¿Achique cami ri kachˈalal Apolos, y yin achique cami riyin ri Pablo? Riyoj ma yoj Dios ta, riyoj xa yoj rusamajel Riyaˈ. Riyaˈ ruyaˈon jun kasamaj chikajujunal ruma ri Ajaf Dios xuchaˈ ri Apolos y xiruchaˈ chukaˈ riyin ri Pablo, riche (rixin) chi xkatzijoj ri ruchˈabel chiwe riyix y rumariˈ tek xinimaj. 	 अपोल्लोस ठूलो हो? होइन! के तिमी पावल ठूलो मानिस हो भन्ने सम्झन्छौं? होइन! हामी त केवल परमेश्वरका सेवक मात्र हौं जसले तिमीहरूलाई विश्वास गर्न सघाउँछौ। हामी सबैले परमेश्वरले हामीलाई गर्न खटाउनु भएको हाम्रो भाग गरेकाछौं।


Riyoj can kacˈaxan cˈa tek Riyaˈ rubin: Riyin xtinwulaj re rachoch ri Dios ri banon cuma achiˈaˈ, y pan oxiˈ kˈij npabaˈ chic jun ri ma achiˈaˈ ta xquebano. Queriˈ rubin, xechaˈ. 	 हामीहरूले यस मानिसले भनेका र्छों, मानिसहरूले बनाएको मन्दिर म ध्वंस गरिदिनेछु। त्यसको तीन दिनमा, म अर्को मंन्दिर बनाइदिनेछु जुन मन्दिर मानिसहरूले बनाएको हूँदैन।”‘


Can ruma wi ri rutzil ri Dios tek xixcolotej ruma xicukubaˈ icˈuˈx riqˈui. Ruma iyon riyix ma yixcowin ta nicol iwiˈ, ri colotajic xa nisipex chake ruma ri Dios. 	 तिमीहरू अनुग्रहले बचाइएकाछौ। अनि त्यो अनुग्रह विश्वासद्वारा पाएका हौ। तिमीहरू आफैले तिमीहरूलाई बचाएनौ। परमेश्वरको यो एउटा उपहार हो।


Y yacˈariˈ tek ri Pedro xubij chare: Riyit awetaman chi riyoj kayaˈon ca ronojel ri cˈo kiqˈui, riche (rixin) chi yit katzekelben, xchaˈ. 	 पत्रुसले येशूलाई भने, “हामिले सब त्याग्यौ अनि तपाईंको अनुशरण गर्यौं।”


Ri mozo ri retaman achique ri nrajoˈ ri rupatrón, pero xa ma xuchojmij ta riˈ riche (rixin) chi nuben ri samaj, ni ma nuben ta ri nrajoˈ ri rupatrón, ri mozo cˈa riˈ sibilaj cˈa xtichˈay. 	 “त्यो नोकरले जान्दथ्यो, उसको मालिकले के चाहान्थ्यो तर उ काम गर्न तत्पर रहँदैन अथवा मालिकले अह्राएको काम गर्न चेष्ट गरेन, यसर्थ त्यस नोकरले अधिक सजाय पाँउछ।


Y pa jun tikakˈij pa tak a las tres, can jabel cˈa kˈalaj ri xutzˈet pa jun achiˈel achicˈ chi cˈo jun ángel riche (rixin) ri Dios ri xoc apo riqˈui y xubij chare: ¡Cornelio! xchaˈ ri ángel riˈ. 	 एक पल्ट अपरान्ह तीन बजेतिर, कर्नीलियसले स्पष्ट एउटा दर्शन देखे। त्यहाँ तिनले एक स्वर्गदूत आफूतिरै “कर्नीलियस!” भन्दै आइरहेको देखे।


Y cˈo cˈa chukaˈ ri nwajoˈ nbij chiwe riyix ri ma yix israelitas ta: Yin jun apóstol ri takon pe chiwe riyix ri ma yix israelitas ta. Can nyaˈ wi cˈa rukˈij ri nusamaj. 	 अब म तिमीहरूसँग बोलिरहेछु जो यहूदीहरू होइनौ। म गैर-यहूदीहरूको प्रेरित हुँ। यसैले जति बेला मसँग त्यो कर्म हुन्छ, म यथासक्य असल गर्छु।


Ruma astapeˈ ma yincˈo ta apo iwuqˈui, chi can ta yin paˈel apo pan inicˈajal, ri wánima riyin can cˈo wi iwuqˈui. Sibilaj yiquicot ruma ntzˈet chi can riqˈui ruchojmilal yix benak y can cof yixcˈo chupan ri icukbel cˈuˈx riqˈui ri Cristo. 	 म तिमीहरूसित त्यहाँ छैनँ तर मेरो हृदय त्यहीं छ। तिमीहरूले असल जीवनधान्न शूरू गरेको र ख्रीष्टमा दरिलो विश्वास राखेको देखेर म आनन्दित छु।


Riyin sibilaj yin samajnek y qˈuiy tijoj pokonal nkˈaxan: Nkˈaxan cosic, ncochˈon waran, nkˈaxan wayjal, nkˈaxan chakiˈj chiˈ, ncochˈon tef, xeqˈuis ka ri nutziak chuwij y majun ncˈom wi, y chukaˈ can qˈuiy mul ma yiwaˈ ta riche (rixin) chi queriˈ cˈo cˈa más samaj nben. 	 मैले कठोर र अथक परिश्रम कति रात नसुती गरेकोछु। म भोजन औ पानी बिनै बस्नु पर्थ्यो। धेरै जाडोमा काम्दै बस्नु पर्थ्यो।


Y tek ri ye oxiˈ discípulos xquicˈaxaj ri chˈabel riˈ, xexuqueˈ xemajeˈ ka. Y sibilaj cˈa xquixibij quiˈ. 	 चेलाहरूले त्यो आवाज सुने। तिनीहरू खुबै डराए, अनि तिनीहरू घोप्टो परे।


Y riqˈui riˈ, ri kachˈalal ri niquimol quiˈ pa rubiˈ ri Dios ri pa tak tinamit riˈ, can xcukeˈ wi quicˈuˈx, y kˈij kˈij quichapon yeqˈuiyer ruma yecˈo ri yeˈoc apo quiqˈui riche (rixin) chi niquinimaj ri Ajaf. 	 यसकारण मण्डलीहरू विश्वासमा बलियो बनिदै अनि दिन प्रति दिन संख्यामा बढदै थियो।


Y riyix beyomaˈ, juyiˈ oc iwech, ruma xikˈaxaj yan jun cˈaslen sibilaj jabel chuwech re ruwachˈulef. Yacˈa ri kˈij ri ye petenak chiwij ma ye que ta chic riˈ. 	 तर धनी मानिसहरू हो! तिमीहरूलाई धिक्कार किनभने तिमीहरूले सुखी जीवन भोगेकाछौ।


Yacˈareˈ ri Nusamajel ri nuchaˈon. Riyin sibilaj nwajoˈ Riyaˈ; can niquicot cˈa ri wánima riqˈui. Can xtinyaˈ cˈa pe chukaˈ ri nu‑Espíritu pa ruwiˈ; y Riyaˈ xtukˈalajsaj cˈa chiquiwech ri ma ye israelitas ta, ri achique rubanic niquicˈuaj jun cˈaslen choj. 	 “यहाँ मेरो दास छ; मैले उसलाई चुनेको हुँ। म उसलाई प्रेम गर्छु अनि म उसित खुशी छु। म मेरो आत्मा उसमा हालिदिनेछु। अनि उसले नै अन्य राष्ट्रहरूमाथि न्यायको घोषणा गर्नेछ।


Ruma ri winek ri can kitzij nuyaˈ rukˈij ri Dios, yerutolaˈ ri malcaniˈ tak ixokiˈ y ri acˈalaˈ ri xa majun chic quiteˈ quitataˈ ri yetajin niquikˈaxaj tijoj pokonal, y chukaˈ ma nutzˈilobisaj ta chic riˈ chupan ri etzelal riche (rixin) re ruwachˈulef. Chuwech ri Dios ri yebano queriˈ, yeriˈ ri can kitzij y pa ruchˈajchˈojil chi niquiyaˈ rukˈij. 	 पवित्र अनि असल धर्म जो परमेश्वरले स्वीकार गर्नु हुन्छ त्यो यस्तो छ टुहुराहरू अनि विधवाहरू जसलाई सहायताको आवश्यक्ता छ तिनीहरूको हेरचाह गर अनि आफू स्वयंलाई संसारको नराम्रो जीवनबाट मुक्त राख। यो नै धर्म हो जसलाई परमेश्वरले शुद्ध अनि असल ठानेर स्वीकार गर्नु हुनेछ।


Y cˈo cˈa jun kˈij ri Leví xuben cˈa jun nimawaˈin pa rachoch, jun nimawaˈin ri can riche (rixin) wi ri Jesús, pero chukaˈ xerusiqˈuij (xeroyoj) ri ye cˈutuy tak alcawal y chukaˈ nicˈaj chic winek. Y quinojel cˈa riˈ junan ye tzˈuyul ri pa mesa riqˈui ri Jesús y ri rudiscípulos. 	 तब लेवीले येशूका निम्ति आफ्नो घरमा ठूलो भोजको आयोजन गरे। त्यहाँ कर उठाउनेहरू र अरू मानसहरूको पनि ठूलो भीड थियो जो तिनीहरूसंगै मेजमा खाँदथे,


Riyin wetaman ronojel ri yeˈibanalaˈ. Wetaman chi sibilaj yix samajnek, y wetaman chi can icochˈon iwech chupan, y wetaman chukaˈ chi ma icˈamon ta ka quiwech ri winek ri xa can ye itzel. Y xeˈitojtobej ri yebin chi ye apóstoles y xeˈitzˈet chi xa ma ye kitzij ta, xa quiyon ye tzˈucuy tak tzij. 	 मलाई तिमीहरुको कार्य, कठिन परिश्रम र धैर्य थाहा छ अनि थाहा छ कि तिमीहरुले दुष्ट मानिसहरुलाई सहन सक्दैनौ। तिमीहरुले तिनीहरुलाई जो आफै प्रेरितहरु हौं भन्ने दावी गर्छन्, जाँचेका छौ। तिमीहरुले तिनीहरुलाई झूटो पायौ।


Ruma riyin can pa rubiˈ ri Nataˈ Dios yin petenak wi y xa ma yinicˈul ta. Pero xa ta cˈo jun chic ri petenak pa rubiˈ ka riyaˈ y xa ma pa rubiˈ ta ri Dios petenak wi, yariˈ can nicˈul wi. 	 म मेरो पिताबाट आएको हुँ-अनि म उहाँकै निम्ति बोल्दछु। तर तिमीहरूले मलाई ग्रहण गर्दैनौ। तर यदि कुनै मानिस आँउछ अनि आफ्नै विषयमा बोल्छ भने, उसलाई तिमीहरू ग्रहण गर्नेछौ।


Y rumariˈ ri discípulos ri ye rachibil ri Tomás xquibij chare: Riyoj xkatzˈet ri Ajaf Jesús. Y ri Tomás xubij chique: Wi ma xtintzˈet ta ri socotajic ri xerucˈuaj ri rukˈaˈ cuma ri láwux, y ma xtinjuˈ ta ri ruwiˈ nukˈaˈ pa tak socotajic ri cˈo pa rukˈaˈ y chukaˈ wi ma xtinjuˈ ta ri nukˈaˈ pa rupox (rucˈalcˈaˈx) chupan ri socotajic ri xuben ri lanza, ma xtinimaj ta chi ya Riyaˈ, xchaˈ. 	 अरू चेलाहरूले थोमालाई भने, “हामीले प्रभुलाई देख्यौं।” थोमाले भने, “म त्यति बेला सम्म विश्वास र्गदिन जबसम्म काँटीले छेडिएका दागहरू उहाँको हातमा देख्दिन अनि औलाँ त्यो काँटीको दागहरूमा राख्दिन र उहाँको कोखामा मेरो हात राख्दिन।”


Ruma ri Jesucristo xuyaˈ cˈa riˈ riche (rixin) chi xcamisex ruma ri kamac, riche (rixin) chi queriˈ yojrucol chuwech ri etzelal ri cˈo waweˈ chuwech re ruwachˈulef re tiempo reˈ. Ronojel riˈ xuben ri Jesucristo kuma riyoj, ruma can queriˈ wi xrajoˈ ri Katataˈ Dios chi xbanatej. 	 परमेश्वर र हाम्रा पिताको इच्छा अनुसार यस वर्तमान दुष्ट संसारबाट हामीलाई छुटकारा दिनको लागि उनले आफैलाई हाम्रा पापहरूका निम्ति बलि दिए।


Ri oconek wi ri Cristo wacami ma chupan ta ri rachoch ri Dios ri xa banon cuma winek, jay ri xa ruwachbel ri kas kitzij chi rachoch ri Dios ri cˈo chilaˈ chicaj. Riyaˈ can cˈa chilaˈ chicaj xbeˈoc wi, y can riqˈui cˈa apo ri Dios cˈo wi y nichˈo apo pa kacuenta riyoj. 	 ख्रीष्ट परम पवित्र स्थानमा जानु भयो जुन स्थान मानिसले बनाएको थिएन। त्यो नक्कल थिएन तर मौलिक स्थान थियो। ख्रीष्ट हाम्रो सहायताका निम्ति परमेश्वरको अघि अहिले देखापर्न स्वर्गनै जानु भयो।


Y xa napon yan ri kˈij riche (rixin) ri pascua, ri jun quinimakˈij ri israelitas. Rumariˈ can ye qˈuiy winek ri ye elenak pe pa tak quitinamit, riche (rixin) chi xebe pa tinamit Jerusalem. Can xebe yan cˈa ruma cˈo chi nbequichˈajchˈojsaj quiˈ chuwech ri Dios. 	 त्यसबेला यहूदीहरूको निस्तार चाडको समय नजीक आइरहेको थियो। धेरै मानिसहरू यो चाड अगाडि नै यसरूशलेम तर्फ लागे। तिनीहरू केही विशेष चीज बनाउन गए आफैलाई शुद्ध पार्नलाई।


Ruma riyoj ri nikanimaj chi ri Jesucristo xcom y xcˈastej el, can nikanimaj chukaˈ chi queriˈ xtuben ri Dios quiqˈui ri ye caminek chic el, ri xquinimaj el ri Jesucristo tek xecˈaseˈ el chuwech re ruwachˈulef. Ri Dios can xquerucˈasoj wi el. 	 हामी विश्वास गर्दछौं कि येशूको मृत्यु भयो। तर हामी यो पनि विश्वास गर्छौं कि येशू फेरि बौरी उठनुभयो। यसैले येशूकै कारणले परमश्वरले ती मृतहरूलाई फेरि येशूसितै एक साथ ल्याउनु हुनेछ।


Y riqˈui riˈ nikˈalajin ta chi riyoj xa ma kitzij ta ri xkabij chrij ri Dios, tek xkabij chiwe chi Riyaˈ xucˈasoj el ri Cristo. Ruma xa ta kitzij chi majun cˈastajbel quiche (quixin) ri caminakiˈ, ri Cristo man ta chukaˈ xcˈastej el. 	 अनि ख्रीष्टलाई परमेश्वरले बौराई उठाउनु भएको थियो भन्ने प्रचारको लागि परमेश्वर समक्ष हामी दोषी बनिनेछौ। किनभने यदि मृत्युबाट पुनरुत्थान थिएन भने तब परमेश्वरले येशूलाई कदापि बौराउनु भएन।


Xtiwetamaj cˈa chukaˈ achique ri kas kitzij; y ri kas kitzij xtuben cˈa chiwe chi xquixtotej chuwech ronojel. 	 तब मात्र तिमीहरूले सत्य जान्नेछौ। अनि सत्यले तिमीहरूलाई मुक्ति गराउनेछ।”


Riyix can yixkajoˈ wi riqˈui ronojel kánima, yacˈa riyix xa ma que ta riˈ ri iwánima kiqˈui riyoj, ruma ma can ta yojiwajoˈ. 	 तिमीहरू प्रति हाम्रो प्रेमको स्रोतमा रोकावट परेको छैन। तर हामीप्रति तिमीहरूको प्रेमभाव रोकिएको छ।


Pero tek xa cˈa jubaˈ tutzuˈ ca riˈ pan espejo, xa ma noka ta chic chucˈuˈx ri achique rubanic nitzuˈun. 	 यो मान्छेले उ आफैलाई देख्छ, त्यस पछि जान्छ अनि उ के देखिएको थियो सो झट्टै बिर्सिहाल्छ।


Y ri Jesús xubij chique ri yeniman yeˈilin chiriˈ: Queˈinojsaj chi yaˈ re yabel tak yaˈ reˈ, xchaˈ chique. Y riyeˈ can que wi riˈ xquiben. 	 येशूले नोकरहरूलाई भन्नुभयो, “घ्याम्पाहरू पानीले भर।” तब नोकरहरूले मुखसम्मै घ्याम्पाहरूमा पानी भरिदिए।


Wachˈalal, ruma ri Jesucristo ri Kajaf, y ruma chukaˈ chi ri Lokˈolaj Espíritu ruyaˈon pa tak kánima chi nikajoˈ kiˈ, rumariˈ ncˈutuj jun utzil chiwe chi riqˈui ronojel iwánima quinitoˈ riqˈui ri oración, 	 दाज्यु-भाइ र दिदी-बहिनीहरू, म तिमीहरूलाई बिन्ती गर्दछु, मेरो निम्ति परमेश्वरलाई प्रार्थना गरेर मलाई मेरो काममा सहयोग गर। हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्टको नाममा र पवित्र आत्माले दिने प्रेमद्वारा म यो विन्ती गर्दछु।


Yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ fariseos xquibij cˈa chique ri ye aj chˈameˈy: ¿Riyix chukaˈ xixkˈolotej pe pa rukˈaˈ? 	 फरिसीहरूले उत्तर दिए, “तब तिमीहरू पनि मूर्ख बनियौ।


Riyin ma xipe ta chiquicanoxic winek ri choj quicˈaslen. Riyin xipe chiquicanoxic ri aj maquiˈ, ri rajawaxic chi nitzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 म धार्मिक मानिसहरूलाई बोलाउनु आएको होइन, म त पापीहरूलाई तिनीहरूका हृदय र रहन सहन परिवर्तन गर भनी अह्राउनु यहाँ आएको हुँ।”


Ruma xquitzˈet ri sib nibuku jotol chicaj; ruma ntajin nicˈat ri tinamit. Y riqˈui cˈa quichukˈaˈ xechˈo, y xquibij: ¿La can cˈo ta cami jun tinamit ri junan riqˈui re nimalaj tinamit reˈ? xechaˈ. 	 तिनीहरुले त्यो जलेको धुवाँ देखे। तिनीहरुले ठूलो स्वरमा भने, “यो महान नगर जस्तो महानगर कुनै नगर थिएन!”


