Pero wi ma niquicochˈ ta, xa más utz chi quecˈuleˈ. Ruma más utz chi yecˈuleˈ que chuwech nicˈat ri cánima chare ri quiraybel. 	 तर उनीहरूले आफूलाई वशमा राख्न सक्दैनन् भने, विवाह गरून्। यौन इच्छाले जल्नु भन्दा विवाह गर्नु असल हो।


Y ma xcˈuleˈ ta chic. Cˈo chic cˈa ochenta y cuatro rujunaˈ, y can kˈij kˈij nicˈojeˈ pa rachoch ri Dios. Qˈuiy cˈa mul can ma niwaˈ ta, riche (rixin) chi nuben orar. Nuyaˈ cˈa rukˈij ri Dios chi pakˈij chi chakˈaˈ. 	 त्यसपछि तिनको लोग्ने मरेको थियो अनि तिनी विधवा भएकी थिइन् औ अहिले तिनी चौरासी र्वष पुगेकी थिइन्। हन्ना सधैं मन्दिर रहन्थि। उनी कहीं जाँदिन थिइन्। रात दिन उपावस र प्रार्थना गर्दै मन्दिरमा परमेश्वरको आराधाना र्गथिन्।


Y chukaˈ ri rutziak can xjalatej ri yetzuˈun. Can sibilaj rusakil xuben, can achiˈel ri chumatef ri nika, y hasta nitzˈitzˈan. Y majun cˈa jun aj chˈajoy tziek ri nicowin ta nuben queriˈ rusakil chare jun tziek. 	 येशूको लुगाफाटा उज्यालो अनि चम्किलो भयो। लुगाफाटा यतिसम्म उज्यालो र सेतो भए, कि पृथ्वीको कुनैपनि सेतो पार्नेले त्यति सेतो पार्न सक्तैन ।


Tek yicˈojeˈ chiquicojol ri wech aj Israel, can nben achiˈel niquiben riyeˈ, ruma can nwajoˈ chi niquinimaj ri Cristo. Riyeˈ chuxeˈ ri ley riche (rixin) ri Moisés yecˈo wi, y riyin ma yincˈo ta chic chuxeˈ ri ley riˈ. Yacˈa tek yicˈojeˈ chiquicojol, can nben achiˈel can yincˈo chuxeˈ ri ley, ruma nwajoˈ chi yenchˈec riche (rixin) chi niquinimaj ri Cristo. 	 यहूदीहरूलाई बचाउन यहूदीहरूका निम्ति म यहूदी जस्तै भएँ। म आफै कुनै नियमको अधीनमा छैन। तर नियमको अधीनमा बसेका मानिसहरूको लागि तिमीहरूलाई बचाउनु म पनि एकजना नियमको अधीनमा बस्ने मानिस जस्तै भइदिएँ।


Y yecˈo cˈa caˈiˈ oxiˈ winek ri xeniman ri Ajaf Jesucristo. Ri winek riˈ can xebe wi cˈa riqˈui ri Pablo. Chiquicojol ri winek ri xeniman, cˈo cˈa jun achi ri Dionisio rubiˈ, cachibil ri yekˈato tzij pan Areópago. Y cˈo cˈa chukaˈ jun ixok ri Dámaris rubiˈ ri xniman ri Ajaf Jesucristo. Y yecˈo chukaˈ nicˈaj chic. 	 तर कतिपय मानिसहरूले पावलसंग सम्मिलित भए अनि विश्वासी बने। ती विश्वास गर्नेहरूमा एकजाना डियनुसियस थिए। उनी अरियोपेग्स महासभाका एक सदस्य थिए। अर्को विश्वास गर्ने मानिस एक डामारिस नाउँ भएकी स्त्री थिई र केही अरूहरूले पनि विश्वास गरे।


Rumacˈariˈ wachˈalal, riyin nwajoˈ chi riyix niwetamaj chrij ri xbanatej quiqˈui ri kateˈ katataˈ ojer. Can cˈo ri rutzil ri Dios quiqˈui. Ruma can xuyaˈ cˈa pe jun sutzˈ ri xucˈuan quibey. Xujech chukaˈ ri mar chiquiwech riche (rixin) chi xekˈax el. 	 दाज्यू-भाइ, दिदी-बहिनीहरू, हाम्रा पिता-पुर्खाहरूमाथि के बित्यो त्यो तिमीहरूले जान भन्ने म चाहन्छु। तिनीहरू सबै बादल मुनि थिए, अनि ती सबै समुद्र भएर हिंड्थे।


O tek nixupux jun trompeta riche (rixin) chi yerumol el ri soldados riche (rixin) chi yebe pa chˈaˈoj, wi xa majun ruchojmil niban chare tek nixupux, ¿la niquimol cami quiˈ ri soldados? Riˈ ma niquimol ta quiˈ. 	 युद्धमा यदि तुरहीले स्पष्ट स्वर निकालेन भने युद्धको लागि को तयार हुनेछ?


Yecˈa ri wuˈoˈ chic kˈopojiˈ ri can cˈo wi quinaˈoj, xquibij cˈa: Ri utz chi niben riyix wacami jix jilokˈoˈ ri aceite quiqˈui ri yecˈayin, ruma wi riyoj nikayaˈ ri kaceite chiwe, ma xkojruben ta riyoj, y queriˈ chukaˈ riyix, xechaˈ. 	 “बुद्धिमती कन्याहरूले जवाफ दिए, ‘होइन! किनभने हाम्रोमा भएको तेल तिमीहरू सबैका लागी पर्याप्त हुँदैन। बरू, तिमीहरू आफै पसलमा गएर आफ्नो लागि तेल किन, त्यो असल हुन्छ।


Y tek xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac, ¿la banon chic cami ri circuncisión chare o ma banon ta? Ri Abraham ma jane banon ta ri circuncisión chare tek xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. 	 यो कसरी हुन गयो? के परमेश्वरले अब्राहामलाई उनले खतना गर्न अगाडी अथवा खतना गरे पछाडी स्वीकार गर्नुभयो? परमेश्वरले उनलाई खतना गर्न अगाडी स्वीकार गर्नु भएको थियो।


Y ri Pilato can yacˈariˈ tek xubij pe chique: ¿Niwajoˈ riyix chi riyin ncol el re achi reˈ ri i‑Rey riyix israelitas? xchaˈ chique. 	 पिलातसले मानिसहरूलाई भने, “के तिमीहरूले यहूदीको राजालाई मैले छोडिदिएको चाहन्छौ?”


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ re jun cˈambel tzij reˈ chique: ¿Cˈo cami jun moy ri nicowin ta nuyukej jun chic moy y man ta yetzak pa tak jul? 	 येशूले तिनीहरूलाई यो दृष्टान्त भन्नु भयोः के एउटा अन्धाले अर्को अन्धालाई डोर्याउन सक्छ? अहँ! दुवै नै खाडलमा पर्नेछन्।


Cˈa ta cˈa riyix. Ruma riyix hasta ri rusmal tak iwiˈ ajlan ronojel. 	 तिम्रा टाउँकोमा कतिवटा केशहरू छन् उहाँले ती समेत जान्नुहुन्छ।


Ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xeˈapon cˈa pa Sicar. Ri Sicar jun tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Samaria y cˈo cˈa apo chunakajal ri ulef ri xuyaˈ ca ri Jacob chare ri José ri rucˈajol. 	 सामरिया अन्तर्गत सिचार भन्ने शहरमा येशू आइपुग्नु भयो। यो शहर याकूबले आफ्ना छोरो यूसुफलाई दिएको जमीनको नजीक पर्थ्यो।


Y ri Jesús xubij chique: Xa ta yix moyiˈ, jabel ta, ruma man ta jun imac. Pero ruma chi riyix nibij chi can yixtzuˈun, rumariˈ tek ri imac can cˈo wi. 	 येशूले भन्नुभयो, “यदि तिमीहरू साँच्चि नै अन्धा भएको भए तिमीहरू पापको दोषी हुने थिएनौं। तर अहिले तिमीहरूले देख्छु भन्यौ, यसकारण तिमीहरूको दोष रहिरहन्छ।”


