Ya cˈa Riyaˈ ri xcolo pe quiche (quixin) ri katiˈt kamamaˈ chiriˈ pan Egipto. Riyaˈ cˈo cˈa milagros ri majun bey ye tzˈeton ta ri xerubanalaˈ chiquiwech ri winek, riche (rixin) chi retal chi can ya wi ri Dios ri takayon el riche (rixin). Yecˈo cˈa ri xerubanalaˈ chiriˈ pan Egipto, ri pa Mar Rojo, y ri pa jun desierto. Cawinek cˈa junaˈ xebiyajlan ri pa ruwachˈulef riˈ. 	 तब मोशाले मानिसहरूका अगुवाई गरे। उनले आश्चर्यमय कुराहरू अनि चमत्कारहरू मिश्र देशमा लाल सागरमा अनि मरुभूमिमा चालीस र्वष सम्म गरे।


Y ri Pedro can yacˈariˈ tek xenatej chare ri chˈabel ri bin ca chare ruma ri Jesús, chi cˈa ma jane tisiqˈuin ta pe ri ecˈ tek riyit oxiˈ yan chic mul abin chique ri yecˈutun chawe, chi ma awetaman ta nuwech. Y riyaˈ xel cˈa el y xuchop jun nimalaj okˈej. 	 तब पत्रुसलाई येशूले भनेका कुराहरूको सम्झना भयो “भाले बास्न अघिनै मलाई तिमीले तीनपल्ट अस्वीकार गर्नेछौ।” त्यसपछि पत्रुस बाहिर गएर धुरूधुरू रोए।


Ye qˈuiy cˈa ri can xquetzak ca, yecˈo chukaˈ xtiquitzujuj (xtiquisujuj) quiˈ y yecˈo ri xtiquetzelaj quiˈ. 	 त्यसबेला धेरै विश्वासीहरूले आफ्नो विश्वास हराउनेछन्। तिनीहरूले एका-अर्कालाई विरोध गर्नेछन् र एक-अर्कालाई घृणा गर्नेछन्।


Y ya ta cˈa ri utzil y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Ajaf Jesucristo xticˈojeˈ ta pa tak iwánima chiˈiwonojel. 	 हाम्रा परमेश्वर पिता अनि प्रभु येशू ख्रीष्टबाट अनुग्रह अनि शान्ति तिमीहरू साथ रहोस्।


man cˈa ticowirisaj ta ri iwánima, ma tiben ta achiˈel xquiben ri iwatiˈt imamaˈ ojer ca, tek xquiyec woyowal ri pa desierto. Xcajoˈ xquitzˈet, wi kas kitzij chi nika rucˈayewal pa quiwiˈ. 	 अतितमा जस्तै तिमीहरू हठधर्मी नबन, जतिबेला तिमीहरूले परमेश्वरको विरोधमा विद्रोह गरयौ। त्यसै बेला मरूभूमिमा परमेश्वरको परीक्षा लियौ।


Y ri Pablo xerucˈuaj cˈa el ri cajiˈ achiˈaˈ riˈ, y pa rucaˈn kˈij xquichˈajchˈojsaj cˈa el quiˈ, y xebe pa rachoch ri Dios ri cˈo chiriˈ pa Jerusalem, riche (rixin) chi xbequibij ca achique kˈij xtitzˈaket ri kˈij riche (rixin) ri chˈajchˈojirisanic y chiquijujunal xtiquiyaˈ chare ri Dios ri cˈo chi niquiyaˈ. 	 पावल ती चारजना मानिसहरू आफ्नो साथ लिएर गए र तिनीहरूका चोखिने उत्सवमा भाग लिए। त्यसपछि चोखिने दिनको समापन कहिले हुने अनि तिनीहरू प्रत्येकलाई भेटी दिंइने त्यसको उद्घोषणा गर्न तिनी मन्दिरभित्र गए।


Y quinojel cˈa ri yatajnek jun samaj pa quikˈaˈ ruma ri Dios, can rajawaxic cˈa chi tiquibanaˈ ri samaj riˈ, ri achiˈel rucˈamon chi niquiben riqˈui. 	 यदि कुनै कुरा निम्ति विश्वास गरिएको मानिसले प्रमाण गर्नु पर्छ कि उ त्यो विश्वासको योग्य छ।


Y quecˈareˈ ri chˈabel ri xubij chic apo ri capitán chare ri Jesús: Ajaf, riyit nim akˈij y ma rucˈamon ta (takal ta chuwij) chi yatoc pa wachoch. Xaxu (xaxe) wi tabij jun chˈabel chi nicˈachoj ri numozo y xticˈachoj. 	 अधिकारीले जवाफ दिए, ‘हे प्रभु! तपाईं मेरो घरमा पस्नु हुने त्यति योग्यको म छैन। तर तपाईंले एक वचन भनिदिनुहोस् र मेरो नोकर निको भइहालोस्।


Y yecˈareˈ ri quibiˈ chiquijujunal ri ye cablajuj apóstoles. Ri nabey, Simón ri nibix chukaˈ Pedro chare, ri Andrés ri rachˈalal ri Simón. Ri Jacobo y ri Juan ri ye rucˈajol jun achi Zebedeo rubiˈ. 	 ती बाह्र प्रेरितहरूको नाउँ यस प्रकार छ शिमोन जसलाई पत्रुस पनि भनिन्छ अनि उसको दाज्यू अन्द्रियास, जब्दीको छोरो याकूब; अनि उसको भाइ यूहन्ना;


Y ri José can yacˈariˈ tek xcˈastej, y can chupan cˈa ri akˈaˈ riˈ xquichop el bey riche (rixin) chi xebe cˈa pan Egipto, xucˈuaj el ri acˈal y ri teˈej. 	 अनि यूसुफ उठेर सानो बालक र उनकी आमालाई साथमा लिएर त्यसै बखत मिश्रदेश तर्फ लागे। तिनीहरूले रातीनै घर छोडे।


Riyoj kabin el chiwe chi ma queˈitijoj ta chic ri winek pa rubiˈ ri Jesús. Pero wacami re tinamit Jerusalem nojnek chic riqˈui ri nicˈut riyix y nikˈalajin cˈa jabel chi chikij riyoj niwajoˈ niyaˈ wi ri rucamic ri jun achi ri xubiniˈaj Jesús. 	 उनले भने, “यस मानिसको विषयमा मानिसहरूलाई कहिले पनि केही नसिकाउनु भनी हामीले तिमीहरूलाई कडा आदेस दिएका थियौं। तर हेर, तिमीहरूले के गरेकाछौं! तिमीहरूले यरूशलेम नै तिमीहरूको शिक्षाले भरिदियौ। तिमीहरूले यस मानिसको मृत्युको जिम्मेवार हामीलाई ठहर्याउन कोशिश गरिरहेछौ।”


Pero chukaˈ can wetaman chi iwuma riyix can nicˈatzin chi cˈa yicˈojeˈ na chuwech re ruwachˈulef. 	 तर तिमीहरूकोलागि यस शरीरमा रहनु धेरै आवश्यक छ।


Tek ri winek riˈ xbequilaˈ ri Jesús ri jucˈan chic ruchiˈ choy, xquibij cˈa chare: Tijonel, ¿ajan (jampeˈ) catoka waweˈ? xechaˈ. 	 मानिसहरूले येशूलाई समुद्र पट्टि देखे। तिनीहरूले उहाँलाइ सोधे, “रब्बि, तपाईं यहाँ कहिले आई पुग्नु भयो?”


Queriˈ chukaˈ nubij ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Majun winek ri can ta choj ri rucˈaslen. Can ni xa ta jun. 	 धर्मशास्त्रले भन्दछः “त्यहाँ पापरहित मानिस कोही छैनन्। एउटै पनि छैनन्!


Y ri Jesús y ri rudiscípulos xeˈoc cˈa el pa jun jucuˈ riche (rixin) chi xekˈax cˈa jucˈan chic ruchiˈ yaˈ, y xebe cˈa pa jun desierto. 	 यसकारण येशु र उहाँका चेलाहरू डुङ्गामा चढेर एकान्त ठाउँमा जानुभयो।


Yacˈariˈ tek ri Pilato xerusiqˈuij (xeroyoj) ri ye principaliˈ tak sacerdotes y ri ye cachibil ri pa moc (comon) yekˈato tzij. Y chukaˈ xerusiqˈuij (xeroyoj) ri winek. 	 पिलातसले मुख्य पूजाहारीहरू र यहूदी शासकहरू


chi ma titij ta tiˈij riche (rixin) jun chicop ri xcamisex riche (rixin) chi xtzuj (xsuj) chuwech jun dios ri xa banon cuma winek, ma titij ta quicˈ, ni man cˈa chukaˈ titij ta tiˈij quiche (quixin) chicop ri xa xejitzˈex chiquikul, y chukaˈ ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ ma tiquicanolaˈ ta quiˈ riche (rixin) chi yemacun. Wi ronojel cˈa reˈ xtinimaj, utz cˈa xquixbiyin. Dios cˈa xtichajin iwuche (iwixin). 	 मूर्तिहरूलाई अर्पण गरिएको खाद्य नखाऊ। रगत नखानु निमोठेर मारिएको पशुहरू नखानु, कुनै प्रकारको पनि यौन पापहरू नगर्नु। यदि तिमीहरू उपयुक्त कुराहरूबाट टाढा रहन्छौ भने, तिमीहरूले राम्रो गर्नेछौ। अब हामी बिदा माग्छौं।”


Pero can achiˈel cˈa ri nbin chiwe, chi astapeˈ riyix can itzˈeton ri nben riyin, xa ma yininimaj ta. 	 तर मै ले तिमीहरूलाई भनिसकेको छु कि यद्यपि मलाई देखेकाछौ तापनि तिमीहरूले मलाई विश्वास गर्दैनौ।


Y ri Jesucristo can xquixrutoˈ cˈa riche (rixin) chi can choj ta ri icˈaslen xticˈuaj y niwachin ta jabel. Riche (rixin) chi queriˈ, ri Dios can xtiyaˈox (xtyaˈ) ta cˈa rukˈij rucˈojlen y xtinimirisex ta ri rubiˈ. 	 म प्रार्थना गर्छु कि परमेश्वरको महिमा औ प्रशंसाका निम्ति येशू ख्रीष्टको सहयोगले धेरै सुकर्महरू गर्न सक्छौ।


Rumariˈ ri Pablo napon cˈa ri pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios chupan ri tinamit riˈ, y niquichˈob cˈa rij ri ruchˈabel ri Dios, ye rachibilan ri israelitas y nicˈaj chic winek ri can niquiyaˈ wi rukˈij ri Dios. Y can queriˈ wi chukaˈ nberubanaˈ ronojel ri nicˈaj chic kˈij quiqˈui ri yeˈapon pa cˈaybel. 	 सभाघरमा पावलले यहूदीहरू र धर्मभक्त ग्रीकहरूसंग बात गरे। पावलले बजारमा डुली हिडने मानिसहरूसंग पनि बात गरे।


Ruma ri pa rutiempo ri Noé, tek can cˈa ma jane tibanatej ta ri nimalaj job, ri winek xaxu (xaxe) wi cˈa chrij ri quiway quicˈuyaˈ benak wi ri cánima. Chukaˈ chi achiˈaˈ chi ixokiˈ can benak cˈa cánima chrij ri quicˈulanen. Y can cˈa que na riˈ yetajin chubanic ri winek chupan ri kˈij tek ri Noé y ri ye aj pa rachoch xeˈoc chupan ri nimalaj barco. 	 त्यसबेला जल-प्रलय हुन अघि मानिसहरू खाइ पिइरहेका थिए। मानिसहरू विवाह गर्दै थिए र आफ्नो छोरा अनि छोरीहरूलाई विवाह गर्न दिइरहेका थिए। नूह जहाजभित्र नचडुञ्जेलसम्म मानिसहरूले यसो गरिरहेका थिए।


Ri Dios can ruchˈobon pe chi queriˈ nibanatej, chi tetamex ri utzil ri nucˈom pe ri Kajaf Cristo Jesús. 	 युगौं अघि परमेश्वरले बनाउनु भएको योजना अनुसार यो गरिएकोछ। आफूले योजना गरेकै अनुरूप उहाँले यो गर्नुभयो। उहाँले यो हाम्रा प्रभु ख्रीष्ट येशू मार्फत गर्नुभयो।


Y ri soldados can xquiben wi cˈa ri xbix chique. Xquicˈuaj el ri Pablo chupan ri akˈaˈ riˈ cˈa pa jun tinamit Antípatris rubiˈ. 	 सिपाहीहरूले तिनीहरूलाई भनेका कुराहरू गरे। सिपाहीहरूले पावललाई लिएर एन्टिप्याट्रिस शहरमा राति नै लगे।


junan riqˈui jun achi ri xuben jun rachoch. Nabey, xuben ka ri jul riche (rixin) ri rucimiento ri jay, y can pa ruwiˈ abej xucˈot wi ka ri jul riˈ. Cˈacˈariˈ xuyaˈ ka ri rucimiento ri jay, y xuchop cˈa samaj. Y tek cˈachojnek chic cˈa ri jay, xpe cˈa ri raken yaˈ. Y ri raken yaˈ riˈ riqˈui ruchukˈaˈ xberilaˈ ri jay. Pero ri jay ma xsilon ta, ruma chi ri rucimiento ri jay riˈ can pa ruwiˈ abej tzˈuyul wi. 	 ऊ एकजना घर बनाउने मानिस जस्तै नै हो। उसले गहिरो खनेर बलियो चट्टानमाथि जग बसाल्न सक्नेछ। जति बेला नदीमा बाढी आँउछ पानीले घरलाई धक्का दिन्छ तर त्यसले घरलाई हल्लाउन सक्तैन कारण त्यो घर राम्ररी बनिएको हुन्छ।


Y tek riyeˈ ye elenak chic pe chiriˈ, xekˈax ri pa Galilea. Pero ri Jesús ma xrajoˈ ta chi ninabex chi Riyaˈ nikˈax chiriˈ. 	 त्यसपछि येशू अनि उहाँका चेलाहरूले त्यस ठाउँ छोडनुभयो. तिनीहरू गालील भएर गए। तर येशूले उनीहरू कहाँ छन् भनेर मानिसहरूले पत्तो नपाओस् भन्ने चाहेको थिए।


Y riyit Timoteo, nbij cˈa chawe chi ma tayaˈ ta ca ri utzilaj tak chˈabel achiˈel ri awacˈaxan wuqˈui. Can tikˈalajin cˈa chi can acukuban wi acˈuˈx y yeˈawajoˈ quinojel ruma xa jun chic abanon riqˈui ri Jesucristo. 	 मबाट सुनेको सत्य शिक्षाहरूको अनुसरण गर। ख्रीष्ट येशूमा भएको हाम्रो प्रेम र विश्वाससित यी शिक्षाहरूको अनुसरण गर। ती शिक्षाहरू तिम्रो शिक्षणका निम्ति उदाहरणहरू हुन्।


Re nbij cˈa chiwe ma riche (rixin) ta chi riyix yixoc ca pobre, y ma riche (rixin) ta chi ri yecˈulu ri ofrenda ri niyaˈ riyix yeˈoc beyomaˈ, ma que ta riˈ. 	 जब अरूहरू सुखी रहाँदा तिमीहरूलाई चाँहि कष्टमा होऊ भन्ने हामी चाहँदैनौं। हामी सबा थोक बराबरी होस् भन्ने चाहन्छौं।


Xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi junan ta iwech niben quiqˈui ri yecˈo pa tijoj pokonal. Ruma re wacami riyix cˈo jubaˈ iwuqˈui y rumariˈ utz riche (rixin) chi yeˈitoˈ ri nicˈaj chic kachˈalal. Ruma xa majun etamayon ta achique ri nicˈulwachitej, y riqˈui jubaˈ ri chkawech apo riyix nicˈatzin chic itoˈic y ri chiriˈ xa ye chic riyeˈ ri xquetoˈo iwuche (iwixin) riyix. 	 यसधरि तिमीहरूसित प्रशस्त छ। तिमीहरूसित भएका यी कूराले अरू मानिसहरूलाई खाँचो परेको कुरो टार्न मद्दत पुग्नेछ। अनि पछि जब उनिहरूसित प्रशस्त हुन्छ उनीहरूले तिमीहरूको खाँचो टारिदिन सक्छन्। तब सबै बराबर हुनेछन्।


Y tek ri capitán xracˈaxaj cˈa ri nitzijox chrij ri Jesús, riyaˈ xerutek nicˈaj rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij, achiˈaˈ israelitas, riche (rixin) chi queriˈ niquicˈutuj jun utzil chare ri Jesús chi tipe jubaˈ, riche (rixin) chi norucˈachojsaj ca ri rumozo. 	 जब उसले येशूको बारेमा सुन्यो तब बूढा यहूदी प्रधानहरूलाई उहाँकहाँ पठायो र त्यस नोकरलाई बचाउनुको लागि आउन भनि बिन्ती गर्न पठायो।


Y xubij chare: Wacami cabiyin cˈa, y jachˈajaˈ ri runakˈ awech chupan ri atinibel ri Siloé rubiˈ. Ri Siloé cˈa riˈ ntel chi tzij Takoˈn. Ri achi riˈ can xbe cˈa chuchˈajic ri runakˈ ruwech, y tek xtzolin pe, nitzuˈun chic. 	 येशूले त्यस मानिसलाई भन्नुभयो, “जाऊ सिलोआमाको तलाउमा गएर पखाल।” (सिलोआमको अर्थ हुन्छ ‘पठाउनु) तब त्यो मानिस तलाउमा गयो र धोयो। अब उ देख्ने लायकको भयो।


Yacˈa ri Jesús xubij chare: Tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, chi ma xu (xe) ta wi riqˈui caxlan wey nicˈaseˈ wi ri winek, xa can nicˈaseˈ chukaˈ riqˈui ronojel ri ruchˈabel ri Dios. 	 उहाँले उत्तर दिनुभयो, “धर्माशास्त्रमा यो लेखिएको छः रोटी खाएर मात्र मानिसहरू जीउँदो रहँदैन।” व्यवस्था 83


Can yoj cˈa riyoj ri iglesia ri yoj oconek ruchˈacul ri Cristo, rumariˈ can tzˈaket kabanon. Riyaˈ can ronojel cˈa lugar cˈo wi, y runojsan ronojel. 	 मण्डली भनेको ख्रीष्टको शरीर हो। मण्डली ख्रीष्टले परिपूर्ण छ जसले सब थोक सब तरह ले भरिपूर्ण गरिदिन्छ।


Xpe ri Jesús xubij cˈa chique: ¿La can majun bey cˈa isiqˈuin ta ri jun tzij tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios? Ri tzij riˈ nubij cˈa: Cˈo cˈa jun abej ri ma xka ta chiquiwech chi xquicusaj ri nicˈaj aj banoy tak jay. Pero re abej reˈ xa can cˈo wi xucusan chare ri xquina riche (rixin) ri jay, riche (rixin) chi ri jay riˈ ma nitzak ta. Ri xbano cˈa reˈ can ya wi ri Ajaf, y reˈ can nikamey ruma majun bey katzˈeton ta chi nibanatej ta quereˈ. 	 येशूले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “निश्चय नै तिमीहरूले यो धर्मशास्त्रमा पढेका छौ ‘जुन ढुङ्गालाई डकर्मीहरूले रद्द गरे, त्यही ढुङ्गा मुख्य कुने ढुँङ्गा बन्यो, यो परमप्रभुले गर्नु भएको हो र यो हाम्रो लागि अचम्मको हुनेछ।’ भजनसंग्रह 118:22-23


Y ya chukaˈ riˈ tek ri Pedro xubij: Wech aj Israel, tiwacˈaxaj cˈa jabel re xtinbij chiwe: Ri Jesús ri aj Nazaret, can ya cˈa ri Dios ri banayon pe chare chi qˈuiy ri xerubanalaˈ chicojol. Xeruben cˈa milagros ri majun bey ye tzˈeton ta. Can cˈo ri xerubanalaˈ Riyaˈ riche (rixin) chi retal chi can ya ri Dios Tataˈixel ri takayon pe. Riyix can iwetaman wi chi queriˈ. 	 “मेरो यहूदी दाज्यु-भाइहरू, यी शब्दहरूमा ध्यान देऊः नासरतको बासिन्दा येशू विशिष्ट मानिस हुनुहुन्थ्यो। परमेश्वरले यो स्पष्ट रुपमा तिमीहरूलाई देखाउनु भयो। परमेश्वरले येशूको माध्यमद्वारा शक्तिशाली अनि आर्श्चजनक कुराहरू गरेर यसलाई प्रमाण गर्नुभयो। तिमीहरू सबै जनाले यी कुराहरू देखेका छौ।


Can ruma cˈa ri xuben ri Jesús quiqˈui ri yawaˈiˈ, ri winek can xquimey tek xquitzˈet. Ruma ri memaˈ tek rubanon ca, wacami yechˈo chic. Ri ma utz ta ri quikˈaˈ caken, xecˈachoj. Ri ye cojo, choj chic yebiyin. Ri moyiˈ, yetzuˈun chic. Ri winek can xquiyaˈ wi cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios riche (rixin) ri Israel. 	 लाटाहरू बोल्न सक्ने भए लुलाहरू बलिया भए हिडन नसक्नेहरू फेरि हिडन सक्ने भए र अन्धाहरू फेरि देख्न सक्ने भए यस्तो आश्चर्य देखेर ती मानिसहरू चकित भएर पहिले यस्तो कहिल्यै देखिएको थिएन भन्दै इस्राएलका परमेश्वरलाई धन्यवाद चढाए।


Y ri Jesús yacˈariˈ tek xucˈutuj chique: ¿Achoj ruwachbel cˈa laˈ? ¿Y achoj rubiˈ chukaˈ la cˈo chuwech la puek? xchaˈ chique. 	 येशूले फेरि भन्नुभयो, “सिक्कामा कसको चित्र छ? अनि कसको नाम त्यहाँ अंकित छ।”


Y ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, xquibij cˈa chare ri Jesús: Kitzij wi cˈa ri nikabij chawij chi riyit xa yit jun winek ri yape pa Samaria y cˈo itzel espíritu awuqˈui, xechaˈ chare. 	 यहूदीहरूले उत्तर दिए, “हामीहरूले भन्यौ तिमी सामरी हौ। अनि भूतात्मा तिमीभित्र छ। के यस्तो भन्नु हामी सही छैनौं?


