Y tek xapon cˈa ri semana chi yesamej pa rachoch ri Dios ri jumoc sacerdotes ri can cachibil quiˈ riqˈui ri Zacarías, 	 जब उनको समूहको सेवा गर्ने पालो थियो जकरियाले परमेश्वर अघि मानिसहरूको सेवा पूजाहारी भएर गरे। यस्तै उनको समूहको सेवा गर्ने समय थियो। परमेश्वर


Y ri Pedro qˈuiy cˈa kˈij ri xcˈojeˈ ka chiriˈ pa tinamit Jope. Xcˈojeˈ pa rachoch jun achi aj tzacoy tzˈum ri Simón rubiˈ. 	 पत्रुस जोप्पामा धेरै दिनसम्म बसे। उनी शिमोन नाउँको छालाको काम गर्ने कर्मीसंग बसे।


Y tek ri Jesús xretamaj ronojel riˈ, xel cˈa el pa Judea y xtzolin chic jun bey pa Galilea ye rachibilan ri rudiscípulos. 	 त्यसैले येशू यहूदिया छोडेर गालील र्फकनु भयो।


Y yacˈariˈ tek cˈo jun chˈabel ri xpe chilaˈ chicaj y xubij: Yit cˈa riyit ri Nucˈajol y can sibilaj yatinwajoˈ, y can nucukuban wi nucˈuˈx awuqˈui, xchaˈ ri chˈabel riˈ. 	 स्वर्गबाट एउटा अवाज आयो अनि भन्योः तिमी मेरा पुत्र हौ, अनि म तिमीलाई प्रेम गर्दछु। म तीमीसँग धेरै प्रसन्न छु।


Y yecˈo nicˈaj ri niquibij: Re Jesús reˈ yareˈ ri Cristo. Pero yecˈo chic cˈa nicˈaj ri niquibij: ¿La xa ta pa Galilea cˈa nipe wi ri Cristo? yechaˈ. 	 अन्य मानिसहरूले भने, “उनी ख्रीष्ट हुन्।” अन्यहरूले भने, “उनी ख्रीष्ट गालीलबाट आएको होइन।


Ri Isaías can rubin cˈa chukaˈ: Ri Dios ri Rajaf ronojel, wi ta xojruqˈuis konojel, xkacˈulwachij ta achiˈel ri xquicˈulwachij ri tinamit Sodoma y Gomorra ojer ca. 	 यस्तै कुरा यशैयाले भनेः “परमप्रभु सर्वशक्तिमान हुनुहुन्छ। प्रभुले हाम्रा निम्ति उहाँका कतिपय मानिसहरूलाई बचाउनु भयो। यदि उहाँले त्यसो नगर्नु भएको भए अहिले हामी सदोम र गमोरा जस्तै हुने थियौं।”


Rumariˈ tek quicˈuan chic quiˈ, man chic ye caˈiˈ ta cˈa winek, ma que ta chic riˈ, xa jun xtiquiben. Rumacˈariˈ ri can ye tunun chic ruma ri Dios, majun winek ri tijacho ta quiche (quixin). Queriˈ ri tzˈibatajnek ca, xchaˈ ri Jesús. 	 यसर्थ दुइजना मानिसहरू दुई रहदैनन् तर एउटै हुन्छन्। परमेश्वरले यी दुइलाई एउटै बनाउनु भएको हो। यसैकारणले कसैले तिनीहरूलाई अलग पार्नु हुँदैन।”


Y ri Jesús ye rachibilan ri discípulos xeˈel el ri chiriˈ y xebe pa Nazaret ri tinamit ri xqˈuiy wi Riyaˈ. 	 येशूले त्यस ठाऊँ छोडनुभयो अनि उहाँ आफ्नो शहर र्फकनुभयो। उहाँका चेलाहरू उहाँसंगै गए।


Y yacˈariˈ tek xjach quitziak sek chiquijujunal riche (rixin) chi niquicusaj, y xbix chukaˈ chique chi cˈa ticoyobej na jubaˈ chic, ruma cˈa yecˈo na cachibil pa rusamaj ri Cristo, y cachˈalal quiˈ quiqˈui pa rubiˈ ri Dios, ri cˈa ma jane quecamisex ta cuma ri winek, can achiˈel ri xquicˈulwachij el riyeˈ. 	 त्यसपछि ती आत्माहरु प्रत्येकलाई सेतो पोशाक दिइयो। तिनीहरुलाई केही समय प्रतीक्षा गर्नु भनियो। तिनीहरुका अझ कोही भाइहरु जसलाई तिनीहरु जस्तै मारिनु थियो ख्रीष्टका सेवामा तिनीहरुसित थिए। ती आत्माहरुलाई यो मार्ने काम पुरा नभए सम्म प्रतीक्षा गर्नु भनियो।


Can tiyaˈ rukˈij ri Dios ri Iwajaf pa tak iwánima, ruma Riyaˈ can lokˈolaj wi. Y can tichojmirisaj iwiˈ riche (rixin) chi nitzijoj ri achique ruma tek iwoyoben ri rutzil ri Dios, tek cˈo jun ri nicˈutun chiwe. Y xabachique cˈa ri nicˈutun chiwe, riqˈui chˈuchˈujil y riqˈui ronojel iwánima tibij chare achique ruma tek can cukul icˈuˈx iwoyoben ri nutzuj (nusuj) ri Dios. 	 तर तिमीहरुको ह्रदयमा ख्रीष्टलाई प्रभु मानेर पवित्ररुपले सम्मान गर। तिमीहरु प्रत्येकलाई व्याख्या दिन तैयार बस जसले तिमीहरुसंग। भएको आशाको विषयमा पुष्टी गराउन विन्ती गर्छ।


Y tek napon chrachoch, yerusiqˈuij (yeroyoj) ri winek ri retaman quiwech, y yerusiqˈuij (yeroyoj) chukaˈ ri ruvecinos, y nubij cˈa chique: Quixquicot cˈa wuqˈui re wacami, ruma ri nucarneˈl ri sachnek ca, xinwil pe. 	 जब त्यो मानिस उसको घरमा फर्केर आउँछ, आफ्नो साथीहरू र छिमेकीहरूकोमा जान्छ अनि भन्छ, म जस्तै खुशी होऊ, किनभने मैले हराएको भेडा पाएको छु।’


Yacˈa ri Jesús xubij chique: ¿Riyix nichˈob chi ri achiˈaˈ aj Galilea riˈ, queriˈ xquicˈulwachij ruma más cˈo quimac que chiquiwech ri nicˈaj chic aj Galilea? 	 येशूले उत्तर दिनुभयो, “तिनीहरूमाथि यस्तो घटना घट्यो भनी के तिमीहरू गालीलका अन्य मानिसहरू भन्दा तिनीहरू अझ पापी थिए भन्ने सौच्छौ?


Y tek ri winek xquicˈaxaj ri xubij ri Pedro, xkˈaxo ri cánima, y xquicˈutuj cˈa chare ri Pedro y chique ri nicˈaj chic apóstoles: Kech aj Israel, ¿achique ri rucˈamon chi nikaben? xechaˈ. 	 जब मानिसहरूले त्यो सुने तिनीहरू अत्यन्तै दुःखीत भए। तिनीहरूले पत्रुस र अन्य प्रेरितहरूलाई सोधे, “हे भाइहरू हो, हामीले के गर्नु पर्छ?”


Yacˈa ri achiˈaˈ fariseos niquibilaˈ cˈa chiquiwech: Titzuˈ laˈ xa majun nikachˈec, ruma xa ma niquinimaj ta katzij y xa quinojel ri winek ye benak riqˈui, yechaˈ. 	 यसर्थ फरिसीहरूले एक-अर्कामा भने, “हेर, हामीले कुनै कार्य सम्पन्न गर्न सकेका छैनौ। व्यर्थमा सवै मानिसहरू उहाँलाई पछ्याउँदैछन्।”


Yacˈariˈ tek ri Pilato xucˈutuj cˈa chique ri winek: ¿Y achique cˈa ri niwajoˈ chi nben chare ri Jesús, ri nibix chukaˈ Cristo chare? xchaˈ chique. Can yacˈariˈ tek quinojel xechˈo apo y xquibij: Ri Jesús xa ticamisex chuwech cruz, xechaˈ. 	 पिलातसले सोधे, “त्यसो भए ख्रीष्ट भनिने येशूलाई चाहिं? के गर्नुपर्ने?” सबै मानिसहरूले भने, “उसलाई क्रूसमा झुण्डयाएर मार्नुपर्छ!”


Y ri achi siquirnek, can yacˈariˈ tek xyacatej anej chiquiwech quinojel ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ. Y xucˈol el ri ruwarabel ri acuchi (achique) cotzˈoban wi pe, y xbe. Y riyaˈ nuyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios ri xtzolin el chrachoch. 	 सबैको अघि त्यो तुरन्तै उठ्यो र आफ्नो बिछ्यौना च्याप्यो अनि परमेश्वरको प्रशंसा गर्दैं घरतिर लाग्यो।


Ruma wi can pan iwánima xalex wi pe ri raybel riˈ, ri Dios can nucˈul wi cˈa chiwech ri janipeˈ ri yixcowin niyaˈ, ruma Riyaˈ ma nucˈutuj ta chiwe ri xa man cˈo ta iwuqˈui. 	 तिमीहरू दिन चाहन्छौ भने मात्र तिमीहरूको दान थापिन्छ। र तिमीसित भएकोबाट तिम्रो दान जाँचिन्छ, तर तिमीहरूसँग नभएकोबाट होइन।


Rumacˈariˈ, ¿achique ri más cˈo rukˈij, ya ri tzˈuyul pa mesa, o ya ri niyaˈo apo pa ruwiˈ mesa ronojel ri nitij? Can ya wi ri tzˈuyul pa mesa ri cˈo más rukˈij. Pero riyin ma que ta riˈ nben, ruma riyin yincˈo chicojol ri xa yin achiˈel jun ri niniman nilin apo pa mesa. 	 को चाँहि प्रमुख हुनः ऊ जो टेबलमा बसिरहेको छ अथवा उहाँलाई सेवा पुर्याइरहेकोछ? टेबलमा बस्ने मानिस चाँहि ठुलो हो, होइन र? तर तिमीहरूको माझमा म नोकर जस्तै हुँ?


Rumariˈ, wi jun chiwe riyix nrajoˈ yirutzekelbej, cˈo cˈa chi nuchˈob nabey chi rajawaxic chi nuyaˈ ca ronojel ri cˈo riqˈui. Wi ma nuben ta queriˈ, ma nicowin ta ntoc tzekelbey wuche (wixin). 	 त्यसरी नै, तिमीहरूले पहिले योजना बनाउनु पर्छ। मलाई पछ्याउने हो भने तिमीहरूले प्रत्येक कुरालाई छाडनु पर्छ। नत्र तिमीहरू मेरो चेला बन्न सक्तैनौ।


Riyix xa imestan ca ri pixaˈ ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca. Ri ruchˈabel can yojrupixabaj cˈa achiˈel jun tataˈaj nupixabaj ri ralcˈual. Ruma nubij: Ma itzel ta tanaˈ tek ri Ajaf Dios yaruyaˈ pa jun tijoj pokonal riche (rixin) chi yarupixabaj. Ma tamalij ta acˈuˈx tek ri Ajaf can nucˈut chawech chi ma ya ta ri yatajin chubanic. 	 तिमीहरू परमेश्वरका पुत्रहरू हौ, त्यसैकारण तिमीहरूलाई उहाँले अर्ती दिनुहुन्छ। तिमीहरूले उहाँका शब्दहरू भुलेका छौ “मेरो छोरा! परमेश्वरको अनुशासन हल्कासित नलेऊ, तिमी हताश नबन, जब प्रभुले तिमीहरूलाई सुधार्नुहुन्छ।


Y tek xetzolin ri pa tak cachoch ri ixokiˈ riˈ, xequibanalaˈ ruchojmil ri akˈom ri jubul ruxlaˈ riche (rixin) chi yariˈ nbequiyaˈ ca chrij ruchˈacul ri Jesús. Y xeˈuxlan cˈa chupan ri jun kˈij riche (rixin) uxlanen riˈ, can achiˈel nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 त्यसपछि तिनीहरू सुगन्धित मसाला तयार पार्न घर गए। विश्रामको दिन मोशाको नियमको आज्ञा अनुसार तिनीहरूले विश्राम गरे।


Y pa jun uxlanibel kˈij, ri Jesús yerutijoj cˈa ri winek riqˈui ri ruchˈabel ri Dios, pa jun jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. 	 विश्रामको दिन येशूले सभाघरहरूमा शिक्षा दिनुभयो।


Y queriˈ chukaˈ riyix ixokiˈ ri iniman ri Dios, can tinimaj cˈa quitzij ri iwachijlal. Riche (rixin) chi queriˈ, wi ri iwachijlal ma quiniman ta ri ruchˈabel ri Dios, ruma ta jun utzilaj cˈaslen ri icˈuan riyix, riyeˈ xtiquinimaj ta chukaˈ ri ruchˈabel ri Dios. Y ma rajawaxic ta na chi nitzijox chique. 	 त्यसरीनै तिमी पत्नीहरुले आफ्ना पतिहरु अघि समर्पण गर। तब, यदि तिमीहरु कसैका पतिले परमेश्वरको शिक्षा स्वीकार गर्दैनन् भने केही नभनी तिमीहरुको व्यवहारले नै तिनीहरु जितिनेछन्।


Y riyin chukaˈ nwajoˈ ntzˈibaj ri xbanatej. Can xintij cˈa nukˈij riche (rixin) chi xinwetamaj chrij ri rutiquiribel. Y yacˈariˈ ri nwajoˈ ntzijoj chawe. Nwajoˈ chi pa rucholajen ntzˈibaj chawe riyit nimalaj Teófilo, 	 हे माननीय म आफैंले शुरूदेखि नै होशियार साथ सबै कुराहरूको अध्ययन गरेको छु। त्यसैले, मैले सोचें मैले पनि तिमाहरूको लागि क्रमानुसार यी कुराहरू लेख्नै पर्छ। यसैले, मैले


Ri Esteban jun achi ri can cˈo cˈa ri ruchukˈaˈ ri Dios riqˈui, y can cˈo chukaˈ ri rutzil ri Dios riqˈui. Rumariˈ tek cˈo milagros ri majun bey ye tzˈeton ta ri yerubanalaˈ chiquiwech ri winek, riche (rixin) chi queriˈ can retal chi riyaˈ can kitzij wi ri nukˈalajsaj. 	 स्तिफनस एक अनुग्रही अनि शक्तिशाली मानिसले मानिसहरू माझ आर्श्चयमय कुराहरू अनि चमत्कार गरे।


Y riyoj can kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Ajaf chi riyix yixtajin chic chubanic ri xkabij chiwe. Y can kacukuban kacˈuˈx chukaˈ chi can ma xtiyaˈ ta ca. 	 हामीले दिएको शिक्षा तिमीहरूले मान्दैछौ भन्ने प्रभुले हामीलाई निश्यता दिनुहुनछ।


Y nbij chukaˈ chi tek nitzijox ri ruchˈabel ri Dios, ri ixokiˈ nicˈatzin chi cˈo niquetamaj y rumariˈ xaxu (xaxe wi) tiquicˈaxaj y tiquinimaj ri nibix. 	 स्त्रीहरूले शान्तपूर्वक र पूरा आज्ञाकारी भएर सिकून्।


Tek ri aj yukˈ ye relesan chic cˈa el quinojel ri rucarneˈl, ninabeyej cˈa el chiquiwech y ri carneˈl yetzekeˈ el chrij. Ri carneˈl can queriˈ wi niquiben, ruma quetaman cˈa ruchˈabel ri cajyukˈ. 	 गोठालाले सबै भेडाहरू बाहिर निकाल्दछ। तब ऊ सबैको अघि जाँदछ तिनीहरूको अगवाई गर्दछ। भेडाहरू उसैको पछि लाग्दछन् किनभने तिनीहरूले उसको आवाज चिन्दछन्।


Riyin ya cˈa ri pa tinamit Jope yincˈo wi. Y yacˈa tek yitajin chi oración, xintzˈet pa jun achiˈel achicˈ chi cˈo jun nimalaj achiˈel tziek ri ye ximon pe ri cajiˈ rutzaˈn, ri petenak chilaˈ chicaj y nika pe cˈa wuqˈui riyin. 	 उनले भने, “म जोप्पा शहरमा थिएँ। मैले प्रार्थना गरिरहेको बेला एउटा दर्शन पाएँ। त्यस दर्शनमा मैले ठूलो लुगा जस्तो केही आकाशबाट तल ओर्लिरहेको देखे। त्यसलाई त्यसको चारै कोणबाट समातिएको थियो। त्यो म भएकोमा आयो।


Y tek ri winek quicˈaxan chic ri chˈabel ri nucˈut ri Jesús, can xquimey ri xquicˈaxaj, ruma majun bey quicˈaxan ta chˈabel queriˈ. 	 मानिसहरूले सुने र येशूको शिक्षामा तिनीहरू छक्क परे।


Xa majun cˈa nicˈatzin wi chi niquiyaˈ nukˈij, ruma ri chˈabel ri niquicˈut xa pixaˈ quiche (quixin) winek y niquibij chi can yariˈ ri rajawaxic chi niban. 	 तिनीहरूको मप्रतिको उपासना अर्थहिन छ, किनभने तिनीहरूले सिकाएका कुराहरु केवल मानिसहरूले बनाएका नियममात्र हुन्।’ यशैया 2913


Titijaˈ cˈa ikˈij chi can tibanaˈ cuenta iwiˈ chi can ta junan iwech y man ta jun oyowal chicojol. Y can ya ta cˈa ri Lokˈolaj Espíritu ri nibano chi can ta junan iwech. 	 आत्मा मार्फत तिमीहरू शान्तिपूर्क एक-अर्कामा सम्बन्धित छौ। शान्तिको बन्धनले यस सम्बन्धलाई अटूट राख्ने भरसक कोशिश गर।


Y xtiwacˈaxalaˈ cˈa chi yecˈo ruwachˈulef ri cˈo chˈaˈoj ntajin chiquicojol. Y xtiwacˈaxalaˈ rutzijol chi cˈo chukaˈ chˈaˈoj ri xquepe. Yacˈa riyix ma tisach ta icˈuˈx, ruma ronojel riˈ xa can cˈo cˈa chi yebanatej na. Pero xa ma ya ta riˈ ri ruqˈuisbel tak kˈij chare re ruwachˈulef. 	 तिमीहरूले लँडाईका बारेमा सुन्नेछौ। अनितिमीहरूले अब हुने लँडाईका बारेमा पनि समाचार सुन्नेछौ। तर डराउनु पर्दैन। यी सब घटनाहरू हुनैपर्छ। तर अन्त्य अझ आइहाल्ने छैन।


Y riyaˈ xubij: Riyin ya ri César ri nwajoˈ chi nikˈato tzij pa nuwiˈ, xchaˈ. Y rumariˈ tek riyin cˈa nuyaˈon na pa cárcel, y cˈa ya tek xquicowin, cˈa yariˈ tek xtintek el pa Roma chuwech ri César, xchaˈ ri Festo. 	 तर पावललाई सिजरियामा नै राखियो कारण उनि सिजरबाट निर्णय चाहन्थे। यसैले मैले आदेश दिएँ कि म जब सम्म पावललाई सिजरकहाँ पठाउन सक्तिन उसलाई त्यही राख्नु।”


Yacˈa tek xka ka ri kˈij, xpe ri rajaf ri ulef ri ticon ruwech riqˈui uva, xubij cˈa chare ri ucˈuey quiche (quixin) ri rumozos: Queˈasiqˈuij (queˈawoyoj) pe quinojel ri mozos y queˈatojoˈ el. Nabey cˈa queˈasiqˈuij (queˈawoyoj) pe ri mozos ri xeˈoka pa ruqˈuisbel, y yecˈa ri mozos ri xeˈoka pa nabey yeriˈ ri xqueruqˈuisbej ca, xchaˈ riyaˈ. 	 “जब साँझ पर्यो त्यो खेतको मालिकले खेतालाहरूको निरीक्षकलाई भन्यो, ‘सबै खेतालाहरूलाई बोलाएर तिनीहरूको ज्याला बाँडि देऊ। सब भन्दा पछि आएका खेतालादेखि ज्याला बाडन थाले।’


Yacˈa wi cˈo jun kachˈalal achi o ixok ri yecˈo rachˈalal malcaniˈ tak ixokiˈ quiqˈui, yecˈa riyeˈ ri cˈo chi yeˈilin quiche (quixin), y ma ye ta ri kachˈalal. Riche (rixin) chi queriˈ ri kachˈalal yecowin yequitoˈ más ri malcaniˈ tak ixokiˈ ri can quiyon yecˈo y majun nilin quiche (quixin). 	 यदि कुनै विश्वासी स्त्रीको घरमा विधवाहरू भए उसले तिनीहरूको देख-रेख गर्नु पर्छ। तिनीहरूको देख-रेखका निम्ति मण्डलीलाई बाधा दिनु हुँदैन। तब तिनीहरूको देख-रेख मण्डलीले गर्न सक्नेछ। जो साँचो अर्थमा अभावग्रस्त विधवा छन्।


Y chukaˈ ri Herodes majun xril ta chrij tek xixintek el riqˈui, y rumariˈ xutzolij chic pe pa nukˈaˈ riyin. Xaxu (xaxe wi) riqˈui riˈ niketamaj chi can majun mac rubanon riche (rixin) chi nicamisex. 	 त्यसरी नै हेरोदले पनि उहाँमा कुनै दोष देखेनन्। तिनले त्यसैले गर्दा उहाँलाई हामीकहाँ पठाएका हुन्। हेर, येशूले कुनै दोष गर्नु भएको छैन कि उहाँले मृत्यु दण्ड पाउन्।


Riyin ri Judas, yin jun rusamajel ri Jesucristo y yin rachˈalal chukaˈ ri Jacobo. Ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chiwe riyix, ri yix siqˈuin (oyon) chic, y yix chˈajchˈojsan chic ruma ri Katataˈ Dios. Y can yix ruchajin chukaˈ, ruma xa jun chic ibanon riqˈui ri Jesucristo. 	 येशू ख्रीष्टको दास अनि याकूबको एक भाइ, यहूदाबाट। ती सबै मानिसहरु प्रति जो परमेश्वरद्वारा चुनिएकाछन्. पिता परमेश्वरले तिमीहरुलाई प्रेम गर्नुहुन्छ अनि तिमीहरु येशू ख्रीष्टको विश्वासमा सुरक्षित राखिएका छौ।


Cˈacˈariˈ riyeˈ xepe cˈa y xquibij chare ri Jesús: Riyit ri can yit jun Tijonel, riyoj can ketaman cˈa chi xaxu (xaxe) wi cˈa ri kas kitzij ri nika chawech y yariˈ ri natzijoj. Y riyit ma naxibij ta chukaˈ awiˈ chuwech jun winek, astapeˈ can cˈo rukˈij. Y can nacˈut wi ri bey riche (rixin) ri Dios chiquiwech ri winek. ¿Achique cˈa nabij riyit? ¿La rucˈamon cami chi nikatoj ri alcawal ri nubij ri César ri cˈo chi nikatoj o xa ma rucˈamon ta? xechaˈ chare. 	 फरिसीहरू र हेरोदीअन्सहरू येशूकहाँ पुगे अनि भन्न लागे, “हे गुरूज्यू हामी जान्दछौं कि तपाईं एक इमान्दार मानिस हुनुहुन्छ। अरूले के भन्लान् भनेर तपाईं डराऊनु हुँदैन। सबै तपाईंको अघाडी एउटै हुन्। अनि तपाईंले परमेश्वरको मार्ग ठीकसित सिकाईरहनू भएको छ। हामीलाई भन्नुहोसः के कैसरलाई कर बुझाउनु उचित छ? हामीले कर तिर्नु पर्ने हो कि नतिर्नु पर्ने हो?”