Chupan ri kˈij riˈ can xtibanatej cˈa achiˈel ri nuben jun patrón ri ruyaˈon ca jun rumozo ri can cˈo runaˈoj pa quiwiˈ ri ye aj pa rachoch y rubin ca chare chi querutzukuˈ apo tek napon ri hora. Wi can nuben wi ri bin ca chare y utz nuben chare ronojel ri samaj, 	 “बुद्धिमान र विश्वासी नोकर को चाँहि छ र मालिकले उसलाई आफ्ना सबै नोकरहरूलाई भन्दा विशेष जिम्मवारी सुम्पिन्छ र अरू सबैमाथि ठीक ठीक समयमा खानेकुराको प्रबन्ध गर्ने जिम्मामा लगाउँछ।


Y ri xbanatej, xetamatej cˈa cuma quinojel ri winek ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Jope, y ye qˈuiy cˈa winek xeniman ri Ajaf Jesús chiriˈ. 	 जोप्पाको चारैतिरका मानिसहरूले त्यो घटनाको विषयमा सुने। धेरैजना प्रभुलाई विश्वास गर्न लागे।


Y ri rey Herodes can xpe bis pa ránima ruma ri xcˈutux chare, pero ruma cˈa chi can rubanon chic jurar chi can xtuyaˈ wi ri xtrajoˈ ri kˈopoj y ruma chukaˈ chi can chiquiwech ri ye rachibilan pa mesa tek xubij, rumariˈ can cˈo cˈa chi nuben ri nicˈutux chare, y queriˈ ma nuyaˈ (nutzek) ta ruqˈuix. 	 राजा हेरोद खूबै दुःखीत भए। तर छोरीले मागेको जे चीजपनि पूरा गर्न उस्ले शपथ खाएको थियो। अनि खाना खान बसेका मानिसहरूले उसले भनेका यी सबै कुरा सुनेका थिए। यसैले उसले मागेको कुरा अस्वीकार गर्न हेरोदले चाहेनन्।


Tuyaˈ cˈa ca rubanic ri etzelal, y ya ri utz ri tubanaˈ. Tucanoj ri cˈaslen riche (rixin) uxlanibel cˈuˈx y yariˈ tutzekelbej. 	 त्यस व्यक्तिले कुकर्म गर्नु छाडनुपर्छ अनि असल कार्य गर्नुपर्छ, त्यस व्यक्तिले शान्ति खोज्नु पर्छ अनि त्यसलाई प्राप्त गर्ने प्रयत्न गर्नुपर्छ।


Y ri Jesús can xumey cˈa tek xracˈaxaj ri chˈabel riˈ y xubij chique ri ye tzekelbeyon riche (rixin): Can kitzij nbij chiwe chi ri xbin re chˈabel reˈ, can rucukuban wi rucˈuˈx wuqˈui. Y majun cˈa wech aj Israel ri wilon ta ri can rucukuban ta rucˈuˈx wuqˈui, achiˈel re jun achi reˈ. 	 जब येशुले यी सबै कुराहरू भनेको सुन्नुभयो, उहाँ आश्चर्यचकित हुनुभयो। उहाँले आफ्नो साथमा भएका ती सबै मानिसहरूलाई भन्नुभयो, ‘म तिमीहरूलाई साँचो भन्दछु, इस्राएलमा पनि मैले कुनै मानिस यस्तो दृढ विश्वासी पाइनँ।


Yacˈariˈ tek ri Caifás ri nimalaj sacerdote xuretz (xutzer) ka ri rutziak chrij ruma itzel xracˈaxaj y xubij cˈa: Ma rajawaxic ta cˈa chi noka chic jun ri norubij chake chi re achi reˈ can aj mac wi. Riyix, xa cˈariˈ niwacˈaxaj ka chiˈiwonojel ri xubij chi ya Riyaˈ ri Cristo. Can itzel cˈa xuben chuwech ri Dios. 	 प्रधान पूजाहारीले जब यो कुरा सुने उनी खुबै क्रोधित भए। आफ्नै वस्त्र च्यात्दै उनले भन्न लागे, “यो मानिसले परमेश्वरको निन्दा गरेको हो! हामीलाई अरू धेरै प्रमाणको के खाँचो छ? तिमीहरू सबैले यिनले परमेश्वरको विरुद्धमा निन्दा गरेका सुन्यौ।


Y riqˈui riˈ nikatzˈet chi ri Dios nujoyowaj quiwech ri nrajoˈ chi nujoyowaj quiwech y nucowirisaj ri cánima ri nrajoˈ chi nucowirisaj. 	 यसैले, परमेश्वरले जसलाई चाहनु हुन्छ उसैमाथि कृपा दर्शाउनु हुन्छ। अनि परमेश्वरले जसलाई हठी बनाउनु चाहनु हुन्छ उसलाई हठी बनाउनु हुन्छ।


Tinatej cˈa chiwe ri kˈij ri xekˈax yan ca, tek riyix xa cˈa jubaˈ tisakirisex ri icˈaslen. Can xkˈax cˈa ruwiˈ ri pokonal ri xitij chiriˈ. Pero can xicochˈ. 	 ती दिनसम्म जब प्रथम पल्ट तिमीहरूले सत्यको शिक्षा पाएका थियौ। तिमीहरूले ठूलो संर्घष गर्नु परेका थियो र धेरै दुख खप्नु परेको थियो, तर तिमीहरू दृढ नै रह्यौ।


Ri rey riˈ can yecˈo wi ri rubin chic chique chi yeˈapon chupan ri jun cˈulanen riˈ, y rumariˈ xerutek cˈa ri ye rumozos chiquisiqˈuixic (chicoyoxic) ri winek riˈ. Yacˈa tek xesiqˈuix (xeˈoyox), man chic xcajoˈ ta xebe. 	 राजाले केही मानिसहरूलाई भोजमा निम्तो गरेका थिए। जब भोज तयार भयो, राजाले आफ्ना नोकरहरूलाई ती मानिसहरूलाई बोलाउन पठाए। तर मानिसहरूले राजाको यस भोजमा उपास्थित हुन अस्वीकार गरे।


Ri can pa nubiˈ riyin nucˈul jun acˈal, jun acˈal ri achiˈel reˈ, ma xu (xe) ta wi xtucˈul ri acˈal, xa can xquirucˈul chukaˈ riyin. Y ri xquicˈulu cˈa riyin, ma xu (xe) ta wi riyin ri xquirucˈul, xa can xtucˈul chukaˈ ri yin takayon pe. 	 “यदि कसैले मेरो नाउँमा यस्तो बालकहरूलाई ग्रहण गर्छ भने, त्यस मानिसले मलाई पनि ग्रहण गरेको बराबर हुन्छ। यदि कसैले मलाई स्वीकार गर्छ भने, त्यसले जसले मलाई पठाउनु भयो उहाँलाई पनि स्वीकारेको हुनेछ।”


Y chukaˈ riyit can majun akˈaˈ chare re samaj reˈ, ruma ri awánima xa ma choj ta cˈo chuwech ri Dios. 	 यस काममा हामीसंग अंश ग्रहण गर्न सक्तैनौ। किनभने तिम्रो हृदय परमेश्वर समक्ष सही छैन।


Y chiriˈ chuwech ri aj kˈatbel tzij, xquichop cˈa niquitzujuj (niquisujuj) apo y niquibij: Riyoj ketaman chi re Jesús reˈ qˈuiy rumac. Riyaˈ nusukˈ quinaˈoj ri katinamit Israel. Nubilaˈ chukaˈ chique ri winek chi ma tiquitoj ta ri alcawal chare ri César. Y nubilaˈ chi ya Riyaˈ ri Cristo, y reˈ ntel chi tzij chi jun Rey, xechaˈ. 	 तिनीहरूले उहाँलाई दोष दिन थाले। तिनीहरूले पिलातसलाई भने, “उहाँले हाम्रा मानिसहरूलाई पथ भ्रष्ट गराँउदै थिए र हामीले उहाँलाई पक्रेकाछौं। उहाँले सिजरलाई कर तिर्नु विरोध गर्नुहुन्छ। उहाँ दावी गर्नु हुन्छ, उहाँ ख्रीष्ट राजा हुनुन्छ।”


Y wi cˈo jun nibin chi nrajoˈ ri Dios y xa nretzelaj jun rachˈalal, ma kitzij ta ri nubij. Ruma wi ma nrajoˈ ta ri rachˈalal ri can nutzˈet, ¿la nicowin cami nrajoˈ ri Dios ri xa ma nutzˈet ta? 	 यदि कसैले भन्छ “म परमेश्वरलाई प्रेम गर्छु” तर आफ्ना भाइ अथवा बहिनीहरुलाई घृणा गर्छ भने त्यो मानिस झूटो हो। यदि आफ्नो भाइ अथवा बहिनी जसलाई उसले देख्न सक्छ, उसले प्रेम गर्न सक्तैन भने परमेश्वर जसलाई उसले कहिल्यै देखेकै छैन, कसरी प्रेम गर्न सक्छ?


Pero ri Jesús xubij chique ri achiˈaˈ riˈ: Can kitzij wi nbij chiwe chi riyin can yincˈo wi pe, tek cˈa ma jane cˈo ta rutzijol chi nalex ri Abraham, xchaˈ. 	 येशूले उत्तर दिनुभयो, “म तिमीलाई साँचो भन्छु। अब्राहाम जन्मनु अघि म छु।”


Ri trato ri tzˈiban chuwech tzˈalan tak abej ri xyaˈox (xyaˈ) chare ri Moisés xa camic xucˈom pe pa kawiˈ. Pero ma riqˈui wi riˈ can cˈo rukˈij. Ruma can xkˈalajin ri nimalaj sakil riche (rixin) ri Dios chupalej ri Moisés tek xban ri trato riˈ y rumariˈ ri israelitas can ma xecowin ta xquitzuˈ apo ri rupalej ruma can sibilaj nitzˈitzˈan y ri sakil riˈ xa niqˈuis ka. Y wi nim rejkalen ri nabey trato riˈ, 	 मृत्यु ल्याउने व्यवस्थाका अक्षरहरू ढुङ्गमा खोपिएका थिए। अनि यो परमेश्वरको महिमासँग आयो। मोशाको अनुहार यति उज्यलो भयो कि इस्राएलका मानिसहरूले उनको अनष्ठ्वुहार हेर्न सकेनन्। त्यो महिमा पछि लुप्त भयो।


Ri xquiben waˈin chupan ri kˈij riˈ, achiˈel xa cajiˈ mil winek. Y cˈacˈariˈ ri Jesús xerutek el ri winek chi tak cachoch. 	 प्रायः त्यहाँ भएका चार हजार मानिसहरूले भोजन गरे। तिनीहरूले खाइसके पछि, यशूले तिनीहरूलाई घरमा जाऊ भन्नुभयो।


Y rumariˈ xoka cˈa chinucˈuˈx ri tzij ri rubin ca ri Ajaf Jesús, chi ri Juan pa yaˈ xeruben wi bautizar ri winek. Yacˈa riyix riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu xquixban wi bautizar. Queriˈ rubin ca Riyaˈ. 	 तब मलाई प्रभु येशूको वचनको सम्झना भयो। प्रभुले भन्नुभएको थियो, ‘यूहन्नाले मानिसहरूलाई पानीले बप्तिस्मा गरे, तर तिमी पवित्र आत्माद्वारा बप्तिस्मा हुनेछौ।’


Ri nabey trato, can xcˈojeˈ wi cˈa rukˈij, pero ma junan ta rukˈij riqˈui ri cˈacˈacˈ trato, ruma ri cˈacˈacˈ trato can más wi nim rukˈij. 	 त्यस प्राचीन सेवाको महिमा अझ बढी थियो। तर जब नयाँ सेवाको महान महिमासँग त्यसलाई दाजीन्छ, त्यो सेवाको महिमा हराउँछ।


Ruma ri winek ri ma quicˈaxan ta ri nubij ri ruley ri Moisés, wi yemacun, can xtika wi rucˈayewal pa quiwiˈ, pero ma nucusex ta ri ley riˈ riche (rixin) chi nikˈat tzij pa quiwiˈ. Yacˈa riyoj ri can kacˈaxan ri nubij ri ruley ri Moisés, wi yojmacun, ri Dios can yacˈa ri ley riˈ ri nucusaj riche (rixin) chi nukˈet tzij pa kawiˈ. 	 जस-जसले व्यवस्था बिना पापकर्म गरेकाछन् तिनीहरू व्यवस्था बिना नै नाश हुनेछन्। जसले व्यवस्था पाएर पनि पाप कर्महरू गर्छन् तिनीहरूको न्याय व्यवस्था अनुसार नै गरिने छ।


Quecˈariˈ xquiben ye qˈuiy chique ri ye katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca. Xquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui ri Dios, y ri Dios utz xerutzˈet ruma queriˈ xquiben. 	 प्राचीन कालका मानिसहरूसित परमेश्वर प्रसन्न हुनुहुन्थो; किनकि तिनीहरूमा यस्तै विश्वास थियो।


Y ri itzel tak espíritu tek niquitzˈet cˈa ri Jesús, niquixucubalaˈ cˈa quiˈ chuwech, chukaˈ niquirek quichiˈ y niquibij: Yit cˈa riyit ri Rucˈajol ri Dios, yechaˈ cˈa. 	 कसैलाई दुष्टआत्मा लागेको थियो, जब त्यो दुष्टआत्माले येशूलाई देख्यो, तिनीहरूले उहाँ अघि शिर निहुराए, अनि कराए, तपाई परमेश्वरका पुत्र हुनुहुन्छ।


Rumariˈ nbij cˈa chiwe, chi ri winek ri ma quetaman ta ruwech ri Dios, tek niquitzuj (niquisuj) tiˈij chuwech jun dios ri xa banon cuma winek, ma chare ta cˈa ri Dios niquitzuj (niquisuj) wi, xa chique ri itzel tak espíritu, rumariˈ riyin ma nwajoˈ ta chi riyix niben queriˈ riche (rixin) chi ma niben ta junan iwech quiqˈui ri itzel tak espíritu. 	 तर म यसलाई के भन्छु भनेः मानिसले बलि चढाउछन् त्यो शैतानलाई चढाएको हो, परमेश्वरलाई होइन। र तिमीहरू शैतानसित कुनै कुराको भागीदार बन भन्ने म चाहन्न।


Y quecˈareˈ ri chˈabel ri xerubij ri pa ruˈoración: Nataˈ Dios, Nataˈ Dios, wetaman chi riyit yacowin naben ronojel. Tabanaˈ cˈa chi man ta nkˈaxaj re jun tijoj pokonal reˈ. Pero ma taben ta cˈa ri xa nuraybel riyin. Tabanaˈ ri araybel riyit, xchaˈ. 	 उहाँले प्रार्थना गर्नुभयो, “अब्बा, पिता सबै कुराहरू तपाईंमा सम्भ्व छ। कृपया मबाट यो कचौरा हटाईदिनुहोस्। तर मेरो इच्छा बमोजिम होइन, तर तपाई जे जस्तो चाहनुहुन्छ त्यही गर्नूहोस्।”


Y wacami ri Dios cˈa ntajin na nutzuj (nusuj) chake riyoj chi yoj‑oc chupan ri uxlanen ri ruchojmirisan Riyaˈ. Rumacˈariˈ tikaxibij cˈa kiˈ, man xa tibanatej chi cˈo jun chiwe riyix ri xa ma xtoc ta chupan ri uxlanen riˈ. 	 परमेश्वरले तिनीहरूलाई दिएको प्रतिज्ञा हामीलाई पनि हो। त्यो प्रतिज्ञा यो हो कि हामी प्रवेश गर्न र परमेश्वरको विश्राम लिन सक्छौं। हामी सर्तक हुनुपर्छ कि हामीले त्यो प्रतिज्ञा पाउन चुकनु हुँदैन।


Y tek ri ye rachˈalal ri Jesús xquicˈaxaj ri nibanatej, xeˈapon riche (rixin) chi nbequicˈamaˈ pe, ruma riyeˈ xquichˈob chi ri Jesús xchˈujer. 	 येशूका परिवारका सदस्यहरूले यी सबै थाहा पाए। तिनीहरूले उहाँको मन ठेगानमा छैन भनी उहाँको जिम्मा लिन तिनीहरू आए।


Rumariˈ ri Dios xeruyaˈ ca, chi tiquicˈuaj na cˈa ri itzel cˈaslen, ruma can yariˈ ri ruraybel ri cánima. Can xkˈax ruwiˈ ri etzelal xquiben. Sibilaj niquiyaˈ (niquitzek) quiqˈuix chicachibil quiˈ. 	 मानिसहरू पापले भरिएका थिए, तिनीहरू दुष्ट कामहरू गर्न चाहन्थे। यसैले परमेश्वरले तिनीहरूलाई पापपूर्ण जीवनमै जीउन् भनेर छोडिदिनु भयो। त्यसैले तिनीहरूले एका-अर्कामा आफ्ना शरिरहरूको अनादर गर्दै यौन-पापहरू गरे।


Rumacˈariˈ wi riyin ri Cˈajolaxel ri yicolo iwuche (iwixin) pa rukˈaˈ ri mac, kas kitzij wi chi xquixtotej chuwech ronojel. 	 यसर्थ जब पुत्रले तिमीहरूलाई स्वतन्त्र पार्दछ, तब तिमीहरू सत्यरूपमा स्वतन्त्र हुनेछौ।


Riyin sibilaj yiquicot y yimatioxin chare ri Dios ruma yatajnek chuwe ruma ri Lokˈolaj Espíritu, chi yicowin yichˈo pa nicˈaj chic chˈabel, más que chiwech iwonojel riyix. 	 म परमेश्वरलाई धन्यवाद दिँदछु कारण तिमीहरू सबैको भन्दा म विभिन्न भाषाहरू बोल्न सक्षम छु।


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri achi fariseo ri xsiqˈuin (xoyon) riche (rixin): Simón, cˈo jun ri nwajoˈ nbij chawe, xchaˈ chare. Ri Simón xubij chare ri Jesús: Tijonel, ¿achique cˈa ri nawajoˈ nabij chuwe? xchaˈ. 	 येशूले फरिसीलाई भन्नुभयो, “शिमोन, तिमीलाई मैले केही भन्नु छ।” शिमोनले भने, “तपाईंले मलाई के भन्नु चाहनुहुन्छ? गुरूज्यू!”


Pero wi riche (rixin) ri Dios ri yetajin chubanic, majun cˈa xquixcowin ta xtiben riche (rixin) chi niyoj. Tichajij iwiˈ jabel, man xa tibecˈulun pe chi xa chrij ri Dios yixtajin wi chi chˈaˈoj, xchaˈ chique. 	 तर यदि यो परमेश्वरबाट भएको हो भने, तब तिमीहरूले तिनीहरूलाई रोक्नु सक्ने छैनौं। तिमीहरूको लडाँई परमेश्वर स्वयंको विरुद्धको लडाँई भएर समाप्त होला।” गमलिएलले भनेको कुरामा यहूदी अगुवाहरू सहमत भए।


Rumariˈ, tek xapon ri kˈij riche (rixin) ri waˈin, ri achi xutek cˈa el jun rumozo chiquisiqˈuixic (chicoyoxic) quinojel ri winek riˈ. Y ri mozo xberubij cˈa chique: Ronojel ya cˈo chic, wacami joˈ cˈa pa waˈin. 	 जब खाना खाने बेला भयो, त्यस मानिसले आफ्नो नोकरलाई पाहुनाहरूलाई बोलाउनु पठायो, आउनुहोस् प्रत्येक चीज तयारी छ।


Y ri Bernabé nrajoˈ cˈa chi niquicˈuaj ta chic jun bey ri Juan ri nibix chukaˈ Marcos chare. 	 बर्णाबासले यूहन्ना मर्कूसलाई पनि सँगै लैजान चाहन्थे।


Pero chukaˈ can utz chi tirayij jun samaj ri más nim rejkalen. Titijaˈ cˈa ikˈij chi iwuqˈui ta riyix nicˈojeˈ wi ri utzil riˈ. Y riyin nwajoˈ chukaˈ ncˈut jun bey chiwech ri más chi na rejkalen. 	 तर तिमीहरूले आत्मको अझै ठूलो वरदान लिनु चाहेको हुनुपर्छ।


Y chukaˈ nbij chiwe chi tiyaˈ rutzil iwech chiˈiwonojel riqˈui jun lokˈolaj tzˈuban (tzˈuman) chiˈij. Y ticˈuluˈ cˈa ri rutzil iwech ri niquitek el quinojel ri iglesias riche (rixin) ri Cristo. 	 जब तिमीहरू भेट हुन्छौ एक अर्कालाई, पवित्र चुम्बनद्वारा अभिवादन गर। ख्रीष्टका सम्पूर्ण मण्डलीहरू तिमीहरूलाई अभिवादन चढाउँछन्।


Ri Pedro xuchop cˈa apo rukˈaˈ ri ixok riche (rixin) chi xpaˈeˈ. Y ri Pedro xerusiqˈuij (xeroyoj) cˈa ri malcaniˈ tak ixokiˈ y ri nicˈaj chic lokˈolaj tak kachˈalal, riche (rixin) chi xberucˈutuˈ pe ri Dorcas chiquiwech. Riyaˈ man cˈa caminek ta chic. 	 पत्रुसले तिनलाई हातको साहारा दिएर उठाए। त्यसपछि उनले विश्वासीहरूलाई डाके, विधुवीहरूलाई कोठाभित्र बोलाए। तिनले तबिता जीउँदो भएकी तिनीहरूलाई देखाए!


Y quecˈariˈ tek riyix xixoc cˈambel quinaˈoj quinojel ri quiniman chic ri Jesucristo ri yecˈo pa tak nicˈaj chic tinamit ri chiriˈ pa ruwachˈulef Macedonia, y chukaˈ pa tak tinamit ri yecˈo pa ruwachˈulef Acaya. Riyeˈ quicˈaxan chi riyix aj Tesalónica can riqˈui ronojel iwánima iniman ri Jesucristo. 	 म्यासिडोनिया र अखैयाका सबै विश्वासीहरूका निम्ति तिमीहरू एक उदाहरण बन्यौ।


Tek Riyaˈ xcom, xcom riche (rixin) chi xrelesaj jurayil ruchukˈaˈ ri mac y xaxu (xaxe wi) jun bey xcom y xcˈastej el chiquicojol ri caminakiˈ, rumariˈ qˈues y riqˈui ri rucˈaslen nuyaˈ rukˈij ri Dios. 	 हो, जब ख्रीष्ट मर्नु भयो, उहाँ पापको शक्तिलाई जित्न एकैपल्ट मर्नु भयो। अब उहाँसँग नयाँ जीवन छ अनि त्यो नयाँ जीवन परमेश्वरसँग छ।


Y chupan cˈa ri nabey kˈij chare ri nimakˈij, tek ri israelitas niquitij ri caxlan wey ri majun chˈom (levadura) riqˈui, yacˈariˈ tek ri discípulos xejel apo riqˈui ri Jesús, y xquicˈutuj cˈa chare: ¿Acuchi (achique) cˈa nawajoˈ naben wi ri waˈin chupan re jun pascua reˈ, riche (rixin) chi nbekabanaˈ cˈa ruchojmil ronojel ri nicˈatzin? xechaˈ. 	 अखमिरी रोटीको पहिले दिन, चेलाहरू येशूकहाँ आए। चेलाहरूले भने, “निस्तार-चाडको भोजन गर्न हामी तपाईंलाई तयार पारिदिन्छौ। हामीले कहाँ खान तयार गरेका तपाईं चाहनु हुन्छ?”


