Riyix iwetaman ri achique rubanic ri icˈaslen ri xicˈuaj tek rubanon ca, tek cˈa ma jane iwetaman ta ruwech ri Dios. Riyix chak utz chiwe chi xabacuchi (xabachique) xixucˈuex wi riche (rixin) chi xiyaˈ quikˈij dios ri ma yechˈo ta, dios ri xa ye banon cuma winek. 	 तिमीहरूले विश्वासी बन्न अघि आफूले विगत जीवनको संझना गर। तिमीहरू केही रहस्यमय शक्ति तिर खिचीएर जीवनहीन मूर्ति पूज्न लागेको थियौ।


Y tek ye biyinek chic cˈa jun wuˈoˈ o wakiˈ kilómetros pa ruwiˈ ri choy, ri discípulos xquitzˈet chi ya ri Jesús ri petenak chraken pa ruwiˈ ri choy y xa jubaˈ ma yerukˈiˈ. Y sibilaj cˈa xquixibij quiˈ. 	 तिनीहरूले पाँच-छ कोलोमिटरसम्म डुङ्गा खियाएर लगे। तब तिनीहरूले येशूलाई देखे। उहाँ पानिमाथि हिंडिरहनु भएको थियो। उहाँ डुङ्गा भए तर्फ आउनु भयो। चेलाहरू डराए।


Y ri rajaf ri ulef riˈ xutek cˈa jun rumozo quiqˈui ri achiˈaˈ ri ye kajayon ri ulef, tek can rukˈijul chic riche (rixin) chi niquiyaˈ ri uva kajbel riche (rixin) ri ulef. Yacˈa tek xapon ri mozo quiqˈui ri achiˈaˈ ri ye kajayon ri ulef, ri kajoy tak ulef riˈ xquichop cˈa ri mozo y xquichˈey, y majun cˈa uva xquiyaˈ el chare. 	 त्यसपछि, खेतमा दाखको फसल उठाउने समय आयो। अनि त्यो मानिसले आफ्नो एकजना नोकरलाई ती खेतीवालहरूकहाँ आफ्नो पाउनु पर्ने दाखको भाग लिन पठायो। तर खेतीवालहरूले त्यो नोकरलाई कूटपीट गरे अनि खाली हात पठायो।


Y riqˈui cˈa reˈ nikˈalajin wi chi ri Dios can pa ruchojmilal wi nukˈet tzij. Y rumariˈ ruyaˈon iwuchukˈaˈ riche (rixin) chi riyix yix cowinek icochˈon ri tijoj pokonal riˈ, riche (rixin) chi queriˈ can rucˈamon chi yixoc pa rajawaren ri Dios ri achoj ruma nikˈaxaj tijoj pokonal re wacami. 	 यसले यो स्पष्ट पार्छ कि परमेश्वर आफ्नो न्यायमा सत्य हुनुहुन्छ। परमेश्वरले तिमीहरूलाई उहाँको राज्यको योग्य मानिसहरू भएको चाहनुहुन्छ। तिमीहरूको यातना त्यही राज्यकोलागि हो।


ya cˈa ri kˈij y ri hora tek majun nuchˈob chi noka ri rupatrón, yacˈariˈ tek noka. Ri rupatrón can xtucˈajsaj wi ruwech ri mozo riˈ y xtuyaˈ quiqˈui ri nicˈaj chic ri ma yeniman ta tzij. 	 जब मालिक आँउछ उसलाई तत्पर रहेको पाउँदैन। यस्तो त्यस दिन आउनेछ, त्यो नोकरले मालिक आँउछ भन्ने सोचेकै हुँदैन, मालिक आउँदैछ भन्ने पत्तो हुँदैन। मालिकले त्यस नोकरलाई सजाय दिनेछ अनि त्यसलाई अन्य अविश्वासीसंग पठाइदिनेछ।


Riyix can iniman wi ri nuchˈabel chi ticˈojeˈ cochˈonic iwuqˈui. Y rumacˈariˈ can xquixinchajij cˈa chuwech ri rucˈayewal tek xtoka; rucˈayewal ri xtika pa ruwiˈ ri ruwachˈulef, riche (rixin) chi yetojtobex cˈa quinojel ri winek. 	 तिमीहरुले धैर्यपूर्वक मेरो आदेश अनुशरण गर्यौ। यसर्थ म तिमीहरुलाई दुख कष्टको समयमा रक्षा गर्नेछु जो सम्पूर्ण संसारको निम्ति आउनु हुनेछ। यो दुख कष्टले पृथ्वीमा बस्ने मानिसहरुलाई जाँच गर्नेछ।


Y riyix ¿achique cˈa ruma tek niwajoˈ nitojtobej ri Dios? ¿Achique cˈa ruma tek niwajoˈ niyaˈ jun ejkaˈn pa quiwiˈ ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta? Ruma ri rucˈuaxic ri ley riche (rixin) ri Moisés xa jun ejkaˈn ri ma xecowin ta xquicˈuaj ri ye katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca, ni riyoj chukaˈ ma yojcowin ta chucˈuaxic. 	 तिमीहरू किन गैर-यहूदी दाज्यू-भाइहरूरको घिच्रोमा जुवा वाँधिदिनु चाहन्छौ? के तिमीहरू परमेश्वरलाई क्रोधित बनाउन प्रयास गरिरहेका छौ? हामी र हाम्रा पुर्खाहरू त्यो जुवा बोक्न असमर्थ थियौं!


Y ma yoj kˈaxnek ta el chare ri lugar ri nrajoˈ ri Dios chi yojsamej wi. Queriˈ nikabij chiwe ruma can yoj cˈa riyoj ri xojapon nabey mul ri chilaˈ iwuqˈui; kacˈuan apo ri lokˈolaj ruchˈabel ri Cristo ri niyaˈo colotajic. 	 हामी ज्यादा गर्व गर्दैनौ। यदि हामी तिमीहरू भएकोमा अहिले सम्म नपूगेको भए, हामी निकै गर्व गर्थ्यौं। तर हामी वास्तवमा तिमीहरूकहाँ आउपुगेकाछौं हामी तिमीहरूकहाँ ख्रीष्टको सुसमाचार लिएर आयौं।


Y oxiˈ yan cˈa kˈij tapon wi ri Pablo pa Roma, tek xutek quisiqˈuixic (coyoxic) ri principaliˈ chiquicojol ri israelitas ri yecˈo pa Roma. Y tek xeˈapon riqˈui, xubij cˈa chique: Wech aj Israel, riyin majun achique ta cˈa nbanon chique ri nicˈaj chic wech aj Israel, ni majun chukaˈ achique ta nbin chrij ri quibin ca ri ye katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca ri cˈo chi nikaben, pero ri pa Jerusalem xichapatej y xijach pa quikˈaˈ ri aj kˈatbel tzij ri ye aj Roma. 	 तीन दिन पछि पावलले त्यहाँका मुख्य-मुख्य यहूदीहरू बोलाई पठाए। जब तिनीहरू एक साथ आए, पावलले भने, “मेरा यहूदी दाज्यु-भाइहरू! मैले हाम्रो मानिसहरूको विरुद्धमा केही गरेको छैन। न त मैले मेरा पुर्खाहरूको रीति-रिवाज विरुद्ध नै केही गरेको छु। तर मलाई यरूशेलममा पक्राइयो र रोमीलाई सुम्पिइयो।


Y riyix ri can yix wamigo nbij cˈa chiwe: Ma tixibij ta iwiˈ chiquiwech ri xaxu (xaxe wi) ri chˈaculaj ri yecowin niquicamisaj, y tek quicamisan chic ri chˈaculaj majun chic achique ta ri xquecowin xtiquiben. 	 त्यसपछि येशूले मानिसहरूलाई भन्नुभयो, “ तिमीहरूलाई भन्दछु, ए मेरा साथीहरू! मानिसहरूदेखि नडराऊ। मानिसहरूले शरीरको हत्या गर्न सक्छन्, तर त्यो भन्दा वेशी तिनीहरूले केही गर्न सक्तैन।


Xa yacˈa riyix ma niwajoˈ ta nicukubaˈ icˈuˈx wuqˈui, riche (rixin) chi queriˈ niwil ta ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 तर तिमीहरू जीवन पाउनलाई मकहाँ आउँन चाँहदैनौ।


Ruma konojel ri kaniman chic ri Jesucristo, ma yoj riche (rixin) ta chic ri kˈekuˈm, yoj riche (rixin) chic ri sakil. 	 तिमीहरू सबै उज्यालो र दिनमा छौ। हामी अन्धकार र रातसित सम्वन्धित छैनौ।


Rumariˈ ronojel mul tek riyix nitij cˈa ri caxlan wey y nikum chukaˈ ri ruyaˈal uva, can ya wi cˈa ri rucamic ri Ajaf ri nikˈalajsaj, y queriˈ tibanaˈ apo, cˈa ya tek xtapon ri kˈij chi xtipe chic jun bey Riyaˈ. 	 जब-जब तिमीहरू यो रोटी खाँद्छौ र यो कचौराबाट पिउँदछौ उहाँ नआउञ्जेल प्रभुको मृत्युको घोषणा गर्दछौ।


Jun winek ri can nrajoˈ ntoc wuche (wixin) riyin, nicˈatzin chi ma tupokonaj ta nukˈaxaj tijoj pokonal wuma riyin, achiˈel jun ri can benak chuxeˈ jun cruz riche (rixin) chi nbecamisex. Yacˈa ri winek ri xa nupokonaj nukˈaxaj tijoj pokonal wuma riyin y ma nrajoˈ ta yirutzekelbej, ma rucˈamon ta chi ntoc wuche (wixin) riyin. 	 यदि कुनै मानिसले मलाई अनुसरण गरेको बेला उसलाई दिएको क्रूस स्वीकार गर्दैन भने उ मलाई अनुसरण गर्ने योग्यको हुँदैन।


Xa yacˈa chi can cˈo ri ma ya ta chic ri yixtajin chubanic, ruma ma yiniwajoˈ ta chic achiˈel tek xiniwajoˈ nabey. 	 “तर तिमीहरुको विरुद्ध मसंग यस्तो कुरो छ तिमीहरुसित शुरुमा भएको प्रेम तिमीहरुले त्यागेका छौ।


Yacˈa ri Marta xa ma que ta riˈ xuben. Riyaˈ xa chˈujernek cˈa chubanic ri rusamaj. Rumacˈariˈ ri Marta xapon riqˈui ri Jesús y xubij chare: Ajaf, ¿chak utz chawe chi ri María nuyon riyin yin ruyaˈon ca chuwech re samaj? Tabij cˈa jubaˈ chare chi quirutoˈ, xchaˈ. 	 मार्थाले धेरै काम गर्नु पर्दा रिसाउँथी। मार्थाले गएर भनी, “हे प्रभु! मेरो बहिनीले मलाई एक्लै घर धन्धामा छोडेकोमा तपाईं व्याकुल हुनु हुन्न? दया गरी त्यसलाई भनिदिनोस् त्यसले मलाई मदत गरोस्।”


Rumacˈariˈ ticukubalaˈ icˈuˈx chiˈiwachibil iwiˈ. Y chukaˈ titolaˈ iwiˈ riche (rixin) chi yixqˈuiy chupan ri icˈaslen riqˈui ri Dios, can achiˈel ri ibanon pe. 	 यसकारण एक-अर्कालाई उत्साह देऊ, एक-अर्कालाई बल देऊ। अनि त्यो त तिमीहरू गरिरहेकाछौ।


Can kitzij na wi chi majun winek xtajowan ta chi nicom pa ruqˈuexel jun chic winek, astapeˈ retaman chi can pa ruqˈuexel jun winek ri can choj ri rucˈaslen. O riqˈui cˈa jubaˈ cˈo jun ri can ma nupokonaj ta chi nicom pa ruqˈuexel jun chic winek ri can utz rucˈaslen. 	 राम्रा मानिसहरूको निम्ति मर्ने साह्रै कठिनले कोही राजी होलान। कोही भने अति असल मानिसको निम्ति मर्ने निश्चय पनि गर्न सक्लान।


Ruma ri chˈabel ri nucˈut chiquiwech ri winek can achiˈel jun achi ri cˈo kˈatbel tzij pa rukˈaˈ y man achiˈel ta oc ri niquicˈut ri aj tzˈibaˈ. 	 किनभने येशूले तिनीहरूका व्यवस्थाको शास्त्रीहरूले झैं सिकाउनु भएन। तर अख्तियार भएको मानिसले जस्तो सिकाउनु भयो।


Y caˈiˈ yan cˈa semanas tuchop wi pe ri cakˈikˈ riˈ, y kachapon cˈa binen pa ruwiˈ ri mar ri Adriático rubiˈ. Y pa nicˈaj akˈaˈ riche (rixin) ri akˈaˈ riˈ tek ri achiˈaˈ ri ye ucˈuayon riche (rixin) ri barco xquinabej chi nakaj chic yojcˈo wi apo chare jun ruwachˈulef. 	 चौधौ रात सम्ममा पनि हामी एड्रिया समुद्र वरिपरि बहिरहेथ्यौ। जहाज चालकहरूले कुनै जमीनको छेउतिर पुगेको विचार गरे।


Riqˈui ri chˈabel ri nibij, riqˈui riˈ xtikˈat tzij pan iwiˈ. Wi utzilaj chˈabel ri nibij, riqˈui riˈ nikˈalajin chi choj ri icˈaslen chuwech ri Dios. Yacˈa ri chˈabel wi xa majun rejkalen ri nibij, riqˈui riˈ nikˈalajin chi xtika rucˈayewal pan iwiˈ. 	 तिमीलाई तिम्रा आफ्नै कुराहरूद्वारा न्याय गरिनेछ। तिम्रा कतिपय कुराहरूले तिमीलाई सही तुल्याउँनेछ अनि तिम्रा कतिपय कुराहरूले तिमीहरूलाई दोषी ठहराउनेछ।”


Riyix xa yix achiˈel itzel tak cumatz. Can majun chic cˈa rubanic ri niben riche (rixin) chi yixcolotej chi man ta yixbe pa kˈakˈ chucˈulic ri rutojbalil ri yeˈibanalaˈ. Riyix xa can chiriˈ cˈa xquixapon wi. 	 तिमीहरू सर्पहरू हौ। तिमीहरू विषालु सर्पका संन्तानहरू हौ। परमेश्वरदेखि तिमीहरू उम्कन सक्दैनौ। तिमीहरू सबै दोषी पाइनेछौ अनि नरकमा जानेछौ।


Pero man cˈa tixibij ta iwiˈ, ruma ri Dios can yixruchajij yixruwaraj, y ni xa ta jun ti rusmal iwiˈ ri xtitzak ta ca chak ta queriˈ. 	 तर यी सब कुराहरूले शिरको एउटा केश पनि नष्ट हुनेछैन।


Yacˈariˈ tek Riyaˈ xubij chique ri rudiscípulos: Riyix can yeˈitzuˈ cˈa chi re jay reˈ sibilaj ye jabel. Yacˈa riyin can kitzij cˈa nbij chiwe, chi xtapon na jun kˈij tek xa can xquewulex y majun chic ri xtipaˈeˈ ta ca. Ronojel re nimaˈk tak abej re ye ucusan chique re jay reˈ, xa can xquewulex cˈa pe. Can majun cˈa abej ri xticˈojeˈ ta ca achiˈel la rubanon wacami, xchaˈ chique. 	 येशूले चेलाहरूलाई भन्नुभयो, “यी भवनहरू देख्दैछौ? म तिमीहरूलाई साँचो भन्दछु यी भवनहरू ध्वंस पारिनेछन्। कुनै ढुङ्गा अर्को ढुङ्गामाथि रहने छैन।”


Tek ri discípulos xquijek anej ri runakˈ quiwech, majun chic cˈa ri xquitzˈet, xa can ruyon chic ri Jesús cˈo ca. 	 चेलाहरूले पुलुक्क हेरे, तर कसैलाई देखेनन्। त्यहाँ येशू मात्र हुनुहुन्थ्यो।


Yecˈo ri niquiben chake chi achiˈel xa ma quetaman ta kawech, pero xa jabel etaman kawech. Can yoj rutzekelben ri camic, pero xa cˈa yoj qˈues na. Yoj yaˈon pa tijoj pokonal, pero ma yoj caminek ta. 	 कति मानिसहरूकोलागि हामी अपरिचित छौं, तरैपनि हामी सुपरिचित छौं। हामी मर्न लागेका ठानिन्छौं, तर हेर! हामी बाँचिराखेका छौं। हामी दण्डित छौं, तर हामी मारिएका छैनौं।


Pero yecˈo cˈa nicˈaj ri xa xquicowirisaj ri cánima, y ma xeniman ta. Pa ruqˈuexel chi xeniman ta, xa xquichop itzel yechˈo chiquiwech ri winek chrij ri Ajaf Jesús, ri kitzij Bey. Rumariˈ ri Pablo xujech el riˈ quiqˈui y xerucˈuaj el ri quiniman chic ri Jesucristo, riche (rixin) chi nbequimoloˈ quiˈ pa jun jay ri acuchi (achique) yetijox wi ri winek ruma jun achi ri Tiranno rubiˈ, riche (rixin) chi niquichˈob rij ri ruchˈabel ri Dios ronojel kˈij. 	 तर कतिपय यहूदीहरू कठोर थिए । तिनीहरूले विश्वास गरेनन्। तिनीहरूले परमेश्वरको बाटोको विषयमा धेरै निन्दनीय कुराहरू मानिसहरू समक्ष गरे। यसर्थ पावलले तिनीहरूलाई छाडे अनि चेलाहरूलाई साथमा लिएर हिंडे अनि हरेक दिन टिरान्नसको पाठशालामा गएर वहस गर्ने गर्थे।


Y ri achi moy riˈ xurek ruchiˈ, y xubij cˈa: Riyit Jesús, ri yit ralcˈual ca ri rey David, tajoyowaj nuwech ruma re nbanon, xchaˈ. 	 त्यो अन्धो मानिस अत्यन्त र्हषित भयो अनि भन्यो, “येशू दाऊदका पुत्र। ममाथि दया गर्नोस्!”