Y chanin cˈa xbe rutzijol ri Jesús, y rumariˈ ri winek ri yecˈo pa tak tinamit ri yecˈo pe chunakajal ri Galilea, chanin cˈa xquicˈaxaj ri yerubanalaˈ ri Jesús. 	 अनि यसो हुने बित्तिकै चाँडै नै येशूको खबर गालीलको सबै मुलुकभरि जाताततै फैलियो।


Riyoj nicˈatzin chi ma yojtaneˈ ta chi nikamatioxij chare ri Dios iwuma riyix kachˈalal ri sibilaj yixajowex ruma ri Ajaf, ruma tek cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef, yariˈ tek xixruchaˈ yan ri Dios riche (rixin) chi yixcolotej chupan ri imac. Y xixcolotej ruma xicukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri kas kitzij, y ruma chukaˈ chi ri Lokˈolaj Espíritu ntajin nuchˈajchˈojsaj ri icˈaslen. 	 दाज्यू-भाइहरू अनि दिदी-बहिनीहरू! प्रभुले तिमीहरूलाई माया गर्नु हुन्छ। तिमीहरूको मुक्तिको लागि परमेश्वरले शुरूदेखि नै तिमीहरूलाई छान्नुभएको हो। यसैले तिमीहरूकालागि हामी परमेश्वरलाई सधैं धन्यवाद दिन्छौं। आत्माद्वारा पवित्र बनेर अनि सत्यमा विश्वासी बनेर तिमीहरू बाँचेका छौ।


Y tek jun winek oconek chic cˈa chupan ri uxlanen ri nuyaˈ ri Dios, nuxlan chukaˈ chare ri rusamaj, achiˈel xuben ri Dios, tek cˈachojnek chic chubanic re ruwachˈulef y ri caj, Riyaˈ xuxlan. 	 आफ्नो काम सकेर परमेश्वरले विश्राम लिनुभयो। यसकारण जसले प्रवेस गर्छ र परमेश्वरको विश्राम पाउँछ उसले परमेश्वरले गरिसकनु भए जस्तै आफ्नो काम गरिसकेको हुन्छ।


Riyix ri can yix tataˈaj chic, ntzˈibaj cˈa chiwe ruma can iwetaman wi chic ruwech ri Cristo ri can cˈo chic pe tek cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef. Riyix cˈajolaˈ ntzˈibaj cˈa chiwe ruma cˈo iwuchukˈaˈ, y ri ruchˈabel ri Dios cˈo pa tak iwánima, y can yix chˈaconek wi chrij ri itzel winek. 	 बालकहरु, म तिमीहरुलाई लेख्दैछु, किनभने तिमीहरु पितालाई चिन्दछौ। पिताहरु, म तिमीहरुलाई लेख्दैछु, किनभने तिमीहरु उहाँलाई चिन्छौ जो शुरुदेखि अस्तित्वमा हुनुहुन्छ। युवा मानिसहरु, म तिमीहरुलाई लेख्दैछु किनभने तिमीहरु बलियो छौ, अनि परमेश्वरको वचन तिमीहरुमा बस्छ अनि तिमीहरुले दुष्टलाई परास्त गरेका छौ।


Yacˈa tek ri Moisés cˈo chic cawinek rujunaˈ, xalex pa ránima riche (rixin) chi xbe chiquitzˈetic ri rachˈalal ri ye rech aj Israel. 	 “जब मोशा चालीस र्वषका भए, उनको आफ्ना यहूदी दाज्यु-भाइहरूलाई भेट्ने निर्णय लिए।


Ruma xtapon na wi jun kˈij tek ri winek xa ma xticajoˈ ta chic chi yetijox riqˈui ri utzilaj tak chˈabel. Xa can xtibe cánima chrij ri xa ma ye kitzij ta ri yecˈut chiquiwech, y xquequicanoj cˈa ye qˈuiy ri yetijon quiche (quixin) riqˈui ri achiˈel ri nicajoˈ ka riyeˈ chi niquicˈaxaj. 	 समय आउने छ जब मानिसहरूले सत्य शिक्षा सहने छैन। तिनीहरूले धेरै शिक्षकहरू पाउनेछन् जो ती मानिसहरूको इच्छाहरूसँग तिनीहरू मिल्नेछन्। ती शिक्षकहरूले तिनीहरूलाई तिनीहरूले सुन्न चाहने कुराहरू सिकाउनेछन्।


Tek rubanon ca, can que wi cˈa riˈ ri xeˈibanalaˈ riyix; tek can cˈa yixcˈo na chupan ri itzel cˈaslen. 	 अघि-अघि तिमीहरू पनि यस्तै कर्म गर्दै यसरी नै जीवन बिताउँथ्यौ।


¿La ma nikˈax ta cami chiwech ri tzij ri nubij chi ri nutij ka ri winek, xa ma ya ta riˈ ri nitzˈilobisan riche (rixin)? Ruma ri nutij ka xa chupan nibe wi y cˈacˈariˈ ntel el. 	 तिमीहरू जान्दैनौ कि मुखबाट खाएको खानेकुरा पेटमा पुग्दछ। अनि त्यसपछि शरीरदेखि जे कुरा बाहिर जान्छ। त्यो काम नलाग्ने हुन्छ।


Y can yacˈariˈ tabanaˈ riqˈui ronojel awánima. Y riqˈui riˈ yatzˈetetej cuma quinojel chi yatajin yaqˈuiy chupan ri samaj ri yatajnek chawe ruma ri Dios. 	 यी कुराहरू प्रति विचार गरिरहु, ती कुराहरू गर्नमा तिम्रो जीवन समपर्ण गर। तब हरेक व्यक्तिले तिम्रो उन्नति देख्न सक्नेछन्।


Y can yacˈariˈ tek xintzˈet chi xpe jun chic ángel rucˈamom pe jun pucˈbel (ponobel) ri banon riqˈui kˈanapuek, y xbepaˈeˈ chuwech apo ri altar. Y xbejach cˈa pe qˈuiy pon chare, riche (rixin) chi queriˈ nuporoj pa ruwiˈ ri altar ri banon riqˈui kˈanapuek, ri cˈo apo chuwech ri lokˈolaj chˈaquet. Ri pon nrachibilaj riˈ riqˈui ri quiˈoraciones ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios. 	 अर्को स्वर्गदूत आयो अनि वेदीमा उभियो। त्यो स्वर्गदूतसित सुनौलो धूप-दानी थियो। त्यो स्वर्गदूतलाई परमेश्वरका समस्त पवित्र मानिसहरुको प्रार्थनासहित अर्पण गर्नका निम्ति धेरै धूप दिइयो। त्यो स्वर्गदूतले यो भेटी सिंहासन अघिको सुनोलो बेदीमा राखे।


Y tek ye chˈonak chic cˈa pe ri wukuˈ achiˈel coklajay riˈ, can yacˈariˈ tek riyin ya xa nchop ka rutzˈibaxic ri xquibij. Pero cˈo cˈa jun chˈabel ri xinwacˈaxaj ri petenak chilaˈ chicaj, y xubij cˈa pe chuwe: Xaxu (xaxe wi) awuqˈui riyit ticˈojeˈ wi ka ri chˈabel ri xquibij ri wukuˈ achiˈel coklajay, y man cˈa tatzˈibaj ta. 	 ती सात गर्जनले बोले, अनि मैले लेख्न शुरु गरें। तर, तब मैले स्वर्गबाट आएको स्वर सुनें। त्यो स्वरले भन्यो, “ती सात गर्जनले भनेका कुरा नलेख। तिनीहरुलाई गुप्त राख।”


