Ye qˈuiy cˈa chique ri yawaˈiˈ riˈ xa ma relic ta yabil ntoc chique. Xa itzel tak espíritu yecˈo quiqˈui. Pero ri Jesús xerelesaj chukaˈ el. Y ri itzel tak espíritu, tek yeˈel cˈa el quiqˈui ri yawaˈiˈ riˈ, can riqˈui cˈa quichukˈaˈ yechˈo y niquibij: Yit cˈa riyit ri Rucˈajol ri Dios, yechaˈ. Y ri Jesús xerukˈil riqˈui ri ruchˈabel y ma xuyaˈ ta kˈij chique riche (rixin) chi xechˈo chic. Ruma ri itzel tak espíritu riˈ can quetaman chi ri Jesús, yariˈ ri Cristo. 	 धेरै मानिसहरूदेखि भूतहरू बाहिर निस्के। तिनीहरू चिच्याउँदै थिए, “तपाईं परमेश्वरका पुत्र हुनुहुन्छ।” तर उहाँले ती भूतहरूलाई चूप बस्ने आज्ञा दिनु भयो। येशू नै ख्रीष्ट हुनुहुन्थ्यो भनेर भूतहरूले जानेका थिए।


Wi cˈo ta jun achi ri ma israelita ta y ma banon ta ri circuncisión chare, y nuben ri nubij chupan ri ley, chuwech ri Dios achiˈel xa ta can banon ri circuncisión chare, astapeˈ ma banon ta. 	 गैर-यहूदीहरूको खतना भएको हुँदैन। तर यदि तिनीहरूले व्यवस्था अनुसार त्यसो गरे भने तिनीहरू खतना भएका ठहर्दछन्।


Quecˈareˈ nubij ri Ajaf: Yin cˈa riyin ri Alfa y Omega, ri yin rutiquiribel y ri ruqˈuisbel chare ronojel. Riyin can yincˈo pe pa rutiquiribel, yincˈo re wacami y yincˈo riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, y can cˈo uchukˈaˈ pa nukˈaˈ riche (rixin) chi yicowin nben ronojel, nichaˈ ri Ajaf. 	 प्रभु परमेश्वर भन्नुहुन्छ, “म अल्फा अनि ओमेगा हुँ। म नै एक हुँ जो अहिले छु, जो सदैव थिए अनि जो आउँदै छु। म सर्व शक्तिमान हुँ।”


Yacˈa riyoj, wi ta xkacˈutuj kaway chiwe, man ta itzel chukaˈ xkaben, ruma riyix jabel iwetaman chi queriˈ xquiben ri xesamej pa rachoch ri Dios pa tinamit Jerusalem. Ri xesamej chiriˈ xquitij cˈa ri xquicˈualaˈ apo ri winek riche (rixin) pa rachoch ri Dios. Y queriˈ chukaˈ tek ri winek xquicˈuaj apo jun chicop o jun chic cosa riche (rixin) chi ri sacerdotes xquiyaˈ chare ri Dios pa ruwiˈ ri altar, ri sacerdotes riˈ can cˈo chi xquicˈom ca jubaˈ riche (rixin) chi xquitij. 	 के तिमीहरू जान्दैनौ मन्दिरमा सेवा गर्नेले मन्दिरबाटै खाना पाँउछन्? के तिमीहरू जान्दैनौ वेदीमा भेटी चढाउनेहरूले भेटीको भाग पाउँछन्?


¿La ma rucˈamon ta cami chi nikaben riyoj achiˈel ri kachˈalal Pedro y ri nicˈaj chic apóstoles? Ruma riyeˈ cˈo quixjayil y yecachibilaj el tek yebe chubanic ri rusamaj ri Dios. Y queriˈ chukaˈ niquiben ri ye rachˈalal ri Kajaf Jesús. 	 यात्रा गर्दा पत्नी जो विश्वासी छ साथमा लिएर हिंड्ने हाम्रो अधिकार छ। छैन र? अरू प्रेरित हरू, प्रभुमा भाइहरू र केफास सबैले यसो गर्छन्।


Y ri juwinek cajiˈ rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij ri ye tzˈuyul apo chuwech ri Dios, can yacˈariˈ tek xexuqueˈ xemajeˈ ka riche (rixin) chi xquiyaˈ rukˈij. 	 तब ती चौबीस धर्म-गुरुहरुले शिर झुकाए अनि परमेश्वरको आराधान गरे। तिनीहरु ती धर्म-गुरुहरु हुन् जो परमेश्वरको सामुन्ने आफ्ना सिंहासनमा बस्छन्।


Ri Pablo y ri Silas xeˈapon cˈa ri pa Derbe y ri pa Listra. Y ri chiriˈ pa tinamit Listra cˈo jun kachˈalal ri Timoteo rubiˈ, ral jun ixok israelita ri runiman cˈa chukaˈ ri Jesucristo, yacˈa ri rutataˈ xa griego. 	 पावल डर्बी र लिस्त्रा शहरहरूमा पुगे। ख्रीष्टका एकजना चेला तिमोथी त्यहाँ थिए। तिमोथीकी आमा यहूदी थिइन् तर येशूमा विश्वास र्गथिन्। उनको बाबु ग्रीक थिए।


Xa riqˈui chi cˈo nikatij y cˈo ri katziak, can kojquicot cˈa. 	 यसकारण यदि हामीसित भोजन अनि बस्त्र भए हामी त्यसैमा सन्तुष्ट रहनेछौं।


Rumariˈ tek riyeˈ xquibilaˈ cˈa chiquiwech: Ma tikaretz (tikatzer) ta re jun tziek reˈ. Xa kojsaquin chrij riche (rixin) chi queriˈ xa jun ri nucˈuan el, xechaˈ. Ri xbanatej cˈa riqˈui ri rutziak ri Jesús, can tzˈibatal wi ca chupan ri ruchˈabel ri Dios tek nubij: Xequijachalaˈ ri nutziak chiquiwech y chukaˈ xesaquin chrij. 	 यसर्थ सिपाहीहरूले आपसमा भने, “यसलाई हामीले भाग गर्न च्यात्न हुँदैन। यसलाई चिट्ठा लगाऊ कसको नाउँमा पर्छ।” धर्मशास्त्रमा भने जस्तै त्यो हुनगयोः “तिनीहरूले आपसमा मेरा लुगाहरू बाँडे अनि मेरो लुगामा चिट्ठा हाले।” भजनसंग्रह 22:18 सिपाहीहरूले त्यसै गरे।


Ri irajil pusirnek chic. Y riqˈui riˈ can nikˈalajin chi ma xeˈitoˈ ta ri winek. Xa choj ximol. Y ri pus ri riche (rixin) ri irajil xquixruporoj. Qˈuiy irajil imolon, y xa yojcˈo chic chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij. 	 तिमीहरूका सुन चाँदीमा कस लाग्नेछ अनि त्यो कसले तिमीहरूको विरोधमा साक्षी दिनेछ। त्यो कसले तिमीहरूको शरीरलाई आगोले झै खानेछ। तिमीहरुले सम्पती आखिरि दिनमा सञ्चितगरेका छौ।


Yacˈa riyix ri can niwacˈaxaj wi ri nuchˈabel, tiwacˈaxaj cˈa re xtinbij chiwe: Can queˈiwajoˈ cˈa ri yeˈetzelan iwuche (iwixin), y tibanaˈ utzil chique ri winek ri itzel niquinaˈ chiwe. 	 “म तिमीहरूलाई भन्दछु जसले मलाई सुनिरहेकाछौ, आफ्ना शत्रुहरूलाई प्रेम गर। जसले तिमीहरूलाई घृणा गर्छन तिनीहरूलाई पनि राम्रै गर।


Y yacˈariˈ tek riyin ri Juan xinwacˈaxaj cˈa jun chˈabel chilaˈ chicaj y riqˈui ruchukˈaˈ nubij cˈa: Wacami xoka yan ri colotajic, ri uchukˈaˈ y ri rajawaren ri Dios. Y queriˈ chukaˈ xoka yan ri kˈij chi nikˈalajin ri rukˈatbel tzij ri Jesucristo ri chaˈon pe ruma ri Dios. Ruma ri notzujun (nosujun) chiquij ri kachˈalal chuwech ri Dios chi pakˈij chi chakˈaˈ, xcˈak yan el. 	 तब मैले स्वर्गमा ठूलो स्वरमा भनेको सुने “हाम्रा परमेश्वरको विजय, शक्ति, अनि राज्य अनि ख्रीष्टको अधिकार अब आएको छ। किनभने हाम्रो भाइहरुलाई दोषलगाउने पयाँकिएको छ। उसले हाम्रो भाइहरूलाई परमेश्वरको अघि दिन रात दोष लगाई रहेको थियो।


Xa can iwacˈaxan chic cˈa ri nbin: Riyin can xquibe wi, pero yipe chic cˈa iwuqˈui. Y wi riyix can yiniwajoˈ, niquicot ta cˈa ri iwánima, ruma riyin can riqˈui cˈa ri Nataˈ yitzolin wi. Ruma Riyaˈ can más wi nim rukˈij que chinuwech riyin. 	 म गइरहेछु भनेको तिमीले सुन्यौ, तर फेरि तिमीहरूकहाँ आउनेछु। यदि तिमीहरूले मलाई प्रेम गरेको भए तिमीहरू खुशी हुने थियौ कि म पिताकहाँ गइरहेछु। किन? किनभने पिता म भन्दा महान हुनुहुन्छ।


Y ri achiˈaˈ riˈ can yacˈariˈ tek xbequisiqˈuilaˈ pe abej riche (rixin) chi yequiqˈuek chrij. Pero ri Jesús xrewalaˈ pe riˈ chiquicojol ri winek, xel pe chiriˈ pa rachoch ri Dios y xbe. 	 जब येशूले त्यसो भने, मानिसहरूले उहाँमाथि ढंङ्गाहरू टिपेर हाने। तर येशू लुक्नु भयो र मन्दिर छाडेर जानुभयो।


Kachˈalal, riyoj nikajoˈ chi riyix niwetamaj ri achique xtiban chique ri ye caminek chic el, riche (rixin) chi queriˈ ma yixbison ta, achiˈel yebison ri winek ri majun coyoben ta riqˈui ri Jesucristo. 	 दाज्यू-भाइहरु र दिदी-बहिनीहरू हामी चाहन्छौं, जो मृत्युको मुखमा परे तिनको विषयमा पनि तिमीहरूले जान। हामी चाहाँदैनौं कि अरू आशा नभएका मानिसहरूले जस्तो तिमीहरूले शोक गर्नु परोस्।


Y ri achiˈaˈ ri ye ucˈuayon ri barco nicajoˈ cˈa yeˈanmej el. Rumariˈ xquikasaj ka ri ti lancha pa mar, y niquiben cˈa chi achiˈel ya ri nicˈaj chic anclas ri yecˈo chuwech ri barco ri yetajin chukasaxic. 	 कतिपय चालकहरू जहाज छोडेर भाग्न चाहन्थे। तिनीहरूले जीवन रक्षक डुंङ्गाहरू पानीमा ओह्राले। तिनीहरूले यस्तो भान पारे कि तिनीहरू जहाजको अधिल्तिरबाट अझै लङ्गारहरू झार्दैंछन्।


Y ri Abraham can xuyaˈ wi cˈa ca ri Caldea ri lugar ri cˈo wi, y xkˈax ri pan Harán. Y caminek chic cˈa ca ri rutataˈ ri Abraham chiriˈ pan Harán, tek ri Dios xucˈom cˈa pe ri Abraham chupan re ruwachˈulef Canaán re yixcˈo wi wacami. 	 यसैले अब्राहामले कल्दी देश छाडे अनि हारानमा बस्न गए। अब्राहमको पितकाको मृत्युपछि उनलाई परमेश्वरले यो ठाँउमा पठाउनु भयो, जहाँ अहिले तिमी बस्छौ।


Y ri Jesús xucˈutuj cˈa chique: ¿Achoj pa ruwiˈ cˈa ichapon wi iwiˈ quiqˈui riyeˈ? xchaˈ chique. 	 येशूले प्रश्न गर्नुभयो, “शास्त्रीहरूसंग तिमीहरू के को बारेमा बहस गरिरहेका थियौ?”


Y tek ri mozo ri takon el xtzolin apo riqˈui ri rupatrón, ronojel cˈa ri xbix pe xberubij chare. Rumariˈ ri rupatrón xpe royowal, y xubij chare ri rumozo: Wacami cˈa cabiyin pa tak cˈaybel y pa tak bey riche (rixin) re tinamit reˈ y quebeˈamoloˈ cˈa pe ri cut quikˈaˈ o cut caken, ri ye cojo, ri ye moyiˈ, y chukaˈ ri pobres. 	 त्यसपछि त्यो नोकर र्फकियो। त्यसले आफ्नो मालिकलाई वृतान्त सुनायो। मालिक अत्यन्तै रिसायो अनि भन्यो, चाँढो गर। शहरका गल्ली र साँघुरो बाटो तिर जाऊ अनि गरीब मानिसहरू, लङ्गडा र अन्धो तथा लुलाहरूलाई ल्याऊ।


Xa can tibanaˈ achiˈel ri nben riyin. Riyin nben ri nika chiquiwech quinojel y ma nben ta xaxu (xaxe wi) ri cˈo utz nucˈom pe chuwe. Riyin xa can ntij nukˈij riche (rixin) chi nben ri cˈo utz nucˈom pe chique quinojel, riche (rixin) chi yecolotej. 	 म त्यसै गर्छु। म हरेकलाई हरतरहले खुशी पार्न खोज्छु। मैले कहिल्यै पनि आफूलाई मात्र लाभ गराउने कुनै काम गर्ने कोशिश गरेको छैन। म धेरैभन्दा धेरै मानिसको भलाई गर्ने कुरहारू कोशिश गर्छु जसमा कि मैले तिनीहरूलाई बचाउनु सकुँ।


Y wi xa ma nben ta cˈa ri ruchilaben pe ri Nataˈ Dios chuwe ri cˈo chi nben, man cˈa quininimaj ta. 	 यदि मैले मेरा पिताको कामहरू र्गदिन भने मलाई विश्वास नगर।


Y xbix cˈa chukaˈ chare ruma ri Dios, chi ri ye riy rumam ca riyaˈ xquebecˈojeˈ cˈa pa jun chic ruwachˈulef quiqˈui jun wi chic quiwech chi winek. Y ye ri winek riˈ ri xqueyaˈo quiche (quixin) ri ye riy rumam ri Abraham pa samaj y xtiquiben cˈa chique chi xtiquitij pokon cajiˈ ciento junaˈ. 	 परमेश्वरले उनलाई भन्नुभयो, तिम्रो सन्तानहरूले यो ठाउँमा बस्नु पर्नेछ। त्यहाँका मानिसहरूले तिनीहरूलाई दास बनाउने छन् र चार सय र्वष सम्म कुव्यवाहर गरेर राख्नेछन्।


Y pa tinamit Cesarea cˈo cˈa jun achi Cornelio rubiˈ, y riyaˈ jun capitán. Yecˈo cˈa jun ciento soldados pa rukˈaˈ, y ri jumoc soldados riˈ ye quitzˈakat ri jumoc soldados ri nibix Italiano chique. 	 सिजरिया भन्ने शहरमा कर्नीलियस नाउँ भएको एकजना मानिस थिए। उनी रोमन एकाईका पल्टनका एकजना कप्तान थिए जसलाई “इटालियन” भनिन्थ्यो।


Y ri itzel cumatz riˈ xel cˈa achiˈel jun raken yaˈ pa ruchiˈ y xuchubaj chrij ri ixok, riche (rixin) chi nukirirej el. 	 तब त्यस सर्पले आफ्नो मुखबाट नदीले जस्तो पानी पोखायो। त्यस सर्पले त्यस स्त्री तिर पानी खन्यायो जसद्वारा उसलाई बाढीले बगाउन सक्थ्यो।


Pero tek ri kachˈalal Onesíforo xoka waweˈ pa tinamit Roma, sibilaj cˈa xirucanoj y cˈarunaj xiril. 	 अहँ, जब उनी रोममा आए मलाई नभेटुञ्चेल उनले मलाई निरन्तर खोजिरहे।


Pero ri xubij ri Juan o ri nubij jun ta chic achi chuwij riyin, ma rajawaxic ta cˈa chuwe riyin. Ri xubij ri Juan nnataj apo chiwe ruma rajawaxic chiwe riyix, riche (rixin) chi yixcolotej. 	 मलाई मेरो विषयमा भन्नलाई मान्छेको आवश्यकता छैन। तर म तिमीहरूलाई ती कुराहरू भन्नेछु ताकि तिमीहरू बाँच्न सक्छौ।


Ri ruchˈacul xa man cˈo ta chic waweˈ, ruma Riyaˈ xcˈastej yan el, achiˈel ri rubin ca chiwe. Quixam pe y titzuˈ na peˈ ri acuchi (achique) xcˈojeˈ wi ri ruchˈacul ri Ajaf. 	 तर येशू यहाँ हुनुहुन्न। उहाँ मृत्युबाट बौरी उठनु भएको छ, उहाँले पहिले नै भन्नुभए जस्तै। आऊ, अनि स्थान हेर जहाँ उहाँको शरीर राखिएको थियो।


Queriˈ nbij chiwe ruma ma quiqˈui ta cˈa winek nikaben wi chˈaˈoj, riyoj can quiqˈui cˈa cajawalul ri itzel tak espíritu, quiqˈui espíritu ri cˈo uchukˈaˈ pa quikˈaˈ, quiqˈui ri espíritu ri ye riche (rixin) ri kˈekuˈm ri ucˈuayon quiche (quixin) ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, y quiqˈui chukaˈ itzel tak espíritu ri yecˈo pa cakˈikˈ ri nikaben wi chˈaˈoj. 	 हाम्रो लडाई पृथ्वीका मानिसहरूसित छैन। हामी त यस संसारको अन्धकारको शासक, अधिकारी र शक्तिहरूसित लडिरहेछौं। हाम्रो लडाई त स्वर्गीय स्थानको दुष्ट आत्मिक शक्तिहरूको विरूद्ध छ।


Y ri alekˈom riˈ xubij cˈa apo chare ri Jesús: Quinatej cˈa chawe, tek xcape y tek yitcˈo chic chupan ri awajawaren, xchaˈ. 	 त्यसपछि उसले येशूलाई भन्यो, “हे येशू! जब तपाईं राजा भएर शासन गर्नुहुन्छ त्यसबेला मलाई सम्झनु होस्।”


Y riyin xtintek el ri kachˈalal Artemas awuqˈui o ri kachˈalal Tíquico. Y tek xtapon awuqˈui jun chique riyeˈ, chanin yape pa tinamit Nicópolis. Ruma nchˈobon chi yibecˈojeˈ chiriˈ pa rukˈijul ri job. 	 अर्त्तिमास र टाइकिकसलाई म तिमी भएकहाँ पठाउँदैछु। तिनीहरूलाई पठाए पछि निकोपोलिसमा मलाई भेट्ने तिमी सक्दो कोशिश गर। यो हिउँद मैले त्यहाँ बिताउने निश्चय गरेकोछु।


Can yaˈon cˈa chukaˈ uchukˈaˈ chique ri ye caˈiˈ riˈ, riche (rixin) chi niquitzˈapij ri caj, riche (rixin) chi queriˈ ma nika ta job chupan ri tiempo tek riyeˈ niquikˈalajsaj ri nibix chique ruma ri Dios. Y yaˈon cˈa chukaˈ uchukˈaˈ chique riche (rixin) chi niquiben quicˈ chare ri yaˈ, y riche (rixin) chukaˈ chi niquiyaˈ xabachique ruwech kˈaxomal pa ruwiˈ ri ruwachˈulef tek nicajoˈ. 	 यी साक्षीहरुसित, तिनीहरुले अगमवाणी गरिरहेको समयमा आकाशलाई वृष्टि गराउनुबाट रोक्ने शक्ति छ। तिनीहरुसित पानीलाई रगत तुल्याउने शक्ति छ। तिनीहरुसित हरेक किसिमका कष्ट पृथ्वीमा पठाउने शक्ति छ। तिनीहरुले जति पल्ट यसो गर्न चाहन्छन् गर्न सक्छन्।


Riyeˈ xquequikˈet ri winek chi ma quecˈuleˈ ta, y xtiquibij chukaˈ chi yecˈo cosas ri ma utz ta chi yetij, cosas ri can ya wi ri Dios qˈuiytisayon ca riche (rixin) chi yetij cuma ri quiniman chic ri Dios y cuma chukaˈ ri quetaman chic ri kitzij, y quematioxin tek niquitij ka. 	 ती व्यक्तिहरूले मानिसहरूलाई विवाह गर्न अनि कुनै-कुनै खाने कुराहरू खान दिंदैनन्। तर सबै खानेकुराहरू परमेश्वरले सृष्टि गर्नुभएको हो। यसकारण, जसको विश्वास छ अनि जसले सत्य जान्दछ तिनीहरूले धन्यवाद सहित ती खान सक्छन्।