Y ronojel cˈa ri xubij ri Jesús chique ri winek riˈ, ruyon cˈambel tak tzij yerucusaj tek nichˈo quiqˈui. Can majun cˈa ri xubij ta chique chi man ta xucusaj cˈambel tak tzij. 	 येशूले मानिसहरूलाई यी सबैकुराहरू भन्नलाई उखानहरू उपयोग गर्नुभयो। वास्तवमा उहाँले तिनीहरूलाई उखानहरूको उपयोग नगरी कहिले केही भन्नु भएन।


Riyin can ma yitaneˈ ta cˈa chi nmatioxij chare ri Dios iwuma riyix; ruma ri rutzil ri ruyaˈon chiwe. Xaxu (xaxe wi) cˈa ruma ri Cristo Jesús tek nicˈul ri utzil riˈ. 	 परमेश्वरले ख्रीष्ट येशूको माध्यममा तिमीहरूलाई दिइएको अनुग्रहको निम्ति म आफ्ना परमेश्वरलाई सँधै धन्यवाद चढाउँछु।


Ruma yecˈo nicˈaj achiˈaˈ ri ekal ye oconek chicojol y niquicˈut chˈabel ri man achiˈel ta nubij ri ruchˈabel ri Dios, y tek niquicˈut ri chˈabel riˈ chiwech, ma ninabej ta. Ri achiˈaˈ riˈ can ojer chic tibix pe ruma ri Dios chi xtipe nimalaj rucˈayewal pa quiwiˈ, ruma itzel cˈaslen quicˈuan chuwech ri Dios. Y ruma chi ri Dios ruyaˈon rutzil pa kawiˈ y rucuyun kamac, riyeˈ xa can ma niquixibij ta chic quiˈ chi yequibanalaˈ ronojel ruwech etzelal. Chukaˈ ri achiˈaˈ riˈ can ma niquiyaˈ ta pa cuenta ri Dios chi xaxu (xaxe) wi Riyaˈ ri cˈo rukˈatbel tzij pa kawiˈ, y ma niquiyaˈ ta chukaˈ pa cuenta ri Kajaf Jesucristo. 	 कोही मानिसहरु तिमीहरुको समूहमा सुटुक्क पसेका छन्। तिनीहरुले गरिरहेका कुराको निम्ति दोषी ठहर्याई सकिएकोछ। धेरै अघि, अगमवक्ताहरुले तिनीहरुको विषयमा लेखेका थिए। तिनीहरु परमेश्वरका शत्रुहरु हुन्। तिनीहरुले हाम्रा परमेश्वरको अनुग्रहलाई हर तरहको पापकर्म गर्ने अनुमति पत्र बनाएका छन्। तिनीहरु हाम्रा एकमात्र मालिक एवं प्रभु येशू ख्रीष्टलाई अस्वीकार गर्छन्।


Ye rukasan ri nimaˈk aj kˈatbel tak tzij, y ye runimirisan ri xa majun quikˈij. 	 उहाँले शक्तिशाली शासकहरूलाई सिंहासनबाट हटाउनुभएको छ, अनि नम्रहरूलाई उचाल्नु भएकोछ।


Jun acˈal ri cˈa nitzˈuman na, ma jane nikˈax ta chuwech ri nubij ri ruchˈabel ri Dios. Ma retaman ta achique riˈ ri choj y achique riˈ ri ma choj ta. Rumariˈ nbij chiwe chi riyix cˈa yix achiˈel na jun acˈal. 	 दूध खाने अझै पनि नानी नै हुन्छ अनि त्यसले उचित शिक्षाबरे केही जान्दैन।


Majun chic jun ri can más ta nim ri ajowabel cˈo riqˈui, que chuwech jun ri can nuyaˈ rucˈaslen pa quiqˈuexel ri ramigos. 	 महान प्रेम त्यस मानिसले देखाउन सक्छ जसले आफ्नो मित्रको लागि आफ्नो जीवन बलिदान दिनसक्छ।


Y ri xtichˈacon, xtinben cˈa chare chi riyaˈ xtoc achiˈel jun chique ri lokˈolaj tak raken jay ri ye riche (rixin) ri rachoch ri nu‑Dios, y majun bey xtel ta pe chiriˈ. Y chiquij cˈa riyeˈ xtintzˈibaj wi rubiˈ ri nu‑Dios y rubiˈ chukaˈ ri rutinamit ri nu‑Dios. Y ri tinamit riˈ ya ri cˈacˈacˈ Jerusalem, ri nika pe chilaˈ chicaj riqˈui ri nu‑Dios. Y chiriˈ xtintzˈibaj cˈa chukaˈ ri cˈacˈacˈ nubiˈ riyin. 	 मानिस जसले विजय प्राप्त गर्छ उसलाई म मेरा परमेश्वरको मन्दिरको खम्बा बनाउनेछु। त्यस व्यक्तिले फेरि कहिल्यै पनि परमेश्वरको मन्दिर छोडनु पर्नेछेन। म मेरा परमेश्वरको नाउँ अनि मेरा परमेश्वरको नगरको नाउँ त्यस व्यक्तिमा लेख्नेछु। त्यो नगर नयाँ येरुशलेम हो जुन स्वर्गदेखि तल झरिरहेको छ। म मेरो नयाँ नाउँ पनि त्यस व्यक्तिमा लेखिदिनेछु।


Pero ri achi riˈ xubij: Xa majun achique ta nibin chuwe. ¿Achique ta cˈa modo tek xtikˈax chinuwech? Y ri achi riˈ xubij cˈa chare ri Felipe chi tijoteˈ el y titzˈuyeˈ el riqˈui. 	 त्यस मानिसले भन्यो, “म कसरी बुझ्न सक्छु? मलाई त्यस्तो मानिसको खाँचो छ जसले मलाई यो व्याख्या गरिदिन सक्छ।” त्यसपछि उसले फिलिपलाई उसको छेउमा आएर बस्न निमन्त्रणा गर्यो।


¿Y achique cˈa ruma tek riyoj nikacˈaxaj ri niquibij? Tek riyoj xa ma junan ta kachˈabel chikajujunal. 	 तर हामी तिनीहरूले बोलेका शब्दहरू हाम्रो आफ्नै भाषामा सुनिरहेका छौं। यो कसरी सम्भव भयो? हामी विभिन्न ठाउँहरूबाट आएका हौं


Tek ri rudiscípulos ri Juan xquicˈaxaj chi xcamisex, xebe cˈa chucˈamaric ri ruchˈacul, y xbequimukuˈ ca. 	 यूहन्नाको चेलाहरूले यो घटना भएको सबै सुने। अनि तिहरू आए र यूहन्नाको लाश लगे अनि त्यसलाई चिहानमा लगेर राखे। : 13-21; लुका 9:10-17; यूहन्ना 61-14)


Pero ri Jesús xubij: Majun cˈa chique ta riyeˈ ri xmacun, riche (rixin) chi quereˈ xucˈulwachij re jun achi reˈ. Ni riyaˈ, ni ri ruteˈ rutataˈ. Riyaˈ can quecˈareˈ rubanon pe pa ralaxic, riche (rixin) chi xtikˈalajin ri samaj ri xtuben ri Dios riqˈui. 	 येशूले उत्तर दिनुभयो, ‘यो न त उसको न त उसकी माताको पापहो जसले उसलाई अन्धा जन्माइन्। ऊ जन्मैदेखिको अन्धो हो ताकि उसलाई निको पारेर मानिसहरूलाई परमेश्वरको शक्ति देखाउन सकियोस्।


Y majun ri ewan ca, ri man ta xtibekˈalajin pe. Y chukaˈ majun ri tzˈapin ca rij, ri xa man ta xtibekˈalajin pe y ntel pe chuwasakil. 	 लुकेका प्रत्येक कुराहरूनै स्पष्ट देखिनेछ अनि उज्यालोमा ल्याइनेछ।


Y sibilaj cˈa ye qˈuiy ri winek ri xeˈapon riqˈui ri Juan ri Bautista. Yecˈo aj Jerusalem, ri tinamit ri cˈo chiriˈ pa rucuenta ri Judea. Y yecˈo riche (rixin) ri nicˈaj chic tinamit ri yecˈo chukaˈ pa rucuenta ri Judea. Ri winek cˈa riˈ xeban cˈa el bautizar ruma riyaˈ chiriˈ pa raken yaˈ Jordán. Y can xequikˈalajsaj wi cˈa ri quimac. 	 यहूदिया र यरूशलेमका सम्पूर्ण मानिसहरू यूहन्ना कहाँ गए। तिनीहरूले आफूले गरेका पापहरूको पश्चाताप गरे, अनि तीनीहरूलाई यर्दन नदीमा यूहन्नाले बप्तिस्मा दिए।


Riyix ri can yix achiˈel tak walcˈual, tibanaˈ cuenta iwiˈ chiquiwech ri dios ri xa ye banon cuma ri winek. Amén. 	 यसर्थ प्रिय बालकहरु! तिमीहरु स्वयंलाई झूटो देवताहरुबाट टाढा राख।


Pero riyaˈ xuben cˈa retal riqˈui ri rukˈaˈ riche (rixin) chi ma quewolol ta chic. Y xuchop rutzijoxic chique ri xuben ri Ajaf Dios riche (rixin) chi xrelesaj pe pa cárcel, y xubij chukaˈ chique chi tiquiyaˈ rutzijol chique ri Jacobo y ri nicˈaj chic kachˈalal. Y riyaˈ xel cˈa el y xbe pa jun chic lugar. 	 पत्रुसले हातको ईशारा गरेर तिनीहरूलाई चूपचाप बस्नु भने। उनले, कसरी परमप्रभुले उनलाई जेलबाट मुक्त गराइदिनु भयो, वर्णन गरे। उनले भने, “याकूब र अन्य दाज्यू-भाइहरूलाई पनि बताइदिनु।” पछिबाट पत्रुस अर्को ठाँउ तर्फ लागे।


Y ri aj tzˈibaˈ ri ye petenak pa tinamit Jerusalem, yecˈo apo ri chiriˈ riqˈui ri Jesús. Y niquibilaˈ cˈa chiquiwech chi ri Jesús cˈo ri Beelzebú riqˈui; ri cajawalul ri itzel tak espíritu. Y ya ri Beelzebú ri niyaˈo uchukˈaˈ chare riche (rixin) chi queriˈ nicowin yerelesaj ri itzel tak espíritu, yechaˈ cˈa. 	 अनि यरूशलेमबाट आएका व्यवस्थाका शास्त्रीहरूले भने, “बालजिबुल(शैतान) उहाँभित्र रहेको छ! उसले दुष्टआत्मा हरूको मालिकद्वारा अधिकार पाएर मानिसहरूमा भएको दुष्ट आत्माहरू भगाउँदछ।”


Pero riyin nbij cˈa chiwe chi ri Elías riˈ xpe yan. Y sibilaj qˈuiy pokon ri xquiben el chare. Can achique ri xcajoˈ xquiben el chare, can queriˈ wi xquiben. Can achiˈel ri ye tzˈibatajnek ca chrij, xchaˈ ri Jesús chique. 	 तर म तिमीहरूलाई भन्दछु, एलिया पहिल्यै नै आइसकेका छन्। अनि मानिसरूले तिनीहरूले चाहे जति उनी प्रति गरे। धर्मशास्त्रमा ऊमाथि यस्तै घटनाहरू हुनेछ भनेर लेखिएको छ।”


Y yecˈo cˈa ye qˈuiy winek ye cˈutuy tak alcawal ri ye banon bautizar ruma ri Juan. Y tek riyeˈ xquicˈaxaj ri xubij ri Jesús chrij ri Juan, xquibij chi ri Dios can choj wi. 	 जब मानिसहरूले यस विषयमा सुने, तिनीहरूले माने कि परमेश्वरको शिक्षा राम्रो छ। ती कर उठाउनेहरू पनि सहमत भए । ती मानिसहरूलाई यूहन्नाद्वारा नै बप्तिस्मा गराइएको थियो।


Y ri Pedro xubij cˈa chi ri Cornelio y quinojel ri quimolon quiˈ riqˈui, queban cˈa bautizar pa rubiˈ ri Ajaf Jesús. Y ri kachˈalal ri xeban bautizar, xquicˈutuj cˈa jun utzil chare ri Pedro chi ticˈojeˈ ka caˈiˈ oxiˈ kˈij quiqˈui. 	 तब पत्रुसले कर्नीलियस, उनका सन्तानहरू अनि साथीहरूलाई येशू ख्रीष्ट को नाउँमा बप्तिस्मा दिने आज्ञा दिए। तब मानिसहरूले पत्रुसलाई केही दिन सम्म त्यही बसिदिने बिन्ती गरे।


Yacˈa riyix wi xa janiˈ na itzel nunaˈ ri iwánima chare jun chic winek ruma chi utz cˈo, y niwajoˈ chi can xu (xe) ta wi riyix ri cˈo utz nicˈom ca chare ronojel cosa; wi xa queriˈ niben, man cˈa tibij ta chi cˈo utzilaj naˈoj iwuqˈui. Ruma riqˈui jun ibanobal queriˈ, can nikˈalajin wi chi xa ma kitzij ta ri naˈoj ri cˈo iwuqˈui. 	 यदि तिमीहरू स्वार्थी छौ अनि तिम्रो ह्रदय ईर्ष्या पूर्ण छ भने तिमीले तिम्रो ज्ञान बारेमा गर्व गर्ने केही कारण नै छैन। तिम्रो गर्व गराई झूटो सिवाय केही पनि होइन।


Y riyin nbij cˈa chiwe riyix, can ticˈutuj cˈa ri nicˈatzin chiwe y ri Dios can xtuyaˈ wi pe chiwe. Ticanoj ri niwajoˈ y xtiwil. Quixsiqˈuin (quixoyon) apo chuchiˈ jay y xtojak chiwech. 	 फेरि म तिमीहरूलाई भन्दछु, “माग अनि तिमीहरूलाई दिइनेछ, खोज अनि तिमीहरू पाउनेछौ, ढक्ढकाउ अनि तिमीहरूको निम्ति ढोका उघारिनेछ।


Y ri rupatrón xubij chare ri mozo riˈ: Wacami cˈa jet ri tzan tak jay y ri pa tak bey ri yeˈel el chare ri tinamit y tabanaˈ cˈa chique ri winek chi puersa yepe pa wachoch, riche (rixin) chi queriˈ ninoj rupan re wachoch. 	 मालिकले नोकरलाई भने, मूल सडकहरू र गाँउले बाटोतिर जाऊ मानिसहरूलाई यता आउन भन ता कि घर भरियोस्। म तिमालाई भन्छु।


Ri achiˈaˈ cˈa ri xetak el riqˈui ri Juan, ye ri ye cachibil ri fariseos. 	 ती यहूदीहरूलाई फरिसीरूले पठाएका थिए।


Y man cˈa ticˈuaj ta yabel irajil, ni man cˈa ticˈuaj ta yaˈl, y man cˈa ticˈuaj ta chukaˈ jun chic cˈulaj ixajab. Ni ma quixpaˈeˈ ta pa tak bey riche (rixin) chi yeˈiyalaˈ ca rutzil tak quiwech ri winek. Xa jic (choj) quixbiyin cˈa acuchi (achique) cˈo chi yixapon wi. 	 पैसा, झोला जुत्ता केही साथमा नलैजाऊ। बाटो हिंडदा मानिसहरूसंग बोल्न नछाड।


Jabel ruwaquikˈij ri yeˈokˈ chuwech ri Dios, ruma riyeˈ xquebochiˈix ruma ri Dios. Y xquequicot. 	 धन्य शोक गर्नेहरू, किनभने परमेश्वरले तिनीहरूलाई सान्तवना दिनुहुनेछ।


Ri chicop ri yeporox chawech, y chukaˈ ri chicop ri yetzuj (yesuj) chawe ruma quimac ri winek, ma xeka ta chawech. 	 बलि चढाइएका र डढाइएका पशुहरूले तपाईं प्रसन्न हुनुहुन्न। पापहरू पन्छाउन चढाइएका बलिले तपाईं प्रसन्न हुनुहुन्न।


Ruma quinojel ri ye ucˈuan cˈa ruma ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios, yeriˈ ri can ye ralcˈual chic ri Dios. 	 परमेश्वरका साँचो छोरा-छोरीहरू भनेका ती नै हुन् जो परमेश्वरकै आत्माद्वारा डोर्याइएका हुन्छन्।


Ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Can tiwacˈaxaj cˈa ri xtinbij chiwe, chi can tichajij cˈa iwiˈ chuwech ri chˈom (levadura) quiche (quixin) ri achiˈaˈ fariseos y ri achiˈaˈ saduceos, xchaˈ chique. 	 येशूले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “आफैलाई बचाऊ। फरिसीहरू र सदुकीहरूको खमीर चालबाट आफैलाई जोगाऊ।”


Ri Pablo y riyoj can yoj tzekelben cˈa ruma ri jun kˈopoj riˈ. Can nurakalaˈ cˈa ruchiˈ chikij y nubilaˈ: Re achiˈaˈ reˈ ye rusamajel ri nimalaj Dios ri cˈo chilaˈ chicaj, y niquitzijoj cˈa ri bey riche (rixin) ri colotajic chiwe, nichaˈ cˈa. 	 त्यस केटीले पावल र हामीलाई पछ्याई। त्यो चिच्याई अनि भनी, “यी मानिसहरू एकदमै सर्वोच्च परमेश्वरको दास हुन्! तिनीहरूले मुक्तिको बाटो तिमीहरूलाई बताइरहेछन।”


Y yacˈariˈ tek ri Simón Pedro xubij chique ri rachibil: Riyin yibe na chuchapic car, xchaˈ. Y ri rachibil xquibij: Riyoj chukaˈ yojbe awuqˈui. Y can quinojel cˈa xebe y xeˈoc el pa jun jucuˈ. Riyeˈ astapeˈ jun akˈaˈ xecˈaseˈ chuchapic car, majun car ri xquichop ta. 	 शिमोन पत्रुसले भन्यो, “म माछा पक्रन जान्छु।” अरू चेलाहरूले भने, “हामी तिमीसितै जानेछौं।” तब सबै चेलाहरू गए र डुङ्गामा चढे। त्यसरात तिनीहरूले केही पक्रन सकेनन्।


