ri Elisabet ri awachˈalal xtralaj jun acˈal, astapeˈ ma alanel ta y chukaˈ can riˈj chic. Y re wacami cˈo chic wakiˈ ricˈ. 	 यस विषयमा ध्यान देऊः तिम्रो आफन्त इलीशिबा पनि गर्भवती छिन् तिनको अवस्था वृद्ध अनि बाँझी कहलाइए पनि अहिले तिनी छ महीनाबाट गर्भवती भएकी छिन्।


Ri lajuj aj kˈatbel tak tzij ri cˈa ma jane yekˈato ta tzij, can junan wi cˈa quichˈobonic. Y chi ye lajuj xtiquiyaˈ cˈa chiquiwech riche (rixin) chi niquiyaˈ ri quikˈatbel tzij y ri quichukˈaˈ pa rukˈaˈ ri chicop riˈ. 	 यी सबै दश राजाहरुको एउटै उद्देश्य छ। अनि तिनीहरुले आफ्नो शक्ति अनि अधिकार त्यो पशुलाई दिनेछन्।


Can tawajoˈ cˈa ri Dios ri Awajaf. Tawajoˈ riqˈui ronojel awánima. Tawajoˈ chupan ronojel ri acˈaslen, riqˈui ri anojibal y riqˈui chukaˈ ronojel ri awuchukˈaˈ. Yacˈareˈ ri pixaˈ ri más nim rejkalen. 	 तिमीहरुले परमप्रभु तिमीहरूको परमेश्वरलाई सारा हृदयले, सारा आत्माले, सारा प्राणले र सारा शक्तिले उहाँलाई प्रेम गर्नुपर्छ।


Re chˈabel re nikabij chiwe, man cˈa tichˈob ta chi yojtajin chic chubixic chiwe jun bey, chi can yoj cˈa riyoj ri utz chi yojicˈul, ma que ta riˈ. Re nikabij chiwe xa riche (rixin) chi riyix can ta yixquicot riqˈui ri samaj ri nikaben riyoj, riche (rixin) chi queriˈ cˈo achique yixcowin nibij chique ri yebin chi can ye rusamajel ri Dios y xa ma kitzij ta chi ye rusamajel ri Dios. Ruma riyeˈ xaxu (xaxe wi) chiquiwech ri winek niquiben chi can sibilaj ye utz y ri pa cánima xa ma que ta riˈ. 	 हामी आफूलाई तिमीहरू अघि प्रमाणित गर्ने कोशिश फेरि गर्दैनौं तर हामी तिमीहरूलाई आफ्नै बारेमा भन्दैछौं। हाम्रा बारेमा किन र्गवित बन्ने कारणहरू तिमीहरूलाई दिंदैछौं। तब बाहिरी कुराहरूमा जो देखिन्छन् गर्व गर्नेहरूको निम्ति तिमीहरूलाई जवाफ हुनेछ। कसको हृदयमा के छ ती मानिसहरूले वास्ता राख्दैनन्।


Ri ye caˈiˈ cˈa achiˈaˈ riˈ can niquitzuˈ wi cˈa ri benak quiqˈui, pero cˈo cˈa banayon chique chi ma niquetamaj ta ruwech. 	 तर ती दुई जनालाई येशूले चिन्नु दिनु भएको थिएन।


Ri kachˈalal ri yatajnek chique chi yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta, utz chi xa ye caˈiˈ o kas más ye oxiˈ yechˈo tek nimol iwiˈ. Y chukaˈ nicˈatzin chi xa chi jojun quechˈo, y cˈo rajawaxic chi jun kachˈalal ri nikˈaxan pa quichˈabel ri yeˈacˈaxan quiche (quixin). 	 जब तिमीहरू भेला हुँदछौ, यदि कुनै मानिसले खाली दुइजना होऊन् अथवा तीनजना भन्दा वेशीले नबोलुन। तिनीहरू एक पछि अर्को पालैसित बोलुन्। अनि अर्को मानिसले तिमीहरूले बोलेको भाषा अनुवाद गरिदिनु पर्छ।


Y nimakˈaˈ yan cˈa chupan ri nabey kˈij chare ri semana, ri María Magdalena xbe cˈa chuchiˈ ri jul, y can cˈa mukmuj na tek xbe. Y yacˈariˈ tek xutzˈet chi ri abej tzˈapebel ruchiˈ ri jul, xa elesan chic el. 	 हप्ताको पहिलो दिन बिहानै मरियम मग्दलिनी येशूको चिहानमा गई। तिनले देखिन कि त्यो ठूलो चट्टान जो चिहानको द्वारमा राखिएको थियो त्यो ढुंगा हाटाइएको थियो।


Xpe ri Jesús xubij chare ri capitán: Yibe cˈa y xtincˈachojsaj ri amozo, xchaˈ chare. 	 येशूले ती अधिकारीलाई भन्नुभयो, ‘म त्यहाँ जानेछु अनि तिनलाई निको पारिदिनेछु।’


Riyin ma ncanoj ta nukˈij nucˈojlen, yacˈa ri Nataˈ nrajoˈ chi quinojel winek niquiyaˈ ta nukˈij nucˈojlen. Y ya cˈa chukaˈ Riyaˈ ri xtikˈato tzij. 	 म आफ्नै सम्मान पाउने कोशिश गरिरहेको छुँइन उहाँ एक हुनुहुन्छ जसले मेरो निम्ति सम्मान चाहनु हुन्छ। उहाँ न्यायकर्ता हुनुहुन्छ।


Yacˈa ri Jesús sibilaj xuchilabej chique ri ye rudiscípulos chi majun achoj chare tiquitzijoj wi chi ya Riyaˈ ri Cristo. 	 येशूले यो कूरा कसैलाई नभन्न भनेर तिनीहरूलाई चेताउनी दिनुभयो।


Yacˈariˈ tek ri Jesús xucˈutuj chic chique: ¿Achique cˈa ri nicanoj? xchaˈ chique. Y ri winek riˈ xquibij chic cˈa: Riyoj ya ri Jesús aj Nazaret ri nikacanoj, xechaˈ. 	 येशूले तिनीहरूलाई फेरि सोध्नु भयो, “तिमीहरू कसलाई खोजिरहेको छौ? मानिसहरूले भने, “नासरतको येशूलाई।”


Y chunakajal apo ri lugar ri yojcˈo wi, cˈo cˈa jun liˈaj ulef riche (rixin) jun achi ri Publio rubiˈ. Y riyaˈ, yariˈ ri aj kˈatbel tzij chupan ri lugar riˈ. Jabel xojrucˈul ri pa rachoch, y oxiˈ cˈa kˈij ri jabel xojrilij. 	 त्यहाँ छेउछाउमा केही जमीन थियो। त्यहाँ टापूका एक प्रमुख मानिस थिए। उनको नाउँ पब्लियस थियो। छेवैमा तिनको जग्गा-जमीनहरू थियो। उनले हामीहरूलाई आफ्नो घरमा निम्त्याए, अनि तिनले हामीसित शिष्ट व्यवाहर गरे। उनको घरमा हामी तीन दिन सम्म बस्यौं।


Riche (rixin) chi queriˈ, ma tikˈalajsaj ta iwiˈ chiquiwech ri winek chi ma ibanon ta waˈin ruma niben orar. Xaxu (xaxe) wi ri Tataˈixel ri ma tzˈetetel ta ri netaman chi ma ibanon ta waˈin. Riyaˈ can nutzˈet cˈa ri ma tzˈetetel ta cuma ri winek y xtuyaˈ rajel ruqˈuexel chiwe. Ri rajel ruqˈuexel ri xtuyaˈ chiwe, can xtikˈalajin chiquiwech ri winek. 	 तब मानिसहरूले तिमीहरू उपवास बसिरहेकाछौ भन्ने कुरा थाहा नपाऊन तर गुप्तमा भएका तिम्रा पिताले सबै कुराहरू देख्नुहुनेछ। अनि उहाँले नै इनाम दिनुहुनेछ।


Pero tek ri aj kˈatbel tak tzij quicˈulun chic cˈa ca ri puek ri xcanaj pakeˈ ca pa quiqˈuexel ri Jasón y ri nicˈaj chic, cˈacˈariˈ xequelesaj pe. 	 तिनीहरूले जेसन र अन्य विश्वासीहरूलाई जरिमाना तिर्न लगाए अनि तिनीहरूलाई छाडी दिए।


Ri caˈiˈ achiˈaˈ riˈ, can yacˈariˈ xquiyaˈ ca ri chapoj car y xquitzekelbej el. 	 त्यसकारण शिमोन र अन्द्रियासले तिनीहरूको जाल फ्याँकिदिए अनि येशूलाई पछ्याए।


Riyin xquinoc cˈa Tataˈaj iwuche (iwixin) riyix y riyix xquixoc numiˈal walcˈual. 	 “म तिमीहरूका पिता बन्नेछु अनि तिमीहरू मेरा छोरा-छोरीहरू, सर्वशक्तिमान् प्रभु भन्नु हुन्छ।” 2 शामुएल 7:14, 7:8


Cˈacˈariˈ ri Jesús xubij chare ri achi riˈ: Nchilabej cˈa el chawe chi majun achoj chare tatzijoj wi ri xbanatej awuqˈui, xa choj jacˈutuˈ awiˈ chuwech ri sacerdote, y can tayaˈ cˈa ri ofrenda ri rajawaxic chi nayaˈ, achiˈel nubij chupan ri rutzˈiban ca ri Moisés, riche (rixin) chi queriˈ nakˈalajsaj cˈa awiˈ chiquiwech chi yit chˈajchˈoj chic, xchaˈ el chare. 	 तब येशूले त्यस मानिसलाई भन्नभयो, ‘हेर यसबारे तिमीले कसैलाई नभन्नू। तर आफै जाऊ अनि पूजाहारीलाई देखाऊ र प्रमाणको लागि मोशाको आज्ञानूसार, तिनीहरूका समक्ष भेटी चढाऊ। जसले गर्दा मानिसहरूले तिमीलाई निको भएको देख्न सक्ने छन्।’


Pero ri Simón xubij cˈa chique ri apóstoles: Tibanaˈ cˈa orar pa nuwiˈ riyin, y ticˈutuj chare ri Ajaf Dios riche (rixin) chi man ta xtincˈulwachij ri achiˈel ri xibij ka chuwij, xchaˈ. 	 शिमोनले जवाफ दिए, “तिमीहरूले मेरो लागि प्रभुलाई प्रार्थना गरिदेऊ। प्रार्थना गरिदेऊ कि तिमीहरूले भनेका कुनै पनि कुरा म माथि नघटोस्।”


Rumariˈ riyoj ma yojkˈitej ta chubanic ri rusamaj ri Dios, ruma re samaj reˈ ya Riyaˈ ri xyaˈo chake. Y xaxu (xaxe) wi cˈa ruma ri rutzil Riyaˈ tek yoj rucusan chupan re samaj reˈ. 	 परमेश्वरले, आफ्नो दयाले हामीलाई यो काम गर्न दिनु भएकोछ, यसकारण हामी यो काम छोडदैनौं।


ruma ya samaj riˈ ri xuben ri Rucˈajol ri Dios tek xpe chuwech re ruwachˈulef. Can xoc wi cˈa winek achiˈel riyoj y xcom chuwech ri cruz riche (rixin) chi queriˈ chˈajchˈoj ta ri icˈaslen, can majun imac y majun itzel nilitej ta chiwij tek xquixberuyaˈ chuwech ri Dios. 	 तर ख्रीष्टले तिमीहरूलाई फेरि परमेश्वरको मित्र बनाइदिनु भएकोछ, आफ्नो मृत्युद्वारा त्यो गर्नुभयो जब उहाँ शरीरमा हुनुहुन्थ्यो। परमेश्वरको अघि तिमीहरूलाई पवित्र, निष्कलंक अनि कुनै प्रकारले तिमीलाई निन्दारहित बनाई उभ्याउनुलाई उहाँले त्यसो गर्नु भयो।


Y cˈacˈariˈ riyin ri Juan can xintzˈet cˈa chi cˈo chic jun nimalaj retal ri xbanatej chilaˈ chicaj, ri majun bey tzˈeton ta. Yecˈo cˈa wukuˈ ángeles ri xekˈalajin y ri wukuˈ cˈa ángeles riˈ chiquijujunal jachon pa quikˈaˈ jojun chique ri wukuˈ ruqˈuisbel tak rucˈayewal. Y riqˈui ri wukuˈ rucˈayewal riˈ, xtzˈaket ri royowal ri Dios ri nuyaˈ pa quiwiˈ ri winek. 	 तब मैले स्वर्गमा अर्को संकेत देखे। यो महान अनि अद्भूत थियो। त्यहाँ सात विपत्ती ल्याउने सात स्वर्गदूतहरु थिए। ती अन्तिम विपत्तीहरु थिए। किनभने यी विपत्तीहरु पछि परमेश्वरको क्रोध समाप्त हुनेछ।


Y ya cˈa chˈabel reˈ ri xerubij ri Jesús chique ri winek tek ruchapon quitijoxic, tek quimolon quiˈ ri acuchi (achique) yeyalox wi ca ri ofrenda chiriˈ pa rachoch ri Dios. Y astapeˈ xerubilaˈ chˈabel queriˈ chique ri winek, can majun ri xchapo ta el ri Jesús, ruma ri hora cˈa ma jane napon ta. 	 येशूले यी कुराहरू मन्दिरमा सिकाई रहनु भएको बेलामा भन्नुभयो। उहाँ त्यस ठाउँको छेऊमा हुनुहुन्थ्यो जहाँ सबै जना मानिसहरू भेटी चढाउन आउँथे। तर कुनै मानिसले पनि उहाँलाई पक्वेनन्। यशूको ठीक समय अझ आइपुगेको थिएन। येशूको विषयमा यहूदीहरूले भुझेनन्


Ri achi ri xucˈuex cˈa chilaˈ chicaj can utz wi cˈa chi niyaˈox (nyaˈ) rukˈij. Yacˈa riyin ma xtinyaˈ ta nukˈij. Pero xa ta rajawaxic chi nyaˈ nukˈij, ntzijoj ta ri ye ncˈulwachin ri nucˈut chi xa yin winek y majun wuchukˈaˈ. 	 म त्यसतो मानिसको गर्व गर्नसक्छु। तर म आफ्नै बारेमा गर्व र्गदिनँ। आफ्नो त दुर्बलताहरूकै मात्र गर्व गर्नेछु।


Ruma wi can nupokonaj ri rucˈaslen re waweˈ chuwech re ruwachˈulef, xa ma xtril ta cˈa rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Yacˈa ri ma nupokonaj ta ri rucˈaslen re waweˈ chochˈulef, astapeˈ ta na can napon pa camic wuma riyin, xa can xtril rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 जसले आफ्नो प्राण बचाउँन चाहन्छ भने त्यसले त्यो हराउनु पर्छ तर जसले मेरो निम्ति प्राण दिन्छ भने त्यसले त्यो चाँहि बाँच्न पाउँछ।


Can toka cˈa chiˈicˈuˈx ri ruchˈabel ri Dios ri xicˈul nabey mul y can iwacˈaxan wi chukaˈ. Can titzolin chic cˈa pe icˈuˈx wuqˈui y titzekelbej chic jun bey ri ruchˈabel ri Dios. Ruma wi xa ma yix qˈues ta apo, xquipe pan iwiˈ achiˈel nuben jun alekˈom tek nuben alekˈ y ma xtiwetamaj ta cˈa achique hora tek xquinoka. 	 यसर्थ तिमीहरुले जे प्राप्त गरेका छौ अनि जुन तरिकाले सुन्यौ त्यो याद राख त्यसको पालन गर। तिमीहरुको हृदय अनि जीवनलाई परिवर्त्तन गर। तिमीहरु व्यूँझर उठ नत्र म तिमीहरुकहाँ आउनेछु अनि चोरले जस्तै आश्चर्य चकित तुल्याउनेछु। म कहिले आउनेछु त्यो तिमीहरुले थाहा पाउने छैनौं।


Rumariˈ nicˈatzin nichajij iwiˈ chiquiwech ri winek ri yebin chi niquikˈalajsaj ri ruchˈabel ri Dios y xa ma kitzij ta ri niquibij. Ruma tek xa can cˈariˈ yeˈapon iwuqˈui, niquicˈut chi can jabel ri quicˈaslen, achiˈel quibanic ri tak carneˈl; can majun itzel nitzˈetetej ta chiquij. Yacˈa tek nbecˈulun pe ri etzelal ri cˈo pa tak cánima, xa ye achiˈel chic quibanic ri utiwaˈ (coyotes); yequiqˈuis cˈa ri achoj quiqˈui yeˈapon wi. 	 ‘झूटा अगमवक्ताहरूबाट होशियार बस। तिनीहरू भेडाका भेषमा तिमीहरूकहाँ आउँछन्। तर वास्तावमा तिनीहरू खतरनाक ब्वाँसाहरू झैं हुन्छन्।


Rumariˈ, tek ri kachˈalal xquinabej ri achique niquichˈob ri winek chrij ri Saulo, xquicˈuaj cˈa el cˈa pa tinamit Cesarea. Y tek yecˈo chic ri chiriˈ pa Cesarea, xquitek cˈa el cˈa pa jun chic tinamit Tarso rubiˈ. 	 जब चेलाहरूले त्यो कुरा थाहा पाए कि तिनीहरूले शावललाई सिजरिया भन्ने शहरमा लगे। त्यहाँ देखि तिनीहरूले उनलाई टार्सस शहरमा पठाए।


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri achi riˈ: Xa tayaˈ cˈa ca chi ri caminakiˈ quemuk na cuma ri ye caminek chupan ri quimac. Yacˈa riyit jet, jatzijoj achique rubanic ri rajawaren ri Dios. 	 तर येशूले तिनलाई भन्नुभयो, “मुर्दाहरूलाई आफ्नै मुर्दा मानिस गाडन देऊ। तर तिमी जाऊ अनि परमेश्वरको राज्यको विषयमा प्रचार गर।”


Y yacˈariˈ tek ri Simeón xeruben bendecir ri José y ri María y cˈacˈariˈ xubij chare ri María, ri ruteˈ ri acˈal: Tawacˈaxaj na peˈ, re acˈal reˈ nim ri samaj ri yaˈon pe chare ruma ri Dios. Y ruma Riyaˈ, ye qˈuiy chique ri kech aj Israel ri xquecolotej. Y ye qˈuiy chukaˈ ri xquetzak, ruma xtiquetzelaj. 	 त्यसपछि शिमियोनले तिनीहरूलाई आशीर्वाद दिए अनि मरियम, येशूकी आमालाई भने, “यो बालक इस्राएलमा धेरैजनको उत्थान र पतनको कारण हुनछ। उनी चिन्ह हुनेछन् र जसलाई कतिपयद्वारा अस्वीकार गरिनेछ।


Yacˈa riyix xa ma que ta riˈ nibij. Xa can nibij chi riyoj nikaben riˈ. Xa can ninimirisaj iwiˈ chuwech ri Dios. Y ri queriˈ niben ma utz ta chuwech ri Dios. 	 तर अहिले तिमीहरू घमण्डी छौ अनि तिमीहरू घमण्ड गर्छौ। यी सब घमण्ड गराई भूल हो।


Y ri Jesús xucˈutuj cˈa chare ri rutataˈ ri cˈajol: ¿Janipeˈ chic tiempo rucˈulwachin pe quereˈ re cˈajol reˈ? xchaˈ ri Jesús. Y ri tataˈaj xubij: Can cˈa coˈol tek quereˈ rucˈulwachin pe. 	 येशुले त्यस ठिटोको बाबुलाई सोध्नु भयो, “कहिले देखि यो ठिटो पिडित छ?” बाबूले जवाफ दिए, “बाल्याकाल देखि नै।


Y ri winek israelitas riˈ, tek xquicˈaxaj ri xubij ri Jesús, xquichop cˈa chˈaˈoj chiquiwech ka riyeˈ y niquibilaˈ cˈa: ¿Achique cˈa rubanic riˈ chi Riyaˈ nuyaˈ ri ruchˈacul chake riche (rixin) chi nikatij? yechaˈ. 	 तब यहूदीहरूको आपसमा वाद-विवाद शुरू भयो। तिनीहरूले भने, “यो मान्छेले कसरी आफ्नो शरीर खान दिन्छ?”