Y ri ángel ri ucˈuayon ri jos (wos) can que wi riˈ xuben, xukˈaxaj ri rujos (ruwos) chuwech ri ruwachˈulef, y xerukupij el pa tak tzekaj ri uva. Cˈacˈariˈ xeruyaˈ pa jun nimalaj achiˈel pila ri acuchi (achique) niyitzˈ wi ri ruyaˈal chi aken. Y re yitzˈoj reˈ nukˈalajsaj cˈa chkawech ri rubanic ri nimalaj rucˈayewal ri xtuyaˈ ri Dios. 	 त्यो स्वर्गदूतले उसको हँसिया पृथ्वीमाथि चलाए अनि स्वर्गदूतले पृथ्वीका अङ्गूरहरु संग्रह गरे अनि परमेश्वरको क्रोधको बृहत दाखदानीमा हालिदिए।


Y ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chawe riyit Timoteo, ri can yit achiˈel nucˈajol y sibilaj yatinwajoˈ. Y ri utzil, ri joyowanic y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Kajaf Jesucristo xticˈojeˈ ta cˈa pan awánima. 	 मेरो प्यारो छोरो तिमोथी प्रति। पिता परमेश्वर अनि हाम्रो प्रभु ख्रीष्ट येशूबाट तिमीलाई, अनुग्रह कृपा र शान्ति मिलोस्। उत्साह अनि धन्यवाद


Y riyoj ri yojbin chique ri winek chi koyoben ri nimalaj utzil ri xtuyaˈ ri Dios pa kawiˈ, cof kojcˈojeˈ chupan ri kacukbel cˈuˈx y ma tuben ta caˈiˈ kacˈuˈx chiroyobexic ri koyoben. Ruma ri Dios rubin chi xtuyaˈ ri nimalaj utzil pa kawiˈ. Riyaˈ can nuyaˈ wi ri nutzuj (nusuj). 	 हामीले आफूमा भएको आशालाई थाम्नुपर्छ र आफ्नो आशा बारे, मानिसहरूलाई बताउन छोडनु हुँदैन। आफूले वचन दिनुभएको कुरा परमेश्वरले गर्नुहुनेछ भन्ने कुरा हामी पत्याउनसक्छौं।


Y tek ri Jesús xel cˈa pe ri chiriˈ pa rachoch ri Dios riche (rixin) chi nibe el, ri rudiscípulos xejel cˈa apo riqˈui y xquicˈut ri jay ri ye riche (rixin) ri rachoch ri Dios chuwech. 	 जसै येशू मन्दिर छोडेर कतै जानु हुँदैथियो उहाँको चेलाहरू मन्दिरको भवनहरू देखाउन भनी आए।


Y xabachique winek ri wuma cˈa riyin ruyaˈon ca rachoch, ruyaˈon ca rachˈalal ye cˈajolaˈ o kˈopojiˈ, ruteˈ rutataˈ, rixjayil, ralcˈual o rulef, qˈuiy cˈa ri xtucˈul; can pa ciento cˈa mul ri xtucˈul. Y xtiyatej chukaˈ rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 अनि ती जस-जसले मेरो निम्ति आफ्नो घर, दाज्यू-भाइ, दिदी-बहिनी, बाबु-आमा, छोरा-छोरीहरू, अनि जग्गा-जमीनहरू छोडेका छन् तिनीहरूले छोडेको भन्दा धेरै पाउनेछन्। तिनीहरूले अनन्त जीवन पाउनेछन्।


Pero ma ya ta Riyaˈ ri Cristo, ruma xa can ketaman cˈa acuchi (achique) nipe wi. Ruma tek xtoka ri kitzij Cristo, xa man cˈa xtetamex ta achique lugar nbecˈulun wi pe, yechaˈ ri winek aj Jerusalem. 	 तर हामी जान्दछौ उहाँ कहाँ बाट आएका हुन्। जब ख्रीष्ट आउनु हुनेछ, उहाँ कहाँबाट आउनु हुन्छ कसैलाई थाहा हुँदैन।”


Pa rucaˈn kˈij ri winek ri xecˈojeˈ ca ri jucˈan chic ruchiˈ yaˈ ri acuchi (achique) xetzuk wi ruma ri Jesús, riyeˈ quetaman chi xa jun jucuˈ ri xcˈojeˈ chiriˈ y majun chic jun, y quetaman chi ri Jesús ma xoc ta el quiqˈui ri rudiscípulos tek xebe el ruma xa quiyon cˈa ri discípulos ri xebe, y ri Jesús xa xcˈojeˈ ca. 	 अर्को दिन आई पुग्यो। कोही मानिसहरू समुद्रको अर्को किनारतिर बसेका थिए। येशू अब आफ्ना चेलाहरूसंग जानु भएन भन्ने कुरा ती मानिसहरूले थाहा पाए, तर तिनीहरू आफै छोडीए। तिनीहरूले पनि थाहा पाए त्यहाँ एउटा मात्र डुङ्गा थियो।


Y ri Ajaf Jesús xtzuˈun pe chrij y xutzuˈ pe ri Pedro. Y ri Pedro can yacˈariˈ tek xenatej chare ri chˈabel ri bin ca chare ruma ri Ajaf, chi cˈa ma jane tisiqˈuin ta pe ri ecˈ tek riyit oxiˈ yan chic mul abin chique ri yecˈutun chawe, chi ma awetaman ta nuwech. 	 त्यसपछि प्रभु येशू र्फकनु भयो अनि पत्रुसलाईर् हेर्नुभयो। अनि पत्रुसले प्रभुले अघि भनेका कुराहरू सम्झ्योः “आज भाले बास्न अघि तिमीले मलाई तिनपल्ट अस्वीकार गर्नेछौ।”


Yacˈa ri apóstoles xa xquichˈob chi ri ixokiˈ riˈ xa chˈobon ma chˈobon ri xquibij apo, y rumariˈ ma xquinimaj ta ri xbix chique cuma ri ixokiˈ. 	 तर प्रेरितहरूले ती स्त्रीहरूले तिनीहरूलाई भनेका कुरालाई फोस्रा सम्झेर पत्याएनन्।


tayaˈ cˈa ca ri ofrenda chiriˈ chuwech ri altar y cabiyin riqˈui ri jun awachˈalal riˈ, jacˈutuj acuybel mac chuwech. Y tek achojmirisan chic ca y junan chic iwech, cˈacˈariˈ catzolin y tayaˈ ri ofrenda chare ri Dios. 	 त्यही वेदीको छेउमा तिम्रो भेटी छोड। पहिला तिमी फर्केर जाऊ अनि त्यो मानिससित मिलाप गर। त्यसपछि आफ्नो भेटी वेदीमा चढाऊ।


Ri sacerdotes quiche (quixin) ri israelitas, kˈij kˈij yequicamisaj chicop riche (rixin) chi yequitzuj (yequisuj) chuwech ri Dios ruma quimac ri winek. Pero ri niquiben ma nicowin ta nrelesaj el ri quimac ri winek. 	 प्रत्येक दिन, पूजाहारीहरू खडा हुन्छन् र आफ्नो धार्मिक कर्म गर्छन्। पूजाहारीहरूले त्यही बलि घरि घरि चढाउँछन्, तर ती बलिहरूले कहिल्यै पापहरू हटाउँदैनन्।


Y tek kˈaxnek chic jun caˈiˈ oxiˈ kˈij, ri rey Agripa y ri Berenice xeˈapon pa Cesarea chuyaˈic rutzil ruwech ri Festo. 	 केही दिनपछि राजा अग्रिपा र र्वणिस फेस्तसलाई भेट्न सिजरिया आए।


Y ri Jesús xerutzˈet chi quinojel ri winek yeˈokˈ y can niquirek quichiˈ chi okˈej. Yacˈa ri Jesús xubij chique: Man cˈa tiwokˈej ta chic ri ti kˈopoj, ruma riyaˈ xa ma caminek ta, riyaˈ xa warnek, xchaˈ chique. 	 सबै मानिसहरू त्यो केटी मरेकोमा रूँदै शोक गरिरहेका थिए। तर येशूले भन्नुभयो, “नरोऊ त्यो मरेकी छैन, उ सुतिरहेकी छे।