Chukaˈ wi xa jun chique ri akˈaˈ nibano chawe chi yamacun, más ta utz chi nachoy y narokij el, astapeˈ can ya ri awajquikˈaˈ. Ruma xa más utz chi xaxu (xaxe wi) jun chique ri akˈaˈ nawelesaj el que chuwech chi can tzˈaket akˈaˈ awaken y xa pa kˈakˈ yatbecˈak wi ca. 	 यदि तिम्रो दाहिने हातले तिमीलाई पाप गराउँछ भने त्यसलाई काटेर फालिदेऊ। किनभने तिम्रो सम्पूर्ण शरीर नरकमा जानु भन्दा बरू तिम्रो अङ्गहरूमध्ये एउटा नष्ट हुनु तिम्रो निम्ति हितकारी हुनेछ।


Wachˈalal, can nikajoˈ chukaˈ nikayaˈ rutzijol chiwe chrij ri utzil ri ruyaˈon ri Dios pa tak cánima quinojel ri iglesias ri yecˈo waweˈ pa ruwachˈulef Macedonia. 	 अनि अब दाज्यू-भाइ, दिदी-बहिनीहरू! तिमीहरूलाई अनुग्रह बारे जनाउनु चाहन्छौं जुन परमेश्वरले म्यासिडोनियामा त्यहाँका मण्डलीहरूलाई दिनुभयो।


Pero ri Jesús man cˈa xucukubaˈ ta rucˈuˈx quiqˈui ri winek riˈ, ruma Riyaˈ can retaman wi ri cˈo pa tak cánima quinojel ri winek. 	 तर यशूले तिनीहरूमाथि भरोसा राख्नु भएन। किन त्यसो गर्नु भयो? किनभने ती मानिसहरूले उहाँप्रति के सोचिरहेका हुन्थे,


Ma tiben ta chic ri yeka chiquiwech ri winek ri ma quetaman ta ruwech ri Dios. Ruma ri tiempo riˈ xekˈax yan ca chiwe riyix. Tek ma xixqˈuix ta xibanalaˈ ronojel ruwech etzelal. Can xeˈibanalaˈ ronojel ri xirayij. Xixkˈaber. Xeˈibanalaˈ ma utzilaj tak nimakˈij ta. Ximololaˈ iwiˈ riche (rixin) chi xitij yaˈ. Xiyalaˈ quikˈij dios ri xa ye banon cuma winek, y yacˈareˈ ri xa ma rucˈamon ta chi niben chic riyix wacami. 	 बितेको समयमा तिमीहरुले ती कुराहरु गरेर अत्याधिक समय नष्ट गर्यौ जुन विश्वास नगर्नेहरुले गर्छन्। तिमीहरु व्यभिचार कुवासना, अभिलाषा, मोज-मज्जा, मतवालापन अनि निषेदित मूर्ति पूजामा संलग्न रहयौ।


Ri nabey kˈij riche (rixin) ronojel semana nwajoˈ chi ijujunal riyix tiwelesaj ca ri niwajoˈ niyaˈ. Ri kachˈalal ri qˈuiy xquichˈec, qˈuiy jubaˈ ri tiquilesaj ca, y ri kachˈalal ri ma qˈuiy ta xquichˈec, tiquilesaj ca janipeˈ ri yecowin niquiyaˈ. Can ronojel cˈa semana tibanaˈ queriˈ, riche (rixin) chi cˈo chic ronojel tek xquinapon riyin y ma rajawaxic ta chi cˈariˈ nimol. 	 प्रत्येक साताको पहिलो दिनमा तिमीहरू प्रत्येकले आफूले कमाएकोबाट जति पैसा सक्छौ बचाउनु। तिमीहरूले त्यो पैसा विशेष ठाउँमा राख्नु र त्यहीं रहोस्। यसर्थ जब म आउँछु पैसा संग्रह गर्ने आवश्यक हुँदैन।


Can quinojel cˈa jabel xewaˈ. Can majun cˈa ri man ta xwaˈ chi utz. Y cˈa cˈo na caxlan wey y car ri xmol ca. Wukuˈ chaquech cˈa ri xnoj riqˈui ri caxlan wey y car ri xemolotej ca. 	 सबै मानिसहरू खाए र तृप्त भए। चेलाहरूले उब्रेका रोटीको टुक्राहरू बटुले ती सात टोकरीभरि भए।


Y ronojel cˈa reˈ, can nkˈalajsaj yan ca chiwe, riche (rixin) chi can cˈo ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx pa tak iwánima. Y ri uxlanibel cˈuˈx riˈ xticˈojeˈ ri pa tak iwánima, wi icukuban icˈuˈx wuqˈui. Y nbij cˈa chukaˈ ca chiwe, chi chuwech re ruwachˈulef can cˈo tijoj pokonal ri xtikˈaxaj. Pero can ticukubaˈ icˈuˈx, ruma riyin xichˈacon yan chrij ri itzel winek ri chapayon riche (rixin) re ruwachˈulef. 	 “मैले तिमीहरूलाई यी कुराहरू भनेको छु ताकि तिमीहरूलाई ममा शान्ति रहोस्। यस संसारमा तिमीहरूलाई संकट हुनेछ। तर साहसी बन। मैले संसारलाई पराजित गरेको छु।”


Ruma riyin can nbin wi pa wánima chi tek xquinapon iwuqˈui, majun xabachique ta cˈa ri xtintzijoj chiwe, xa can xu (xe) wi ri Jesucristo, ri xcom chuwech cruz ri xtintzijoj chiwe. 	 जतिञ्जेल सम्म म तिमीहरूसित थिँए, येशू ख्रीष्ट र उहाँको क्रूसको मृत्यु बाहेक अरू सब कुरा बिर्सौ भन्ने मैले निश्चय गरेको थिँए।


Ya ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Kajaf Jesucristo ri xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel riyix kachˈalal; xtiban ta cˈa chiwe ruma ri Dios y ri Jesucristo chi xticˈojeˈ ta cˈa jun icukbel cˈuˈx pero jun cukbel cˈuˈx rachibilan ri ajowabel. 	 तिमहरूलाई पिता परमेश्वर र प्रभु येशू ख्रीष्टले शान्ति र प्रेमको साथै विश्वास दिउन्।


Y ri caˈiˈ discípulos xebe cˈa pa tinamit Jerusalem. Y tek xeˈapon, can xbanatej na wi achiˈel ri rubin el ri Jesús chique. Y riyeˈ can xquiben wi cˈa ruchojmil ronojel ri nicˈatzin chare ri waˈin chupan ri pascua riˈ. 	 यसकारण चेलाहरू गए अनि शहरमा पसे येशूले भन्नु भएको जस्तै तिनीहरूले सबै कुराहरू भेट्टाए। यसर्थ तिनीहरूले नै निस्तार चाडको भोज तयार गरे।


¿Y achique cami cˈa ri aj tzˈucuy tzij? ¿La ma ya ta cami ri nibin chi ri Jesús ma Cristo ta, chi ma takon ta pe ruma ri Dios? Ri nibin queriˈ, can nretzelaj wi ri Cristo y nuben chi can ya riyaˈ ri Cristo. Can nubij wi cˈa chi ri Tataˈixel ma kitzij ta. Y queriˈ chukaˈ nubij chrij ri Cˈajolaxel. 	 यसर्थ, झूटो को हो? यो त्यो मानिस हो जसले येशू ख्रीष्ट छैनन् भन्छ अनि उ ख्रीष्टको शत्रु हो। उसले पिता र पुत्रलाई अस्वीकार गर्छ।


Y ri ixok xubij cˈa chare ri Jesús: Ajaf, can kitzij wi ri nabij. Pero chukaˈ riyoj utz nikacˈul apo jubaˈ chare ri utzil riˈ. Achiˈel niquiben ri tak tzˈiˈ chuxeˈ ri mesa, yequimololaˈ chukaˈ ri rucˈaj tak caxlan wey ri yequitzakalaˈ ka ri acˈalaˈ. 	 आइमाईले भनी, “प्रभु, त्यो साँचो हो। तर टेबल मुनिका कुकुरहरूले पनि केटा-केटीले छोडेका खानेकुराहरू खान्छन्।”


Ruma tek niquicˈul ri Ajaf Jesucristo, ya ri ru‑Espíritu Riyaˈ ri niquicˈul. Y ri acuchi (achique) nicˈojeˈ wi ri ru‑Espíritu Riyaˈ, can yecolotej cˈa pe chuxeˈ ri ley. 	 ‘प्रभु’ आत्मा हुनु हुन्छ। अनि जहाँ प्रभुको आत्मा छ त्यहाँ स्वतन्त्र हुन्छ।


Majun cˈa discípulo ri más ta nim rukˈij que chuwech ri rutijonel. Chukaˈ majun mozo ri más ta nim rukˈij que chuwech ri rupatrón. 	 कुनै पनि चेला गुरूभन्दा श्रेष्ठ हुँदैन नता कुनै दास आफ्नो मालिकभन्दा श्रेष्ठ हुन्छ।


Ri nichˈobo cˈa queriˈ xa jun winek nacanic. Xa can majun runaˈoj. Ruma jun ijaˈtz cˈo ri nucˈut chkawech chrij riˈ. Tek ri ijaˈtz nbetic ca pan ulef, ri rij ri ijaˈtz nikˈey, yacˈariˈ tek nitzˈuc pe. Y queriˈ riyoj. 	 यी सबै मूर्ख प्रश्नहरू हुन्। जब तिमी केही रोप्छौ, भने बाँच्न र बढन अघि त्यो बीऊ माटोमा मर्छ।


Riyin xa majun oc nukˈij que chiquiwech quinojel ri lokˈolaj tak kachˈalal. Yacˈa ri Dios xuyaˈ ri rutzil chuwe riche (rixin) chi ntzijoj chiwe riyix ri ma yix israelitas ta ronojel ri nimalaj utzil ri nuyaˈ ri Cristo chiwe, ri can achiˈel jun nimalaj beyomel, ruma chi can sibilaj nim, y ri ti kachˈobonic ma janipeˈ ta chi nikˈax chuwech. 	 परमेश्वरका मानिसहरू मध्ये म सबभन्दा तुच्छ हुँ। तर उहाँले मलाई ख्रीष्टको अनन्त धनरूपी सुसमाचार बारे गैर-यहूदीहरू माझ प्रचार गर्ने यो उपहार दिनुभयो। त्यस धनको महिमा बुझिनसक्नुको छ।


Can xocˈojeˈ wi cˈa ka chuwech re ruwachˈulef ri banon ruma Riyaˈ, pero ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef reˈ xa ma xquetamaj ta cˈa ruwech tek xoka. 	 उहाँ संसारका हुनुहुन्थ्यो, संसार उहाँद्वारा हुन आयो, तर संसारले उहाँलाई चिनेन।


Y quinojel can achiˈel xeban bautizar pa rubiˈ ri Moisés pa sutzˈ y pa mar. 	 तिनीहरू सबै बादल र समुद्रमा मोशामा बप्तिस्मा पाएका थिए।


Rumacˈariˈ tek yatajnek chare ri Cristo chi ya Riyaˈ nichojmirisan ri cˈacˈacˈ trato ri nuben ri Dios quiqˈui ri winek. Y ruma chi xcom ri Cristo tek nicuyutej ri mac ri xbanatej chupan ri nabey trato. Y riyoj ri yoj siqˈuin (oyon) ruma ri Dios wacami can nikil chukaˈ ri utzil ri tzujun (sujun) ruma Riyaˈ ojer ca; y riˈ jun herencia ri nuyaˈ ri Dios riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 ख्रीष्टले परमेश्वरबाट आफ्ना मानिसहरूलाई एउटा नयाँ करार ल्याउनु हुन्छ, जसमा कि परमेश्वरले बोलाउनुभएका मानिसहरूले उहाँका वचन अनुसारका सबै कुरा पाउन सकुन। परमेश्वरका मानिसहरूले ती कुराहरू सधैंको लागि राख्न सक्छन्। पहिलो करारमा रहेर मानिसहरूले गरेको पापको मोचनको निम्ति ख्रीष्टले आफ्नो प्राण दिनुभयो र त्यसकारण परमेश्वरका मानिसहरूले अब ती कुराहरू पाउनसक्छन्। मानिसहरूलाई ती पापहरूबाट मुक्त गर्न, ख्रीष्टले आफ्नो प्राण दिनुभयो।


Queriˈ nbij chiwe ruma xa xtoka achiˈel tika jun trampa. Queriˈ rubanic tek xtoka pa quiwiˈ quinojel ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. 	 पृथ्वीमा भएका सबैमाथि यस्तो एक्कासि आइपर्नेछ।


Niquibij chi can cˈo qˈuiy quetaman, y yariˈ tek xa xeˈoc nacanek. 	 मानिसहरूले आफूलाई ज्ञानी भनेर ठाने अनि तिनीहरू मूर्ख बने।


Y tek riyix xtisiqˈuij re wuj reˈ, xtiwetamaj cˈa chi can kˈalajsan chic chinuwech ruma ri Dios ri ma can ta kˈalajsan ojer ca chrij ri Cristo. 	 अनि मैले लेखेका ती कुराहरू पढयौ भने ख्रीष्टको बारेमा गुप्त सत्यता मैले बुझेको रहेछु भन्ने तिमीहरू जान्नसक्छौ।


Riyeˈ niquikˈosij cˈa pa rujolon (ruwiˈ) ri Jesús riqˈui jun aj; y niquichubalaˈ chukaˈ. Can yexucutaj cˈa chuwech. Can niquiben cˈa chi achiˈel niquiyaˈ rukˈij, pero xa yetzeˈen cˈa chubanic. 	 तिनीहरूले उहाँलाई शिरमा कैयौं पटक लट्ठीले हिर्काए। तिनीहरूले उहाँमाथि थुके, अनि घुँडा टेकेर उनलाई दण्डवत् गरे।


Y can achiˈel xuben ri Abraham, chi riyaˈ can xunimaj wi ri xbix chare ruma ri Dios, y rumariˈ xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac, 	 अब्राहामको बारेमा शास्त्रले त्यही भन्छ। “अब्राहामले परमेश्वरलाई विश्वास गरे अनि परमेश्वरले उनको विश्वासलाई स्वीकार गर्नु भयो। त्यसैले अब्राहामलाई परमेश्वरको धर्मी ठहराऊनुभयो।”


Y ri kˈij cˈa ri oyoben ruma ri Herodías riche (rixin) chi nika ri Juan pa rukˈaˈ, xoka cˈa. Chupan ri kˈij tek ri rey Herodes xtzˈaket chic jun rujunaˈ, ri Herodes riˈ xuyaˈ jun waˈin y xerusiqˈuij (xeroyoj) cˈa ri aj kˈatbel tak tzij ri yecˈo pa rukˈaˈ, xerusiqˈuij (xeroyoj) chukaˈ ri achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij chiquicojol ri soldados y xerusiqˈuij (xeroyoj) ri achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri aj Galilea. 	 अब हेरोदियासले यूहन्नालाई मार्ने सही समय पाइन। यो घटना हेरोदको जन्मदिनमा भयो। हेरोदले आफ्ना प्रमुख सरकारी अधिकारीहरू सेनाका कप्तानहरू, अनि गालीलका सबै प्रमुख मानिसहरलाई आफ्नो जन्म उत्सवमा बेलुकीको भोज व्यवस्था गरे।


Y wi nikabij chi junan chic kawech riqˈui ri Dios, y xa kacˈuan jun cˈaslen riche (rixin) ri kˈekuˈm, ma kitzij ta cˈa ri nikabij chi junan kawech riqˈui ri Dios, y xa ma nikaben ta ri kitzij. 	 यसर्थ, यदि हामी परमेश्वरसित हाम्रो सङ्गति भएको दावी गर्छौं, तर हामी अन्धकारमा बस्छौं भने हामी झूटो हौ, हामी सत्यको अनुसरण गरिरहेका छैनौ।


Wachˈalal, tichajij cˈa ri icˈaslen y chukaˈ can cof quixcˈojeˈ chupan ri icukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios. Riyix ma titzolij ta iwiˈ chiwij, xa ticusaj cˈa ri iwuchukˈaˈ ri ruyaˈon ri Dios chiwe. 	 सावधान बस। विश्वासमा दरिलो बन्दै बस। साहसी हौ र दृढ बन।


Y riqˈui cˈa chi ri Jesucristo xoc Sacerdote, ri can achiˈel ri Melquisedec, can xkˈalajin cˈa chi ri quisacerdoteˈil ri ye riy rumam ca ri Leví xa xtibeqˈuis na. 	 अर्का एक पूजाहारी आउनुहुनेछ जो मल्कीसेदेक जस्तै छन्, भन्ने तथ्य बारे यो बढता स्पष्ट हुन्छ।


Wi riyix yeˈitoˈ ri winek riqˈui ri nicˈatzin chique, xtiyaˈox (xtyaˈ) chukaˈ ri rajel ruqˈuexel chiwe riyix. Ri rajel ruqˈuexel ri xtiyaˈox (xtyaˈ) chiwe riyix, sibilaj qˈuiy, jun pajbel ri can xtinojsex, can xtipitzˈ y can xtipulin ruwiˈ. Y can achiˈel ri niben riyix quiqˈui ri winek, can queriˈ chukaˈ xtiban chiwe riyix. 	 अरूलाई दिने गर अनि तिमीले पनि पाउनेछौ। तिमीहरूले राम्रो ओजनमा पाउनेछौं, तिमीहरूलाई खाँदी खाँदी हल्लाँउदै काखमा पोखिने गरी पाउनेछौ जुन नापले तिमी अरूलाई दिंदछौ परमेश्वरले पनि तिमीहरूलाई त्यही नापले दिनु हुनेछ।”


Y ri winek xquibij cˈa: Ri rajaf ri ulef man cˈa xtujoyowaj ta quiwech ri itzel tak achiˈaˈ kajoy ulef y xquerucamisaj y cˈacˈariˈ ri rulef xtuyaˈ chic ca pa kajic chique nicˈaj chic achiˈaˈ kajoy tak ulef, ri can xtiquiyaˈ wi ri uva kajbel riche (rixin) ri ulef tek napon ri rukˈijul, xechaˈ. 	 ती यहूदी पूजाहारीहरू र नेताहरूले भने, “उसले ती दृष्टहरूलाई अवश्य नै मार्नेछ। त्यसपछि उनले आफ्नो खेत अरू किसानहरूलाई कमाउन दिनेछन्। जसले फलको समयमा मालिकलाई उसको भाग बुझाउन ल्याउँछ उनीहरूलाई त्यो खेत कमाउन दिईनेछ।”


Y ri Jesús xubij cˈa: Astapeˈ can yin cˈa riyin ri xichaˈo iwuche (iwixin) riyix cablajuj, ma riqˈui wi riˈ, can cˈo cˈa jun itzel winek xel chicojol, xchaˈ. 	 तब येशूले उत्तर दिनुभयो “मैले तिमीहरू बाह्रजनालाई चुन्छु। तर पनि तिमीहरूमा एकजना शैतान हो।”


Las nueve cˈa ri nimakˈaˈ tek xquibajij ri Jesús chuwech cruz. 	 तिनीहरूले येशूलाई क्रूसमा टाँग्दा बिहानी पखको नौ बजेको थियो।


Tek xa can niquichop yeqˈuiy pe ri ruxak, iwetaman cˈa riˈ chi ya xa nikˈax yan rukˈijul ri sakˈij. 	 जब यो हरियो हुन्छ (बढ्नेछ), तिमीहरूलाई थाहा हुनेछ कि ग्रीष्म ऋतु नजिकै आयो।


Y tek ri Ajaf Jesús xutzˈet ri ixok ri xcom el ri ral, xujoyowaj ruwech, y xubij cˈa chare: Man cˈa catokˈ ta chic. 	 जब प्रभु येशूले तिनलाई देख्नुभयो उहाँ त्यस विधवाको निम्ति हृदयबाट दुःखी हुनु भयो र तिनलाई भन्नुभयो, “नरोऊ।”


Pa ruqˈuexel cˈa chi ri kachˈalal xinquitijoj ta pe más chrij ri ruchˈabel ri Dios, xa yariˈ tek xquitzˈet chi can chuwe wi riyin chilaben wi riche (rixin) chi ntzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chique ri winek ri ma ye israelitas ta ri ma banon ta ri circuncisión chique. Can achiˈel tek xchilabex chare ri Pedro chi tutzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chique ri kech aj Israel ri banon ri circuncisión chique. 	 तर ती नाइकेहरूले देखे कि परमेश्वरले पत्रुसलाई यहूदीहरू माझ अनि मलाई गैर-यहूदीहरू माझ सुसमाचार प्रचार गर्न लगाउनु भयो


Yacˈa riyix xa ma que ta riˈ ri niben y nicˈut. Xa ma niben ta achiˈel ri rubin ca ri Dios. Riyix xa yeˈitijoj ri alcˈualaxelaˈ chi ma rajawaxic ta chi yequitoˈ ri quiteˈ quitataˈ. Riyix xa nibij chique ri alcˈualaxelaˈ chi xa tiquibij chique ri quiteˈ quitataˈ: Riyin ma yicowin ta yixintoˈ riqˈui ri nicˈatzin chiwe, ruma ri cˈo wuqˈui xa ntzujun (nsujun) chic chare ri Dios, yixchaˈ chique. Y riqˈui niquibij queriˈ chi quitzujun (quisujun) chic chare ri Dios, xa riche (rixin) chi ma yequitoˈ ta ri quiteˈ quitataˈ. 	 तर तिमीहरू भन्छौ कि यदि कसैले उसको बाबु र आमालाई भन्नेछ, ममा केही छ जसलाई तपाईंहरू को सहायताको निम्ति प्रयोग गर्नसक्छु तर म तपाईंहरूको सहायताको निम्ति यसो गर्न चाहन्न किनभने मैले यसलाई परमेश्वरलाई भेटी को रुपमा अलग राखेकोछु।


Ri Dios can sibilaj qˈuiy wi ri etamabel ri cˈo riqˈui can achiˈel jun nimalaj beyomel. Can majun nikˈiˈo ri runaˈoj, y ma janiˈ ta chi nikˈax chkawech ri yerubanalaˈ Riyaˈ. 	 हो, परमेश्वरको एश्वर्यको सीमा छैन! उहाँको ज्ञान र बुद्धिको कुनै अन्त छैन! कसैले पनि परमेश्वरले गर्नुभएको निर्णयको व्याख्या गर्न सक्तैन। कसैले पनि परमेश्वरको बाटोहरू बुझ्दैन।


ri cˈaslen chˈuchˈuj, y ri nikˈil iwiˈ chubanic ri mac. Y wi jun cˈaslen queriˈ ri nicˈuaj, ri ley majun xtuben ta chiwe. 	 नम्रता, संयम दिंदछ। यी कुराहरू भूल हुन् भन्ने कुनै व्यवस्थामा छैन।


Queriˈ ri rutzˈiban ca. Y wi ri rey David, Wajaf xchaˈ chare ri Cristo, ¿achique cˈa ruma tek ri winek niquibij chi ri Cristo xa choj jun ralcˈual ca ri rey David? xchaˈ ri Jesús. 	 दाऊदले ख्रीष्टलाई ‘परमप्रभु’ भन्दछन्। त्यसो भए कसरी ऊ दाऊदको पुत्र हुनसक्छ?”


