Y ri quichˈacul xquecˈojeˈ ca ri pa nimabey riche (rixin) ri nimalaj tinamit. Tinamit ri acuchi (achique) xcamisex wi chuwech ri cruz ri Kajaf Jesucristo, tinamit ri nibix chukaˈ achiˈel Sodoma chare y nibix chukaˈ achiˈel Egipto chare. 	 ती दुई साक्षीहरुको शरीर महान् नगरको गल्लीमा हुनेछ। यो नगरको नाउँ सोदोम अनि मिस्त्रदेश हो। नगरका यी नाउँहरुमा विशेष अर्थ छ। यो त्यही नगर हो जहाँ प्रभुलाई मारिएको थियो।


¿La más ta cˈa cˈo akˈij riyit que chuwech ri katataˈ Abraham? Riyaˈ xa xcom, y queriˈ chukaˈ ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xecom. ¿Achique ta cˈa abanic nabij riyit? 	 के तिमी आफैलाई हाम्रा पिता अब्राहामभन्दा महान सोच्छौ? अब्राहाम मरे। अनि अगमवक्ताहरू पनि मरे। तिमी आफूलाई के सम्झन्छौ?”


Y ri achi ri achiˈel jun coronel tek xapon cˈa riqˈui ri Pablo, xberuchapaˈ, y xutek cˈa ruximic riqˈui caˈiˈ cadenas. Y cˈacˈariˈ xucˈutuj achique chi achi riˈ y achique ri xumacuj. 	 तब सेनापति पावलको छेउमा गएर पक्राउ गरे। सेनापतिले आफ्ना सेनाहरूलाई पावललाई दुइवटा सागँलाहरूले बाँध्नु भनी हूकूम दिए। त्यसपछि सेनापतिले सोधे, “यो मानिस को हो? उसले के गल्ती गरेको छ?”


Y queriˈ nikˈalajin chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, chi ri nabey achi ri xubiniˈaj Adán tek xwinakirisex ruma ri Dios, nabey xuben ri ruchˈacul y cˈacˈariˈ xuyaˈ jun cˈaslen riche (rixin) re ruwachˈulef chare. Queriˈ ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios. Yacˈa ri jun chic Adán, ri Cristo mismo, cˈo más rejkalen ruma ma xu (xe) ta wi cˈo rucˈaslen, xa can nuyaˈ cˈaslen riche (rixin) chilaˈ chicaj. 	 धर्मशास्त्रमा जस्तो लेखिएको छः “प्रथम मानिस एउटा जीवित थोक भयो। तर अन्तिम आदम आत्मा भयो जसले जीवन दिन्छ।”


Y xenwacˈaxaj cˈa chukaˈ quinojel ri ye ruqˈuiytisan ri Dios ri yecˈo chuwech ri caj, ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef, ri yecˈo chuxeˈ ri ruwachˈulef, y ri yecˈo chupan ri mar, niquibij cˈa: Ri tzˈuyul chupan ri lokˈolaj chˈaquet y ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, can xtinimirisex ta cˈa rubiˈ, can xtiyaˈox (xtyaˈ) ta cˈa rukˈij y que ta chukaˈ riˈ ri rucˈojlen, y xtikˈalajin ta cˈa ri nimalaj ruchukˈaˈ riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, xechaˈ. 	 तब मैले स्वर्गमा भएका, पृथ्वीमा भएका, पृथ्वी मूनि भएका अनि सागरमा भएका हरेक सजीव वस्तुहरुलाई भन्दै गरेको सुनें। मैले तिनीहरु सबैले यो भनेको सुनें “उहाँ एक, जो सिंहासनमा बस्नु भएकोछ, उहाँ अनि भेंडाको पाठाप्रति सम्पूर्ण स्तुति अनि सम्मान अनि गौरव अनि शक्ति सदा सर्वदा रहून्।”


Ri mac ri xuben ri Adán ma junan ta riqˈui ri colotajic ri xusipaj ri Dios chake. Ruma ri rumac ri Adán, rumariˈ tek konojel riyoj winek xoj‑oc chuxeˈ ri camic. Yacˈa ri Jesucristo, can qˈuiy utzil xucˈom pe chake konojel ri kaniman chic. Ruma ri rutzil Riyaˈ y ruma chukaˈ ri rutzil ri Dios kacˈulun ri colotajic. 	 तर परमेश्वरको सितैको वरदान आदमको पाप जस्तो होइन। धेरै जना त्यस एकजना मानिसको पापको कारणले गर्दा मरे। तर परमेश्वरको अनुग्रह अत्यन्त महान थियो। धेरै मानिसहरूले परमेश्वरबाट जीवन-दान पाए त्यो एउटै मानिस येशू ख्रीष्टको अनुग्रहद्वारा पाइएको हो।


Y yacˈariˈ tek ri apóstoles, ri ancianos riche (rixin) ri iglesia, y nicˈaj chic kachˈalal xquichˈob cˈa chi yecˈo kachˈalal xquequichaˈ el riche (rixin) chi yebe cˈa pan Antioquía y yecachibilaj el ri Pablo y ri Bernabé. Ri xequichaˈ cˈa el riyeˈ ya ri Judas ri nibix chukaˈ Barsabás chare y ri Silas, ye caˈiˈ kachˈalal ri cˈo quikˈij chiquiwech ri nicˈaj chic kachˈalal. 	 तब प्रेरितहरू, अग्रजहरू र समस्त मण्डलीले निर्णय लिए कि पावल र बर्णाबासको साथमा आफ्नै केही मानिसहरू एन्टिओकमा पठाउने। तिनीहरूले यहूदा जसलाई बर्णाबास पनि भनिन्छ र सिलासलाई छाने। ती मानिसहरूलाई यरूशलेमका दाज्यु-भाइहरूले खुबै सम्मान गर्थे।


Y queriˈ chukaˈ tek ri Dios xuben ri nabey trato quiqˈui ri katiˈt kamamaˈ, can xucusex wi ri quicˈ. 	 पहिलो करार पनि त्यस्तै हो। नियम उपयोगमा ल्याउन अघि त्यहाँ रगत हुनुपर्ने थियो।


Ri cˈo cˈa racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri xinbij, xchaˈ ri Jesús. 	 उ जसले सुन्न सक्छ मेरो कुरा सुन।’


Wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, man cˈa tisach ta icˈuˈx chupan ri tijoj pokonal ri yixcˈo wi ri can achiˈel xa ta yixkˈaxex pa jun kˈakˈ riche (rixin) chi yixtojtobex. Ruma ri tojtobenic riˈ man cˈa yix ta riyix ri yixcˈulwachin nabey quereˈ. 	 मेरा मित्रहरु, तिमीहरुले भोगिरहेको भयानक कष्टमा आश्चर्य नमान। यो तिमीहरुको विश्वास जाँच गर्नलाई हो। नसोच कि तिमीहरूमाथि कुनै अलौकिक घटना घटिरहेछ।


Chupan ri kˈij riˈ, wi yecˈo cˈa ri yebin chiwe: Titzuˈ, ya cˈa Cristo reˈ. O wi niquibij chiwe: Titzuˈ, ya cˈa Cristo laˈ, man cˈa tinimaj ta ri niquibij chiwe. 	 त्यसबेला, यदि केही मानिसहरूले तिमीहरूलाई भने, हेर, ख्रीष्ट यहाँ हुनुहुन्छ। अथ्वा उहाँ त्यहाँ हुनुहुन्छ। यसलाई विश्वास नगर।


Can sibilaj xcajoˈ ri achiˈaˈ riˈ chi xquichop ta el ri Jesús, pero xa ma xecowin ta chic jun bey; ruma xa xbe el chiquiwech. 	 यहूदीहरूले येशूलाई फेरि पक्रने प्रयास गरे। तर येशू तिनहरूबाट उम्कनु भयो।


Can tibanaˈ cˈa achiˈel ri nben riyin, ruma riyin can nben wi ri achiˈel xuben ri Cristo. 	 मेरो उदाहरण लिने चेष्टा गर जस्तो म ख्रीष्टको उदाहरण लिन्छु। मालिकको अधीनमा हुनु


Pero wi cˈo jun ri xa man cˈo ta ronojel reˈ riqˈui, ri winek riˈ xa achiˈel jun moy o xa achiˈel jun ri ma nej ta nitzuˈun wi. Ruma ri winek riˈ xa ma ninatej ta chic chare chi ye chˈajchˈojsan chic el ronojel ri rumac ri ye rubanon pe ojer ca. 	 तर यदि कुनै व्यक्तिसित यी कुराहरु छैन भने उसले स्पष्ट देख्न सपर्थ पुँदैन। त्यो मानिस अन्धा हो। उसले यो भूलेको छ कि उसलाई विगत पापहरुबाट स्वच्छ तुल्याइएको छ।


Tiwetamaj cˈa chi xticˈojeˈ jun ri cˈa kˈopoj na y xticˈojeˈ jun ral, astapeˈ man cˈo ta riqˈui achi. Y can xtralaj na wi jun acˈal, ti cˈajol (alaˈ), ri xtubiniˈaj Emanuel. 	 “कन्या गर्भवती हुनेछिन्, र एउटा पुत्र जन्माउने छिन्, तिनीहरूले उहाँको नाउ इम्मानुएल राख्नेछन्।” (इम्मानुएलको अर्थ हो “परमेश्वर हामीहरूसित हुनुहुन्छ।”)


Y Riyaˈ xpe riche (rixin) chi yojrucol riyoj ri yojcˈo chuxeˈ ri ley, riche (rixin) chi queriˈ nuben chake chi yoj‑oc ralcˈual ri Dios. 	 परमेश्वरले यसो गर्नुको कारण व्यवस्थाका अधीनमा बस्नेहरूलाई मुक्ति दिनु थियो। हामीलाई आफ्ना बालक बनाउने परमेश्वरको इच्छा थियो।


Riyix majun bey niben ta queriˈ. Y astapeˈ ta chi ma can ta utz ri inaˈoj, pero riyix ya ri utz tak cosas ri niyaˈ chique ri iwalcˈual. Cˈa ta cˈa ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj chi man ta xtuyaˈ pe chiwe ri nicˈutuj chare. Riyaˈ can nuyaˈ wi cˈa ri Lokˈolaj Espíritu chique ri can niquicˈutuj, xchaˈ ri Jesús. 	 तिमी पनि अरू मानिसहरू जस्तै दुष्ट छौ। तर तिमीहरू जान्दछौ आफ्ना बालकहरूलाई कसरी राम्रो चीजहरू दिनुपर्छ। तिम्रा स्वर्गीय पिताले उहाँसंग माग्नेहरूलाई पनि कति अधिक पवित्र आत्मा दिनुहुनेछ।


Y quelaˈ cˈa apo jubaˈ chare ri lugar riˈ, sibilaj cˈa ye qˈuiy ak ntajin yewaˈ. 	 छेउको क्षेत्रमा सूँगुरहरूको बथान चरिरहेको थियो।


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique: Riˈ jun chiwe riyix cablajuj, ri xtumuˈ pe ri rucaxlanway wuqˈui pa lek. 	 येशूले भन्नुभयो, “उ बाह्रजना मध्ये एक हो। उ त्यही हो जसले मसंगै कचौरामा रोटी चोप्दैछ।


Y tek banatajnek chic cˈa ronojel ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios ri xtiban chare ri Jesús, cˈacˈariˈ yecˈo ri xebekasan pe chuwech ri crusin cheˈ, y xbequimukuˈ ca. 	 यी यहूदीहरूले येशूको विषयमा के हुनेवाला थियो, धर्मशास्त्रमा लेखिएका सबै पुरा गरे। तब तिनीहरूले येशूलाई क्रूसबाट झारे अनि चिहानमा हाले।


Rumariˈ tikacanoj cˈa achique ri nikaben riche (rixin) chi man ta jun oyowal chkacojol y tikacukubaˈ kacˈuˈx chikachibil kiˈ riche (rixin) chi yojqˈuiy chupan ri kacˈaslen riqˈui ri Dios. 	 यसैले कठोर परिश्रमको साथ त्यस्तो काम गरौं जसबाट शान्ति छाउँछ। अनि त्यस्तो काम गरौं जसमा कि त्यो एका अर्कामा सहयोग बन्न सकोस्।


Riyin ntzˈibaj cˈa ronojel reˈ chiwe riyix ri yixniman pa rubiˈ ri Rucˈajol ri Dios, riche (rixin) chi niwetamaj chi cˈo chic icˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek y riche (rixin) chi nicukeˈ icˈuˈx riqˈui ri Rucˈajol ri Dios. 	 तिमीहरु जो परमेश्वरका पुत्रमा विश्वास गर्छौं म तिमीहरुलाई यो पत्र लेख्दैछु ताकि अब तिमीहरुले अनन्त जीवन के रहेछ भनी जान्ने छौं।


Y Riyaˈ can xuyaˈ cˈa ri utzil pa kawiˈ quiqˈui ri nicˈaj chic wech tak apóstoles y xuben chake chi xoj‑oc apóstoles. Queriˈ xuben chake ruma xrajoˈ chi pa rubiˈ Riyaˈ nikatzijoj ri ruchˈabel riche (rixin) chi ninimex cuma quinojel ri winek pa ronojel ruwachˈulef. 	 ख्रीष्ट द्वारा परमेश्वरले मलाई प्रेरितको खास काम सुम्पिनु भयो। परमेश्वरले यो काम सारा राष्ट्रहरूका जातिहरूलाई डोर्याएर प्रभुमाथि विश्वास गर्न र उहाँको कुरा पालन गर्न भनेर सुम्पिनु भयो। यो म ख्रीष्टको निम्ति गर्दछु।


Queriˈ nwajoˈ chiwe, y rumariˈ xintek el ri kachˈalal Timoteo iwuqˈui, riche (rixin) chi nunataj chiwe ri achique rubanic ri cˈaslen riqˈui ri Cristo, ri xiwetamaj ca tek xicˈojeˈ chilaˈ iwuqˈui. Riyin sibilaj nwajoˈ ri Timoteo. Riyaˈ can achiˈel walcˈual; y can nuben wi achiˈel nrajoˈ ri Ajaf. Y achiˈel xtubij riyaˈ chiwe chi rajawaxic chi riyix nicˈuaj jun cˈaslen utz, can queriˈ chukaˈ ncˈut riyin chiquiwech quinojel ri iglesias xabacuchi (xabachique) ta na yecˈo wi. 	 यसकारण म तिमोथीलाई तिमी भएकोमा पठाउँदैछु। परमप्रभुमा उनी मेरा पुत्र हुन्। म तिमोथीलाई माया गर्छु, उनी विश्वासनीय छन्। म ख्रीष्ट येशूमा कुन प्रकारले रहेकोछु त्यो उनले तिमीहरूलाई संझाउनेछन्। यही जीवन मार्ग म सबै ठाउँहरूका मण्डलीहरूलाई सिकाँउछु।


Pero xa janiˈ ta na cˈa ri etamabel ri ruyaˈon ri Dios chake, can queriˈ cˈa rajawaxic chi nikaben pa kacˈaslen, y can junan ta cˈa nikachˈob konojel. 	 तर हामीमा पहिले देखि भएको सत्यलाई भने छोडनु हुँदैन।


Y yacˈariˈ tek ri itzel winek xubij cˈa chare ri Jesús: Can ronojel cˈa re xincˈut chawech xtinyaˈ chawe, wi yaxuqueˈ yamajeˈ chinuwech riche (rixin) chi nayaˈ nukˈij, xchaˈ chare ri Jesús. 	 शैतानले भन्यो, “यदि तपाईंले घोप्टो परेर मलाई दण्डवत् गर्नुभयो भने यी सब थोक म तपाईंलाई दिनेछु।’


Yacˈa tek ri Jesús xracˈaxaj pe, xubij chare ri Jairo: Ma taxibij ta awiˈ ruma ri xobix chawe. Xaxu (xaxe wi) tacukubaˈ cˈa acˈuˈx wuqˈui, y ri ti amiˈal xticˈastej, xchaˈ chare. 	 जब येशूले यो कूरा सुन्नु भयो। उहाँले याइरसलाई भन्नु भयो, “नडराऊ केवल विश्वास गर अनि तिम्रो छोरी निको भई हाल्नेछे।”


Y Riyaˈ xucˈutuj cˈa chique: ¿Janipeˈ caxlan wey cˈo iwuqˈui? Jeˈitzˈetaˈ na cˈa. Y tek riyeˈ quitzˈeton chic ca, xquibij: Cˈo wuˈoˈ caxlan wey y caˈiˈ car, xechaˈ chare. 	 येशूले चेलाहरूलाई भन्नुभयो, “तिमीहरूसंग अहिले कतिवटा रोटी छन्? जाऊ अनि हेर।” चेलाहरूले तिनीहरूसित भएको रोटीहरू गन्ती गरे। तिनीहरू येशूकहाँ आए अनि भने, “हामीसंग पाँचवटा रोटी र दुइवटा माछाका टुक्रा छन्।”


Yacˈa ri tziek ri xpisbex rujolon (ruwiˈ) ri Jesús, can jucˈan chic cˈo wi ca, banon ca ruchojmil. Can ma junan ta cˈo ca quiqˈui ri nicˈaj chic tziek. 	 उसले येशूको टाउँको बाँधिएको लुगा पनि देख्यो। त्यो लुगा पट्याएर सूतीको कपडाका टुक्रादेखि अलग्गा राखिएको थियो।


Chukaˈ xinben bautizar ri kachˈalal Estéfanas y ri rufamilia. Y ma ninatej ta chuwe wi yecˈo nicˈaj chic ri xenben bautizar. Xaxu (xaxe wi) riˈ ri yenatej chuwe wacami. 	 हो, मैले स्तिफनसको परिवारलाई मात्र बप्तिस्मा दिएको हुँ। तर अरू कसैलाई म आफूले बप्तिस्मा दिएको कुराको मलाई सम्झमा छैन।


Y ri winek riˈ can xetzˈuyeˈ cˈa pa ruwiˈ ri kˈayis, y xquicˈualaˈ cˈa quiˈ pa tak ciento y pa nicˈaj tak ciento. 	 अनि सबै गए अनि झुणड-झुण्डमा चौरमा विभाजित भए प्रत्येक झुण्डमा प्रायः 50 जना वा 100 जना मानिस थिए।


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ ri yekˈaxan ri nubij ri ley y chukaˈ chique ri achiˈaˈ fariseos ri yecˈo apo chiriˈ: ¿La xajan cami chi nicˈachojsex jun yawaˈ pa jun uxlanibel kˈij? ¿Achique nibij riyix? xchaˈ chique. 	 येशूले फरिसीहरू र व्यवस्थाका शास्त्रीहरूलाई सोध्नुभयो, “विश्रामको दिन कसैलाई निको पार्नु उचित हो वा होइन?”