Y can kitzij na wi chi ri ixok xban riqˈui jun rubakil ri achi, pero chukaˈ ri achi nalex riqˈui jun ixok. Can majun cˈa ri más ta nim rukˈij. Pero konojel riqˈui ri Dios yoj petenak wi. 	 यो साँचो हो कि स्त्री पुरुषदेखि आएकी हो तर पुरुष पनि स्त्रीबाट जन्मेको हो। वास्तवामा सबै कुरो परमेश्वरबाटै आउँदछ।


Y ri ye quivecinos xpe cˈa xibinriˈil chique, ruma ri xbanatej chiriˈ. Y ri xbanatej, xel cˈa rutzijol chiriˈ pa tak juyuˈ ri cˈo pa rucuenta ri Judea. 	 अनि उनको सबै छिमेकीहरू डराए। यहूदियाको पहाडी क्षेत्रका बासिन्दाहरू यस विषयमा कुराहरू गर्न थाले।


Wi riyix xa ta yix junan quiqˈui ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, can ta yixcajoˈ jabel. Pero riyin can xixinchaˈ yan pe chiquicojol y ma yix junan ta chic quiqˈui, y rumariˈ yixquetzelaj. 	 यदि तिमीहरू संसारकै थियौ भने तिमीहरूलाई उसकै आफ्नै मानिसहरू सरह प्रेम गर्ने नै छ। तर मैले तिमीहरूलाई संसारबाट छानें। यसैले तिमीहरू संसारसंग सम्बन्धित छैनौ। यसैकारणले संसारले तिमीहरूलाई घृणा गर्दछ।


Y chiriˈ pa tinamit cˈo jun achi capitán. Y ri achi riˈ cˈo jun rumozo ri sibilaj cˈa nrajoˈ, pero yawaˈ, y ya xa jubaˈ ma nicom ka. 	 कफर्नहुममा एकजना कप्तान थियो। उसको एकजना नोकर सिकिस्त बिमारी थियो, त्यो मर्नै लागेको थियो। त्यस कप्तानले नोकरलाई खुबै माया गर्ने गर्थ्यो।


Y ri Eliaquim, rucˈajol ca ri Melea, y ri Melea rucˈajol ca ri Mainán, y ri Mainán rucˈajol ca ri Matata, y ri Matata rucˈajol ca ri Natán. 	 एल्याकीम मलेआकाम पुत्र थिए। मलेआ भिन्नाका पुत्र थिए। भिन्ना मत्ताथाका पुत्र थिए। मत्ताथा नातानका पुत्र थिए। नातान दाऊदका पुत्र थिए।


Ri Jesús, xu (xe wi) tek xerutzˈet, xberucˈamaˈ pe caˈiˈ oxiˈ tak coloˈ y xuben cˈa jun ruchˈaybal y xerokotaj pe quinojel. Xerokotaj cˈa pe cachibilan ri quicarneˈl y ri quiwáquix ri chiriˈ chupan ri lugar riche (rixin) ri rachoch ri Dios. Y chique ri aj qˈuexoy tak puek, xucˈakalaˈ cˈa ca ri quirajil chiquiwech y xerutecmayilaˈ ca ri quimesas. 	 येशूले केही डोरीका टुक्राहरूलिएर कोर्रा बनाउनुभयो। तब जम्मै ती मानिसहरूलाई भेंडा र गाई सहित मन्दिर बाहिर क्षेत्रवाट लघार्नु भयो। येशूले लेनदेन गरिएको पैसा छरपष्ट पार्दै टेबल उल्टाई दिनुभयो।


Xpe ri Jesús xubij: Riyin xitak pe xaxu (xaxe wi) chiquicanoxic ri winek israelitas ri quibanon achiˈel carneˈl ri ye sachnek, xchaˈ chique. 	 येशूले भन्नुभयो, ‘इस्राएलका हराएको भेडाको निम्ति मात्र जानु भनी परमेश्वरले मलाई पठाउनु भएको हो।’


Y ri Jesús, y ri ye rudiscípulos y ri nicˈaj chic winek ri ye benak quiqˈui, xa jubaˈ chic cˈa nrajoˈ chi ma yeˈapon pa tinamit Jerusalem, ruma xa can pa tinamit Betfagé chic yecˈo wi, tinamit ri cˈo chunakajal ri juyuˈ Olivos. Y xpe cˈa ri Jesús xerutek cˈa el ye caˈiˈ rudiscípulos. 	 येशू र उहाँका चेलाहर यरूशलेम नजिक आईपुग्न लागेका थिए। तर तिनीहरू पहिले ‘जैतुन-डाँडा’ को बेथफागेमा रोकिए। येशूले आफ्ना दुई जना चेलाहरूलाई त्यहाँको एउटा नगरमा पठाउनु भयो।


Y sibilaj ye qˈuiy cˈa winek ri ye benak chrij. Ye qˈuiy cˈa chukaˈ ixokiˈ yeˈokˈ ri ye benak chrij ri Jesús, y can niquibisoj ruwech. 	 धेरै मानिसहरू येशूको पछि लागे। कोही स्त्रीहरू दुखी भएर विलाप गरिरहेका थिए।


Y xubij cˈa chique ri ye oxiˈ rudiscípulos: Sibilaj nim ri bis cˈo pa wánima, ya yirucamisaj nnaˈ riyin. Quixcˈojeˈ cˈa ca jubaˈ waweˈ, quixcˈaseˈ y ma quixwer ta ka, xchaˈ chique. 	 उहाँले पत्रुस, याकूब र यूहन्नालाई भन्नुभयो, “मेरो आत्मा दुःखै-दुःखले भरिन लागेको छ। मलाई यहीं पर्ख अनि सर्तक बस।”


¿Achique cˈa ruma tek xa ma xcˈayix ta re jubulaj akˈom reˈ? Re akˈom reˈ xa xbe ta chi oxiˈ ciento denarios, y ri puek riˈ xyaˈox (xyaˈ) ta chique ri pobres, xchaˈ. 	 उसले भन्यो, “त्यो सुगन्धको मूल्य तीनसय चाँदीका सिक्का पर्छ। यो बेच्न सकिन्थ्यो अनि वदलामा पैसा गरीबहरूलाई दिनु पर्थ्यो।”


¿La ma iwetaman ta cˈa chi xabachique winek ri can nujech riˈ chi niximeˈ pa rusamaj jun patrón, can cˈo wi chi nuben ri nibix chare? Rumacˈariˈ riyoj wi xtikayaˈ kiˈ chuxeˈ rutzij ri mac, can xkoj‑oc wi rusamajel ri mac y xkojrucˈuaj pa camic. Yacˈa wi xtikayaˈ kiˈ chuxeˈ rutzij ri Dios, xkoj‑oc rusamajel Riyaˈ y xkojrucˈuaj chupan jun cˈaslen choj. 	 निःसन्देह तिमीहरू जान्दछौ कि जब तिमीहरूले आफैलाई कसैको आज्ञा पालन गर्ने दास बनाउँछौ, तब तिमीहरू त्यही मानिसको दास हौ। जुन मानिसको आज्ञा तिमी पालन गर्छौ त्यही तिम्रो स्वामी हुनेछ। तिमीहरू पापको पछि लाग कि परमेश्वरको आज्ञा पालन गर, पापले आत्मिक मृत्यु ल्याउँदछ। तर परमेश्वरको आज्ञा पालन गर्यौ भने तिमीहरू धार्मिक बनाइने छौ।


Y tek ri ye ruˈapóstoles ri Jesús xetzolin pe chubanic ri rusamaj ri Dios, xquitzijolaˈ cˈa chare ri Jesús ri xequibanalaˈ. Y ri Jesús xerucˈuaj cˈa el ri ruˈapóstoles, y xebe pa jun desierto, jun lugar ri cˈo pa rucuenta ri tinamit Betsaida. 	 जब प्रेरितहरू र्फकि आए, तिनीहरूले गरेका सम्पूर्ण विवरण सुनाए। त्यसपछि येशूले तिनीहरूलाई बेत्सैदा भन्ने एउटा शहरमा सुटुक्कै लिएर जानभयो।


Y wi cˈo ta jun chiwe riyix ri cˈo jun rumozo ri rutakon el pa juyuˈ riche (rixin) chi nisamej riqˈui ri arado o niyukˈun carneˈl, ¿la can xu (xe wi) cami tek nitzolin pe, can ya cami riˈ xtubij chare: Catoc pa jay, catzˈuyeˈ pa mesa y cawaˈ? Mani. 	 “मानिलेऊ तिमीहरूमध्ये कसैको एकजना नोकर छ जो खेत जोतिरहेको हुन्छ अथवा भेडा चराइरहेको छ। जब काम सिध्याएर भित्र आँउछ, त्यलाई तिमी के भन्छौ? आऊ अनि खाना खान बस?’


Yacˈa ri netzelan ri rachˈalal, can pa kˈekuˈm cˈa cˈo wi, y can chupan cˈa riˈ nibiyin wi. Y ma retaman ta acuchi (achique) benak wi, ruma ya ri kˈekuˈm ri banayon chare chi moyirnek. 	 तर मानिस जसले आफ्ना भाइहरुलाई घृणा गर्छ तब उ अन्धकारमा हुन्छ। त्यस मानिस अन्धकारमा हुन्छ अनि त्यो व्यक्तिले आफ्नो गन्तव्य स्थान जान्दैन। किनभने अन्धकारले उसलाई अन्धा तुल्याएको हुन्छ।


Y sibilaj ye qˈuiy winek ri xquimol apo quiˈ riqˈui. Rumariˈ Riyaˈ xoc apo pa jun jucuˈ y xtzˈuyeˈ ka chiriˈ y nubij cˈa pe ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek. Y quinojel cˈa ri winek yecˈo chuchiˈ ri choy xquicˈaxaj apo ri Jesús. 	 उहाँलाई अनेकौं मानिसहरूले घेरेका थिए। यसकारण उहाँ एउटा डुङ्गामा चढनु भयो। सबै मानिसहरू चाहि किनारमा बसेका थिए।


Y ri nbanon pe chi can nuyon ntzuk wiˈ y majun wajel ncˈutun ta chiwe, can cˈa que na riˈ xtinben, ruma nwajoˈ chi ri winek ri quipoˈon anej quiˈ chi ye rusamajel ri Dios ma xquecowin ta xtiquibij chi can ye junan wi kiqˈui riyoj. 	 अहिले मैले जे गरिरहेछु त्यो म गरिनैरहने छु। म त्यसो गरिरहनेछु किनभने म आशा गर्छु ती घमण्ड गर्न मौका खोज्ने मानिसहरूलाई वाधा दिन्छु। तिनीहरू जुन कार्यको निम्ति घमण्ड गर्छन् त्यो हामीले गरेको कार्यको बराबरी हो भन्ने देखाउन तिनीहरू इच्छा गर्छन्।


Y riyit Timoteo, nwajoˈ chi nabij chique ri kachˈalal ri ye beyomaˈ chi ma tiquinimirisaj ta quiˈ. Y tabij chukaˈ chique chi ma ticoyobej ta chi ri beyomel ronojel utz nucˈom pe chique, ruma ri beyomel xa niqˈuis. Xa can tiquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui ri cˈaslic Dios ri niyaˈo pe chake ronojel ri utz. Ruma Riyaˈ nrajoˈ chi niquicot ri kánima riqˈui ri sibilaj qˈuiy ruyaˈon chake. 	 यो आदेश तिनीहरूलाई देऊ जो यो पृथ्वीका चीजहरूद्वारा धनी भएकाछन्। तिनीहरूलाई घमण्डी नहुनु भन। तिनीहरूलाई आफ्नो आशालाई सम्पत्तिमाथि नराख्नु भन, किनभने सम्पत्ति अनिश्चित बस्दछ। त्यसको साटो तिनीहरूले आफ्नो आशा परमेश्वरमाथि राख्नु पर्छ जसले हामीलाई हरेक कुरो पर्याप्त प्रदान गर्नु हुन्छ।


Y riyin can cukul nucˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesucristo, chi riyix can xu (xe) wi ri kitzij ri xtinimaj. Y ri winek cˈa ri niyojo ri ruchˈabel ri Dios chiwech, can cˈo cˈa chi xtika rucˈayewal pa ruwiˈ. Y xabachique ta cˈa chi winek riˈ. 	 मलाई परमश्वरले पुरा भरोसा दिनुहुन्छ कि तिमीहरूले त्यस्तो विचारलाई स्वीकार्ने छैनौं। त्यस्तो विचारमा कसैले तिमीहरूलाई अल्मल्याउँदैछ। ऊ जो सुकै होस् द्ण्ड पाउने नै छ।


Ruma tek ri Dios nuyaˈ jun sipanic, can ma nrelesaj ta chic. Y tek nusiqˈuij (nroyoj) ri rutinamit, can ma xtutzolij ta chic riˈ chrij. 	 परमेश्वरले मानिसहरूलाई आफूले दिनुहुने उपहारको बारेमा अनि आफ्नो बोलावटको बारेमा आफ्नो मन परिवर्तन गर्नुहुने छैन।


Tiwacˈaxaj cˈa re xtinbij chiwe: Yacˈareˈ ri ruqˈuisbel mul ri xinkum el re ruyaˈal uva. Y tek xtinkum chic jun bey, cˈa chupan chic cˈa ri rajawaren ri Dios. Y ri ruyaˈal uva ri xtinkum ri chiriˈ, jun cˈacˈacˈ ruyaˈal uva, xchaˈ ri Jesús chique. 	 म तिमीहरूलाई साँचो भन्दछु। म यो दाखको रस फेरि त्यसबेलासम्म पिउँदिन जुनबेला सम्म म परमेश्वरको राज्यमा यसलाई नयाँ पिएको हुँदिनँ।”


Queriˈ nubij chupan ri tzˈibatal ca. Y wi ruma ri etzelal ri yekabanalaˈ rumariˈ tek nikˈalajin chi ri Dios can choj wi, ¿achique cˈa nikabij tek nuyaˈ rucˈayewal pa kawiˈ? ¿La ma choj ta cami ri Dios y rumariˈ tek nuyaˈ rucˈayewal pa kawiˈ? (Ya cˈa re xinbij ka chiwe, reˈ xa achiˈel niquichˈob ri winek.) 	 जब हामी गल्ती गर्छौ, त्यसले परमेश्वर सही हुनुहुन्छ भन्ने कुरा अझ स्पष्ट पार्दछ। यसकारण के हामी भन्न सक्छौ कि परमेश्वरले हामीलाई दण्ड दिनु हुँदा उहाँ बेठीक बनिनु हुन्छ? म मानव विचारको अनुसार बोल्दैछु।


Y tek xapon riqˈui ri Jesús, xxuqueˈ chuwech y xujupubaˈ ka ri rupalej cˈa pan ulef, y sibilaj cˈa numatioxij chare ri Jesús. Ri achi cˈa riˈ aj Samaria. 	 त्यो येशूको चरणमा घोप्टियो अनि येशूलाई धन्यवाद चढायो। त्यो मानिस यहूदी नभई सामरी थियो।


Xa rumacˈariˈ wi xa jun chique ri akˈaˈ ri nibano chawe chi yamacun, más ta utz chi nachoy el. Ruma xa más utz chi xaxu (xaxe) wi jun akˈaˈ cˈo y yatoc chupan ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, que chuwech caˈiˈ ta akˈaˈ cˈo y xa yabe chupan ri tijoj pokonal; chupan ri kˈakˈ ri ma nichuptej ta, 	 यदि तिमीहरूको हातले तिमीहरूलाई पाप गराउँछ भने, त्यसलाई काटिदेऊँ। तिमी दुबै हातसित नरकमा जानु भन्दा एउटै हात लिएर असल जीवन जीउनु चाँही उत्तम हो। त्यो सल्केको आगो जस्तो हो कहिल्यै निभ्दैन। त्यसलाई काटिदेऊ ।


Y tek ri Pilato xracˈaxaj yan ca chare ri capitán, cˈacˈariˈ xuyaˈ kˈij chare ri José chi nberumukuˈ ca ri Jesús. 	 अनि सैनिक अधिकारीले पिलातसलाई येशू अघिनै मरिसकेको कुरा सुनाए। यसकारण पिलातसले यूसुफलाई नै उहाँको लाश लैजाने अनुमति दिए।


O wi ta cˈo jun ixok ri cˈo lajuj sakapuek riqˈui, y chare ri lajuj sakapuek riˈ nisach ta jun ri chiriˈ pa rachoch, ¿la ma nutzij ta cami jun kˈakˈ, y la ma numes ta cami rupan ri rachoch riche (rixin) chi nucanoj? Ri ixok riˈ can xtucanoj wi. 	 “मानौ एउटी स्त्रीसँग दशवटा चाँदीका सिक्काहरू छन्, यदि उसले एउटा सिक्का हराई, त्यसले बत्ती बाल्छे अनि त्यो घरमा खोज्दै बढार्छे। जबसम्म उसले सिक्का पाउँदिन खुब ध्यानपूर्वक खोज्छे।


Chiriˈ cˈo cˈa jun achi israelita ri Aquila rubiˈ, y riyaˈ alaxnek pa jun tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Ponto. Riyaˈ rachibilan ri Priscila ri rixjayil, xa cˈa jubaˈ queˈapon ri pa Corinto, ye elenak cˈa pe pan Italia, ri xecˈojeˈ wi. Xeˈel cˈa pe ri pa ruwachˈulef riˈ, ruma ri Claudio ri aj kˈatbel tzij chiriˈ xubij cˈa chi ri winek israelitas queˈel el ri pa tinamit Roma. Y ri Pablo xapon cˈa chiquitzˈetic. 	 तिनले त्यहाँ अक्वीला नाउँ भएको एकजना यहूदी भेटे। अक्वीला पोन्टस भन्ने प्रदेशमा जन्मिएका थिए। तर उनी र उनकी पत्नी प्रिस्किला भर्खरै इटालीबाट कोरिन्थ आइपुगेका थिए किनभने क्लौडियसले सबै रोम छोडनु पर्छ भन्ने आदेश गरेका थिए। पावल तिनीहरूलाई भेट्न गए।


Cˈacˈariˈ xoj‑el chic cˈa el chiriˈ pa Mitilene, y pa rucaˈn kˈij xojkˈax chuwech ri Quío. Y can cˈa ya ri pa rucaˈn kˈij chare ri kojkˈax wi el chuwech ri Quío, yacˈariˈ tek xojkˈax ri pa jun lugar Samos rubiˈ, cˈacˈariˈ ya ri pa tinamit Trogilio xojuxlan wi el. Y can cˈa ya ri pa rucaˈn kˈij ri xojapon pa tinamit Mileto. 	 हामी जाहजबाटै गयौं अनि अर्को दिन चिओस टापु पुग्यौं। अर्को दिन हामी समुद्र यात्रा गरेर सामोस भन्ने टापू गयौं। एकदिन पछि हामी मिलेटस पुग्यौं।


Majun cˈa tukˈol ka riˈ ruyon. Wi cˈo jun chicojol ri nunaˈ chi cˈo qˈuiy retaman chrij ri naˈoj riche (rixin) re ruwachˈulef, nicˈatzin chi nuchˈutinirisaj riˈ y tujalaˈ ri ruchˈobonic. Tubanaˈ achiˈel chi xa majun naˈoj riche (rixin) re ruwachˈulef riqˈui, riche (rixin) chi riyaˈ nril ri kitzij naˈoj. 	 कसैले आफैलाई धोका नदिवोस्। यदि तिमीहरू मध्ये कसैले यस संसारमा आफूलाई ज्ञानी संझन्छ भने मूर्ख बन्नु पर्छ तब मात्र उ साँच्चिकै ज्ञानी बन्न सक्छ।


Y ri Jesús can yacˈariˈ tek xuyuk apo rukˈaˈ y xuchop apo ri achi ri cˈo ri itzel yabil chrij y xubij chare: Nwajoˈ chi yacˈachoj. Tiqˈuis cˈa el re yabil reˈ chawij, xchaˈ chare. Y can xu (xe) wi xubij queriˈ ri Jesús, ri achi xchˈajchˈojir chare ri ruyabil. 	 येशूले त्यो मानिसलाई छुनुभयो। उहाँले भन्नुभयो, “म तिमीलाई शुद्ध गर्न चाहन्छु। तिमी जाती भइजाऊ।’ अनि तुरून्तै उसको कुष्ट रोग निको भइहाल्यो।


Y ri ixok riˈ rucusan cˈa tziek quek y morado. Ye rucusan chukaˈ nicˈaj chic cosas ri ye banon riqˈui kˈanapuek, riqˈui jabel tak abej y ri tak abej chukaˈ ri nibix perla chique, riche (rixin) chi ruwikon riˈ jabel. Y ri pa rukˈaˈ, rucˈuan cˈa jun vaso ri banon riqˈui kˈanapuek. Y ri vaso riˈ can nojnek el rupan riqˈui ri itzel ri ye rubanalon chuwech ri Dios, y riqˈui chukaˈ ri tzˈilolaj tak mac ri ye rubanalon quiqˈui achiˈaˈ. 	 त्यो स्त्रीले बैजनी अनि रातो रङ्गको बस्त्र पहिरेकी थिई। त्यो उसले लाएका सुन, रत्न अनि मोतीहरुमा चम्किरहेकी थिई। उसको हातमा एक सुनौलो प्याला थियो। त्यो प्याला भयानक वस्तुहरु अनि त्यस स्त्रीको अशुद्ध यौन पापले भरिएको थियो।


Y rumariˈ xejalajoˈ chiquiwech, y xquijech cˈa quiˈ. Ri Bernabé xrachibilaj el ri Marcos, y xeˈoc el pa jun barco riche (rixin) chi xebe cˈa pa Chipre. 	 पावल र बर्णाबास माझमा यस विषयमा गहन चर्चा भयो। तिनीहरू छुट्टीए अनि भिन्दा भिन्दै बाटो लागे। बर्णाबास मर्कूसलाई लिएर समूद्र यात्रा गर्दै साइप्रसतिर लागे।


Ri jun winek ri nisamej, can nuchˈec wi ri rurajil. Y tek nitoj ma nisipex ta el chare ruma xa can ruchˈacon chic. 	 जब कुनै मानिसले काम गर्दछ, उसलाई उपहारको रूपमा ज्याला दिइँदैन। उसले पाउनु पर्ने ज्याला कमाउँछ।


Y cˈa ta cˈa riyix. Ruma riyix hasta ri rusmal tak iwiˈ ajlan ronojel. Ri Dios can sibilaj yixrajoˈ. Riyix más cˈo iwejkalen que chiquiwech ye qˈuiy aj xicˈ tak chicop. Rumacˈariˈ ma tixibij ta iwiˈ. 	 हो, तिमीहरूको शिरमा कति केश छन् त्यो पनि परमेश्वरलाई थाहा छ। यसकारण नडराऊ। ती चराचुरूङ्गीहरू भन्दा तिमीहरू धेरै मूल्यवान् छौ।


Y ri ixokiˈ xeˈanmej cˈa el ri chiriˈ pa jul, y can yebarbot (yebaybot) cˈa ruma ye ruchapon jun nimalaj xibinriˈil. Y can majun cˈa achoj chare xquitzijoj wi ca, ruma sibilaj quixibin quiˈ. 	 ती स्त्रीहरू खुबै डाराए अनि अल्मलमा परे। तिनीहरूले चिहान छोडे, अनि दगूरे। डरको कारणले के घटना भएको थियो त्यस बारे तिनीहरूले कसैलाई केही भनेनन्। (प्रस्तुत पुस्तकमा मर्कूसको केही पुराना यूनानी प्रतिलिपीहरू यहाँ शेष हुन्छ।)


Y ri soldado xbe cˈa, xberutzaqˈuij pe rujolon (ruwiˈ) ri Juan ri Bautista pa cárcel y xucˈom cˈa pe chare ri kˈopoj pa jun plato y ri kˈopoj xberuyaˈ chare ri ruteˈ. 	 केही बेरपछि उसले यूहन्नाको शिर एउटा थालमा लिएर आयो। त्यसले शिर त्यो केटीलाई दियो। अनि उसले त्यो आफ्नो आमालाई दिईन्।