Yacˈa ri Jesús xubij cˈa chare ri xbin apo queriˈ: ¿Achique cˈa riˈ ri nteˈ y ye achique cˈa riˈ ri wachˈalal ri nachˈob riyit? 	 येशूले त्यो मानिसलाई बोल्दै गर्ने मानिसलाई भन्नुभयो, ‘मेरा आमा र मेरा भाइहरू को हुन्?’


Ncˈutuj chukaˈ chare chi xtuben ta chiwe chi can nicukubaˈ icˈuˈx riqˈui, riche (rixin) chi can ta nicˈojeˈ ri Cristo pa tak iwánima. Y riqˈui riˈ can ta xtibe ka rucˈamal ri ajowabel iwuqˈui y nitiqueˈ chiriˈ pan iwánima. 	 तिमाहरुको विश्वासको कारणले ख्राष्ट तिमीहरुको हृदयमा बसून् भनी म प्रार्थना गर्दछु। म प्रार्थना गर्दछु, ख्रिष्टको प्रेमको महानता बुझ्ने शक्ति परमेश्वरका सबै मानिसहरुले पउन्।


Y tek xa napon yan ri nimakˈij pascua, ri Jesús retaman chic cˈa chi napon yan ri hora riche (rixin) chi Riyaˈ ntel el waweˈ chuwech re ruwachˈulef y nitzolin chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios, ri Rutataˈ. Ri Jesús sibilaj cˈa ye rajowan pe quinojel ri can ye riche (rixin) chic Riyaˈ ri yecˈo waweˈ chuwech re ruwachˈulef, y can achiˈel ye rajowan pe, can quecˈariˈ xuqˈuis pa ruwiˈ. 	 यो प्राय यहूदीहरूको निस्तार चाड आइसकेको बेला थियो। येशूले जान्नु हुन्थ्यो कि अब उहाँ को संसार छोडने समय आइपुग्कोछ। अब आफ्ना पिता कहाँ फर्की जाने समय आइपुगेकोछ। येशूले सधैं तिनीहरूलाई प्रेम गर्नु भयो जो उहाँसंग त्यस संसारमा थिए। अब येशूले तिनीहरूलाई आफ्नो पूर्ण प्रेम देखाउने समय आएको थियो।


Y jun kˈij ri chakˈlaxel xubij cˈa chare ri rutataˈ: Táta, riyin nwajoˈ cˈa ri werencia, y tayaˈ cˈa chuwe ri cˈo chi nayaˈ chuwe, xchaˈ. Y ri tataˈaj can xujech wi cˈa ri herencia chiquiwech chi ye caˈiˈ. 	 कान्छो छोरोले आफ्नो बाबुलाई भन्यो, पिता हाम्रो सम्पत्तिमा मेरो भागमा जे जति अंश पर्छ मलाई दिनुहोस्।’


Junanin (anibel) xebe chi ye caˈiˈ. Xa yacˈa ri jun chic discípulo can aninek nibiyin, rumariˈ xuyaˈ ca ri Pedro, y yariˈ ri xapon nabey chuchiˈ ri jul. 	 तिनीहरू दुवै दुगरे, तर अर्को चेला पत्रुस भन्दा छिटो दगुरे। यसैले अर्को चेला चिहानमा पहिले पुगे।


Ruma chupan cˈa re jun pozo reˈ xrelesaj wi ruyaˈ ri kamamaˈ Jacob, quiyaˈ ri ralcˈual y quiyaˈ chukaˈ quinojel ri chicop ri xeruqˈuiytisaj. ¿Acuchi (achique) ta cˈa xtacˈom wi ri yaˈ ri natzuj (nasuj)? ¿La más ta cˈa nim akˈij riyit que chuwech ri kamamaˈ Jacob chi ma waweˈ ta cˈa nacˈom wi ri yaˈ? xchaˈ ri ixok. 	 तपाईं हाम्रो पुर्खा याकूब भन्दा पनि महान हुनुहुन्छ? याकूबले यो कुवा हामीलाई दिनुभयो। उहाँले यसैबाट पानी पिउनु भयो। उहाँका छोराहरू र उहाँका गाई-बस्तुहरूले यही कुवाबाट पानी पिए।”


Y quinojel cˈa ri ángeles ye paˈel quisutin quiˈ chrij ri lokˈolaj chˈaquet, y quisutin quiˈ chiquij ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij y ri ye cajiˈ ri cˈo qˈuiy runakˈ tak quiwech. Y riche (rixin) cˈa chi niquiyaˈ rukˈij ri Dios, can xexuqueˈ xemajeˈ ka chuwech. 	 अग्रजहरु अनि ती चार सजीव वस्तुहरु त्यहाँ थिए। सबै स्वर्गदूतहरु तिनीहरुको अघि सिंहासनको वरिपरि थिए। ती स्वर्गदूतहरुले सिंहासनको अघि घुँडा टेके अनि परमेश्वरको उपासना गरे।


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri winek riˈ: Majun cˈa jun profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ri man ta jun rukˈij. Quinojel can cˈo wi quikˈij, xa yacˈa chi ma niyaˈox (nyaˈ) ta quikˈij pa tak quitinamit, ni cuma ri cachˈalal y ni cuma chukaˈ ri aj pa cachoch, xchaˈ chique. 	 येशूले मानिसहरूलाई भन्नुभयो, “अरू मानिसहरूले अगमवक्तालाई आदर गर्दछन्। तर आफ्नै शहरमा आफ्नै आफन्तहरू अनि आफ्नै परिवार माझमा एक अगमवक्ताको आदर हुँदैन।


ri xcom kuma riyoj y xbiyin ri ruquiqˈuel, y rumariˈ tek yoj colotajnek chic y cuyutajnek chic ri kamac. 	 हामीलाई उहाँले मुक्त पार्नु भयो अनि उहाँमा हाम्रो पापहरु क्षमा गरिएकोछ।


Riyin ma pa nuyonil ta cˈa yisamej, ruma achiˈel ri kˈatoj tzij ri nibix chuwe, queriˈ ri nben. Ri kˈatoj tzij ri nben riyin can pa ruchojmilal; ruma ma ya ta ri nwajoˈ riyin ri nben, xa can ya ri nrajoˈ ri Nataˈ Dios ri yin takayon pe, yariˈ ri nben. 	 “म एकलै केही र्गदिनँ। म परमेश्वरबाट जस्तो सुन्छु त्यही प्रकारले न्याय गर्छु। यसैले मेरो निर्णय ठीक हुन्छ। किन? किनभने म आफैलाइ खुशी पार्ने कोशिश र्गदिन। तर म उहाँलाई खुशी पार्न चाहन्छु जसले मलाई पठाउनु भयो।


Tek ri Jesús rubin chic ka ri tzij riˈ, quinojel ri yeˈetzelan riche (rixin) xeqˈuix apo chuwech. Yacˈa ri nicˈaj chic winek sibilaj niquicot cánima, ruma ri Jesús ntajin chubanic nimaˈk tak samaj riche (rixin) ri Dios. 	 जब येशूले यसो भन्नुभयो, सबै मानिसहरू जसले उहाँको निन्दा गरे तिनीहरू लज्जित भए। अनि भिडका सबै मानिसहरू येशूले गरेको त्यस्तो अचम्मित कार्यका निम्ति खुशी भए।


Y ri Abraham xubij chare: Riyeˈ cˈo ri ruchˈabel ri Dios quiqˈui, ri rutzˈiban ca ri Moisés. Y cˈo chukaˈ ruchˈabel ri Dios ri tzˈiban ca cuma ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Yacˈariˈ ri tiquicˈaxaj, y tiquinimaj, xchaˈ ri Abraham. 	 तर अब्राहाले भने, तिनीहरूको लागि पढन मोशाको व्यवस्था र अगमवक्ताहरूको ग्रन्थहरू छन्, तिनीहरूले तिनीहरूबाट नै सुनुन्।


Y ri Zorobabel xralcˈualaj ri Abiud; ri Abiud xralcˈualaj ri Eliaquim; y ri Eliaquim xralcˈualaj ri Azor. 	 जरूबाबेल अबिउदका पिता थिए। अबिउद एलियाकिमका पिता थिए। एलियाकिम आजोरका पिता थिए।


Riyin nbij chi can cˈo qˈuiy utzil ri nucˈom pe chake chi yoj israelitas. Nabey, ri Dios can pa kakˈaˈ cˈa riyoj xuxkanej wi ri ruchˈabel. 	 हो, यहूदीहरूसँग धेरै विशेष कुराहरू छन्। मुख्य कुरा यो होः परमेश्वरले आफ्ना शिक्षाहरूबाट यहूदीहरूलाई विश्वास गर्नु भयो।


Queˈapixabaj chukaˈ ri ye cˈajolaˈ, chi can tiquikˈilaˈ quiˈ chare ri mac. 	 त्यसरी नै नवयुवाहरूलाई ज्ञानी बन्ने उत्साह दिनु।


¿Achique cˈa nibij riyix chrij ri Cristo? Tek Riyaˈ xtipe, ¿achoj ralcˈual Riyaˈ? xchaˈ cˈa chique. Y ri achiˈaˈ fariseos xquibij cˈa: Ralcˈual ca ri rey David, xechaˈ. 	 “ख्रीष्टको विषयमा तिमीहरूको के धारणा छ? उहाँ कसको पुत्र हुनुहुन्छ।” फरिसीहरूले जवाफ दिए, “ख्रीष्ट दाऊदका पुत्र हुन्।”


Yin cˈa riyin ri Aj Yukˈ, pero man cˈa xquicom ta el jurayil, xa xquicˈastej chic pe. Y riyin xquixinwoyobej chilaˈ pa Galilea, xchaˈ ri Jesús. 	 तर म मरेपछि, म मृत्युदेखि बौरी उठ्नेछु। त्यसपछि म गालील जानेछु । तिमीहरू पुग्नुअघिनै म त्यहाँ जानेछु।”


Yacˈa re wacami can tinaˈ cˈa ka iwiˈ riyix, wi can kitzij chi cukul icˈuˈx riqˈui ri Jesucristo. ¿O xa ma iwetaman ta chi ri Jesucristo cˈo chic pa tak iwánima? Cˈo na cˈa, wi kas kitzij chi iniman chic ri Jesucristo. 	 तिमी आफैलाई नियालेर हेर। तिमीहरू विश्वासमा बाँचेकाछौ कि छैनौ, जाँच गर। येशू ख्रीष्ट तिमीहरूमा छन् भन्ने कुरो जान्दछौ। तर त्यो जाँचमा सफल भएनौ भने ख्रीष्ट तिमीहरूका अन्तरमा हुनु हुन्न।


Yacˈa riyix can quixcˈojeˈ wuqˈui jurayil, y ticˈojeˈ ri nuchˈabel pan iwánima. Wi queriˈ xtiben, ticˈutuj cˈa chare ri Dios achique ri nrajoˈ ri iwánima, y can xtuyaˈ wi cˈa pe chiwe ri nicˈutuj. 	 “यदि तिमीहरू ममा रह्यौ र मेरो वचनहरू तिमीहरूमा रह्यो भने तब तिमी जे पनि चाहन्छौ माग अनि त्यो तिमीलाई दिइनेछ।


Achique cˈa ri ma ruyaˈon ta ránima wuqˈui, xa can yiretzelaj wi cˈa riˈ. Y achique ri ma nitoˈo ta wuche (wixin), xa yariˈ ri niyojo ronojel ri yenben riyin. 	 जो मानिस मसित छैन, त्यो मेरो विरुद्धमा छ। मसित काम नर्गेनले मेरो विरूद्धमा काम गरिरहेको हुन्छ।


Y chiquij cˈa riyeˈ, tzˈibatal wi ca chupan ruchˈabel ri Dios, tek nubij cˈa: Riyin xtinben cˈa chique ri winek ri sibilaj qˈuiy quinaˈoj chuwech re ruwachˈulef chi yesach riqˈui ri quinaˈoj. Can xtinben chi majun nicˈatzin wi ri etamabel ri cˈo quiqˈui. 	 शास्त्रमा लेखिएको छः “म ज्ञानीहरूको ज्ञानलाई नष्ट गर्नेछु म बुद्धिमानीहरूको बुद्धिलाई शून्य पार्नेछु।” यशैया 29 : 14


Y nbij chic cˈa jun bey chiwe chiˈijujunal chi tiwajoˈ ri iwixjayil, can achiˈel ri niwajoˈ ka iwiˈ riyix. Y ri ixok tubanaˈ chare ri rachijil chi can cˈo wi rukˈij. 	 तर तिमीहरू प्रत्येकले आफ्नो पत्नीलाई प्रेम गर्नु पर्छ जस्तो आफुले आफैलाई प्रेम गर्छ। अनि पत्नीले पनि आफ्नो पतिलाई आदर गर्नु पर्छ।


Y quinojel cˈa ri yebin chi tiban ri circuncisión chiwe, niquibij queriˈ xaxu (xaxe wi) ruma nicajoˈ chi yetzˈet y yenimex chi can niquiben wi ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés. Y ma nicajoˈ ta cˈa niquitzijoj chi ri colotajic xbanatej xaxu (xaxe wi) ruma chi xcom ri Jesucristo chuwech cruz, ruma riyeˈ ma nicajoˈ ta niquikˈaxaj tijoj pokonal pa quikˈaˈ ri winek. 	 कसैले तिमीहरूलाई खतना गर्न कर लगाउलान्। अरूले तिनीहरूलाई मानुन् भन्ने आशामा मात्र तिनीहरूले त्यसो गर्छन्। ख्रीष्टको क्रूसलाई मात्र मान्दा तिनीहरूको खेदो होला कि भनेर ती डराउँछन्।


Riyix cˈa ri can yix achiˈel tak walcˈual, yix riche (rixin) chic ri Dios, y xixchˈacon yan chiquij ri winek. Ruma ri Lokˈolaj Espíritu ri cˈo pa tak iwánima riyix can más wi nim ruchukˈaˈ que chuwech ri cˈo pa tak cánima ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx. 	 मेरा प्रिय बालकहरु, तिमीहरु परमेश्वरका हौ। यसर्थ तिमीहरुले झूटो शिक्षकहरुलाई परास्त गरेका छौ। किनभने जो तिमीहरुमा हुनुहुन्छ उहाँ संसारमा हुने भन्दा महान् हुनुहुन्छ।


Pero ruma chupan ri ley queriˈ nubij, rumariˈ xbecˈulun pe ri mac ri cˈo pa wánima. Xuben chuwe chi xbecˈastej pe ronojel quiwech itzel tak raybel ri yecˈo wuqˈui. Man ta cˈo ri ley, caminek ta ri mac ri cˈo pa wánima. 	 तर पापले त्यस आज्ञाबाट अवसर पायो र ममा धेरै प्रकारको इच्छा जागृत गरायो किन कि पाप व्यवस्था बिनै मृत बन्यो।


Nicˈatzin cˈa chi ticˈuaj jun bey choj, riche (rixin) chi queriˈ ri kachˈalal ri xa caˈiˈ quicˈuˈx quibanon riqˈui ri Dios, riqˈui chi niquitzˈet ri icˈaslen riyix, xquecˈachoj, y ma xqueˈel ta el chupan ri bey riche (rixin) ri Dios, xa xtiquichop chic jun bey niquicˈuaj jun cˈaslen choj. 	 असल तरिकाले बाँच जसमा कि तिमीहरू सुरक्षित रहनेछौ र आफ्ना कमजोरीबाट नष्ट हुनेछैनौ।


Xpe ri Jesús xyacatej cˈa el y ye rachibilan ri rudiscípulos xquitzekelbej el ri achi. 	 तुरन्तै यशू उठनु भयो अनि तिनीसित जानुभयो। उहाँका चेलाहरू पनि पछि लागे।


Y wi riyix queriˈ niben, xa jun mac yixtajin niben chique ri kachˈalal ri ma can ta cukul quicˈuˈx riqˈui ri Dios y can nisoc ri cánima y yetzak. Wi queriˈ niben, can chrij cˈa ri Cristo yixyacatej wi y yixmacun. 	 जब तिमी तिम्रो ख्रीष्टमा भएका दाज्यू-भाइ तथा दिदी-बहिनीहरूको विरोधमा यस्तो पाप गर्दछौ तिनीहरूको विवेकमा चोट पुर्याउने छौ अनि ख्रीष्टको विरुद्ध तिमी पाप गर्नेछौ।


Ya cˈa Dios riˈ ri banayon re ruwachˈulef y ronojel ri cˈo chuwech. Ya cˈa Riyaˈ ri Rajaf ri caj y Rajaf re ruwachˈulef. Y rumariˈ ma pa jun jay ta ri xa banon cuma winek cˈo wi. 	 उहाँ त्यही परमेश्वर हुनुहुन्छ जसले सारा संसार बनाउनु भयो र संसारका सबै थोक बनाउनु भयो। उहाँ धरती र स्वर्गका परमप्रभु हुनुहुन्छ। उहाँ मानिसहरूले बनाएका मन्दिरहरूमा बस्नु हुन्नु!


