Y ri acuchi (achique) yixapon wi, wi ri winek ma nicajoˈ ta yixquicˈul, y ma nicajoˈ ta chukaˈ niquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios ri nitzijoj riyix chique, can quixel cˈa pe chiriˈ, y titotalaˈ (tiquiralaˈ) ca ri pokolaj ri cˈo chiwaken chiquiwech ri winek riˈ, riche (rixin) tiquetamaj chi ma utz ta ri xquiben. Ruma can nbij wi cˈa chiwe, chi chupan ri kˈij tek xtibanatej ri kˈatoj tzij, más xtikˈax wi cˈa ruwiˈ ri rucˈayewal ri xtika pa quiwiˈ ri winek riche (rixin) ri tinamit ri can ma xquixquicˈul ta, que chuwech ri Sodoma y Gomorra, xchaˈ el chique. 	 यदि कुनै शहरले तिमीहरूलाई स्वागत गरेन वा तिमीहरूको कुरा सुनेन् भने त्यो शहर छोड, शहर छोडदा तिम्रा पैतालाका धूलोहरू पनि टक्टकाइदेऊ। यही नै तिनीहरूलाई चेतावनी हुनेछ।”


Ye qˈuiy cˈa winek yebiyaj chuwech re ruwachˈulef ri xa ma ya ta ri kitzij ri niquibij, ruma niquibij chi ri Jesucristo tek xpe waweˈ chuwech re ruwachˈulef ma xoc ta winek achiˈel riyoj. Y ri nibin queriˈ chrij ri Jesucristo, yacˈariˈ ri kˈolonel ri netzelan riche (rixin) ri Cristo y nuben chi can ya riyaˈ ri Cristo. 	 यो संसारमा अनेकौं झूटो शिक्षकहरु छन्। यी झूटो शिक्षकहरुले येशू ख्रीष्ट पृथ्वीमा मानवको रुपमा आउनु भएको अस्वीकार गर्छन्। मानिस जो यो कुरा अस्वीकार गर्छ उ झूटो शिक्षक अनि ख्रीष्ट विरोधी हो।


Y chiquicojol cˈa quinojel ri winek ri ye aponak pa tinamit Jerusalem riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij ri Dios chupan ri nimakˈij, yecˈo chukaˈ ye caˈiˈ oxiˈ winek griegos. 	 तिनीहरूमा कोही मानिसहरू ग्रीकका पनि थिए। तिनीहरू कोही ती मानिसहरू थिए जो यरूशलेममा निस्तार चाडमा आएका थिए।


Yacˈa ri nicˈaj chic sacerdotes ri ye riy rumam ca ri Leví, can ye qˈuiy wi ri xeˈoc sacerdotes ruma ma xecowin ta xecˈojeˈ jurayil, xa xecom el. 	 अन्य पूजाहारीहरूलाई पूजाहारी भइरहनबाट मृत्युले रोक्यो। त्यसैले धेरै पूजाहारीहरू भए।


Y rumariˈ ye qˈuiy chiwe riyix ri majun quichukˈaˈ, ye yawaˈiˈ, y hasta yecˈo xecom yan el. 	 त्यसै कारणले तिमीहरूका समाजमा धेरैजना रोगी औ कमजोरीहरू छन् र कति मरेर गए


Ri Pedro can xutzekelbej cˈa el ri ángel, pero ma nichˈobotej ta chuwech, wi kas kitzij chi nicol el ruma ri ángel, o xa nachicˈ. 	 तब स्वर्गदूत त्यहाँबाट निस्किए र पत्रुस पनि उनैको पछि लागे । पत्रुसले जानेनन् कि स्वर्गदूले जे गरिरहेका थिए त्यो साँचो थियो। उनले सोचे कि उनले दर्शन देखिरहेछन्।


Pero ri Simón Pedro rucˈuan cˈa jun espada, y yariˈ ri xrelesaj pe y xusoc ri rumozo ri nimalaj sacerdote. Y can ya cˈa ri ruxquin ri cˈo pa rajquikˈaˈ ri xuchoy. Y ri mozo riˈ Malco rubiˈ. 	 शिमोन पत्रुसकोमा एउटा तरवार थियो। उसले तरवार निकालेर मुख्य पूजाहारीको नोकरलाई प्रहार गर्यो। पत्रुसले त्यसको दाहिने कान काटिदियो। त्यस नोकरको नाउँ माल्ख थियो।


¡Oh rey Agripa! Riyin can xinben cˈa ri xkˈalajsex chinuwech chupan ri jun achiˈel achicˈ riˈ, ri petenak chicaj. 	 पावल लगातार बोलिरहेः “राजा अग्रिपा, स्वर्गबाट यो दर्शन मैले पाए पछि यसलाई पालन गर्न मैले अश्वीकार गरिन।


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Yin cˈa riyin ri caxlan wey ri yiyaˈo cˈaslen. Ri xtucukubaˈ rucˈuˈx wuqˈui, man chic cˈa xtinum ta ri ránima. Y chukaˈ ri xtiniman wuche (wixin), ma xtutij ta chic chakiˈj chiˈ ri ránima. 	 तब येशूले भन्नुभयो, “म त्यो रोटी हुँ जसले जीवन दिंदछ। जुन मानिस मेरोमा आउँदछ ऊ कहिल्यै भोको हुँदैन। जुन मानिसले ममाथि विश्वास गर्दछ ऊ कहिल्यै तिर्खाउँदैन।


ri rutzujun (rusujun) ojer ca y tzˈibatal ca cuma profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel. Riyeˈ can quitzˈiban wi ca chupan ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios, ri xbix chique ruma ri Dios. 	 परमेश्वरले धेरै पहिले नै आफ्ना अगमवक्ताहरूद्वारा उहाँका मानिसहरूलाई सुसमाचार दिनु भनेर वचन दिनुभएको थियो। त्यो वचन पवित्र धर्मशास्त्रमा लेखिएको छ।


Y ri Esteban xubij: Wachˈalal aj Israel y riyix ri principaliˈ chupan re katinamit, tiwacˈaxaj na cˈa re xtinbij chiwe re wacami: Ri Dios ri cˈo rukˈij rucˈojlen, xukˈalajsaj riˈ chuwech ri katataˈ Abraham ri xcˈojeˈ ojer ca. Y riˈ, tek cˈa cˈo na cˈa chiriˈ chupan ri lugar Mesopotamia rubiˈ, tek cˈa ma jane rutzijol chi nbecˈojeˈ ta ri pan Harán. 	 स्तिफनसले उत्तर दिए, “मेरा यहूदी पिताहरू र दाज्यु-भाइहरू, मलाई ध्यानसित सुन। हाम्रा पुर्खा अब्राहाम समक्ष महिमामय परमेश्वर प्रकट हुनुभयो। अब्राहाम त्यसबेला मेसोपोटामियामा थिए। यो उहाँ हारानमा रहनु भन्दा पहिलेको कुरा हो।


Ri Dios, ¿la xaxu (xaxe wi) cami ka‑Dios riyoj yoj israelitas? Ma que ta riˈ, ruma ri Dios kas kitzij wi chi qui‑Dios chukaˈ ri ma ye israelitas ta. 	 परमेश्वर यहूदीहरूका मात्र परमेश्वर हुनुहुन्न। उहाँ गैर-यहूदीहरूका पनि परमेश्वर हुनुहुन्छ।


Y ri Jesús tzuliben cˈa apo cuma sibilaj ye qˈuiy winek y cuma chukaˈ ri achiˈaˈ ri can yekˈato wi tzij chiquicojol ri israelitas. Y quinojel cˈa ri winek riˈ niquitzeˈej apo, y niquibilaˈ cˈa: Riyaˈ can yecˈo wi cˈa ri xerucol. Wacami tucoloˈ cˈa riˈ ruyon, wi kas kitzij chi ya Riyaˈ ri Cristo ri chaˈon pe ruma ri Dios, xechaˈ. 	 मानिसहरू येशूलाई हेरेर उभिए। यहूदी प्रमुखहरू येशूलाई यसो भन्दै निन्दा गरे, “यदि ऊ नै परमेश्वरले छान्नु भएको, ख्रीष्ट हो भने, जसरी उसले अरूलाई बचायो उसले आफैलाई बचाउने काम गरोस्?


Rumariˈ ri ixok ma tukˈet ta ri ruraybel ri rachijil, y queriˈ chukaˈ ri achi ma tukˈet ta ri ruraybel ri rixjayil. Pero wi riyeˈ nicajoˈ niquiben orar riche (rixin) caˈiˈ oxiˈ kˈij, utz chi niquiyaˈ chiquiwech chi niquikˈet quiˈ chare ri quiraybel riche (rixin) jun caˈiˈ oxiˈ kˈij. Pero can ma utz ta chi riche (rixin) qˈuiy kˈij niquiben queriˈ, ruma riqˈui jubaˈ ma niquicochˈ ta ri quiraybel y ri Satanás nuben chare ri achi chi nucanoj jun chic ixok y nuben chare ri ixok chi nibe riqˈui jun chic achi. 	 एकार्काको शरीरलाई अस्वीकार नगर। तर तिमीहरू दुवै केही समयको निम्ति यौन-सम्बनधबाट अलग बस्न सहमत हौ। तिमीहरूले प्रार्थनाको लागि यसो गर्नु सक्छौं अनि तब फेरि एक साथ होऊ। यसो गरेमा शैतानले तिम्रो कमजोरीद्वारा आर्कषण गराउन सक्तैन।


Wi ri kˈayis riche (rixin) pa juyuˈ wacami jabel oc rubanon, yacˈa ri chuaˈk xa chakiˈj chic y nicˈak pa kˈakˈ, y ma riqˈui wi riˈ ri Dios yeruwik, ¿cˈa ta cˈa riyix winek chi man ta xtuyaˈ itziak ri Dios? ¿Achique cˈa ruma tek xa ma nicukubaˈ ta icˈuˈx riqˈui? 	 यस प्रकार परमेश्वरले जमीनमा झारपात उमारेर सजाउँनु हुन्छ। ती आज देखिन्छ भोलि आगोमा फ्याँकिनेछ र जलाइनेछन्। यसकारण परमेश्वरले नै तिमीहरूलाई अझ राम्ररी लुगाफाटा पहिराइदिनु हुनेछैन र? अल्पविश्वासी हो


Achiˈel xuben ri Elías, riyaˈ jun winek ri can achiˈel wi riyoj. Pero riqˈui ronojel ránima xuben orar. Xucˈutuj chare ri Dios chi ma tuben ta job, y can queriˈ wi xbanatej. Oxiˈ junaˈ riqˈui wakiˈ icˈ ri ma xuben ta job pa ruwiˈ re ruwachˈulef. 	 एलिया पनि हामी जस्तै मानिस थिए। तिनले पानी नपरोस् भनी, गम्भीरता पूर्वक प्रार्थना गरे, त्यस भूमिमा तीन र्बषसम्म पानी परेन।


Y ronojel ri xerubanalaˈ ri Jesús ri pa Jerusalem y ri pa tak nicˈaj chic tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Judea, can xkatzˈet cˈa riyoj ri yoj apóstoles riche (rixin) Riyaˈ. Y yacˈariˈ ri nikakˈalajsaj chiquiwech ri winek. Ri Jesús xbajix cˈa chuwech jun crusin cheˈ riche (rixin) chi xcamisex. 	 हामीले उहाँले यहूदीया र यरूशलेममा गर्नु भएका सम्पूर्ण कार्यहरू देख्यौं। हामी त्यो देखिरहेका छौ। त्यसको गवाही बनिरहेछौ। तर तिनीहरूलले उहाँलाई काठले बनाएको क्रूसमा झुण्ड्याएर मारे।


Pero matiox cˈa chare ri Dios chi riyix riqˈui ronojel iwánima ninimaj ri rubin ca Riyaˈ. Can yixcˈo wi chic pa ruchˈabel ri Dios ri cˈutun ca chiwech. Tek rubanon ca, xixcˈojeˈ cˈa chuxeˈ rutzij ri mac. 	 विगतमा तिमीहरू पापको दास थियौ। पापले तिमीहरूलाई अधिनमा राखेको थियो। तर परमेश्वरलाई धन्यवाद छ, तिमीहरूले ती आदेश हृदयले पालन गर्‌यौ जुन तिमीहरूलाई दिइयो।


Y ri winek cˈa ri ye ruvecinos ri Elisabet y ri ye rachˈalal tek xquicˈaxaj cˈa chi xralaj jun acˈal ruma ri nimalaj rutzil ri Dios, ri winek cˈa riˈ xeˈapon riqˈui chuyaˈic rutzil ruwech, y sibilaj cˈa chukaˈ xequicot riqˈui. 	 तिनका छिमेकीहरू र आफन्तहरूले तिनीप्रति परमप्रभु परमेश्वरले अति नै अनुग्रह देखाएको सुनेका थिए। तिनीहरू मरियमसंग खुशी थिए।


Y ri Cainán, rucˈajol ca ri Enós, y ri Enós rucˈajol ca jun achi Set rubiˈ, y ri Set rucˈajol ca ri Adán, y ri Adán ralcˈual ri Dios. 	 केनान एनोशका पुत्र थिए। एनोश शेतका पुत्र थिए। शेत आदमका पुत्र थिए। आदम परमेश्वरका पुत्र थिए।


Ruma tek ri Dios xuyaˈ ri ley, xubij: Riyit achi ri cˈo awixjayil, man cˈa tacanoj ta jun chic ixok. Y chukaˈ riyit ixok ri cˈo awachijil, man cˈa tacˈom ta ruwech jun chic achi. Y ri Dios mismo xubij: Ma cacamisan ta. Y wi riyit ma nacanoj ta jun chic ixok, pero xa nacamisaj jun winek, nikˈalajin chi can ma nanimaj ta ri ley ri ruyaˈon ca ri Dios. 	 परमेश्वरले भन्नु भएकोछ, “व्यभिचार नगर।” उनै परमेश्वरले भन्नु भएको छ, “हत्या नगर।” यसर्थ, यदि तिमीहरूले व्यभिचार गरेनौ तर तिमीहरूले कुनै व्यक्तिलाई मार्यौ भने पनि तिमीहरू परमेश्वरको व्यवस्था भङग गरेका दोषी ठहरिन्छौ।


ri winek riˈ can nikˈalajin wi chi sibilaj nunimirisaj riˈ. Y xa majun retaman. Xa sibilaj nika chuwech ri tzij ri majun utz niquicˈom pe chare. Tzij ri xa niquiben chare chi itzel nunaˈ chare jun chic ri utz cˈo, xa niquiyec royowal, xa niquiben chare chi niyokˈon chiquij ri nicˈaj chic, niquiben chukaˈ chare chi nipe itzel tak chˈobonic pa ránima chrij jun chic winek, 	 झूटा शिक्षा दिने मानिस अहंकारी हुन्छ र केही बुझ्न नसक्ने हुन्छ। यस्तो मानिस बहस-प्रेमी हुन्छ अनि वचनहरू बारे झगडा गर्छ। यसले इर्ष्या, झगडा, अपमान अनि कुशंका ल्याउँछ।


Yacˈa ri chicojol riyix jun wi chic. Ruma ri nrajoˈ chi nicˈojeˈ rukˈij chicojol, xa tuchˈutinirisaj riˈ, y querunimaj querilij ri nicˈaj chic. 	 तर तिमीहरू चाहिँ त्यस्तो हुनु हुँदैन। यदि तिमीहरूमध्ये कोही ठूलो मानिस हुन चाहन्छौ भने, ऊ नोकर जस्तो भएर अरूको सेवा गर्नुपर्छ।


Y can ye qˈuiy cˈa chique ri winek ri xeˈacˈaxan ri chˈabel ri xquibij ri apóstoles ri xquinimaj ri Ajaf Jesús. Y ri kˈij cˈa riˈ, xaxu (xaxe) wi cˈa ri achiˈaˈ yecˈo achiˈel jun wuˈoˈ mil. 	 तर धेरै मानिसहरू जजसले पत्रुस र यूहन्नाको समाचार सुनेका थिए, तिनीहरू विश्वासी बनिए। यसर्थ अहिले त्यहाँ प्रायः पाँच हजार पुरूषहरू विश्वासीहरूको हूलमा थिए।


Y yacˈa tek xseker ri rucaˈn kˈij, ri achiˈaˈ ye chajinel xechˈujer, man cˈa niquil ta achique niquiben, ruma ri Pedro man cˈo ta chic chiriˈ. 	 अर्कोदिन सिपाहीहरू अत्तालिए। तिनीहरू छक्क पर्दै थिए पत्रुसलाई के भएको हुन सक्थ्यो? पत्रुस यसरी हाराएकोमा तिनीहरू अन्योलमा परे।


Y jun kˈij cˈa tek kachapon el bey riche (rixin) chi yojbe cˈa acuchi (achique) niban wi oración, xkacˈul jun kˈopoj. Y riyaˈ cˈo cˈa jun itzel espíritu riqˈui, y yariˈ ri nibano chare chi nicowin nubij cˈa ri xtiquicˈulwachilaˈ ri winek. Ri kˈopoj riˈ can lokˈon cuma ri rupatrón. Rumariˈ ronojel ri puek ri niquiyaˈ ri winek chare riche (rixin) chi niquitoj, can pa quikˈaˈ cˈa ri ye rupatrón ri napon wi. 	 एक समय जब हामी प्रार्थना स्थलमा गइरहेको बेला यो घटना घट्यो। एउटी नोकर्नी केटीले हामीलाई भेटी। उभित्र एउटा खास आत्मा थियो। त्यस आत्माले उसलाई भविष्यमा के हुन सक्छ भन्ने कुरा बताउने शक्ति दियो। त्यसो गरेर त्यस नोकर्नीले आफ्नो मालिकहरूको निम्ति धेरै पैसा कमाउने गर्थी।


Y chupan ri caˈiˈ semanas riˈ, majun chic apóstol ri xintzˈet ta ruwech, xaxu (xaxe wi) ri Jacobo ri rachˈalal ri Ajaf Jesucristo. 	 मैले अरू प्रेरितहरूलाई भेटिनँ-खालि याकूबलाई भेटे जो प्रभुका भाइ हुन्।


Yacˈa riyoj can yoj riche (rixin) chic chilaˈ chicaj ri acuchi (achique) nipe wi ri Kacolonel, y yariˈ ri Ajaf Jesucristo, y xaxu (xaxe wi) chic koyoben ri kˈij tek xtipe. 	 तर हामी स्वर्गका बासिन्दा हौं। हाम्रा मुक्तिदाताको स्वर्गबाट आगमनको निम्ति हामी र्पखिबसेका छौं। प्रभु येशू ख्रीष्ट हाम्रा मुक्तिदाता हुनुहुन्छ।


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij cˈa chique ri winek riˈ: Xa ta can ya ri Dios ri Itataˈ, can ta nikˈalajin, ruma yiniwajoˈ ta y yinicˈul ta jabel; ruma riyin can riqˈui ri Dios yin elenak wi pe y xinocˈulun chicojol. Y ma nuyonil ta riyin xinchˈob chi xipe chuwech re ruwachˈulef. Can ya wi ri Dios ri yin takayon pe. 	 येशूले ती यहूदीहरूलाई भन्नुभयो, “यदि परमेश्वर साँच्चै तिमीहरूका पिता भएको भए तिमीहरूले मलाई प्रेम गर्ने थियौ। म परमेश्वरबाटै आएको हुँ, र म यहाँ छु। म आफ्नै अधिकारबाट आएको होइन। परमेश्वरले मलाई पठाउनु भयो।


Yacˈa chukaˈ riˈ tek yecˈo nicˈaj chic ri xeˈapon, quicˈuan cˈa apo jun achi siquirnek. Ye cajiˈ cˈa ri ye ucˈuayon apo riche (rixin), quiliˈen el chuwech ri ruwarabel. 	 केही मानिसहरूले पक्षाघाति रोगीलाई येशू कहाँ ल्याई पुर्याए। चारजना मानिसहरूले त्यो पक्षाघाती रोगीलाई बोकेका थिए।


Riyoj majun bey cˈa xkachˈob ta chi queriˈ niquiben, ruma riyeˈ ma xu (xe) ta wi xquiyaˈ jun ofrenda riche (rixin) chi nucˈuex chique ri kachˈalal ri nicˈatzin quitoˈic. Riyeˈ xa can nabey xquijech quiˈ pa rukˈaˈ ri Ajaf riche (rixin) chi niquiben ri nrajoˈ Riyaˈ, y can xquijech chukaˈ quiˈ chupan ri samaj ri kachapon rubanic riyoj, can achiˈel ri nrajoˈ ri Dios. 	 अनि तिनीहरूले यस प्रकारले दिए कि जुन हामीले आशै गरेका थिएनौं। तिनीहरूले आफ्नो दान दिनु अघि नै आफैं प्रभुमा पहिले समर्पण भए। यो नै परमेश्वर चाहनुहुन्छ।