Y queriˈ chukaˈ quinojel xquikum ri yaˈ ri xuyaˈ pe ri Dios chique. Ri yaˈ riˈ xel cˈa pe pa jun abej. Y ri abej riˈ ya ri Cristo; y Riyaˈ can benak wi quiqˈui. 	 अनि तिनीहरू सबैले एकै किसिमको आत्मिक पानी पिए। तिनीहरूले त्यस आत्मिक पहराबाट पिए जुन उनीहरूसँगै थियो। त्यो पहरा ख्रीष्ट हुनुहुन्थ्यो।


Y can yacˈariˈ tek ri Jesús xoc el pa jucuˈ quiqˈui ri rudiscípulos y xebe cˈa pa jun lugar Dalmanuta rubiˈ. 	 त्यसपछि उहाँ आफ्ना चेलाहरूसंग डुङ्गामा चढेर दलमनुथाको जिल्लातिर जानुभयो।


Ma riqˈui wi riˈ, xa ma junan ta chukaˈ ri xquibilaˈ apo. 	 तर यी मानिसहरूले भनेका कुरामा पनि कोही सहमत हुने भएनन्।


Rumariˈ xebequichapaˈ pe y xebequiyaˈ ca pa cárcel. 	 तिनीहरूले प्रेरितहरूलाई पक्रे अनि जेलमा थुने।


Ri Pedro cˈo cˈa pa cárcel, y chajin chi utz. Yacˈa ri kachˈalal ri yecˈo chiriˈ pa tinamit, can quichapon cˈa niquiben orar pa ruwiˈ ri Pedro. 	 यसैले उनले पत्रुसलाई जेलमा राखे। तर मण्डलीले पत्रुसको लागि परमेश्वरलाई लगातर प्रार्थना गरिरहे।


Ronojel cˈa reˈ xbanatej riche (rixin) chi jun cˈambel naˈoj chkawech, chi ma tikarayij ta riyoj achiˈel ri xquirayij riyeˈ. Ruma riyeˈ xquirayij cosas ri ma ye utz ta. 	 यी कुराहरू, जो घटेका थिए हाम्रोलागि उदाहरण भयो। यी उदाहरणहरूले हामीलाई तिनीहरूले गरे जस्तो खराब गर्नबाट रोक्नु पर्छ।


Yacˈa ri discípulos ma xekˈajan ta apo chuwech ri Jesús, ruma tek ye petenak pa bey, xa xquichˈojilaˈ cˈa chiquiwech chi achique ri más nim rukˈij chique riyeˈ. 	 तर चेलाहरूले जवाफ दिएनन् किनभने तिनीहरूले बाटोमा कुरा गर्दै आउँदा उनीहरूको माझमा सब भन्दा महान को होला भन्ने कुराको चर्चा भएको थियो।


Y quinojel ri can coyoben ri kˈij riˈ, quichapon niquiben chˈajchˈoj chare ri quicˈaslen. Ruma ri Jesucristo can chˈajchˈoj wi. 	 ख्रीष्ट पवित्र हुनुहुन्छ। अनि हरेक व्यक्ति, जसको ख्रीष्टमा आशा छ, स्वयंलाई ख्रीष्ट जस्तै पवित्र राख्नेछन्।


Achiˈel tek jun cˈajol ri xcˈuleˈ can yetzijon chic cˈa riqˈui ri kˈopoj ri xoc rixjayil y ri ramigo ri cˈajol can niquicot cˈa tek yeracˈaxaj chi ri cˈajol y ri kˈopoj ri xecˈuleˈ yetzijon chiquiwech. Quecˈariˈ riyin can niquicot ri wánima wacami, ruma xinwacˈaxaj chi sibilaj ye qˈuiy winek ri yeˈapon chic riqˈui ri Jesucristo. 	 बेहुली बेहुलाकै मात्र हो। बेहुलाको साथी जो उसको छेउमा उभिन्छ उसको आवाज सुन्दा आनन्दित हुँदछ, म संग त्यही आनन्द छ अनि अहिले यो आनन्द पूर्ण भएको छ।


Ri Melquisedec ma tzˈibatajnek ta ca wi xecˈojeˈ ruteˈ rutataˈ, ni ma tzˈibatajnek ta ca chukaˈ wi xecˈojeˈ ratiˈt rumamaˈ. Ma nikˈalajin ta wi xalex y wi xcom. Rumariˈ tek nikˈalajin chi riyaˈ jun sacerdote ri majun bey xtijalatej ta, can achiˈel ri Rucˈajol ri Dios. 	 मल्कीसेदेकका माता-पिता को थिए र कहाँबाट आएका थिए त्यो कसैले जान्दैन। अनि उनी कहिले जन्मे र कहिले मरे त्यो पनि अज्ञात नै छ। उनी परमेश्वरको पुत्र जस्तै हुन् र उनी सदाकाल पूजाहारी भइरहन्छन्।


Y rumariˈ cukul nucˈuˈx chi ma xquinel ta na el chuwech re ruwachˈulef, xa can cˈa xquicˈojeˈ na cˈa iwuqˈui, riche (rixin) chi xquixqˈuiy riqˈui ri icˈaslen y xquixquicot chiˈiwonojel riyix ri icukuban chic icˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 जब यो म जान्दछु म यहीं बस्छु अनि तिमीहरूसित रहन्छु। आत्मिक विकास गराउनु अनि विश्वासबाट आउने आनन्द लिनु म तिमीहरूलाई सहयोग पुर्याउने छु।


Yin cˈa riyin ri Aj Yukˈ pero man cˈa xquicom ta el jurayil, xa xquicˈastej chic pe. Y xquixinwoyobej ri chilaˈ pa Galilea, xchaˈ ri Jesús. 	 तर म मरेपछि, फेरि मृत्युबाट बौरीनेछु। त्यसपछि म गालील जानेछु। तिनीहरू त्यहाँ पुग्न अघि नै म त्यहाँ पुगेको हुनेछु।”


Majun bey cˈa xinmalij ta ka chi man ta chic xintzijoj ri ruchˈabel ri Dios ri utz nuben chare ri icˈaslen. Y xixintijoj cˈa chupan ri ruchˈabel ri Dios tek yecˈo molojriˈil y chukaˈ pa tak iwachoch. 	 मैले प्रत्येक दिन जति पनि काम गरें तिमीहरूकै भलाईको लागि गरें। मैले येशूको विषयमा सुसमाचार तिमीहरूलाई भनें अनि मैले मानिसहरूको अघि अनि तिमीहरूको प्रत्येक घरमा सिकाँए।


Riyin ri Pedro, yin ruˈapóstol ri Jesucristo. Y ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chiwe riyix ri ma yixcˈo ta chic chupan re ruwachˈulef ri can iwuche (iwixin) wi riyix, xa yixcˈo ri pa tak tinamit ri yecˈo chiriˈ pa rucuenta ri Ponto, ri yecˈo pa rucuenta ri Galacia, ri yecˈo pa rucuenta ri Capadocia, ri yecˈo pa rucuenta ri Asia y ri yecˈo chiriˈ pa rucuenta ri Bitinia. 	 पत्रुस, येशू ख्रीष्टका प्रेरित द्वारा अभिवादन परमेश्वरद्वारा चुनिएको जो आफ्ना घरदेखि टाढामा पोन्टस्, गलातिया, क्यापडोसिया, एशिया अनि बिथनियाभरि फैलिएर बसेका मानिसहरु प्रति।


Rumacˈariˈ ri Jesús xuchop cˈa rubixic jun cˈambel tzij chiquiwech, y xubij: 	 त्यसपछि येशूले तिनीहरूलाई यो दृष्टान्त सुनाउनु भयोः


ri xtibano chukaˈ queriˈ, can xtika wi cˈa ri royowal ri Dios pa ruwiˈ. Ruma ri winek ri yebano queriˈ, ri Dios can ma xtujoyowaj ta quiwech, xa can xtuyaˈ pe ronojel ri royowal pa quiwiˈ. Y can chiquiwech apo ri lokˈolaj tak ruˈángeles ri Dios y chukaˈ chuwech ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, ri xtiquitij wi pokonal chupan ri kˈakˈ y ri azufre, ruma chi yacatajnek pe royowal ri Dios chiquij. 	 त्यस मानिसले परमेश्वरको क्रोधको दाखरस पिउनेछ। परमेश्वरको प्यालामा कडा दाखरस हालिएको छ। त्यो मानिसले पवित्र स्वर्गदूतहरु अनि परमेश्वरको थुमाको अघि पोल्ने गन्धकद्वारा प्रचण्ड यातना पाउनुपर्छ।


Yacˈareˈ ri xubij ri Jesús chique ri winek israelitas ri quimolon quiˈ chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios chiriˈ pa tinamit Capernaum. 	 येशूले ती कुराहरू त्यतिबेला गर्नुभयो जब उहाँ कफर्नहुम शहरको यहूदीहरूको सभा-घरमा सिकाउनु हुँदैथ्यो।


Ri Dios xaxu (xaxe) wi cˈa chique ri niquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui ri nuyaˈ wi ri rutzujun (rusujun). Nuyaˈ chique riche (rixin) chi nikˈalajin ri rutzil Riyaˈ. Y can nuyaˈ wi cˈa chique quinojel ri niquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui, wi ye israelitas ri cˈo ri ley quiqˈui o wi ma ye israelitas ta ri man cˈo ta ri ley riˈ quiqˈui. Ri nicˈatzin xaxu (xaxe wi) chi quinojel tiquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui, achiˈel xucukubaˈ rucˈuˈx ri Abraham. Ruma riyaˈ yariˈ ri katataˈ konojel riyoj ri kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 यसकारण परमेश्वरको विश्वास प्रतिज्ञाको फल हो। त्यसैले परमेश्वरको प्रतिज्ञा सित्तैको उपहार जस्तै पाउन सकिन्छ। अनि यदि प्रतिज्ञा सित्तैको उपहार भए, अब्राहामका विश्वास हुने सबै मानिसहरूले त्यो वचन पाउन सक्छन्। यो प्रतिज्ञा ती मानिसहरूका लागि मात्र होइन जो मोशाको व्यवस्थाको अधीनमा छन्। प्रतिज्ञा सबैको निम्ति हो जो अब्राहाम जस्तै विश्वासी थिए। अब्राहाम हामी सबैका पिता हुन्।


Y yacˈariˈ tek ri discípulos xebe apo riqˈui ri Jesús y xquicˈutuj chare: ¿Achique ruma tek riqˈui cˈambel tak tzij yachˈo wi chiquiwech ri winek? xechaˈ chare. 	 चेलाहरू आए र येशूलाई सोधे, ‘तपाईंले उपदेश गर्न दिनुहुँदा तपाईंले किन उखानहरू भन्नु भएको?”


Tek xbanatej cˈa ri queriˈ, ri winek xexebexot (xexebeloj) cˈa apo chrij ri Jesús y niquibilaˈ cˈa chi ri Jesús xa pa rachoch jun achi aj mac xbecˈojeˈ wi. 	 सबै मानिसहरूले यो देखो। तिनीहरू यसो भन्दै विरोध गर्न लागे, “हेर येशू कस्ता मानिससंग बस्न जानु हुँदैंछ? जक्कै पापी हो।”


Can qˈuiy cˈa ri ma nbij ta chic ca chiwe, ruma ma nikˈax ta chiwech y ma yixcowin ta chucˈuaxic. 	 “मलाई अझ तिमीहरूसंग धेरै कुराहरू भन्नु छ। तर अहिले ती कुराहरू तिमीहरूलाई अधिक हुनेछ र ग्रहण गर्न साह्रो पर्नेछ।


Riyin wetaman ronojel ri yeˈibanalaˈ. Wetaman chi can cˈo ajowabel iwuqˈui, chi can cukul icˈuˈx wuqˈui, chi can yixtoˈon, chi can iwetaman wi yixcochˈon, y chi can más wi ri yixtajin chubanic wacami que chuwech ri nabey mul. 	 तिमीहरुले के गरेका छौ मलाई थाहा छ। म तिमीहरुको प्रेम, विश्वास, सेवा अनि धीरजको बारेमा जान्दछु। मलाई थाहा छ तिमीहरुले अहिले शुरुमा जे गरेका थियौ त्यो भन्दा अधिक गदैंछौ।


Y ri Jesucristo xixrusiqˈuij (xixroyoj) chukaˈ riyix riche (rixin) chi xixoc riche (rixin) Riyaˈ. 	 अनि रोममा भएका मानिसहरूलाई पनि येशू ख्रीष्ट कै परिवार बन्नु भनेर बोलाईयो।


Y can cˈa ma jane yojapon ta chuchiˈ ri mar, tek xbekilaˈ jun boloj sanayiˈ cˈo chuxeˈ yaˈ, y chiriˈ xberukebuj wi riˈ ri ruxeˈ ri rutzaˈn ri barco, y chiriˈ xkˈateˈ wi ca. Can ma xsilon ta chic. Y ri rachek ri barco can xuchop nijokˈotej ruma ri yaˈ can riqˈui cˈa ruchukˈaˈ nberupaxij riˈ chiriˈ. 	 तर जहाज बालुवाको धापमा पर्यो। जहाजको अधिल्लो भाग त्यहीं अडकियो अनि जहाज चल्न सकेन। तर ठूल्ठूला छालहरूले जोडले हिर्कायो अनि जहाजको पछिल्लो भाग टुक्राटुक्रा पारिदियो।


Ri achiˈaˈ riˈ can yacˈariˈ xebe acuchi (achique) mukun wi ca ri Jesús y xbequichojmirisaj ca chi tichajix chi utz. Y xquiyaˈ cˈa ca retal ri abej tzˈapebel ruchiˈ ri jul, ri xticˈutu wi cˈo ri xtijako. Y xequiyaˈ ca chukaˈ ri ye chajinel chiriˈ. 	 यसकारण तिनीहरू त्यहाँ गए र त्यस चिहानको मुखमा गतिलो ढुङ्गाले बन्द गरेर मोहर लगाए अनि पालेहरू खटाएर चिहानलाई सुरक्षित बनाए।


Yacˈa wi xa caˈiˈ kacˈuˈx nikaben tek nikatij jun cosa, yojmacun. Ruma xabachique cˈa ri nikaben ri xa riqˈui caˈiˈ kacˈuˈx tek nikaben, yojmacun. 	 तर कसैले शंका गर्दै केही कुरो खान्छ भने उ स्वयं नै दोषी हुँदछ। किन? किनभने उसलाई त्यो उचित हो भन्ने भरोसा भएन अनि भरोसा नभई गरेको जे कुरा पनि पाप हो।


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Ri nika chuwech ri Dios chi niben riyix, ya ri yininimaj riyin ri xitak pe ruma Riyaˈ. 	 येशूले उत्तर दिनुभयो, “परमेश्वरले तिमीहरूबाट कस्तो काम चाहनुहुन्छ भने तिमीहरू उहाँले पठाउनु भएको एकमाथि विश्वास गर्नु पर्छ।”


Y chiriˈ yecˈo cˈa wakiˈ yabel yaˈ ye banon riqˈui abej. Ri israelitas sibilaj yequicusaj yabel yaˈ ri queriˈ quibanic, ruma chupan ri yabel tak yaˈ riˈ niquiyaˈ wi yaˈ ri nicˈatzin chique riche (rixin) chi niquiben qˈuiy ruwech chˈajchˈojirisanic achiˈel nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés. Y ri yabel tak yaˈ riˈ, caˈiˈ o oxiˈ cucuˈ quipan. 	 त्यहाँ ढुंगाका ठूल-ठूला छ वटा पानीका घ्याम्पाहरू थिए। यहूदीहरूले आफ्ना शुद्धी धर्मानुष्ठानमा ती पानीका घ्याम्पाहरू चलाउने गर्दथे। प्रत्येक घ्याम्पाहरू बीस अथवा तीस गेलेन परिमाणको थियो।


Can jabel cˈa ruwarukˈij ri mozo riˈ, ruma ntajin chubanic ri samaj tek noˈilitej ruma ri rupatrón. 	 मालिक आँउदा आफुले अह्राएको अनुसार नोकर काममा व्यस्त रहेको पायो भने त्यो नोकर अति खुशी हुनेछ।


Quinojel ri tinamit ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef, xtiquicˈuaj cˈa apo chupan ri tinamit riˈ, ronojel ri quibeyomal ri banayon chique chi cˈo quikˈij quicˈojlen. 	 राष्ट्रहरुका महानता अनि सम्पति त्यो नगरमा ल्याइनेछ।


Ri Dios can xukˈalajsaj chi yerucˈul ri winek riˈ. Rumariˈ xuyaˈ pe ri Lokˈolaj Espíritu pa quiwiˈ, ruma xutzuˈ ri cánima. Junan cˈa ri xuben ri Dios chake riyoj israelitas y chique ri ma ye israelitas ta. 	 परमेश्वरले प्रत्येकको हृदय जान्नु हुन्छ अनि उहाँले यी गैर-यहूदीहरूलाई स्वीकार गर्नभयो। परमेश्वरले हामीलाई उहाँले दिनुभए जस्तै तिनीहरूलाई पवित्र आत्मा दिनुभए हामीलाई यो देखाउनु भएको छ।


Yacˈa riyeˈ xa ma yetaneˈ ta ka. Xa niquitij cˈa quikˈij chi niquibilaˈ apo: Xa nusukˈ quinaˈoj ri winek pa ronojel tinamit riche (rixin) re Judea. Chilaˈ cˈa pa Galilea ruchapon wi pe rubanic. Y queriˈ nubanalaˈ ri petenak y xocˈulun cˈa waweˈ pa tinamit Jerusalem, xechaˈ apo. 	 तिनीहरूले घरि घरि भने, “तर यो मानिसले! यहूदीयाभरि मानिसहरूलाई उहाँको शिक्षाले उत्तेजित पारी रहेकोछ। उहाँले गालीलमा शुरू गर्नुभयो, अनि अहिले यहीं हुनुहुन्छ।”


Ri Jesús can qˈuiy cˈa cˈambel tak tzij ri xerucusaj achiˈel reˈ riche (rixin) chi xchˈo quiqˈui ri winek, y xutzijoj chique ri janipeˈ ri yecowin nichˈobotej chiquiwech. 	 येशूले मानिसहरूलाई सिकाऊन यस्ता थुप्रै दृष्टान्त भन्नुभयो। उहाँले तिनीहरूले जतिसम्म बुझ्दछन् त्यही स्तरसम्म सिकाउनुभयो।


Y xabacuchi (xabachique) xapon wi, ri pa nimaˈk tak tinamit, pa tak aldeas y ri pa tak juyuˈ chukaˈ, ri winek xequiyalaˈ ri yawaˈiˈ pa tak bey ri nikˈax wi Riyaˈ. Can niquicˈutuj cˈa utzil chare ri Jesús chi tuyaˈ kˈij chique chi astapeˈ xaxu (xaxe) ta wi ri ruchiˈ rutziak ri niquichop riche (rixin) chi yecˈachoj y can queriˈ wi cˈa xbanatej. Can quinojel cˈa ri xechapo ruchiˈ rutziak ri Jesús, xecˈachoj chare ri quiyabil. 	 येशू त्यस क्षेत्रको शहर, बस्ती र गाउँहरू सबै ठाउँमा जानुभयो। अनि जहाँ-जहाँ उहाँ जानुभयो मानिसहरूले रोगीहरूलाई बजारमा ल्याए। तिनीहरूले येशूलाई ती मानिसहरूलाई केवल उहाँका लुगाको छेउ छुन देनुहोस् भनी बिन्ती गरे, अनि सबै मानिसहरू जसले येशूलाई छोए निको पनि भए।


Y chiriˈ pa tinamit Listra yecˈo cˈa israelitas ri ye aponak. Ri israelitas cˈa riˈ ye petenak cˈa pa tinamit Antioquía y pa tinamit Iconio. Y ri israelitas riˈ xequitakchiˈij ri winek aj chiriˈ pa Listra, y can xecowin wi chiquij, rumariˈ ri winek aj chiriˈ xquichop niquiqˈuek chi abej ri Pablo, y cˈacˈariˈ xquikirirej el y xbequicˈakaˈ ca chuchiˈ el ri tinamit, ruma riyeˈ xquichˈob chi ri Pablo caminek chic. 	 त्यसपछि एन्टिओक र आइकोनियमाबाट केही यहूदीहरू आए। तिनीहरूले पावल र बर्णाबासको विरुद्ध मानिसहरूलाई भडकाए अनि त्यसैकारणले तिनीहरूले पावलमाथि ढुङ्गा होने र शहरदेखि बाहिर तानी निकाले । मानसिहरूले पावललाई मारियो भनी सोचे।


Yacˈa tek yixapon pa jun tinamit ri xa ma utz ta icˈulic niban, quixel cˈa el ri pa tak bey riche (rixin) ri tinamit y tibij cˈa chique ri winek: 	 तर जब तिमीहरू शहरमा जान्छौ, अनि मानिसहरूले त्यहाँ तिमीहरूको स्वागत नगरे, शहरको गल्लीहरूमा आऊ अनि भन,


Yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ fariseos y ri aj tzˈibaˈ xeˈapon cˈa riqˈui ri Jesús; quicˈuan apo jun ixok ri nimacun riqˈui jun achi ri xbeˈilitej pe. Xbequipabaˈ chuwech ri Jesús, chiriˈ pa quinicˈajal. 	 शास्त्रीहरू र फरिसीहरूले एकजना आइमाईलाई त्यहाँ ल्याए। त्यस आइमाईले व्यभिचार गरिररहेको बेला समातिएकी थिई। ती यहूदीहरूले त्यस आइमाईलाई बलजफ्ती जनसमूह समक्ष ल्याए।


Y chique ri yecˈayin palomax xubij cˈa: Queˈiwelesaj el reˈ waweˈ. Y ma tiben ta chare ri rachoch ri Nataˈ Dios, jun cˈaybel, xchaˈ ri Jesús. 	 येशूले ती ढुकुरह्ररू बेच्नेहरूलाई भन्नुभयो, “यी चीजहरू यहाँबाट लगेर गइहाल। मेरा पिताको घरलाई किनबेचको बजार जस्तो नबनाऊ।”


Rumariˈ xinbij: Ajaf Dios, riyin xipe riche (rixin) chi nben ri araybel riyit, can achiˈel ri tzˈibatal ca chuwij chupan ri boron wuj, 	 तब मैले भने, ‘परमेश्वर म यहाँ छु। व्यवस्थाको किताबमा मेरो बारे लेखिएको छ। तपाईले चाहेको काम गर्न म आएको छु।”‘ भजनसंग्रह 40:6-8


Y can yekˈalajin wi ri etzelal ri yequibanalaˈ ri achiˈaˈ riˈ, yequibanalaˈ ri sibilaj qˈuixbel. Xa ye achiˈel ri nimaˈk tak ruwiˈ ri mar nisilon. Can nibolkoˈt y niwoko. Ye achiˈel chukaˈ chˈumilaˈ ri ye elenak chic el chupan ri quibey. Riyeˈ xa can ye oyoben chic ri acuchi (achique) cˈo ri nimalaj kˈekuˈm, ri acuchi (achique) xquebecˈojeˈ wi riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 तिनीहरु समुद्रका भयानक छाल जस्तै हुन्। छालले फिँज सृष्टि गर्छ। यी मानिसहरुले, छालले फिँज उत्पन्न गरे भै लज्जापूर्ण कुराहरु गर्छन्। यी मानिसहरु ती ताराहरु जस्तै हुन् जो आकाशमा निरुद्देश्य घुम्छन्। तिनीहरुको निम्ति चुक झैं कालो ठाँउ सदैवको लागि राखिएको छ।


Y riyit Timoteo, tatijaˈ cˈa akˈij chi yape wuqˈui tek cˈa ma jane rukˈijul ta ri job. Ri kachˈalal Eubulo nutek el rutzil awech. Y chukaˈ ri kachˈalal Pudente, ri Lino, ri Claudia, y quinojel ri kachˈalal waweˈ niquitek el rutzil awech. 	 शीत ऋतु भन्दा अघि नै मकहाँ आउने सक्दो कोशिश गर्नु। युबलसले तिमीलाई नमस्कार पठाउँदै छ। पुडेन्स, लिनस, क्लोदिया अनि यहाँ भएका समस्त दाज्यू-भाइ, दिदी-बहिनीहरूले आफ्ना प्रणाम पठाउँदैछन्।


Can majun cˈa winek ri tzˈeteyon ta riche (rixin) ri Dios, xa can xu (xe) wi ri Rucˈajol ri tzˈeteyon riche (rixin). Ri Dios xaxu (xaxe wi) jun Rucˈajol cˈo y sibilaj nrajoˈ. Y yariˈ ri xokˈalajsan ka ri Dios chkawech re waweˈ chuwech re ruwachˈulef. 	 कसैले पनि कहिल्यै परमेश्वरलाई देखेका छैनन्। तर एकमात्र पुत्र जो परमेश्वर हुनुहुन्छ अनि जो पिताको अति नजिकमा हुनुहुन्छ र उहाँले हामीलाई परमेश्वर चिनाउनु भएकोछ। : 1-12; मर्कूस 1:2-8; लूका 3:15-17)


Ri kachˈalal riˈ, can chanin cˈa xequitek el ri Pablo y ri Silas cˈa pa tinamit Berea. Chakˈaˈ cˈa xequitek el. Y tek ri Pablo y ri Silas yecˈo chic chiriˈ pa Berea, xebe cˈa pa jun jay ri niquimol wi quiˈ ri israelitas ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. 	 त्यही रात विश्वासीहरूले पावल र सिलासलाई बिरिया भन्ने शहर तर्फ पठाए। बिरियामा तिनीहरू यहूदीहरूका सभाघरमा गए।


Y wi queriˈ, ¿achique cˈa nikachˈec chi yoj israelitas? ¿Y achique nuyaˈ chake ri circuncisión? 	 यसकारण के यहूदीहरूमा अन्य गैर-यहूदीहरूमा नभएको कुरा छ त? खतनामा के विशेषता छ?