Wi cˈo ta jun coˈol ri yirunimaj y nipe ta jun winek y nuben chare ri jun coˈol riˈ chi nitzak pa mac, ri winek ri xbano ri pokon riˈ, nimalaj rucˈayewal nipe pa ruwiˈ. Rumariˈ xa utz na jubaˈ chi ximon ta el jun nimalaj caˈ chukul y nbecˈak ca pa mar, que chuwech ri nuben chare jun coˈol chi nitzak pa mac. 	 “यदि यी मध्ये कुनै एउटा सानो बालकले ममा विश्वाश गर्दछ अनि अर्कोले त्यसलाई पाप गर्न लाउँछ भने उसको लागि यो राम्रो हुनेछ कि आफ्नो घाँटीमा जाँतो बाँधेर समुद्रमा हाम फालोस्।


Y can que wi riˈ xbanatej. Can xalex na wi ri kamamaˈ Isaac. Y tek ri Isaac cˈulan chic, ri Rebeca ri rixjayil ri Isaac xeralaj ye caˈiˈ acˈalaˈ. 	 अनि यति मात्र होइन। रिबेकाको पनि छोराहरू थिए। अनि ती छोराहरूका एउटै पिता थिए। उनी हाम्रा पिता पूर्खा इसहाक थिए।


Ri winek ri xtitzak cˈa chuwech re jun abej reˈ, can xtuquiraj riˈ chuwech. Y ri winek ri xtika ri abej riˈ chrij, can xticˈajtej cˈa, xchaˈ ri Jesús. 	 अनि जो कोही पनि त्यो ढुङ्गामाथि खस्नेछ ऊ टुक्रा टुक्रा बन्नेछ। यदि त्यो ढुङ्गा कसैमाथि खस्यो भने त्यसले त्यसलाई धूलोपिठो पार्नेछ।”


Ruloman chi riyin yinapon, riyit can ma cataneˈ ta chi nasiqˈuij ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech ri kachˈalal. Nwajoˈ chukaˈ chi queˈapixabaj, y queˈatijoj. 	 म नआउञ्जेल मानिसहरूलाई धर्मशास्त्र पढ्ढेर सुनाउँदै गर्नु, तिनीहरूलाई दृढ बनाउँदै गर्नु शिक्षा दिंदै गर्नु।


Y tiwacˈaxaj na peˈ, riyin ri Pablo nbij cˈa chiwe: Wi riyix xtiyaˈ kˈij chi niban ri circuncisión chiwe ruma can nichˈob chi riqˈui ri queriˈ yixcolotej, riˈ xa niben chare ri Cristo chi achiˈel xa majun utzil xucˈom pe chiwe. 	 सुन! म पावल हुँ। म भन्छु, यदि खतना गरी तिमीहरू फेरि (व्यवस्थामै) र्फकन्छौ भने तिमीहरूका लागि ख्रीष्ट असल हुनुहुन्न।


Ruma tek juwiˈ uva yecˈo rukˈaˈ ri xa ma yewachin ta, yeˈelesex el. Yacˈa ri rukˈaˈ ri can yewachin, yejoskˈix jabel, riche (rixin) chi yewachin jabel. Can que cˈa chukaˈ riˈ riyin. Ri Nataˈ yerutzˈet quinojel ri yecˈo wuqˈui y yerelesaj el ri ma niwachin ta ri quicˈaslen. Yacˈa ri niwachin ri quicˈaslen, xqueruchˈajchˈojsaj, riche (rixin) chi sibilaj xtiwachin ri quicˈaslen. 	 म मेरो प्रत्यके हाँगा जसमा फल फल्दैन त्यो उहाँले काटिनदिनु हुन्छ। अनि उहाँले प्रत्येक हाँगाहरू छाँस्नु र सफा गर्नुहुन्छ ताकि त्यसले फल फलाउन, सकोस्; त्यसो गर्दा यसले अझ बढता फल दिनेछ।


Riqˈui cˈa Riyaˈ cˈo wi ri cˈaslen. Y re cˈaslen reˈ, yacˈareˈ ri Sakil quiche (quixin) ri winek. 	 उहाँ स्वयं जीवन हुनुहुन्थयो। त्यो जीवन मानिसहरूको निम्ति ज्योति थियो।


Quecˈariˈ ri rutzˈiban ca. Ri Dios ri nibano chake chi cukul apo kacˈuˈx chiroyobexic ri rutzujun (rusujun) ca chake, can xtunojsaj ta cˈa ri iwánima riqˈui ronojel quicoten y uxlanibel cˈuˈx ruma can iniman chic Riyaˈ. Can queriˈ ta cˈa xtuben chiwe riche (rixin) chi can ta cukul apo icˈuˈx chiroyobexic ri rutzil ri Dios ri nuyaˈ chiwe, ruma chi ri ruchukˈaˈ ri Lokˈolaj Espíritu can nisamej pa tak iwánima. 	 तिमीहरूले परमेश्वरमा विश्वास गर्ने हुनाले, परमेश्वर जो आशाको मुहान हुनुहुन्छ, उहाँले तिमीहरूलाई आनन्द र शान्तिले पूर्ण गरून्। तब तिमीहरूको आशा पवित्र आत्माको शक्तिद्वारा परिपूर्ण बन्नेछ।


Y ruma queriˈ nubij, rumariˈ xa pa jun kˈij xquepe ronojel ruwech kˈaxomal pa ruwiˈ. Xtipe camic, okˈej y wayjal. Y xticˈat pa kˈakˈ. Y can que wi cˈa riˈ ri xtibanatej, ruma can ya ri Ajaf Dios ri can cˈo wi ruchukˈaˈ ri xtikˈato tzij pa ruwiˈ. 	 यसर्थ यी कष्टहरु उमाथि आउनेछन् मृत्यु, शोक, अनि अनिकाल। किनभने परमप्रभु परमेश्वर शक्तिशाली हुनुहुन्छ जसले न्याय गर्नु हुनेछ यसर्थ तिनलाई आगोले नष्ट गरिनेछ।


Tibanaˈ cˈa achiˈel niquiben ri mozos pa jun jay. Ri mozos coyoben ajan (jampeˈ) nitzolin pe ri quipatrón ri benak pa jun cˈulanen, riche (rixin) chi queriˈ tek noka y nisiqˈuin (noyon) apo, can yacˈariˈ niquijek pe ruchiˈ ri jay chuwech. 	 त्यो नोकरहरूले झैं व्यवहार गर जो विवाह भोजबाट फर्की आउने आफ्नो मालिकको लागि पर्खी रहेको हुन्छ। मालिक आउँछ अनि ढोका ढक्ढकाउँछ। नोकरले मालिकको निम्ति ढोका खोलिदिन्छ।


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ: Xcˈojeˈ cˈa jun achi ri qˈuiy rubeyomal cˈo. Ri achi riˈ ruyon cˈa jabel tak tziek ri jotol cajel ri yerucusalaˈ, y kˈij kˈij nubanalaˈ nimakˈij. 	 येशूले भन्नुभयो, “एउटा धनी मानिस थियो। उसले बहुमूल्य लुगाहरू लगाउँथ्यो।


Tek ri nimalaj sacerdote xracˈaxaj riˈ, xuretz (xutzer) ka ri rutziak chrij, ruma itzel xracˈaxaj y xubij cˈa: Ma rajawaxic ta cˈa chi noka chic jun ri norubij chake chi re achi reˈ can aj mac wi. 	 जब प्रधान पूजाहारीले यो कुरा सुने, उनी खूबै रिसाए। उनले आफ्नो वस्त्र च्यातै र भने, “हामीलाई अब अरू धेरै गवाहीहरूको आवश्यकता छ र?


chi tek nberilaˈ rukˈijul, tek tzˈaket chic ri tiempo, can pa rukˈaˈ ri Cristo xtuyaˈ wi ronojel ri cˈo chilaˈ chicaj y ri cˈo waweˈ chuwech re ruwachˈulef. Y xa jun xtiquiben. 	 ठीक समयमा आफ्नो योजना पूर्ण गर्ने परमेश्वरको उद्देश्य हो। स्वर्ग र पृथ्वीका सबै थोक ख्रीष्टको अधीनमा गर्ने उहाँको योजना थियो।


Y ri discípulos riˈ xquicˈom cˈa pe ri ti alaj bur chare ri Jesús. Cˈacˈariˈ xquiyaˈ cˈa quitziak chrij ri chicop riˈ, riche (rixin) chi ri Jesús xchˈoqueˈ el chrij. 	 त्यसपछि चेलाहरूले येशूकहाँ गधा पुर्याए। तिनीहरूले आफ्ना वस्त्रहरू गधामाथि चढाए अनि येशू त्यसमाथि वस्नु भयो।


Y tek kˈaxnek chic caˈiˈ oxiˈ kˈij, ri Pablo xubij chare ri Bernabé: Joˈ chiquitzˈetic ri kachˈalal ri yecˈo pa ronojel tinamit ri katzijon wi ca ri ruchˈabel ri Ajaf, riche (rixin) chi yekatzˈet achique quibanon. 	 केही दिन पछि, पावलले बर्णाबासलाई भने, “हामीले धेरै शहरहरूमा प्रभुको सन्देश भन्यौं। हामी ती शहरहरूमा हाम्रा दाज्यू-भाइ दिदी-बहिनीहरू के गर्दै होलान् भनेर हेर्नलाई एकपल्ट भेट्न जानु पर्छ।”


Y can yacˈariˈ tek ri ye aj chˈameˈy y ri achi ri cˈo rukˈij chiquicojol ri yechajin pa rach och ri Dios xebe chiquicˈamaric ri apóstoles. Pero chi utzil cˈa xequicˈom pe, ruma riyeˈ niquixibij quiˈ chi yecˈak chi abej cuma ri winek. 	 त्यसपछि कप्तान र उनका मानिसहरू बाहिर निस्के अनि प्रेरितहरूलाई पक्रे अनि तिनीहरूलाई ल्याए। तर सिपाहीहरूले तिनीहरूलाई केही बलजफ्ती गरेनन्, किनभने तिनीहरू जनतासंग डराउँथे। सिपाहीहरू डराए किनभने मानिसहरू क्रोधित हुनेछन् अनि तिनीहरूलाई ढुङ्गा हान्नेछन्।


Ri Dios ri cˈo chilaˈ chicaj nikˈalajin chi can petenak royowal pa quiwiˈ ri winek, ruma ma niquiyaˈ ta rukˈij ri Dios y ma niquijoyowaj ta quiwech nicˈaj chic winek, y riqˈui ri etzelal ri yetajin, ri winek riˈ can yetajin niquikˈet ruwech ri kitzij riche (rixin) ri Dios. Rumariˈ ri Dios can xtuyaˈ wi cˈa pe rucˈayewal pa quiwiˈ. 	 परमेश्वरको क्रोध स्वर्गबाट प्रकट भयो। किनकि मानिसहरूले उहाँको विरूद्धमा दुष्ट र नराम्रा कामहरू गरे। तिनीहरूसँग सत्य छ, तर त्यो सत्य उनीहरूका दुष्ट-कार्यले लुकाई दिएको छ।


Y xubij cˈa chuwe: Yin cˈa riyin ri Alfa y ri Omega, ri yin rutiquiribel y ri ruqˈuisbel chare ronojel. Tatzˈibaj cˈa pa jun wuj ronojel ri natzˈet, y tatakaˈ el pa ruwachˈulef Asia chique ri wukuˈ iglesias ri yecˈo chiriˈ, chique ri aj Efeso, ri aj Esmirna, ri aj Pérgamo, ri aj Tiatira, ri aj Sardis, ri aj Filadelfia y chique ri aj Laodicea, xchaˈ chuwe. 	 त्यो आवाजले भन्यो, “तिमीले जे देख्नेछौ एउटा पुस्तकमा लेख अनि त्यसलाई सात मण्डलीहरुमा एफिसस, स्पर्ना, पर्गामम, थिआटायरा, सार्डिस, फिलाडेल्फिया अनि लाओडिसियामा यो पत्र पठाऊ।”


Y pa ruwiˈ cˈa ri cruz, riyeˈ xquiyaˈ cˈa jun tzˈalan ri tzˈiban el chuwech ri achique mac ri niquibij riyeˈ chi xuben ri Jesús, y rumariˈ nicamisex. Chuwech ri tzˈalan riˈ nubij cˈa: YAREˈ RI JESUS RI QUI‑REY RI ISRAELITAS. 	 तिनीहरूले येशूको विरुद्धमा लेखिएको एउटा दोष-पत्र उहाँको टाउकोमाथि राखिदिए। त्यसमा “येशू यहुदीहरूका राजा हुनु” भन्ने लेखिएको थियो।


Y ri kachˈalal ri can ye israelitas wi y chiriˈ pan Antioquía yecˈo wi, junan xquiben riqˈui ri Pedro. Ma xeˈapon ta chic quiqˈui ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta. Can xkˈalajin cˈa chi xa caˈiˈ quipalej, ruma pa nabey mul xa can yeˈapon wi. Y hasta ri Bernabé xuben achiˈel ri xquiben riyeˈ. 	 त्यहाँ भएका अरू यहूदी ख्रीस्टियनहरूले पनि पत्रुसको कपटीपनमा साथ दिए। बर्णाबास पनि तिनीहरूबाट प्रभावित भए अनि एक कपटीले जस्तो काम गरे।


Riyix chukaˈ ri yixwaˈ jabel, juyiˈ oc iwech, ruma xtapon cˈa ri kˈij tek xtitij wayjal. Riyix ri jabel yixtzeˈen wacami, juyiˈ oc iwech, ruma xtapon ri kˈij tek xquixbeˈokˈ ruma bis. 	 तिमी अघाएकाहरूलाई, धिक्कार! किनभने तिमीहरू भोकाउनेछौ। तिमी अहिले हाँसिरहेकाहरूलाई, धिक्कार! किनभने तिमीहरू शोकगर्नु र रूनु पर्नेछ।


Y ri Pablo can yacˈariˈ xpaˈeˈ anej, y xuben apo retal riqˈui rukˈaˈ chi majun chic tichˈo, y xuchop cˈa rubixic chique: Tiwacˈaxaj riyix wech aj Israel y chukaˈ riyix ri can nixibij iwiˈ chi yixmacun chuwech ri Dios; tiwacˈaxaj cˈa re xtinbij chiwe: 	 पावल उभिए। उनले आफ्नो हात उठाए र भने, “मेरा यहूदी दाज्यु-भाइहरू एवं अन्य जनसमूह जसले प्रभुलाई साँचो श्रद्धा गर्दछ, कृपया मेरो कुरालाई ध्यानसित सुनिदेऊ!


Ruma re achiˈaˈ re ye icˈamom pe, majun itzel quibanon o quibin ta chrij ri Diana. 	 तिमीहरूले यी मानिसहरूलाई ल्यायौ, तर तिनीहरूले हाम्रो देवी विरूद्ध एक शब्द पनि निन्दा गरेका छैनन्। तिनीहरूले मन्दिरबाट केही पनि चोरेका छैनन्।


Y ri Jesús xubij chukaˈ chique ri achiˈaˈ fariseos: Yin cˈa riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol ri yin Rajaf ri uxlanibel kˈij. 	 अनि येशूले फरिसीहरूलाई भन्नुभयो, “मानिसका पुत्र नै विश्राम दिनको प्रभु हुन्।”


Yacˈa ri Ajaf majun bey xquixruyaˈ ta ca, xa can xtuyaˈ iwuchukˈaˈ y xquixruchajij chuwech ri itzel winek. 	 तर प्रभु विश्वासी हुनुहुन्छ। उहाँले तिमीहरूलाई स्थिर गराउनु हुन्छ र त्यो एक दुष्टबाट बचाउनु हुन्छ।


Ruma chi ri kitzij cˈaslen, más rejkalen que chuwech ri iway iwucˈyaˈ y ri ichˈacul chukaˈ can más rejkalen que chuwech ri itziak. 	 खानेकुरा भन्दा जीवन धेरै मूल्यवान छ। अनि लुगाफाटा भन्दा शरीरको महत्व धेरै छ।


Y tek rubanon ca, riyaˈ jun amozo ri majun utz xucˈom pe chawe. Yacˈa re wacami jun mozo ri can cˈo utz nucˈom pe chuwe riyin y chawe riyit. 	 बितेका दिनहरूमा उ तिम्रोलागि बेकम्म थियो। तर वर्त्तमान समयमा तिमी र म दुवैको लागि ऊ उपयोगी मानिस भएको छ।


Riyoj ri can kacukuban chic kacˈuˈx riqˈui ri Cristo, rajawaxic chi yekacochˈ ri kachˈalal ri ma can ta cukul quicˈuˈx riqˈui ri Cristo. Man cˈa tikaben ta xaxu (xaxe) wi ri nika chkawech riyoj. 	 हामीहरू मध्ये जो विश्वासमा दरिलो छौं कमजोर मानिसलाई सहयोग गर्नु पर्छ। कमजोर मानिसहरूलाई हामीले सघाउनु पर्छ। हामीले आफैलाई मात्रै खुशी तुल्याउन हुँदैन।


Y quinojel cˈa ri xquecˈutun quitoˈic chare ri Ajaf, can xquecolotej wi. 	 अनि हरेक मानिस ज-जसले परमप्रभुमाथि विश्वास गर्नेछ बचाइनेछ।’ योएल 2:28-32


Y xubij chique: Riqˈui cˈa re quicˈ reˈ can nikˈalajin wi chi yareˈ xuchop ri trato ri xubij ri Dios chi nikaben, xchaˈ ri Moisés chique ri winek. 	 अनि मोशाले भने, “यो परमेश्वरले तिमीहरूलाई अनुसरण गर्न भनी दिनुभएको नियमको रगत हो।”


Ri xbanatej cˈa chiriˈ, xbe cˈa rutzijol ri pa tak tinamit chupan ri ruwachˈulef riˈ. 	 तब यस कुराको खबर सारा मुलुकभरि फिंजियो। येशूद्वारा धेरै मानिसहरू निको भए


Rumariˈ tiyaˈ iwiˈ chuxeˈ rutzij ri Dios, y tipabaˈ iwiˈ chuwech ri itzel winek. Y ri itzel winek xtanmej cˈa el chiwech. 	 यसर्थ तिमीहरू स्वयंलाई परमेश्वरमा अर्पण गर। शैतानको विरोध गर, अनि तिमीहरूदेखि शैतान भाग्नेछ।


Rumacˈariˈ ma tiben ta chi xaxu (xaxe wi) jun kachˈalal ri más cˈo rukˈij chiwech. Man cˈa timestaj ta chi ronojel xa can ye iwuche (iwixin) wi riyix. 	 यसैले तिमीहरूले मानिसहरूको गर्व गर्नु पर्दैन। किनभने सबै थोक तिमीहरूकै हो


Y tek quibixan chic cˈa ri bix riche (rixin) ri pascua, ri Jesús y ri rudiscípulos xeˈel el chiriˈ pa jay y xebe ri pa juyuˈ ri Olivos rubiˈ. 	 तिनीहरू सबैले एउटा भजन गाए। त्यसपछि उनीहरू ‘जैतून डाडामा’ गाए।


Ruma yecˈo chic cˈa malcaniˈ tak ixokiˈ ri quiyaˈon chic ca ri utzilaj cˈaslen y xetzekeˈ el chrij ri Satanás. 	 कतिपय तरूणी विधवाहरू शैतानको अनुसरण गर्न र्फकिसकेकाछन्।


Pero ri Elimas ri achi aj itz can cˈo ta xrajoˈ chi xukˈet ruwech ri chˈabel ri niquitzijoj ri Pablo y ri Bernabé, riche (rixin) chi ri aj kˈatbel tzij man ta nunimaj ri Jesucristo. 	 तर जादूगर इलुमास बर्णाबास र शावलको विरोधमा थियो। ग्रीक भाषामा येशूलाई इलुमास भनिन्छ। इलुमासले प्रशासकलाई येशूमाथि विश्वास गर्न रोक्न चाहन्थे।


Y ri winek ri aj chiriˈ pa Malta can xquiyaˈ cˈa kakˈij y can jabel wi quinaˈoj xquiben kiqˈui. Y tek xojbe, riyeˈ xquiyalaˈ el ri xticˈatzin chake chupan ri kabey. 	 त्यस टापूका मानिसहरूले हामीलाई धेरै सम्मान गरे। हामी त्यहाँ तीन महीना सम्म बस्यौं। जब हामी हिंड्न तयार भयौं तब त्यहाँका मानिसहरूले हामीलाई चाहिने सामग्रीहरू दिए।


Y ri tiempo riˈ, ri kachˈalal ri yecˈo pa tak tinamit chiriˈ pa rucuenta ri Judea, pa rucuenta ri Galilea y pa rucuenta ri Samaria, man cˈa niquikˈaxaj ta chic tijoj pokonal. Xa can quichapon cˈa yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios y niquixibij cˈa quiˈ yemacun chuwech ri Ajaf, y sibilaj xeqˈuiyer ruma ri ruchukˈaˈ ri Lokˈolaj Espíritu. 	 त्यसरी चारैतिर यहूदीया, गालील र सामरियाका मण्डलीहरूमा शान्ति छायो। विश्वासीहरूको समुदाय पराक्रमी भए किनकि तिनीहरू प्रभुको डरमा बसेका थिए अनि पवित्र आत्माले उत्साहित तुल्याइएका थिए। त्यसैले गर्दा विश्वासीहरूको संख्यामा बृद्धि हुन थाल्यो।