Y can cˈo cˈa jun chˈabel xpe chilaˈ chicaj y xubij: Yareˈ ri Nucˈajol y can sibilaj nwajoˈ, y nucukuban nucˈuˈx riqˈui, xchaˈ ri chˈabel riˈ. 	 तब स्वर्गबाट यो वाणी आएको सुनियो। वाणिले यसो भन्यो, ‘यिनी मेरो प्यारो पूत्र हुन् र म यिनीसँग अत्यन्त प्रसन्न छु।”


Can xu (xe) wi cˈa xubij queriˈ ri Jesús, can yacˈariˈ xyacatej y xbiyaj el ri ti kˈopoj, ruma xa can cablajuj chic cˈa rujunaˈ. Y ri yecˈo riqˈui, xquimey tek xquitzˈet chi xcˈastej pe. 	 सानी बालिका जुरूक्कै उठी अनि हिंड्न लागी। (बालिका 12र्वष पुगेकी थिई) बाबु, आमा र चेलाहरू यो देखी छक्क परे।


Ri ixokiˈ riˈ can ma yetaneˈ ta chiretamaxic cˈacˈacˈ tak naˈoj, pero ri kas kitzij xa majun bey xtiquetamaj ta. 	 ती स्त्रीहरू सदैव नयाँ शिक्षाहरू सिक्न चाहन्छन् तर तिनीहरू सत्यलाई पूर्णरूपले बुझ्न कहिल्यै पनि योग्य हुँदैनन्।


Yacˈa ri Jesús xubij chique ri achiˈaˈ riˈ: Quixbiyin y tibij chare ri jun aj kˈatbel tzij riˈ, ri achiˈel jun itzel xwan, chi riyin cˈa yenwelesaj na itzel tak espíritu y can cˈa yencˈachojsaj na chukaˈ ri cˈo quiyabil. Queriˈ xtinben re wacami, ri chuaˈk y cˈa pa rox kˈij xtinqˈuis ca rubanic re samaj reˈ. 	 येशूले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “जाऊ अनि त्यो स्याललाई भन, आज र भोलि मानिसहरूमा भएको भूतहरू भगाउँछु अनि बिमारीहरू निको पार्ने काम गर्छु। तेस्रो दिन, मेरो सबै काम सिद्धिन्छ।’


Yacˈa ri majun ajowabel riqˈui, nikˈalajin chi ma retaman ta ruwech ri Dios. Ruma ri Dios can ajowabel wi. 	 मानिस जसले प्रेम गर्दैन उसले परमेश्वरलाई चिन्दैन, किनभने परमेश्वर प्रेम हुनुहुन्छ।


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Can kitzij wi chi ri Elías nipe nabey y nuben cˈa ruchojmil ronojel ri rajawaxic chi nichojmirisex. 	 येशूले भन्नुभयो, “एलिया आँउदैछन् भनेर तिनीहरूले ठीकै भनेका हुन्। अनि यो साँचो हो कि एलिया आउनेछन् र सबै कुराको ठीकसित व्यवस्था गर्नेछन्।


Y cˈacˈariˈ tek Riyaˈ xubij: Ri Nataˈ Dios can ronojel cosas rujachon pa nukˈaˈ. Y majun chic cˈa etamayon ta yin achique riyin, xaxu (xaxe) wi ri Nataˈ ri etamayon. Y majun chukaˈ etamayon ta achique riˈ ri Nataˈ, xaxu (xaxe) wi riyin ri Rucˈajol ri etamayon, y ri winek ri achoj chare xtinwajoˈ xtinkˈalajsaj wi riyin, xtretamaj achique cˈa riˈ ri Nataˈ. 	 “मेरा पिताले मलाई सब थोकहरू दिनुभएकोछ। कसैले जान्दैन कि पुत्र को हो-केवल पिताले मात्र जान्नुहुन्‌छ। अनि पिता को हुन, कसैले जान्दैन केवल पुत्रलाई मात्र थाहा छ। मानिसहरूमा पितालाई तिनीहरूले जान्दछन् जसलाई पुत्रले बताउन खोजोको छ।”


Y cˈacˈariˈ xintzˈet y xinwacˈaxaj quichˈabel sibilaj qˈuiy ángeles, ri quisutin quiˈ chrij ri lokˈolaj chˈaquet, chiquij ri cajiˈ ri cˈo qˈuiy runakˈ tak quiwech, y chiquij ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij, y ri ángeles can pa millones ri yecˈo chiriˈ. 	 तब मैले हेरें, अनि मैले धेरै स्वर्गदूतहरुको आवाज सुनें। ती स्वर्गदूतहरु सिंहासनको ती चार सजीव वस्तुहरुको, अनि ती अग्रजहरुको वरिपरि थिए। त्यहाँ हजारौं स्वर्गदूतहरु थिए-त्यहाँ दशहजार स्वर्गदूतहरु थिए।


Pero ri kˈij riˈ, ri winek niquichojmirisalaˈ chic cˈa quiˈ, ruma xa nuchop yan ri uxlanibel kˈij. Y can ya cˈa tek nika ri kˈij riˈ, yacˈariˈ tek nuchop ri uxlanibel kˈij. 	 त्यो तयारीको दिन थियो। जब सूर्य अस्ताउँदै थियो, विश्रामको दिन शुरू हुनेवाला थियो।


Can achiˈel nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, tek ri Jesús xubij chare ri Dios: Ajaf Dios, riyin xtintzijoj cˈa ri abiˈ chique ri wachˈalal. Xtinbixaj ri abiˈ quiqˈui ri niquimol quiˈ riche (rixin) chi niquiyaˈ akˈij. 	 त्यसैले उहाँ भन्नुहुन्छ “हे परमेश्वर! तपाईंको बारेमा म आफ्ना भाइ-बहिनीहरूलाई घोषणा गर्नेछु। तपाईंका सबै मानिसहरूका अघि म तपाईंको प्रशंसाको गीत गाँउनेछु।” भजनसंग्रह 22:22


Y ri Pilato, ruma cˈa can nrajoˈ wi nucol el ri Jesús, xchˈo chic cˈa jun bey chique ri winek. 	 पिलातसले येशूलाई मुक्त गर्न चहान्थे। फेरि उनले येशूलाई छोडिदिने बारे तिनीहरूसँग कूरा गरे।


Yacˈa ri raken nitzˈitzˈan achiˈel ri chˈichˈ bronce tek jabel joskˈin ruwech. Can niperekˈun (nirapakˈun), achiˈel ta pa jun kˈakˈ cˈo wi. Y ri ruchˈabel can sibilaj cˈa niwajin, achiˈel yewajin ri raken tak yaˈ. 	 तिनका पाउहरु भट्टीमा चम्किरहेको काँसा जस्ता थिए। तिनको आवाज बाढी आएको समयको छालको जस्तो थियो।


Re chˈaculaj re kacˈuan wacami can ronojel kˈij cˈo chuwech ri camic, ruma xabacuchi (xabachique) yojapon wi can najowex yojcamisex. Can nikacˈulwachij wi achiˈel xucˈulwachij ri Jesús, riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin chi re chˈaculaj re kacˈuan wacami can nucˈul chukaˈ rucˈaslen achiˈel ri rucˈaslen ri Jesús. 	 येशूको मृत्यु हाम्रै शरीरमा छ। हामी यो प्रत्येक ठाउँ मृत्यु लिई हिंड्छौं जसमा कि येशूको जीवन हाम्रा शरीरमा पनि देख्न सकियोस्।


Y riqˈui jubaˈ nikˈax chiwech chi ri ley xa itzel, pero ma que ta riˈ. Ri ley nicˈatzin riche (rixin) chi nukˈalajsaj ri mac. Wi man ta cˈo ri ley, riyin man ta wetaman achique riˈ ri mac. Achiˈel tek nubij ri ley: Ma tarayij ta riyit ri cˈo riqˈui jun chic. Y ruma queriˈ nubij, wetaman chi wi xtinben queriˈ, yimacun chuwech ri Dios. Man ta nubij queriˈ, man ta wetaman chi mac. 	 हामीले के भन्नु पर्ने हो? के व्यवस्था पापको समान हो? होइन, तर व्यवस्था त एक मात्र त्यस्तो बाटो हो जहाँबाट मैले पाप भनेको के हो बूझ्न सकें। यदि व्यवस्थाले पाप भनेको के हो भन्ने नबताएको भए मैले कहिल्यै बुझ्न सक्ने थिएन। तर व्यवस्थाले भन्यो, “अरूसँग भएको कुराहरूको चाहना तिमीले गर्नु दैन।”


Can tichajij cˈa iwiˈ, chi man ta pan iwiˈ riyix xtika wi ri quitzˈiban ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Chupan ri ye quitzˈiban ca riyeˈ, ri Dios nubij: 	 अगमवक्ताहरूले केही घटना घट्नेछ भनेर भने, ‘होशियार! सावधन! यस्तो घटना आफूमा घटन नदेऊ। अगमवक्ताले भनेः


Y ri mozo xubij cˈa chare: Ruma chi xtzolin pe ri achakˈ, y utz ruwech xtzolin pe. Rumariˈ ri atataˈ xutek rucamisaxic ri alaj wáquix ri más tiˈoj. 	 नोकरले उत्तर दियो, तिम्रो भाइ फर्केरे आएको छ। तिम्र बाबुले भाइ सुकशल फर्केर आएकोमा तिनी अत्यन्तै खुशी छन्।


Yacˈa ri capitán man cˈa xrajoˈ ta chi xquiben queriˈ, riche (rixin) chi nicolotej ri Pablo. Xa xubij cˈa chi quinojel cˈa ri can yecowin yemuxan (yeˈatin), tiquicˈakaˈ el quiˈ y quebe nabey, riche (rixin) chi yebeˈel chuchiˈ yaˈ. 	 तर सैन्य अधिकारीले पावललाई जिउँदै बचाउन चाहन्थे। यसैले उनले कैदीहरूलाई मार्ने अनुमति दिएनन्। उनले कैदीहरू जसले पौरिन सक्थे पहिले हाम फाल्न र जमीनमा जाने आदेश दिए।


Ri Jesús xuchilabej cˈa el chare ri achi riˈ chi majun achoj chare tutzijoj wi ri xbanatej riqˈui. Y xubij chukaˈ el chare: Wacami xa choj jacˈutuˈ awiˈ chuwech ri sacerdote, y can tayaˈ cˈa ri ofrenda ri rajawaxic chi nayaˈ, achiˈel nubij chupan ri rutzˈiban ca ri Moisés, riche (rixin) chi queriˈ nakˈalajsaj cˈa awiˈ chiquiwech chi yit chˈajchˈoj chic, xchaˈ el chare. 	 येशूले तिनलाई आदेश दिनु भयो, “यस्तो भएको कुरा कसैलाई नभन्नु। तर आफै गएर पूजाहारीलाई देखाउनु मोशाले भने झैं आफु निको भएकोमा परमेश्वरलाई बलि चढाउनु। यसबाट तिमी निको भएको प्रमाण हुन्छ।”


Riyin can xinmey tek xinwacˈaxaj chi riyix niwajoˈ niyaˈ yan ca ri Dios y chukaˈ ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Riyix xa jun wi chic chi naˈoj ri niwajoˈ nichop el rutzekelbexic y nej yixbe wi ca chare ri Dios, ri Dios ri xsiqˈuin (xoyon) iwuche (iwixin) riche (rixin) chi xuyaˈ ri rutzil ri Cristo pan iwiˈ. 	 केही समय अघि परमेश्वरले तिमीहरूलाई उनको अनुसरण गर्नु बोलाए। उनले तिमीहरूलाई आफ्नो अनुग्रहले बोलाए जुन ख्रीष्ट मार्फत आँउछ। तर अहिले तिमीहरूलाई देखेर म छक्क परें कि तिमीहरूले बाटो बिराएका छौ र अर्कै सुसमाचारमा विश्वास गर्न थालेका छौ।”


Queriˈ ri niben riyix, ruma iwoyoben ri utzil ri xtoc iwuche (iwixin), utzil ri yacon chilaˈ chicaj. Y ri utzil riˈ xiwetamaj chi cˈo, tek xiwacˈaxaj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Y can kitzij wi ri chˈabel ri xiwetamaj. 	 तिमीहरूमा आशा भएको कारणले नै तिमीहरूको ख्रीष्टमा विश्वास छ र परमेश्वरका सबै जनहरूलाई तिमीहरू प्रेम गर्छौ। तिमीहरुले आशा गरेको कुरो तमीहरुका लागि स्वर्गमा साँचेर राखिएकोछ भन्ने तिमीहरु जान्दछौ। तिमीहरूले यो आशा बारे सत्य शिक्षाबाट सुसमाचार सिक्यौ जुन तिमीहरूलाई भनिएको छ।


Y yacˈariˈ tek ri Pedro xchˈobotej chuwech, y xubij: Wacami cˈa, xinwetamaj chi ri ángel can kitzij wi chi takon pe ruma ri Ajaf riche (rixin) chi xinorucoloˈ ca pa rukˈaˈ ri Herodes y chuwech ronojel ri quichˈobon ri nuwinak israelitas chi niquiben chuwe, nichaˈ ka pa ránima. 	 तब पत्रुसले के भएको थियो भनेर थाहा पाए अनि आफैलाई भने, “अब मैले थाहा पाएँ कि यो वास्तवमा सत्य रहेछ। प्रभुले आफ्ना स्वर्गदूत पठाउनु भयो अनि मलाई हेरोदबाट बचाउनु भयो। यहूदीहरूले ममाथि केही अप्रिय घटना हुन्छ भनि सोचे होलान्। तर मलाई प्रभुले ती सबै कष्टहरूबाट मुक्त पार्नुभयो”


Ri quichˈacul cˈa ri xquicˈuaj waweˈ chuwech re ruwachˈulef majun rukˈij, yacˈa ri quichˈacul ri xtiquicˈuaj tek xquecˈastej el, can xticˈojeˈ wi rukˈij. Ri quichˈacul ri xquicˈuaj waweˈ, majun ruchukˈaˈ, yacˈa ri quichˈacul ri xtiquicˈuaj tek xquecˈastej el, can xticˈojeˈ ruchukˈaˈ. 	 अनादरमा त्यो गाडिन्छ, महिमामा त्यो जीवित हुन्छ। दुर्बलतामा त्यो गाडिन्छ, शक्तिमा त्यो जीवित हुन्छ।


Y ri Jesús xubij cˈa chare: Wi riyit nawajoˈ chi can tzˈaket nuben ri acˈaslen chuwech ri Dios, jet, jacˈayij cˈa ri cˈo awuqˈui y ri rajel tayaˈ chique ri pobres, riche (rixin) chi queriˈ nicˈojeˈ abeyomal chilaˈ chicaj. Y catam pe wuqˈui y quinatzekelbej, xchaˈ ri Jesús. 	 येशूले भन्नुभयो, “यदि तिमी सिद्ध हुन चाहन्छौ भने, आफूमा भएको जे जति चीजहरू छन् त्यो बीक्री गर। त्यसबाट आएको पैसा-रूपीयाँ गरीबाहरूलाई बाँढ। तिमीले त्यसो गर्यौ भने तिमीले स्वर्गमा भएको सम्पत्ति प्राप्त गर्नेछौ। तब तिमी आएर मेरो पछि लाग।”


Quinojel cˈa ri kachˈalal ri yecˈo wuqˈui niquitek el rutzil awech. Y tayaˈ cˈa chukaˈ rutzil quiwech ri can yojcajoˈ, ri can junan kawech quiqˈui ruma kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Jesucristo. Ri rutzil ri Dios xticˈojeˈ ta cˈa iwuqˈui chiˈiwonojel. Amén. 	 ती सबै जो मसित छन् तिमीलाई प्रणाम जनाएका छन्। त्यहाँका ती मानिसहरू सबैलाई जो विश्वासमा प्रेम गर्छन्, हाम्रो अभिवादन छ। तिमीहरू सबै प्रति परमेश्वरबाट अनुग्रह रहोस्।


Ri Jesús xubij cˈa: Kas kitzij wi cˈa re nbij chawe: Ri ma xtalex ta ruma ri Lokˈolaj Espíritu y ruma yaˈ, ma xtoc ta pa rajawaren ri Dios. 	 तर येशूले भन्नुभयो, “म तिमीलाई सत्य कुरा भन्छु। मान्छे पानि र आत्माबाट जन्मनु नै पर्छ। यदि उ त्यसरी जन्मेन भने, परमेश्वरको राज्यमा प्रवेश गर्न सक्तैन।


Y ri Zaqueo xpaˈeˈ cˈa y xchˈo apo chare ri Ajaf Jesús y xubij: Ajaf, wacami pa nicˈaj chare ri nubeyomal nyaˈ chique ri pobres. Y wi cˈo winek ri can xkˈax ruwiˈ ri alcawal welesan chique, can cajiˈ chic cˈa ruqˈuexel ri xtintzolij chique, y ma xu (xe wi) ta chic ri xinwelesaj chique, xchaˈ. 	 जक्कैले प्रभूलाई भन्यो, “म असल काम गर्न चहान्छु। म गरीबहरूलाई मेरो आधा सम्पति दिनेछु। अनि यदि मैले कसैले ठगेकोछु भने तिनीहरूलाई चार गुणा अधिक तिर्नेछु।


Rumariˈ riyoj riche (rixin) chi nikatzijoj ri ruchˈabel ri Dios, nikatzijoj riqˈui jun kánima chˈajchˈoj, y ma nikaben ta achiˈel niquiben nicˈaj chic, ruma yecˈo qˈuiy ri xa niquijel rubixic ri ruchˈabel ri Dios, ruma nicajoˈ yechˈacon chrij. Yacˈa riyoj can yoj rusamajel wi ri Dios ri yojrutek chubanic ri rusamaj, xa jun kabanon riqˈui ri Cristo chubanic ri samaj, y chukaˈ can chuwech ri Dios tek nikaben ri samaj riˈ. 	 हामी लाभको निम्ति परमेश्वरका वचन बेच्दैनौ जस्तो धेरै अरूहरूले गर्छन्। होइन! तर ख्रीष्टमा हामी परमश्वरको अधि सत्य बोल्दछौं। हामी परमेश्वरबाट पठाइएका मानिसहरू झैं बोल्दछौं।


Jun ixok ri cˈulan, can ximil wi riqˈui ri rachijil tek cˈa qˈues na ri rachijil. Ruma queriˈ nubij ri ley ri xuyaˈ ri Dios. Pero wi nicom el ri rachijil, cˈacˈariˈ utz chi nicˈuleˈ riqˈui jun chic achi, wi queriˈ nrajoˈ riyaˈ. Pero nicˈatzin chi nicˈuleˈ riqˈui jun achi ri runiman chic ri Ajaf. 	 जब सम्म पति जीवित रहन्छ उसकी स्त्री बन्धनमा रहन्छे। तर पति मर्यो भने, त्यस स्त्रीले आफूले रूचाएको मानिससित विवाह गर्न सक्छे। तर उसले प्रभुमा विवाह गर्नु पर्छ।


Yacˈa tek ntajin ronojel riˈ, ri Pedro tzˈuyul cˈa ri chuwajay. Y yacˈariˈ tek cˈo jun ixok raj icˈ ri nimalaj sacerdote ri xjel apo riqˈui y xubij cˈa chare: Riyit chukaˈ yit rachibil ri Jesús ri aj Galilea, xchaˈ chare. 	 त्यसबेला, पत्रुस आँगन बाहिर बसिरहेका थिए। एउटी नोकर्नीले आएर भनी, “तिमी पनि गालील निवासी येशूसंग थियौ।”


Wacami cˈa nikˈax chkawech chi riyit can ronojel wi cˈa awetaman. Ma rajawaxic ta chi cˈa nikacˈutuj na chawe, riyit xa awetaman ri nikachˈob. Y rumariˈ riyoj can nikanimaj wi chi riqˈui ri Dios yit petenak wi, xechaˈ. 	 हामीले अब बुझ्न सक्छौ कि तपाईंले प्रत्येक कुरा जान्नु हुन्छ। तपाईंले सोध्नु अगाडि नै कुनै पनि मानिसको उत्तर दिनु सक्नुहुन्छ। यही कारणले हामीलाई विश्वास दिलाउँछ कि तपाईं परमेश्वरबाटै आउनु भएको हो।”


Yacˈa tek riyeˈ xeˈel el, ye qˈuiy cˈa winek ri xetzˈeto el y can xquetamaj el quiwech. Rumariˈ ri winek junanin (anibel) xebe chicaken, xquimololaˈ el quiˈ pa bey; ri pa tak tinamit ri xekˈax wi el. Y xa ye riyeˈ ri xeˈapon nabey. Y tek ri Jesús y ri rudiscípulos xeˈapon, ri winek xquimol cˈa apo quiˈ chiquij. 	 तर धेरै मानिसहरूले उहाँहकलाई गएको देखे। तिनीहरूले थाहा पाए उहाँ येशू नै हुनुहुन्छ। अनि सबै शहरका मानिसहरू येशू भएकै तिर दगुरे। येशू पुग्नु भन्दा अघिनै मानिसहरू त्यहाँ पुगे।


Y wacami nikajoˈ cˈa nikacˈaxaj achique nabij riyit. ¿La rucˈamon cami chi nikatoj ri alcawal ri nubij ri César ri cˈo chi nikatoj o xa ma rucˈamon ta? xechaˈ. 	 सिजरलाई महसूल तिर्नु उचित हो कि होइन”


Y yacˈariˈ tek ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xeˈapon cˈa chiriˈ chupan ri lugar ri Getsemaní rubiˈ. Xpe ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Riyix quixtzˈuyeˈ na cˈa ca jubaˈ waweˈ, riyin xa yibe na apo jubaˈ quereˈ nbenbanaˈ orar, xchaˈ chique. 	 त्यसपछि येशू आफ्ना चेलाहरूसाथ गेत्समनी भन्ने ठाउँमा जानुभयो। येशूले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “तिमीहरू यहाँ बस, म चाहिं त्यहाँ गएर प्रार्थना गर्छु।”


Ri Pedro numekˈ cˈa riˈ chuchiˈ kˈakˈ. Y yacˈariˈ tek xpe ri aj icˈ nutzuˈ nutzuˈ cˈa apo ri Pedro, y yacˈariˈ tek xubij chare: Riyit chukaˈ yit rachibil ri Jesús ri aj Nazaret, xchaˈ chare. 	 त्यसले पत्रुसलाई आगो ताप्दै गरेको देखी। त्यो पत्रुसको नजिकै आएर हेरी। तब त्यो केटीले भनी, “नासरतको येशूसंग तिमी पनि थियौ?”