Y chunakajal apo ri lugar riˈ, sibilaj cˈa ye qˈuiy ak yetajin yewaˈ pa ruwiˈ jun juyuˈ. 	 त्यहाँ नजिकैको एउटा पहाडमा धेरै सुँगुरहरूको बथान चरिरहेका थिए।


Y tek ri Felipe aponak chic riqˈui ri carruaje riˈ, xracˈaxaj cˈa chi ri achi benak chiriˈ ya cˈa ri wuj ri rutzˈiban ca ri profeta Isaías ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, ya cˈa riˈ ri nusiqˈuij ruwech benak. Rumariˈ ri Felipe xucˈutuj chare: ¿La nikˈax cˈa chawech ri yatajin chusiqˈuixic? xchaˈ chare. 	 तब फिलिप रथको छेउमा दगुरे अनि त्यो मानिसले पढी रहेको सुने। उसले यशैया अगमवक्ताको पुस्तक पढिरहेको थियो। फिलिपले उसलाई भने, “के तिमीले पढेको कुरा बुझ्दैछौ?”


Y rumariˈ xbe cˈa rutzijoxic ri ruchˈabel ri Ajaf pa ronojel lugar y ma xu (xe) ta cˈa ri pa Macedonia y Acaya ri xetamex wi, xa can xetamex chukaˈ cuma ri winek pa ronojel lugar chi riyix can iniman ri Dios riqˈui ronojel iwánima y ma rajawaxic ta chi nikatzijoj riyoj. 	 तिमीहरूबाटै म्यासिडोनिया र अखैयामा परमेश्वरको संदेश फिंजियो। र परमेश्वर प्रति तिमीहरूको विश्वास प्रत्येक ठाँउका मानिसहरूले बुझे। यसकारण तिमीहरूको विश्वास बारे हामीले केही भन्नु पर्दैन।


Ri kˈij cˈa tek ri Jesús xuben ri jubaˈ ti chˈabek y xuben chare ri achi moy chi xtzuˈun, can jun uxlanibel kˈij. 	 येशूले धुलोको हिलो बनाएर त्यस मानिसको आँखा निको पारिदिनु भयो। जुन दिन येशूले त्यस्तो काम गर्नुभयो त्यो दिन विश्रामको दिन थियो।


Y ri Nicodemo xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: ¿Achique cˈa rubanic riˈ? xchaˈ. 	 निकोदेमसले सोधे, “यी सबै कसरी सम्भव हुनसक्छ?”


Y niquicamisaj yan cˈa ri Pablo. Pero xapon cˈa rutzijol riqˈui ri achi ri ucˈuey quiche (quixin) ri soldados ri can cˈo rukˈij achiˈel rukˈij jun coronel, chi ri winek riche (rixin) ri Jerusalem ye yacatajnek. 	 जब मानिसहरूको भीडले पावललाई मार्न तरखर गर्दै थिए रोमन सेनापतिले सम्पूर्ण शहरमा गण्डागोल भइरेको सूचना पाए।


Riyin can nyaˈon kˈatbel tzij chiwe riche (rixin) chi yeˈipalbej cumatz y alacrán (kˈasnaˈj) y riche (rixin) chukaˈ chi yixchˈacon chrij ri ruchukˈaˈ ri itzel winek, y majun achique ta ri xticˈulwachij. 	 सुन, मैले तिमीहरूलाई साँपहरू र बिच्छीहरूलाई कुल्चने शक्ति दिएकोछु। मैले तिमीहरूलाई शत्रुहरूको सबै शक्तिमाथि आधिकार दिएकोछु। अनि कसैले तिमीहरूलाई हानी पुर्याउँने छैन।


Chiriˈ cˈa pa tinamit Ramá xacˈaxatej okˈej. Can cˈo wi nimalaj bis. Cˈo cˈa jun ri nujikˈ okˈej. Riˈ ya ri Raquel yerokˈej ri ral, y astapeˈ nibochiˈix, xa can ma nikˈax ta cˈa ri bis chare ruma ri ral xecom. 	 “रामामा एउटा स्वर सुनियो, रूवाबासी र आलाप-विलापको, राहेलले आफ्ना बालकहरूको लगि विलाप गरिरहेकी थिइन; शान्त बन्न तिनले अस्वीकार गरिन् किनकि, तिनका बालकहरू अब जीवित थिएनन्।” र्यमिया 31 : 15


Chupan cˈa ri ley ri xuyaˈ ri Dios ri ka‑Rey, tzˈibatal cˈa ca jun tzij ri nim rejkalen, y nubij: Can achiˈel nawajoˈ ka awiˈ riyit, queriˈ chukaˈ queˈawajoˈ ri awucˈ awachˈalal. Queriˈ nubij chupan ri ley. Y wi can niben cˈa riˈ, can utz. 	 बरू तिमीहरू शास्त्रमा पाइने राजकीय नियम पालन गर, त्यो धर्मशास्त्रमा पाइन्छ “अन्य मानिसहरूलाई त्यसरी नै प्रेम गर जसरी तिमीहरू स्वयंलाई प्रेम गर्छौ।” यदि तिमीहरूले यो नियम पालन गरयौ भने तब तिमीहरूले ठिक काम गर्छौ।


Xabachique cˈa winek ri cˈa cˈo na rucˈaslen chuwech re ruwachˈulef y yirunimaj riyin, man cˈa xticom ta riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. ¿La nanimaj cˈa riyit reˈ? xchaˈ ri Jesús chare ri Marta. 	 अनि जुन मानिस ममा बाँच्छ अनि ममा विश्वास गर्छ उ वास्तवमा कहिल्यै मर्ने छैन। मार्था, तिमी यसमा विश्वास गर्छ्यौ?”


Yacˈa ri yeyukˈun quiche (quixin) ri ak riˈ, xaxu (xaxe) wi cˈa xquitzˈet ca ri xbanatej, xeˈanmej; y xbequiyalaˈ ca rutzijol pa tinamit y ri pa tak juyuˈ. Y ri winek xepe cˈa riche (rixin) chi noquitzˈetaˈ ri xbebix ca chique. 	 सुंगुर चराऊनेहरू पनि भागिगए। तिनीहरू शहर र बस्ती तिर गए, तिनीहरूले भएका सबै घटनाहरू मानिसहरूलाई सुनाए तब मानिसहरू घटना हेर्न आए।


Ri achi ri xunataj cˈa ri Isaías chi xtipe nabey, ya ri Juan ri Bautista. Y riyaˈ xcˈojeˈ cˈa pa jun desierto, y xubij cˈa chique ri winek ri xeˈapon riqˈui, chi titzolin cˈa pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios y tiquibanaˈ bautizar quiˈ, riche (rixin) chi queriˈ ri Dios nucuy ri quimac. Y ye qˈuiy ri xeruben el bautizar. 	 बप्तिस्मा दिने यूहन्ना आए अनि उजाड-स्थानमा मानिसहरूको बप्तिस्मा गर्ने काम गरे। तिनले मानिसहरूलाई भने आफ्नो जीवन परिवर्तन गर्न चाहेको देखाउनलाई बप्तिस्मा दिनु पर्छ। यसरी तिनीहरुको पापहरूको क्षमा हुनेछन्।


Y can xetak wi cˈa el ri achiˈaˈ ri ye chaˈon riche (rixin) chi yebe cˈa pa Jerusalem. Xetak cˈa el cuma ri kachˈalal ri can niquimol wi quiˈ pa rubiˈ ri Dios chupan ri tinamit Antioquía. Y ri ye chaˈon el xebe cˈa, y xekˈax ri pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Fenicia y pa rucuenta ri Samaria, y niquitzijolaˈ cˈa ca chique ri kachˈalal chi ye qˈuiy winek ri ma ye israelitas ta ri xquinimaj ri Jesucristo y xjalatej ri quicˈaslen. Y ri kachˈalal cˈa ri xeˈacˈaxan ca, can sibilaj cˈa xquicot ca ri cánima. 	 उनीहरूको यात्रालाई मण्डलीले सहयोग गरयो। तिनीहरू फोनिसिया र सामरिया भएर गए। ती देशहरूमा तिनीहरूले कसरी गैर-यहूदी मानिसहरू सत्य परमेश्वरतर्फ मोडीए भनेर बताए। यो खबरले सबै दाज्यू-भाइहरूलाई खुबै आनन्द तुल्यायो।


Y wi cˈo ri xquebano pokon chiwe, ma tiyaˈ ta cˈa ruqˈuexel chique. Xa titijaˈ ikˈij chi niben ri utz chique quinojel ri winek, chiwe ka riyix chiˈiwachibil iwiˈ ri iniman chic ri Jesucristo, y chique chukaˈ ri winek ri ma quiniman ta. 	 याद गर, कसैले गलत कामको बदला नलियोस। तर प्रत्येकले एक-अर्काको अनि प्रत्येकको भलाई गर्ने लक्ष्य बनाउनु पर्छ।


Y Riyaˈ xubij chique: Chiwe cˈa riyix can yaˈon cˈa kˈij riche (rixin) chi niwetamaj chrij ri rajawaren ri Dios, yacˈa ri nicˈaj chic winek ri ma yeniman ta wuche (wixin), ma yaˈon ta kˈij chique riche (rixin) chi niquetamaj. Rumacˈariˈ riqˈui cˈambel tak tzij yitzijon wi quiqˈui, 	 येशूले भन्नुभयो, “खाली तिमीहरूले मात्र परमेश्वरको राज्यको रहस्य बारे जान्नसकछौ। तर अरू मानिसहरूलाई म दृष्टान्तहरू भनेरै सबै कुरा सिकाउँछु।


Y yacˈariˈ tek ri María xubij: Riyin riqˈui ronojel wánima nyaˈ rukˈij ri Ajaf. 	 त्यसपछि मरियमले भनिन्


Y tek ri Jesús tzˈuyul chic cˈa pa ruwiˈ ri juyuˈ ri Olivos rubiˈ, yacˈariˈ tek ri rudiscípulos xejel apo riqˈui y xquicˈutuj chare: Tabij cˈa chake, ¿ajan (jampeˈ) cˈa xticˈulwachitej ri xabij yan ka chrij ri rachoch ri Dios? ¿Achique cˈa retal nibanatej riche (rixin) chi queriˈ ninabex tek xcape chic jun bey, y riche (rixin) chi queriˈ ninabex chi xa napon yan ri ruqˈuisbel kˈij riche (rixin) re tiempo reˈ? xechaˈ. 	 त्यसको केही बेरपछि येशू जैतून डाँडामा बसिरहनु भएको थियो। चेलाहरू येशूको साथमा एकान्तमा आए। तिनीहरूले भने, “यो घटना कहिले हुनेछ कृपया हामीलाई पनि भन्नुहोस्। तपाईंको आगमनको र संसारको अन्तको संकेत के हुनेछ?”


Y cˈo yan caˈiˈ oxiˈ kˈij ri kojcˈojeˈ chiriˈ tek xocˈulun jun achi kiqˈui ri Agabo rubiˈ. Riyaˈ petenak cˈa pa Judea, y riyaˈ jun profeta ri nikˈalajsan ri nibix chare ruma ri Dios. 	 त्यहाँ धेरै दिन बसेपछि, एकजना अगमवक्ता अगाबस यहूदीयाबटा आए


Riyix xa caˈiˈ cˈa ipalej, ruma jabel iwetaman nitzuˈ achique nuben ruwech ri caj y jabel chukaˈ iwetaman achique ri nipe xaxu (xaxe wi) riqˈui nitzuˈ achique rubanon re ruwachˈulef. ¿Achique cˈa ruma tek can ma niwetamaj ta chukaˈ achique tiempo re yojcˈo wi wacami? 	 तिमीहरू कपटीहरू हौ! तिमीहरू जान्दछौ कसरी आकाश र पृथ्वी इशाराहरू बझ्नु।


Y tatzˈibaj cˈa el chare ri ángel ri nichajin quiche (quixin) ri yin quiniman riyin, ri nibix iglesia chique ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Laodicea, y tatzˈibaj cˈa el chare, chi riyin ri yikˈalajsan ri kas kitzij, ri yincˈo chukaˈ riqˈui ri Dios pa rutiquiribel tek xban re ruwachˈulef, nbij cˈa chique: 	 “लाउडिसियाको मण्डलीका स्वर्गदूतलाई यो लेख “आमिन एक हुनुहुन्छ जसले तिमीहरुलाई यी कुराहरु भनिरहनु भएको छ। उहाँ विश्वासी अनि साँचो साक्षी हुनुहुन्छ। उहाँ परमेश्वरको सम्पूर्ण सृष्टिका शासक हुनु। उहाँ यसो भन्नु हुन्छ


Ruma cˈa jun achi tek xpe ri camic chuwech re ruwachˈulef, y riˈ ya ri Adán. Y konojel cˈo cˈa ri camic pa kawiˈ. Queriˈ chukaˈ, ruma jun achi tek xquecˈastej el ri caminakiˈ. Y ri jun achi riˈ ya ri Cristo. 	 एउटा मानिसको कारण्ले पनि मानिसहरूमा मृत्यु आएको हो। यसर्थ एउटै मानिस को कारणले पनि मृत्युबाट बौराई आयो।


Y can xu (xe) wi Riyaˈ ri ma camel ta. Riyaˈ can pa jun nimalaj sakil cˈo wi, rumariˈ majun nicowin ntoc riqˈui. Ni majun achique winek ri tzˈeteyon ta riche (rixin), ni majun chukaˈ nicowin nitzˈeto. Riyaˈ cˈo pa kawiˈ konojel chi pakˈij chi chakˈaˈ y can xtiyaˈox (xtyaˈ) ta cˈa rukˈij rucˈojlen, riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 परमेश्वर एक मात्र अमर हुनुहुन्छ। परमेश्वर यति उज्यालो प्रकाशमा बस्नु हुन्छ कि मानिस त्यसका छेउसम्म पनि जान सक्दैन। परमेश्वरलाई कसैले कहिल्यै देखेको छैन। र कसैले परमेश्वरलाई देख्न। सक्दैन। परमेश्वर प्रति सदा सर्वदा सम्मान अनि शक्ति। आमिन।


Y ri Jesús xracˈaxaj cˈa ri quichˈabel. Rumariˈ Riyaˈ xpaˈeˈ cˈa y xerusiqˈuij (xeroyoj). Y xubij chique: ¿Achique cˈa niwajoˈ? xchaˈ. 	 येशू रोकिनु भयो र अन्धाहरूलाई बोलाएर उहाँले भन्नुभयो, “म तिनीहरूको निम्ति के गरिदिऊ भन्ने चाहन्छौ?”


Y ri caˈiˈ achiˈaˈ riˈ niquibilaˈ cˈa chiquiwech: Can kitzij wi chi can nunaˈ wi cˈa jubaˈ ri kánima tek yojtzijon ri yoj petenak, tek Riyaˈ xukˈalajsaj chkawech ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, xechaˈ. 	 ती दुइजना आपसमा बात मारे, “जब येशू बाटामा हामीसंग बात गर्नु हूँदै थियो, हामीभित्र आगो जलिरहेको अनुभव गरेका थियौं। यो साँच्चै रोमाँचित भइरहेको थियो जति वेला उहाँले हामीलाई धर्मशास्त्रको साँचो अर्थ खोलिरहनु भएको थियो।”


Y ri Jesús xubij: Can kitzij cˈa nbij chiwe, wi cˈo jun winek ri ruyaˈon ca rachoch, ruyaˈon ca rachˈalal ye cˈajolaˈ o kˈopojiˈ, ruteˈ rutataˈ, rixjayil, ralcˈual o rulef, wuma riyin y ruma ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, 	 येशूले भन्नुभयो, “म तिमीहरूलाई साँचो भन्दछु। प्रत्येक मानिस जसले मेरो निम्ति आफ्नो घर, दाज्यूभाई, दिदी बहिनी, आमा बाबु, बालकहरू वा खेत जमीन छोडेर सुसमाचारमा लागेको छ


Y riyix xa juyiˈ oc cˈa iwech tek ninimirisex ikˈij cuma ri winek ri xa ma ye riche (rixin) ta ri Dios. Ruma can queriˈ chukaˈ xquiben ri quiteˈ quitataˈ riyeˈ, ruma ri quiteˈ quitataˈ riyeˈ xquinimirisaj quikˈij ri xebin chi ye profetas y xa ma kitzij ta chi ye profetas. 	 “धिक्कार! तिनीहरूको बारेमा मानिसहरूद्वारा प्रशंसा गरिऐको भए पनि, किनभने तिनीहरूका पुर्खाहरूले पनि झूटो अगमवक्ताहरूलाई सधैं प्रशंसा गरे।


Riyix riˈ noka chiˈicˈuˈx ronojel cˈa ri xbanatej ri tiempo riˈ pa ronojel Judea. Ri nabey mul, ya ri Juan ri Bautista ri xtzijon ri ruchˈabel ri Dios y xeruben bautizar ri winek. Y cˈariˈ xbetiquer pe rutzijoxic ri ruchˈabel ri Dios ruma ri Jesús chilaˈ pa Galilea. 	 यहूदीया भरि के भयो भन्ने कुरा तिमीहरूलाई थाहा होला। यो गालीलमा यूहन्नाले बप्तिस्माको बारेमा मानिसहरूलाई प्रचार गरे पछि शुरू भएको हो।


Y can kitzij cˈa re xtinbij chiwe: Ya cˈa ri ma pa ruchiˈ ta ri quicoral ri carneˈl ntoc wi, y xa pa jucˈan chic ri ntoc wi, ya cˈa riˈ xa alekˈom, y xa achiˈel jun ri nalekˈ ca pa tak bey. 	 येशूले भन्नुभयो, “म तिमीहरूलाई साँचो भन्दछु। जब कुनै पनि एक मानिस भेडा-गोठभित्र पस्दछ, त्यो ढोकाबाट पस्दछ। यदि त्यो अर्को तिरबाट पस्छ भने त्यो चोर अनि डाकू हो।


¡Juyiˈ oc iwech riyix aj tzˈibaˈ y riyix fariseos ri xa caˈiˈ ipalej! ruma nibanalaˈ ruchojmil ri panteón acuchi (achique) ye mukun wi ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Riyix can jabel wi niwik ri acuchi (achique) ye mukun wi ri chojmilaj tak ralcˈual ri Dios. 	 “शास्त्रीहरू र फरिसीहरूलाई धिक्कार। तिमीहरू कपटीहरू हौ। अघिका अगमवक्ताहरूको लागी तिमीहरूले चिहान बनाउँछौ। असल मानिसहरूको चिहानहरू सिंगार्छौ।


Ruma tek nimol iwiˈ, yecˈo kachˈalal ri xa niquitij yan ka ri quicˈuan apo y ma niquiyaˈ ta ca jubaˈ chique ri kachˈalal ri majun cˈo quiqˈui. Y rumariˈ, yecˈo cˈa ri xa majun niquitij ca, y yecˈo nicˈaj hasta yekˈaber el. 	 किन? किनभने जब तिमीहरू खान्छौ एउटाले अर्कालाई नपर्खी खान्छौ। कतिले अलिकति पनि खानै वा पिउनै नपाई कति चाँहि टन्न भइसक्छन्।


Y cˈacˈariˈ xubij chique quinojel: Wi cˈo jun nrajoˈ yirutzekelbej, man cˈa tupokonaj ta nukˈaxaj tijoj pokonal. Xa can tubanaˈ cˈa achiˈel nuben jun ri benak chuxeˈ jun cruz riche (rixin) chi nbecamisex. Ma nuben ta chic ri nurayij ka riyaˈ. Wi cˈo cˈa jun nichˈobo chi nicowin nuben queriˈ kˈij kˈij, utz chi nipe wuqˈui y quirutzekelbej cˈa. 	 येशूले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “यदि कसैले मलाई पछ्याउन चाहन्छ भने उसले आफ्नो सबै इच्छाहरू अस्वीकार गर्नु पर्छ। उसले प्रत्येक दिन क्रूसको कष्ट भोग्नु पर्छ अनि मलाई पछ्‌याउनु पर्छ।


Rumacˈariˈ, chawech riyit, ¿achique cˈa chique ri ye oxiˈ achiˈaˈ ri can achiˈel nrajoˈ ka riˈ riyaˈ, can queriˈ chukaˈ xrajoˈ ri achi ri xka pa quikˈaˈ alekˈomaˈ? xchaˈ ri Jesús chare ri achi ri nikˈaxan ri nubij ri ley. 	 त्यसपछि येशूले भन्नुभयो, “यी तीन जना मध्ये डाकूहरूले घाइते बनाएको मानिसलाई कसले प्रेम दर्शायो?”