Y tek ye waynek chic ka chi utz, xquichop cˈa ca rucˈakic ri trigo pa mar, riche (rixin) chi ma al ta nuben ca ri barco. 	 जति हामीले चाह्यौं त्यति नै खायौं। तब तिनीहरूले जहाजबाट गह्रुँ सामानहरु समुद्रमा जहाजलाई हलुङ्गो पार्नलाई फ्याँके।


Ri Jesús xubij cˈa chiwe: Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can cˈo cˈa chi xquijach pa quikˈaˈ ri aj maquiˈ. Xquicamisex chuwech cruz. Y pa rox kˈij xquicˈastej pe, chinek ca chiwe, xechaˈ ri ye caˈiˈ achiˈel achiˈaˈ riˈ. 	 उहाँले भन्नु भएकोछ मानिसको पुत्रलाई पापीको हातमा सुम्पिइनेछ, क्रूसमा टाँगिनेछ, अनि मरेको तेस्रो दिन बौरी उठ्नेछ।”


Y ri rech mozo can yacˈariˈ xxuqueˈ ka chuwech riche (rixin) chi nucˈutuj cˈa utzil chare; y xubij cˈa: Quinawoyobej na jubaˈ y riyin xtintoj ronojel nucˈas chawe, xchaˈ. 	 “त्यो नोकर घुँडा टेकेर विन्ती गर्न लाग्यो, ‘म माथि दया गर्नुहोस् म तपाईंको सबै ऋण चुक्ता गर्नेछु।’


Y tek xeˈapon cˈa ri mozos ri xeˈoc pa samaj nabey riche (rixin) chi yebetoj pe, xquichˈob chi riyeˈ más qˈuiy cajel xtiquicˈul que chiquiwech ri nicˈaj chic ri xa majun kˈij ta ri xesamej. Yacˈa tek xquicˈul ri cajel, yacˈariˈ tek xquitzˈet chi riyeˈ chukaˈ xa jun puek ri nibix denario chare ri xquicˈul. 	 त्यसपछि पहिले ल्याएका खेतालाहरूले आफ्ना खर्च पाए। तिनीहरूले पहिले पाएका खेतालाहरू भन्दा बढता ज्याला पाउने आशा गरेका थिए। तर तिनीहरूले पनि अरूलेपनि अरूले जस्तै एक-एकवटा चाँदीको सिक्का मात्र पाए।


Cˈacˈariˈ ri Jesús can xubij chic cˈa jun bey chique ri rudiscípulos: Ya ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel. Wacami cˈa, can yixintek el, achiˈel xitak pe riyin ruma ri Nataˈ chubanic ri rusamaj. 	 त्यसपछि येशूले फेरि भन्नुभयो, “शान्ति तिमीहरूसंग रहोस्। पिताले मलाई पठानु भयो। त्यस्तै प्रकारले अब म तिमीहरूलाई पठाइरहेछु।”


Y ri Dios can xuben cˈa chukaˈ jun trato riqˈui ri Abraham. Ri trato riˈ can cˈo cˈa jun retal. Y ri retal ri trato riˈ, can yacˈa ri circuncisión ri niban chique ri tak cˈjolaˈ (alaboniˈ). Y tek ri Abraham xalex ri rucˈajol ri xubiniˈaj Isaac, xuben cˈa ri circuncisión chare tek xa cˈariˈ wakxakiˈ rukˈij cˈo. Queriˈ chukaˈ xuben ri Isaac tek xalex ri Jacob ri rucˈajol. Y queriˈ chukaˈ xuben ri Jacob quiqˈui ri cablajuj rucˈajol ri xeˈoc tataˈaj riche (rixin) re tinamit Israel. 	 परमेश्वरले अब्राहामसंग एक करार बाँध्नु भयो; यस करारको संकेत खतना थियो। यसर्थ जब अब्राहमको छोरो भयो, त्यो आठ दिनको पुग्दा उनले खतना गरिदिए। उनको छोरोको नाउँ इसहाक थियो। पछि उसले आफ्नो छोरो याकूबको पनि खतना गरे पछि याकूबले आफ्ना छोराहरूलाई त्यसै गरे। ती छोराहरू पछि बाह्रजना पिताहरू भए।


Y ri Jesús xracˈaxaj cˈa ri ruchˈabel. Rumariˈ xpaˈeˈ cˈa y xubij chi ticˈamer pe. Y tek cˈo chic apo ri achi riqˈui, xucˈutuj cˈa chare: 	 येशू त्यहाँ उभिनु भयो अनि भन्नुभयो, “त्यो अन्धो मानसलाई मकहाँ ल्याऊ!” जब त्यो अन्धो मानिस येशू भएकोमा पुग्यो, उहाँले सोध्नु भयो,


Y ri Pedro y ri Juan xeˈelesex cˈa el ri acuchi (achique) yecˈo wi ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij, riche (rixin) chi queriˈ pa quiyonil na ri aj kˈatbel tzij riˈ niquichˈob na ca ri achique ri xtiquiben chique. 	 यहूदी अगुवाहरूले तिनीहरूलाई महासभाबाट बाहिर जान भने। त्यसपछि ती यहूदी नेताहरू आपसमा अब के गर्नु पर्ने भन्ने कुरामा वहश गरे।


Y can yacˈariˈ tek ri principaliˈ tak sacerdotes y ri achiˈaˈ fariseos xquimol quiˈ y xequisiqˈuij (xecoyoj) chukaˈ ri nicˈaj chic achiˈaˈ ri pa moc (comon) yekˈato tzij quiqˈui, y xquibij chique: ¿Achique cˈa nikaben? Ruma re achi reˈ ruchapon samaj y qˈuiy milagros ri yerubanalaˈ chiquiwech ri winek riche (rixin) chi niquinimaj. 	 तब मुख्य पूजाहारीहरू र फरिसीहरूले यहूदी परिषदको सभा डाके। तिनीहरूले भने, “हामीले के गर्नु पर्ने? यो मानिसले धेरै चमत्कारहरू गरिरहेछ।


Rumariˈ can xinchop cˈa rutzijoxic nabey chique ri winek ri yecˈo pa Damasco, cˈacˈariˈ chique ri winek ri yecˈo pa Jerusalem y chique cˈa chukaˈ ri winek ri yecˈo pa ronojel tinamit waweˈ pa rucuenta ri Judea, y cˈacˈariˈ chique cˈa ri winek ri ma ye israelitas ta, chi nej chi nakaj. Chique quinojel cˈa xinbij wi chi titzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios, tijalatej ri quicˈaslen, y can tiquikˈalajsaj quiˈ riqˈui ri yequibanalaˈ chi ye jalatajnek chic. 	 मैले मानिसहरूलाई आफ्ना हृदय र जीवन शैली परिवर्तन गर भन्न थाले। उनीहरूलाई परमेश्वर प्रति र्फक र यस्तो कार्य गर जसद्वारा तिमीहरूको हृदय अनि जीवन शैली वास्तवमा परिवर्तन भएको चाल पाईनेछ भनें यी कुरा सर्वप्रथम मैले दमीशकमा भनें। त्यसपछि म यरूशलेम गएँ अनि यहूदीयाको प्रत्येक ठाउँमा गएर यी कुरा भनें। म यी कुराहरू भन्न गैर-यहूदीहरूकोमा पनि गएँ।


Y riyin xtinyaˈ cˈa el uchukˈaˈ chique ri ye caˈiˈ nusamajel ri xquekˈalajsan ri nuchˈabel. Y oxiˈ junaˈ riqˈui nicˈaj ri xtiquitzijoj ri nuchˈabel chique ri winek, y quicusalon cˈa chukaˈ tziek riche (rixin) bis, xinucheˈex. 	 अनि म मेरा दुइ साक्षीहरुलाई अधिकार दिनेछु। अनि तिनीहरुले एकहजार दुईसय साट्ठी दिन अगमवाणी गर्नेछन्। तिनीहरुले पशुको भुत्लाको वस्त्र पहिरेका हुनेछन्।”


Riyaˈ xtukˈalajsaj cˈa chiquiwech ri winek chi ye aj maquiˈ, ruma ma yinquinimaj ta riyin. 	 सहायकले मानिसहरूको जीवनमा पाप छ भनेर प्रमाण गर्नेछन् किनभने तिनीहरूले ममा विश्वास गर्दैनन्।


Y ri Lamec, rucˈajol ca ri Matusalén, y ri Matusalén rucˈajol ca ri Enoc, y ri Enoc rucˈajol ca ri Jared, y ri Jared rucˈajol ca ri Mahalaleel, y ri Mahalaleel rucˈajol ca jun chic achi ri Cainán rubiˈ. 	 लेमेख मतूशेलहका पुत्र थिए। मतूशेलह हनोकका पुत्र थिए। हनोक येरेदका पुत्र थिए। येरेद महलालेलका पुत्र थिए। महलालेल केनानका पुत्र थिए।


Tek ri Jesús xoc cˈa apo, xubij chique ri winek: ¿Achique ruma yixokˈ y yixchˈujlan? Ri acˈal ma caminek ta, riyaˈ xa warnek, xchaˈ chique. 	 येसू घरभीत्र पस्नुभयो अनि मानिसहरूलाई भन्नुभयो, “तिमीहरू किन यत्रो हल्ला मच्चाई रहेछौ? यो केटी मरेको छैन। उ सुती रहेकी छे।”


Xepe ri soldados xquicusaj cˈa apo ri Jesús chuwajay ri cˈo chiriˈ pa palacio. Cˈacˈariˈ xequisiqˈuij (xecoyoj) quinojel ri nicˈaj chic soldados, ri ye cachibil. Xequimol cˈa apo chrij ri Jesús. 	 पिलातसका सिपाहीहरूले येशूलाई महल भित्र (जसलाई प्रेटोरियम भनिन्छ) ल्याए। तिनीहरूले सबै रक्षकहरूलाई एकत्रित गरे।


Y queriˈ nikaben konojel riyoj ri kaniman chic ri Cristo. Re waweˈ chuwech re ruwachˈulef ma jane ye tzˈaket ta ri naˈoj ri yecˈo kiqˈui. Xa junan riqˈui ri achiˈel tek yojtzuˈun pa jun espejo, y ma can ta nikˈalajin ri achique nikatzˈet. Pero xtapon jun kˈij tek ma xtikaben ta chic queriˈ, y xa can kˈalaj wi ri xtikatzˈet. Chupan ri kˈij riˈ can xtikˈax wi chkawech ronojel. Y xtiketamaj jabel ruwech ri Dios, can achiˈel Riyaˈ retaman kawech riyoj wacami. 	 हामीसित पनि त्यस्तै हो। अहिले हामी सफासित देख्ने छौ। अहिले म खाली एक अंश मात्र जान्दछु। तर त्यस बेला म पूरै जान्ने छु जस्तो परमेश्वरले मलाई जान्दछन्।


Ri Dios ma xupokonaj ta cˈa xuyaˈ pe ri Rucˈajol, riche (rixin) chi xcom kuma konojel riyoj. Y wi ma xupokonaj ta xuyaˈ pe ri Rucˈajol, ¿la man ta cˈa xtuyaˈ ronojel ruwech utzil chake nichˈob riyix? Can xtuyaˈ wi. 	 परमेश्वरले हाम्रो निम्ति जे पनि गर्नुहुनेछ। परमेश्वरले उहाँको आफ्नै पुत्रलाई कष्ट मात्र भोगाउनु भएन तर हाम्रा निम्ति बलि दिनुभयो। तब के परमेश्वरले हामीलाई येशूका साथै हरेक उपहार दिनुहुन्न र?


Y tek quimolon quiˈ ri achiˈaˈ fariseos, xpe ri Jesús xucˈutuj cˈa chique: 	 जब फरिसीहरू त्यहाँ भेला भईरहेका थिए, येशूले तिनीहरूलाई एउटा प्रश्न गर्नुभयो,


Y tek xinquil, majun oyowal yitajin ta chubanic riqˈui jun chic winek riqˈui chˈabel. Ni xa ta ye nuyacon ta chukaˈ el winek riche (rixin) chi niquiben oyowal, ri chiriˈ pa rachoch ri Dios y ni xa ta ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y chukaˈ ni xa ta ri pa tak bey riche (rixin) ri tinamit xinquil ta chi cˈo ta ri yitajin chubanic. 	 यी यहूदीहरू जसले मलाई दोष लगाए उनीहरूले मलाई मन्दिरमा कसैसंग बोलेको भेटेनन्। मैले कतै सभाघर मन्दिरमा अथवा यो शहरको अन्यत्र कतै समस्या खडा गर्न भीड जम्मा गरेको छैन।


Y tek rukasan chic cˈa pe ri ruchˈacul ri Jesús chuwech ri cruz, riyaˈ xubor pa jun sakilaj tziek. Y cˈacˈariˈ xberuyaˈ ca pa jun jul riche (rixin) chi niyaˈox (nyaˈ) caminek chupan, ri cˈoton chuwech jun nimabej. Can cˈa ma jane jun caminek ri yaˈon ta chupan ri jul riˈ. 	 अनि यूसुफले क्रूसबाट शरीष्ठ्वरलाई तल ओह्रालेर एउटा लुगाले बेह्रे। अनि तिनले येशूको शरीर लगे अनि चट्टानमा खनिएको चिहानमा राखे। यो चिहान अघि कहिल्यै चलाईएको थिएन।


Chupan cˈa ri tiempo riˈ, ri kachˈalal ntajin yeqˈuiyer. Y xtzˈucutej (xyacatej) cˈa pe jun tzij chiquicojol. Ri kachˈalal ri yechˈo griego niquibij cˈa chiquij ri kachˈalal ri yechˈo hebreo, chi ri malcaniˈ tak ixokiˈ ri yechˈo griego niban chique chi jubaˈ oc quejkalen que chiquiwech ri malcaniˈ ri yechˈo hebreo tek nijach ri cosas riche (rixin) chi yetij ronojel kˈij. 	 धरै भन्दा धेरै मानिसहरू येशूका चेला हुन थाले। तर त्यही अवधिमा, ग्रीक-भाषी चेलाहरूले यहूदी भाषी चेलाहरूको विरुद्ध नालिस गरे। तिनीहरूले दावी गरे कि तिनीहरूका विधवाहरूले दैनिक वितरणमा ठीक भाग पाइरहेका छैनन्।


Y xabachique cˈa winek, astapeˈ xa jun vaso raxyaˈ nuyaˈ chare jun ri ma can ta nim rukˈij pero ruma chi yin rutzekelben, kitzij nbij chiwe chi can cˈo wi rajel ruqˈuexel ri xtucˈul. 	 यदि कसैले मलाई पछ्याउनेले यी सानाहरू मध्ये कसैलाई सहायता गर्ला, उसले आफ्नो इनाम पाउनेछ। त्यस मानिसले एक मात्र दिए पनि मबाट ठूलो इनाम पाउनेछ।’


Rumariˈ xepe ri soldados xequikupilaˈ ca ri coloˈ ri achoj riqˈui ximiben wi ri ti coˈol lancha chuwech ri barco, riche (rixin) chi ri ti lancha riˈ tibe na ca. 	 तब त्यो जीवन रक्षक डुंङ्गा पानी भित्रै जावोस् भनेर सिपाहीहरूले डोरी काटिदिए।


Ma tikatojtobej ta ri Ajaf achiˈel ri xquiben riyeˈ, ruma riyeˈ xcajoˈ xquitojtobej ri Ajaf wi can kitzij chi nuyaˈ pe rucˈayewal pa quiwiˈ. Y rumariˈ xecom cˈa pa quikˈaˈ sibilaj ye qˈuiy cumatz. Y riyoj man cˈa tikaben ta achiˈel ri xquiben riyeˈ. 	 जसरी तिनीहरू मध्ये कसैले प्रभुको परिक्षा लिएका थिए औ साँपहरूद्वारा मारिए, हामीले त्यसरी परीक्षा लिनु हुदैंन।


Ri mac can xuben cˈa chare ronojel ri yeqˈuiytisan ruma ri Dios chi xa yeqˈuis, y xtapon cˈa jun kˈij tek ri yoj ralcˈual chic ri Dios xkojcolotej el chuwech ri ma utz ta, y can jabel chukaˈ xtibekabanaˈ riqˈui ri Dios ri can cˈo rukˈij rucˈojlen. Can ya cˈa chukaˈ kˈij riˈ tek quinojel ri yeqˈuiytisan ruma ri Dios, xquecolotej chuwech ri rucˈayewal ri kajnek pa quiwiˈ ruma ri mac. 	 परमेश्वरले बनाउन भएको हरेक कुरा नाश हुनबाट मुक्त बनाइने छ र परमेश्वरका छोरा-छोरीहरूले महिमा र स्वतन्त्रता प्राप्त गर्नेछन्।


Pero tek ri israelitas riˈ xtitzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesucristo, yacˈariˈ tek xtelesex el ri tzˈapeyon quiwech y ri pisiyon rij ri cánima. 	 तर जब कुनै मानिस बदलन्छ र प्रभुलाई पछ्याउँछ, त्यो घुम्टो हटाइन्छ।


Ri chˈom (levadura), xa riqˈui ti jubaˈ nika chupan ri qˈuej (harina) ri muˈul ca, nuchˈomirisaj ronojel. Can queriˈ chukaˈ niquiben ri tzij ri xa ma ye utz ta, xa riqˈui jun, nuchop yeruyoj quinojel. 	 होशियार होऊ, “अलिकति खमीरले पनि जम्मै पीठोको डल्लालाई फुलाउँछ।”


Pero riyin, can yacˈariˈ tek xtinbij chique ri yebin queriˈ: Riyin can ma wetaman ta cˈa iwech. Quixel el chinuwech riyix ri xa yix banoy tak etzelal, xquichaˈ chique. 	 तब म तिनीहरूलाई स्पष्ट रूपले भन्नेछु, ‘तिमी त्यो पाप काम गर्नेहरू म देखि टाढा होओ मैले तिमीहरूलाई कहिल्यै चिनेको छैन।’


Ruma riyix can kitzij wi chi xicochˈ ronojel ri pokon ri xban y ri xbix chiwe, y ri winek xa can jabel xecayen pe chiwij. Pero ma xu (xe) ta wi riˈ xiben, riyix xa can xixoc chukaˈ cachibil nicˈaj chic ri yetajin niquikˈaxaj tijoj pokonal. 	 कहिले-काही मानिसहरूले तिमीहरूलाई फोहोरी कुरा गरे अनि धेरैका अघि गाली गरे। अनि कहिले-काहीं यस्ता व्यवहार गरिएकाहरूलाई तिमीहरूले सघायौ।


Ruma achiˈel xcˈojeˈ ri Jonás chupan jun nimalaj car oxiˈ kˈij y oxiˈ akˈaˈ, can queriˈ chukaˈ ri retal ri xtinyaˈ riyin chiwech. Riyin cˈa ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, xquimukeˈ oxiˈ kˈij y oxiˈ akˈaˈ pan ulef. 	 तीन दिन र तीन रात सम्म योना एउटा ठूलो माछाको पेटमा थिए। त्यसरी नै तीन दिन र तीन रात सम्म मानिसको पुत्र पृथ्वीको पेटभित्र रहनेछ।


Riyoj, wi cukul kacˈuˈx chi chuwech ri Dios utz nikatij ronojel cosas, xa pa kánima cˈa ticˈojeˈ wi. Ruma can jabel ruwarukˈij ri winek ri nunaˈ ka pa ránima chi ma mac ta ntajin chubanic chuwech ri Dios. 	 यी चिजहरूमा तिम्रो विश्वास परमेश्वर र आफूमाझ राख्नु पर्छ। अपराध बोध नगरी आफूले उचित ठहरयाएको काम गर्ने मानिस धन्य हो। उसलाई परमेश्वरबाट आशिष, प्रदान गरिन्छ।


Y riyit chak benak ruwech yit yawaˈ. Rumacˈariˈ ma utz ta chi ruyon relic yaˈ ri nakum. Xa takumuˈ chukaˈ jubaˈ ruyaˈal uva riche (rixin) chi queriˈ utz nuben chare ri apan. 	 तिमोथी साधारणतयाः तिमी पानी मात्र पिउँछौ। यसो नगर, केही दाखरस पनि पिउने गर। त्यसले तिम्रो पेटलाई सहायता गर्छ अनि तिमी घरिघरि विमारी पर्ने छैनौ।


Pero riyix can yaˈon chic ri Lokˈolaj Espíritu chiwe ruma ri Lokˈolaj Cristo, y rumariˈ cˈo chic etamabel iwuqˈui chiˈiwonojel. 	 तिमीहरुसित पवित्र “एक”ले प्रदान गर्नु भएको बरदान छ। यसर्थ तिमीहरु सबैले सत्य जान्दछौ।