Y quecˈariˈ kabanon riyoj tek rubanon ca, yoj achiˈel cˈa ri acˈal ri ma jane nucˈul ta ri herencia. Xojcˈojeˈ chuxeˈ ri costumbres riche (rixin) re ruwachˈulef ri xa ma niquicˈom ta pe colotajic. 	 हामीसँग पनि त्यस्तै हो। एक समयमा हामी पनि बालक-बालिका जस्तै थियौं। हामी यस संसारका व्यर्थका व्यवस्थाका कमारा थियौं।


Y tabij chukaˈ chique chi ma tiquibij ta itzel tak tzij chrij jun chic winek, y chi ma tiquiben ta oyowal, xa can utz quinaˈoj tiquibanaˈ quiqˈui quinojel, y xa can tiquicˈutuˈ chˈuchˈujil quiqˈui quinojel ri winek. 	 कसैको विरूद्ध नराम्रो कुरा नगर्नु, अरूहरूसित शान्तिले बस्नु, अन्य मानिसहरू प्रति सहनशील अनि अति भद्र बन्नु। विश्वासीहरूलाई सबै मानिसहरूसित यसो गर्नु भनी भन।


Ruma ri cánima re winek reˈ xa xquicowirisaj. Cˈayef (cuesta) chi ntoc pa tak quixquin ri niquicˈaxaj. Ri runakˈ tak quiwech, quiyupuban, ruma ma nicajoˈ ta yetzuˈun. Riyeˈ can majun nicajoˈ, can ma nicajoˈ ta niquicˈaxaj, can ma nicajoˈ ta nika pa tak cánima, ma nicajoˈ ta nitzolin pe quicˈuˈx, riche (rixin) chi riyin nchojmirisaj ri quicˈaslen. 	 हो, यी मानिसहरूका मन बन्द छन् अहिले यी मानिसहरूका कानहरू छन् तर तिनीहरूले सुन्दैनन् अनि यी मानिसहरू सत्य हेर्न मान्दैनन्। यस्तो भएको छ, यसैले तिनीहरूले आफ्ना आँखाहरूले देख्ने छैनन, आफ्ना कानहरूले सुन्ने छैनन् आफ्ना मनले बुझ्ने छैनन्। यस्तो भएको छ यसैले तिनीहरू मपट्टि र्फकिने छैनन् । यशैया 6:9-10


Ri Dios ma retzelan ta ca ri rutinamit; ri Dios can pa rutiquiribel tek retaman pe ruwech. ¿La ma iwetaman ta cˈa ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, chrij ri Elías? Ri Elías xchˈo riqˈui ri Dios chiquij ri wech aj Israel, y xubij: 	 तिनीहरू जन्मनु भन्दा पहिलेनै परमेश्वरले इस्राएलहरूलाई आफ्नो मानिसको रूपमा चुन्नु भएको थियो। अनि परमेश्वरले ती मानिसहरूलाई निकालेर फ्याँकनु भएन। निःसन्देह, तिमीहरू जान्दछौ धर्मशास्त्रले एलियाको बारेमा कथा भन्छ। धर्मशास्त्रले भन्छ, एलियाले परमेश्वरलाई इस्राएलका मानिसहरूको विरुद्धमा यसप्रकारले प्रार्थना गरिरहेका थिए,


Yacˈa ri samajiy riche (rixin) ri ulef xubij chare ri rajaf: Tayaˈ na chic ca re junaˈ reˈ. Ncˈot na ri ulef chuxeˈ y nyaˈ na abono chuxeˈ. 	 तर नोकरले उत्तर दियो, मालिक फलको लागि अझ एक र्वष यस रुखलाई राखौं। मलाई यसको वरिपरि खनेर मल हाल्न दिनुहोस्।


Ruma can ya cˈa riyaˈ riˈ ri takoˈn ri natan ca chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, tek ri Dios xubij: Xtintek cˈa ri nutakoˈn ri ninabeyej chawech, riche (rixin) chi nuchojmirisaj apo ri abey. 	 यूहन्ना नै एकहुन् जसको विषयमा धर्मशास्त्रमा लेखिएको छ ‘सुन! म आफ्नो दूतलाई तिम्रो अघि-अघि पठाउँनेछु। उसले तिम्रो लागि बाटो तयार गरिदिनेछ।’ मलाकी 31


Can xujek wi cˈa jun cˈacˈacˈ bey chkawech, bey ri riche (rixin) cˈaslen; tek Riyaˈ xcom chuwech ri cruz. Xretzetej (xtzeretej) cˈa pa caˈiˈ ri tziek ri achoj riqˈui jachon wi ri nimalaj Lokˈolaj lugar chiriˈ pa rachoch ri Dios. Y riˈ nukˈalajsaj chkawech chi wacami majun nikˈato kiche (kixin) riche (rixin) chi yojjel apo cˈa riqˈui ri Dios. 	 अनि येशूले हाम्रो निम्ति खोलिदिनु भएको एउटा नयाँ र जिउँदो बाटोबाट हामी प्रवेश पाउन सक्छौं। यस नयाँ बाटोले पर्दातिर डोरयाउँछ, जुन ख्रीष्टको शरीर हो।


Pero wi xa ruma natij jun cosa, xa rumariˈ nuben caˈiˈ rucˈuˈx jun kachˈalal y nitzak, ntel chi tzij chi ma nawajoˈ ta ri awachˈalal. Rumariˈ ma tikatij ta jun cosa ri xa nuben chare jun kachˈalal chi xa rumariˈ nuyaˈ ca ri Cristo. Ruma ri Cristo xcom chukaˈ ruma ri kachˈalal riˈ. 	 केही खाँदैमा यदि तिमीले आफ्ना दाज्यु-भाइ दिदी-बहिनीको भावनामा चोट पुर्याउँछौ भने तिमीले प्रेमको बाटो पछ्याउँदैनौ। कसैले गलत संझेको खाना खाएर तिमीले उसलाई नष्ट गर्नु हुँदैन। ख्रीष्ट त्यस मानिसको लागि पनि मर्नु भयो।


Y chukaˈ ri Jesús xubij cˈa chique ri yecˈo riqˈui: Can tiwacˈaxaj cˈa re xtinbij chiwe, chi yecˈo nicˈaj chiwe riyix ri yecˈo waweˈ ri ma xquecom ta na, xquecom pero cˈa ya tek quitzˈeton chic na ca ri rajawaren ri Dios petenak riqˈui ruchukˈaˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 त्यसपछि येशूले भन्नुभयो, “म तिमी हरूलाई साँचो भन्दछु, यहाँ उभिरहेका मध्ये कोही मानिसहरूले मर्नभन्दा अघिबाटै परमेश्वरको राज्य आएको देख्नेछन्। परमेश्वरको राज्य शक्तिमा आएको देख्नेछन्”


Y xebecˈulun cˈa pe ye caˈiˈ achiˈaˈ, ri Elías rachibilan ri Moisés, y xquichop tzij riqˈui ri Jesús. 	 जब तिनीहरूले हेरिरहेका थिए दुईजना मानिसहरू हाजिर भए, अनि तिनीहरू येशूसित बात गरिरहेका थिए। ती मोशा र एलिया थिए।


Ruma riyoj can ya cˈa ri ajowabel riche (rixin) ri Cristo ri nibano chake chi queriˈ nikaben, ruma ri ajowabel riche (rixin) ri Cristo sibilaj nim, rumariˈ tek nikachˈob: Ri Cristo, wi kuma riyoj ri yoj aj maquiˈ tek xcom, reˈ ntel chi tzij chi konojel ri yoj aj maquiˈ can xojcom chukaˈ riqˈui Riyaˈ. 	 ख्रीष्टको प्रेमले हामीलाई वशमा राख्दछ। किनभने हामी जान्दछौं हामी सबैको लागि ख्रीष्टले मृत्युलाई सहनु भयो।


Y ri Jesús can chanin cˈa xunaˈ chi cˈo jun xucˈachojsaj riqˈui ri uchukˈaˈ ri xel el riqˈui. Rumariˈ xtzuˈun chrij, y xubij chique ri winek: ¿Achique cˈa xchapo nutziak chuwij? xchaˈ. 	 अनि येशूले आफूबाट शक्ति सन्चार भइरहेको अनुभव गर्नुभयो। उहाँ रोकिनु भयो अनि भीडतर्फ र्फकनुभयो, अनि उहाँले सोध्नु भयो, “कसले मेरो वस्त्र छोयो?’