Y ri Jesús xubij chare: ¿La nayaˈ cami ri acˈaslen wuma riyin? Riyin can kitzij wi cˈa nbij chawe, chi tek cˈa ma jane tisiqˈuin ta pe ri ecˈ, riyit oxiˈ yan mul abin chic chi ma awetaman ta nuwech, xchaˈ ri Jesús chare ri Pedro. 	 येशूले जवाफ दिनुभयो, “साँचि नै तिमी आफ्नो जीवन मेरा निम्ति त्याग्न सक्नेछौ? म साँचो भन्छु। भाले बास्नु अघि, तिमीले तिनपल्ट भन्नेछौ कि तिमीले मलाई चिन्दैनौ।”


Y yacˈa tek ri Jesús xubij chique: Yin cˈa riyin riˈ; yacˈariˈ tek ri winek riˈ xetzolin chiquij, y cˈawel xetzak pan ulef. 	 जब येशूले भन्नुभयो, “म येशू हुँ,” तब मानिसहरू पछि पछि हटे अनि भूइँमा लोटे।


Tek ri Jesús y ri ye benak riqˈui xa jubaˈ ma yeˈoc apo ri pa tinamit Naín, xquitzˈet cˈa chi cˈamon pe jun caminek riche (rixin) chi nbemuk ca. Ri caminek riˈ jun ti cˈajol, ral jun malcaˈn ixok. Ri malcaˈn ixok riˈ, xa can xu (xe) wi cˈa jun ral cˈo, y yariˈ ri benak chumukic. Y ye qˈuiy cˈa winek ri ye tzˈetonel ri ye benak riqˈui pa mukunic. 	 जब येशू शहरको फाटक नजिक पुग्नु भयो, उनले मुर्दा लगिरहेको देख्नु भयो। एउटी विधवाको एउटै भएको छोरो मरेको थियो। जब लाश लगिरहेको थियो शहरका धेरै मानिसहरू ती विधवासंग थिए।


Pero ri Jesús xubij: Ri Nataˈ Dios can cˈa ntajin na nisamej re wacami, y que cˈa chukaˈ riˈ riyin, yisamej, xchaˈ. 	 तर येशूले यहूदीहरूलाई भन्नुभयो, “मेरो पिताले कहिल्यै काम रोक्नु भएन। अनि यसैले म पनि काम गर्न रोकिदिन।” येशूले यी कुराहरू भन्नु भए पछि, यहूदीहरूले उहाँलाई मार्ने अझ निश्चय गरे।


Y tek yetajin cˈa chuyaˈic rukˈij ri Dios, niquibij cˈa: Kajaf Dios, matiox nikayaˈ chawe riyit ri can cˈo uchukˈaˈ pan akˈaˈ riche (rixin) chi yacowin naben ronojel y can yitcˈo wi pe ri pa rutiquiribel, yitcˈo wacami, y xcacˈojeˈ chukaˈ re xtibe apo. Matiox nikayaˈ chawe ruma wacami achapon rucusaxic ri nimalaj awuchukˈaˈ, yit cˈa riyit ri nimalaj Aj Kˈatbel Tzij. 	 ती अग्रजहरुले भने “प्रभु परमेश्वर जो सर्वशक्तिमान हुनुहुन्छ हामी तपाईंलाई धन्यवाद चढाउँछौ। तपाईं नै एक हुनुहुन्छ जो हुनुहुन्छ, जो सर्वदा हुनुहुन्थ्यो। हामी तपाईंलाई धन्यवाद दिन्छौ किनभने तपाईंले आफ्नो महान शक्ति लिनुभयो अनि शासन गर्नु शुरु गर्नुभयो।


Pero pa jun nicˈaj kˈij tek nchapon el bey y xa jubaˈ chic nrajoˈ chi ma yinapon pa tinamit Damasco, yacˈariˈ tek xka jun nimalaj sakil pa nuwiˈ ri petenak chilaˈ chicaj. 	 “म दमीशकको बाटो जादै गर्दा अचानक एक घटना घट्यो। त्यति बेला मध्याह्र भएको थियो जब म दमीशक नजिक पुगेको थिए। अचानक आकाशबाट एक शक्तिशाली ज्योति मेरो वरिपरि चम्कियो।


Y xbequibij cˈa: Ri pa cárcel majun chique riyeˈ ri cˈo ta. Cˈa ya na riyoj ri xojbejako, pero xa majun cˈo ta chiriˈ. Ri cárcel can jabel rutzˈapxic banon ca, y ri ye chajinel ye paˈel chiriˈ chuchiˈ ri cárcel, yechajin, xechaˈ. 	 तिनीहरूले भने, “जेल बन्द र सुरक्षित रूपले ताल्चा मारेको थियो। प्रहरीहरू दैलोमा उभिरहेका थिए। तर जब हामीले दैलो खोल्यौं, जेल खाली थियो।”


Y ri Jesús yacˈariˈ tek xubij chique: Riyix winek ri yixcˈo chuwech re ruwachˈulef, majun chiwe ri cukul ta rucˈuˈx riqˈui ri Dios. Chiˈiwonojel xa yix sachnek. ¿Riyix nichˈob chi riyin can ronojel kˈij xquicˈojeˈ iwuqˈui, y man cˈa xquitaneˈ ta chi yixincochˈ? Tacˈamaˈ pe ri acˈajol waweˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 येशूले उत्तर दिनुभयो, “अविश्वासी र भडकिएका वंशकाहरू हो! कहिलेसम्म म तिमीहरूसंग बस्नु अनि सहेर रहनु?” तब उहाँले त्यो मानिसलाई भन्नुभयो, “तिम्रो पुत्रलाई यहाँ ल्याऊ।”


Y ri ángel ri benak wuqˈui, xubij cˈa chuwe: Tatzˈibaj cˈa, chi jabel ruwaquikˈij ri ye siqˈuin (oyon) chupan ri nimakˈij riche (rixin) ri rucˈulanen ri Jesucristo ri can achiˈel Alaj Carneˈl, xchaˈ. Y ri ángel riˈ xubij cˈa chuwe: Re tzij re xinbij chawe, kitzij ruma reˈ can ruchˈabel ri Dios. 	 तब त्यस स्वर्गदूतले मलाई भने, “यो लेख धन्य हुन् ती मानिसहरु जसलाई परमेश्वरको थुमाको विवाह-भोजमा निमंत्रण गरियो। तब त्यस स्वर्गदूतले भने, “यी परमेश्वरका सत्य वचन हुन्।”


Ri Pablo oxiˈ icˈ ri can xoc y xel chiriˈ chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Can man cˈa nuxibij ta riˈ nutzijoj ri ruchˈabel ri Jesucristo chique ri winek. Junan cˈa niquichˈob rij ri chˈabel ri nichˈo chrij ri rajawaren ri Dios, y ri Pablo can nutij cˈa rukˈij chi nucˈut ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech. 	 पावल सभाघरमा गए अनि सहाससंग बोले। तीन महीनासम्म पावलले त्यसै नै गरे। उनले यहूदीहरूसंग वहश गर्थे अनि तिनीहरूलाई परमेश्वरको राज्यको विषयमा प्रेरित गर्थे।


Riyoj ya cˈa ri kachˈalal Judas y ri kachˈalal Silas ri yekatek el riche (rixin) chi xquebechˈo iwuqˈui, y xtiquikˈalajsaj cˈa jabel chiwech ri pixaˈ ri katzˈiban el chiwe. 	 त्यसैले हामीले उनीहरूसंग यहूदा र सिलासलाई पनि पठाउँदै छौं। तिनीहरूले यही चिट्ठीमा भएका कुराहरू मुखले भन्न गईरहेका छन्।


Ri Pedro y ri ángel choj cˈa xekˈax el chiquicojol caˈiˈ moc chajinel. Y tek xeˈapon chuwech ri puerta ri banon riqˈui chˈichˈ, ri puerta riˈ can ruyon xjakatej chiquiwech. Y riyeˈ xeˈel cˈa el pa bey riche (rixin) ri tinamit, y xebe. Tek ye biyinek chic cˈa jubaˈ, yacˈariˈ tek ri ángel xbe el y xuyaˈ ca ruyon ri Pedro pa bey. 	 पत्रुस र स्वर्गदूत पहिलो त्यसपछि दोस्रो पहरे चौकीहहरू भएर निस्किए। तब तिनीहरू फलामको द्वार भए तिर पुगे जसले तिनीहरूलाई शहरदेखि छुट्याएको थियो। त्यो प्रवेशद्वार तिनीहरूका निम्ति आफै खुलियो। त्यस द्वार भएर तिनीहरू बाहिर निस्के र एक खण्डको दूरी पार गरेर गए। त्यसपछि अचानक स्वर्गदूत अल्पिए।


Y ri mozo ri xa majun nicˈatzin wi, tiwelesaj el y jibeˈicˈakaˈ ca chupan ri nimalaj kˈekuˈm, ri acuchi (achique) xtokˈ wi y xtukachˈachˈej rey. 	 त्यसपछि मालिकले भन्यो, ‘यो बेकामे नोकरलाई बाहिर अँध्यारोमा निकलि देऊ। जहाँ मानिसहरू दुख र कष्टमा दाह्रा किट्दै रूवाबासी गरिरहेका छन्।’


Y riyix chukaˈ xiwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios. Can kitzij wi cˈa ri chˈabel ri xiwacˈaxaj, y ya lokˈolaj chˈabel riˈ ri xcˈamo pe colotajic chiwe. Riyix can xinimaj cˈa ri Cristo, y ri Dios xuyaˈ ri Lokˈolaj Espíritu chiwe, can achiˈel wi ri rutzujun (rusujun) pe chi nuyaˈ. Y ri Lokˈolaj Espíritu riˈ yariˈ retal chi yix riche (rixin) chic ri Dios. 	 तिमीहरू पनि त्यस्तै हौ। तिमीहरूले आफ्नो मुक्तिको बारेमा साँचो शिक्षा-सुसमाचार सुनिहाल्यौ। सुसमाचार सुनेपछि तिमीहरूले ख्रीष्टमा विश्वास गर्यौ। अनि परमेश्वरले आफ्नो विशेष छाप तिमीहरूमा लगाउनु भयो र तिमीहरूलाई पवित्र आत्मा दिनुभयो जुन उहाँले प्रतिज्ञा गर्नुभएको थियो।


Ri Nataˈ ri yin takayon pe, can cˈo wuqˈui. Man cˈa yiruyaˈ ta ca nuyon, ruma riyin can nben wi ri nika chuwech Riyaˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 परमेश्वर जसले मलाई पठाउनु भयो उहाँ मसंग हुनुहुन्छ। म सधैं त्यही कुरा गर्दछु जसले उहाँलाई खुशी दिँदछ। यसैले उहाँले मात्र मलाई एकलै छोडनु भएन।”


Y tek riyix isiqˈuin chic re wuj reˈ chiquiwech ri kachˈalal, can tibanaˈ cˈa chi tisiqˈuix chukaˈ chiquiwech ri quiniman chic ri Jesucristo ri nibix iglesia chique ri yecˈo pa tinamit Laodicea. Y queriˈ chukaˈ ri jun chic wuj ri nben el chique riyeˈ, nwajoˈ chi nisiqˈuij chukaˈ riyix. 	 यो चिठ्ठी तिमीहरूले पढे पछि निश्चय होऊ कि यो चिठ्ठी लाओडिसियामा पढाए, तिमीहरूले पढयौ।


¿Achique nichˈob riyix riqˈui ri xinbij ka? ¿La can cˈo cami rejkalen jun dios ri xa banon cuma winek? y rumariˈ, ¿la can cˈo cami rejkalen ri tiˈij ri tzujun (sujun) chuwech? Majun. 	 मेरो मतलब यो होइन कि मूर्तीमा चढाएको मासु अरू साधारण मासु भन्दा अझ दामी हो। अनि म सम्झिदिन कि त्यो मूर्ति पनि साधारण मूर्ति भन्दा कुनै दामी मूर्ति हो।


Y tek riyeˈ xquicˈutuj chuwe achique ri nbanon, xquichˈob cˈa chi yinquelesaj el, ruma majun mac ri xilitej ta chuwij riche (rixin) chi queriˈ yitak ta pa camic. 	 रोमीहरूले धेरै प्रश्नहरू गरे। तर तिनीहरूले मलाई मृत्यु दण्ड दिनलाई कारण पाएनन्। यसर्थ तिनीहरूले मलाई स्वतन्त्र दिन चाहे।


Y rumacˈariˈ, achique cˈa ri ma ruyaˈon ta ránima wuqˈui, xa can yiretzelaj wi cˈa riˈ. Y achique ri ma nitoˈo ta wuche (wixin), xa yariˈ ri niyojo ronojel ri yenben riyin. 	 “यदि कुनै मानिस मसंग छैन भने ऊ मेरो विरोधमा छ, जो मानिस मसंग काम गर्दैन ऊ मेरो विरोधमा छ।


Ri ixokiˈ riˈ, can cˈa cˈo na ri Jesús pa Galilea, tek quitzekelben y quiniman quilin pe. Y chukaˈ can yecˈo cˈa nicˈaj chic ixokiˈ ri quitzekelben apo ri Jesús cˈa pa Jerusalem. 	 ती स्त्रीहरू तिनै थिए जसले गालीलसम्म येशूको साथ दिएका थिए अनि उहाँको देखभाल गरेका थिए। अरू धेरै स्त्रीहरू पनि त्यहाँ थिए। तिनीहरू पनि येशूसंगै यरूशलेममा आएका थिए।


Ruma riyix iwetaman chi ri Juan riqˈui yaˈ xeruben wi bautizar ri winek. Yacˈa riyix, pa caˈiˈ oxiˈ kˈij apo, riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu xquixban wi bautizar, xchaˈ ri Jesús. 	 यूहन्नाले मानिसहरूलाई पानीद्वारा बप्तिस्मा दिए, तर केही दिन पछिबाट तिमीहरूले पवित्र आत्माद्वारा बप्तिस्मा लिनेछौ।”


Pero wacami cˈa yaˈon na kˈij chi yecˈo yeˈoc chupan ri uxlanen riˈ. Ri katiˈt kamamaˈ xquicˈaxaj ri utzilaj ruchˈabel ri Dios, pero riyeˈ ma xquiben ta ri xquicˈaxaj, rumariˈ ma xeˈoc ta chupan ri uxlanen riˈ. 	 यो अझै सत्य छ कि कतिपय मानिसहरूले प्रवेश गर्नेछन् र परमेश्वरको विश्राम पाउने छन्। तर ती मानिसहरू जसले पहिले मुक्तिको उपाय सुने त्यहाँ पस्न योग्यको थिएनन् किनकि तिनीहरूले आज्ञा मानेनन्।


Y ri Pedro xubij chare: Ajaf, ¿achique cˈa ruma tek ma yicowin ta yatintzekelbej el wacami? Ruma wi nicˈatzin, can nyaˈ cˈa ri nucˈaslen awuma riyit, xchaˈ. 	 पत्रुसले सोधे, “प्रभु, अहिले म तपाईंलाई किन पछ्यान सक्तिन? म तपाईंका निम्ति मर्न तयार छु!”