Rumariˈ ri Pilato xubij chique: ¿Achique cˈa rumac rubanon chiwech? Pero riyeˈ xa ma yetaneˈ ta ka. Xa más xquirek apo quichiˈ y niquibilaˈ apo: ¡Tatakaˈ rucamisaxic chuwech cruz! xechaˈ. 	 पिलातसले तिनीहरूलाई भने, “किन? उसले के त्यस्तो अपराध गरेको छ?” तर मानिसहरू झन जोर जोरसंग कराउन लागे, “उसलाई क्रुसमा टाँग्नुहोस्।”


Wi xtikacochˈ ri tijoj pokonal ruma kaniman Riyaˈ, napon na jun kˈij tek junan xkojkˈato tzij riqˈui. Y wi xa xtikapokonaj nikabij chi yoj riche (rixin) chic Riyaˈ, chukaˈ Riyaˈ xtubij chi ma yoj riche (rixin) ta. 	 यदि हामीले दुःख र कष्ट सह्यौ भने हामी उहाँसितै शासन गर्नेछौं। यदि हामीले उहाँलाई स्वीकार्न अस्वीकार गर्यौं भने उहाँले पनि हामीलाई स्वीकार गर्न अस्वीकार गर्नु हुनेछ।


Y ruma riyin nuniman ri Ajaf Jesús y cukul nucˈuˈx riqˈui, rumariˈ wetaman chi majun ri xajan chi nitij. Yacˈa wi chuwech jun kachˈalal cˈo ri cosas ri xajan chi yetij, riˈ xaxu (xaxe wi) cˈa chuwech riyaˈ riˈ. 	 म प्रभु येशूमा हुँ। म जान्दछु कुनै खाद्य आफैमा फोहोर छैन। तर यदि कसैले फोहोर भनेर विश्वास गर्छ भने त्यो उसैको लागि फोहोर छ।


Ri rutziak cˈa ri Juan banon riqˈui rusmal camello, y rucusan jun tzˈum ri oconek ximibel xerupan. Y ri ruway, yecˈa ri sacˈ y ri cab ri niquiyaˈ ri tak chicop pa tak juyuˈ. 	 यूहन्नाले ऊँटको रौंबाट तयार गरिएका लुगाफाटा पहिरिएका थिए र उनको कम्मरमा छालाको पेटी थियो। तिनले सलह र वन-मह खान्थे।


Riyoj cˈo cˈa jun kaˈaltar, pero ma junan ta riqˈui ri altar ri yetzuj (yesuj) chicop pa ruwiˈ chiriˈ pa rachoch ri Dios. Riyoj can ya ri Cristo ri xcom kuma riche (rixin) chi xcuyutej kamac. Rumariˈ ri yesamej pa rachoch ri Dios, ma yatajnek ta chique chi niquitij ri nitzuj (nisuj) pa ruwiˈ ri kaˈaltar riyoj. 	 हाम्रो एउटा वेदी छ जसबाट ती पवित्र पालमा सेवा गर्नेहरूलाई खाने अधिकार छैन।


Y rumacˈariˈ ri Herodes can rajowan wi cˈa chi rucamisan ta ri Juan, xa yacˈa ri can nuxibij cˈa riˈ chiquiwech ri winek, ruma riyeˈ can quetaman wi chi ri Juan ri Bautista can jun profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios. 	 तर मानिसहरूदेखि उसलाई डर थियो। मानिसहरूले यूहन्नालाई एकजना अगमवक्ता भनी विश्वास गरेका थिए।


Can xu (xe) wi cˈa xquitzˈet ri Jesús, ri principaliˈ tak sacerdotes y ri ye aj chˈameˈy, can riqˈui cˈa ronojel quichukˈaˈ xquirek quichiˈ y xquibij: ¡Tatakaˈ rucamisaxic chuwech cruz! ¡Tatakaˈ rucamisaxic chuwech cruz! xechaˈ. Y yacˈariˈ tek ri Pilato xubij chique: Toˈicˈamaˈ cˈa riyix y tiripaˈ chuwech cruz, ruma chi riyin majun achique ta mac nwil ta chrij, riche (rixin) chi ntek ta rucamisaxic chuwech cruz, xchaˈ. 	 जब मुख्य पूजाहारीहरू र यहूदीका द्वारपालहरूले येशूलाई देखे तिनीहरू चिच्याए, “क्रूसमा यसलाई टाँग्नुहोस्, क्रूसमा यसलाई टाँग्नुहोस्। तर पिलातसले भने, “तिमीहरू यिनलाई लैजाऊ र क्रूसमा टाँग । मैले उनीमाथि आरोप लगाउने कुनै कारण नै पाईनँ।”


Y xquicˈom pe chare ri Jesús. Y riyeˈ xquiyaˈ cˈa chukaˈ quitziak chrij ri bur riˈ, y xquichˈocobaˈ cˈa el ri Jesús chrij. 	 यसकारण तिनीहरूले त्यो गधालाई येशूकहाँ ल्याए। चेलाहरूले आफ्ना लुगाहरू गधाको पिठ्यूँमा बिछ्‌याए। त्यसपछि तिनीहरूले येशूलाई त्यो गधामा चढाए।


Ri winek ri xtichˈacon y can xtuben wi ri xtinbij chare y cˈa que na riˈ ntajin tek xtapon na ri ruqˈuisbel kˈij riche (rixin) ri rucˈaslen chuwech re ruwachˈulef, can xtinyaˈ cˈa kˈatbel tzij pa rukˈaˈ chi ya riyaˈ ri xtikˈato tzij pa quiwiˈ ri winek. 	 “जसले विजय प्राप्त गर्छ अनि, अन्तिम सम्म मैले चाहेका कुराहरु गरिरहन्छ म ती प्रत्येकलाई राष्ट्रहरुमाथि अधिकार दिनेछु


Y yacˈariˈ tek yecˈo achiˈaˈ fariseos ri xeˈapon riqˈui ri Jesús, riche (rixin) chi niquitojtobej y nitzak ta pa quikˈaˈ. Y rumariˈ xquicˈutuj cˈa chare: ¿Utz cami chi jun achi nujech riˈ riqˈui ri rixjayil ruma xabachique ta chi mac nuben ri rixjayil? xechaˈ. 	 केही फरिसीहरू येशूकहाँ उहाँको परीक्षा गर्न त्यहाँ आए। तिनीहरूले येशूलाई सोधे, “के कुनै पनि निहुँमा कसैले आफ्नी पत्नीलाई त्याग्न सक्छ?” तिनीहरू येशूले केही गलत कुरा वोलेको चाहान्थे।


Tek riyix niben cˈa orar, ma tiben ta achiˈel niquiben ri winek ri ma quiniman ta ri Dios. Ruma riyeˈ, niquicamuluj chˈabel y qˈuiy chˈabel niquibij ruma riyeˈ niquichˈob chi riqˈui riˈ yeˈacˈaxex pe ruma ri Dios. 	 ‘जब तिमी प्रार्थना गर्दछौ, तब परमेश्वरलाई नजान्ने अरु मानिसहरूले जस्तो व्यवहार नगर्। तिनीहरू अर्थहीन कुरा गर्छन्। तिमीले त्यसप्रकारले प्रार्थना गर्नु हुँदैन। तिनीहरूले सोंचेका हुन्छन् परमेश्वरले तिनीहरूका कुरा सुन्नुहुनेछ भनी।


Riyin ri Pablo can ye qˈuiy wi cˈa ri yetzijon chuwij y niquibij cˈa: Tek ri Pablo cˈo chkacojol sibilaj jabel, can nuchˈutinirisaj riˈ y riqˈui chˈuchˈujil nichˈo wi chake, yacˈa tek xa nej cˈo wi, ma nupokonaj ta chic nubij pe cowilaj tak chˈabel chake, yechaˈ. Pero riyin xa ma que ta riˈ nben. Riyin xa can riqˈui chˈuchˈujil ncˈutuj cˈa jun utzil chiwe y can nchˈutinirisaj wiˈ chucˈutuxic can achiˈel ri chˈuchˈujil riche (rixin) ri Cristo. 	 म, पावल, तिमीहरूलाई ख्रीष्टको नम्रता र दयासित विन्ती गर्छु। कसै कसैले भन्छन्, जतिञ्जेल म तिमीहरूसित रहन्छु म नम्र देखिन्छु तर जब टाडा हुन्छु म साहसी बन्छु।


Tek ri Zacarías xutzˈet ri ángel riˈ, xsach rucˈuˈx y xpe xibinriˈil chare. 	 जब उनले स्वर्गदूतलाई देख्यो, जकरिया भ्रममा परे र डरले आत्तिए।


Y astapeˈ ri ángeles can más wi qˈuiy quichukˈaˈ y más qˈuiy ri yecowin niquiben, majun bey niquibij ta chare ri Dios chi tuyaˈ rucˈayewal pa quiwiˈ ri yebano etzelal, y majun bey niquibij ta apo itzel tzij chuwech ri Ajaf Dios chiquij ri yebano etzelal. 	 सवर्गदूतहरु यी झूटा शिक्षकहरु भन्दा अधिक पराक्रमी अनि शक्तिशाली छन्। तर स्वर्गदूतहरुले झूटा शिक्षकहरुलाई दोषारोपन गर्दैनन् अनि तिनीहरुको बारेमा प्रभु अघि निन्दा गर्दैनन्।


Y yin cˈa riyin ri utzilaj Aj Yukˈ. Ri utzilaj Aj Yukˈ, can nuyaˈ wi ri rucˈaslen cuma ri rucarneˈl. 	 “म असल गोठालो हुँ। असल गोठालोले भेडाका निम्ति आफ्नो जीवन प्रदान गर्दछ।


Y tek xeˈapon cˈa chuchiˈ ri jul, xquitzˈet cˈa chi ri abej tzˈapebel ruchiˈ ri jul, elesan chic el. 	 चिहानको प्रवेशद्वार बन्द गर्नलाई एउटा ठूलो ढुङ्गा राखिएको थियो। तर तिनीहरूले त्यो ढुङ्गा चिहानदेखि कतै गुड्याइ पठाएको पाए।


Y xa ta can cˈo numac y can rucˈamon chi yicamisex, riyin chukaˈ ma nbij ta chi ma quicamisex ta. Pero ronojel ri niquibij chuwij, wi xa majun mac ri nbanon, majun cˈa jun ri xquijacho ta el pa quikˈaˈ ri yebin chi cˈo numac. Rumacˈariˈ nwajoˈ chi can ya ri César ri tikˈato tzij pa nuwiˈ, y ma rajawaxic ta na chi yibe pa Jerusalem, xchaˈ ri Pablo chare ri Festo ri aj kˈatbel tzij pa Cesarea. 	 यदि म कुनै अपराधको दोषी छु भने अनि मलाई मृत्यु दण्ड भोगाँउछ भने म मृत्यु दण्डदेखि भाग्ने प्रयास गर्ने छैन। तर ममाथि लगाईएका आरोपहरू आधारहीन निस्किए तब कुनै पनि मानिसले मलाई यी यहूदीहरूलाई सुम्पिन सक्तैन। म चाहन्छु मेरो मुद्दा सिजरले सुनी दिउन्।”


Ri Jesús xalex cˈa pa tinamit Belén, ri tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Judea. Tek xalex ri Jesús, ya cˈa ri Herodes ri rey, y yacˈariˈ tek jun caˈiˈ achiˈaˈ ri cˈo quetamabel chiquij ri chˈumilaˈ, xeˈapon pa Jerusalem. Ri achiˈaˈ riˈ, pa relebel kˈij ye petenak wi, 	 यहूदिया भन्ने ठाउँको बेतलेहेम शहरमा येशूको जन्म भएको थियो। हेरोद राजा भएकोबेलामा उहाँको जन्म भएको थियो। जब येशूको जन्म भयो केही ज्योतिषीहरू पूर्वबाट यरूशलेममा आए।


Ruma ri Dios can retaman chic cˈa kawech tek cˈa ma jane kojalex, y rumariˈ tek can ruchˈobon chic apo ri achique rubanic nuben chake chi yoj‑oc can achiˈel rubanic ri Rucˈajol. Y ri Dios nrajoˈ cˈa chi can yoj qˈuiy ta ri yoj‑oc ralcˈual y ya ri Rucˈajol ri nimalaxel chkacojol. 	 यो संसार बनाउन भन्दा अघिदेखि नै परमेश्वरले ती मानिसहरूलाई जान्नु हुन्थ्यो।अनि परमेश्वरले तिनीहरू आफ्नै पुत्र जस्तै होउन् भन्ने निर्णय गर्नुभयो। त्यसैकारण येशू धेरै दाज्यू-भाईहरू र दिदी-बहिनीहरूमा जेठो हुनुभयो।


Yacˈa ri Pedro xubij chare: Táta, ma nikˈax ta chinuwech achique ruma tek nabij queriˈ chuwe, xchaˈ ri Pedro. Y can cˈa nichˈo na cˈa ri Pedro, tek ri ecˈ xsiqˈuin pe. 	 तर पुत्रसले भन्यो, “हे मानिस तिमीले के विषयमा कुरा गर्न लागिरहेछौ म जान्दिन?” जब पत्रुस बोलिरहेको थियो तुरन्तै भाले बास्यो।


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique: Can kitzij cˈa nbij chiwe, chi xa ta yetaneˈ ka riyeˈ, ye ri abej xquebechˈo pe riche (rixin) chi niquiyaˈ nukˈij, xchaˈ chique ri fariseos. 	 तर उहाँले भन्नुयो, “म तिमीहरूलाई भन्छु, यी कुराहरू भन्नै पर्छ। यदि मेरा चेलाहरूले यी कुराहरू भनेनन् भने, यी ढुङ्गाहरू यसको लागि चिच्याउनेछन्।”


Ye cablajuj cˈa ri xeruchaˈ riche (rixin) chi yerachibilaj y riche (rixin) chukaˈ chi yerutek el chutzijoxic ri ruchˈabel ri Dios. 	 येशूले बाह्रजनालाई चुन्नु भयो अनि तिनीहरूलाई “प्रेरित” भनेर भन्नुयो। येशूले ती बाह्रजना मानिसहरूलाई उहाँसित बस्नु, अनि प्रचारका निम्ति, अरू स्थानमा पठाउन चाहनुहुन्थ्यो।


Ri apóstoles can riqˈui ruchukˈaˈ ri Dios niquitzijoj chi xcˈastej pe ri Ajaf Jesús chiquicojol ri caminakiˈ, y nim ri rutzil ri Dios cˈo pa quiwiˈ quinojel. 	 प्रभु येशूको मृत्युबाट पुनरुत्थान भएको बारेमा प्रेरितहरूले ठूलो शक्तिसंग गवाही दिए। अनि परमेश्वरले सबै विश्वासीहरूलाई आशीर्वाद दिनुभयो।


Ruma wi ta majun caminek xticˈastej el, ri Cristo man ta xcˈastej el chukaˈ. 	 यदि मानिसहरू मृत्युबाट कहिल्यै पुनरुत्थान हुँदैनन् भने, ख्रीष्ट पनि मृत्युबाट बौरिनु भएको थिएन।


Y tek ri Jesús xel pe chupan ri jucuˈ, yacˈariˈ tek xapon jun achi riqˈui ri elenak pe pa camposanto. Y ri achi riˈ xa cˈo cˈa itzel espíritu riqˈui. 	 जब येशू डुङ्गाबाट बाहिरिनु हुँदै थियो त्यसैबेला चिनहानबाट दुष्ट आत्मा लागेको एउटा मानिस उहाँलाई भेट्न आयो।


Y wi ri quipatrón ri mozos riˈ noka pa nicˈaj akˈaˈ o ya tek xa niseker yan pe, ri mozos riˈ can jabel ruwaquikˈij ruma cˈa ye qˈues na chiroyobexic ri quipatrón ri hora riˈ. 	 तर नोकरहरूले, सायद आफ्ना मालिकलाई मध्य-रात सम्म अथवा त्यसपछि पनि पर्खनु पर्ला। तर तिनीहरू खुशी हुन्छन् कारण तिनीहरूका मालिक आउँदा तिनलाई र्पखिरहेका पाउनेछन्।


Achiˈel ri Dios tek nubij chi nuben jun cosa can nuben wi. Quecˈariˈ chukaˈ riyoj, y Riyaˈ can retaman wi cˈa chi ri xkabij chiwe, can kitzij wi y ma xkatzˈuc ta tzij. 	 तर यदि तिमीहरू परमेश्वरमाथि विश्वास गर्न सक्छौ भने, तब हामी तिमीहरूलाई जे भन्छौं त्यो कहिल्यै पनि “हो” र “होइन” दुवै हुँदैन।


Rumacˈariˈ xa ticˈutuj chare ri Dios chi ronojel riˈ man ta xtibanatej pa rukˈijul ri job, riche (rixin) chi queriˈ ma nitij ta más pokon tek yixanmej. 	 यस्तो घटना जाडोको समयमा नहोस् भनेर प्रार्थना गर।


Y tek xecˈachoj chare ri waˈin, ri Jesús xuchop chukaˈ ri vaso ri cˈo ruyaˈal uva chupan, y xubij: Re ruyaˈal uva reˈ, yacˈareˈ ri ruqˈuexewach ri nuquiqˈuel ri xtibiyin tek xquicom. Riqˈui cˈa ri xtibiyin ri nuquiqˈuel, can yacˈariˈ tek xcˈachoj ri cˈacˈacˈ trato ri rajowan pe ri Dios chi nuben quiqˈui ri winek. Tikumuˈ cˈa re ruyaˈal uva, riche (rixin) natabel wuche (wixin), y ronojel mul tek nikum, can tikumuˈ cˈa riche (rixin) natabel wuche (wixin), xchaˈ ri Jesús. 	 उसरी नै उनीहरूले खाए पछि येशूले दाखरसको कचौरा लिनुभयो। येशूले भन्नुभयो, “यो दाखरस परमेश्वरबाट आफ्ना मानिसलाई नयाँ करार हो। यो नयाँ करार मेरो रगतसित शुरू हुँदछ। जहिले पनि तिमीहरू यो पिउँछौ मेरो सम्झनामा गर्ने गरा यसै गर्नु।


Y tek riyeˈ xetaneˈ cˈa chi yetzeˈen chrij, xquelesaj el ri tziek morado ri quiyaˈon ka chrij. Cˈacˈariˈ xquiyaˈ el ri can rutziak wi Riyaˈ, y xquicˈuaj cˈa el riche (rixin) chi nbequibajij chuwech cruz. 	 उहाँमाथि गिल्ला गरिसकेपछि तिनीहरूले उहाँको बैजनी लुगाफाटा उतारिदिए, अनि उहाँको आफ्नै लुगाफाटा लगाइदिए। तब तिनीहरूले येशूलाई क्रूसमा झुण्डयाउनलाई बाहिर ल्याए। : 32-44; लूका 23:26-43; यूहन्ना 19:17-27)


Ri pa quichiˈ yeˈel pe tzij ri sibilaj ye itzel. Can achiˈel jun jul ri jakel ri cˈo caminek chupan, sibilaj itzel ruxlaˈ. Can yekˈolon riqˈui ri quichˈabel. Ri chˈabel ri niquibij xa nicamisan, achiˈel niquiben ri cumatz tek yechˈopon. 	 “मानिसहरूका मुख खुल्ला चिहानहरू जस्ता छन् तिनीहरू आफ्ना जिब्रोले अरूलाई धोका दिंदछन्।” भजनसंग्रह 5:9 “तिनीहरूले जुन कुराहरू भन्दछन् ती सर्पका विष जस्ता हुँदछन्।” भजनसंग्रह 140:3


¡Matiox chi nitzolin yan chic pe ri rukˈatbel tzij ri David ri katataˈ ri xcˈojeˈ ojer ca! ¡Matiox chare ri Dios ri cˈo chilaˈ chicaj! xechaˈ cˈa. 	 हाम्रा पिता दाऊदको राज्यलाई परमेश्वरले आशीर्वाद दिऊन्। जून राज्य आउनेछ। स्वर्गको परमेश्वरलाई प्रशंसा!”


Yacˈa ri quimolon quiˈ pa jay ma xquinimaj ta ri xberubij ri Rode chique. Xa xquibij chare: Xa xachˈujer laˈ. Y ri ti kˈopoj riˈ nubij cˈa chi can ya wi ri Pedro ri xracˈaxaj ca. Y riyeˈ xa xquibij chic chare: Riˈ xa ma ya ta ri Pedro ri xawacˈaxaj ca, riˈ ya ri ángel chajiy riche (rixin), xechaˈ chare. 	 तिनीहरूले रोदालाई भने, “तँ पागल होस्!” तर उसले यो साँचो हो भनी रही। ती झुण्डले भने, “यो पत्रुसको स्वर्गदूत हुनुपर्छ।”


Ruma, ¿achique ta cˈa nucˈom pe chare ri winek wi nicˈojeˈ ri beyomel riche (rixin) ronojel re ruwachˈulef riqˈui y wi xa ma nicolotej ta? 	 किनभने मानिसले सारा संसार हात पारेर पनि आफ्नो आत्मा गुमायो भने त्यसलाई के फायदा भयो?