Ri kˈij riˈ, quinojel ri winek israelitas niquibanalaˈ chic ruchojmil ronojel ri nicˈatzin chique chupan ri nimakˈij pascua. Y rumariˈ tek ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij xebe riqˈui ri Pilato y xbequicˈutuj chare riche (rixin) chi tikˈip (tikˈapux) caken ri yecˈo chuwech cruz, riche (rixin) chi queriˈ yeˈelesex cˈa el chuwech ri cruz. Ruma ma rucˈamon ta cˈa chi ri achiˈaˈ riˈ yecˈojeˈ ca chuwech tak cruz chupan ri nimalaj nimakˈij pascua y can uxlanibel kˈij chukaˈ. 	 यो दिन तयारीको दिन थियो अर्को दिन विशेष विश्रामको दिन थियो। यहूदीहरूले विश्रामको दिन त्यो मृत शरीर क्रूसमा झुण्डायाई राख्न चाहेनन्। तब तिनीहरूले पिलातसलाई ती मानिसहरूको खुट्टा भाँच्नुका निम्ति आदेश मागे ताकि तिनीहरू छिटो मर्न सकुन्। अनि तिनीहरूको मृत शरीर क्रूसबाट तल झार्न सकियोस्।


Y ri ángel xretaj cˈa ri janipeˈ jotol ri tzˈak. Y ri tzˈak riˈ jotol cˈa sesenta y cuatro metros chicaj. Quecˈariˈ ri xretaj ri ángel riqˈui ri jun etabel ri can junan quiqˈui ri etabel riche (rixin) re ruwachˈulef. 	 स्वर्गदूतले पर्खाललाई पनि नापे। त्यो एक सय चवालीस हात थियो। यो मानिसहरुको नपाई हो जो स्वर्गदूतले चलाए।


Can quecˈariˈ ri rubin ca ri Ajaf Dios ojer ca. 	 ती चीजहरू प्रारम्भको कालदेखि नै जानिएको हो।’


¿La utz cami chi chak quelaˈ abanon y ri tiempo xa chanin benak? Cayacatej cˈa el riche (rixin) chi naben bautizar awiˈ, y tanimaj rubiˈ ri Ajaf Jesús, riche (rixin) chi nicuyutej ri amac, xchaˈ chuwe. 	 अब तिमी बेसी नपर्ख। उठ, उहाँको नाउँमाथि विश्वास गरेर बप्तिस्मा लेऊ र तिम्रा पापहरू पखाल।’


Y tek nakaj chic cˈo wi apo ri Jesús chare ri tinamit Jerusalem, xutzˈet cˈa apo ri tinamit riˈ y xuchop nrokˈej ruwech, 	 येशू यरूशलेम नजिक आईपुग्नु भयो। उहाँले शहरलाई हेर्नु भयो अनि त्यसको निम्ति विलाप गर्नु भयो।


Majun bey titzuˈ ta achique quibanic ri winek xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi itzel yixtzijon chiquij, riche (rixin) chi queriˈ ma xtiban ta chukaˈ queriˈ chiwe riyix. 	 “अरू प्रति निसाफ नगर, जस्तो कि परमेश्वरले पनि तिमीहरूको निसाफ गर्नु हुनेछैन।


Pero ri achi fariseo ri Nicodemo rubiˈ, ri chakˈaˈ xapon riqˈui ri Jesús, xubij cˈa chique ri ye rachibil: 	 तर निकोदिमस् ती अगुवाहरूमध्ये एकजना थिए। निकोदेमस त्यो मानिस थियो जो येशूलाई हेर्न पहिल्यै गएको थियो। उनले भने,


Pero ri Esteban, jun achi ri can nojnek ránima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu. Rumariˈ, tek riyaˈ xtzuˈun chicaj, xutzˈet cˈa ri rukˈij rucˈojlen ri Dios, y xutzˈet chukaˈ ri Jesús cˈo pa rajquikˈaˈ ri Dios. 	 तर स्तिफनस पवित्र-आत्माले परिपूर्ण थिए। स्तिफनसले उँभो आकाश तिर हेरे। उनले परमेश्वरको महिमा देखे। अनले यशूलाई परमेश्वरको दाहिने तर्फ उभिरहेको देखे।


Ri nisamej cˈa pa juyuˈ, ma tibe ta chic chrachoch chucˈamaric ri ruchaqueta. Xa choj chukaˈ queriˈ tanmej el. 	 यदि कोही खेतमा छ भने उ पनि कोट लिनलाई फर्की जानु हुँदैन।


Y tek xquichop niquirek quichiˈ, xquibilaˈ cˈa: ¡Kojitoˈ! ¡Kojitoˈ, riyix kech aj Israel! ¡Ya achi reˈ ri nibiyaj pa ronojel tinamit, y yerutijoj ri winek chi ma tiquiben ta ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés, y can itzel chukaˈ nichˈo chrij re rachoch ri Dios re cˈo waweˈ pa Jerusalem. Qˈuiy cˈa chukaˈ ri nubij chikij riyoj israelitas, y ruma chi wacami ye rucusan pe winek ri ma ye israelitas ta chupan re rachoch ri Dios, tzˈil cˈa xuben chare re lokˈolaj jay re! 	 तिनीहरू जोडले चिच्याए, “यहूदीहरू हो, हामीलाई सघाऊ। यही मानिस हो जसले मोशाको व्यस्थाको विरूद्ध, आफ्नै मानिसहरूका विरुद्ध, यी मन्दिरको विरुद्ध, शिक्षा दिइरहेछ। यो मानिसले यी कुराहरू सबै मानिसहरूलाई चारैतिर सिकाइरहेछ। अनि उसले कतिपय गैर-यहूदीहरूलाई मन्दिरको प्राङ्गणमा ल्याएकोछ। उसले यस पवित्र ठाउँलाई अशुद्ध पारेको छ!”


Y yacˈa tek ri Jesús y ri rudiscípulos xeˈapon ri pa tinamit Capernaum, ri yecˈutun ri puek riche (rixin) pa rachoch ri Dios, ri cˈo chi niquitoj quinojel ri achiˈaˈ, can xeˈapon cˈa chukaˈ riqˈui ri Pedro y xquicˈutuj chare: ¿Ri Itijonel ma nuyaˈ ta cami ri puek riche (rixin) pa rachoch ri Dios? xechaˈ. 	 येशू चेलाहरूलाई लिएर कफर्नहुममा जानुभयो। कफर्नहुममा केही मानिसहरू पत्रुसकहाँ आए। ती मानिसहरू दोहोरो महसूल उठाउनेहरू थिए। तिनीहरूले सोधे, ‘के तिमीहरूका गुरूले दोहोरो महसूल तिर्नु हुन्छ?”


Y tek ri achiˈaˈ ri xebe chiquicˈamaric ri apóstoles, xeˈoka y ye quicˈamom pe, xebequipabaˈ chiquiwech ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij. Y ri nimalaj sacerdote xubij chique ri apóstoles: 	 सिपाहीहरूले प्रेरितहरूलाई यहूदी सभामा ल्याए अनि यहूदी अगुवाहरू समक्ष उभ्याए। प्रधान पूजाहारीले सोध खोज गरे।


Ruma cˈa chi ri Adán ma xunimaj ta ri xbix chare ruma ri Dios, rumariˈ quinojel winek xeˈoc aj maquiˈ. Yacˈa ri Jesucristo can xunimaj wi rutzij ri Dios, y rumariˈ tek sibilaj ye qˈuiy ri niban chique chi majun quimac yetzˈetetej ruma ri Dios. 	 एकजना मानिसको अनाज्ञाकारीताले धेरै मानिसहरू पापी भए। तर त्यस्तै प्रकारले एकजना मानिसको अनाज्ञाकारीताले धेरै मानिसहरू धार्मिक बनाइन्छन्।


Y chukaˈ wi xa ta jun chique ri runakˈ awech ri nibano chawe chi yamacun, xa utz chi tawelesaj y tarokij el. Ruma más utz chi xaxu (xaxe wi) jun runakˈ awech cˈo y yatoc chupan ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, que chuwech caˈiˈ runakˈ awech cˈo y xa pa kˈakˈ yatbecˈak wi ca. 	 यदि तिम्रा आँखाले तिमीलाई पापगर्न लाउँछ भने त्यसलाई निकालेर फालिदेऊ। दुइवटा आँखा भएर सधैं भरिलाई नरकको अग्निमा फसिनूभन्दा त एउटा आँखा लिएर जीवनमा प्रवेश गर्नु तिम्रो निम्ति असल हुनेछ।


Ruma xa ta riyin yinapon chilaˈ iwuqˈui riyix wachˈalal, y pa jun chic chˈabel yibechˈo wi iwuqˈui ri xa ma ichˈabel ta, ¿la cˈo ta cami utz ri nucˈom pe chiwe? Majun, ruma ma nikˈax ta chiwech. Pero wi pan ichˈabel riyix yichˈo wi y nkˈalajsaj cˈa ri nibix chuwe ruma ri Dios, can cˈo wi utz ri nucˈom pe chiwe. Y queriˈ chukaˈ wi yixintijoj, riyix cˈo niwetamaj; o wi nkˈalajsaj ta chiwe ri xbix chuwe ruma ri Dios; o ncˈut ri ruchˈabel ri Dios chiwech, ronojel riˈ can cˈo nicˈatzin wi chiwe. 	 दाज्यू-भाइ दिदी-बहिनीहरू, यदि म विभिन्न भाषाहरूमा बोल्दै तिमीहरूकहाँ आएँ भने त्यसले तिमीहरूलाई के फाईदा हुन्छ? हुँदै हुँदैन। यदि म तिमीहरूकहाँ कुनै नयाँ सत्य, अथवा केही ज्ञान अथवा केही अगमवाणी वा केही शिक्षा लिएर आएँ भने मात्र तिमीहरूलाई फायदा हुन्छ।


Y tek xtapon cˈa ri kˈij riche (rixin) chi xtikˈat tzij pa quiwiˈ ri winek ri yecˈo re tiempo reˈ, xquecˈastej cˈa pe ri winek aj Nínive y xtiquibij cˈa chi ma utz ta xquiben ri winek ri yecˈo re tiempo reˈ. Ruma ri winek ri xecˈojeˈ pa tinamit Nínive ri ojer ca, can xu (xe) wi cˈa xquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios ri xutzijoj ri Jonás chique, can yacˈariˈ tek xtzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios. Y wacami yincˈo riyin ri más nim nukˈij que chuwech ri Jonás, y xa ma yinquinimaj ta ri winek, xchaˈ ri Jesús. 	 न्यायको दिनमा निनवेका मानिसहरू यी पुस्ताको मानिसहरू विरूद्धमा उठ्नेछन् अनि तिनीहरू दोषी भएको प्रमाण दिनछन्। किन? किनभने जतिबेला योनाले मानिसहरूलाई प्रचार गरे तिनीहरूले आफ्नो हृदय र रहन-सहन समेत परिवर्त्तन गरे। अनि म तिमीहरूलाई भन्दछु म योना भन्दा महान हूँ।


Ruma tek xpe ri Juan ri Bautista, riyaˈ ma nutij ta caxlan wey y ma nukum ta chukaˈ ruyaˈal uva. Y ye qˈuiy yebin chi riyaˈ cˈo itzel espíritu riqˈui. 	 मानिसहरू त्यस्तै छन् भनेर मैलै किन भनें? किनभने जब यूहन्ना आए उनले अरूले जस्तै खाएनन् अनि दाखरस पिएनना। अनि मानिसहरूले, ‘उसलाई भूत लागेको छ भनी भन्छना।’


Y ri Simón y ri ye rachibil xebe cˈa chucanoxic ri Jesús. 	 केही समयपछि सिमोन र उनका साथीहरू येशूलाई खोज्न गए।


Y ri lokˈolaj chˈabel riˈ xa can xu (xe) wi jun rubanic. Y yariˈ ri katzijon ca riyoj chiwe. Yacˈa wi cˈo jun ri nijalo rubixic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, can xtika ta cˈa rucˈayewal pa ruwiˈ ruma ri Dios. Y riˈ astapeˈ ta na can yin cˈa riyin o can jun ángel ri petenak chilaˈ chicaj. 	 हामीले तिमीहरूलाई साँचो सुसमाचर भनेका छौं। यसैले हामी त के, स्वर्गका स्वर्गदूतले पनि अर्कै सुसमाचार भन्छन् भने उसमा विश्वास गर्नु हुँदैन।


Y kˈaxnek chic cˈa cawinek junaˈ ticˈojeˈ ri Moisés chiriˈ pa Madián, yacˈariˈ tek xucˈut riˈ jun ángel chuwech, chupan ri juwiˈ kˈayis ri cˈo ruqˈuixal, ri zarza nibix chare y nijino pa kˈakˈ. Riˈ xutzˈet chupan jun desierto ri acuchi (achique) cˈo wi ri juyuˈ Sinaí rubiˈ. 	 “चालिस र्वष पछि मोशा सीनै पर्वतको मरूभूमिमा थिए। बलिरहेको पोथ्राको ज्वालामा एकजना स्वर्गदूत तिनको अघाडि देखा परे।


Y tek ri Pablo ye royoben cˈa ri Silas y ri Timoteo ri chiriˈ pa tinamit Atenas, riyaˈ sibilaj cˈa xkˈaxo ránima, ruma ri sibilaj qˈuiy dios ri xa ye banon cuma winek ri yecˈo chupan ri tinamit riˈ, ri ye oconek qui‑dios ri winek. 	 पावलले तिमोथी र सिलासलाई एथेन्समा र्पखिरहेका थिए। पुरा नगर नै मूर्तीहरूले भरिएको देखेर पावलको हृदय विचलित थियो।


Y cˈo cˈa jun ri xbin apo chare ri Jesús: Ri ateˈ y ri ye awachˈalal yecˈo pe waweˈ chuwajay el. Riyeˈ nicajoˈ yechˈo awuqˈui, xchaˈ chare. 	 कुनै एकजनाले भने, ‘तपाईंकी आमा र भाइहरू बाहिर उभिरहेका छन्, अनि तिनीहरू तपाईंसँग भेट गर्न चाहन्छन्।’


Riyix yeˈitijoj ri nicˈaj chic winek. ¿Pero achique cˈa ruma tek ma nitijoj ta ka iwiˈ riyix? Ruma riyix nibij chique ri nicˈaj chi ma utz ta ri alekˈ. Y riyix xa yixalekˈ. 	 तिमीहरूले अन्य मानिसहरूलाई सिकाउँदैछौ। यसकारण तिमीहरू आफैलाई किन पढाउँदैनौ? तिमीहरू अरूलाई नचोर भन्छौ तर आफैचाहिँ चोर्दैछौं?


Riyin xinben chi achiˈel xa majun nunaˈoj ruma xa nuyon riyin xinyaˈ ka nukˈij. Pero xa imac riyix tek xinben queriˈ, ruma can yix ta cˈa riyix riˈ ri xixyaˈo nukˈij. Ruma astapeˈ riyin can majun oc nukˈij, pero ma ntel ta chi tzij chi can yin más coˈol que chiquiwech ri niquibij chi ye nimaˈk tak apóstoles. 	 म मूर्ख जस्तो बोल्दै छु। तर यसो गर्न मलाई तिमीहरूले नै लगायौ। तिमीहरूले मेरो विषयमा राम्रो भन्नु पर्छ। म केही पनि होइन, तर ती “महान् प्रेरितहरू” कुनै खण्डमा पनि म भन्दा श्रेष्ट होइनन्।


Queriˈ nbij chiwe ruma Riyaˈ tek xutij pokonal, y tek xban chare chi xtzak ta pa mac, can ma xchˈacatej ta. Y rumariˈ Riyaˈ can nicowin wi yojrutoˈ riyoj tek najowex niban chake chi yojtzak pa mac. 	 अनि अब येशूले ती मानिसहरूलाई सहायता गर्न सकनुहुन्छ जो परीक्षित छन्। येशू तिनलाई सहायता गर्न समर्थ हुनुहुन्छ किनकि उहाँ आफैंले कष्ट भोग्नु भयो र परीक्षित हुनुभयो।


Chupan cˈa jun nimalaj jay qˈuiy ruwech lek y bojoˈy yecˈo. Yecˈo ri ye banon riqˈui kˈanapuek, yecˈo ri ye banon riqˈui sakapuek, yecˈo ri ye banon riqˈui cheˈ, y yecˈo ri ye banon riqˈui ulef. Yecˈo ri yeˈucusex chare ri cosas nimaˈk quejkalen, y yecˈo chukaˈ ri yeˈucusex chare ri ma can ta cˈo quejkalen. 	 एउटा ठूलो भवनमा सुन र चाँदीले बनिएका समानहरू छन, तर त्यहाँ काठ र माटाले बनिएका वस्तुहरू पनि छन्। कोही विशेष कामकालागि हुन्छन् भने कुनै साधारण कामकालागि हुन्छन्।


Y Riyaˈ xeruchˈelej chiquijujunal ri acˈalaˈ y xuyalaˈ ri rukˈaˈ pa quiwiˈ y xerubanalaˈ cˈa bendecir. 	 त्यसपछि येशूले ती बालकलाई आफ्नो काखमा लिनुभयो। उहाँले आफ्नो हातहरू तिनीहरूमाथि राख्नुभयो अनि आशीर्वाद दिनुभयो।


Y ya cˈa tiempo riˈ tek ri chiriˈ pan Egipto xoc cˈa jun cˈacˈacˈ rey ri xa ma xretamaj ta ruwech ri José. 	 त्यसपछि एक अर्को राजाले मिश्र देशमा शासन गर्न थाल्यो। उसले यूसुफको विषयमा केही पनि जानेन्।


Y riqˈui chi kacˈuan ri cˈacˈacˈ kacˈaslen, majun nuben wi yoj israelitas o ma yoj israelitas ta, wi banon ri circuncisión chake o xa ma banon ta, wi cˈo jubaˈ kakˈij o xa can majun, wi yoj ximil pa samaj o ma yoj ximil ta. Xa can junan nuben chake. Ri nicˈatzin ya ri cˈo ri Cristo pa tak kánima. 	 यस नयाँ जीवनमा ग्रीक र यहूदीहरू बीच कुनै भिन्नता छैन। खतना गरेका र नगेरका मानिसहरू अथवा विदेशी वा सिथियान बीच कुनै अन्तर छैन। कमरा र फुक्का मानिस वीच कुनै फरक छैन। तर ती सब विश्वासीहरूमा ख्रीष्ट हुनु हुन्छ र ख्रीष्ट नै सर्वोपरी हुनुहुन्छ।


Y tek ri Jesús can cˈa nichˈo na cˈa quiqˈui ri rudiscípulos, yacˈariˈ tek xoka ri Judas ri jun chique ri cablajuj rudiscípulos, y ye rucˈuan cˈa apo ye qˈuiy winek ri quicˈualon cheˈ y espada. Quinojel riˈ ye takon cˈa el cuma ri principaliˈ tak sacerdotes, cuma ri aj tzˈibaˈ y cuma chukaˈ ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri winek. 	 जब येशू बोलिरहेको हुनुहुन्थ्यो, यहूदा त्यहाँ आइपुगे। यहूदा बाह्रजना चेलाहरू मध्ये एकजना थियो। यहूदासंग थुप्रै मानिसहरू थिए। ती मानिसहरूलाई मुख्य पूजाहारीहरू, शास्त्रीहरू र यहूदी अग्रजहरूले पठाएका थिए। ती मानिसहरूका साथमा तरवार र घोंचाहरू थिए।


Y tek ri Jesús xutzˈet ri jun malcaˈn ixok riˈ, xucˈut cˈa chiquiwech ri ye rudiscípulos, y xubij chique: Can kitzij cˈa nbij chiwe, chi riyin ntzˈet chi xa ya la ixok laˈ ri xyaˈo ca más qˈuiy que chiquiwech quinojel ri ye yayon ca puek. 	 येशूले भन्नु भयो, “म तिमीहरूलाई साँचो भन्दछु, यो गरीब विधवाले अरू सबैले भन्दा धेरै दिई।


Pero riyin nxibin wiˈ, ruma man xa tibanatej achiˈel xbanatej riqˈui ri Eva ojer ca. Riyaˈ xkˈolotej cˈa pa rukˈaˈ ri cumatz, riqˈui ri jabel oc rubanic xchˈo chare. Riqˈui jubaˈ queriˈ chukaˈ xtiben riyix, xa riqˈui jun niyaˈo itzel naˈoj chiwe, nijalatej ri nichˈob y riˈ nuben chiwe chi riyix can niwajoˈ niyaˈ ca ri Cristo y ma nicukubaˈ ta chic icˈuˈx riqˈui. 	 तर तिमीहरूको मन भ्रष्ट हुन सक्छ अनि ख्रीष्ट प्रति तिमीहरूको सत्यता र पवित्रता डग्ला कि भन्ने मलाई डर छ। यो त्यस्तो हुनसक्छ जस्तै सर्पको धूर्तताले हव्वालाई धोका दिएको थियो।


Yacˈa tek xoc pe ri akˈaˈ chupan ri kˈij tek xcom ri Jesús, ri winek niquibanalaˈ chic cˈa ruchojmil ronojel ri xticˈatzin chique chupan ri uxlanibel kˈij riˈ. 	 यो दिनलाई तयारीको दिन भनिन्थ्यो। (जसको अर्थ हो विश्राम दिनको अघिल्लो दिन) रात पर्दै थियो।


Queriˈ nubij chupan ri tzˈibatal ca. Rumariˈ riyix ri ninimaj Riyaˈ, can cˈo wi rejkalen chiwech. Yacˈa ri winek ri ma niquinimaj ta, niquiben cˈa achiˈel ri tzˈibatal chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek nubij: Cˈo cˈa jun abej ri ma xka ta chiquiwech chi xquicusaj ri nicˈaj aj banoy tak jay. Pero re abej reˈ can cˈo wi xucusan chare ri xquina riche (rixin) ri jay, riche (rixin) chi ri jay riˈ ma nitzak ta. 	 त्यो पत्थर तिमीहरुको निम्ति, जसले विश्वास गर्छन्, अति मूल्यवान छ। तर विश्वास नगर्ने मानिसहरुको निम्ति उहाँ हुनुहुन्छ “निर्माण कर्त्ताहरुले अस्वीकार गरेको ढुङ्गा, तिनीहरुलाई आवश्यक छैन. त्यो पत्थर आधारशीला भयो।” भजनसंग्रह 118:22


¿Ajan (jampeˈ) cˈa riˈ tek xojapon chatzˈetic ruma yit yawaˈ? ¿Y ajan (jampeˈ) cˈa chukaˈ riˈ tek xojapon chatzˈetic ruma yitcˈo pa cárcel? xquechaˈ riyeˈ. 	 तपाईं कहिले नाङ्गो हुनुहुन्थ्यो र हामीले तपाईंलाई लुगाफाटा लगाउन दियौं। हामीले कहिले तपाईंलाई रोगी देख्यौं वा कैदमा देख्यौं र हामी तपाईंलाई सहयोग गर्न आयौं?’