Pero ri Jesús xubij cˈa chique: Riyix can yix aj ruwachˈulef wi y riyin yin aj chilaˈ chicaj. Can yix riche (rixin) wi re ruwachˈulef, yacˈa riyin ma yin riche (rixin) ta re ruwachˈulef. 	 तर येशूले ती यहूदीहरूलाई भन्नुभयो, “तिमीहरू यहाँ तलबाट आएका हौ। तर माथिबाट आएको हुँ। तिमीहरू यस संसारका हौ, तर म यस संसारको होइन।


Y ri Jesús y ri rudiscípulos xeˈapon chic cˈa ri pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y chiquicojol ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ, cˈo cˈa jun achi chakiˈj jun rukˈaˈ. 	 अर्को दिन योशू सभाघरमा जानुभयो, त्यहाँ एकजना मानिसको एउटाहात सुकेको थियो।


Ruma astapeˈ ri Cristo xqˈuis ruchukˈaˈ ri ruchˈacul tek xcom chuwech ri cruz, pero re wacami qˈues ruma ri nimalaj ruchukˈaˈ ri Dios. Y quecˈariˈ kabanic riyoj, can majun wi kachukˈaˈ can achiˈel xuben ri ruchˈacul ri Cristo tek xcom, ruma xa jun chic kabanon riqˈui Riyaˈ. Pero wacami can yoj qˈues ruma ri nimalaj ruchukˈaˈ ri Dios y can cˈo chic ri ruchukˈaˈ ri Dios kiqˈui riche (rixin) chi xtikaben cˈa achique ri rucˈamon chi nikaben chicojol. 	 यो साँचो हो कि ख्रीष्ट दुर्बल हुनु हुन्थ्यो। जति बेला क्रूसमा टाँगिए। तर यस घरीष्ठ्व उहाँ परमेश्वरको शक्तिले जीवित हुनु हुन्छ। अनि यो पनि साँचो हो कि हामी ख्रीष्टमा दुर्बल छौं। तर तिमीहरूकालागि परमेश्वरको शक्तिले हामी ख्रीष्टसित रहनेछौं।


Yacˈa riyoj can riqˈui cˈa ri Cristo cukul wi kacˈuˈx ruma ri Lokˈolaj Espíritu, y rumariˈ cukul apo kacˈuˈx koyoben chi yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. 	 हाम्रोलागि भने विश्वासद्वारा मात्रै परमेश्वर अघि धर्मी बन्ने आशा गर्न सकिन्छ। अनि त्यो आशा आत्माबाट पाउन हामी र्पखिरहेका छौं।


Ruma can pa rutiempo ri Moisés chapatajnek pe y cˈa que na riˈ ntajin rubanic wacami chi pa ronojel tinamit ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, can yecˈo cˈa ri yetijon kiche (kixin) chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés ri pa tak ronojel uxlanibel kˈij. Rumariˈ ketaman achique ri can ma rucˈamon ta chi nikaben, xchaˈ ri Jacobo. 	 तिनीहरूले त्यसो गर्नु हुँदैन किनभने त्यहाँ अझै त्यस्ता मानिसहरू छन् जसले मोशाको व्यवस्था सिकाउँछन्। मोशाको वचनहरू धेरै र्वष देखि प्रत्येक विश्रामको दिनमा सभाघरमा पढिन्दैछ।”


Y riyix ri can riqˈui chi niben ri nubij ri ley niwajoˈ chi yixtzˈetetej ruma ri Dios chi majun imac, wi queriˈ, xa can yix elenak pe riqˈui ri Cristo, y chukaˈ iyaˈon chic ca ri rutzil ri Dios. 	 यदि व्यवस्था मानेर धर्मी हुन खोज्छौ भने ख्रीष्टसितको तिमीहरूको जीवन शेष भयो। तिमीहरू परमेश्वरको अनुग्रहदेखि बाहिर निस्कयौ।


Ri oxiˈ itzel tak espíritu riˈ, riqˈui cˈa ri itzel winek ye petenak wi y can yequibanalaˈ cˈa milagros. Y yebe cˈa quiqˈui quinojel ri aj kˈatbel tak tzij riche (rixin) ri ruwachˈulef. Yequimol apo riche (rixin) ri kˈij tek xtiquiben chˈaˈoj riqˈui ri Dios, Dios ri can cˈo wi ronojel uchukˈaˈ pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nicowin nuben ronojel. 	 यी दुष्ट आत्माहरु दानवहरुका आत्मा थिए। तिनीहरुमा चमत्कार गर्ने शक्ति थियो। यी दुष्ट आत्माहरु संसारका राजाहरुकहाँ जान्छन्। तिनीहरु परमेश्वर सर्वशक्तिमानको महा-दिवसमा लडाँई गर्न राजाहरु बटुल्न जान्छन्।


Ri nabey cˈa chique ri ye cajiˈ riˈ can achiˈel cˈa rubanic jun coj. Ri rucaˈn achiˈel cˈa jun alaj wáquix. Ri rox achiˈel cˈa rupalej jun winek. Y yacˈa ri rucaj, can achiˈel cˈa jun xic ri ruricˈon ruxicˈ benak chicaj. 	 पहिलो सजीव बस्तु सिंह जस्तै थियो। दोस्रोे गाई जस्तै थियो। तेस्रोको अनुहार मानिसको अनुहार जस्तै थियो। चौथो उडिरहेको गरुड जस्तो थियो।


Pero cˈa ye qˈuiy na chiwe riyix ri ma yinquinimaj ta, xchaˈ ri Jesús. Queriˈ xubij ruma Riyaˈ can pa rutiquiribel retaman chic pe achique winek ri ma xqueniman ta riche (rixin), y ri achique ri xtijacho el riche (rixin) pa quikˈaˈ ri winek. 	 तर तिमीहरू मध्ये कसैले विश्वास गर्दैनौ।” येशूलाई शुरूबाट नै थाहा थियो कस कसले विश्वास गरेनन् र कसले धोखा दिन्छ।


Y rumariˈ, wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, nbij cˈa chiwe: Can cof quixcˈojeˈ riqˈui ri Dios, y ma tiyaˈ ta ca ri kitzij. Can ma quixtaneˈ ta chi niben ri rusamaj ri Ajaf, y jabel tibanaˈ chare. Riyix iwetaman chi ronojel ri niben pa rusamaj ri Ajaf, can cˈo rajel ruqˈuexel ri xtuyaˈ chiwe. 	 यसैकारण मेरा प्रिय दाज्यू-भाई दिदी-बहिनीहरू हो, दरिलोसित खडा हौ। कुनै कुराले तिमीहरूलाई आफ्नो स्थानबाट विचलित नपरोस्। सँधै आफूलाई प्रभुको काममा लगाऊ। तिमीहरू जान्दछौ प्रभुमा तिमीहरूको काम कहिल्यै व्यर्थ जानेछैन।


Y wi can rajawaxic chi yibe riyin, can yibe wi cˈa riˈ, y riyeˈ xaxu (xaxe wi) cˈa xquenwachibilaj el. 	 अनि यदि उचित ठहरिए, तिनीहरू मसँगै जानेछन्।


Riyin ri Pablo, yin jun ruˈapóstol ri Jesucristo; y ya ri Dios ri xisiqˈuin (xinoyon) riche (rixin) chi xinoc apóstol, ruma queriˈ ri nrajoˈ Riyaˈ. Riyin wachibil cˈa ri kachˈalal Sóstenes, 	 पावलबाट प्रणाम। परमेश्वरले इच्छा गरेकाले म ख्रीष्ट येशूको प्रेरित बन्न परमेश्वरद्वारा बोलाइएको छु। हाम्रा ख्रीष्टमा भाइ सोस्थनेसबाट पनि।


Ruma ri yatajnek chique ruma ri Lokˈolaj Espíritu chi niquikˈalajsaj ri nibix chique ruma ri Dios, rajawaxic chi quetaman nicoyobej quiˈ chiquijujunal riche (rixin) chi nichˈo ri jun chic. 	 अगमवक्ताहरूको आत्मा अगवक्ताहरूकै अधीनमा हुन्छ।


Y queriˈ chukaˈ wi nabij chi animan chic ri Dios, y xa majun utzil naben ta, majun nicˈatzin wi ri nabij chi animan chic. Xa yit achiˈel jun caminek ri xa majun nicowin nuben. 	 यो कुरा विश्वासको सम्बन्धमा पनि यस्तै हो। यदि विश्वासले केही गर्दैन भने त्यो विश्वास मृततुल्य हो किनभने त्यो विश्वास एक्लो भई मरेको हुन्छ।


Wachˈalal, sibilaj utz ri ibanon pe, chi iwajowan pe iwiˈ. Man cˈa tiyaˈ ta ca ri ajowabel riˈ. 	 ख्रीष्टमा तिमीहरू दाज्यू-भाइ र दिदी-बहिनीहरू जस्ता हौ र आपसमा प्रेम गर्न छोडनु हुँदैन।


Rumacˈariˈ ri winek xquicˈutuj utzil chare ri Jesús chi tel el chiriˈ chupan ri quilugar. 	 अनि मानिसहरूले बिन्ती गर्दैं येशूलाई त्यहाँबाट तुरुन्ते जानूहोस् भने।


Can yacˈareˈ xinbij yan ca chiwe ri xquebanatej. 	 हेर, मैले अधिबाटै यस बारेमा तिमीहरूलाई सर्तक गराएकोछु।


Man cˈa quixkˈaber ta, ruma ri kˈabaric xa ruyon itzel nucˈom pe chiwe. Pa ruqˈuexel chi que ta riˈ, xa tiyaˈ kˈij chare ri Lokˈolaj Espíritu chi nunojsaj ri iwánima. 	 दाखरस खाएर नमात। त्यसले तिम्रो आत्मिकताको नाश गर्नेछ। आत्माले भरीपूर्ण होऊ।


Y wi choj cˈa xtiben riyix chiquiwech y jabel yeˈichajij, xticˈul cˈa jun lokˈolaj sipanic ri majun bey xtiqˈuis ta, y rumariˈ riyix xtiyaˈox (xtyaˈ) cˈa ikˈij tek xtocˈulun chic ka ri Cristo, ri cajawalul ri pastores. 	 तब, जब मुख्य गोठाला आउनु हुन्छ तिमीहरुले महिमाको मुकुट प्राप्त गर्नेछौ। अनि त्यसले आफ्नो सुन्दरता कहिलै हराउने छैन।


Wachˈalal, queriˈ chukaˈ ri cheˈ higo rubiˈ, ma xtuyaˈ ta aceituna. Ni ri uva ma xtuyaˈ ta higo, chukaˈ pa jun ralaxbel (rutzˈucbel) yaˈ ma xtel ta pe tzaylaj yaˈ y utzilaj yaˈ. 	 मेरा दाज्यू भाइ अनि दिदी बहिनी हो, के नेभारको बोटमा भद्राक्ष फल्न सक्छ? सक्तैन। के अंङ्गुरघारीमा नेभारा फल्छ? फल्दैन। तब, के नुनिलो उद्गमले मिठो पानी दिन सक्छ।


Ya ri Jesucristo ri rucˈamon (takal chrij) chi ninimirisex rukˈij, yacˈa riyin más utz chi yichˈutiner ka. 	 उहाँ अधिक महत्वपूर्ण हुनु पर्छ अनि म अल्प महत्वपूर्ण हुनु पर्छ।


Ri alekˈom nipe riche (rixin) chi nalekˈ y nicamisan ca y nuyoj ronojel. Yacˈa riyin, xipe riche (rixin) chi nyaˈ ri cˈaslen; jun cˈaslen ri ma jubaˈ ta oc. 	 एक चोर चोर्न, मार्न र ध्वंस गर्न मात्र आउँदछ। तर म जीवन-दान गर्न आएँ-त्यस्तो जीवन जुन पूर्ण र असल छ।


Ri Dios tek xixrusiqˈuij (xixroyoj), can riche (rixin) wi chi xixcolotej. Y tek riyoj xkatzijoj chiwe ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, yariˈ tek xixcolotej. Ruma ri Dios can nrajoˈ cˈa chi nicˈojeˈ icˈojlen can achiˈel ri rucˈojlen ri Kajaf Jesucristo. 	 त्यही मुक्ति पाउन परमेश्वरले तिमीहरूलाई बोलाउनु भयो जुन हामी प्रचार गर्छौं। तिमीहरू हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्टको महिमाको भागीदार हुन सक भनेर बोलाईएका हौ।


Y yacˈariˈ tek riyeˈ chukaˈ xtiquibij: Ajaf, riyoj majun bey xatkatzˈet ta chi natij ta wayjal, nichakiˈj ta achiˈ, chukaˈ majun bey xatkatzˈet ta pa katinamit chi nicˈatzin aposada, o chi man ta jun atziak, yit yawaˈ ta, yitcˈo ta pa cárcel. Riyoj majun bey xatkatzˈet ta chi que ta riˈ acˈulwachin, rumariˈ can majun wi cˈa utzil xkaben chawe, xquechaˈ. 	 “त्यसपछि तिनीहरूले पनि जवाफ दिए, ‘परमप्रभु, हामीले तपाईंलाई कहिले भोकाएको र तिर्खाएको देख्यौं? हामीले कहिले तपाईंलाई एक्लो घरदेखि टाढो भएको देख्यौं? अनि हामीले तपाईंलाई कहिले नाङ्गो वा विरामी वा कैदमा परेको देख्यौ? अनि यी सब देखेर हामीले मद्दत गरेनौं?।


Can chiˈiwonojel xa junan chic cˈa iwech chi israelitas, o ma israelitas ta, wi ximil pa samaj, o ma ximil ta pa samaj, wi achi o ixok. Junan cˈa iwech iwonojel, ruma xa jun chic ibanon riqˈui ri Cristo Jesús. 	 अब ख्रीष्टमा कुनै मानिस यहूदी अथवा ग्रीक , कमारा अथवा फुक्का अनि स्त्री अथवा पुरुषमा पनि कुनै भिन्नता भएन। किनभने ख्रीष्ट यशूमा तिमीहरू सब एक हौ।


Y ronojel ri xbix chique xa más chrij ri chˈaculaj nichˈo wi, achiˈel tek nichˈo chrij ri achique niquitij, ri achique niquikum y ri achique rubanic chi niquichˈajchˈojsaj quiˈ. Ronojel cˈa riˈ chilaben chique riche (rixin) chi niquiben, cˈa ya tek xapon jun kˈij tek cˈo chi xjalatej ronojel riˈ. 	 ती बलिहरू र भेटीहरू त खालि खाने, पिउने र सविशेष नुहाउने विषयमात्र थिए। ती खाली शरीरका विधिहरू मात्र थिए हृदयका थिएनन्। परमेश्वरको नयाँ तरिका नआउञ्जेल सम्म परमेश्वरद्वारा यी विधिहरू बनाइएका थिए।


Y wi can nikajoˈ ri Dios, can yekaben ri nubij. Y ri nubij chake, majun rucˈayewal nikanaˈ chare chi nikaben. 	 परमेश्वरलाई प्रेम गर्नुको अर्थ उनको आदेशहरु पालन गर्नु हो। अनि परमेश्वरका आदेशहरु हाम्रा निम्ति त्यति कठिन हुँदैन।


Ruma xa ya ri Babilonia ri xbano chique ri nicˈaj chic ruwachˈulef riche (rixin) chi xquiyec royowal ri Dios pa quiwiˈ, ruma xuben chique chi xquiyaˈ ca ri Dios. Can achiˈel xerukˈabarisaj ruma can ma niquinaˈ ta chic niquiben ri mac, achiˈel ri mac tek ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ niquicanolaˈ quiˈ chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. Ya chukaˈ ri Babilonia ri xbano chique ri aj kˈatbel tak tzij quiche (quixin) nicˈaj chic ruwachˈulef riche (rixin) chi xeka chupan ri mac riˈ. Y can ya chukaˈ ri Babilonia ri xbano chique ri yecˈayin chi xebeyomer ruma ri cˈayij ri xquibanalaˈ, ruma ri aj Babilonia xquicˈuaj jun itzel cˈaslen y rumariˈ xquisachalaˈ sibilaj qˈuiy puek, xchaˈ ri ángel. 	 पृथ्वीका समस्त राष्ट्रहरुले उसको व्यभिचारको अनि परमेश्वरको प्रकोपको दाखरस पिएका छन्। पृथ्वीका राजाहरुले उसित व्यभिचारी पाप गरेकाछन्। अनि संसारका व्यापारीहरु उसको भोग विलासको सम्पतिबाट धनी बनेका छन्।”


Pero wi cˈo malcaniˈ tak ixokiˈ ri xa yecˈo cal o yecˈo quiy quimam, ye ri cal o ri quiy quimam ri queˈilin quiche (quixin). Ruma nicˈatzin chi ri cal y ri quiy quimam tiquetamaj chi nabey pa cachoch tiquicˈutuˈ wi jun cˈaslen ri nika chuwech ri Dios. Tiquiyaˈ cˈa rajel ruqˈuexel ri utzil ri banon chique cuma ri quiteˈ quitataˈ, ruma yariˈ ri utz chi niban y can nika chuwech ri Dios. 	 तर कुनै विधवाका छोरा-छोरी वा नाती-नातीना छन् भने तिनीहरूले सिक्नु पर्ने पहिलो कुरो हुन्छः आफ्नो परिवारको देखरेख गर्नु। जब तिनीहरूले यसो गर्छन् तिनीहरूले आफ्ना आमा-बाबु तथा बाजे-बज्यैको ऋण चुकाउनेछन्। यसद्वारा परमेश्वर पनि खुशी हुनु हुनेछ।


y can riqˈui cˈa ruchukˈaˈ xchˈo, y xubij: Chkacojol riyoj ixokiˈ, yit cˈa riyit ri sibilaj bendición acˈulun, y queriˈ chukaˈ ri bendición cˈo pa ruwiˈ ri acˈal ri xtalex awuqˈui. 	 तिनले जोरले चिच्याएर भनीन्, “अरू स्त्रीहरूलाई भन्दा परमेश्वरले तिमीलाई धेरै आशीर्वाद दिनुभएकोछ। अनि गर्भमा रहेको नानी पनि त्यस्तै अनुग्रहित छ।


Yacˈa ri Tomás, ri jun chique ri cablajuj rudiscípulos ri Jesús, ri nibix chukaˈ Dídimo chare, xa man cˈo ta quiqˈui ri rachibil, tek ri Jesús xocˈulun chiquicojol. 	 थोमा जसलाई दिदुमस भनिन्छ, येशू चेलाहरूकहाँ आउनु हुँदा थिएनन्। बाह्रजना मध्ये थोमा एकजना थिए।


Y ri winek riˈ xquibij cˈa: Riyoj can yoj riy rumam ca ri Abraham, y rumariˈ ma xojcˈojeˈ ta chuxeˈ quitzij nicˈaj chic winek. ¿Achique cˈa ruma tek nabij chake chi yojtotej chuwech ronojel? 	 यहूदीहरूले जवाफ दिए, “हामी अब्राहामका सन्तान हौ। अनि हामी कहिल्यै कसैको दास भएका छैनौ। तब किन भन्छौ, ‘तिमीहरू’, स्वतन्त्र हुनेछौ?”


Ri Caifás tek xchˈo y xubij queriˈ, ma ya ta ri nuchˈob ka riyaˈ ri xubij, ma que ta riˈ. Ri chˈabel ri xerubij riyaˈ, can ya cˈa ri Dios ri xyaˈo pe chare. Y ruma chi can ya cˈa riyaˈ ri nimalaj sacerdote chupan ri tiempo riˈ, rumariˈ tek ri Dios xuyaˈ cˈa kˈij chare chi xubij yan apo chi ri Jesús cˈo cˈa chi nicom na pa quiqˈuexel ri winek riche (rixin) ri ruwachˈulef Israel. 	 कयाफाले जे भने त्यो तिनले आफ्नै भनेनन्। त्यस र्वषको उनी प्रधान पूजाहारी थिए। यसर्थ ऊ वास्तवमा आगमवाणी गर्दै थिए कि येशू यहूदी मानिसहरूका निम्ति मर्नु हुनेछ।


Wachˈalal, riyin sibilaj yiquicot iwuma riyix, ruma can yinoka wi chiˈicˈuˈx. Y riyix can niben wi ri ncˈutun ca chiwech. 	 म तिमीहरूको प्रशंसा गर्दछु कारण तिमीहरूले सबै कुरामा मलाई सम्झन्छौ अनि मैले दिएको शिक्षालाई तिमीहरूले ठीकसँग पालन गर्दछौ।


Y wi riqˈui ri beyomel ri xa riche (rixin) re ruwachˈulef, riyix majun utz niben riqˈui, ¿la xtujech cami ri Dios ri kitzij beyomel chiwe? 	 यदि तिमीलाई सांसारिक सम्पत्तिमा विश्वास गर्न सकिंदैन, तिमीहरूलाई कसरी साँचो सम्पत्तिको लागि विश्वास गरिन्छ


Y ri achi beyon xurek ruchiˈ y xubij cˈa chare ri Abraham: Nataˈ Abraham, tajoyowaj nuwech. Tabanaˈ cˈa jun utzil tatakaˈ pe ri Lázaro wuqˈui waweˈ, chi astapeˈ xaxu (xaxe wi) jubaˈ ruwiˈ rukˈaˈ tuxekˈebaˈ (tuchˈekebaˈ) pe, riche (rixin) chi noruyaˈ ca pa ruwiˈ wakˈ. Ruma nicˈat wánima chupan re kˈakˈ reˈ, xchaˈ. 	 त्यसले चिच्याएर भन्यो, ‘हे पिता अब्राहम, ममाथि दया गर्नुहोस्! लाजरसलाई मकहाँ पठाइदिनुहोस् ताकि त्यसले आफ्नो औंला पानीमा चोब्न सक्छ र मेरो जिब्रोलाई शीतल पारिदिओस्।’ किनभने यी ज्वालामा म कष्ट पाइरहेकोछु।’


Y yecˈo ri yecˈo apo chiriˈ chunakajal ri Jesús, tek xquicˈaxaj ri xubij, xquibilaˈ cˈa: ¿Xiwacˈaxaj? Riyaˈ ya ri Elías ri nusiqˈuij (nroyoj), xechaˈ cˈa. 	 त्यहाँ उभिरहेका केही मानिसहरूले यो सुने। तिनीहरूले भने, “सुन! उहाँले एलियालाई बोलाइरहनु भएको छ।”


¿Riyix nichˈob chi riyin xipe riche (rixin) chi nyaˈ uxlanibel cˈuˈx chuwech re ruwachˈulef? Ma que ta riˈ. Wuma riyin yecˈo ri xa xtiquitaluj quiˈ. 	 के तिमीहरू सम्झन्छौ कि पृथ्वीलाई शान्ति दिनु नै म आएको हुँ? अहँ! म पृथ्वीलाई भाग गर्न आएको हुँ।


Pero ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ fariseos: Astapeˈ chi xa yin cˈa riyin ri yikˈalajsan ka wiˈ, can kitzij wi cˈa ri nkˈalajsaj ka chuwij. Ruma riyin wetaman achique lugar yin petenak wi, y can chiriˈ cˈa chukaˈ xquitzolin wi. Yacˈa riyix ma iwetaman ta acuchi (achique) yipe wi, ni ma iwetaman ta cˈa chukaˈ acuchi (achique) xquibe wi. 	 येशूले जवाफ दिनुभयो, “हो, यदि मैले यी कुराहरू आफ्नै विषयमा भनिरहेको छु। तर मैले भनेका कुरा सत्य हुन्। किनभने म जान्दछु म कहाँबाट आएको हुँ र कहाँ जान्छु। म तिमीहरू जस्तो होइन। तिमीहरू जान्दैनौ म कहाँबाट आएँ र कतातिर गइरहेछु।


chi can yojrucol pa quikˈaˈ ri yeˈetzelan kiche (kixin), riche (rixin) chi queriˈ ma nikaxibij ta kiˈ chi nikaben ri rusamaj, 	 उहाँले हामीलाई हाम्रो शत्रुहरूको पञ्जाबाट स्वतन्त्र राख्ने शपथ लिनु भएकोछ औ हामीलाई निर्भयपूर्वक उहाँको सेवामा राख्नु हुनेछ।