Tek ri Dios xuyaˈ ri ley, xbekˈalajin cˈa pe más ri mac. Y tek can xbekˈalajin cˈa pe más ri mac, yacˈariˈ tek xbekˈalajin pe chi más chic na nim ri rutzil ri Dios. 	 पाप बढला कि भनेर व्यवस्था बनियो। तर जति पाप बढदै गयो परमेश्वरको अनुग्रह अझै धेरै बढदै गयो।


Y ri Jesús can yacˈariˈ tek xubij chique ri rudiscípulos: Ma quinojel ta yecochˈo chi man ta xticˈojeˈ quixjayil, ruma ma quinojel ta yatajnek chique chi man ta xquecˈuleˈ. 	 येशूले जवाफ दिनुभयो, “सबैले विवाह सम्बन्धी यो सत्यतालाई मान्न सक्तैनन्। तर परमेश्वरले कसै-कसैलाई मात्र यो कुरा मान्न सक्ने बनाउनु भएको छ


Y cˈacˈariˈ xkachojmirisalaˈ kiˈ, y xkachop el bey pa tinamit Jerusalem. 	 त्यसपछि हामी यरूशलेममतिर जान तयार भयौं


¿La cˈo ta cami jun achi ri nuyaˈ jun abej pa rukˈaˈ ri ralcˈual, tek ri acˈal xa jun caxlan wey ri nucˈutuj chare? 	 तिमीहरूमध्येको बाबु होला? यदि तिमीहरूको छोरोले रोटी मागे, के तिमीहरू उसलाई ढुङ्गा दिन्छौ? अहँ।


Chiwech riyix jabel ri nichˈob, pero xa ma iwetaman ta achique xticˈulwachij ri chuaˈk cabij. Ruma ri kacˈaslen xa achiˈel ri moyef ri nika pe. Nicˈojeˈ el jubaˈ, y chanin niqˈuis el. 	 भोलि के हुनेछ तिमीहरू जान्दैनौ। तिमीहरूको जीवन वाफ जस्तो छ। त्यसलाई तिमीहरू क्षण-भरको निम्ति देख्न सक्छौ, तर त्यसपछि त्यो हराइहाल्छ।


Yacˈa ri winek israelitas riˈ yexebexot (yexebeloj) apo chrij ri Jesús, ruma Riyaˈ xubij: Riyin ri caxlan wey ri kajnek pe chilaˈ chicaj. 	 यहूदीहरूले येशूको विषयमा गुनासो प्रकट गर्न शुरू गरे। येशूले भन्नु भएको थियो, “म नै रोटी हुँ जुन स्वर्गाबाट तल आएकोछ।”


Can ya wi cˈa ri cˈo chilaˈ chicaj ri tichˈoboˈ y ma ya ta ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. 	 स्वर्गकै कुराहरू मात्र सोच, पार्थिव होइन।


Tek jun itzel espíritu ntel el pa ránima jun winek, nucanoj uxlanen pa chakiˈj tak lugar. Tek nunaˈ chi majun uxlanen nril, 	 ‘जब दुष्ट आत्मा मानिसबाट निस्केर जान्छ, त्यो ओबानो ठाउँतिर विश्राम खोज्दै हिड्छ तर त्यसले भेट्टाउन सक्तैन।


Ri xechaˈox (xechaˈ) ruma ri rutzil ri Dios, ma xechaˈox (xechaˈ) ta ruma cˈo utzilaj samaj xquibanalaˈ. Ruma wi ta xechaˈox (xechaˈ) ruma cˈo utzilaj samaj xquibanalaˈ, man ta nibix chi xechaˈox (xechaˈ) ruma ri rutzil ri Dios. 	 अनि यो परमेश्वरको अनुग्रहकै फल हो भने, त्यो मानिसहरूको कामको फल होइन। नत्र भने परमेश्वरको अनुग्रह नै रहने थिएन।


Riyin ri Pablo can ncˈutuj wi cˈa chare ri Dios chi can niqˈuiy ta más ri ajowabel iwuqˈui riche (rixin) chi niwajoˈ iwiˈ, pero can riqˈui naˈoj y riqˈui etamabel. 	 तिमीहरूका निम्ति मेरो यही प्रार्थना छ किः बुद्धि र विवेक तिमीहरूको प्रेमसितै निरन्तर बडदै जाओस्।


Y ri chiriˈ pa tinamit Efeso ri tiempo riˈ, xapon cˈa jun achi israelita ri Apolos rubiˈ, jun achi aj pa tinamit Alejandría. Y can jabel cˈa retaman ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, y jabel chukaˈ retaman nichˈo chiquiwech ri winek, rumariˈ jabel rubixic nuben chare. 	 अपोल्लस नाउँ भएको एकजना यहूदी एफिससमा आए। उनी एलेक्जेन्ड्रिया भन्ने शहरमा जन्मिएका थिए। उनी एक विद्वान मानिस थिए। उनलाई धर्मशास्त्रमाथि राम्रो ज्ञान थियो।


Y ri ruteˈ y ri ye rachˈalal ri Jesús xepe cˈa ri acuchi (achique) cˈo wi Riyaˈ. Pero xa ma xecowin ta xeˈoc apo riqˈui, ruma sibilaj ye qˈuiy winek ri quimolon apo quiˈ riqˈui. 	 येशूको आमा र भाइहरू उनलाई भेट्न आए। अत्यन्तै भीड भएको कारणले तिनीहरूले उहाँलाई भेट्न गाह्रो पर्यो।


Y wi riyix, xaxu (xaxe) wi ri winek ri yebano utzil chiwe, xaxu (xaxe wi) chique riyeˈ niben wi utzil, majun ri más ta chic rejkalen ri yixtajin chubanic. Ruma chi xa can queriˈ chukaˈ niquiben ri winek ri ma quiniman ta ri Dios, riyeˈ niquiben utzil chique ri winek ri yebano utzil chique riyeˈ. 	 यदि तिमी ती मानिसहरूको निम्ति मात्र भलाई गर्छौ ज-जसले तिम्रो भलाई गर्छन्, भने के तिमी प्रशंसाको योग्य हुन सक्छौ? होईन, कारण यस्तो त पापीहरूले पनि गर्छन्।


Y ruma riyoj ketaman chi ri Ajaf can xtukˈet na wi tzij pa kawiˈ, rumariˈ cˈo xibinriˈil kiqˈui y yojsamej cˈa riche (rixin) chi yecˈo ta qˈuiy ri yeniman riche (rixin). Ri Dios can retaman wi cˈa kawech yoj achique riyoj y retaman chi majun kˈoloj pa tak kánima. Y nwoyobej chi que ta riˈ nikˈalajin chiwech riyix, y que ta chukaˈ riˈ ninaˈ ri pa tak iwánima, chi riyoj majun kˈoloj kiqˈui. 	 परमप्रभुको डरको अर्थ हामी जान्दछौं। यसरकारण मानिसलाई सत्य ग्रहण गर्न हामी सघाउँछौं। हामी वास्तवमा के हौं, परमेश्वर जान्नुहुन्छ। अनि म आशा गर्छु तिमीहरू पनि आफ्नो हृदयमा हामीलाई जान्दछौ।


Y ri achiˈaˈ cˈa riˈ sibilaj yacatajnek pe coyowal chiquij ri Pedro y ri Juan, ruma yequitijoj ri winek. Can niquitzijoj chi ri Jesús caminek chic el y xbecˈastej pe, y rumariˈ ri caminakiˈ can xquecˈastej wi chukaˈ, yechaˈ cˈa chique ri winek. 	 पत्रुस र यहून्नाले जे जती कुराहरू मानिसहरूलाई सिकाए त्यसकारणले तिनीहरू रिसाइसकेका थिए। ती दुइ प्रेरितहरूले भन्दै थिए मानिसहरू मृत्युबाट जाग्नेछन्। येशूको उदाहरण दिएर तिनीहरूले यो सिकाए।