Ye wuˈoˈ cˈa chique ri kˈopojiˈ riˈ can cˈo wi quinaˈoj. Yecˈa ri ye wuˈoˈ chic man cˈo ta quinaˈoj. 	 पाँचवटी कन्याहरू मूर्ख थिए। अनि पाँचवटी कन्याहरू बुद्धिमती थिए।


Rumariˈ, can tikˈilaˈ cˈa iwiˈ riyix achiˈaˈ y riyix ixokiˈ chi ma ticanolaˈ ta iwiˈ riche (rixin) chi yixmacun. Can sibilaj qˈuiy cˈa ruwech mac ri yecˈo, pero ri mac tek jun achi y jun ixok yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ, xa can chrij ri quichˈacul yemacun wi ka, y majun chic jun mac ri más itzel nuben chare ri winek, achiˈel nuben ri jun mac riˈ. 	 यसैकारण यौन पापदेखि अलग हौ। मानिसले अरू जुन सुकै अपराध गरोस् त्यो शरीरदेखि बाहिर हुँदछ तर उसले गरेको यौन अपराध आफ्नै शरीरको विरुद्ध हुनेछ।


Y ri aj kˈatbel tak tzij ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef ri xekˈolotej pa rukˈaˈ ri tinamit Babilonia riche (rixin) chi xeka pa mac, achiˈel ri mac tek ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ niquicanolaˈ quiˈ chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ, y ri xeka chupan ri itzel tak cˈaslen ri acuchi (achique) xquisachalaˈ wi quirajil. Xticokˈej y xtiquibisoj cˈa ruwech ri tinamit riˈ tek xtiquitzˈet ri sib nijoteˈ chicaj, ruma can ntajin rucˈatic. 	 “पृथ्वीका राजाहरु जसले उसित यौन-पाप गरे अनि त्यसको सम्पत्तिमा सह-भोग गरे तिनीहरुले त्यो बल्दै गरेको धुवाँ देख्नेछन्। तब ती राजाहरु रुने छन् अनि उसको मृत्युमा अफसोस गर्ने छन्।


Riyix can quixcˈojeˈ cˈa ka chupan ri jay ri yixapon wi ri jabel icˈulic niquiben, titijaˈ y tikumuˈ ri xtiquisipaj chiwe. Ruma ri samajel can rucˈamon wi chi nitoj ruma ri samaj ri nuben. Y man cˈa tijalalaˈ ta ri jay ri acuchi (achique) yixcˈojeˈ wi. Xa can acuchi (achique) yixapon wi nabey mul, chiriˈ quixcˈojeˈ wi ka. 	 शान्त घरमा बस, मानिसहरूले जे खाना-पिउन दिन्छन्, खाऊ। किनभने कर्मचारीले आफ्नो ज्याला पाउनु योग्यको हुन्छ। अर्को घरमा बस्नलाई पहिलो घर नछोड।


Can ronojel wi cˈa ri nicˈutuj chare ri Dios, wi riyix can ninimaj chi nicˈul, can xticˈul wi cˈa. 	 विश्वास गरेर माग्यौ भने तिमीहरूले प्रार्थनमा मागेको जुनसुकै कुरा पनि पाउनेछौ।


Can yacˈariˈ tek ri Jesús riqˈui cˈa ruchukˈaˈ xurek ruchiˈ y xcom. 	 तब येशू ठूलो स्वरले चिच्याउनु भयो अनि प्राण त्याग्नुभयो।


Ruma ronojel ri cˈo chuwech re ruwachˈulef, xa ya ri itzel tak raybel riche (rixin) ri chˈaculaj, ri itzel tak raybel riche (rixin) ri runakˈ tak kawech, y ri nikanimirisaj kiˈ. Y ronojel riˈ xa ma riche (rixin) ta ri Katataˈ Dios, xa ye riche (rixin) re ruwachˈulef. 	 संसारमा भएका नराम्रा कुराहरु यी हुन् हाम्रो पापपूर्ण शारीरिक अभिलाषा खुशी तुल्याउने कुराहरुको चाहाना गर्नु, हामीले देखेका पापपूर्ण वस्तुहरुको चाहाना गर्नु, हामीसित भएका कुराहरुप्रति घमण्ड गर्नु। तर ती कुराहरु पिताबाट आएका होइनन्। ती सबै कुराहरु संसारबाट आएका हुन्।


Yacˈa ri achi riˈ ri nikˈaxan ri nubij ri ley can xrajoˈ chi nitzˈetetej chi achiˈel xa majun rumac. Rumariˈ xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: ¿Achique cˈa riˈ ri wucˈ wachˈalal ri rucˈamon chi yenwajoˈ ri achiˈel nwajoˈ ka wiˈ riyin? xchaˈ. 	 त्यस मानिसले उहाँको प्रश्नलाई सिद्ध गर्न चाहनन्थ्यो। यसर्थ उसले येशूलाई भन्यो, “तर ती मानिसहरू को हुन् जसलाई मैले प्रेम गर्नु पर्छ?”


Wacami riyix can ticˈutuˈ cˈa ri utzil ri cˈo iwuqˈui y can ta napon rutzijol cˈa quiqˈui ri iglesias chi riyix can yeˈiwajoˈ wi ri kachˈalal. Can achiˈel ta cˈa ri itzijol ri kelesan riyoj, chi sibilaj yix jabel, can que cˈa riˈ tibanaˈ. 	 त्यसकारण यी मानिसहरू प्रति तिमीहरूले आफ्नो प्रेम देखाऊ। हामी तिमीहरू प्रति किन र्गवित छौं। त्यो तिनीहरूलाई देखाऊ ताकि जम्मै मण्डलीहरूले त्यो देख्नेछन्।


Ri Jesús xubij cˈa chukaˈ chique ri ye rudiscípulos: Cˈo cˈa jun achi beyon. Y ri beyon riˈ cˈo cˈa jun rumayordomo ri ruyaˈon pa ruwiˈ ronojel ri rubeyomal. Y xbix cˈa chare ri achi beyon chi ri rumayordomo, ntajin cˈa chuqˈuisic ri beyomel. 	 येशूले आफ्ना चेलाहरूलाई भन्नुभयो, “एकजना धनी मानिस थिए। तिनले आफ्नो व्यापारको हेरचाहको निम्ति एकजना भण्डारे नियुक्त गरेका थिए। केही समय पछि त्यो धनी मानिसले चाल पाए कि त्यस भण्डारेले उसको सम्पत्ति नष्ट पार्दै थियो।


Y ri tataˈaj riˈ chanin cˈa xoka chucˈuˈx chi ya hora riˈ tek ri Jesús xubij chare chi ri rucˈajol nicˈaseˈ. Y riyaˈ y ri ye aj pa rachoch can xquinimaj cˈa ri Jesús. 	 त्यस अधिकारीले बुझ्यो कि येशूले उसलाई त्यही समयमा भन्नुभएको थियो, “तिम्रो छोरो जीवित रहनेछ।” यसर्थ उनी लगायत घरका सबै मानिसहरूले येशूमाथि विश्वास गरे।


Y chukaˈ riyix xa can jabel iwetaman, ruma iwacˈaxan ri xbix chique ri ojer tak winek, chi ma tiquikˈej ta ri quitzij. Y queriˈ chukaˈ tek niquiben jurar, ma tiquikˈej ta ri quitzij. Y tek cˈo ri niquitzuj (niquisuj) chare ri Ajaf chi niquiben, can tiquibanaˈ cˈa. 	 “फेरि तिमीहरूले सुनेकाछौ, कि हाम्रा प्राचीन समयका पुर्खाहरूलाई यसो भनिएको थियो, ‘जब तिमी शपथ खान्छौ, त्यो प्रतिज्ञा नतोड। परमेश्वरको निम्ति आफ्नो प्रतिज्ञा पूरा गर।’


Pa nicˈaj cˈa chare ri nimabey riche (rixin) ri tinamit, chiriˈ nikˈax wi ri raken yaˈ ri niyaˈo cˈaslen. Y chi caˈiˈ ruchiˈ ri raken yaˈ riˈ, yecˈo cˈa ri cheˈ ye tiquil, ri yeyaˈo chukaˈ cˈaslen, y can cablajuj cˈa mul yewachin pa jun junaˈ, y can chi icˈ chi icˈ yewachin. Y ri quixak ri cheˈ riˈ, ye akˈom riche (rixin) chi niquicusaj ri winek ri ye petenak pa ronojel ruwachˈulef. 	 त्यो नगरको गल्लीको माझबाट वगिरहेकोथ्यो। जीवन वृक्ष वर्षेनी बाह्र वटा फल फल्दै नदीको एकपाट्टी थियो। प्रत्येक महिना यसमा फल फल्छ। वृक्षका पातहरु मानिसहरुको विमार निको पार्नुलाई थिए।


Riyoj can cˈo cˈa tijoj pokonal nikakˈaxaj y yariˈ chukaˈ ri xokakˈaxaj tek xojoka waweˈ pa Macedonia. Xa can ma yojuxlan ta cˈa jubaˈ pa rukˈaˈ ri tijoj pokonal. Can que wi cˈa riˈ nikacˈulwachij riqˈui ronojel. Ri pa tak kánima cˈo kˈaxon ruma majun ketaman ta achique ibanon riyix y rumariˈ cˈo xibinriˈil kiqˈui, y ri chikij el nikatij chukaˈ pokonal ruma ri oyowal ri niban chake. 	 जब हामी म्यासिडोनियामा आयौं, हामीलाई विश्राम थिएन। हामीले आफ्नो चारैतिर दुःखै दुःख देख्यौं। बाहिर-बाहिर हाम्रो लडाइँ थियो तर भित्र-भित्र डर।


Y pa rox mul, ri Jesús xubij cˈa chare: Riyit Simón ri yit rucˈajol ri Jonás, ¿la can yinawajoˈ cˈa? xchaˈ. Y ri Pedro can xpe cˈa bis pa ránima, ruma can rox mul ri xcˈutux chare ruma ri Jesús: ¿La can yinawajoˈ cˈa? Yacˈariˈ tek ri Pedro xubij: Ajaf, riyit can ronojel cˈa awetaman. Can awetaman cˈa chi yatinwajoˈ. Y ri Jesús xubij chic cˈa chare: Can queˈayukˈuj cˈa ri nucarneˈl. 	 तेस्रोपल्ट येशूले पत्रुसलाई सोध्नुभयो, “शिमोन, योआनेसको पुत्र, तिमी मलाई प्रेम गर्छौ?” पत्रुस उदास भए, किनकि येशूले उसलाई तेस्रो पल्ट सोध्नुभयो, “तिमी मलाई प्रेम गर्छौं?” पत्रुसले भने, “प्रभु तपाईं सब थोक जान्नुहुन्छ। मैले तपाईंलाई प्रेम गर्छु भनेर पनि जान्नुहुन्छ।” येशूले पत्रुसलाई भन्नुभयो, “मेरा भेंडाहरूलाई खुवाऊ।


Ni majun bey chic cˈa xtacˈaxex ta chi yecˈo ri yetajin niquikˈojomaj ri arpas, ri trompetas y ri xul. Ni ma xquecˈojeˈ ta chic chukaˈ ri yebano xabachique samaj chiriˈ. Y man cˈa chukaˈ xquekˈajan ta chic pe ri caˈ riche (rixin) ri quiˈen. 	 वीणा अनि अरु वाद्य यन्त्र जस्तै बाँसुरी अनि तुरहीहरुबाट कहिल्यै मानव संगीत सुनिनेछैन्। तेरोमा फेरि कुनै व्यवसायको कर्मी पाइने छैन। तेरोमा कहिल्यै जाँतोको आवाज सुनिने छैन।


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Nbij cˈa chiwe, chi ma tichˈujirisaj ta iwiˈ chupan ri icˈaslen, chi acuchi (achique) xtipe wi ri iway y chi acuchi (achique) xtipe wi ri itziak. 	 येशूले आफ्ना चेलाहरूलाई भन्नुभयो, “यसकारण म तिमीरूलाई भन्दछु, बाँच्नका निम्ति खानेकुरा चाहिन्छ भन्ने विषयमा चिन्ता नगर। तिम्रो शरीरको विषयमा पनि चिन्ता नगर कि तिमी के लगाउँछौ?


Ri ángel can xapon na wi riqˈui ri kˈopoj, y xubij chare: ¡Tiquicot cˈa ri awánima, ruma sibilaj xaka chuwech ri Dios! Ri Ajaf can cˈo awuqˈui. Y chique quinojel ri ixokiˈ, yit cˈa riyit ri sibilaj bendición xacˈul. 	 ती स्वर्गदूत मरियमकहाँ गए अनि भने, “शुभकामना छ। परमप्रभु तिमीसितै हुनुहुन्छ। तिमी उहाँको खुवै प्रिय छौ।”


Tek cˈa nucusex na ri jun jay riˈ, ma xabachique ta winek ri nicowin chi ntoc ta apo chupan ri rucaˈn rupan jay ri nibix nimalaj Lokˈolaj lugar chare. Y riqˈui riˈ ri Lokˈolaj Espíritu nukˈalajsaj chkawech chi ma jane nikˈalajin ta ri achique rubanic ri bey riche (rixin) chi yeˈapon ri winek cˈa riqˈui ri Dios. 	 पवित्र आत्माले ती दुइ अलग-अलग कक्ष हामीलाई यो सिकाउन प्रयोग गर्नुहुन्थ्यो कि जातिञ्जेल त्यहाँ थियो हाम्रा निम्ति महा पवित्र स्थान खुल्ला हुँदैन थियो।


Riyoj can ma yoj cowinek ta kacolon kiˈ chupan ri kamac. Quecˈariˈ kabanon tek xorilaˈ cˈa ri kˈij ri ruchˈobon pe ri Dios chi ri Cristo xcom cˈa kuma riche (rixin) chi xojrucol ri yoj aj maquiˈ. 	 जब हामी अझै कमजोर थियौं, ठिक त्यसै बेला ख्रीष्ट हामी दुष्ट मानिसहरूको लागि मर्नु भयो।


Yacˈa tek ri Juan xa napon yan chuwech ri camic, riyaˈ xubij: ¿Yin achique cˈa riyin, nichˈob riyix? Ruma ma yin ta riyin ri Cristo. Ruma ri Cristo cˈa ma jane tuchop samaj chicojol, y can sibilaj nim rukˈij. Y riyin ma yin rucˈamon ta (ma takal ta chuwij) chi nquir ri ruximbel ruxajab chraken Riyaˈ, xchaˈ cˈa. 	 यूहन्नाले आफ्नो काम सिध्याउने बेलामा भने, ‘म को हुँ भनेर तिमीहरू ठान्छौ? म ख्रीष्ट होइन। तर उहाँ, म पछि आउनु हुनेछ। म उहाँको जुत्ता फुकाल्ने सम्मको योग्यको छैन।’


Ruma chukaˈ riˈ tek riyin can nwajoˈ chi can nbentzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chiwe riyix ri yixcˈo pa Roma. 	 यसैले म रोममा हुने तिमीहरूलाई पनि सुसमाचार प्रचार गर्न इच्छुक छु।


Riyeˈ niquibij cˈa: ¡Re Rey reˈ can banon pe bendecir ruma ri Ajaf Dios, y can pa rubiˈ ri Ajaf Dios petenak wi! ¡Uxlanibel cˈuˈx cˈa ri chilaˈ chicaj! ¡Janiˈ na niyaˈox (nyaˈ) rukˈij rucˈojlen ri Dios ri chilaˈ chicaj! yechaˈ. 	 तिनीहरूले भने, “‘धन्य हुन, ती राजा जो परमप्रभुको नाउँमा आउँछन्। भजनसंग्रह 118:26 स्वर्गमा शान्ति होस् अनि परमेश्वरलाई महिमा होस्।”‘


Chukaˈ ye caˈiˈ ixokiˈ ri junan yequiˈen, jun cˈa ri xtucˈuex el y jun ri xticanaj ca. 	 दुइजना स्त्रीहरू जाँतोमा अन्न पिंधिरहेका हुनेछन्। एउटालाई लगिनेछ र अर्कोलाई छोडिनेछ।


Y xubij cˈa chukaˈ chique: Can quixbiyin cˈa chuwech re ruwachˈulef y titzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chique quinojel ri winek. 	 येशूले चेलाहरूलाई भन्नुभयो, “सारा संसारको हरेक स्थानमा जाऊ र प्रत्येकलाई सुसमाचार प्रचार गर।


Y nicˈatzin chi riqˈui chˈuchˈujil tubij chique ri winek ri xa itzel yechˈo chrij ri ruchˈabel ri Dios chi tiquijalaˈ ri quinaˈoj. Riqˈui cˈa jubaˈ ri Dios xa xtuben na chique ri winek riˈ chi xtitzolin pe quicˈuˈx y xtiquetamaj ri kitzij. 	 आफूसित सहमत नहुने मानसिहरूलाई उसले नम्रतापूर्वक सिकाउनु पर्छ। परमेश्वरले तिनीहरूको हृदय परिवर्तन गरिदिन सक्नुहुन्छ अनि तिनीहरुले सत्यलाई स्वीकार गर्न सक्छन्।


Ma nikˈax ta cˈa chinuwech achique ruma tek quereˈ nben. Ruma astapeˈ nwajoˈ nben ri utz, xa yariˈ ri ma nben ta y xa ya cˈa ri itzel nnaˈ chare, xa yeriˈ ri yenbanalaˈ. 	 म केही जाँन्दिन म के गरिरहेछु। किनकि म केही जान्दिँन म के गर्न चाहन्छु। यसको सट्टामा म त्यही गर्छु जुन कुरो म गर्न घृणा गर्छु।


Ri Jesucristo xbe chilaˈ chicaj, y wacami cˈo pa rajquikˈaˈ ri Dios. Can pa rukˈaˈ cˈa Riyaˈ yecˈo wi ri ángeles, y pa rukˈaˈ cˈa Riyaˈ yecˈo wi ri aj kˈatbel tak tzij, y pa rukˈaˈ chukaˈ Riyaˈ yecˈo wi ri cˈo nimaˈk tak uchukˈaˈ pa quikˈaˈ. 	 अहिले येशू स्वर्गमा जानु भएकोछ। उहाँ परमेश्वरको दाहिने तर्फ हुनुहुन्छ। उहाँ स्वर्गदूतहरु, अधिकारीहरु अनि शक्तिहरुमाथि शासन चलाउनु हुन्छ।


Riyin ri Pablo can yin cˈa riyin yitzˈiban el riqˈui nukˈaˈ ri rutzil iwech ri ntek el. 	 म पावल हुँ र मेरो शुभेच्छा म आफ्नै हातले लेख्दैछु।


Y ri achiˈaˈ cˈa ri ye tzekelbeyon riche (rixin) ri Saulo xenacanoˈ, ruma niquicˈaxaj ri chˈabel, pero ma niquitzˈet ta achique ri nichˈo pe. 	 शावलसंग यात्रा गरीरहेका मानिसहरू त्यहाँ ठिङ्गै उभिरहे। ती मानिसहरूले आवाज सुने तर कतै कोही देखनन्।