Y tek banatajnek chic ronojel riˈ, yacˈariˈ tek cˈo jun achi aj pa tinamit Arimatea, ri José rubiˈ, ri xapon riqˈui ri Pilato. Ri achi riˈ astapeˈ majun bey xukˈalajsaj ta riˈ chi jun tzekelbey riche (rixin) ri Jesús, ruma nuxibij riˈ chiquiwech ri israelitas ri cˈo quikˈij, pero riyaˈ xberucˈutuj utzil chare ri Pilato riche (rixin) chi tuyaˈ ri ruchˈacul ri Jesús chare riche (rixin) chi numuk. Y ri Pilato xuyaˈ kˈij chare. Xpe cˈa ri José, xberukasaj pe ri ruchˈacul ri Jesús y xucˈuaj el riche (rixin) chi xumuk. 	 त्यसपछि अरिमाथियावासी योसेफ नाम भएकोले पितालसलाई येशूको मृत-शरीर लैजान पाऊँ भनेर विन्ती गरे। योसेफ येशूका चेलाहरू मध्ये एक थिए। तर तिनले यहूदीहरूको डरले यो गुप्त राखे। पिलातसले योसेफलाई येशूको शरीर लान सक्छ भनेर अनुमति दिए। त्यसकारण योसेफ येशूको शरीर लिएर गए।


Ri kˈij tek xmuk ri Jesús, ya kˈij chukaˈ riˈ tek ri winek niquibanalaˈ chic ruchojmil ronojel ri xticˈatzin chique ri pa rucaˈn kˈij, ruma yariˈ napon ri uxlanibel kˈij. Y pa rucaˈn kˈij, tek yecˈo chic chupan ri uxlanibel kˈij, yacˈariˈ tek ri principaliˈ tak sacerdotes y ri achiˈaˈ fariseos xquiben cˈa chi xbequicˈuluˈ quiˈ chuwech ri Pilato ri aj kˈatbel tzij. 	 त्यस दिनलाई तयारीको दिन भनिन्थ्यो। भोलिपल्ट, मुख्य पूजाहारीहरू र फरिसीहरू पिलातसकहाँ पुगे।


Y wi ri awachˈalal can ma nracˈaxaj ta riqˈui ri xibij riyix chare, cˈacˈariˈ riyit ri banon ri pokon chawe, tabij chique ri kachˈalal riche (rixin) ri iglesia. Y tek bin chic chare cuma ri kachˈalal y ma riqˈui wi riˈ ma nunimaj ta tzij, tibanaˈ cˈa chare achiˈel xa jun cˈutuy alcawal chi ma iwachibil ta chic. 	 यदि उसले तिनीहरूका कुरा पनि सुन्न मानेन् भने यस मण्डली समक्ष ल्याऊ। मण्डली समुदायले भनेको कुरा मानेन भने उसलाइ परमेश्वरमा विश्वास नगर्ने र महसूल उठाउने सरह व्यवहार गर।


Y riyin can yacˈareˈ yincˈo apo chuchiˈ jay y can yisiqˈuin (yinoyon) apo. Achique cˈa ri xtacˈaxan pe wuche (wixin) y nujek pe ruchiˈ ri jay chinuwech, xquinoc cˈa apo riqˈui y xquiwaˈ riqˈui. Y chukaˈ riyaˈ xtiwaˈ wuqˈui riyin. 	 म यहाँ छु! म ढोकामा उभिन्छु अनि ढक्ढकाउँछु। यदि कुनै मानिसले मेरो स्वर सुन्छ अनि ढोका खोल्छ भने म भित्र पस्नेछु अनि म तिनीसंग भोजन गर्नेछु। अनि उसले मसित भोजन गर्नेछ।


Y ri itzel espíritu nurek ruchiˈ, xel el riqˈui ri cˈajol riˈ. Y xuyicaj ca. Y ri cˈajol riˈ xcˈojeˈ ca pan ulef, achiˈel jun caminek. Y rumariˈ ye qˈuiy winek xquibij chi xcom. 	 त्यो दुष्टात्मा करायो। ठिटोलाई तल भूईंमा फछार्यो। अनि त्यो उसको शरीरबाट बाहिर निस्कियो। ठिटोलाई मरेको जस्तै देखियो। मानिसहरूले भने, “त्यो त मर्यो।”


Riyin xa can xtinyaˈ quicˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y majun bey xquesach ta ca. Ni majun achique ta ri xticowin xqueˈelesan ta el pa nukˈaˈ. 	 म मेरा भेडाहरूलाई अनन्त जीवन दिंदछु। तिनीहरू कहिल्यै मर्ने छैनन्। अनि कसैले पनि तिनीहरूलाई मेरो हातबाट खोसेर लान सक्तैन।


Y yacˈariˈ tek ri rey Agripa xubij chare ri Pablo: Nyaˈ cˈa kˈij chawe riche (rixin) chi yachˈo, xchaˈ chare. Y ri Pablo xuyec cˈa rukˈaˈ, y yareˈ ri chˈabel ri xerucusaj riche (rixin) chi nutoˈ riˈ y nukˈalajsaj chi majun rumac. Y xuchop rubixic: 	 अग्रिपाले पावललाई भने, “तिमी आफ्नो सुरक्षाको लागि बोल्न सक्नेछौ।” यसर्थ पावलले आफ्नो हात उठाए अनि यसो भन्दै बोल्न थाले।


Yacˈa ri jubaˈ chic chare ri ijaˈtz xka pa jun utzilaj ulef, y jabel xeqˈuiy. Y xquiyalaˈ jojun ciento quiwech jojun ijaˈtz, xchaˈ. Yacˈa tek rubin chic ka riˈ, can riqˈui cˈa ruchukˈaˈ xchˈo, y xubij: Ri cˈo cˈa racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri xinbij, xchaˈ ri Jesús. 	 अनि कतिपय बीऊहरू राम्रै जमीनमा परे। ती बीउहरू उम्रन लागे अनि सय गुणा धेरै अन्न दिनसक्ने भए।”


Xecˈojeˈ kiqˈui, pero ma ye kachibil ta. Ruma wi ta ye kachibil, can ta xecˈojeˈ kiqˈui jurayil. Y xeˈel cˈa el kiqˈui, riche (rixin) chi xekˈalajin chi xa ma quinojel ta chi ye kachibil. 	 ख्रीष्टका शत्रुहरु हाम्रा समूहमा थिए। तर तिनीहरुले हामीलाई त्याग गरे। तिनीहरु वास्तवमा हामीसित थिएनन्, यदि तिनीहरु हाम्रो समूहमा रहेको भए हामीसित रहने थिए। तर तिनीहरुले छोडे। यसले यो दर्शाउँछ कि तिनीहरु कोही पनि वास्तवमा हामिसित थिएनन्।


Ruma xa can ma yix ta chic riyix ri xquixchˈo, xa can ya chic ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj ri xtiyaˈo ri chˈabel chiwe ri xtibij. 	 वास्तवमा तिमीहरू बोल्नेछैनौ परमपिताको आत्मा आफै तिमीहरूबाट बोल्नुहुनेछ।


Cˈa ya tek xquenyaˈ na pan akˈaˈ pan awaken ri yeˈetzelan awuche (awixin). 	 जबसम्म तिम्रा शत्रुहरू तिम्रो पाइताला मुनि राख्दिन।’ भजनसंग्रह 110:1


Ruma can ronojel cˈa ri rutzujun (rusujun) ri Dios, can riqˈui cˈa ri Cristo nikil wi, y rumariˈ riyoj can pa rubiˈ cˈa ri Jesucristo nikabij wi amén. Riyoj queriˈ nikabij tek nikayaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios. 	 परमेश्वरका जम्मै प्रतिज्ञाहरू ख्रीष्टमा यो सँधै “हो” हुन्छ। अनि यस सच्चाइले हामी ख्रीष्टद्वारा परमेश्वरको गौरवमा “आमिन” भन्छौं।


Y tek yecˈo chic pa tinamit Salamina ri chiriˈ pa rucuenta ri Chipre, xquichop cˈa rutzijoxic ri ruchˈabel ri Dios ri pa tak jay ri can riche (rixin) wi chi ri israelitas niquimol quiˈ riche (rixin) chi niquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios. Ri Bernabé y ri Saulo quicˈuan cˈa el ri Juan riche (rixin) chi yerutoˈ chubanic ri samaj. 	 तब तिनीहरू सलामिस भन्ने ठाउँमा पुगे, त्यहाँ यहूदीहरूका सभाघरहरूमा तिनीहरूले परमेश्वरको सुसमाचारको प्रचार गरे। यूहन्ना र मर्कूस पनि सहयोगीको रूपमा तिनीहरूलसंगै थिए।


Y riqˈui ri puek ri xucˈul ruma xujech el ri Jesús, riqˈui ri puek riˈ xlokˈbex wi jun ulef. Ri Judas xucamisaj riˈ. Riyaˈ xbechˈiqueˈ pe ruwiˈ, y ronojel ri rupan cˈa quelaˈ xeka wi, tek xka pan ulef. 	 यहूदालाई पैसा दिएर त्यसो गर्न खटाएको थियो। आफ्नो दुष्ट कामको पैसाले एउटा जमीन किन्यो। तर यहूदा उँधो मुण्टो भएर पछारियो, त्यसको शरीर खुल्ला भएर फुट्यो, सबै आन्द्रा भुँडीहरू निस्किए।


Y tek xetzolin cˈa pe ri setenta achiˈaˈ riˈ chare ri samaj ri bin el chique y xeˈoka riqˈui ri Jesús, sibilaj yequicot, y xquibij cˈa chare: Ajaf, ri itzel tak espíritu can xeniman chukaˈ chake tek pan abiˈ riyit xojchˈo wi chique. 	 जब ती सत्तरी जना मानिसहरू फर्केर आए, तिनीहरू खुबै खुशी थिए। तिनीहरूले भने, “हे प्रभु, जब तपाईंको नाउँ हामीले आदेश दियौ भूतहरूले पनि हाम्रो आज्ञा माने!”


Xa yacˈa chi can ma xbe ta ka jabel rucˈamal ri ruchˈabel ri Dios pa tak cánima, xa can ma niyaloj ta cˈa ri quicoten quiqˈui. Y tek yepe cˈa tijoj pokonal y yeˈetzelex ruma quiniman ri ruchˈabel ri Dios, chanin yetzak. 	 तर तिनीहरूले आफ्नो जीवनमा गहिरो रूपमा ती वचनहरू ग्रहण गर्दैनन्। तिनीहरूले क्षणिक रूपमा मात्र यसलाई ग्रहण गर्दछन्। र जब वचनको कारणले तिनीहरू संकट अनि खेदोमा पर्छन् झट्टै तिनीहरूले विश्वास छोडिदिन्छन्।


Y wi cˈo jun ri nrajoˈ nunimirisaj riˈ, más utz chi ya ri Ajaf tunimirisaj rukˈij. 	 तर “जसले गर्व गर्छ उसले प्रभुमा गर्व गर्नु पर्छ।”


Ri jay ri yesamej wi ri sacerdotes riˈ y ronojel ri cˈo chupan ri jay, xa achiˈel jun ruwachbel o xa achiˈel rumachˈachˈil ri rachoch ri Dios ri cˈo chilaˈ chicaj. Y rumariˈ, tek ya xa niban ri jay, ri Dios xubij chare ri Moisés: Tawacˈaxaj cˈa. Can rajawaxic chi niban achiˈel rubanic ronojel ri wachbel ri xincˈut chawech pa ruwiˈ ri juyuˈ, xchaˈ ri Dios chare ri Moisés. 	 वास्तवमा पूजाहारीहरूले गरेको सेवा त केवल स्वर्गमा भएका कुराहरूको नवकल र छायाँ मात्र हुन्। त्यसैकारण मोशाले जब पवित्र तम्बू तान्दै थिए परमेश्वरले उनलाई चेतावनी दिनुभयो, “याद गर तिमीले हरेक कुरो त्यसै अनुसार बनाउनु जुन तिमीलाई मैले पहाडमा देखाएँ।”


Y chi ye caˈiˈ xquiyaˈ chiquiwech chi niquicˈom ca jubaˈ chare ri rajel ri ulef, y ri nicˈaj chic xucˈuaj el ri Ananías riche (rixin) chi xberuyaˈ pa quikˈaˈ ri apóstoles. 	 तर उनले बेचेर पाएको पैसाको केही अंश मात्र प्रेरितहरलाई दिए। उनले बचेको पैसाको केही अंश आफ्नो लागि राखे। उनकी स्वास्नीलाई त्यो कुरा थाहा थियो तर उ पनि सहमत थिई।


Y ya ta cˈa ri utzil y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Ajaf Jesucristo ri xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel. 	 पिता परमेश्वर र प्रभु येशू ख्रीष्टको अनुग्रह र शान्ति तिमीहरू सबैलाई रहोस्। पावलको प्रार्थना


Re tiempo wacami, ri ajowabel xa can ronojel kˈij xticˈatzin y man cˈa xtiqˈuis ta. Can queriˈ chukaˈ ri nikacukubaˈ kacˈuˈx riqˈui ri Dios. Y queriˈ chukaˈ ri nikoyobej apo ri rutzil ri Dios ri xtuyaˈ chake, man cˈa xtiqˈuis ta. Pero ri más rejkalen chique ri ye oxiˈ riˈ, ya ri ajowabel. 	 यसैले, यी तिन कुराहरू रहिरहनेछन् विश्वास, आशा र प्रेम। अनि यिनीहरूमा सबैभन्दा ठूलो हो प्रेम।


Riyoj ri kacukuban chic kacˈuˈx riqˈui ri Jesús, ¿la nikaben cami chare ri ruley ri Moisés chi majun rukˈij? Ma que ta riˈ. Ruma riyoj ri kaniman chic ri Jesús, yoj cˈa riyoj riˈ ri can cˈo rejkalen ri ley chkawech. 	 यसकारण हामीले विश्वासको बाटोमा लागेर व्यवस्था नष्ट गरिदिनु? होइन! विश्वासले हामीलाई त्यही बनाउँछ जुन व्यवस्थाले चाहन्छ।


Y riche (rixin) chi ma niyokˈotej ta ri utzilaj cˈaslen ri kilon chic, ma tikaben ta ri xa ma utz ta chuwech jun kachˈalal, astapeˈ chkawech riyoj can utz. 	 आफूलाई असल लागेको कुनै कुराको निन्दा हुन नदेऊ।


Riyix xquinicanoj cˈa, y ma xquiniwil ta chic; ruma acuchi (achique) ri xquibecˈojeˈ wi riyin, ma xquixcowin ta xquixapon chinucanoxic, xchaˈ ri Jesús. 	 तिमीहरूले मलाई खोज्नेछौ, तर तिमीहरूले मलाई भेट्ने छैनौ। अनि जहाँ म हुन्छु त्यस ठाउँमा तिमीहरू आउन सक्नेछैनौ।”


Rumariˈ, riyix lokˈolaj tak wachˈalal ri yix siqˈuin (oyon) chukaˈ ruma ri Dios riche (rixin) chi yixbecˈojeˈ riqˈui chilaˈ chicaj, can tichˈobotej cˈa chiwech chi ya cˈa ri Cristo Jesús ri rutakoˈn ri Dios y ya chukaˈ Riyaˈ ri Kanimalaj Sacerdote riyoj ri kaniman. 	 यसैले तिमीहरू सबैले येशूको बारेमा सोच्नुपर्छ। परमेश्वरले येशूलाई हामी भएकहाँ पठाउनु भएको छ अनि उहाँ हाम्रा विश्वासका प्रधान पूजाहारी हुनुहुन्छ जुन विश्वास हामीले राखेका छौं। मेरा पवित्र दाज्यू-भाइ, दिदी-बहिनीहरूलाई म भन्छु! तिमीहरू परमेश्वरबाट बोलाइएकाहरू हौ।


Y tek ri Jesús xracˈaxaj cˈa ri takon el rubixic chare, Riyaˈ xubij: Ri Lázaro yawaˈ, pero ma riche (rixin) ta camic. Xa riche (rixin) chi xtikˈalajin na cˈa ri ruchukˈaˈ ri Dios, riche (rixin) chi queriˈ riyin ri Rucˈajol ri Dios xtiyaˈox (xtyaˈ) ta cˈa nukˈij nucˈojlen, xchaˈ ri Jesús. 	 जब येशुले त्यस्तो सुन्नुभयो, उहाँले भन्नुभयो, “यो बिमारले उसलाई मृत्यु गराउनेछैन। तर यो बिमारी परमेश्वरको महिमाका निम्ति हो। यस्तो घटना परमेश्वरको पुत्रको महिमा ल्याउनलाई भएको छ।”


Riyix ixokiˈ, queˈinimaj ri iwachijlal, ruma queriˈ rucˈamon chi niben ruma iniman chic ri Ajaf. 	 पत्नीहरू, आफ्ना पतिका अधीनमा रहौ। प्रभुका अनुयायीहरूको लागि यो ठिक हो।


Y can yacˈariˈ tek ri Jesús xerutzuˈ ri ye rudiscípulos y xubij chique: Jabel ruwaˈikˈij riyix ri yix pobres, ruma iwuche (iwixin) cˈa riyix riˈ ri rajawaren ri Dios. 	 उहाँले आफ्ना चेलाहरूलाई हेर्नु भयो अनि भन्नु भयो, हे दीन मानिसहरू, तिमीहरूलाई आशीर्वाद छ, किनभने परमेश्वरको राज्य तिमीहरूकै हो।


Y can jabel wi rutijoxic banon chupan ri bey riche (rixin) ri Ajaf Jesús. Y can riqˈui cˈa ronojel ránima nutzijoj ri ruchˈabel ri Ajaf chique ri winek. Can jabel wi yerutijoj. Xa yacˈa riyaˈ xaxu (xaxe wi) ri bautismo riche (rixin) ri Juan ri Bautista ri retaman. 	 उनले प्रभुको मार्गको विषयमा राम्ररी सिकेका थिए अनि पुरा उत्साहित थिए। येशूका विषयमा उनले जे जति कुरा गरे सबै सही थियो। तर उनले यूहन्नाले बातएको बप्तिस्माको विषयमा मात्र जान्दथे।


Y chiquicojol cˈa ri winek riˈ benak cˈa chukaˈ jun ixok ri cˈo jun ruyabil riche (rixin) icˈ chare. Ri ixok riˈ cˈo chic cˈa cablajuj junaˈ ri ma tanel ta ri ruquiqˈuel. 	 ती मानिसहरूसंग एउटी आईमाई पनि थिई। त्यस आईमाईलाई बाह्र र्वष अघिदेखि रगत बग्ने व्यथा थियो।


Y ri Jesús xubij cˈa chare: Riyit atzˈeton chic cˈa ri Rucˈajol ri Dios. Y riˈ can ya cˈa ri ntajin nichˈob awuqˈui, xchaˈ. 	 येशूले त्यस मानिसलाई भन्नुभयो, “तिमीले उसलाई देखिसकेकाछौ। मानिसको पुत्र उही हुन् जो तिमीसंग अहिले बोलिरहेकोछ।”


Y tek ri Jesús xutzˈet ri ixok riˈ, xucˈut cˈa chiquiwech ri rudiscípulos y xubij chique: Kitzij cˈa nbij chiwe, chi riyin ntzˈet chi xa ya la ixok laˈ ri xyaˈo ca más qˈuiy que chiquiwech quinojel ri ye yayon ca puek. 	 येशूले आफ्ना चेलाहरूलाई आफूकहाँ बोलाउनु भयो। उहाँले भन्नुभयो, म तिमीहरूलाई साँचो भन्दछु। यो गरीब विधवाले खाली दुइवटा स साना सिक्काहरू चढाई । तर वास्तवमा अरू धनी मानिसहरूले दिएको भन्दा त्यसले धेरै दिई।


Y wi cˈo jun kachˈalal ri nibin chi riyaˈ can yatajnek wi chare chi nukˈalajsaj ri nibix chare ruma ri Dios, y chukaˈ nubij chi can ucˈuan wi ruma ri Lokˈolaj Espíritu, ri kachˈalal riˈ can xtubij chukaˈ chi ri pixaˈ ri xinbij riyin chiwe, can riqˈui wi ri Ajaf Dios xwinakir wi pe. 	 यदि कसैले आफु अगमवक्ता हुँ अथवा आत्मिक वरदान पाउने हुँ भन्ने सम्झन्छ भने त्यस मानिसले बुझोस् कि मैले तिमीहरूलाई जे लेख्दैछु त्यो प्रभुको आज्ञा हो।