Y can ruraybel wi cˈa riyaˈ chi nibe pa ruwachˈulef Acaya. Rumariˈ tek ri kachˈalal ri yecˈo pan Efeso xquibij cˈa chare chi utz ri nuchˈob, y xquiben chukaˈ el jun wuj riche (rixin) chi nuyaˈ chique ri can ye nimanel wi riche (rixin) ri Jesús ri yecˈo pan Acaya. Ri wuj riˈ nubij cˈa chi tiquicˈuluˈ ri Apolos. Y tek ri Apolos xapon, can sibilaj xucukubaˈ quicˈuˈx ri ye nimanel ri yecˈo chiriˈ, ri can samajnek chic ri rutzil ri Dios ri pa tak cánima riche (rixin) chi quiniman y ye colotajnek chic. 	 अपोल्लस अखैया देशमा जान इच्छुक थिए। यसैले एफिससका दाज्युभाइहरूले उनलाई सहयोग गरे। अखैयामा भएका येशूका चेलाहरूलाई तिनीहरूले त्यहाँ अपोल्लासलाई ग्रहण गर्नु भनि चिट्ठी लेखे. अखैयामा प्रभुको अनुग्रहले गर्दा येशू प्रति यी चेलाहरूको विश्वास थियो अनि अपोल्लस तिनीहरूको ठूलो सहायक बने।


Ri winek riche (rixin) re tiempo reˈ sibilaj ye itzel y xa ma niquinimaj ta chic ri Dios. Riyeˈ xa can nicajoˈ chi riyin nben na jun milagro chiquiwech cˈacˈariˈ yinquinimaj. Xa ma ya ta cˈa ri nicajoˈ riyeˈ ri xtibanatej. Ma que ta riˈ. Xa can xu (xe wi) achiˈel ri xbanatej riqˈui ri profeta Jonás ri jun achi ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xaxu (xaxe) wi riˈ ri retal ri xtibanatej, xchaˈ ri Jesús. Y xbe ye rachibilan ri rudiscípulos; xeruyaˈ ca quiyon ri achiˈaˈ riˈ. 	 दुष्ट र पापी मानिसहरूले चिन्हको निम्ति चमत्कार खोज्छन्। तर तिनीहरूलाई योनाको चिन्ह। बाहेक अरू चिन्ह देखाइनेछैन।’ त्यसपछि अन्त कतै जानका निम्ति उहाँले त्यो स्थान छोडनु भयो।


Y xu (xe wi) xubij ri chˈabel riˈ, can yacˈariˈ tek xepe cˈa coklajay, coyopaˈ y nicˈaj chic chˈabel. Y xuben cˈa jun nimalaj silonel ri majun bey banatajnek ta janipeˈ ri yecˈo wi pe winek chuwech ri ruwachˈulef. 	 तब बिजुली चम्कयो, हो हल्ला, गर्जन भयो अनि ठूलो भूँईचालो गयो। यो भूँइचालो थियो।


Ronojel riˈ nbij cˈa chiwe ruma nwajoˈ chi riyix niwetamaj chi can yixcˈo wi pa wánima y sibilaj cˈa ntij nukˈij chiˈitoˈic riyix. Y queriˈ chukaˈ nben cuma ri kachˈalal ri yecˈo pa tinamit Laodicea y cuma quinojel ri kachˈalal ri majun bey quitzˈeton ta nuwech. 	 तिमीहरूलाई सहायता गर्न म भरमग्दूर कोशिश गर्दैछु भन्ने कुरो जनाउन चाहन्छु। अनि म अरूको साथ साँच्चै लाओडिसियामा मानिसहरूलाई सहायता गर्न प्रगाच्च् कोशिशमा छु जसले मलाई देखेकै छैन।


Riyix man cˈa tixibij ta iwiˈ chiquiwech ri xquebano queriˈ chiwe, ruma xa can rajawaxic chi nikˈalajsaj ri majun bey can ta kˈalajsan pe jabel. Can nicˈatzin cˈa chi netamatej ri ewan. 	 “यसकारण ती मानिसहरूदेखि डराउने काम छैन। छोपिएका प्रत्येक कुरा उघारिनेछ। गुप्तमा रहेका प्रत्येक कुरालाई प्रकट गरिनेछ।


Y ruma cˈa chi ma xanimaj ta ri xinbij chawe, xcamemur cˈa ca, man cˈa xcachˈo ta chic, cˈa ya tek xtalex na ri awalcˈual, cˈacˈariˈ xcachˈo chic jun bey. Ronojel cˈa riˈ can xtibanatej na wi, pero cˈa ya tek xtapon na ri kˈij, xchaˈ. 	 अब सुन। यी कुराहरू पूरा नहुन्जेल सम्म तिमी लाटो हुनेछौ र बोल्न सक्नेछैनौ। किन? किनभने मैले भनेको कुराहरू जो आफ्नो समयमा सत्य हुनेछ तिमीले विश्वास गरेका छैर्नों।”


Y tek xoc pe ri akˈaˈ, ri Jesús xbe ye rachibilan ri rudiscípulos. Ma xcˈojeˈ ta ka ri chiriˈ pa tinamit Jerusalem. 	 त्यसै रात, येशू अनि उहाँका चेलाहरूले शहर छोडनुभयो। (मत्ती 21:20-22)


Y xquepe cˈa winek quereˈ pa jotol, quereˈ pa xulan, quereˈ pa relebel kˈij y quereˈ pa rukajbel kˈij. Winek ri quicukuban quicˈuˈx wuqˈui. Y ri winek riˈ xquetzˈuyeˈ cˈa apo ri pa mesa chupan ri rajawaren ri Dios. 	 मानिसहरू पूर्व, पश्चिम, उत्तर र दक्षिणबाट आउनेछन्। परमेश्वरको राज्यमा तिनीहरू कुर्सीमा आसन लिनछन्


Pero riyix xa ikasan quikˈij ri pobres, y ye ri beyomaˈ ri iyaˈon quikˈij. ¿Can ma noka ta cami chiˈicˈuˈx chi xa ye ri beyomaˈ ri ye banayon chiwe chi yixcˈo pa rucˈayewal? ¿La ma noka ta chiˈicˈuˈx chi xa ye chukaˈ riyeˈ ri yixkiriren apo pa tak kˈatbel tzij? 	 तर तिमीहरूले गरीब मानिसप्रति सम्मान देखाउँदैनौ। अनि तिमीहरू जान्दछौ कि धनी मानिसहरू ती मानिसहरू हुनु जसले सदैव तिमीहरूलाई आफ्नो वशमा राख्ने कोशिश गर्छन्। अनि ती मानिसहरूनै हुन् जसले तिमीहरूलाई न्यायलय तिर पुर्याउँछन्।


Jun ri cˈo ajowabel riqˈui, ma chak xabachique ta yerubanalaˈ, y chukaˈ ma nucanoj ta ri xaxu (xaxe wi) ri nicˈatzin chare ka riyaˈ. Y ma nipe ta royowal chanin, ma nuyec ta pa ránima ri pokon ri niban o ri nibix chare. 	 प्रेम रुखो हुँदैन, प्रेम स्वार्थी हुँदैन र प्रेम सजिलै रिसाह बन्दैन। प्रेमले आफ्नो विरूद्ध गरिएको खराबीको हिसाब राख्दैन।


Pero Riyaˈ xa ma rewan ta riˈ. Titzuˈ cˈa laˈ, Riyaˈ nichˈo chiquiwech ri winek y majun niquibij ta chare. Riqˈui jubaˈ ri aj kˈatbel tak tzij ri yecˈo chkacojol xa xquetamaj yan chi can ya wi Riyaˈ ri Cristo. 	 हेर, तिनी खुल्लम खुल्ला शिक्षा दिइरहेका छन्। यद्यपि कसैले उहाँलाई शिक्षा दिन रोक्ने चेष्टा गरिरहेका छैनन्। के अग्रजहरूले उनी नै ख्रीष्ट हुन भन्ने निर्णय गरे?


Pero ri Pedro y ri Juan xechˈo apo, y xquibij chique: Tibij na cˈa chake: ¿La utz cami chuwech ri Dios chi xa yix cˈa riyix ri yixkanimaj nabey que chuwech ri Dios? 	 तर पत्रुस अनि यूहन्नाले उत्तर दिए, “परमेश्वर समक्ष के सही छ? तिमीलाई सुन्नु कि परमेश्वरलाई? तिमीहरू आफै निर्णय गर।”


Can ticˈuluˈ jabel ruma queriˈ utz chi niben riyix lokˈolaj tak kachˈalal, chique ri xa jun chukaˈ quibanon riqˈui ri Ajaf. Nwajoˈ chi xtitoˈ ta ri kachˈalal Febe riqˈui ri nicˈatzin chare; ruma riyaˈ ye rutoˈon ye qˈuiy y queriˈ chukaˈ rubanon wuqˈui riyin. 	 परमप्रभुका मानिसहरूलाई सुहाउँदो हिसाबले उनलाई प्रभुको नाउँमा उनले चाहेका कुरामा जसरी भए पनि सघाऊ। उनले मलाई खुबै सहयोग गरेकी छन् र उनले अरूहरूलाई पनि धेरै सघाएकीछन्।


Y re ruwachˈulef y ri caj xa xquekˈax. Yacˈa ri nuchˈabel ma xtiqˈuis ta chak que ta riˈ, xa can xtibanatej na wi ri nubij. 	 आकाश र पृथ्वी ध्वंस हुनेछ; तर मैले भनेका वचनहरू कहिले खेरा जाने छैनन्।


Ruma ri chˈabel ri ye rutzˈiban ca ri Moisés, nubij: Tayaˈ quikˈij ri ateˈ atataˈ. Y wi cˈo jun nibin pokon tak chˈabel chique ri ruteˈ rutataˈ, can majun chic cˈa ri nrajoˈ, xa can ticamisex. Quecˈariˈ ri tzˈibatal ca. 	 मोशाले भनेका छन्, ‘तिमीहरूले आफ्ना आमा र बाबुलाई आदर गर्नैपर्छ। फेरि उनले भनेका छन् कसैले आफ्ना बाबु र आमाको खराब कुरा गर्छ भने त्यसलाई मार्नु पर्छ।


Y can que na wi riˈ xquiben ri discípulos, xquiben chique quinojel ri winek chi xetzˈuyeˈ. 	 त्यसपछि चेलाहरूले त्यसै गरे अनि सबै मानिसहरू भुईमा बसे।


Man ta cˈo jun ri nibano jun kˈoloj chare jun kachˈalal riche (rixin) chi nicˈojeˈ riqˈui ri rixjayil. Ruma wi nibanatej jun mac quereˈ, ri Ajaf can xtuyaˈ wi rutojbalil. Queriˈ xkabij chiwe tek xojcˈojeˈ iwuqˈui. 	 यस विषयमा तिमीहरू कसैले ख्रीष्टमा भएका भाइसँग भूल काम गर्नु हुँदैन अनि तिनको शोषण गर्नु हुँदैन। यस्तो कुकर्मीहरूलाई परमप्रभुले दण्ड दिनुहुनेछ। यसबारे पहिल्यै भनिसकेका छौं र चेताउनी पनि दिइसकेका छौं।


Riyin can wetaman wi chi queriˈ xtibanatej, ruma chi yin jun achi ri nnimaj ri nubij ri aj kˈatbel tzij chuwe ri cˈo chi nben. Y yecˈo chukaˈ soldados ri ye yaˈon pa nukˈaˈ. Tek nbij cˈa chare jun chi tibe, can nibe wi; y wi nbij chukaˈ chare jun chic chi tipe, can nipe wi chukaˈ. Y tek nbij cˈa chare ri numozo chi tabanaˈ reˈ, can nuben wi chukaˈ, xchaˈ ri capitán. 	 म कसैको अधीनमा छु। अनि मेरो अधिनमा अरू सैनिकरू छन्। यदि मैले कुनै एकजना सिपाहीलाई भनें, ‘जाऊ’ भन्दा उ जान्छ। अनि अर्को एक सिपाहीलाई मैले आउ भन्दा ऊ आँउछ। यदि मैले मेरो नोकरलाई भनें, ‘यो गर’ अनि उसले त्यो गर्छ। मलाई थाहा छ तपाईंसंग पनि यस्तो शक्ति छ।’


riche (rixin) chi queriˈ nawetamaj jabel chrij ri kitzij ri ye bin y ye cˈutun pe chawech. 	 तिमीहरूलाई बुझाउनको लागि जुन तिमीहरूले सिकेकाछौ त्यही कुराहरू नै सत्य हो भन्न, मैले यी कुराहरू लेखेको छु।


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri ye caˈiˈ ral ri ixok riˈ: Riyix ma iwetaman ta cˈa ri nicˈutuj chuwe. ¿La nicochˈ cami riyix achiˈel ri xtiban chuwe riyin? ¿Y la nicochˈ cami chukaˈ riyix jun tijoj pokonal achiˈel ri xtinkˈaxaj riyin? xchaˈ ri Jesús. Y riyeˈ xquibij cˈa: Nikacochˈ, xechaˈ chare. 	 अनि येशूले ती छोराहरूलाई भन्नुभयो, “तिमीहरू के मागिरहेका छौ त्यो तिमीहरूले बुझेका छैनौ। म जुन कष्ट भोग्न लागिरहेको छु के त्यस्तो तिमीहरू सहन गर्नसक्छौ?” तिनीहरूले जवाफ दिए, “हामी गर्नसक्छौ!”


Y riyix, astapeˈ can jabel iwetaman re xtinbij chiwe, yacˈa re wacami nwajoˈ cˈa nnataj chiwe ri xuben ri Ajaf Dios ojer ca. Riyaˈ xerelesaj pe ri israelitas pan Egipto, y tek ye colotajnek chic pe, yecˈo ri ma xeniman ta chic rutzij, y rumariˈ xeruqˈuis. 	 तिमीहरुले जानिसकेको कुराहरु तिमीहरुलाई स्मरण गराउनमा म सहायता गर्न चाहन्छु याद गर कि प्रभुले मिश्र देशबाट बाहिर ल्याएर उहाँका मानिसहरुलाई बचाँउनु भयो। तर उहाँले ती सबै मानिसहरुको संहार गर्नु भयो जसले विश्वास गरेनन्।


Ruma ri quimac ri winek riche (rixin) ri tinamit riˈ, sibilaj qˈuiyinek chic, xa can jubaˈ ma napon anej chuwech ri caj. Y ri Dios can noka wi cˈa chucˈuˈx ri quimac ri winek riˈ y can nuyaˈ wi rucˈayewal pa quiwiˈ. 	 त्यो नगरको पाप आकाश सम्म थाक लागेको छ। त्यसले गरेको अपराध परमेश्वरले बिर्सनु भएको छैन।


Y ri María Magdalena can yacˈariˈ xbe y xberubij cˈa chique quinojel ri xerachibilaj ri Jesús. Riyeˈ sibilaj yebison y yeˈokˈ. 	 जब उनले येशूलाई देखिन्, तिनी गईन् अनि उहाँका चेलाहरूलाई भनिन्। उहाँका चेलाहरू उहाँका निम्ति दुःखी भएर विलाप अनि रोई-कराई गरिरहेका थिए।


Y ri Jesús xbe chic cˈa apo chubanic orar pa rucamul y nubij cˈa: Nataˈ Dios, wi can cˈo cˈa chi nkˈaxaj na ri tijoj pokonal, riyin can nwajoˈ cˈa nben ri araybel riyit. Quecˈariˈ ri xubij pa ruˈoración. 	 त्यसपछि येशू फेरि दोस्रोपटक जानुभयो अनि प्रार्थना गर्न लाग्नु भयो, “मेरो पिता, यदि मैले यसलाई नपिएसम्म यो यातनाको प्याला मबाट हटाइन सम्भव नभए तपाईंले चाहनु भए जस्तै हुन दिनु हवस्।”


Rumariˈ riyit catanmej chuwech ri itzel tak raynic ri nipe pa quicˈaslen ri cˈa ye cˈajolaˈ na. Riyit xa can tatijaˈ akˈij chi nacˈuaj ri cˈaslen choj. Can tacukubaˈ acˈuˈx riqˈui ri Dios. Queˈawajoˈ quinojel. Y can ticˈojeˈ uxlanibel cˈuˈx chicojol quiqˈui ri nicˈaj chic ri can riqˈui jun chˈajchˈojlaj cánima niquiyaˈ rukˈij ri Ajaf. 	 जवानीको अभिलाषा देखि टाढो बस। असल जीवन जिउनुलाई विश्वास, प्रेम र शान्ति प्राप्त गर्न महान प्रयास गर। यी कुराहरू शुद्ध हृदय भएका अनि परमप्रभुमा विश्वास भएका मानिसहरूको सङ्गतमा गर्ने प्रयास गर।


Y xerutek cˈa el ri rudiscípulos riche (rixin) chi xebe chutzijoxic ri rajawaren ri Dios, y riche (rixin) chukaˈ chi yequicˈachojsaj yawaˈiˈ. 	 येशूले तिनीहरूलाई परमेश्वरको राज्यको बारेमा घोषणा गर्नु बिमारीहरू र रोग निको पार्न बाहिर पठाउनु भयो।


Y tek riyix ikˈaxan chic ri caˈiˈ oxiˈ kˈij chupan ri tijoj pokonal ri yixcˈo wi, ri Dios ri cˈo ronojel ruwech utzil riqˈui y ri can yoj rusiqˈuin (royon) konojel ri xa jun chic kabanon riqˈui ri Jesucristo riche (rixin) chi yojbecˈojeˈ chupan ri nimalaj rukˈij rucˈojlen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, Riyaˈ mismo xtuchojmirisaj ta cˈa icˈaslen, xtuben ta cˈa chiwe chi qˈuiy ri yixcowin nicochˈ, xtuyaˈ ta cˈa iwuchukˈaˈ y xtuben ta cˈa chi cof yix paˈel chupan ri icukbel cˈuˈx. 	 यो सही हो, तिमीहरुले अल्प समयको निम्ति यातनाको सामना गर्नु पर्छ। तर त्यसपछि परमेश्वरले हरेक कुरा ठीक गरिदिनु हुन्छ। तिमीहरुलाई उहाँले बलवान तुल्याउनु हुन्छ। उहाँले तिमीहरुलाई साहरा दिनु हुनेछ अनि तिमीहरुलाई लड्नबाट थाम्नु हुनेछ। उहाँ सबै अनुग्रहका परमेश्वर हुनुहुन्छ। उहाँले तिमीहरुलाई ख्रीष्ट येशूमा उहाँको महिमाको सहभागी हुन आह्वान गर्नु भएको छ। त्यो महिमा सदा सर्वदा रहने छ।


Ri Pedro y ri jun chic discípulo, can xu (xe) wi xquicˈaxaj ri xubij ri María Magdalena chique, can yacˈariˈ xeˈel el y xebe chuchiˈ ri jul. 	 यसकारण पत्रुस र अर्को चेला चिहानमा जानलागे।


Tek ri Jesús xapon cˈa chuchiˈ ri jul, xpe chic cˈa jun bey ri bis chare. Ri jul ri mukul wi ca ri Lázaro cˈoton chuwech jun juyuˈ, y tzˈapel ca ruchiˈ riqˈui jun abej. 	 येशू फेरि हृदयभित्रबाट अति शोकित हुनुभयो। येशू चिहानमा जानु भयो जहाँ लाजरसलाई राखिएको थियो। चिहान ओडार जस्तो बनाइएको थियो जो ढंङ्गाले ढाकिएको थियो।


Ruma ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx ma xquetamaj ta ruwech ri Dios riqˈui ri quinaˈoj ka riyeˈ. Yacˈa ri Dios ruma can nim wi ri runaˈoj cˈo, rumariˈ xrajoˈ xerucol ri xqueniman riche (rixin), rumacˈariˈ xutek rutzijoxic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chique. Yecˈa ri nicˈaj chic, riyeˈ xa majun xcˈatzin wi chique. 	 परमेश्वरले आफ्ना ज्ञानद्वारा के चाहनु हुन्छ भनेः ज्ञानद्वार संसारका मानिसहरूले परमेश्वरलाई चिनेन। त्यसैकारण परमेश्वरलाई जसले विश्वास गर्छन् तिनीहरूको उद्धारका निम्ति मूर्खातापूर्ण लाग्ने सुसमाचार दिनु भयो।


Y ri Jesús xubij chare ri tataˈaj: Wi riyit yacowin nacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui chi yicowin ntoˈ ri acˈajol, can xtibanatej wi ri achiˈel nawajoˈ. Pero riˈ awuqˈui riyit cˈo wi, ruma jun winek ri can nucukubaˈ rucˈuˈx wuqˈui tek cˈo ri nucˈutuj, can nibanatej wi ri achique ri nrajoˈ, xchaˈ ri Jesús chare. 	 येशूले ठिटोको बाबूलाई भन्नुभयो, “तिमीले भन्यौ, ‘यदि तपाईंले सक्नुहुन्छ भने?’ यदि कसैले विश्वास गर्यो भने हरेककुरा सम्भव हुन्छ।”


Y xkabij cˈa chiwe chi choj ticˈuaj ri icˈaslen, ruma queriˈ rucˈamon chi nikaben riyoj ri yoj riche (rixin) chic ri Dios. Ruma ri Dios xojrusiqˈuij (xojroyoj) riche (rixin) chi yoj‑oc pa rajawaren, ri acuchi (achique) cˈo wi ri rukˈij rucˈojlen. 	 हामीले तिमीहरूलाई उत्साह दियौं, ढाडस दियौं र परमेश्वरको लागि पवित्र जीवन बाँच्ने आग्रह गर्‌यौं। परमेश्वरले तिमीहरूलाई आफ्नो राज्य र महिमामा बोलाउँनु हुन्छ।


Y chiquicojol cˈa ri quiniman chic ri Jesucristo, majun cˈa mebaˈiˈ, ruma ri cˈo culef y ri cˈo cachoch, yequicˈayilaˈ y ri rajel niquicˈuaj apo 	 तिनीहरूले चाहेका सबै वस्तुहरू प्राप्त गरे। जजसका आफ्ना जमीन र घरहरू थिए पैसाको निम्ति बेची दिए।


Ri Cˈajolaxel ri petenak chilaˈ chicaj yacˈariˈ ri cˈo pa kawiˈ konojel. Ri ye aj ruwachˈulef xaxu (xaxe wi) riche (rixin) re ruwachˈulef ri yecowin niquitzijoj, ruma xaxu (xaxe wi) riˈ quetaman y ma quetaman ta riche (rixin) ri chicaj. Yacˈa ri Cˈajolaxel ri kajnek pe chilaˈ chicaj, can ya riche (rixin) ri chicaj ri nutzijoj, ruma Riyaˈ cˈo pa ruwiˈ ronojel. 	 “तर एक जो स्वर्गबाट आउनु हुन्छ, उहाँ सबै भन्दा महान हुनुहुन्छ। जुन मानिस पृथ्वीबाट आउँदछ ऊ पृथ्वीकै हो र उसले जे पनि पृथ्वीबाटै गर्दछ। जौ एकमात्र स्वर्गबाट आउनुहुन्छ उहाँ सबै भन्दा महान हुनुहुन्छ।


Chukaˈ ma xkajoˈ ta chi riyix y nicˈaj chic winek xiyaˈ ta kakˈij riyoj, astapeˈ xa can utz wi chi riyix xiyaˈ ta kakˈij, ruma can yoj apóstoles riche (rixin) ri Jesucristo. Pero ma que ta riˈ xkaben. 	 हामीले कुनै मानिसबाट प्रशंसा पनि खोजेका छैनौं, न तिमीहरूबाटै, न अरूबाटै।


Rumariˈ riyaˈ xusiqˈuij (xroyoj) jun chique ri mozos y xucˈutuj cˈa chare: ¿Achique xbanatej? ¿Y achique ruma tek cˈo nimakˈij ntajin? xchaˈ. 	 यसर्थ जेठो छोराले एकजना नोकरलाई बोलाएर सोध्यो, ‘ यी सब के भइरहेको छ?’