Y jibeˈicˈamaˈ cˈa pe chukaˈ ri ti wáquix ri más tiˈoj, y ticamisaj. Tikabanaˈ cˈa jun nimakˈij, y kojwaˈ cˈa. 	 त्यो मोटो बाछा ल्याऊ, त्यसलाई मार अनि हामी खाएर भोज मनाउँछौं।


Yacˈa riyeˈ ma niquinimaj ta. Xa xquimey ruma ri niquitzuˈ y ruma ri quicoten. Y riche (rixin) chi niquinimaj, xpe ri Jesús xucˈutuj cˈa chique: ¿Majun cami riche (rixin) nitij cˈo iwuqˈui? xchaˈ. 	 तिनीहरू अत्यन्तै खुशी भएको कारणले अझ विश्वास गर्न सकेन्न्। तिनीहरू अचम्भित भए। येशूले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “के तिमीहरूसित यहाँ खाने कुरा छ?”


Ruma riyix wachˈalal, xa can nikajoˈ chi niwetamaj achique chi tijoj pokonal ri xkakˈaxaj riyoj tek xojcˈojeˈ chilaˈ pa rucuenta ri Asia. Ri kachukˈaˈ ri cˈo, ma nicowin ta chic nucochˈ ri tijoj pokonal ri xquiben ri winek chake. Can xkachˈob cˈa chi ma xkojcˈaseˈ ta chic, xaxu (xaxe wi) chic cˈa ri kacamic koyoben. 	 दाज्यु-भाइ र दिदी-बहिनीहरू हो। एशिया प्रदेशमा हामीले भोगेका कष्टहरूको बारेमा पनि तिमीहरूले जानिराख भन्ने हामी चाहन्छौं। त्यहाँ हामी ठूलो कष्टमा थियौं। हाम्रा सहने शक्ति भन्दा कष्ट धेरै थियो। हामीले त बाँच्ने आशा पनि छोडिसकेका थियौं।


Y xinwacˈaxaj cˈa chukaˈ jun chˈabel ri acuchi (achique) yecˈo wi ri ye cajiˈ ri cˈo qˈuiy runakˈ tak quiwech, y nubij cˈa: Ri caˈiˈ libras trigo can jun denario chic rajel, y can jun denario chukaˈ chic rajel ri wakiˈ libras cebada. Yacˈa ri aceite olivo y ri ruyaˈal uva majun taben ca chare. 	 तब मैले केही आवाज जस्तै सुनें। त्यो स्वर ती चार सजीव वस्तुहरु भएको स्थानबाट आएको थियो। त्यो आवाजले भन्यो, “एक दिनको पारिश्रमिक एक किलो गहुँ अनि एक दिनको परिश्रमिक तीन किलो जौं, तर तेल अनि दाखरस नष्ट नपार्नु।”


Y qˈuiy chic tiempo quekˈax wi el ri katiˈt kamamaˈ chuwech re ruwachˈulef, tek ri Dios xutzuj (xusuj) chic jun bey ri uxlanen chique ri winek. Y xuyaˈ pa ránima ri rey David ri tzij ri xkatzˈet yan ka, ri nubij: Wi xtiwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios wacami, man cˈa ticowirisaj ta ri iwánima. 	 यसकारण परमेश्वरले अर्कै विशेष दिनको योजना गर्नुभयो। त्यसलाई “आज” भनियो। दाऊदद्वारा परमेश्वरले त्यस दिन बारे धेरैपछि बताउनुभयो। हामीले त्यो धर्मशास्त्र अघि नै उपयोग गरयौं। “यदि तिमीहरूले परमेश्वरको आवाज आज सुन्यौ भने, अतीतमा जस्तै हठधर्मी नबन।” भजनसंग्रह 95:7-8


Astapeˈ riyeˈ can cachˈalal ri Jesús, pero xa man cˈa niquinimaj ta. 	 (येशूका भाइहरूले सम्म उहाँमाथि विश्वास गर्दैनथिए।)


Can ketaman chi ri kachˈacul yariˈ ri oconek rachoch ri kánima chuwech re ruwachˈulef, astapeˈ re kachˈacul xa nicom, pero ri kánima can xtucˈul chic cˈa jun rachoch riqˈui ri Dios. Y ri jay riˈ ma winek ta banayon ruma can ya wi ri Dios ri banayon; ri jay riˈ can riche (rixin) cˈa xtibe kˈij xtibe sek y ya ri chilaˈ chicaj cˈo wi. 	 हामी जान्दछौं, यस धरतीमा हामी जुन तम्बूमा बस्छौं त्यो नष्ट हुनेछ। तर जब त्यो नष्ट हुनेछ, हामीले बस्ने घर परमेश्वरबाट पाउनछौं। त्यो घर मानिसले बनाएको होइन। यो घर स्वर्गमा हुन्छ र अनन्त रहनेछ।


Y tiwacˈaxaj na peˈ jun chic cˈambel tzij, xchaˈ ri Jesús chique ri winek: Xcˈojeˈ cˈa jun achi ri can tetataˈ chic, ri xutic cˈa ruwech ri rulef riqˈui uva y xuben coral chrij ri rulef. Xuben chukaˈ achiˈel jun ti pila pan ulef riche (rixin) chi niyitzˈ ri uva chupan, y xuben chukaˈ jun setesic tzˈak ri nej xujotobaˈ chicaj, y pa ruwiˈ riˈ xcˈojeˈ wi rachoch ri chajinel. Cˈacˈariˈ xuyaˈ ca pa kajic chique caˈiˈ oxiˈ mozos, y riyaˈ xbe nej. 	 “यो उखान सुन कुनै मानिसको जमीन थियो। उसले त्यो जमीनमा दाख लगायो। उसले दाखको जमीनको वरिपरि पर्खाल निर्माण गर्यो। अनि त्यसभित्र दाख पेल्ने कोलखनेको थियो। फेरि त्यो मानिसले एउटा मचान बनाचो। उसले आफ्नो खेत कोही किसानहरूलाई जिम्मा दिएर ऊ यात्रामा गयो।


Y xutzˈibaj cˈa el jun wuj riche (rixin) chi nbequijachaˈ pa rukˈaˈ ri aj kˈatbel tzij, y chupan ri wuj riˈ rubin cˈa el: 	 सेनापतिले यस्तो एउटा चिट्ठी पनि उनलाई लेखे।


Y tek xa ntoc cˈa pe akˈaˈ chupan ri jun kˈij riˈ, ri rudiscípulos xejel cˈa apo riqˈui y xquibij chare: Re waweˈ xa majun cˈo y xa xka ka kˈij. Queˈatakaˈ cˈa el re winek reˈ riche (rixin) chi yebe ri pa tak aldea ri yecˈo pe nakaj riche (rixin) chi nbequilokˈoˈ quiway, xechaˈ. 	 त्यसै अपरान्ह चेलाहरू येशू कहाँ पुगेर भन्नलागे, “यहाँ कुनै मानिस बस्दैनन्। अनि अब धेरे ढिलो भयो, तिनीहरूलाई पठाईदिनुहोस जसमा कि तिनीहरू आफै गएर आफ्ना निम्ति खानेकुरा किन्न सकून्।”


Y sibilaj cˈa pa quichiˈ niquiben. Y ri aj tzˈibaˈ ri yecˈo quiqˈui ri achiˈaˈ fariseos xeyacatej cˈa y xquibij: Re jun achi reˈ majun itzel rubanon ta. Y riqˈui jubaˈ jun espíritu o jun ángel ri takon pe ruma ri Dios, ri biyon chare ri chˈabel ri yerukˈalajsaj chkawech. Y wi queriˈ, man cˈa rucˈamon ta chi nikaben chˈaˈoj chrij ri Dios, xechaˈ. 	 ती सबै जना यहूदीहरू जोड-जोडले चिच्याउन थाले। कतिपय शास्त्रीहरू, जो फरसीहरू थिए, उभिए र र्तक गरे, “हामीले यस मानिसको विरुद्ध कुनै गल्ती पाएनौ। हुन सक्छ दमीशकको बाटोमा स्वर्गदूतले अथवा आत्माले उसंग बोल्यो होला!”


Riyin ri Pablo wachibilan ri kachˈalal Timoteo yoj rusamajel ri Jesucristo. Nikatzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chiwe riyix lokˈolaj tak kachˈalal ri yixcˈo pa tinamit Filipos; riyix ri xa jun chic ibanon riqˈui ri Cristo Jesús. Nikatzˈibaj re wuj reˈ chiwe riyix kachˈalal ri yix ancianos riche (rixin) ri iglesia, chiwe riyix diáconos y chiwe chiˈiwonojel. 	 ख्रीष्ट येशूका सेवक पावल र तिमोथीबाट प्रणाम। ख्रीष्ट येशूमा भएका फिलिप्पीमा बस्ने परमेश्वरको सबै पवित्रजनलाई अनि तिमीहरूको सबै अग्रजहरू तथा विशिष्ट सहायकहरूलाई।


Jabel ruwaquikˈij ri niquikˈaxaj tijoj pokonal pa quikˈaˈ nicˈaj chic, ruma can choj wi ri quicˈaslen chuwech ri Dios. Can jabel wi ruwaquikˈij, ruma chi quiche (quixin) riyeˈ ri rajawaren ri caj. 	 धन्य धार्मिकताको निम्ति सताइएकाहरू, किनभने स्वर्गका राज्य तिनीहरूकै हुनेछ।


Y ri rutataˈ ri cˈajol can riqˈui ruchukˈaˈ xchˈo y xubij: Ncukubaˈ nucˈuˈx awuqˈui. Y chukaˈ can quinatoˈ riche (rixin) chi queriˈ más ta xtincukubaˈ nucˈuˈx awuqˈui, xchaˈ. 	 त्यस ठिटोको बाबु चाँहि यो सुनेर खूबै उत्तेजित भयो। त्यसले भन्यो, “म विश्वास गर्छु। मेरो विश्वस अझ बढाउनमा मलाई मदत गर्नुहोस्।”


Riyit chukaˈ ma xakˈej ta aceite pa nujolon (nuwiˈ) tek xinoc pe. Yacˈa re ixok reˈ, can ya ri akˈom ri jubul ruxlaˈ ri xuyalaˈ chrij ri waken. 	 तिमीले मेरो टाउकोमा तेल घसिदिएनौ, तर उसले मेरो चरणमा सुगन्ध दलिदिई।


Tek riyix xixcˈojeˈ chuxeˈ rutzij ri mac, riyix ma jubaˈ xichˈob ta chi can nicˈatzin nicˈuaj jun chojlaj cˈaslen chuwech ri Dios. 	 विगतमा तिमीहरू पापका दास थियौ अनि धार्मिकताले तिमीहरूलाई नियन्त्रण गरेन।


Y ruma ri xkacˈaxaj chupan ri kˈij tek xoka ri kachˈalal, ma yoj tanel ta chi kabanon pe orar pan iwiˈ. Nikacˈutuj chare ri Dios chi xtuben ta chiwe chi can ta jabel xtiwetamaj ri ruraybel ri Dios, y ri Lokˈolaj Espíritu xtuyaˈ ta chukaˈ ronojel naˈoj y etamabel chiwe. 	 तिमीहरूको बारेमा यी सब कुराहरू हामीले सुनेको दिनदेखि, हामी तिमीहरूकोलागि लगातार प्रार्थना गरिरहेका छौ। हामी निम्नलिखित कारणहरूकोलागि प्रार्थना गर्छौं: परमेश्वरको इच्छा अनुसार जम्मै कुराहरूमा तिमीहरूको परिपक्क ज्ञान होस, आत्मिक कुराहरू बुझ्नलाई ज्ञान र शक्ति बढोस्।


Y riyix ri yixtijox chare ri ruchˈabel ri Dios, queˈitoˈ cˈa ri yecˈutu ri ruchˈabel ri Dios chiwech. Queˈitoˈ cˈa riqˈui ronojel ri utzil ri yixcowin chi niben chique riche (rixin) chi queriˈ junan cˈo utzil nicˈul. 	 जसले परमेश्वरको शिक्षा लिइरहेको छ उसले आफूमा भएको सबै सद्गुणहरू आफ्ना प्रशिक्षकहरूमा बाँढोस्।


Y jun cˈa chique ri winek xuchop apo rubixic chare ri Jesús: Tijonel, riyin ncˈamon cˈa pe ri nucˈajol awuqˈui, ruma cˈo jun itzel espíritu riqˈui. Y re itzel espíritu reˈ, rumemurisan. 	 भीडबाट एकजना मानिसले जवाफ दियो, “हे गुरूज्यू, मैले तपाईंकहाँ मेरो छोरो ल्याएको छु। मेरो छोरालाईं बोल्न धेरै नै वाधा दिइरहेको छ।


Yacˈa ri achiˈaˈ fariseos xa niquibij cˈa chrij ri Jesús: Laˈ xa ya ri cajawalul ri itzel tak espíritu ri niyaˈo uchukˈaˈ chare, rumariˈ tek nicowin yerelesaj itzel tak espíritu, yechaˈ. 	 तब शहरका सबै मानिसहरू येशूलाई हेर्न आए। जब मानिसहरूले येशूलाई देखे, तिनीहरूले त्यस मुलुकलाई छोडेर जानुभनी निवेदन गरे। : 1-12; लूका 5:17-26)


Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈiban ca, nubij: Riyin xtinyaˈ cˈa jun achiˈel Abej ri pa tinamit Sion. Y re achiˈel Abej reˈ can chaˈon wi. Can cˈo wi rejkalen, y can xticˈatzin wi chare ri xquina riche (rixin) ri jay, riche (rixin) chi ma nitzak ta. Y ri winek ri xqueniman riche (rixin) Riyaˈ, majun achique ruma xqueqˈuixbitej. 	 धर्मशास्त्रले भन्छ “मैले एक बहुमूल्य कुनाको ढुङ्गा छानेको छु, अनि म त्यो ढुङ्गा सियोनमा राख्छु, जो मानिस उनलाई विश्वास गर्छ, कहिले पनि लज्जित हुनपर्दैन।” यशैया 28:16


Ri Judas xa can xu (xe) wi cˈa tek xuqˈuis el ri juwechˈ caxlan wey, xa can yacˈariˈ tek xel el. Tek xel cˈa el riyaˈ, xa can chakˈaˈ chic. 	 यहूदाले येशूले दिनुभएको त्यो रोटीको टुक्रा ग्रहण गर्‌यो र तुरुन्तै बाहिर निस्की हाल्यो। त्यसबेला रात परिसकेको थियो।


Yacˈa ri winek ri quicˈuan jun itzel cˈaslen, xa ma ya ta ri kas kitzij ri niquitzijoj, y xa más cˈa yeˈoc itzel tak winek. Riyeˈ yequikˈol ri winek y xa queriˈ chukaˈ niban chique riyeˈ. 	 मानिसहरू जो दुष्ट अनि अरूलाई धोका दिनेहरू छन् ती नराम्रोदेखि अझ नराम्रो हुँदै जान्छन्। तिनीहरू अरूलाई मूर्ख तुल्याउँछन् तर तिनीहरू स्वयंलाई मूर्ख बनाइरहेका हुन्छन्।


Y cˈo chukaˈ jun rucaˈn pixaˈ ri nim rejkalen y jubaˈ ma junan riqˈui ri nabey. Y ri pixaˈ riˈ nubij cˈa: Can achiˈel ri nawajoˈ ka awiˈ riyit, can queriˈ cˈa chukaˈ queˈawajoˈ ri awucˈ awachˈalal. Y ya caˈiˈ pixaˈ reˈ ri más ye nimaˈk quejkalen, xchaˈ cˈa ri Jesús. 	 दोस्रो महान आज्ञा यस्तो छः तिमीहरूले आफूलाई प्रेम गरे जस्तो अरू मानिसहरूलाई पनि प्रेम गर्नुपर्छौ। यी आज्ञाहरू भन्दा अन्य आज्ञाहरू महान छैनन्।”


Ma utz ta chi riyix ninimirisaj iwiˈ y niben chi achiˈel xa ta majun mac banatajnek chicojol. Ruma iwetaman chi tek niyaˈ kˈij chare ri mac, chanin ninimer. Can achiˈel nuben ri chˈom (levadura), xa riqˈui ti jubaˈ nika chupan ri qˈuej (harina) muban ca, nuchˈomirisaj ronojel. Y queriˈ chukaˈ nuben ri mac, xa riqˈui wi riyix niyaˈ kˈij chare jun, xa can queriˈ chukaˈ niquichop rubanic quinojel. 	 तिमीहरूको घमण्ड राम्रो संकेत होइन। “थोरै खमीरले जम्मै डल्ला नै खमीरी बनाउँछ” यो जानेकै छौ।


Y ri ángel xubij cˈa chukaˈ chare ri Pedro: Tachojmirisaj cˈa el awiˈ, y tacusaj el la axajab. Y tek ruchojmin chic riˈ ri Pedro, ri ángel xubij chare: Taboroˈ el awiˈ chupan la akˈuˈ, y joˈ, xchaˈ ri ángel. 	 स्वर्गदूतले पत्रुसलाई भने, “तयार हौ, तिम्रा जुत्ताहरू लगाऊ।” पत्रुसले त्यसै गरे। दूतले भन्यो, “तिम्रो वस्त्र लगाऊ र मेरो पछि लाग।


Yacˈa jun cˈacˈacˈ tzˈum yabel yaˈ, utz niyaqueˈ ri cˈacˈacˈ ruyaˈal uva chupan, ruma chi ri ruyaˈal uva y ri tzˈum niquitoˈ quiˈ. 	 मानिसहरूले सधैं नयाँ दाखरसलाई नयाँ मशकामा राख्छन्।


Y yacˈa hora riˈ, tek ri Jesús xurek ruchiˈ y xubij: Eloi, Eloi, ¿lama sabactani? xchaˈ. Y ri chˈabel riˈ ntel chi tzij: Nataˈ Dios, Nataˈ Dios, ¿achique cˈa ruma tek xinamalij ca? 	 ठीक तीनबजे येशू ठूलो स्वरमा चिच्याउनु भयो, “एलोई,एलोई लामा सबकथनी?” यसको अर्थ हो, “हे मेरा परमेश्वर, हे मेरा परमेश्वर, तपाईले मलाई किन एक्लै छोडनुभयो?”