Y xcˈulwachitej cˈa chi tek xbetzolin pe riyaˈ, tek cˈo chic pe rukˈij rucˈojlen, y tek cˈo chic ri pa ruruwachˈulef, xutek cˈa quisiqˈuixic (coyoxic) ri rumozos ri ruyaˈon ca puek chique tek riyaˈ cˈa ma jane tibe. Queriˈ xuben ruma nrajoˈ nretamaj janipeˈ puek quichˈacon chiquijujunal. 	 “तर त्यो मानिसलाई राजा बनाइयो। जब तिनी आफ्नो देश फर्के तिनले भने, ती नोकरहरूलाई बोलाऊ जससित मेरा पैसा छन्। म जान्न चाहन्छु तिनीहरूले ती पैसाबाट कतिसम्म कमाए।


Can quecˈariˈ chukaˈ xtuben ri Nataˈ Dios ri cˈo chilaˈ chicaj iwuqˈui riyix, wi xa ma riqˈui ta ronojel iwánima nicuy quimac ri iwachˈalal tek cˈo pokon niquiben chiwe, xchaˈ ri Jesús. 	 “राजाले पनि स्वर्गमा भएका मेरा पिताले जे गर्नुहुन्छ त्यही गर्यो यदि तिमीहरू प्रत्येकले आफ्ना भाइ-बहिनीहरूलाई आफ्ना हृदयले क्षमा गरेनौ भने मेरो स्वर्गको पिताले पनि तिमीहरूलाई क्षमा दिनुहुने छैन।”


Yacˈariˈ tek yeˈel pe chuwasakil ri yecˈo pa ránima. Rumariˈ riyaˈ xa can yariˈ xtixuqueˈ xtimajeˈ ka riche (rixin) chi nuyaˈ rukˈij ri Dios, y xtubij chi can kitzij wi chi cˈo ri Dios chicojol. 	 त्यस मानिसको हृदयका गुप्त कुराहरू प्रकट हुँदछ। तब त्यो मानिस झुक्नेछ अनि परमेश्वरको आराधना गर्नेछ। उसले भन्नेछ, “साँच्चै, परमेश्वर तिमीहरूसितै रहेछन्।”


Y ri rey Herodes can xpe bis pa ránima ruma ri xcˈutux chare, pero ruma chi can rubanon chic jurar chi can xtuyaˈ wi ri xtrajoˈ ri kˈopoj y ruma chukaˈ chi can chiquiwech ri ye rachibilan pa mesa tek xubij; rumariˈ riyaˈ xubij cˈa chi ticˈamer pe ri rujolon (ruwiˈ) ri Juan ri Bautista chare ri kˈopoj ral ri Herodías. 	 राजा हेरोद खूबै दुखी भए। तर छोरीले जे चाहन्छे त्यो उसलाई दिने शपथ उनले लिएका थिए। अनि हेरोदसँगै खाने मेचमा बसेका मानिसहरूले पनि यो (शपथ) सुनेका थिए। उसले आफ्नी छोरीले चाहेको कुरा ल्याउने आदेश दिए।


Y ri Jacobo y ri Juan, ri ye caˈiˈ achiˈaˈ riˈ, can yacˈariˈ tek xquiyaˈ ca ri quijucuˈ y ri quitataˈ y xquitzekelbej el ri Jesús. 	 तिनीहरूले पनि तुरन्तै आफ्नो डुङ्गा र आफ्नो बाबुलाई छोडेर येशूको पछि लागे। : 17-19)


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: ¿Achique cˈa rubin ca ri Moisés chiwe chi niben? xchaˈ chique. 	 येशूले उत्तर दिनुभयो, “मोशाले तिमीहरूलाई कस्तो आज्ञा पालन गर्नु भन्नु भएको छ?”


Quecˈariˈ ri tzˈibatal ca. Ri rutziak cˈa ri Juan ri Bautista banon riqˈui rusmal camello, y rucusan jun tzˈum ri oconek ximibel xerupan. Y ri ruway ye cˈa ri sacˈ y ri cab ri niquiyaˈ ri tak chicop pa tak juyuˈ. 	 यूहन्नाको लुगा ऊँटको रौंको थियो। तिनको कम्मरमा छालाको पेटी थियो। तिनको आहार सलह र वन-मह थियो।


Y rumariˈ ri Dios xuyaˈ jucˈulaj ruxicˈ ri ixok riˈ y can achiˈel quixicˈ ri xic ri sibilaj ye nimaˈk, riche (rixin) chi queriˈ nicowin nixicˈan y nanmej el chuwech ri itzel cumatz y napon cˈa pa desierto, ri lugar ri chojmirisan chic ruma ri Dios riche (rixin) chi chiriˈ nilix wi ri ixok riˈ oxiˈ junaˈ riqˈui nicˈaj. 	 तर त्यस स्त्रीलाई विशाल गरुडको दुई पखेटा दिइयो। यसर्थ तिनी त्यस स्थानमा उडेर जान सक्थिइन् जो मरुभूमिमा तिनको निम्ति तयार गरिएको थियो। त्यस स्थानमा साढे तीन र्वषसम्म तिनको हेरचाह गरिने थियो। त्यहाँ तिनी त्यो सर्पदेखि टाढो बस्न सक्थिन.


Kacˈuan chukaˈ jun cˈaslen chˈajchˈoj, ketaman ri ruchˈabel ri Dios, nikacochˈ ronojel ri pokon ri niquiben ri winek chake, utz kanaˈoj nikaben quiqˈui ri winek, yekajoˈ quinojel ri winek y ma riqˈui ta caˈiˈ kapalej, y cˈo chukaˈ ri Lokˈolaj Espíritu kiqˈui. 	 हामी हाम्र समझदारीले , धैर्यले, दया अनि पवित्र आत्मामा जीवनद्वारा परमेश्वरको कर्मीहरू हौं भनी आफै देखाँउछौं।


Y tiyaˈ cˈa rutzil quiwech quinojel ri lokˈolaj tak kachˈalal ri xa jun chic chukaˈ quibanon riqˈui ri Cristo Jesús. Y chukaˈ ri kachˈalal ri yecˈo wuqˈui niquitek el rutzil iwech riyix. 	 ख्रीष्टमा हुने परमेश्वरका हरेक विश्वासीलाई हाम्रो नमस्कार सुनाइदिनु।


Y ri apóstoles sibilaj qˈuiy nimaˈk tak milagros ri majun bey ye tzˈeton ta, ri yequibanalaˈ chiquiwech ri winek, can retal chi can kitzij wi ri niquibij. Y ri can quiniman chic ri Dios, junan cˈa quiwech niquimol quiˈ chuchiˈ ri raken jay riche (rixin) ri rachoch ri Dios ri nibix Riche (Rixin) ri Salomón chare. 	 प्रेरितहरूले मानिसहरू माझ अनेक चमत्कारहरू अनि आर्श्चयमय कार्यहरू गरे। प्रेरितहरू एकैसाथ सुलेमानको दलानमा थिए। तिनीहरू सबैको एउटै उद्दैश्य थियो।


Reˈ can qˈuiy cˈa etamabel nrajoˈ riche (rixin) chi nikˈax chawech, ruma ri wukuˈ rujolon (ruwiˈ) ri chicop, xa ye wukuˈ cˈa juyuˈ ri acuchi (achique) tzˈuyul wi ri ixok riˈ. 	 “यसलाई बुझ्नका निम्ति तिमीलाई ज्ञानपूर्ण हृदयको खाँचो छ। त्यो पशुमा भएका सात टाउकाहरु सातवटा पहाडहरु हुन् जहाँ त्यो स्त्री बस्छे। तिनीहरु सात राजाहरु पनि हुन्।


Y riyin ri Tercio, ri yitzˈiban el ri ruchˈabel ri kachˈalal Pablo, ntek cˈa el rutzil iwech pa rubiˈ ri Ajaf. 	 म र्ततियस हुँ, पावलले जे बोले ती कुराहरू म लेख्दैछु। अनि परमप्रभुमा म तिमीहरूलाई नमस्कार गर्दछु।


Y yacˈa tek ntoc el ri Jesús pa jucuˈ, ri achi ri xecˈojeˈ itzel tak espíritu riqˈui, xucˈutuj cˈa utzil chare ri Jesús chi tuyaˈ kˈij chare riche (rixin) chi nibe riqˈui. 	 येशू डुङ्गा मा चढदै हुनुहुन्थ्यो,दुष्टात्माहरूदेखि मुक्त भएको त्यस मानिसले येशूसंगै जानलाई बिन्ती गर्यो।


Y ri apóstoles xquibij cˈa chare ri Ajaf Jesús: Tabanaˈ cˈa chake chi nikacukubaˈ más kacˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 प्रेरितहरूले प्रभुलाई भने, “हाम्रो विश्वास बढाइदिनोस्।”


Y riyix man cˈa tiwewaj ta pa tak iwánima wi cˈo mac ri ibanon. Xa tikˈalajsalaˈ chiwech, y titolaˈ iwiˈ riqˈui oración, riche (rixin) chi yixchojmir. Ruma jun winek ri can choj rucˈaslen chuwech ri Dios, tek nuben orar riqˈui ronojel ránima, can qˈuiy ri xticˈul chare ri Dios. 	 सधैँ तिमीहरू एक अर्कामा पाप स्वीकार गर। तब एक अर्काको निम्ति प्रार्थना गर। यसो गर, तब परमेश्वरले तिमीहरूलाई निको पार्नु हुन्छ। धार्मिक मानिसको प्रार्थना शाक्तिशाली र प्रभावशाली हुन्छ।


Riyin xintic ri ruchˈabel ri Dios pa tak iwánima. Ri kachˈalal Apolos xuben chi achiˈel xuyiˈaj ri chˈabel riˈ ruma xsamej chicojol. Pero ya ri Dios ri xbano chi xqˈuiy pa tak icˈaslen. 	 मैले बिउ रोपें अनि अपोल्लोसले त्यसमा पानी हाले। तर परमेश्वरले बिरूवालाई बढाउनु भयो।


Y chukaˈ can xtapon wi cˈa ri kˈij tek xquebanatej ri xajan chupan ri lokˈolaj lugar ri xa ma rucˈamon ta chi nibanatej chiriˈ. Can achiˈel ri tzˈibatal ca ruma ri Daniel, jun chique ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Ri nitzˈeto cˈa ri tzˈibatal ca, tikˈax cˈa chuwech ri nutzˈet. Riche (rixin) chi queriˈ tek xtitzˈet chi can ya chic riˈ ri nibanatej, ri yixcˈo pa Judea xa can quixanmej cˈa el y tiwewaj iwiˈ ri pa tak juyuˈ. 	 तिमीहरूले भयानक विनास देख्नेछौ। तिनीहरूले त्यो घटना एउटा त्येस्तो ठाउँमा उभिएर हेर्ने छौ जहाँ त्यस्तौ नहुनु पर्नेथ्यो।” (मानिस जसले पढछ यसको अर्थ के हुन्छ बुझनुपर्छ।) त्यसबेला यहूदिया मानिसहरू पहाडहरूतिर भाग्नु पर्छ।


Y ruma cˈa ri ma wetaman ta achique nbij el chare ri wajaf ri César, yacˈareˈ nupaban chiwech re wacami, y chawech cˈa chukaˈ riyit rey Agripa, riche (rixin) chi queriˈ tacˈutuj cˈa chare ri rumac ye rubanon, riche (rixin) chi ya rumac riˈ ri xtintzˈibaj el chare ri César. 	 तर मैले उनको विषयमा सिजरलाई के लेख्ने कुनै निश्चित आधार पाइन। यसकारण उनलाई मैले तपाईंहरू सबैको समक्ष उभ्याँए। म आशान्वित छु कि तपाईंहरूको प्रश्न पश्चात तपाईंहरूले सुझावहरू मलाई दिनुहुनेछ ताकि म सिजरलाई केही लेख्न सक्छु।


Yacˈa ri can jabel nikˈax chiquiwech ri ruchˈabel ri Dios, can ye achiˈel cˈa jun winek ri can nicowin chic nutij wey. Riyeˈ quitijon quiˈ riche (rixin) chi can quetaman chic achique ri utz y achique ri ma utz ta. 	 तर ठोस आहार त परिपक्कहरूकोलागि हो। जसले आफ्ना आत्मिक इन्द्रियहरूलाई असल र खराब बीचको भिन्नता छुट्टयाउन निरन्तर अभ्यास गेरकाछन्।


Majun chic cˈa kˈakˈ riche (rixin) nisakirisan ri xtitzˈetetej ta chupan ri tinamit riˈ. Ma xtacˈaxatej ta chic cˈa chukaˈ chi cˈo ta jun cˈulanen nibanatej. Ruma ri nimaˈk tak cˈayinel ri xecˈojeˈ chiriˈ nimaˈk xquinaˈ quiˈ. Y chukaˈ ruma ri itz ri xeban chiriˈ, xekˈolotej cˈa quinojel ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef. 	 तेरोमा बतीको ज्योति फेरि कहिल्यै चम्कनै छैन। वेहुला-वेहुलीको स्वर तेरोमा सुनिने छैन। तेरा व्यापारीहरु संसारका महामानवहरु थिए, समस्त राष्ट्रहरु तेरो जादू-टुना मुनाले छलिएका थिए।


Ruma ri kas kitzij chi ye israelitas ma xaxu (xaxe) ta wi ri banon circuncisión chare ri quichˈacul. 	 यदि एक मानिस शारीरिक रूपले मात्र यहूदी हो भने उ साँचो अर्थमा यहूदी होइन। सत्य खतना शारिरिक खतना मात्र होइन।


Y wi cˈo jun ri nucˈut chˈabel ri xa nuyoj quicˈuˈx ri kachˈalal, y rumariˈ ri kachˈalal niquichop niquitaluj el quiˈ, tapixabaj y tabij chare chi ma tuben ta chic queriˈ. Y wi abin chic jun bey chare y ma yarunimaj ta, tabij chic jun bey chare. Y wi can ma niniman ta, man chic tacˈom (tacˈul) ta ruwech. 	 यदि कसैले र्तक गर्ने चाहे, उसलाई चेतावनी देऊ। यदि अझै पनि र्तक गरिरहे उसलाई फेरि छाडिदेऊ।


¿Y achique ruma tek ma nichˈobotej ta ka iwuma riyix mismo achique ri rucˈamon chi niben y achique ri ma rucˈamon ta? 	 “के चाँहि सही हो भन्ने तिमीहरू माझ किन निर्णय लिन सक्तैनौ? तब तिमीहरू किन बुझ्न सक्तैनौ अहिले के भइरहेको छ?


Yacˈa ri Jesús can retaman wi chi riqˈui caˈiˈ quipalej ri niquicˈutuj queriˈ. Rumariˈ Riyaˈ xubij chique: ¿Achique cˈa ruma riyix nitij ikˈij riche (rixin) chi yinitojtobej? Ticˈamaˈ cˈa pe jun puek riche (rixin) chi ntzˈet, xchaˈ chique. 	 तर येशूले तिनीहरूको कपट बुझ्नु भयो। उहाँले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “तिमीहरू मलाई किन जालमा पार्न खोज्दैछौ? मलाई एउटा चाँदीको सिक्का देऊ। म त्यसलाई हेर्न चाहन्छु।”


Riyoj ri xkanimaj ri Cristo ruma nikajoˈ chi yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac, wi xa cˈa nikaben na ri mac, ¿la ya cami ri Cristo xbano ka aj maquiˈ chake? Ma que ta riˈ. 	 धर्मी बन्न हामी ख्रीष्टमा विश्वास गरयौ। यसबाट हामी पनि पापीहरू थियौं भन्ने स्पष्ट छ। तब के ख्रीष्टले हामीलाई पापी बनाँउछन्? पक्कै होइन।


Y yacˈa tek xebe pa rucamul, yacˈariˈ tek ri José xukˈalajsaj riˈ chiquiwech ri rachˈalal chi ya riyaˈ ri José. Y queriˈ tek ri Faraón xretamaj ye achique ri ye rachˈalal ri José, rumariˈ xretamaj chukaˈ chi ri José jun hebreo. 	 पछिबाट तिनीहरू त्यहाँ दोस्रो पल्ट गए। त्यसबेला यूसुफले आफ्ना भाइहरूलाई ऊ को हो बताए। अनि फिरऊनले यूसुफको परिवारको विषयमा जान्न पाए।


Y astapeˈ ri Cristo can Rucˈajol wi ri Dios, pero xretamaj xunimaj rutzij ri Dios, hasta chupan chukaˈ ri tijoj pokonal ri xukˈaxaj. 	 येशू परमेश्वरका पुत्र हुनुहुन्थ्यो तर उहाँले कष्ट भोग्नु भयो र त्यसबाट उहाँले आज्ञाकारी बन्न सिक्नुभयो।


¿La ma nubij ta cami chare: Tachojmirisaj ri xtintij re wacami tikakˈij, y tachojmirisaj awiˈ riche (rixin) chi queriˈ yinanimaj yinawilij pe re yiwaˈ y yinucˈyaˈ, y can cˈa ya tek xiwaˈ yan riyin, cˈacˈariˈ xcawaˈ y xcatucˈyaˈ riyit? 	 अँह! तिमी त्यो नोकरलाई भन्नेछौ, ‘मेरो निम्ति खाना तयार पार खाई पिई सक्छु तब तिमी खाऊ।’


Y rumariˈ niquicot ri wánima, y riqˈui chukaˈ quicoten yichˈo. Y astapeˈ xquicom, can cukul el nucˈuˈx chi ncˈul ri rutzil ri Dios. 	 यसैले मेरो हृदय आनन्दित छ र मेरो मुख आनन्दसित बोल्दछ। मेरो शरीले पनि आशामा भरोसा गर्नेछ।


Pero ri Jesús xubij cˈa chique: Riyix can ximey tek xitzˈet chi riyin pa jun uxlanibel kˈij tek xinben jun milagro. 	 येशूले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “मैले एउटा चमत्कार गरें र तिमीहरू सबै छक्क पर्यौ।


Y yecˈo cˈa chiwe riyix ri xkˈax yan jubaˈ chiquiwech chi chupan ri kˈij tek xtipe ri Ajaf Jesús chikacˈamaric, xquixquicot riyix kuma riyoj, can achiˈel chukaˈ xkojquicot riyoj iwuma riyix. 	 तिमीहरूले हाम्रो विषयमा केही कुराहरू बुझिसकेकाछौ। त्यो दिन जब हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्ट आउनु हुनेछ, म आशा गर्छु तिमीहरूले बुझ्नेछौ, जब हामी तिमीहरू प्रति गर्व गरे झैं तिमीहरू पनि गर्वावित हुनेछौ।


Y cˈacˈariˈ ri Jesús xubij cˈa: Riyix aj Jerusalem, aj Jerusalem, ¿achique cˈa ruma tek yeˈicamisalaˈ ri profetas ri yekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios? ¿Achique cˈa ruma chukaˈ tek yeˈicamisalaˈ chi abej ri yerutek pe ri Dios chicojol? Y riyin can qˈuiy cˈa mul ri xinwajoˈ chi xixinmol ta wuqˈui, achiˈel nuben ri quiteˈ ecˈ chique ri tak ral, yerumol chuxeˈ ri ruxicˈ. Yacˈa riyix ma xiwajoˈ ta. 	 “ए यरूशलेम, यरूशलेम! तिमीहरूले अगमवक्ताहरूलाई मार्छौ अनि परमेश्वरले तिम्रोमा पठाएका ती मानिसहरूलाई ढुङ्गाले हिर्काउछौ। धेरै पल्ट तिमीहरूको मानिसहरूलाई मैले सहयोग गर्न इच्छा गरे। मैले तिनीहरूलाई कुखुराको पोथीले जसरी आफ्ना चल्लाहरूलाई पखेंटा मुनि भेला गर्छ त्यसरी नै भेला गर्न चाहान्थें। तर तिमीहरूले मलाई त्यसो गर्न दिएनौ।


Tek cˈo jun chiwe riyix ri nitzujux (nisujux) pa kˈatbel tzij, tutijaˈ rukˈij riche (rixin) chi nuchojmirisaj riˈ riqˈui ri rucˈulel tek xa cˈacˈariˈ quichapon el bey pa kˈatbel tzij. Ruma wi ma nuchojmirisaj ta riˈ riqˈui ri nitzujun (nisujun) chrij, can xtucˈuex cˈa chuwech ri aj kˈatbel tzij, y ri aj kˈatbel tzij riˈ nujech el pa rukˈaˈ ri aj chˈameˈy, y ri aj chˈameˈy nucˈuaj el, y nberutzˈapij ca pa cárcel. 	 मानिलेऊ, कुनै मानिससंग तिम्रो झगडा छ, अनि तिमी न्यायलय जानु लागेकाछौ। तर न्यालयमा पुग्नु अघि नैं त्यो झगडा मिलाउन जे आवश्यक हुन्छ हरेक कुरो गर। यदि त्यसो नगरे विपक्षीले तिमीलाई नयायकर्त्ता अघि उभ्याउनेछ। अनि न्यायकर्ताले अधिकारीलाई सुम्पिनेछ औ उनले तिमीलाई जेलमा थुन्नेछ।