Y xquibij cˈa chique ri ye chajinel: Riyix xaxu (xaxe) wi cˈa tibij chi ya tek yix warnek yacˈariˈ tek xeˈapon ri ye rudiscípulos ri Jesús pa kˈekuˈm y xquelekˈaj el ri ruchˈacul. 	 तिनीहरूले सैनिकहरूलाई भने, “मानिसहरूलाई भन्नू कि राती हामी निदाइरहेको बेला येशूका चेलाहरू आएर उहाँको लाश लिएर गए।


Pa rucaˈn kˈij xquichop chic el bey. Y xaxu (xaxe wi) ri setenta soldados ri ye benak chrij quiej, xaxu (xaxe) wi chic riˈ ri xebe riqˈui ri Pablo, y ri cajiˈ ciento soldados xetzolix ca. 	 अर्को दिन घोडसवार पावलसंग सिजरियागए। तर अन्य सिपाहीहरू र भालाधारीहरू यरूशलेम सैन्य-भवन तिरै फर्केर आए।


Pero ri Jesús más cˈa xbe rutzijol, y sibilaj ye qˈuiy winek niquimol quiˈ riqˈui. Yecˈo cˈa winek ri yepe riqˈui riche (rixin) chi niquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios. Y yecˈo cˈa nicˈaj chic nicajoˈ chi yecˈachojsex el ruma Riyaˈ. 	 तर येशूको विषयमा समाचार अझ प्रचार हुँदै गयो। धेरै मानिसहरू उहाँकहाँ सुन्न आँउथे र बिमार निको भएर जान्थे।


Rumacˈariˈ riyix can nichˈo wi cˈa chukaˈ ri Ajaf chiwe y nubij cˈa: Quixel cˈa pe chiquicojol ri ma ye wuche (wixin) ta riyin. Ma ticˈuaj ta iwiˈ quiqˈui y ma tichop ta apo ri cˈaslen ri xa tzˈil, riche (rixin) chi queriˈ riyin yixincˈul. 	 “यसैले ती मानिसहरूबाट निस्केर आऊ आफूलाई तिनीहरूबाट अलग गराऊ, प्रभु भन्नु हुन्छ, केही नछोऊ जो असुद्ध छ अनि म तिमीरूलाई स्वीकार गर्नेछु।” यशैया 52:11


Y ruma chi ri Dios sibilaj yojrajoˈ rumariˈ tek ruchˈobon chic pe chi nuben chake chi yoj‑oc ralcˈual, ruma can queriˈ ri ruraybel pa kawiˈ. 	 अनि संसारको सृष्टि हुनु भन्दा पहिल्यै परमेश्वरले हामीलाई येशू ख्रीष्टद्वारा आफ्ना बालकहरू बनाउने निश्चय गर्नुभयो। यो उहाँको इच्छा थियो। यसैमा उहाँ प्रसन्न हुनुहुथ्यो।


Y ri banoy tak chˈaˈoj ri ye riche (rixin) chicaj can ye benak riqˈui, quicusan tziek ri nibix lino chare, tziek ri sibilaj jabel. Tziek ri sibilaj sek y chˈajchˈoj. Y can quinojel cˈa ri banoy chˈaˈoj riˈ, ye chˈocol chiquij quiej ri sek quij. 	 स्वर्गका सेनाहरु तिनलाई पछ्याइ रहेका थिए। तिनीहरु सेता घोडामा सवार थिए। तिनीहरु सेतो अनि सफा चिल्लो मलमलका पहिरनमा थिए।


Y ri principaliˈ tak sacerdotes, ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij, y quinojel cˈa ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij, niquicanolaˈ cˈa kˈaban tak tzij chrij ri Jesús, riche (rixin) chi niquitek pa camic. 	 प्रघान पूजाहारीहरू र यहुदी नेताहरूको सम्पूर्ण महासभाले येशूको विरुद्धमा कुनै न कुनै झूटो खोट देखाउने कोशिस गरे जसद्वारा तिनीहरू येशूलाई मार्न सक्थे।


Y quinojel cˈa ri yebano ri etzelal, man cˈa nika ta chiquiwech ri Sakil, ni ma yeˈapon ta chukaˈ riqˈui ri Sakil; ruma re Sakil reˈ nuben cˈa chi yebekˈalajin pe ronojel ri etzelal ri yetajin chubanic. 	 प्रत्येक जसले दुष्ट-कामहरू गर्दछ त्यसले ज्योतिलाई घृणा गर्छ। तिनी ज्योति तर्फ आउने छैन। किनभने उसको दुष्ट कामहरू ज्योतिमा देखिनेछ।


Y xentzˈet cˈa ri ye wukuˈ ángeles ri ye paˈel apo chuwech ri Dios. Y chique cˈa ri wukuˈ ángeles riˈ xjach jojun trompeta. 	 अनि मैले देखें सात स्वर्गदूतहरुलाई जो परमेश्वरको सामुन्ने उभिएका थिए। तिनीहरुलाई सातवटा तुरही दिइयो।


¡Can juyiˈ oc iwech riyix aj tzˈibaˈ y riyix fariseos ri xa caˈiˈ ipalej! ruma xa yix achiˈel lek ri jabel chˈajchˈoj rij y ri rupan xa tzˈil. Riyix can nicˈut cˈa chiquiwech ri winek chi utz ri yeˈibanalaˈ, yacˈa ri pa tak iwánima xa ma que ta riˈ, ruma xa nojnek riqˈui alekˈ, y nojnek riqˈui itzel tak raynic, ruma riyix can nirayij chi ronojel ri cˈo quiqˈui ri winek iwuqˈui ta riyix cˈo wi. 	 “शास्त्रीहरू र फरिसीहरूलाई धिक्कार हो। तिमीहरू कपटीहरू हौ। तिमीहरू आफ्नो थाल र बटुकोलाई बाहिरबाट मात्र धुन्छौ। तर भित्र भने अरूलाई ठगेर हत्याएका बस्तुहरू अनि तिमीहरू स्वयंलाई खुशी पार्ने चीजहरूले भरिएका हुन्छन्।


Pero riyix can yixcˈo pe wuqˈui chupan ri tijoj pokonal ri ye nkˈaxan pe. 	 “तिमीहरू तिनीहरू हौ जो मेरो संर्घषहरूमा छेउमा बसेका थियौं।


Y quinojel niquirek quichiˈ y niquibij: Re xojcolotej, can ya cˈa ri ka‑Dios ri tzˈuyul pa lokˈolaj chˈaquet ri xbano, y chukaˈ ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, yechaˈ. 	 तिनीहरु ठूलो स्वरमा कराए, “हाम्रा परमेश्वर जो सिंहासनमा विराजमान हुनुहुन्छ अनि भेंडाको पाठाको जय होस्।”


Cˈacˈariˈ ri Anás xutek cˈa apo ri Jesús chuwech ri Caifás ri nimalaj sacerdote. Y ri Jesús ximil cˈa tek xucˈuex el. 	 तब अनासले येशूलाई कैयाफा प्रधान पूजाहारीकहाँ पठाए। त्यसबेला सम्म येशू बाँधिएकै हुनुहुन्थ्यो।


Y ri Jesús xoc cˈa pa rachoch ri Dios ri cˈo pa tinamit Jerusalem. Y tek xerutzˈet ri winek chi achiˈel cˈaybel quibanon chare rachoch ri Dios, xerokotaj cˈa pe quinojel ri yetajin yecˈayin y ri yelokˈonaj chiriˈ. Y ri aj qˈuexoy tak puek xerutecmayilaˈ ca ri quimesas, y queriˈ chukaˈ xuben chique ri quichˈacat ri yetajin yecˈayin palomax. 	 येशू मन्दिरतर्फ लाग्नुभयो। उहाँले किन-बेच गर्ने सबैलाई त्यहाँबाट धपाउनु भयो। अनि येशूले ढुकुर बेच्नेहरूको बेञ्चहरू पनि पल्टाई दिनु भयो।


Can achiˈel cˈa yirajoˈ ri Nataˈ, can queriˈ chukaˈ yixinwajoˈ riyin. Can quixcˈojeˈ cˈa jurayil chupan re ajowanic reˈ. 	 म तिमीहरूलाई प्रेम गर्दछु जसरी मलाई पिताले गर्नुहुन्छ। अब मेरो प्रेममा निरन्तर रहौ।


Y can tijalatej cˈa ri iwánima y ri ichˈobonic. 	 तिमीहरू आफ्ना मन र आत्मामा नयाँ बनाइनु पर्छ।


Wachˈalal, wi cˈo cˈa jun ri nibin chi runiman chic ri Dios, y xa majun utzil nuben ta, xa majun cˈa nicˈatzin wi ri nubij chi runiman. Ruma xa ma xtril ta cˈa rucolotajic xaxu (xaxe wi) riqˈui ri nubij chi runiman chic ri Dios. 	 मेरा प्रिय भाइ-बहिनीहरू, यदि कुनै व्यक्तिले उसित विश्वास छ भन्छ तर केही गर्दैन, तब त्यो विश्वास बेकामको हो। त्यस्तो विश्वासले उसलाई बचाउँन सक्छ? अहँ!


Y can cˈa nichˈo na cˈa ri Jesús quiqˈui ri ye rudiscípulos, tek cˈa xquitzˈet xeˈapon ye qˈuiy winek quiqˈui. Y can ya cˈa jun chique ri ye cablajuj discípulos, ri Judas rubiˈ, ri ucˈuayon apo quibey ri winek riˈ. Y ri Judas xjel apo riqˈui ri Jesús riche (rixin) chi xutzˈumaj (xutzˈubaj) ruchiˈ. 	 जतिबेला येशू बोलिरहनु भएको थियो, एक दल मानिसहरू त्यहाँ आइपुगे। बाह्रजना प्रेरितहरूमध्ये एकजना जसलाई यहूदा भनिन्थ्यो त्यो दललाई अगुवाई गरिरहेको थियो। यहूदा येशूको नजिकै उहाँलाइ म्वाई खान आयो।


Y tek xa nakaj chic cˈa yecˈo wi apo chique ri tinamit Betfagé y Betania, tinamit ri yecˈo chunakajal ri juyuˈ Olivos, ri Jesús xerutek cˈa el ye caˈiˈ chique ri rudiscípulos. 	 उहाँ जैतून नाउँ भएको पहाड नजिकको बेथानी शहरमा पुग्नु भयो। उहाँले आफ्ना दुइजना चेलाहरूलाई बोलाउनु भयो अनि


Y tek quibixan chic cˈa ri bix riche (rixin) ri pascua, ri Jesús y ri rudiscípulos xeˈel el ri chiriˈ pa jay y xebe ri pa juyuˈ ri Olivos rubiˈ. 	 तब तिनीहरूले भजन गाए अनि उहाँहरू निस्केर जैतून डाँडातिर जानुभयो।


Y tek ri Jesús xbeˈel cˈa pe, rucusan cˈa ri jun achiˈel corona ri banon riqˈui ri jun kˈayis ri cˈo ruqˈuixal, y rucusan chukaˈ ri tziek ri morado nitzuˈun. Y yacˈariˈ tek ri Pilato xubij chique ri winek: Yacˈareˈ ri achi, xchaˈ. 	 येशू बाहिर आए। उहाँले काँडेदार मुकुट र बैजनी वस्त्र लगाउनु भएको थियो। पिलातसले यहूदीहरूलाई भने, “ त्यो मान्छो यही हो।”


Y ri ye tzeketel chrij ri Jesús sibilaj ye qˈuiy. Y jubaˈ ma quinojel chique riyeˈ ri xquiriqˈuilaˈ ri nimaˈk tak quitziak pa rubey ri Jesús riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij. Y nicˈaj chic winek ruma can niquiyaˈ chukaˈ rukˈij ri Jesús xebequicˈamalaˈ pe ruxak tak cheˈ ri can riche (rixin) wikbel, riche (rixin) chi xequiricˈ pa rubey. Y quecˈariˈ niquibanalaˈ ye benak. 	 येशू यरूशलेम तिर जाने बाटामा गधामा चढेर जानुभयो। धेरै मानिसहरूले येशूको निम्ति बाटोमा वस्त्रहरू ओछ्याइदिएका थिए। अरू मानिसहरूले रूखका हाँगाहरू काटे र बाटोमा ओछ्याई दिए।


Riyoj can qˈuiy mul nikatzˈet cˈa ruwech ri kacamic ruma nikatzijoj ri ruchˈabel ri Dios. Yacˈa chiwe riyix xa nucˈom pe ri utzilaj cˈaslen. 	 यसैले मृत्युले हामीमा काम गर्दैछ, अनि जीवनले तिमीहरूमा काम गर्दैछ।


Ma chanin ta tayaˈ ri akˈaˈ pa ruwiˈ jun kachˈalal riche (rixin) chi ntoc pa rusamaj ri Dios, wi xa ma awetaman ta achique chi cˈaslen rucˈuan, riche (rixin) chi queriˈ majun nawejkalej, wi cˈo mac rubanon. Riyit xa can tachajij awiˈ jabel. 	 धर्मगुरू बनाउनाका निम्ति कसैमाथि तिम्रो हात राख्नको अघि होशियारीसित सोच। अरूका पापहरूका सह भागी नहोऊ। आफूलाई शुद्ध राख।


Chiˈiwonojel ri can yix banon bautizar pa rubiˈ ri Cristo, xa jun chic ibanon riqˈui Riyaˈ. Can nikˈalajin wi cˈa chi ri Cristo cˈo pa tak icˈaslen; xuben chiwe chi achiˈel xuyaˈ jun itziak ri sibilaj jabel. 	 तिमीहरू सबै ख्रीष्टमा बप्तिस्मा लिएर तिमीहरूले ख्रीष्टलाई नै धारण गरेका छौ।


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Joˈ pa nicˈaj chic tinamit ri yecˈo pe nakaj, riche (rixin) chi ntzijoj chukaˈ ri ruchˈabel ri Dios chiriˈ, ruma chubanic ri samaj riˈ tek xipe waweˈ chuwech re ruwachˈulef, xchaˈ. 	 येशूले भन्नुभयो, “हामी यहाँ वरिपरिका अरु शहरहरूमा जानुपर्छ। त्यसर्थ ती ठाउँहरूमा पनि म प्रचार गर्न सक्नेछु। यहि काम गर्नु म आएको हूँ।”


Ruma Riyaˈ nrajoˈ cˈa chi cˈo ri niquetamaj ca ri rudiscípulos, y rumariˈ Riyaˈ xuchop chic cˈa rubixic chique: Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can xquijach wi pa quikˈaˈ ri winek y xquinquicamisaj. Yacˈa tek xa yin caminek chic, pa rox kˈij xquicˈastej pe. 	 येशूले उनको चेलाहरूलाई मात्र सिकाउन चाहनुहुन्थ्यो। उहाँले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “मानिसको पुत्रलाई मार्न मानिसहरूका हातमा सुम्पिदिनेछन्। तीन दिनपछि म मृत्युबाट बौरी उठ्नेछु।”


Y xebecˈulun cˈa pe ri Moisés y ri Elías, y xquichop cˈa tzij riqˈui ri Jesús. 	 तब तिनीहरूले दुइजना मानिसहरूलाई येशूसँग बातचीत गरीरहेका देखे। तिनीहरू मोशा र एलिया थिए।


Ri israelitas ri quiniman chic ri Dios yequicˈaxaj cˈa ri xa ma ye israelitas ta ri quiniman chukaˈ ri Dios, chi yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri xa ma ye quichˈabel ta y niquiyaˈ cˈa rukˈij ri Dios. 	 यहूदीहरूले ती गैर-यहूदीहरूले विभिन्न भाषाहरू बोलेका र परमेश्वरको स्तुति गरेको सुने। त्यसपछि पत्रुसले भने,


Ri fariseos y ri aj tzˈibaˈ riˈ xquibij cˈa chare ri Jesús: Tijonel, re jun ixok re kapaban chawech, nimacun riqˈui jun achi ri xilitej pe. 	 तिनीहरूले येशूलाई भने, “गुरूज्यू, यस आइमाई पर-पुरुषसँग व्याभिचार सम्बन्धमा रहेको बेला समातिई।


Y ri ángel ri ruyaˈon jun raken pa ruwiˈ ri mar y jun raken pa ruwiˈ ri ruwachˈulef, xintzˈet cˈa chi xuyec ri rukˈaˈ chicaj, 	 तब, मैले समुद्र अनि भूमिमा पाउ राख्ने स्वर्गदूतले आफ्नो दाहिने हात स्वर्गतिर उठाएको देखें।


Ruma ri saduceos ma niquinimaj ta chi xquecˈastej ri caminakiˈ, ni ma niquinimaj ta chukaˈ chi yecˈo ángeles y yecˈo espíritus, yacˈa ri achiˈaˈ fariseos can niquinimaj wi chi xquecˈastej ri caminakiˈ y niquinimaj chi yecˈo ángeles y yecˈo chukaˈ espíritus. 	 सदुकीहरूको विश्वास थियो मानिसहरू मरे पछि तिनीहरू फेरि जिउँदो हुँदैनन्, अनि स्वर्गदूत अथवा आत्मा हुँदैन। तर फरिसीहरू यी सबैमा विश्वास गर्छन्।


Y ri Abraham can royoben chi can nibanatej na wi ri xbix chare ruma ri Dios y ma xuben ta caˈiˈ rucˈuˈx riche (rixin) chi xroyobej, xa can xcukeˈ wi más rucˈuˈx y xuyaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios. 	 परमेश्वरले प्रतिज्ञा गर्नु भएको कुरा गर्नुहुनेछ भन्ने कुरामा अब्राहामले किहिल्यै शंका गरेनन्। अब्राहमले आफ्नो विश्वास गुमाएनन्। बरू, उनको विश्वास अझ दृढ भयो अनि उनले परमेश्वरको प्रशंसा गरे।