Ruma can achiˈel niquibanalaˈ chiquijujunal ri winek wi utz o ma utz ta, can queriˈ chukaˈ ri rutojbalil ri xtuyaˈ chique. 	 परमेश्वरले मानिसहरूका आ-आफ्नो कर्म अनुसार पुरस्कार अथवा दण्ड दिनुहुनेछ।


Nbij cˈa chawe: Cayacatej, tacˈuaj el la awarabel y cabiyin chawachoch, xchaˈ chare. 	 “म तिमीलाई भन्दछु उठ, आफ्नो विछ्‌यौना बोक अनि घर जाऊ।


Y nikacˈutuj cˈa chukaˈ chawe chi riqˈui ri awuchukˈaˈ xquecˈachoj ta ri yawaˈiˈ, y chi yeban ta milagros xaxu (xaxe wi) riqˈui ninatex rubiˈ ri Jesús ri lokˈolaj Acˈajol. Y ronojel reˈ xticˈatzin ta cˈa riche (rixin) jun retal chi can kitzij ri nikatzijoj chique ri winek, xechaˈ. 	 प्रमाणहरू दिएर अनि तपाईंको पवित्र सेवक येशूको नाँउद्वारा चमत्काहरू गरेर ती रोगी मानिसहरूलाई निको पारी तपाईंको शक्ति देखाउनु होस्।”


Achiˈel niwajoˈ riyix chi ri winek utz niquiben iwuqˈui, can quecˈariˈ tibanaˈ riyix quiqˈui riyeˈ. 	 अरूबाट तिमी जे चाहन्छौ, अरूको निम्ति पनि त्यही गरी देऊ।


Y xbix cˈa apo chare ri Jesús: Ri ateˈ y ri ye awachˈalal yecˈo pe waweˈ chuwajay el, ye petenak chatzˈetic. 	 कसैले उहाँलाई भने, “तपाईंको आमा र भाइहरू तपाईंलाई बाहिर पर्खेर उभिरहेकाछन्। तिनीहरू भेट्न चाहन्छन्।”


Y can que wi cˈa riˈ xuben ri chicop riˈ. Xuchop xyokˈon chrij ri Dios; xuyokˈ rubiˈ ri Dios, y xyokˈon chrij ri rachoch ri Dios y chiquij ri yecˈo chilaˈ chicaj. 	 त्यो पशुले परमेश्वरको पक्षमा नराम्रा कुरा भन्नलाई मुख उघार्यो। त्यो पशुले परमेश्वरको नाउँको विरुद्ध, त्यो स्थानको विरुद्ध जहाँ परमेश्वर बस्नु हुन्छ अनि ती सबै, जो स्वर्गमा बस्छन् उनीहरुको विरुद्ध कुरा गर्यो।


ruma ma niquicochˈ ta chic ri xibinriˈil, ruma xbix chique chi xabachique ri xtipalben ri juyuˈ riˈ, wi jun winek o jun chicop, can xticamisex wi chi abej o chi lanza. Queriˈ ri bin chique. 	 तिनीहरूले आदेशलाई थाम्न सकेनन् “यदि पशु सम्मले पनि यो पाहाड छोए त्यसलाई ढुङ्गाले हिर्काएर मारिन्छ।”


Ronojel cˈa reˈ, can ntajin chic rubanic, can achiˈel nubij ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios: Yinquetzelaj y xa ma kˈalaj ta achique ruma, ruma majun numac. Quecˈariˈ ri tzˈibatajnek ca. 	 तर यस्तो भयो किनकि उनीहरूको व्यवस्थामा लेखिएको कुरा सत्य हुने भयोः यस्तो लेखिएको छ ‘कुनै कारण बिना नै तिनीहरूले मलाई घृणा गरे।’


Yacˈariˈ tek riyeˈ xequitek ri quidiscípulos ye cachibilan el ye caˈiˈ oxiˈ chique ri yecˈo pa rupartido ri rey Herodes. Xequitek el cˈa riqˈui ri Jesús; y riyeˈ xbequibij cˈa chare tek xeˈapon riqˈui: Riyit ri can yit jun Tijonel, riyoj can ketaman cˈa chi xaxu (xaxe) wi cˈa ri kas kitzij ri nika chawech y yariˈ ri natzijoj. Can nacˈut wi ri bey riche (rixin) ri Dios chiquiwech ri winek. Y riyit ma naxibij ta awiˈ chuwech jun winek, astapeˈ can cˈo rukˈij. 	 फरिसीहरूले येशूलाई फँसाउन केही मानिसहरू पठाए। तिनीहरूले केही आफ्नै मानिसहरू र केही हेरोदी दलका मानिसहरूलाई पठाए। ती मानिसहरूले भने, “गुरूज्यू, तपाईं अति इमान्दार हुनूहुन्छ भनेर हामी जान्दछौ। हामी जान्दछौं तपाईंले परमेश्वरको मार्ग बारे ठीकसित सिकाउनुहुन्छ। तपाईं कसैसित डराउनु हुन्न। तपाईंको अधि सबै मानिसहरू समान छन्। यसर्थ हामीलाई तपाईंका धारणा भन्नु होस्।


Y cˈo ri yecˈo nabeyel ri xquecanaj cˈa pa ruqˈuisbel. Y cˈo ri yecˈo pa ruqˈuisbel ri xquecˈojeˈ pa nabey, xchaˈ ri Jesús. 	 अहीले उच्च ओहोदामा पुगेकाहरू सबैले भविष्यमा होचो स्थान पाउनेछन्। धेरै जसो जो निम्न स्थानमा परेका छन् भविष्यमा उच्च ओहोदामा पुग्नेछन्।


Y can queriˈ chukaˈ ri chˈabel ri niquibilaˈ ri principaliˈ tak sacerdotes. Riyeˈ y ri aj tzˈibaˈ, ri achiˈaˈ fariseos y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij, niquitzeˈej cˈa ri Jesús y niquibilaˈ cˈa chiquiwech: 	 मुख्य पुजाहारीहरू, शास्त्रीहरू, र अग्रज यहूदी प्रधानहरू पनि त्यहीं थिए। ती मानिसहरूले पनि येशूको खिल्ली उडाउन थाले।


Riyix nibij chi iwetaman achique ri nrajoˈ ri Dios chi nikaben, y chukaˈ iwetaman achique ri utz y ri ma utz ta ruma queriˈ nucˈut ri ley chiwech. 	 तिमी जान्दछौ कि परमेश्वरले तिमीहरूबाट के चाहनु हुन्छ। अनि तिमीहरू कुन कुरो मुख्य छ त्यो जान्दछौ, किनभने तिमीहरूलाई व्यवस्थाले सिकाएको छ।


Rumacˈariˈ wachˈalal, can ticukeˈ cˈa icˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesucristo. Riyin sibilaj yixinwajoˈ y nrayij chukaˈ chi nikatzˈet chic jun bey kawech iwuqˈui. Riyix sibilaj quicoten ri icˈamom pe chuwe ruma riqˈui ri icˈaslen riyix nikˈalajin chi cˈo xucˈom pe ri samaj ri xinben chicojol; can yix cˈa riyix ri rajel ruqˈuexel ri nusamaj. 	 मेरा प्रिय दाज्यू-भाइ दिदी-बहिनीहरू, म तिमीहरूलाई माया गर्छु र भेट्न चाहन्छु। तिमीहरूले मलाई खुशी पारयौ अनि तिमीहरूमाथि र्गवित तुल्यायौ । मैले सिकाए जस्तै प्रभुलाई पछ्याउन नछोड।


Ruma chi riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, ma xipe ta waweˈ chuwech re ruwachˈulef chiquicamisaxic winek, riyin xa xipe chiquicolic, xchaˈ. Y ri Jesús y ri rudiscípulos xebe pa jun chic aldea. 	 त्यसपछि येशू र उहाँका चेलाहरू अर्का शहरतिर लाग्नु भयो।


Y reˈ niwetamaj cˈa, wi can riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios ri ye petenak wi, o xa ma que ta riˈ. Wi niquibij chi ri Jesucristo xoc winek achiˈel riyoj, nikˈalajin cˈa chi ya ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios yayon ri chˈabel chique. 	 परमेश्वरको आत्मा तिमीहरु कसरी चिन्न सक्छौ? “यस्तो प्रकारले तिमीहरुले परमेश्वरको आत्मा चिन्न सक्छौ। प्रत्येक आत्मा जसले येशूलाई ख्रीष्ट भनी स्वीकार गर्छ अनि उनी मानव रुपमा पृथ्वीमा आउनु भयो उ परमेश्वरबाट हो।”


Y chukaˈ ri Tataˈixel xuyaˈ kˈatbel tzij pa nukˈaˈ riche (rixin) chi nkˈet tzij, ruma can yin cˈa riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. 	 अनि पिताले आफ्ना पुत्रलाई मानिसहरूलाई न्याय गर्ने अधिकार दिनुभएकोछ। किन? किनभने उहाँ मानिसको पुत्र हुनुहुन्छ ।


Riyoj binakil yixkanataj ri pa tak kaˈoración. Can nikamatioxij chare ri Katataˈ Dios iwuma riyix. 	 प्रार्थना गर्दा हामी सधैं तिमीहरू सबैलाई सम्झन्छौं र तिमीहरू सबैको लागि परमेश्वरलाई धन्यवाद चढाउँछौं।


Y ri Lokˈolaj Espíritu xubij cˈa chare ri Felipe: Jet apo chuxquin ri carruaje ri acuchi (achique) benak wi ri achi eunuco, y junan cˈa yixbe riqˈui, xucheˈex. 	 आत्माले फिलिपलाई भने, “त्यस रथमा जाऊ र त्यसको छेउमा बस्।”


Chukaˈ ri Cristo xcom kuma riyoj, y xcˈastej, y wacami cˈo pa rajquikˈaˈ ri Dios y ntajin nucˈutuj apo utzil chare ri Dios pa kawiˈ riyoj. Y wi ri Cristo quereˈ nuben kuma riyoj, ¿la cˈo ta cami jun ri xtibin chi tika rucˈayewal pa kawiˈ? Majun. 	 परमेश्वरका मानिसहरूलाई कसले दोषी हो भनी भन्न सक्छ? कसैले सक्तैन! ख्रीष्ट येशू हाम्रा निम्ति मर्नुभयो, तर त्यति मात्र होइन, उहाँ मृत्युबाट जीवित पनि हुनुभयो। अनि उहाँ परमेश्वरको दाहिनेपट्टि हुनुहुन्छ र हाम्रा निम्ति परमेश्वरलाई बिन्ति गरिरहनु भएको छ।


yacˈa ri nicˈutuj chuwe, chi riyix niwajoˈ chi jun nitzˈuyeˈ ri pa wajquikˈaˈ y jun nitzˈuyeˈ ri pa wajxocon, riˈ ma pa nukˈaˈ ta riyin cˈo wi chi nyaˈ chiwe. Ruma ri nicˈutuj riyix, riˈ xa quiche (quixin) chic cˈa ri xtubij ri Nataˈ chi utz chi xquetzˈuyeˈ chiriˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 तर म मेरो दाहिने वा देब्रेपटी कसलाई बसाउनु पर्ने हो त्यो चुन्न सक्तिनँ। यी स्थानहरू अरूका निम्ति हुन्। तिनीहरूकै निम्ति ती ठाउँहरू तयार पारिएका हुन्।”


Y queriˈ chukaˈ yecˈo achiˈaˈ ri ma ixokiˈ ta chic ri xequirayij, xa quech achiˈaˈ chic ri xequirayij. Sibilaj itzel ri xquiben, y xa ma xeqˈuix ta; can xquiqˈuek quiˈ chupan ri etzelal ri xquirayij. Y riyeˈ can xquicˈul cˈa el rutojbalil ri itzel bey ri xquitzekelbej. 	 त्यस्तै प्रकारले लोग्ने-मानिसहरूले पनि स्त्रीसंगको प्राकृतिक यौन छोडेर अन्य लोग्ने-मानिसहरूसंग अप्राकृतिक सम्बन्ध राख्न थाले। तिनीहरूले आपसमा लाजमर्दो कामहरू गरे। अनि तिनीहरूले गल्ती काम गरेकोले तिनीहरूका शरीरले कष्ट पाए।


Y cˈo chukaˈ jun chic tzij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri nubij: Yit cˈa riyit ri Sacerdote ri majun bey xcajalatej ta, can achiˈel ri sacerdoteˈil riche (rixin) ri Melquisedec ri xcˈojeˈ ojer ca. 	 धर्मशास्त्रको अर्को भागमा उहाँले भन्नुभयो “मल्कीसेदेक जस्तो तिमी सदा सदाको लागि पूजाहारी बन्ने छौ।” भजनसंग्रह 110 : 4


Chupan ri tinamit riˈ, xcˈojeˈ jun ixok ri Rahab rubiˈ. Ri jun ixok riˈ tek rubanon ca ma utz ta chi cˈaslen rucˈuan. Pero riyaˈ jabel xerucˈul pa rachoch ri caˈiˈ israelitas ri xeˈapon pa tinamit pan ewel riche (rixin) chi xebenachan ca. Queriˈ xuben ruma chi can xucukubaˈ wi rucˈuˈx riqˈui ri Dios, y rumariˈ ma xcamisex ta tek xecamisex quinojel ri winek ri xa ma xeniman ta chare ri Dios. 	 राहाब भन्ने एउटी वेश्याले इस्राएली जासूसहरूलाई साथीहरूलाई झैं स्वागत र सहायता गरी। अनि उसको विश्वासको कारणले आज्ञा नमान्ने अरू मानिसहरूसित ऊ चाँहि नाश भइनन्।


Konojel, qˈuiy mul ma ya ta ri yekaben. Y wi ta cˈo jun ri majun bey nimacun riqˈui ri ruchˈabel, ri jun riˈ can tzˈaket ri rucˈaslen. Ruma wi nicowin nuben chi ma nimacun ta riqˈui ri ruchˈabel, can nicowin chukaˈ nuben queriˈ riqˈui ronojel ri ruchˈacul. 	 हामी सबैले अनेकौ गल्तीहरू गर्छौं। यदि कसैले कहिल्यै पनि कुवचन बोलेनौं भने त्यो पक्का मानिस बन्नेछ। उ आफ्ना सम्पूर्ण सरिरलाई नियन्त्रणमा राख्न समर्थ हुनेछन्।


Yacˈa tek waynek chic, riyaˈ xunaˈ chi can xtzolin chic pe ri ruchukˈaˈ. Y xcˈojeˈ na ka caˈiˈ oxiˈ kˈij quiqˈui ri kachˈalal ri yecˈo chiriˈ pa Damasco. 	 त्यसपछि उनले अलिकति भोजन गरेर पुन शक्ति प्राप्त गरे। शावाल केही दिनसम्म चेलाहरूसंग दमीशकमा बसे।


Y wi cˈo cˈa jun ri xa nrelesaj ruchukˈaˈ o nujel rubixic ri nukˈalajsaj ri Dios chupan re jun wuj reˈ, ri Dios can xtuben cˈa chare ri winek riˈ chi ma nucˈul ta ri utzil ri niquicˈul ri winek ri tzˈiban quibiˈ chupan ri wuj riche (rixin) cˈaslen, y ma xtuyaˈ ta chukaˈ kˈij chare riche (rixin) chi ntoc apo chupan ri lokˈolaj tinamit, ni ma xtiyatej ta chare ri utzil ri nubij chupan re wuj reˈ. 	 अनि यदि कुनै मानिसले यो पुस्तकको अगमवाणीका वचनहरु हटाउँछ, तब परमेश्वरले जीवनको वृक्ष अनि पवित्र नगरको, जसको बारेमा यस पुस्तकमा लेखिएको छ, त्यस मानिसको अंश हटाइ दिनु हुनेछ।


Pa ruqˈuisbel nbij cˈa chiwe chiˈiwonojel chi can junan iwech tibanaˈ. Wi cˈo jun chiwe ri cˈo nucˈulwachij, can tinaˈ cˈa chukaˈ riyix ri kˈaxon ri nunaˈ riyaˈ pa ránima. Tiwajoˈ iwiˈ chiˈiwachˈalal iwiˈ. Tijoyowalaˈ iwech. Utz inaˈoj tibanaˈ quiqˈui quinojel. 	 यसरी, तिमीहरु सबैले एकसाथ शान्तिसित रहनु पर्छ। तिमीहरुले एक-अर्कालाई बुझ्ने प्रयत्न गर्नुपर्छ। एक-अर्का प्रति दाज्यू-भाइलाई जस्तै प्रेम गर। दयावान अनि बिनम्र बन।


Rumariˈ man cˈa tikayaˈ ta kˈij chare ri mac chi ya riyaˈ ri nucˈuan kiche (kixin), riche (rixin) chi queriˈ ma yekaben ta ri itzel tak raybel riche (rixin) ri chˈaculaj. 	 यसकारण पापलाई तिमीहरूको पार्थिव जीवन नियंत्रण गर्न नदेऊ। तिम्रा पापपूर्ण स्वभावलाई तिमीमा राज गर्न दिनु हुदैन जसले तिमीलाई उसको इच्छा अनुसार कर्म गर्न लगाउँछ।


Y tek ri Pablo xberucˈamaˈ pe juboraj xcˈaˈy y tek ntajin cˈa ka chuyaˈic pa kˈakˈ, xbeˈel cˈa pe jun cumatz chupan ri xcˈaˈy riˈ ruma xunaˈ ri kˈakˈ. Ri cumatz riˈ xberuchˈicaˈ riˈ chrij rukˈaˈ ri Pablo, y man cˈa nitzak ta el. 	 पावलले दाउराको झिंञ्जाहरू जम्मा गरे अनि आगोमा हालिदिए। तातोले गर्दा एक विषालु साँप बाहिर आयो अनि पावलको हातमा डस्यो।


Chukaˈ ri wukuˈ rujolon (ruwiˈ) ri chicop, xa ye wukuˈ cˈa aj kˈatbel tak tzij ri nibix reyes chique. Ye wuˈoˈ cˈa chique ri aj kˈatbel tak tzij riˈ ye tzaknek chic. Ri ruwakak, yariˈ ri nikˈato tzij wacami. Yacˈa ri ruwuk aj kˈatbel tzij ma jane tocˈulun ta. Pero tek xtocˈulun, xa man cˈa xtiyaloj ta xtikˈato tzij. 	 पाँचजना राजाहरु मरिसकेकाछन्। एकजना राजा आहिले जीवित छ। अनि अन्तिम राजा आइरहेकाछन्। जब आउँछन्, छोटो समय मात्र रहनेछन्।


Yacˈariˈ tek yecˈo cˈa achiˈaˈ fariseos ri xquibij chique ri ye rudiscípulos ri Jesús: ¿Achique ruma riyix yeˈibil re trigo pan ikˈaˈ re kˈij reˈ? Re kˈij reˈ, uxlanibel kˈij y xajan chi niban samaj, xechaˈ. 	 कोही फरिसीहरूले भने, “तिमीहरू किन त्यसो गर्दैंछौ? विश्रामको दिनमा यसो गर्नु मोशाको व्यवस्थाको विरुद्ध हो?”