Ri Abraham can jabel wi cˈa retaman chi ri Dios can cˈo uchukˈaˈ riqˈui riche (rixin) chi nuben ri rubin. 	 आफूले दिनुभएको प्रतिज्ञा पूर्ण गर्नमा परमेश्वर सामर्थी हुनुहुन्छ भन्ने कुरामा अब्राहाम पूर्णरूपले निश्चिन्त थिए।


Quixjel apo riqˈui ri Dios, y Riyaˈ chukaˈ xtijel pe iwuqˈui. Riyix ri xixmacun chuwech ri Dios, tichˈajchˈojsaj cˈa ri icˈaslen achiˈel nichˈajchˈojsaj ikˈaˈ. Riyix ri caˈiˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios, tichˈajchˈojsaj cˈa ri iwánima. 	 परमेश्वरको नजिक आऊ अनि परमेश्वर तिमीहरूको नजिक आउनु हुनेछ। तिमीहरू पापी हौ। यसर्थ तिमीहरूको जीवनदेखि पाप धोउ। जब तिमीहरू दुवै परमेश्वरको अनि संसारको सेवा गर्छौ तिमीहरूको दुइवटा मन छ। यसर्थ तिमीहरूको विचार शुद्ध तुल्याऊ।


Yacˈa ri Jesús xubij chique ri achiˈaˈ fariseos y ri aj tzˈibaˈ: Jun ajkˈomanel ma ye ta ri ye utz ri yerakˈomaj. Riyaˈ yerakˈomaj ri yawaˈiˈ. 	 येशूले उत्तर दिनु भयो, “निरोगीलाई वैद्यको आवश्यक पर्दैन, तर रोगीहरूलाई मात्र वैद्यको आवश्यकता पर्छ।


Ri ruteˈ rutataˈ ri Moisés ruma chi can quicukuban chukaˈ quicˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ xquewaj ri Moisés oxiˈ icˈ tek xalex. Queriˈ xquiben ruma ri Moisés jun ti acˈal ri jabel oc. Y riyeˈ ma xquixibij ta quiˈ chuwech ri rey Faraón ri biyon chi quecamisex quinojel ri tak cˈajolaˈ (alaboniˈ) ri xa cˈa calaxic. 	 विश्वासकै कारणले, मोशाका माता-पिताले तिनलाई तीन महीना सम्म लुकाएर राखे। मोशा सुन्दर बालक थिए। तिनीहरू राजाको आदेश अस्वीकार गर्न डराएनन्।


Yecˈo kachˈalal chicojol ri can niquinaˈ chi can cˈo quikˈij y niquibij chi riyin ma xquinapon ta chic iwuqˈui. 	 तिमीहरूमध्ये कति जना घमण्ड गरिरहेका होलान् किनभने तिनीहरू सम्झन्छन् कि म फेरि तिमीहरू भएकोमा आउँदिन।


Y ri ye cajiˈ ri cˈo qˈuiy runakˈ tak quiwech, xquibij cˈa: Amén. Y ri juwinek cajiˈ rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij can yacˈariˈ xexuqueˈ xemajeˈ ka riche (rixin) chi xquiyaˈ rukˈij ri can cˈo rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 ती चार सजीव वस्तुहरुले भने, “आमिन!” अनि अग्रजहरुले घुँडाडा टेके अनि आराधना गरे।


Y riyin nbij chi riyix iwacˈaxan chi ri Dios ruyaˈon re samaj reˈ chuwe, riche (rixin) chi nkˈalajsaj ri utzil ri ruyaˈon chiwe riyix. 	 अवश्य तिमीहरू जान्दछौ कि परमेश्वरले आफ्ना अनुग्रहले तिमीहरूलाई सहायता गर्न मलाई यो काम सुम्पनु भएकोछ।


Can ntij wi nukˈij chrij ri chinuwech apo ri acuchi (achique) cˈo chi yinapon wi, ruma nwajoˈ chi can ntoc wuche (wixin) riyin ri lokˈolaj sipanic ri nuyaˈ ri Dios. Y ruma cˈa ri Cristo Jesús tek ri Dios xirusiqˈuij (xiroyoj) riyin; ruma nrajoˈ chi yibe chilaˈ chicaj y nrajoˈ chi ntoc wuche (wixin) riyin ri lokˈolaj sipanic ri nuyaˈ Riyaˈ. 	 लक्ष्यमा पुग्ने र पुरस्कार पाउने कोशिश म गरिनैरहन्छु। त्यो पुरस्कार मेरो निम्ति पक्का गरिएकोछ किनकि परमेश्वरले मलाई ख्रीष्टद्वारा जीवनमाथि बोलाइएको छु।


Ri winek riˈ can niquiben chi achiˈel ma quetaman ta ri xuben ri Dios ojer ca tek ri Dios xubij chi ticˈojeˈ ri caj, y xubij chukaˈ chi tel pe ri ruwachˈulef pa yaˈ. Y reˈ can nucˈut wi cˈa chkawech chi re ruwachˈulef pa yaˈ cˈo wi. 	 तर ती मानिसहरु धेरै अधि के घटेको थियो सो सम्झन चाहँदैनन्। आकाशहरु थिए अनि परमेश्वरले जलबाट पृथ्वी सृष्टि गर्नु भयो। यी सबै परमेश्वरको बचन अनुसार हुन गयो।


Y tiwacˈaxaj cˈa jabel re xtinbij chiwe re wacami: Ronojel riˈ xticˈulwachitej tek ri winek riche (rixin) re tiempo re kachapon, cˈa ma jane queqˈuis ta chuwech re ruwachˈulef. 	 म तिमीहरूलाई साँचो भन्दछु, यस पुस्ताका मानिसहरू जीवित रहदा नै यी कुराहरू हुनेछन्।


Y ri ixok ri xatzˈet, yacˈariˈ ri jun nimalaj tinamit ri cˈo pa quiwiˈ ri aj kˈatbel tak tzij riche (rixin) ri ruwachˈulef. 	 तिमीले देखेको त्यस स्त्री त्यो महानगर हो जसले पृथ्वीका राजाहरुमाथि शासन गर्छे।”


Ri ijaˈtz ri xeka cojol tak kˈayis ri cˈo quiqˈuixal can nichˈo wi cˈa chiquij ri winek ri niquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios. Pero ri winek riˈ xa yejikˈ ruma xaxu (xaxe wi) niquichˈob achique nicˈatzin chare ri quicˈaslen waweˈ chuwech re ruwachˈulef y xaxu (xaxe) wi niquichˈob ri quibeyomal y chukaˈ ri achique yequirayij. Y rumariˈ ma niwachin ta jabel ri quicˈaslen. 	 काँढाघारीमा झरेको बीऊहरू चाँहि के होलान? तिनीहरू पनि ती मानिसहरू जस्तै हुन् जसले परमेश्वरको वचन सुन्दछन्, तर तिनीहरू जीवनका चिन्ता, धन, सुख चैनमा परेर निसासिन्छन्। त्यसैले तिनीहरूबाट फलहरू लाग्न पाऊँदैन।


Ronojel cˈa ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, can ya wi cˈa ri Dios ri xucusan quiche (quixin) ri winek chutzˈibaxic. Y rumariˈ nicˈatzin riche (rixin) chi yetijox ri quiniman chic y ri ma jane quiniman ta ri Dios. Nicˈatzin nucusex riche (rixin) chi yekˈil ri winek chi ma tiquiben ta ri xa ma utz ta. Nicˈatzin riche (rixin) chi nibix chique ri winek achique rubanic niquichojmirisaj ri quicˈaslen, y utz chukaˈ nucusex riche (rixin) chi nicˈut achique rucˈuaxic jun cˈaslen choj chuwech ri Dios. 	 सबै धर्मशास्त्रहरू परमेश्वरले दिनु भएको हो। ती धर्मशास्त्रहरू शिक्षा दिनु अनि मानिसको जीवनमा भएका गलत कुराहरू देखाइदिने काममा उपयोगी छन्। धर्मशास्त्रहरू गल्ती सुधार्न अनि उचित जीवन कसरी जिउनु त्यो सिकाउनुमा उपयोगी छन्।


Y ri ángel riˈ xubij cˈa chuwe: Pablo, man cˈa taxibij ta awiˈ. Riyit can cˈo cˈa chi yatapon na ri pa Roma chuwech ri César. Rumariˈ majun cˈa xtacˈulwachij. Y awuma cˈa riyit, ri Dios xquerucol cˈa chukaˈ ri ye awachibilan el chupan re jun barco reˈ. Can majun cˈa xticom ca chiwe, xinucheˈex ruma ri ángel. 	 उहाँले भन्नुभयो, पावल भयभीत न हौ! तिमी सिजर समक्ष उभिनै पर्छ। अनि परमेश्वरले तिम्रो खातिर तिमीसंग समुद्रयात्रा गर्नेहरू सबैलाई बचाउनु हुनेछ।’


Rumariˈ riyaˈ, can xu (xe) wi xbix queriˈ chare, can yacˈariˈ tek cˈa nej apo chupan ri cárcel xeberuyaˈ wi ca. Y ri caken xerukˈatabalaˈ ca cojol cheˈ ri nibix cepo chare, riche (rixin) chi queriˈ man cˈa xqueˈel ta el. 	 जेलको अधिकारीले त्यस्तो विशेष आदेश सुनेपछि पावल र सिलासलाई निक्कै भित्र पुग्ने जेलमा थुने। उनले तिनीहरूका खुट्टा ठिङ्गुरामा कसे।


Y cˈacˈariˈ tek xeˈapon ri ye wuˈoˈ chic kˈopojiˈ ri xebe ca chulokˈic ri aceite riche (rixin) ri quilámpara, y riyeˈ xechˈo cˈa apo chare ri rajaf ri jun cˈulanen riˈ y xquibilaˈ cˈa: Tajakaˈ ri ruchiˈ jay chkawech, xechaˈ. 	 “केही समयपछि अरू कन्याहरू आए। तिनीहरूले भने, ‘स्वामी, हामीलाई ढोका खोलिदिनु होस् हामीलाई पनि भित्र पस्न दिनहोस्।’


Rumacˈariˈ, achique ri cˈo racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa achique ri nubij ri Lokˈolaj Espíritu chique ri iglesias. Ruma achique cˈa ri xtichˈacon, ma xtapon ta cˈa chupan ri tijoj pokonal riche (rixin) ri rucaˈn camic. 	 “जसले सुन्न सक्छ मण्डलीहरुलाई आत्माले के भनिर हुनुभएकोछ, सुन्नुपर्छ। जसले विजय प्राप्त गर्छ उसलाई दोस्त्रो मृत्युले चोट पुर्याउने छैन।


Y rumacˈariˈ riyoj ri kaniman chic, ma tuben ta caˈiˈ kacˈuˈx chi yojjel apo cˈa riqˈui ri Dios, riyoj xa can ta riqˈui ronojel kacˈuˈx yojjel apo riqˈui. Y can ta yojjel apo riqˈui jun kánima chˈajchˈojsan chic chare ri etzelal, y can chˈajchˈojsan ta chukaˈ ri kachˈacul riqˈui jun chˈajchˈojlaj yaˈ. 	 शुद्ध जलले हाम्रा शरीर धोइएका छन्, हामी शुद्ध पारिएका छौं र अपराधबाट मुक्त बनाइएका छौं। यसकारण हामी चोखो ह्रदय लिएर आफ्ना विश्वासले ढुक्क भएर परमेश्वरको नजिक आउँछौ।


Ruma xa más ta utz chi man ta xquetamaj achique rubanic riche (rixin) chi niquicˈuaj jun cˈaslen choj chuwech ri Dios que chuwech chi xa quetaman chic y xa xquiyaˈ ca ri lokˈolaj tak pixaˈ ri xeruyaˈ ri Dios chique. 	 हो, तिनीहरुलाई दिइएको पवित्र शिक्षाबाट सही मार्ग चिन्नु अनि त्यसबाट र्फकनु भन्दा सही मार्ग तिनीहरुले कहिल्यै नचिनेको असल हुनथ्यो।


Y chupan cˈa ri kˈij tek riyin xtinkˈet tzij pa quiwiˈ ri winek, ye qˈuiy cˈa ri xquebin chuwe: ¡Ajaf! ¡Ajaf! xquechaˈ, riyoj pan abiˈ riyit xkakˈalajsaj wi ri ruchˈabel ri Dios, pan abiˈ riyit xekelesaj itzel tak espíritu quiqˈui qˈuiy winek y pan abiˈ chukaˈ riyit xekabanalaˈ sibilaj qˈuiy milagros, xquechaˈ. 	 अन्तिम दिनमा धेरैले मलाई भन्नेछन्, ‘तपाईं नै हाम्रा प्रभु हुनुहुन्छ। हामीले तपाईंकै नाउँमा अगमवाणी बोल्यौ; अनि तपाईंकै नाउँमा हामीले ती दुष्टहरूलाई निकाली पठायौं अनि अनेक अनौठा चमत्काहहरू गर्यौ।’


Rumariˈ ri achiˈaˈ chapoy tak car riˈ xquiben apo retal chique ri nicˈaj chic cachibil ri yecˈo pa jun chic jucuˈ, riche (rixin) chi quepe chiquitoˈic. Y ri cachibil can xepe na wi chiquitoˈic. Y ri caˈiˈ jucuˈ xequinojsaj chi car. Rumariˈ ri caˈiˈ jucuˈ riˈ xa jubaˈ ma yebe ka chuxeˈ yaˈ. 	 तिनीहरू अरू डुङ्गामा भएका आफ्ना साझेदारहरूलाई पनि सहायताको लागी संकेत दिए। साझेदारहरू आए अनि डुङ्गामा यति माछा लादे कि डुङ्गाहरू डुब्न थाले।


Riche (rixin) chi queriˈ can chiˈiwonojel yixcowin nikˈalajsaj ri nibix chiwe ruma ri Dios. Pero chi jojun chi jojun quixchˈo riche (rixin) chi queriˈ quinojel cˈo niquetamaj y quinojel niquicˈul pixabanic. 	 तिमीहरू सबैले एक पछि अर्काले अगमवाणी दिन सक्छौ। त्यस प्रकारले सबै मानिसलाई सिकाउनु र उत्साहित तुल्यानु सक्छौ।


Riyix iwetaman chi can etamatel wi cuma quinojel ri winek chi jun achi wi nuyaˈ kˈij chi niqˈuiy ri rusmal ruwiˈ, riˈ xa qˈuixbel. 	 लामो केश राख्नु पुरुषको निम्ति शरमको कुरो हो भन्ने कुरो प्रकृति धरिले हामीलाई सिकाउँछ।


Ruma ri Cristo xaxu (xaxe) wi jun bey xutzuj (xusuj) riˈ pa camic, y riqˈui riˈ xuben chique quinojel ri ye ruchˈajchˈojsan chic chi majun quimac yetzˈetetej ruma ri Dios riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 एउटै बलिले संधैको निम्ति ख्रीष्टले तिनीहरूलाई परिपक्क बनाउनु भयो, जजसलाई उहाँको बलिले पवित्र गराइँदैछ।


Y ri tataˈaj xubij: Nucˈajol, riyit can yitcˈo wi wuqˈui. Rumariˈ ronojel ri cˈo wuqˈui, can awuche (awixin) wi riyit. 	 अनि बाबुले छोरालाई भने, ए छोरो! तिमी त मसंग सँधै छौ। मेरोमा भएको सारा सम्पत्ति तिम्रै हो।


Yacˈariˈ tek ri Pedro can xucholojij rubixic chique chrij ri xbanatej. Riyaˈ xubij cˈa: 	 पत्रुसले तिनीहरूलाई सम्पूर्ण कथा विस्तार गरेर बताए।


Y can ticˈuaj jun cˈaslen utz chiquicojol ri winek ri ma quetaman ta ruwech ri Dios. Riche (rixin) chi queriˈ astapeˈ niquimol pe tzij chiwij y niquibij chi ma utz ta ri icˈaslen, pero tek ri winek riˈ xtiquitzˈet chi xa utz ri yeˈibanalaˈ, xtiquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios, tek xtapon ri kˈij tek ri Dios xtorubij chake ronojel ri ye kabanon. 	 मानिसहरु जसले विश्वास गर्दैनन् तिनीहरु तिमीहरुका वरिपरि छन्। ती मानिसहरुले तिमीहरुले भूल गरी रहेकाछौ भनी निन्दा गर्छन्। यसर्थ असल जीवन बिताऊ। तब तिमीहरुले गरेका असल कुराहरु तिनीहरुले देख्नेछन् अनि तिमीहरुले परमेश्वरलाई महिमा प्रदान गर्नेछौ। जब उहाँ आउनु हुन्छ।


Yacˈa ri Jesús chanin xchˈo pe chique, y xubij cˈa: Ma tixibij ta iwiˈ. Xa ticukubaˈ icˈuˈx, xa yin cˈa riyin, xchaˈ chique. 	 तर येशूले तत्कालै भन्नुभयो, ‘साहसी होऊ यो म हुँ। डराउनु पर्दैन्।”


Y nubij cˈa ri pa ruˈoración: Nataˈ Dios, wi riyit nawajoˈ, tabanaˈ cˈa chi riyin man ta nkˈaxaj re jun tijoj pokonal reˈ, pero ma taben ta ri xa nuraybel riyin. Tabanaˈ ri araybel riyit, xchaˈ. 	 “हे पिता, यदि यो तपाईंको इच्छा हो भने, यो कष्टको कचौरा मदेखि हटाइदिनुहोस्। तर यो तपाईंको इच्छा बमोजिम गरियोस् मेरो इच्छा बमोजिम होइन।”


Chiquicojol cˈa ri winek, benak jun ixok ri cˈo jun ruyabil riche (rixin) icˈ chare. Ri ixok riˈ cˈo chic cˈa cablajuj junaˈ ri ma tanel ta ri ruquiqˈuel. Xuqˈuis yan cˈa ronojel rurajil, ruma benak chic quiqˈui qˈuiy ajkˈomanel, y majun chique ri ajkˈomanel cowinek ta rakˈoman ri ruyabil. 	 एकजना बाह्र र्बष देखि रक्तस्रावले पिडित एउटी आइमाई पनि त्यहाँ थिई। आफ्नो सारा जेथा वैद्यको ओखती-मूलोमा खर्च गर्दा पनि तिनलाई निको पार्ने कोही निस्केनन्।


Man cˈa tikˈol ka iwiˈ iyon riyix. Ruma ri Dios majun xtikˈolo ta riche (rixin). Ruma xabachique nutic ka ri winek, can yariˈ chukaˈ xtuben cosechar. 	 आफूले आफैलाई धोखा नदेऊ, तिमी परमेश्वरलाई ठग्न सक्दैनौ। मानिसले जे रोप्छ त्यही फल्छ।


Y Riyaˈ xbe cˈa chutzijoxic ri ruchˈabel ri Dios pa ronojel tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Galilea. Xabachique cˈa tinamit ri xapon wi, Riyaˈ xutzijoj ri ruchˈabel ri Dios ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y chukaˈ can xerelesalaˈ cˈa ri itzel tak espíritu. 	 अनि येशूले गालीलको सबै ठाउँहरूमा यात्रा गर्नुभयो। उहाँले तिनीहरूका सभाघरहरूमा प्रचार गर्नुभयो अनि मानिसहरूमा लागेका भूतहरू भगाइदिनु भयो। येशूद्वारा एकजना रोगी निको भयो (मत्ति 8:1-4; लूका 5:12-16)


Xpe Riyaˈ xuchop rukˈaˈ ri yawaˈ y can yacˈariˈ tek xqˈuis el ri nimalaj cˈaten chrij. Ri rujiteˈ ri Pedro xyacatej cˈa pe pa ruchˈat y xuchop yerunimaj yerilij apo ri Jesús y ri ye benak riqˈui. 	 तब येशूले तिनको हात छुनुभयो तिनी निको भइन्। अनि तिनी उठिन् र उहाँको सुसार गरिन्।


Ruma chuwe riyin, wi cˈa yicˈaseˈ na chuwech re ruwachˈulef, can ya ri Cristo ri nucˈaslen. Y wi ta riyin yicom el, riˈ xa jun chˈacoj chuwe riyin. 	 मेरो निम्ति मेरो जीवनको उदेश्य ख्रीष्ट हुन र मृत्युको अर्थ लाभ हो।


Queriˈ rubanon kiqˈui riyoj ri xojrusiqˈuij (xojroyoj) chi israelitas, y chi ma ye israelitas ta. 	 हामी तिनै मानिसहरू हौं। परमेश्वरले हामीलाई यहूदी र गैर-यहूदी दुवै सम्प्रदायबाट चुन्नु भएको छ।


Y ri kˈij cˈa tek xquipe chic riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can xtibanatej cˈa chukaˈ achiˈel ri xcˈulwachitej pa rutiempo ri Noé. 	 मानिसको पुत्र आँउदा पनि त्यही हुनेछ जुन नूहको समयमा भएको थियो।