Pero can tasicˈaˈ cˈa awiˈ, y cayacatej. Xincˈut cˈa wiˈ chawech riche (rixin) chi yatoc jun nusamajel y riche (rixin) chukaˈ chi yabe chutzijoxic chique ri winek ri xatzˈet yan y ri xquencˈut chawech chupan ri kˈij ri ye benak apo. 	 उठ अनि उभ! मैले तिमीलाई मेरो सेवक चुनेको छु। तिमी मेरो गवाही भएर मानिसहरूलाई मेरो विषयमा तिमीले के देख्यौ अनि मैले के प्रकट गर्छु सबै बातउनेछौ। यसैकारण म आज तिमीकहाँ आएँ।


Y can yacˈariˈ tek xquichop tzij ye caˈiˈ achiˈaˈ riqˈui ri Jesús. Y ri ye caˈiˈ achiˈaˈ riˈ ya ri Moisés y ri Elías ri ye rusamajel ri Dios ri xecˈojeˈ ojer ca. 	 दुइजना मानिस त्यहाँ प्रकट भए औ येशूसँग बात गर्न लागे। तिनीहरू मोशा र एलिया थिए।


Y can tzan espada xutek wi rucamisaxic ri Jacobo rachˈalal ri Juan. 	 हेरोदले याकूबलाई तरवाले मार्नु भन्ने हुकुम दिए। याकूब यूहन्नाका भाइ थिए।


Ruma ri ruchˈabel ri Dios can cˈo rucˈaslen, y cˈo ruchukˈaˈ. Can sibilaj qˈuiy ri nicowin nuben, que chuwech jun espada ri can pa caˈiˈ cˈo wi rey. Ruma ri ruchˈabel ri Dios napon cˈa pa ránima y pa ruˈespíritu ri winek y nunicˈoj ronojel ri nuchˈob y ri nurayij. Y napon cˈa chupan ri bak y ri acuchi (achique) quitunun wi quiˈ. Can más wi ruchukˈaˈ que chuwech ronojel espada ri can pa caˈiˈ cˈo wi rey. 	 परमेश्वरको वचन जीवित छ र क्रियाशील छ। उहाँको वचन कुनै दुईधारे तरवार भन्दा धारिलो छ। परमेश्वरको वचनले हामीलाई गहिरो गरी काट्छ। यसले आत्मा र प्राण, जोडिएको ठाउँमा काट्छ। यसले जोर्नी र हड्डी समेत काट्छ। यसले भित्री भाव र विचार सम्म जाँच्छ।


Y rumariˈ riyoj can sibilaj yojquicot tek majun kachukˈaˈ y riyix xa utz benak ri icˈaslen y can cˈo iwuchukˈaˈ. Y riyoj can nikacˈutuj wi cˈa chare ri Dios pa tak kaˈoración chi nuben ta chiwe chi yix tzˈaket ta riqˈui ri icˈaslen. 	 तिमीहरू दरिलो बन्यौ भने हामी दुर्वल हुनुमा खूशी छौं। हाम्रो प्रर्थाना छ तिमीहरू दिरिलो बन्दै जानेछौ।


Y tek xerutzˈet chi sibilaj ye qˈuiy ri winek, xujoyowaj quiwech, ruma can quiyon yecˈo y quitalun quiˈ; can achiˈel niquiben ri carneˈl tek xa majun ri niyukˈun quiche (quixin). 	 उहाँले भीडलाई देख्नूभयो र उनीहरूको निम्ति टिठाउनु भयो। किनभने तिनीहरू असहाय अनि चिन्तित थिए। तिनीहरू गोठालो नभएका भेडाँहरू जस्तै हैरान भई तितर-बितर भएका थिए।


Y riyeˈ can sibilaj xequicot tek xquicˈaxaj riˈ, y xquitzuj (xquisuj) puek chare. 	 यस विषयमा मुख्य पूजाहारीहरू अत्यन्त खुशी भए। यदि यहूदाले येशूलाई सुम्पेको खण्डमा तिनीहरूले रूपियाँ दिने बाचा गरे।


Y tek benak cˈa ri Jesús, ri winek niquiriqˈuilaˈ cˈa ka ri nimaˈk tak quitziak pa rubey riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij. Y queriˈ ri niquibanalaˈ ye benak. 	 येशू गधामाथि चढेर यरूशलेम तर्फ लाग्नुभयो। मानिसहरूले येशूको लागि आफ्नो लुगाहरू बाटोमा ओछ्याए।


Pero chupan cˈa chukaˈ ri tinamit riˈ, tek cˈa ma jane napon ta ri Felipe, cˈo cˈa jun achi aj itz ri Simón rubiˈ. Can jabel cˈa ye rukˈolon ri winek ri aj chiriˈ pa Samaria riqˈui ri yerubanalaˈ. Riyaˈ can nubilaˈ cˈa chukaˈ chique chi riyaˈ jun winek ri nim rukˈij. 	 तर त्यस शहरमा शिमोन नाउँ गरेको एकजना मानिस थिए। फिलिप त्यहाँ आउन भन्दा अघि तिनी जादू गर्दै थिए अनि सामरियाका मानिसहरूलाई चकित पारेका थिए। शिमोनले घमण्ड साथ आफूलाई महान-मानिस दावी गर्थे।


Pero ruma cˈa chi ma yix ta mekˈen, chukaˈ ma yix ta tef, xa yix liloj, rumariˈ xquixinxaˈ cˈa el. 	 तर तिमीहरु केवल मन-तातो छौ, न तातो न चिसो। यसर्थ मेरो मुखबाट म तिमीहरुलाई उगेल्न तयार छु।


O wi cˈo cˈa jun chiwe riyix ri niban puersa chare ruma jun winek chi tucˈuaj jun ejkaˈn cˈa pa jun kilómetro, xa can tiquicot cˈa tucˈuaj el ri ejkaˈn riˈ, y chukaˈ ma tupokonaj ta chi nucˈuaj jun kilómetro chic ri ejkaˈn riˈ. 	 यदि कसैले तिमीलाई एक माइलसम्म जबरजस्त हिंडन लगाउँछ भने उसित दुईमाइलसम्म जाऊ।


Ya cˈa riyaˈ ri nchˈobon chi ntek el iwuqˈui, xa yacˈa ri cˈo chi nwetamaj na nabey achique xtibix chuwe pa kˈatbel tzij; wi yinelesex el pa cárcel o cˈo quichˈobon ri niquiben chuwe. Y cˈacˈariˈ tek xtintek el ri Timoteo iwuqˈui. 	 म उनलाई चाँडै पठाउने प्रयास गर्दैछु। मलाई के हुन्छ त्यो जान्ने बित्तिकै म तिनलाई पठाउनेछु।


Y ri Pedro xubij chic cˈa chare: Wi can rajawaxic chi yicom junan awuqˈui riyit, can quecˈariˈ riˈ, pero can ma xtinbij ta chi ma wetaman ta awech, xchaˈ ri Pedro. Y quinojel cˈa ri discípulos can queriˈ chukaˈ xquibij. 	 तर पत्रुसले जवाफ दिए, “म तपाईंलाई कहिल्यै इन्कार गर्नेछैन तपाईं साथै मर्नु परेता पनि म तपाईंलाई इन्कार गर्ने छैन।” अनि सबै चेलाहरूले यही कुरा दोहोर्याए।


Ruma ri yebin chiwe chi tiban ri circuncisión chiwe, riyeˈ can banon wi ri circuncisión chique. Pero ma riqˈui wi riˈ riyeˈ xa ma niquiben ta ronojel ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés. Riyeˈ niquibij chi tiban ri circuncisión chiwe, pero xaxu (xaxe wi) nicajoˈ chi ninimaj quitzij riche (rixin) chi queriˈ nicˈojeˈ quikˈij. 	 जसले खतना गराऊन बल दिन्छन्, तिनीहरू आफै व्यवस्था मान्दैनन् तर तिमीहरूलाई खतना भने गराउन चाहन्छन्। यदि तिनीहरू आफ्नो इच्छा पूरा गराउन सके तिनीहरू आफुमा गर्व गर्छन्।


Queriˈ ri rutzˈiban ca ri David. Wacami riyin yichˈo cˈa chiwe chiˈiwonojel ri can yix riy rumam ca ri Israel; riyix ri yixcˈo pe y chukaˈ ri ma yecˈo ta pe. Tiwetamaj cˈa chi can kitzij wi chi ri Jesús ri xicamisaj chuwech cruz, can ya wi Riyaˈ ri banon chare ruma ri Dios chi ya Riyaˈ ri Cristo y chi ya Riyaˈ ri Rajaf ronojel, xchaˈ ri Pedro. 	 “यसैले सबै यहूदी मानिसहरूले यो सत्यलाई जान्नु पर्छः परमेश्वरले येशूलाई प्रभु र ख्रीष्ट बनाउनु भयो। उहाँ त्यही मानिस हुनुहुन्थ्यो जसलाई तिमीहरूले क्रूसमा किला ठोक्यौ।”


Y tek xekˈax jucˈan chic ruchiˈ yaˈ, xeˈapon cˈa ri pa tinamit Efeso. Ri Pablo xeruyaˈ ca ri Priscila y ri Aquila, y xbe chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Junan cˈa niquichˈob rij ri ruchˈabel ri Jesucristo quiqˈui ri israelitas. 	 त्यसपछि तिनीहरू एफिसस्‌मा गए। त्यहाँ तिनले प्रिस्किला र अक्वीलालाई छाडी राखे। तिनी एफिसस्‌मा हुँदा सभाघरमा गए अनि यहूदीहरूसंग बात गरे।


Y ri nrajoˈ ri Lokˈolaj Espíritu, ya chukaˈ riˈ ri nikajoˈ riyoj chiwe chi ma nikayaˈ ta más ejkaˈn chikul, chi ma rajawaxic ta nitzekelbej ronojel ri nubij chupan ri ley, xa can xu (xe) wi cˈa ri más nicˈatzin, yariˈ tibanaˈ, 	 पवित्र आत्माले सोच्दछ कि हामीहरूले तिमीहरूलाई अधिक जिम्मेवार दिनु हुँदैन। अनि त्यसमा हामी सहमत छौं। तिमीहरूले यति मात्र गर्नु आवश्य छः


Ri chˈabel ri xkabij chiwe, ma riche (rixin) ta chi yojtajin chic chubixic chiwe jun bey chi can utz yojicˈul. Ma que ta riˈ. Riyoj ma rajawaxic ta chi nikaben achiˈel niquiben ri nicˈaj chic. Riyeˈ quicˈualon apo wuj ri nubij chupan chi utz yeˈicˈul y chukaˈ niquicˈutuj chic el jun wuj chiwe riyix ri nubij chi quecˈul cuma ri kachˈalal ri yecˈo pa nicˈaj chic tinamit. Yacˈa riyoj ma rajawaxic ta chi queriˈ nikaben. 	 फेरि के हामी हाम्रै विषयमा गर्व गछौं? अरूहरू जस्तै तिमीहरूलाई वा तिमीहरूबाट परिचय-पत्रको खाँचो पर्छ?


man cˈa tijel ta ri ichˈobonic chanin, man cˈa quixka ta pa quikˈaˈ ri yebin chi ri kˈij riche (rixin) chi nipe ri Ajaf Jesucristo xoka yan. Y man cˈa tisach ta icˈuˈx astapeˈ can cˈo jun nibin chiwe chi espíritu kˈalajsayon chare, o cˈo jun nitzijon chiwe chi ri kˈij riche (rixin) chi nipe ri Jesucristo xoka yan, o cˈo ta jun wuj ri nicˈul astapeˈ can pa kabiˈ riyoj banon wi el y nubij chi ri kˈij riche (rixin) chi nipe ri Jesucristo xoka yan, man cˈa tinimaj ta. 	 यदि कतैबाट तिमीहरूले प्रभुको आगमन भइसकेको चाल पाए तिमीहरू सजिलै बिचलित हुने अथवा डराउनै पर्दैन। कसै-कसैले भन्लान कि यो अगमवाणीमा छ अथवा सुसमाचारमा छ अथवा तिमीहरू चिट्ठी पढ्न सक्छौ जुन तिमीहरूले भन्छन् कि तिनीहरू हामीबाट आएका हुन्।


Yacˈariˈ tek ri Pablo xbeka pe y xjupeˈ chrij ri ruchˈacul ri ti cˈajol riˈ, y xukˈetej. Y xubij cˈa chique ri kachˈalal: Ma tixibij ta iwiˈ. Re ti cˈajol reˈ xa xcˈastej pe. 	 पावल युटाइकस कहाँ ओर्लिए। उनले घुँडा टेकेर अगाँलो हाले। पावलले अन्य विश्वासीहरूलाई भने, “सुर्ता नगर, यिनी जिउँदै छन्।”


Ri José chukaˈ can rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, y rumariˈ riyaˈ tek ya xa nicom yan ka, xunataj cˈa chique ri ye rech israelitas chi xtapon na wi jun kˈij tek ri quiy quimam xqueˈel el pan Egipto. Y xuchilabej ca chique chi tiquicˈuaj el ri rubakil tek xquebe. 	 अनि उहाँको मृत्युकालमा यूसुफले इस्राएलीहरूले मिश्रदेश छोडने भविष्यवाणी गरे। विश्वासकै कारणले उनले आफ्नो दफनबारे आदेश दिए।


Y ri ye benak wuqˈui xquixibij quiˈ, ruma xquitzˈet ri sakil, pero ma xkˈax ta chiquiwech ri xubij ri Jun ri xchˈo pe wuqˈui. 	 मानिसहरू जो मसंग थिए तिनीहरूले ज्योति देखे, तर ती एक मसंग जो बात गर्दै हुनुहुन्थ्यो, त्यो आवाज तिनीहरूले सुनेनन्।


Y ri achi ri cˈo ri itzel espíritu riqˈui, xuqˈuek cˈa riˈ chiquij ri achiˈaˈ riˈ, y majun chic cˈa ri xecowin xquiben pa rukˈaˈ, xa can xchˈacon wi chiquij. Xuretz (xutzer) cˈa ri quitziak chiquij y ye socotajnek xeˈanmej el chupan ri jay riˈ. 	 तब त्यस मानिस जसमा दुष्ट आत्मा चढेको थियो त्यो उफ्रिएर ती यहूदीलाई झम्टियो। उ सबै भन्दा वलियो थियो। उसले तिनीहरूलाई कुट्यो र तिनीहरूको लुगाहरु च्यातिदियो। ती यहूदीहरू त्यस घरबाट नाङ्गै र घाइते अवस्थामा भागे।


Can queriˈ ta cˈa nuben ri icˈaslen riyix chiquiwech ri winek; can jun ta cˈa sakil. Riche (rixin) chi queriˈ niquitzˈet ta cˈa ri utz ri yeˈibanalaˈ, y ri winek can xtiquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj. 	 त्यसै गिरी, अरूका निम्ति तिमीहरू पनि उज्यालो बनिदिनु पर्छ। तिमीहरूले गरेका सुकर्महरू मानिहरूले देख्नेछन् र स्वर्गमा बस्नु हुने तिमीहरूका पिताका महिमा गर्नेछन्।


Y chukaˈ ketaman chi xa jun chic kabanon riqˈui ri Dios y Riyaˈ can cˈo pa tak kánima, ruma can ruyaˈon ri Rulokˈolaj Espíritu chake. 	 हामीलाई थाहा छ कि हामी परमेश्वरमा रहन्छौ अनि परमेश्वर हामीमा रहनु हुन्छ। हामी यो जान्दछौं किनभने परमेश्वरले हामीलाई उहाँको आत्मा प्रदान गर्नु भएको छ।


Y ri Josías xralcˈualaj ri Jeconías y ri ye nicˈaj chic rachˈalal ri Jeconías. Y ya tiempo riˈ tek ri kech aj Israel xechapatej el y xeˈucˈuex cˈa pa Babilonia. 	 योसिया येकोनिया र उसका भाइहरूका पिता थिए। (यो त्यसै समयको कुरा हो जुनबेला यहूदीहरूलाई दासका रूपमा बेबिलोनमा लगिएका थिए।)


riche (rixin) chi queriˈ astapeˈ niquitzuˈ y xa ma nichˈobotej ta chiquiwech ri niquitzuˈ y astapeˈ niquicˈaxaj y xa ma nikˈax ta chiquiwech ri niquicˈaxaj, riche (rixin) chi queriˈ ma nitzolin ta pe quicˈuˈx, y ma nicuyutej ta chukaˈ quimac ruma ri Dios. 	 किनकि तिनीहरू हेर्न त हेर्छन् तर तिनीहरू देख्दैनन्, तिनीहरू सुन्न त सुन्छन्, तिनीहरू बुझ्दैनन् यदि तिनीहरूले देखे र बुझे भने, तिनीहरू बद्लिनेछन् र क्षमा पाउनेछन।’” यशैया 6:9-10


Ri Jesús xracˈaxaj cˈa chi ri achi riˈ xelesex pe. Rumariˈ, tek xquil quiˈ riqˈui ri achi riˈ, xubij cˈa chare: ¿La nanimaj cami riyit ri Rucˈajol ri Dios? xchaˈ ri Jesús chare. 	 यहूदी अगुवाहरूले त्यस मानिसलाई निकालीदिएको येशूले चाल पाउनु भयो। येशूले त्यस मानिसलाई भेटेर भन्नुभयो, “तिमी मानिसको पुत्रमाथि विश्वास गर्छौ?”


Y ri Jesús riqˈui cˈa ruchukˈaˈ xchˈo y xubij: Ri niniman cˈa wuche (wixin) riyin, ma xu (xe) ta cˈa riyin ri yirunimaj, xa can nunimaj cˈa ri Dios ri yin takayon pe. 	 तब येशूले जोडले काराएर भन्नुभयो, “जसले मलाई विश्वास गर्दछ उसले मलाई मात्र विश्वास गर्दैन जसले मलाई पठाउनु भयो उहाँलाई पनि विश्वास गर्छ।


Y xpe chukaˈ riche (rixin) chi ri ma ye israelitas ta niquiyaˈ chukaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios, ruma Riyaˈ xujoyowaj quiwech. Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Xcatinkˈalajsaj cˈa chiquicojol ri winek ri ma ye israelitas ta y xtinyaˈ cˈa akˈij, y xtinbixaj ri abiˈ. 	 ख्रीष्ट सेवक बन्नु भयो ताकि गैर-यहूदीहरूले परमेश्वरप्रति उहाँको करूणाको प्रशंसा गरून्। धर्मशास्त्रले भन्छः “यसैले म गैर-यहूदीहरूमा तिमीहरूलाई धन्यावाद दिनेछु, म तिमीहरूको नामको स्तुति गाउनेछु।” भजनसंग्रह 18:49


Y yacˈariˈ tek ri Rey xtubij chique: Can kitzij wi cˈa ri nbij chiwe chi ruma majun utzil xiben chique re tak wachˈalal ri majun oc quikˈij, ntel chi tzij chi xa can majun cˈa chukaˈ utzil xiben ta chuwe riyin. 	 “त्यसपछि राजाले तिनीहरूलाई जवाफ दिए, ‘म तिमीहरूलाई साँचो भन्दछु, ‘यी मेरा मानिसहरू निम्ति जे पनि तिमीहरूले गरेनौ, यी सबै तिमीहरूले मेरो निम्ति गरेनौ।’


Y ri Dios chukaˈ xunimirisaj cˈa rukˈij ri Jesús, riqˈui ri xutzˈuyubaˈ apo pa rajquikˈaˈ y xuben chare chi ya Riyaˈ ri xoc Colonel y ucˈuey kiche (kixin), riche (rixin) chi queriˈ nuyaˈ kˈij chake riyoj israelitas riche (rixin) chi nitzolin pe kacˈuˈx riqˈui ri Dios y nicuyutej kamac. 	 येशूलाई परमेश्वरले अगुवा अनि मुक्ति दाताको रुपमा आफ्ना दाहिने तर्फ उठाउनु भयो। परमेश्वरले यसो गर्नुभयो ताकि सबै यहूदीहरूले आफ्ना हृदय र जीवन परिवर्तन गर्न सकुन् अनि पापहरूका निम्ति उहाँबाट क्षमा प्राप्त गर्न सकुन्।


Y cˈo cˈa jun kˈij tek ri Jesús ruyon cˈa ntajin nuben orar, y ri ye rudiscípulos can yecˈo chukaˈ apo chunakajal. Y yacˈariˈ tek ri Jesús xucˈutuj chique ri rudiscípulos: ¿Yin achique cˈa riyin niquibij ri winek? 	 एकपल्ट येशू एक्लै प्रार्थनामा बस्नु भएको थियो। जम्मै चेलाहरू एकैसाथ त्यहाँ आए। येशूले तिनहरूलाई सोध्नु भयो, “मानिसहरूको विचारमा म को हुँ?”