Y riyin ri Juan xinwacˈaxaj cˈa jun chˈabel chilaˈ chicaj y xubij cˈa chuwe: Tatzˈibaj cˈa re xtinbij chawe: Ya cˈa tiempo re nuchop el wacami chi can jabel ruwaquikˈij quinojel ri can xa jun chic quibanon riqˈui ri Ajaf tek xquecom el, xchaˈ. Jaˈ (je) can kitzij wi, xchaˈ ri Lokˈolaj Espíritu. Ruma can xqueˈuxlan chare ri quisamaj, y xtiquicˈul cˈa ri rutojbalil ri utzilaj tak quisamaj. 	 तब, मैले स्वर्गबाट यस्तो भन्दै गरेको आवाज सुने, “यसलाई लेख परमप्रभुमा जो मरे तिनीहरु धन्य हुन्।” आत्माले भन्छ, “हो, त्यो सत्य हो। ती मानिसहरु तिनीहरुका कठिन परिश्रमदेखि विश्राम गर्नेछन् किनभने तिनीहरुले गरेका कुराहरु तिनीहरुसितै रहनेछन्।”


Y ri discípulos xebe na wi. Xebe ri pa tak aldeas riche (rixin) chi xbequitzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Y xequicˈachojsaj chukaˈ yawaˈiˈ ronojel ri acuchi (achique) xekˈax wi. 	 त्यसकारण प्रेरितहरू बाहिर गए। तिनीहरू सुसमाचार प्रचार गर्दै र प्रत्येक बिमारी मानिसलाई निको पार्दै सबै शहरहरूमा यात्रा गरे।


Y tiwacˈaxaj na peˈ jabel re xtinbij chiwe, chi xabacuchi (xabachique) cˈa xtitzijox wi ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, chiriˈ chukaˈ xtitzijox wi re xuben re jun ixok reˈ. Can pa ronojel cˈa ruwachˈulef xtitzijox wi, chi natabel riche (rixin) riyaˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 म तीमीहरूलाई साँचो भन्दछु। जहाँ कही पनि सारा संसारका मानिसहरूलाई सुसमाचारहरू प्रचार गरिनेछ, सारा जग्गामा सुसमाचारहरू सुनाऊ, त्यस स्त्रीले गरेको कुराहरू पनि उसको संझनाका निम्ति भनिनेछ।”


Y queriˈ chukaˈ xuben ri jun chic mozo ri yaˈon ca caˈiˈ talento chare, riyaˈ can xuchˈec chic cˈa caˈiˈ talento riqˈui. 	 दुइ तोडा पाउनेले पनि त्यसै गर्यो। उसले पनि आफ्नो सबै रूपियाँ व्यापारमा लगायो अनि दुइ तोडा कमायो।


Ruma chi can ya cˈa ri Lokˈolaj Espíritu ri yayon ri cˈacˈacˈ kacˈaslen, rumariˈ can tikayaˈ cˈa kˈij chi ya Riyaˈ ri nucˈuan kiche (kixin). 	 आत्माबाट हामीले नयाँ जीवन पाउँदछौं। जीवनको पथ प्रदर्शनको निम्ति हामीले आत्मालाई पछ्याउनु पर्छ।


Y niquibilaˈ cˈa chukaˈ chare: Wi can yit cˈa riyit ri qui‑Rey ri israelitas, tacoloˈ cˈa awiˈ ayon, yechaˈ chare. 	 ती सिपाहीहरूले भने, “यदि तिमी यहूदीहरूको राजा हौ भने आफैंले आफैंलाई बचाउ।”


¿Y achique cˈa ruma tek nichˈujirisaj iwiˈ ruma ri itziak? Ri Dios retaman nuyaˈ itziak. Xaxu (xaxe) na peˈ queˈitzuˈ ri cotzˈiˈj ri lirio quibiˈ, ri yecˈo pa tak juyuˈ. Queˈitzuˈ tek yeqˈuiy. Riyeˈ ma yesamej ta, ni ma yebatzˈin ta, riche (rixin) chi queriˈ yequibanalaˈ ta quitziak ri ye jabel oc. 	 “अनि लुगाफाटाको निम्ति तिमीहरू किन फिक्री गर्छौ? बँगैचाको फूलहरूको विचार गर, ती कसरी बढदछन्। तिनीहरू न ता आफ्नो लागि परिश्रम गर्दछन्, न ता वस्त्रका निम्ति धागो कात्दछन्।


Ruma konojel xojmacun y rumariˈ tek yoj elesan ca riqˈui ri Dios ri can cˈo rukˈij rucˈojlen. 	 सबै मानिसहरूले पाप गरेका छन् अनि परमेश्वरको महिमासम्म पुग्न चुकेका छन्।


Y tek yetajin chuquiric ri ti alaj bur, xetzˈet pe cuma jun caˈiˈ ri yecˈo chiriˈ y xquibij chique ri ye caˈiˈ discípulos: ¿Achique yixtajin chubanic chiriˈ? ¿Achique ruma yixtajin chuquiric ri ti alaj bur? xechaˈ pe chique. 	 त्यहाँ उभिरहेका केही मानिसहरूले यी सब देखे, तिनीहरूले सोधे, “तिमीहरूले यो के गर्दैछौ? त्यो गधालाई त्यहाँबाट किन फुकाईरहेछौ?”


Y riyin ri Juan nnaˈ cˈa chi xipaˈeˈ pa ruwiˈ ri sanayiˈ ri cˈo chuchiˈ ri mar, y xintzˈet cˈa chi chupan ri yaˈ xbeˈel pe jun itzel chicop. Y ri chicop riˈ cˈo cˈa wukuˈ rujolon (ruwiˈ) y lajuj rucˈaˈ. Y pa quiwiˈ ri lajuj rucˈaˈ ri chicop riˈ, cˈo cˈa jojun corona. Y pa quiwiˈ jojun rujolon (ruwiˈ) ye tzˈibatal cˈa jojun biˈaj. Y riqˈui cˈa ri biˈaj riˈ nuyokˈ rubiˈ ri Dios. 	 त्यसपछि मैले समुद्रबाट एक पशु उठिरहेको देखें। त्यसको दशवटा सिङ्ग अनि सातवटा टाउको थिए। त्यसको प्रत्येक सिङ्गमा एउटा मुकुट थियो। त्यसको प्रत्येक टाउकोमा ईश्वर निन्दाको नाउँ लेखिएको थियो।


Ri kachˈacul ri kacˈuan chuwech re ruwachˈulef sibilaj yojkˈaxo y yojjilo ruma. Pero riyoj ma nikajoˈ ta chi nelesex ta el re chˈaculaj reˈ y man ta jun kachˈacul kacˈuan. Ri kas nikajoˈ riyoj, nabey ta niyatej jun cˈacˈacˈ kachˈacul ri ntoc rachoch ri kánima riche (rixin) chi tek xticom y xtiqˈuis re kachˈacul re kacˈuan re wacami, ya can cˈo chic jun chˈaculaj ri ma xticom ta chic ri xtoc rachoch ri kánima. 	 जतिञ्जेल हामी यस शरीष्ठ्वरमा बस्छौं, हामी चिन्तारग्रस्त छौं, र गन्गनाउँछौं। मेरो भनाईको अर्थ यो होइन कि हामी यस घरलाई छोडन चाहन्छौं तर हामी हाम्रो स्वर्गीय घरमा जान चाहन्छौं अनि जब यो शरीरको अन्त हुन्छ यो जीवनले ढाकिने छ।


Ruma tek xtipe chic jun bey ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol, can xtikˈalajin wi cˈa jabel achiˈel nuben ri coyopaˈ tek ntel pe ri pa relebel kˈij y nbekˈalajin cˈa pa rukajbel kˈij, can quinojel cˈa yetzˈeto. Y quecˈariˈ xtibanatej. 	 जब मानिसको पुत्रको आगमन हुन्छ सबै मानिसहरूले देख्न पाउनेछन्। यसबेला आकाशमा बिजुली चम्केर चारैतिर उज्यालो भएजस्तो हुनेछ। र त्यो उज्यालो चारैतिर देखिनेछ।


Y tek banatajnek chic ri tzˈiban biˈaj, xbecˈulun pe chukaˈ jun achi aj Galilea ri xubiniˈaj Judas, y riyaˈ xcowin cˈa xuben chi ye sibilaj ye qˈuiy winek ri xetzekelben riche (rixin). Pero tek xcamisex cˈa chukaˈ ri Judas riˈ, quinojel ri xeniman rutzij, xquitaluj el quiˈ. 	 त्यसपछि गालीलवासी यहूदा नाउँ भएको एकजना मानिस आए। यो जनगणनाको समय थियो। उसले केही मानिसहरूलाई आफूपछि लाग्न पनि लगाए र अगुवाई गरे। ऊ पनि मारिए। अनि तिनका पछि लाग्नेहरू छरपष्ट भए।


Y wacami cˈa nikatzijoj chiwe ri xubij ca ri Jesucristo chake riyoj, chi ri Dios can sakil wi, y majun kˈekuˈm ri cˈo ta riqˈui. 	 हामीले परमेश्वरबाट साँचो सन्देश सुन्यौं। अब हामी यो तिमीहरुलाई भनिरहेकाछौं कि परमेश्वर ज्योति हुनुहुन्छ। परमेश्वरमा अन्धकार हुँदैन।


Rumacˈariˈ ticukubalaˈ icˈuˈx chiˈiwachibil iwiˈ, riqˈui re chˈabel reˈ. 	 यसकारण यस्ता शब्दहरूले एक-अर्कालाई उत्साहित तुल्याँउदै गर।


Y chiriˈ chupan cˈa ri jul riˈ xquiyaˈ wi ri ruchˈacul ri Jesús, ruma nakaj cˈo wi ri jul riˈ y ruma chukaˈ chi ri quinimakˈij ri israelitas ri pascua rubiˈ, nichapatej yan; y ri winek niquibanalaˈ chic ruchojmil ronojel ri nicˈatzin chique. 	 मानिसहरूले येशूलाई त्यही नयाँ चिहानमा राखे कारण यो नजिक थियो अनि यहूदीहरू आफ्ना विश्रामको दिन तयारी गर्न थालेका थिए।


Ruma ronojel jay xa winek ri nibano, yacˈa ronojel ri yekatzˈet, ya ri Dios ri banayon. 	 हरेक घर कुनै मानिसद्वारा बनाइन्छ। तर परमेश्वरले सबै थोक बनाउनुभयो।


Ri Tataˈixel ma ya ta cˈa Riyaˈ nikˈato tzij. Can pa nukˈaˈ cˈa riyin ri Cˈajolaxel xujech wi chi nkˈet tzij. 	 अनि पिताले कसैको न्याय गर्नु हुन्न। न्याय गर्ने सम्पूर्ण अधिकार पिताले पुत्रलाई सुम्पनु भएको छ।


Qˈuiy cˈa rucˈayewal ri ye nkˈaxan pa tak bey chubanic ri rusamaj ri Dios. Ruma ri bey ri ye nkˈaxan yecˈo nimaˈk tak raken yaˈ, yecˈo alekˈomaˈ, yecˈo wech israelitas ri yeˈetzelan wuche (wixin) y queriˈ chukaˈ ri nicˈaj chic winek ri xa ma ye israelitas ta, nkˈaxan rucˈayewal pa tak tinamit, pa tak lugar ri acuchi (achique) majun winek yecˈo, queriˈ chukaˈ ncˈulwachin pa ruwiˈ ri mar y pa quikˈaˈ ri ma ye kitzij ta chi ye kachˈalal. Can qˈuiy wi cˈa ri nkˈaxan. 	 मैले धेरै यात्रा गरिरहेकोछु। मलाई नदीहरूबाट, चोरहरूबाट, र मेरा आफ्नै मानिसहरूबाट र अयहूदीहरूको खतरा थियो। मलाई शहरमा, निर्जन ठाउँमा र समुद्रमा खतरा थियो। म आडम्बरी भाइहरूदेखि पनि खतरामा थिएँ।


¿Achique ruma tek re Jesús nubij chare la achi laˈ chi nucuy rumac? Can itzel ri nubij ruma nuben chi can ya Riyaˈ ri Dios. ¿Ruma achique ta chic jun ri nicuyu mac? Majun chic jun. Xaxu (xaxe) wi ri Dios ri nicuyu mac, yechaˈ cˈa pa tak cánima ri aj tzˈibaˈ riˈ. 	 उहाँले किन यस्तो कुरा गर्नुहुन्छ? उहाँले यस्तो कुरा गरिरहनुभएको छ जो परमेश्वरको विरुद्धमा छ। केवल परमेश्वर मात्र पाप क्षमा गर्नसक्नु हुन्छ।


Y can queriˈ chukaˈ niquiben ri soldados. Yetzeˈen apo chrij ri Jesús. Yejel apo riqˈui y xquitzuj (xquisuj) jun chˈomilaj ruyaˈal uva chare. 	 सिपाहीहरूले पनि येशूको खिल्ली उडाए। तिनीहरू येशूको नजीक गए अनि उहाँलाई दाखरसको सिर्का-दिए।


Riyin nbij chi riyix can isiqˈuin chukaˈ ri tzˈibatal chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés, chi ri sacerdotes can yesamej wi pa rachoch ri Dios chupan ri uxlanibel kˈij y riyeˈ ma mac ta ri niquiben. 	 अनि तिमीहरूले मोशाको व्यवस्थामा यो पनि निश्चयनै पढेको हुनुपर्छ कि कसरी प्रत्येक विश्रामको दिनमा पूजारीहरूले मन्दिरमा विश्राम अथवा विश्रामको नियम भङ्ग गर्छन्। तरै पनि पूजाहारीहरूलाई त्यस दोषको निम्ति दोषी ठानिन्दैन।


Riyin ri Pablo ye wachibilan ri kachˈalal Silvano y ri Timoteo, nikatzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chiwe riyix kachˈalal ri yix riche (rixin) ri iglesia pa Tesalónica. Riyix ri xa jun chic ibanon riqˈui ri Katataˈ Dios y ri Ajaf Jesucristo. 	 पावल, सिलवानस, र तिमोथीबाट थिस्सलोनिका मण्डलीलाई प्रणाम। तँपाईहरू हाम्रा पिता परमेश्वर र प्रभु येशू ख्रीष्टमा हुनुहुन्छ।


Can majun cˈa jun ri winakirsan ri xticowin ta chi nrewaj riˈ chuwech ri Dios, ni majun chukaˈ ri man ta nutzˈet Riyaˈ. Ruma Riyaˈ can ronojel nutzˈet. Y chuwech Riyaˈ cˈo chi nikajech na cuenta. 	 संसारको कुनै थोक परमेश्वरबाट लुकाउन सकिँदैन। उहाँ सब कुरा स्पष्ट देख्नुहुन्छ। हरेक कुरा उहाँ अघि स्पष्ट छ। अनि उहाँलाई हामीले हाम्रो जीवनको लेखाजोखा बुझाउनै पर्छ।


Y ya ta cˈa ri utzil y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Ajaf Jesucristo ri xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel. 	 हाम्रा पिता परमेश्वर र प्रभु येशू ख्रीष्टबाट सबैलाई अनुग्रह र शान्ति होस।


Yacˈa ri Cristo Jesús kuma konojel riyoj winek tek xcom, riche (rixin) chi queriˈ ri winek ri ma ye israelitas ta niquicˈul chukaˈ ri bendición ri xubij ri Dios ojer ca chare ri Abraham. Y ri Jesucristo xcom chukaˈ riche (rixin) chi queriˈ konojel ri yojniman riche (rixin), xticˈojeˈ ri Lokˈolaj Espíritu kiqˈui; ruma can queriˈ chukaˈ rubin ca ri Dios. 	 परमेश्वरको आशिष सबै मानिसले पाउन सकुन् भनी ख्रीष्टले त्यसो गर्नु भएको हो। परमेश्वरले अब्राहामलाई यो आशिष प्रतिज्ञा गरे जुन ख्रीष्ट येशू मार्फत आउँदछ। येशू मर्नु भयो जसमा कि पवित्र आत्मा जुन परमेश्वरले प्रतिज्ञा गर्नु भएको हामी पाउन सकौं। हामी यो प्रतिज्ञा विश्वासद्वारा पाउँछौं।


Y ri winek xemolotej cˈa apo. Pa mil winek ri xquimol apo quiˈ. Rumariˈ niquipalbej chic quiˈ. Y ri Jesús xuchop cˈa tzij quiqˈui ri ye rudiscípulos nabey, y xubij cˈa chique: Tichajij iwiˈ chuwech ri chˈom (levadura) quiche (quixin) ri achiˈaˈ fariseos. Ri chˈom (levadura) quiche (quixin) ri achiˈaˈ fariseos ntel chi tzij chi xa caˈiˈ quipalej, xa ma niquiben ta ri niquicˈut. 	 हजारौं हजार मानिसहरू एकसाथ भेला भएका थिए। तिनीहरू यदि विघ्न थिए कि तिनीहरू एक अर्कालाई कुल्चन्थे। मानिसहरूलाई सम्बोधन गर्नु अघि येशूले उनका चेलाहरूलाई सम्बोधन गर्नु अघि येशूले उनका चेलाहरूलाई भन्नुभयो, “तिमीहरू फरिसीहरूको खमीरदेखि होशियार बस। मेरो भन्नुको अर्थ तिनीहरूको कपटीपनामा होशियारी बस।


¿La ma awetaman ta cˈa chi riyin yicowin ncˈutuj chare ri Nataˈ chi yerutek ta pe más ye setenta y dos mil ángeles chinutoˈic? 	 तिमीलाई थाहा छ, मैले मेरा पितासंग मलाई सहायता गर्नु होस् भनी विन्ती गर्ने हो भने। उहाँले स्वर्गदूताहरूका बाह्र पल्टन झट्टै पठाउनु हुन्न?


Rumacˈariˈ wi xquinapon iwuqˈui, xtinbij cˈa chiquiwech ri kachˈalal ri nuben riyaˈ, chi cˈo ri yerubilaˈ chikij y xa ma ye kitzij ta. Y ma xu (xe) ta wi riˈ ri yeruben. Chukaˈ ma yerucˈul ta ri kachˈalal ri yekˈax pe riqˈui. Y ma nuyaˈ ta chukaˈ kˈij chique ri nicˈaj chic kachˈalal chi yequicˈul ri yeˈapon quiqˈui. Y wi ma niquinimaj ta rutzij, yerelesaj el chiquicojol ri kachˈalal. 	 जब म आउँछु, डियोत्रिफसले के गरिरहेछ त्यसबारे भन्नेछु। उसले ढाँट्छ अनि हाम्रो निन्दा गर्छ। तर उसले यो भन्दा अझ धेरै गर्छ। उसले ती भाइहरुलाई सहायता गर्न अस्वीकार गर्छ। जसले ख्रीष्टको सेवा गरिरहेका छन्। उसले ती मानिसहरु जसले भाइहरुलाई सहयोग गर्न चहान्छन् तिनीहरुलाई पनि वाधा दिन्छ अनि तिनीहरुलाई मण्डलीबाट बाहिर निकाली दिन्छ


Rumacˈariˈ riyix, can ticusaj ri etamabel ri cˈo iwuqˈui riche (rixin) chi nichˈob jabel ri achique niben riche (rixin) chi nichajij jabel ri icˈaslen. Y can riqˈui cˈa chukaˈ ronojel iwánima tiwoyobej ri utzil ri xticˈamer pe chiwe tek xtipe chic ri Jesucristo. 	 यसर्थ सेवाको निम्ति मनलाई तयार पार अनि आत्म-नियन्त्रण गर। तिमीहरुले अनुग्रहकोलागि आशा गर्नु पर्छ जुन तिमीहरुलाई दिइनेछ, जब येशू ख्रीष्ट आउनु हुन्छ।


Cˈo chic cˈa ri Juan pa cárcel, tek ri Jesús xbe pa Galilea. Ri Jesús nutzijoj cˈa ri lokˈolaj chˈabel ri nichˈo chrij ri rajawaren ri Dios, 	 त्यसपछि यूहन्नालाई कैदमा पारियो। येशू गालील जानुभयो अनि परमेश्वरको सुसमाचार प्रचार गर्नुभयो।


Ri discípulo cˈo chi nukˈaxaj tijoj pokonal achiˈel ri rutijonel, y ri mozo cˈo chi nukˈaxaj tijoj pokonal achiˈel ri rupatrón. Riyin ri Tataˈixel, wi ri winek quibin Beelzebú chuwe, ¿cˈa ta cˈa chiwe riyix ri yix walcˈual man ta xtiquibij itzel chiwe? 	 एउटा चेलाको निम्ति आफ्ना गुरू जस्तै बन्नु पर्याप्त छ। एक जना दासको निम्ति आफ्ना मालिक जस्तै बन्नु पर्याप्त छ। यदि घरका ठूलाबडालाई नै बालजिबुल अथवा शैतान भनिन्छ भने, परिवारका अरू सदस्यहरूलाई त्यस भन्दा पनि नराम्रो भनिनेछ।


Y can yacˈariˈ tek ri Pedro xracˈaxaj chi cˈo jun ri nichˈo pe chare, y nubij cˈa: Pedro, cayacatej. Queˈacamisaj la chicop, y queˈatijaˈ, xucheˈex. 	 त्यसपछि एउटा आवाजले पत्रुसलाई भन्यो, “उठ पत्रुस, कुनै पनि एउटा सजीव प्राणी मारेर खाऊ।”