¿La man cˈa nanimaj ta riyit chi ri Nataˈ cˈo wuqˈui riyin, y riyin yincˈo riqˈui Riyaˈ? Ri chˈabel cˈa ri xinkˈalajsaj chiwech, can riqˈui cˈa ri Nataˈ petenak wi, ruma Riyaˈ cˈo wuqˈui riyin. Can ya cˈa Riyaˈ ri nibano re samaj reˈ. 	 के तिमीहरू विश्वास गर्छौ कि म पिताभित्र छु र पिता मभित्र हुनुहुन्छ भनेर? जुन कुराहरू मैले भने त्यो मबाट आएको होइन। पिता मभित्र बाँच्नु हुन्छ अनि उहाँले आफ्नो काम आफै गर्नुहुन्छ।


Riyaˈ ruchapon cˈa bey. Y yacˈa tek xa cˈo chic apo chunakajal ri tinamit Damasco ri cˈo chi napon wi, yariˈ tek xka jun nimalaj sakil pa ruwiˈ, jun sakil ri petenak chilaˈ chicaj. 	 तब शावल दमीशक गए। जब उ शहरको नजीक पुगे, अचानक आकासबाट प्रज्वलित ज्योति उनको चारैतिर चम्कियो।


Ronojel ri nibij, can choj cˈa tibij, wi kitzij ri nibij o xa ma kitzij ta. Can majun bey cˈa tiben ta jurar, ruma ronojel riˈ xa riqˈui ri itzel nipe wi. 	 यदि तिमी ‘हो’ भने ‘हो’ भन ‘होइन’ भने ‘होइन’ भन। यस भन्दा बढता चाहिं दुष्ट-तर्फबाट भएको हो।


Ri Jesús tek elenak chic cˈa el chiriˈ, xbe cˈa ri acuchi (achique) kas tibe wi. Riyaˈ xbe cˈa ri pa juyuˈ ri Olivos rubiˈ. Y ri rudiscípulos can ye tzeketel wi el chrij. 	 येशूले शहर (यरूशलेम) छोडनु भयो अनि सधैं झैं जैतून पहाडतिर जानुभयो। उहाँका चेलाहरू पनि उहांसंगै गए।


Y quecˈariˈ nicˈatzin wi ri yaˈ chake riyoj wacami. Tek yojban bautizar yojcolotej ruma ri rucˈastajbel ri Jesucristo. Pero tek yojban bautizar, ma riche (rixin) ta chi nuchˈej el ri tzˈil riche (rixin) ri kachˈacul, ma que ta riˈ, xa riche (rixin) chi nucˈut cˈa chi riyoj nikajoˈ nikaben ri utz, nikajoˈ chi chˈajchˈoj ri kánima chuwech ri Dios. 	 त्यो पानी बप्तिस्मा जस्तै थियो जसले आहिले तिमीहरुलाई बचाउँछ। बप्तिस्मा शरीरको मैला धुने होइन। बप्तिस्मामा हामी परमेश्वरसित पवित्र ह्रदयको निम्ति याचना गरिरहेकाछौं। यसले तिमीहरुलाई बचाउँछ किनभने येशू ख्रीष्टलाई मृत्युबाट उठाइएको थियो।


Y tek xebequipabaˈ chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij, xquibij: Re achiˈaˈ reˈ ye israelitas y niquisukˈ quinaˈoj ri winek waweˈ pa katinamit. 	 पावल र सिलासलाई पक्रेर ल्याए अनि हाकिमहरूलाई भने, “यी मानिसहरू यहूदी हुन्। यिनीहरूले हाम्रो शहरमा गडबडी गराईरहेछन्।


Y queriˈ chukaˈ riyoj ri yojcˈo waweˈ chuwech re ruwachˈulef, ma junan ta kachˈacul quiqˈui ri yecˈo chilaˈ chicaj. Ruma ri rukˈij ri kachˈacul riyoj ma junan ta rukˈij riqˈui ri yecˈo chilaˈ chicaj. 	 स्वर्गीय शरीरहरू र पार्थिव शरीरहरू छन्। तर स्वर्गीय शरीरहरूको शोभा एक किसिमको हुन्छ। पार्थिव शरीरहरूको शोभा भिन्दै किसिमको हुन्छ।


Xa can xquixetzelex wi cˈa cuma quinojel, ruma icukuban icˈuˈx wuqˈui riyin. Yacˈa ri ma xtutzolij ta riˈ chrij y xtucochˈ ronojel cˈa pa ruqˈuisbel, ya cˈa riˈ ri xticolotej. 	 सबै मानिसहरूले तिमीहरूलाई घृणा गर्नेछन् किनभने तिमीहरूले मलाई पछ्‌याउछौ। तर जसले आखिरसम्म सहन्छ उसको उद्धार हुनेछ।


Ticˈuaj cˈa ri cˈacˈacˈ cˈaslen ri ruyaˈon ri Dios chiwe; can achiˈel tek niwik iwiˈ riqˈui cˈacˈacˈ tak tziek; jun cˈaslen ri can achiˈel cˈaslen riche (rixin) ri Dios, ri can kitzij chi choj y chˈajchˈoj. 	 तिमीहरू नयाँ मानिस बनिनु पर्छ जस्तो विश्वास अनुसार धर्मी र पवित्र जीवन बाँच्न परमेश्वरले तिमीहरूलाई आफ्नै अनुरूपमा सिर्जनु भएको छ।


Y caˈiˈ cˈa junaˈ xkˈax, y ri Pablo cˈa cˈo na cˈa chiriˈ pa cárcel. Y ri Félix ri aj kˈatbel tzij xjal el y xpe ri Porcio Festo pa ruqˈuexel. Y ri Félix xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi utz nitzˈet cuma ri winek israelitas, rumariˈ can cˈa xuyaˈ na ca ri Pablo pa cárcel. 	 तर दुई र्वष पछि पोर्सिअस फेस्तस राज्यपाल भए। फेलिक्स अब राज्यपाल रहेनन्। तर फेलिक्सले पावललाई कैदी नै बनाएर राखे। किनभने उनले यहूदीहरूलाई खुशी पार्न चाहन्थे।


Quecˈariˈ niquibilaˈ ri winek riˈ, ruma quitzˈeton ri pa tinamit chi ri Pablo junan benak riqˈui ri jun achi ri Trófimo rubiˈ, ri aj Efeso, y riyeˈ xquichˈob chi ri Pablo rucˈuan chukaˈ apo ri Trófimo ri pa rachoch ri Dios. 	 यहूदीहरूले यसो भनेको कारण उनीहरूले एफिससका त्रोफिमसलाई पावलसंग यरूशलेमा देखेका थिए अनि सोचे कि उनलाई पावलले मन्दिर क्षेत्रभित्र ल्याएको छ।


Achiˈel chrij ri tiˈij, riyoj cukul kacˈuˈx chi utz nikatij ronojel, yacˈa ri kachˈalal ri ma can ta cukul quicˈuˈx riqˈui ri Cristo, cukul quicˈuˈx chi xaxu (xaxe) wi ri ichaj ri utz yequitij. 	 आफूलाई जे मन पर्छ त्यो खान सक्छु भन्ने विश्वासहरू एउटा मानिसको हुन सक्छ। तर कमजोर विश्वास हुने अर्को मानिसले सोच्न सक्छ कि उ खाली साग-सब्जी मात्र खान सक्छ।


Can tiwetamaj wi chi ri Dios sibilaj utz runaˈoj, pero can nipe chukaˈ royowal. Riyaˈ xuyaˈ rucˈayewal pa quiwiˈ ruma ma xquinimaj ta. Yacˈa riyix ruyaˈon rutzil chiwe, pero riyix rajawaxic chi can quixcˈojeˈ chupan ri utzil riˈ. Ruma wi ma xquixcˈojeˈ ta chupan ri utzil riˈ, riyix chukaˈ yixelesex el. 	 यसकारण बुझ, परमेश्वर कति दयालु हुनुसक्नु हुन्छ, तर साथै बुझ, परमेश्वर कठोर पनि हुन सक्नुहुन्छ, जसले परमेश्वरको बाटो पछ्याउन छाड्छ उसित उहाँ कठोर हुनुहुन्छ। तर तिमी उहाँका दयाभित्र रहिरह्यौ भने परमेश्वर दयालु हुनुहुन्छ। तर तिमीले त्यसो गरेनौ भने तिमी रूखका हाँगाहरू काटिए झौं, काटिने छौ।


Titzˈetaˈ na peˈ, riyin can xtinben chique ri jumoc winek riche (rixin) ri Satanás chi xquexuqueˈ chiwech, winek ri yebin chi ye israelitas y xa ma que ta riˈ. Y quereˈ xtinben chique riche (rixin) chi riyeˈ tiquetamaj chi riyin can yixinwajoˈ wi. 	 सुन, त्याहाँ एक सभाघर छ जो शैतानको हो। तिनीहरु दावी गर्छन् कि तिनीहरु यहूदीहरु हुन् तर झूटो हो। तिनीहरु साँचो यहूदीहरु होइनन्। म तिनीहरुलाई तिमीहरु समक्ष आउन अनि तिमीहरुको अघि झुक्न वाध्य गराउँनेछु। तब तिनीहरुले थाहा पाउनेछन् कि मैले प्रेम गरेका मानिसहरु तिमीहरु नै हौ।


Y queriˈ chukaˈ ri utzil ri yetajin chubanic ri winek, cˈo chi nbekˈalajin na pe. Astapeˈ cˈo nicˈaj chic utzil ri ma ye kˈalaj ta, pero cˈo chi yebekˈalajin na pe. 	 मानिसहरूले गर्ने असल काम बारे पनि यस्तै हो। मानिसहरूले गर्ने असल कुराहरू सजिलै देख्न सकिन्छ। कहिले काहीं यी असल कुराहरू सजिलै नदेखिए तापनि तिनीहरूलाई लुकाउन सकिंदैन।


Y ri nabey ri nwajoˈ nnataj chiwe re wacami ya ri nichˈo chiquij ri winek ri xquepe chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij ri xa can xu (xe) wi ri etzelal niquirayij niquiben. Ri winek riˈ xa xtiquitzeˈej ri nubij ri ruchˈabel ri Dios. 	 तिमीहरुले बुझ्नै पर्छ कि अन्तिम दिनहरुमा के हुनेछ। मानिसहरु आउनेछन् जसले तिमीहरुलाई खिसी गर्नेछन्। ती मानिसहरु तिनीहरुको इच्छाले मागेको कुकर्महरु गरेर बाँच्नेछन्।


Y ri achi ri nitzuˈun chic xubij cˈa chare ri Jesús: Táta, ¿achique cˈa riˈ ri Rucˈajol ri Dios riche (rixin) chi riyin nnimaj? Ma wetaman ta achique chi achi riˈ. Tabij cˈa chuwe, xchaˈ. 	 त्यस मानिसले सोध्यो, “प्रभु, मानिसको पुत्र को हुन्? मलाई बातउनु होस्, तब म उहाँमा विश्वास गर्न सक्छु।”


Can quinojel wi cˈa ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef, xquiyaˈ rukˈij ri chicop riˈ. Pero ri winek ri xebano queriˈ, ye ri ma tzˈibatal ta quibiˈ chupan ri wuj riche (rixin) cˈaslen, wuj riche (rixin) ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, ri xcamisex ruma can queriˈ ri ruchˈobon pe ri Dios pa ruwiˈ, tek can cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef. 	 समस्त मानिसहरु जो पृथ्वीमा बस्छन्, त्यो पशुको पूजा गर्नेछन्, अर्थात तिनीहरुले, जसको नाउँ संसारको सृष्टिदेखि नै मारिनुभएका थुमाका जीवनको पुस्तकमा लेखिएको छैन।


Ruma ri mac ya ri ley ri xucusaj riche (rixin) chi xirukˈol, y riqˈui riˈ xa can xirucamisaj. 	 व्यवस्था पालन गरेर पापले मलाई मूर्ख बनाउने ठाउँ पायो। व्यवस्था पालन गरेर पापले मलाई आत्मिक रूपले मार्यो।


¿La ma kˈaxnek ta cˈa chiwech achique ruma tek ri Dios sibilaj utz iwuqˈui y achique ruma tek Riyaˈ can nicuyu mac y nicochˈon? Chiwech riyix can utz chi niben xabachique mac ri niwajoˈ y Riyaˈ majun nuben chiwe. Pero xa ma que ta riˈ. Riyaˈ can cˈa ruyaˈon na pe ri utzil pan iwiˈ riyix ruma nrajoˈ chi niyaˈ ca rubanic ri mac. 	 के तिमी परमेश्वरका दया, सहनशीलता र धैर्यलाई नकार्न सक्छौ? के तिमीहरू उहाँको दया तिमीहरूकै हृदय र जीवन परिवर्तनको निम्ति हो भन्ने कुरालाई अमान्य ठान्छौ?


Y nimakˈaˈ pa rucaˈn kˈij ri aj kˈatbel tak tzij xequitek cˈa nicˈaj chic chajinel riche (rixin) chi xbequibij chare ri achi chajiy quiche (quixin) ri yecˈo pa cárcel, chi utz cˈa queˈelesex el ri Pablo y ri Silas. 	 अर्को बिहान हाकामहरूले केही सिपाही हरूलाई जेल अधिकारीकहाँ खबर दिएर पठाए; “ती मानिसहरूलाई छोडिदिनु!”


Pero ri israelitas riˈ can ma nika ta cˈa chiquiwech ri nubij ri Pablo, y qˈuiy cˈa itzel tak tzij ri yequibilaˈ. Rumariˈ ri Pablo xutotaj (xuquiraj) ri rutziak, riche (rixin) chi queriˈ tiquetamaj chi ma utz ta ri xquiben. Y xubij cˈa chukaˈ chique: Yix cˈa riyix cˈo imac wi xquixbeka pa rucˈayewal. Riyin xinel yan cˈa chuwech, ruma can xinyaˈ ri rutzijol chiwe. Y re wacami yixinyaˈ cˈa ca, riche (rixin) chi yibe quiqˈui ri winek ri xa ma ye israelitas ta, xchaˈ chique. 	 तर यहूदीहरूले पावलको शिक्षाहरू ग्रहण गरेनन्। यहूदीहरले एगदमै निन्दनीय वचनहरू लगाए। यसकारण पावलले आफ्नो लुगाहरूबाट धुला झारे। उनले यहूदीहरूलाई भने, “यदी तिमीहरू मुक्ति चाँहदैनौ भने, त्यो तिमीहरूकै गल्ती हुनेछ! मैले आफूले सक्दो गरें। अब म गैर-यहूदीहरूकहाँ जानेछू।”


Y ri lajuj rucˈaˈ ri chicop ri xatzˈet, xa ye lajuj cˈa aj kˈatbel tak tzij ri cˈa ma jane yekˈato ta tzij. Ri ye lajuj aj kˈatbel tak tzij riˈ cachibilan ri chicop, can xtijach wi cˈa kˈatbel tzij pa quikˈaˈ, pero ri kˈatbel tzij ri xtijach chique, xa man cˈa xtiyaloj ta. Xa jun oc hora xtuben. 	 “तिमीले देखेका दशवटा सीङ्गहरु दश राजाहरु हुन्। यी दश राजाहरुले अहिलेसम्म राज्य पाएका छैनन्। तर तिनीहरुले एक घण्टाको निम्ति त्यो पशुसित शासन गर्ने अधिकार प्राप्त गर्नेछन्।


Pero ri Jesús xubij chare ri Marta: Riyin can nbin chic cˈa chawe chi wi xtanimaj, can xtatzˈet cˈa ri nuben ri ruchukˈaˈ ri Dios, xchaˈ chare. 	 तब येशूले मार्थालाई भन्नुभयो, “के मैले तिमीलाई भनेको थिइन? कि यदि तिमाले विश्वास गरयौ भने परमेश्वरको महिमा देख्नेछौ?”


¿la man cˈo ta cami más rukˈij ri samaj ri ntajin nuben ri Lokˈolaj Espíritu wacami? 	 पवित्र आत्माको सेवा कसरी अझ वढी महिमामय होला?


Achiˈel ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek nubij: Imac riyix tek niyokˈotej rubiˈ ri Dios cuma ri ma ye israelitas ta. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 धर्मशास्त्रमा लेखिएको छः “तिमीहरूको कारणले, अन्य गैर-यहूदीहरूद्वारा परमेश्वरको अपमान भएको छ।”


Y riqˈui ri queriˈ yixtajin chubanic, riyin nxibij wiˈ chi riqˈui jubaˈ ri samaj ri xinben iwuqˈui, xa majun xcˈatzin wi. 	 तिमीहरूबारे मलाई डर लाग्छ कि तिमीहरूको लागि मैले जे जति परिश्रम गरें ती तब व्यर्थ त भएनन्?


Y yacˈariˈ tek xquelesaj cˈa ri abej tzˈapebel ruchiˈ ri jul acuchi (achique) cˈo wi ri caminek. Cˈacˈariˈ ri Jesús xtzuˈun cˈa chicaj y xubij: Nataˈ, matiox nyaˈ chawe, ruma can xinawacˈaxaj cˈa pe. 	 तब तिनीहरूले प्रवेशद्वारको ढुंगा हटाई दिए। तब यशूले आफ्ना आँखा उठाउनु भयो र भन्नुभयो, “पिता, तपाईंले मलाई सुन्नु भएकोमा म धन्यवाद प्रकट गर्छु।


Y tek Riyaˈ tzˈuyul pa mesa ri chiriˈ pa jay, ye qˈuiy cˈa chique ri ye cˈutuy tak alcawal y nicˈaj chic winek ri xa ye aj maquiˈ, xetzˈuyeˈ apo ri pa mesa junan riqˈui ri Jesús y quiqˈui ri rudiscípulos. 	 येशू बेलुकीको भोजन मत्तीकै घरमा खान बस्नु भएको बेला त्यहाँ धेरै कर उठाउनेहरू र पापीहरू आएका थिए अनि तिनीहरूले येशू र उहाँका चेलाहरू सँगै भोजन खादै थिए।


Y wi xa ta ri Dios man ta nuben chi xa kˈatatel ri kˈij riche (rixin) ri tijoj pokonal riˈ, quinojel ta yecom. Pero ruma ri rutzil ri Dios pa quiwiˈ ri ye ruchaˈon chic, rumariˈ can xtuben wi chi xa kˈatatel ri kˈij riˈ. 	 परमेश्वरले त्यो महासंकटको समय छोट्याउनुभएको छ। यदि त्यो समय छोट्याइएन भने, कुनै मानिस पनि बाँच्ने छैन। तर आफूले चुनेका मानिसहरूलाई मद्दत गर्नलाई परमेश्वरले त्यो समयलाई छोटो पार्नु भएकोछ।


Y can wetaman cˈa chi ri rubin pe ri Nataˈ Dios chuwe, can nuyaˈ wi cˈa cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Rumariˈ re chˈabel re nonbij cˈa chiwe, can achiˈel ri rubin pe ri Nataˈ chuwe riyin, can queriˈ rubixic xonbanaˈ chiwe riyix. 	 र म जान्दछु कि अनन्त जीवन उहाँकै आज्ञाबाट आउनेछ। यसकारण म जे बोलदछु पिताले भन्नुभए अनुसार बोल्दछु।”


Y can xquiben cˈa ruwachbel jun ti wáquix. Y can xequicot cˈa riqˈui ri xa quikˈaˈ riyeˈ ri xbano ka. Rumariˈ xequicamisalaˈ cˈa chicop chuwech, riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij. 	 यसकारणले मानिसहरूले बाछो जस्तो देखिने एउटा मूर्ति बनाए। त्यसपछि तिनीहरूले त्यसलाई बलिहरू चढाए। मानिसहरू आफ्नै हातले त्यस्तो चीज बनायौं भनेर अत्यन्त खुशी थिए।


Pero ri Jesús xubij cˈa chare ri aj chˈameˈy riˈ: Wi cˈo cˈa chˈabel ri ma ya ta rubixic xinben apo chare, tabij cˈa achique ri ma utz ta ri xinbij apo. Y wi ronojel ri xinbij apo, xa can utz, ¿achique cˈa ruma xinachˈey? xchaˈ ri Jesús. 	 येशूले उत्तरमा भन्नुभयो, “यदि मैले केही गल्ती भनेको भए, यहाँ जो मानिसहरू छन् तिनीहरूको सामुन्ने प्रमाण गर के भूल छ। यदि मैले सही कुराहरू गरे भने, मलाई तिमी किन हिर्काउँछौ?”