Y tek xeˈapon cˈa ri pan aldea Emaús, ri Jesús xuben chi can choj nikˈax el. 	 जब तिनीहरू इम्माउस छेउ पुगे अनि येशूले वहाना गर्नु भयो कि उहाँ त्यहाँबाट अझै अधि जानुछ।


Ruma ri waran riche (rixin) chakˈaˈ, y chukaˈ ri yekˈaber riche (rixin) chakˈaˈ yekˈaber. 	 सुत्नेहरू रातमा सुत्छन्, मात्नेहरू रातमा मात्छन्।


Y rumacˈariˈ nbij chiwe chi queˈiyaˈ ca re achiˈaˈ reˈ. Ruma wi xa quinaˈoj winek ri yetajin chubanic, xa xtichuptej ruwech. 	 यसर्थ अब म तिमीहरूलाई भनिरहेछुः ती मानिसहरूबाट टाढ रहौ। तिनीहरूलाई एक्लै छाडिदेऊ। यदि तिनीहरूको योजना मानिसहरूबाट अथवा जे तिनीहरूले गरिरहेका छन् त्यो मानिसहरूबाट हो भने यो असफल हुनेछ।


Xaxu (xaxe wi) cˈa quicˈaxan chuwij, chi riyin majun chic pokon nben chique ri quiniman chic ri Jesucristo, ri achiˈel xinben tek rubanon ca. Xa can ntzijoj chic cˈa chique ri winek chi tiquinimaj ri Jesucristo. Y ma nwajoˈ ta chic chi yeqˈuis ri ye nimayon riche (rixin) ri Jesucristo. 	 मेरो बारेमा तिनीहरूले खालि यति सुनेका थिएः “यस मानिसले हामीलाई खुब सताउने गर्थ्यो तर उही नै अहिले मानिसहरूलाई त्यही विश्वासका कुराहरू गरिहिंडछ जुन विश्वासलाई उ नष्ट गर्ने प्रयास गर्थ्यो।”


Y ri achiˈaˈ riˈ xquicˈutuj cˈa chique ri ruteˈ rutataˈ ri achi: ¿La ya iwalcˈual reˈ, ri nibij chi can moy tek xalex? Wi moy cˈa tek xalex, ¿achique cˈa ruma tek nitzuˈun chic wacami? xechaˈ chique. 	 अनि यहूदीहरूले त्यसको आमा बाबुलाई सोधे, “यो तिमीहरूको छोरो हो? तिमीहरू भन यो जन्मै अन्धो थियो। तब अहिले उसले कसरी देख्न सक्यो?”


Y tiyaˈ rutzil quiwech quinojel ri kachˈalal riqˈui jun lokˈolaj tzˈuban (tzˈuman) chiˈij. 	 जब भेट गर्छौं सब भाइ बहिनीहरूलाई पवित्र चुम्बनले अभिवादन गर।


Ri winek ri ma nunimaj ta ri ley riche (rixin) ri Moisés, can ma nijoyowex ta ruwech, xa can nicamisex tek yecˈo caˈiˈ o ye oxiˈ yebin chi ma nunimaj ta ri ley. 	 यदि कसैले मोशाको व्यवस्थालाई अस्वीकार गरे उ दुइ वा तीन साक्षीहरूको प्रमाणको आधारमा दोषी ठहरिन्थ्यो। उसलाई क्षमा दिईंदैन थियो तर उसलाई मृत्युदण्ड दिइन्थो।


Riyin can wetaman wi chi queriˈ xtibanatej, ruma chi yin jun achi ri nnimaj ri nubij ri aj kˈatbel tzij chuwe ri cˈo chi nben. Y yecˈo chukaˈ soldados ri ye yaˈon pa nukˈaˈ. Tek nbij cˈa chare jun chi tibe, can nibe wi; y wi nbij chukaˈ chare jun chic chi tipe, can nipe wi chukaˈ. Y tek nbij cˈa chare ri numozo chi tabanaˈ reˈ, can nuben wi chukaˈ, nichaˈ pe, xechaˈ ri achiˈaˈ chare ri Jesús. 	 तपाईंको अधिकार मलाई थाहा छ। म पनि अरू मानिसहरूको अधिकारको वशमा छु। अनि मेरो अधिकारमा सैनिकहरू छन्। यदि म एकजना सैनिकलाई भन्छु, ‘जाऊ’, अनि त्यो जान्छ। अनि अर्को सैनिकलाई भन्दछु, ‘आऊ’, अनि त्यो आउँछ। अनि यदी मेरो नोकरलाई भन्दछु, ‘यो गर’, अनि त्यसले गर्छ।”


Yecˈo cˈa ye caˈiˈ achiˈaˈ ri xebe pa rachoch ri Dios riche (rixin) chi nbequibanaˈ orar. Ri jun achi, jun chique ri fariseos, y ri jun chic, jun cˈutuy alcawal. 	 “कुनै एक समयमा फरिसी र एकजना महसूल उठाउने मानिस थिए। एकदिन ती दुवै मन्दिरमा प्रार्थना गर्न गए।


Rumariˈ ri Pablo xberuyaˈ cˈa rutzijol chare ri capitán quiche (quixin) ri soldados y chukaˈ chique ri soldados. Riyaˈ xubij cˈa chique: Wi xtiyaˈ kˈij chi yeˈanmej el ri can yeˈucˈuan wi riche (rixin) ri barco, majun chiwe riyix ri xticolotej ta chuwech ri camic. 	 तर पावलले सैन्य अधिकारी र अन्य सिपाहीहरूलाई भने, “यदि यी मानिसहरू जहाजमा बस्दैनन् भने तपाईंहरू बाँच्नु हुनेछैन!”


Pero nabey nicˈojeˈ ri kachˈacul riche (rixin) re ruwachˈulef, cˈacˈariˈ xticˈojeˈ ri kachˈacul riche (rixin) chilaˈ chicaj. Y ma ya ta cˈa ri kachˈacul riche (rixin) chilaˈ chicaj ri nicˈojeˈ nabey. 	 आत्मिक मानिस पहिले आएन। भौतिक मानिस पहिले आयो। तब त्यसपछि आत्मिक मानिस आयो।


Y chukaˈ can xtapon wi ri kˈij tek xquebanatej ri xajan chupan ri lokˈolaj lugar ri ma rucˈamon ta chi nibanatej chiriˈ. Y rumariˈ xtiwulex cˈa ca ri lugar riˈ. Can achiˈel ri tzˈibatal ca ruma ri Daniel, jun chique ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Ri nitzˈeto cˈa ri tzˈibatal ca, tikˈax cˈa chuwech ri nutzˈet. 	 “दानियल अगमवक्ताले ‘यस्तो खराब कुराहरूले विध्वंश ल्याउने छ भनी बताएका थिए। तिमीहरूले यस्तो डरलाग्दा कुराहरू पवित्र ठाउँ अनि मन्दिरमा उभिएर देख्नेछौ।” यी कुरा पढने मानिसले यसको अर्थ बुझ्नुपर्छ।


¡Juyiˈ oc iwech riyix ri yixkˈaxan ri nubij ri ley! ruma riyix nibanalaˈ ruchojmil ri panteón ri acuchi (achique) ye mukun wi ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, y riyeˈ xa ye ri iwatiˈt imamaˈ ri xecamisan quiche (quixin). 	 धिक्कार तिमीहरूलाई, किनभने तिमीहरू अगमवक्ताहरूका निम्ति चिहान बनाउँछौ। तर ती अगमवक्ताहरू तिनै हुन् जसलाई तिम्रा पूर्खाहरूले मारेका थिए।


Ruma wi riyix xa nitzujuj (nisujuj) iwiˈ chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij, nikˈalajin chi xa ma utz ta ri yixtajin chubanic. ¿La ma utz ta cami chi riyix nicochˈ tek cˈo jun pokon niban chiwe? ¿La ma utz ta cami chi riyix nicuy tek cˈo ri nelekˈex ca chiwe, que chuwech nichop oyowal chrij? 	 एका अर्कोको विरुद्धमा मामला लाउनु नै तिमीहरूको हार हो। बरू अन्याय किन नसहनु? बरू किन आफै ठगिदैनौ?


Y jalajoj ruwech samaj ri nikaben pa rusamaj ri Dios, pero xaxu (xaxe wi) jun Rajaf re samaj reˈ; y riˈ ya ri Ajaf. 	 सेवा गर्ने विभिन्न तरिकाहरू छन्। सबै ती उपायहरू एउटै उही प्रभुबाट हो।


Queriˈ xuben ri Cristo riche (rixin) chi xoj‑oc lokˈolaj tak winek. Riyaˈ can xuben wi cˈa chˈajchˈoj chake, xuben chˈajchˈoj chare ri kacˈaslen riqˈui ri ruchˈabel y riqˈui yaˈ. 	 मण्डलीलाई पवित्र बनाउनु उहाँले आफ्नो प्राण बलि दिनुभयो। मण्डलीलाई पानीले धोएर शुद्ध पार्न ख्रीष्टले सुसमाचार प्रयोग गर्नुभयो।


Ruma ri nibano chˈajchˈoj chare ri kacˈaslen, can Rucˈajol wi ri Dios. Y riyoj ri banon chic chˈajchˈoj chare ri kacˈaslen, yoj ralcˈual chic ri Dios. Rumariˈ ri Jesús ma niqˈuix ta nubij wachˈalal chake. 	 उहाँ नै एक जसले मानिसलाई पवित्र बनाउँनुहुन्छ र ती पवित्र बनाएकाहरू एउटै परिवारबाट आएका छन्। यसकारण उहाँ तिनीहरूलाई आफ्ना दाज्यू-भाइहरू अनि दिदी-बहिनीहरू भन्न लजाउनु हुन्न।


¿Y achique cˈa nibij riyix wacami chi nikaben chare? xchaˈ. Y ri nicˈaj chic ri quimolon quiˈ chiriˈ xquibij cˈa: Rucˈamon cˈa chi nicamisex, xechaˈ. 	 तिमीहरूके के राय छ?” यहूदीहरूले जवाफ दिए, “उनी दोषी छन् उनी मृत्यु दण्डको योग्यछन्।”


Ri Cristo xbeˈoc cˈa chupan ri nimalaj Lokˈolaj lugar chilaˈ chicaj. Y Riyaˈ ma xutzuj (xusuj) ta quiquiqˈuel qˈuisicˈ (cabras), ni xa ta quiquiqˈuel ri alaj tak wáquix chuwech ri Dios. Ri Cristo can ya wi ri ruquiqˈuel Riyaˈ ri xutzuj (xusuj) chuwech ri Dios y xa jun bey xuben queriˈ riche (rixin) chi xcuyutej ri kamac y riqˈui riˈ xuyaˈ ri colotajic chake riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 ख्रीष्ट महा पवित्र स्थानमा सधैंको लागि एकै पल्ट पस्नुभयो उहाँ महा पवित्र स्थानमा आफ्नै रगत लिएर पस्नु भयो। बाख्रा र बहरहरूको रगत होइन। ख्रीष्ट त्यहाँ पस्नुभयो र सदाको निम्ति हामीलाई छुटकारा दिलाउनु भयो।


Y ri Jesús yacˈariˈ tek xchˈo quiqˈui ri winek y chukaˈ quiqˈui ri rudiscípulos y xubij cˈa: 	 तब येशूले मानिसहरू र आफ्ना चेलाहरूसँग कुराकानी गर्नुभयो। येशूले भन्नुभयो,


Can kitzij cˈa nbij chiwe chi ri patrón can xtuyaˈ wi cˈa ronojel ri rubeyomal pa rukˈaˈ ri mozo riche (rixin) chi nuchajij. 	 म तिमीहरूलाई साँचो भन्छु, मालिकले त्यस नोकरलाई आफ्नो जे जति छ त्यसको रक्षक नियुक्ति गर्छ।


Tek cˈo jun achi ri can cˈo ruchukˈaˈ, y cˈo ronojel ruwech camisabel riqˈui, ri achi riˈ can jabel wi nuchajij ri rachoch, y majun ri xtelesan ta chare ronojel ri cosas ri yecˈo pa rachoch. 	 “जब कुनै बलवान मानिसले धेरै हात हतियारहरू लिएर आफ्नो घरको रक्षा गर्दछ भने, त्यसको घरमा सबै मालमत्ताहरू सुरक्षित नै रहन्छ।


Y ri Cristo xrelesaj ri uchukˈaˈ ri cˈo pa quikˈaˈ ri cajawalul ri itzel tak espíritu y pa quikˈaˈ chukaˈ ri cˈo kˈatbel tzij pa quikˈaˈ y xkˈalajin chiquiwech quinojel chi xukasaj quikˈij. Can xchˈacon wi chiquij tek xcom chuwech ri cruz. 	 परमेश्वरले आत्मिक शक्ति र अधिकारहरूलाई जित्नुभयो। क्रूसले परमेश्वर विजयी बन्नुभयो अनि ती अधिकारहरू, शक्तिहरूलाई परास्त गर्नुभयो। तिनीहरू शक्तिहीन थिए, भन्ने कुरो परमेश्वरले संसारलाई देखाउनु भयो।


Y tek ri beyon nutij chic cˈa pokonal chupan ri lugar ri yeˈapon wi ri caminakiˈ ri ma xquinimaj ta el ri Dios, riyaˈ xtzuˈun anej chicaj, y yacˈariˈ tek xutzˈet ri Abraham, pero cˈanej cˈa cˈo wi. Xutzˈet cˈa chukaˈ ri Lázaro rakˈel apo chuwarucˈuˈx ri Abraham. 	 त्यसलाई नरकलोकमा पठाइयो अनि खुबैै कष्ठमा परयो। त्यो धनी मानिसले टाडोबाट अब्राहामले लाजरसलाई आफ्नो काखमा लिएको देख्यो।


Queriˈ nikˈalajin ruma ri Lokˈolaj Espíritu ri xkacˈul ma riche (rixin) ta chi nuben chake chi yoj‑oc achiˈel jun mozo ri can ximil pa samaj riche (rixin) chi nikaxibij ta chic kiˈ achiˈel tek rubanon ca. Ma que ta riˈ. Ri Lokˈolaj Espíritu ri xkacˈul xuben chake chi xoj‑oc ralcˈual ri Dios, y rumariˈ cukul kacˈuˈx nikabij Katataˈ chare ri Dios. 	 जुन आत्मा तिमीले पाएकाछौ त्यो तिमीलाई फेरि दास बनाउने र डर देखाउने आत्मा होइन। हामीले पाएको आत्माले हामीलाई परमेश्वरका छोरा-छोरी बनाउँछ अनि त्यही आत्मासँगै हामी भन्छौ, “पिता, प्रिय पिता।”


Rumacˈariˈ nikaben ri rusamaj ri Dios y nikatij pokon. Can kacukuban wi apo kacˈuˈx riqˈui ri cˈaslic Dios. Ya Riyaˈ ri Colonel quiche (quixin) quinojel winek, pero más quiche (quixin) ri yeniman riche (rixin). 	 त्यसैको निम्ति हामी परिश्रम र संर्घष गर्छौं। हामी जीवित परमेश्वरमा आशा गर्छौं। उहाँ सबैका मुक्तिदाता हुनुहुन्छ विशेष गरी तिनीहरूको जो उहाँमाथि विश्वास गर्छन्।


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri achi: Riyin ma banon ta pe chuwe chi yin jun aj kˈatbel tzij pan iwiˈ riyix y chukaˈ ma yin ta jun jachoy herencia chicojol. 	 तर येशूले त्यलाई भन्नुभयो, “मैले तिमीहरूको बाबुको सम्पत्ति तिमीहरू दुइजना माझ वितरण गर्नु पर्छ भनेर मलाई कसले न्यायकर्ता बनायो?”


Y ojer ojer ca riˈ, tek ri Moisés xcˈojeˈ ri pa jun desierto, riyaˈ xutic cˈa jun cheˈ y xuyaˈ anej ruwachbel jun cumatz chutzaˈn. Y achiˈel cˈa xban chare ri ruwachbel ri cumatz riˈ, can queriˈ chukaˈ nicˈatzin chi niban chare ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol. 	 “मोशाले मरूभुमिमा सर्पलाई उठाउनु भयो। मानिसको पुत्रसंग पनि त्यस्तै छ। मानिसको पुत्र पनि उचालिनु पर्छ।


Pero rajawaxic chi nnataj el chiwe riche (rixin) chi ma nimestaj ta, y rumariˈ ma xinpokonaj ta xintzˈibaj chic el chupan re wuj reˈ. Xintzˈibaj el chiwe, ruma ri rutzil ri Dios ri ruyaˈon chuwe, 	 मैले तिमीहरूलाई सम्झाउनलाई केही कुराहरू खुलस्त गरी लेखेको छु। मैले यसो गरेको कारण परमेश्वरले मलाई यो विशेष उपहार दिनु भएको छ।


Y can achiˈel nubij chupan ri ley, chi xa jubaˈ ma ronojel xchˈajchˈojsex riqˈui quicˈ. Y kas kitzij wi, chi man ta nitix quicˈ, man ta nicuyutej ri mac. 	 व्यवस्थाले भन्छ प्राय सबै जसो चीजहरू रगतले शुद्ध पार्छ। अनि रगत बिना पाप क्षमा हुन सक्दैन।


Xa yacˈa tek quinojel ri winek ye warnek, xpe cˈa ri rucˈulel ri rajaf ri ulef, xberuticaˈ ca rujatzul ri itzel kˈayis chucojol ri trigo ri ticon chic ca. Y xu (xe wi) xberubanaˈ ca riˈ, y xbe. 	 त्यो रात सबै मानिसहरू निदाइरहेका थिए। त्यो मानिसको शत्रु आयो अनि गहुँको बीच-बीचमा सामा छरेर गयो।


Y pa rubiˈ cˈa ri Kajaf Jesucristo nbij cˈa chiwe ri nicˈatzin chi niban: Tek xtimol iwiˈ riyix, y ri nuˈespíritu can xticˈojeˈ wi apo iwuqˈui, ri Kajaf Jesucristo can xtuyaˈ uchukˈaˈ chiwe 	 हामी हाम्रा प्रभु येशूको नाउँमा एकत्रित होंऊ। मेरो आत्माले म तिमीहरूसित हुनेछु र तिमीहरूको प्रभु येशूको शक्ति तिमीहरूसित हुनेछ।


Ri Judas ri nijacho riche (rixin) ri Jesús pa quikˈaˈ ri winek, can retaman cˈa chukaˈ ri lugar riˈ ri acuchi (achique) xeˈapon wi ri Jesús y ri rudiscípulos, ruma ri Jesús qˈuiy mul ye rucˈuan ri rudiscípulos chiriˈ. 	 यहूदा, उहाँको विश्वासघातकले पनि त्यो ठाउँ चिन्दथ्यो, किनभने आफ्ना चेलाहरूसंग त्यहाँ उसलाई भेट्नु हुन्थ्यो।


Rumariˈ wi xa ya ri cˈaslen riche (rixin) re ruwachˈulef ri nrajoˈ, ma xtril ta rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Yacˈa ri winek ri ma nupokonaj ta ri rucˈaslen re waweˈ chochˈulef, astapeˈ ta na can napon pa camic wuma riyin, can xtril wi ri rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 जसले आफ्नो जीवनलाई बचाउन खोज्छ उसले त्यो गुमाउनेछ। तर जसले आफ्नो जीवन मेरो निम्ति गुमाउँछ उसले त्यो प्राप्त गर्नेछ।


Tek ri Dios xchˈo pa ruwiˈ ri juyuˈ, ri juyuˈ xsilon. Yacˈa re wacami nubij: Xtapon cˈa jun kˈij tek ma xu (xe) ta chic ri ruwachˈulef ri xtinsiloj, xa can xtinsiloj chukaˈ ri caj, xchaˈ. 	 त्यसबेला जब उहाँ बोल्नु भयो उहाँको आवाजले पृथ्वी र्थकियो। तर अहिले उहाँले प्रतिज्ञा गर्नुभएको छ “एकपल्ट अझै म धरती मात्र होइन तर स्वर्ग समेत थर्काउँछु।”


Y chiriˈ cˈo cˈa jun ixok aj Canaán xpe cˈa riqˈui ri Jesús. Riyaˈ ruma nibison, can nucˈutuj cˈa utzil chare ri Jesús y can nurakalaˈ cˈa ruchiˈ chubixic: Tajoyowaj nuwech riyit Ajaf, ri yit Ralcˈual ca ri rey David. Quinatoˈ cˈa, ruma ri ti wal cˈo jun itzel espíritu riqˈui, y chˈujernek pa rukˈaˈ. 	 त्यस क्षेत्रकी कुनै एउटी कनानी स्त्री येशूकहाँ आई। तिनले रूँदै भनिन्, “परमप्रभु, दाऊदका पत्रु, ममाथि दया गर्नुहोस्। मेरो छोरीलाई भूतले सताएको छ ऊ साह्रै यातनामा छे।”


Yacˈa riyix wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, can tinatej cˈa chiwe ri bin ca cuma ri ruˈapóstoles ri Kajaf Jesucristo chrij ri xquebanatej. 	 प्रिय मित्रहरु, हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्टका प्रेरितले के अगमवाणी गरेका छन्, याद गर।


Ruma astapeˈ can ye qˈuiy ri xeˈapon ri xquitzˈuc tzij chrij ri Jesús, pero xa ma junan ta ri xquibij. 	 अनेकौं मानिसहरू आए अनि येशूको विरूद्ध झूटो आरोपहरू लगाए। तर ती प्रमाणहरू एक अर्कामा मिल्दैनथ्यो।


Cˈa ta cˈa jun achi chi man ta nicˈachojsex, tek xa can cˈo más rukˈij que chuwech jun carneˈl. Xa rumacˈariˈ tek can rucˈamon wi chi niban ri utz pa jun uxlanibel kˈij. 	 एउटा मानिस भेडा भन्दा धेरै असल हुन्छ। त्यसर्थ विश्रामको दिनमा भलो गर्न व्यवस्थाले दिन्छ।”


Y ri achiˈaˈ riˈ xquibij cˈa chare ri Jesús: Tabij cˈa chake: ¿Achique chi kˈatbel tzij cˈo pan akˈaˈ riche (rixin) chi xeˈawokotaj el ri winek ri yecˈayin waweˈ pa rachoch ri Dios? ¿Y achique chukaˈ xyaˈo ri kˈatbel tzij riˈ pan akˈaˈ chi yeˈabanalaˈ quereˈ? xechaˈ chare. 	 तिनीहरूले सोधे, “हामीलाई भन्नु होस्, कुन अधिकारले तपाईं यी सब काम गर्नु हुन्छ? कसले तपाईंलाई यस्तो अधिकार दियो?”