Tek ri achi riˈ xeril cˈa ri mozos y tek chˈonak chic quiqˈui chi niquichˈec jojun denario ri jun kˈij, cˈacˈariˈ xerutek chusamajixic ri rulef ri ruticon ruwech riqˈui uva. 	 उसले एक दिनको ज्याला चाँदीको एक सिक्क दिने बन्दोबस्त गरी खेतालाहरूलाई दाखबरीमा काम गर्न पठायो।


Chukaˈ nbij chiwe: Wi chuwech re ruwachˈulef yecˈo ye caˈiˈ kachˈalal ri can junan quiwech niquiben riche (rixin) chi niquicˈutuj xabachique cosa chare ri Dios, ri Nataˈ Dios ri cˈo chilaˈ chicaj can xtuben cˈa ri nicˈutux chare cuma ri ye caˈiˈ riˈ. 	 “म तिमीलाई भन्छु, “यो पृथ्वीमा केही कुराको बारेमा तिमीहरूमध्ये दुइजना मिलेर सहमत भयौ भने त्यसको निम्ति प्रार्थना गर्नसक्छौ। अनि तिमीहरूले जुन चीजको निम्ति प्रार्थना गर्छौ त्यो मेरा स्वर्गीय पिताबाट प्राप्त गर्नेछौ।


Y riˈ ya ri Lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic ri xtzijox chiwe. Y ruma chi riyix ichapon el ri cˈacˈacˈ cˈaslen, rumariˈ tiyaˈ cˈa ca ronojel ruwech etzelal. Ma queˈikˈol ta chic ri winek. Y wi caˈiˈ ipalej xiben tek rubanon ca, tiyaˈ cˈa ca rubanic. Man cˈa itzel ta tinaˈ chare jun winek ri utz cˈo. Ni man cˈa queˈibilaˈ ta tzij chiquij nicˈaj chic winek xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi nikasaj quikˈij. 	 यसर्थ, अरुलाई चोट पुर्याउने केही कुरा पनि नगर, झूटो नबोल, कपटी नबन, इर्ष्या नगर, अर्काको निन्दा नगर. यी सब कुराहरु तिमीहरुको जीवनबाट हटाऊ।


Y ri Pedro xubij chique: Titzolin pe ri icˈuˈx riqˈui ri Dios, y pa rubiˈ ri Ajaf Jesucristo tibanaˈ el bautizar iwiˈ, riche (rixin) chi queriˈ nicuyutej ri imac. Y ri Dios xtuyaˈ ri Lokˈolaj Espíritu chiwe. 	 पत्रुसले तिनीहरूलाई भने, “तिमीहरूका हृदयहरू अनि जीवनहरू परिवर्तन गर, तब तिमीहरू प्रत्येक येशू ख्रीष्टको नाउँमा बप्तिस्मा लेओ। तब परमेश्वरले तिमीहरूका पापहरूलाई क्षमा गरिदिनु हुनेछ र तिमीहरूले पवित्र-आत्माको उपहार पाउनछौ।


Y quinojel ri winek ri xquerukˈol riqˈui ri etzelal ri xqueruben, ye winek riˈ ri xquebe pa kˈakˈ ruma ma xcajoˈ ta xquinimaj ri kas kitzij riche (rixin) chi xecolotej ta pe chupan ri quimac. 	 दुष्ट मानवले भ्रष्ट मानिसहरूलाई थरि-थरिको छल प्र-पंञ्च देखाउँछ। तिनीहरू भ्रष्ट हुन किनभने तिमीहरूले सत्य स्वीकारेनन्। सत्यलाई स्वीकार गरेका भए तिनीहरूलाई बचाइने थियो।


Yacˈa ri Jesús xa ma xchˈo ta cˈa. Can majun cˈa chˈabel ri xubij. Rumariˈ xpe ri nimalaj sacerdote, xucˈutuj chic cˈa chare: ¿La yit cˈa riyit ri Cristo ri Rucˈajol ri nimalaj Dios ri nikayaˈ rukˈij? xchaˈ chare. 	 तर येशू चुप चाप बस्नु भयो। उहाँले कुनै उत्तर दिनु भएन। प्रधान पूजाहारीले उहाँलाई फेरि अर्को प्रश्न गरेः “के तपाईं परमधन्य परमेश्वरको पुत्र, ख्रीष्ट नै हुनुहुन्छ?”


Wi nuyaˈ cˈa ruwech, utz. Y wi mani, tachoyoˈ cˈa el, xchaˈ ri samajiy riche (rixin) ri ulef. Queriˈ ri cˈambel tzij ri xutzijoj ri Jesús. 	 हुनसक्छ, आउँदो र्वष यो रूखले अवश्यै फल देला। यदि त्यसबेला सम्म पनि रुखले फल दिएन भने त्यलाई काटी दिऊँला।”‘


Y quinojel cˈa ri winek xquimey tek xkˈalajin ri nimalaj ruchukˈaˈ ri Dios. Y tek quinojel cˈa ri winek yetajin niquimey cˈa rij ronojel ri yerubanalaˈ ri Jesús, Riyaˈ xubij chique ri rudiscípulos: 	 परमेश्वरको महान शक्ति देखेर सबै मानिसहरू आश्चर्य चकित भए। येशूले गरेका चीजहरूदेखि मानिसहरू अझ सम्म आश्चर्य चकित थिए। उहाँले आफ्नो चेलाहरूलाई भन्नुभयो,


Y chukaˈ ri Dios cˈo nubij chupan ri ruchˈabel ri tzˈibatal ca, chiquij ri katiˈt kamamaˈ: Ma xqueˈoc ta chupan ri uxlanen ri nyaˈ riyin, nichaˈ. 	 उपरोक्त खण्डमा यो पनि भनिएको छ, “ती मानिसहरू मेरो विश्राममा पस्न पाउने छैनन्।”


Y ri achi achiˈel jun coronel xuyukej cˈa el chukˈaˈ ri ti cˈajol riˈ y xucˈuaj apo jubaˈ quelaˈ, y cˈacˈariˈ xucˈutuj chare: ¿Achique cˈa ri nawajoˈ nabij chuwe? xchaˈ chare. 	 सेनापतिले त्यस जावन मानिसलाई एकांत ठाउँमा लगे, जहाँ उनीहरू खुलासंग बात मार्न सक्थे। सेनापतिले भने, “तिमीले मलाई केही भन्न चाहन्छौ?”


Y chukaˈ wi ma yecˈuleˈ ta, niquichop yekˈoran, yebe chiˈ tak jay. Y chukaˈ ma xu (xe) ta wi chic ri yekˈoran, xa niquichop niquicamululaˈ tzij, niquinimilaˈ apo quiˈ ri acuchi (achique) ma rucˈamon ta, y niquibilaˈ tzij ri ma utz ta chi nibix. 	 यस बाहेक, ती तरूणी विधवाहरू घर-घर घुम्ने, कुरउटे हुने र अर्काको जीवनमा हस्तक्षेप गर्ने बानी लिन्छन् अनि नगर्नु पर्ने कुराहरूमा समय बिताउँछन्।


Y quinojel cˈa winek ri quiniman chic ri Jesucristo, junan cˈa quiwech y xa jun cánima quibanon. Majun cˈa ri nibin ta chi can xu (xe) ta wi riche (rixin) ka riyaˈ ri cˈo riqˈui, ruma xa can jun quibanon quinojel. 	 विश्वासीहरू विचारमा अनि आत्मामा एक भएका थिए। त्यस टोलीमा भएका कसैले पनि आफ्ना चीजहरूलाई आफ्नो मानेनन्। बरु तिनीहरूसित भएको प्रत्येक थोकमा साझेदार भए।


Xabacuchi (xabachique) cˈa yojapon wi, ri winek can yojquetzelaj, yacˈa ri Dios can cˈo kiqˈui riyoj, y ma yoj ruyaˈon ta ca. Can yoj quikasan pa tak ulef, pero ma ye cowinek ta yoj quicamisan. 	 हामी सताइरहेका छौं तर परमेश्वरले हामीलाई छोडनु हुन्न। कहिले कहीं हाम्रो चित्त दुखाइन्छ तर हामी नष्ट गरिएका छैनौं।


Yacˈa riyin ma ncanoj ta nukˈij achiˈel ri niquiben riyeˈ. Riyin xa can xu (xe) wi ri Kajaf Jesucristo ri xcom chuwech cruz ri nyaˈ rukˈij, y ya cˈa chukaˈ Riyaˈ ri banayon chuwe chi achiˈel xa xicom yan chiquiwech ri naˈoj ri xa riche (rixin) re ruwachˈulef. Y ronojel ri naˈoj riche (rixin) re ruwachˈulef, riˈ xecom yan chinuwech riyin. 	 म चाँहि त्यस्ता कुरामा गर्व र्गदिन भन्ने आशा गर्छु। म हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्टको क्रूसमा गर्व गर्छु। क्रूसद्वारा संसार मेरोलागि मरेको छ र संसारकोलागी म मरिसकेको छु।


Y Riyaˈ ma xuyaˈ ta kˈij chique ri winek chi quicˈuan cosas yekˈax chupan ri ruwajay ri cˈo chiriˈ pa rachoch ri Dios. 	 येशूले कसैलाई पनि मन्दिर प्राङ्गणमा केही चीजहरू बोकेर ल्याउने अनुमति दिनु भएन।


Riyoj winek yaˈon cˈa pa kawiˈ chi xaxu (xaxe wi) jun bey yojcom, y cˈacˈariˈ xtikˈat tzij pa kawiˈ. 	 सबैले एकपल्ट मर्नैपर्छ। मरेपछि उसको न्याय हुन्छ।


Y ri Pedro xubij cˈa chare ri Simón: Xa xcaqˈuis cˈa junan riqˈui ri arajil, ruma riyit nachˈob chi riqˈui ri puek yacowin nalokˈ ri nusipaj ri Dios. 	 पत्रुसले तिनलाई भने, “तिमी र तिम्रो पैसा दुवै नष्ट भई जाओस्! किनभने तिमीले सोच्यौ कि प्रभुको उपहार पैसाले किन्न सक्छौ।


Y tek ri Jesús y ri rudiscípulos yecˈo chic cˈa ri pa Galilea, xpe ri Jesús xubij chic cˈa chique ri rudiscípulos: Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can xquijach wi pa quikˈaˈ ri winek. 	 त्यसपछि, चेलाहरु गालीलमा भेला भए। येशूले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “मानिसको पुत्रलाई मानिसहरूको नियन्त्रणमा सुम्पिइनेछ।


Y tek ri Jesús rubin chic cˈa ronojel reˈ chique ri ye rachˈalal, Riyaˈ cˈa xcˈojeˈ na ca ri chiriˈ pa Galilea. 	 त्यति भनिसके पछि, उहाँ गालीलमा नै बस्नु भयो।


Ruma ri nabey achi, can ya wi cˈa ri Dios ri xbano riche (rixin), y ma riqˈui ta cˈa jun ixok xalex wi. Yacˈa tek xuben ri nabey ixok, ri Dios xucusaj cˈa jun rubakil ri achi. 	 8पुरुष स्त्रीदेखि आएको होइन, तर स्त्री पुरुषदेखि आएको हो।


Y tek ri ye rudiscípulos quicˈaxan chic ka ri xubij ri Jesús, xquicˈutuj cˈa chare: Ajaf, ¿acuchi (achique) cˈa xticˈulwachitej wi ri queriˈ riˈ? xechaˈ. Y ri Jesús xubij cˈa chique: Ri rucˈayewal ri xtuyaˈ ri Dios xtika acuchi (achique) cˈo wi ri mac. Can xtibanatej cˈa achiˈel niquiben ri cˈuch. Ruma ri aj xicˈ tak chicop riˈ xabachique lugar cˈo wi jun caminek chˈaculaj, chiriˈ cˈa yeka wi, xchaˈ chique. 	 चेलाहरूले येशूलाई भने, “यो कहाँ हुनेछ, प्रभु?” येशूले उत्तर दिनुभयो, “जहाँ लाश हुन्छ त्यहाँ गिद्धहरू भेला हुन्छन्।”


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri cablajuj rudiscípulos: ¿Riyix chukaˈ niwajoˈ yixbe ca? xchaˈ chique. 	 येशूले बाह्रजना प्रेरितहरूलाई भन्नुभयो, “तिमीहरू पनि छाड्न चाहन्छौ?”


Riyix can sibilaj wi icukuban icˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesucristo, can qˈuiy wi cˈa naˈoj cˈo iwuqˈui; y tek riyix nibij ri naˈoj riˈ jabel cˈa rubixic niben chare, can nitij ikˈij chi niben utzilaj samaj y queriˈ chukaˈ chi yojiwajoˈ. Pero rajawaxic chi tiqˈuiy ri utzil iwuqˈui riche (rixin) chi yeˈitoˈ ri nicˈaj chic kachˈalal ri can nicˈatzin quitoˈic. 	 तिमीहरू हरेक कुरामा धनी छौ-विश्वासमा, वचनमा, सहायता गर्ने चाहनामा अनि हामीबाट सिकेको प्रेम गर्नमा। र त्यसैले दान दिने काममा पनि तिमीहरू महान बन भन्ने हामी इच्छा गर्छौ।


Y cˈacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri achiˈaˈ ri yekˈaxan ri nubij ri ley y chique ri fariseos: Wi cˈo jun chiwe riyix ri nitzak jun ruquiej o jun ruwáquix pa jun jul, ¿La ma nibe ta cami chanin churelesaxic, astapeˈ pa jun uxlanibel kˈij? 	 येशूले फरिसीहरू र व्यवस्थाका शास्त्रीहरूलाई भन्नुभयो, “यदी तिमीहरूको पुत्र अथवा काम गर्ने गोरू कि गधा विश्रामको दिन कुवामा जाकिए त्यलाई झटै निकाल्दैनौ र?”


Y cˈacˈariˈ, quinojel ri yecˈo chiriˈ xeyacatej cˈa el, y xquicˈuaj el ri Jesús riche (rixin) chi nbequijachaˈ pa rukˈaˈ ri aj kˈatbel tzij ri Pilato rubiˈ. 	 त्यसछि तिनीहरू सबै उठे अनि येशूलाई पिलातसकहाँ पुर्योए।


Ri rey xchˈo cˈa riqˈui ri achi riˈ, ri can rusiqˈuin (royon) wi chukaˈ chupan ri jun cˈulanen riˈ, y xucˈutuj cˈa chare: Y riyit ¿achique cˈa modo xatoc pe waweˈ, tek xa ma xacusaj ta ri tziek ri nicˈatzin chupan re jun cˈulanen reˈ? xchaˈ ri rey chare. Y ri achi ma xchˈo ta. 	 राजाले भने, ‘मित्र, तिमी यहाँ भित्र कसरी आयौ? विवाहको लागि लाउने पोशाक तिमीले लगाएका छैनौ।’ तर त्यो मानिस केही बोलेन।


Ri malcaˈn ixok ri utz chi nitzˈibex rubiˈ ri can nicˈatzin chi nilix cuma ri kachˈalal, ya ri ixok ri cˈo chic más sesenta rujunaˈ y rixjayil ca xaxu (xaxe wi) jun achi. 	 विधवाहरूको सूचीका निम्ति कुनै पनि विधवा 60र्वष वा त्यस भन्दा अधिक उमेरको हुनुपर्छ। उसका एउटै मात्र पति भएको हुनुपर्छ।


Jun tinamit xtiyacatej cˈa el chi nberubanaˈ chˈaˈoj riqˈui jun chic tinamit. Yecˈo cˈa chukaˈ nimaˈk tak ruwachˈulef ri xqueyacatej el chi nbequibanaˈ chˈaˈoj quiqˈui nicˈaj chic nimaˈk tak ruwachˈulef. Xquepe cˈa yabil, wayjal y chukaˈ nimalaj tak silonel xabachique lugar chare re ruwachˈulef. 	 किनभने एक जातिले अर्को जातिको विरोध गर्नेछ अनि राज्य राजयको विरोधमा युद्ध हुनेछ। अनि धेरै ठाउँमा अनिकाल लाग्नेछ अनि भूँईचालो जानेछ।


Riyin tek xicˈojeˈ pa tinamit Damasco, cˈo ri xincˈulwachij chiriˈ. Ruma ri aj kˈatbel tzij ri yaˈon chiriˈ ruma ri rey Aretas jabel xuchajij ri tinamit, xeruyaˈ chajinel ri pa tak bey ri niban wi oquen chupan ri tinamit riche (rixin) chi yichapatej. 	 जब म दमीशकमा थिएँ, राजा अरितसका राज्यपालले शहरका चारैतिर पालेहरू राखेर मलाई पक्रन खोजे।


Rumariˈ, tiwetamaj chi ri Cristo can xtipe na wi pa sutzˈ. Y quinojel xquetzˈeto riche (rixin). Hasta ri winek ri xetekˈun el ri ruchˈacul ri Jesucristo hasta riyeˈ xtiquitzˈet na chukaˈ. Can quinojel cˈa ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef xqueˈokˈ tek xtiquitzˈet Riyaˈ. Jaˈ (je), can que wi riˈ xtibanatej. 	 हेर, येशू मेघहरुमा आँउदै हुनुहुन्छ। उहाँलाई सबै मानिसहरुले, ती मानिसहरु जसले घोंचेका थिए तिनीहरुले पनि देख्नेछन्। उहाँको कारणले पृथ्वीका सम्पूर्ण मानिसहरु जोडले कराउनेछन्। यो सत्य हो, यो घट्ने छ। आमिन।


Ri ruchˈacul xa man cˈo ta chic waweˈ. Riyaˈ xcˈastej yan el. Toka cˈa chiˈicˈuˈx ri xubij chiwe tek Riyaˈ cˈa cˈo na cˈa chiriˈ pa Galilea. 	 येशू यहाँ छैन्न। उहाँ मृत्युबाट बौरी उठ्नु भएकोछ। उहाँले गालीलमा तिमीहरूलाई भन्नु भएको कुरा थाहा छ?


Y ri rudiscípulos xquibij cˈa: Riyoj xaxu (xaxe wi) wuˈoˈ caxlan wey y caˈiˈ car cˈo kiqˈui, y reˈ ma xqueruben ta, xechaˈ. 	 चेलाहरूले भने, ‘तर हामीहरूसित जम्मा पाँचवटा रोटी र दुइवटा माछा मात्र छन्।”


Y ri pa rachoch ri Dios can kˈij kˈij cˈa yecˈo apo, y junan cˈa quiwech quinojel. Y tek niquiben cˈa waˈin pa tak jay, can riqˈui cˈa ronojel cánima y quicoten. 	 तिनीहरूको प्रत्येक दिन मन्दिर प्राङ्गाणमा भेट हुन्थ्यो। तिनीहरू सबैको एउटै उद्देश्य थियो। तिनीहरू आनन्दित भएर अनि इमान्दारी हृदय लिएर आफ्ना घरमा सँगै रोटी टुक्राए अनि खाए।


Can riqˈui cˈa quicoten ticˈuluˈ, ruma riyaˈ xa jun chic rubanon riqˈui ri Ajaf achiˈel ibanon riyix. Can tiyaˈ cˈa quikˈij ri kachˈalal ri ye achiˈel chukaˈ riyaˈ. 	 प्रभुमा उसलाई महा आनन्दमा स्वागत गर। इपाफ्रोडाइटस जस्तो मानिसलाई आदर गर्नु पर्छ।


Achiˈel tek jun achi nuyaˈ ca ri rachoch y nibe nej cˈa pa jun chic tinamit. Riyaˈ can nuchilabej cˈa ca ri rusamaj chique ri ye rumozos. Can nuyalaˈ cˈa ca quisamaj chiquijujunal; y chare ri chajinel can nubij cˈa ca chi can troyobej apo. 	 यो परदेश गईरहेको मानिस जस्तै हो जसले आफ्नो घर छोडेकोहुन्छ। त्यो मानिसले आफ्नो नोकरहरूलाई घर जिम्मा दिएको हुन्छ। त्यसले प्रत्येक नोकरलाई विशेष काम गर्न लाएको हुन्छ अनि उसले पालेलाई होशियार साथ ढोकाको रक्षा गरेर सर्तक बस्नु भनेर आज्ञा दिन्छ।


Y rumariˈ tek riyin oxiˈ yan mul ncˈutun utzil chare ri Ajaf Jesucristo chi trelesaj el ri kˈaxon ri nibano chuwe chi ntij pokonal. 	 यस समस्याबाट बाँच्नलाई मैले प्रभुसित तीन पटक बिन्ती गरें।


Y ri Jesús xbe chic cˈa apo jun bey chubanic orar. Riyaˈ xucamuluj chic cˈa rubixic ri chˈabel ri xerubij chupan ri oración ri xa cˈa jubaˈ tuben ka. 	 फेरि येशू केही परसम्म जानुभयो अनि त्यही प्रार्थना गर्नूभयो।


Riyix nim rajel xuyaˈ ri Jesucristo riche (rixin) chi xixrulokˈbej. Rumariˈ wacami can yix riche (rixin) chic Riyaˈ y man chic tiyaˈ ta iwiˈ chuxeˈ tijonic ri xa quiche (quixin) ri winek. 	 तिमीहरू मूल्य चुकाएर किनिएकाहरू हौ। त्यसैले मानिसका कमारा नबन।


Re biˈaj reˈ can ntel cˈa chi tzij chi ri Dios cˈo kiqˈui. Tek xcˈastej cˈa ri José, can xuben wi achiˈel ri xbix chare ruma ri ángel riche (rixin) ri Ajaf. Riyaˈ can xucˈom na wi ri María riche (rixin) chi xoc rixjayil. 	 जब यूसुफ निद्राबाट ब्यूँझे; परमप्रभुका दूतले तिनलाई जे भनेका थिए त्यहि गरे। यूसुफले मरियमलाई विवाह गरे।


Ruma xoka yan ri kˈij tek nika pe ri royowal y majun cˈa xticowin xtipaˈeˈ ta ca, xechaˈ. 	 तिनीहरुको क्रोध दिवस आईपुग्यो अनि यसको विरुद्धमा को उभिन सक्छ?”