Chukaˈ tabij chique chi ma tiquiyaˈ ta quixquin chare ri chˈabel ri nicˈut chiquiwech ri xa majun rejkalen, achiˈel ri niquibij ri israelitas chi cˈo chi niban ri circuncisión chique riche (rixin) chi yecolotej. Y chukaˈ ma tiquinimaj ta quitzij nicˈaj chic winek ri xa niquetzelaj ri kas kitzij. 	 तब तिनीहरूले यहूदी कथाहरू सुन्ने अनि ती मानिसहरूका आदेश मान्ने छैनन् जसले सत्यलाई तुच्छ सम्झन्छन्।


Yacˈa tek ri achiˈaˈ fariseos xquicˈaxaj ri niquibij ri winek chrij ri Jesús, riyeˈ xquibij cˈa: Ri Jesús yerelesaj itzel tak espíritu pero xa ya ri Beelzebú ri cajawalul ri itzel tak espíritu ri niyaˈo uchukˈaˈ chare, yechaˈ cˈa. 	 जब फरिसीहरूले मानिसहरूको मुखबाट यस्तो कुरा सुने तब तिनीहरूले भने, “येशूले मानिसरूबाट भूत भगाउनका निम्ति बालजिबुल शक्तिको प्रयोग गर्दछन्। बालजिबुल भूतहरूको शासक हो।”


Rajawaxic chi kˈij kˈij nipixabalaˈ iwiˈ chiˈiwachibil iwiˈ, ruloman chi wacami cˈa yaˈon na tiempo chake. Queriˈ tibanaˈ riche (rixin) chi majun xticowir ta ri ránima chupan ri kˈoloj riche (rixin) ri mac. 	 तर हरेक दिन एक-अर्काको उत्साह बढाऊ। “आज” नै यो गर। एक अर्काको सहायता गर जसमा कि कोही पाप र यसको कपटपूर्ण तरिकाले कोही पनि कठोर नबनोस्।


¡Wacami, ri chilaˈ chicaj sibilaj niyaˈox (nyaˈ) rukˈij rucˈojlen ri Dios! ¡Y waweˈ chuwech re ruwachˈulef xoka yan ri uxlanibel cˈuˈx. Xoka yan chiquicojol ri winek, ruma ri rutzil ri Dios! 	 सर्वोच्चमा परमेश्वरलाई महिमा। अनि जति मानिसहरूसंग परमेश्वर खुशी हुनुहुन्छ तिनीहरूमा शान्ति रहोस्।”


Y que chukaˈ riˈ ri winek ri sibilaj nupokonaj ri rucˈaslen waweˈ chuwech re ruwachˈulef, ma xtril ta rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Yacˈa ri ma nupokonaj ta ri rucˈaslen waweˈ chuwech re ruwachˈulef wuma riyin, can jun cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek ri nuyec apo. 	 जसले आफ्नो प्राणको माया गर्दछ उसले प्राण गुमाउँदछ। तर जसले आफ्नो प्राणलाई घृणा गर्दछ यस संसारमा उसले अनन्त जीवन पाउँदछ।


Y riyoj ruma chi kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ tek nikˈax chkawech chi can ya wi ri Dios ri xbano re ruwachˈulef y ronojel ri cˈo chicaj. Y riche (rixin) chi xuben ronojel reˈ ma xucusaj ta ni jun cosa tzˈetetel. Xaxu (xaxe wi) xubij chi quecˈojeˈ y can yariˈ tek xecˈojeˈ. 	 विश्वासद्वारा हामी बुझ्दछौं कि परमेश्वरले आफ्नो आदेशद्वारा यो संसारको सृष्टि गर्नुभयो। यसले हामी बुझ्दछौ जो दृश्य छ त्यो कुनै अदृश्यद्वारा बनाइएको थियो।


Y riyin sibilaj yimatioxin ruma riyit can jabel wi awetaman ri achique ri kacostumbre riyoj israelitas, y awetaman chukaˈ ri achoj pa ruwiˈ yojchˈojin wi kiˈ chkawech. Rumariˈ nwajoˈ cˈa chi yinawacˈaxaj ta jubaˈ y man ta cˈa nicˈo acˈuˈx ruma ri chˈabel ri nwajoˈ nbij. 	 म अत्यन्तै खुशी छु कि म तपाईंहरूको सामुन्ने बोल्न योग्यको छु किनभने तपाईंहरू यहूदी रीतिहरू र प्रश्नहरू जुन विषयमा तिनीहरूले र्तक गर्छन सो जान्नु हुन्छ। कृपाया धैर्यसाथ मेरो कुरा सुनिदिनु होस्।


Y ri rudiscípulos can achique na xquicˈaxaj ri chˈabel ri xubij ri Jesús. Pero Riyaˈ xubij chic jun bey chique: Walcˈual, ri winek ri can quicukuban quicˈuˈx riqˈui quibeyomal, cˈayef (cuesta) chi yeˈoc pa rajawaren ri Dios. 	 अनि येशूका कुरामा चेलाहरू अचम्भित भए। तर येशूले तिनीहरूलाई फेरि भन्नु भयो। “हे मेरो नानीहरू, परमेश्वरको राज्यमा पस्नु अति गाह्रो छ।


Yacˈa wi ri runakˈ tak awech ma ye utz ta, riyit yitcˈo pa jun kˈekuˈm. Rumariˈ wi xa nichuptej ri sakil ri ruyaˈon ri Dios pan awánima, can pa jun nimalaj kˈekuˈm yacˈojeˈ wi. 	 तर यदि तिम्रा आँखा खराब छन् भने, तिम्रो सम्पूर्ण शरीर अँध्यारो हुनेछ। यदि तिम्रो उज्यालो चाहिं अँध्यारो भयो भने, त्यो घनघोर अँध्यारो हुनेछ।


Y ri mayordomo xuchˈob cˈa ka pa ránima: ¿Achique nben? Ruma chi re nupatrón nrelesaj nusamaj. Wi yibesamej pa juyuˈ, xa ma yicowin ta. Wi yinoc cˈutuy limosna pa tak bey, yiqˈuix. 	 त्यसपछि त्यो भण्डारेले आफैं सोच्न लाग्यो, मैले के गर्नु पर्ने हो? मेरो मालिकले मलाई कामबट निकाल्नेवाला छन्। खेतमा काम गर्ने मेरो शक्ति छैन। मलाई माग्नु पनि लाज लाग्छ।


Y ri Jesús yacˈariˈ tek xubij: Riyix winek ri yixcˈo chuwech re ruwachˈulef, majun chiwe ri cukul ta rucˈuˈx riqˈui ri Dios. Chiˈiwonojel xa yix sachnek. ¿Riyix nichˈob chi riyin can ronojel kˈij xquicˈojeˈ iwuqˈui y man cˈa xquitaneˈ ta chi yixincochˈ? Ticˈamaˈ cˈa pe ri cˈajol waweˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 येशूले जवाफ दिनूभयो, “तिमीहरूमा विश्वास छैन। तिमीहरूको जीवननै भ्रष्ट छ। तिमीहरूसंग म कहीलेसम्म बस्न सकुँला? तिमीहरूसंग कहिलेसम्म म धैर्य गरिबस्नु? त्यस केटोलाई यता ल्याऊ।”


Titzuˈ ka iwiˈ riyix wachˈalal ri xixsiqˈuix (xixoyox) chukaˈ ruma ri Dios riche (rixin) chi xixcolotej. Xa ma ye qˈuiy ta cˈa chiwe riyix ri cˈo quinaˈoj chiquiwech ri winek. Xa ma ye qˈuiy ta cˈa chiwe riyix ri cˈo uchukˈaˈ pa quikˈaˈ. Y xa ma ye qˈuiy ta chukaˈ chiwe riyix ri can cˈo quikˈij. 	 भाइ बहिनीहरू, परमेश्वरले तिमीहरूलाई बोलाउनु भयो। यो विचार गर। अनि संसारले आफ्नै बुद्धिले पारख गरे अनुसार तिमीहरूमध्ये धेरै बुद्धिमानी हौला। तिमीहरूमध्ये धेरै जना खुबै प्रभावशाली नहौला, अनि कोही मानिसहरू महत्वपूर्ण परिवारबाट आएको हुन सक्छ।


Y ri Jesús xa chrij cˈa ri rucamic ri Lázaro xchˈo wi tek xubij chi xa warnek, pero ri rudiscípulos xkˈax chiquiwech chi can waran wi. 	 येशूको मतलब थियो लाजरस मरिसकेको थियो भनेर। तर चेलाहरूले भुझे कि उहाँले भन्नु भएको अर्थ उनी स्वाभाविक निद्रामा थिए।


Y tek nitzijox ri camic ri xukˈaxaj ri Cristo chuwech ri cruz, can nikˈalajin wi chi cˈo ruchukˈaˈ. Queriˈ ri nikˈalajin chkawech riyoj ri yojcolotej. Yacˈa ri winek ri xa quichapon bey chi yeˈapon pa rucˈayewal, chiquiwech riyeˈ tek nitzijox chi ri Cristo xcom chuwech ri cruz, xa can majun nicˈatzin wi chique. 	 नष्ट भएकाहरूका निम्ति क्रूस बारेको शिक्षा मूर्खतापूर्ण ठहर्छ। तर हामी उद्धार पाइरहेकाहरूका निम्ति यो परमेश्वरको शक्ति हो।


Yacˈa tek ye rutakon chic ca ri winek chi tak cachoch, ruyon cˈa xjoteˈ el pa ruwiˈ ri juyuˈ chubanic orar. Y cˈa chiriˈ cˈa cˈo wi tek xoc pe ri akˈaˈ. 	 मानिहरूलाई बिदा गरिसकेपछि, येशू एक्लै प्रार्थना गर्नलाई डाँडामा चढनुभयो। अबेर सम्म उहाँ एक्लै त्यहाँ बस्नुभयो।


Y ri Dios xubij chukaˈ: Riyin xtinben ruchojmil pa quiwiˈ ri winek ri xquebano ri pokon riˈ chique ri awiy amam. Cˈacˈariˈ xqueˈel pe ri awiy amam chiquicojol ri winek riˈ, y xquepe chupan re lugar reˈ chinusamajixic y chuyaˈic nukˈij, xchaˈ ri Dios chare ri Abraham. 	 तर म त्यो राष्ट्रलाई दण्ड दिनेछु जुन राष्ट्रले तिनीहरूलाई दास बनाउनेछ।’ परमेश्वरले यो पनि भन्नुभयो, तब तिम्रा मानिसहरू त्यस देशबाट निस्कि आउनेछन् अनि तिनीहरूले यस ठाउँमा मलाई आराधना गर्नेछन्।


Xa tiyaˈ na cˈa kˈij chare ri itzel kˈayis chi junan niqˈuiy riqˈui ri trigo, cˈa ya na tek xtapon ri kˈij riche (rixin) ri kˈatoj. Cˈa ya na cˈa kˈij riˈ tek riyin xtinbij cˈa chique ri xquebano kˈatoj, chi nabey tiquimoloˈ ri itzel kˈayis y quequibanalaˈ pa tak manojo riche (rixin) chi yeporox; y cˈacˈariˈ tiquikˈataˈ ri trigo riche (rixin) chi nbequiyacaˈ ca, xchaˈ ri achi. Queriˈ xubij ri Jesús. 	 फसलको समयसम्म सामा र गहुँ दुवैलाई सँगसँगै बढन देऊ। फसल कटाइको बेलामा म खेतालाहरूलाई भन्नेछु, ‘पहिले सामा बटुलेर तिनीहरूलाई जलाउनुको निम्ति बिटा-बिटा बाँध। त्यसपछि गहुँ बटुल र मेरो भण्डारमा जम्मा गर।”‘ : 30-34; लूका 13:18-21)


Y ri Matat, rucˈajol ca jun achi ri Leví rubiˈ, y ri Leví rucˈajol ca ri Simeón, y ri Simeón rucˈajol ca jun chic achi ri Judá rubiˈ, y ri Judá rucˈajol ca jun chic achi ri José rubiˈ, y ri José rucˈajol ca ri Jonán, y ri Jonán rucˈajol ca ri Eliaquim. 	 लेवी शिमियोनका पुत्र थिए। शिमियोन यहूदाका पुत्र थिए। यहूदा यूसुफका पुत्र थिए। यूसुफ योनानाका पुत्र थिए। योनान एल्याकीमका पुत्र थिए।


Y yin cˈa riyin ri Jesucristo ri yin qˈues. Xicom, pero re wacami cˈo nucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. Y cˈo chukaˈ kˈatbel tzij pa nukˈaˈ riche (rixin) chi pa nukˈaˈ riyin cˈo wi rulawaˈil ri camic y pa nukˈaˈ riyin cˈo wi rulawaˈil ri lugar ri yecˈo wi ri caminakiˈ. 	 म नै एक हुँ जो बाँचेको छु। नडराउ। म नै आदि अनि अन्त हुँ। एक जो जीवीत छु म नै हुँ। म मरेको थिएँ। तर हेर, म सदा-सर्वदाको लागि जीवित छु। अनि मसंग मृत्यु र पातालको साँचोहरु छन्।


Y ri discípulos y ri nicˈaj chic niquibij cˈa: Ri Ajaf Jesús can kitzij wi chi xcˈastej el, y xucˈut yan riˈ chuwech ri Simón. 	 “प्रभू येशू साँच्चै नै मृत्युबाट बौरी उठ्नु भएकोछ अनि उहाँ शिमोनको अघि देखा पर्नु भयो।”


Ri rajawaren ri caj junan cˈa riqˈui jun beyomel mukul ca pa jun ulef y xilitej ruma jun achi. Ri achi riˈ xumuk chic cˈa ca ri beyomel riˈ y niquicot ránima xtzolin y xuchop cˈa rucˈayixic ronojel ri cˈo riqˈui y cˈacˈariˈ xbe chulokˈic ri ulef ri acuchi (achique) mukul wi ri beyomel. 	 ‘स्वर्गको राज्य जमीनमा लुकाइएको सम्पत्ति जस्तै हो। कुनै एक दिन एउटा मानिसले त्यो पायो, ऊ खूबै खुशी भयो। उसले त्यसलाई फेरि खेतमा लुकायो। तब ऊ गएर आफूसंग भएको सबै चिजहरू बेच्यो र त्यो खेत किन्यो।


Pero ri Dios can xucˈut cˈa chkawech chi can yojrajoˈ. Ruma astapeˈ can yoj aj maquiˈ, can xutek wi cˈa pe ri Cristo riche (rixin) chi xcom kuma riyoj. 	 यद्यपि हामीहरू अझै पापी जीवन जिउँदा-जिउँदै पनि ख्रीष्ट हाम्रो निम्ति मर्नु भयो। यस प्रकारले परमेश्वरले आफ्नो प्रेम हामीलाई देखाउनु भयो।


Riyix wachˈalal aj Israel y ri principaliˈ ri yecˈo chicojol, riyin wetaman chi tek xiyaˈ pa camic ri Jesús, xiben ruma can ma iwetaman ta chi can ya Riyaˈ ri Cristo. 	 “मेरा दाज्यु-भाइहरू, तिमीहरूले येशूलाई के के गरयौ, म जान्दछु। तिमीहरूले आफैले बुझेनौ तिमीहरू के गरिरहेका थियौ, तिमीहरूका नेताहरूले पनि बुझेनन्।


Can tanaˈ na cˈa awiˈ riqˈui ri nabij tek yeˈatijoj, y ronojel ri nabij can pa ruchojmil tabanaˈ chare, riche (rixin) chi majun itzel nibix ta chrij. Y ri yeˈetzelan riche (rixin) ri ruchˈabel ri Dios xa xqueqˈuixbitej, ruma majun itzel niquil ta ri xtiquibij chiwij riyix kachˈalal. 	 जब तिमी सत्य बोल्छौ, यस्तो प्रकारले बोल, जसमा कि कसैले तिम्रो आलोचना गर्नै छैन अनि तब तिम्रो विरोधमा हुने कुनै मानिस आफै लज्जित भएको अनुभव गर्ने छ। किन कि हाम्रो विरोधमा बोल्ने उसित केही हुनेछैन।


Ri Pedro y ri Cornelio yetzijon cˈa xeˈoc apo pa jay. Y yacˈa tek xeˈoc apo pa jay, yacˈariˈ tek ri Pedro xutzˈet chi ye qˈuiy winek ri quimolon quiˈ chiriˈ. 	 पत्रुस कर्नीलियसंग वार्तालाप गर्दै भित्र पसे अनि त्यहाँ धेरै मानिसहरू भेला भएका देखे।


Y cˈacˈariˈ tek ri Elías xuben chic orar jun bey y xucˈutuj chare ri Dios chi tubanaˈ chic job pa ruwiˈ re ruwachˈulef y can queriˈ wi xbanatej. Y ri ticoˈn xewachin chic jun bey. 	 तब एलियाले पानी परोस् भनी प्रार्थना गरे। अनि आकाशबाट पानी पर्यो अनि भूमिले फेरि फसल उमार्यो।


Yacˈariˈ tek xtitzˈetetej jun retal chilaˈ chicaj chi yin cˈa riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol ri yin petenak. Yacˈariˈ tek xqueˈokˈ quinojel quiwech chi winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, tek xquinquitzˈet chi yin cˈa riyin ri yin petenak pa sutzˈ ri chilaˈ chicaj, riqˈui chic nimalaj wuchukˈaˈ y riqˈui chukaˈ jun nimalaj nukˈij nucˈojlen. 	 “त्यसबेला आकाशमा केही चिन्ह देखीने छन् र ती मानिसको पुत्रको चिन्ह हुनेछन्। संसारभरिका सबै मानिसहरू रूनेछन्। सबै मानिसहरूले मानिसको पुत्रलाई आकाशमा बादलसँग आँउदै गरेको देख्नेछन्। मानिसको पुत्र शक्ति र महान गौरव लिएर आउनेछन्।


Ruma ri xbanatej, can xbanatej riche (rixin) chi queriˈ kitzij ntel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios. Ruma ri tzˈibatal ca, nubij: Can majun cˈa rubakil Riyaˈ ri xtikˈip (xtikˈapux) ta. 	 यी सबै कुराहरू घटे ताकि धर्मशास्त्र साँचो हुन्छः “उहाँको एउटै हड्डी पनि भाँचिनछैन।”


Y ye qˈuiy cˈa chique ri winek ri can quiniman chic, yeˈoka chukˈalajsaxic ri itzel ri ye quibanalon. 	 धेरै मानिसहरू पनि जो विश्वासी भएका थिए, अघि आए अनि तिनीहरूको दुष्ट कार्यहरू सबैको सामु स्वीकारे।


Y queriˈ chukaˈ ri kˈopoj, can cˈo rucojol riqˈui jun ixok ri cˈulan chic. Ri kˈopoj más nicowin nuchˈob ri achique ri nrajoˈ ri Ajaf, can nujech wi riˈ riche (rixin) chi nuyaˈ ri ránima y ri ruchˈacul pa rusamaj ri Ajaf. Yacˈa ri ixok ri cˈulan chic, ma can ta nicowin nuchˈob ri achique ri nrajoˈ ri Ajaf, ruma ya ri rusamaj chuwech re ruwachˈulef ri nuchˈob y nutij rukˈij riche (rixin) chi nuben achique ri nika chuwech ri rachijil. 	 उसको ध्यान दुइवटा लक्ष्य तिर छुटिन्छ। एउटी अविवाहित स्त्री अथवा एउटी कन्या प्रभुको सम्बन्धमा व्यस्त रहन्छे। उ आफ्नो सम्पूर्ण शरीर र आत्मा प्रभुलाई अर्पण गर्न चाहन्छे। तर विवाहिता स्त्री सांसारिक कुराहरूमै सम्बन्धित रहन्छे। उसको प्राथमिक कर्त्तव्य आफ्नो पतिलाई खुशी पार्नु रहन्छ।


Y ri caˈiˈ discípulos xebe cˈa. Tek xeˈapon, xquil na wi ri ti alaj bur ximon ca ri acuchi (achique) nuyaˈ wi vuelta ri bey ri ntoc chuwajay. Y riyeˈ xquiquir cˈa pe. 	 चेलाहरू शहर पुगे। तिनीहरूले त्यहाँ बाहिर गल्लिमा एउटा घरको ढोकाको छेउमा एउटा जवान गधालाई बाँधेर राखेको पाए। चेलाहरूले गधालाई फुकाले।


Y tek ye benak pa bey yetzijon cˈa chrij ri xebanatej ri cabjir oxjir ca. 	 तिनीहरूले घटेका ती सब घटनाहरू बारे कुरा गरिरहेका थिए।


Pero ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Riyin majun itzel espíritu ri cˈo ta wuqˈui. Riyin ya cˈa ri Nataˈ ri nyaˈ rukˈij, pero chiwech riyix xa ma que ta riˈ. Rumariˈ tek riyix niben chuwe chi majun nukˈij. 	 येशूले उत्तर दिनुभयो, “म भित्र भूतात्मा छैन। म आफ्ना पितालाई सम्मान गर्छु तर तिमीले मलाई सम्मान गर्दैनौ।


Quinojel cˈa ri niquicˈuaj jun cˈaslen achiˈel nubij re chˈabel reˈ, xticˈojeˈ ta cˈa uxlanibel cˈuˈx quiqˈui. Y can xtijoyowex ta cˈa chukaˈ quiwech ruma ri Dios. Y que chukaˈ riˈ ri kitzij israelitas ri can ye rutinamit wi ri Dios. 	 यो व्यवस्था पालन गर्ने परमेश्वरका सम्पूर्ण जनहरू अनि परमेश्वरका जम्मै मानिसहरू प्रति शान्ति र करूणा रहोस्।