Wi queriˈ niben, can nikˈalajin wi chi riyix xa nitzuˈ achique rubanic jun winek, y yixoc cˈa achiˈel jun itzel aj kˈatbel tzij y ma ninaˈ ta ka iwiˈ chi xa yix junan chiˈiwonojel. Xa can niben chi jun winek más rejkalen que chuwech jun chic, y riˈ xa jun itzel naˈoj. 	 तिमीहरू के गरिरहेछौ? तिमीहरूले कुनै एक व्यक्तिलाई भन्दा अर्को व्यक्तिलाई अधिक महत्व दिइरहेकाछौ। तिमीहरूको दुष्ट मनले निर्णय लिइरहेका छौ, एक मानिस भन्दा अर्को मानिस राम्रो छ।


Tek kˈaxnek chic cˈa ca ri nimakˈij pascua, ri María y ri José xetzolin chcachoch. Pero riyeˈ ma quetaman ta cˈa chi ri acˈal Jesús xa xcˈojeˈ na cˈa ca chiriˈ pa tinamit Jerusalem. 	 जब भोज सिद्धियो तिनीहरू घर र्फकिरहेका थिए। तर बालक येशू यरूशलेममा नै बस्नु भयो। उहाँको विषयमा आमा -बाबुलाई केही थाहा भएन।


Y yacˈariˈ tek ri Pedro xubij cˈa chare ri Jesús: Riyit awetaman chi riyoj kayaˈon ca ronojel ri cˈo kiqˈui, riche (rixin) chi yit katzekelben. ¿Y achique cˈa ri xtikachˈec riyoj rumariˈ? xchaˈ. 	 पत्रुसले येशूलाई भने, ‘हामीले आफूसित भएका प्रत्येक कुरा त्यागेर तपाईंको पछि लाग्यौं। त्यसो भए हामीले के पाउनेछौ।’


Queriˈ nikabij chiwe riyix kachˈalal, ruma ninatej chiwe chi majun bey cˈo ta ri xkacˈutuj chiwe. Riyoj xa can xojsamej chi pakˈij chi chakˈaˈ riche (rixin) chi xkachˈec ri nicˈatzin chake. Ruma ma xkajoˈ ta xkayaˈ jun ejkaˈn chiwij tek xojcˈojeˈ iwuqˈui chutzijoxic ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios ri niyaˈo colotajic. 	 दाज्यू-भाइहरू र दिदी-बहिनीहरू, सायद तिमीहरूलाई थाहा होला हामीले कति परिश्रम गयौं। हामीले परमेश्वरको सुसमाचार प्रचार गर्दा दिन रात काम गर्यौ, किनभने हामी तिमीहरूमाथि भार हुन खोजेनौं।


Pa jun uxlanibel kˈij, ri Jesús y ri rudiscípulos yekˈax cˈa el pa jun ulef ri ticon trigo chuwech. Y ri discípulos cˈo cˈa ruwiˈ trigo yequichˈup el, yequibil pa quikˈaˈ. Y ya cˈa ri trigo niquitij ka. 	 एक समय, विश्रामको दिनमा येशू अन्नको खेत भएर जाँदै हुनुहुन्थयो। उहाँका चेलाहरूले अन्नाका बालाहरू टिप्दै तिनीहरूको हातमा माँडेर खाए।


Ri nwajoˈ cˈa riyin, ya ta chi iwonojel riyix yixchˈo ta pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye ichˈabel ta, pero ri más nwajoˈ ya ta chi ri Lokˈolaj Espíritu nuyaˈ ta chiwe chi yixcowin nikˈalajsaj ri nibix chiwe ruma ri Dios. Ruma chi ri kachˈalal ri yekˈalajsan ri nibix chique ruma ri Dios, cˈo más quejkalen que chiquiwech ri kachˈalal ri yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel. Pero wi ri xubij ri kachˈalal pa jun chic chˈabel, can nikˈaxex ca pa quichˈabel ri kachˈalal achique ri xubij, jabel chukaˈ, ruma can nicˈatzin chi ri iglesia yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios. 	 म तिमीहरू सबैलाई विभिन्न भाषा बोल्ने वरदान मिलोस भन्ने चाहन्छु। तर अझै, म तिमीहरूले अगमवाणी गर्नु पर्छ भन्ने चहान्छु। विभिन्न भाषाहरूमा बोल्न सक्ने भन्दा जसले अगमवाणी गर्छ त्यो ठूलो हो। तर ती भाषाहरूको उल्था पनि गर्न सक्ने भए त्यो विभिन्न भाषाहरूमा बोल्ने पनि अगमवाणी गर्ने जत्तिकै हो। त्यसो हो भने उसले जे भन्छ त्यसबाट मण्डली पनि उपकृत हुन्छ।


Tek ri Timoteo xtapon chilaˈ iwuqˈui, can ticˈuluˈ cˈa chi utzil riche (rixin) chi niquicot nicˈojeˈ chicojol. Ruma riyaˈ can rusamaj wi ri Ajaf ri nuben, achiˈel nben riyin. 	 तिमोथी तिमीहरूकहाँ आउन सक्लान्। तिमीहरूसित त्यँहा बस्दा उसलाई केही आराम अनुभव होस्। तिनी पनि मैले गरे जस्तै प्रभुको काममा व्यस्त छन्।


Ruma riyix jabel iwetaman chi majun etamayon ta achique kˈij tek xtipe chic ri Ajaf. Xa cˈa tek xtinaˈ, ya xoka. Ruma Riyaˈ tek xtipe chic, xtuben achiˈel nuben jun alekˈom tek nuben alekˈ chakˈaˈ. 	 तिमीहरू सबैले जान्दछौ जुन दिन प्रभु आउनु हुन्छ त्यो दिन घरमा राती चोर पसेको जस्तै हुन्छ।


Pa ruwiˈ cˈa ri juyuˈ ri xbajix wi ri Jesús chuwech ri cruz, ri chunakajal apo, cˈo cˈa jun ulef ri ticon ruwech riqˈui cotzˈiˈj y cheˈ ri niquiyaˈ quiwech. Y chiriˈ cˈo cˈa jun jul cˈoton riche (rixin) chi niyaˈox (nyaˈ) caminek chupan y ri jul ri cˈacˈacˈ. Can cˈa ma jane jun caminek ri yaˈon ta chupan. 	 जुन ठाउँमा येशू क्रूसमा टाँगिए, त्यहाँ एक बगैंचा थियो। बगैंचामा एक नयाँ चिहान थियो। कुनै मानिस पनि पहिल्यै कहिले त्यहाँ गडिएको थिएन।


Ma ticˈux ta iwiˈ y ma titij ta iwiˈ chiˈijujunal, xa tibanaˈ cuenta iwiˈ riche (rixin) chi ma yixqˈuis ta ka. 	 तर आपसमा पिटापिट र च्याताच्यात गर्यो भने, अन्तमा तिमीहरू आपसमै नाश हुने छौ।


Ri Jesús xubij cˈa chare: ¿La ma awetaman ta cˈa achique rubanic reˈ, y can yit jun tijonel chiquicojol ri kech aj Israel? 	 येशूले भन्नुभयो, “तिमी इस्राएलको एक शिकक्ष हौ। तर अझसम्म यी कुराहरू बुझदैनौ?


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri achi riˈ: Tek jun achi nisamej pa juyuˈ riqˈui ri arado, ma utz ta chi nitzuˈun ca chrij. Queriˈ cˈa chukaˈ ri winek ri niniman riche (rixin) ri Dios, ma utz ta chi nitzuˈun ca chrij. Ruma wi queriˈ nuben, ma rucˈamon ta chi nisamej chupan ri samaj riche (rixin) ri rajawaren ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 येशूले भन्नुभयो, “यदि कुनै मानिसले हलोमा हात लगाएर पछिल्तिर हेर्छ भने, त्यो परमेश्वरको राज्यको लायक हुने छैन।”


Y ri Isaí xralcˈualaj ri David ri xoc jun rey; y ri rey David xralcˈualaj ri Salomón. Y ri ruteˈ ri Salomón, ya ri rixjayil ca ri Urías. 	 यस्सी राजा दाऊदका पिता थिए। दाऊद सुलेमानका पिता थिए। (सुलेमानकी आमा उरियाकी पत्नी थिइन्।)


¡Y chukaˈ can juyiˈ oc iwech riyix ri yixbin chi yix ucˈuey bey y xa yix moyiˈ! Riyix ri yixbin chi wi cˈo jun ri ninatan ri rachoch ri Dios riche (rixin) chi nuben jurar, astapeˈ ma nuben ta ri xubij, riˈ majun nuben. Yacˈa ri ninatan ri kˈanapuek ri cˈo pa rachoch ri Dios riche (rixin) chi nuben jurar, riˈ cˈo chi nuben, yixchaˈ riyix. 	 यी शास्त्रीहरू र फरिसीहरूलाई धिक्कार। तिमीहरू अन्धो छौ अनि तिमीहरू अरूलाई डोर्‌याउँछौ। तिमीहरू भन्दछौ, ‘यदि कसैले मन्दिरको नाममा शपथ लियो त्यो अर्थहीन हुन्छ। तर यदि कसैले मन्दिरको सुन छोएर शपथ गर्यो भने, उसले त्यो शपथ पूरा गर्नुपर्छ’


Wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, man cˈa quixkˈolotej ta. 	 मेरा प्रिय भाइ-बहिनीहरू, मूर्ख नबन।


Can chrij wi cˈa Riyaˈ ye chˈonak wi ca quinojel ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca tek xquibij chi quinojel cˈa ri xqueniman riche (rixin) ri Cristo, can xtiquil cuybel mac pa rubiˈ Riyaˈ. Queriˈ quibin ca, xchaˈ ri Pedro. 	 प्रत्येक मानिस जसले येशूमाथि विश्वास गर्दछ येशूको नाउँमा उसले पापहरू माफ पाउनेछ। सम्पूर्ण अगमवक्ताहरूले उनको सत्यता सावित गरे।”


Riyin sibilaj xiquicot, ruma yecˈo nicˈaj kachˈalal ri xoquitzijoj chuwe chi can kitzij chi atzekelben ri kitzij. 	 ख्रीष्टमा विश्वास रहेका कोही भाइहरु आए अनि तिम्रो जीवनमा रहेको सत्य बताए। तिनीहरुले भने कि तिमीले सत्यको मार्ग अनुसरण गरिरहेका छौ। यसले मलाई अति आनन्दित तुल्यायो।


Y ruma chi ri nimalaj sacerdote xa jun relic winek, rumariˈ riyaˈ rajawaxic chi yerucamisaj chicop riche (rixin) chi yerutzuj (yerusuj) chuwech ri Dios, y ma xu (xe) ta wi ruma ri quimac ri winek, xa can ruma chukaˈ ri rumac riyaˈ. 	 प्रधान पूजाहारीले मानिसहरूका पापको लागि बली चढाउँछन् तर उनी स्वयं कमजोर मानिस भएकाले आफ्नै पापको लागि पनि बली चढाउनु पर्छ।


Majun ri kˈaxnek ta chuwech achique riˈ ri utz y majun chukaˈ ri nicanon ta riche (rixin) ri Dios. 	 त्यहाँ कोही बुझकी मानिस छैनन्। त्यहाँ परमेश्वरको खोजी गर्ने एकैजना पनि छैन।


Can ronojel cˈa reˈ nbij yan ca chiwe, riche (rixin) chi tek xtapon ri kˈij riˈ, xa can yacˈariˈ tek xtinatej chiwe chi can ronojel riˈ xa can nbin chic ca chiwe. Ronojel reˈ can ma xinyaˈ ta cˈa rubixic chiwe ri pa rutiquiribel pe, ruma can cˈa yincˈo na iwuqˈui. 	 यी कुराहरू म तिमीहरूलाई अहिले भन्दैछु। अतः जब यी कुराहरू हुने समय आउनेछ, तब तिमीहरूले मैले होशियारी गराएको समझ्नेछौं। “मैले यी कुराहरू तिमीहरूलाई शुरूमा भनिन, किनभने म त्यस बेला तिमीहरूसंगै थिएँ।


Can que wi cˈa riˈ Nataˈ Dios, ruma chi queriˈ ri araybel riyit, xchaˈ ri Jesús pa ruˈoración. 	 हे मेरा पिता, तपाईंले यस्तो गर्नु भयो, जो वास्तवमै तपाईंले गर्न चाहनु भएको थियो।


Riyin can nbij wi cˈa chiwe chi xabachique achi ri nujech riˈ riqˈui ri rixjayil y xa ma ruma ta chi ri ixok xucˈom ruwech jun chic achi; wi ri achi riˈ nucˈom chic pe jun ixok, ri achi riˈ nimacun chuwech ri Dios. Y wi cˈo cˈa jun achi ri nucˈuan el ri ixok ri jachon ca ruma ri rachijil, chukaˈ ri achi riˈ nimacun chuwech ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 म भन्दछु जसले आफ्नो पत्नीलाई त्यागेर अर्को स्त्रीसँग विवाह गर्दछ उसले व्यभिचार गर्दछ। एउटा मानिसले आफ्नी स्वास्नीलाई त्यागेर अर्की पत्नीसँग त्यत्तिबेला विवाह गर्न पाउँदछ जब उसको पहिलेकी पत्नीले अरू कुनै मानिससँग व्यभिचार गर्दछे।’


Y ri kachˈalal cˈa ri yecˈo pa Listra y ri pan Iconio sibilaj cˈa jabel yechˈo chrij ri Timoteo. 	 लिस्त्रा र आइकोनियमवासी विश्वासीहरूले तिमोथीलाई सम्मान गर्थे। तिनीहरूले उनको विषयमा राम्रो कुरा गर्थे।


Ruma can nbij wi cˈa chiwe, chi majun bey xtinben ta chic re waˈin reˈ, cˈa ya tek banatajnek chic ronojel pa rajawaren ri Dios ri nucˈut re jun waˈin reˈ. Can cˈa yacˈariˈ tek xtinben chic re waˈin reˈ. 	 किनभने जबसम्म परमेश्वरको राज्यमा यसको सही अर्थ पाईदैन म निस्तार भोजन गर्ने छैन।”


Riyix can irayin cˈa chi niwetamaj, wi riyin can ya ri Cristo ri nibin pe ri chˈabel chuwe ri nbij chiwe. Wacami can xtitzˈet wi cˈa chi ri Cristo can xtucˈut wi riˈ chiwech riyix wuma riyin, chi Riyaˈ can cˈo wi ruchukˈaˈ riche (rixin) chi nuyaˈ rucˈayewal pa quiwiˈ ri ye kajnek pa mac. 	 ख्रीष्ट मबाट बोल्दैछन् भन्ने प्रमाण चाहन्छौ भने मेरो प्रमाण छ कि ख्रीष्ट तिमीहरूलाई दण्ड दिन दुर्वल हुनुहुन्छ। वास्तवमा उहाँ तिमीहरूको बीचमा बलियो हुनुहुन्छ


Y tek riyeˈ xquicˈaxaj queriˈ, sibilaj xequicot. Y xquitzuj (xquisuj) cˈa puek chare. Y yacˈariˈ tek ri Judas Iscariote xuchop cˈa ruchˈobic chi achique ta rubanic nuben chi xtujech ri Jesús pa quikˈaˈ ri achiˈaˈ riˈ. 	 मुख्य पूजाहारीहरू यो सुनेर खुबै खुशी थिए। यसकोलागि तिनीहरूले उसलाई जति पनि पैसा दिन तयार थिए। अनि यशूलाई तिनीहरूको हातमा सुम्पन उचित समयको प्रतीक्षा यहूदाले गरिरहेका थिए।


Y ri Pablo xuchaˈ cˈa ri Silas riche (rixin) nrachibilaj el riche (rixin) chi yebe. Y ri kachˈalal aj chiriˈ pan Antioquía xequijech cˈa el pa rukˈaˈ ri Kajaf Dios. 	 पावलले सिलासलाई आफूसित लान चुने अनि गए। अन्टिओकका दाज्यू-भाइहरूले पावललाई प्रभुको रेखदेखमा राखे अनि बाहिर पठाइदिए।


Y chuwech ri Dios y ri Ajaf Jesucristo ri xtipe chic jun bey, ri xtikˈalajin chi can cˈo wi rajawaren, y xtorukˈataˈ ka tzij pa quiwiˈ ri ye qˈues, y pa quiwiˈ chukaˈ ri ye caminek chic el, nbij cˈa chawe riyit Timoteo: 	 परमेश्वर अनि येशू ख्रीष्टको नाउँमा म तिमीलाई आदेश दिदँछु। जीवित अनि मृतहरूको न्याय गर्नु हुने एक मात्र ख्रीष्ट येशू हुनुहुन्छ। उहाँको राज्य छ अनि उहाँ प्रकट हुनुहुँदैछ। त्यसैले म तिमीलाई यो आदेश दिन्छुः


Y ruma chi xa can junan cˈa quisamaj chi ye oxiˈ, ri Pablo xcˈojeˈ cˈa ka quiqˈui. Chi oxiˈ ye aj banoy jay riqˈui tziek, y junan cˈa xesamej. 	 तिनीहरूले पावलले जस्तै तम्बू बनाउने काम गथेर्। पावल तिनीहरू संगै बसे र तिनीहरूसंग तम्बू बनाउने काम गरे।


Can yacˈariˈ tek ri María xubij: Yacˈareˈ yincˈo, yin jun rusamajel ri Ajaf. Can tibanatej cˈa achiˈel ri xabij chuwe, xchaˈ ri María chare ri ángel. Y ri ángel xel el chiriˈ riqˈui ri María, y xbe. 	 मरियमले भनिन् “म परमप्रभुकी दासी हुँ। तपाईंले भने जस्तो ममाथि घट्न सक्छ।” त्यसपछि दूत उनीबाट विदा भए।


Y majun bey tiqˈuis ta ri cochˈonic pa tak iwánima riche (rixin) chi can nuben jun samaj tzˈaket, riche (rixin) chi queriˈ ri icˈaslen niqˈuiy, nitzˈaket y man ta cˈa nrajoˈ na jubaˈ. 	 तिमीहरूले जे गर्छौ, त्यसमा तिमीहरूको पूरा धैर्यलाई काम गर्नु देऊ। तब तिमीहरू परिपक्क अनि पूर्ण हुनेछौ, तिमीहरूलाई कुनै कुराको अभाव हुनेछैन।


Y ri Elí, rucˈajol ca ri Matat, y ri Matat rucˈajol ca ri Leví, y ri Leví rucˈajol ca ri Melqui, y ri Melqui rucˈajol ca ri Jana, y ri Jana rucˈajol ca jun chic achi ri José rubiˈ. 	 एली मत्तातका पुत्र थिए। मत्तात लेवीका पुत्र थिए। लेवी मल्कीका पुत्र थिए। मल्की यान्नाका पुत्र थिए। यान्ना यूसुफका पुत्र थिए।