Y tek Riyaˈ xbeyacatej pe chare ri oración, xpe cˈa quiqˈui ri ye oxiˈ rudiscípulos, y tek xoka quiqˈui xa ye warnek chic. Xpe Riyaˈ xubij cˈa chare ri Pedro: Simón, ¿xa xawer ka? ¿Can ma jubaˈ cˈa xacowin ta xacˈaseˈ jun ti hora wuqˈui? 	 तब येशू आफ्ना चेलाहरू भएको ठाउँमा फर्की आउनुभयो। उहाँले तिनीहरूलाई सुतिरहेको पाउनु भयो। उहाँले पत्रुसलाई भन्नुभयो, “सिमोन, तिमी सुतिरहेका छौ?के मेरो निम्ति एकघण्टासम्म पनि जागा रहन सक्तैनौ


Y tek xinoka riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, riyin ntij caxlan wey y nkum chukaˈ ruyaˈal uva. Y ye qˈuiy yebin chi xu (xe wi) waˈin nwajoˈ, y niquibij chukaˈ chi yin jun kˈabarel, chi yin cachibil ri cˈutuy tak alcawal y yin cachibil chukaˈ ri aj maquiˈ. Yacˈa ri runaˈoj ri Dios can nikˈalajin pa quicˈaslen ri ye ralcˈual chic, chi can choj wi, xchaˈ ri Jesús. 	 मानिसका पुत्र अरू मानिसहरूले जस्तै खाँदै पिउँदै आयो। मानिसहरूले भने ‘उसलाई हेर, उसले अति धेरै खान्छ अनि एउटा पियक्कड हो। उ महसूल उठाउनेहरू र पापीहरूको मित्र हो।’ तर बुद्धि चाहिं उहाँले गरेको कामबाट सिद्ध हुन्छ।”


Riyaˈ can yecˈo wi cˈa ri xerucol, pero Riyaˈ ma nicowin ta nucol el riˈ. Y wi can ya cˈa Riyaˈ ri Rey riche (rixin) re katinamit Israel, tika cˈa pe chuwech la cruz y riyoj can xtikanimaj cˈa Riyaˈ. 	 तिमीहरूले भने, “उनले अरूलाई बचाएका छन्। तर आफैलाई उनले बँचाउन सकेनन्। मानिसहरूका अनुसार उनी नै इस्राएलका राजा हुन्। यदि उनी न इस्राएलका राजा हुन भने, अब उनी आफै क्रूसबाट ओर्लेर आउनु पर्छ। त्यसपछि हामी उनलाई विश्वास गर्नेछौं।


Yacˈa tek ri rudiscípulos xquitzˈet chi cˈo jun petenak chraken pa ruwiˈ ri choy, riyeˈ xsach quicˈuˈx y xquibij: ¡Laˈ jun subunel (xibinel)! xechaˈ. Y xquirek quichiˈ tek xquibilaˈ queriˈ ruma xquixibij quiˈ. 	 उहाँलाई पानीमा हिड्दै गरेको देखेर चेलाहरू डराउन लागेका थिए। “यो भूत हो।” तिनीहरू डरले चिच्याए।


Y chupan ri quireligión ri wech aj Israel, yin cˈa riyin ri más qˈuiy xinwetamaj que chiquiwech ri nicˈaj chic wachibil ri junan xojqˈuiy pe quiqˈui. Ruma riyin can xinjech wánima chubanic ri quicostumbre ri katiˈt kamamaˈ. 	 म यहूदी धर्ममा विश्वास गर्थें। म यहूदी धर्मको नेता बन्न लागेको थिएँ। मैले मेरा समकालीन नव युवक यहूदीहरूलाई उछिनेको थिएँ। पुराना रीति-थिति मान्न म अरूभन्दा ज्यादै जोशीलो थिएँ। ति सब रीति-रिवाजहरू हामीले आफ्ना पुर्खाहरूबाट पाएका थियौं।


Y jun ixok raj icˈ ri nimalaj sacerdote, tek xutzˈet chi ri Pedro tzˈuyul chiriˈ numekˈ riˈ, xutzuˈ xutzuˈ, y xubij: Re jun achi reˈ rachibil chukaˈ ri Jesús, xchaˈ. 	 एउटी नोकर्नीले पत्रुसलाई त्यहाँ बसिरहेकी देखी। आगोको उज्यालोले गर्दा उसले उसलाई देख्न सकी। त्यसले भनी, “यो मानिस पनि ऊसंगै थियो।”


Y xubij cˈa chique: Tek can cˈa ma jane quicamisex ta, xinbij cˈa chiwe ri xtinkˈaxaj, y xinbij chukaˈ chiwe chi can rajawaxic chi nibanatej na ronojel ri ye tzˈibatal ca chuwij riyin chupan ri ruchˈabel ri Dios, achiˈel ri ye tzˈibatal ca ruma ri Moisés, ri ye tzˈibatal ca cuma ri nicˈaj chic profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, y ri ye tzˈibatal ca chupan ri wuj Salmos rubiˈ. 	 उहाँले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “जब म तिमीहरूसँग थिएँ मैले के भने त्यो सम्झना गर। मैले भने, मोशाको व्यवस्थामा अगमवक्ताहरूको पुस्तकमा मेरो विषयमा भनिएको अनि भजनसंग्रहमा भनिएका प्रत्येक कुरा पूरा हुनेछ।”


Ri Andrés, ri Felipe, ri Bartolomé, ri Mateo, ri Tomás, ri Jacobo ri rucˈajol ri jun achi ri Alfeo rubiˈ, ri Tadeo, ri Simón ri cˈo quiqˈui ri achiˈaˈ ri nibix cananista chique, 	 अन्द्रियास, फिलिप, बारथोलोमाई, मत्ती, थोमा, याकूब (अल्फयसको छोरो,) थेदियस, सिमोन कनानी,


Man cˈa tisach ta icˈuˈx, xchaˈ ri Jesús chique ri rudiscípulos. Riyix can iniman ri Dios y can queriˈ chukaˈ quininimaj riyin, xchaˈ chique. 	 येशूले भन्नुभयो, “आफ्ना हृदयलाई दुःखी हुन नदेऊ। परमेश्वरमा भरोसा गर। अनि ममा भरोसा गर।


Yacˈa tek ri kˈopoj can yaˈon chic cˈa runaˈoj ruma ri ruteˈ, can yacˈariˈ tek xubij chare ri Herodes: Riyin nwajoˈ chi nayaˈ pe waweˈ pa jun plato, ri rujolon (ruwiˈ) ri Juan ri Bautista, xchaˈ. 	 के चाहिँ माग्नु पर्ने हो हेरोदियसले आफ्नी छोरीलाई सोधी। यसर्थ उसले हेरोदसंग माँगी, “कृपया बप्तिस्मा दिने यूहन्नाको टाउको मलाई एउटा थालमा दिनुहोस्।”


Y Riyaˈ xuchop cˈa rubixic chique: Wacami yacˈareˈ nibanatej chiwech riyix ri tzˈibatal ca. 	 येशू तिनीहरूसंग बोल्न थाल्नु भयो उहाँले भन्नु भयो, “मैले तिमीहरू अघि जो धर्मग्रन्थको अंश पढे त्यो आज पढदै गर्दा नै पूर्ण भयो।”


Queriˈ xubij ri Dios. Y ri Dios majun bey xubij ta chare jun ángel: Catzˈuyeˈ pa wajquikˈaˈ, cˈa ya tek xquenyaˈ na pan akˈaˈ pan awaken ri yeˈetzelan awuche (awixin). 	 अनि परमेश्वरले यो कुरो स्वर्गदूतलाई करिल्यै भन्नुभएन “तपाईं मेरो दाहिने हात पट्टि बस्नुहोस्, जबसम्म तपाईंको शत्रुहरूलाई तपाईंका पाउमा ल्याइँदैन।” भजनसंग्रह 110:1


Y ri Jesús xyacatej cˈa pe, y xubij chare ri cakˈikˈ chi tiqˈuis el y xubij chare ri ruwiˈ yaˈ chi titaneˈ ka. Y queriˈ xbanatej. Ri cakˈikˈ xqˈuis el, y chukaˈ ri ruwiˈ yaˈ xtaneˈ ka. 	 तब येशू जुरूक्क उठ्नुभयो अनि त्यो आँधीलाई हकार्नुभयो। येशूले समूद्रलाई भन्नू भयो, “चूपचाप बस शान्त हो। अनि तत्कालै आँधी थामियो अनि ताल शान्त बन्यो।


Achiˈel ri nubij ri Dios chupan ri tzˈibatal ca: Riyin xtinyaˈ cˈa jun ri achiˈel Abej ri pa tinamit Sion, y yecˈo winek ri xa xtiquichakˈij (xtiquitochˈ) caken chuwech ri achiˈel Abej riˈ y xquetzak. Yacˈa ri xqueniman riche (rixin), majun achique ruma xqueqˈuixbitej. 	 त्यस ढुंगाको विषयमा धर्मशास्त्र भन्छः “हेर, सियोनमा म एउटा ढुंगा राख्छु, जसमा मानिसहरूलाई ठेस लाग्छ। यो एउटा चहान हो जसले मानिसलाई पाप गर्न लाउँछ। तर चट्टानमा कसैले विश्वास गर्दछ भने उसलाई लज्जित पारिने छैन।” यशैया 8:14, 28:16


Y ri Jesús xeruliˈej cˈa pa rukˈaˈ ri wuˈoˈ caxlan wey y ri caˈiˈ car y cˈacˈariˈ xtzuˈun chicaj y xucˈutuj ri rubendición ri Dios pa ruwiˈ. Y cˈacˈariˈ ri Jesús xeruwechˈelaˈ cˈa el ri caxlan wey y ri car, y xuyaˈ el chique ri rudiscípulos riche (rixin) chi niquiyaˈ chique ri winek. 	 येशूले पाँचवटा रोटी र दुइवटा माछा लिए। उहाँले आकाशतर्फ हेर्नुभयो अनि खानेकुराको निम्ति परमेश्वरलाई धन्यवाद चढाउनु भयो। त्यसपछि उहाँले ती खानेकूरा टुक्रा टुक्रा पार्नुभयो अनि प्रेरितहरूलाई दिनुभयो। उहाँले खानेकुरा मानिसहरूलाई बाँडन प्रेरितहरूलाई आह्राउनु भयो।


Can queˈinimaj ri kachˈalal pastores. Can tinimaj titakej ri quitzij ruma ye riyeˈ ri yechajin ri iwánima, y quetaman chi cˈo chi nbequijachaˈ na cuenta chuwech ri Dios. Tinimaj cˈa quitzij ri kachˈalal riˈ, riche (rixin) chi queriˈ can riqˈui quicoten nbequijachaˈ cuenta chuwech ri Dios. Ruma wi xa riqˈui bis nbequijachaˈ cuenta, riˈ xa rucˈayewal nucˈom pe chiwe riyix. 	 आफ्ना अगुवाहरूको आज्ञा मान र तिनका अधीनमा बस, तिनीहरू तिम्रा जिम्मेवार छन् र तिम्रा आत्मा बचाउनको निम्ति ती तिमीहरूको निगरानी गर्छन्। तिनीहरूको आज्ञा मान ताकि तिनीहरूले आफ्ना काम दुखसाथ होइन, ती आफ्ना काममा आनन्द लिन सक्छन्। तिनका काम सरल हुनेछ। आनन्दसाथ गर्न सकुन्। अनि तिनीहरूले आफ्ना काम दुखित बनेर गर्छन् भने त्यसले तिम्रो सहायता गर्दैन।


Riyix can jabel cˈa inaˈon y jabel chukaˈ nitzˈet chi cˈo ri nibano chiwe chi yix achiˈel jun mozo ri ximil pa samaj riqˈui jun patrón. Can jabel chukaˈ inaˈon riyix chi cˈo jun ri ntajin yixruqˈuis y nrelesaj el chiwe ri cˈo iwuqˈui, chi cˈo ri palbeyon iwuche (iwixin) y majun ikˈij chuwech, y cˈo chukaˈ nipakˈilon ipalej chi kˈaˈ. Riyix can jabel cˈa itzˈeton riˈ. 	 यदि कसैले तिमीहरूलाई जबर्जस्ती गर्छ, शोषण गर्छ, अथवा तिमीहरूमाथि मौका लिन्छ अनि आफै घमण्ड गर्छ अथवा गालामा थप्पड हिर्काए पनि आफै घमण्ड गर्छ अथवा गालामा थप्पड हिर्काए पनि म जान्दछु तिमीहरूले सहने छौ।


Ri winek ri xa más cˈa xquerajoˈ ruteˈ rutataˈ que chinuwech riyin, can ma rucˈamon ta chi ntoc wuche (wixin) riyin. Ri teˈej tataˈaj ri xa can más yecajoˈ ri calcˈual que chinuwech riyin, can ma rucˈamon ta chi yeˈoc wuche (wixin) riyin. 	 “जसले मलाई भन्दा आफ्ना बाबु-आमालाई धेरै माया गर्छ उ मलाई पच्छ्याउने योग्यको हुँदैन। जसले आफ्नो छोरा-छोरीलाई मलाई भन्दा धेरै माया गर्छ, ऊ मेरो पछिलाग्ने योग्यको हुँदैन।


Y ri tziek ri achoj riqˈui jachon wi ri rupan ri rachoch ri Dios xel pa caˈiˈ. Xuchop pe cˈa pa ruwiˈ y xbeqˈuis cˈa chuxeˈ ka. 	 जब येशू मर्नु भयो, मन्दिरको पर्दा टुप्पोदेखि फेदसम्म दुइ टुक्रा भएर आफै च्यातियो।


ruma can yin cˈa riyin ri xquiyaˈo chˈabel chiwe. Y xtinyaˈ chukaˈ naˈoj chiwe riche (rixin) chi queriˈ, riqˈui ri naˈoj riˈ xtikˈil quichiˈ ri yeˈetzelan iwuche (iwixin). 	 म तिमीहरूलाई यस्तो शब्द ज्ञान दिनेछु कि तिमीहरूको कुनै शत्रुले पनि जवाफ दिन सक्तैन।


¿La can ma nichˈob ta cami jubaˈ? Ruma tek xinimaj ri Jesucristo, riyix xiyaˈ kˈij chare ri Lokˈolaj Espíritu chi ya Riyaˈ ri nucˈuan iwuche (iwixin). Yacˈa re wacami xa iyon chic riyix niwajoˈ nitij ikˈij. 	 तिमीहरू यति मूर्ख कसरी बन्नसक्छौ? तिमीहरूले आत्मासित ख्रीष्टमा जीवन शूरू गर्यों। अनि अब के आफ्नै शक्तिले पूर्ण गर्ने कोशिश गर्छौ?यो मूर्खता हो।


Yacˈa riyit Tito, can tacˈutuˈ ri utzilaj tak chˈabel chiquiwech ri kachˈalal. 	 तर, तिमीले मानिसहरूलाई साँचो शिक्षाको अनुसरण गर्न तिनीहरूले के-के गर्नु पर्छ त्यो बताउनु पर्छ।


Xa ta nubij ri kaken: Ri quisamaj ri kˈaˈaj sibilaj utz, yacˈa ri nusamaj riyin ma can ta utz, y rumariˈ ma yin riche (rixin) ta ri chˈaculaj, nichaˈ ta. ¿Achique cami nibij riyix? ¿Ma riche (rixin) ta cami ri chˈaculaj ri kaken, ruma queriˈ ri nubij? Ma que ta riˈ. Xa can riche (rixin) wi ri chˈaculaj. 	 खुट्टाले भन्न सक्ला, “म शरीरको होइन हातले भन्ला म शरीरको होइन।” तर त्यसो भन्दैमा खुट्टालाई भन्न सक्तैन यो शरीरको एक अंग होइन।


Ri Cristo xban cˈa chare ruma ri Dios chi ya Riyaˈ ri can sibilaj nim rukˈij que chiquiwech ri ángeles. Y can sibilaj nim rukˈij que chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij, y ri nicˈaj chic ri cˈo uchukˈaˈ pa quikˈaˈ y ri can cˈo quikˈij. Riyaˈ sibilaj nim que chiquiwech quinojel; ma xu (xaxe) ta chupan re tiempo reˈ, xa can queriˈ chukaˈ ri chkawech apo. 	 परमेश्वरले ख्रीष्टलाई सबै शासक, अधिकारी, शक्तिशाली राजाहरूभन्दा पनि बढता महत्वपूर्ण बनाउनु भयो। कुनै यो संसारको दास अथवा भविष्यको संसारको दास, कुनै पनि शक्ति भन्दा ख्रीष्ट महत्वपूर्ण हुनुहुन्छ।


Y yacˈariˈ tek ri ye rudiscípulos ri Juan ri Bautista xeˈoka riqˈui ri Jesús, y xquibij chare: Riyoj can cˈo cˈa kˈij nikachajij tek can ma yojwaˈ ta riche (rixin) chi nikaben orar. Y queriˈ chukaˈ niquiben ri quidiscípulos ri achiˈaˈ fariseos. ¿Y achique cˈa ruma tek ri adiscípulos riyit ma que ta riˈ niquiben? xechaˈ. 	 त्यसपछि यूहन्नाका चेलाहरू येशूकहाँ आए। तिनीहरूले येशूलाई भने, ‘हामी अनि फरिसीहरू धेरै जसो उपवास बस्दछौ। ती तपाईंका चेलाहरू किन उपवास बस्दैनन्?’


Riyix ninaˈ chi cˈo chic ronojel iwuqˈui y majun chic rajawaxic chiwe. Can yix beyomaˈ chic ninaˈ riyix. Can cˈo chic kˈatbel tzij pan ikˈaˈ ninaˈ y riyoj ma yojcˈatzin ta chic chiwe. Jabel ta riˈ wi ta can cˈo chic kˈatbel tzij pan ikˈaˈ, riche (rixin) chi riyoj yoj‑oc ta chukaˈ aj kˈatbel tak tzij iwuqˈui riyix. 	 तिमीहरू संझन्छौ तिमीहरूलाई जे चाहिन्छ तिमीहरू सम्पन्न छौ अनि हामी बिनै तिमीहरू राजा भएका छौ। म आशा गर्छु तिमीहरू साँच्चै राजाहरू हुन्थ्यौ।


y ri Judas Iscariote ri xjacho riche (rixin) ri Jesús pa quikˈaˈ ri winek. Y quinojel cˈa riˈ xebe riqˈui ri Jesús pa jun jay. 	 अनि यहूदा इस्करियेती जसले येशूसित विश्वासघात गरेको थियो।


Wi can niwachin jabel ri icˈaslen, can nikˈalajin wi chi yix tzekelbey wuche (wixin), y ri winek ri xquixtzˈeto, can xtiquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Nataˈ. 	 तिमीले अधिक फलहरू फलाऊ र सिद्ध गर कि तिमीहरू मेरा चेलाहरू हौ। यसले मेरो पितालाई महिमा दिदँछ।


Ruma wi xaxu (xaxe wi) ri winek ri yebano ri nubij ri ley ri yecˈulu ri tzujun (sujun) ca ruma ri Dios, man ta jun nicˈatzin wi chi cukul kacˈuˈx riqˈui ri Dios, ruma man ta jun nucˈom pe chake ri rutzujun (rusujun) ca ri Dios. 	 यदि मानिसहरूले व्यवस्था पछयाएर परमेश्वरको वचन पाउने भए, तब विश्वास मूल्यहीन बन्ने थियो, र परमेश्वरको अब्राहामसँग को प्रतिज्ञा बेकम्मा बन्ने थियो।


Ruma wi riyix can riqˈui ronojel iwánima nicˈutuj chare ri Dios, Riyaˈ can xtuyaˈ wi pe chiwe. Wi riyix can nicanoj, can xtiwil wi. Y wi riyix yixsiqˈuin (yixoyon) apo chuchiˈ jay, can xtojak wi cˈa chiwech. 	 किनभने हरेक जसले माग्दछ, उसले पाउँदछ, अनि जसले खोज्दछ उसले पाउँदछ। अनि जसले ढक्ढकाँउछ, ढोका उघारिनेछ।


Ri Dios xuchop cˈa jun utzilaj samaj pa tak icˈaslen. Y riyin wetaman chi Riyaˈ can xtuqˈuis na wi pa ruwiˈ y ma xtuyaˈ ta ca rubanic ri samaj riˈ pa tak icˈaslen y xtitzˈaket cˈa rubanic ri samaj riˈ tek xtapon ri kˈij riche (rixin) chi xtipe chic ri Jesucristo. 	 परमेश्वरले तिमीहरूमा असल काम गर्न थाल्नु भयो अनि अहिले सम्म गरिरहनु भएकोछ। जब ख्रीष्ट येशू आउँनु हुन्छ परमेश्वरले तिमीहरूमा त्यो काम गरी सिध्याउनु हुनेछ। म यस कुरामा निश्चिन्त छु।


Ri winek can jabel cˈa xewaˈ. Can majun cˈa ri man ta xwaˈ chi utz y cˈa cˈo na cˈa wukuˈ chaquech caxlan wey rachibilan car ri xmolotej ca, ri ma xqˈuis ta. 	 सबै मानिसहरूले खाए अनि तृप्त भए। तब उब्रिएका रोटीका टुकाहरू चेलाहरूले बटुलेर सात टोकरी भरे।


Can ruma chi xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo tek cˈo kaherencia riyoj, ruma queriˈ ruchˈobon chic pe ri Dios chi nikacˈul. Y can ronojel wi cˈa ri ruchˈobon chi nuben, can ya wi riˈ ri ruraybel. Ri Dios ruchˈobon cˈa pe chi nikacˈul jun kaherencia 	 परमेश्वरको जन बन्न ख्रीष्टमा हामी छानिएकाछौं। उहाँको इच्छा र योजना अनुसार परमेश्वरले हामीलाई उहाँको मानिस बनाउन चाहानु हुन्थ्यो। उहाँले प्रत्येक चीज नै आफ्नो इच्छासँग मिल्ने बनाउँनु हुन्छ।


Riyin xa can cˈo wi chi nchop el nubey re wacami, ri chuaˈk y ri cabij. Cˈo chi pa tinamit Jerusalem xquicamisex wi, ruma chi ri profetas ri yekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios, majun bey ri xquecamisex ta pa jun chic tinamit. 	 तर आज र भोलि मैले मेरो काम गर्नै पर्छ। तब अर्का दिन, म जानै पर्छ, किनभने सबै अगमवक्ताहरू यरूशलेमा मर्नै पर्छ।


Pero ruma cˈa ri achiˈaˈ riˈ ma yecowin ta niquitoj ri quicˈas, ri achi ri yayon ri puek chique pa kajic, xubij chi ma tiquitoj ta chic, xa tiqˈuis chi queriˈ, xchaˈ chique. Y cˈacˈariˈ ri Jesús xubij chukaˈ chare ri Simón ri fariseo: Wacami tabij cˈa chuwe, ¿achique cˈa chique ri ye caˈiˈ achiˈaˈ riˈ ri más najowan riche (rixin) ri achi ri xyaˈo puek pa kajic? 	 तिनीहरूकोमा त्यत्ति पैसा थिएन, यसले गर्दा तिनीहरू ती दुवैले ऋण चुक्ता गर्न सकेनन्। तर साहूकारले ती दुवैको ऋण मोचन गरिदियो। ती दुइजनाहरूमध्ये कसले त्यो साहुकारलाई धेरै माया गर्थ्यो होला?”