Yacˈa ri María Magdalena ntokˈ xcˈojeˈ ca ri chiriˈ chuchiˈ ri jul. Y tek riyaˈ ntokˈ cˈa, xluqueˈ ka riche (rixin) chi nitzuˈun oc chupan ri jul. 	 तर मरियम चिहानकै बाहिर उभिएर रोइरही। जब रोई रहेकी थिइन् चिनहान भित्र हेर्नु तिनी निहुरिन्।


Rumariˈ ri ma choj ta rucˈaslen, can tubanaˈ na cˈa ri xa ma choj ta. Y ri ucˈuayon jun cˈaslen tzˈil, can tubanaˈ na cˈa ri nurayij. Yacˈa ri choj rucˈaslen, can ma tujel ta cˈa rubanic. Y ri can rucˈuan jun lokˈolaj cˈaslen, can quecˈariˈ tubanaˈ apo. 	 त्यो मानिसलाई, जसले नराम्रो गर्दैछ, गर्न देऊ। मानिस जो अस्वच्छ छ उसलाई अस्वच्छ रहन देऊ। मानिस जसले सही कुरा गर्दैछ गर्न देऊ। मानिस जो पवित्र छ, पवित्र रहन देऊ।”


Riyoj ma yojcowin ta chi man ta nikabij chique ri winek ri xkatzˈet y ri xkacˈaxaj riqˈui ri Jesús, xechaˈ. 	 हामी चुपचाप बस्न सक्तैनौ। हामीले जे-जे सुन्यौ र देख्यौं हामीले ती कुराहरू मानिसहरूलाई भन्नु पर्छ।”


Ri nimalaj sacerdote riˈ chukaˈ xa jun relic winek; xa can rusutin chukaˈ riˈ ri mac chrij riyaˈ, y rumariˈ tek retaman nujoyowaj quiwech ri winek ri xa ma quetaman ta achique ri ruraybel ri Dios, ri xa ye sachnek riqˈui ri quinaˈoj. 	 प्रधान पूजाहारी स्वयं सबै मानिसहरू जस्तै कमजोर हुन्छन्। त्यसैकारण बुइन नसक्नेहरूसित र गल्ती काम गर्नेहरूसित उनी नम्र बन्न सक्छन्।


Y tek ri mozo xtzolin pe, xubij cˈa chare ri rupatrón: Xencˈom pe ri winek ri xabij el chuwe, pero ri chˈaquet cˈa qˈuiy na cˈo. 	 तब त्यस नोकरले मालिकलाई भन्यो, मालिक तपाईंले जे भन्नु भएको थियो, त्यो मैले गरे, तर अझै अरू मानिसहरूलाई बसाउने ठाउँ छ।


Nataˈ Dios, riyin can nwajoˈ cˈa chi quinojel ri ye ayaˈon chuwe xquebecˈojeˈ ta cˈa wuqˈui chilaˈ chicaj; riche (rixin) chi niquitzˈet ta cˈa ri nukˈij nucˈojlen ri ayaˈon; ruma can yin awajowan wi pe tek cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef. 	 “पिता, म जहाँ हुन्छु तिनीहरू, जो तपाईंले मलाई दिनु भएकोछ, मसंग नै होऊन। म यो इच्छा गर्छ तिनीहरूले मेरो महिमा देखुन्। यो महिमा तपाईंले मलाई दिनुभएको हो किनभने संसार बनिनु भन्दा अगाडि तपाईंले मलाई प्रेम गर्नु हुन्थ्यो।


Tek ri Marta rubin chic cˈa ca re chˈabel reˈ chare ri Jesús, xbe chusiqˈuixic (chroyoxic) ri María ri rachˈalal. Y tek xapon cˈa, ri Marta xubij pan ekal chare ri María: Ri Ajaf xoka y wacami yarusiqˈuij (yaroyoj), xchaˈ chare. 	 मार्थाले त्यसो भनी सके पछि उनी आफ्नो बहिनीकहाँ गईन् अनि गुप्तरूपमा मार्थाले मरियमलाई भनी, “गुरुज्यु यहाँ हुनहुन्छ। उहाँले तिमीलाई सोधी रहुनभएकोछ।”


Y chukaˈ nbij chawe, wi cˈo jun anciano riche (rixin) ri iglesia ri nibix chi cˈo rumac xuben y cˈo jun ri nitzujun (nisujun) chrij, ma tanimaj ta chanin. Rajawaxic chi yecˈo caˈiˈ o ye oxiˈ ri junan niquibij chrij chi cˈo mac rubanon, cˈacˈariˈ tanimaj. 	 यदि कसैले अगुवालाई दोष्याउँछ भने उसलाई ध्यान दिनु हुँदैन। यदि दुइ वा तीन व्यक्तिहरू त्यो दोषको साक्षी दिन्छन् भने मात्र त्यस व्यक्तिको कुरा सुन।


Riche (rixin) chi queriˈ can nibanatej cˈa ri rubin ca ri profeta ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Ri rusamajel ri Dios can quecˈareˈ ri rutzˈiban ca chrij ri Jesús: Riyin tek xquichˈo xquencusaj cˈa cˈambel tak tzij. Qˈuiy cˈa ri can ye ewatel pe pa rutiquiribel re ruwachˈulef, xquenkˈalajsaj cˈa. 	 अगमवक्ताद्वारा भनिएका कुराहरूलाई पूर्ण गर्न यस्तो भएको हो, “म उखान मार्फत तिमीहरूसँग बोल्छु, उखानहरूमा संसारको सृष्टि भएको समय देखि गुप्त राखिएका कुराहरू भन्नेछु।” भजनसंग्रह 78 : 2


Y ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xbe chic cˈa chuchiˈ ri choy y Riyaˈ yerutijoj cˈa ri winek riqˈui ri ruchˈabel ri Dios. Y sibilaj ye qˈuiy winek ri xquimol apo quiˈ. Rumariˈ ri Jesús xoc apo pa jun jucuˈ ri chiriˈ pa ruwiˈ yaˈ, y xtzˈuyeˈ cˈa chupan. Y ri chiriˈ chuchiˈ apo ri choy, yecˈo cˈa ri winek niquicˈaxaj apo ri Jesús. 	 अर्को समय, येशू समुद्रको किनारमा हुनुहुन्थ्यो अनि मानिसहरूलाई उपदेश दिन लाग्नु भयो। धेरै धेरै मानिसहरू येशूको वरिपरि भेलाभए। यसर्थ येशू समुद्रमा एउटा डुङ्गामा चढनु भयो, अनि त्यहाँ बस्नुभयो। सबै मानिसहरू समुद्रको किनारमा नै रहे।


Y ri Jesús riqˈui cˈa ajowabel xutzuˈ ruwech ri achi tek xubij queriˈ, y cˈacˈariˈ xubij chare: Cˈa cˈo na jun ri ma abanon ta. Wacami, jet jacˈayij cˈa ronojel ri cˈo awuqˈui y ri rajel tayaˈ chique ri pobres, riche (rixin) chi queriˈ nicˈojeˈ abeyomal chilaˈ chicaj. Y catam pe wuqˈui, quinatzekelbej, y ma tapokonaj ta nakˈaxaj tijoj pokonal wuma riyin, achiˈel jun ri can benak chuxeˈ jun cruz riche (rixin) chi nbecamisex, xchaˈ chare. 	 येशूले त्यस मानिसलाई फर्केर हेर्नुभयो। उहाँले त्यसलाई प्रेम दर्शाउनु भयो अनि भन्नुभयो, “तिमीले पालन गर्नु पर्ने अझै एक अर्को आज्ञा छ। जाऊ अनि आफ्नो सबै चीजहरू बेचिदेऊ, गरीब मानिसहरू माझ त्यो पैसा बाँडिदेऊ। यसको निम्ति स्वर्गमा तिमीलाई इनाम मिल्नेछ। त्यसपछि मकहाँ आऊ, अनि मलाई पछ्याऊ।”


Wachˈalal, astapeˈ xa jun cˈambel tzij riche (rixin) re ruwachˈulef re xtinbij chiwe, tiwacˈaxaj na peˈ: Tek cˈo jun winek ri xuben jun trato riqˈui jun chic winek, y tek quichojmirisan chic ri trato riˈ, majun chic cˈa nicowin niyojo. Ni majun cˈa chukaˈ ri nicowin nuyaˈ ta chic más ruwiˈ. 	 दाज्यू-भाइ दिदी-बहिनीहरू हो, म एउटा उदाहरण दिन्छुः जब कसैले इच्छा पत्र लेख्छ र त्यो अधिकृत हुन्छ, तब कसैले त्यसलाई पन्छाउन सक्दैन अथवा त्यसमा केही थप्न नै सक्छ।


Y can achiˈel cˈa nuben ri Tataˈixel tek nuyaˈ quicˈaslen ri caminakiˈ chi yeruyec pe, can queriˈ chukaˈ nben riyin ri Cˈajolaxel, can nyaˈ cˈa chukaˈ cˈaslen chique ri winek ri achoj chique nwajoˈ nyaˈ wi. 	 पिताले मरेका मानिसहरू उठाउनु भयो र तिनीहरूलाई जीवन दिनु भयो। त्यस्तै प्रकारले पुत्रले पनि जसलाई चाहानु हुन्छ तिनीहरूलाई जीवन दिनु हुन्छ।


Y can achiˈel ri mozo riˈ, queriˈ chukaˈ riyix. Tek ibanon chic ri samaj ri nubij ri Dios chiwe, tibij: Riyoj yoj mozos ri majun yojcˈatzin wi. Ruma xaxu (xaxe) wi ri bin chake, xaxu (xaxe) wi riˈ ri xkaben, quixchaˈ, xchaˈ ri Jesús chique ri ye rudiscípulos. 	 तिमीसंग पनि यस्तै हो। जब तिमीहरूलाई गर्नु दिएको प्रत्येक काम गर्दछौ, तिमीरूले भन्नु पर्छ, हामी कुनै खास धन्यवाद पाउने योग्यको होइनौ। हामीले जे गर्नु पर्ने थियो त्यही काम मात्र गरेकाछौं।”‘


Y yacˈa tek kˈaxnek chic ri caˈiˈ kˈij, ri Jesús xubij chique ri discípulos: Wacami kojtzolin cˈa pa Judea. 	 तब येशूले उहाँका चेलाहरूलाई भन्नुभयो, “हामी यहूदिया जानु पर्छ।”


Y ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) cˈa ri ye cablajuj rudiscípulos, y xuyaˈ kˈatbel tzij pa quikˈaˈ, riche (rixin) chi yecowin yequelesaj ri itzel tak espíritu y riche (rixin) chi yequicˈachojsaj ri winek chare xabachique chi yabil y xabachique chi kˈaxomal. 	 येशूले आफ्ना बाह्र जना चेलाहरूलाई बोलाउनु भयो। उहाँले दुष्टात्माहरूलाई धपाउने सामर्थ्य तिनीहरूलाई दिनुभयो। उहाँले हरेक प्रकारको रोग र बिमारहरू निको गर्न सक्ने सामर्थ्य तिनीहरूलाई दिनुभयो।


Ri kˈij riˈ, yacˈariˈ tek nichapatej cˈa ri jun chique ri quinimakˈij ri israelitas, ri pascua rubiˈ, y tek quinojel winek niquibanalaˈ chic ruchojmil ronojel ri xticˈatzin chique. Y achiˈel xa pa nicˈaj kˈij chare ri kˈij riˈ tek ri Pilato xubij chique ri israelitas: Yacˈa i‑Rey reˈ, xchaˈ chique. 	 यो प्रायः निस्तार चाडको तयारी गर्ने दिनको मध्या भएको थियो। पिलातसले यहूदीहरूलाई भने, “तिमीहरूका राजा यहाँ छ!”


Xa can xquixetzelex wi cˈa cuma quinojel, ruma icukuban icˈuˈx wuqˈui riyin. 	 सबै मानिसहरूले तिमीहरूलाई मेरो अनुशरण गरेकोमा त्याग गर्नेछन्।


Y can yacˈariˈ tek xintzˈet jun ángel ri cˈo sibilaj ruchukˈaˈ, y nurek ruchiˈ chubixic: ¿La cˈo ta cami jun ri can rucˈamon (takal chrij) chi nrelesaj ri wukuˈ sellos ri achoj riqˈui kˈolin wi ri wuj y nujek? xchaˈ. 	 अनि मैले एक शक्तिशाली स्वर्गदूतलाई देखें। त्यो स्वर्गदूतले ठूलो स्वरमा भन्यो, “यसको मोहर फुटाएर यो बेह्रिएको चर्मपत्र खोल्नु योग्य को छ?”


Re wacami xa can xu (xe) wi chic ri kachˈalal Lucas ri cˈo ca wuqˈui. Tacˈamaˈ cˈa pe ri kachˈalal Marcos tek xcape, ruma riyaˈ nicˈatzin chuwe riche (rixin) chi yirutoˈ chupan ri samaj. 	 अहिले लूका मात्र मसित छ। मर्कूसलाई भेट र तिमी आउँदा उसलाई तिमीसित लिएर आऊ। उसले मलाई यहाँ मेरो काममा सघाउन सक्छ।


Y can xcˈojeˈ pa desierto y ri chiriˈ can yecˈo apo ri itzel tak chicop. Chiriˈ cˈa xcˈojeˈ wi cawinek kˈij. Y tek ri Jesús cˈo cˈa chiriˈ, ri Satanás nutij cˈa rukˈij chrij ruma nrajoˈ chi nitzak pa rukˈaˈ, pero ma xcowin ta. Y ri ángeles xquichop niquinimaj niquilij ri Jesús. 	 चालीसदिनसम्म येशू त्यही मरूभूमिमा हुनुहुन्थ्यो। उहाँ त्यहाँ वन पशुहरूसंग हुनुहुन्थयो। जबसम्म येशू मरूभूमिमा हुनुहुन्थ्यो, उहाँ शैतानको परीक्षामा पर्नु भयो। स्वर्गदूतहरू आए अनि येशूलाई मदत गरे।


Y can yacˈariˈ tek ri ye rudiscípulos ri Jesús, xquiyaˈ ca ruyon y xeˈanmej el. 	 “त्यसपछि सबै चेलाहरूले उहाँलाई छोडेर भागे।


Y riqˈui riˈ nikatzˈet chi ma quinojel ta ri ye riy rumam ca ri Abraham ye ralcˈual ri Dios. Xaxu (xaxe wi) ri ye chaˈon ruma ri Dios ri yecˈulu ri utzil ri rutzujun (rusujun). Xaxu (xaxe) wi cˈa riyeˈ ri nibix chique ruma ri Dios chi ye ralcˈual chic Riyaˈ. 	 यसले बताउँछ अब्राहामका सबै सन्तानहरू परमेश्वरका खास छोराछोरीहरू होइनन्। परमेश्वरले अब्राहामलाई प्रतिज्ञाको आधारामा अब्राहामका खास छोराछोरीहरू ती हुन् जो परमेश्वरका छोराछोरीहरू भए।


¿La ma iwetaman ta cˈa chi xtapon na jun kˈij tek riyoj xtikakˈet tzij pa quiwiˈ ri ángeles? Y wi queriˈ, ¿achique ta cˈa ruma ma yojcowin ta yojkˈato tzij pa quiwiˈ ri yebanatej chkacojol chupan re kacˈaslen chuwech re ruwachˈulef? 	 तिमीहरू जान्दछौ भविष्यमा हामी स्वर्गदूतहरूको न्याय गर्ने छौं। तब हामी राम्ररी यस्ता दैनिक जीवनका विषयका कुराहरू न्याय गर्न सक्छौं।


Y ri Pablo y ri Bernabé xecˈojeˈ cˈa ka qˈuiy kˈij quiqˈui ri kachˈalal aj Antioquía, ri tinamit ri cˈo pa ruwachˈulef Siria. 	 पावल अनि बर्णाबास चेलाहरूसित धेरै लामो समय सम्म एण्टिओकमा बसे।


Ruma riqˈui ri Cristo nilitej wi ronojel ri utzilaj tak etamabel y naˈoj ri can achiˈel jun beyomel. 	 ज्ञान र बुद्धिको सारा भन्डारहरु ख्रीष्टमा गुप्तरूपले राखिएको छ।


Y ri Jesús nubij cˈa: Nataˈ Dios, tacuyuˈ quimac, ruma ma quetaman ta achique ri yetajin chubanic, xchaˈ. Y ri soldados xesaquin cˈa chrij rutziak ri Jesús, riche (rixin) chi xquitzˈet achique chi tziek ri niquicˈualaˈ el chiquijujunal. 	 येशूले भन्नुभयो, “हे पिता, तिनीहरूलाई माफ दिनुहोस् किनभने तिनीहरू के गरिरेहछन्, जान्दैन्।” सिपाहीहरूले चिट्टा उढाएर उनको लुगाहरू बाँडे।


Y riche (rixin) cˈa chi can niquiben chare ri Jesús chi nicanaj ka quiqˈui, ri caˈiˈ achiˈaˈ riˈ xquibij cˈa chare: Cacanaj ka kiqˈui, ruma ri kˈij xa xka yan ka, y xa can ntoc yan pe ri akˈaˈ, xechaˈ. Y ri Jesús xoc cˈa apo, riche (rixin) chi nicˈojeˈ ka quiqˈui. 	 तर तिनीहरूले उहाँलाई यसो भन्दै अनेक बिन्ती गरे, “हामीसितै बस्नुहोस्, दिन धेरै बिती सक्यो प्रायः रात परि सक्यो!”तब उहाँ तिनीहरूसंग बस्नु राजी हुनु भयो।


Ri Dios xbin chique ri lokˈolaj tak profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel Riyaˈ ojer ca, chi xquibij chi xtuyaˈ jun Kacolonel. 	 उहाँले भन्नु भएको थियो कि उहाँले यी सब गर्नु हुनेछ। धेरै अघिनै उहाँका पवित्र अगमवक्ताहरूबाट उहाँले यी सब कुराहरू भन्नु भएको हो।


Y tek ri cachibil xquicˈaxaj ri xquitzijoj, junan cˈa xquiben orar quinojel y xquibij cˈa chupan ri quiˈoración: Nimalaj Ajaf Dios, riyit ri xabano ronojel, riyit ri xabano ri caj y ri yecˈo chuwech, riyit ri xabano re ruwachˈulef y re yecˈo chuwech, riyit ri xabano ri mar y ri yecˈo chupan, 	 जब विश्वासीहरूले यो सुने, तिनीहरू सबैले परमेश्वरलाई एउटै हृदयले प्रार्थना गरे। तिनीहरूले प्रार्थना गरे, “हे प्रभु, तपाईं नै एक हुनु हुन्छ जसले पृथ्वी, अकाश, समुद्र र तिनीहरूमा भएका प्रत्येक वस्तु यस पृथ्वीमा बनाउनु भयो।


Ruma queriˈ ntel wi chi tzij ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Ri wáquix tek nichˈayo trigo utz chi niyaˈox (nyaˈ) kˈij chare chi nutij ruway. Ma tixim ta xerey. Y chukaˈ nubij: Ri samajel cˈo chi nitoj ruma ri samaj ri nuben. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 किनभने धर्मशास्त्रले भन्छः “गोरूले दाइँ गर्दैछ भने त्यसको मुखमा मोहोला नलगाऊ।” अर्को ठाउँमा धर्म शास्त्रले नै भन्छ, “मजदुरलाई उसको योग्य ज्याला दिनुपर्छ।”


Rumacˈariˈ ntzˈibaj el re wuj reˈ chiwe, ya que ma jane yinapon ta iwuqˈui, riche (rixin) chi queriˈ ma nicˈatzin ta yichapon chiwe tek xquinapon iwuqˈui, ma rajawaxic ta ncusaj ri kˈatbel tzij ri ruyaˈon ri Ajaf pa nukˈaˈ riche (rixin) chi yichapon chiwe. Ri kˈatbel tzij riˈ can ruyaˈon ri Ajaf pa nukˈaˈ riche (rixin) chi yixintoˈ chi yixqˈuiy chupan ri icˈaslen riqˈui ri Dios, y ma riche (rixin) ta chi yixintzˈilaˈ. 	 तिमीहरूसित नहूँदा म यी कुराहरू लेख्दैछु जसमा कि आउँदा खेरि मैले मेरो अधिकार कडासँग प्रयोग गर्न नपरोस्। तिमीहरूलाई विनाश गर्ने होइन तर बलियो बनाउने त्यो शक्ति प्रभुले मलाई दिनभयो।