Y ri discípulos can xquiben wi cˈa achiˈel ri bin el chique ruma ri Jesús. Riyeˈ can xquiben wi cˈa ruchojmil ronojel ri nicˈatzin chare ri waˈin chupan ri pascua riˈ. 	 चेलाहरूले येशूको आज्ञा अनुसार सबैकाम गरिदए। तिनीहरूले निस्तार-चाडको भोज तयार पारे।


Queriˈ cˈa chukaˈ riyoj, ¿achique ta cami rubanic xtikaben chi yojcolotej, wi xa ma nikayaˈ ta rejkalen ri nimalaj colotajic ri xtzijox ca nabey ruma ri Ajaf, y xtzijox chukaˈ chake cuma ri xeˈacˈaxan riche (rixin)? 	 हामीलाई दिइएको उद्धार धेरै महान् हो। यसर्थ यदि हामीले त्यस उद्धारको अवहेलना गरर्यौ भने हामी दण्डबाट कसरी उम्कन सकौंला? उद्धारको बारेमा मानिसहरूलाई पहिले भन्नुहुने प्रभु नै हुनुहुन्थ्यो। अनि उहाँलाई सुन्ने मानिसहरूले उद्धार साँचो हो भन्ने कुरो हामीलाई प्रमाणित गरे।


Y yareˈ ri nutzijon chiwe, tek xinbij chi chuwij cˈa riyin xtoka na jun achi ri can sibilaj nim rukˈij que chinuwech riyin, y can cˈo tek riyin cˈa ma jane quinalex ta. 	 त्यो उही हो जसको विषयमा मैले भनेको थिएँ। ‘एकजना पुरुष मेरो पछि आउनेवाला हुनुहुन्छ जो मभन्दा महान हुनुहुन्छ किनभने उहा मभन्दा पहिले नै अस्तित्वमा हुनु हुन्थ्यो।’


Xaxu (xaxe wi) titzuˈ achique chi samaj xuben pa tak icˈaslen ri bis ri xuyaˈ ri Dios chiwe. Can xuben chiwe chi chanin xichojmirisaj ronojel. Ma xka ta cˈa chiwech ri rubanon ri jun kachˈalal chi kajnek pa mac. Can xixibij iwiˈ ruma xkˈax chiwech ri achique banatajnek. Can niwajoˈ chi nikatzˈet chic kawech iwuqˈui. Can nitij ikˈij riche (rixin) chi niben ri ruraybel ri Dios, y rumariˈ can xiyaˈ pa disciplina ri xmacun. Ronojel cˈa can chˈajchˈoj xiben chare. Y riqˈui riˈ can xkˈalajin chi majun imac. 	 तिमीले पाएको त्यो पीर चाँहि परमेश्वरले चाहेको पीर नै थियो। अब तिमी बुझ्छौ कि त्यस पीरले तिमीमा के ल्यायो। त्यस पीरले तिमीलाई अझ गम्भीर बनायो अनि आफू भूलमा भएको प्रमाण गराउन प्रेरित गरायो। त्यसले तिमीलाई क्रुद्ध र कातर बनायो। त्यसले तिमीमा मलाई भेट्ने इच्छा जगायो। त्यसले तिमीहरूलाई उत्साहित गरायो र न्याय गर्न पर्ने रहेछ भन्ने इच्छा गरायो। त्यस चीजहरूबाट तिमी यो समस्यामा नरहेको प्रत्यक्ष बनायो।


Cayacatej cˈa el y caxuleˈ ka quiqˈui, y chukaˈ ma tuben ta caˈiˈ acˈuˈx chi yabe quiqˈui, ruma yin cˈa riyin ri yin takayon pe quiche (quixin) waweˈ awuqˈui. 	 उठ अनि तल्लो तलामा जाऊ। ती मानिसहरूसंग अप्ठेरो, नमानी जाऊ। मैले तिनीहरूलाई तिमीकहाँ पठाएको हुँ।”


Y ri Judá, rucˈajol ca ri Jacob, y ri Jacob rucˈajol ca ri Isaac, y ri Isaac rucˈajol ca ri Abraham, y ri Abraham rucˈajol ca ri Taré, y ri Taré rucˈajol ca ri Nacor. 	 यहूदा याकूबका पुत्र थिए। याकूब इसहाकका पुत्र थिए। इसहाक अब्राहामका पुत्र थिए। अब्राहाम तेरहका पुत्र थिए। तेरह नाहोरका पुत्र थिए।


Ri winek cˈa ri yekˈax el riqˈui ri Jesús, niquisiloj apo quijolon (quiwiˈ) chuwech, y cˈo chukaˈ pokon tak chˈabel ri yequibilaˈ ca chare, ruma can ma niquinimaj ta chi ya Riyaˈ ri Rucˈajol ri Dios. 	 आउने जाने मानिसहरूले येशूको निन्दा गर्थे तिनीहरूले टाउँको हल्लाउदै उहाँको निन्दा गर्थे र तिनीहरू यसो भन्थे।


Y chique ri wech aj Israel y chique ri winek ri ma ye israelitas ta, riyin nkˈalajsan cˈa chukaˈ chi titzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios y tiquinimaj ri Kajaf Jesucristo. 	 मैले सबै यहूदीहरू अनि ग्रीकहरूलाई हृदय परिणत गर्न परमेश्वरमा आउनु भने। मैले तिनीहरू सबैलाई हाम्रो प्रभु येशूमाथि विश्वास गर भनें।


Y ri ixok tek xutzˈet chi xa xnabex, nibarbot (nibaybot) cˈa xoxuqueˈ xomajeˈ chuwech ri Jesús. Y chiquiwech quinojel ri winek xubij apo chare ri Jesús ri achique ruma tek xuchop ruchiˈ rutziak. Y xubij chukaˈ chi can xu (xe wi) xuchop ruchiˈ rutziak ri Jesús, can yacˈariˈ xunaˈ riyaˈ chi xcˈachoj. 	 जब त्यो आईमाईले यी कुराहरू सुनी, ऊ लुक्न सकिन, ऊ काम्दै आई अनि येशूको अघि निहुरिएर दण्डवत गरी। ती जम्मै मानिसहरूको अघि त्यस आइमाईले येशूलाई स्पर्श किन गरी अनि कसरी झट्टै आफ्नो रोगबाट मुक्त भएकी थिई बताई।


Y tek banatajnek chic ronojel riˈ, yacˈariˈ tek ri Jesús xucˈut chic cˈa riˈ jun bey chiquiwech ri rudiscípulos. Riyaˈ can ya cˈa ri chuchiˈ choy ri Tiberias rubiˈ, chiriˈ xucˈut wi riˈ chiquiwech. Y quecˈareˈ rubanic tek Riyaˈ xucˈut riˈ chiquiwech: 	 त्यसपछि, येशू फेरि आफ्ना चेलाहरू समक्ष देखा पर्नु भयो। त्यो तिबिरियास झीलको छेउमा भएको थियो। यो यसरी हुन गयो।


Yacˈa tek ri Pilato xracˈaxaj cˈa ri tzij ri xquibij ri winek chare, can yariˈ xberelesaj pe ri Jesús. Y xbetzˈuyeˈ ri acuchi (achique) can tukˈet wi tzij; lugar ri banon empedrar, y pa chˈabel hebreo nibix Gabata chare. 	 पिलातसले यहूदीहरूले के भने सुने। यसैले उसले येशूलाई महल बाहिर ल्याए त्यस ठाउँलाई “ढुंगाको पाटी” भनिन्छ। जसलाई हिब्रू भाषामा “गब्बाथा” भनिन्छ। त्यो न्यायसनमा पिलातस बसे।


Ruma cˈa ri mac ri xuben ri Adán, rumariˈ tek nika ri rucˈayewal pa quiwiˈ quinojel ri winek. Pero ruma ri chojlaj samaj ri xuben ri Jesucristo, rumariˈ tek quinojel winek ri yeniman riche (rixin) Riyaˈ, majun quimac yetzˈetetej ruma ri Dios y niquil ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 यसैले एउटा मानिसको पापले सबै मानिसहरूमाथि मृत्युको दण्ड ल्यायो। तर त्यस्तै प्रकाले, ख्रीष्टले एउटा असल काम गर्नुभयो जुन कामले सबै मानिसहरूलाई धार्मिक बनाउँदछ र अनन्त जीवन ल्याउदछ।


Y tek xseker pe, quinojel cˈa ri principaliˈ tak sacerdotes y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiriˈ chiquicojol ri winek, xquimol quiˈ riche (rixin) chi niquichˈob achique niquiben riche (rixin) chi niquitek ri Jesús pa camic. 	 भोलिपल्ट बिहानै, सबै मुख्य पूजाहारीहरू यहूदी प्रधानहरूले येशूलाई मार्न आपसमा सरसल्लाह गरे।


Wachˈalal, wacami nwajoˈ chi niwetamaj jubaˈ chrij ri samaj ri yatajnek chake ruma ri Lokˈolaj Espíritu riyoj ri kaniman chic ri Jesucristo. 	 दाज्यू-भाइ दिदी-बहिनीहरू, अब म चाहन्छु कि तिमीहरूले आत्मिक वरदानहरू बारे जान।


Ruma ri diácono, wi utz nuben chare ri rusamaj, xtitzˈetetej cuma ri kachˈalal chi cˈo rukˈij, y chukaˈ más xticukeˈ rucˈuˈx chi nutzijoj chique ri winek chi tiquinimaj ri Cristo Jesús. 	 असल प्रकारले सेवा गर्ने यी विशेष सहायकहरूले स्वयंलाई माननीय पदको योग्य तुल्याउने छन्। तिनीहरूले ख्रीष्ट येशूमा आफ्नो विश्वासको विषयमा ठूलो भरोसा पाउनेछन्।


Ri uxlanibel cˈuˈx ri cˈo wuqˈui riyin, can yacˈariˈ ri nyaˈ ca chiwe. Ri uxlanibel cˈuˈx cˈa ri nyaˈ ca riyin pa tak iwánima riyix ri iniman chic, man achiˈel ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx ri niquitzuj (niquisuj) ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx. Can man cˈa tisach ta icˈuˈx, y ma tixibij ta iwiˈ. 	 “म तिमीहरूलाई मेरो शान्ति छोडदछु, यो मेरो आफ्नै शान्ति तिमीहरूलाई दिंदछु। म तिमीहरूलाई शान्ति दिन्छु, यो त्यो शान्ति होइन जुन संसारले दिन्छ। यसकारण तिमीहरूको हृदय विचलित नहोस् अनि कुनै विषयमा पनि नडराऊ।


Ri Pablo xuyalaˈ rutzil quiwech, y cˈacˈariˈ chi jojun chi jojun xutzijoj ri xuben ri Dios chiquicojol ri winek ri ma ye israelitas ta, ruma ri rusamaj riyaˈ. 	 पावलले प्रत्येकलाई अभिवादन गरे अनि परमेश्वरले अयहूदीहरूको बीचमा उहाँको सेवकहरूको माध्यमले के के कामहरू गर्नुभयो एक एक गरी वृतान्त सुनाए।


Y queˈatakaˈ cˈa el achiˈaˈ cˈa pa tinamit Jope riche (rixin) chi yebe chusiqˈuixic (chroyoxic) ri Simón ri nibix chukaˈ Pedro chare, y cˈo pa rachoch jun chic achi ri Simón chukaˈ rubiˈ. Y ri Simón riˈ cˈo rachoch chunakajal ri mar, y jun aj tzacoy tzˈum. Y tek ri Pedro xtoka awuqˈui, cˈo cˈa ri xtorubij chawe, xchaˈ ri ángel chuwe. 	 त्यसैले शहर जोप्पामा मानिसहरू पठाऊ र शिमोन जसलाई पत्रुस पनि भनिन्छ यहाँ आउने निवेदन गर। पत्रुसलाई आउने आग्रह गर। उनी सिमोन छालाको कर्मीको घरमा बसेकाछन्। उसको घर समुद्रको छेउमा छ।’


Rumacˈariˈ ma yojcowin ta nikanimirisaj kiˈ ni nikabij chi sibilaj utz ri kacˈaslen. Ruma ma xojcolotej ta ruma sibilaj utz ri ye kabanalon, xa xojcolotej ruma xkanimaj ri Jesús. 	 यसकारण हामीले आफैले त्यस्तो घमण्ड गर्ने कुनै ठाउँ छ? अहँ, कुनै ठाउँ छैन। किन ठाउँ छैन? किनभने यो विश्वासको मार्ग हो अथवा व्यवस्थाको मार्ग हो।


Can yixnatej wi chuwe, y nmatioxij chare ri Dios iwuma riyix. 	 जहिले पनि म तिमीहरूलाई सम्झन्छु, परमेश्वरलाई धन्यवाद चढाउँछु।


Xtiquikasaj cˈa pan ulef ri itinamit iwachibilan riyix. Y chare ri itinamit majun cˈa jay ri xtipaˈeˈ ta ca. Ronojel ronojel xquewulex. Ruma chi can ma xiyaˈ ta pa cuenta chi ri Dios xoka yan iwuqˈui re tiempo reˈ, xchaˈ. 	 तिनीहरूले तिमीलाई र तिम्रो मानिसहरूलाई ध्वंस पार्नेछन्। तिम्रो भवनहरूको एक ढुङ्गामाथिको अर्को ढुङ्गा पनि छाडिने छैन्। यो घट्नेछ कारण तिमी जान्दैनौ तिमीलाई बचाउन परमेश्वर कहिले आउँनु हुन्छ।”


Y riche (rixin) chi nikˈax chiwech ronojel reˈ, riyin xincusaj ri cˈambel tzij chrij ri winek ri nujech riˈ pa rusamaj jun chic. Tek rubanon ca, riyix can xijech iwiˈ pa rukˈaˈ ri mac, ri ikˈaˈ iwaken can xicusaj riche (rixin) chi xiben ri etzelal. Yacˈa re wacami can nicˈatzin chi ri ikˈaˈ iwaken queˈicusaj riche (rixin) chi niben ri ruchojmilal; riche (rixin) chi queriˈ can chˈajchˈoj ta ri icˈaslen chuwech Riyaˈ. 	 म यसको व्याख्या उदाहरण दिएर व्याख्या गरिरहेछु किनभने तिमीहरूलाई बुझ्न गाह्रो हुन्छ। विगतमा, तिमीहरूले पापको निम्ति आफ्ना शरीरका अंगहरू अर्पण गर्यौ र पापकै दास भयौ। तिमीहरू दुष्ट कुराहरूको लागि मात्र बाँच्यौ। त्यस्तै प्रकारले, तिमीहरूले धार्मिकताको लागि शरीरका अंगहरू समर्पण गर। त्यसपछि मात्र तिमीहरू परमेश्वरको निम्ति बाँच्नेछौ।


Rumariˈ tiwelesaj cˈa el ronojel ri mac ri cˈo chicojol, riche (rixin) chi yixoc achiˈel jun cˈacˈacˈ qˈuej (harina) muban ri majun chˈom (levadura) riqˈui. Riyix can chˈajchˈojsan chic ri icˈaslen ruma ri Cristo tek xcom chuwech ri cruz. Riyaˈ xban cˈa chare achiˈel niban chique ri carneˈl ri yecamisex pa tak kanimakˈij riyoj israelitas, ri nibix pascua chare. 	 बासी खमीर निकालि देऊ, तब मात्र तिमीहरू नयाँ ढिका बन्नेछौ। तिमीहरू साँचै खमीर बिनाको रोटी हौ। हो, ख्रीष्ट जो हाम्रा निस्तारको पाठो हुनुहुन्छ, पहिल्यै मारिनु भएको थियो।


Y tek xeˈapon cˈa, xubij chique: Tibanaˈ orar y ticˈutuj chare ri Dios riche (rixin) chi queriˈ ma yixtzak ta pa mac tek yixtojtobex. 	 जब उहाँ त्यो ठाउँमा पुग्नु भयो, उहाँले चेलाहरूलाई भन्नुभयो, “प्रार्थना गर कि प्रलोभनको सामना गर्न नपरोस्।”


Riyeˈ ya cˈa ri pa tak tinamit y ri pa tak lugar riˈ xquitzijoj wi ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 तिनीहरूले त्यहाँ पनि सुसमाचार प्रचार गरे।


Riyix ri cˈo ri Cristo pa tak iwánima, can banon chic ri circuncisión chiwe, yacˈa ri circuncisión riˈ ma junan ta riqˈui ri xa rukˈaˈ jun winek nibano. Ri circuncisión ri xuben ri Cristo chiwe ya cˈa ri xrelesaj ri itzel tak raybel ri yecˈo pa tak iwánima; ri nibano chiwe chi yixmacun. 	 ख्रीष्टमा तिमीहरूको भिन्नै खतना गरियो। यस्तो खतना मानिसबाट गरिदैन। मेरो मतलब, तिमीहरू आफ्नो पापपूर्ण प्रकृतिको शक्तिबाट मुक्त गरिएकाछौ। ख्रीष्टले गर्नु हुने खतना यस्तो प्रकृतिको हुन्छ।


Ma tikamalij ta kacˈuˈx chi nikamol kiˈ, ma tikaben ta achiˈel niquiben nicˈaj chic ri xa xcˈuluj chique chi ma yeˈapon ta iwuqˈui tek nimol iwiˈ. Pa ruqˈuexel chi queriˈ niben, xa can tipixabalaˈ iwiˈ chiˈiwachibil iwiˈ. Y más rajawaxic chi niben queriˈ ruma iwetaman chi xa napon yan ri kˈij tek xtipe chic jun bey ri Ajaf. 	 हामीसँग भेट हुनाबाट र्तकिनु हुँदैन। कतिपय मानिसहरू त्यसै गर्दछन्। हामीले एक अर्कालाई भेटनु र सघाउनु पर्छ, तिमीहरूले यसै गर्नुपर्छ किनकि दिन अझै नजिक-नजिक आउँदै छ।


Y chukaˈ niquitzijolaˈ chi iwoyoben ri kˈij tek ri Jesucristo ri Rucˈajol ri Dios, xtipe chic jun bey chilaˈ chicaj. Riyix iwetaman chi Riyaˈ xcˈastej el chiquicojol ri caminakiˈ ruma ri ruchukˈaˈ ri Dios. Y chukaˈ iwetaman chi ya Riyaˈ ri xkojcolo chuwech ri rucˈayewal ri xtipe. 	 परमेश्वरको पुत्र स्वर्गबाट आउनु हुने प्रतीक्षामा तिमीहरूले मूर्ति-पूजा छोडयौ। परमेश्वरले उहाँको पुत्रलाई मृत्युबाट बौराउनु भयो। उहाँ येशू हुनुहुन्छ जसले परमेश्वरको आउने रिसबाट हामीलाई बचाउनु हुनेछ।


Y nicˈatzin chi can ticˈojeˈ pa tak cánima ri rukˈalajsan chic ri Dios chkawech re wacami, ri nichˈo chrij ri kacukbel cˈuˈx riqˈui ri Jesucristo, y chukaˈ can ta nunaˈ ri ránima chi chˈajchˈoj cˈo chuwech ri Dios. 	 तिनीहरू परमेश्वरले हामीलाई बताएको सत्यमा दृढ रहनु पर्छ अनि तिनीहरूले जे ठीक छ भनी विश्वास गर्छन् सधैं त्यही गर्नु पर्छ।


Y ri ye rutakon el ri Juan, xeˈapon cˈa riqˈui ri Jesús. Y riyeˈ xquibij cˈa chare: Ri Juan ri Bautista yoj rutakon pe awuqˈui, riche (rixin) chi nokacˈutuj chawe: ¿Yit cˈa riyit ri Cristo ri cˈo chi nipe? ¿O xa nikoyobej chic na jun? xechaˈ. 	 त्यसपछि मानिसहरू येशूकहाँ आए। तिनीहरूले भने, “बप्तिस्मा दिने यूहन्नाले हामीलाई यो सोध्नलाई तपाईंकहाँ पठाएका छन्, के आउनेवाला तपाईं नै हुनुहुन्छ, अथवा हामी अझ अर्कैको बाटो हेरौं?”