Y can kitzij nbij, chi ri winek ri ntoc pa cárcel ruma rucˈas, ma xtel ta pe chiriˈ cˈa ya tek rutojon chic ca ri ruqˈuisbel centavo ri nibix chare ri cˈo chi nutoj. 	 तिमीलाई भन्छु, जब सम्म तिमीमाथि तोकिएको पैसा सम्म तिमी चुक्ता गर्दैनौ तिमीले त्यहाँबाट छुटकारा पाउनेछैनौं।”


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri Simón Pedro: Tayacaˈ la awespada pa ruvaina. ¿La nachˈob cami riyit chi riqˈui la xaben, riyin can yicolotej chuwech ri tijoj pokonal ri rubin pe ri Tataˈixel ri can cˈo chi nkˈaxaj? xchaˈ chare. 	 येशूले पुत्रसलाई भन्नुभयो, “तिम्रो तरवार म्यानमा राख! संकटको कचौरा पिताले मलाई दिनुभएको छ, के मैले त्यो नपिउँनु?”


Y xu (xe) wi xeˈel pe pa jucuˈ, ri winek ri yecˈo chiriˈ chuchiˈ yaˈ, chanin cˈa xquetamaj ruwech chi ya ri Jesús ri xel pe pa jucuˈ. 	 जब तिनीहरूले डुङ्गाबाट बाहिरिए, मानिसहरूले येशूलाई देखे। तिनीहरूले उहाँलाई चिने।


Pero ri itzel mozo, wi xa nuchˈob ka pa ránima: Ri nupatrón riˈ xa cˈa ma jane noka ta na, nichaˈ; 	 तर नोकर नै दुष्ट छ र आफ्नो मालिक झट्ट आउँदैन भनेर सम्झन्छ भने त्यसबेला के हुन्छ?


¡Juyiˈ oc iwech riyix fariseos! Tek riyix niyaˈ ri idiezmo can niyaˈ wi ri kˈayis ri jubul ruxlaˈ ri menta rubiˈ, ri róra (ruda) y nicˈaj quiwech ichaj. Pero yacˈa ri ruchojmilal ri cˈaslen, xa ma niben ta y ma niwajoˈ ta ri Dios. Y ya ta cˈa riˈ ri rajawaxic chi niben, y rajawaxic chukaˈ chi ma niyaˈ ta ca ruyaˈic ri idiezmo. 	 धिक्कार तिमी फरिसीहरूलाई! तिमीहरूकोमा भएको पुदिना, आरूद अनि बगैंचामा भएका अन्य जम्मै चीजहरूको दशांश परमेश्वरलाई चढाउँछौ, तर तीमीहरू परमेश्वर प्रति न्याया र प्रेम अवहेलना गर्छौ। यही कुराहरू तिमीहरूले गर्नु पर्ने हो जब तिमीहरू अन्य कामहरू गरिरहेका हुन्छौ।


Ri Ajaf Jesús xretamaj cˈa chi ri achiˈaˈ fariseos quicˈaxan chic chi Riyaˈ más ye qˈuiy winek ri yeruben bautizar y más ye qˈuiy ri yetzekelben riche (rixin), que chiquiwech ri winek ri yeruben bautizar ri Juan ri Bautista y ri yetzekelben riche (rixin). 	 येशूले यूहन्नाले भन्दा धेरै चेलाहरू बनाउँनु हुँदैछ साथै बप्तिस्मा पनि दिनु हुँदैछ भन्ने फरिसीहरूले सुने।


Ri Onésimo xel cˈa pe jun caˈiˈ oxiˈ kˈij awuqˈui. Pero ma xu (xe) ta wi kˈaxon xucˈom pe chawe; riqˈui jubaˈ xa cˈo utz ri xucˈom pe chawe, ruma re wacami xtitzolin chic jun bey awuqˈui y majun bey chic xtanmej ta pe. 	 ओनेसिमस तिमीबाट केही समयकोलागि छुट्टिएको थियो। यसो भएको हुन सक्छ कि त्यसलाई तिमीले सदाका निम्ति फिर्ता पाउनेछौ।


ri acuchi (achique) ri quijutil riyeˈ xa ma yecom ta, y ri kˈakˈ chukaˈ can ma nichuptej ta. 	 नरकमा, जसलाई कीरा लाग्दछ त्यो कहिल्यै मर्दैन। नरकमा, आगो पनि कहिल्यै निभ्दैन।


Y chiriˈ pan Atalia ri Pablo y ri Bernabé xeˈoc cˈa el pa jun barco riche (rixin) chi yetzolin cˈa pa tinamit Antioquía, ri acuchi (achique) xejach wi el pa rukˈaˈ ri Dios cuma ri kachˈalal, chi ya ta ri rutzil ri Dios yetoˈo chubanic ri samaj ri xbecˈachoj ca. 	 अनि त्यहाँबाट समूद्र यात्रा गरेर तिनीहरू सिरिया अन्तर्गत एन्टिओकतिर गए। यही एउटा शहर हो जहाँ विश्वासीहरूलाई परमेश्वरको अनुग्रहमा सुम्पिएर यो काम गर्न पठाए। अब तिनीहरूले त्यो काम सिद्धयाएका थिए।


Y ri chˈumilaˈ xebetzak pe ri chicaj y xeka pa ruwiˈ ri ruwachˈulef, can achiˈel tek yebetzak pe ri ruwech ri higo ruma jun nimalaj cakˈikˈ. 	 आकाशका ताराहरु, तेज हावाले नेभाराको रुखबाट नेभाराहरु झरे जस्तै पृथ्वीमा भरे।


Yacˈareˈ nicˈachoj ri trato ri xinben quiqˈui. Chi riyin xtincuy ri quimac, 	 अनि म तिनीहरूसँग यो वाचा गर्नेछु, जब तिनीहरूका पापहरू म हरण गर्नेछु।” यशैया 59:20-21, 27:9


Y majun chukaˈ winek nibano chi nucusaj ta jun cˈojobel cˈacˈacˈ riche (rixin) chi nucˈojoj jun tziek ri xa riˈj chic. Ruma jun cˈojobel cˈacˈacˈ nucˈol riˈ y nujicˈ ri tziek ri xa riˈj chic, y ri tziek riˈ más niretzetaj (nitzeretej). 	 कसैले पनि पुरानो वस्त्रमा नयाँ कपडाको टुक्रा टाल्दैन। यदि उसले त्यसो गरे त्यो टालो खुम्चिनेछ अनि वस्त्रबाट निस्कने छ। तब प्वाल अझ ठूलो हुनेछ।


Ri nitzˈilobisan riche (rixin) ri winek, ma ya ta cˈa ri nutij ka. Xa ya ri itzel ri yepe pa ránima ri nitzˈilobisan riche (rixin). 	 यस्तो केही कुरा छैन जो कुनै मानिस भित्र बाहिरबाट पस्छ जसले उसलाई अशुद्ध पार्छ। तर मानिसको भित्रबाट बाहिर आउने कुराहरूले नै मानिसलाई अशुद्ध पार्न सक्‌छन्।”


Riyix ri iniman chic ri Jesucristo, ma chuxeˈ ta ri juyuˈ Sinaí rubiˈ yixcˈo wi apo. Man achiˈel ta xquiben ri katiˈt kamamaˈ ojer ca. Riyeˈ xecˈojeˈ chiriˈ y cˈo cˈa jun kˈij tek xquitzˈet chi ruwiˈ ri juyuˈ riˈ nijino pa kˈakˈ. Y xquitzˈet chukaˈ chi pa ruwiˈ ri juyuˈ xoc kˈekuˈm y cˈo jun nimalaj cakˈikˈ rachibilan coklajay. 	 तिमीहरू नयाँ ठाउँमा आएका छौ। तिमीहरू छुन नसकिने, आगोले नजल्ने पाहाडमा आएका छैनौ। न त अन्धकारमा, विषादमा, आँधीमा आएका छैनौ। यही पाहाड हो जहाँ इस्राएलीहरू आएका थिए।


Y ri Jesús yacˈariˈ tek xubij chique: Riyix winek ri yixcˈo chuwech re ruwachˈulef, can majun chiwe ri cukul ta rucˈuˈx riqˈui ri Dios. ¿Riyix nichˈob chi riyin can ronojel kˈij xquicˈojeˈ iwuqˈui y man cˈa xquitaneˈ ta chi yixincochˈ? Ticˈamaˈ cˈa pe ri cˈajol waweˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 येशूले उत्तर दिनुभयो, “तिमीहरूले विश्वास नै गर्दैनौ। तब कतिबेर म तिमीहरूसंग बस्नसक्छु? त्यो ठिटोलाई मकहाँ ल्याओ।”


Y riyeˈ xquibij cˈa: Xecˈojeˈ cˈa ye wukuˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ. Y xbanatej cˈa chi ri nimalaxel xcˈuleˈ, pero ri achi riˈ xcom el, y majun ralcˈual xcˈojeˈ ta ca. 	 कुनै एक समयमा सातजना दाज्यु भाइ थिए। जेठाले एउटी स्त्रीलाई विवाह गरे, तर मरिहाले। उसको कुनै सन्तान थिएन।


Xa jun cˈa ri Kajaf, xa jun cˈa ri kaniman, y xa jun chukaˈ bautismo banon chake konojel. 	 एउटै प्रभु, एउटै विश्वास र एउटै बप्तिस्मा छ।


Y can yacˈariˈ tek ri pa tak runakˈ ruwech ri Saulo xetzak el ye achiˈel rusolotal car, y xtzuˈun chic jun bey. Y can yacˈa chukaˈ riˈ xyacatej el riche (rixin) chi xban bautizar. 	 तुरन्तै, माछाको कत्लाहरू जस्तो केही उसको आँखाबाट खस्यो। शावल फेरि देख्न सक्ने भए अनि उठेर बप्तिस्मा लिए।


Tinimirisaj cˈa rubiˈ ri Dios ruma ri rukˈatbel tzij can kitzij y can choj wi; ruma can xuyaˈ wi rucˈayewal pa ruwiˈ ri ixok ri itzel rucˈaslen, ri xbano chique ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef chi xquiyaˈ ca ri Dios ruma xeka pa mac, achiˈel ri mac tek ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ niquicanoj quiˈ chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. Y ri Dios, xuyaˈ cˈa ruqˈuexel chare ri ixok ri itzel rucˈaslen, ri yerucamisaj ri ye rusamajel ri Dios, xechaˈ ri winek riˈ. 	 किनभने उहाँको न्याय सत्य अनि सही छ। हाम्रा परमेश्वरले वेश्यालाई दण्डित तुल्याउनु भयो। उ नै हो जसले आफ्नो व्यभिचार द्वारा पृथ्वीलाई भ्रष्ट पारी परमेश्वरले वेश्यालाई दण्ड दिनुभयो, आफ्ना सेवकहरुको रगतको बदला लिए।”


Y ruma sibilaj nim ruchukˈaˈ ri cakˈikˈ, can yojrunim cˈa. Y man cˈa yojcowin ta chic yojbiyin chkawech. Rumariˈ cˈo chi xkayaˈ kˈij chi xojrucˈuaj. 	 त्यस बतासले जहाजलाई आफ्नौ। दिशातिर लग्यो कारण हामी त्यसको विपरीत जान सकेनौं। यसर्थ हामीले जहाजमा आफ्नो नियन्त्रण छाडायौं औ बतास र छाल पट्टि नै जहाज जान दियौं।


Ruma tek cˈo jun chiwe riyix ri nrajoˈ nuben jun jay nim, ¿la ma nitzˈuyeˈ ta cami jubaˈ riche (rixin) chi nuchˈob janipeˈ puek ri xticˈatzin chare, y wi can cˈo ronojel riqˈui riche (rixin) nuqˈuis rubanic o xa ma nicowin ta? 	 यदि तिमी एउटा भवन बनाउन चाहन्छौ भने, तिमीले पहिले बसेर त्यो बनाउनलाई कति खर्च लाग्ने हो त्यसको छलफल गर्नु पर्छ। भवनको काम पूरा सिध्याउनलाई त्यत्ति तिम्रोमा भएको पैसाले पुग्छ पुग्दैन त्यो हेर्नु पर्छ।


Ruma tek rubanon ca, ri icˈaslen cˈo pa kˈekuˈm. Yacˈa re wacami yixcˈo chic pa sakil ruma ri Ajaf. Rumariˈ ticˈuaj cˈa ri cˈaslen riche (rixin) sakil. 	 बितेका दिनहरूमा अन्धकारले पूर्ण थियौ, तर अहिले तिमी प्रकाशले पूर्ण छौ। यसैले, प्रकाशका बालकहरू जस्तै बाँच।


Sibilaj ntijon nukˈij chubanic ri nrajoˈ ri Dios, y nbanon ronojel ri samaj ri yaˈon chuwe ruma ri Dios. Y can ma nyaˈon ta ca ri cukbel cˈuˈx. 	 मैले लडाईं लडेको छु र दौड सिद्धाएको छु। मैले विश्वास बचाइ राखेकोछु।


Can cˈa nikˈalajin na cˈa jubaˈ chi cˈo utz pan icˈaslen, ruma ma icˈamon ta ka quiwech ri winek ri nibix nicolaítas chique ruma ri itzel niquibanalaˈ. Can utz wi cˈa chi queriˈ ibanon, ruma riyin chukaˈ can itzel ntzˈet ri yequibanalaˈ riyeˈ. 	 तर तिमीहरुको पक्षमा केही छ, तिमीहरु निकोलाइहरूले गरेका कुरा तिरस्कार गर्छौ। तिनीहरुले जे गर्छन् त्यो म पनि घृणा गर्छु। त्यो मानिस जसले विजय प्राप्त गर्छ, म उसलाई जीवनरुपी रुखको फल खाने अधिकार दिनेछु। यो रुख परमेश्वरको बगैंचामा छ।


Rumacˈariˈ wachˈalal, riyoj ri kaniman chic ri Jesucristo, yoj achiˈel ri ral ri rixjayil ri Abraham, y ma yoj ral ta ri aj icˈ. 	 यसैकारण मेरा दाज्यु -भाइ, दिदी-बहिनीहरू हो! हामी कमारीको छोरा-छोरी होइनौं। हामी स्वतंत्र स्त्रीका छोरा-छोरीहरू हौं।


Y tek jun itzel espíritu ntel el pa ránima jun winek, nucanoj uxlanen pa chakiˈj tak lugar. Y tek nunaˈ chi majun uxlanen nril, nuchˈob ka: Quitzolin na chic pa ránima ri winek ri acuchi (achique) xinel wi pe, nichaˈ cˈa. 	 “जब एकजना मानिसबाट दुष्टात्मा निस्कन्छ, यो बिश्रामको निम्ति ओबानो ठाउँहरू खोजी हिडछ। अनि जब यसले कतै बिश्राम गर्ने ठाउँहरू पाउँदैन, यसले भन्छ, म जून घरदेखि बाहिर आएको थिएँ त्यहीं र्फकन्छु।’


Ri winek ri yecˈo pa culef ca ri ye riy rumam ri Zabulón y ri yecˈo ri pa culef ca ri ye riy rumam ri Neftalí; ri acuchi (achique) nikˈax wi ri bey ri nibe chuchiˈ mar, ri jucˈan chic ruchiˈ ri raken yaˈ Jordán. Ri chilaˈ pa Galilea, acuchi (achique) xa jubaˈ ma quiyon chic winek ri ma ye israelitas ta yecˈo. 	 “जबुलूनको मुलुक र नप्तालीको मुलुक, यर्दन नदीपारि समुन्द्रको किनार गालील, गैर-यहूदीहरूको मुलुक-


Toka chiˈicˈuˈx chi chupan ri tiempo riˈ ma jane cˈo ta ri Cristo iwuqˈui. Cˈa nej na yixcˈo wi riche (rixin) chi yixoc rutinamit ri Dios. Ma jane iwuche (iwixin) ta riyix ri utzil ri rutzujun (rusujun) pe ri Dios chupan ri trato ri xuben. Majun utzil iwoyoben ta ri yixcˈo chuwech re ruwachˈulef, ni majun chukaˈ Dios iwuqˈui. 	 याद रहोस्, बितेका दिनहरूमा तिमीहरू ख्रीष्टबाट अलग थियौ। तिमीहरू इस्राएलका नागरिक थिएनौ। अनि प्रतिज्ञाको अनुवन्ध तिमीहरूसित थिएन जुन परमेश्वरले उहाँका मानिसहरूसित गर्नुभएको थियो। तिमीहरू आशा बिनाको संसारमा बाँचेका थियौ र तिमीहरूले परमेश्वरलाई चिन्दैन थियौ।


Ri rijitaˈk tak achiˈaˈ can tiquichˈoboˈ jabel ri yequiben, nicˈatzin chi niquicˈuaj jun utzilaj cˈaslen chiquiwech ri winek, y can tiquikˈilaˈ quiˈ chare ri mac, can choj quecˈojeˈ chupan ri quicukbel cˈuˈx, can ticˈojeˈ ri ajowabel quiqˈui, y can quecochˈon. 	 पाका मानिसहरूलाई आत्मा संयमी, गंभीर र ज्ञानी बन्ने कुरा सिकाऊ। तिनीहरू विश्वासमा, प्रेममा र धैर्यमा दृढ बन्नुपर्छ।


Ruma ri Espíritu ri ruyaˈon ri Dios chake riyoj ri kaniman chic Riyaˈ, ma riche (rixin) ta chi nikaxibij kiˈ. Ri Espíritu riˈ can nuyaˈ wi kachukˈaˈ, y nuben chake chi yekajoˈ quinojel y nuben chukaˈ chake chi yojcowin nikakˈil ka kiˈ riche (rixin) chi ma nikaben ta ri mac. 	 परमेश्वरले हामीलाई कातरको आत्मा दिनु भएन। उहाँले हामीलाई शक्तिको आत्मा, प्रेम अनि आत्मा संयमको आत्मा प्रदान गर्नु भएको छ।


Y ri soldados pa ruwiˈ cˈa ri jun juyuˈ Gólgota rubiˈ xquicˈuaj wi ri Jesús. Gólgota ntel chi tzij rubakil rujolon (ruwiˈ) caminek. 	 तिनीहरूले येशूलाई गलगथा भन्ने ठाउँमा पुर्याए। (गलगथाको अर्थ हुन्छः “खोपडीको स्थान”)


Ronojel re nbij chawe, reˈ can ruma chi nwajoˈ chi can ta quinojel ri kachˈalal nicajoˈ quiˈ riqˈui jun cánima chˈajchˈoj, jun cánima ri nunaˈ chi utz cˈo chuwech ri Dios, y riqˈui chukaˈ jun kitzij cukbel cˈuˈx. 	 यस आज्ञाको उद्देश्य मानिसहरूमा प्रेम ल्याउनु हो। यो प्रेम उत्पन्न गर्नलाई मानिसहरूको हृदय शुद्ध हुनुपर्छ, तिनीहरूले जानेको जे उचित छ त्यसैको आधारमा तिनीहरूले काम गर्नु पर्छ अनि तिमीहरूमा सत्य विश्वास हुनुपर्छ।


Can konojel cˈa riyoj kacˈulun ri rutzil ránima ri Cristo. Can ma nitaneˈ ta cˈa chi yeruyaˈ pe ri utzil riˈ pa kawiˈ. 	 उहाँ वचन अनुग्रह र सत्यको भण्डार हुनुहुन्छ। हामीले उहाँबाट धेरै आशिष पाएका छौं।


Ruma riyix iwetaman chi chupan jun ralaxbel (rutzˈucbel) yaˈ, xa jun ruwech yaˈ ntel pe, ma xtel ta pe utzilaj yaˈ y chukaˈ cˈayilaj yaˈ. 	 के पानीको मूलबाट एउटै मिठो र तितो पानी एकैचोटी बग्छ? अहँ।


Y quiqˈui cˈa ri caˈiˈ kachˈalal ri yebe chilaˈ iwuqˈui, nikatek el jun chic kachˈalal ri can katzˈeton wi pe riyoj chi can nutij rukˈij chubanic xabachique samaj riche (rixin) ri Dios. Y wacami can sibilaj nrajoˈ chi napon chilaˈ iwuqˈui, ruma sibilaj rucukuban chic rucˈuˈx iwuqˈui ruma racˈaxan ri utzilaj tak tzij ri katzijon chiwij. 	 अर्को एकजना भाइलाई पठाउँदैछौं जो मद्दत गर्न भने पछि सधैं अघि सर्छन्। उनको सहायता गर्ने इच्छा अनेकौ पल्ट प्रमाणित गरिसकेका छन्। अनि अहिले पनि उनी अझै धेरै सहयाता गर्न चाहन्छन्, किनभने तिमीहरूमाथि उनको त्यस्तो विश्वास छ।


Rumariˈ riyix ma quixoc ta cachibil, ma tiben ta achiˈel niquiben riyeˈ. 	 तिनीहरूसित त्यस्तो काम गर्नु हुँदैन।


Can tatijaˈ cˈa akˈij riche (rixin) chi yatoc jun utzilaj samajel chuwech ri Dios, y majun achique ruma chi yaqˈuix, ruma can pa ruchojmil natzijoj ri kas kitzij ruchˈabel ri Dios. 	 परमेश्वरको समक्ष यस्तो प्रकारले स्वयं उपस्थित हुने भरसक कोशिश गर कि उहाँले तिमीलाई अनुमोदन गर्नु हुनेछ। आफ्नो काममा लज्जित नबन। सत्य शिक्षालाई उचित रूपले उपयोग गर्ने कर्मी बन।