Y ticˈutuˈ cˈa chiquiwech chi tiquinimaj ronojel ri pixaˈ ri nbin ca. Y riyin can ronojel cˈa kˈij xquicˈojeˈ iwuqˈui; y majun bey xquixinyaˈ ta ca, cˈa tek xtapon ri ruqˈuisbel kˈij chare re ruwachˈulef. Amén. 	 जे जे मैले तिमीहरूलाई आज्ञा गरे ती सबै पालन गर्न तिनीहरूलाई सिकाओ। अनि जगतको अन्तसम्म म सदैव तिमीहरूका साथमा हुनेछु।”


Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios nubij: Wi xtiwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios wacami, man cˈa ticowirisaj ta ri iwánima, ma tiben ta achiˈel xquiben ri iwatiˈt imamaˈ tek xquiyec woyowal, 	 धर्मशास्त्रले भनेको छ “यदि आज तिमीहरूले परमेश्वरको आवाज सुन्दछौ भने, अतीतमा जस्तै हठधर्मी नबन, जतिबेला तिमीहरूले परमेश्वरको विरोधमा विद्रोह गरेका थियौ।” भजनसंग्रह 95:7-8


Y ri tzˈak cˈa ri rusutin rij ri tinamit, can riqˈui cˈa ri abej ri jaspe rubiˈ banon wi. Y ri tinamit riˈ, can riqˈui kˈanapuek banon wi, can achiˈel vidrio ri chˈajchˈojsan jabel. 	 पर्खाल विल्लौरले बनाइएको थियो। त्यो नगर शुद्ध काँच जस्तो शुद्ध सुनले निर्माण भएको थियो।


Ri Dios can cˈo pa nimalaj sakil, y wi riyoj yojbiyin pa sakil, can junan cˈa kawech chikonojel ri kaniman chic. Y chukaˈ ri ruquiqˈuel ri Jesucristo ri Rucˈajol ri Dios yojruchˈajchˈojsaj chare ronojel ri kamac. 	 परमेश्वर ज्योतिमा रहनु हुन्छ। हामी पनि ज्योतिमा बस्नुपर्छ। यदि हामी ज्योतिमा बस्यौं भने हामी एक अर्कोमा सङ्गतिको सहभागी हुन्छौ। अनि जब हामी ज्योतिमा बस्छौं, येशूको रगतले हामीलाई सम्पूर्ण पापबाट धुन्छ।


Ruma riqˈui ri ruchˈabel ri Dios y ri oración, ri Dios can nuben utz chare ronojel ri nitij. 	 परमेश्वरको वचन अनि प्रार्थनाद्वारा हरेक कुरो पवित्र बन्दछ।


Pero wi can ya ri Lokˈolaj Espíritu ri nucˈuan iwuche (iwixin) chupan ri icˈaslen, nikˈalajin chi ma chuxeˈ ta chic rutzij ri ley riche (rixin) ri Moisés yixcˈo wi. 	 तर आत्माबाट डोरियौ भने तिमी व्यवस्थाको अधीनमा रहने छैनौ।


Y queriˈ chukaˈ ri Lokˈolaj Espíritu yojrutoˈ riche (rixin) chi riyoj yojcowin nikoyobej riqˈui cochˈonic ri utzil riˈ, ruma retaman chi majun kachukˈaˈ. Yojrutoˈ chukaˈ riqˈui ri kaˈoraciones, ruma riyoj ma ketaman ta achique ri nicˈatzin chi nikacˈutuj chare ri Dios. Nuyaˈ cˈa pa tak kánima ri achique nicˈatzin chi nikacˈutuj chare ri Dios. Can nucˈutuj wi cˈa kuma riyoj, y nucˈutuj riqˈui jun nimalaj kˈaxon, ri ma nikil ta rubixic riqˈui chˈabel. 	 आत्माले नै हामीलाई हाम्रो कमजोरीमा सहायता गर्नुहुन्छ। हामीले कसरी प्रार्थना गर्नु पर्ने हो! जान्दैनौ। तर आत्माले गंभीर भावले परमेश्वरसँग हाम्रो पक्षमा प्रार्थना गरिदिनुहुनेछ जुन शब्दहरूमा वर्णन गर्न सकिँदैन।


Y ri Jesucristo xchˈo cˈa y xubij: Riyin xa yipe yan. Jabel cˈa ruwaquikˈij quinojel winek ri yeniman ri nukˈalajsaj ri Dios chupan re jun wuj reˈ. 	 “सुन! म चाँडै आउँदैछु। त्यो मानिस, जसले यस पुस्तकका अगमवाणीका शब्दहरु पालन गर्छ, धन्य हुन्।”


Xa majun cˈa nicˈatzin wi chi niquiyaˈ nukˈij, ruma ri chˈabel ri niquicˈut xa pixaˈ quiche (quixin) winek y niquibij chi can yariˈ ri rajawaxic chi niban. 	 तिनीहरूले मलाई अर्पण गरेको आराधना व्यर्थ छ। तिनीहरूले आफैले रचेका नियमहरू मात्रै पालन गर्न सिकाउँछन्।” येशैया 29 : 13


Yacˈa Riyaˈ xubij: Yecˈa ri winek ri yeˈacˈaxan y niquiben ri nubij ri ruchˈabel ri Dios, yecˈariˈ ri ye achiˈel nteˈ y ye achiˈel wachˈalal, xchaˈ ri Jesús. 	 येशूले तिनीहरू सबैलाई उत्तर दिनुभयो, “मेरा आमा र मेरा भाइहरू तिनीहरू हुन् जसले परमेश्वरको वचन सुन्दछन् अनि त्यसलाई पालन गर्दछन्।”


Y ri Dios can xukˈet chukaˈ tzij pa quiwiˈ ri ye aj pa tinamit Sodoma y Gomorra. Xa xubij chi cˈo chi yeqˈuis. Y can queriˈ wi xbanatej. Riyaˈ xeruqˈuis ri caˈiˈ tinamit riˈ riqˈui kˈakˈ; chaj xuben chique. Ri xbanatej quiqˈui ri winek riˈ can jun cˈambel naˈoj chiquiwech ri winek ri xquecˈojeˈ chiquij ca riyeˈ; wi ma utz ta cˈaslen xtiquicˈuaj chuwech ri Dios, xtika chukaˈ jun nimalaj rucˈayewal pa quiwiˈ riyeˈ. 	 अनि परमेश्वरले दुष्ट नगरहरु सदोम अनि गमोराहलाई दण्ड दिनु भयो। परमेश्वरले ती नगरहरुलाई खरानीमा परिवर्तन नहुञ्जेल जलाउनु भयो। परमेश्वरले ती नगरहरुलाई जो पछि आउने समयमा परमेश्वरको विरुद्ध जानेहरुमाथि उहाहरण स्वरुप उपयोग गर्नुभयो।


Pero ri Jesús xubij cˈa chare: Nána, ¿achique cˈa ri nawajoˈ? Ri nuhora xa cˈa ma jane napon ta, xchaˈ. 	 येशूले उत्तर दिनुभयो, “प्रिय नारी, मैले के गर्नु पर्छ, मलाई नभन मेरो समय अझ आई सकेको छैन।”


Y tek ri Jesús y ri Pedro ye benak cˈa, ri Pedro xtzuˈun ca chrij y xutzˈet cˈa chi cˈo jun chic discípulo ri benak chiquij. Y ya discípulo riˈ ri sibilaj xajowex ruma ri Jesús y ya chukaˈ riyaˈ ri xrakˈeˈ apo chunakajal ri ruwarucˈuˈx ri Jesús tek xquiben ri lokˈolaj waˈin, ri xcˈutun cˈa chare ri Jesús: Ajaf, ¿achique cˈa ri xtijacho awuche (awixin)? 	 पत्रुसले फर्केर हेर्दा देखे जुन चेलाहरू येशूलाई प्रेम गर्थे उहाँको पछि हिड्न थाले। त्यो त्यही चेला जो साँझको भोजमा प्रभुको छातीमा अडेसिएर बसेका थिए र भनेका थिए, “प्रभु, त्यो को होला जसले तपाईंलाई विश्वासघात गर्नेछ?”


Ri nimalaj sacerdote, y ri achi ri cˈo rukˈij chiquicojol ri ye chajinel riche (rixin) pa rachoch ri Dios, y ri principaliˈ tak sacerdotes, tek xquicˈaxaj ri xbequibij ri aj chˈameˈy chique, ma niquil ta cˈa achique niquichˈob, y rumariˈ niquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Cˈa acuchi (achique) cˈa nbeqˈuis wi reˈ? yechaˈ. 	 मन्दिरका प्रहरीका कप्तान र मुख्य पूजाहारीहरूले त्यो सुने। तिनीहरू अन्योलमा परे। तिनीहरू यसबारेमा अर्श्चयचिकत भए अनि भने, “यसको परिणाम अब के हुने हो?”


Yacˈa ri cˈastajbel quiche (quixin) ri caminakiˈ, can cˈo wi. Ri Moisés rutzˈiban ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek riyaˈ xutzˈet chi nicˈat ri juwiˈ kˈayis ri cˈo ruqˈuixal, y xracˈaxaj tek xubij ri Ajaf Dios: Yin cˈa riyin ri ru‑Dios ri Abraham, ri ru‑Dios ri Isaac, y ri ru‑Dios chukaˈ ri Jacob, xchaˈ. 	 मोशाले जलिरहेका पोथ्रोको वर्णन गर्दा स्पष्टरूपले भनेका छन् कि मानिसहरू मृत्युबाट बौरी उठ्नेछन्। परमप्रभुलाई मोशाले अब्राहमका परमेश्वर, इसहाकका परमेश्वर र याकूबका परमेश्वरले भन्नुभएकोछ।’


Y ri ángel ri ucˈuayon wuche (wixin) xubij cˈa chukaˈ chuwe riyin ri Juan: Ri yaˈ ri xatzˈet ri acuchi (achique) tzˈuyul wi ri ixok ri ma utz ta rucˈaslen, xa ye sibilaj qˈuiy tinamit, y ye sibilaj qˈuiy winek, ri ma junan ta quichˈabel y ma junan ta quiruwachˈulef. 	 तब स्वर्गदूतले मलाई भने, “तिमीले त्यो वेश्या जहाँ बसेकी थिई त्यो पानी देख्यौ। त्यो पानी संसारका धेरै मानिसहरु, भिन्न-भिन्न वंशहरु, राष्ट्रहरु अनि भाषाहरु, हुन्।


Y xubij chukaˈ chique ri quimolon quiˈ chiriˈ: Majun profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ri xtiyaˈox (xtyaˈ) ta rukˈij pa rutinamit. 	 त्यसपछि उहाँले भन्नु भयो, “म तिमीहरूलाई साँचो भन्दछु। अगमवक्तालाई आफ्नै गाँउ शहरमा कहिल्यै स्वीकार गरिदैन।


Y yecˈo cˈa nicˈaj chique ri aj tzˈibaˈ ri xquibij chare ri Jesús: Tijonel, can kitzij wi ri xabij, xechaˈ chare. 	 कोही व्यवस्थाका शास्त्रीहरूले भने, “हे गुरू, तपाईंको उत्तर सही हो।”


Yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ fariseos ri yecˈo cˈa chiriˈ, xquibij apo chare ri Jesús: Riyoj ma nikanimaj ta chi kitzij ri nabij chawij, ruma xa yit cˈa riyit ri yabin ka. 	 तब फरिसीहरूले येशूलाई भने, “तपाईं आफै आफ्नु गवाही दिइरहनु भएकोछ। यसर्थ तपाईको गवाही अमान्य ठहरिन्छ।”


Y tiwacˈaxaj cˈa jabel re chˈabel re xtinbij chiwe wacami. Xabachique mac yequibanalaˈ ri winek ri ye alaxnek chuwech re ruwachˈulef can cˈa yecuyutej na. Y queriˈ chukaˈ ronojel ri yokˈonic ri yequibanalaˈ ri winek, can cˈa yecuyutej na chukaˈ. 	 म तिमीहरूलाई साँचो भन्दछु, मानिसहरूले गरेका सबै पापहरू अनि निन्दाहरू क्षमा हुनेछ।


Y tek riyix nibij chrij jun winek chi cˈo rumac, riˈ xa inaˈoj riyix nicusaj. Yacˈa riyin ma que ta riˈ nben. 	 तिमीहरूले मलाई अन्य मानिसलाई सरह न्याय गर्दैछौ। म कुनै मानिसलाई न्याय र्गदिनँ।


Wachˈalal, pa ruqˈuisbel nwajoˈ cˈa nbij el chiwe chi can ticˈojeˈ ri quicoten pa tak iwánima, titijaˈ ikˈij chi nichojmirisaj ri icˈaslen, titolaˈ iwiˈ y ticukubalaˈ icˈuˈx chiˈijujunal, xa jun iwech tibanaˈ, y man ta jun oyowal chicojol. Y wi queriˈ niben, ri Dios can xticˈojeˈ iwuqˈui, y xaxu (xaxe wi) cˈa riqˈui Riyaˈ nipe wi ri ajowabel y ri uxlanibel cˈuˈx. 	 दाज्यु-भाइ दिदी-बहिनीहरू! अब म विदा लिन्छु। परिपक्क हुने कोशिश गर। मैले तिमीहरूलाई भनेको कुरा गर। एक अर्कासित मिल र शान्तिसित बस। तब प्रेम र शान्तिका परमेश्वर तिमीहरूसित हुनुहुनेछ।


Y pa ruqˈuisbel, xutek ri rucˈajol ruma riyaˈ xuchˈob ka: Ri achiˈaˈ ri ye kajayon ri ulef can xqueniman wi cˈa chare ri nucˈajol tek xtiquitzˈet chi can ya riyaˈ ri napon quiqˈui, xchaˈ. 	 त्यसपछि उसले आफ्नै छोरालाई किसानहरूकहाँ पठायो। उसले भन्यो, ‘किसानहरूले मेरो छोरालाई आदर देखाउनेछन्।’


Y wi ri Dios queriˈ yeruwik ri kˈayis, ri wacami cˈo pa juyuˈ y chuaˈk xa niyaˈ pa kˈakˈ, ¿cˈa ta cˈa riyix winek chi man ta xtuyaˈ itziak ri Dios? Rumariˈ, ¿achique cˈa ruma tek xa ma nicukubaˈ ta icˈuˈx riqˈui? 	 परमेश्वरले नै जमीनमा ती घाँसलाई वस्त्र लगाइदिनुहुन्छ, जुन आज यहाँ छ भोलि त्यसलाई आगोमा फालिन्छ। यसैले तिमीहरूले जान्नु पर्छ कि परमेश्वरले नै तिमीहरूलाई अझ धेरै राम्रो वस्त्र पहिराई दिनुहुनेछ। तिम्रो एकदमै थोरै विश्वास छ।


Wachˈalal, nbij cˈa chiwe chi quixcochˈon, y ma tiyaˈ ta ca ri cochˈonic riˈ, cˈa ya tek xtapon ri kˈij tek xtipe chic jun bey ri Ajaf. Achiˈel nuben ri jun aj ticonel pa juyuˈ, nicochˈon y nroyobej ri nabey y ruqˈuisbel tak job, cˈacˈariˈ nuben cosechar ri lokˈolaj ticoˈn. 	 दाज्यु-भाइ अनि दिदी बहिनीहरू, धैर्य धारण गर, प्रभु येशू आउनु हुँदैछ। यसर्थ, त्यस समयसम्म धैर्य- धारण गर। कृषकहरू खुबै धैर्यवान छन्। कृषकले बहुमूल्य अन्न भूमिबाट उम्रनका निम्ति प्रतीक्षा गर्छ। कृषकले धैर्य साथ आफ्ना फसलले प्रथम वृष्टि अनि अन्तिम वृष्टि प्राप्त नगरूञ्जेल प्रतीक्षा गर्छ।


Can yacˈariˈ tek ri mozo xxuqueˈ xmajeˈ ka chuwech ri rey riche (rixin) chi nucˈutuj jun utzil chare. Y xubij cˈa chare ri rey: Tabanaˈ jun utzil chi quinawoyobej na jubaˈ. Riyin can xtintoj cˈa chawe ronojel ri nucˈas, xchaˈ. 	 तर त्यो नोकरले मालिकको खुट्टामा घोप्टो परेर विन्ती गर्यौ, ‘मेरो निम्ति केही धैर्य गरीदिनुहोस्। अनि मलाई लागेको जे जति ऋण म तिर्नेछु।’


Y wi can yatajnek chawe ruma ri Dios chi natzijoj ri ruchˈabel, can ruchˈabel cˈa Riyaˈ ri tatzijoj. Wi yatajnek chawe chi yacowin yeˈatoˈ ri nicˈatzin quitoˈic, can tabanaˈ cˈa riqˈui ri uchukˈaˈ ri yaˈon chawe ruma ri Dios. Riqˈui ronojel ri naben can ta xtiyaˈox (xtyaˈ) rukˈij rucˈojlen ri Dios, ruma ri Jesucristo. Ruma ri Dios can cˈo wi rukˈij rucˈojlen ri rukˈatbel tzij riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 मनिस जो बोल्छ उसले परमेश्वरको बचन बोल्नुपर्छ। मानिस जसले सेवा गर्छ उसले त्यो शक्तिद्वारा सेवा गर्नु पर्छ जो परमेश्वरले दिनु भएकोछ। तिमीहरुले त्यस प्रकारले कार्य गर्नु पर्छ जसद्वारा प्रत्येक कुरामा येशू ख्रीष्ट मार्फत परमेश्वर प्रशंसनीय हुनु हुनेछ। शक्ति अनि महिमा सदा सर्वदा उहाँके हो। आमिन।


Y yacˈariˈ tek cˈo jun ri junanin (anibel) xberumubaˈ pe jun esponja chupan jun chˈomilaj ruyaˈal uva, y xuyaˈ chutzaˈn jun aj y xuyaˈ chare ri Jesús riche (rixin) chi nichˈuchˈuˈ ka jubaˈ ri chakiˈj chiˈ chare, y xubij: Tikatzuˈ na cˈa, kˈalaj riˈ wi nipe ri Elías chukasaxic, xchaˈ. 	 तुरून्तै एकजना मानिस दगुरेर गयो अनि एउटा स्पञ्ज लिएर आयो। त्यस मानिसले स्पन्जमा सिर्का भर्यो अनि एउटा लट्ठीमा लगाएर उसेल येशूलाई पिउन दियो। त्यस मानिसले भन्यो, “अब हामी पर्खौं अनि हेरौं एलिया आएर उहाँलाई क्रूसबाट तल ओराल्ने हुन् कि होइनन्।”


Y jun cˈa chique ri ye rudiscípulos xusoc jun rumozo ri nimalaj sacerdote. Can xuchoy ruxquin. Y ri ruxquin ri xuchoy ya ri cˈo pa rajquikˈaˈ. 	 अनि तिनीहरूमध्ये एकजना चेलाले त्यसको तरवार चलायो अनि त्यसले प्रधान पूजाहारीको नोकरको दाहिने कान काटिदियो।


Y nicˈatzin chukaˈ chi can jabel yerucˈul apo ri kachˈalal pa rachoch, ri xa cˈa pa jun chic tinamit yepe wi. Nicˈatzin chi xaxu (xaxe wi) ri utz nurayij chi nuben. Y nicˈatzin chi nuchˈob jabel ri yerubanalaˈ. Nicˈatzin chi rucˈuan jun cˈaslen choj chiquiwech ri winek, y jun chˈajchˈojlaj cˈaslen chuwech ri Dios y ma tuyaˈ ta kˈij chare ri mac. 	 धर्मगुरूले मानसिहरूलाई आफ्नो घरमा लगेर सहायता गर्नु पर्छ। उसले जे असल छ त्यसलाई प्रेम गर्नु पर्छ, ज्ञानी हुनु पर्छ, सही अनि पवित्र जीवन जिउनु पर्छ। उसित आत्मा संयम हुनु पर्छ।


Y niquibanalaˈ chi cˈo quinaˈoj pero xa chˈabel ri majun quejkalen ri yequibilaˈ. Y riche (rixin) chi yequikˈol ri xa cˈa jubaˈ quecolotej pe chiquicojol ri ye ucˈuayon jun itzel cˈaslen, niquibilaˈ cˈa chique chi cˈo modo yequibanalaˈ xabachique ri niquirayij riyeˈ. 	 ती झूटा शिक्षकहरु त्यस्ता वचनहरुमा गर्व गर्छन् जसको केही अर्थ छैन. तिनीहरुले मानिसहरुलाई पापको जालमा फसाउँछन्। तिनीहरुले, यस्ता मानिसहरुलाई आर्कषित गराइरहेछन् जो मानिसहरु कुकर्म गर्नेहरुबाट टाडा रहन शुरु गर्दैछन्। ती झूटा शिक्षकहरुले, आफ्ना पापपूर्ण प्राकृतिक वासनाबाट हुने दुष्ट कर्मको सहायताले यो गर्छन्।


Y tek ri soldados quibajin chic cˈa ri Jesús chuwech cruz, xesaquin cˈa chrij ri rutziak ri Jesús riche (rixin) chi xquitzˈet achique chi tziek ri niquicˈualaˈ el chiquijujunal. 	 तिनीहरूले उहाँलाई क्रूसमा काँटी ठोकेर टाँगि दिए। तब तिनीहरूले येशूका वस्त्रहरू भाग पारे तिनीहरू मध्ये कसले के पाउने हो भनी चिट्ठा गरे।


Y ri Jesús y ri rudiscípulos xebe ri pa tak aldea ri yecˈo pa rucuenta ri tinamit Cesarea ri nibix chukaˈ riche (rixin) ri Felipe chare. Y pa bey, ri Jesús xucˈutuj cˈa chique ri rudiscípulos: ¿Yin achique cˈa riyin, niquibij ri winek? xchaˈ chique. 	 येशू र चेलाहरू सिजरिया फिलिप्पीका गाउँहरूमा जानूभयो। बाटोमा जाँदै गर्दा , येशूले आफ्ना चेलाहरूलाई सोध्नुभयो, “मानिसहरूले म को हूँ भनी भन्दछन्?”


Kachˈalal, ri Jesús can xcom y xbiyin ri ruquiqˈuel kuma riyoj, y rumariˈ tek cukul kacˈuˈx yojjel apo chupan ri nimalaj Lokˈolaj lugar ri acuchi (achique) cˈo wi ri Dios. 	 यसर्थ, दाज्यू-भाइ, दिदी-बहिनीहरू, परम पवित्र स्थानमा पस्न हामी पूर्ण स्वतंत्र छौं। येशूको रगतको कारणले हामी बिना कुनै डर जानसक्छौ।


Y cˈacˈariˈ xbeˈel chic pe jun ángel ri pa rachoch ri Dios ri cˈo chilaˈ chicaj, rucˈamom pe chukaˈ jun jos (wos) ri cˈo sibilaj rey. 	 तब स्वर्गमा मन्दिर बाहिर अर्को स्वर्गदूत निस्के। त्यो स्वर्गदूतसित पनि धारिलो हँसिया थियो।


Ri Dios ruyaˈon ri rutzil chuwe y yin ruyaˈon chupan ri rusamaj. Rumariˈ nbij chiwe chiˈiwonojel: Ma tichˈob ta ka chi más nim ikˈij que chuwech ri can yatajnek chiwe ruma ri Dios. Chiˈijujunal xa tichˈoboˈ na ka iwiˈ chi utz achique chi samaj ri yatajnek chiwe ruma ri Dios, wi jun samaj nim o coˈol, ri can cukul icˈuˈx chubanic. 	 परमेश्वरले मलाई अनुग्रहको वरदान दिनुभएकोछ, म तिमीहरू सबैलाई भन्छु आफू जे छौ त्यो भन्दा बढता आफूलाई नसंझौं। परमेश्वरले दिनुभएको विश्वासको आधारमा तिमी वास्तवमा बाँचिरहेकाछौ त्यो स्वयं हेर।


Y ri winek ri yecˈo cˈa apo riqˈui ri Juan, can coyoben cˈa chi ri Juan nubij ta chique chi achique cˈa riˈ riyaˈ, ruma riyeˈ niquibilaˈ cˈa pa tak cánima chi riqˈui jubaˈ chi ri Juan yariˈ ri Cristo. 	 सबै मानिसहरु ख्रिष्ट आउनु हुन्छ भन्ने प्रतिक्षामा थिए अनि यूहन्नाको बारेमा अचम्म मानिरहेका थिए। तिनीहरुले सोचे, “के उहाँनै ख्रिष्ट हुनुहुन्छत?”