Astapeˈ ya ri utz ri nwajoˈ nben, xa ma nben ta. Y ri mac ri ma nwajoˈ ta nben, xa yeriˈ ri yenbanalaˈ. 	 आफूले चाहेको असल कुरा पनि म र्गदिनँ। त्यसको बदली गर्न नचाहेको नराम्रो कुरा चाहिं म गर्छु।


Queriˈ xuben ri Cristo tek xcom chuwech ri cruz. Can ruma cˈa ri rucamic tek xuben chare ri ley ri xuyaˈ ri Moisés chake riyoj israelitas chi majun chic rejkalen. Y queriˈ xuben riche (rixin) chi wacami cˈo chic uxlanibel cˈuˈx chkacojol riyoj israelitas iwuqˈui riyix ri ma yix israelitas ta; xa junan chic kawech. Xojjalatej yan cˈa; can cˈacˈacˈ chic kacˈaslen ruma xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo. 	 यहूदी नियममा धेरै विधान र आज्ञाहरू थिए। तर ख्रीष्टले व्यवस्थालाई समाप्त गरिदिनु भयो। मानिसहरूको यी दुई अलग समूहलाई आफूमा एउटै नयाँ मानिस बनाउने र यसरी शान्ति ल्याउने ख्रीष्टको उद्देश्य थियो।


Yacˈa ri nicˈaj chic ri yecˈo apo chiriˈ riqˈui ri Jesús, xquibij: Tikatzuˈ na cˈa, kˈalaj riˈ wi nipe ri Elías chucolic, xechaˈ. 	 तर अरू मानिसहरूले भने, “हामी पर्खौ अनि हेरौ उहाँलाई बँचाउन एलिया आउने हुन् कि होइनन्।”


¿La utz cami chi ri kachˈacul xaxu (xaxe wi) ta oc runakˈ ruwech cˈo y majun ta ruxquin? Ma utz ta. Ruma wi ta queriˈ, man ta yojacˈaxan. ¿O la utz cami chi ri kachˈacul xaxu (xaxe wi) ta oc ruxquin cˈo y majun ta rutzaˈn? Ma utz ta, ruma wi ta queriˈ, man ta jun nikasek. 	 यदि जम्मै शरीर एउटा आँखो हुँदो हो त शरीरले कसरी देख्ने थियो। यदि जम्मै शरीर एउटा कान हुँदो हो ता शरीरले कसरी सुन्ने थियो?


Ruma ri ti jubaˈ tijoj pokonal ri nikakˈaxaj xa can ma niyaloj ta cˈa chukaˈ, xa kˈaxel, y siempre más jabel cˈa nuben chake. Ruma can nuben cˈa chake chi nicˈojeˈ kakˈij kacˈojlen. Y ri kakˈij kacˈojlen ri xticˈojeˈ xa can más wi nim y riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 यस घरी केही समयको निम्ति साना साना समस्याहरू सामान गर्दैछौं। तर ती समस्याहरूबाट हामीले अनन्त महिमा पाउने सहायता पाइरेहकाछौं त्यो अनन्त महिमा समस्याहरू भन्दा धेरै महान छ।


Xpe ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Riyin cˈo chukaˈ jun ri nwajoˈ ncˈutuj chiwe. Y wi riyix xtibij chuwe, riyin chukaˈ xtinbij chiwe achique ri yayon pe kˈatbel tzij pa nukˈaˈ rumariˈ yicowin yenbanalaˈ quereˈ. 	 येशूले भन्नुभयो, “म तिमीहरूलाई एउटा प्रश्न राख्दछु। यदि तिमीहरूले मेरो प्रश्नको जवाफ दियौ, भने तब म तिमीहरूलाई भन्नेछु कि यी सब गर्नलाई मेरो के अधिकार छ।


Riyin nchˈob chi riyix aj Filipos cˈa ninatej na chiwe, chi tek riyin xinchop rutzijoxic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, y tek xinel pe chiriˈ pa Macedonia, majun chic jun iglesia ri xyaˈo ta jun ofrenda chuwe, xa can xu (xe) wi cˈa riyix. 	 मैले पहिले-पहिले सुसमाचार प्रचार गरेको तिमी फिलिप्पीहरूलाई थाहा छ। जब म म्यासिडोनिया हिंडें त्यस बेला तिमीहरूकै मात्र एउटा मण्डली थियो जसले मलाई सहायता गर्यो।


Y riyix can yix chajin ruma ri ruchukˈaˈ ri Dios ruma can icukuban icˈuˈx riqˈui Riyaˈ. Queriˈ rubanon ri Dios chiwe ruma nrajoˈ chi ntoc iwuche (iwixin) ri colotajic ri can ruchojmirisan chic Riyaˈ. Y reˈ can xtikˈalajin na wi tek xtapon ri ruqˈuisbel kˈij. 	 तिम्रो विश्वास मार्फत परमेश्वरको शक्तिले तिमीहरु सुरक्षित रहन्छौ। यो मुक्ति तयार राखिएकोछ अनि यो तिमीहरुलाई समयको अन्तमा दिइनेछ।


Tek xeˈapon cˈa pa ruwiˈ ri juyuˈ riˈ, xquibajij cˈa ri Jesús chuwech ri cruz. Y chupan cˈa ri hora riˈ, can queriˈ chukaˈ xban chique ye caˈiˈ chic achiˈaˈ. Y pa quinicˈajal ri ye caˈiˈ achiˈaˈ ri ye bajin chuwech ri quicruz, chiriˈ cˈa xyaˈox (xyaˈ) wi ri Jesús bajin chuwech ri cruz. 	 गलगथामा येशूलाई क्रूसमा टाँगे। तिनीहरूले दुइजना मानिसहरू उहाँको दुई पट्टि अनि यशूलाई बीचमा राखे।


Y yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, ma junan ta quiwech xquiben chic jun bey, ruma ma junan ta xquichˈob chrij ri chˈabel ri xerubij ri Jesús. 	 फेरि यहूदीहरूको आपसमा सहमती भएनन्, किनभने यशूले यी कुराहरू भन्नु भएको थियो।


Quecˈariˈ ri xquequibanalaˈ ri winek chiwe, ruma ma quetaman ta ruwech ri Nataˈ y ma quetaman ta chukaˈ nuwech riyin. 	 मानिसहरूले यी सबै कुराहरू गर्नेछन् कारण न त तिनीहरूले पितालाई चिनेका छन् न त मलाई नै चिन्दछन्।


Chukaˈ ye caˈiˈ ixokiˈ ri junan yequiˈen, jun cˈa ri xtucˈuex el y jun ri xticanaj ca. 	 दुईजना स्त्रीहरू एक साथ काम गरिरहेका हुनेछन, एउटीलाई लगिनेछ अनि अर्कीलाई छोडिनेछ।”


Pero xa can queriˈ cˈo chi nibanatej, riche (rixin) chi queriˈ yekˈalajin ri achique kachˈalal ri can kitzij chi quiniman ri Cristo y ri xa ma kitzij ta chi quiniman. 	 तिमीहरूको बीचमा फाटो आउनु आवश्यक छ, त्यसले तिमीहरू मध्ये को चाँहि वास्तविक विश्वासी हो थाहा हुन्छ।


Y can yacˈariˈ tek ri rey ri quipatrón ri mozos riˈ, ruma xyacatej royowal, xujech cˈa el ri itzel mozo pa quikˈaˈ ri achiˈaˈ ri yebano pokon. Y chiriˈ xtiban chare chi nukˈaxaj tijoj pokonal cˈa ya tek nitojtej na ca ronojel ri rucˈas. 	 मालिक खुबै रिसाए र दण्डको दिनको निम्ति त्यस नोकरलाई जेलमा हालिदिए। सम्पूर्ण ऋण चुक्ता नतिरूञ्जेल तिनी त्यो जेलमा नै बस्नुपर्यो।


Can yacˈariˈ tek ri Jesús xban chare ruma ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) chi xbe pa jun desierto. 	 त्यसपछि पवित्र आत्माले येशूलाई मरूभूमितर्फ पठाऊनुभयो।


Can achiˈel cˈa niban riqˈui ri itzel kˈayis chi yeˈelesex el y yeporox pa kˈakˈ, can quecˈariˈ chukaˈ xtibanatej pa ruqˈuisbel chare re tiempo re kachapon. 	 सामाहरू बटुले पछि ती अगोमा जलाइनेछन्, संसारको अन्त्यमा पनि त्यस्तै हुनेछ।


¿Cˈa ta cˈa ri Dios chi man ta xquerutoˈ ri winek ri ye ruchaˈon chic Riyaˈ y chi pakˈij chi chakˈaˈ niquiben orar? ¿Ri Dios ma chanin ta cami xquerutoˈ pe ri winek ri ye ruchaˈon chic? 	 रके परमेश्वरले छानेका मानिसहरूलाई न्याय दिनुहुदैन्? तिनीहरू रात-दिन उहाँसंग कराउँछन्। परमेश्वरले आफ्नो मानिसहरूलाई भन्नुहुन्छ, परमेश्वरले आफ्नो मानिसहरूलाई ठिक न्याय दिनु हुनेछ। उहाँ उनीहरुलाई उत्तर दिनु ढिलाई गर्नु हुन्न।


Waweˈ cˈo ri rey Agripa. Rumariˈ man cˈa nxibij ta wiˈ yichˈo apo, ruma riyin nchˈob chi can ronojel ri ye banatajnek ye retaman, ruma xa can pa sakil ri banatajnek wi. 	 राजा अग्रिपाले यी कुराहरूको विषयमा जान्नु हुन्छ। म उहाँसंग स्वतन्त्र रूपमा कुरा गर्न सक्छु। म निश्चित छु कि उहाँ कुनै पनि कुरामा अपरिचित हुनुहुन्न। किभने यी कुराहरू कुनै गुप्ती जग्गामा घटेन।


Ri Jesús xubij cˈa re jun cˈambel tzij reˈ chique ri achiˈaˈ fariseos, yacˈa riyeˈ ma xkˈax ta chiquiwech achique ntel wi chi tzij ri xubij chique. 	 यसरी येशूले मानिसहरूलाई एउटा कथा सुनाउनु भयो। तर त्यस कथाको तात्पर्य के हो तिनीहरूले बुझेनन्।


Pero majun winek ri tzˈeteyon ta riche (rixin) ri Tataˈixel. Xaxu (xaxe wi) riyin ri yin petenak chilaˈ chicaj riqˈui Riyaˈ ri yin tzˈeteyon ruwech ri Dios. 	 मैले यो भन्न खोजेको होइन कि पितालाई कसैले देखेकाछन्। तिनी मात्र एक हुन् जो पिताबाट आएकाछन्। जसले पितालाई देखेकाछन्।


Ri soldados ye tzˈuyul cˈa chiriˈ quichajin apo ri Jesús tek cˈo chuwech ri cruz. 	 तिनीहरूले त्यहाँ बसेर येशूको पहरा दिए।


Y cˈo chic cˈa qˈuiy kˈij ticˈojeˈ ri Saulo chiriˈ pa Damasco, tek ri israelitas xquichˈob chi niquicamisaj. 	 धेरै दिन पछि यहूदीहरूले शावललाई मार्ने योजनाहरू बनाए।


Yacˈa ri principaliˈ tak sacerdotes y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij, xquiyaˈ cˈa quinaˈoj ri winek riche (rixin) chi tiquicˈutuj chi ya ri Barrabás ri trelesaj el y ri Jesús ticamisex. 	 तर मुख्य पूजाहारीहरू र यहूदी अग्रजहरूले बरब्बालाई मुक्त गरिदिनुपर्छ र येशूलाई मार्नुपर्छ भनी मांग गर्न मानिसहरूलाई सुर्याए।


Queˈitzˈetaˈ na peˈ ri koˈch. Ri aj xicˈ tak chicop riˈ majun quiticoˈn niquiben ta, y majun cosecha niquelesaj, ni majun riche (rixin) quiwaybal quiyacon, majun chukaˈ quicˈujay. Pero ma riqˈui wi riˈ, riyeˈ yewaˈ, ruma chi ri Dios can nuyaˈ wi quiway. ¿Cˈa ta cˈa riyix man ta xtuyaˈ iway ri Dios? tek riyix más iwejkalen que chiquiwech ri aj xicˈ tak chicop. Rumacˈariˈ ma más ta cˈa tichˈob riˈ. 	 चराचुरूङ्गीहरूलाई हेर। तिनीहरू बीउ छर्दैनन् अनि वाली लाउँदैनन्। चराचुरूङ्गीहरूले भँण्डार अथवा भकारीहरूमा खानेकुरा थुपार्दैनन्। तर परमेश्वरले तिनीहरूलाई पेट भरी खुवाउँनुहुनेछ। अनि चराचुरुङ्गीहरू भन्दा तिमीहरू धेरै मूल्यवान हौ।


Riyoj ri kayaˈon kˈij chi yoj ucˈuan ruma ri Lokˈolaj Espíritu yojcowin niketamaj ronojel achique ri kitzij y ri xa ma kitzij ta. Y majun xtibin chi ma kitzij ta ri nikacˈut. 	 तर आत्मिक मानिस सबै कुराहरू खुट्ट्याउन समर्थ हुन्छ र अरू मानिसहरूले उसलाई जाँच्न सक्दैनन्। शास्त्रले भन्छः


Y ri discípulos xquicˈutuj cˈa chare ri Jesús: Tijonel, ¿ajan (jampeˈ) cˈa xticˈulwachitej ri xabij yan ka chrij ri rachoch ri Dios? ¿Y achique cˈa retal nibanatej tek xa yecˈulwachitej yan riˈ? xechaˈ. 	 ती चेलाहरूले येशूलाई सोधे, “हे गुरू, कहिले यस्तो घटना हुनेछ? यी घटनाहरू हुनेवाला छ भी जान्नलाई कस्तो चिन्ह पाइनेछ?”


Y ri ángel ri ucˈuayon wuche (wixin), xubij cˈa chuwe: ¿Achique ruma nisach acˈuˈx? Riyin xtinkˈalajsaj cˈa chawech ri achique ntel wi chi tzij ri ixok ri chˈocol chrij ri chicop. Y can xtinbij wi cˈa chukaˈ chawe achique ntel wi chi tzij ri nimalaj chicop ri cˈo wukuˈ rujolon (ruwiˈ) y lajuj rucˈaˈ. 	 तब त्यो स्वर्गदूतले मलाई भने, “तिमी किन आश्चर्य चकित भयौ? म तिमीलाई यस स्त्रीको अनि उ चढेको पशुको जसको सातवटा टाउँको अनि दशवटा सिङ्ग छ गुप्ती अर्थ बताउनेछु।


Ri kachˈalal ri yecˈo chiriˈ pa Roma quicˈaxan chic cˈa chi yojapon, rumariˈ xepe chikacˈulic. Yecˈo ri xojoquicˈuluˈ ri pa jun tinamit ri Foro de Apio rubiˈ, y yecˈo chukaˈ ri xojoquicˈuluˈ pa jun chic lugar ri Tres Tabernas rubiˈ. Tek ri Pablo xerutzˈet cˈa ri kachˈalal riˈ, xumatioxij chare ri Dios. Y reˈ xuyaˈ ruchukˈaˈ xunaˈ riyaˈ. 	 त्यहाँका विश्वासीहरूले आइपुगेको थाहा पाए। तिनीहरू हामीलाई भेट्न अप्पियस बजार र तीन-धर्मशाला भन्ने ठाउँमा आए। जब पावलले तिनीहरूलाई देखे परमेश्वरलाई धन्यवाद दिए अनि उनि सहासी भए।


Tek kˈaxnek chic ri caˈiˈ kˈij riˈ, xuyaˈ cˈa ca ri tinamit Sicar ri cˈo pa rucuenta ri Samaria y xuchop chic cˈa el ri rubey riche (rixin) chi xbe cˈa pa Galilea. 	 दुइ दिन बितिसके पछि त्यो ठाँउ छाडेर येशू गालीलमा जानुभयो।


Can xu (xe) wi cˈa Riyaˈ ri Dios Etamanel y majun chic jun, y ya chukaˈ Riyaˈ ri Kacolonel. Y can xu (xe wi) ta cˈa Riyaˈ ri niyaˈox (nyaˈ) rukˈij rucˈojlen, can xu (xe) ta cˈa Riyaˈ ri Rey pa kawiˈ y can ya ta cˈa Riyaˈ ri nikˈato tzij y cˈo ta chukaˈ ronojel uchukˈaˈ pa rukˈaˈ re wacami y riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 उहाँ एक मात्र परमेश्वर हुनुहुन्छ जसले हामीलाई बचाँउनु सक्नुहुन्छ। सबै बितेका समय, अहिले, अनि सदासर्वदा हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्ट मार्फत महिमा, महानता, शक्ति अनि अधिकार उहाँका साथ रहुन। आमिन।


Y xquichubalaˈ cˈa rupalej ri Jesús, y xquibucˈlaˈ chi kˈaˈ y yecˈo chukaˈ xquipakˈilaˈ rupalej chi kˈaˈ. 	 त्यसपछि मानिसहरूले येशूको मुखमा थुकिदिए। तिनीहरूले उहाँलाई मुक्काले हिर्काए। कसै-कसैले येशूलाई झापट दिए।


Y yacˈariˈ tek riyaˈ xbeyacatej pe ri acuchi (achique) tzˈuyul wi, xuyaˈ ca ronojel ri cˈo chiriˈ, y xutzekelbej el ri Jesús. 	 लेवी जुरूक्क उठ्‌यो अनि सबै कुरा छोडेर येशूको पछि लाग्यो।


¿Achoj riqˈui yenjunumaj wi ri winek yecˈo re tiempo reˈ? Re winek reˈ xa ye junan quiqˈui ri acˈalaˈ ri yetzˈuyeˈ pa tak cˈaybel y niquirek quichiˈ chiquij ri cachibil tek yeˈetzˈeyaj. 	 “आजका मानिसहरूको बारेमा मैले के भन्ने? तिनीहरू के जस्ता छन्? आजका मानिसहरू बजारमा खेल्ने स-ससाना केटाकेटीहरू जस्ता छन्। एक दलका केटाकेटीहरूले अर्का दलकाहरूलाई बोलाउँछन्,


Tek tzˈaket chic ruwuk kˈij ri kojcˈojeˈ wi chiriˈ, xkachojmirisaj kiˈ riche (rixin) chi yojbe. Y quinojel ri kachˈalal cachibilan ri quixjaylal y ri calcˈual, xojbequijachaˈ cˈa ca chuchiˈ ri mar. Y ri chiriˈ ri chuchiˈ yaˈ, xojxuqueˈ ka y xkaben orar. 	 तर जब हामीले त्यहाँको भ्रमण शेष गर्‌यो, विदा लियौं र यात्रा जारी नै राख्यौ। सबै येशूका चेलाहरू यहाँ सम्म कि स्वास्नीमानिसहरू र केटाकेटीहरूले पनि हामीलाई बिदा दिन शहर बाहिरसम्म आए। हामी सबैले किनारमा घूँडा टेक्यौ अनि प्रार्थना गरयौ।


Y ri Jesús can yacˈariˈ tek chanin xuchop rukˈaˈ ri Pedro y xubij chare: ¿Achique cˈa ruma tek xa jubaˈ oc xacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui? xchaˈ chare. 	 त्यसपछि येशूले पत्रुसको हात समात्नु भयो। उहाँले भन्नुभयो, “ए अल्पविश्वासी तिमीले किन शंका गर्छौ?”