Ruma riyaˈ, astapeˈ xa ti mebaˈ, xa can xuyaˈ cˈa ca ronojel ri cˈo riqˈui, astapeˈ xa can yariˈ nicˈatzin chare riche (rixin) chi nutzukbej riˈ. Yacˈa ri beyomaˈ, astapeˈ sibilaj qˈuiy puek xquiyalaˈ ca, xa jubaˈ oc chare ronojel ri beyomel ri cˈo quiqˈui ri xquiyalaˈ ca, xchaˈ ri Jesús. 	 किनभने धनीहरूले आफूलाई नचाहिएको सम्पत्तिबाट भेटी चढाए। तर यो विधवा अत्यन्तै गरीब छे अनि उसले आफ्नो जति थियो सबै दिई। त्यो पैसा त्यसलाई जीविकाको लागि चाहिन्थ्यो।”


Tek xa can ya ri rey David tzˈibayon ca chupan ri wuj ri Salmos rubiˈ, tek xubij: Ri Dios xubij chare ri Wajaf: Catzˈuyeˈ re pa wajquikˈaˈ, 	 भजनको पुस्तकमा, दाऊद आफै भन्छन् ‘परमप्रभुले मेरा प्रभु ख्रीष्टलाई भन्नु भएकोछ तिमी मेरो दाहिने हातपट्टि बस,


Y tek ri Pedro y ri Juan xquiyaˈ quikˈaˈ pa quiwiˈ, can xquicˈul cˈa ri Lokˈolaj Espíritu. 	 तब ती प्रेरितहरूले तिनीहरूका हात मानिसहरूमा राखी दिए तब तिनीहरूले पवित्र-आत्मा प्राप्त गरे।


Y ya chukaˈ riˈ tek quinojel xcukeˈ ka jubaˈ quicˈuˈx, y xquichop waˈin. 	 तिनीहरू सबैले सहास बटुले अनि खान थाले।


Y pa rubiˈ ri Ajaf nbij cˈa chiwe, chi tisiqˈuij re wuj reˈ chiquiwech quinojel ri lokˈolaj tak kachˈalal. 	 प्रभुको अधिकार लिएर म भन्दैछु, यो पत्र सबै दाज्यू-भाइ अनि दिदी-बहिनीहरूलाई पढेर सुनाइदिनु पर्छ।


Ri Jesús can yacˈariˈ tek xuyaˈ kˈij chique. Y ri itzel tak espíritu can yacˈariˈ xeˈel el y xebeˈoc quiqˈui ri ak. Ri ak riˈ sibilaj cˈa ye qˈuiy. Xa jubaˈ ma ye caˈiˈ mil. Y quinojel ri ak riˈ xquichop anin (anibel) pa xulan, chuwech jun juyuˈ xulan ruwech y choj xebeka cˈa pa choy. Can quinojel cˈa ri ak riˈ xejikˈ chiriˈ. 	 अनि येशूले तिनीहरूलाई त्यसै गर्न दिनुभयो। ती सुंगुरहरू डुबे, त्यो बगालमा प्राय 2,000 वटा सुंगुरहरू थिए।


Ri Moisés xcˈojeˈ cˈa chiquicojol ri ye chaˈon ruma ri Dios, pa jun desierto. Y ya chukaˈ riyaˈ ri xbin chique ri ye katiˈt kamamaˈ ri tzij ri xubij ri ángel riche (rixin) ri Dios, ri xtzijon riqˈui pa ruwiˈ ri juyuˈ Sinaí. Can chare wi cˈa riyaˈ xjach wi ri chˈabel riche (rixin) cˈaslen riche (rixin) chi nuyaˈ chake riyoj. 	 उनी त्यही मोशा हुन जो यहूदीहरूकै जमघटमा एकत्रित भएर मरूभूमिमा संगै थिए। तिनी त्यो स्वर्गदूतसंग जो सीनै पर्वतमा तिनीसित बोले अनि तिनी हाम्रा पुर्खाहरूसंग थिए। मोशाले परमेश्वरबाट आदेशहरू प्राप्त गरे जसले जीवन दिन्छ। मोशाले हामीलाई ती आदेशहरू दिए।


Y ruma chukaˈ riˈ nikˈalajin chi ri Dios can choj wi nuben kiqˈui riyoj chupan re tiempo reˈ, riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin chi Riyaˈ can choj wi y nuben chake chi yojtzˈetetej ruma Riyaˈ mismo chi majun kamac, ruma kaniman ri Jesús. 	 अहिले पनि उहाँ धार्मिक नै हुनुहुन्छ भन्ने देखाउन परमेश्वरले यसो गर्नु भयो। परमेश्वरले यस्तो देखाउन गर्नुभयो कि उहाँ न्यायी हुनुहुन्छ र येशूमा उनीहरूको विश्वासद्वारा मानिसहरूलाई धार्मिक पनि बनाउन सक्नु हुन्छ।


Ri Juan xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Yin cˈa riyin riˈ ri xunataj ca ri profeta Isaías chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek xubij: Cˈo cˈa jun achi ri xturek cˈa ruchiˈ pa jun desierto riche (rixin) chi xtubij chique ri winek ri xqueˈapon riqˈui: Tichojmirisaj apo rubey ri Ajaf, xtichaˈ chique. Quecˈariˈ tzˈibatajnek ca, y yin cˈa riyin riˈ, xchaˈ ri Juan chique. 	 यूहन्नाले तिनीहरूलाई अगमवक्ता यशैयाको वाणीहरू भने “मरूभूमिमा चिच्याई हिंड्ने मानिसको म आवाज हुँ, ‘परमप्रभुको निम्ति मार्ग सोझो बनाऊ भन्दै।”‘ यशैया 40:3


Chikajujunal tikatzuˈ ka kiˈ riqˈui ri yekabanalaˈ. Ruma wi can utz ri yekabanalaˈ, can rucˈamon cˈa chi niquicot ri kánima riqˈui ri yekabanalaˈ. Y ma nicˈatzin ta chi nikatzuˈ ri yerubanalaˈ jun chic kachˈalal. 	 कसैले आफ्नै प्राप्ति अर्कोसित तुलना नगरोस्। आफ्नो काम आफैले जाँचोस्। तब मात्र ऊ र्गवित हुनसक्छ।


Rumariˈ nbij chawe riyit Simón, chi re ixok reˈ sibilaj nrajoˈ ri xcuyu ri rumac. Y rumariˈ ri janipeˈ chi mac ri ye rubanalon pe xecuyutej yan. Yacˈa jun winek ri nunaˈ chi xa ma qˈuiy ta ri rumac ri xecuy, xa ma can ta nrajoˈ ri xcuyu ri rumac. 	 यसकारण म तिमीलाई भन्दछु कि उसको धेरै पापाहरू क्षमा भयो। यति स्पष्ट छ कि उसले धेरै माया देखाई। जसलाई कम्ति पाप क्षमा गरिन्छ उसले कम्ती माया पोखाँउछ।”


Rumacˈariˈ riyoj can ma yojtaneˈ ta chi nikamatioxij chare ri Dios iwuma riyix kachˈalal. Ruma tek xkatzijoj ri ruchˈabel ri Dios chiwe, can xicˈul wi. Y ma xibij ta ka chi xa ruchˈabel winek. Xa can xibij chi can ruchˈabel wi ri Dios. Y can kitzij wi chi queriˈ, y wacami ya cˈa chˈabel riˈ ri nisamej pan icˈaslen riyix ri iniman chic ri Jesucristo. 	 तिमीहरूले हामीबाट परमेश्वरकै वचन झैं ग्रहण गरेको कारणले हामी सधैं परमेश्वरलाई धन्यवाद दिंदछौ। जब तिमीहरूले त्यो वचन हामीहरूबाट सुन्यौ, तिमीहरूले इच्छापूर्वक ती वचनहरू परमेश्वरबाट पाए झैं ग्रहण गर्यौ अनि मानिसहरूबाट आए झैं होइन। वास्तवमा त्यो वचन परमेश्वरकै हो। त्यस वचनले तिमी विश्वासीहरूमा कार्य गर्यौं।


Y sibilaj qˈuiy ruwech chˈabel ri yeˈucusex waweˈ chuwech re ruwachˈulef, y ronojel chˈabel can cˈo wi niquibij, pero xaxu (xaxe wi) chiquiwech ri winek ri yeˈucusan riche (rixin) ri chˈabel riˈ. 	 त्यो साँचो हो, संसारमा घेरै किसिमका भाषाहरू छन् अनि ती सबै अर्थ हुन्छन्।


Y yacˈariˈ tek ri Pedro xubij apo chare ri Jesús: Ajaf, xchaˈ chare. Xa utz kabanon chi yojcˈo waweˈ. Wi nawajoˈ, tikabanaˈ oxiˈ tak caˈaj. Jun awuche (awixin) riyit, jun riche (rixin) ri Moisés, y queriˈ chukaˈ jun chic riche (rixin) ri Elías, xchaˈ chare ri Jesús. 	 पत्रुसले येशूलाई भने, “प्रभु, यो उत्तम हो कि हामी यहाँ छौं। यो उत्तम हो यदि तपाईं इच्छा गर्नुहुन्छ भने म यहाँ तीनवटा आश्रयहरू निर्माण गर्नेछु, एउटा तपाईंको निम्ति, एउटा मोशाको निम्ति अनि एउटा चाहिँ एलियाको निम्ति।”


Y ri ti kˈopoj can xtzolin na wi pe ri ránima y can yariˈ xyacatej pe. Y ri Jesús xubij chi titzuj (tisuj) ruway. 	 त्यसको प्राण फर्केर आयो, अनि त्यो जुरुक्क उठी। येशूलेभन्नु भयो, “यसलाई केही खान देऊ।”


Y tek xa nakaj chic cˈa yecˈo wi apo chique ri tinamit Betfagé y Betania, xa jubaˈ chic cˈa nrajoˈ chi ma yeˈapon pa tinamit Jerusalem, ruma can chunakajal chic apo ri juyuˈ Olivos yecˈo wi. Y yacˈariˈ tek ri Jesús xerutek el ye caˈiˈ chique ri rudiscípulos. 	 येशू अनि उहाँका चेलाहरू यरूशलेम पुग्नै लागेका थिए। जैतून डाँडामा भएको बेथफागे र बेथानी शहरमा उनीहरू आइपग्नुभयो। त्यहाँ येशूले आफ्नो दुइजना चेलाहरूलाई केही गर्न भनी पठाउनु भयो।


Ma titzˈuculaˈ ta chic tzij chicojol ka riyix. Ruma iyaˈon chic ca ri itzel cˈaslen ri xicˈuaj. 	 तिमीहरू आपस्तमा झूटो नबोल। किन? किन कि तिमीहरूले आफ्ना पापमय जीवन र त्यस जीवनसँग चल्ने कुरोहरू फ्याँकी सकेका छौ।


Riyin man ta jun tzij yicowin nbij wi man ta ri Cristo yin rucusan chubanic re samaj reˈ, can ya wi cˈa ri Cristo ri ucusayon wuche (wixin). Y rumariˈ tek ye qˈuiy chique ri winek ri ma ye israelitas ta ri yeniman riche (rixin). Niquinimaj ruma niquicˈaxaj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic ri ntzijoj chique y ruma chukaˈ chi xquitzˈet ri samaj ri xinben chiquicojol. 	 गैर-यहूदीहरूलाई परमेश्वरको आज्ञाकारी बनाउनमा वचन र कर्मद्वारा ख्रीष्टले मेरो मार्फत जे गर्नु भएको छ त्यसबारे मात्र बोल्ने आँट म गर्नेछु।


Riyaˈ xuchop cˈa rukˈaˈ ri ti caminek y xchˈo pa jun chic chˈabel, y xubij: Talita cumi, xchaˈ. Re tzij reˈ ntel chi tzij: Nóya, chawe riyit nbij wi chi cayacatej. 	 अनि बालिकाको हात समातेर येशूले भन्नुभयो, “तालिता कूमी!” (जसको अर्थ, “सानी बालिका, म तिमीलाई भन्दैछु उठ!”)


ri roˈ, ónice; ri ruwakak, cornalina; ri ruwuk, crisólito; ri ruwakxak, berilo; ri rubelej, topacio; ri lajuj, crisoprasa; ri julajuj, jacinto; y ri cablajuj ya ri amatista. 	 तेस्रो स्फटिक, चौथो पन्ना, पाँचौ गोमेद, छैटौ मानक, सातौं पीतमणि, आठौं पिरोजा, नवौं पोखराज, दशौ लहसूने, एधारौं धुम्रकान्त अनि बाह्रौं चन्द्रकान्त रत्नहरु थिए।


Y wi ketaman chi ri Dios nracˈaxaj ri nikacˈutuj chare, ketaman chukaˈ chi nuyaˈ wi pe ri nikacˈutuj chare. 	 हामी जान्दछौं जब हामी परमेश्वरसंग केही विन्ती गर्छौ भने उहाँले हाम्रो बिन्ती सुन्नु हुन्छ। यसर्थ, हामी जान्दछौं कि, उहाँसंग हामीले जे पनि मागेका छौं, उहाँले हामीलाई दिनुहुन्छ।


Quecˈariˈ xtuben chiwe wi kas kitzij chi cof yixcˈojeˈ chupan ri icukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios y majun bey yixsilon ta el. Y nicˈatzin cˈa chi can riqˈui ronojel iwánima niwoyobej apo ri utzil ri nubij chupan ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Riyix can jabel wi iwetaman ri chˈabel riˈ, y ya chukaˈ riˈ ri aponak rutzijoxic chique quinojel ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. Y riche (rixin) chi nitzijox ri lokˈolaj chˈabel riˈ, ri Dios xuben chuwe riyin ri Pablo chi xinoc jun rusamajel. 	 तिमीहरूले सुनेको सुसमाचारमा विश्वास गर्यौ भने ख्रीष्टले यसो गर्नु हुनेछ। तिमीहरू आफ्नो विश्वासमा दृढ र निश्चल बस्नु पर्छ। सुसमाचारले दिएको आशाबाट विचलित नहोओ। त्यही सुसमाचार संसारका सबै मानिसहरूलाई सुनाइएको छ। म, पावल त्यही सुसमाचारको सेवक हुँ। मण्डलीको लागि पावलको काम


Y ruma ronojel riˈ tek can cˈo chukaˈ ri xutzuj (xusuj) chake ri sibilaj jabel y nim rejkalen. Y ruma cˈa ri xutzuj (xusuj) chake tek yojcolotej pe chuwech ri etzelal ri cˈo waweˈ chuwech re ruwachˈulef, etzelal ri nibanatej ruma ri itzel tak raynic. Y xutzuj (xusuj) chukaˈ chake chi nujel ri kacˈaslen y can yoj‑oc cˈa achiˈel Riyaˈ. 	 यसैद्वारा उहाँले हामीलाई उहाँको अनमोल र महान् प्रतिज्ञाहरु दिनुभएको छ, कि यस संसारका कुइच्छाबाट आउने भ्रष्टताबाट उम्केर तिमीहरु इश्वरीय स्वभावका सहभागी होओ।


Y tek ri Pedro xapon cˈa chrachoch ri María, xsiqˈuin (xoyon) cˈa apo pa puerta, y xbeˈel cˈa pe jun ti kˈopoj ri Rode rubiˈ. 	 पत्रुसले बाहिरबाट दैलो ढकढकाए। रोदा नाउँ गरेकी केटी ढोका खोल्न भनि गई।


Y ri ruchˈabel ri Ajaf Dios xbe cˈa rutzijoxic pa ronojel ri ruwachˈulef riˈ. 	 अनि प्रभुको सन्देशले सारा क्षेत्रभरि प्रचार पाइरहेथ्यो।


Ruma ketaman chi ri Cristo xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ, y wacami ma xticom ta chic, ruma ri camic majun bey chic xtichˈacon ta chrij. 	 ख्रीष्ट मृत्युबाट जाग्नु भयो। अनि हामी जान्दछौ कि उहाँ फेरि कहिल्यै मर्नु हुनेछैन। उहाँमाथि मृत्युको कुनै प्रभाव छैन।


Tichˈutinirisaj iwiˈ chuwech ri Ajaf, y Riyaˈ xtunimirisaj ikˈij. 	 परमप्रभुको सामुन्ने विनम्र बन अनि उहाँले तिमीहरूलाई उच्च पार्नु हुनेछ।


Ri achi xubij chique: Ri jun achi ri Jesús rubiˈ xuben jubaˈ ti chˈabek y yariˈ ri xuquil chrij ri runakˈ nuwech, y cˈacˈariˈ xubij chuwe: Cabiyin y jachˈajaˈ ri runakˈ awech chupan ri atinibel ri Siloé rubiˈ. Y riyin can xibe wi y xinchˈej ri runakˈ nuwech y yacˈariˈ tek xitzuˈun. 	 त्यस मानिसले जवाफ दिए, “त्यो मानिस जसलाई येशू भन्दछौ उहाँले धुलोबाट हिलो बनाउनु भयो। उहाँले त्यो मेरो आँखामा राखिदिनु भयो। तब उहाँले मलाई भन्नुभयो, “सिलोआममा जाऊ र पखाल। तब म सिलोआममा गँए र पखालें। अनि तब मैले देख्ने थालें।


Y can tibanaˈ chukaˈ orar pa nuwiˈ riyin, riche (rixin) chi ri Dios xtuyaˈ chˈabel pa nuchiˈ y man ta nxibij wiˈ riche (rixin) chi ntzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, chˈabel ri ma kˈalajsan ta pe ojer ca, yacˈa re wacami can kˈalajsan chic chkawech ruma ri Dios. 	 मेरो लागि पनि प्रार्थना गर कि जब म बोल्छु परमेश्वरले मलाई शब्दहरू दिऊन् र सुसमाचारको गुप्त सत्यतालाई म निर्भयसंग भन्नु सकुँ।


Y wi queriˈ nibanatej, ¿la ma nichˈob ta cami riyix chi más rucˈayewal nika pa ruwiˈ ri winek ri nuxolkˈotij ri rubiˈ ri Rucˈajol ri Dios, y can nretzelaj chukaˈ ri Lokˈolaj Espíritu ri niyaˈo utzil pa kawiˈ, y nuben chukaˈ chi achiˈel xa majun rejkalen ri ruquiqˈuel ri Cristo ri xtix tek xcˈachoj ri cˈacˈacˈ trato, quicˈ ri xchˈajchˈojsan ri rucˈaslen ri winek riˈ? 	 जसले परमेश्वरका पुत्रलाई हेला गर्छ र नयाँ करारको रगतलाई आदर गर्दैन र जसले अनुग्रहको आत्मालाई अपमान गर्छ त्यस्ता मानिसलाई तिमीहरू के संझन्छौ? त्यस मानिसले निश्चय नै खुबै कठोर दण्ड पाउनेछ। त्यस रगतले उसलाई पवित्र बनाएको थियो।


Xaxu (xaxe wi) ri tijonic ri ma can ta rucˈayewal chi nikˈax chiwech ri xinyaˈ chiwe, xinben chiwe achiˈel tak acˈalaˈ ri xa cˈa tzˈumaj na niquitij. Ruma xa cˈa yix achiˈel na acˈalaˈ y ma jane yixcowin ta nitij wey. Y cˈa que na riˈ ibanon wacami. 	 मैले दिएको शिक्षा दूध जस्तै थियो, ठोस आहार थिएन। मैले त्यसो गर्नुको कारण तिमीहरू ठोस खानेकुराको निम्ति योग्य थिएनौ। अनि अहिले पनि तिमीहरू ठोस आहारको निम्ति तयार भइसकेका छैनौ।


Rumariˈ xequichop el ri ye caˈiˈ apóstoles riˈ, y xequiyaˈ pa cárcel. Y ma xechojmirisex ta cˈa ri kˈij riˈ, ruma xa tikakˈij chic. Xa can cˈa ya ri pa rucaˈn kˈij xechojmirisex. 	 यहूदी अगुवाहरूले पत्रुस र यूहन्नालाई पक्रे अनि जेलमा थुनामा राखे। रात परिसकेको थियो, यसैले तिनीहरूले पत्रुस र यूहन्नालाई अर्को दिन सम्म जेलमा राखे।


Xoka cˈa rutzijol kiqˈui chi yecˈo cˈa ri ye aponak iwuqˈui, y can waweˈ ye elenak wi el, pero ma yoj ta cˈa riyoj ri yoj takayon el quiche (quixin). Riyeˈ xa jun wi chic ri xquibij chiwe y rumariˈ xquisech icˈuˈx, ruma riyeˈ niquibij chi rajawaxic chi niban ri circuncisión chiwe, y rajawaxic chi ninimaj ri nicˈaj chic ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 हामीले सुनेकाछौकि कतिपय हाम्रा मण्डलीका मानिसहरू तिमीहरूकहाँ आए अनि तिनीहरूले भनेका कुराहरूले तिमीहरूलाई दुःखी र खिन्न पार्यो। तर हामीले तिनीहरूलाई त्यसो भन भनेर भनेनौं!