Ruma riyoj xabacuchi (xabachique) ta na nipe wi tijoj pokonal chikij, pero ma oconek ta chikacˈuˈx. Cˈo jantek can ma nikil ta cˈa achique nikaben ruma qˈuiy ri rajawaxic chake, pero ma sachnek ta kacˈuˈx. 	 हामी दुःखै दुःखले घेरिएका छौं, तर हामी किचिएका छैनौं। किहले काँही हामी अल्मलमा पर्छौं र के गर्नु पर्ने जान्दैनौं, तर हामी त्याग्दैनौं।


Y tek riyaˈ xpe kiqˈui, xutzijoj chake chi riyix can sibilaj niwajoˈ iwiˈ, ruma cˈo ri Lokˈolaj Espíritu iwuqˈui. 	 पवित्र आत्माबाट तिमीहरूले पाएको प्रेमको बारेमा इपाफ्रासले हामीलाई बताए।


Y ri Jesús xubij chare ri achi: Cayacatej, tacˈuaj el la awarabel y cabiyin, xchaˈ chare. 	 तब येशूले भन्नुभयो, “उठ! तिम्रो ओछ्यान उठाउ र हिंड”


Y tek queriˈ cˈa xtiban chiwe cuma ri winek, yacˈariˈ tek xquixcowin xquinikˈalajsaj chiquiwech. 	 तर यसले मेरो विषयमा केही भन्ने मौका पनि मिल्नेछ।


Y ri winek cˈa ri yeˈetzelan riche (rixin) ri Esteban, xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi ma niquicˈaxaj ta, xquitzˈapelaˈ cˈa pa tak quixquin. Ri winek cˈa riˈ can sibilaj cˈa pa quichiˈ xquiben tek xebe chrij ri Esteban riche (rixin) chi xbequichapaˈ pe. 	 तुरून्तै समस्त यहूदी अगुवाहरू एकसाथ ठूलो स्वरमा चिच्याए। तिनीहरूले आफ्ना हातले कान बन्द गरे। तिनीहरू सबै एकसाथ स्तिफनस तिर दौडे।


Y Riyaˈ chanin xutzˈet apo caˈiˈ jucuˈ yecˈo ca chuchiˈ ri yaˈ, y majun cˈo ta chiquipan. Ruma ri cajaf ri jucuˈ riˈ ye chapoy tak car, y ri hora riˈ xa quichapon yequichˈej ri yaˈl chapabel car. 	 येशूले झीलको किनारमा दुइवटा डुङ्गा देख्नु भयो। माछावालाहरू डुङ्गाबाट निस्केर तिनीहरूको माछा मार्ने जालहरू धुँदै थिए।


Rumacˈariˈ, can tichajij iwiˈ. Toka chiˈicˈuˈx chi riyin oxiˈ junaˈ ri xicˈojeˈ iwuqˈui, y can chi pakˈij chi chakˈaˈ xixinwokˈej y xixinpixabaj. 	 यसैले सावधान बस्। प्रत्येक दिन यो कुरा याद गर्नुः म तिमीहरूसंग तीन र्वष सम्म थिएँ। त्यस समय मैले तिमीहरूलाई चेतावनी दिइरहें। मैले रात-दिन तिमीहरूलाई शिक्षा दिएँ। म प्रायः तिमीहरूको लागि रोएँ पनि।


Y can yacˈariˈ tek xubij chare ri Tomás: Tajuˈ pe ri ruwiˈ akˈaˈ waweˈ y queˈatzuˈ re nukˈaˈ ye socotajnek. Tayaˈ pe la akˈaˈ pa nupox (nucˈalcˈaˈx) y tajuˈ pe chupan re socotajic re xuben ri lanza. Can tanimaj cˈa, y ma taben ta achiˈel niquiben ri nicˈaj chic winek, ri xa ma yinquinimaj ta, pero riyit quinanimaj. 	 त्यसपछि येशूले थोमालाई भन्नुभयो, “आऊ तिम्रो औंला यहाँ छिराऊ।” मेरा हातहरू हेर, तिम्रो हात मेरा कोखमा पसाऊ। शंका गर्न छोड अनि विश्वास गर्न थाल।”


Ri ancianos riche (rixin) ri iglesia ri can jabel quicˈuaxic niquiben chique ri kachˈalal, can utz wi chi niyaˈox (nyaˈ) quikˈij y niyaˈox (nyaˈ) ri nicˈatzin chique cuma ri kachˈalal. Pero reˈ, más niyaˈox (nyaˈ) chique ri yecowin chukaˈ niquitzijoj y niquicˈut ri ruchˈabel ri Dios. 	 अगुवाहरू जसले प्रभावकारी ढङ्गले अगुवाका रूपमा कार्य गरिरहेछन्, मण्डलीले तिनलाई दोबर पुरस्कार दिनु पर्छ। विशेष गरी यो तिनीहरूलाई प्रयुक्त हुन्छ जसले प्रचार गर्न र सिकाउनमा परिश्रम गर्दछन्।


Cˈacˈariˈ xquicˈul ka ruwech, y rumariˈ ri Saulo xcˈojeˈ ka chiriˈ pa Jerusalem, y xabacuchi (xabachique) cˈa yebe wi ri apóstoles, can benak chukaˈ ri Saulo quiqˈui. 	 अनि त्यसकारण शावल विश्वासीहरूसंगै बसे। उनी जताततै निर्भय भएर यरूशलेममा प्रभुको प्रचार गर्दै हिडे।


Ri ley yacˈariˈ ri xyukˈun kiche (kixin), achiˈel jun yukˈuy acˈal y xojrucˈuaj cˈa riqˈui ri Cristo riche (rixin) chi xkanimaj; riche (rixin) chi queriˈ yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. 	 यसले गर्दा ख्रीष्टको आगमन सम्म व्यवस्था हाम्रो अभिभावक थियो। ख्रीष्ट आए पछि विश्वासद्वारा हामी धर्मी बन्न सक्यौ।


Y wi yecˈo ixokiˈ ri ma nicajoˈ ta niquicuch quijolon (quiwiˈ), tiquisocaj el ri rusmal quiwiˈ. Pero wi yeqˈuix niquisocaj el ri rusmal quiwiˈ, tiquicuchuˈ cˈa ri quijolon (quiwiˈ). 	 कुनै स्त्रीले आफ्नो शिर छोप्दिन भने, तब यो उसले जम्मै केश काटेको जस्तै छ। तर जब केश काट्नु वा शिर खौरनु एउटी स्त्रीको लागि शरमको कुरा हुन्छ यसैले आफ्नो शिर छोप्नु पर्छ।


Pa rucaˈn kˈij tek ri aj Samaria nuchop yan chic el ri rubey, riyaˈ xrelesaj caˈiˈ puek ri nibix denario chare y xuyaˈ ca chare ri rajaf ri posada, y xubij chare: Tawilij y tawakˈomaj re jun achi reˈ. Y tek xquitzolin pe, xtintoj cˈa chawe ri nicˈaj chic ri xtasech chrij. 	 अर्को दिन, त्यो सामरीले दुइवटा चाँदीको सिक्का पौवाको मालिकलाई दिए। सामरीले भने, यो मानिसको हेरचाह गरिदिनुहोस्। यदि यस मानिसमाथि अझै तिमीले खर्च गरे, म फर्केर आँउदा तिर्नेछु।”‘


Y ri Nagai, rucˈajol ca ri Maat, y ri Maat rucˈajol ca jun chic achi ri Matatías rubiˈ, y ri Matatías, rucˈajol ca ri Semei, y ri Semei rucˈajol ca jun chic achi José rubiˈ, y ri José, rucˈajol ca ri Judá. 	 नग्गै माथका पुत्र थिए। माथ मत्ताथियासका पुत्र थिए। मत्ताथियास सेमैनका पुत्र थिए। सेमैन योसेखका पुत्र थिए। योसेख योदाका पुत्र थिए।


Riyaˈ ma nuben ta achiˈel niquiben ri nimalaj tak sacerdotes ri ye riy rumam ca ri Leví. Riyeˈ ronojel kˈij yequicamisaj chicop riche (rixin) chi yequitzuj (yequisuj) chuwech ri Dios. Queriˈ niquiben ruma ri quimac riyeˈ y ruma chukaˈ ri quimac ri quiwinak. Yacˈa ri Jesús ma rajawaxic ta chi qˈuiy mul cˈo ta ri nutzuj (nusuj) chuwech ri Dios. Ruma Riyaˈ xa jun bey cˈa ri cˈo chi xcom chuwech ri cruz y can riche (rixin) ronojel tiempo nicˈatzin. 	 उहाँ अरू पूजाहारीहरू जस्ता हुनुहुन्न जसले प्रत्येक दिन बली चढाउनु पर्थ्यो। तिनीहरूले पहिले त आफ्नै पापहरूको लागि बली चढाउनु पर्थ्यो र त्यसपछि अरूहरूका पापको लागि। तर ख्रीष्टलाई त्यसो गर्नुपर्ने दरकार छैन। उहाँले आफैलाई सधैंको लागि एकै पल्ट बलीको रूपमा चढाउनु भयो।


Y can quecˈariˈ ri winek. Ri winek utz, ya ri utz ri nuben y nubij, ruma chi can ya ri utz ri cˈo pa ránima. Yacˈa ri winek itzel, ya ri itzel ri nuben y nubij, ruma chi can ya ri itzel ri cˈo pa ránima. Ruma jun winek can ya cˈa ri cˈo pa ránima ri nubij. 	 एउटा असल मानिसले आफ्नो हृदयमा असल कुरा नै राख्छ। अनि उसले आफ्नो हृदयबाट असल कुरा बाहिर निकाल्दछ। तर एउटा दुष्ट मानिसले आफ्नो हृदयमा दुष्ट कूराहरू नै राखेको हुन्छ। अनि उसले नराम्रा कुराहरू नै बाहिर निकाल्दछ। जुन कुरो हृदयमा परिपूर्ण छ त्यही नै मुखबाट निस्कन्छ।


Y riyin can nyaˈ ca jun cˈacˈacˈ pixaˈ chiwe. Riyin nbij cˈa chiwe chi can tiwajoˈ iwiˈ. Riyin can yixinwajoˈ wi. Can queriˈ cˈa chukaˈ tibanaˈ riyix. Can tiwajoˈ cˈa iwiˈ chiˈiwachibil iwiˈ. Yacˈareˈ ri nbij ca chiwe wacami. 	 “म तिमीहरूलाई एउटा नयाँ आज्ञा दिन्छः एकअर्कामा प्रेम गर। तिमीहरूले मैले जस्तो एकाअर्कामा प्रेम गर्नु पर्छ।


Y ri Pedro xubij cˈa chare ri Jesús: Ri aj kˈatbel tak tzij xa chique ri ma ye calcˈual ta niquicˈutuj wi ri alcawal o ri impuestos, xchaˈ. Y ri Jesús can yacˈariˈ tek xubij: Rumacˈariˈ tek riyin ma ntoj ta ri alcawal o ri impuestos, ruma yin cˈa riyin ri Alcˈualaxel. 	 पत्रुसले जवाफ दिए, “अरू मानिसहरूले महसूल तिर्छन्।” येशूले भन्नुभयो, “त्यसो भए राजाका आफ्नै परिवारले महसूल तिर्ने आवश्यकता पर्दैन।


Y can ma nuxibij ta cˈa riˈ chi nutzijoj chique ri winek ri pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y ri Priscila y ri Aquila xquicˈaxaj cˈa. Y riyeˈ pa ruyonil cˈa xechˈo riqˈui, y más xquikˈalajsaj chuwech ri achique rubanic ri bey riche (rixin) ri Dios. 	 उनी सभाघरमा निर्धक्क बोल्न थाले। प्रिस्किला र अक्वीलाले उनले भनेको सुने। तिनीहरूले उनलाई आफ्नो घरमा लगे अनि परमश्वरको बाटोको विषयमा उनलाई अझ स्पष्ट पारेर बुझाई दिए।


Pero matiox chare ri Dios chi Riyaˈ xutek pe ri Kajaf Jesucristo chkacolic y rumariˈ tek nuben chake chi yojchˈacon. 	 तर हामी परमेश्वरलाई धन्यवाद दिंदछौं। उहाँले हामीलाई हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्टद्वारा विजय दिनु हुन्छ।


Y ronojel riˈ xinbij cˈa chiwe ruma riyin nwajoˈ chi ma yixkˈolotej ta pa quikˈaˈ ri yeˈucusan jabel tak chˈabel xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi yixtzak pa quikˈaˈ. 	 म तिमीहरूलाई यी कुराहरू भन्दैछु ताकि कसैले पनि तिमीहरूलाई प्रभावपूर्ण र्तकमा मूर्ख बनाउन नसकुन्।


Yacˈa wi cˈo jun anciano riche (rixin) ri iglesia nimacun y ma nuyaˈ ta ca rubanic ri mac, tabij cˈa chare chi ma utz ta ri ntajin chubanic. Pero chiquiwech ri kachˈalal nabij wi chare. Riche (rixin) chi queriˈ ri nicˈaj chic niquixibij quiˈ yemacun. 	 जब तिनीहरू पाप गर्छन्, मानिसहरूलाई भन कि तिनीहरू गलत छन्। यो कुरा सम्पूर्ण मण्डलीको समक्ष गर। तब अरूहरूले पनि चेतावनी पाउनेछन्।


Y wi xaxu (xaxe wi) ri iwachˈalal yeˈikˈetelaˈ tek niyaˈ rutzil quiwech, ¿achique ta chic cˈa ri más rejkalen ri yixtajin chubanic riyix? Majun. Ruma ri winek ri ma quetaman ta ruwech ri Dios can queriˈ chukaˈ niquiben riyeˈ. 	 अनि यदि तिमीहरू आफ्ना साथी-भाइहरूलाई मात्र अभिवादन गर्छौ भने अरू मानिसहरूसँग असल ठहर्नेछैनौ। अरू परमेश्वरलाई नजान्ने मानिसहरू पनि आफ्ना साथीभाइहरूसँग असल नै हुन्छन्।


Tek xpe ri Cristo xoruyaˈ ri utzilaj rutzijol ri uxlanibel cˈuˈx chique ri winek. Xubij chique ri nej yecˈo wi el chare ri Dios, y xubij chukaˈ chique ri nakaj yecˈo wi chare ri Dios. 	 ख्रीष्ट आउनु भयो अनि तिमीहरू बीच शान्तिको प्राचर गर्नुभयो जो परमेश्वरदेखि टाडा थियौ। अनि तिमीहरूमा शान्ति प्रचार गर्नुभयो जो परमेश्वरको नजिक थिए।


Ri rucˈaslen ri ichˈacul, ya ri ruˈespíritu ri niyaˈo. Ri ichˈacul xa majun rejkalen. Yacˈa ri chˈabel ri ye nbin chic ka chiwe ye espíritu y ye cˈaslen. 	 त्यो आत्मा हो जसले मानिसलाई जीवन दिन्छ। शरीरबाट केही फाईदा छैन। म जो चीज तिमीहरूलाई भन्छु त्यो आत्मा हो तिनहरूले जीवन दिन्छ।


Ri tijonic riˈ can nuben achiˈel nuben ri itzel yabil chi nikˈey ri chˈaculaj ruma. Y jojun chique ri yeyaˈo ri tijonic riˈ ye ri Himeneo y ri Fileto. 	 तिनीहरूका झूटो शिक्षा शरीरमा रोग जस्तै फैलिनेछन्। हाइमेनियस र फिलेतस त्यस्तै मानिसहरू हुन्।


Y wi cˈo ta jun kachˈalal ri ntajin chukˈalajsaxic chique ri kachˈalal ri bin chare ruma ri Dios, y ya rato riˈ tek ri Dios cˈo chukaˈ ri nukˈalajsaj chare jun chic kachˈalal ri tzˈuyul apo chiriˈ, ya chic cˈa ri kachˈalal riˈ ri tichˈo y ri jun ri ntajin nichˈo xa titzˈuyeˈ cˈa ka riche (rixin) chi nuyaˈ kˈij chare ri jun chic. 	 अनि बसिरहेको कुनै मानिसलाई परमेश्वरबाट सन्देश आयो भने बोल्दै गर्ने पहिलो मानिस रोकिनु पर्छ।


Y ri achiˈaˈ fariseos can xu (xe) wi xquitzˈet ca ri xbanatej, xbequimoloˈ quiˈ quiqˈui ri yecˈo pa rupartido ri rey Herodes, riche (rixin) chi niquichˈob achique rubanic niquiben riche (rixin) chi niquicamisaj ri Jesús. 	 तब फरिसीहरू बाहिर गए, हेरोदीहरूलाई लिएर येशूलाई कसरी मार्नै भनेर योजना बनाउन शुरू गरे।


Wi cˈo jun chiwe riyix ri nrajoˈ chi ya riyaˈ ri nabey, xa tuchˈutinirisaj riˈ, querunimaj querilij ri nicˈaj chic. 	 यदि तिमीहरू मध्ये कोही पहिलो मानिस हुन चाहन्छौ भने, उसले दास जस्तो भएर अरूहरूको सेवा गर्नुपर्छ।


Y queriˈ chukaˈ qˈuiy ruwech chˈaculaj yecˈo. Ri kachˈacul riyoj winek ma junan ta riqˈui ri quichˈacul ri chicop, y ri quichˈacul ri aj xicˈ tak chicop ma junan ta riqˈui ri quichˈacul ri car y ri nicˈaj chic chicop. 	 सबै शरीरको मासु एकै हुँदैनः मानिसहरूको मासु एक प्रकारको हुन्छ, औ पशूहरूको मासु अर्को प्रकारको हुन्छ, पंछीहरूको भिन्दै हुन्छ, अनि माछाहरूको अर्कै प्रकारको मासु हुन्छ।


yariˈ ri banayon chuwe chi xinoc rusamajel ri Jesucristo, riche (rixin) chi ntzijoj chique ri winek ri ma ye israelitas ta ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios ri niyaˈo colotajic. Y queriˈ riyeˈ niquijech ri quicˈaslen chare ri Dios ruma ri nusamaj riyin. Riyeˈ can yeka wi chuwech ri Dios, ruma ri Lokˈolaj Espíritu nuchˈajchˈojsaj ri quicˈaslen. 	 गैर-यहूदीहरूलाई सहयोग गर्नु भनेर परमेश्वरले मलाई ख्रीष्ट येशूका सेवक बनाउनु भएकोछ। उहाँको सुसमाचारहरू प्रचार गरेर मैले परमेश्वरको सेवा गरें। मैले यसो गर्नुको उद्देश्य गैर-यहूदीहरू परमेश्वरका ग्रहण योग्य बलिहरू बन्नि सकून् भन्ने हो। पवित्र-आत्माद्वारा तिनीहरू पवित्र पारिए।


Ri capitán xucˈuaj cˈa el ri ti cˈajol cˈa chuwech ri achi achiˈel jun coronel, y xberubij chare: Ri Pablo ri cˈo pa cárcel xirusiqˈuij (xiroyoj), y xucˈutuj jun utzil chuwe riche (rixin) chi ncˈom pe re ti cˈajol reˈ chawech, ruma cˈo nrajoˈ nubij chawe, xchaˈ. 	 यसकारण सेना अधिकारीले त्यस जवान मानिसलाई सेनापतिकहाँ लगे। अधिकारीले भन्यो, “कैदी पावलले भन्यो कि यस जवान मानिसलाई तपाईं कहाँ लैजाउनु, किनभने उसले तपाईंलाई केही खबर दिन चाहन्छ।”


Xtiquicˈaxaj cˈa ri chˈabel ri yecˈut chiquiwech ri xa quiche (quixin) winek ri xa caˈiˈ quipalej y ma kitzij ta ri niquibij, winek ri majun kˈaxon niquinaˈ pa cánima tek niquiben ri etzelal. 	 यस्ता शिक्षाहरू झूटा अनि धोखेबाजहरूबाट आँउदछ जसले सही र गलत के हो त्यो पनि छुट्याउन सक्दैनन्। तिनीहरूको विवेक तातो फलामले पोलेको हुन्छ।


Xa ichapon yixkˈolotej pa rukˈaˈ ri ntajin rucˈutic chiwech wacami, y can kˈalaj chi ma riqˈui ta ri xsiqˈuin (xoyon) iwuche (iwixin) petenak wi ri tijonic riˈ. 	 यो रोकावट तिमीलाई परमेश्वरबाट भएको होइन जसले तिमीहरूलाई छान्नुभयो।