Y ma riqˈui wi chi queriˈ xubij ri Jesús, ri Pedro xa can nutij rukˈij chubixic chare ri Jesús: Wi can rajawaxic chi yicom junan awuqˈui riyit, can quecˈariˈ riˈ, pero can ma xtinbij ta chi ma wetaman ta awech, xchaˈ ri Pedro. Y ri nicˈaj chic discípulos can queriˈ chukaˈ xquibij. 	 तर पत्रुसले जोर दिएर भने, “यदी म तपाईंसंगै मर्नू परेता पनि म कहिल्यै तपाईंलाई इन्कानेर् छुईन!” त्यसरी नै अरू चेलाहरूले पनि त्यही कुरा भने।


Y cˈo cˈa jun achi ri tzˈuyul chiriˈ pa mesa, tek racˈaxan chic ka ri tzij ri xubij ri Jesús, xubij cˈa apo chare ri Jesús: Jabel ruwarukˈij ri can xtibewaˈ pa rajawaren ri Dios, xchaˈ. 	 येशूसंग बसिरहेका धेरै मानिसहरू मध्ये एकजनाले यो कुरा सुन्यो। त्यस मानिसले येशूलाई भन्यो, “तिनीहरू ज-जसेल परमेश्वरको राज्यमा भोज खान पाउँछन्, तिनीहरू साँच्चैनै धन्य हुन्।”


Y ri xbanatej xetamex cˈa cuma quinojel. Can xetamex cˈa cuma ri israelitas y cuma ri ma ye israelitas ta ri yecˈo chupan ri tinamit Efeso. Riyeˈ xpe cˈa jun nimalaj xibinriˈil chique ruma ri xbanatej. Y ri Ajaf Jesús xyaˈox (xyaˈ) cˈa rukˈij rucˈojlen. 	 एफिससका सम्पूर्ण मानिसहरू, यहूदीहरू र ग्रीकहरूले यी कुराहरू थाहा पाए अनि निक्कै डराए अनि तिनीहरू सबैले प्रभु येशूको नाउँमा धेरै भन्दा धेरै सम्मान गर्न थाले।


Tek kˈaxnek chic cˈa wakxakiˈ kˈij, ri discípulos quimolon chic cˈa quiˈ jun bey, y cˈo cˈa ri Tomás quiqˈui, quitzˈapilon ruchiˈ ri jay. Yacˈariˈ tek xapon chic ri Jesús pa quinicˈajal y xubij chique: Ya ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel, xchaˈ. 	 एक हप्तापछि सबैजना चेलाहरू घरमा जम्मा भएका थिए। थोमा तिनीहरूसंग थिए। दैलो बन्द थियो, तर येशू आउनु भयो र तिनीहरू समक्ष उभिनु भयो। उहाँले भन्नुभयो, “शान्ति तिमीहरूमा रहोस्।”


Pero ma tiben cˈa achiˈel niquiben ri winek ri ma quetaman ta ruwech ri Dios. Ruma riyeˈ xaxu (xaxe) wi ri ruraybel ri chˈaculaj niquiben. 	 आफ्नो शरीरलाई व्यभिचारको काममा नलगाऊ। तिनीहरू ज-जसले परमेश्वरलाई जान्दैनन तिनीहरू त्यसो गर्छन्।


Ri rutojbalil ri mac xa camic nucˈom pe pa kawiˈ. Yacˈa ri Dios nusipaj cˈa chake ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y Riyaˈ nusipaj cˈa ri cˈaslen chake ruma xa jun chic kabanon riqˈui ri Kajaf Cristo Jesús. 	 जब मानिसहरूले पाप गर्दछन्, तिनीहरूले पापको ज्याला कमाउँछन् जो चाँहि मृत्यु हो। तर परमेश्वरले आफ्ना मानिसहरूलाई मूल्य रहित उपहार दिनु हुन्छ जुन हाम्रा ख्रीष्ट येशू प्रभुमा अनन्त जीवन हो।


Quecˈariˈ ri tzˈibatal ca. Y ri caˈiˈ discípulos xebe cˈa, y xquiben wi ri bin el chique ruma ri Jesús. 	 चेलाहरू गए र येशूले बताउनु भए अनुसार गरे।


Y ruma chi yix riche (rixin) chic ri Cristo, xixoc riy rumam ri Abraham. Y xtoc cˈa chukaˈ iwuche (iwixin) ri utzil ri xutzuj (xusuj) ri Dios chare ri Abraham ojer ca. 	 तिमीहरू ख्रीष्टमा हौ भने तिमीहरू अब्राहामका सन्तान हौ। यसको अर्थ अब्राहामसित परमेश्वरले प्रतिज्ञा गरेको जम्मै आशिष पाउँनेछौं।


Y chukaˈ can xquibij cˈa: Ma tikachop ta chupan re nimakˈij reˈ, riche (rixin) chi ma yeyacatej ta pe ri winek chikij. 	 तिनीहरूले भने, “निस्तार-चाडको दिनमा हामी येशूलाई पक्रन सक्दैनौ। हामी मानिसहरू रिसाएको र दङ्गा गरेको चाहँदैनौ।


Y chiriˈ chiquicojol ri winek, ye benak cˈa nicˈaj achiˈaˈ fariseos. Y riyeˈ xquibij cˈa chare ri Jesús: Tijonel, queˈakˈilaˈ ri ye adiscípulos, xechaˈ chare. 	 भीडमा उभिएर कोही फरिसीहरूले येशूलाई भने, “गुरूज्यू! यस्तो कुराहरू नभन्नू भनेर तपाईंका चेलाहरूलाई भन्नुहोस्।”


Cˈacˈariˈ ri Jesús xubij: ¿Achique cami xtuben ri rajaf ri ulef riˈ chique ri achiˈaˈ kajoy tak ulef? Ri rajaf ri ulef xtipe cˈa y xquerucamisaj ri kajoy tak ulef riˈ y ri rulef xtuyaˈ chic ca pa kajic chique nicˈaj chic. 	 यसकारण त्यो दाखबारीको मालिकले के गर्नेछ? त्यो दाखबारीमा जानेछ अनि ती खेतीवालहरूलाई मार्नेछ। तब त्यसले त्यो दाखबारी अरू नै खेतीवालहरूलाई दिनेछ।


Riche (rixin) chi queriˈ, can achiˈel xuben ri mac chi xcˈojeˈ ri ruchukˈaˈ pa quiwiˈ ri winek riche (rixin) chi xerucˈuaj pa camic, can quecˈariˈ chukaˈ nuben ri rutzil ri Dios chake riyoj riche (rixin) chi yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac, riche (rixin) chi queriˈ nikil ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, cˈaslen ri nuyaˈ ri Kajaf Jesucristo. 	 जसरी मृत्युले पापद्वारा शासन गरयो उसरी नै परमेश्वरको अनुग्रहले मानिसलाई धार्मिक बनाउन शासन गर्नेछ। यसले हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्टद्वारा अनन्त जीवन ल्याउने छ।


Ri David xbe cˈa chucanoxic wey chiriˈ pa rachoch ri Dios, y can ya ri lokˈolaj tak caxlan wey ri xbejach pe chare. Riyaˈ xutij ri lokˈolaj tak caxlan wey riˈ y xuyaˈ chukaˈ chique ri ye benak riqˈui. Pero ma riqˈui wi riˈ, ma mac ta ri xquiben, astapeˈ ri caxlan wey riˈ xaxu (xaxe wi) ri sacerdotes yetijo. 	 दाऊद परमेश्वरको घरमा गए। दाऊद र तिनका साथीहरूले परमेश्वरलाई चढाइएको रोटी खाए। दाऊद र तिनका साथीहरूले यसरी रोटी खानु नियमको विरुद्ध थियो। केवल पूजाहारीहरूलाई मात्र त्यस्तो रोटी खाने अनुमति थियो।


Xa ta cˈa niquichˈob na chi ri ye elenak wi pe, yariˈ ri quitinamit, can xecowin ta xetzolin chic jun bey. 	 तिनीहरूले आफूले छोडेको देशको याद गर्दा हुन् त फर्केर जाने अवसर तिनीहरूले पाउन सक्ने थिए।


Y chukaˈ ri Jesús yariˈ ri Nimalaj Sacerdote ri cˈo pa kawiˈ riyoj ri yoj ralcˈual chic ri Dios. 	 जो हाम्रा महाप्रधान पूजाहारी हुनुहुन्छ जसले परमेश्वरका घर चलाउनु हुन्छ।


Yacˈa tek xquixucˈuex riche (rixin) chi yixbejach pa quikˈaˈ ri aj kˈatbel tak tzij, ma tichˈujirisaj ta iwiˈ chuchˈobic achique chi chˈabel ri xtibij. Riyix xaxu (xaxe wi) cˈa tibij ri achique chi chˈabel ri xtuyaˈ ri Dios chiwe, ruma xa can ma yix ta chic riyix ri xquixchˈo chupan ri hora riˈ, xa can ya chic ri Lokˈolaj Espíritu ri xtichˈo. 	 तिमीहरू पक्राउ हुनेछौ अनि न्यायको भागी बन्नु पर्नेछ। तर तिमीहरूले त्यहाँ जे भन्नेछौ त्यस बारे डराउनु पर्ने छैन। त्यसबेला परमेश्वरले तिमीलाई जे दिनुहुन्छ त्यही भन्नु पर्नेछ। त्यसबेला वास्तवमा तिमी आफै बोलिरहेको हुने छैनौं। पवित्र-आत्मा बोलिरहेको हुनेछ।


Y ri Jesús xubij chique: Ri oconek ruqˈuexel nuway riyin ya cˈa ri nben ri nrajoˈ ri yin takayon pe y nqˈuis ca rubanic ronojel ri rusamaj ri ruchilaben pe chuwe. 	 येशूले भन्नुभयो, मेरो भोजन जसले मलाई यहाँ पठाँउनु भएको छ उहाँको इच्छालाई अनुसरण गर्नु हो अनि उहाँले मलाई दिएको काम पूरा गर्नु हो।


Y can yacˈariˈ tek ri Jesús xchapon chare ri itzel espíritu riche (rixin) chi tel el riqˈui ri cˈajol riˈ. Y can ya cˈa hora riˈ tek xcˈachoj chare ri ruyabil, ruma xel el ri itzel espíritu riqˈui. 	 येशूले केटाभित्र भएको भूतलाई आज्ञागर्नु भयो। त्यो केटाबाट भूत बाहिर निस्क्यो, अनि त्यसबेला देखि केटो निको भयो।


Y tipixabalaˈ iwiˈ riqˈui ri chˈabel ri nubij ri salmos, ri himnos y nicˈaj chic bix ri yeˈalex pa tak iwánima ruma ri Lokˈolaj Espíritu. Can quixbixan cˈa riqˈui ronojel iwánima y tiyaˈ rukˈij ri Ajaf. 	 आपसमा भजन, स्तुति र आत्मिक गीतहरू सुनाऊ। प्रभुलाई आफ्नो हृदयमा संगीत बनाऊ।


Ri rey Herodes chupan ri tiempo riˈ, yecˈo cˈa ye caˈiˈ oxiˈ chiquicojol ri kachˈalal ri xeruchop, riche (rixin) chi xeruyaˈ cˈa pa tijoj pokonal. 	 त्यति नै बेला (त्यही समयमै) राजा हेरोदले मण्डलीका कतिपय मानिसहरूलाई सताउन थाले।


Y tek ri Jesús xuqˈuis rubixic chique ri cablajuj rudiscípulos ri achique chi samaj ri nbequibanaˈ, Riyaˈ can ma xcˈojeˈ ta chic ca chiriˈ, xa xbe cˈa pa nicˈaj chic tinamit ri yecˈo chiriˈ pan Israel, chucˈutic y chutzijoxic ri ruchˈabel ri Dios. 	 आफ्ना बाह्रै चेलाहरूलाई शिक्षा दिंदै येशूले आफ्ना कुराहरू भनिसक्नु भएपछि उहाँ गालिलको शहरहरू तिर प्रचार गर्न अनि शिक्षा दिन जानुभयो।


Riyix xa yix nacanek. ¿Can ma iwetaman ta cˈa chi ri xbano re kachˈacul, xuben chukaˈ ri kánima? 	 तिमीहरू मूर्ख हौ। जसले बाहिरी भाग बनाए उनैले भित्री भाग पनि बनाए। हो कि होइन?


Ri kachˈalal Epafras nutek el rutzil iwech. Y riyix jabel iwetaman ruwech riyaˈ ruma chilaˈ iwuqˈui riyix petenak wi, y jun rusamajel ri Cristo. Riyaˈ riqˈui ronojel ránima nuben orar pan iwiˈ. Can ma nitaneˈ ta chi nucˈutuj chare ri Dios chi riyix can ta cof yixcˈojeˈ chupan ri icukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios, can ta xtiben ronojel ri nrajoˈ ri Dios chi niben, y can ta xtitzˈaket ri icˈaslen riqˈui ri Dios. 	 येशू ख्रीष्टका सेवक इपाफ्रासले पनि आफ्नो नमस्कार पठाएका छन्। उनी तिमीहरूकै समूहका हुन्। उनी सधैं तिमीहरूका लागि प्रार्थना गर्दछन्। तिमीहरू आत्मिक रूपले परिपक्क होऊ र पमेश्वरले चाहेका सबै कुरा तिमीहरूसित होस् भन्दै उनी प्रार्थना गर्छन्।


Ri Lázaro can sibilaj cˈa nurayij chi nutij ta ri rucˈaj tak wey ri yetzak ka chuxeˈ ri mesa. Y ri tzˈiˈ can yeˈapon cˈa riqˈui churakˈic ri chˈaˈc ri cˈo chrij. 	 यदि त्यसले त्यस धनी मानिसले खाएर उब्रेको खान पाए पनि सन्तुष्ट हुन्थ्यो। कहिले काँही कुकुरहरूले त्यसको घाव चाटिरहेका हुन्थे।


Yin cˈa riyin ri caxlan wey ri yiyaˈo ri cˈaslen. 	 म रोटी हुँ जसले जीवन प्रदान गर्दछ।


Y xbix cˈa jun kˈij tek xtichojmirisex riˈ. Y tek xapon ri kˈij, ri rey Herodes can xerucusaj cˈa el ri tziek ri can yerucusaj wi jun rey. Xbetzˈuyeˈ pe ri pa ruchˈacat chiriˈ pa kˈatbel tzij, y xbechˈo cˈa pe chiquiwech ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ. 	 हेरोदले तिनीहरूसंग एकदिन भेट गर्ने निशचय गरे। त्यस दिन हेरोदले सुन्दर शाही-पोषाक लगाएका थिए। उनी राजसिंहासनमा बसे अनि मानिसहरूलाई सम्बोधन गरे।


Y ma tiyaˈ ta pa bis ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios. Riyaˈ cˈo chic pa tak kánima, y yariˈ retal chi can xkojcolotej wi el chuwech ri mac tek xtapon ri rukˈijul. 	 पवित्र आत्मालाई दुखित नतुल्याऊ। आत्मा नै प्रमाण हो के तिमी परमेश्वरका हौ। उपयुक्त समयमा परमेश्वरले तिमीलाई मुक्त गर्नु हुनेछ भन्ने देखाउनुलाई नै उहाँले त्यो आत्मा दिनुभएको हो।


Ri ojer ca, ri Dios qˈuiy cˈa mul xchˈo quiqˈui ri ye katiˈt kamamaˈ. Y tek xchˈo quiqˈui, xerucusaj cˈa profetas, achiˈaˈ ri xekˈalajsan ri ruchˈabel, y qˈuiy cˈa rubanic xerucusaj wi ri achiˈaˈ riˈ riche (rixin) chi xukˈalajsaj ri ruchˈabel chique ri katiˈt kamamaˈ. 	 अघि-अघि परमेश्वर हाम्रा पिता-पुर्खाहरूसित अगमवक्ताहरूद्वारा बोल्नुहुन्थ्यो। परमेश्वर धेरै पटक विभिन्न प्रकारले बोल्नुभयो।


Tek xtikˈajan ri ruqˈuisbel trompeta, yariˈ tek xtijalatej el ri kachˈacul, y xa pa ti jumej xkojjalatej el achiˈel tayup ka jubaˈ runakˈ awech. Tek xtikˈajan cˈa ri trompeta riˈ, yacˈariˈ tek xquecˈastej el ri caminakiˈ ri xquinimaj el ri Cristo, pero riqˈui chic quichˈacul ri ma nikˈey ta chic tek xquecˈastej el. Y riyoj ri cˈa yoj qˈues na yacˈariˈ tek xtijalatej el ri kachˈacul. 	 यसकोलागि खाली एकक्षण लाग्छ। आँखा झिम्के जत्तिकै छिटो हामी बद्लन्छौं। जब अन्तिम तुरही बज्छ तब यो हुनेछ। तुरही बज्नेछ र मरेकाहरू अविनाशी जीवनमा उठ्नेछन्। अनि हामी पनि सबै बद्ली हुनेछौं।


Xepe cˈa ri José y ri Nicodemo, xquibor ri ruchˈacul ri Jesús pa tak tziek ri can cˈo ri akˈom ri jubul ruxlaˈ chrij. Riyeˈ can quecˈariˈ xquiben chare ri ruchˈacul ri Jesús, ruma ri winek israelitas queriˈ niquiben chare ri quicaminak. 	 यी दुइ मानिसहरूले येशूको मृत शरीर लगे। उहाँको शरीर तिनीहरूले सुगान्धीत द्रव्यसहित सूती कपडाले बाँधे। यसरी नै यहूदीहरूले मानिसहरूलाई गाडदथे।


Y can yacˈariˈ tek ri winek xebeyacatej pe chiquij ri Pablo y ri Silas. Y chukaˈ ri aj kˈatbel tak tzij xquichˈanabaˈ ri Pablo y ri Silas, y cˈacˈariˈ xquitek quichˈayic tzan xcˈaˈy. 	 भीडले मानिसहरूलाई पावल र सिलासमाथि आक्रमण गर्न साथ दियो। त्यहाँका हाकिमहरूले पावल र सिलासको लुगाहरू च्याती दिए र मानिसहरूलाई कुट्ने आदेश दिए।


Ri ye ucˈuan ruma ri itzel tak quiraybel, can ma yecowin ta niquiben ri nika chuwech ri Dios. 	 ती मानिसहरू जो पापपूर्ण स्वभावको अधीनमा छन् भने परमेश्वरलाई कहिल्यै खुशी पार्न सक्तैनन्।


Y yacˈariˈ tek xquibij apo chare ri Jesús: Riyoj ma ketaman ta, xechaˈ apo. Y ri Jesús can yacˈa chukaˈ riˈ xubij chique ri achiˈaˈ riˈ: Ruma cˈa chi riyix ma xixcowin ta xibij chuwe, queriˈ cˈa chukaˈ riyin ma xtinbij ta chiwe achique yayon kˈatbel tzij pa nukˈaˈ chi yicowin yenbanalaˈ quereˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 त्यसपछि तिनीहरूले येशूलाई जवाफ दिए, “यूहन्नालाई कहाँबाट त्यो अधिकार दिइयो हामी जान्दैनौ।” तब येशूले भन्नुभयो, “त्यसो भए म पनि भन्ने छैन कि कुन अधिकारले म यी सब कार्यहरू गरिरहेछु।”


Y ya cˈa ri Cristo xucˈuan ri kamac tek xcom chuwech ri crusin cheˈ, riche (rixin) chi xuben chake riyoj chi xojcom yan chuwech ri mac, riche (rixin) chi nikacˈuaj jun cˈaslen choj. Ruma yacˈa Riyaˈ ri xcom y xsocotej riche (rixin) chi xchojmir ri kacˈaslen. 	 ख्रीष्टले हाम्रा पापहरु आफ्नो शरीरमा क्रूसमा बोक्नु भयो। उहाँले यसो गर्नुभयो ताकि हामी पापको निम्ति मरे र र्धमिकताको कककनिम्ति अनि जे उचित छ त्यसका निम्ति बाँच्ने गरौं। उहाँको चोटहरुले तिमीहरु निको पारियौ।


Y ri Pablo xel pe chiquicojol. 	 पावल तिनीहरूबाट गए।


Xa quixbiyin nabey quiqˈui ri israelitas ri ye sachnek ca. Ruma riyeˈ quibanon cˈa achiˈel niquiben ri carneˈl tek yesach ca. 	 बरू इस्राएली मानिसहरूकहाँ जाऊ। तिनीहरू हराएका भेडाँहरू झें छन्।


riche (rixin) chi man ta xquika pa quikˈaˈ ri winek ri ma quiniman ta ri Jesucristo ri chiriˈ pa Judea. Y chukaˈ xticˈutuj ta chare ri Dios chi ri lokˈolaj tak kachˈalal ri pa tinamit Jerusalem chilaˈ pa Judea, jabel ta rucˈulic xtiquiben chare ri ofrenda ri xtinjech chique. 	 प्रार्थना गर कि म यहूदियाका अविश्वासीहरूबाट जोगिन सकूँ। मैले उनीहरूका निम्ति लगेको सहयोगलाई यरूशलेममा परमेश्वरका मानिसहरूले सर्हष स्वीकार गरून् भनेर पनि प्रार्थना गरिदेऊ।


Wi cˈa xquicˈaseˈ na chuwech re ruwachˈulef, ri samaj ri xtinben, cˈo utz ri xtucˈom pe. Y rumariˈ riyin ma yicowin ta nchaˈ achique ri más utz, la ya ri nwajoˈ yicˈaseˈ na chuwech re ruwachˈulef o la ya ri nwajoˈ yicom. 	 यदि म शरीरमा बाँचिरहे म प्रभुकोलागि काम गरिरहनेछु। तर कुन छानुँ-जीवन कि मरण? म भन्न सक्दिनँ।


Ruma cˈa ri xubij ri Jesús, ye qˈuiy cˈa chique ri can yetzekelben riche (rixin), man chic xquitzekelbej ta. Xa can xetzolin ca. 	 जब येशूले त्यसो भन्नुभयो, उनका धेरै चेलाहरू पछि हटे र उहाँको पछि लाग्नु छाडे।


Ruma Riyaˈ nrajoˈ chi can ta quinojel ri winek niquetamaj ta ri kas kitzij y yecolotej ta pe chupan ri quimac. 	 परमेश्वर सबैको उद्धार भएको चाहनुहुन्छ अनि उहाँ यो पनि चाहनुहुन्छ कि यो सत्यलाई सबैले जानुन्।


Yacˈareˈ ri kitzij cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek: Chi tiquetamaj awech riyit kitzij Dios y chukaˈ tiquetamaj nuwech riyin. Ruma yit cˈa riyit ri kitzij Dios y majun chic jun Dios cˈo, y riyin ri Jesucristo ri xinatek pe chuwech re ruwachˈulef. 	 यो अनन्त जीवन होः मानिसहरूले तपाईंलाई मात्र साँचो परमेश्वर भनेर चिनुन् र येशू ख्रीष्टलाई चिनुन् जसलाई तपाईंले पठाउनु भयो।