Y ri nrajoˈ nelekˈ el pa rachoch jun achi ri cˈo sibilaj ruchukˈaˈ, nabey cˈo chi nuxim ri achi riˈ, y cˈacˈariˈ nicowin nucanoj el ronojel ri nrajoˈ yerucˈuaj. 	 “यदि कुनै मानिसले कुनै एक बलवान मानिसको घरमा लुटपाट गर्न चाहन्छ भने, सर्वप्रथम उसले त्यो बलवान मानिसलाई साङ्लोले बाँधेर राख्नुपर्छ। त्यसपछि मात्र त्यो मानिसले घर लुट्न सक्दछ।


Yacˈa ri wuˈoˈ chic kˈopojiˈ ri cˈo quinaˈoj, xquicˈuaj cˈa ri quilámpara y quicˈualon chukaˈ el cˈojlibel (frasco) nojnek el riqˈui aceite. Y riyeˈ xebe cˈa chiroyobexic ri cˈajol ri xticˈuleˈ. 	 तर पाँचवटी बुद्धिमती कन्याहरूले आफ्ना-आफ्ना दीयोहरू लिए अनि तिनीहरूले जगमा जगेडा तेल पनि बोकेका थिए।


Quinojel cˈa riyeˈ can xquicukubaˈ wi quicˈuˈx riqˈui ri Dios, y rumariˈ tzˈibatal ca chi xquicot ránima ri Dios quiqˈui. Pero tek xecom, can cˈa ma jane cˈa tiquicˈul ri rutzujun (rusujun) ri Dios chique. 	 यी सबै तिनका विश्वासमा परिचित छन्। तर परमेश्वरको वचन तिनीहरू कसैले पाएनन्।


¿La ma noka ta cami chiˈicˈuˈx chi xinbij ronojel reˈ chiwe tek xicˈojeˈ iwuqˈui? 	 मैले पहिल्यै यी सब घटनाहरूको सत्य बताइ सकेको छु। याद छ?


Pero xa ruma chi ye qˈuiy ri yebano chi can cˈo quikˈij, niquiben chi can cˈo qˈuiy quetaman, xa rumariˈ tek riyin chukaˈ nyaˈ jubaˈ nukˈij. 	 धेरैले आफ्नो संसारिक जीवन बारे घमण्ड गर्छन्। यसर्थ म पनि घमण्ड गर्छु।


Yacˈa re wacami xinqˈuis yan ri nusamaj ri pa tak tinamit ri xinnataj yan ka chiwe. Y qˈuiy yan cˈa junaˈ wajowan chi yinapon iwuqˈui. 	 अब यस भेकमा मैले आफ्ना कामहरू शेष पारें अनि धेरै र्वषदेखि म तिमीहरू कहाँ आउन चिन्तित थिएँ।


Kachˈalal, riyix jabel iwetaman chi can cˈo xcˈatzin wi ri xojapon iwuqˈui, y xkabij ri ruchˈabel ri Dios chiwe. 	 दाज्यू-भाइहरू अनि दिदी-बहिनीहरू, तिमीहरू जान्दछौ, हामी तमीहरूकहाँ आएको व्यर्थ भएन।


Tatzˈibaj cˈa ri xatzˈet, ri ntajin yebanatej chic, y chukaˈ ri xquebanatej re xtibe apo. 	 यसर्थ तिमीले जो देख्यो लेख। ती लेख जो भइरहेको छ, अनि जो पछि भविष्यमा हुनेवाला छ।


Y quinojel ri winek riche (rixin) ri tinamit xebeyacatej pe, y junanin (anibel) ye petenak. Y can quikiriren cˈa pe ri Pablo, xquelesaj pe ri chiriˈ pa rachoch ri Dios. Y can ya chukaˈ riˈ xetzˈapix ca ri ruchiˈ ri rachoch ri Dios. 	 यरूशलेममा खलबल मच्चियो। मानिसहरू सबै तिरबाट दौडेर आए अनि पावललाई पक्रे अनि तानेर मन्दिरको क्षेत्रबाट बाहिर निकाले। मन्दिरको प्रवेशद्वारहरू तुरुन्तै बन्द भए।


Y tek ri Pedro xoc cˈa apo pa rachoch ri Cornelio, ri Cornelio xberucˈuluˈ y xbexuqueˈ chuwech, riche (rixin) chi nuyaˈ rukˈij. 	 जब पत्रुस घरभित्र पसे, कर्नीलियसले उनीसंग भेट गरे अनि पत्रुसको पाउमा निहुरिएर श्रद्धा गरे।


Queriˈ nikabij chiwe ruma can ya ri Dios ri xbin pa rutiquiribel chi tisakirisan cˈa ri sakil ri pa kˈekuˈm, y ya chukaˈ Riyaˈ ri nisakirisan ri pa tak kánima wacami, riche (rixin) chi riyoj can tikasakirisaj y tikakˈalajsaj cˈa chique ri winek ri rukˈij rucˈojlen ri Dios, ri can nitzˈetetej wi riqˈui ri Jesucristo. 	 परमेश्वरले एक पल्ट भन्नु भएको थियो, “अन्धकारबाट ज्योति चम्कने छ!” अनि उहाँ तिनै परमेश्वर हुनुहुन्छ जसले हाम्रो हृदयमा आफ्नो ज्योति प्रकाशित हुन दिनुभयो। ख्रीष्टको अनुहारमा परमेश्वरको महिमा झल्काएर उहाँले हामीलाई प्रकाश दिनु भयो।


Y wi ri tinamit ri yixapon wi xa ma yixcˈul ta, can quixel cˈa pe chiriˈ y titotalaˈ (tiquiralaˈ) ca ri pokolaj ri cˈo chiwaken chiquiwech ri winek riˈ, riche (rixin) chi queriˈ tiquetamaj chi ma utz ta ri xquiben, xchaˈ ri Jesús. 	 यदी शहरका मानिसहरूले तिमीहरूलाई स्वागत गरेनन् भने त्यो शहरदेखि बाहिर जाऊ, अनि खुट्टाको धुलो समेत टक्टकाएर जाऊ। यो तिनीहरूको विरोधमा साक्षी हुनेछ।”


Ri kˈij cˈa tek xban bautizar ri Jesús, Riyaˈ nojnek ránima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu xtzolin pe ri pa raken yaˈ Jordán. Y ri Jesús xucˈuex cˈa ruma ri Lokˈolaj Espíritu, riche (rixin) chi xbe cˈa pa jun desierto. 	 येशू यर्दन नदीदेखि र्फकिनुभयो। उहाँ पवित्र आत्माले भरिपूर्ण हुनुहुन्थो। त्यो आत्माले उहाँलाई उजाडस्थान तिर डोर्यायो।


Y ri Jesús xubij cˈa chique: ¿La ninimaj cami? 	 येशूले भन्नुभयो, “यसर्थः अब तिमीहरूले विश्वास गर्यौ?


Y tibanaˈ utzil tibij chare ri kachˈalal Arquipo chi can tubanaˈ ri samaj ri yatajnek chare ruma ri Ajaf. 	 “प्रभुले उनीमाथि भरोसा गरेको सेवाको काम निश्चित भएर गर्नु” भनी अर्खिपसलाई भन।


Ma titzekelbej ta ri quicˈaslen ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx. Xa can tiyaˈ kˈij chare ri Dios riche (rixin) chi nujel ri inaˈoj riche (rixin) chi queriˈ can tijalatej cˈa chukaˈ rubanic ri icˈaslen. Y queriˈ xtiwetamaj ri achique ri nrajoˈ ri Dios chi nikaben. Ri nrajoˈ Riyaˈ, ya ri utz, ri jabel y ri tzˈakatinek. 	 सांसारिक स्तरमा आफूलाई परिवर्तन नगर। तर विचारको नयाँ बाटो अप्नाएर आफूलाई आन्तरिक रूपले परिवर्तन गर। अनि त्यसपछि तिमीहरू राम्रो के हो, उहाँलाई के मन पर्छ र सम्पूर्णता के हो, आफै परमेश्वरको इच्छा पत्तो लाउन सर्मथ हुने छौ।


Y riyit ti nucˈajol, xchaˈ ri Zacarías, xtibix chawe chi can yit jun profeta ri kˈalajsey ruchˈabel ri nimalaj Dios. Ruma yit cˈa riyit ri xcanabeyej chuwech ri Ajaf riche (rixin) chi xtachojmirisaj apo ri rubey, 	 ए बालक तिमी महामहिमाको अगमवक्ता कहलाइनेछौ। उहाँको आगमनको मार्ग तयारी पार्न तिमी सर्वप्रथम परमेश्वरको अघि जानेछौ।


Y ri Jesús xubij chique: Tek xquixapon ri pa tinamit Jerusalem, xtitzˈet cˈa chi cˈo jun achi ri rucˈamom pe yaˈ pa jun cucuˈ. Titzekelbej cˈa el ri achi riˈ cˈa achique jay xtoc wi. 	 “सुन! जब तिमीहरू शहर जान्छौं, त्यहाँ तिमीहरूले एउटा मानिसलाई एक जार पानी ल्याँउदै गरेको भेट्नेछौ। त्यलाई पछ्याऊ। त्यो त्यहीं एउटा घरमा पस्नेछ। त्यसकै पछि तिमीहरू लाग।


¿Can majun chic cˈa ri xtzolin ta pe riche (rixin) chi nuyaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios? ¿Xaxu (xaxe) wi re jun achi reˈ ri ma israelita ta? xchaˈ ri Jesús. 	 के यो सामरी मात्र परमेश्वरलाई धन्यवाद चढाउन आएको?”


Y ri Pilato xubij cˈa chique ri winek ri quimolon cˈa quiˈ chiriˈ: ¿Achique cˈa ri niwajoˈ riyix chi riyin nwelesaj el? ¿Niwajoˈ chi nwelesaj el ri Barrabás o ya ri Jesús ri nibix chukaˈ Cristo chare? xchaˈ chique. 	 सबै मानिसहरू पिलातसकै घरमा भेला भएका थिए। पिलातसले मानिसहरूलाई भने, “तिमीहरूको लागि एकजना मानिसलाई मुक्त गरिनेछ। कुन मानिसलाई मैले मुक्त गरिदिएको चाहन्छौ बरब्बा कि ख्रीष्ट भनिने येशूलाई?”


Y can yacˈariˈ tek xbe ri nabey ángel y xberutixaˈ ca pa ruwiˈ ri ruwachˈulef ri cˈo el chupan ri vaso ri rucˈuan. Can yacˈariˈ tek ri winek ri quicˈuan retal ri nabey chicop y can niquiyaˈ chukaˈ rukˈij ri ruwachbel ri nabey chicop riˈ, xeˈel pe itzel tak chˈaˈc chiquij. 	 पहिलो स्वर्गदूत गए। उनले आफ्नो कचौरा जमीनमा खन्याए। तब समस्त मानिसहरुले जसकोमा त्यस पशुको चिन्ह थियो अनि जसले त्यसको मूर्तिको पूजा गर्थे तिनीहरुलाई अति दुखदायक औ घिनलाग्दो घाउहरु भयो।


Achiˈel xa cˈa ma jane nikˈax ta chiwech. ¿Y ma ninatej ta chiwe tek xentzuk ri wuˈoˈ mil winek riqˈui ri wuˈoˈ caxlan wey? ¿Can ma ninatej ta cˈa chiwe janipeˈ chi chaquech caxlan wey ri ximol ca? 	 तिमीहरूले किन अझै नबुझेको? पाँचवटा रोटी जो पाँच हजार मानिसहरूलाई खुवाइए पछि तिमीहरूले कतिवटा टोकरी बटुल्यौ तिमीहरूलाई याद भएन?


Y xubij cˈa chukaˈ chique: Chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij chi ri wachoch, jay riche (rixin) oración. Yacˈa riyix xa achiˈel jul quiche (quixin) alekˈomaˈ ibanon chare, xchaˈ chique. 	 उहाँले भन्नुभयो, “धर्मशास्त्रमा यस्तो लेखिएको छ, मेरो घर प्रार्थनाको घर हुनेछ। तर तिमीहरूले यसलाई डाँकूहरको वासस्थानमा परिणत गरेका छौ।”


Ri Dios xuyaˈ ri Lokˈolaj Espíritu chake, y can pa ruqˈuiyal xuyaˈ chake y ya ri Kacolonel Jesucristo ri xucusaj riche (rixin) chi xuyaˈ pe ri Lokˈolaj Espíritu chake. 	 परमेश्वरले त्यो पवित्र आत्मा हाम्रा मुक्तिदाता येशू ख्रीष्टद्वारा हामीमाथि पूर्णरूपले खन्याउनु भयो।


Riyaˈ xerutakalaˈ cˈa ca ri winek. Y ruma Riyaˈ can tzˈuyul chic chupan ri jucuˈ, can quecˈariˈ rubanon, xucˈuex el cuma ri rudiscípulos. Y yecˈo chukaˈ nicˈaj chic jucuˈ ri junan xebe el quiqˈui. 	 येशू र चेलाहरूले मानिसहरूलाई त्यहीं छोडे। उनीहरू सबै येशू पहिले चढिरहनू भएको डुङ्गाद्वारा गए। उनीहरूसँग अरू डुङ्गाहरू पनि थिए।


Y yacˈa tek nicˈajarnek ri nimakˈij, yacˈariˈ tek ri Jesús xapon ri pa rachoch ri Dios ri chiriˈ pa Jerusalem. Y Riyaˈ can nucˈut cˈa ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ. 	 त्यो पर्व आधा जस्तो सिद्धिन थालेको थियो। तब येशू मन्दिरको प्राङ्गाणमा जानुभयो अनि मानिसहरूलाई सिकाउन शुरू गर्नुभयो


Yacˈariˈ tek xpe ri rucaj ángel xutix ri cˈo el chupan ri vaso pa ruwiˈ ri kˈij. Y ri kˈij can xjach wi uchukˈaˈ pa rukˈaˈ chi queruporoj ri winek riqˈui ri rukˈakˈal. 	 तब चौथो स्वर्गदूतले आफ्नो कचौरा सूर्यमा खन्याए। सूर्यलाई मानिसहरुलाई आगोले पोल्ने शक्ति दिइयो।


Y ri itzel espíritu nurek ruchiˈ xel el. Y xuquiyicaˈ ca ri ruchˈacul ri achi ri achoj riqˈui xel wi el. 	 त्यो दुष्टात्माले उसलाई जोडले झट्काएको थियो। त्यसैबेला त्यो दुष्टात्मा ठूलो स्वरले चिच्याएर त्यसबाट बाहिर निस्क्यो।


Pero achique cˈa ri cˈa nika na chuwech nuben ri mac, xa can cˈa riche (rixin) na ri itzel winek. Ruma ri itzel winek can pa rutiquiribel ruchapon pe nimacun. Y xa rumacˈariˈ tek xpe ri Rucˈajol ri Dios, riche (rixin) chi xuyoj ri rusamaj ri itzel winek. 	 शुरुदेखि नै शैतानले पाप गरिरहेछ। त्यो जसले पाप गरिरहन्छ त्यो शैतानको मानिस हो। परमेश्वरका पुत्र आउनको कारण शैतानको कामहरु नष्ट गर्नु हो।


Chubanic cˈa icˈojlibel tek yibe, y can yipe cˈa chukaˈ chic jun bey, y yixincˈuaj wuqˈui; riche (rixin) chi queriˈ ri acuchi (achique) yicˈojeˈ wi riyin, chiriˈ chukaˈ xquixcˈojeˈ wi riyix. 	 म गए पछि तिमीहरूको लागि सबै व्यवस्था मिलाइसके पछि म फर्की आउनेछु। तब म तिमीहरूलाई त्यहाँ लानेछु। तब तिमीहरू म जहाँ छु त्यहीं हुनेछौ।”


Can tichˈoboˈ cˈa chi utz ri nimalaj ajowabel ri cˈo riqˈui ri Dios Tataˈixel, ruma sibilaj yojrajoˈ, y rumariˈ tek kabiniˈan chi yoj ralcˈual ri Dios. Rumacˈariˈ ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, ma quetaman ta kawech chi yoj ralcˈual chic ri Dios, ruma riyeˈ ma quetaman ta ruwech ri Dios. 	 हामीलाई पिताले यति विघ्न प्रेम गर्नु भएको छ कि हामी परमेश्वरको बालकहरु भनिनु योग्यका छौं। अनि वास्तवमा हामी परमेश्वरका बालकहरु हौं। तर संसारका मानिसहरु यो बुइदैनन् कि हामीहरु परमेश्वरका बालकहरु हौं, किनभने तिनीहरुले उहाँलाई चिनेका छैनन्।


Rumariˈ can yacˈariˈ xintek acanoxic, y matiox cˈa chi can xape. Y can chuwech wi cˈa ri Dios yojcˈo wi konojel re kamolon kiˈ waweˈ, y nikajoˈ cˈa nikacˈaxaj ri xtakˈalajsaj chkawech, ronojel ri bin chawe ruma ri Dios, xchaˈ ri Cornelio chare ri Pedro. 	 यसकारण मैले तपाईंलाई तुरून्त लिएर आउन भनि मानिस पठाएँ। तपाईं आइदिनु नै हाम्रो लागि राम्रो भयो। यहाँ हामी अब परमेश्वर समक्ष छौं ती सबै कुराहरू सन्नुलाई जो प्रभुले भन्नु भनि तपाईंलाई आदेश दिनु भएकोछ”


Y ri Jesús xubij cˈa chare ri Pedro: Re nchˈej re iwaken wacami, ma jane cˈa nikˈax ta chiwech achique ruma tek nben. Pero can xtikˈax cˈa chiwech ri más chkawech apo. 	 येशूले जवाफमा भन्नुभयो, “अहिले मैले के गरिरहेछु तिमी जान्दैनौ। तर पछि बुझने छौं।”


Pero ri itzel dragón y ri ye itzel tak ruˈángeles ma xechˈacon ta, y ma xyaˈox (xyaˈ) ta kˈij chique chi xecˈojeˈ chilaˈ chicaj. 	 तर त्यो विशाल सर्प त्यति शक्तिशाली थिएन। त्यो विशाल सर्प अनि त्यसका दूतहरुले स्वर्गमा आफ्ना स्थान गुमाए।


Y chukaˈ xincˈut yan chuwech pa jun achiˈel achicˈ chi cˈo jun achi Ananías rubiˈ ri xapon riqˈui, y xuyaˈ rukˈaˈ pa ruwiˈ riche (rixin) chi nitzuˈun chic jun bey, xchaˈ chare. 	 शावलले दर्शन देख्यो। आफ्नो सपनामा उसले हननिया भन्ने मानिस आफू भएतिर आयो र तिनका हातहरू आफू माथि रागिदिए जसद्वारा उसले फेरि देख्न सकून्।”


Y yecˈa wukuˈ achiˈaˈ riˈ ri xebepabex chiquiwech ri apóstoles. Xepe ri apóstoles xquiben cˈa orar, y cˈacˈariˈ xquiyaˈ quikˈaˈ pa quiwiˈ ri achiˈaˈ riˈ, riche (rixin) chi nikˈalajin chi yacˈariˈ niquichop ri quisamaj. 	 त्यसपछि तिनीहरूले यिनीहरूलाई लगे अनि प्रेरितहरूकहाँ उपस्थित गराए। तिनीहरूले प्रार्थना गरे अनि आफ्ना हातहरू ती मानिसहरूमाथि राखे।


Y jun cˈa chique ri wukuˈ ángeles ri ye ucˈuayon jojun vaso, xochˈo wuqˈui y xorubij cˈa chuwe: Catam pe wuqˈui y xtincˈut cˈa chawech ri achique chi rucˈayewal ri xtika pa ruwiˈ ri ixok ri ma utz ta rucˈaslen ri tzˈuyul pa quiwiˈ qˈuiy yaˈ. 	 सातवटा कपहरु हुने स्वर्गदूतहरु मध्ये एकजना आए अनि मलाई भने, “आऊ, म तिमीलाई त्यो दण्ड देखाउँछु जो त्यस महावेश्यालाई दिइनेछ। उ धेरै पानीमाथि बसेकी छ।


Y ruma cˈo ri kitzij ri pa tak kánima, rumariˈ nikajoˈ kiˈ. Y ri kitzij xticˈojeˈ cˈa kiqˈui riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 यही प्रेमको कारणले जो हामीमा छ, हामी तिमीहरुलाई प्रेम गर्छौ। त्यो सत्य हामीमा सदा रहनेछ।


Y ri pakˈij, ri Jesús nicˈojeˈ cˈa chiriˈ pa rachoch ri Dios, yerutijoj ri winek riqˈui ri ruchˈabel ri Dios. Y ri chakˈaˈ nibe el y nbecˈojeˈ ri pa juyuˈ ri Olivos rubiˈ. 	 येशूले दिनभरि मन्दिरमा उपदेश दिनुभयो अनि राती शहर बाहिर गएर जैतुन भन्ने पाहाडमा बिताउनु भयो।


Y wi riyix xaxu (xaxe wi) yeˈiwajoˈ ri winek ri yeˈajowan iwuche (iwixin), majun ri más ta chic rejkalen ri yixtajin chubanic. Ruma chi xa can queriˈ chukaˈ niquiben ri winek ri ma quiniman ta ri Dios, riyeˈ yecajoˈ ri yeˈajowan quiche (quixin). 	 जसले तिमीहरूलाई प्रेम गर्छन् तिनीहरूलाई मात्र प्रेम गरे, तिमीहरू के कुनै प्रशंसाको योग्य हुन सक्छौ? अँह। पापीहरू पनि तिनहरूलाई प्रेम गर्नेहरूलाई प्रेम नै गर्दछन्।