Y ri ángel cˈa ri ucˈuayon wuche (wixin) xubij chuwe: Re chˈabel reˈ can ye kitzij wi y utz chi nacukubaˈ acˈuˈx riqˈui. Ruma can ya cˈa ri Ajaf, ri Dios quiche (quixin) ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel, can ya chukaˈ Riyaˈ ri takayon riche (rixin) ri ruˈángel riche (rixin) chi nukˈalajsaj chique ri ye rusamajel ri xquebanatej yan chanin. 	 त्यो स्वर्गदूतले मलाई भने, “यी वचनहरु विश्वासनीय अनि सत्य हुन्। परमप्रभु अगमवक्ताहरुको आत्माहरुका परमेश्वर हुन्। परमेश्वरले आफ्ना सेवकहरुलाई ती कुराहरु, जो चाँडै हुनु पर्नेछ, देखाउन र्स्वगदूतलाई पठाए।।”


Quinojel can xu (xe) wi cˈa xquitzˈet chi petenak ri Jesús, can xquimey. Y xequicot, y chanin xebe y xquiyaˈ rutzil ruwech. 	 जब मानिसहरूले येशूलाई देखे, तिनीहरू अत्यन्त छक्क परे। उहाँको स्वागत गर्न तिनीहरू दौडिए।


Ruma tek cˈa qˈues na ri winek ri banayon ri wuj, majun rejkalen ri wuj, pero tek caminek chic el, cˈacˈariˈ cˈo rejkalen ri wuj riˈ. 	 मानिस जीवित रहुञ्जेल उसको इच्छा-पत्रको कुनै अधिकार हुँदैन। इच्छा-पत्रलाई मानिसको मृत्युपछि मात्र चलाउन सकिनेछ।


Ma tichˈujirisaj ta iwiˈ xabachique ta na ri nipe chiwij, xa tiyaˈ pa rukˈaˈ ri Dios y ticˈutuj chare ri nicˈatzin chiwe, y chukaˈ ma quixtaneˈ ta chi niyaˈ matiox chare ri Dios. 	 कुनै कुराको फिक्री नगर। बरु चाहिएको हरेक कुराकोलागि परमेश्वरलाई अन्तरबिन्ती र प्रार्थना गर। अनि प्रार्थना गर्दा परमेश्वरलाई धन्यवाद देऊ।


Y can qˈuiy cˈa mul ri xinben pokon chique, ruma xinwajoˈ chi xquiyokˈ ta ca ri ruchˈabel ri Jesús. Queriˈ xinbanalaˈ chique ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y sibilaj yacatajnek woyowal chiriˈ. Rumariˈ hasta xibe pa tak tinamit quiche (quixin) nicˈaj chic ruwachˈulef chiquicanoxic ri quiniman ri Jesús, riche (rixin) chi xenyaˈ pa tijoj pokonal. 	 जम्मै सभाघरहरूमा मैले तिनीहरूलाई धेरै पल्ट येशूको विषयमा जबरजस्ती नराम्रो कुरो भनाएर दण्ड दिएँ। म यति क्रोधित थिएँ कि म विदेशका शहरहरूमा पनि तिनीहरूको खेदो लाउनु गएँ।


Y wacami riyin cˈo cˈa jun ri nwajoˈ nbij chiwe y can utz wi nuben chiwe riyix. Y yacˈareˈ ri nwajoˈ nnataj: Can junabir ca xalex pan iwánima riche (rixin) chi xichop rumolic ri ofrenda quiche (quixin) ri nicˈaj chic kachˈalal. 	 अनि त्यस विषयमा मैले मेरो राय दिएँ अनि यो मैले भनें किनभने म विश्वास गर्छु कि यो तिमीहरूको लागि राम्रो हो। पोहोर साल दान दिन इच्छा गर्नेहरूमा तिमीहरू प्रथम थियौ। साँच्चै नै तिमीहरू दान दिनमा प्रथम थियौ। साच्चै नै दान दिन मा प्रथम थियौ।


Ri Dios nuyaˈ ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek chique ri winek ri can ma yetaneˈ ta chi niquiben ri utz. Ri winek riˈ can nikˈalajin chi cˈo raybel quiqˈui riche (rixin) chi nicajoˈ yebecˈojeˈ chilaˈ chicaj riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, ri acuchi (achique) ruyon sakil cˈo, ri acuchi (achique) chukaˈ xtinimirisex wi quikˈij. 	 कतिपय मानिसहरू परमेश्वरको महिमा, सम्मान, र जीवनको लागि बाँच्दछन् जुन कहिल्यै नष्ट गर्न सकिंदैन। ती मानिसहरू जो यी कुराहरूका निम्ति बाँच्दछन्, उनीहरू सधैं असल कर्म गर्दछन्। परमेश्वरले तिनीहरूलाई अनन्त जीवन दान गर्नु हुँदछ।


Y ruma can sibilaj nim ri cakˈikˈ ri nimiyon kiche (kixin), y qˈuiy yan kˈij ri ma katzˈeton ta chic ruwech ri kˈij, ni quiwech ri chˈumilaˈ, rumacˈariˈ xa kacamic chic koyoben y man chic koyoben ta chi yojcolotej. 	 धेरै दिनसम्म यस्तो बाक्लो आँधीले गर्दा हामीले घाम, ताराहरू केही पनि देखेनौं। आँधी एकदमै डरलाग्दो गतिमा चल्यो। हामीले बाँच्ने आशा त्यागयौं। हामी मर्ने रहेछौ भनेर सोच्यौं।


Ri Katataˈ Dios xixruchaˈ cˈa riyix, ruma can queriˈ wi ri ruchˈobon pe chiwij. Y can ya ri Lokˈolaj Espíritu ri nelesan el ri itzel ri cˈo pa tak icˈaslen. Xixruchaˈ riche (rixin) chi queriˈ yixniman tzij, y riche (rixin) chukaˈ chi nuchop nichˈajchˈojir el ri icˈaslen. Ruma ri ruquiqˈuel ri Jesucristo ri xbiyin tek xcom, yariˈ ri nichˈajo el ri imac. Y ri Dios can pa ruqˈuiyal ta cˈa ri utzil y ri uxlanibel cˈuˈx xtuyaˈ chiwe. 	 परमेश्वरले तिमीहरुलाई पवित्र मानिस बनाउनु भएको थियो। तिमीहरुलाई पवित्र तुल्याउने कार्य आत्माको हो। परमेश्वरको आज्ञाकारी र येशू ख्रीष्टको रगतले अभिषेक गरी शुद्ध पार्न तिमीहरु चुनिएका थियै। परमेश्वरको अनुग्रह तिमीहरुमा अधिक भन्दा अधिक बढेर जावोस्। जिउँदो आशा


Y kas kitzij wi chi riyaˈ sibilaj xyawej y xa jubaˈ ma xcom. Yacˈa ri Dios xujoyowaj ruwech riyaˈ y xujoyowaj chukaˈ nuwech riyin. Ruma wi ta xcom ri Epafrodito, xpe ta chic jun bis pa wánima ruma xa can yecˈo wi bis wuqˈui. 	 हो, उनी साँच्चै बिमारी थिए मृत्युकै मुखमा पुगेका थिए। परमेश्वले उनीमाथि मात्र दया नगरेर ममाथि पनि गर्नुभयो, ताकि मैले धेरै चिन्ता लिनु परेन।


Ri kas kitzij caxlan wey, ri kajnek pe chilaˈ chicaj, ma junan ta riqˈui ri maná ri xquitij ri iwatiˈt imamaˈ, ruma riyeˈ xquitij ri maná pero ma riqˈui wi riˈ, ma xecˈaseˈ ta riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, xa xecom. Yacˈa ri niquitij ri kitzij caxlan wey ri kajnek pe chilaˈ chicaj, xticˈojeˈ quicˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 म त्यो रोटी जस्तो होइन जुन हाम्रा पिताहरूले मरूभूमिमा खाए औ अन्य मानिसहरू सरह मरे। म स्वर्गबाट आएको त्यो रोटी हुँ। ऊ जसले यो रोटी खाँदछ, अनन्त बाँच्ने छ।”


Ri Jesús xubij cˈa el chare ri achi riˈ: Majun achoj chare tatzijoj wi ri xbanatej awuqˈui, xa choj jacˈutuˈ awiˈ chuwech ri sacerdote. Y can tayaˈ cˈa ri ofrenda ri rajawaxic chi nayaˈ, achiˈel nubij chupan ri rutzˈiban ca ri Moisés, riche (rixin) chi queriˈ nakˈalajsaj cˈa awiˈ chiquiwech chi yit chˈajchˈoj chic, xucheˈex el. 	 येसूले भन्नुभयो, होशियार बन तिम्रो निम्ति मैले गरेको काम बारे कसैलाई केही नभन्नू। तर पूजाहारीकहाँ गएर आफूलाईं देखाऊ, अनि परमेश्वरलाई केही भेटी चाढाऊ किनभने तिमी निको भएका छौ। मोशाले बताए बमोजिम भेटी चढाऊ। त्यसबाट मानिसहरूलाई तिमी निको भयौ भन्ने थाहा हुनेछ।


Pero jun anciano riche (rixin) ri iglesia cˈo chi rucˈuan jun utzilaj cˈaslen, riche (rixin) chi queriˈ majun tzij nibix ta chrij. Cˈo chi jun achi ri xaxu (xaxe wi) jun rixjayil cˈo, nuchˈob jabel ri yerubanalaˈ, retaman nukˈil riˈ chare ri mac, y rucˈamon chi nikayaˈ rukˈij, jun achi ri can jabel yerucˈul apo ri kachˈalal pa rachoch ri xa cˈa jun chic tinamit yepe wi, y can jabel nicowin nucˈut ri ruchˈabel ri Dios, 	 अगुवा खुबै असल मानिस हुनुपर्दछ ताकि कसैले पनि उसको आलोचना गर्न नसकोस्। उसको एउटै मात्र पत्नी हुनुपर्छ। ऊ आत्मनियंत्रित र बुद्धिमानी हुनु पर्छ। ऊ अरूबाट सम्मानीत हुनुपर्छ। उ मानिसहरू प्रति सत्कारशील हुनुपर्छ। ऊ एक असल शिक्षक हुनुपर्छ।


Y ruma icˈulun chic ri Ajaf Jesucristo, rumariˈ nicˈatzin chi ticˈuaj jun cˈaslen utz achiˈel ri rucˈamon chi nicˈuaj ruma xa can jun chic ibanon riqˈui Riyaˈ. 	 तिमीहरूले ख्रीष्ट येशूलाई प्रभुको रूपमा पायौ। उहाँमै बस।


Y chiriˈ chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, ri kˈij riˈ cˈo cˈa apo jun achi ri cˈo jun itzel espíritu riqˈui. Y ri itzel espíritu ri cˈo riqˈui ri achi, riqˈui ruchukˈaˈ xurek ruchiˈ y xubij: 	 सभाघरमा एकजाना दुष्टआत्मा लागेको मानिस थियो। त्यो मानिस ठूलो स्वरमा चिच्यायो।


Y ruma chukaˈ chi can rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ xcˈojeˈ chupan ri ruwachˈulef ri tzujun (sujun) chare ruma ri Dios; pero riyaˈ xuben chi achiˈel xa ma riche (rixin) ta ri ruwachˈulef riˈ. Y rumariˈ xa pa tak manteada xcˈojeˈ wi. Queriˈ chukaˈ xquiben ri Isaac ri rucˈajol y ri Jacob ri rumam; astapeˈ can tzujun (sujun) chukaˈ chique riyeˈ chi ntoc quiche (quixin) ri ruwachˈulef riˈ. 	 परमेश्वरले उनलाई दिन्छु भनी वचन दिएको देशमा गएर उनी बसे। अब्राहाम त्यस देशमा एउटा परदेशी जस्तो भएर बसे किनकि उनी त्यहाँका थिएनन्। उनले यसै गरे किनभने उनको विश्वास थियो। उनी त्यस देशमा गए अनि इसहाक र याकूबसित पालमा बसे। इसहाक र याकूबले पनि परमेश्वरबाट यस्तै वचन पाएका थिए।


Wachˈalal, tek xicˈojeˈ iwuqˈui majun modo xixintijoj ta achiˈel xentijoj ri nicˈaj chic kachˈalal ri ye ucˈuan ruma ri Lokˈolaj Espíritu. Ruma riyix xa ya ri iraybel ri niben y ma can ta yix qˈuiyinek chupan ri ruchˈabel ri Cristo, xa cˈa yix achiˈel acˈalaˈ. Y rumariˈ cˈo nicˈaj chic tijonic ma xinyaˈ ta chiwe. 	 दाज्यू-भाइ, दिदी-बहिनीहरू, यसभन्दा अधि पनि मैले तिमीहरूसित आत्मिक मानिसहरूसित बोले झैं बोल्न सकेको थिइनँ। मैले तिमीहरूसित सांसारिक मानिसहरूसित जस्तै बोल्नु परेको थियो, ख्रीष्टमा बालकहरूसित जस्तो।


Y chupan cˈa ri uxlanibel kˈij ri jun chic semana, xa jubaˈ ma quinojel ri winek ri yecˈo chiriˈ pa tinamit ri xquimol quiˈ riche (rixin) chi niquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios. 	 अर्को विश्रामको दिनमा, शहरका प्रायः जम्मै मानिसहरू प्रभुको वचन सुन्नलाई एकत्रित भए।


Ri winek ri niquicˈaxaj ri nubij ri ley ri xuyaˈ ri Dios y ma niquiben ta ri nubij, ye aj maquiˈ chuwech ri Dios. Yacˈa ri winek ri can niquiben ri nubij ri ley, can majun cˈa quimac yetzˈetetej ruma ri Dios. 	 व्यवस्था सुनेर मात्र मानिसहरू परमेश्वरको अघि धार्मिक ठहरिदैनन्, तर व्यवस्थाको पालन गरेर धार्मिक बन्दछन्।


Queriˈ nubij chupan ri tzˈibatal ca. Y ri Isaías rutzˈiban ca: Cˈo jun riy rumam ri Isaí xticˈojeˈ y xtoc jun aj kˈatbel tzij pa quiwiˈ ri ma ye israelitas ta, y ri winek riˈ can xticoyobej cˈa chi niquil utzil riqˈui. 	 अनि यशैयाले भनेका छन् “एकजना मानिस यस्सीका परिवारबाट आउने छन्। ती मानिसले अयहूदीहरूमाथि राज गर्नेछन्, अनि ती मानिसको कारणले गैर-यहूदीहरूले आशा प्राप्त गर्नेछन्।” यशैया 11:10


Can yacˈariˈ tek ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) ri rudiscípulos y xubij cˈa chique: Riyix jabel iwetaman chi re waweˈ chuwech re ruwachˈulef ri ye aj kˈatbel tak tzij, yeriˈ ri yecˈo pa quiwiˈ ri winek, y ruma chi can cˈo quikˈatbel tzij pa quiwiˈ ri winek, rumariˈ niquinaˈ chi can yecˈa riyeˈ ri ye cajaf ri winek. Xa can xu (xe) wi cˈa ri cˈo quikˈij ri yebin ri cˈo chi niban. 	 येशूले सबै चेलाहरूलाई एकै ठाउँ भेला हुन बोलाउनु भयो। उहाँले भन्नुभयो, “गैर यहूदीहरू अरू मानिसहरूमाथि अधिकार देखाउन खोज्छन्। अनि तिनीहरूभन्दा मुख्य मानिसहरू पनि अरू सबै माथि अधिकार छ भनेर देखाउन खोज्छन्।


Can quecˈariˈ ibanic riyix. Riyix nicˈut cˈa chi choj ri icˈaslen chiquiwech ri winek, yacˈa ri pan iwánima xa ma que ta riˈ. Ri iwánima xa nojnek riqˈui etzelal. Y chukaˈ xa caˈiˈ ipalej. 	 तिमीहरू पनि त्यस्तै हौ। बाहिरबाट तिमीहरूलाई राम्रै देखिन्छ। तर भित्र तिमीहरूमा छल र कपटले भरिएको छ।


Y rumariˈ ri winek ri ma quetaman ta ruwech ri Dios, xa can achique chic na chi winek yixquitzˈet, ruma riyix ma nibanalaˈ ta chic ri itzel ri cˈa niquibanalaˈ na riyeˈ. Y rumariˈ tek ri winek riˈ itzel yechˈo chiwij. 	 तिमीहरु त्यस्ता असभ्य वस्तुहरुमा भाग नलिँदा तिनीहरु आश्चर्य मानिरहेका छन्। येसैले तिनीहरु निन्दनीय कुरा गर्छन्।


Tikachajij kiˈ riche (rixin) chi man ta niketzelaj ri nubij ri Dios chake. Ma tikaben ta achiˈel xquiben ri katiˈt kamamaˈ ojer ca. Riyeˈ xquetzelaj ri pixaˈ ri xbix chique chuwech re ruwachˈulef, rumariˈ xka ri rucˈayewal pa quiwiˈ. Y wi riyoj xtiketzelaj ri pixaˈ ri petenak cˈa chilaˈ chicaj, más nim ri rucˈayewal ri xtika pa kawiˈ. 	 होशियार बस र परमेश्वरको बोली सुन्न अस्वीकार नगर। जब परमेश्वरले पृथ्वीमा तिनीहरूलाई चेतावनी दिनुभयो ती मानिसहरूले उहाँलाई सुन्न अस्वीकार गरे र तिनीहरू भागेनन्। अहिले परमेश्वर स्वर्गबाट बोल्दै हुनुहुन्छ। अनि उहाँलाई सुन्न हामीले अस्वीकार गर्यौं भने हामी कसरी भाग्न सक्छौ?


Y quinojel ri xa jun chic quibanon riqˈui ri Jesucristo yeˈucusex chukaˈ chare ri jay, y can jabel rubanic ntajin niban chare riche (rixin) chi ntoc jun lokˈolaj rachoch ri Ajaf. 	 त्यो सम्पूर्ण भवन ख्रीष्टमा गाँसिएको छ। यो प्रभुमा पवित्र मन्दिर बनेर बढदछ।


Y ri ruteˈ rutataˈ ri achi xquibij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Ketaman chi ya kalcˈual reˈ y moy tek xalex. 	 त्यसको आमा-बाबुले उत्तर दिए, “हामी जान्दछौ यो मेरो छोरो हो। अनि हामी जान्दछौ यो जन्मन्दै अन्धो थियो।


Y tek ri Bernabé y ri Saulo quijachon chic ca ronojel ri quitakon pe ri kachˈalal aj pan Antioquía pa quikˈaˈ ri ancianos riche (rixin) ri iglesia pa Jerusalem, xetzolin chic pan Antioquía y xquicˈuaj el ri Juan ri nibix chukaˈ Marcos chare. 	 बर्णाबास र शावलले यरूशलेममा आफ्ना काम सिद्धाए पछि एन्टिओक फर्के। तिनीहरूका साथमा यूहन्ना (मर्कूस) पनि थिए।


Tek xracˈaxaj ri queriˈ ri nimalaxel, xyacatej royowal, y ma nrajoˈ ta cˈa ntoc apo ri pa jay. Xbeˈel cˈa pe ri rutataˈ, y nubochilaˈ cˈa, riche (rixin) chi queriˈ ntoc ta apo. 	 त्यो जेठो छोरो रिसायो अनि भोजमा जान मन गरेन। यसर्थ उसको बाबु आफैं गएर तिनलाई उत्सवमा सम्मिलित हुन आग्रह गरे।


Ri sakil cˈa riche (rixin) ri ángel ri tzˈuyul pa ruwiˈ ri abej, xa can junan cˈa riqˈui ri sakil ri nuyaˈ jun coyopaˈ. Y ri rusakil ri rutziak can junan cˈa riqˈui ri rusakil ri chumatef ri nika. 	 ती स्वर्गदूत बिजुली जस्तै चम्किला थिए। उनको लुगाफाटा हिउँ जस्तो सेतो थियो।


Y ruma cˈa ri ma nuyaˈ ta ca rubanic ri rumac ri nuben quiqˈui ri achiˈaˈ, rumacˈariˈ xtinben cˈa chare chi nika pa chˈat ruma jun yabil. Y chukaˈ ri janipeˈ ri ye kajnek pa mac riqˈui, can xtiquikˈaxaj qˈuiy tijoj pokonal. Y can queriˈ xtinben chique wi ma niquiyaˈ ta ca rubanic ri mac y wi ma nitzolin ta pe quicˈuˈx wuqˈui. 	 यसर्थ म उसलाई शैय्यामा फलिदिनेछु। अनि सबै मानिसहरु, जो उसित व्यभिचार गर्छन्, तिनीहरुले साह्रै कष्ट भोग्नेछन् यदि उसको दुष्ट जीवन शैली अनुसरण गर्न नछोडे।