Y ri mozos riˈ xquibij cˈa: Majun xyaˈo kasamaj, xechaˈ. Y ri tataˈaj rajaf ri ulef xubij cˈa chique ri mozos riˈ: Quixbesamej cˈa chukaˈ riyix pa nujuyuˈ ri nuticon ruwech riqˈui uva y xtintoj cˈa chiwe ri rucˈamon chi nichˈec, xchaˈ chique. Y ri mozos riˈ can xebe cˈa pa samaj. 	 मानिसहरूले भने, ‘कसैले हामीलाई काममा लाएनन्।’ “उसले भन्यो, ‘त्यसो भए तिमीहरू पनि मेरो दाखबारीमा गएर काम गर्न सक्छौ।’


Pa tak cánima cˈa ri winek nipe wi ri jalajoj ruwech itzel tak naˈoj, achiˈel tek yeˈelekˈ, tek niquirayij chi ronojel ta cosa quiqˈui ta riyeˈ cˈo wi, yequibanalaˈ etzelal, yekˈolon, ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ yequibanalaˈ mac ri sibilaj qˈuixbel, itzel niquinaˈ chare jun winek ri utz cˈo, yequibilaˈ itzel tak chˈabel chiquij ri nicˈaj chic, ri niquinaˈ chi can cˈo quikˈij, y ri ma yechˈobon ta jabel. 	 वेश्यागामन, कुदृष्टि, स्वार्थीपन, निन्दा, धोका, अश्लीलता, इर्ष्या, अभद्रता, अहंकार, घमण्ड अनि मूर्खता हुन्।


Ri ijaˈtz ri xeka cojol tak abej, can nichˈo wi cˈa chrij ri ruchˈabel ri Dios ri nacˈaxex cuma ri winek. Ri winek riˈ can chanin cˈa niquicˈul ri ruchˈabel ri Dios pa tak cánima riqˈui quicoten. 	 अरूहरू चट्टान भएको माटोमा छरिएका बीऊहरू जस्तै हुन तिनीहरू वचन सुन्दछन् अनि तत्कालै आनन्दसाथ स्वीकार गर्दछन्।


Y re ruwachˈulef y ri caj re yekatzˈet wacami, ri Dios can rubin chic chi ye yaquel apo riche (rixin) chi yecˈat pa kˈakˈ tek xtapon ri kˈij tek ri Dios xtukˈet tzij y xtuyaˈ rucˈayewal pa quiwiˈ ri winek ri xa itzel quicˈaslen. 	 अनि परमेश्वरको त्यही बचनले आकाश अनि पृथ्वी आगोले नष्ट पार्न राखिएको छ। आकाशहरु अनि पृथ्वी न्यायको दिनको निम्ति साँची राखिएको छ अनि परमेश्वरका विरुद्धको सबै मानिसहरु विनाश गरिनेछन्।


Y pa rucaˈn kˈij chare ri quichapon wi el bey ri achiˈaˈ, xa jubaˈ chic cˈa chi ma queˈapon ri pa tinamit Jope, achiˈel xa pa nicˈaj kˈij, yacˈariˈ tek ri Pedro xjoteˈ cˈa el pa ruqˈuisbel tanaj (wik) chare ri jay, riche (rixin) chi xberubanaˈ orar. 	 अर्को दिन ती तीनैजना जोप्पा शहर नजीक आईपुगे। त्यसबेला पत्रुस छानामाथि प्रार्थना गर्न भनी गए। त्यो मध्याह्रको बेला थियो।


Pero ri Pilato xubij cˈa chique ri principaliˈ tak sacerdotes riˈ: Ri xintzˈibaj yan, can tzˈibatal chic cˈa riˈ. Ma nicˈatzin ta cˈa chi njel rubixic, xchaˈ chique. 	 पिलातसले उत्तर दिए, “मैले जे लेखें-लेखें, बद्ली गरिनेछैन।


Majun ri qˈues chuwech re ruwachˈulef ri xa riche (rixin) chi nuben ri nurayij ka riyaˈ. Majun chukaˈ ri nicom ruma nrajoˈ chi nicom. 	 हो, हमी सबैजना प्रभुको लागि बाँच्दछौं। हामी आफ्नै निम्ति बाँच्दैनौं अथवा आफ्नै निम्ति मर्दैनौं पनि ।


Ruma ri ojer ca, queriˈ chukaˈ xquiwik quiˈ ri lokˈolaj tak ixokiˈ ri xcoyobej ri rutzil ri Dios. Xquiwik jabel ri cánima y xquinimaj chukaˈ quitzij ri cachijlal. 	 यस प्रकारले ती पवित्र स्त्रीहरु जो धेरै अघि जीवित थिए अनि परमेश्वरमाथि आशा गरेकाले तिनीहरु आफै सुन्दर बनिएका थिए। तिनीहरुले आफैलाई आफ्ना पतिहरुमा सुम्पेका थिए। तिनीहरुले आफैलाई आफ्ना पतिहरुमा सुम्पेका थिए।


Majun bey cˈa quixkˈolotej ta pa quikˈaˈ ri winek ri yebin queriˈ. Ruma tek xa napon ri kˈij riche (rixin) chi nipe ri Jesucristo, sibilaj ye qˈuiy cˈa ri xqueyaˈo ca riche (rixin) ri Dios. Y xtoka chukaˈ jun itzel achi ri can ucˈuan wi ruma ri etzelal, ri can cˈo chi xtika ri rucˈayewal pa ruwiˈ. 	 कुनै खण्डमा पनि तिमीहरूलाई कसैले धोखा नदिओस्। जब सम्म परमेश्वरको विरुद्ध विद्रोह हुँदैन त्यो दिन आउने छैन। जब सम्म विनाशकारी मानिस आँउदैन तब सम्म त्यो दिन आँउदैन। विनाशकारी मानिस नरकको हो।


Y ri chiriˈ xban cˈa jun nimawaˈin, ruma xapon ri Jesús. Y ya cˈa ri Marta ri niniman nilin apo pa mesa. Y chukaˈ ri Lázaro tzˈuyul chiquicojol ri winek ri ye tzˈuyul apo pa mesa riqˈui ri Jesús. 	 बेथानीमा तिनीहरूले येशूको निम्ति रात्री-भोजको व्यवस्था गरेका थिए। मार्थाले भोजन बाँडने काम गरी। लाजरस येशूसँग बसेर खानेहरू मध्ये एकजना थिए।


Yacˈa chare ri Cˈajolaxel, ri Dios nubij: Riyit can yit Dios riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek y can choj wi yakˈato tzij. 	 तर आफ्ना पुत्रको बारेमा परमेश्वरले भन्नुभयो “हे परमेश्वर, तपाईंको सिंहासन सदा सर्वदा रहिरहने छ न्यायपूर्वक तपाईंले आफ्नो राज्य चलाउनु हुनेछ।


Y ri chakˈaˈ, ri Ajaf Dios xutek cˈa pe jun ángel pa cárcel quiqˈui ri apóstoles. Y ri ángel riˈ xujek el ruchiˈ ri cárcel chiquiwech, y xerelesaj el. Y xubij cˈa chique: 	 तर राती प्रभुको दूतले जेलको दैलोहरू खोलिदिए अनि तिनीहरूलाई बाहिर ल्याए अनि भने,


Y ronojel ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈiban ojer ca, riche (rixin) chi cˈo nucˈut chkawech tek tzˈibatal ca. Can nuben cˈa chake chi yojcochˈon y nucukubaˈ kacˈuˈx chiroyobexic ri rutzil ri Dios. 	 बितेका दिनहरूमा लेखिएका हरेक कुरो हामीलाई शिक्षा दिनु लेखिएको थिए। हामीले आशा गर्न सकौं भनेर नै ती लेखिएका थिए। धर्म शास्त्रबाट आउने धैर्य र बलबाट हामी आशा प्राप्त गर्न सकौं।


Y tek ri apóstoles xeˈel el chiriˈ chiquiwech ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij, niquicot cˈa ri cánima xebe, ruma yatajnek chique chi niquikˈaxaj tijoj pokonal ruma ri rubiˈ ri Jesús, ruma qˈuiy ri niban y nibix chique. 	 प्रेरितहरू त्यो सभा छाडेर गए। येशूको नाउँमा यसरी अपमानित पाइनु योग्य भएकोमा उनीहरू खुशी भए।


Yacˈa riyaˈ xa xrewaj chiquiwech quinojel, ruma xubij: Ma wetaman ta achique ri nabij chuwe, xchaˈ chare ri aj icˈ. 	 तर पत्रुसले त्यहाँ उपस्थित भएका सबै मानिसहरूको अघाडी यो कुरालाई अस्वीकार गरे। उनले भने, “कि तिमीहरू के कुरा गरिरहेको छौ मैले केही बुझिन?”


Yacˈa ri winek ri xa riqˈui ri ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, xa jubaˈ chic cˈa re xquinquitzˈet el. Yacˈa riyix can xquinitzˈet chic na jun bey. Y ruma chi riyin can cˈo nucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, rumariˈ riyix can xticˈojeˈ cˈa chukaˈ icˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 केही समय पछि बाटै मलाई संसारमा मान्छेहरूले फेरि देख्नेछैन। तर तिमीहरूले मलाई देख्नेछौं। तिमीहरू बाँच्नेछौं किनभने म बाँच्छु।


Ruma tek can cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef, yariˈ tek xojruchaˈ yan. Xojruchaˈ ruma ri Cristo; queriˈ xuben ri Dios ruma nrajoˈ chi riyoj yoj‑oc lokˈolaj tak ralcˈual Riyaˈ, y man ta jun etzelal cˈo pa tak kacˈaslen. 	 ख्रीष्टमा हुने हामीलाई पिता परमेश्वरले संसारको सृष्टि गर्नु भन्दा पहिल्यै छान्नुभयो किनभने परमेश्वरले आफ्नो सामुन्ने निर्दोष र पवित्र जन रहन सकौं भनी हामीलाई प्रेमले छान्नु भएको हो।


Y tek xnicˈajer ri kˈij, yacˈariˈ tek xoc kˈekuˈm ronojel ri ruwachˈulef. Y ri kˈekuˈm riˈ xqˈuis cˈa el cˈa pa tak a las tres ri tikakˈij. 	 मध्यान्ह हुँदा सम्पूर्ण देशमा नै अँध्यारो छायो। यस्तो अन्धकार प्राय तीन घण्टासम्म भइरहयो।


Ruma wi cˈo ajowabel kiqˈui, can nuben chake chi yojcochˈon, chi utz kanaˈoj nikaben quiqˈui quinojel, chi ma itzel ta nikanaˈ chare jun ri utz cˈo, chi ma nikayaˈ ta ka kakˈij y chi ma nikanimirisaj ta kiˈ. 	 प्रेम धैर्य हुन्छ, प्रेम दयालु हून्छ, प्रेमले ईर्ष्या गर्दैन यसले घमण्ड गर्दैन।


Ri Dios xuyaˈ ronojel pa rukˈaˈ ri Cristo, y can xuben chukaˈ chake chi ya Riyaˈ ri jolomaj (wiˈaj) ri cˈo pa kawiˈ konojel riyoj ri kaniman, ri nibix iglesia chake. 	 परमेश्वरले हरेक कुरालाई ख्रीष्टको अधीनमा राखिदिनु भयो अनि मण्डलीको हरेक कुरामा उहाँले ख्रीष्टलाई नै सर्वोच्च अधिकारी बनाउनु भयो।


Ri rucˈayewal ri nuyaˈ ri Dios xa nipe yan. Riyaˈ can xtuben achiˈel nuben jun achi ri cˈo chic ri iquej pa rukˈaˈ riche (rixin) chi xqueruchoy ri cheˈ ri xa ma yewachin ta jabel. Y ronojel cˈa ri xqueruchoy el, xqueruqˈuek pa kˈakˈ. 	 अनि अहिलेनै रूखहरूको फेदमा बञ्चरो परेको छ। असल फल नफलाउने सबै रूखहरूलाई काटेर ढलिनेछ अनि आगोमा फालिनेछ।


Y riqˈui riˈ, riyoj nikatzˈet chi riyeˈ ma xecowin ta xeˈoc chupan ri uxlanen riˈ ruma ma xquinimaj ta ri Dios. 	 यसकारण हामी बुझछौं कि अविश्वासको कारणले ती मानिसहरूलाई प्रवेश र परमेश्वरको विश्राम निषिद्ध थियो।


Wi riyix achiˈel can xixcom riqˈui ri Cristo tek Riyaˈ xcom chuwech ri cruz, y wi riyix xixel yan pe chuxeˈ ri costumbres riche (rixin) re ruwachˈulef ri xa majun rejkalen, ¿achique cˈa ruma tek riyix cˈa niben na ri naˈoj riche (rixin) re ruwachˈulef ri xa quiche (quixin) winek? 	 तिमीहरू ख्रीष्टसितै मरेका छौ र संसारका व्यर्थका नियमहरूबाट मुक्त बनेका छौ। त्यसकारण अझै तिमी यही संसारको हौ भन्ने अभिनय किन गर्छौं? म के भन्छु भने यस्तो नियमहरू किन मानिरहेका छौ?


Y chukaˈ ma ya ta ri Adán ri xkˈolotej, xa ya ri Eva ri xkˈolotej y chiriˈ xpe wi ri mac. 	 शैतानद्वारा ठगिने आदम थिएन। त्यो स्त्री थिई जो ठगिई अनि पापी बनी।


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ ri xeruchaˈ: Can kitzij wi chi ri samaj riche (rixin) chi nitzijox ri ruchˈabel ri Dios, sibilaj nim; yecˈa ri yetzijon ri chˈabel riˈ xa ma ye qˈuiy ta oc. Rumariˈ can ticˈutuj cˈa chare ri Rajaf ri samaj, chi querutakaˈ pe qˈuiy samajelaˈ chiquicojol ri winek ri rajawaxic chi niquicˈaxaj ri ruchˈabel. 	 येशूले भन्नु भयो, “फसल त धेरै छ, तर खेतालाहरू कम्ती छन्। यसर्थ फसलका प्रभुलाई प्रार्थना गर ताकि उहाँले आवश्यकता अनुसार खेतालाहरू पठाउन सकुन्।


riche (rixin) chi queriˈ ri Jesús nukˈet tzij pan iwiˈ riyix, ri yix riy rumam ca ri Jacob. Y ri rukˈatbel tzij can riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, majun bey chic xtitaneˈ ta, xchaˈ ri ángel chare ri María. 	 उहाँले याकूबका घरानामाथि सँधैंका लागि शासन गर्नुहुनेछ। येशूको राज्यको अन्त्य कहिल्यै हुनेछैन।”


Wi riyix yixchˈo pa jun chˈabel ri xa ma nikˈax ta chiquiwech ri winek ri yeˈacˈaxan iwuche (iwixin), ¿la xtikˈax cami chiquiwech ri nibij? Ma nikˈax ta. Xa pa cakˈikˈ cˈa xquixchˈo wi. 	 तिमीहरूलाई पनि त्यस्तै हो। तिमीहरूको जिब्रोबाट शब्द प्रष्ट हुनुपर्छ। यदि तिमीले प्रष्टसित बोल्न सकेनौ भने तिमीले के भन्दैछौ कसैले बुझ्न सक्दैन। त्यो खाली तिमी हावासित बोलेको जस्तो मात्र हुनेछ।


Yacˈa riyin nbij chiwe chi majun chic jun lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Yecˈo winek ri xa jun wi chic ri niquicˈut, ri xa niquisech icˈuˈx. Ruma nicajoˈ cˈa niquijel rubixic ri lokˈolaj ruchˈabel ri Cristo ri niyaˈo colotajic. 	 वास्तवमा, कुनै अर्को सुसमाचार साँचो छैन। तर कति मानिसहरूले तिमीहरूलाई अल्मल्याइरहेका छन्। तिनीहरू ख्रीष्टको सुसमाचारलाई अर्को तिर बद्लन चाहन्छन्।


Y can ya chukaˈ ri Lokˈolaj Espíritu riˈ ri nibano chique nicˈaj chic chi can cˈo jun nimalaj quicukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios, y chique nicˈaj chic nuyaˈ chi yecowin yequicˈachojsaj yawaˈiˈ. 	 त्यही आत्माले कसैलाई विश्वास दिलाउँछ। अनि त्यही एक आत्माले अरू कसैलाई रोग निको पार्ने वरदान दिन्छ।


Y tiyaˈ chukaˈ rutzil quiwech ri quiniman chic ri Jesucristo, ri nibix iglesia chique, ri niquimol quiˈ pa cachoch ri kachˈalal Priscila y Aquila. Y queriˈ chukaˈ tiyaˈ rutzil ruwech ri kachˈalal Epeneto, ri sibilaj nwajoˈ. Ya riyaˈ ri nabey ri xniman riche (rixin) ri Cristo pa ruwachˈulef Acaya. 	 अनि उनीहरूका घरमा भेला हुने मण्डलीलाई पनि नमस्कार। मेरा प्रिय मित्र इपेनितसलाई नमस्कार। एशियामा ख्रीष्टलाई मान्ने उनी प्रथम मानिस हुन्।


Queriˈ nubij chupan ri tzˈibatal ca. Y ruma sibilaj nwajoˈ ntzijoj ri ruchˈabel ri Dios chique ri ma quicˈaxan ta, rumariˈ ma yin cowinek ta yin aponak iwuqˈui. Astapeˈ can qˈuiy mul nrayin chi yin aponak ta. 	 यही कारणले गर्दा म तिमीहरूकहाँ आउन धेरै पल्ट रोकिएकोछु।


Yacˈa ri jubaˈ chic chare ri ijaˈtz xka pa jun utzilaj ulef, y xeˈel pe y xeqˈuiy jabel. Y cˈo cˈa ijaˈtz xquiyalaˈ a treinta quiwech, cˈo xquiyalaˈ a sesenta y cˈo ri xquiyalaˈ jojun ciento quiwech. 	 केही बीऊहरू राम्रा माटोमा परे, राम्रा माटोमा ती उम्रिए। ती बढे अनि फल दिनसक्ने भए, केही बोटहरूले तीस गुणा, केहीले साठी गुणा र केहीले सय गुणा जति फल फलाए।”


Y rumariˈ chi xa jubaˈ ma pa nicˈaj chique quinojel ri chicop ri yecˈo pa mar xecom, y xa jubaˈ ma pa nicˈaj chique ri barcos ri ye benak pa ruwiˈ mar xeqˈuis. 	 अनि एक-तिहाइ समुद्रका प्राणीहरु मरे, अनि एक-तिहाइ जहाजहरु नष्ट भए।


Y riyaˈ yecˈo cˈa ye cajiˈ rumiˈal ri ma ye cˈulan ta, y riyeˈ niquikˈalajsaj cˈa ri nibix chique ruma ri Dios. 	 उनका चारजना अविवाहित छोरीहरू थिए र तिनीहरूले अगामवाणी गर्ने प्रतिभा पाएका थिए।


Achiˈel ri nubij chupan ri ley riˈ, chi jun ixok can ximil wi riqˈui ri rachijil y ma utz ta chi niquijech quiˈ riqˈui, tek xa cˈa qˈues na ri rachijil. Pero wi nicom el ri rachijil, ri ixok nicanaj ca libre chuwech ri ley riche (rixin) ri cˈulanen. 	 म तिमीहरूलाई एउटा उदाहरण दिदँछुः एकजना पत्नी मानिस आफ्नो लोग्ने बाँचुञ्जेल सम्म उसँगै बस्नु पर्दछ। तर यदि उसको लोग्ने मर्यो भने उ विवाहको निम्ति विवाह विधानबाट मुक्त हुन्छ।


Rumariˈ, riyix ri yixcˈo pa ruwachˈulef Judea, quixanmej cˈa el y jeˈiwewaj iwiˈ ri pa tak juyuˈ. Y wi pa tinamit Jerusalem yixcˈo wi, quixanmej cˈa pe chupan. Y wi pa tak juyuˈ yixcˈo wi, man chic cˈa quixtzolin ta apo ri pa tinamit. 	 त्यसबेला यहूदियाका मानिसहरू डाँडाकाँडातिर भाग्नु पर्छ। मानिसहरूले तत्कालै यरूशलेम छोडनु पर्छ। यदि तिमीहरू शहर नजिकै छौ भने, त्यहाँभित्र नजाऊ। दण्ड दिनुहुनेछ भनी लेखेका छन्।


Y chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ojer ca, nikˈalajin cˈa chi can nberilaˈ na kˈij tek ri Dios can xtuben wi cˈa chique ri winek ri ma ye israelitas ta chi majun quimac xquetzˈetetej ruma Riyaˈ, ruma can niquinimaj. Queriˈ nikˈalajin chupan ri lokˈolaj chˈabel ri xbix chare ri Abraham tek ri Dios xubij: Awuma cˈa riyit tek quinojel ri winek riche (rixin) ri ruwachˈulef can xtiquicˈul wi bendición, xchaˈ ri Dios chare ri Abraham. 	 धर्म शास्त्रले भनेको थियो कि गैर-यहूदीहरूलाई विश्वासद्वारा परमेश्वरको धर्मी ठहराउनुहुनेछ। अब्राहमलाई यो सुसमाचार अघि नै सुनाइएको थियो, जस्तो शास्त्रले भन्छ, “तिमीद्वारा सम्पूर्ण जातिहरूलाई आशीर्वाद दिइनेछ।”