O wi ta nubij jun chique ri kaxquin: ¿achique ruma chi riyin ma xinoc ta wachaj? nichaˈ ta. Ruma ri nubij queriˈ, ¿la ma riche (rixin) ta cami ri chˈaculaj ri kaxquin? Ma que ta riˈ. Xa can riche (rixin) wi ri chˈaculaj. 	 कानले भन्नु सक्ला, “म आँखा होइन। यसकारण म शरीरको होइन।” तर यसो भन्दैमा कानलाई भन्न सकिंदैन, कान शरीरको होइन।


Tek xapon cˈa ri mozo ri yaˈon ca wuˈoˈ talento chare, can ma xu (xe) ta wi riˈ ri rucˈuan apo, xa can rucˈuan cˈa apo wuˈoˈ chic talento y xubij cˈa chare ri rupatrón: Riyit wuˈoˈ cˈa talento ri xayaˈ ca chuwe. Yacˈareˈ cˈo, y ya chukaˈ reˈ cˈo wuˈoˈ talento ri xinchˈec riqˈui, xchaˈ ri mozo riˈ. 	 पाँच तोडा पाउने नोकर पैसा लिएर मालिककहाँ आयो। त्यसले भन्यो, ‘महाशय, तपाईंले मलाई पाँच तोडा विश्वास गरेर जिम्म दिनुभएको थियो। यसकारण अरू पाँच तोडा कमाउनलाई मैले ती रूपियाँ काममा लगाएँ।’


Riyaˈ can sibilaj cˈa ninum chic, y can nurayij cˈa chi niwaˈ yan. Y yacˈa tek royoben cˈa chi nichojmirisex ri xtutij, ri Dios can yacˈariˈ tek xuben chare ri Pedro chi xuben achiˈel jun achicˈ. 	 पत्रुस भोको थिए। तिनी खान चाहन्थे। तिनीहरूले भोजन तयार गरिरहेको बेला दर्शन देखे।


¿Nichˈob cami riyix chi ri chˈabel ri yojtajin chutzˈibaxic chiwe xa riche (rixin) chi nikatobej kiˈ chiwech? Ma que ta riˈ. Ruma can chuwech ri Dios chi riyin y ri ye wachibil queriˈ nikabij chiwe ruma xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo. Xa can riche (rixin) wi cˈa chi yixkatoˈ tek queriˈ nikabij chiwe iwonojel riyix ri sibilaj yixkajoˈ riche (rixin) chi can yixqˈuiy ta cˈa chupan ri icˈaslen riqˈui ri Dios. 	 के यतिञ्जेल हामीले यी सब आफ्नै बचाउको लागि भन्दैथ्यौं? होइन। म परमेश्वर अघि अनि प्रभुको अघि भन्छु। तिमीहरू हाम्रा प्रिय मित्रहरू हौ। अनि जति हामी गर्छौं, तिमीहरूलाई दरिलो बनाउन गर्छौं।


Pero ri Dios xubij chare ri beyon riˈ: Nacanic chi achi, chupan re akˈaˈ reˈ xtinsiqˈuij (xtinwoyoj) el ri awánima, y ronojel ri abeyomal ri ayacon, ¿achoj riche (rixin) cami xtoc wi ca? 	 तर परमेश्वरले त्यस मानिसलाई भन्नुभयो, तिमी मूर्ख हौ, आज रातीनै तिमी मर्नेछौ। अनि तिमीले आफ्नै लागि तयार पारेका चीजहरू कसको हुनेछ?


Rumariˈ, tek ri Cristo xpe waweˈ chuwech re ruwachˈulef, xubij chare ri Dios: Riyit man chic cˈa nawajoˈ ta chi yetzuj (yesuj) chicop y nicˈaj chic cosas chawe, rumariˈ tek xayaˈ jun nuchˈacul achiˈel ruchˈacul ri winek. 	 तसर्थ जब येशू पृथ्वीमा आउनुभयो उहाँले भन्नुभयो “तपाईं बलि र भेटीहरू चाहनुहुन्न, तर तपाईंले मेरा निम्ति एउटा शरीर तयार गर्नुभयो।


Y ri Ajaf xubij pe chare ri Pedro: Catan cˈa pe. Y ri Pedro can yacˈariˈ tek xel el chupan ri jucuˈ y xuchop cˈa nibiyin pa ruwiˈ yaˈ riche (rixin) chi nibe apo riqˈui ri Jesús. 	 येशूले भन्नुभयो, “आऊ पत्रुस।” त्यसपछि पत्रुसले डुङ्गा छोडे र पानिमाथि हिंडदै येशू भएकहाँ गए।


Y chikajujunal tikacanoj cˈa achique rubanic nikaben riche (rixin) chi nikatolaˈ kiˈ konojel, riche (rixin) chi más ta nalex pa tak kánima chi yojajowan, y riche (rixin) chukaˈ chi más ta na nikaben ri utzil. 	 हामीले एक अर्कालाई विचार गर्नुपर्छ अनि प्रेम देखाउन र राम्रो काम गर्न हामी एक-अर्कालाई कतिसम्म सक्रियतापूर्वक उत्साहित गर्न सक्छौं त्यो हेर्नुपर्छ।


Y xinben jurar ruma ri woyowal y xinbij: Kas kitzij chi ma xqueˈoc ta chupan ri uxlanen ri nyaˈ riyin. 	 त्यसैले म रिसाएँ र शपथ लिएँ कि ‘तिनीहरूले कहिल्यै प्रवेश पाउने छैनन् र मसित विश्रान्ति पाउने छैनन्।”‘ भजनसंग्रह 65:7-11


Y ri Jesús y ri discípulos xeˈoc chic cˈa el pa jucuˈ y xekˈax cˈa jucˈan chic ruchiˈ yaˈ. Y tek xeˈapon, sibilaj cˈa ye qˈuiy winek ri xquimol apo quiˈ riqˈui. Riyaˈ chuchiˈ cˈa ri choy xcˈojeˈ wi. 	 येशु डुङ्गामा चढेर समुद्रपार गरी समुद्रको अर्को तर्फ जानुभयो। समुद्रको त्यस किनारमा उहाँका वरिपरि धेरै मानिसहरू भेला भए।


Yacˈa tek xoc pe ri akˈaˈ, cˈo cˈa jun tzekelbey riche (rixin) ri Jesús ri xapon, jun beyon aj pa tinamit Arimatea, ri José rubiˈ. 	 त्यसै बेलूकी यूसुफ नाम गरेको एकजना धनी मानिस यरूशलेममा आए। अरिमिथिया नगरमा बस्ने उनी येशूकै एकजना चेला भएका थिए।


Ri ixok xubij cˈa: Riyin majun wachijil, xchaˈ. Y ri Jesús xubij chare: Kas kitzij wi ri xabij chi majun awachijil. 	 त्यस स्त्रीले भनी, “तर मेरो पति छैन।” येशूले तिनलाई भन्नुभयो, “तिमीले सही भन्यौ कि तिम्रो पति छैन।


Y ri chiriˈ pa tinamit Jerusalem ri kˈij riˈ, yecˈo cˈa ye qˈuiy achiˈaˈ israelitas ri ye petenak pa ronojel ruwachˈulef, achiˈaˈ ri can niquiyaˈ wi rukˈij ri Dios. 	 त्यसबेला यरूशलेममा केही धार्मिक यहूदीहरू बस्थे। तिनीहरू संसारको प्रत्येक राष्ट्रबाट आएका थिए।


Y ri ixok xubij cˈa chare ri Jesús: Riyin wetaman cˈa chi cˈo na jun kˈij tek xtoka chuwech re ruwachˈulef ri Mesías, ri nibix chukaˈ Cristo chare. Y ri kˈij tek xtoka Riyaˈ, ronojel cˈa xtukˈalajsaj chkawech, xchaˈ ri ixok. 	 त्यस स्त्रीले भनी, “म जान्दछु मसीह (ख्रीष्टलाई भनिन्छ) आउनु हुँदैछ।” “जब उहाँ आउनुहुन्छ, उहाँले हामीलाई प्रत्येक कुराको व्याख्या गर्नु हुनेछ।”


Yacˈa tek ri ye rupatrón ri kˈopoj riˈ xquitzˈet chi xa majun chic quirajil xtiquichˈec ta chrij ri caj‑icˈ, ruma xa man cˈo ta chic ri itzel espíritu riqˈui, xebequichapaˈ pe ri Pablo y ri Silas, y xequicˈuaj cˈa chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij. 	 यस केटीका मालिकहरूले त्यो देखे अनि तिनीहरूलाई थाहा भयो अनि तिनीहरूले बुझे कि अब त्यस केटीलाई पैसा कमाउन सक्तैनन्। यसैले तिनीहरूले पावल र सिलासलाई पक्रे अनि मुख्य ठाउँमा पुर्याए जहाँ शहर अधिकारीहरू थिए।


Y ri apóstoles xeˈel cˈa pe chiriˈ pa ruwiˈ ri juyuˈ ri Olivos rubiˈ, y xetzolin pa tinamit Jerusalem. Ri juyuˈ Olivos xa ma nej ta cˈo wi chare ri Jerusalem, xa achiˈel pa jun kilómetro. 	 त्यसपछि प्रेरितहरू जैतून पर्वतदेखि यरूशलेम तिर लागे। यो पर्वत यरूशलेमदेखि प्राय आधा माईल टाढो छ।


Yacˈa riyoj ri cˈo ri Cristo pa tak kánima, cˈo kacˈaslen ri ma niqˈuis ta. Y can kitzij wi chi ruma ri mac tek yojcom el chuwech re ruwachˈulef, yacˈa riqˈui ri Cristo cˈo kacˈaslen, ruma yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. 	 किनभने तिमीहरूको शरीर पापले गर्दा मरेकोछ। तर यदि तिमीमा ख्रीष्ट हुनुहुन्छ भने, तब आत्माले जीवन दिंदछ जस्तो ख्रीष्टले तिमीहरूलाई परमेश्वरसित धर्मी तुल्याउनु भयो।


Toka chiˈicˈuˈx chi ri Cristo xutij chukaˈ pokon astapeˈ ri rucˈaslen Riyaˈ can choj wi. Riyaˈ xcom cˈa kuma riyoj ri ma choj ta kacˈaslen. Riyaˈ xaxu (xaxe wi) jun bey xcom ruma ri kamac, riche (rixin) chi queriˈ yoj‑oc riche (rixin) ri Dios. Riyaˈ kitzij wi chi xcom ri ruchˈacul, pero ri ruˈespíritu ma xcom ta. 	 तिमीहरुको निम्ति ख्रीष्टले सधैंको निम्ति जीवन वलिदान दिनुभयो। उहाँ दोषी हुनु हुन्न थियो, तर उहाँ तिनीहरुको निम्ति मर्नु भयो जो दोषी थिए। तिमीहरु सबैलाई परमेश्वरकहाँ ल्याउनु उहाँले यसो गर्नु भयो। उहाँ शरीरमा मर्नुभयो, तर उहाँलाई आत्मामा जीवित तुल्याइयो।


Y tek ye waynek chic, ri Jesús xuchop cˈa chukaˈ ri vaso ri cˈo ruyaˈal uva chupan, y xubij: Re ruyaˈal uva reˈ, yacˈareˈ ri nuquiqˈuel ri xtibiyin tek xquicamisex. Riqˈui cˈa ri xtibiyin ri nuquiqˈuel, can yacˈariˈ tek xticˈachoj ri cˈacˈacˈ trato ri rajowan pe ri Dios chi nuben quiqˈui ri winek. Ri nuquiqˈuel ri xtibiyin, iwuma riyix riche (rixin) chi yixcolotej. 	 त्यसरी नै, खाना खाई सके पछि, येशूले कचौरा उठाउनु भयो अनि भन्नुभयो, “यस कचौराको तात्पर्य परमेश्वर र उहाँको मानिसहरू माझको एउटा नयाँ करार हो। यो नयाँ करार मेरो रगतबाट शुरू हुन्छ जुन मैले तिमीहरूको लागि बगाएँ।”


Queriˈ nbij chiwe, ruma ri Cristo xpe riche (rixin) chi xojrutoˈ ri yoj israelitas ri banon ri circuncisión chake, riche (rixin) chi xucˈut chkawech chi ri Dios can nuben wi ri nubij. Can ya cˈa ri Cristo ri xcˈamo pe ri utzil ri rutzujun (rusujun) ca ri Dios chique ri ojer tak katiˈt kamamaˈ chi nuyaˈ. 	 म तिमीहरूलाई भन्दछु कि परमेश्वरको विश्वासनीयताको निम्ति र यहूदी पुर्खाहरूलाई आफूले दिनुभएको प्रतिज्ञालाई पक्का गर्नका निम्ति ख्रीष्ट यहूदीहरूका सेवक बन्नु भयो।


Kitzij na wi chi ma ya ta ri nikatij ri nibano chake chi utz yojtzˈet ruma ri Dios. Wi nikatij ri tiˈij ri tzujun (sujun) chiquiwech dios ri xa ye banon cuma winek, ma nuben ta chake chi más utz yojtzˈet ruma ri Dios. Y wi ma nikatij ta, ma nuben ta chake chi ma utz ta yojtzˈet ruma ri Dios. 	 तर खाने कुराले हामीलाई परमेश्वरको नजिकमा ल्याउँदैन। नखाँदैमा कुनै हानी छैन र खाँदैमा कुनै लाभ छैन।


Ma tiyaˈ ta quikˈij dios ri xa ye banon cuma winek, ma tiben ta achiˈel ri xquiben riyeˈ, ruma yecˈo nicˈaj chique riyeˈ ri xquiyaˈ rukˈij jun dios ri xa ye riyeˈ xebano, achiˈel ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek nubij: Ri winek xetzˈuyeˈ chuwech ri wachbel riˈ riche (rixin) chi xewaˈ xeˈucˈyaˈ, y tek xecˈachoj chare ri waˈin, xeyacatej el riche (rixin) chi xquichop jun itzel etzˈanen. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 तिनीहरूमा कोही मानिसहरूले जस्तो मूर्ति पूजा नगर। शास्त्रमा यो लेखिएकै छः “मानिसहरू खानालाई र पिउनलाई बसे। अनि नाच्नलाई उठे।”


Yacˈa riyix ri iniman chic ri Jesucristo, chuxeˈ ri juyuˈ Sion rubiˈ yixcˈo wi apo. Yixcˈo chic nakaj chare ri tinamit riche (rixin) ri cˈaslic Dios, ri nibix Jerusalem chare, y chilaˈ chicaj cˈo wi, ri acuchi (achique) quimolon wi quiˈ pa tak mil chi ángeles. 	 तर तिमीहरू त्यस्ता ठाउँमा आएका छैनौ। तिमीहरू सियोन पाहाडमा आइपुगेका छौ। तिमीहरू जीवित परमेश्वरको शहर, स्वर्गीय यरूशलेममा आइपुगेकाछौ। तिमीहरू हजारौँ स्वर्गदूतहरूको सामूहिक आनन्दमा आडपुगेकाछौ।


Y ri Jesús xubij cˈa chique: ¿Achique nibij riyix? ¿la utz cami chi man ta yewaˈ ri xesiqˈuix (xeˈoyox) pa jun cˈulanen tek xa cˈa cˈo na apo quiqˈui ri achijlon ri xa cˈa xcˈuleˈ? Ma utz ta. 	 येशूले तिनहरूलाई भन्नुभयो, “कुनै पनि विवाहमा, जन्तीहरूलाई दुलहा तिनीहरूका साथमा बसुन्जेल उपवास बस्न सक्तैन।


Ruma tek rubanon ca, kacˈuluˈan ri Dios. Pero ruma chi xutek pe ri Rucˈajol riche (rixin) chi xcom kuma riyoj, rumariˈ junan chic kawech riqˈui ri Dios. Y wacami ruma chi xcˈastej pe ri Cristo, rumariˈ tek junan chic kawech kabanon riqˈui ri Dios. Wi queriˈ kabanon, ¿cˈa ta cˈa chi man ta xtuyaˈ ri colotajic chake? 	 मेरो मतलब के हो भने जब हामी परमेश्वरका शत्रु थियौं उहाँले आफ्नो पुत्रको मृत्युद्वारा हामीलाई आफ्नो मित्र बनाउनु भयो। यसैले जब हामी अहिले परमेश्वरका मित्र छौं, हामी निश्चय छौं आफ्नो पुत्रको जीवन द्वारा उहाँले हामीलाई रक्षा गर्नु हुनेछ।


Yacˈa ri principaliˈ tak sacerdotes quiche (quixin) ri israelitas xbequichˈojij chare ri Pilato: Man ta xatzˈibaj ri tzij ri nubij: Qui‑Rey ri israelitas; ruma xa ma que ta riˈ. Xa tatzˈibaj chi xa ya Riyaˈ ri xbin chi qui‑Rey ri israelitas, xechaˈ. 	 यहूदीहरूका मुख्य पूजाहारीहरूले पिलातसलाई भने, “यहूदीहरूका राजा भनेर, नलेख्नु होस्, बरू लेख्नुहोस्, “यो मान्छेले भनेकोछ, म यहूदीहरूको राजा हुँ।”


Ruma wi yeˈitzuˈ ri winek xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi itzel yixtzijon chiquij, can queriˈ chukaˈ xtiban chiwe riyix. Can achiˈel wi cˈa rubanic ri niben riyix chique ri winek, can queriˈ chukaˈ xtiban chiwe riyix. 	 जुन नियम उपयोग गरी तिमीहरू अरूको निसाफ गर्दछौ, उसैगरी तिमीहरू पनि निसाफ गरिनेछौ। अनि जुन उपाय प्रयोग गरी अरूलाई तिमीरू क्षमा गर्नेछौ त्यही उपाय उपयोग गरी तिमीहरूलाई क्षमा प्रदान गरिनेछ।


Yacˈa ri Abraham xubij chare: Nucˈajol, toka cˈa chacˈuˈx, chi tek xacˈaseˈ chuwech ri ruwachˈulef, sibilaj jabel xakˈaxaj ri acˈaslen, y re Lázaro sibilaj tijoj pokonal xukˈaxaj. Pero riyaˈ sibilaj jabel ri rucˈaslen ri xorilaˈ waweˈ, y riyit xa jun cˈaslen riche (rixin) tijoj pokonal ri xawil. 	 तर अब्राहमले भने, हे मेरो छोरो, सम्झ, तिमी कसरी बाँचिरहेका थियौ? तिम्रो जिवनमा दामीदामी धेरै चीजहरू थिए। लाजरसकोमा सबै नराम्रो चीजहरू मात्र थिए। अहिले त्यो यहाँ सुखमा छ, अनि तिमी चाँही कष्ट पाइरहेछौ।


Y niquibilaˈ cˈa chiquiwech: Ma tikachop ta cˈa chupan re nimakˈij reˈ, riche (rixin) chi ma yeyacatej ta pe ri winek chikij, xechaˈ. 	 तिनीहरूले भने, “तर चाडको समयमा हामीले येशूलाई पक्रन हुँदैन किनभने मानिसहरू क्रोधित हुनेछन् अनि दगां मच्याउने डर हुन्छ।”


Ma tiyaˈ ta kˈij chi yixtzak pa rukˈaˈ ri itzel winek. 	 शैतानलाई जित्ने मौका नदेऊ।


Can lokˈolaj cˈa ri quicˈaslen y jabel chukaˈ ruwaquikˈij ri janipeˈ xquecˈastej chupan ri nabey cˈastajbel; ruma ma xticowin ta ri rucaˈn camic chiquij. Riyeˈ can xqueˈoc cˈa sacerdotes riche (rixin) ri Dios y riche (rixin) ri Cristo. Y junan cˈa xquekˈato tzij riqˈui ri Cristo chupan ri jun mil junaˈ. 	 ती मानिसहरु जो पाहिलो पुनरुत्थानमा सहभागी भए तिनीहरु धन्य अनि पवित्र हुन्। यी मानिसहरुमाथि दोस्रो मृत्युको कुनै अधिकार छैन। ती मानिसहरु परमेश्वर अनि ख्रीष्टको निम्ति पूजाहारीहरु हुनेछन्। तिनीहरुले एक हजार र्वषको निम्ति शासन गर्नेछन्। शैतानको पराजय


Y tek xintzijoj ri ruchˈabel ri Dios chiwe, can man cˈa xincusaj ta naˈoj quiche (quixin) ri winek, ni ma xincusaj ta chukaˈ chˈabel ri can janipeˈ na rubanic, xa can ya ri Lokˈolaj Espíritu y ri ruchukˈaˈ ri Dios ri xtoˈo wuche (wixin). 	 मेरो वचन र प्रचार मानिसहरूलाई फुस्लाउने ज्ञानीका शब्दहरू थिए, तर मेरो शिक्षाको प्रमाण शक्ति थियो जुन आत्मादेखि आउँछ।


Y can jabel wi nikˈalajin ri nubij ri Lokˈolaj Espíritu, chi chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij yecˈo winek ri xtiquiyaˈ ca ri ruchˈabel ri Dios y ma xtiquinimaj ta chic. Xa ya chic ri chˈabel ri xa ma kitzij ta ri xtiquiyaˈ quixquin chare, ri xa tijonic quiche (quixin) ri itzel tak espíritu, espíritu ri xa yekˈolon. 	 पवित्र आत्मा स्पष्टसित भन्नु हुन्छ कि भविष्यमा कति मानिसहरू सत्य शिक्षा प्रति विश्वास गर्न छाडनेछन्। तिनीहरूले धोखे बाज आत्माहरूलाई मान्नेछन् अनि भूतप्रेतको शिक्षाहरूको अनुसरण गर्नेछन्।


Y ri xbetico ca ri itzel kˈayis, ya cˈa ri itzel winek. Ri kˈatoj, ya cˈa ri xtibanatej pa ruqˈuisbel chare re tiempo re kachapon; y ri xquebano ri kˈatoj yecˈa ri ángeles. 	 नराम्रो बीऊहरू छर्ने शत्रुका चाहिं शैतान हो। फसलकाटने समय जाहिं संसारको अन्त्य हो। अनि फसल काटनेहरू परमेश्वरका दूतहरू हुन्।


Pero jun bey tek riyeˈ xquicusaj ri rubiˈ ri Jesús riche (rixin) chi niquelesaj ri itzel espíritu ri cˈo riqˈui jun achi, ri espíritu riˈ xchˈo pe y xubij: Riyin wetaman achique riˈ ri Jesús y chukaˈ wetaman achique chi achi riˈ ri Pablo. Y riyix, ¿achique ta cˈa chic ibanic? xchaˈ chique. 	 तर एक पल्ट एउटा दुष्ट आत्माले ती यहूदीहरूलाई भने, “म येशूलाई चिन्दछु, अनि पावललाई चिन्दछु, तर तिमीहरू चाँहि को हौ?”