Yacˈa ri Julio ri capitán ma xunimaj ta ri xubij ri Pablo chare. Xa ya ri xubij ri rajaf ri barco y ri xubij ri achi ri ucˈuayon riche (rixin) ri barco, xa yariˈ ri xuben. 	 तर जहाजका कप्तान र मालिकले पावलको कुरामा सहमत दिएनन्। यसैले सेना अधिकारीले पावलले भनेको मानेनन्। बरू उसले मालिक र जहाज कप्तानले भनेको कुरा माने।


Y cˈo cˈa jun ángel riche (rixin) ri Ajaf Dios xchˈo riqˈui ri Felipe, y xubij cˈa chare: Cayacatej cˈa el, y jet chupan ri jun bey ri ntel el pa Jerusalem y nibe pa sur cˈa pa tinamit Gaza. Re bey reˈ yareˈ ri nikˈax ri pa jun desierto. 	 परमेश्वरको एकजना दूतले फिलिपलाई भने, “झट्ट तयार होऊ र दक्षिणतर्फ जाऊ । यरूशलेमदेखि गाजातर्फ जाने बाटो जाऊ- त्यो बाटो मरूभूमि भएर जान्छ।”


Rumariˈ ri tzˈibatal ca nicˈatzin chi netamex cuma quinojel ri ye rusamajel ri Dios riche (rixin) chi queriˈ nicˈojeˈ jun naˈoj tzˈaket quiqˈui riche (rixin) chi yecowin niquiben ronojel ruwech utzil. 	 परमेश्वरको प्रत्येक सेवक धर्मशास्त्रको प्रयोग गरेर तयार हुनेछ अनि हर किसिमको उत्तम कार्य गर्न उसलाई आवश्यक हरेक कुरा प्राप्त हुनेछ।।


Xka cˈa job, xepe cˈa raken tak yaˈ y xepe cˈa cakˈikˈ chrij ri jun jay riˈ y ri jay xtzak; y xqˈuis cˈa chiriˈ. Queriˈ cˈa ri chˈabel ri xerubij ri Jesús. 	 अति बृष्टिको कारणले बाढी आयो, आँधीले घरलाई हान्यो र त्यो ठूलो आवाज सहित ढल्यो।’


Ruma ri Moisés rutzˈiban ca chi ri Abraham xecˈojeˈ ye caˈiˈ rucˈajol. Jun rucˈajol xalex riqˈui ri raj icˈ ri rulokˈon, ri can ximil wi pa samaj riqˈui. Y ri jun chic rucˈajol, xalex riqˈui ri kas rixjayil wi. 	 धर्मशास्त्रले भन्छ, अब्राहामाका दुइ छोराहरू थिए। तिनीहरू मध्ये एउटाकी आमा कमारी थिई र अर्को चाँहिकी आमा मुक्त स्त्री थिई।


Y ri kachˈalal riˈ, can xquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios ruma xquicˈaxaj chi jalatajnek chic ri nucˈaslen. 	 यी विश्वासीहरूले मेरै कारणले परमेश्वरको धेरै प्रशंसा गरे।


Y tek ri ye caˈiˈ rudiscípulos ri Juan ri Bautista xebe el, ri Jesús xerubilaˈ cˈa utzilaj tak chˈabel chrij ri Juan chiquiwech ri winek ri yecˈo chiriˈ. Y quecˈareˈ ri nubij ri Jesús chique: ¿Achique ri xbeˈitzˈetaˈ riyix pa desierto? ¿La xitzˈet cami riyix jun achi chiriˈ, chi xa achiˈel jun aj, ri xa nibe quelaˈ y nibe chic quelaˈ pa rukˈaˈ ri cakˈikˈ? Ma que ta riˈ. 	 यूहन्नाका चेलाहरू आफ्ना मार्गमा जाँदैथिए, येशूले ती मानिसहरूलाई यूहन्नको बारेमा भन्न लाग्नु भयो। उहाँले भन्नुभयो, “तिमीहरू मरुभुमिमा के हेर्न निस्क्यौ? के बतासले हल्लाइराखेको निगालोलाई?


Y tek ri apóstoles xeˈapon cˈa, xquiben orar pa quiwiˈ ri kachˈalal ri yecˈo chiriˈ pa Samaria, riche (rixin) chi queriˈ nika pe ri Lokˈolaj Espíritu pa quiwiˈ. 	 जब तिनीहरू सामारिया पुगे, तिनीहरूले सामरियाका विश्वासीहरूले पवित्र-आत्मा पावोस् भनेर प्रार्थना गरे।


Y tek xseker pe pa rucaˈn kˈij, ri Jesús xel el pa tinamit y xbe pa jun lugar ri acuchi (achique) majun winek cˈo. Pero ri winek xa xebe chucanoxic y xbequilaˈ pe. Ri winek cˈa riˈ xcajoˈ xquikˈet ka ri Jesús ruma ma nicajoˈ ta chi nibe el. 	 अर्को दिन येशू एकान्त ठाउँमा जानुभयो। तर भीडले उहाँलाई खोजिरहेको थियो औ उहाँ भएको जग्गामा तिनीहरू आए। जब तिनीहरूले येशूलाई देखे, तिनीहरूले उहाँलाई तिनीहरूलाई नछाडनु भनि विन्ती गर्दैं थिए।


Can xtiwetamaj ta cˈa chrij ri ajowabel ri cˈo riqˈui ri Cristo; jun ajowabel ri sibilaj nim que chuwech ri yojcowin nikachˈob riyoj. Queriˈ ncˈutuj chare ri Dios pan iwiˈ ruma nwajoˈ chi can nojnek ta iwánima chiretamaxic kas achique rubanic ri Dios. 	 ख्रिष्टको प्रेम मानव समझ भन्दा बाहिर छ। तर तिमीहरुले त्यो प्रेम बुझ्न सक भन्ने मेरो पार्थनाछ। परमेश्वरको शक्ति जो हामीभित्र काम गरिरहेकोछ, त्यसले हामीले सोचेको वा कल्पना गरेको भन्दा धेरै गर्न सक्छ। मण्डलीमा अनि ख्रीष्ट येशूमा सदा सर्वदा र युग-युगसम्म उहाँको महिमा भइरहोस्। आमिन।


Yacˈa ri winek xquirek apo quichiˈ, y xquibij: ¡Ticamisex chuwech cruz! ¡Ticamisex chuwech cruz! 	 तर तिनीहरू चिच्याइरहे, “उसलाई क्रूसमा झुण्डयाऊ, उसलाई क्रूसमा झुण्डयाऊ।”


Ri tinamit riˈ man cˈa rajawaxic ta ri rusakil ri kˈij y ri icˈ chare, ruma ri nisakirisan riche (rixin), ya ri nimalaj sakil riche (rixin) ri Dios y riche (rixin) ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. 	 नगरलाई उज्यालो पार्न सूर्य अनि चन्द्रमा चाँहिँदैनथ्यो किनभने परमेश्वरको महिमाले त्यो नगरलाई प्रकाश दिन्छ अनि भेंडाको पाठा नगरको बत्ती हो।


Y xucol cˈa el ri achi ri xquicˈutuj apo chare chi tucoloˈ el. Y ri achi riˈ xa yaˈon pa cárcel ruma xyacatej chrij ri kˈatbel tzij y rubanon chukaˈ camic. Yacˈa ri Jesús xa xujech el riche (rixin) chi ticamisex chuwech cruz, ruma can yariˈ ri xcajoˈ ri winek. 	 मानिसहरू बरब्बासलाई मुक्त गराउन चहान्थे। बरब्बासले मानिसहरूको हत्या गरेको र आतङक फैलाएको आरोपमा कैदमा परेको थियो। पिलातसले बरब्बासलाई मुक्त गिरदिए। तिनीहरूको इच्छा अनुसार जे गर्नु चाहन्थे त्यही गर्नु तिनीहरूलाई येशूलाई तिनले सुम्पिए।


Yacˈa ri Jesús achiˈel ye majun ri winek chuwech. Choj xel pe chiquicojol ri winek y xbe el. 	 तर उहाँ तिनीहरूको माझबाट निस्केर जानु भयो। : 21-28)


Y wi chiriˈ chupan ri jay riˈ, cˈo jun winek riqˈui quicoten xquixrucˈul, ri uxlanibel cˈuˈx riche (rixin) ri Dios xticˈojeˈ ca riqˈui. Yacˈa ri winek ri xa ma xquixrucˈul ta, ri uxlanibel cˈuˈx ma xticˈojeˈ ta ca riqˈui, xa xtitzolin pe iwuqˈui riyix. 	 यदि शान्तिप्रिय मानिस त्यहाँ छ भने, तिमीहरूको शान्तिको आशीर्वाद उहीसंग रहनेछ। यदि त्यहाँ शान्तिप्रिय मानिस छैन भने तिमीहरूको शान्तिको आशीर्वाद तिमीहरूसँगै फिर्ता हुनेछ।


Ruma ri uchukˈaˈ ri ruyaˈon ri Dios chuwe riyin y chukaˈ chique ri ye wachibil chupan ri samaj, ma riche (rixin) ta chi nikakˈet ri kas kitzij, ma que ta riˈ, xa riche (rixin) cˈa chi nikatoˈ ri kas kitzij. 	 सत्यको विरूद्ध हामी केही गर्न सक्दैनौं। हामी सत्यका निम्ति जे छ त्यो गर्न मात्र सक्छौं।


Ruma jun anciano riche (rixin) ri iglesia jun rusamajel ri Dios, y can yatajnek pa rukˈaˈ chi nuben cuenta ri iglesia, rumariˈ can nicˈatzin chi rucˈuan jun utzilaj cˈaslen riche (rixin) chi queriˈ majun tzij nibix ta chrij. Chukaˈ nicˈatzin chi ma nunimirisaj ta riˈ, chi man ta chanin nipe royowal, jun ri ma nikˈaber ta, ma banoy ta chˈaˈoj, y chˈajchˈoj ta ruchˈaquic rurajil nuben. 	 धर्मगुरूको कार्य परमेश्वर प्रति कामको ख्याल राख्नु हो। यसर्थ कुनै गलत कर्मको निम्ति उनी अभियुक्त हुनु हुँदैन। उनी घमण्डी अनि स्वार्थी हुनु हुँदैन वा झङ्गे हुनु हुँदैन। ऊ पियक्कड हुनु हुँदैन। ऊ झगडालु अनि ठगेर धनी हुने आकांक्ष भएको हुनु हुँदैन।


Y xbecˈulun pe jun quiej quek rij. Y ri chˈocolbeyon riche (rixin), xjach cˈa uchukˈaˈ pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nuyaˈ chˈaˈoj chiquicojol ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef, riche (rixin) chi queriˈ tiquicamisalaˈ na quiˈ. Y xjach chukaˈ el jun nimalaj espada pa rukˈaˈ. 	 तब अर्को घोडा वाहिर आयो। त्यो रातो घोडा थियो। त्यो घोड-सवारलाई पृथ्वीदेखि शान्ति उठाएर लाने अनि मानिसहरुलाई एक-अर्कामा हत्या गराउने अधिकार प्रदान गरियो। त्यस घोड-सवारलाई एक विशाल तरवार दिइयो।


Tek xbix cˈa chare ri Pilato chi ri Jesús kitzij chi aj Galilea, ri lugar ri cˈo pa rukˈaˈ ri Herodes, xutek cˈa el chare ri Herodes, ri aj kˈatbel tzij riche (rixin) ri Galilea. Ruma ri Herodes cˈo cˈa chiriˈ pa tinamit Jerusalem ri kˈij riˈ. 	 पिलातसले चाल पाए कि येशू हेरोदको क्षेत्रका थिए। त्यस समय हेरोद यरूशलेममा नै थिए। त्यसैले पिलातसले उहाँलाई हेरोदकहाँ पठाए।


Y xebeyacatej pe ri aj kˈatbel tzij riche (rixin) re ruwachˈulef. Y ri principaliˈ chiquicojol xquimol cˈa quiˈ, chi xa jun xquiben, riche (rixin) chi xeyacatej chawij riyit Ajaf Dios, y chrij chukaˈ ri Cristo. 	 पृथ्वीका राजाहरू, शासकहरू परमप्रभु र उहाँका ख्रीष्ट विरुद्ध लडाँई लड्न एक ठाँउमा भेला भए।’ भजनसंग्रह 2:1-2


Y riyin xinbij cˈa: Ajaf, ¿achique cˈa ri rucˈamon chi nben? xichaˈ. Y ri Ajaf xubij chuwe: Cayacatej cˈa el, y cabiyin pa Damasco, y chiriˈ xtibix wi chawe ri rucˈamon chi naben, xinucheˈex. 	 मैले भने, मैले के गर्नु पर्ला प्रभु?’ प्रभुले जवाफ दिनु भयो, ‘उठ अनि दमीशक जाऊ। तिमीले गर्नु पर्ने मैले ठीक गरेको काम त्यहाँ तिमीलाई भनिनेछ।’


Y tek xequisiqˈuij (xecoyoj) chic cˈa apo ri Pedro y ri Juan, xquibij cˈa chique chi can ma quequitijoj ta chic ri winek, y ma tiquitzijoj ta chic ri Jesús chique ri winek. 	 यसर्थ यहूदी अगुवाहरूले पत्रुस र यूहन्नालाई फेरि भित्र बोलाए। तिनीहरूले तिनीहरूलाई मानिसहरूलाई येशूको नाउँमा कुनै कुरा नसिकाउनु भनी आदेश गरे।


Y riyoj ketaman chi xabachique winek ri rucˈuan ri cˈacˈacˈ alaxic riqˈui ri Dios, ruyaˈon chic ca rubanic ri mac. Ruma ri Ralcˈual ri Dios can nuchajij wi ri winek riˈ. Y ri itzel winek majun nicowin nuben chare. 	 हामी जान्दछौं कि कुनै मानिस जसलाई परमेश्वरको बालक तुल्याइएको छ, उसले पाप गरिरहँदैन। परमेश्वरको पुत्रले परमेश्वरको बालकलाई सुरक्षित राख्नुहुन्छ। दुष्टले त्यस मानिसलाई आघात पुर्याउन सक्तैन।


Riyin ri Pablo, yin jun ruˈapóstol ri Jesucristo ruma queriˈ ri xrajoˈ ri Dios. Riyin can wachibil cˈa ri kachˈalal Timoteo tek ntzˈibaj el re wuj reˈ chiwe riyix kachˈalal ri yix iglesia riche (rixin) ri Dios ri yixcˈo pa tinamit Corinto. Pero re wuj reˈ ma xaxu (xaxe) ta wi cˈa iwuche (iwixin) riyix, xa can quiche (quixin) chukaˈ quinojel ri lokˈolaj tak kachˈalal ri yecˈo pa nicˈaj chic tinamit ri chiriˈ pa rucuenta ri Acaya. 	 ख्रीष्ट येशूको एकजना प्रेरित पावलबाट। परमेश्वरले इच्छा गरे अनुसार मलाई एक प्रेरित रोज्नु भयो। हाम्रा ख्रीष्टमा भाइ तिमोथिबाट पनि कोरिन्थीमा बस्ने परमेश्वरको मण्डलीलाई र सारा अखैया देशमा बस्ने परमेश्वरका मानिसहरूलाई प्रणामः


Yacˈa tek xinpiscolij wiˈ chuwij riche (rixin) chi ntzˈet achique ri nichˈo pe wuqˈui, yacˈariˈ tek xentzˈet wukuˈ candeleros ri ye banon riqˈui kˈanapuek. 	 को हो जो मसित बात गदैंछ भनी हेर्न म पछि फकें। जब म र्फकिएँ, मैले सुनका सातवटा दीप-दानी देखे।


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Can xiwacˈaxaj yan cˈa ri xinbij chiwe chi yin cˈa riyin riˈ. Y wi can yin cˈa riyin ri yinicanoj, tiyaˈ cˈa kˈij chique re ye wachibilan chi quebe na el. 	 येशूले भन्नुभयो, “मैले तिमीहरूलाई भने म येशू हुँ। यसर्थ तिमीहरूले मलाई नै खोजिरहेका हौ भने, यी अरू मानिसहरूलाई जानुदेऊ।”


Rumacˈariˈ nbij cˈa chiwe chi can titijaˈ ikˈij chubanic ri xtinbij chiwe wacami riche (rixin) chi niben chare ri icˈaslen riqˈui ri Dios chi niqˈuiy y niwachin. Riyix can cˈo icukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios pero wacami titijaˈ ikˈij chi nikˈalajin chukaˈ ri ruchukˈaˈ ri Dios pa tak icˈaslen. Tiwetamaj chukaˈ ri kas nika chuwech ri Dios. 	 यसकारण यी कुराहरु तिमीहरुको जीवनमा थप्न सकेसम्म प्रयास गर। तिमीहरुको आफ्नो विश्वासमा भलोपन अनि ज्ञानमा भलोपन थप।


Ri discípulos xquicˈaxaj na cˈa chi can ya wi ri Jesús, cˈacˈariˈ xcukeˈ ka quicˈuˈx y riqˈui quicoten xquicˈul apo ri Jesús chupan ri jucuˈ. Y can yacˈariˈ tek xeˈapon chuchiˈ yaˈ, ri lugar ri cˈo chi yeˈapon wi. 	 जब उहाँले तिनीहरूसँग बात गर्नुभयो उहाँलाई डुङ्गामा ल्याउन पाँउदा तिनीहरू आनन्दित भए। तब डुङ्गा जमीनतिर आई पुग्यो जुन ठाउँमा तिनीहरू पुग्न चाहन्थे।


Y ruma yoj ralcˈual chic ri Dios, riyoj can cˈo chukaˈ jun herencia ri xtiyaˈox (xtyaˈ) chake. Can junan cˈa xtiyaˈox (xtyaˈ) chake riqˈui ri Cristo. Pero rajawaxic chi ma tikapokonaj ta nikatij pokonal, achiˈel xutij pokonal ri Cristo; y xticˈojeˈ kakˈij achiˈel ri Cristo can cˈo rukˈij. 	 यदी हामी परमेश्वरका सन्ताहरू हौं भने हामीले आशीर्वाद पाउनेछौं जुन परमेश्वरसित आफ्ना मानिहरूका लागि छ। हामीले ती आशीर्वाद परमेश्वरबाट ख्रीष्टसितै पाउनेछौं। तर हामीले ख्रीष्टले जस्तै दुःख-पीडा सहनु पर्छ त्यसपछि मात्र हामीले पनि ख्रीष्टले जस्तै गौरव प्राप्त गर्नेछौ।


Y ri caˈiˈ kachˈalal riˈ, ri Judas y ri Silas, xecˈojeˈ cˈa ka caˈiˈ oxiˈ kˈij quiqˈui ri chiriˈ pan Antioquía. Yacˈa tek xquichˈob yetzolin pa Jerusalem quiqˈui ri ye takayon pe quiche (quixin), ri kachˈalal ri yecˈo chiriˈ pan Antioquía xequijech cˈa el. Xquibij chique chi ya ta cˈa ri Dios xtichajin quiche (quixin) y nicˈojeˈ ta uxlanibel cˈuˈx pa tak cánima. Queriˈ cˈa xquibij el chique. 	 त्यहाँ केही समय बसे पछि यहूदा र सिलास फर्के। तिनीहरूले विश्वासीहरूबाट शान्तिको आशीर्वाद पाए पछि यरूशलेमका दाज्यु भाईहरू जसले तिनीहरूलाई त्यस काममा पठाएका थिए तिनीहरूकहाँ फर्के।


Y pa jun uxlanibel kˈij, riyoj xoj‑el cˈa el ri pa tinamit riche (rixin) chi xojbe chuchiˈ jun raken yaˈ, jun lugar ri can niban wi oración. Y xojbetzˈuyeˈ cˈa chiriˈ, y xkachop cˈa rutzijoxic chique ri ixokiˈ ri xquimol quiˈ chiriˈ, ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 विश्रामको दिनमा हामी शहरको मुख्य फाटकबाट निस्क्यौं अनि नदी तिर गयौं। हामीले सोच्यौं कि त्यहाँ प्रार्थना गर्ने एउटा ठाउँ हुन सक्थ्यो। केही पत्नी मानिसहरू त्यहाँ भेला भएका थिए। यसकारण हामी बस्यौं अनि तिनीहरूसंग बात गर्न लाग्यौं।


Y ri principaliˈ tak sacerdotes, y quinojel cˈa ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij, niquicanolaˈ cˈa achique chi mac niquil chrij ri Jesús, riche (rixin) chi queriˈ can niquitek wi pa camic, pero xa majun mac ri xquil ta chrij. 	 मुख्य पूजाहारीहरू, र पूरा यहूदी महासभाले येशूलाई मार्नका निम्ति येशू विरुद्ध झूटो प्रमाण खोजिरहेका थिए। तर तिनीहरूले कुनै त्यस्तो प्रमाण पाएनन्।