Yacˈa riyin nbij chi jun ixok malcaˈn xa más ta utz chi man ta nicˈuleˈ chic jun bey; ruma más quicoten chare riyaˈ wi nicˈojeˈ ruyonil. Y riyin nchˈob chi queriˈ chukaˈ nrajoˈ ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios ri cˈo wuqˈui. 	 यदि उ त्यही अवस्थामा बसे अझ सुखी रहनेथिई। यो म जस्तो विचार गर्छु अनि म पक्का विश्वास गर्छु कि पमेश्वरको आत्मा ममा छ।


Pero ri David, tek xa can ruqˈuison chic ca rubanic ri samaj ri yaˈon pe chare ruma ri Dios riche (rixin) chi nuben chiquicojol ri ruwinak, xcom, y xbemuk ca ri acuchi (achique) ye mukun wi ri ye ratiˈt rumamaˈ. Y xkˈey cˈa. 	 दाऊदले आफ्नो अवधि भरि परमेश्वरको इच्छा अनुसार सेवा गरे। त्यसपछि दाऊदको मृत्यु भयो अनि उनका आफ्नै पुर्खाहरूसंग दफन गरियो। अनि उनको शरीर चिहानमा सड्यो।


Riyit y riyin can yoj israelitas pa kalaxic, ma yoj aj maquiˈ ta achiˈel ri winek ri ma ye israelitas ta. 	 हामी यहूदीहरू जन्मैका यहूदी हौं, गैर-यहूदी पापीहरू जस्ता होइनौं।


Y tek xnicˈajer ri kˈij, yacˈariˈ tak xoc kˈekuˈm ronojel ri ruwachˈulef. Y ri kˈekuˈm riˈ xqˈuis cˈa el cˈa pa tek a las tres ri tikakˈij. 	 मध्यान्हको बेला सारा देशमा अन्धकार भयो। अन्धाकार तीनबजे सम्म लगातार रहयो।


Y chupan cˈa ri kˈij riˈ tek xtikˈalajin jabel chiwech chi riyin can yincˈo wi cˈa riqˈui ri Nataˈ, y riyix yixcˈo wuqˈui riyin y riyin iwuqˈui riyix. 	 त्यस दिनमा तिमीहरूले जान्नेछौं कि म पितामा छु। तिमाहरूले जान्नेछौ कि तिमीहरू ममा र म तिमीहरूमा हुनेछु।


Y can majun tzˈucun tzij xilitej chi elenak ta pa quichiˈ riyeˈ, can ye chˈajchˈoj wi chuwech ri Dios ri tzˈuyul pa lokˈolaj chˈaquet. 	 यी मानिसहरुले कहिल्यै झुटो बोलेनन्। तिनीहरु दोषरहित थिए।


Y ri Jesús tek xerutzuˈ xubij cˈa chique: Quixbiyin cˈa y jeˈicˈutuˈ iwiˈ chiquiwech ri sacerdotes, xchaˈ el ri Jesús chique. Y tek quichapon cˈa el binen riche (rixin) chi nbequicˈutuˈ quiˈ chiquiwech ri sacerdotes, ri quiyabil xqˈuis el chiquij y xechˈajchˈojir cˈa. 	 जब येशूले ती मानिसहरूलाई देख्नु भयो, उहाँले भन्नुभयो, “जाऊ अनि पूजाहारीहरूलाई तिमीहरू आफैलाई देखाऊ।” जब ती दशजना मानिसहरू पूजाहारीहरूकहाँ जाँदै थिए, तिनहरू निको भए।


Y quinojel ri winek ye yawaˈiˈ nicajoˈ cˈa niquichop apo ri rutziak ri Jesús, ruma Riyaˈ cˈo uchukˈaˈ riqˈui riche (rixin) chi yerucˈachojsaj quinojel. 	 सबैले येशूलाई छुने चेष्टा गरिरहेका थिए किनभने ती सबैलाई निको पार्दै उहाँबाट शक्ति बाहिर निस्किरहेथ्यो।


Y ri Jesús can cˈa nichˈo na cˈa quiqˈui ri rudiscípulos, tek yariˈ xoka ri Judas ri jun chique ri cablajuj rudiscípulos, y ye rucˈuan cˈa apo ye qˈuiy winek ri ye quicˈualon cheˈ y espada. Quinojel riˈ ye takon cˈa el cuma ri principaliˈ tak sacerdotes y cuma chukaˈ ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri winek. 	 जतिबेला येशू बातचीत गर्दै हुनुहुन्थ्यो, यहुदा त्यहाँ आइपुग्यो। यहूदा बाह्रजना चेलाहरूमध्येका एकजना थिए। यहुदासँग थुप्रै मानिसहरू थिए। ती मानिसहरूलाई मुख्य पूजाहारीहरू र जनताका बूढा-प्रधानहरूलाई पठाएका थिए। यहूदाका ती मानिसहरू तरवार र भालाहरू लिएर आएका थिए।


Chukaˈ tayaˈ quikˈij ri ateˈ atataˈ. Y achiˈel nawajoˈ ka awiˈ riyit, queriˈ chukaˈ queˈawajoˈ ri awucˈ awachˈalal. Ye pixaˈ riˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 आफ्ना आमा-बाबुको आदर गर।’ अनि ‘आफैलाईं प्रेम गरे जस्तो अरूलाई पनि प्रेम गर।’


Y yecˈa ri xeˈucˈuan jun cˈaslen utz chuwech ri Dios, xquebecˈastej cˈa pe riche (rixin) chi xtiquil jun quicˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y ri xa itzel cˈaslen xquicˈuaj chuwech ri Dios, xquebecˈastej cˈa pe riche (rixin) chi xquebe pa rucˈayewal. 	 तब तिनीहरू जजसले राम्रो कामहरू गरेका छन् बौरी उठ्नेछन् अनि अनन्त जीवन पाउनेछन्। तर तिनीहरू जजसले आफ्नो जीवनमा दुष्ट कामहरू गरेका छन्, दोषी ठहरिनको लागि बौरिनेछन्।


Yacˈariˈ tek ri soldados xquichˈob chi yequicamisaj cˈa quinojel ri presos, riche (rixin) chi majun nimuxan (natin) el riche (rixin) chi nanmej. 	 सिपाहीहरूले कैदीहरूलाई मार्न चाहे ताकि तिनीहरू पौरिनु नपाउन् अनि भाग्न नसकुन्।


Y quinojel cˈa ri achiˈaˈ ri ye cˈutuy tak alcawal y ri nicˈaj chic winek ri xa ye aj maquiˈ xeˈapon cˈa apo riqˈui ri Jesús riche (rixin) chi niquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios ri nutzijoj. 	 अनेकौं महसूल उठाउनेहरू र पापीहरू येशूकहाँ उहाँबाट सुन्न आए।


Pero wi xa majun kachˈalal cˈo ri nicowin ta nikˈaxan achique ri niquibij ri kachˈalal pa nicˈaj chic chˈabel, ma quechˈo ta cˈa pa nicˈaj chic chˈabel chiquiwech ri kachˈalal ri quimolon quiˈ. Xaxu (xaxe wi) cˈa riyeˈ quechˈo ka pa cánima riqˈui ri Dios. 	 तर यदि त्यहाँ कुनै अर्थ खोल्ने छैन भने त्यो विभिन्न भाषा बोल्ने मानिस मण्डलीको सभामा चुपचाप बसोस्। त्यस मानिसले खाली आफैंसित र परमेश्वरसित मात्र बोल्नु पर्छ।


Rumacˈariˈ, can nbij cˈa chiwe chi can quixcˈaseˈ y tiyaˈ ruchukˈaˈ ri caˈiˈ oxiˈ utz ri cˈa yecˈo na iwuqˈui ri xa quichapon yecom ka. Ruma riyin can ntzˈet wi cˈa chi ri yeˈibanalaˈ riyix ri yixcˈo pa tinamit Sardis, ma tzˈaket ta; y xa can ma tzˈaket ta wi chuwech ri Dios. 	 उठ! जब तिमीहरुसित केही शेष छ, सम्पूर्ण रुपले मर्न भन्दा स्वयंलाई बलियो तुल्याऊ। मैले यो थाहा पाएँ कि तिमीहरुका कार्यहरु परमेश्वरले इच्छा गर्नुभए झैं भएनन्।


Can chrij cˈa ri Juan riˈ chˈonak wi ca ri profeta Isaías, jun achi ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Riyaˈ quecˈareˈ ri rutzˈiban ca: Cˈo cˈa jun achi ri xticˈojeˈ pa jun desierto. Y riyaˈ xturek cˈa ruchiˈ riche (rixin) chi xtubij chique ri winek ri xqueˈapon riqˈui: Tichojmirisaj apo rubey ri Ajaf. Y can choj cˈa tibanaˈ chare. 	 बप्तिस्मा दिने यूहन्ना उही हुन् जसको विषयमा यशैया अगमवक्ताद्वारा यसो भनिएको थियो। यशैयाले भनेका थिए “मरुभूमिमा एकजना कराइरहेछन्, ‘परमप्रभुको बाटो तयार पार; उहाँका मार्गहरू सोझ्याऊ।” यशैया 40 : 3


Y can queriˈ chukaˈ ri chˈabel ri niquibilaˈ ri principaliˈ tak sacerdotes. Riyeˈ y ri aj tzˈibaˈ niquitzeˈej cˈa ri Jesús y niquibilaˈ cˈa chiquiwech: Riyaˈ can yecˈo wi cˈa ri xerucol, pero Riyaˈ ma nicowin ta nucol el riˈ. 	 यस्तै प्रकारले मुख्य पूजाहारीहरू र शास्त्रीहरूले येशूलाई गिज्याए । तिनीहरू एक अर्कामा भनिरहेका थिए, “उसले अरू मानिसहरूलाई बचायो। तर आफैलाई बचाउँन सकेन।


Yacˈariˈ tek riyin xintzˈet chi ri dragón, y ri nabey chicop y ri achi ri nubij chi nukˈalajsaj ri ruchˈabel ri Dios y xa ma kitzij ta chi profeta, xeˈel cˈa pe jojun ri achiˈel xpek (ranas) pa tak quichiˈ. Y ri oxiˈ achiˈel xpek (ranas) riˈ, xa ye oxiˈ cˈa itzel tak espíritu. 	 तब मैले तीनवटा दुष्ट आत्माहरु देखें जो भ्यागुतो जस्तै देखिन्थ्यो। तिनीहरु त्यो विशाल सर्पको मुखबाट, त्यो पशुको मुखबाट अनि झूटा अगमवक्ताको मुखबाट निस्के।


Yecˈo xechˈobo chi xtak el ruma ri Jesús chulokˈic ronojel ri nicˈatzin chique chupan ri nimakˈij riˈ. Y yecˈo chic nicˈaj chique ri discípulos xechˈobo chi xtak el riche (rixin) chi cˈo nberuyalaˈ ca chique ri pobres, ruma ri discípulos can quetaman wi chi ya ri Judas ri yacol puek. 	 यहूदा मात्र एक त्यस्तो चरित्रको थियो जसले पैसाको थैली राख्दथ्यो। अरूहरूले के सोचे भने येशूले यहूदालाई भोजको निम्ति आवश्यक चीजहरू किन्न पठाउनु भयो। अर्थात् यसो पनि अरूहरूले सम्झे कि येशूले गरिबहरूका लागि केही किन्न यहूदालई पठाउनु भयो।


Can majun bey cˈa tzˈeton ta o acˈaxan ta chi cˈo ta jun ri nibano chare jun moy chi nitzuˈun ri can moy pe tek xalex. 	 यस्तो कहिल्यै पनि सुनिएको थिएन कि कसैले एक जन्मेको अन्धा मानिसलाई दृष्टि दियो।


Wachˈalal Filemón, sibilaj quicoten cˈo pa kánima y can nacukubaˈ kacˈuˈx ruma kacˈaxan chi yeˈawajoˈ quinojel ri lokˈolaj tak kachˈalal y can acukuban quicˈuˈx. 	 मेरा भाइ! तिमीले परमेश्वरका मानिसहरूलाई प्रेम गर्यौ अनि तिनीहरूलाई प्रफुल्लित तुल्यायौ। यसले मलाई आनन्द अनि सुविस्था प्रदान गरेको छ।


Ri ajowabel man cˈa xtiqˈuis ta, xa can ronojel kˈij xticˈatzin. Yacˈa ri samaj ri niquiben ri kachˈalal chi niquikˈalajsaj ri nubij ri Dios chique, can xtapon na wi jun kˈij tek xtiqˈuis rubanic. Y queriˈ chukaˈ ri samaj ri niquiben ri kachˈalal chi yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta, xtapon jun kˈij tek xtiqˈuis rubanic. Y queriˈ chukaˈ ronojel ri naˈoj ri nuyaˈ pe ri Dios chique jojun kachˈalal, xa xtikˈax rukˈijul. 	 प्रेम कहिल्यै सिद्धिदैन। अगमवाणीहरू टुँगिन्छन्। भाषाहरू बोल्ने वरदान समाप्त हुन्छ, ज्ञानका उपहार समाप्त हुन्छ।


Tichˈoboˈ cˈa jabel. ¿La utz cami chi ri ixok ma nucuch ta rujolon (ruwiˈ) tek nichˈo riqˈui ri Dios pan oración? 	 यो आफै निर्णय गर के स्त्रीले आफ्नो शिर नढाकी प्रार्थना गर्नु ठीक होला?


Riyaˈ can xucukubaˈ wi rucˈuˈx riqˈui ri Dios, y wi ri Dios can nrajoˈ wi re Jesús, tucoloˈ cˈa. Ruma re Jesús xa can rubin wi: Yin cˈa riyin ri Rucˈajol ri Dios, chinek, xechaˈ ri achiˈaˈ riˈ. 	 उनले परमेश्वरमाथि विश्वास राखे। यसकारण अब परमेश्वरले नै उनलाई बचाउन्, यदि परमेश्वरले ईच्छा गर्नुहुन्छ भने। उहाँ आफैले भन्नु भएको छ, म नै परमेश्वरको पुत्र हुँ।”


Tabij chique ri beyomaˈ chi quequibanalaˈ qˈuiy utzil, y ye beyomaˈ ta chubanic ri utz chique nicˈaj chic. Chi ma tiquiqˈueqˈuej ta yequitoˈ nicˈaj chic ri nicˈatzin quitoˈic. Xa can quequitoˈ jabel. 	 धनीहरूलाई राम्रो काम गर्नु अनि राम्रो काम गरेर धनी हुनु भन्नु। अनि दिनुमा र बाँडनुमा खुशी हुनु भन्नु।


Ri chicop ri xintzˈet, achiˈel cˈa nitzuˈun jun balam. Xa yacˈa ri raken ye achiˈel raken ri chicop ri nibix oso chare. Y ri pa ruchiˈ, achiˈel pa ruchiˈ coj. Xpe cˈa ri itzel dragón ri quek rij xuyaˈ cˈa ruchukˈaˈ y rukˈatbel tzij pa rukˈaˈ ri chicop riˈ. 	 यो पशु भालूको जस्तो खुट्टा भएको चितुवा जस्तो देखिन्थ्यो। त्यसको सिँहको जस्तो मुख थियो। त्यो विशाल सर्पल त्यस पशुलाई आफ्ना सबै शक्ति, उसको सिंहासन अनि महान अधिकार दियो।


Rumariˈ ri aj Samaria riˈ xjel apo riqˈui ri achi punul pa bey, xutzˈet achique rubanon. Y xerakˈomalaˈ ruwech ri rusocotajic ri achi riqˈui aceite olivo y riqˈui vino, xerupislaˈ cˈa chukaˈ ri socotajic riqˈui tziek. Y cˈo ruquiej rucˈamom pe ri achi aj Samaria, chrij riˈ xuyaˈ wi el ri achi socotajnek y xucˈuaj cˈa pa jun posada. Y xuchajij cˈa ri jun akˈaˈ riˈ. 	 सामरी त्यस मानिस भएकहाँ गए अनि जैतूनको तेल र दाखरस लगाएर उसको चोटहरूमा पट्टि बाँधिदिए। तब तिनले त्यो घाइते मानिसलाई गधामा चढाए अनि एउटा पौवामा लिएर गए। त्यस मानिसको स्याहार गरे।


Yacˈa ri Jesús can retaman cˈa achique yetajin chuchˈobic pa tak cánima ri rudiscípulos. Rumariˈ Riyaˈ xberucˈamaˈ pe jun ti acˈal, y xupabaˈ riqˈui. 	 येशूले तिनका चेलाहरूले गरेको बहसको विषय बुझि हाल्नु भयो। यसकारण उहाँले एउटा बालकलाई लिनु भयो अनि आफ्नो छेउमा उभ्याउनु भयो।


Y riche (rixin) cˈa chi nbequitzˈetaˈ ri acˈal, ri aj yukˈaˈ riˈ can chanin cˈa xebe cˈa pa tinamit. Can xebequilaˈ wi cˈa ri María, ri José, y ri acˈal can cotzˈoban cˈa pa jun quiwaybal chicop. 	 तिनीहरू हतारहतार त्यहाँ गए अनि मरियम र यूसुफलाई भेटे अन बालक डूँडमा सुतिरहेको थियो।


Yacˈa riyin nbij chiwe: Xa ticochˈoˈ ri nibano jun pokon chiwe. Wi xa cˈo cˈa jun ri xupakˈij jucˈan apalej chi kˈaˈ ri cˈo pan awajquikˈaˈ, xa tayaˈ chic apo ri jucˈan apalej chuwech. 	 तर म तिमीहरूलाई भन्दछु, ‘दुष्टको सामना नगर्। यदि कसैले तिम्रो दाहिने गालामा चट्काइदियो भने त्यसलाई देब्रे गाला पनि फर्काइदाओ।


Oxmul yin chˈayon riqˈui xcˈaˈy. Jun bey xicˈak chi abej. Oxmul xa jubaˈ ma yin caminek ca pa mar, ruma ri barco ri yin benak wi xa xuchop nibe chuxeˈ yaˈ. Cˈo jun bey xinkˈaxaj jun kˈij y junakˈaˈ cˈa cˈanej pa ruwiˈ ri mar ruma xyojtej ri barco ri yin benak wi. 	 तीन पल्ट लट्ठीले कुटाई खाएको छु। एक पल्ट त म ढुङ्गाले हानेर झण्डै मारिएँ। तिन पल्ट म चडेको जहाज डुब्यो र एक पल्ट त रातभरि र भोलि बल्ट पनि समूद्रमा बिताएँ।


Rumacˈariˈ ri pa rajawaren ri caj xtibanatej cˈa achiˈel ri xuben jun achi tek xbe nej. Riyaˈ xerusiqˈuij (xeroyoj) cˈa ri rumozos y xuyaˈ cˈa ca ri rubeyomal chique. 	 “स्वर्गको राज्य त्यो मानिस जस्तै हुन्छ जो आफ्नो घर देखि अर्को स्थान तर्फ यात्रा गर्छ। घरबाट निस्कनु भन्दाअघि उसले आफ्नो नोकरहरू बोेलाउँछन् र आफ्ना चीजहरूको जिम्मा तिनीहरूलाई दिन्छन्।


riche (rixin) chi ri kánima can cˈo ta cˈa rutziak, y man ta chˈanel. 	 त्यो हामीलाई पहिरयाई दिइनेछ र हामी नाङ्गो हुने छैनौं।


Y queriˈ chukaˈ ri ixokiˈ, quequicusaj quitziak ri ma nikˈax ta ruwiˈ. Tiquichˈoboˈ na jabel ri achique yequicusaj. Ma rajawaxic ta chi nikˈax ruwiˈ niquibanalaˈ ruchojmil ri rusmal tak quiwiˈ y chi nikˈax ruwiˈ yequicusalaˈ cosas ri ye banon riqˈui kˈanapuek, o cosas ri ye banon riqˈui ri tak abej ri nibix perla chique, o yequicusalaˈ ta tziek ri sibilaj jotol cajel. 	 स्त्रीहरूले पनि ठीकसित वस्त्र पहिरिऊन् भन्ने म चाहन्छु। उनीहरूले स्वयंलाई उपयुक्त अनि सामान्य बस्त्रले सजाउनु पर्छ, चुल्ठा बाटेर, सुन वा मोती झल्काएर वा बहुमूल्य बस्त्र पहिरेर होइन।


Ronojel cˈa ri pokonal riˈ xticˈulwachij pa quikˈaˈ, ruma ma quetaman ta ruwech ri Dios ri yin takayon pe, y rumariˈ yixquetzelaj, ruma icukuban icˈuˈx wuqˈui riyin. 	 मानिसहरूले यी सबै कुराहरू मेरो कारणले गर्दा तिमीहरूलाई गर्नेछन्। उहाँलाई तिनीहरूले चिन्दैनन् जसले मलाई पठाउनु भयो।


Tek ri winek xquitzˈet ri xuben ri Pablo, ri winek xechˈo cˈa pa licaónica, ri quichˈabel riyeˈ. Y can riqˈui cˈa quichukˈaˈ xquibilaˈ pa quichˈabel: Re yekatzˈet wacami xa can ye ri ka‑dios ri ye kajnek pe chkacojol, quibanon pe ye achiˈel achiˈaˈ. 	 जब पावलले जे गरे त्यो मानिसहरूले देखे तिनीहरू लाइकाओनिया भाषामा चिच्याए। तिनीहरूले भने, “देवताहरू मानिसहरू जस्तै भएका छन् अनि तिनीहरू हामीकहाँ आएका छन्!”