Wi jun cˈa chiwe riyix ri can nrajoˈ chi ya riyaˈ ri nabey, xa tuchˈutinirisaj riˈ, querunimaj querilij quinojel ri nicˈaj chic. 	 यदि तिमीहरूमध्ये कोही प्रमुख बन्न चाहन्छौ भने उ सबैको कमारो हुनुपर्छ।


Y wi ya ri Dios ri yayon pe uchukˈaˈ chuwe riche (rixin) chi yenwelesaj ri itzel tak espíritu, ntel chi tzij chi xoka yan ri rajawaren ri Dios iwuqˈui riyix. 	 तर म भूतहरू भगाउन परमेश्वरको शक्ति प्रयोग गर्छु। यसबाट प्रमाण हुन्छ कि परमेश्वरको राज्य तिमीहरूकहाँ आइसकेको छ।


Y chukaˈ nbij chiwe, chi xa ma can ta cˈayef (cuesta) chi re ruwachˈulef y ri caj xquekˈax, que chuwech ri ley. Ruma ri nubij chiriˈ, can cˈo wi cˈa chi nibanatej na ronojel, y majun jun ti letra chak ta queriˈ xticˈojeˈ ta ca, xchaˈ ri Jesús. 	 व्यवस्थाको सूक्ष्म अंश पनि परिवर्त्तन गरिनु भन्दा स्वर्ग र पृथ्वी नै अल्पिनु अझ सजिलो छ।


Yacˈa tek xa yeˈapon yan apo acuchi (achique) nuchop nixuleˈ wi el ri bey chuwech ri juyuˈ Olivos, quinojel ri ye tzekelbey riche (rixin) ri Jesús ri ye benak, ruma niquicot ri cánima, xquichop cˈa niquirek quichiˈ chuyaˈic rukˈij ri Dios. Niquiyaˈ cˈa rukˈij ri Dios ruma ye quitzˈeton ri milagros ri ye rubanalon ri Jesús. 	 येशू यरूशलेम पुग्नै लाग्नु भएको थियो। उहाँ जैतून डाँडाको फेदीमा पुग्नु भएको थियो। चेलाहरूको सम्पूर्ण भीड नै खुशी थियो। तिनीहरू परमेश्वरलाई धन्यवाद चढाउँदै थिए। तिनीहरूले परमेश्वरको शक्तिपूर्ण कार्यहरू देखेर उहाँलाई कराई कराई धन्यवाद चढाउदैथे।


Ruma riyin nxibij wiˈ chawech. Ruma yit jun cˈaˈnlaj (cˈaˈelaj) achi. Riyit xa yit junan riqˈui jun achi ri nberucˈutuj pe rurajil y xa majun puek ruyaˈon ca chiriˈ. Y chukaˈ nawajoˈ nacˈul ri ntel pe chuwech ri ticoˈn ri xa ma riyit ta xatico ka, xchaˈ ri mozo chare ri rey. 	 मलाई तपाईंदेखि अति डर थियो किनभने तपाईं अत्यन्त कठोर मानिस हुनुहुन्छ। तपाईंले आफूले नकमाएको पनि लानु हुन्छ, तपाईंले बीऊ नछरी वाली काट्नु हुन्छ।’


Man cˈa tikaben ta xaxu (xaxe wi) ri cˈo utz nucˈom pe chake riyoj, rajawaxic chi tikabanaˈ ri cˈo utz nucˈom pe chique ri nicˈaj chic. 	 तिम्रो आफ्नो मात्र काम गर्ने कोशिश नगर। अरू मानिसको लागि भलो हुने काममा पनि कोशिश गर्नु पर्छ।


Y cˈacˈariˈ tek xerucˈuaj chrachoch riche (rixin) chi xerutzuk pe. Y riyaˈ y ri ye aj pa rachoch sibilaj cˈa xquicot ri cánima, ruma xquinimaj ri Dios. 	 तब जेल अधिकारीले पावल र सिलासलाई आफ्नो घर लगे अनि केही भोजन गराए। उ र उसको कुटुम्बका सबै मानिसहरू अत्यन्तै खुशी भए किनभने तिनीहरूले परमेश्वरलाई विश्वास गरेका थिए।


Y riyeˈ can cˈa que na riˈ quibanon re wacami. Ruma tek nisiqˈuix ri wuj chiquiwech ri ye ruyaˈon ca ri Moisés chique, xa ma napon ta pa tak cánima, xa can achiˈel pisil rij ri cánima. 	 तर आज सम्म पनि जब ती मानिसहरू मोशाको व्यवस्था पढछन्, तिनीहरूका मनमा घुम्टो लागेको हुन्छ।


Y ri Caifás, ri nimalaj sacerdote, xbepaˈeˈ cˈa pe y xubij chare ri Jesús: ¿Kitzij cami ri xquibij ka chawij re ye caˈiˈ reˈ? ¿Achique cˈa nabij riyit chi natobej awiˈ? xchaˈ. 	 अनि प्रधान पूजाहरीले उठेर येशूलाई भन्नलागे, “यी मानिसहरूले तपाईंको विरुद्धमा अभियोग लगाएका छन्। के आफूमाथि लगाइएका आरोपहरूप्रति तपाईंको केही जवाफ छैन? के तिनीहरूले ठीकै भनेका हुन्?”


¿Achique cami nikaben? ¿La utz cami yojmacun ruma majun ri ley pa kawiˈ y ruma chi cˈo chic rutzil ri Dios pa kawiˈ? Ma rucˈamon ta chi que ta riˈ nikaben. 	 तब हामीले के गर्नु पर्ने? हामी व्यवस्थाको अधीनमा छैनौं तर प्रभुको अनुग्रहमा छौं भनेर पाप गर्नु पर्ने? होइन!


Y ri Anás ri jun nimalaj sacerdote ri rubanon ca, tek xbepabex cˈa ri Jesús chuwech, cˈo cˈa ri xracˈaxaj chare. Riyaˈ xracˈaxaj cˈa chare ri Jesús ri achique rubanic quicˈaslen ri yetzekelben riche (rixin) y chukaˈ xracˈaxaj chare achique rubanic chi chˈabel ri nucˈut chiquiwech ri winek. 	 प्रधान पूजाहारीले येशूलाई उनका चेलाहरू र उनको शिक्षाको विषयमा सोधे।


Yacˈa riyaˈ xubij chique: Man cˈa tixibij ta iwiˈ. Riyin wetaman chi riyix nicanoj ri ruchˈacul ri Jesús aj Nazaret, ri xcamisex chuwech cruz. Ri ruchˈacul xa man cˈo ta chic waweˈ. Riyaˈ xcˈastej yan el. Titzuˈ ri acuchi (achique) xcˈojeˈ wi. 	 उनले भने, “डराउनु पर्दैन। तिमीहरूले नासरतको येशूलाई, खोजिरहेछौ जसलाई क्रुसमा टाँगेका थिए। उहाँ मृत्युबाट बौरी उठनु भएको छ। उहाँ यहाँ हुनुहुन्न। हेर, यहाँ त्यो स्थान छ जहाँ उहाँलाई मृत्यु पछि राखिएको थियो।


Y riyit Timoteo, queˈatijoj ri kachˈalal riqˈui ronojel ri xa cˈariˈ nbij ka chawe y tabij chique chi yariˈ ri tiquibanaˈ. 	 यिनै कुराहरूका आदेश र शिक्षा देऊ।


Ri nabey mul tek xintoˈ pe wiˈ chuwech ri aj kˈatbel tzij, can majun chic jun ri xchˈo ta pa nucuenta, xa xinquiyaˈ ca nuyonil. Yacˈa riyin nwajoˈ chi ri Dios man ta xtuyaˈ ruqˈuexel chique ri xa ma xinquitoˈ ta. 	 पहिलो सुनवाइमा मलाई आफ्नो बचाउ गर्नु भनियो, मलाई समर्थन दिने त्यहाँ कोही थिएन। प्रत्येकले मलाई छाडे। म प्रार्थना गर्छु कि परमेश्वरले तिनीहरूलाई क्षमा गर्नेछन्।


Ronojel re xtintzˈibaj el chiwe ma riche (rixin) ta cˈa chi nyaˈ (ntzek) iqˈuix. Ma que ta riˈ. Xaxu (xaxe wi) nwajoˈ yixinpixabaj jubaˈ, ruma can yix achiˈel tak walcˈual nnaˈ riyin, y sibilaj yixinwajoˈ. 	 तिमीहरूलाई शर्ममा पार्नलाई यी कुरा मैले लेखेको होइन। तर तिमीहरूलाई आफ्नै प्यारो बालकहरू जस्तो सम्झी सम्झाउनुलाई म यी कुराहरू लेख्दैछु।


Queˈicˈachojsaj cˈa chukaˈ ri yawaˈiˈ ri yecˈo chiriˈ, y tibij cˈa chique: Xa nakaj chic cˈa cˈo wi ri rajawaren ri Dios iwuqˈui. 	 त्यस ठाँउका बिमारीहरूलाई निको पार। अनि तिनीहरूलाई भन, परमेश्वरको राज्य तिमीहरूको नजिक आएको छ।’


Y jun cˈa chique ri yecˈo riqˈui ri Jesús chiriˈ, xrelesaj ri ruˈespada y xusoc ri rumozo ri nimalaj sacerdote y can ya ri ruxquin ri xuchoy. 	 कुनै एकजना उभिरहेको चेलाले आफ्नो तरवार निकाल्यो अनि त्यसले प्रधान पूजाहारीको एउटा नोकरलाई हान्यो र उसको कान काटिदियो।


¿Achique cˈa ruma tek riyix ma nikˈax ta chiwech ri nbij chiwe? Ruma ma niwajoˈ ta niwacˈaxaj ri nuchˈabel. 	 तिमीहरूले यी कुराहरू किन बुझदैनौ, जो म सिकाउँछु? किनभने तिमीहरूले मेरो शिक्षा स्वीकार गर्न सक्तैनौ।


Can elenak cˈa rutzijol ri banatajnek chicojol riyix. Ruma chi cˈo jun kachˈalal ri can xquicˈom ka quiˈ riqˈui ri ruyajteˈ. Y hasta ri winek ri ma quetaman ta ruwech ri Dios majun bey niquiben ta queriˈ. 	 तिमीहरू माझ यौन पाप छ भन्ने कुरो मानिसहरूले गर्दैछन्। वास्तवमा यस्तो अनैतिकता त परमेश्वरको बारेमा नजान्नेहरूमा पनि पाइँदैन। मानिसहरू भन्छन्, कसैले आफ्नै बाबुकी पत्नीलाई पनि राखेको।


Y quinojel cˈa ri can ye kachˈalal chic ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Antioquía ri cˈo pa rucuenta ri Pisidia, can nojnek wi cˈa ri cánima riqˈui quicoten y riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu. 	 तर एन्टिओकमा भएका चेलाहरू आनन्दित र पवित्र आत्माले परिपूर्ण थिए।


Pero wi cˈo ta jun ri nibin chiwe: Re tiˈij reˈ ma utz ta chi nitij ruma xa tzujun (sujun) chiquiwech dios ri xa ye banon cuma winek, nichaˈ ta chiwe, riyix can man cˈa titij ta ri tiˈij riˈ, riche (rixin) chi queriˈ man ta jun nisocotej ránima. Ruma can riche (rixin) ri Ajaf Dios re ruwachˈulef y ronojel ri yeqˈuiy chuwech. 	 तर कसैले “त्यो मासु त मूर्तिमा बलि पो चढाएको थियो” भनेछ भने त्यो नखाऊ,. जुन मानिसले तिमीलाई भन्यो कि त्यो मासु मूर्तिमा चढाएको थियो, उसका निम्ति अनि ती मानिसहरूका निम्ति जसले त्यस्तो मासु खानू अनुचित मान्छन्।


Y wi yixetzelex cuma ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, tinatej chiwe chi ma xu (xe) ta wi chiwe riyix queriˈ niquiben, xa can queriˈ chukaˈ quibanon pe chuwe riyin. 	 “यदि यो संसारले तिमीहरूलाई घृणा गर्छ भने याद गर कि संसारले मलाई प्रथम घृणा गर्यो भनेर।


Y ri achi ri xcˈachojsex ye ruchapon cˈa ri Pedro y ri Juan. Y quinojel cˈa ri winek chanin xquimol apo quiˈ quiqˈui ri Pedro y ri Juan chiriˈ chuchiˈ jun raken jay Riche (Rixin) ri Salomón nibix chare, riche (rixin) chi nbequitzˈetaˈ ri xbanatej chiriˈ. Ri winek cˈa riˈ xsach quicˈuˈx ruma majun bey quitzˈeton ta chi nibanatej ta queriˈ. 	 त्यो मानिसले पत्रुस र यूहन्नालाई लगातर समाति रहयो। सबै मानिसहरू चकित भएका थिए कारण त्यो लङ्गडो मानिस निको भएको थियो। तिनीहरू पत्रुस र यूहन्ना भएको सुलेमानको दलानमा दगुरे।


Yecˈo cˈa ri xeniman ri xubij ri Pablo, y yecˈo ri ma xeniman ta. 	 कतिपयले उनको कुरामा विश्वास गरे तर कतिपयले गरेनन्।


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Can tiyaˈ cˈa chare ri César ri can riche (rixin) wi ri César. Y can tiyaˈ cˈa chare ri Dios, ri can riche (rixin) wi ri Dios, xchaˈ chique. 	 येशूले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “त्यसो हो भने कैसरको चीज कैसरलाई नै देऊ अनि परमेश्वरको परमेश्वरलाई नै देऊ।”


Yacˈa ri Ajaf Jesús can yacˈariˈ tek xubij chare: Riyit xa caˈiˈ apalej. ¿Chiˈijujunal riyix la ma yeˈiquir ta cˈa el jubaˈ ri iwáquix, ri iquiej pa jun uxlanibel kˈij, riche (rixin) chi yixbe chuyaˈic quiyaˈ? 	 प्रभूले उनलाई भन्नुभयो, “तिमीहरू कपटी हौ। तिमीहरू सबैले तिमीहरूको गोठ अथवा गधा खोलेर गोरू अथवा तवेलाबाट तिनीहरूलाई पानी पियाउन लैजान्छौ। तिमीहरू यो विश्रामको दिन पनि गर्छौ?


Ri Dios can xuben wi cˈa chare chi xoc Nimalaj Sacerdote; can achiˈel ri sacerdoteˈil riche (rixin) ri Melquisedec ri xcˈojeˈ ojer ca. 	 अनि परमेश्वरले मल्कीसेदेकलाई जस्तै येशूलाई प्रधान पूजाहारी बनाउनु भयो।


Yacˈa ri Jesús xchapon cˈa chique chi ma tiquiyaˈ ta rutzijol chi ya Riyaˈ ri Rucˈajol ri Dios. 	 तर उहाँ को हुनुहुन्छ मानिसहरूलाई नचिनाउनु भनी ती दुष्टआत्माहरूलाई कडा आज्ञा दिनुभयो।


Y yacˈariˈ tek xerutzˈet oc ye caˈiˈ ángeles ri ye quicusalon sakilaj tak tziek. Ri caˈiˈ ángeles riˈ ye tzˈuyul cˈa. Jun tzˈuyul pa ruwiˈ y jun tzˈuyul pa raken ri acuchi (achique) xliˈeˈ wi ri Jesús. 	 मरियमले सेतो वस्त्रमा दुई स्वर्गदूतहरू देखी । तिनीहरू जहाँ येशूको टाउँकोपट्टी र अर्को स्वर्गदूत येशूको खुट्टापट्टी बसिरहेका थिए।


Yacˈariˈ tek ye qˈuiy israelitas ri ye aponak riqˈui ri María, xquinimaj ri Jesús tek xquitzˈet ri xuben, chi xucˈasoj ri caminek. 	 मरियमलाई हेर्नु भनी त्यहाँ धेरै यहूदीहरू आए। तिनीहरूले येशूले गर्नु भएका अचम्मको काम देखे। अनि ती मध्ये धेरै यहूदीहरूले येशूमा विश्वास गरे।


Ye cajiˈ mil achiˈaˈ cˈa ri xewaˈ, yecˈa ri ixokiˈ y ri acˈalaˈ ma xeˈajlex ta. 	 त्यहाँ प्राय चार हजार मानिसहरू थिए। जसले खाए। त्यसमा स्त्री र बालकहरू पनि थिए।


Yacˈa ri ntoc pa ruchiˈ ri coral, can ya wi riˈ ri aj yukˈ quiche (quixin) ri carneˈl. 	 तर कुनै मानिस ढोका खोलेर गोठमा पस्दछ तब ऊ गोठाला हो।


Ruma chupan ri rajawaren ri caj, can nibanatej cˈa achiˈel ri xuben jun rey, tek xrajoˈ cˈa xuchojmirisaj janipeˈ quicˈas chiquijujunal ri rumozos. 	 “यसकारण स्वर्गको राज्य एउटा राजा जस्तै हो जसले आफ्ना नोकरहरूबाट हिसाब मिलाउने निश्चय गरयो।


Y cˈo cˈa jun cˈajol achi ri xapon riqˈui ri Jesús y xubij: Riyit ri can yit utzilaj Tijonel, tabij cˈa chuwe: ¿Achique cˈa ri rajawaxic chi nben riyin riche (rixin) chi ntoc ta wuche (wixin) ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek? xchaˈ chare ri Jesús. 	 एउटा मानिस येशूकहाँ आएर सोध्यो, “गुरूज्यू, अनन्त जीवन प्राप्त गर्नका लागि मैले के गर्नु पर्छ?’