Y tek ri Pedro y ri Juan yeˈoc yan cˈa apo pa rachoch ri Dios, ri achi riˈ nucˈutuj chukaˈ ca limosna chique riyeˈ. 	 त्यसदिन त्यो मानिसले पत्रुस र यूहन्नालाई मन्दिरको प्राङ्गणभित्र गइरहेको देख्यो। उसले तिनीहरूसंग पैसा माग्यो।


Rumacˈariˈ wacami majun chic jun sipanic ri man ta yatajnek chiwe ruma ri Dios, ruma can yatajnek chiwe chi yixcowin niben ri rusamaj Riyaˈ ri chicojol, y xa can xu (xe wi) chic cˈa iwoyoben ri kˈij tek xtipe chic jun bey ri Kajaf Jesucristo. 	 यसैले हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्टको पुनरागमन र्पखिरहरूञ्जेल तिमीहरूलाई कुनै आत्मिक वरदानको अभाव हुने छैन।


Wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, can sibilaj cˈa wajowan chi ntzˈiban ta el jun wuj chiwe ri nichˈo chrij ri kacolotajic. Yacˈa re wacami tek ntzˈibaj el re wuj reˈ chiwe, ma chrij ta chic ri kacolotajic. Ruma nicˈatzin chi riyin nbij chiwe chi ma tiyaˈ ta kˈij chare chˈabel ri xa ma ye achiˈel ta nubij ri chˈabel ri xjach chake riyoj ri yoj lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios tek xkanimaj ri Jesucristo, chˈabel ri majun bey xtijalatej ta ri nubij. Rumacˈariˈ can titijaˈ ikˈij chi nitoˈ ri lokˈolaj chˈabel riˈ. 	 प्रिय मित्रहरु, म तिमीहरुलाई हामी सबैले एकसाथ सहभागी भएको उद्धारको बारेमा लेख्न खूबै इच्छुक भएको छु। म तिमीहरुलाई परमेश्वरले उहाँको पवित्र मानिसहरुलाई प्रदान गर्नु भएको विश्वासको निम्ति कठिन संर्घष गर्ने उत्साह प्रदान गर्ने इच्छा गर्छु। परमेश्वरले यो विश्वास एकै पल्ट प्रदान गर्नुभयो अनि यो सबै समयको निम्ति पर्याप्त भयो।


Y nicˈaj chique ri discípulos tek xquicˈaxaj ri xubij ri Jesús, xquicˈutulaˈ cˈa chiquiwech. Riyeˈ xquibij cˈa: ¿Achique cˈa ri xrajoˈ xubij chake riqˈui ri chˈabel ri xerubij, ruma xubij: Xa jubaˈ chic cˈa ri yicˈojeˈ chicojol y ma xquinitzˈet ta chic pakeˈ jubaˈ. Pero jubaˈ chic apo, xquinitzˈet chic jun bey, ruma riyin xa yibe riqˈui ri Tataˈixel? xchaˈ, xechaˈ cˈa ri discípulos chiquiwech. 	 कोही चेलाहरूले आपसमा भने, “येशूले जब त्यसो भन्नु हुन्छ त्यसको मतलब के हो? ‘केही बेरपछि तिमीहरूले मलाई देख्नछैनौ अनि तब केही बेरपछि मलाई फेरि देख्नेछौ?’ ‘त्यसो जब भन्नुहुन्छ म पिताकहाँ जादैछु त्यसको अर्थ के हो?”


Ruma riyin ma riqˈui ta cˈa jun winek xincˈul wi pe, ni ma xitijox ta chukaˈ ruma jun winek. Can ya ri Jesucristo ri xkˈalajsan chinuwech. 	 मैले मानिसहरूबाट सुसमाचार पाइनँ। कसैले मलाई सुसमाचार सिकाएको होइन। येशू ख्रीष्ट आफैले मलाई यो प्रकट गर्नु भएको हो।


Cabiyin quiqˈui ri awinak, y jabij chique: Riyix xtiwacˈaxaj y ma xtikˈax ta chiwech ri xtiwacˈaxaj. Riyix xtitzuˈ y xa ma xtiyaˈ ta cˈa pa cuenta ri nitzuˈ. 	 ‘यो मानिस भए तिर जाऊ र तिनीहरूलाई भनः सुन्न त सुन्छौ तिमीहरूले, तर तिमीहरू बुझ्नेछैनौ! तिमीहरू हेर्छै अनि देख्छौ तर तिमीहरू जे देख्छौ बुझ्ने छैनौ!


Rumariˈ riyin, astapeˈ can cˈo uchukˈaˈ yaˈon pa nukˈaˈ ruma ri Cristo, riche (rixin) chi nbij chawe ri achique rucˈamon chi naben, 	 तिमीले केही गर्नु छ। ख्रीष्ट प्रति भएको मेरो अधिकारको कारणले म तिमीलाई यसो गर भन्न सक्छु।


Y ri Dios sibilaj qˈuiy rutzil nuyaˈ pa kawiˈ. Achiˈel nubij chupan ri ruchˈabel ri tzˈibatal ca, chi ri Dios nupabaˈ riˈ chiquiwech ri niquinimirisaj quiˈ. Yacˈa ri niquichˈutinirisaj quiˈ, Riyaˈ nuyaˈ ri rutzil pa quiwiˈ. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 तर परमेश्वरको दया जो हामीलाई दिइएको छ, त्यो महान छ। धर्म शास्त्रले भनेको जस्तै, “घमण्डी मानिसहरूको विरूद्ध परमेश्वर हुनुहुन्छ, तर उहाँले ती मानिसहरूलाई दया प्रदान गर्नु हुन्छ जो विनम्र छन्।”


Y ruma chi ri caxlan wey xa jun, rumariˈ junan kawech kabanon konojel achiˈel rubanon jun chˈaculaj, astapeˈ riyoj sibilaj yoj qˈuiy. Ruma konojel yojtijo riche (rixin) ri caxlan wey riˈ. 	 त्यहाँ एउटै रोटी छ। अनि हामी धेरै जना छौं। तर त्यही एउटा रोटीबाट हामी भाग गर्छौ। यसैले हामी खासमा एउटै शरीर हौं।


Y can rajawaxic chi nitzijox na nabey ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic pa ronojel ruwachˈulef, cˈacˈariˈ xtoka ri ruqˈuisbel kˈij chare re ruwachˈulef. 	 यस भन्दा अघिनै सबै जातिहरू सुसमाचार प्रचार गरिनु पर्नेछ।


Y ri Jesús xbe chic cˈa chubanic orar. Y tek xtzolin pe ri pa rox mul, Riyaˈ xubij cˈa chique ri ye oxiˈ rudiscípulos: Wacami can quixwer cˈa y quixuxlan. Ya xa riqˈui cˈa reˈ. Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol can ya wi cˈa reˈ xoka ri hora, chi xquijach cˈa el pa quikˈaˈ ri aj maquiˈ. 	 येशूले तेस्रो पटक प्रार्थना गरिसकेपछि, उहाँ आफ्ना चेलाहरू भएको ठाउँमा आउनुभयो। उहाँले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “के तिमीहरू अझै सुतिरहेको अनि विश्राम गरिरहेका छौ अति भयो! मानिसको पुत्रलाई पापी मानिसहरूको हातमा सुम्पिने समय आइपुग्यो।


Nabey cˈa xquicˈuaj ri Jesús cˈa chuwech ri Anás, ruma ri Anás riˈ rujinan ri Caifás. Y ri junaˈ riˈ ya cˈa ri Caifás ri nimalaj sacerdote. 	 तिनीहरूले येशूलाई बाँधे अनि पहिले उहाँलाई अन्नासको अगाडि लगे। अन्नास प्रधान पूजाहारी कैयाफाका ससुरा थिए जो यस र्वषको निम्ति प्रधान पूजाहारी थिए।


Y cˈa ntajin na cˈa nitzijon ri Jesús riqˈui ri ixok, tek cˈo jun achi xoka ri petenak chrachoch ri Jairo, ri Jairo ri principal chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Ri jun achi ri xoka, xorubij cˈa chare ri Jairo: Man chic tacˈuaj ta el ri Tijonel Jesús, ruma ri ti amiˈal xa xcom yan. 	 जब येशू बात गरिरहनु भएको थियो, एकजना सभा-घरका अगुवा घरबाट आए र भने, “ तिम्री छोरी मरिसकेकी छे। अब गुरूलाई कष्ट नदेऊ। ‘ ‘


Yacˈa riyin nbij chiwe: Majun bey tiben ta jurar, ni ma tinataj ta ri caj ruma chi niben jurar, ruma ya ri chilaˈ chicaj tzˈuyul wi ri Dios. 	 तर म तिमीहरूलाई भन्दछु, स्वर्गको नाउँमा कसम वा प्रतिज्ञा खाँदै नखाऊ, किनभने स्वर्ग परमेश्वरको सिंहासन हो।


Y ri discípulos riˈ xquichop cˈa yechˈojin pa ruwiˈ chi achique ri más nim rukˈij chiquicojol riyeˈ. 	 तब तिनीहरू मध्ये को चाँहीं सबै भन्दा महान होला भनी प्रेरितहरूले बहस गरे।


Nchˈobon chi tek xquinapon, nwajoˈ yiyaloj el jubaˈ iwuqˈui. O riqˈui jubaˈ xa can xtinkˈaxaj na chukaˈ el ri rukˈijul ri job chiriˈ. Y tek xquinel el chiriˈ iwuqˈui, re wacami cˈa ma jane kˈalaj ta ri acuchi (achique) xquibe wi. Xaxu (xaxe wi) nwajoˈ chi riyix yinitoˈ ta el riqˈui ri nicˈatzin chuwe chupan ri nubey, ri acuchi (achique) xquibe wi. 	 यदि सम्भव हुन सके, केही दिन म तिमीहरूसित बसुँला। म हिउँद भरि पनि तिमीहरूसित बस्न सक्छु। तब जहाँ-जहाँ म जान्छु तिमीहरूले मेरो यात्रामा सहायता गर्न सक्छौ।


Y ronojel cˈa ri nbin chic chiwe, can riche (rixin) cˈa chi tiquicot ri iwánima, can achiˈel ri quicoten ri cˈo wuqˈui riyin. Y can tzˈaket ta cˈa chukaˈ ri quicoten xticˈojeˈ pa tak iwánima. 	 मैले यी कुराहरू भनिसकेकोछु, यसैले तिमीहरूले त्यस्तै आनन्द पाउन सक्नेछौ जुन मसंग छ। म तिमीहरूको आनन्द एक पूर्ण आनन्द भएको देख्नु चाहन्छु।


Y wacami cˈa re achiˈaˈ reˈ can quetaman chic chi ronojel ri ayaˈon pe chuwe riyin, can yit cˈa riyit yit yayon pe chuwe. 	 अब तिनीहरूले बुझे कि सबै थोक जुन मलाई दिनु भयो ती तपाईंबाट आएका हुन।


Y queriˈ chukaˈ xkaben chiwe riyix. Can sibilaj xixkajoˈ. Rumacˈariˈ xkabilaˈ chiwe ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios ri niyaˈo colotajic. Y ma xu (xe) ta riˈ. Ruma wi ta xcˈatzin chi xojapon ta chuwech ri camic chiˈitoˈic, can xkaben ta. Ruma sibilaj yixkajoˈ. 	 हामीले तिमीहरूलाई धेरैमाय गरयौं। त्यसैले तिमीहरूलाई परमेश्वरको सुसमाचारको भागीदार बनाउन चाह्यौं। तर त्यति मात्र होइन हामीले आफ्नो जीवन पनि तिमीहरूसित बाड्न चाहेका छौं।


Yacˈa ri xesiqˈuix (xeˈoyox), ma xeniman ta pe riqˈui ri xbebix chic jun bey chique. Yecˈo xa xebe pa tak quisamaj ri pa tak juyuˈ; y yecˈo xa xebe pa tak cˈaynic. 	 “नोकरहरूले ती मानिसहरूलाई भोजमा आउने आग्रह गरे। तर तिनीहरू नोकरहरूको कुरा सुन्न अस्वीकीर गरे। ती मानिसहरू आ-आफ्नै काममा लागे। एकजना आफ्नो खेतमा गए, अनि अर्को आफ्नो व्यापारतिर लागे।


¿La ma que ta cami riˈ, ri utz chukaˈ chi xaben ta riyit riqˈui ri awech mozo achiˈel ri xinben riyin awuqˈui chi xinjoyowaj awech? 	 मैंले तँलाईं दया गरे जस्तै तैले पनि त्यसलाई दया गर्नु पर्ने होइन्।’


Yacˈariˈ tek ri Simón xubij chare ri Jesús: Tijonel, riyoj junakˈaˈ xojcˈaseˈ riche (rixin) chi xekacanoj car, y xa majun xkachop. Pero ruma cˈa chi can yit cˈa riyit yabin chi nikayaˈ ka re yaˈl chapabel car pa yaˈ, can nikayaˈ cˈa ka, xchaˈ. 	 शिमोनले उत्तर दिए, “गुरूज्यू हामीले सारा रात परिश्रम गर्यौ र पनि एउटै माछा समात्न सकेनौं। तर किनभने तपाईंले भन्नुभयो, म जाल फिजाउँछु।”


Yecˈo kachˈalal ri niquibij chi yecˈo na kˈij ri cˈo chi nichajix. Y yecˈo kachˈalal chukaˈ ri niquibij chi ronojel kˈij xa ye junan. Y rumariˈ utz chi tikachˈoboˈ na jabel chikajujunal achique ri nikaben. 	 कुनै मानिसले एउटा दिनलाई अर्को दिनभन्दा महत्वपूर्ण ठान्न सक्छ। अनि अर्को मानिसले सबै दिन एकै ठान्न सक्छ। हरेक मानिस आफ्नो विश्वासमा निश्चित हुनुपर्छ।


Y ri Félix ri aj kˈatbel tzij xuben cˈa pe retal riqˈui ri rukˈaˈ chare ri Pablo riche (rixin) chi tichˈo. Y riyaˈ xchˈo cˈa apo, y xubij cˈa: Wetaman cˈa chi riyit cˈo yan chic junaˈ ri akˈaton pe tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef reˈ. Rumariˈ ma xtinpokonaj ta xquichˈo apo, riche (rixin) chi nkˈalajsaj chi majun chˈaˈoj ri nbanon ta. 	 राज्यपालकले पावललाई बोल्ने संकेत गर्नुभयो। यसकारण पावलले राज्यपाललाई जवाफ दिए, “राज्यपाल फेलिक्स, म जान्दछु कि तपाईं धेरै समयदेखि यस राष्ट्रको न्यायकर्ता हुनुहुन्छ। यसर्थ म आफ्नो बचाउ पक्ष पेश गर्न पाउँदा खुशी छु।


Ri achiˈaˈ israelitas ri can cˈo quikˈij, can xquimey cˈa ri yerubij ri Jesús, y rumariˈ niquibij: ¿Achique cˈa ruma re achi reˈ can qˈuiy retaman chrij ri ruchˈabel ri Dios y xa majun bey xutijoj ta riˈ? yechaˈ cˈa. 	 यहूदीहरू छक्क परे। तिनीहरूले भने, “यो मानिस कहिल्यै स्कूलमा पढेन उसले कसरी यति विघ्न कुराहरू जान्यो?”


Y ri Festo xoka cˈa pa Cesarea riche (rixin) chi norucˈuluˈ ca ri rusamaj, ruma ya riyaˈ ri ntoc ca aj kˈatbel tzij. Y pa rox kˈij cˈa chare ri tucˈom wi ca ri rusamaj, riyaˈ xbe cˈa anej pa tinamit Jerusalem. 	 फेस्तस राज्यपाल भए, अनि तिन दिन पछि उनी सिजरियाबाट यरूशलेम गए।


Y xapon cˈa ri kˈij ri ruchˈobon pe ri Dios Kacolonel chi xukˈalajsaj ri ruchˈabel y can xkˈalajin wi cˈa ri ruchˈabel ruma ri samaj ri nben riyin tek ntzijoj ri chˈabel ri xuchilabej chuwe chi ntzijoj. 	 ठीक समयमा परमेश्वरले संसारलाई त्यो जीवन बारे जान्न दिनुभयो। परमेश्वरले त्यसलाई प्रचारद्वारा जान्न दिनु भयो। त्यो काम परमेश्वरले मलाई सुम्पनु भयो। मैले त्यो हाम्रो मुक्तिदाता परमेश्वरको आदेशमा प्रचार गरें।


Y tek xecˈachoj chare ri waˈin quinojel, ri Jesús xucˈutuj chare ri Simón Pedro: Riyit Simón ri yit rucˈajol ri Jonás, ¿la yinawajoˈ cami más que chiquiwech quinojel reˈ? xchaˈ chare. Y ri Simón Pedro xubij cˈa: Jaˈ (je), can queriˈ wi, Ajaf. Riyit awetaman chi yatinwajoˈ. Y ri Jesús xubij chare: Wi can yinawajoˈ, can queˈayukˈuj cˈa ri alaj tak nucarneˈl, xchaˈ. 	 जब तिनीहरूले खाइसके, येशूले शिमोन पत्रुसलाई भन्नुभयो, “योआनेसको पुत्र शिमोन, यी अन्य मानिसहरूले भन्दा ज्यादा तिमी मलाई प्रेम गर्छौ?” पत्रुसले जवाफमा भने, “ज्यू प्रभु, तपाईं जान्नु हन्छ म प्रेम गर्छु तपाईंलाई।” त्यसपछि येशूले पत्रुसलाई भन्नुभयो, “मेरा भेंडाहरूलाई खुवाऊ।”


Ruma riqˈui ri Cristo nikˈalajin wi ronojel kas achique rubanic ri Dios. 	 परमेश्वरको सम्पूर्णता ख्रीष्टमा शारिरीक रूपमा छ।


Y tek ri Pedro xerutzˈet ri winek, xubij cˈa chique: Wech aj Israel, ¿achique cˈa ruma tek nimey re xbanatej? ¿Y achique ruma tek xa yoj cˈa riyoj ri yojitzuˈ? Ruma re achi reˈ xbiyin, pero ma ya ta ri kachukˈaˈ riyoj ri xbano, y chukaˈ ma ya ta ri utz ri nikaben chuwech ri Dios ri xbano. 	 जब पत्रुसले यस्तो देखे, उनले मानिसहरूलाई भने, “मेरा यहूदी दाज्यु-भाइहरू हो! तिमीहरू किन यसमा अचम्भ मानिरहेका छौ?” तिमीहरूले हामीलाई यस्तो प्रकारले हेरिरहेकाछौ कि मानौं, हामीले हाम्रो शक्ति र भक्तिले त्यो मानिसलाई हिंड्ने सामर्थ बनायौ।


Y ri winek ri xeˈacˈaxan riˈ, xquiyaˈ ca ri tinamit y xebe cˈa acuchi (achique) cˈo wi ri Jesús. 	 तब मानिसहरू शहर छाडे अनि येशू कहाँ गए।


Y riyeˈ xquibij cˈa: Ri Moisés can xuyaˈ wi ca kˈij chare ri achi chi utz nutzˈibaj jun wuj y nubij chupan chi xquijech quiˈ riqˈui ri rixjayil y tuyaˈ chare ri ixok, y tuyaˈ ca, xechaˈ riyeˈ. 	 फरिसीहरूले भने, “मोशाले अनुमति दिए कि मानिसले एउटा विवाह विच्छेद पत्र लेखेर आफ्नो स्वास्नीसंग विवाहविच्छेद गर्न सक्छ।”


Ri mozos riˈ niquibij cˈa: Ri ye ruqˈuisbel mozos xeˈoc pa samaj, y xa jun hora oc xesamej, y riyit can junan xaben chake quiqˈui riyeˈ, tek riyoj can jun kˈij xojsamej y xojcˈojeˈ chuxeˈ ri rucˈatanal ri kˈij, yechaˈ cˈa. 	 खेतालाहरूले विरोध गरे, पछि आएकाहरूले एक घण्टा मात्र काम गरेका छन्। तर तिनीहरूलाई पनि हामीलाई जस्तै एउटा चाँदीको सिक्का दिइयो। अनि हामीले भने दिन भरि प्रचण्ड घाममा काम गरेका छौं।’


Y ri Herodes, jun chique ri ye cajiˈ aj kˈatbel tak tzij chupan ri tiempo riˈ, can yeracˈaxalaˈ cˈa ronojel ri yerubanalaˈ ri Jesús. Pero ma nril ta cˈa achique ri nunimaj, ruma yecˈo yebin chi ri nibano queriˈ ya ri Juan ri Bautista ri xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ. 	 शासक हेरोदले यी सब घटनाहरू थाहा पाए । तिनी अन्योलमा परे किनभने कतिजना मानिसले भने, “बप्तिस्मा दिने यूहन्ना मृत्युबाट बौरी उठेका छन्।”


Y tek riyaˈ xutzˈet chi can ye qˈuiy cˈa chique ri achiˈaˈ fariseos y ye qˈuiy chukaˈ chique ri achiˈaˈ saduceos yeˈapon riqˈui ruma nicajoˈ chi yeban el bautizar ruma riyaˈ, riyaˈ xubij cˈa chique: Riyix xa yix achiˈel itzel tak cumatz, ruma niwajoˈ yixanmej chuwech ri rucˈayewal. ¿Achique xbin chiwe chi utz yixanmej chuwech ri rucˈayewal ri xtutek pe ri Dios, re chkawech apo? 	 धेरै फरिसीहरू र सदुकीहरू यूहन्नाकहाँ बप्तिस्मा लिनका निम्ति आए। जब यूहन्नाले तिनीहरूलाई देखे तिनले भने, ‘हे सर्पका सन्तान हो, आउन लागेको परमेश्वरको क्वोधबाट भाग्न कसले तिमीहरूलाई चेताउनी दियो?