Y yacˈariˈ tek riyin xintzˈet chic cˈa jun ángel, ri can cˈo ruchukˈaˈ y ruchapon cˈa pe rukajen chicaj tek xintzˈet. Cˈo pa jun sutzˈ, y cˈo jun xcokˈaˈ pa ruwiˈ. Xintzˈet cˈa chukaˈ chi ri rupalej ri ángel riˈ can achiˈel cˈa nitzuˈun ri kˈij. Y ri raken achiˈel ruxak tak kˈakˈ. 	 तब, मैले अर्को शक्तिवान स्वर्गदूतलाई स्वर्गबाट ओर्लिरहेको देखे.। त्यो स्वर्गदूतले बादलको पोशाक लगाएको थियो। तिनको शिर इन्द्रेणीले घेरिएको थियो। त्यो स्वर्गदूतको अनुहार सूर्य जस्तो थियो, उसका पाउहरु आगोको स्तम्भहरु जस्ता थिए।


Rumariˈ, can xu (xe) wi cˈa xeˈapon ri achiˈaˈ ri ye itakon el riche (rixin) chi yibequisiqˈuij (yibecoyoj) pe, can majun cˈa xinbij chi man ta yipe, xa can yacˈariˈ xipe quiqˈui. Y re wacami nwajoˈ cˈa nwetamaj achique ruma tek xitek nusiqˈuixic (woyoxic), xchaˈ ri Pedro. 	 त्यसैकारणले म यहाँ कुनै आक्षेप विनै आएँ। अब मलाई भन, के कारणले मलाई यसरी बोलाएको हो”


Ruma chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés, nubij: Can achiˈel cˈa ri nawajoˈ ka awiˈ riyit, can queriˈ chukaˈ queˈawajoˈ ri awucˈ awachˈalal. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. Y wi naben cˈa re nubij re jun tzij reˈ, can xaben yan cˈa ronojel ri nubij chupan ri ley riˈ. 	 सम्पूर्ण व्यवस्ता यही एक आदेशमा समेटिएको छः “आफूले आफूलाई जस्तो प्रेम गर्छौ त्यस्तै प्रेम अरूलाई पनि गर।”


Y yacˈariˈ tek ri Jesús y ri ye ruˈapóstoles xexuleˈ pe ri pa ruwiˈ ri juyuˈ, y xeˈocˈojeˈ ka quiqˈui ri nicˈaj chic discípulos pa jun liˈon. Y chiriˈ ye qˈuiy chukaˈ winek quimolon quiˈ. Yecˈo winek ye petenak pa tinamit Jerusalem y pa nicˈaj chic tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Judea, y yecˈo chukaˈ ye petenak cˈa quelaˈ chuchiˈ mar, ri cˈa quelaˈ pa tinamit Tiro y Sidón. Yecˈo cˈa chique ri winek riˈ ye petenak riche (rixin) chi niquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios ri nutzijoj ri Jesús, y yecˈo cˈa ye petenak ruma nicajoˈ chi yecˈachojsex el chare ri quiyabil ruma ri Jesús. 	 येशू र प्रेरितहरू डाँडाबाट ओर्लेर आए। उहाँ त्यहीं एउटा सम्म जग्गामा उभिनु भयो। उहाँका चेलाहरूको एउटा ठुलो भीड त्यहाँ थियो। अनि टायर र सायडन सागर तटका शहरहरूबाट र यहूदियाका सबै ठाउँबाट, यरूशलेमबाट आएका धेरै मानिसहरू पनि त्यहाँ थिए।


Yacˈa ri Jesús can retaman cˈa ri niquibilaˈ ka chiquiwech ri rudiscípulos, y rumariˈ xubij cˈa chique: ¿Achique ruma riyix nichˈob chi ruma majun caxlan wey iwuqˈui, rumariˈ tek xinbij queriˈ? ¿La ma xkˈax ta cˈa chiwech ri xinbij? ¿Xa can cˈa cowirnek na ri iwánima, rumariˈ chi ma nikˈax ta chiwech? 	 चेलाहरूले रोटीकै बारेमा कुरा गरिरहको हो भन्ने यशूले थाहा पाऊनु भयो। उहाँले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “रोटी छैन भन्ने बारेमा तिमीहरू किन बात गरिरहेछौ? अझसम्म तिमीहरूले नदेखेको अनि नबुझेको? तिमीहरू भझ्न सक्तैनौ?


Ri Pedro cˈa cˈo na cˈa chiriˈ, y ma nichˈobotej ta cˈa chuwech ri achiˈel achicˈ ri xuben. Yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ ri ye takon el ruma ri Cornelio xeˈapon, niquicanoj cˈa ri rachoch ri achi ri Simón rubiˈ. Y tek xquil ri jay, ri achiˈaˈ ri ye takon el xeˈoc apo chuchiˈ ri jay, 	 यस्तो दर्शनको मतलव के होला भनेर पत्रुस छक्क परे। यसबेला कार्नीलियसले पठाएका मानिसहरूले शिमोनको घर पत्ता लगाए। तिनीहरू दैलोमा उभिरहेका थिए।


Y reˈ ma ntel ta chi tzij chi riyix man ta utz ri xiben chi xitek pe jun ofrenda chuwe, ruma xijoyowaj pe nuwech y xinaˈ chukaˈ riyix ri tijoj pokonal ri yincˈo wi. 	 तरै पनि मलाई आवश्यक परेको समयमा जब तिमीहरूले सहायता गर्यौ, उत्तम गर्यौ।


Tek riyix niben orar, ma tiben ta achiˈel niquiben ri winek ri ma quiniman ta ri Dios. Ruma chi ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj, can retaman chic cˈa ri achique ri rajawaxic chiwe, tek cˈa ma jane nicˈutuj ta chare. 	 त्यस्ता मानिसहरू जस्तो नहोऊ। तिमीहरूले पितासंग माग्नुभन्दा अघि नै तिमीहरूलाई कुन-कुन कुराको खाँचो छ, सो तिमीहरूका पिताले जान्नुहुन्छ।


Y ri Caifás, ri nimalaj sacerdote, xbepaˈeˈ cˈa pe ri pa quinicˈajal y xucˈutuj chare ri Jesús: ¿Kitzij cami ri xquibij ka chawij re winek reˈ? ¿Y achique cˈa nabij riyit chi natobej awiˈ? xchaˈ chare. 	 त्यसपछि प्रधान पूजाहारी सबै मानिसहरूको अघि खडा भए, अनि येशूलाई भन्नलागे, “यी मानिसहरूले तपाईंको विरुद्धमा धेरै बोले। आफ्नो विरूद्धमा आएको यस्तो आरोपहरूको विरुद्धमा तपाईंको भन्नु पर्ने केही छ? के यी मानिसहरूले साँचो कुराहरू गरिरहेका छन?


Rumacˈariˈ ri Zacarías, ri rutataˈ ri acˈal, tek nojnek ránima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu, riyaˈ xukˈalajsaj cˈa y xubij: 	 त्यसपछि यूहन्नाको बाबु जकरियामा पवित्र आत्मा आउनु भयो। अनि तिनले यस्तो अगमवाणी दिन थालेः


Ma que ta riˈ nuben ri xa ma kitzij ta chi aj yukˈ, ri niyukˈun xa ruma chi tojon. Riyaˈ xa ma cajaf ta ri carneˈl y tek nutzˈet cˈa chi petenak ri utif (coyote), xa ya riyaˈ ri nucol el riˈ nabey y yerumalij ca ri carneˈl. Y ri utif (coyote) cˈo carneˈl yerucˈuaj el y ri nicˈaj chic yerutaluj ca. 	 पैसा दिएर राखेको कर्मी र खास गोठालोमा भिन्नता हुँदछ। तलब दिएर राखेका गोठालाहरूको आफ्नो भेडा हुदैन। जब उसले ब्वाँसो देख्दछ, ऊ भेडालाई छाडेर भाग्दछ। तब ब्वाँसोले भेडाहरूमाथि आक्रमण गरेर तितर-बितर पार्दछ।


Can kitzij cˈa nbij chiwe: Riyix can xquixokˈ y xquixbison ruma ri xtincˈulwachij riyin. Yacˈa ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, riyeˈ xa xquequicot. Yacˈa riyix astapeˈ can cˈo chic bis ri pa tak iwánima, ri bis cˈa riˈ xa xtijalatej, xa can xtoc quicoten. 	 म तिमीहरूलाई साँचो भन्छु। तिमीहरू रूनेछौ र दुःखी हुनेछौ तर संसार प्रसन्न हुनेछ। तिमीहरू दुःखी हुने छौ तर तिमीहरूका दुःख आनन्दमय हुनेछ।


Y tek riyin ma yincˈo ta chic iwuqˈui, ri Nataˈ xtutek pe ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) chi yixrutoˈ. Y ya Riyaˈ ri xticˈojeˈ iwuqˈui pa nuqˈuexel riyin. Y can ya cˈa chukaˈ Riyaˈ xquixtijon, y xquerunataj ronojel ri chˈabel ri nbin ca chiwe. 	 तर सहायकले सबै कुराहरूको शिक्षा दिनेछन्। सहायकले मैले जे भने ती सबै कुराहरू सम्झना गराउनेछ। त्यो सहायक नै पवित्र आत्मा हो जसलाई पिताले मेरो नाममा पठाउनु हुनेछ।


Ruma ri nuchˈacul yariˈ ri kitzij caxlan wey y ri nuquiqˈuel yariˈ ri kitzij yaˈ ri can niyaˈo cˈaslen. 	 मेरो शरीर साँचो भोजन हो। मेरो रगत साँचो पिउने कुरा हो।


Ruma can nbij wi cˈa chiwe, chi can cˈa ya tek cˈo chic na ri rajawaren ri Dios, can yacˈariˈ tek xtinkum chic jun bey ri ruyaˈal uva, xchaˈ. 	 म तिमीहरूलाई भन्छु, “म चाँहि परमेश्वरको राज्य नआए सम्म पिंउदिन।”


Ruma wi riyix yixucˈuex ruma ri itzel tak ruraybel ri ichˈacul, xa camic nucˈom pe chiwe. Rajawaxic cˈa chi ya ri Lokˈolaj Espíritu ri nucˈuan iwuche (iwixin) riche (rixin) chi nicamisaj ri itzel tak ruraybel ri ichˈacul y queriˈ nicˈojeˈ icˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 यदि तिमीहरू आफ्ना पापपूर्ण स्वभावको चाहनाको पछि लाग्छौ भने तिमीहरू आत्मिक रूपले मर्नेछौ। तर यदि तिमीहरू कुकर्म गर्नदेखि आफूलाई रोक्न आत्माको शक्ति प्रयोग गर्छौ भने तिमीले सत्य-जीवन पाउने छौ।


Can quinojel cˈa ma ya ta ri bey ri nika chuwech ri Dios ri xquichaˈ. Majun utz ta ri quicˈaslen. Can ni jun cˈa winek ri nibano ta ri utz. Can ni xa ta jun. 	 सबैले परमेश्वरपट्टि पीठ फर्काएका छन् अनि सबै बेकम्मा भएका छन्। असल कर्म गर्ने कोही छैन। एकैजना पनि छैन।” भजनसंग्रह 14:1-3


Y rumacˈariˈ riyin nbij chiwe: Ri mac y ri yokˈonic ri yequibanalaˈ ri winek, can cˈa yecuyutej na. Yacˈa ri yeyokˈon chrij ri Lokˈolaj Espíritu, can ma xticuyutej ta quimac. 	 यसैले म तिमीहरूलाई भन्दछु, तिनीहरूले गरेका हरेक पापका निम्ति मानिसहरूलाई क्षमा प्रदान गर्न सकिन्छ। अनि तिनीहरूले भनेका सबै नराम्रा शब्दहरूको निम्ति मानिसहरूलाई क्षमा प्रदान गर्न सकिन्छ। तर यदि कसैले पवित्र आत्माको विरुद्धमा कुरा गर्छ भने उसलाई क्षमा गरिनेछैन।


Y riyin can sibilaj cˈa yinokˈ, ruma can majun cˈa ri rucˈamon (takal chrij) riche (rixin) chi nujek ri wuj y nusiqˈuij. Can majun cˈo, astapeˈ chi xaxu (xaxe) ta wi riche (rixin) chi nutzuˈ ka jubaˈ. 	 म साह्रै रोएँ किनभने त्यो बेह्रिएको चर्मपत्र खोल्ने वा हेर्ने कोही थिएन।


Riyin can chuwech wi cˈa ri Dios nbij chiwe achique ri cˈo pa wánima, y achique ruma ma yin aponak ta iwuqˈui. Xa ruma chi sibilaj njoyowaj iwech y ruma chukaˈ chi ma nwajoˈ ta yibechapon chiwe, rumariˈ tek ma jane quinapon chic jun bey chilaˈ pa Corinto iwuqˈui riyix. 	 म तिमीहरूलाई यो भन्छु अनि यो साँचो हो भनी प्रमाण गर्न म परमेश्वरलाई साक्षी बसिदिनु होस भन्छु। म कोरिन्थमा फर्केर नआएको कारण यही थियो कि म तिमीहरूलाई शास्ति दिन वा तिमीहरूको चित्त दुखाउनु चाहन्नथे।


Y can yacˈa chukaˈ riˈ tek jun chic chique ri discípulos, ri Felipe rubiˈ xubij cˈa chare ri Jesús: Ajaf, tacˈutuˈ cˈa ri Tataˈixel chkawech, y riqˈui riˈ xticukeˈ kacˈuˈx, xchaˈ. 	 फिलिपले येशूलाई भने, “प्रभु, हामीलाई पिता देखाइदिनुहवस्। त्यही हामीलाई पर्याप्त हुनेछ।”


Ri tzij ri nibix pa nicˈaj chic chˈabel, ri xa ma nikˈalajsex ta ri niquibij, xa junan riqˈui tek nikˈojomex jun xul o jun arpa, y xa majun ruchojmil niban chare tek nikˈojomex. ¿La kˈalaj cami achique ri nikˈojomex chupan? Ma kˈalaj ta. Xaxu (xaxe wi) nacˈaxex chi cˈo nikˈajan pero xa ma kˈalaj ta achique chi bix ri nikˈojomex. 	 त्यो खाली निर्जीव चीजहरूबाट निकालेको आवाज जस्तो मात्र हुनेछ, बाँसूरी अथवा साराङ्गी। यदि संगीतको आवाज स्पष्ट छैन भने के गीत बाजाइँदैछ तिमीहरूले बुझ्ने छैनौं। गीत बुझ्नुको लागि प्रत्येक आवाज स्पष्ट हुनु पर्छ।


Queriˈ rubin ca ri Dios, xchaˈ ri Pablo. Y yacˈa tek ri Pablo y ri Bernabé xeˈel pe chiriˈ pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, yacˈariˈ tek ri winek ri ma ye israelitas ta xquibij cˈa chique: Nikacˈutuj cˈa jun utzil chiwe chi yixpe chic kiqˈui ri wukbix (kubix) apo riche (rixin) chi noˈitzijoj chic jun bey chkawech ri chˈabel ri icˈamom pe, xechaˈ. 	 पावल र बर्णाबासले सभाघर चोडेर गइरहेको बेला मानिसहरूले फेरि अर्को विश्रामको दिनमा आउनुहोस् भने अनि यी कुराहरूबाट अझ अधिक भन्नु होस् भनी तिनीहरूलाई विन्ती गरे।


Y riyin ri Juan majun cˈa rachoch ri Dios ri xintzˈet ta chupan ri tinamit riˈ, ruma ri Ajaf Dios ri can cˈo ronojel uchukˈaˈ pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nicowin nuben ronojel, ya cˈa Riyaˈ ri oconek jay pa ruwiˈ ri tinamit riˈ. Y can queriˈ cˈa chukaˈ rubanon ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. 	 मैले नगरमा मन्दिर देखिन। सर्व-शक्तिमान परमप्रभु परमेश्वर अनि थुमा नगरको थुमा थियो।


Ri Jesús chanin xkˈax chuwech ri niquibilaˈ ri rudiscípulos, rumariˈ Riyaˈ xubij cˈa chique: ¿Achique cˈa ruma tek riyix ma yixtaneˈ ta ka chi tzij chrij re ixok reˈ? Xa tiyaˈ ca, ma tinek ta. Riyaˈ can jun utzilaj samaj cˈa ri xuben wuqˈui. 	 येशूले यी सब थाहा पाउनुभयो। येशूले भन्नुभयो “तिमीहरूले यिनलाई किन दिक्दारी दिन्छौ? यिनले मेरो निम्ति असल कार्य गरेकी छिन्।


Achiˈel xa pa nicˈaj kˈij tek xoc kˈekuˈm ronojel ri ruwachˈulef. Y ri kˈekuˈm riˈ xqˈuis cˈa el cˈa pa tak a las tres ri tikakˈij. 	 अत प्राथः मध्यदिन समय भएको थियो, र सारा देश-भरि नै तीन बजे सम्म अन्धकार छायो।


Y riyoj cˈa ri can ruchˈobon chic cˈa pa kawiˈ chi yoj‑oc ri can achiˈel rubanic ri Rucˈajol, can xojrusiqˈuij (xojroyoj) wi. Y ruma chi yoj rusiqˈuin (royon) chic, xuben chake chi majun chic kamac yojrutzˈet. Y ruma chi majun chic kamac yojrutzˈet, xuben cˈa chake chi nicˈojeˈ kakˈij kacˈojlen. 	 परमेश्वरले ती मानिसहरूलाई आफ्नै पुत्र जस्तै होउन् भन्ने योजना गर्नुभयो। अनि परमेश्वरद्वारा बोलइएका तिनीहरूलाई पनि धर्मी बनाइयो। अनि परमेश्वरद्वारा धर्मी बनाइएका तिनीहरूलाई उहाँले महिमा पनि दिनुभयो।


Xabachique ri nucˈul jun acˈal pa nubiˈ riyin, jun ri achiˈel reˈ, ma xu (xe) ta wi xtucˈul ri acˈal, xa can xquirucˈul chukaˈ riyin. 	 “यदि कुनै मानिसले मेरो नाममा यो बालकलाई ग्रहण गर्छ भने, उसले मलाई ग्रहण गरेको हुनेछ।


Y ri Ajaf Jesús xubij: ¿Achoj riqˈui cami yenjunumaj wi ri winek ri yecˈo re tiempo reˈ? ¿Y achoj riqˈui ye junan wi? 	 “यस युगको मानिसहरूको विषयमा मैले कसरी वर्ण गर्नु? तिनीहरू के जस्ता छन्?