Pero xa ruma cˈa chi ri Dios ma xka ta chuwech ri xquiben ri katiˈt kamamaˈ, ruma ma xquiben ta ronojel ri xubij chupan ri nabey trato, rumariˈ tek ri tzˈibatal ca nubij: Xtapon na jun kˈij, xchaˈ ri Ajaf, tek xtinben jun cˈacˈacˈ trato quiqˈui ri aj Israel y ri aj Judá. 	 तर परमेश्वरले मानिसहरूमा केही भूल भेट्टाउनुभयो। उहाँले भन्नुभयो “समय आउँदैछ जब म इस्राएलका मानिसहरूलाई र यहूदाका मानिसहरूलाई एउटा नयाँ करार दिनेछु। प्रभु भन्नुहुन्छ,


Pero reˈ xinbij ma ruma ta chi nyaˈ imac riyix. Ma que ta riˈ. Ruma riyin can nbin chic chiwe chi can yixkajoˈ riqˈui ronojel kánima, rumariˈ wi yojcom o yojcˈaseˈ na, can yixkajoˈ wi. 	 मैले यो तिमीहरूलाई दोष्याउनको लागि भनेको होइन। मैले अघि नै भनें हामी तिमीहरूलई यती धेरै माया गर्छौं कि हामी तिमीहरूको जीवन र मृत्युसंगै मिलेका छौं,


Y cˈo ri yecˈo nabeyel ri xquecanaj cˈa pa ruqˈuisbel. Y cˈo ri yecˈo pa ruqˈuisbel ri xquecˈojeˈ pa nabey, xchaˈ ri Jesús. 	 अहिले जो धेरै छन् अगाडी भविष्यमा तिनीहरू अन्तमा पर्नेछन्। अनि अहिले धेरै जो अन्तमा छन् तिनीहरू भविष्यमा अगाडी हुने छन्।” : 17-19; लूका 18:31-34)


Rumacˈariˈ riyin ri Pablo, yin yaˈon pa cárcel ruma ntzijoj ri ruchˈabel ri Cristo Jesús chiwe riyix ri ma yix israelitas ta. 	 यसर्थ, म ख्रीष्ट येशूको कैदी हुँ, र तिमीहरूको पनि एक कैदी जो यहूदीहरू होइनौ।


Ri Jesús xubij cˈa chare ri teˈej riˈ: ¿Achique cˈa ri nawajoˈ? xchaˈ chare. Y ri ixok xubij cˈa chare ri Jesús: Riyin nwajoˈ cˈa chi tek yitcˈo chic pan awajawaren, can tabanaˈ cˈa chi re ye caˈiˈ wal reˈ yetzˈuyeˈ ta apo awuqˈui; jun ta cˈa ri pan awajquikˈaˈ y jun ta cˈa ri pan awajxocon, xchaˈ. 	 येशूले सोध्नुभयो, “तिमी के चाहन्छौ?” उनले भनिन्, “तपाईंको राज्यमा यी मेरा छोराहरूमध्ये एकजनालाई तपाईंको दहिनेहातपटि र अर्कोलाई तपाईंको देब्रे हातपट्टि बस्न पाउन प्रतिज्ञा गर्नुहोस्।”


Y ma ruma ta chi cˈo samaj ri xiben tek xiwil ri colotajic, riche (rixin) chi queriˈ majun ri xticowin ta xtunimirisaj riˈ y xtubij ta chi riyin xicowin xincol wiˈ. 	 तिमीहरू आफ्नो काम-कुराले बाँचेका हुँदै होइनौ। यसैले कसैले यसको गर्व गर्न सक्दैनौं।


Y tek xtapon cˈa ri kˈij riche (rixin) chi xtikˈat tzij pa quiwiˈ ri winek ri yecˈo re tiempo reˈ, xticˈastej cˈa pe ri jun reina ri xcˈojeˈ ojer ca, ri xkˈato tzij pa ruwiˈ ri ruwachˈulef ri cˈo pa sur y xtubij cˈa chi ma utz ta xquiben ri winek ri yecˈo re tiempo reˈ. Ruma tek xcˈaseˈ ri jun reina riˈ, sibilaj nej xbiyin wi riche (rixin) chi xoracˈaxaj ri runaˈoj ri jun rey riche (rixin) re Israel, ri xubiniˈaj Salomón. Y wacami yincˈo riyin ri más nim nukˈij que chuwech ri rey Salomón ri xcˈojeˈ ojer ca, y xa ma yinquinimaj ta ri winek, xchaˈ ri Jesús. 	 न्यायको दिन दक्षिण देशकी रानी यो पुस्ताका मानिसहरू विरूद्ध उठ्नेछिन् अनि तिनीहरू दोषी हुन् भनी प्रमाण दिनेछिन्। किन्? किनभने सुलेमानको ज्ञानमय शिक्षा सुन्नु तिनी धेरै टाडोबाट आएकी थिइन्। अनि म भन्दछु कि सुलेमान भन्दा म महान हुँ।


Ruma chuwech ri Dios ri kitzij ye israelitas, ye ri winek ri cˈo jun cánima chˈajchˈoj. Achiˈel xa ta can banon ri circuncisión pa tak cánima. Ri circuncisión riˈ niban ruma ri Lokˈolaj Espíritu y ma ya ta ri circuncisión ri tzˈibatal chupan ri ley. Y can ye wi cˈa ri winek ri banon ri circuncisión ri pa tak cánima, yeriˈ ri yeka chuwech ri Dios y astapeˈ ma yeka ta chiquiwech ri winek. 	 एक मानिस मनको भित्री तहबाट मात्र साँचो यहूदी हुँदछ। साँचो खतना आत्माद्वारा हृदयमा भएको हुँदछ विधानद्वारा होइन। यो आत्माले गरेको हुँदछ, लिखित व्यवस्थाले गरेको हुँदैन। हृदयमा खतना भएको मानिसले मात्र परमेश्वरबाट प्रशंसा पाउँदछ, अनि मानिसहरूबाट होइन।


Y tek can cˈa yetajin na cˈa chi waˈin, ri Jesús xucˈom cˈa apo jun caxlan wey y tek rucˈutun chic ri rubendición ri Dios pa ruwiˈ, cˈacˈariˈ xuwechˈelaˈ ri caxlan wey riˈ y xuyaˈ chique ri rudiscípulos y xubij cˈa chique: Ticˈamaˈ cˈa re caxlan wey reˈ y titijaˈ. Ruma yacˈareˈ ri nuchˈacul. 	 जब उनीहरू खाँदै थिए, येशूले केही रोटी लिनुभयो अनि त्यसको निम्ति परमेश्वरलाई धन्वाद दिनुभयो। तब उहाँले त्यसलाई टुका टुका पार्नुभयो, अनि आफ्ना चेला हरूलाई दिनुभयो। उहाँले भन्नुभयो, “यो लेऊ यो मेरो शरीर हो।”


Xa ta xcˈojeˈ ca chi queriˈ ri awulef y man ta xacˈayij, ¿la cˈo ta cami jun nibin chawe chi xa ma awuche (awixin) ta riyit? Y tek xacˈayij, ¿la cˈo ta cami jun ri nibin ta chawe chi ma awuche (awixin) ta riyit ri rajel ri awulef? ¿Achique cˈa ruma tek xpe ri jun itzel naˈoj awuqˈui? Riyit ma chiquiwech ta cˈa ri winek xatzˈuc wi tzij, riyit can chuwech cˈa ri Dios xatzˈuc wi tzij. 	 जमीन बेच्न अगाडी, त्यो तिम्रो थियो। अनि त्यो बेची सेकपछि पनि, तिमी त्यो पैसा तिमीले चाहेको कुरामा चलाउन सक्थ्यौ। यस्तो नराम्रो काम गर्ने विचार तिम्रो मनमा किन आयो? तिमीले परमेश्वरलाई ढाँट्यौ हामी मानिसलाई होइन।”


Pero ma quixsach ta riqˈui re naˈoj reˈ. Ma quixoc ta cachibil ri xa ma utz ta quinaˈoj. Ruma wi xqueˈiwachibilaj, xa can xtiyojtej chukaˈ inaˈoj riyix y xqueˈibanalaˈ ri ma ye rucˈamon ta chi yeˈiben. 	 भ्रममा नपरः “खराब संगतले असल बानी नष्ट गर्छ।”


Y ri Jesús xubij cˈa chare: Kitzij ri xabij, y chukaˈ can nbij wi cˈa chiwe chi can xu (xe wi) xtinkˈaxaj re jun tijoj pokonal reˈ, can yacˈariˈ tek xquinitzˈet riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, yin tzˈuyul pa rajquikˈaˈ ri Dios ri nicowin nuben ronojel. Y xquinitzˈet tek yipe pa sutzˈ ri chilaˈ chicaj, xchaˈ ri Jesús. 	 येशूले भन्नुभयो, “हो, म नै हुँ। तर म भन्दछु भविष्यमा तपाईंले मानिसको पुत्रलाई परमेश्वरको दाहिनेपट्टि बसिरहेको र स्वर्गको बादलमा आउँदै गरेको देख्नु हुनेछ।”


Y tatzˈibaj cˈa chukaˈ el chare ri ángel ri nichajin quiche (quixin) ri yin quiniman riyin, ri nibix iglesia chique, ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Tiatira, y tatzˈibaj cˈa el chare, chi riyin ri Rucˈajol ri Dios, ri can achiˈel ruxak kˈakˈ ri runakˈ tak nuwech y can niperekˈun (nirapakˈun) ri waken achiˈel bronce, nbij cˈa: 	 “थिआटीराको मण्डलीका स्वर्गदूतलाई यो लेख “परमेश्वरका पुत्रले यी कुराहरु भन्दैहुनुहुन्छ। उहाँ नै एक हुनु हुन्छ जसका आँखा आगो जस्तै जल्दैछन् अनि पाउ चम्किलो काँसा जस्ता छन्। उनले तिमीहरुलाई जे भन्नु हुन्छ, त्यो यस्तो छ


Y ri Jesús xtzuˈun chicaj, xjikˈjoˈx (xjikˈjoˈt) ránima y xubij: Efata. Re tzij reˈ nubij cˈa: Tijakatej. 	 येशूले आकाशमा हेर्नुभयो, अनि उहाँले लामो सास लिनु भयो। उहाँले त्यस मानिसलाई भन्नुभयो, “इफ्फाता” (यसको अर्थ “खोलिजा”)


Riche (rixin) chi queriˈ ma tikayaˈ ta kˈij chare ri Satanás chi nichˈacon ta chikij riyoj. Ruma ketaman ri ruchˈobonic chi riyaˈ can nrajoˈ chi yojka pa rukˈaˈ y yojruchˈec. 	 शैतानले हामीबाट केही नछिनोस् भनेर मैले त्योसो गरेको हूँ। शैतानको के के योजनाहरू छन् त्यो हामी राम्ररी जान्दछौं।


Y tek cˈo jun tojtobenic nipe pan icˈaslen, ma tibij ta chi xaxu (xaxe) wi riyix ri yixcˈulwachin queriˈ, ruma xa can yecˈo chukaˈ nicˈaj ri queriˈ niquicˈulwachij. Y ri Dios can choj wi iwuqˈui, ruma ma nuyaˈ ta kˈij chi can nikˈax ruwiˈ ri tojtobenic ri nipe pan icˈaslen. Y can nuyaˈ chukaˈ iwuchukˈaˈ riche (rixin) chi yixcowin yixkˈax chupan. 	 हामीमा पनि अरूमा जस्तै प्रलोभन्हरू छन्। तर तिमीले परमश्वरमाथि भरोशा राख्न सक्छौ। उहाँले तिमीले सहनु सक्ने भन्दा बढता परीक्षा लिनु दिनु हुँदैन। जब तिमी प्रलोभित हुन्छौ परमेश्वरले तिमीलाई त्यो परीक्षाबाट बाँच्नलाई पनि सहायता गर्नु हुनेछ। तब तिमी त्यो सहन समर्थ हुनेछौ।


Y ri Jesús xutzijoj cˈa jun cˈambel tzij chique ri ye rudiscípulos riche (rixin) chi nucˈut chiquiwech chi can rajawaxic wi chi ma quetaneˈ ta chi niquiben orar y ma tiquimalij ta ca rubanic. 	 त्यसपछि येशूले चेलाहरूलाई संधैं प्रार्थना गर्नु अनि कहिल्यै निराश नहुनु भनेर शिक्षा दिनुभयो। योशूले तिनीहरूलाई सिकाउन यस्तो दृष्टान्त भन्नुभयो


Ruma toka cˈa chiˈicˈuˈx ri xucˈulwachij ri rixjayil ri Lot, tek xporox ri tinamit Sodoma ruma ri Dios. 	 विचार गर, लूतकी पत्नीलाई के भएको थियो।


Y riyeˈ can man cˈa niquiyaˈ ta ca rutzijoxic ri Jesucristo. Can ronojel kˈij niquicˈut y niquitzijoj ri Jesucristo, ri pa rachoch ri Dios y chukaˈ pa tak jay. 	 तिनीहरूले मानिसहरूलाई शिक्षा दिन छाडेनन् अनि येशू नै ख्रीष्ट हुनु हुन्छ भन्ने सुसमाचार मानिसहरूलाई भन्न छाडेनन्। तिनीहरूले प्रत्येक दिन मन्दिरमा, घर-घरमा त्यसरी नै प्रचार गरे।


Y tek riyin xinapon pan itinamit, riyix ma xinicˈul ta pa tak iwachoch. Tek lawaloˈ chic nutziak chuwij, riyix ma xiyaˈ ta nutziak. Tek xiyawej, riyix ma xixapon ta chinutzˈetic. Y tek xicˈojeˈ pa cárcel, ma xixapon ta chukaˈ chinutzˈetic, xtichaˈ ri Rey chique. 	 म घरदेखि एक्लै र टाढोमा थिएँ, अनि तिमीहरूले मलाई आफ्नो घरमा बोलाएनौ। म नाङ्गो थिएँ, अनि तिमीहरूले मलाई पहिरिनलाई वस्त्रहरू दिएनौ। म रोगी थिएँ, अनि कैदमा थिएँ, तिमीहरूले मेरो परवाह नै गरेनौं।’


Tek riyin xentzuk ri wuˈoˈ mil winek riqˈui ri wuˈoˈ caxlan wey ri xinwechˈ chiquiwech, ¿janipeˈ chaquech ri xeˈinojsaj riqˈui ri caxlan wey ri ximol ca? xchaˈ chique. Y ri discípulos xquibij cˈa chare ri Jesús: Cablajuj chaquech, xechaˈ apo. 	 मैले पाँचवटा रोटीलाई पाँच हजार मानिसहरूको माझमा बाँडको थिएँ तिमीहरूलाई थाहा छैन? कति टोकरी भरियो थाहा छैन। उब्रेका रोटीहरू बटुल्यै?” चेलाहरूले उत्तर दिए, “हामीले बाह्र टोकरी खाना बटुल्यौं।”


Pero pa ruqˈuexel chi que ta riˈ ibanon, xa ma que ta riˈ yixtajin, ruma jun kachˈalal xa nberutzujuj (nberusujuj) jun chic kachˈalal chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij. Y ri aj kˈatbel tak tzij riˈ xa ma quiniman ta ri Cristo. 	 तर अहिले, एउटा भाइ अर्को भाइको विरूद्धमा अदालत जान्छ। अझ यो भन्दा खराब त तिनीहरू यस्ता मानिसहरूलाई अपील गर्छौ जो विश्वासीहरू होइन।


¿La can niquicˈuaj cami quiˈ ri Cristo riqˈui ri Belial ri nibix chukaˈ Satanás chare? ¿O can majun cami rucojol jun ri runiman ri Cristo riqˈui jun ri xa ma runiman ta? 	 ख्रीष्ट र बेलियालले कसरी सम्झौता गर्न सक्छन्? एक विश्वासीले अविश्वासीबाट के पाउन सक्छ?


Y riyin nwoyobej cˈa chi riyix xtiwetamaj chi riyoj can yoj cˈulun chic ruma ri Dios, y Riyaˈ cˈo kiqˈui. 	 तर म आशा गर्छु, तिमीहरूले जान्ने छौ कि हामी यस जाँचमा विफल बनेका छैनौं।


Pero yecˈo nicˈaj chique riyeˈ ri xebe quiqˈui ri achiˈaˈ fariseos y xbequitzijoj chique ri achique ri xuben ri Jesús. 	 तर कोही यहूदीहरू फरिसीहरू भएकाहाँ गए। येशूले गर्नुभएको कुरा फरिसीहरूलाई बताइदिए।


Y tek bin chic cˈa chi ri Pablo y nicˈaj chic ri yecˈo pa cárcel yetak el cˈa pa Roma, ri tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Italia, xejach cˈa el pa rukˈaˈ jun achi ri Julio rubiˈ. Ri Julio riˈ jun capitán quiche (quixin) jun ciento soldados, y ri soldados riˈ ye riche (rixin) ri jumoc soldados ri ye riche (rixin) ri Augusto nibix chique. 	 यो निश्चय गरिएको थियो कि हामी समुन्द्रयात्राबाट इटाली जाँदैथ्यौ। एक सैन्य अधिकारी जुलियसले पावल र अन्य केही कैदीहरूलाई पहरा दिइरहेका थिए। जुलियस सम्राटको पल्टनका थिए।


Y yecˈo cˈa chukaˈ winek ri yecˈo pa pokonal pa quikˈaˈ ri itzel tak espíritu ri yecˈo quiqˈui. Xeˈelesex chukaˈ el ri itzel tak espíritu riˈ ruma ri Jesús. 	 तिनीहरू सबै त्यहाँ उहाँबाट सुन्न र आफुलाई निरोगी पार्न आएका थिए। उहाँले शैतान दुष्टात्माले पीडित मानिसहरूलाई निको पारिदिनु भयो।


¿Achique cˈa lugar ri rucˈamon chi nikayaˈ wi rukˈij ri Dios? Ruma ri kateˈ katataˈ ri xecˈojeˈ ojer ca, pa ruwiˈ re jun juyuˈ reˈ cˈo wi ri lugar ri xquiyaˈ wi rukˈij ri Dios. Ya chic cˈa riyix israelitas nibij chi quinojel ri winek cˈo chi ya ri pa Jerusalem niquiyaˈ wi rukˈij ri Dios, xchaˈ ri ixok. 	 हाम्रो पुर्खाहरूले यो पर्वतमा उपासना गर्थे। तर तपाईं यहूदीहरू भन्नुहुन्छ कि यरूसलेम नै त्यो स्थान जहाँ हामीले परमेश्वरको उपासना गर्नु पर्छ।”


¿Achique xtikabij wacami? ¿La utz cami chi cˈa yojmacun na riche (rixin) chi nikˈalajin más rutzil ri Dios kiqˈui? 	 हामीले के भन्ने? परमेश्वरको धेरै भन्दा धेरै अनुग्रह प्राप्त गर्नलाई हामीले अझै धेरै पाप गरिरहनु पर्ने?


Y ri israelitas riˈ xquibij chare ri Pablo: Riyoj majun wuj takon ta pe chake cuma ri aj Judea ri nichˈo ta chawij riyit. Ni majun chukaˈ chique ri kachˈalal ri ye petenak chiriˈ ri yebin ta chi cˈo ta mac abanon. Majun. 	 यहूदीहरूले पावललाई उत्तर दिए, “हामीले तिम्रो विषयमा यहूदियाबाट कुनै चिट्ठीहरू पाएका छैनौ। न त हाम्रा कुनै यहूदी दाज्यु-भाइहरू जो यहूदियाबाट आए केही खबरहरू नै ल्याए न तिम्रो विषयमा केही खराब भने।


Ruma chi riyaˈ sibilaj yojrajoˈ riyoj israelitas, y chukaˈ xuben jun jay ri nikamol wi kiˈ, riche (rixin) chi nikacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios, xechaˈ. 	 तिनले हाम्रो मानिसहरूलाई माया गर्छन् र हाम्रो निम्ति सभा घर पनि बनाइदिएका छन्।”


Can ma nichˈob ta cˈa jubaˈ chi xa más utz chake riyoj chi xaxu (xaxe wi) ri jun nicom pa kaqˈuexel konojel y ma yojcom ta konojel xaxu (xaxe wi) ruma ri jun riˈ, xchaˈ. 	 सम्पूर्ण जाति ध्वंश हुनु भन्दा मानिसहरूका निम्ति एक जना मर्नु उत्तम हो। तर तिमीहरू यो बुझ्दैनौ।”


Y tek ri María xutzˈet ri ángel y xracˈaxaj ri xbix chare, xsach rucˈuˈx y xuchˈob cˈa ka pa ránima chi achique ruma tek quereˈ rutzil ruwech niyaˈox (nyaˈ) ruma ri ángel. 	 तर त्यो स्वर्गदूतले भनेका यी कुराहरूमा मरियम खुबै विचलित भइन्। मरियम छक्क परिन् र भनिन् “यो अभिवादन को अर्थ के हो?”


Y ri jun ri can nrajoˈ ri rachˈalal, can cˈo cˈa pa sakil, y majun cˈa ri xtibano chare chi nitzak ta pa mac. 	 जसले आफ्ना भाइ अनि बहिनीहरुलाई प्रेम गर्छ, त्यो प्रकाशमा बसेको हुन्छ अनि जसले पाप गराँउछ त्यस्तो त्यस व्यक्तिमा केही पनि हुँदैन।


Xuben cˈa chukaˈ chi tiyalox quetal ri winek chrij tak cajquikˈaˈ o chi nicˈaj tak quiwech. Chi chˈutiˈk chi nimaˈk; chi winek beyomaˈ, y chi pobres; chi winek ri ye ximil pa samaj riqˈui jun patrón o ma ye ximil ta. 	 त्यो दोस्रो पशुले ठूला अनि साना, धनी अनि गरीब, मुक्त अनि दास, सबै मानिसहरुलाई तिनीहरुको दाहिने हात अथवा निधारमा चिन्ह लाउन विवश तुल्यायो।


Wachˈalal, pa ruqˈuisbel nwajoˈ cˈa nbij el chiwe ri rucˈamon chi niben y nichˈob, y riˈ ya ri kas kitzij, ri cˈo rukˈij, ri choj, ri chˈajchˈoj, ri jabel, ri elenak rutzijol chi yariˈ ri utz, ri can utz wi, y ronojel ri rucˈamon chi niyaˈox (nyaˈ) rukˈij. Can ya cˈa riˈ ri tibanaˈ y tichˈoboˈ. 	 दाज्यू-भाइहरू र दिदी-बहिनीहरू हो, जुन-जुन कुराहरू अति राम्रा र प्रशंसा गर्न लायकका छन् त्यसै बारे सोच। जुन-जुन कुराहरू सत्य र माननीय पवित्र र उचित, सुन्दर र आर्कषणीय छन् तिनैको मात्र विचार गर।


Y jun achi ri cˈo chiquicojol ri winek, riqˈui ruchukˈaˈ xchˈo apo chare ri Jesús y xubij: Tijonel, riyin xaxu (xaxe wi) jun walcˈual cˈo. Ncˈutuj cˈa jun utzil chawe chi tatzuˈ jubaˈ, 	 भीडबाट एकजनाले चिच्याएर येशूलाई भने, “हेगुरुज्यू, दया गरी आउनुहोस् अनि मेरो पुत्रलाई हेरिदिनु होस्। त्यो मेरो एउटै पुत्र हो।