Tek ri Jesús xracˈaxaj pe ri tzij ri niquibij ri achiˈaˈ fariseos, Riyaˈ xubij chique: Jun ajkˈomanel ma ye ta ri ye utz ri yerakˈomaj. Riyaˈ yerakˈomaj ri yawaˈiˈ. 	 फरिसीहरूले भन्दै गरेको कुरा येशूको सुन्नुभयो। अनि उहाँले भन्नुभयो, “स्वस्थ मानिसहरूलाई वैद्यको आवश्यकता पर्दैन। जो रोगी छ उसैलाई वैद्यको आवश्यकता पर्दछ।


Y ruma cˈa ri ma xojcowin ta xkaben chare chi man ta nibe pa tinamit Jerusalem, xaxu (xaxe wi) cˈa xkabij: Ya ta cˈa ri ruraybel ri Ajaf nibanatej, xojchaˈ. 	 हामीले उनलाई यरूशलेमबाट टाढा राख्न सकेनौं। यसकारण हामीले उनलाई बिन्ती गर्न छोडी दियौं र भन्यौं, “हामी प्रार्थना गर्छौं कि जे प्रभुले चाहनु हुन्छ त्यही हुनेछ।”


Y tek ri Simón Pedro xapon, ruma can tzeketel apo chrij ri discípulo ri xapon nabey, ri Simón Pedro can choj cˈa xoc apo ri pa jul, y xutzˈet cˈa ri tziek ri yecˈo ca chiriˈ. 	 त्यसपछि शिमोन पत्रुस आइपुग्यो। पुत्रस चिहान भित्र गयो। उसले सूती लुगाको टुक्रा मात्र त्यहाँ रहेको देख्यो।


Y ri ixok riˈ cˈo jun biˈaj tzˈibatal chi nicˈaj ruwech. Y ri biˈaj riˈ ma can ta cˈa kˈalaj achique ntel wi chi tzij, pero quecˈareˈ ri nubij: RI NIMALAJ TINAMIT BABILONIA, QUITEˈ RI IXOKIˈ RI MA UTZ TA QUICˈASLEN Y QUITEˈ CHUKAˈ RI WINEK RI YEBANO ETZELAL. 	 उसको निधारमा उपाधि लेखिएको थियो। त्यो उपाधिको गुप्ती अर्थ थियो। यो लेखिएको थियो महान बेविलोन वेश्याहरु अनि पृथ्वीका दुष्ट कुराहरुको जननी।


Yacˈa re wacami, cˈo chi nicˈojeˈ na chilaˈ chicaj, cˈa ya tek xtapon na ri kˈij tek xtiban ruchojmil ronojel. Queriˈ nubij ri Dios chupan ri ye quitzˈiban ca ri lokˈolaj tak profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ri xecˈojeˈ ojer ca. 	 तर येशू त्यसबेला सम्म स्वर्गमा बसेनै पर्छ, जब सम्म हरेक थोक फेरि व्यवस्थित हुँदैंन। परमेश्वरले यस समयको विषयमा धेरै पहिल्यै उहाँको पवित्र अगमवक्ताद्वारा भनिसक्नु भएको थियो।


Y ya cˈa ri oración pa nuwiˈ riyin ri más nchilabej chiwe, riche (rixin) chi queriˈ yicowin yinapon yan chic iwuqˈui. 	 म तिमीहरूले प्रार्थना गरि देऊ भन्छु ताकि परमेश्वरले मलाई चाँडै तिमीहरू भएकोमा पठाऊन्। यो भन्दा बढता म केही चाहन्न।


Y ri ye rudiscípulos ri Juan ri Bautista xbequitzijoj cˈa chare ronojel ri nuben ri Jesús. Rumariˈ ri Juan xerusiqˈuij (xeroyoj) ye caˈiˈ chique ri ye rudiscípulos, 	 यूहन्नाका चेलाहरुले यी सब घटनाहरूको विषयमा तिनलाई जानकारी गराए। यूहन्नाले आफ्ना चेलाहरूमध्ये दुइजनालाई बोलाए।


Y tek xtipe cˈa ri Lokˈolaj Espíritu, can xtukˈalajsaj cˈa chiquiwech ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx chi can ye aj maquiˈ wi, chi can cˈo jun chojmilaj bey riche (rixin) cˈaslen, y chi ri Dios can xtukˈet wi tzij pa quiwiˈ ri winek. 	 जब सहायक आउँछन्, उहाँले संसारलाई यी विषयहरूमा प्रमाण दिनु हुनेछः पापको विषय, धार्मिकताको विषय र न्यायको विषयमा।


Xa can ruyon ri ma choj ta ri cˈo pa tak cánima ri niquiben. Ruma ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ niquicanolaˈ quiˈ riche (rixin) chi yemacun. Niquibanalaˈ etzelal chique ri nicˈaj chic. Ma yetaneˈ ta chi niquirayij ri cosas ri cˈo riqˈui jun chic winek. Qˈuiy etzelal niquirayij niquiben chique nicˈaj chic. Sibilaj itzel niquinaˈ chare jun chic ruma ri utz cˈo. Yecamisan. Ye yacol tak chˈaˈoj, yekˈolon. Ma tiquitzˈet jun cosa, can chanin niquijel rubixic. 	 तिनीहरूको मन हरेक प्रकारको पाप, दुष्ट्याइँ, स्वार्थपन र घृणाले भरियो। ती मानिसहरू आफैमा डाह, हत्याको भावना, झैझगडा झूटा र एक-अर्कामा दुर्विचारले भरिए।


Y majun ri rukumun chic ruyaˈal uva ri cˈo yan chic kˈij yacon, y cˈa ta riˈ nrajoˈ ri cˈacˈacˈ ruyaˈal uva. Ma que ta riˈ. Ruma xa xtubij: Ri ruyaˈal uva ri cˈo yan chic kˈij yacon yariˈ ri más utz. 	 कसैले पनि पुरानो दाखरस पिए पछि नयाँ दाखरस पिउन खोज्दैन। किनभने उसले भन्छ, पुरानो दाखरस नै असलछ।”


Y tek ri ye wuˈoˈ kˈopojiˈ riˈ cˈariˈ ye benak chulokˈic ri aceite, yacˈariˈ tek xocˈulun ri cˈajol ri xticˈuleˈ. Ri wuˈoˈ kˈopojiˈ ri can yecˈo wi apo chiriˈ coyoben ri cˈajol ri xticˈuleˈ, xeˈoc cˈa pa jay acuchi (achique) niban wi ri cˈulanen. Y tek can ye oconek chic cˈa apo quinojel ri ye benak, xtzˈapix cˈa ca ruchiˈ ri jay. 	 “त्यसपछि ती पाँचजना बुद्धिहीन कन्याहरू तेल किन्न गए। जब तिनीहरू जाँदै थिए, त्यसैबेला दुलहा आइपुगे अनि तयार रहेका सबै कन्याहरू दुलहासंग विवाहको भोजमा सामेल भए। त्यसपछि ढोका थुनियो अनि ताला लगाइयो।


Y tek konojel yoj colotajnek chic el ri pa yaˈ, xketamaj cˈa chi ri ti ruwachˈulef riˈ, ri cˈo pa mar, Malta rubiˈ. 	 जब हामी सुरक्षितसंग जमीनमा ओर्लियौं जान्न पायौं कि यो टापूलाई माल्टा भनिदो रहेछ।


Y ri Esteban xuben cˈa orar tek chapon rucˈakic chi abej, y nubij cˈa: Wajaf Jesús, tacˈuluˈ cˈa ri wánima, xchaˈ. 	 अनि त्यसपछि तिनीहरूले स्तिफनस माथि ढुङ्गा हान्न शुरू गरे। तर स्तिफनस प्रार्थना गरिरहेका थिए। उनले भने, “प्रभु येशू, मेरो आत्मा ग्रहण गर्नुहोस्!”


Queriˈ nubij ri Dios chupan ri tzˈibatal ca. Yecˈo wech aj Israel ri xquetzelaj ri Dios, ruma ma xquinimaj ta ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Y ruma cˈa ri ma xquinimaj ta, rumariˈ ri Dios xuyaˈ ri ruchˈabel chiwe riyix ri ma yix israelitas ta. Pero ri Dios cˈa yerajoˈ na ri wech aj Israel, ruma ye ruchaˈon y ruma chukaˈ chi can rutzujun (rusujun) ri rutzil chique ri ojer tak katiˈt kamamaˈ. 	 यहूदीहरू सुसमाचार ग्रहण गर्न अस्वीकार गर्छन्, यसकारण तिनीहरू परमेश्वरका शत्रुहरू हुन्। यो तिमी गैर-यहूदीहरूलाई सहायता गर्नको लागि भएको हो। तर तिनीहरू चुनिएका मानिसहरू हुनाको कारण परमेश्वरले अझ पनि प्रेम गर्नुहुन्छ। किनभने तिनीहरूका पिताहरूलाई वचन दिनुभएको थियो।


Y ri David rubin ca chukaˈ: Ri nimaˈk tak waˈin ri niquiben tek niquibanalaˈ ri quinimakˈij, ya ta cˈa riˈ ri xtoc ta jun trampa y can xtoc ta jun chapabel quiche (quixin). Ya ta cˈa riˈ ri xtoc ta cˈa tzakbel quiche (quixin) y xtoc rutojbalil ri xa ma utz ta ri yequibanalaˈ. 	 अनि दाउद भन्छन् “तिनीहरूका भोजहरूमा, तिनीहरू पासोमा परून् र पक्राउ खाऊन्। तिनीहरूले ठोक्कर खाउन् र ती लडून्, तिनीहरू दण्डित होऊन्।


Yacˈa riyeˈ majun xquibij. Rumariˈ ri Jesús xuchop apo ri yawaˈ y xucˈachojsaj y xubij chare chi tibe el. 	 तर तिनीहरूले येशूको प्रश्नको उत्तर दिन सकेनन्। यसकारण उहाँले त्यस मानिसलाई ल्याउनु भयो अनि उसलाई निको पार्नुभयो। तब उहाँले त्यस मानिसलाई पठाइदिनु भयो।


Riyeˈ xeˈoc cˈa apo chupan ri jul, y xquitzˈet cˈa chi ri ruchˈacul ri Ajaf Jesús xa man cˈo ta chic chiriˈ. 	 तिनीहरू भित्र पसे तर प्रभु येशूको शरीर देखेनन्।


Ri María Magdalena y ri jun chic ixok María chukaˈ rubiˈ, can ye tzˈuyul cˈa apo chuwech ri jul tek xmuk ri Jesús. 	 मरियम मग्दलिनी, अनि मरियम नाम गरेकी अर्को आईमाई पनि चिहानको अर्को पट्टि बसिरहेका थिए।


Y tek ri Jesús xtzuˈun ca chrij y xerutzˈet ri ye caˈiˈ rudiscípulos ri Juan chi ye tzeketel el chrij, Riyaˈ xucˈutuj cˈa chique: ¿Achique nicanoj? xchaˈ chique. Y riyeˈ xquibij cˈa chare ri Jesús: Rabí, riyoj nikajoˈ niketamaj acuchi (achique) cˈo wi ri awachoch, xechaˈ chare. Rabí ntel chi tzij nimalaj tijonel. 	 येशूले फर्केर हेर्नु भयो र उहाँको पछि ती दुइजना चेला आहरहेको देखेर उहाँले भन्नुभयो, “तिमीहरू के चाहन्छौ?” ती दूइजनाले भने, “रब्बी, तपाँईं कहाँ बस्नुहुन्छ?”


Can achiˈel rubanon ri kachˈacul, cˈo rukˈaˈ, cˈo raken, cˈo runakˈ ruwech, pero ma junan ta quisamaj. 	 हामी प्रत्येकको एउटै शरीर छ अनि यो धेरै भागमा बाँडिएको छ। यी भागहरूको एउटै काम हुँदैन।


Ri Simón Pedro xa cˈariˈ nutzijoj ka chake ri achique rubanic xuben ri Dios tek xapon pa nabey mul quiqˈui ri winek ri xa ma ye israelitas ta. Can cˈo ri xeruchaˈ riche (rixin) chi yeˈoc rutinamit riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij. 	 शिमोनले तिमीहरूलाई कसरी परमेश्वरले गैर-यहूदीहरूलाई आफ्नो प्रेम प्रकट गर्नु भयो सोही कुरा बताए। प्रथम पल्ट परमेश्वरले गैर-यहूदीहरूलाई ग्रहण गर्नुभयो अनि तिनीहरूलाई आफ्नो मानिस बनाउनु भयो।


Y ri Jesús can ma xu (xe) ta cˈa pa quiqˈuexel ri winek israelitas tek xticom, xa can xticom cˈa riche (rixin) chi yerumol quinojel ri winek ri can ye ralcˈual wi ri Dios ri quiquiran quiˈ chuwech re ruwachˈulef. 	 तर, येशू यहूदी मानिसहरूका निम्ति मर्नेछन्। तर येशू उहाँ ती छिरएकाहरूलाई एक बनाउनका लागि मर्नुहुनेछ।


Y rumariˈ can riqˈui cˈa ronojel icˈuˈx yixcowin nibij: Riyin ya ri Ajaf ri nitoˈo wuche (wixin). Rumariˈ ma nxibij ta wiˈ chiquiwech ri winek ri nicajoˈ niquiben xabachique pokon chuwe. 	 त्यसर्थ ढुक्कसित भनौ “प्रभु मेरा सहायक हुनुहुन्छ, मलाई केही डर हुने छैन। कसैले मलाई केही अनर्थ गर्न सक्छ?” भजनसंग्रह 118:6


Can tibanaˈ cˈa achiˈel ri nubij ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Chi quixoc lokˈolaj tak winek riqˈui ri icˈaslen, ruma riyin can yin lokˈolaj wi, nichaˈ cˈa ri Dios. 	 यो धर्मशास्त्रमा लेखिएको छ, “पवित्र बन, किनभने म पवित्र छु।”


Y can niquiben cˈa chi achiˈel niquiyaˈ rutzil ruwech ri Jesús, y niquibilaˈ cˈa chare: Caquicot cˈa riyit ri qui‑Rey ri israelitas, yechaˈ cˈa chare. 	 त्यसपछि तिनीहरूले येशूलाई भने, “यहूदीहरूका राजा हामी तपाईंलाई सलाम गर्छौ!”


Queriˈ ri tzˈibatal ca.Wacami cˈa riˈ rukˈijul riche (rixin) chi nuben ri utzil riˈ. Y wacami cˈa riˈ rukˈijul ri colotajic. Riyoj can nikatij wi cˈa kakˈij riche (rixin) chi majun etzelal ri nitzˈetetej ta chikij; ma nikajoˈ ta cˈa chi kuma ta riyoj yetzak ri winek y ma niquinimaj ta ri ruchˈabel ri Dios. Riyoj ma nikajoˈ ta cˈa chi queriˈ nibanatej, riche (rixin) chi ma tiyokˈotej ta chukaˈ ri samaj ri yojtajin chubanic. 	 मानिसहरूले हाम्रा काममा कुनै भुल नभेटुन् भन्ने हामी चाहन्छौ। त्यसैले अरु मानिसहरूकोलागि समस्या बन्ने कुनै काम हामी गर्दैनौं।


Ye kˈij cˈa riˈ tek ri Jesús elenak pe pa tinamit Nazaret ri cˈo chiriˈ pa rucuenta ri Galilea y xapon riqˈui ri Juan. Y Riyaˈ chukaˈ xban cˈa bautizar ruma ri Juan ri pa raken yaˈ Jordán. 	 त्यसै बेला यूहन्ना भएको स्थानमा गालीलको नासरत भन्ने शहरबाट येशू आउनु भयो। यर्दन नदीमा यूहन्नाले येशूलाई बप्तिस्मा दिए।


Riyaˈ xubij cˈa: Juyiˈ oc iwech riyix ri yixcˈo pa tinamit Corazín, y juyiˈ oc chukaˈ iwech riyix ri yixcˈo pa tinamit Betsaida, ruma sibilaj qˈuiy milagros xeban chiwech y ma xinimaj ta ri ruchˈabel ri Dios. Ruma xa ta ya ri pa tinamit Tiro y pa tinamit Sidón ri xeban ta wi ri milagros riˈ, ri winek aj chiriˈ xtzolin yan ta pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios, y quicusalon ta chic quitziak riche (rixin) bis, y quiyalon ta chic chaj chiquij, riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin chi yebison ruma sibilaj qˈuiy quimac ri ye quibanalon. 	 येशूले भन्नुभयो, ‘ए कोराजिन! तँलाई धिक्कार छ। ए बेथसेदा! तँलाई धिक्कार छ। मैले तिमीहरूकहाँ धेरै शक्तिशाली कामहरू गरिदिएँ। यदि यस्तै शक्तिशाली कामहरू टायर र सदोममा गरिएको भए त्यहाँका मानिसहरूले पहिले नै भाङरा वस्त्रलाएर र खरानी घसेर पश्चताप गरिसक्ने थिए।


Ri rox achi xcˈuleˈ cˈa chukaˈ riqˈui ri malcaˈn ixok, pero can achiˈel ri xquicˈulwachij el ri ye caˈiˈ nabey rachˈalal, can queriˈ cˈa chukaˈ xucˈulwachij el riyaˈ. Y chi ye wukuˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ queriˈ xquicˈulwachilaˈ el. Y majun cˈa chique ri ye wukuˈ achiˈaˈ riˈ ri xecˈojeˈ ta ca ralcˈual. 	 तब तेस्रो भाइले उसलाई विवाह गरयो अनि उ पनि मरयो। त्यस्तै घटना अरु भाइहरूसित पनि घट्यो। तिनीहरू सबै सन्तान नभई मरे।


Yacˈa ri ijaˈtz ri xka pa jun utzilaj ulef, can nichˈo wi cˈa chrij ri ruchˈabel ri Dios ri nacˈaxex ruma jun winek, y ri winek riˈ can nikˈax cˈa ri ruchˈabel ri Dios chuwech y ri rucˈaslen niwachin jabel. Can niwachin wi cˈa achiˈel niquiben ri ijaˈtz. Ruma cˈo ijaˈtz ri niquiyaˈ a treinta quiwech, yecˈo ri niquiyaˈ a sesenta quiwech y yecˈo ri can jojun ciento cˈa quiwech niquiyaˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 तर मलिलो जमीनमा झरेका बीऊहरू चाहिं के हुन्? ती बीऊहरू ती मानिसहरू जस्तै हुन् जसले उपदेश सुन्छ र त्यसलाई बुझ्दछ। त्यो बीरूवा उम्रन्छन् अनि कहिले सयगुणा ज्यादा, कहीले साठी गुणा ज्यादा, र कहिले तीसगुणा अधिक फल फलाउँछन्।”


Y ri Cristo can cˈo wi pe nabey chuwech ronojel ri cosas, y ya Riyaˈ ucˈuayon quiche (quixin), rumariˈ tek cˈa yecˈo na ronojel. 	 सबै चीजहरू बनिनु अघि पनि ख्रीष्ट हुनुहुन्थ्यो। अनि उहाँ द्वारा प्रत्येक चीज एक साथ राखिएकोछ चालु रहन।


Riyeˈ xquipachˈuj chukaˈ jun kˈayis ri cˈo sibilaj ruqˈuixal. Can achiˈel jun corona xquiben chare, y cˈacˈariˈ xquiyaˈ pa rujolon (ruwiˈ) ri Jesús. Y xquiben chukaˈ chare ri Jesús chi xuchop jun aj riqˈui ri rajquikˈaˈ. Y cˈacˈariˈ yetzeˈen cˈa tek yexuqueˈ chuwech ri Jesús y niquibilaˈ cˈa: Caquicot cˈa, riyit ri qui‑Rey ri israelitas, yechaˈ cˈa chare. 	 तब तिनीहरूले काँडाको मुकुट बनाए र येशूको टाउकोमा पहिरयाइदिए। अनि तिनीहरूले उहाँको दाहिने हातमा एउटा लठ्ठी थमाइदिए। त्यसपछि ती सैनिकहरूले येशूको सामन्ने घुँडा टेकेर खिल्ली उडाउन थाले। तिनीहरूले भन्न लागे, “हे यहुदीहरूको राजा हामी तिमीलाई सलाम गर्छौ।”


Tachˈoboˈ cˈa jabel ronojel reˈ, y ri Ajaf xtuben ta cˈa chawe chi xtikˈax chawech jabel. 	 मैले भनेका कुराहरूमा विचार गर, प्रभुले तिमीलाई यी सब बुझ्ने सामर्थ्य दिनुहुने छ।


Y ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ xquibij cˈa chare ri Pablo: ¿Achique ruma tek itzel yachˈo apo chare la nimalaj rusacerdote ri Dios? xechaˈ chare. 	 पावलको छेउमा उभिरहेका मानिसहरूले भने, “तिमीले त्यसरी प्रभुको प्रधान पूजाहारीसंग बात गर्नु हुँदैन, तिमीले उनलाई निन्दा गरिरहेछौ!”