Tunaˈ cˈa iwech, tibanaˈ cˈa ri utz chi niben, y ma quixmacun ta chic. Queriˈ nbij chiwe ruma yecˈo chicojol ri ma quetaman ta ruwech ri Dios, y qˈuiy ri ma ya ta rubixic niquiben chare. Rumariˈ tek riyin nbij reˈ chiwe, riche (rixin) chi yixqˈuix ta cˈa jubaˈ. 	 उचित बिचारमा आऊ र पाप गर्न छोड। तिमीहरूमा कतिले परमेश्वरलाई जान्दैनौ। तिमीहरूलाई शरममा पार्नु म यसो भन्छु।


Wachˈalal, riyin jabel wetaman chi riyix can nojnek ri utzil pa tak iwánima. Wetaman chukaˈ chi riyix cˈo qˈuiy iwetaman, rumariˈ tek yixcowin nipixabalaˈ iwiˈ chiˈiwachibil iwiˈ. 	 मेरा दाज्यू-भाइहरू र दिदी-बहिनीहरू, म निश्चित छु कि तिमीहरू भलाईले भरिएका छौ। म जान्दछु तिमीहरूसँग चाहे जति सम्पूर्ण ज्ञान छ अनि तिमीहरूले एक अर्कालाई उपदेश दिनसक्छौ।


Jabel cˈa ruwaˈakˈij ruma chi xanimaj ri xubij ri Ajaf chawe, ruma ri acˈal ri xbix chawe chi xtalex awuqˈui, can xtalex na wi. 	 तिमीलाई आशीर्वाद छ किनभने परमप्रभुले तिमीलाई भन्नु भएको कुरा पूरा हुनेछ भन्ने तिमीमा विश्वास थियो।”


Xa yacˈa chi cˈo jubaˈ yixtajin chubanic ri ma nika ta chinuwech. Ruma yecˈo nicˈaj chicojol ri ma niquiyaˈ ta ca rubanic ri chˈabel ri xerucˈut ca ri Balaam chuwech ri Balac, ri xa man achiˈel ta nubij ri ruchˈabel ri Dios. Ruma ri Balaam xubij chare ri Balac chi tubanaˈ chique ri israelitas chi yetzak pa mac, achiˈel tek niquitij cosas ri xa yetzujun (yesujun) chiquiwech dios ri xa ye banon cuma winek y achiˈel chukaˈ tek ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ niquicanolaˈ quiˈ riche (rixin) chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. 	 “तर तिमीहरुका विरुद्ध मेरा केही कुराहरु छन् तिमीहरुको समुदायमा केही मानिसहरु छन् जो बालामको शिक्षा पालन गर्छन्। इस्राएलका मानिसहरुलाई मूर्ति अघि चढाइएका बलि खानु र यौन पाप गर्नु प्रलोभित पार्नु बालामले बालकलाई सिकाए।


Riyin sibilaj quicoten xuyaˈ pa wánima tek xenwil chi yecˈo nicˈaj chique ri awal quitzekelben ri kitzij, can achiˈel ruchilaben ri Katataˈ Dios chake. 	 तिम्रो कोही बालकहरु जो तिनीहरु पिताले हामीलाई दिएको आज्ञा अनुसार सत्यको मार्ग अनुसरण गरिरहेछन् भन्ने जान्न पाउँदा म खुशी भएँ।


Y ruma chi ri Jesús can retaman cˈa ri niquichˈobolaˈ ri achiˈaˈ fariseos, Riyaˈ xubij chique: Wi ri winek riche (rixin) jun ruwachˈulef wi xa ma junan ta quiwech niquiben, nipe chˈaˈoj chiquicojol. Y riˈ ma utz ta, ruma nuben chare ri quiruwachˈulef chi ma xtiyaloj ta. Y queriˈ chukaˈ ronojel tinamit y quinojel winek ri yecˈo chupan jun jay, wi xa ma junan ta quiwech niquiben, xa xtiquitaluj el quiˈ. 	 येशूले फरिसीहरूले सोचेका कुरा थाहा पाउनुभयो। अनि उहाँले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “आपसमा झगडा गर्ने कुनै पनि राज्य ध्वंस हुनेछ त्यसै गरी आफैमा विभाजन भएको नगर टिक्ने छैन। त्यसरीनै विभाजन भएको कुनै परिवार सफल हुँदैन।


Y ri ruchˈabel ri Dios nubij cˈa chukaˈ: Ri utzil ri ntzujun (nsujun) chare ri rey David, can kitzij wi, y can nyaˈ chukaˈ chiwe riyix, nichaˈ. Queriˈ xubij ri Dios riche (rixin) chi nucˈut chkawech chi ri Jesús can xcˈasox wi ruma ri Dios chiquicojol ri caminakiˈ, y man cˈa xticom ta chic. 	 परमेश्वरले येशूलाई मृत्युबाट बौराउनु भयो। येशू फेरि कहिल्यै पनि चिहानभित्र पस्नु हुनेछैन न त धुलो नै हुनुहुनेछ। तब परमेश्वरले भन्नुभयोः ‘म तिमीहरूलाई पवित्र र सत्य प्रतिज्ञाहरू दिनेछु जुन मैले दाऊलाई दिएँ।’ यशैया 55:3


Y ri winek can niquirek cˈa quichiˈ yechˈo apo, y niquibij: La nichˈo pe can achiˈel ruchˈabel Dios y ma ruchˈabel ta achi, xechaˈ cˈa apo. 	 मानिसहरू चिच्याए, “यो त परमेश्वरको आवाज हो मानिसको होइन!”


Majun cˈa winek ri chak ta queriˈ ntoc nimalaj sacerdote y nicˈojeˈ anej rukˈij, xa can cˈo chi ya ri Dios nichaˈo riche (rixin) achiˈel xban chare ri Aarón ojer ca. 	 प्रधान पूजाहारी हुनु सम्मानको कुरा हो। तर यस कामको निम्ति आफुले आफैलाई कसैले छान्दैनन्। हारूनलाई जस्तो, परमेश्वरले छान्नु पर्छ।


Ri Juan ri Bautista tek xpe, riyaˈ xucˈut cˈa jun chojmilaj bey chiwech, yacˈa riyix xa ma xinimaj ta. Xaxu (xaxe wi) ri cˈutuy tak alcawal y ri ixokiˈ ri ma utz ta quicˈaslen, xaxu (xaxe) wi riyeˈ ri xeniman. Yacˈa riyix, astapeˈ xitzˈet riˈ xa ma xtzolin ta pe icˈuˈx riche (rixin) chi queriˈ xinimaj ta. 	 यूहन्ना सही जीवन बाँच्ने उपाय देखाउनलाई आएका थिए। तर तिमीहरूले यूहन्नालाई पटक्कै विश्वास गरेनौ। तर महसूल उठाउनेहरू र वेश्याहरूले यूहन्ना माथि विश्वास गरे। अनि महसूल उठाउनेहरू र वेश्याहरूले यूहन्नालाई विश्वास गरेको तिमीहरूले देखेका थियौ। तर अझै पनि तिमीहरूले उनलाई विश्वास गर्न मन गरेनौ।


Ronojel cˈa ri xquicˈulwachij riyeˈ, jun cˈambel naˈoj chkawech riyoj. Ye tzˈibatal cˈa ca riche (rixin) chi riyoj ri yojcˈo chupan re ruqˈuisbel tak tiempo riche (rixin) re ruwachˈulef, can tikachajij kiˈ riche (rixin) chi ma xtikacˈulwachij ta chukaˈ riyoj queriˈ. 	 तिनीहरूलाई जे जति आइपर्यो, ती उदाहरणहरू हुन। अनि हाम्रै चेतावनीको निम्ति ती लेखिएका थिए। हामी त्यस्तो समयमा बाँचिरहेकाछौं, ती सबै विगत इतिहासहरू अन्त भइसकेका छन्।