Rumariˈ wi riyit can yitcˈo chic apo riqˈui ri altar riche (rixin) chi nayaˈ jun ofrenda chare ri Dios y yariˈ tek ninatej chawe chi riyit cˈo jun pokon abanon chare jun awachˈalal, 	 “जब तिमीले परमेश्वरलाई भेटी चढाउछौ त्यसबेला तिमी अरूहरूलाई पनि सम्झ। यदि तिमीले वेदीमा भेटी चढाउँदा तिम्रो विरुद्धमा तिम्रो भाइको हृदयमा केही छ भन्ने सम्झ्यौ भने,


Y ri Felipe can xyacatej cˈa el, y xbe cˈa. Y yacˈa tek ruchapon chic el bey, xutzˈet cˈa jun achi aj Etiopía. Ri achi cˈa riˈ jun eunuco, y ya riyaˈ ri cˈo pa ruwiˈ ronojel ri rubeyomal ri jun ixok Candace rubiˈ, y ri Candace riˈ aj kˈatbel tzij pa ruwiˈ ronojel ri ruwachˈulef Etiopía. Ri achi eunuco yaˈon chukaˈ kˈatbel tzij pa rukˈaˈ ruma ri Candace, y xpe cˈa pa Jerusalem riche (rixin) chi xoruyaˈ rukˈij ri Dios. 	 यसकारण फिलिप तयार भए अनि गए। बाटोमा उनले एकजना एथियोपियावासी मानिसलाई देखे जो नपुंसक थिए। उनी एथियोपिया देशकी रानी कन्दकीको ठूला अधिकार थिए। उनी रानीका जम्मै पैसा-रूपियाँका जिम्मेवार थिए। त्यो मानिस आराधना गर्न यरूशलेम गएका थिए।


Y ri Pedro can yacˈariˈ tek xubij apo chare ri Jesús: Astapeˈ can quinojel xcatquiyaˈ ca ayon, yacˈa riyin ma xcatinyaˈ ta ca, xchaˈ. 	 पत्रुसले भने, “सबै चेलाहरूले तपाईंको कारणले विश्वास हराउन सक्नेछन्। तर म मेरो विश्वास कहिल्यै हराउँदिन।”


Y tek yixucˈuex cˈa chiquiwech ri principaliˈ pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, y tek yixucˈuex chukaˈ chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij, ma tichˈujirisaj ta iwiˈ chuchˈobic achique chi chˈabel ri xtibij tek yixchˈo chiquiwech. 	 “जब मानिसहरूले तिमीहरूलाई सभा घरहरुमा भएका शासक अनि अधिकारी अघि पार्छन भने आफ्नो बचाऊको निम्ति कसरी के भन्नु पर्ने त्यसमा हतास नहोऊ।


Y riyin can xbencˈamaˈ cˈa pe ri ti libro pa rukˈaˈ ri ángel, y xintij ka. Y xinnaˈ na wi chi ri pa nuchiˈ can achiˈel ruquiˈil ri cab xuben, pero ri nupan can qˈuey qˈuey na wi xuben. 	 यसर्थ मैले स्वर्गदूतको हातबाट त्यो सानो बेह्रेको पुस्तिका लिएँ अनि मैले त्यो खाँए। मेरो मुखमा त्यो मह जस्तो मीठो भयो। तर मैले त्यो खाई सकें पछि त्यसको स्वाद भुँडीमा अमिलो भयो।”


Y riqˈui ri queriˈ xquibij, xkˈalajin chi coyoben ri kas kitzij chi xtoc quitinamit. 	 जब मानिसहरूले यसलाई त्यसरी नै स्वीकार गर्दछन्, तिनले देखाउँछन् कि तिनीहरू यो भन्दा एउटा आफ्नै देशको प्रतीक्षामा छन्।


Y ri Lokˈolaj Espíritu can xubij cˈa chuwe chi man tuben ta caˈiˈ nucˈuˈx chi yibe quiqˈui. Y chukaˈ re wakiˈ kachˈalal reˈ ri can quiniman chic ri Dios, xetzekeˈ cˈa el chuwij. Y can xojapon na wi ri pa rachoch ri achi ri Cornelio rubiˈ. 	 आत्माले मलाई नहिच्किचाइ कन जाऊ भन्नुभयो। यी छः जना दाज्यू-भाइहरू पनि मसंग आए। हामी कर्नीलियसको घरमा गयौं।


Ruma can wetaman chi can xu (xe wi) tek ma xquipe ta chic riyin, can yacˈariˈ xqueˈoka cˈa winek chicojol ri achiˈel quepe utif (coyotes). Ruma ri ye utif (coyotes), can xu (xe) wi yeˈoc chiquicojol ri carneˈl, yequitij y yequiqˈuis. Can ye queriˈ chukaˈ ri winek riˈ, xqueˈoc chiquicojol ri kachˈalal, y xtiquiben cˈa chique chi man chic xtiquicukubaˈ ta quicˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesús. 	 म जान्दछु कि म गई सके पछि कतिपय पुरुषहरू तिमीहरूका दलमा आउनेछन्। तिनीहरू कुर ब्वाँसोहरू जस्ता हुन्। तिनीहरूले यो बथानलाई ध्वंश पार्ने कोशिश गर्नेछन्।


¿Ri Juan xtak pe ruma ri Dios riche (rixin) chi xeruben bautizar ri winek? ¿O xa ye ri winek xebin chare chi xuben queriˈ? xchaˈ ri Jesús. 	 जब यूहन्नाले मानिसहरूलाई बप्तिस्मा दिए त्यो अधिकार तिनले परमेश्वरबाट अथवा मानिसकसबाट पाएका थिए?”


Ri Isaac ruma chi can rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ, tek riˈj chic, xubij ca chique ri Jacob y ri Esaú, ri ye rucˈajol, achique chi utzil ri petenak chiquiwech apo. 	 इसहाकको पनि विश्वास थियो त्यसैले उनले याकूब र एसावलाई तिनीहरूका भविष्यको लागि आशीर्वाद दिए।


Y tek ri nabey ángel xuxupuj ri rutrompeta, can yacˈariˈ tek xka sakboch y cˈo chukaˈ kˈakˈ xolon riqˈui quicˈ ri xcˈak pa ruwiˈ ri ruwachˈulef. Y xa jubaˈ ma pa nicˈaj chare ronojel ri cheˈ xecˈat y queriˈ cˈa chukaˈ ronojel ri kˈayis xecˈat ruma ri kˈakˈ. 	 पहिलो स्वर्गदूतले तुरही बजाए। तब रगत मिसिएको असिना अनि आगो पृथ्वीमा झर्यो अनि पृथ्वीको एक-तिहाइ अंश अनि सबै हरिया घाँसहरु अनि एक-तिहाइ रुखहरु जले।


Y ri Jesús cˈo cˈa ri pa tinamit Betania, chiriˈ pa rachoch ri Simón ri xcˈachojsex chare ri itzel yabil ri lepra rubiˈ. 	 येशू बेथानीमा हुनुहुन्थ्यो। उहाँ कुष्टरोगी शिमोनको घरमा हुनुहुन्थ्यो।


Ma tiben ta chi xaxu (xaxe wi) tek yecˈo apo ri ipatrón iwuqˈui tek yixsamej jabel, riche (rixin) chi niwajoˈ yixtzˈetetej chi can yix utzilaj tak mozos. Riyix yix rusamajel ri Cristo, y rumariˈ nicˈatzin chi riqˈui ronojel iwánima tibanaˈ rusamaj ri ipatrón, ruma yariˈ ri ruraybel ri Dios. 	 तिनीहरूले हेरिरहेको बेला तिनीहरूको मन जित्न तिनीहरूका सामुन्ने मात्र तिमीहरूले आज्ञा पालन गर्नु होइन तर तिमीहरूले ख्रीष्टको आज्ञा पालन गरे झैं तिनीहरूलाई मान।


Y ri winek israelitas ruma chi can quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ xecowin xekˈax chupan ri Mar Rojo. Ri winek choj cˈa xekˈax chucojol ri yaˈ, achiˈel xa ta can pa chakiˈj ulef yebiyin wi. Y ri winek aj Egipto xcajoˈ chukaˈ xquiben ta queriˈ, pero riyeˈ xa xejikˈ. 	 अनि मोशाले डोर्याएका सबै मानिसहरूले सूखा जमीनमाथि जस्तो लाल समुद्र हिडेर तरे। तिनीहरूले यो विश्वासले गरे। तर मिश्रदेशवासीहरू त्यसरी नै तर्न खोज्दा डुबे।


Y ri Er, rucˈajol ca ri Josué, y ri Josué rucˈajol ca ri Eliezer, y ri Eliezer rucˈajol ca ri Jorim, y ri Jorim rucˈajol ca jun chic achi ri Matat rubiˈ. 	 एर यहोशूका पुत्र थिए। यहोशू एलिएजरका पुत्र थिए। एलीएजर योरीमका पुत्र थिए। योरीम मत्तातका पुत्र थिए। मत्तात लेवीका पुत्र थिए।


Ri Dios xubij chare ri Abraham chi xtuyaˈ ri ruwachˈulef chare, y chique ri ye riy rumam ca. Ri Dios queriˈ xubij chare ri Abraham pero ma ruma ta chi rubanon ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés. Ma que ta riˈ, xa ruma chi can xunimaj chi can xtiyatej wi chare ri xutzuj (xusuj) ri Dios chare y ruma chukaˈ riˈ tek xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. 	 अब्राहाम र उनका भावी सन्तानहरूले परमेश्वरको प्रतिज्ञा पाए कि उनीहरूले सारा संसार पाउने छन्। अब्राहामले त्यो प्रतिज्ञा पाएको व्यवस्थालाई विश्वास गरेको कारणले होइन। अब्राहामले परमेश्वरको प्रतिज्ञा पाएको कारण उनी आफ्नो विश्वासले गर्दा धर्मी थिए।


Riyin can kˈij kˈij cˈa xicˈojeˈ iwuqˈui ri pa rachoch ri Dios, y majun achique ta xiben chuwe. Pero cˈa ya cˈa hora reˈ ri yaˈon chiwe riyix, hora tek nikˈalajin ruchukˈaˈ ri rajawalul ri kˈekuˈm, xchaˈ ri Jesús chique. 	 म तपाईंहरूसंगै प्रत्येक दिन मन्दिरमा हुने गर्थें। तपाईंहरूले मलाई त्यहाँ पक्रनु भएन? तर यो अन्धकारले शासन चलाउने समय हो।”


Chiwech ka riyix, riyoj xa can yoj nacanek cˈa chupan ri rusamaj ri Cristo, yacˈa riyix nibij chi can cˈo inaˈoj icˈulun riqˈui ri Cristo. Chiwech riyix, riyoj xa majun oc kachukˈaˈ, yacˈa riyix nibij chi can cˈo iwuchukˈaˈ. Riyix nibij chi can cˈo ikˈij. Yacˈa riyoj xa yojetzelex. 	 ख्रीष्टका निम्ति हामी मूर्ख हौं। तर तिमीहरू चाँहि संझन्छौ तिमीहरू ख्रीष्टका निम्ति खुबै बुद्धिमानी छौ। हामी कमजोर छौं, तर तिमीहरू संझन्छौ तिमीहरू बलिया छौ। मानिसहरू तिमीहरूलाई आदर गर्छन्, तर हामीलाई अनादर गर्छन।


Rumariˈ can ruraybel wi ri Dios, chi ye junan riqˈui ri Rucˈajol. Y ri Rucˈajol can Dios wi chukaˈ. 	 यो परमेश्वरको इच्छा थियो कि उनको सम्पूर्णता ख्रीष्ट मै बाँचिरहोस्।


Ruma ri katinamit chuwech re ruwachˈulef xa ma riche (rixin) ta xtibe kˈij xtibe sek. Yacˈa ri tinamit ri koyoben apo can riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek y chiriˈ xkojcˈojeˈ wi. 	 यस धरतीमा रहिरहने शहर हाम्रो छैन। तर भविष्यमा आउने शहरको प्रतिक्षामा हामी छौं।


Y quinojel majun bey cˈa quitzˈeton ta chi nibanatej ta quereˈ. Rumariˈ ma niquil ta cˈa achique niquichˈob, y niquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cˈa ruma quereˈ nibanatej? xechaˈ nicˈaj. 	 मानिसहरू सबै आर्श्चय चकित र अलमल्ल भए। तिनीहरूले आपसमा प्रश्न गरे, “यसको मतलब के हुन सक्थ्यो?”


Can achiˈel ri quitzˈiban ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Ri tzˈibatal ca nubij: 	 अगमवक्ताहरूको वचनहरू योसंग सहमत छः


Y tek ri Jesús xtaneˈ cˈa ka riche (rixin) chi nitzijon chiquiwech ri winek, cˈo cˈa jun chique ri achiˈaˈ fariseos xubij chare ri Jesús chi tubanaˈ jun utzil nibe ta jubaˈ ri pa rachoch, riche (rixin) chi nutij jun ruway. Y ri Jesús can xbe na wi. Riyaˈ xapon, y xbetzˈuyeˈ ri pa mesa. 	 येशू बोली सक्नु भएपछि, एकजना फरिसीले संगै खाना खानु भनी आग्रह गरे। अनि येशू जानु भयो अनि खान बस्नु भयो।


Y tek ri David xchˈo cˈa chrij ri jun ri nicˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ, ma chrij ta ka riyaˈ xchˈo wi, ruma ri xcˈastej el y xbe chilaˈ chicaj, ya ri Cristo. Y ri David rutzˈiban chukaˈ ca: Ri Ajaf Dios xubij chare ri Wajaf ri Cristo: Catzˈuyeˈ pe re pa wajquikˈaˈ. 	 दाऊद स्वर्गमा चढिगएनन्। यो त येशू हुनुहुन्थ्यो जो स्वर्ग जानुभयो। दाऊद आफैले भनेः ‘परमप्रभुले मेरो प्रभुलाई भन्नु भयोः मेरो दाहिने तर्फ बस,


Riyoj cukul kacˈuˈx chi riyix ma xtiyaˈ ta ca ri Dios. Ruma ketaman chi yix kachibil chupan ri tijoj pokonal ri nikakˈaxaj ruma ri rusamaj ri Cristo, rumariˈ chi yix kachibil chukaˈ tek nicukubex kacˈuˈx riyoj. 	 तिमीहरूमाथि हाम्रो दरिलो आशा छ। हामी जान्दछौं तिमीहरू हाम्रा कष्टहरूमा भागीदार हौ। त्यसैले हामी जान्दछौं कि हाम्रा सान्त्वनामा पनि तिनीहरू भागीदार बन्नेछौ।


Y xequichojmirisaj ca ri samaj chiquicojol ri kachˈalal. Xequicanolaˈ ca ancianos pa tak iglesias. Queriˈ xquibanalaˈ ca ri pa tak tinamit ri xekˈax wi. Y can man cˈa xewaˈ ta riche (rixin) chi xquiben orar, y xequijech cˈa ca pa rukˈaˈ ri Ajaf ri quiniman riyeˈ. 	 तिनीहरूले हरेक मण्डलीको निम्ति अग्रजहरू नियुक्त गरे। तिनीहरूले ती अग्रजहरूका निम्ति उपवास र प्रार्थना गरे। ती अग्रजहरूले प्रभुमा आफ्ना विश्वास सुम्पे अनि यसैकारणले पावल र बर्णाबासले तिनहरूलाई उहाँको देखरेखमा छाडे।


Cˈacˈariˈ ri Jesús xchˈo chic jun bey chique ri achiˈaˈ fariseos riˈ, y xubij: Can kitzij cˈa nbij chiwe: Yin cˈa riyin ri Ruchiˈ ri coral ri acuchi (achique) yeˈoc wi apo ri tak carneˈl. 	 येशूले फेरि भन्नुभयो, “म साँचो भन्दछु। म भेडाहरूको लागि ढोका हुँ।


Yacˈa ri Jesús can retaman ri itzel chˈobonic ri yetajin chrij. Rumariˈ Riyaˈ xubij cˈa chique: Riyix xa caˈiˈ ipalej. ¿Achique cˈa ruma riyix nitij ikˈij riche (rixin) chi yinitojtobej? 	 तर ती मानिसहरूले नराम्रो जालसाजी गर्दैछन् भनेर येशूले बुझी हाल्नुभयो। अनि उहाँले भन्नुभयो, “तिमीहरू कपटीहरू हौ। केही झूटो निहुँमा तिमीहरू मलाई फँसाउन चाहन्छौ?


Yacˈariˈ tek ri Dios xubij chare ri Abraham: Catel el chiquicojol ri awachˈalal, y tayaˈ ca ri aruwachˈulef, y jet cˈa pa jun chic ruwachˈulef ri xtincˈut chawech, xchaˈ ri Dios chare. 	 परमेश्वरले अब्राहामलाई भन्नुभयो, ‘तिम्रो देश र त्यहाँका तिम्रा मनिसहरूलाई छोड अनि त्यो देशमा जाऊ, म तिमीलाई देखाउने छु।’


Queriˈ nbij chiwe, ruma cˈa yincˈo na pa tinamit Tesalónica tek riyix xitakalaˈ yan ofrendas chuwe riche (rixin) chi xinitoˈ riqˈui ri nicˈatzin chuwe. 	 जब म थिस्सालोनिकामा थिएँ धेरै पल्ट तिमीहरूले मलाई चाहिएको चीजहरू पठाई दियौ।


Ruma xquibij chake chi ri ruchˈacul ri Jesús xa man cˈo ta chic chiriˈ pa jul. Y niquibij cˈa chukaˈ chi cˈo ángeles xquicˈut quiˈ chiquiwech, y chi ri ángeles riˈ xquibij chique chi ri Jesús xcˈastej yan el. 	 तर तिनीहरूले उहाँको शरीर त्यहाँ पाएनन्। तिनीहरू फर्के अनि तिनीहरूले दुइजना स्वर्गदुतहरूको दर्शन पाएको कुरा बताए। स्वर्गदूतहरूले भने कि येशू जीवित हुनुहुन्छ!


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri Pedro: Riyin can kitzij cˈa nbij chawe, chi wacami chupan re jun akˈaˈ reˈ, cˈa ma jane tisiqˈuin ta pe ri ecˈ pa rucamul, tek riyit oxiˈ yan chic mul abin chique ri yecˈutun chawe, chi ma awetaman ta nuwech, xchaˈ ri Jesús. 	 येशूले जवाफ दिनुभयो, “म तिमीलाई साँचो भन्दछु। आजकोरात दोस्रोपल्ट भाले बास्नुअगि तिमीले मलाई तीनपल्ट ईन्कार गर्ने छौ।”


Y ruma yix ralcˈual chic ri Dios, can rucˈamon cˈa chi tinimaj rutzij. Man cˈa tiben ta chic achiˈel ri xirayij riyix tek cˈa ma jajun iwetaman ta chrij ri Jesucristo. 	 विगतमा तिमीहरुले यस विषयमा बुझेनौ, यसर्थ तिमीहरू नराम्रा कुराहरुले डोर्याइएका थियौ। तर अहिले तिमीहरु परमेश्वरका आज्ञाकारी बालकहरु हौ। यसर्थ बितेको समयमा जसरी बाँचेका थियौ, त्यसरी नबाँच.


Ronojel ri yekaben ri ma ye choj ta, ye mac. Pero cˈo mac ri ma nucˈuan ta pa camic. 	 सबै अधर्म पाप हो, यस्तो पाप पनि हुन्छ जो मृत्युजनक हुदैन।


Y xa cˈa jubaˈ ka riˈ, tek cˈo chic cˈa jun ri xtzˈeto pe riche (rixin) ri Pedro, y xubij chare: Riyit, yit jun chique ri yecˈo riqˈui ri Jesús, xchaˈ. Y ri Pedro xubij: Táta, kitzij nbij chawe ma yin ta riˈ, xchaˈ. 	 केही समय पछि, अर्को मानिसले पनि पत्रुसलाई देख्यो अनि भन्यो, “तिमी पनि तिनीहरू मध्ये एक हौ।” तर पत्रुस ले भने, “मानिस म हैनऊ”


Chuwech apo ri acuchi (achique) cˈo wi ri Jesús cˈo cˈa apo ri quicapitán ri soldados. Riyaˈ xracˈaxaj cˈa tek ri Jesús riqˈui ruchukˈaˈ xchˈo tek xcom ka. Rumariˈ tek ri capitán riˈ xubij cˈa: Can kitzij na wi chi re jun achi reˈ can Rucˈajol wi ri Dios, xchaˈ. 	 सिपाहीको अधिकारी जो येशूको अघि उभिएका थिए उहाँ कसरी मर्नु भयो सो देखे अनि भने, “यो मानिस निश्चयनै परमेश्वरको पुत्र हुन्।”