Yacˈa ri Dios xixruchaˈ riyix ri nibix chiwe chi majun inaˈoj, riche (rixin) chi nuyaˈ (nutzek) quiqˈuix ri winek ri niquinaˈ chi qˈuiy ri quetaman. Ri Dios can xixruchaˈ wi riyix ri nibix chiwe chi majun iwuchukˈaˈ, riche (rixin) chi nuyaˈ (nutzek) quiqˈuix ri winek ri niquinaˈ chi can cˈo qˈuiy quichukˈaˈ. Queriˈ xuben ri Dios riche (rixin) chi nikˈalajin chi ri uchukˈaˈ y ri naˈoj ri xa riche (rixin) re ruwachˈulef xa majun nicˈatzin wi. 	 तर ज्ञानी मानिसहरूलाई शर्ममा पार्न परमेश्वरले संसारका मूर्ख कुराहरू छान्नु हुन्छ। बलिया मानिसहरूलाई लाज पार्न परमेश्वरले संसारका निर्धा कुराहरू छान्नु हुन्छ।


Y jubaˈ ma quinojel ri kachˈalal ri xcˈojeˈ quichukˈaˈ riche (rixin) chi niquitzijoj ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek. Ruma re kachˈalal reˈ xquitzˈet chi ri Dios can cˈo wi wuqˈui y majun xibinriˈil wuqˈui riche (rixin) chi ntzijoj ri ruchˈabel waweˈ pa cárcel. Rumariˈ ri kachˈalal can majun xibinriˈil chiquiwech, xa más xquicukubaˈ el quicˈuˈx chubanic ri rusamaj ri Ajaf. 	 म अझै बन्दी छु, तर धेरै जसो विश्वासीहरू सुसमाचार सहास र निर्भय साथ प्रचार गर्न सहासी बनिएका छन्।


Pero wi ri tataˈaj can cukul rucˈuˈx chi can utz ri nuben, y wi can majun rajawaxic chi ri rumiˈal nicˈuleˈ, y wi can majun nikˈato ruwech riqˈui ri nuchˈob, y wi xa can ruchˈobon pa ránima chi ri rumiˈal nicanaj chi kˈopoj, can utz wi nuben ri tataˈaj riˈ. 	 तर कोही यस्तो बलियो मनको पनि हुन सक्ला र सोच्ला विवाहको कुनै आवश्यकता छैन, उ पनि आफ्नो इच्छामा स्वतन्त्रै छ। यदि त्यस मानिसले आफ्नी कन्यालाई अविवाहित राख्ने निश्चय गरेको छ भने उसले ठीक गर्दैछ।


Rumariˈ can tikatijaˈ cˈa kakˈij riche (rixin) chi yoj‑oc chupan ri uxlanen riˈ riche (rixin) chi queriˈ ma xtikaben ta achiˈel xquiben ri katiˈt kamamaˈ ojer ca; riyeˈ ma xquinimaj ta ri rutzij ri Dios, y rumariˈ ma xeˈoc ta chupan ri uxlanen riˈ. 	 समर्थ हामी पनि परमेश्वरको विश्राममा प्रवेश गर्ने सक्दो कोशिश गरौं हामीले सक्दो कोशिश गर्नुपर्छ ता कि परमेश्वरको आज्ञा नमान्नेहरूको नमूना बनेर हामी नष्ट नहौं।


Y chuwech ri Dios y chuwech ri Ajaf Jesucristo y chiquiwech ri ángeles ri ye chaˈon ruma ri Dios, nchilabej cˈa chawe riyit Timoteo, chi tanimaj tatakej re tzij reˈ, can junan y pa ruchojmil tabanaˈ quiqˈui quinojel ri cˈo mac quibanon. 	 परमेश्वर, ख्रीष्ट येशू अनि छानिएका स्वर्गदूतहरूका सामु म तिमीलाई यसो गर्ने आदेश दिंदैछु। तर तिमीले सत्य नजानेसम्म मानिसहरूको न्याय नगर। अनि सबैलाई समानरूपले यसो गरिनु पर्छ।


Can quinojel cˈa winek ri yebano etzelal, xtiquicˈulwachij rucˈayewal; xtiquitij pokonal. Nabey xtika ri rucˈayewal pa quiwiˈ ri israelitas y cˈacˈariˈ chukaˈ xtika pa quiwiˈ ri ma ye israelitas ta. 	 जसले दुष्ट कामहरू गर्छन् उनीहरूलाई परमेश्वरले दुःख र पीडाहरू दिनुहुनेछ-पहिले यहूदीहरूलाई र गैर-यहूदीहरूलाई पनि।


Y tek njachon chic cˈa ca ri ofrenda riˈ, yacˈariˈ tek xquibe pan España y yacˈariˈ tek xquikˈax el iwuqˈui riyix. 	 मैले निश्चित गर्नु छ कि यरूशलेमका गरीबहरूले ती सबै पैसा पाऊन् जुन तिनीहरूलाई दिइएकोछ। यो काम सकेर म स्पेन जान्छु। स्पेन जाँदा, म तिमीहरूकहाँ आउँछु।


Ri winek riˈ xtiquicˈul cˈa rutojbalil ri itzel yequibanalaˈ ruma can jabel niquinaˈ chi kˈij kˈij niquiben ri itzel tak raybel ri nurayij ri cánima. Ri winek cˈa riˈ can ye achiˈel ri tzˈil ri cˈo chrij jun tziek, y can qˈuixbel ri yequibanalaˈ. Ruma riyeˈ tek niquimol quiˈ iwuqˈui ri pa tak waˈin, xa riche (rixin) chi yixquikˈol. Y jabel niquinaˈ tek niquiben queriˈ. 	 यी झूटा शिकहरुले धेरै मानिसहरुलाई चोट पुरयाँउछन्। यसर्य तिनीहरुले पनि चोट पाउनेछन्। त्यो तिनीहरुले गरेको कर्मको ज्याला हुनेछ। यी झूटा शिक्षकहरु, सबै मानिसहरु समक्ष आनन्द लिइने खेल झैं कुकर्मलाई लिन्छन्। तिनीहरु कुकर्ममा आनन्द लिन्छन् यसले तिनीहरुलाई खुशी पार्छ। यसर्थ तिनीहरु तिमीहरुमाझ फोहोर कलङक अनि दागहरु जस्तै हुन्। तिमीहरुसित साधरण भोजनमा भाग लिन्छन्। तिमीहरुलाई लज्जित तुल्याउँछ्न।


Y ri Jesús xubij chare: ¿Achique ruma tek nabij utz chuwe riyin? Ruma majun winek ri utz ta, xa can xu (xe wi) ri Dios ri utz. 	 येशूले तिनलाई भन्नुभयो, “तिमीले मलाई किन उत्तम भन्दछौ? केवल परमेश्वर मात्र उत्तम हुनुहुन्छ।


Y can yacˈa chukaˈ tiempo riˈ tek ya ri Anás y ri Caifás ye nimalaj tak sacerdotes chiriˈ pa rachoch ri Dios. Yacˈa chukaˈ tiempo riˈ tek ri Dios xchˈo riqˈui ri Juan ri rucˈajol ri Zacarías, pa jun desierto. 	 जब अन्नास र कैयाफा प्रधान पूजाहारीहरू भएका थिए उजाड स्थानमा जकरियाको छोरो यूहन्नाले परमेश्वरको वचन पाए।


Y tek xcanaj ca ruyon ri Jesús quiqˈui ye caˈiˈ oxiˈ winek y ri ye cablajuj rudiscípulos, ri yecˈo riqˈui xquicˈutuj cˈa chare chi achique cˈa ri nrajoˈ nubij chique riqˈui ri cˈambel tzij ri xutzijoj chique. 	 अनि जब येशू एक्लै हुनु हुन्थ्यो, बाह्रजना प्रेरितहरू र उहाँका अरू चेलाहरूले उहाँले भन्नुभएको दृष्टान्तहरूको बारेमा सोध्न थाले।


Cˈacˈariˈ xuyaˈ chukaˈ yaˈ chupan jun palangana y xuchop ruchˈajic ri caken chiquijujunal ri rudiscípulos y nusulaˈ cˈa ri caken riqˈui ri toalla ri ruximon xerupan. 	 तब येशूले भाँडामा पानी खन्याउनु भयो। उहाँले तब चेलाहरू खुट्टा धुन थाल्नु भयो। र आफ्ना कम्मरमा बेहेरेको तौलियाले उनीहरूका खुट्टा पुछिदिनु भयो।


Quecˈariˈ nbij chiwe; ruma ri Dios nim rajel ri xuyaˈ ri xixrulokˈbej. Y rumariˈ ri ichˈacul y ri iwespíritu can ye riche (rixin) chic Riyaˈ. Rumacˈariˈ can queˈicusaj cˈa riche (rixin) chi niyaˈ rukˈij rucˈojlen. 	 परमेश्वरद्वारा मोल तिरेर तिमी किनिएकाछौ। यसैले आफ्नो शरीरद्वारा परमेश्वरको सम्मान गर।


Ruma ri ley riˈ xa can ma xcowin ta xuben chique ri winek chi yetzˈetetej ruma ri Dios chi majun quimac. Yacˈa re wacami xa yoj royoben jun utzil ri can más jabel. Y ri utzil riˈ nuben chake chi yojcowin yojjel apo riqˈui ri Dios. 	 मोशाको व्यवस्थाले कुनै कुरालाई पूर्ण बनाउन सकेन। अनि अब हामीलाई अझ असल आशा दिइएको छ जसबाट हामी परमेश्वरको नजिक आउन सक्छौं।


Y yacˈariˈ tek ri José xutek quicˈamaric ri Jacob ri rutataˈ y ri ye rachˈalal. Ye setenta y cinco chiquinojel. 	 तब यूसुफले उनका पिता याकूबलाई मिश्र देशमा निमन्त्रण गर्न केही मानिसहरू पठाए। उनले जम्मै आफन्तहरू पनि निम्त्याए (जम्मा पचहत्तर जना मानिसहरू)।


Yacˈa ri Jesús xubij cˈa chare ri Pedro: Riyin can kitzij cˈa nbij chawe, chi wacami chupan re akˈaˈ reˈ, cˈa ma jane tisiqˈuin ta pe ri ecˈ, tek riyit oxiˈ yan chic mul abin chique ri yecˈutun chawe, chi ma awetaman ta nuwech, xchaˈ ri Jesús. 	 येशूले भन्नुभयो, “म तिमीलाई साँचो भन्दछु। आजै राती भाले बास्नु अघि तिमीले मलाई तिनपल्ट इन्कार गरिसकेका हुनेछौ।”


Queriˈ nbij chiwe ruma ri nimalaj sacerdote nucˈuaj apo quiquiqˈuel ri chicop y ntoc cˈa chupan ri nimalaj Lokˈolaj lugar ri cˈo chupan ri rachoch ri Dios y chiriˈ nutzuj (nusuj) wi ri quicˈ chuwech ri Dios riche (rixin) chi nicuyutej quimac ri winek. Pero ri quichˈacul chicop ma chak ta queriˈ nicanaj ca, xa yeˈelesex el cˈa chuchiˈ el ri tinamit y yeporox. 	 पापको निम्ति अर्पणको रूपमा प्रधान पूजाहारीले पशुको रगत महा पवित्र स्थानमा लान्छन्। तर पशुहरूका मासु चाँहि शिविर बाहिर पोल्छन्।


Pero xa ma xequil ta pe ri Pablo y ri Silas. Rumariˈ tek xa ya chic ri Jasón y nicˈaj chic kachˈalal ri xequicˈuaj apo chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij riche (rixin) ri tinamit. Y can niquirek apo quichiˈ, y niquibij: Ri achiˈaˈ Pablo y Silas xa niquisukˈ quinaˈoj quinojel ri winek riche (rixin) re ruwachˈulef, y xeˈoka yan cˈa re waweˈ chupan re katinamit. 	 तर ती मानिसहरूले पावल र सिलासलाई भेटेनन्। यसैले जेसन र अन्य विश्वासीहरूलाई तान्दै घचेट्दै नगरका अधिकारीहरू समक्ष ल्याए। तिनीहरू कराए, “यी मानिसहरूले संसारको प्रत्येक ठाँउमा नै समस्या खडा गरेका छन्। अहिले यिनीहरू यहाँसम्म पनि आईपुगे!


Y man ta jun quimac, wi ta riyin man ta nbanon nimaˈk tak milagros chiquiwech, milagros ri majun chic jun banayon ta. Yacˈa re wacami riyeˈ can xquitzˈet yan ri milagros riˈ y ma riqˈui wi riˈ xa yinquetzelaj riyin y niquetzelaj chukaˈ ri Nataˈ. 	 मैले ती मानिसहरू माझ जस्तो कुराहरू गरे अन्य कुनै मानिसले कहिल्यै गरेन। यदि मैले त्यस्तो कुराहरू नगरेको भए, तिनीहरू पापको-दोषी हुने नै थिएनन्। तर मैले जे-जे गरें ती सबै तिनीहरूले देखी सकेका छन्। तथापि तिनीहरूले मलाई र मेरा पितालाई घृणा गर्छन्।


Y queriˈ chukaˈ ri ixokiˈ nicˈatzin chi niquicˈuaj jun utzilaj cˈaslen chiquiwech ri winek. Y chukaˈ man ta yekˈaban tzij. Ixokiˈ ri can ta ye choj riqˈui ri quicˈaslen, ri can niquichˈob jabel ri niquiben, y can niquiben ta ri samaj ri nibix chique ri cˈo chi niquiben. 	 उसरी नै स्त्रीहरू पनि मानिसहरू माझ माननीय हुनुपर्छ। तिनीहरूले अर्काको निंदा गर्नु हुंदैन्। तिनीहरू हरेक कुरामा आत्मा-निंयत्रित र विश्वासी हुनुपर्छ।


Ri rutziak cˈa ri rucusan, muˈul pa quicˈ. Y Riyaˈ can cˈo cˈa jun rubiˈ, y ri biˈaj riˈ ntel chi tzij, Ruchˈabel ri Dios. 	 तिनले रगतमा डुबाएको पोशाक पहिरेका थिए। तिनको नाउँ परमेश्वरको वचन हो।


Kachˈalal, tibanaˈ cˈa orar pa kawiˈ, ruma can nikanaˈ chi ri kánima utz rubanon chuwech ri Dios y can cˈo karaybel chi ya ta ri utz ri nikaben ronojel mul. 	 हाम्रा निम्ति प्रार्थना गर्न नछोड। हाम्रो काम बारे हामी विश्वस्त छौं किनकि हामी सधैं जुन उत्तम छ त्यही गर्ने प्रयास गर्छौ।


Yacˈa riyit Timoteo yit rusamajel ri Dios, ma taben ta queriˈ. Xa can tatijaˈ akˈij chi nacˈuaj jun cˈaslen choj. Can tabanaˈ ri nika chuwech ri Dios. Can tacukubaˈ acˈuˈx riqˈui ri Dios. Queˈawajoˈ quinojel. Cacochˈon. Y can chˈuchˈuj ta ri awánima. 	 तर तिमी परमेश्वरका मानिस हौ। अनि त्यसैले यस्ता सबै कुराहरूबाट तिमी अलग बस्नु पर्छ। असल धार्मिकता, भक्ति, विश्वास, प्रेम, धैर्य र नम्रता अपनाउने भरसक कोशीश गर।


¿La cˈo cami jun winek ri netaman achique nuchˈob jun chic winek? Majun chic. Xaxu (xaxe wi) ri ruˈespíritu riyaˈ mismo ri etamayon achique nuchˈob ka. Y queriˈ chukaˈ majun etamayon ta ri ruchˈobonic ri Dios, xa can xu (xe wi) ri Espíritu riche (rixin) ri Dios. 	 जसरी कसैले पनि अर्को मानिसको विचारहरू बुझ्न सक्दैन, खाली त्यो आत्मा जुन मानिसभित्र रहन्छ, त्यसले मात्र विचारहरू बुझ्छ। परमेश्वरको विषयमा पनि त्यस्तै हो। परमेश्वरका विचारहरू कसैले जान्दैन। तिनीहरू परमेश्वरकै आत्माले मात्र जान्दछ।


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Tikasaj cˈa pan ulef re jay reˈ, jay ri can riche (rixin) wi ri Dios y riyin pan oxiˈ kˈij npabaˈ chic jun bey, xchaˈ chique. 	 येशूले भन्नुभयो, “यो मन्दिरलाई ध्वंश पार र फेरि म यसलाई तीन दिनमा बनाई दिनेछु।”


Chukaˈ ri chicop riˈ xyaˈox (xyaˈ) cˈa kˈij chare chupan ri tiempo riˈ riche (rixin) chi xyacatej y xuchop cˈa chˈaˈoj quiqˈui ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios, riche (rixin) chi xeruchˈec. Xyaˈox (xyaˈ) cˈa chukaˈ kˈatbel tzij pa rukˈaˈ riche (rixin) chi can ya ri nubij riyaˈ ri cˈo chi niquiben ri winek; xabachique ta na chi winek astapeˈ ma junan ta ri ye catiˈt quimamaˈ, ma junan ta quitinamit, ma junan ta quichˈabel y ma junan ta quiruwachˈulef. 	 त्यो पशुलाई परमेश्वरको पवित्र मानिसहरुको विरुद्ध युद्ध गर्ने अनि उनीहरुलाई परास्त गर्ने शक्ति दिइएको थियो। त्यो पशुलाई हरेक जाति, वंश, भाषा अनि राष्ट्रमाथि अधिकार दिइएको थियो।


Rumacˈariˈ tachajij ri acˈaslen, riche (rixin) chi queriˈ ri sakil ri ruyaˈon ri Dios pan awánima ma tijalatej ta, riche (rixin) chi man xa tibecˈulun pe chi xa pa kˈekuˈm chic yitcˈo wi. 	 यसैले होशियार होऊ। तिमीमा भएको उज्यालो अँध्यारोमा परिणत नहोस्।


Riche (rixin) chi xquecolotej pe pa rukˈaˈ ri itzel winek. Ruma xa can yecˈo wi chic pa rukˈaˈ, y riyaˈ can nuben chique chi niquiben xabachique ri nrajoˈ. 	 त्यस्ता मानिसहरू शैतानको जालमा परेका हुन्छन् अनि शैतानले चाहे जस्तै काम गर्छन्। तर तिनीहरू जान्न अनि शैतानको जालबाट उम्कन सक्छन्।


Y riyeˈ can quetaman cˈa chukaˈ chi tek can cˈa yin cˈajol na, xicˈojeˈ yan pe quiqˈui ri achiˈaˈ fariseos. Y ya cˈa riyoj fariseos ri más yojniman ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés. Y wi ta re kech aj Israel reˈ nicajoˈ niquikˈalajsaj, can nikˈalajin chi kitzij ri yitajin chubixic. 	 यी यहूदीहरूले धेरै समयदेखि मलाई चिन्छन्। यदि तिनीहरूले इच्छा गरे मलाई एक असल फरिसी मान्न सक्छन्। अनि फरिसीहरूले यहूदी धर्मको व्यवस्थाहरू अन्य कुनै यहूदी समुदायले भन्दा अझ कट्टर प्रकारले मान्दछन।


Y wi ta riyeˈ xecom el jurayil y xa man ta yecˈastej chic pe jun bey, ri Dios man ta qui‑Dios chic riyeˈ, ruma ri Dios ma Dios ta quiche (quixin) caminakiˈ, xa can Dios quiche (quixin) ri cˈo quicˈaslen. Rumacˈariˈ riyin nbij chi xa yix sachnek riqˈui ri nibij, xchaˈ ri Jesús chique. 	 परमेश्वर मरेका मानिसहरूका परमेश्वर होइन तर जीवित मानिसहरूका परमेश्वर हुनुहुन्छ। तिमी सदूकीहरू भुलमा परेकाछौ!”


Ri Abraham ri tataˈaj iwuche (iwixin) riyix sibilaj cˈa xquicot ránima ri ojer ca, tek xkˈax chuwech chi cˈo chi nutzˈet na ri nukˈij. Y riyaˈ can xutzˈet na wi, y rumariˈ sibilaj cˈa xquicot ránima, xchaˈ ri Jesús. 	 तिम्रा पिता अब्राहाम म आउने दिन हेर्नलाई र्हषित थिए। उनले त्यो दिन देखे र र्हषित भए।”


Y riqˈui riˈ ketaman, wi can nikajoˈ ri Dios, y yekaben ri nubij ri rupixaˈ, can yekajoˈ wi cˈa ri ye ralcˈual chic Riyaˈ. 	 हामी कसरी जान्दछौं कि हामी परमेश्वरका बालकहरुलाई प्रेम गर्छौं? हामी जान्दछौ, किनभने हामी परमेश्वरलाई प्रेम गर्छौ अनि हामी उनको आदेशहरु पालन गर्छौं।


Tiyaˈ rutzil quiwech ri kachˈalal Priscila y Aquila, ri junan xojsamej quiqˈui pa rusamaj ri Cristo Jesús. 	 प्रिस्कीला र अक्वीलालाई नमस्कार गर। ख्रीष्ट येशूमा तिनीहरूले मसँगै काम गर्छन्।