Y astapeˈ ri Jesús can retaman wi chi ronojel jachon pa rukˈaˈ ruma ri Dios ri Rutataˈ, y chiriˈ riqˈui ri Dios petenak wi y chiriˈ chic nitzolin wi el; 	 पिताले येशूलाई सबै कुरामाथि शक्ति दिनुभएको थियो। येशूले यी कुराहरू जान्नु हुन्थ्यो। उहाँ यो पनि जान्नु हुन्थ्यो कि उहाँ परमेश्वरबाट आउनु भएको हो। अनि परमश्वर तर्फै र्फकिरहनु भएको थियो भन्ने पनि जान्नु हुन्थ्यो।


Y ri principaliˈ tak sacerdotes y ri aj tzˈibaˈ riˈ xequitek cˈa pe nicˈaj chic achiˈaˈ ri can choj ri quicˈaslen nikˈalajin, pero xa ma ye que ta riˈ. Queriˈ xquiben ruma chi can nicajoˈ chi ri Jesús nitzak ta pa quikˈaˈ riqˈui ri chˈabel ri nubij. Y wi can nika cˈa pa quikˈaˈ, niquiyaˈ pa rukˈaˈ ri aj kˈatbel tzij. 	 यसपछि व्यवस्थाका शास्त्रीहरू र मुख्य पूजाहारीहरूले येशूलाई होसियारीसित चियो गरे। तिनीहरूले केही गुप्तचरहरू येशूकहाँ पठाए अनि तिनीहरूलाई असल मानिस झैं व्यवहार गर्ने भने। तिनीहरूले येशूको भनाईमा केही खोट निकाल्नु चहान्थे। यदि तिनीहरूले कुनै खोट पाए येशूलाई राज्यपाल अघि सुम्पिदिने थिए, जसको येशूमाथि शक्ति अनि अधिकार थियो।


Y can xequimol cˈa quinojel ri aj kˈatbel tak tzij riche (rixin) ri ruwachˈulef. Xequimol cˈa pa jun lugar ri Armagedón nibix chare pa chˈabel hebreo. Yacˈariˈ tek xchˈo pe ri Jesucristo, y xubij: Tiwacˈaxaj cˈa. Riyin tek xquipe xtinben achiˈel nuben jun alekˈom, ma xtinyaˈ ta na rutzijol. Y can jabel ruwaquikˈij ri can quichajin ri quicˈaslen y ye chˈajchˈoj, ri can quicusan ri quitziak riche (rixin) chi ma xtiquiyaˈ (xtiquitzek) ta quiqˈuix chiquiwech ri winek. 	 “सुन! म चोर जस्तो गरी आउनेछु। धन्य हो जुन मानिस नसुती बस्छ अनि आफ्ना वस्त्रहरु आफूसित राख्छ। तब उ नाङ्गै हुने छैन अनि उसमा मानिसहरुले नाङ्गेपनामा लज्जास्पद हुनुपर्ने छैन।”


Xabachique cˈa winek ri cˈo nucˈutuj chawe, tayaˈ chare ri nrajoˈ. Y wi cˈo jun winek ri cˈo numej el chawe, majun bey chic cˈa tachˈojij ta chare. 	 जसले माग्छ हरेकलाई देऊ। यदि कसैले तिम्रो केही लगेकोछ भने उसलाई त्यो चीज फर्काई नमाग।


Ruma yecˈo ye qˈuiy ri ma yeniman ta tzij. Ri winek riˈ niquitzijoj chˈabel ri majun rejkalen y can yequikˈol wi ri winek. Y ri más yebano queriˈ, xa ye ri nuwinak aj Israel ri yebin chi ri kachˈalal achiˈaˈ can rajawaxic chi niban ri circuncisión chique riche (rixin) chi yecolotej. 	 आज्ञापालन नगर्ने धेरै छन्। तिनीहरू व्यर्थका कुराहरू गर्छन् अनि मानिसहरूलाई गलत तरिकाले अगुवाई गर्छन्। म विशेष गरी तिनीहरूका बारेमा कुरा गर्दैछु जो यहूदी मतबाट बाहिर भएका छन्। धर्मगुरूले मानिसहरू भूलमा छन् भनी देखाउनु पर्छ अनि तिनीहरूलाई त्यस्तो व्यर्थका कुराबाट रोक्नु पर्छ।


Nabey, tukuˈ na ka riˈ, wi jabel kˈaxnek chuwech y cˈacˈariˈ tutijaˈ ri caxlan wey y tukumuˈ ri ruyaˈal uva. 	 हरेकले रोटी खान र कचौराबाट पिउन अघि आफ्नो हृदय जाँच्नु पर्छ।


Y ruma cˈa ri mozo riˈ ma nicowin ta nutoj ri rucˈas ri rubanon, ri rey xubij cˈa chi ticˈayix ri mozo riˈ rachibilan ri rixjayil y ri ye calcˈual. Y chukaˈ can quecˈayix ri rucosas riche (rixin) chi ri rajel ntoc tojbel ri cˈas. 	 त्यो नोकर आफ्नो ऋण तिर्न असमर्थ थियो। राजाले उसलाई, उसकी पत्नी, उसका नानीहरू अनि उसित भएका सबै कुरा बेचेर ऋण चुकाउनलाई आदेश गरे


Ni majun tiquilekˈaj el riqˈui ri quipatrón, xa can tiquitijaˈ quikˈij chi yeˈoc utzilaj tak mozos riche (rixin) chi queriˈ ri quipatrón can xtucukubaˈ rucˈuˈx quiqˈui. Queriˈ tiquibanaˈ riche (rixin) chi queriˈ ri winek can xtiquiyaˈ cˈa rukˈij ri ruchˈabel ri Dios ri Kacolonel. 	 तिनीहरूले मालिकको कुनै कुरा चोरी गर्नु हुँदैन अनि आफ्ना मालिकले तिनीहरूमाथि पूर्ण विश्वास गर्न सक्छन् भनेर देखाउनु पर्छ। यदि दासहरूले यस्तो गरे तिनीहरूका प्रत्येक कामले हाम्रो मुक्तिदाता परमेश्वरको शिक्षा राम्रो रहेछ भन्ने प्रमाण गर्नेछ।


Y riyin xincˈutuj cˈa: ¿Yit achique cˈa riyit táta? xichaˈ. Y xubij cˈa chuwe: Yin cˈa riyin ri Jesús aj Nazaret ri achapon wokotaxic, xchaˈ chuwe. 	 मैले सोधें, तपाईं को हुनुहुन्छ प्रभु?’ त्यस आवाजले भन्यो, ‘म नासरतको येशू हुँ, जसलाई तिमाले सताइरहेछौ।’


Ruma yecˈo nicˈaj ri xa xquiyaˈ ca rubanic ronojel reˈ. Xaxu (xaxe) wi chic tzij ri majun rejkalen ri yequibilaˈ. 	 कति मानिसहरूले यस्ता कुराहरूबाट मुख फर्काए अनि व्यर्थका कुरातिर लागे।


Quecˈariˈ nikaben ruma ma nikajoˈ ta cˈa chi yepe tzij chikij, rumacˈariˈ tek ma kayon ta riyoj ri yojmolo y yojbejacho riche (rixin) ri nimalaj ofrenda ri yojtajin chumolic. 	 यो घरै धन व्यवहार गर्दा कसैले हामीलाई दोष लाउन मौका नपावोस्। यसर्थ हामी खुबै सर्तक छौं।


Y jun oxiˈ horas ticom wi ka ri Ananías, tek xapon ri rixjayil. Y riyaˈ ma runaben ta cˈa ri xbanatej chiriˈ. 	 प्रायः तीन घण्टा पछि तिनकी स्वास्नी सफीरा भित्र आई। उसलाई आफ्नो लोगने प्रति त्यस्तो घटना घटन गएको गएको थाहा थिएन।


Ruma wi can xcˈojeˈ cˈa rukˈij ri nabey trato ri ma nucusex ta riche (rixin) ronojel tiempo, ri jun chic trato can cˈo cˈa más rukˈij ruma yariˈ ri can xtucusex cˈa riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 त्यो सेवा जुन लुप्त भयो त्यो महिमासँग आएको भए, तब यो सेवा जो सदा-सर्वदा रहनेछ त्यसको अझ विशाल महिमा हुने थियो।