Y jun achi ri ma banon ta ri circuncisión chare, pero wi can nunimaj ri nubij ri ley, riqˈui riˈ nikˈalajin chi riyix wech aj Israel xtika ri rucˈayewal pan iwiˈ, ruma ma niben ta ri nubij ri ley astapeˈ can cˈo wi ri ley riˈ pan ikˈaˈ y banon ri circuncisión chiwe. 	 तिमी यहूदीहरूसँग लिखित व्यवस्था र खतना छ, तर तिमीहरूले व्यवस्था भङ्ग गर्यौ। यसकारण ती मानिसहरू जसको शारीरिक खतना भएको छैन, तर तिनीहरूले व्यवस्थालाई मान्दछन्, यसले तिमीहरू दोषी भएको देखाउँदछ।


Wacami cˈa, ri rucˈamon chi niben riyix ya ri ticˈuaj jun cˈaslen utz can achiˈel nubij ri lokˈolaj ruchˈabel ri Cristo. Wi xquinapon iwuqˈui, que ta riˈ yixtajin chubanic xquixbenwilaˈ riqˈui ri icˈaslen, y wi ma xquinapon ta, xtinwacˈaxaj ta cˈa chiwij, chi can cof yix paˈel chupan ruchˈabel ri Cristo, chi can ta junan iwech ibanon. Xtinwacˈaxaj ta cˈa chukaˈ chiwij chi can itijon ikˈij chi itoˈon iwiˈ chiˈiwonojel chutzijoxic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 होशियारी हौऊ कि तिमीहरूको जीवन ख्रीष्टको सुसमाचारसित मिल्दो होस्। तब मात्र म तिमीहरूकहाँ आए पनि, तिमीहरूदेखि टाडै बसे पनि तिमीहरू बारे राम्रै कुरा सुन्नेछु। तिमीहरू एउटै उद्देश्य लिएर अघि बढदैछौ र सुसमाचारबाट रहेको विश्वासको निम्ति एक भएर काम गर्दैछौ भन्ने म सुन्नेछु।


Pero xa chanin cˈa xinyaˈ ca ri tinamit Troas y xipe pa Macedonia. Ruma can nikˈaxo ri wánima ruma ma xkil ta kiˈ riqˈui ri Tito chilaˈ pa Troas. Y riyin xa can nwajoˈ yan nwacˈaxaj chare ri Tito achique ibanon riyix chiriˈ. Rumariˈ xenyaˈ cˈa ri kachˈalal ri yecˈo pa tinamit Troas y xipe waweˈ pa Macedonia. 	 तर मैले मनमा शान्ति पाइन, किन मैले मेरा भाइ तीतसलाई त्यहां भेटिनँ। त्यसैले मैले विदा लिएँ र म्यासिडोनिया तिर लागें।


Achique cˈa winek ri ruyon riyaˈ nukˈalajsaj ka riˈ, can nrajoˈ cˈa chi niyaˈox (nyaˈ) rukˈij cuma ri winek. Yacˈa riyin nwajoˈ chi riyix niyaˈ ta rukˈij rucˈojlen ri Dios ri yin takayon pe. Y yariˈ nikˈalajsan wuche (wixin) chi can kitzij wi ri nbij y majun etzelal wuqˈui. 	 कुनै मानिस जसले आफ्नो विचार मात्र बताउँदछ उसले आफै मात्र सम्मान पाउनलाई प्रयास गर्दछ। तर जुन मानिस जसले आफूलाई पठाउनेको सम्मान ल्याउने प्रयास गर्दछ उसले सत्य बोल्दछ। अनि उसकोमा केही असत्य रहनेछैन।


Yacˈa ri mozo ri xa ma retaman ta achique ri nrajoˈ ri rupatrón, astapeˈ cˈo ri ma utz ta yerubanalaˈ apo, y astapeˈ ri mozo riˈ can rucˈamon chi nichˈay ta más, pero xa ma que ta riˈ xtiban chare. Riyaˈ ma xtikˈax ta ruwiˈ ri chˈayquil ri xtiban chare. Ruma ri can qˈuiy cˈa yaˈon ca chare, chukaˈ can qˈuiy cˈa ri xtichˈojix chare, y chukaˈ ri can qˈuiy ri jachon ca pa rukˈaˈ, can qˈuiy cˈa chukaˈ ri xticˈutux chare, xchaˈ ri Jesús. 	 उसको मालिकले जे चहान्छ यदि त्यो नोकरले जान्दैन तर जे गर्छ सजाय योग्यको काम गर्छ, उसको के गति होला? त्यस नोकरले सजाय त पाँउछ नै, तर उसले भन्दा कम्ती सजाय पाउँछ जुन नोकरले मालिकले के चाहान्छ जान्दछ तर गर्दैन। जुन मानिसलाई बेसी दिइएको छ, उसको जिम्मेवारी पनि बेसी हुन्छ। अझ जसमाथि बेसी विश्वास गरिको छ ऊबाट बेसी नै आशा पनि राखिएको हुन्छ।”


Y jun cˈa chique ri ye cablajuj rudiscípulos ri Jesús, ri Judas Iscariote rubiˈ, xapon cˈa quiqˈui ri principaliˈ tak sacerdotes. 	 त्यसपछि बाह्रजना चेलाहरूमध्ये एकजना मुख्य पुजाहारीहरूकहाँ गयो। त्यो चेलाको नाउँ यहूदा इस्करयोती थियो।


Y tek ri Moisés cˈa cˈo na pa ruwiˈ ri juyuˈ Sinaí, xquibij cˈa chare ri Aarón: Queˈabanaˈ cˈa wachbel riche (rixin) chi yeˈoc ka‑dios, y yeriˈ ri yeˈucˈuan kiche (kixin). Ruma ri Moisés ri xojelesan pe pan Egipto, ma ketaman ta achique ruma tek ma tzolijnek ta pe. 	 हाम्रा पुर्खाहरूले हारूनलाई भने, ‘मोशाले हामीलाई मिश्र देश बाहिर निकालेर ल्याए। तर उनलाई के भयो हामी जान्दैनौ। हाम्रा निम्ति केही देवताहरू सृष्टि गरिदेऊ जो हाम्रो अघि जानेछन् अनि हामीलाई अगुवाइ गर्नेछन्।’


Can ya cˈa chukaˈ tiempo riˈ tek xalex ri Moisés chiriˈ pan Egipto. Y ri acˈal riˈ xka chuwech ri Dios. Oxiˈ cˈa icˈ ri xilix cuma ri ruteˈ rutataˈ. 	 यो त्यसबेलाको कुरा हो जब बालक मोशा जन्मेका थिए। ती एउटा खुबै सुन्दर अनि परमेश्वरलाई खुशी पार्ने बालक थिए। उनलाई तीन महीना सम्म आफ्नो पिताको घरमा पाले।


Y yequibilaˈ cˈa: ¿La xa ma ya ta cami reˈ ri Jesús ri rucˈajol ri José? Xa ketaman cˈa quiwech ri ruteˈ rutataˈ. ¿Achique cˈa ruma nubij chi Riyaˈ kajnek pe chilaˈ chicaj? 	 यहूदीहरूले भने, “यो येशू हो। हामी उहाँका बाबु-आमा चिन्दछौ। उ यूसुफको छोरो हो। उसले कसरी भन्न सक्छ, ‘म स्वर्गबाट ओर्लि आएको हुँ?’


Y ri María Magdalena, can xbe na wi quiqˈui ri discípulos, riche (rixin) chi xberuyaˈ rutzijol chique chi xutzˈet ri Ajaf Jesús, y riche (rixin) chukaˈ chi xberuyaˈ rutzijol chique ri bin el chare ruma ri Jesús. 	 मरियम मग्दलिनी चेलाहरूकहाँ गईन् अनि उनीहरूलाई भनिन, “मैले प्रभुलाई भेटें।” अनि येशूले जे भन्नु भएको थियो ती सब भनिदिइन्।


Rumacˈariˈ, achique ri cˈo racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri nubij ri Lokˈolaj Espíritu chique ri iglesias. 	 त्यो मानिस जसले यी कुराहरु सुन्छ मण्डलीहरुलाई आत्माले के भनी रहनु भएको छ त्यो सुन्नुपर्छ।


Y tek ri aj tzˈib riche (rixin) ri tinamit riˈ xcowin xerutanabaˈ ka ri winek, xubij cˈa chique: Achiˈaˈ riche (rixin) re tinamit Efeso, ¿la can cˈo ta cami jun winek ri man ta etamayon chi ri aj waweˈ pan Efeso can ye chajinel wi riche (rixin) ri rachoch ri Diana y queriˈ chukaˈ riche (rixin) ri ruwachbel ri nimalaj dios Diana ri kajnek pe chilaˈ riqˈui ri dios Júpiter? 	 त्यसपछि शहरका हाकीमले तिनीहरूलाई शान्त पार्ने प्रयास गरे अनि भने, “एफिससका मानिसहरू हो! के संसारमा कोही मानिस छन् जसले एफिसस शहरको महादेवी आर्तेमस मन्दिर छ अनि उनको मूर्ति जो स्वर्गवाट झरेको हो भन्ने जान्दैन?


Y ri achi achiˈel jun coronel xubij cˈa: Riyin sibilaj qˈuiy puek xinyaˈ riche (rixin) chi queriˈ xinoc jun achi romano, xchaˈ. Y ri Pablo xubij: Riyin mani, riyin can xinwalaxibej pe chi yin jun achi romano, xchaˈ ri Pablo. 	 सेनापतिले भने, “मैले एक रोमी नागरिक हुनलाई धेरै पैसा खर्च गरेको र तिरेको छु।” तर पावलले भन्यो, “म रोमी नागरिक भएरै जन्मेको थिएँ।”


Y tek riyin xquipe chic jun bey, yacˈariˈ tek xtibanatej chi yecˈo ye caˈiˈ ye warnek pa jun chˈat, jun xtucˈuex el y jun ri xticanaj ca. 	 त्यसबेला एउटा पलङ्गमा दुइजना मानिसहरू एक साथ सुतिरहेका हुनेछन्, एकजनालाई लगिनेछ अनि अर्कोलाई छोडिनेछ।


Wacami tiwelesaj cˈa ca ri talento chare y tiyaˈ chare ri numozo ri cˈo ri lajuj talento riqˈui. 	 “यसकारण मालिकले अरू नोकरहरूलाई भन्यो, ‘त्यो नोकरबाट पैसाको थैला खोस र जोसित दश तोडा छ उसैलाई देऊ।


Yacˈa ri kech aj Israel ma xcajoˈ ta chi xinelesex ca, y rumariˈ riyin xincˈutuj cˈa chi ya ri César ri tikˈato tzij pa nuwiˈ, y ma ruma ta cˈa chi cˈo tzujunic (sujunic) ncˈamom pe chiquij ri nuwinak, ruma ta riˈ xincˈutuj queriˈ. Ma tichˈob ta queriˈ. 	 तर यहूदीहरूले विरोध गरे। अत सिजरको अघि मेरो जाँच गराउन मलाई रोम पठाइयोस् भनि मैले भन्नु पर्यो। तर मैले मेरा आफ्नो मानिसहरूको विरोधमा केही आपत्ति गर्नु छैन।


Y ri principaliˈ tak sacerdotes, qˈuiy cˈa ri niquibilaˈ apo chare ri Pilato, chi niquitzujuj (niquisujuj) ri Jesús. 	 मुख्य पूजाहारीहरूले उनी विरुद्ध अनेकौं अभियोग लगाएका थिए।


Y can cˈa nichˈo na cˈa ri Pedro chiquiwech ri winek ri quimolon quiˈ pa rachoch ri Cornelio, tek ri Lokˈolaj Espíritu yariˈ xka pe pa quiwiˈ quinojel ri yeˈacˈaxan riche (rixin). 	 पत्रुस बोलिरहेको बेला सन्देश सुन्ने ती सबै मानिसहरूमा पवित्र आत्मा उत्रनु भयो।


Tek ri Jesús can cawinek kˈij y cawinek akˈaˈ chic ri ma waynek ta, yacˈariˈ tek xpe runumic. 	 चालीस दिन र चालीस रात येशूले केही खानु भएन। यसपछि उहाँ भोकाउनु भयो।


Can tibanaˈ cˈa riyix achiˈel ruchˈobonic ri Cristo Jesús. 	 आफ्नो जीवनमा ख्रीष्ट येशूले जस्तै सोच र गर।


Kajaf Dios, can rucˈamon (takal chawij) chi nacˈul akˈij acˈojlen y chukaˈ ri uchukˈaˈ, ruma yit cˈa riyit ri xabano y xaqˈuiytisan ronojel ri cosas ri yecˈo, ruma can queriˈ wi ri araybel. 	 “हाम्रा परमप्रभु अनि परमेश्वर। तपाईंलाई महिमा, सम्मान अनि शक्ति प्राप्त गर्न योग्य हुनुहुन्छ। तपाईंले सबै बस्तुहरु सृष्टि गर्नु भयो। हरेक बस्तुको अस्तित्व छ अनि ती सृष्टि भएका छन् किनभने तपाईंले यस्तो चहानु भएको छ।”


Xapon cˈa chukaˈ jun achi ri Jairo rubiˈ. Ri achi cˈa riˈ jun principal chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Riyaˈ xbexuqueˈ xbemajeˈ chuwech ri Jesús, y xucˈutuj cˈa jun utzil chare chi nibe riqˈui cˈa pa rachoch, 	 एकजना याइरस नाउँ भएको मानिस येशूकहाँ आए। याइरस सभा-घरका प्रमुख थिए। तिनले येशूको पाऊमा परेर उहाँलाई आफ्नो घरमा जानु बिन्ती गरे।


Y ri Jesús rutzuliben ri ixok tek xubij chare ri Simón ri fariseo: ¿Natzˈet re ixok reˈ? Riyin tek xinoc pe re waweˈ pan awachoch, ma xayaˈ ta nuyaˈ chˈajbel waken. Yacˈa re ixok reˈ xeruchˈej re waken riqˈui ri ruyaˈal ri runakˈ tak ruwech, y xeruchakirisaj riqˈui ri rusmal tak ruwiˈ. 	 त्यसपछि उहाँले त्यस स्त्रीलाई हेरेर शिमोनलाई भन्नु भयो, “तिमिले यो स्त्रीलाई देख्यष्ठ्वौ? जब म तिम्रो घरमा आएँ, तिमीले मेरो खुट्टा धुन पानी दिएनौ। तर त्यसले मेरो खुट्टाहरू त्यसको आँसुले धोइ दिई अनि केश राशिले पुछिदिई।


Y ri rajaf ri ulef xerutakalaˈ cˈa nicˈaj chic achiˈaˈ ri ye rumozos. Sibilaj ye qˈuiy chic cˈa ri xerutek. Xa yacˈa ri achiˈaˈ kajoy tak ulef xa can queriˈ chukaˈ xquibanalaˈ pe chique. 	 फेरि त्यो खेत-मालिकले किसानहरूकहाँ अरू नोकरहरूलाई पठायो। उसले पाहिलेभन्दा धेरै नोकरहरू पठाएको थियो। तर किसानहरूले तिनीहरूसंग पनि यस्तै नै व्यवहार गरे।


Y chiriˈ chupan ri tinamit riˈ, yecˈo cˈa kachˈalal xebekilaˈ, y riyeˈ xquibij cˈa chake chi kojcˈojeˈ ka jun semana quiqˈui. Tek xtzˈaket cˈa ri jun semana riˈ, cˈacˈariˈ can choj xojbe cˈa pa Roma. 	 हामीले त्यहाँ केही दाज्यु-भाइहरू पायौं। तिनीहरूले हामीलाई त्यहाँ एक हप्ता बस्न अनुरोध गरे। अन्तमा रोम आईपुग्यौ।


Ruma cˈa chi yix ralcˈual chic ri Dios y sibilaj chukaˈ yixrajoˈ, can tibanaˈ cˈa achiˈel ri nuben Riyaˈ. 	 तिमीहरू परमेश्वरका नानीहरू हौ जसलाई उहाँले प्रेम गर्नु हुन्छ। यसैले परमेश्वर जस्तै हुने कोशीश गर।


Y riˈ, xaxu (xaxe) wi ruma chi ri ka‑Dios nujoyowaj kawech riqˈui ronojel ajowabel. Rumariˈ tek cˈa chilaˈ chicaj nutek wi pe Jun ri nosakirisan kiche (kixin), ri can achiˈel tek ntel pe ri kˈij. 	 परमेश्वरको प्रेमपूर्ण करूणा पाएर हाम्रा निम्ति स्वर्गबाट एउटा नयाँ उज्यालो दिन चम्कनेछ।


Ri Dios ma tzˈetetel ta. Yecˈa ronojel ri ye rubanon ri Dios chuwech re ruwachˈulef, ri can ye tzˈetetel wi, yecˈariˈ ri nikˈalajsan chiquiwech ri winek chi cˈo Dios. Can cˈa pa rutiquiribel pe, tek re ruwachˈulef rukˈalajsan pe chiquiwech ri winek chi cˈo Dios. Y rukˈalajsan chi ri Dios can cˈo wi ruchukˈaˈ ri majun bey niqˈuis ta. Rumariˈ ri winek riˈ can man cˈa xquecowin ta xtiquibij: Majun kamac riyoj, ruma majun xbin ta chake chi cˈo Dios, ma xquechaˈ ta. 	 परमेश्वरको विषयमा धेरै कुराहरू छन् जुन मानिसहरूले देख्न सक्तैनन् उहाँकै अनन्तको शक्ति र अन्य थोकहरू जसले उहाँलाई परमेश्वर भनि चिनाउँछ। तर संसारको शुरूदेखि नै ती सबै चीजहरू बुझ्न मानिसहरूलाई सजिलो छ। ती थोकहरू स्पष्ट छन् जुन परमेश्वरले बनाउनु भएको थियो। यसैले ती सबै मानिसहरू आफूले गरेको खराब कामहरूबाट परमेश्वरदेखि उम्कन पाउँदैनन्।


Rumariˈ bin ca chupan ri wuj ri Salmos rubiˈ: Man ta jun cˈa xticˈojeˈ chupan ri rachoch, xa xtimalix ta ca. Y chukaˈ nubij: Xa xtoc ta jun chic ruqˈuexel riche (rixin) chi nipaˈeˈ ca chuwech ri rusamaj, 	 पत्रुसले भने, “भजनसंग्रहमा यहूदाको विषयमा यस्तो लेखिएको छः ‘उसको घर जनहीन होस्। कोही पनि त्यहाँ नबसुन्।’ भजनसंग्रह 69 : 25 अनि यस्तो पनि लेखियोः ‘त्यसको काम अरू कसैले लैजावोस्।’ भजनसंग्रह 109:8


Waweˈ cˈo jun cˈajol ri cˈo wuˈoˈ caxlan wey riqˈui ri banon riqˈui cebada y caˈiˈ tak car ye rucˈamom pe, pero, ¿la xaxu (xaxe wi) ta cˈa oc reˈ ri xtikayaˈ apo chiquiwech quinojel re winek reˈ? xchaˈ ri Andrés. 	 आन्द्रियासले भने, “यहाँ एक जना केटो छ। जसकोमा पाँच वटा जौको रोटी र दुइ टुक्रा साना माछा छन्। तर यो त्यति विघ्न मानिसहरूको लागि केही होइन।”


Pero chupan ri jun kˈij riche (rixin) ri Ajaf, riyin xinben cˈa jun achiˈel achicˈ ruma ri ruchukˈaˈ ri Lokˈolaj Espíritu, y xinwacˈaxaj cˈa chi cˈo jun ri nichˈo pe chuwij ri can riqˈui ruchukˈaˈ nichˈo, can achiˈel tek nikˈajan jun trompeta. 	 परमप्रभुको दिनमा आत्माले मलाई अधिकारमा लियो। मैले मेरो पछि एक ठूलो आवाज सुनें। त्यो तुरहीको आवाज जस्तो सुनियो।


y xtiquibilaˈ cˈa: La jun achi laˈ xrajoˈ xupabaˈ jun jay, y xa ma xcowin ta chic xuqˈuis, xquechaˈ. 	 तिनीहरूले भन्ने छन्, यो मानिसले घर बनाउन त शुरू गर्यो तर पूरा गर्न भने सकेन।’