Y ya ri ruchˈabel ri Dios ri xucusaj riche (rixin) chi xukˈalajsaj chiquiwech ri winek chi ri Cristo can cˈo chi xukˈaxaj tijoj pokonal, y tek caminek chic el, xcˈastej cˈa pe. Y ri Pablo xubij cˈa chukaˈ chique ri winek: Ri Jesús ri ntzijoj chiwe riyix, ya cˈa Riyaˈ ri Cristo. 	 पावलले यहूदीहरूसित धर्मशास्त्रको व्याख्या गरिरहे अनि उनले ख्रीष्ट मर्नै पर्छ र मृत्युबाट जाग्न पर्छ भन्ने यथार्थ बातए। वापलले बने, “यी मानिस येशू जसको विषयमा म तिमीहरूलाई घोषणा गरिरहेछु उहाँ ख्रीष्ट हुनुहुन्छ।”


Y chukaˈ xa cˈo jun nimalaj siwan chkacojol. Rumariˈ, wi cˈo jun ri cˈo waweˈ nrajoˈ ta napon iwuqˈui, ma nicowin ta. Y wi ta jun chiwe riyix nrajoˈ nipe waweˈ kiqˈui riyoj, ma nicowin ta chukaˈ, xchaˈ ri Abraham. 	 तिमीहरू र हाम्रो बीचमा पनि एउटा ठूलो खाडल छ। यहाँबाट कोही पनि तिमीहरू भएकोमा पुग्न सक्तैन अनि त्यहाँबाट पनि कोही यता तर्न सक्तैन।


Ri Pedro y ri Juan cˈa yechˈo na cˈa chiquiwech ri winek, tek xeˈoka ri sacerdotes ye cachibilan ri achiˈaˈ saduceos, y chukaˈ ri achi ri cˈo más rukˈij chiquicojol ri achiˈaˈ ri ye chajinel pa rachoch ri Dios. 	 जब पत्रुस र यूहन्ना मानिसहरूसंग बोलिरहेका थिए, केही मानिसहरू तिनीहरूकहाँ आए। तिनीहरू यहूदी पूजाहारीहरू मन्दिरको देखरेख गर्नेहरूको कप्तान र केही सदुकीहरू थिए।


¿La ma utz ta cami chi yixbison y yixokˈ ruma ri rubanon ri jun kachˈalal riˈ y niwelesaj ta el chicojol? Yacˈa riyix can inimirisan iwiˈ, xa can niben chi achiˈel xa ta majun banatajnek chicojol. 	 अनि अझै पनि तिमीहरू आफ्नो गर्व नै गर्दछौ! तिमीहरूलाई त दुःख पो लाग्नु पर्ने हो। जुन मानिसले यस्तो पाप गर्छ त्यसलाई त तिमीहरूको बीचबाट अलग गर्नु पर्ने थियो।


Y queriˈ chukaˈ xuben ri Dios chique ri ojer tak winek ri xecˈojeˈ pa tinamit Sodoma y pa tinamit Gomorra y chique ri winek ri xecˈojeˈ ri pa tak tinamit ri yecˈo apo chiquinakajal. Ri winek riˈ xquiben achiˈel ri nicˈaj ri yitajin ntzijoj chiwe. Chi achiˈaˈ chi ixokiˈ, can xquicanolaˈ cˈa quiˈ riche (rixin) chi xemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. Can xkˈax wi cˈa ruwiˈ ri etzelal ri xequibanalaˈ. Ruma ri achiˈaˈ ma xu (xe) ta chic ixokiˈ xequirayij, xa quech achiˈaˈ ri xequirayij. Y ri Dios xeruqˈuis riqˈui kˈakˈ. Y riqˈui riˈ niketamaj chi xabachique winek ri nucˈuaj jun itzel cˈaslen, xtibe chupan ri kˈakˈ ri can ma xtichuptej ta riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 सदोम अनि गमोरा शहरहरु अनि वरिपरिका अन्य शहरहरुलाई स्मरण गर। तिनीहरु पनि ती स्वर्गदूतहरु जस्तै हुन्। ती शहरहरु व्यभिचार अनि अ-प्राकृतिक आनन्द मनाइरहेका थिए। तिनीहरुले अनन्त जलनको दण्ड भोग्छन्। तिनीहरुको दण्ड हाम्रो निम्ति उदाहरण हो।


Y wi cˈo jun kachˈalal ri ma nrajoˈ ta nunimaj ri kitzij ri nbij riyin, man cˈa tinimex ta chukaˈ riyaˈ. 	 यदि त्यस मानिसले यो जान्दैन भने उसले परमेश्वरलाई जान्दैन।


Can quicˈuan cˈa quiˈ ri Simón Pedro, ri Tomás ri nibix chukaˈ Dídimo chare, ri Natanael ri aj pa tinamit Caná ri cˈo quelaˈ pa rucuenta ri Galilea, ri ye caˈiˈ rucˈajol ri Zebedeo y ye caˈiˈ chic discípulos. 	 केही चेलाहरू भेला भएका थिए। तिनीहरू शिमोन पत्रुस, थोमा (दिदुमस भनिने), गालीलको कानाका नथानेल, जबदीका दुइ छोराहरू र अन्य दुइजना उहाँका अन्य चेलाहरू त्यहाँ थिए।


Y ri ye caˈiˈ ri xekˈalajsan ruchˈabel ri Dios ri xecˈastej el, xquicˈaxaj cˈa chi cˈo jun ri nichˈo pe chique riqˈui ruchukˈaˈ ri chilaˈ chicaj, y nubij cˈa pe chique: Quixjoteˈ pe waweˈ, xchaˈ. Y ri ye caˈiˈ riˈ can xebe cˈa el chicaj pa jun sutzˈ. Y ri winek ri xeˈetzelan quiche (quixin), can xequitzˈet cˈa el tek xebe chilaˈ chicaj. 	 तब ती अगमवक्ताहरुले स्वर्गबाट ठूलो आवाज सुने, “यहाँ माथि आऊँ।” अनि ती दुई अगमवक्ताहरु बादलमा माथि स्वर्ग गए। तिनीहरुका शत्रुहरुले तिनीहरुलाई माथि गएको देखे।


Y ri Jesús xuchop chic cˈa el ri rubey chi nibe pa tinamit Jerusalem. Pero nabey xbekˈax na pe pa tak tinamit y pa tak aldeas riche (rixin) chi nutzijoj ri ruchˈabel ri Dios. 	 येशू प्रत्येक गाउँ र शहरमा शिक्षा दिंदै जानुभयो। उहाँ यरूशलेम जान यात्रा गरिरहनु भएको थियो।


Y ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chawe riyit Timoteo. Y chukaˈ nwajoˈ chi yinapon awuqˈui chanin. Pero ntek cˈa el re wuj reˈ chawe, 	 म तिमी भएकोमा चाँडै आउन सकुँला कि भन्ने आशा छ। अहिलेलाई म यो पत्र लेख्दैछु।


Pero riyix wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, nbij cˈa chiwe chi ma timestaj ta chi chuwech ri Ajaf Dios, jun kˈij achiˈel jun mil junaˈ. Y mil junaˈ xa achiˈel oc jun kˈij. 	 यो एउटा कुरा नबिर्स, प्रिय मित्रहरु प्रभुका निम्ति एक दिन हजार र्वष जस्तै अनि हजार र्वष एकदिन जस्तै हो।


Ye cablajuj mil chique ri ye riy rumam ca ri Aser. Ye cablajuj mil chique ri ye riy rumam ca ri Neftalí. Ye cablajuj mil chique ri ye riy rumam ca ri Manasés. 	 आशेरको कुल समूहबाट 12,000 नप्तालीको कुल समूहबाट 12,000 मनश्शेको कुल समूहबाट 12,000


Y riqˈui ri queriˈ nibij, xa yix cˈa riyix ri yixkˈalajsan ka chiwij chi yix quiy quimam ca ri xecamisan quiche (quixin) ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 यसरी अगमवक्ताहरू मार्नेका सन्तान हामी हौं भन्ने स्वीकार आफै तिमीहरू दिन्छौ।


Y tek ri Jesús xapon cˈa pa ruwiˈ ri juyuˈ Olivos, xtzˈuyeˈ cˈa ka ri acuchi (achique) jabel niquitzuˈ wi pe ri rachoch ri Dios, y yacˈariˈ tek ri Pedro, ri Jacobo, ri Juan y ri Andrés xejel cˈa apo riqˈui ri Jesús y xquicˈutuj cˈa chare: 	 त्यसपछि येशू जैतून डाँडामा बसिरहनु भएको थियो। उहाँ पत्रुस, याकूब यूहन्ना र अन्द्रियास संग अलग्ग हुनुहुन्थ्यो। तिनीहरू सबैले मन्दिर देख्न सके। तिनीहरूले येशूलाई सोधे,


Ruma xquetamaj chi cˈo Dios, xa yacˈa riyeˈ ma xquiyaˈ ta rukˈij rucˈojlen ri Dios, ni ma xematioxin ta chare, y xa ruyon ri ma nicˈatzin ta ri xequichˈob; ye nacanek y xa pa kˈekuˈm chic cˈo wi ri cánima. 	 मानिसहरूले परमेश्वरलाई चिने। तर तिनीहरूले उहाँलाई परमेश्वरको रूपमा महिमा गरेनन् र धन्यवाद पनि प्रकट गरेनन्। मानिसहरूका विचारहरू बेकामका भए अनि अन्धकारले तिनीहरूको मुर्ख बुद्धिलाई ढाकी दियो।


Chupan ri wolajuj junaˈ tek ruchapon nikˈato pe tzij ri Tiberio César, ya cˈa riyaˈ ri cˈo pa quiwiˈ ye cajiˈ chic aj kˈatbel tak tzij y ri cajiˈ aj kˈatbel tak tzij riˈ yecˈa achiˈaˈ reˈ: Jun ya ri Poncio Pilato rubiˈ, ri nikˈato tzij pa Judea. Y ri jun chic, Herodes rubiˈ, ri nikˈato tzij pa Galilea. Y ri rox, Felipe cˈa rubiˈ, rachˈalal ri Herodes, y ri Felipe riˈ nikˈato tzij pa Iturea y pa Traconite. Y ri rucaj aj kˈatbel tzij, Lisanias rubiˈ, ri nikˈato tzij pan Abilinia. 	 सिजर टिबेरियसको पन्ध्रौं र्वषमा पन्तियस पिलातस यहूदियाका राज्यपाल थिए, अनि जब हेरोद गालीलका शासक थिए तिनको भाइ फिलिप इतुरिया र त्राखोनितिसका शासक थिए अनि लुसानियास अबलेनका शासक थिए।


Nkˈaxan pe tijoj pokonal pa quikˈaˈ ri winek, y cˈa yitajin na chukˈaxaxic cˈa wacami. Y chukaˈ riyit awetaman ronojel ri xban chuwe chupan ri oxiˈ tinamit, ri Antioquía, ri Iconio y ri Listra. Ronojel cˈa riˈ ncochˈon pe. Y chupan ronojel riˈ ri Ajaf can yin rucolon wi pe. 	 तिमी मेरो कष्टहरू र यातनाहरू जान्दछौ। एन्टिओक, आइकोनियम र लिस्त्रामा ममाथि घटेका घटनाहरू तिमी सबै जान्दछौ। ती स्थानहरूमा मैले सामना गर्न परेका कष्टहरू तिमीलाई थाहा छ। तर प्रभुले मलाई ती विपदहरूबाट बचाउनु भयो।


Pero yecˈo chukaˈ nicˈaj chic aj Israel ri can cˈo chi yeˈoc pa rajawaren ri caj, ri xa ma xqueˈoc ta, xa xqueˈelesex ca y xquecˈak chupan ri kˈekuˈm, ruma xa can ma xquicukubaˈ ta quicˈuˈx wuqˈui riyin. Y chiriˈ cˈa xqueˈokˈ wi y xtiquikachˈachˈej quey. 	 तर राज्यमा मार्ग पाउनु पर्ने मानिसहरू चाहिं तिनीहरू अन्धकार भित्र फालिनेछन्। अनि त्यो ठाउँमा मानिसहरू पीडाले रूवाबासी र दाह्रा किट्ने छन्।”


Y tatzˈibaj cˈa el chare ri ángel ri nichajin quiche (quixin) ri yin quiniman riyin, ri nibix iglesia chique ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Pérgamo, y tatzˈibaj cˈa el chare, chi riyin ri yin ucˈuayon ri espada chˈut rutzaˈn ri can pa caˈiˈ cˈo wi rey, nbij cˈa: 	 “पर्गाममको मण्डलीका स्वर्गदूतलाई यो लेख “जोसित लाग्ने दुइधारे तरवार छ, तिमीहरुलाई यी कुराहरु भनिरहेछन्।


Chanin cˈa xincˈuaj chiquiwech ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij chiquicojol ri israelitas, ruma xinwajoˈ xinwetamaj achique mac ri ye rubanalon y rumariˈ niquitzujuj (niquisujuj). 	 म जान्न चाहन्थें कि तिनीहरूले उनलाई किन दोष लगाइरहेका छन्। यसैले मैले तिनीहरूका महासभामा उनलाई पु्याँए।


Jun chic cˈa kˈij, ri Jesús xbe pa jun tinamit ri Naín rubiˈ, y ye benak chukaˈ ri rudiscípulos riqˈui. Y sibilaj ye qˈuiy chukaˈ winek ri ye tzeketel el chiquij. 	 अर्को दिन येशू नाइन भन्ने शहरमा जानुभयो। उहाँका चेलाहरू र धेरै मानिसहरू पनि उहाँ संगै गहरहेका थिए।


Y chuwech ri Dios nbij chiwe chi re ntzˈibaj el, can kitzij wi. Ma ntzˈuc ta tzij. 	 परमेश्वर जान्दछन् मैले लेख्न लागेका यी कुराहरू झूटा होइनन्।


Rumacˈariˈ, riyix nicˈatzin chi can quiniwoyobej apo, ruma riqˈui jubaˈ ri hora tek xa ma yin ta riyin ri yinichˈob, yariˈ tek xquipe riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. 	 यसकारण तिमीहरू पनि तयार बस। मानिसको पुत्र यस्तो समयमा आउनेछ जसको तिमीहरूले आशा गरेका हुने छैनौ।


Y ri Pedro xerucusaj apo pa jay ri achiˈaˈ riˈ, riche (rixin) chi yecˈojeˈ na el ri jun akˈaˈ chiriˈ. Y pa rucaˈn kˈij, ri Pedro can xbe wi cˈa quiqˈui ri achiˈaˈ ri ye petenak cˈa pa Cesarea. Y yecˈo cˈa kachˈalal ri aj chiriˈ pa Jope xetzekeˈ el chrij ri Pedro. 	 पत्रुसले तिनीहरूलाई भित्र आउने र आज राती त्यही बस्ने आग्रह गरे। अर्कोदिन पत्रुस तयार भएर ती तीनजना मानिसहरूसंग गए। केही जोप्पाका चेलाहरू पनि पत्रुससंग गए।


Y ri Lokˈolaj Espíritu y ri kˈopoj ri nicˈuleˈ riqˈui ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, niquibij cˈa: Catam pe Jesús. Y ri yeˈacˈaxan, can tiquibij chukaˈ: Catam pe Jesús. Y ri nichakiˈj ruchiˈ y can nrajoˈ cˈa nipe, tipe cˈa y tukumuˈ ri Yaˈ riche (rixin) cˈaslen. Y re Yaˈ reˈ xa nisipex. 	 आत्मा अनि बेहुलीले भन्छन्, “आऊ!” जसले सुन्छ त्यसले भनोस् “आउनुहोस्” जो तिर्खाउछ त्यो आओस्, जसले इच्छा गर्छ त्यसले जीवनको पानी सित्तैमा लिओस्।


Y tek xtiwacˈaxalaˈ cˈa chi yecˈo ruwachˈulef ri cˈo chˈaˈoj ntajin chiquicojol y xtiwacˈaxalaˈ rutzijol chi cˈo chukaˈ chˈaˈoj ri xquepe, man cˈa tisach ta icˈuˈx, ruma ronojel riˈ xa can cˈo cˈa chi yebanatej na. Pero xa ma ya ta riˈ ri ruqˈuisbel tak kˈij chare re ruwachˈulef. 	 तिमीहरूले लडाईको बारेमा सुन्ने पाउनेछौ। अनि अरू हुने लँडाईहरूको बारेमा पनि कथाहरू सुन्नेछौ। तर डराऊनु पर्दैन। अन्तको समय आउन अघिनै यी घटनाहरू घट्नेछ।


Wi queriˈ xtiben, ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Dios xticˈojeˈ pa tak iwánima; y ri uxlanibel cˈuˈx riˈ can xtuchajij wi ri iwánima y xquixrutoˈ riqˈui ri nichˈob. Queriˈ xtuben chiwe ruma xa jun chic ibanon riqˈui ri Cristo Jesús. Y ri uxlanibel cˈuˈx riˈ can ma xkojcowin ta nikachˈob, ruma can sibilaj nim ri samaj ri nuben. 	 परमेश्वरले दिएको शान्तिले तिमीहरूको मन र हृदयलाई येशू ख्रीष्टमा सुरक्षीत राख्नेछ। शान्ति जो परमेश्वरले दिन्छन्, यति महान हुन्छ कि हामी बुझ्न सक्दैनौं।


Pero ri más nicˈatzin wachˈalal, nbij cˈa chiwe wacami chi tek riyix cˈo jun ri niwajoˈ nibij, choj tibij, wi kas kitzij o xa ma kitzij ta. Pero majun bey tinataj ta ri caj, re ruwachˈulef y nicˈaj chic cosas riche (rixin) chi niben jurar chi can kitzij ri nibij. Riche (rixin) chi queriˈ majun rucˈayewal xtika pan iwiˈ tek xtapon ri kˈij tek ri Dios xtukˈet tzij. 	 मेरा दज्यू-भाइ औ दिदी-बहिनीहरू, जब केही गर्न वचन दिन्छौ, तिमीहरूले कसम खानु हुँदैँन। तिमीहरूको वचन प्रमाण गर्न स्वर्ग, पृथ्वी अथवा कुनै चीजको नाउँको उपयोग नगर। जब तिमी बुझ्छौ ‘हो’ भन्ने केवल “हो” मात्र भन। यदि तिमी बुझ्छौ “होइन” भन्ने “होइन” मात्र भन। त्यो गर ताकि तिमीहरू दोषी जँचिने छैनौ।


Rumariˈ ri rey Agripa xubij chare ri Festo: Man ta na rubin chic chi ya ri César ri nikˈato tzij pa ruwiˈ, nelesex ta el, xchaˈ ri Agripa. 	 अनि अग्रिपाले फेस्तसलाई भने, “यदि यस मानिसले सिजरलाई अपील नगरेको भए ऊ छोडिन सक्थ्यो।”


Y cˈacˈariˈ ri Jesús xucˈutuj: ¿Achique chique ri ye caˈiˈ riˈ ri xbano ri ruraybel ri rutataˈ? xchaˈ. Y ri achiˈaˈ riˈ xquibij cˈa: Ri xbano ri ruraybel ri rutataˈ ya ri nabey, xechaˈ. Y ri Jesús xubij cˈa chique: Can kitzij cˈa nbij chiwe chi xa ye ri cˈutuy tak alcawal y ri ixokiˈ ri ma utz ta cˈaslen quicˈuan, xa yeriˈ ri xqueˈoc nabey pa rajawaren ri Dios, que chiwech riyix, ruma riyeˈ xtzolin pe quicˈuˈx. 	 “अब यी दुइ छोराहरूमा कुन चाहिँले आफ्नो बाबुको आज्ञा पालन गर्यो। यहूदी नेताहरूले जवाफ दिए, “जेठा चाहिले।” येशूले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “म साँचो कुरा तिमीहरूलाई भन्दछु। महसूल उठाउनेहरू र वेश्याहरू खराब मानिसहरू हुन् भनी तिमीहरू ठान्दछौ। तर परमेश्वरको राज्यमा तिमीहरू भन्दा पहिले तिनीहरूले प्रवेश गर्न पाउनेछन्।