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij: Tiwelesaj la abej tzˈapebel ruchiˈ la jul, xchaˈ. Yacˈa ri Marta, ri ranaˈ ca ri caminek, xubij chare ri Jesús: Ajaf, can cˈo chic cajiˈ kˈij ticom wi el, y riˈ xa can cˈo chic ruxlaˈ, xchaˈ. 	 येशूले भन्नुभयो, “ढुंगा हटाऊ।” मार्थाले भनिन्, “तर प्रभु लाजरस मरेको चार दिन भइसक्यो तपाईंलाई नराम्रो गन्ध आउनेछ।” मार्था लाजरसको बहिनी थी।


Y tek ri Jesús xel pe chupan ri jucuˈ, xutzˈet cˈa chi sibilaj ye qˈuiy winek yecˈo chiriˈ coyoben apo. Riyaˈ xujoyowaj cˈa quiwech, ruma quibanon achiˈel cˈa ri carneˈl tek majun niyukˈun quiche (quixin), y xuchop cˈa nucˈut qˈuiy chiquiwech ri nicˈatzin chi niquetamaj chrij ri ruchˈabel ri Dios. 	 जब येशू किनारमा पुग्नुभयो, त्यहाँ अनेकौं मानिसहरू उहाँले देख्नु भयो। यो देखेर योशू तिनीहरूप्रति दयालू बन्नुभयो, किनभने तिनीहरू गोठालो बिनाको भेडाहरू जस्तै थिए। अनि उहाँले ती मानिसहरूलाई धेरै कुराहरू सिकाउनु भयो।


Y queˈayaˈ cˈa ca ri xa ma ye utz ta ri yecˈo pan awánima, titzolin pe acˈuˈx y tacˈutuj cˈa cuybel amac chare ri Dios, ruma chuwech Riyaˈ can ma utz ta ri chˈobonic ri xpe pan awánima. 	 तिम्रो हृदय बद्ली गर अनि यी कुकर्महरूदेखि टाडो भई हाल। प्रभुलाई प्रार्थना गर। हुनसक्छ तिम्रो यस्तो सोचाइलाई उहाँले क्षमा गरिदनु हुन्छ।


Ri discípulo riˈ xluqueˈ cˈa ka riche (rixin) chi nitzuˈun apo pa jul; y riyaˈ xerutzˈet cˈa ri tziek yecˈo ca chiriˈ, pero ma xoc ta apo chupan ri jul. 	 चेलाले निहुरिएर तलतिर हेरे। तिनीहरूले सूती लुगाको टुक्राहरू मात्र त्यहाँ रहेको देखे, तिनीहरू भित्र झरेनन्।


Sibilaj yojquicot riyoj wacami, ruma nikanaˈ pa kánima chi ronojel ri yekabanalaˈ can chˈajchˈoj y can choj wi chuwech ri Dios. Y ma kanaˈoj ta cˈa riyoj ri nikacusaj. Ri nikacusaj cˈa riyoj ya ri utzil ri kacˈulun chare ri Dios. Can que wi cˈa riˈ ri kacˈaslen ri kacˈutun chiquiwech ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, yacˈa riyix kachˈalal más itzˈeton. Chukaˈ iwetaman achique rubanic ri cˈaslen ri kacˈuan. 	 यही कुराको लागि हामी घमण्ड गर्न सक्छौं अनि हाम्रो पूर्ण हृदय खोलेर भन्न सक्छौं कि यो साँचो हो। संसारमा हामीले जे जति गरेकाछौं, हामीले परमेश्वरको इमान्दारी र शुद्ध हृदयबाट गरेकाछौं। अनि यो हाम्रो तिमीहरूसित व्यवहारमा अझ धेरै सत्य छ। हामीले परमेश्वरको अनुग्रहबाट गरेका हौं, तर मानव ज्ञानले होइन।


Wetaman cˈa yicˈaseˈ riqˈui mebaˈil y wetaman yicˈaseˈ riqˈui beyomel. Qˈuiy yan cˈa ri xinwetamaj y yiquicot riqˈui ri achique nwil, wi nwil qˈuiy nuway o wi xa majun, wi cˈo qˈuiy wuqˈui o xa cˈo rajawaxic chuwe. 	 म जान्दछु गरीब हुँदा कसरी बस्नु पर्छ अनि जब मेरोमा प्रशस्त हुँदा कसरी बस्नु पर्छ अनि जब मेरोमा प्रशस्त हुँदा पनि म जान्दछु। सबै परिस्थितिसँग कसरी मेल खाने त्यो रहस्य मैले सिकेकोछु। भर पेट खानु पाउँदा र आधा पेट बस्नु पर्दा कसरी जीवन बिताउनु पर्छ मैले सिकेको छु। चाहिएको कुरा सबै पाउँदा पनि, केही नपाउँदा पनि खुशी हुनु मैले सिकेको छु।


Ri oconek aj yukˈ, xa ruma chi tojon, xa nanmej el. Queriˈ nuben ruma majun cˈa pena chare wi cˈo niquicˈulwachij ca ri carneˈl. 	 किनभने ऊ तलबमा राखिएको मान्छे हो। त्यसकारणले भाग्छ। उसले भेडाको देखरेख गर्दैन। उसलाई भेडाको चिन्ता हुँदैन। उसलाई भेडासँग कुनै मतलब रंहदैन।


Y ri Pedro, can nojnek cˈa ri ránima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu, xubij cˈa chique: Riyix achiˈaˈ ri yix aj kˈatbel tzij chupan re katinamit Israel, y riyix chukaˈ rijitaˈk ri cˈo ikˈij: 	 तब पवित्र आत्माले पत्रुस भरिपूर्ण भयो। उनले तिनीहरूलाई भने, “मानिसहरूका अगुवाहरू र बूढा अगुवाहरूः


Y ri Tito can sibilaj wi cˈa yixrajoˈ wacami, más que chuwech tek can cˈa ma jane napon ta iwuqˈui. Ruma noka cˈa chucˈuˈx chi tek riyaˈ xapon iwuqˈui, ixibin iwiˈ xicˈul y yixbarbot (yixbaybot) ruma riqˈui jubaˈ xa ma ibanon ta ri achique rucˈamon chi niben. Can iwoyoben cˈa ri achique chˈabel rucˈuan el riyaˈ chiwe. Y chukaˈ can noka wi cˈa chucˈuˈx chi riyix can sibilaj yixniman tzij. 	 अनि उनको तिमी प्रति प्रेम अझ ठूलो हुन्छ जब उसले सम्झन्छ कि तिमीहरू सबै आज्ञाकारी थियौ। तिमीहरूले डर र आदरिसित उनलाई स्वागत गर्यौ।


Yacˈa ri Jesús retaman cˈa ri niquichˈobolaˈ ri achiˈaˈ riˈ, rumariˈ xubij chique: Wi ri winek riche (rixin) jun ruwachˈulef wi xa ma junan ta quiwech niquiben, nipe chˈaˈoj chiquicojol. Y riˈ ma utz ta, ruma nuben chare ri quiruwachˈulef chi ma xtiyaloj ta. Y queriˈ chukaˈ ri winek pa jun jay, wi xa ma junan ta quiwech niquiben, xa xtiquitaluj el quiˈ. 	 तर येशूले तिनीहरूको विचार थाह पाउनु भयो। यसकारण येशुले भन्नु भयो, “हरेक राज्य, जो बाँडिएको छ अनि आपसमा झगडा गर्छ भने त्यो आफै नाश हुन्छ। त्यसरी नै एउटा परिवार आपसमा झगडा गरिरहन्छ भने त्यो पनि नष्ट हुन्छ।


Y quinojel cˈa ri ye ral xquencamisaj, riche (rixin) chi tiquetamaj quinojel iglesias chi riyin nnicˈoj ronojel ri niquichˈob y ri cˈo pa tak cánima quinojel ri winek. Y can achiˈel cˈa ri yequibanalaˈ chiquijujunal, can queriˈ cˈa chukaˈ ri rajel ruqˈuexel ri xtiquicˈul. 	 म उसको छोरा-छोरीहरुलाई पनि मार्नेछु। अनि सबै मण्डलीहरुले, थाहा पाउनेछन् कि म उही हुँ। जसले मानिसहरुका मन अनि हृदय जान्दछ। अनि म तिमीहरुको कर्म अनुसार दिनेछु।


Y yacˈariˈ tek xoc apo jun ixok riqˈui ri Jesús, rucˈuan apo jun cˈojlibel (frasco) ri banon riqˈui jun abej alabastro rubiˈ, y cˈo el jun akˈom ri jubul ruxlaˈ chupan; akˈom ri sibilaj jotol rajel. Y yariˈ ri xberukˈejaˈ pa rujolon (ruwiˈ) ri Jesús, tek tzˈuyul apo chiriˈ pa mesa, niwaˈ pa rachoch ri Simón. 	 जतिबेला येशू त्यहाँ हुनुहुन्थ्यो, एउटी आईमाई उहाँ कहाँ आइन्। उनीसँग बहुमूल्य अत्तर भरिएको एउटा सङ्गमर्मरको भुँडुल्को थियो। येशूले खाँदैगर्नु भएको बेला तिनले येशूको शिरमा त्यो सुगन्धित अत्तर खन्याइन्।


Y ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xel cˈa el ri chiriˈ, y xbe cˈa quelaˈ pa jun lugar ri nakaj nicanaj chique ri tinamit Tiro y Sidón. Y xcˈojeˈ cˈa pa jun jay, ruma ma nrajoˈ ta cˈa chi netamex chi Riyaˈ cˈo chiriˈ. Pero ma riqˈui wi riˈ, chanin xnabex chi cˈo chiriˈ. 	 यशूले त्यो ठाउँ छाडनु भयो अनि टायरको जिल्लातिर जानुभयो, उहाँ त्यहीं नै भएको कुरा मानिसहरूले थाहा नपाओस् भन्ने चाहनुहुन्थ्यो। त्यहाँ उहाँको उपस्थितिलाई गुप्त राख्न सम्भव थिएन।


Rumariˈ xinbij chiwe chi ri quipoˈon anej quiˈ chi ye apóstoles, ma nusech ta kacˈuˈx. Ruma man cˈa ye ta riyeˈ ri nabey ri yebano queriˈ, ruma ri ye rusamajel ri Satanás xa can niquipoˈ wi quiˈ chi ye samajel riche (rixin) ri chojmilal. Pero ri pa ruqˈuisbel kˈij xa xtiquicˈul cˈa rucˈayewal, achiˈel cˈa ri nucˈutuj ri itzel ri yequibanalaˈ. 	 यसर्थ यदि शैतानका सेवकहरू धार्मिक मानिसहरूको भेषमा आउँछन् भने हामीले अचम्म मान्ने कुरो छैन। तर अन्तमा, ती मानिसहरूले आफ्नो भूल कर्मको निम्ति दण्ड पाउनेछन्।


Can nchilabej cˈa chiwe chi tiwajoˈ cˈa iwiˈ chiˈiwonojel. 	 यही मेरो आज्ञा होः एकाअर्कालाई प्रेम गर।


Rumariˈ xabachique cˈa ri xtitijo ri caxlan wey y nukum ri ruyaˈal uva ri natabel riche (rixin) ri rucamic ri Ajaf, wi xa majun rejkalen nuben chare ri rutijic ri caxlan wey y ri rukumic ri ruyaˈal uva, ri winek riˈ nimacun, y can chrij ri ruchˈacul y ri ruquiqˈuel ri Ajaf nimacun wi. 	 त्यसैकारण कसैले अयोग्य रीतिले रोटी खान्छ वा कचौराबाट पिउँछ भने, उसले प्रभुको शरीर र रगतको विरुद्ध पाप गर्छ।


Y yecˈo cˈa chique ri winek aj chiriˈ pa tinamit Jerusalem ri niquibilaˈ cˈa: ¿La ma ya ta cami cˈa achi reˈ ri nicanox riche (rixin) chi nicamisex? 	 यरूशलेमका कोही बासिन्दाहरूले भने, “यो त्यही मानिस होइन जसलाई मानिसहरूले मार्ने चेष्टा गरिरहेकाछन्?”


Nataˈ Dios, riyin ma xu (xe) ta wi cˈa pa quiwiˈ re achiˈaˈ re xeˈayaˈ chuwe ri ncˈutuj wi jun utzil, xa can queriˈ cˈa chukaˈ ncˈutuj jun utzil chawe pa quiwiˈ quinojel ri xqueniman cˈa wuche (wixin) riyin; ruma ri chˈabel ri xtiquitzijoj riyeˈ. 	 “म ती मानिसहरूका लागि प्रार्थना गर्छु अनि म प्रत्येकको लागि प्रार्थना गरिरहेछु जसले मलाई उनीहरूको वचनको कारणले विश्वास गर्छन्।


Riyeˈ xusutij cˈa riˈ jun lokˈolaj sakil chiquij, y yetzijon cˈa chrij ri camic ri xtiban chare ri Jesús pa Jerusalem. 	 मोशा र एलिया पनि चम्के अनि तिनीहरू येशूसँग उहाँको मृत्युको विषयमा बात गर्दै थिए जो यरूशलेममा हुनेवाला थियो।


Y ruma cˈa nikajoˈ chi riyix niwil ri utzil riˈ, rumacˈariˈ tek riyoj kacochˈon ri tijoj pokonal, riche (rixin) chi queriˈ can ye qˈuiy ta cˈa ri yecˈulu ri utzil ri nuyaˈ ri Dios y yecolotej ta. Y riqˈui riˈ can sibilaj ye qˈuiy ta cˈa ri yematioxin chare ri Dios y niquiyaˈ ta cˈa rukˈij rucˈojlen. 	 यी सबै कुराहरू तिमीहरूका निम्ति हो ताकि परमेश्वरको महिनमा धेरै मानिसहरूमा बाँढिदैछ। यसकारण, यसरी उहाँको महिमाका निम्ति परमेश्वरले धेरै धन्यवाद पाउनु भइरहेको छ।


Ri Judas ri nijacho el ri Jesús can rubin cˈa pe chique ri ye petenak riqˈui, chi achique rubanic xtuben riche (rixin) chi xtucˈut ri Jesús chiquiwech. Riyaˈ can rubin cˈa pe chique: Ya cˈa ri xquijel apo riqˈui y xtintzˈumaj (xtintzˈubaj) ruchiˈ, yariˈ ri Jesús, y tichapaˈ cˈa. 	 यहूदाले येशूलाई चिनाउन भनेर तिनीहरूलाई यो संकेत दिएको थियो। यहूदाले भन्यो, “म जसलाई चुम्बन गर्छु उही नै येशू हो। उसैलाई पक्रनू।”


Y ri Pablo can xrajoˈ cˈa xapon chupan ri lugar riˈ, y xoc ta apo riche (rixin) chi nichˈo chiquiwech ri winek, yacˈa ri kachˈalal ma xquiyaˈ ta kˈij chare. 	 पावल पनि त्यस भित्र जान चाहन्थे, अनि मानिसहरुको भिडलाई सम्बोधन गर्न चाहन्थे तर येशूका चेलाहरुले तिनीहरुलाई जान दिएनन्।


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chic cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: ¿Achique nibij riyix chrij re xtinbij chiwe? Cˈo cˈa jun achi yecˈo caˈiˈ rucˈajol. Y ri tataˈaj riˈ xapon cˈa nabey riqˈui ri jun, y xubij chare: Wacami, jabanaˈ jubaˈ kasamaj, ri acuchi (achique) katicon wi ri uva, xchaˈ chare. 	 “तिमीहरू यसको बारेमा के सोच्छौ? एकजना मानिसका दुइ छोराहरू थिए। त्यो मानिसले आफ्नो जेठा छोरालाई भन्यो, ‘छोरा, जाऊ र गएर आज दाखबरीमा काम गर।’


Y can yacˈariˈ tek ri winek ri yeˈacˈaxan apo riche (rixin) ri Juan, xquicˈutuj chare: ¿Achique cˈa ri rucˈamon chi nikaben? xechaˈ. 	 मानिसहरूले यूहन्नालाई सोधे, “हामीले के गर्नु पर्ने हो?”


Ri ley riche (rixin) ri Moisés rubin pe chi can xu (xe) wi ri ye riy rumam ca ri Leví ri yeˈoc sacerdotes, y ri Jesucristo xa ma riy rumam ta ca ri Leví. Pero Riyaˈ xoc Sacerdote, ruma cˈo rucˈaslen ri can cˈo ruchukˈaˈ, jun cˈaslen ri majun bey xtiqˈuis ta. 	 उहाँ मानव नियम र विधानहरू अनुसार पूजाहारी हुनुभएन। उहाँ आफ्नो अनन्त जीवनको शक्तिद्वारा पूजाहारी हुनुभयो।


Y tek ri apóstoles quikˈalajsan y quitzijon chic ca ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek pa Samaria, cˈacˈariˈ tek xebe chupan ri qˈuiy tak tinamit ri yecˈo chukaˈ pa rucuenta ri Samaria, riche (rixin) chi xbequitzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chique ri winek. Y cˈacˈariˈ tek xetzolin pa Jerusalem. 	 त्यसपछि, ती दुई प्रेरितहरूले आफ्नो गवाही दिए अनि प्रभुको सन्देश सुनाए। त्यसपछि तिनीहरू यरूशलेम फर्के। तिनीहरू जाँदा हुँदी सामरीयाका धेरै शहरहरू भएर गए अनि जता-जता पस्दै गए। त्यतातिर मानिसहरूलाई सुसमाचार प्रचार गरे। एथियोपियावासीलाई फिलिपले शिक्षा दिए


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ: ¿Achique rubanic xtinbij chrij ri rajawaren ri Dios? ¿Y achoj riqˈui njunumaj wi? ¿Y achique ta cami cˈambel tzij ri nikˈalajsan riche (rixin)? 	 त्यसपछि येशूले भन्नुभयो, “परमेश्वरको राज्य यस्तै हो भनेर हामी के-को दृष्टान्त उपयोग गर्न सकछौ? यसको वर्णन गर्न कुन दृष्टान्त उपयोग गर्न सक्छौ?


Yacˈa riyin majun ri ncˈutun ta chiwe, y chukaˈ ma ntzˈibaj ta el ronojel reˈ chiwe riche (rixin) chi yinitzuk yiniwilij, ma que ta riˈ. Más utz yicom el que chuwech ncˈutuj jun cosa chiwe. Ruma riyin can yiquicot chi majun ri ncˈutun ta chiwe, y ma nwajoˈ ta cˈa chi cˈo ta jun ri nelesan re raybel reˈ chuwe. 	 तर यो कामबाट मैले कुनै अधिकार उपयोग गरेको छैन। र मैले यसबाट केही पाउने कोशिश पनि गरिरहेको छैन। तिमीहरूलाई यो लेख्ने मेरो उद्देश्य होइन। कसैलाई मेरो गर्व केवल रित्तो भाँडा प्रमाण गर्ने मौका दिनु भन्दा त म मर्न मन पराउँछु।


Pero yecˈo cˈa chukaˈ chique ri winek ri xebin: Ri Jesús cˈo ri Beelzebú riqˈui; ri cajawalul ri itzel tak espíritu. Y ya ri Beelzebú ri niyaˈo uchukˈaˈ chare riche (rixin) chi queriˈ nicowin yerelesaj ri itzel tak espíritu. 	 तर कोही मानिसहरूले भने, “बालजिबुल, भूतहरूको मालिकको शक्ति प्रयोग गरेर उहाँले भूतहरू भगाउँनु हुन्छ।”


Ri Pilato tek xracˈaxaj ri xquibij ri winek, chi ri Jesús nubij chi Rucˈajol ri Dios, xpe cˈa más xibinriˈil chare. 	 जब पिलातसले यो सुने, उनी साह्रै डराए।


Quinojel cˈa ri kachˈalal niquitek el rutzil iwech. Y chukaˈ nbij chiwe chi tiyalaˈ rutzil iwech chiˈijujunal riqˈui jun lokˈolaj tzˈuban (tzˈuman) chiˈij. 	 यस ठाँउका सबै दाज्यू-भाइहरू र दिदी-बहिनीहरूले तिमीहरूलाई शुभेच्छा जनाएकाछन्। जब तिमीहरू भेट्छौ एक-अर्कामा पवित्र चुम्बन देऊ।


Wacami cˈa, ri Ajaf Dios xtuyaˈ pe rucˈayewal pan awiˈ. Xcamoyir, y xtikˈax cˈa jun tiempo ri ma xtatzˈet ta ruwech ri kˈij. Y can xu (xe) wi cˈa xubij queriˈ ri Pablo, can yacˈa chukaˈ riˈ tek ma xtzuˈun ta chic ri achi aj itz. Rumariˈ riyaˈ nucanoj cˈa jun ri niyuken ta chukˈaˈ, ruma xmakeˈ pa kˈekuˈm. 	 अब प्रभुले तँलाई छुनु हुनेछ अनि तुरन्तै तँ अन्धा हुनेछस्। केही समय तँ केही देख्न सक्ने छैनस् यहाँ सम्म कि घामको किरण पनि देख्दैनस्।” तुरन्तै इलुमासमाथि धुम्म अनि अन्धार झरयो। ऊ वरिपरि घुम्यो, अनि हात समातेर उसको मार्ग देखाउनलाई मानिसहरू खोज्यो।


Y ri fariseo ri xsiqˈuin (xoyon) riche (rixin) ri Jesús, tek xutzˈet ri xuben ri ixok, xuchˈob ka: Wi ta re achi reˈ kas kitzij wi chi jun profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios, nunabej ta achique nichapo la raken, y achique chi winek la ixok laˈ. Ruma la jun ixok laˈ xa itzel ri rucˈaslen, xchaˈ ka pa ránima. 	 त्यो फरिसी जसले पनि यी सब देखे। उसले मनमनै सोचे, “यदि यो मानिस अगमवक्ता हुँदो हो, उसले जान्ने थियो कि त्यो स्त्री जसले उसको पाऊ छुइरहेकी छे ऊ को हो अनि कुन स्तरकी हो? किनभने त्यो पापीनी हो।”


Más cˈa utz tabanaˈ re xtikabij chawe: Yecˈo cˈa cajiˈ kachˈalal achiˈaˈ ri cˈo quitzujun (quisujun) chare ri Dios riche (rixin) chi niquiben, y xa chuaˈk cabij nitzˈaket ri kˈij. 	 यसर्थ के गर्नु पर्ने हो हामी बताँउछौः हाम्रा चारजना मानिसहरूले परमेश्वरलाई वाचा गरेका छन्।


Ruma ri pobres xa can yecˈo wi iwuqˈui y xabachique kˈij utz niben utzil chique. Yacˈa riyin ma ronojel ta tiempo xquicˈojeˈ iwuqˈui, xchaˈ ri Jesús. 	 गरीब मानिसहरू सधैं तिमीसंग हुनेछन्। तर म तिमीहरूसँग सधैं बस्ने छैन।”