Rumariˈ riyeˈ xquitotaj (xquiquiraj) cˈa ca ri pokolaj ri cˈo chicaken chiquiwech ri winek, riche (rixin) chi queriˈ tiquetamaj chi ma utz ta ri yetajin chubanic. Y riyeˈ xebe cˈa pa jun chic tinamit ri Iconio rubiˈ. 	 यसैकारणले पावल र बर्णाबासले तिनीहरूको विरुद्ध आफ्ना खुट्टाका धुलाहरू टक्टकाए। त्यसपछि तिनीहरू आइकोनियम भन्ने शहरतर्फ लागे।


Y ri Jesús xubij chare ri ixok: Ri amac xecuyutej yan. 	 त्यसपछि येशूले स्त्रीलाई भन्नु भयो, “तिम्रो पापहरू क्षमा भएको छ।”


Tek chapatajnek chic cˈa ri Pedro ruma ri Herodes, xutek cˈa pa cárcel. Y ruma ri Herodes ruchˈobon chic chi cˈa nikˈax na ca ri nimakˈij pascua, cˈacˈariˈ xtrelesaj pe riche (rixin) chi nukˈet tzij pa ruwiˈ chiquiwech ri winek, rumariˈ can ye cajiˈ cˈa moc chajinel ri xerucusaj riche (rixin) chi niquichajij ri Pedro. Y can ye cajquej achiˈaˈ yecˈo pa jojun moc. 	 हेरोदले पत्रुसलाई पक्रेर जेलमा राखे। सोह्र-जना सिपाहीहरूले पत्रुसलाई कडा नजरमा राखे। हेरोदले पत्रुसलाई निस्तार चाडको पछि जनता समक्ष ल्याउने योजना गरे।


Y wi nikabij chi xa winek xebin chare ri Juan chi xuben queriˈ, xquepe quinojel ri winek y xkojquiqˈuek chi abej. Ruma chi ri winek can quetaman wi chi ri Juan can jun chique ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios, xechaˈ cˈa ka chiquiwech. 	 तर यदि हामीले भन्यौं, ‘यूहन्नाको बप्तिस्मा मानिसद्वारा भएको हो, तब सबै मानिसहरूले हामीलाई ढुङ्गाले हान्नेछन्, किनभने तिनीहरूले यूहन्नालाई अगमवक्ताको रूपमा विश्वास गर्छन्।”


Queriˈ cˈa chukaˈ iwetaman chi jun utzilaj cheˈ nuyaˈ utzilaj tak ruwech, yacˈa ri itzel cheˈ, itzel chukaˈ ri ruwech ri nuyaˈ. 	 त्यसरी नै, प्रत्येक असल रूखले राम्रो फल दिन्छ। अनि नराम्रो रूखले नराम्रै फल दिन्छ।


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Can jabel cˈa tichajij iwiˈ riche (rixin) chi ma xquixkˈolotej ta. 	 येशूले भन्नुभयो, “होशियार बस। तिमीहरूलाई कसैले मुर्ख बनाउन नपाओस्।


Y tek ri Jesús ntel cˈa pe pa yaˈ, xutzˈet chi ri caj xjakatej, y ri Lokˈolaj Espíritu nika cˈa pe pa ruwiˈ achiˈel jun palomax. 	 जब येशू पानीदेखि बाहिर निस्कनु हुँदै थियो, उहाँले आकाश खुल्ला देख्नुभयो। पवित्र आत्मा ढुकुरको रूप लिएर येशूकहाँ ओर्लिनु भयो।


Que ta cˈa riˈ ri naˈoj nicˈojeˈ iwuqˈui riche (rixin) chi queriˈ ronojel kˈij ri xquixcˈaseˈ el, ya ta cˈa ri ruraybel ri Dios ri niben el y man ta ya ri nirayij riyix. 	 तिमीहरु स्वयंलाई तयार पार जसद्वारा तिमीहरु परमेश्वरको इच्छा अनुसारको कार्यमा बाँचेको जीवन उपयोग गर्नेछौ अनि मानिसहरुको विचार अनुसार होइन।


Pero riyix itzˈeton y chukaˈ iwacˈaxan chic chi ri achi ri nibix Pablo chare, nubij cˈa chique ri winek chi ri dioses ri xa ye banon cuma winek ma ye dios ta. Y can ye qˈuiy ri rujalon chic quinaˈoj y quiniman chic, ma xu (xe) ta wi re waweˈ pan Efeso, xa can jubaˈ ma pa ronojel re ruwachˈulef Asia. 	 तर हेर, यो पावल भन्ने मानिसले के गरिरहेछ ! सुन उसले के भनिरहेछ! पावलले धेरै जनालाई प्रभावित र परिवर्तन गरिसक्यो। उसले यहाँ एफिससमा र एशियाको सारा देशहरूमा यस्तो कार्यहरू गरिसकेकोछ। पावलले भन्छ कि मानिसहरूले बनाएको देवताहरू साँचो देवताहरू होइनन्।


Can rajawaxic wi chi nikacukubaˈ kacˈuˈx riqˈui ri Dios. Ruma wi ma xtikacukubaˈ ta kacˈuˈx riqˈui, majun bey yojcowin ta nikaben ri nika chuwech. Ruma ri winek ri nrajoˈ nijel apo riqˈui ri Dios, cˈo chi nunimaj chi ri Dios can cˈo wi, y cˈo chi nunimaj chukaˈ chi nuyaˈ utzilaj rajel ruqˈuexel chique ri yecanon riche (rixin). 	 विश्वास बिना कसैले परमेश्वरलाई खुशी बनाउन सक्दैन। जो परमेश्वरमा आउँछ उसले परमेश्वर सत्य हुनुहुन्छ भन्ने जान्नुपर्छ र जसले साँचोसित उहाँलाई पाउन चाहन्छ ती मानिसहरूलाई परमेश्वरले पुरस्कृत गर्नुहुन्छ भन्ने विश्वास गर्नुपर्छ।


Pero ri ángel xubij chare ri Zacarías: Ma taxibij ta awiˈ. Ri Dios xracˈaxaj ri aˈoración. Ri Elisabet ri awixjayil xticˈojeˈ cˈa jun ral, y ri acˈal riˈ, Juan ri rubiˈ ri xtayaˈ. 	 ती स्वर्गदूतले जकरियालाई भने, “जकरिया, नडराऊ। तिम्रो प्रार्थनालाई परमेश्वरले सुनिदिनु भएकोछ। तिम्री पत्नी इलीशिबाले एउटा पुत्र जन्म दिनेछन्। उनको नाउँ तिमीले यूहन्ना राखिदिनु।


Yacˈa ri ixokiˈ tek niquiben orar, y chukaˈ tek niquibij ri rukˈalajsan ri Dios chique, tiquicuchuˈ ri quijolon (quiwiˈ). Ruma wi xa ma niquiben ta queriˈ, niquikasaj rukˈij ri jolomaj ri cˈo pa quiwiˈ. Y chukaˈ ri ma niquicuch ta ri quijolon (quiwiˈ), can junan riqˈui chi socan el ronojel ri rusmal quiwiˈ. 	 तर हरेक स्त्री जसले प्रार्थना वा अगमवाणी गर्दछे उसले आफ्नो शिर ढाक्नु पर्छ। यदि उसको शिर छोपिन भने उसले आफ्नो शिरलाई अनादर गरेकी हुन्छ। तब उ शिर खौरेकी स्त्री जस्तै हुनेछ।


Yacˈa tek xoc pe ri akˈaˈ chupan ri kˈij riˈ, yariˈ tek ri Jesús ye rachibilan ri cablajuj rudiscípulos xeˈapon ri chiriˈ pa jay. 	 साँझमा, येशू आफ्ना बाह्रजना प्रेरितहरू लिएर त्यो घरमा जानुभयो।


Y ri anciano riche (rixin) ri iglesia, nicˈatzin chi can cukul rucˈuˈx riqˈui ri kas kitzij utzilaj chˈabel ri cˈutun chuwech. Y riqˈui riˈ nicowin yerupixabaj ri kachˈalal chupan ri utzilaj tijonic, y nicowin chukaˈ nubij pa ruchojmil chique ri winek chi tiquiyaˈ ca ri chˈabel ri yecˈut chiquiwech ri xa ma ye kitzij ta. 	 धर्मगुरूले हामीले सिकाएको सत्य विश्वासपूर्वक मान्नु पर्छ। ऊ, सही अनि सत्य शिक्षाको उपयोगद्वारा मानिसहरूलाई सहायता गर्न समर्थ हुनुपर्छ अनि मानिसहरू जो सत्य शिक्षाको विरूद्ध छन् तिनीहरू गलत छन् भनी प्रमाणित गर्न समर्थ हुनु पर्छ।


Y rumariˈ ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj), y riche (rixin) chi xtzijon quiqˈui, xerucusaj cˈambel tak tzij. Riyaˈ xubij cˈa chique: ¿Achique modo chi ri Satanás can ya riyaˈ mismo nrokotaj el riˈ? 	 यसकारण येशूले सबैलाई एकत्र गर्नु भयो अनि मानिसहरूलाई शिक्षा दिनलाई नीति कथाहरूको दृष्टान्त दिनु भयो। येशूले भन्नुभयो, “शैतानले शैतानलाई मानिसहरूबाट कसरी निकाल्न सक्छ?


Y riyin xintzˈet chi ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, xrelesaj ri nabey sello ri achoj riqˈui kˈolin wi ri boron wuj. Yacˈariˈ tek xinwacˈaxaj chukaˈ chi xchˈo jun chique ri ye cajiˈ ri cˈo qˈuiy runakˈ tak quiwech. Ri rubanic ri nichˈo, can achiˈel cˈa nikˈajan ri coklajay, y xubij cˈa: ¡Catam pe! ¡Tatzˈetaˈ na peˈ! xchaˈ chuwe. 	 तब, भेंडाको पाठाले सातवटा मोहर मध्ये पाहिलो मोहर खोलेको बेला मैले हेरें। मैले ती चार सजीव वस्तुहरु मध्ये एक बस्तु गर्जनको जस्तै आवाजमा बोलेको सुनें, “आऊ”।


Y riqˈui jubaˈ riyix nichˈob: Riyoj rucˈamon chi nikanimirisaj kiˈ, ruma yecˈo rukˈaˈ ri cheˈ ri xejokˈ el, riche (rixin) chi riyoj xojtic ca pa quiqˈuexel. 	 तिमीहरूले भन्नेछौ, “हागाँहरू भाँचिएर गए जसमा कि म रूखमा कलमी बनाउन सकूँ।”


Ri Felipe xbe y xberubij cˈa chare ri Andrés ri can discípulo chukaˈ. Cˈariˈ chi ye caˈiˈ xebe apo cˈa riqˈui ri Jesús y xquibij chare: Yecˈo caˈiˈ oxiˈ winek griegos ri nicajoˈ yechˈo awuqˈui. 	 फिलिप गएर येशूलाई भने। अनि फिलिप र अन्द्रियास गएर येशूलाई भने।


Y ri winek ri ma xebano ta ri utzil riˈ, can xquebe wi cˈa pa tijoj pokonal riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y ri chojmilaj tak winek xtiquil cˈa jun cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Quecˈariˈ ri chˈabel ri xubij ri Jesús. 	 त्यसपछि ती दुष्ट मानिसहरू सदा-सर्वदा दण्डित हुनको निम्ति जाने छन्। तर असल मानिसहरू चाँहिअनन्त जीवन 2प्राप्त गर्न जानेछन्।”


Y ri rujolon (ruwiˈ) xcˈamer pe pa jun plato chare ri kˈopoj, y ri kˈopoj xberuyaˈ pa rukˈaˈ ri ruteˈ. 	 तिनीहरूले यूहन्नाको टाउको एउटा थालमा ल्याए र त्यस केटीलाई दिए। उसले यूहन्नाको टाउको आफ्नी आमा हेरोदियास कहाँ लगे।


Tek rubanon ca, nej cˈa yixcˈo wi chare ri Dios. Yacˈa re wacami xa jun chic ibanon riqˈui ri Cristo Jesús, y rumariˈ xixjel yan apo riqˈui ri Dios. Xixcowin xixjel apo riqˈui ruma ri ruquiqˈuel ri Cristo ri xbiyin kuma konojel tek xcamisex. 	 हो, एक समयमा तिमीहरू परमेश्वरदेखि टाडा थियौ। तर अहिले तिमीहरूलाई परमेश्वरको खुबै नजिक ल्याइएको छ। ख्रीष्टको रगतद्वारा तिमीहरूलाई परमेश्वरको खुबै नजिक ल्याइएको छ।


Y ri ixokiˈ, ruma ri quixibinriˈil xquilucubaˈ ka quijolon (quiwiˈ). Y yacˈariˈ tek ri achiˈel achiˈaˈ xquibij cˈa chique: ¿Achique cˈa ruma riyix chiquicojol caminakiˈ nicanoj wi ri xa qˈues? 	 ती स्त्रीहरू अत्यन्त डरए, तिनीहरूले आ-आफ्ना शीर निहुराए। ती दुइ मानिसहरूले ती स्त्रीहरूलाई भने, “जीउँदो मानिसहरूलाई तिमीहरू किन मरकोहरूको माझमा खोजिरहेकाछौ?


Y tek ri moy xujek runakˈ ruwech, xubij cˈa: Jaˈ (je), yentzˈet ri achiˈaˈ. Ntzˈet chi achiˈel ye cheˈ. Pero xa ma ye cheˈ ta ruma xa can yebiyin, nchaˈ. 	 उसले माथि हेरे अनि भने, “म मानिसहरूलाई रूखहरूजस्तै, हिंडिरहेको देख्छु।”


Yacˈa ri chicojol riyix jun wi chic. Ruma ri nrajoˈ chi nicˈojeˈ rukˈij chicojol, xa tubanaˈ chi ya riyaˈ ri más coˈol que chiquiwech ri nicˈaj chic. Y ri nrajoˈ chi ntoc jun cˈamol bey chicojol riyix, xa yariˈ ri tuchˈutinirisaj riˈ, querunimaj querilij ri nicˈaj chic. 	 तर तिमीहरू चाँहि त्यस्तो नहुनु। तिमीहरूको माझमा जो महान छ ऊ सानो हुनु पर्छ, अनि ऊ जो नेता हो, नोकर जस्तो हुनुपर्छ।


Pero riyeˈ ma xkˈax ta chiquiwech ri xbix chique ruma ri Jesús, chi can chrij ri Tataˈixel nichˈo wi. 	 येशू कुन विषयमा कुरा गरिरहेछन् भनेर मानिसहरूले बुझ्दैनन्। येशूले तिनीहरूलाई पिताको विषयमा भनिरहनु भएको थियो।


Yacˈa ri Salomón xralcˈualaj ri Roboam; ri Roboam xralcˈualaj ri Abías; y ri Abías xralcˈualaj ri Asa. 	 सुलेमान रोओबामका पिता थिए। रोओबान अबियाका पिता थिए। अबिया आसाफका पिता थिए।


Ri ye rudiscípulos ri Juan ri Bautista y ri quidiscípulos ri fariseos, cˈo cˈa kˈij niquichajij tek can ma yewaˈ ta riche (rixin) chi niquiben orar. Y rumariˈ xoquicˈutuj cˈa chare ri Jesús: Ri yoj rudiscípulos ri Juan y ri quidiscípulos ri fariseos can cˈo kˈij nikachajij tek can ma yojwaˈ ta, riche (rixin) chi nikaben orar. ¿Y achique cˈa ruma tek ri adiscípulos riyit ma que ta riˈ niquiben? 	 यूहन्नाका चेलाहरू, र फरिसीहरू उपवास बसेका थिए, केही मानिसहरू येशूकहाँ आए अनि भन्न लागे, “यूहन्नाका चेलाहरू उपवास बसेका छन् अनि फरिसीहरूका चेलाहरू पनि उपवास बसेका छन् तर तपाईका चेलाहरू किन उपवास बस्दैनन्?”


Ri kech aj Israel xquetzelaj cˈa ri Dios, y rumariˈ tek ri Dios xutzuj (xusuj) ronojel ri rutzil chique ri winek ri ma ye israelitas ta. Yacˈa tek ri kech aj Israel xtiquinimaj ri Dios, más chic cˈa ri rutzil ri xtipe. 	 यहूदीहरूको ठोक्करले संसारलाई ठूलो आशिष ल्याएको छ, अनि तिनीहरूले जे गुमाए त्यसले गैर-यहूदीहरूलाई ठूलो आशिष ल्याएको छ। यसकारण कल्पना गर परमेश्वरले तिनीहरूलाई जस्तो हुनु चाहनुहुन्छ तो त्यस्तै भइदिए संसारले कति महान् आशिष पाउने थियो!


Ma quinojel ta yatajnek chique chi yecowin yequicˈachojsaj yawaˈiˈ. Ma quinojel ta yatajnek chique chi yecowin yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta. Ma quinojel ta yatajnek chique chi yecowin niquikˈaxaj chˈabel ri yequibij ri kachˈalal tek yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta. Can ma junan ta cˈa samaj yatajnek chake chikajujunal. 	 रोग निको पार्ने वरदान सबैले पाएका छैनन्। सबैले विभिन्न थरिको भाषा बोल्न सक्तैनन्। सबैले ती भाषाहरू को अर्थ खुलाउन सकदैनन्।


nuchˈob ka: quitzolin na chic pa ránima ri winek ri acuchi (achique) xinel wi pe, nichaˈ cˈa. Y tek ri itzel espíritu riˈ nitzolin chic apo pa ránima ri winek, nril cˈa ri ránima ri winek riˈ achiˈel jun jay ri majun cˈo ta chupan, meson y wikon jabel. 	 तब त्यस दुष्ट आत्माले भन्छ, ‘म आफ्नै अघिको घरमा र्फकिजानेछु, जसलाई मैले छाडे र आए।’ त्यो फर्केर आउँछ र पहिलेको उसको घरभित्र रित्तो र सफा गरि राखेको भेट्टाउँछ।


Y re chˈabel re nbij chawe wacami, can kitzij wi, y rucˈamon chi ninimex cuma quinojel: Chi ri Jesucristo xpe chuwech re ruwachˈulef chiquicolic ri aj maquiˈ, y yin cˈa riyin ri más yin aj mac que chiquiwech ri nicˈaj chic aj maquiˈ. 	 म जे भन्दैछु त्यो सत्य हो अनि तिमीले यसलाई पूर्णरूपले स्वीकार गर्नुपर्छः ख्रीष्ट येशू पापीहरूलाई बचाउनु यस संसारमा आउनुभयो। म पापीहरूमा पनि महापापी हुँ।


Y ri Pilato can yacˈariˈ xbechˈo chic pe jun bey y xucˈutuj cˈa chique: ¿Y achique cˈa ri niwajoˈ chi nben chare re achi ri nibij chi i‑Rey riyix israelitas? xchaˈ chique. 	 पिलातसले मानिसहरूलाई फेरि एकपल्ट सोधे, “तब यो मानिसलाई के गर्नुपर्ने जसलाई तिमीहरू यहूदीरूका राजा भन्दछौ?”


Yacˈariˈ tek ri Pablo xbepaˈeˈ pe chiquiwech ri winek ri chiriˈ pan Areópago, y xubij cˈa: Riyix achiˈaˈ ri yixcˈo waweˈ pan Atenas, riyin ntzˈet cˈa chi riyix can iyaˈon wi quikˈij quinojel ri idioses. 	 त्यसपछि पावल एरैयापागस् महासभा अगाडी उभिए र भने, “एथेन्सका मानिसहरू! म तपाईंहरूलाई प्रत्येक तरिकामा अति धार्मिक पाउँछु।


Ruma wi can yitcˈo pa jun sakil, y wi can majun cˈa retal ri kˈekuˈm awuqˈui, can yacowin wi cˈa yatzuˈun jabel achiˈel tek tzijon jun kˈakˈ riche (rixin) sakil. 	 अतः यदि तिम्रो शरीर पूर्ण उज्यालोले भरिएकोछ भने अनि यसको कुनै भाग अँध्यारो छैन भने त्यो पुरै चम्कन्छ, मानौं कुनै बत्तीको किरण तिमीमाथि चम्किरहेको छ।”


Riyin ncˈutuj cˈa utzil chiwe riyix chi quinicochˈoˈ jubaˈ ruma cˈo chˈabel ri xquenbij chiwe chi achiˈel xa yin chˈujernek. Ruma can queriˈ nrajoˈ ri wánima chi nbij chiwe, rumariˈ can quinicochˈoˈ cˈa jubaˈ. 	 जब म मूर्ख बनिन्छु आशा छ तिमीहरू मलाई सहनेछौ। तर तिमीहरूमलाई सहिरहेका पनि छौ।


Can utz rucusaxic tibanaˈ chare ri tiempo, ruma re kˈij re yojcˈo wi xa can itzel wi. 	 हामीले बाँचेका दिनहरू खराब छन्, यसर्थ आफ्नो समयलाई सुकर्म गर्नमा लगाऊ।