Ma tisach ta icˈuˈx ruma ri xinbij chiwe, ruma xtapon cˈa kˈij tek ri ye caminakiˈ can cˈo cˈa chi xtiquicˈaxaj ri nuchˈabel. 	 यसमा अचम्ब नमान। समय आइरहेछ जब सम्पूर्ण मानिसहरू जो मरेका छन्, तिनीहरूले उहाँको आवाज सुन्नेछन्।


Y can yekˈalajin wi cˈa ri banobel ri xa ruraybel ri chˈaculaj, ruma xa ruyon achiˈel reˈ: Ri ixok ri cˈo rachijil y nucˈom ruwech jun chic achi y ri achi ri cˈo rixjayil y nucanoj jun chic ixok. Ri winek ri niquicanoj quiˈ riche (rixin) chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. Ri winek ri can sibilaj cˈa etzelal niquiben y niquiben mac ri sibilaj qˈuixbel. 	 हाम्रा पापपूर्ण स्वभावले खराब गर्छ जो यी हुनः यौन पाप, अशुद्धता, अनैतिकता,


Y jun anciano riche (rixin) ri iglesia nicˈatzin chi rucˈuan jun utzilaj cˈaslen, riche (rixin) chi queriˈ majun tzij nibix ta chrij. Y chukaˈ nicˈatzin chi xaxu (xaxe wi) jun rixjayil cˈo y ri ralcˈual can quiniman ta ri Jesucristo. Y man ta quicˈuan jun itzel cˈaslen y can yeniman ta tzij. 	 धर्म-गुरू यस्तो मानिस हुनुपर्छ जो गलत जीवन बिताइरहेको अभियुक्त नहोस्। उसको एउटै मात्र पत्नी हुनु पर्छ। उसका केटाकेटीहरू विश्वासी हुनु पर्छ, असभ्य जीवन बाँचेको वा आज्ञाकारी नभएको अभियुक्त हुनु हुँदैन।


Ri ley riche (rixin) ri Moisés xa achiˈel jun rumachˈachˈil ri utzil ri xquepe chkawech apo. Ruma ma xucˈom ta pe ri utzil achiˈel ri kas kitzij chi utzil ri nucˈom pe ri Cristo. Y xa rumariˈ ri chicop ri xetzuj (xesuj) chuwech ri Dios ronojel junaˈ, ma xecowin ta xuben chique ri winek chi xeˈapon ta riqˈui ri Dios, chi man ta jun quimac xetzˈet ruma ri Dios. 	 व्यवस्थाले त हामीलाई भविष्यमा आउने असल वास्तविकताको धमिलो चित्र मात्र देखायो। व्यवस्था वास्तविकताको साँचो रूप होइन। त्यस व्यवस्थाले त मानिसहरूलाई हरेक साल त्यही बलि चढाउन सिकाउँछ। परमेश्वरलाई पुज्न आउनेहरूले त्यही बलि चढाउन छोडदैनन्। तर व्यवस्थाले ती मानिसहरूलाई कहिल्यै पूर्णतातिर डोर्याउन सकेन।


Y can yacˈariˈ tek xpe jun nimalaj silonel chuwech ri ruwachˈulef, y jun cˈa chique ri lajuj partes riche (rixin) ri tinamit xwulutej. Y ye wukuˈ mil winek ri xecom ruma ri silonel. Yacˈa ri nicˈaj chic winek ri yecˈo chupan ri tinamit riˈ, ri ma xecom ta, xpe cˈa nimalaj xibinriˈil chique. Y xquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios ri cˈo chilaˈ chicaj. 	 त्यसैबेला त्यहाँ ठूलो भूँईचालो गयो। शहरको दशौं भाग नष्ट भयो। अनि सात हजार मानिसहरु त्यस भूँईचालोमा मरे। मानिसहरु जो मरेनन्. तिनीहरु अत्यन्त भयभीत थिए। तिनीहरुले स्वर्गका परमेश्वरलाई महिमा गरे।


Tek ri Jesús y ri rudiscípulos yecˈo chic cˈa pa jay, xepe ri discípulos xquicˈutulaˈ chare ri Jesús chi achique cˈa ri xrajoˈ xubij riqˈui ri chˈabel ri xa cˈariˈ xerubij ca chique ri achiˈaˈ fariseos. 	 त्यसपछि, येशू र चेलाहरू एउटा घरभित्र थिए। चेलाहरूले येशूलाई फेरि विवाहविच्छेद बारे सोधे।


Y ri Ajaf xubij cˈa chukaˈ chare ri Moisés: Tawelesaj la axajab chawaken, ruma ri acuchi (achique) yit paˈel wi, can jun lokˈolaj lugar. 	 परमप्रभुले उनलाई भन्नुभयो, तिम्रा जुत्ताहरू खोल, किनभने जुन ठाउँमा तिमी उभिरहकाछौ त्यो पवित्र ठाँउ हो।


Riyix yixcˈo chic apo riqˈui ri Jesús ri chojmirisayon ri cˈacˈacˈ trato ri xuben ri Dios quiqˈui ri winek. Riyaˈ xcom y ri ruquiqˈuel ri xbiyin, yariˈ ri nichˈajchˈojsan ri kánima, y ri ruquiqˈuel Riyaˈ más rejkalen que chuwech ri ruquiqˈuel ri Abel. 	 तिमीहरू येशूकहाँ आएका छौ जसले परमेश्वरबाट उहाँका मानिसहरूका लागि नयाँ करार ल्याउनुभयो। तिमीहरू रगत छर्केको ठाउँमा आएकाछौ जसले हामीलाई हाबिलको रगतले भन्दा असल कुराहरू भन्दछ।


Riyix acˈalaˈ, can queˈinimaj ri iteˈ itataˈ riqˈui ronojel ri niquibij chiwe, ruma yariˈ ri nika chuwech ri Ajaf chi niben. 	 बालकहरू, तिमीहरूका आमा-बाबुले भनेको प्रत्येक कुरो मान। यसले प्रभुलाई खुशी तुल्याँउछ।


Riyin can nbij cˈa chiwe chi chanin xquerutoˈ pe. Y tek ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol xtipe chic jun bey waweˈ chuwech re ruwachˈulef, ¿la cˈa yecˈo na cami winek ri quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Dios? xchaˈ ri Jesús. 	 म तिमीलाई भन्दछु, उहाँले आफ्ना मानिसहरुलाई तुरन्तै सहाएता गर्नु हुन्छ। तर जब मानसको पुत्र फेरि आउनु हुन्छ, के उहाँले पृथ्वीमा उहाँलाई विश्वास गर्ने मानिसहरू पाउनहुन्छ?”


Y tek xsiqˈuix (xoyox) ri Pablo chuwech ri aj kˈatbel tzij, yacˈariˈ tek ri Tértulo xuchop apo ri tzujunic (sujunic) chrij ri Pablo. Ri Tértulo quecˈareˈ ri xerubilaˈ apo chare ri Félix: Nimalaj aj kˈatbel tzij, riyoj sibilaj nikamatioxij chawe, ruma re pa katinamit cˈo uxlanibel cˈuˈx y majun oyowal, ruma can cˈo anaˈoj chucˈuaxic ri katinamit. 	 पावललाई सभामा डाकियो अनि तर्तुल्लसले उनको विरुद्ध यसो भन्दै मुद्दा पेश गर्न थाले, “महामहिम फेलिक्स, तपाईंले गर्दा नै हाम्रा मानिसहरूले शान्ति उपभोग गरिरहेका छन् अनि तपाईंकै दूरर्दशिताले हाम्रो देशमा हुन पर्ने सुधारहरू भए।


Quecˈareˈ rubanic tek xtiquir pe rutzijoxic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, ruchˈabel ri Jesucristo ri Rucˈajol ri Dios. 	 येशूख्रीष्ट, परमेश्वरको पुत्रको सुसमाचार, अगमवक्ता यशैयाहले भनेका घट्नाबाटै आरम्भ हुन्छ।


Pero tek ri Jesús xracˈaxaj queriˈ, xupiscolij riˈ y xerutzuˈ ri nicˈaj chic rudiscípulos y cˈacˈariˈ xubij chare ri Pedro: Cabiyin quelaˈ riyit Satanás, ruma ma utz ta ri nachˈob. Ruma ri nachˈob riyit xa can junan riqˈui ri niquichˈob ri winek y xa ma ya ta ri nrajoˈ ri Dios ri nachˈob. 	 तर येशू फनक्क फर्के र चलाहरूलाई हेर्नु भयो। अनि उहाँले पत्रुसलाई हकार्नुभयो। अनि उहाँले पत्रुसलाई भन्नुभयो, “शैतान मदेखि टाढो बस परमेश्वरले सोच्नु भए जस्तो तिमीले सोच्दैनौ। तिमीले मानिसहरूले जस्तै सोच्छौ।”


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri ye rudiscípulos riˈ: ¿Achique ruma tek xa yix warnek? Quixyacatej, tibanaˈ orar y ticˈutuj chare ri Dios riche (rixin) chi ma yixtzak ta pa mac tek yixtojtobex, xchaˈ chique. 	 येशूले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “तिमीहरू किन सुतिरहेकाछौ? झट्ट उठ र प्रार्थना गर ताकि तिमीहरूले प्रलोभनको सामना गर्न नपरोस्।” येशू पक्राउ पर्नुभयो (मत्ती 26:47-56; मर्कूस 14:43-50; यूहन्ना 18:3-11)


Xa rumacˈariˈ tek riyin yencusaj cˈambel tak tzij riche (rixin) chi yichˈo quiqˈui riche (rixin) chi queriˈ astapeˈ niquitzuˈ y xa ma nichˈobotej ta chiquiwech ri niquitzuˈ, y riche (rixin) chi astapeˈ niquicˈaxaj y xa ma nikˈax ta chiquiwech ri niquicˈaxaj. 	 यसैले, ती मानिसहरूलाई उपदेश दिएँ म उखानहरू भन्ने छु तिनीहरू हेर्दछन्, तर देख्दैनन्। तिनीहरू सुन्छन् तर बुझ्दैनन्।


Y pa rucaˈn kˈij, ruma ri cakˈikˈ can ma kajnek ta ri ruchukˈaˈ, rumariˈ xquirokij cˈa ca pa yaˈ nicˈaj chare ri ejkaˈn ri rucˈuan ri barco. 	 अर्को दिन, आँधीको झोक्काले जहाजलाई निकै हिर्कायो, मानिसहरूले समानहरू जाहजबाट फ्याँके।


Pero ri kachˈalal Onesíforo ma que ta riˈ xuben. Ri Ajaf xtujoyowaj ta cˈa quiwech ri yecˈo pa rachoch, ruma riyaˈ ma xqˈuix ta xinorutzˈetaˈ waweˈ pa cárcel. Xa qˈuiy mul xorucukubaˈ nucˈuˈx. 	 ओन्सिफरसका परिवारलाई प्रभुले कृपा गरून् भनी म प्रार्थना गर्छु। ओन्सिफरसले मलाई मेरो कष्टमा धेरै पल्ट सघाए। मलाई बन्दी देखेर उनी लजाएनन्।


Y ri patrón riˈ xubij cˈa chare: Sibilaj utz ri xaben. Riyit can yit jun utzilaj numozo ri can naben wi ri nibix chawe. Y ruma cˈa chi can utz xaben riqˈui ri jubaˈ ri xinyaˈ ca chawe tek xibe, wacami cˈa yatinyaˈ pa ruwiˈ jun samaj nim. Catam pe cˈa y catoc chupan ri quicoten ri cˈo wuqˈui, xucheˈex ri mozo. 	 “मालिकले जवाफ दिए, ‘तिमीले राम्रो गर्यौ। तिमी असल नोकर हौ जसलाई विश्वास गर्न सकिन्छ। त्यत्ति धेरै पैसा लिएर तिमीले धेरै उन्नति गर्यौ। यसकारण म तिमीलाई अरू धेरै जिम्मावारी दिन सक्छु। आऊ र मसित खुशी मनाऊ’


Queˈatakaˈ cˈa el re winek reˈ riche (rixin) chi yebe ri pa tak aldea y pa tak nicˈaj chic lugar ri yecˈo pe nakaj, riche (rixin) chi nbequilokˈoˈ quiway, ruma xa majun quiway riche (rixin) chi niquitij, xechaˈ chare ri Jesús. 	 यसकारण यी मानिसहरूले, खानाका निम्ति केही किन्न छेउछाउका वस्ती र शहरमा जानलाई पठादिनु होस्।”


Yacˈariˈ tek xubij cˈa chukaˈ chare ri rudiscípulo: Ya ateˈ laˈ, xchaˈ chare. Y ri discípulo can xunimaj wi ri xbix chare. Rumariˈ tek can ya cˈa hora riˈ xucˈuex el ri María ruma ri discípulo riche (rixin) chi xbecˈojeˈ pa rachoch ri discípulo riˈ. 	 त्यसपछि आफ्ना चेलालाई भन्नुभयो, “यहाँ तिम्रा आमा हुनुहुन्छ।” तब त्यसपछि, ती चेलाहरूले येशूकी आमालाई आफ्ना घरमा लगे।


Y yacˈariˈ tek xquiyaˈ apo quibiˈ ye caˈiˈ. Xquiyaˈ apo rubiˈ ri José ri nibix Barsabás chare y nibix chukaˈ Justo chare, y xquiyaˈ chukaˈ apo rubiˈ ri Matías. 	 प्रेरितहरूले दुईजना मानिसहरू टोलीको समक्ष राखे। एकजना यूसुफ बर्णबास थिए। जसलाई जस्तस पनि भनिन्थ्यो। अर्को मानिस मत्तियास थियो।


Y ri nimalaj tinamit pan oxiˈ cˈa xel wi ruma ri nimalaj silonel riˈ. Y ri nicˈaj chic nimaˈk tak tinamit ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef, can xetzak wi cˈa chukaˈ pan ulef. Ri Dios can xnatej wi cˈa chare ri nimalaj tinamit Babilonia, riche (rixin) chi can nuyaˈ rutojbalil chique ri winek aj chiriˈ. Rumariˈ ri Dios xuben chique chi niquitij pokon ruma ri royowal Riyaˈ. 	 त्यो विशाल नगर तीन भागमा टुक्रियो! राष्ट्रहरुका नगरहरु नष्ट भए। अनि परमेश्वरले विशाल बेबिलोन नगरलाई दण्ड दिनु बिर्सनु भएन। उहाँले त्यस नगरलाई उहाँको अर्को भयानक प्रकोपको प्याला दिनु भयो।


Ri chiriˈ pa tinamit Mira, ri Julio ri capitán xberilaˈ cˈa jun barco ri petenak cˈa quelaˈ pa tinamit Alejandría, y nibe cˈa pan Italia. Y chupan chic ri barco riˈ xojrucusaj wi el riche (rixin) chi nikaben ri nicˈaj chic bey ri cˈa cˈo na chi nikaben. 	 माइरामा त्यस सैन्य अधिकारीले अलेकजाण्डरियाको जहाज पाए जुन इटाली गइरहेको थियो। यसकारण उसले हामीलाई यस जहाजमा राखिदिए।


Yacˈa tek ronojel jachon chic pa rukˈaˈ ri Cristo ri Cˈajolaxel, cˈacˈariˈ ri Cristo xtujech chukaˈ riˈ pa rukˈaˈ ri Dios. Y riqˈui riˈ, nikˈalajin chi ri Dios can nim wi y ya Riyaˈ ri nicˈojeˈ pa ruwiˈ ronojel. 	 जब प्रत्येक थोक ख्रीष्टको अधीनमा राखिनु भयो। परमेश्वरनै एक हुनु हुन्छ जसले सब कुछ ख्रीष्टको अधीनमा राख्नु भयो। ख्रीष्ट तब पुत्र आफै पनि परमेश्वरको अधीनमा राखियो। परमेश्वरको अधीनमा राखिएको छ, तब परमेश्वर सब कुराको पूर्ण शासक हुनु हुन्छ।


Y quinojel cˈa ri winek xtiquitzˈet cˈa ri xtuben ri Dios riche (rixin) chi yecolotej, 	 सबै मानिसहरूले परमेश्वरको मुक्तिको दर्शन गर्नेछन्।”‘ यशैया 40:3-5


Juyiˈ oc quiwech ri achiˈaˈ riˈ, ruma xa can niquitzekelbej ri itzel bey ri xucˈuaj ri Caín ojer ca. Ruma chukaˈ chi nicajoˈ niquichˈec quirajil can quinimon quiˈ chupan ri itzel naˈoj ri xucˈuaj ri Balaam ojer ca. Y niquiben chukaˈ achiˈel xuben ri Coré ojer, tek xyacatej chiquij ri ye rusamajel ri Dios. Rumariˈ can cˈa pa rucˈayewal xquebeka wi. 	 यो तिनीहरुका निम्ति अत्यन्तै नराम्रो हुनेछ। यी मानिसहरुले कयिन हिँडेको मार्ग अनुसरण गरेका छन्। धन कमाउन तिनीहरु बालाम हिँडेको बाटोमा हिडिरहेका छन्। तिनीहरु परमेश्वरको विरोधमा कोरह झैं लडछन्। यसर्थ कोरह झैं तिनीहरु पनि सडनेछन्।


Y tek yicˈojeˈ chiquicojol ri winek ri ma ye israelitas ta, ri ma yecˈo ta chuxeˈ ri ruley ri Moisés, riyin can nben chi achiˈel xa ma wetaman ta achique nubij ri ley. Queriˈ nben ruma nwajoˈ chi riyeˈ niquinimaj ri Cristo. Pero chukaˈ ma nbij ta chi nmestaj ca ri ruley ri Dios, ma que ta riˈ, riyin can nben wi ri nubij ri ley ri xucˈom pe ri Cristo. 	 ती जो नियमको अधिनमा छैनन तिनीहरूलाई बचाउनु म पनि नियमको अधिनमा नभएको जस्तो भएँ। वास्तवमा परमेश्वरको नियमबाट म स्वतन्त्र छैन। म ख्रीष्टको नियमको अधीनमा छु।


Ruma rajawaxic chi ya ri Cristo ri aj kˈatbel tzij hasta que xtichˈacon chiquij quinojel ri yeˈetzelan riche (rixin), y xtuben chique chi xqueka pa rukˈaˈ pa raken. 	 जब सम्म परमेश्वरले जम्मै शत्रुहरूलाई ख्रीष्टको पाउमुनि दवाएर राख्नु हुँदैन त्यतिज्जेल सम्म ख्रीष्टले राजाले झैं शासन चलाउनु पर्छ।


Y chiquicojol cˈa quinojel ri ixokiˈ riˈ, cˈo cˈa ri María Magdalena, cˈo ri María ri quiteˈ ri Jacobo y ri José, y cˈo chukaˈ apo ri rixjayil ri Zebedeo, ri quiteˈ ri Jacobo y ri Juan. 	 मरियम मग्दलिनि, याकूब र यूसुफकी आमा मरियम अनि जब्दीका छोराहरूकी आमा ती स्त्रीहरू मध्ये थिए।


Riyit nabij chi xtapon na jun kˈij tek ri caminakiˈ xquecˈastej pe. Tek xtapon cˈa ri kˈij riˈ, ¿achoj rixjayil cˈa xtoc wi ri ixok riˈ? Ruma chi ye wukuˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ xecˈojeˈ riqˈui, xechaˈ chare ri Jesús. 	 तर सबै सातजना दाज्यूभाइले त्यसलाई विवाह गरेका थिए। यसकारण जब मानिस मरेर बौरी उठ्नेछ त्यसबेला त्यस स्त्रीको, लोग्ने चाँहि को हुने छ?”


Y riqˈui riˈ, riyix ibanon chare ri rupixaˈ ri Dios chi majun rejkalen. Y queriˈ ibanon xaxu (xaxe) wi riche (rixin) chi niben ri achique quibin ca ri iwatiˈt imamaˈ. Y yecˈo chukaˈ nicˈaj chic achiˈel reˈ ri yeˈibanalaˈ. Queriˈ xubij ri Jesús chique ri achiˈaˈ fariseos y ri ye aj tzˈibaˈ. 	 यसकारण परमेश्वरले जे आदेश गर्नु भएको छ, त्यो मान्न त्यति महत्वपूर्ण होइन भनी सिकाउँछौ तर तिम्रा नियमहरू मानिसहरूले पछ्याउनु अति महत्वपूर्ण छ। अनि त्यर्स्तै प्रकारले तिमीहरू पनि यस्ता कुराहरू धेरै गर्छौ।”