Can quecˈariˈ tibanaˈ riyix, can quiniwoyobej apo. Achiˈel ri achi chajinel, ruma ma retaman ta ajan (jampeˈ) xtoka ri rajaf ri jay, riyaˈ cˈo chi noyoben apo. Ruma ri rajaf ri jay riqˈui jubaˈ xa noka tek ntoc pe ri akˈaˈ, o ya ri pa nicˈaj akˈaˈ, o tek yesiqˈuin pe ri ecˈ tek xa nipe yan rusekeric o ri nimakˈaˈ yan. Rumariˈ riyix can quiniwoyobej apo. 	 यसकारण तिमीहरू सँधैं सर्तक रहो। यो घरको मालिक कहिले फर्की आऊला भनेर तिमीहरूले थाहा पाएकै हूँदैनौ। उ निश्चयनै बेलुका वा मध्य रातमा, वा बिहानै, वा घाम झुल्केपछि आउनेछ।


Y niquiyaˈ rukˈij ri Dios. Y riyeˈ can utz cˈa yetzˈet cuma quinojel ri winek y ri Ajaf ntajin nuben chique chi yeqˈuiyer ri ye colotajnek, ruma can kˈij kˈij ye qˈuiy chique ri can cˈo wi chi yecolotej ri yetajin niquinimaj ri Jesucristo. 	 तिनीहरूले परमेश्वरको प्रशंसा गरे अनि सबै मानिसहरूले उनीहरूलाई मन पराउँथे। अधिक भन्दा अधिक मानिसहरूले संरक्षण पाए र प्रभुले तिनीहरूलाई विश्वासीहरूको हूलमा सम्मिलित गरे। पत्रुसले एक लङ्गडो मानिसलाई निको पार्दछन्।


Y chiriˈ chiquicojol ri sibilaj ye qˈuiy winek ri quimolon apo quiˈ, cˈo cˈa jun ri xchˈo apo y xubij chare ri Jesús: Tijonel, tabanaˈ jun utzil cachˈo riqˈui ri wachˈalal y tabij chare chi tuyaˈ pe ri werencia ri rubanon ka riche (rixin) chare, xchaˈ chare ri Jesús. 	 भीडबाट एकजना मानसिले येशूलाई भने, “हे गुरु, हाम्रा पिता मर्नु भयो। आफ्नो पिताको धन-सम्पत्तिको मसंग अंश-बण्डा गर्नलाई मेरो दाज्युलाई भनिदिनु होस्।”


Ri yeˈucˈuan ri alaxic riche (rixin) ri Lokˈolaj Espíritu, nijalatej ri quicˈaslen. Ri Lokˈolaj Espíritu man cˈa tzˈetetel ta, xa can achiˈel cˈa ri cakˈikˈ ri xabacuchi (xabachique) nbecˈulun wi pe. Ruma xaxu (xaxe wi) nawacˈaxaj, pero man cˈa awetaman ta acuchi (achique) petenak wi y ma awetaman ta chukaˈ acuchi (achique) nibe wi, xchaˈ ri Jesús. 	 तर हावा कहाँबाट आउँदछ र कतातिर गइरेहछ तिमी जान्दैनौ। यसर्थ मान्छे त्यसतै हूँदछ जो आत्माबाट जन्मन्छ।”


Wachˈalal, riyoj can yoj aj cˈas wi, pero ma riqˈui ta ri itzel tak raybel ri nurayij ri kachˈacul chi ya ta riˈ ri nikaben. Ma que ta riˈ. 	 यसकारण मेरा दाज्यु-भाई, दिदी-बहिनीहरू, हामी आफ्ना पापपूर्ण स्वभावद्वारा नियन्त्रित हुनुहुँदैन। हामीले पापपूर्ण स्वभावले डोर्याएको बाटामा लाग्नु हुँदैन।


Ri Jesús xerutzuˈ apo ri rudiscípulos y xubij chique: Ma tichˈob ta queriˈ. Ri winek ma yecowin ta niquicol quiˈ, yacˈa ri Dios ronojel nicowin nuben, xchaˈ chique. 	 येशूले चेलाहरूलाई हेरेर भन्नुभयो, “मानिसहरूको निम्ति यो असम्भव छ। तर परमेश्वरको निम्ति हरेक कुरा सम्भव छ।”


Queriˈ nbij chiwe ruma iwetaman chi ri Ajaf xtuyaˈ jun herencia chiwe, rutojbalil ri samaj ri niben. Ruma can ya wi rusamaj ri Ajaf Jesucristo ri yixtajin chubanic. 	 याद राख, परमप्रभुले तिमीहरूलाई पुरस्कार दिनुहुनेछ। उहाँले आफ्ना मानिसहरूलाई के दिने प्रतिज्ञा गर्नु भएको छ त्यो तिमीलाई दिनु हुनेछ। तिमीहरूले प्रभु ख्रीष्टको सेवा गर्दैछौ।


Y ri Pedro xubij cˈa chique quinojel ri yecˈo riqˈui, chi queˈel el jubaˈ. Riyaˈ xxuqueˈ ka y xuben cˈa orar. Y xutzuˈ apo ri caminek, y xubij: Tabita, cayacatej. Y ri ixok riˈ can yacˈariˈ xbetzuˈun pe, y tek xutzuˈ cˈa chi cˈo ri Pedro, xyacatej pe. 	 पत्रुसले ती सबैजनालाई कोठा बाहिर पठाए। उनले घुँडा टेके अनि प्रार्थना गरे। त्यसपछि तिनी तबीताको मृतशरीरपट्टी र्फकिए र भने, “तबीता जुरूक्क उठ!” उनले आँखाहरू खोलिन्। जब तिनले पत्रुसलाई देखिन्, तिनी उठेर बसिन्।


Tek xchˈobotej chuwech, xubij: Wacami wetaman chic achique ri xtinben, riche (rixin) chi queriˈ yecˈo yecˈulu wuche (wixin) ri pa tak cachoch, tek xtelesex ri nusamaj. 	 म जान्दछु मैले के गर्नु पर्छ ताकि जब मैले मेरो काम गुमाउँछु, अरू मानिसहरूले मलाई तिनीहरूको घरमा बोलाउने छन्।


y xquibij cˈa chare: ¿Achique cˈa ruma tek riyit xatapon quiqˈui ri winek ri xa ma banon ta ri circuncisión chique? ¿Y achique cˈa ruma can xawaˈ xatucˈyaˈ chukaˈ quiqˈui? xechaˈ chare. 	 तिनीहरूले भने, “तपाईं ती गैर-यहूदीहरूका घर जानुभयो। तपाईंले त्यस्ता मानिसहरूसंग बसेर भोजन सम्म गर्नुभयो!”


Y ri Salmón y ri Rahab ri rixjayil xcalcˈualaj ri Booz; ri Booz y ri Rut ri rixjayil xcalcˈualaj ri Obed; y ri Obed xralcˈualaj ri Isaí. 	 सल्मोन बोअजका पिता थिए। (बोअजकी आमा राहाब थिइन्।) बोअज ओबेदका पिता थिए। (ओबेदकी आमा रूथ थिईन्)। ओबेद यस्सीका पिता थिए।


Riyeˈ quetaman chi ri Dios rubin chi ri yebano queriˈ, cˈo chi nika ri camic pa quiwiˈ. Y astapeˈ can quetaman, xa can cˈa niquiben na wi ronojel ri etzelal riˈ, y chukaˈ can yequicot tek niquitzˈet chi yecˈo nicˈaj chic ri yebano queriˈ. 	 तिनीहरूले परमेश्वरको धार्मिक विधान जान्दछन्। त्यस्ता मानिसहरू मर्नै पर्छ भन्ने परमेश्वरको नियम तिनीहरू जान्दछन्। तथापि तिनीहरूले ती गल्ती कामहरू गरी मात्र रहेनन् तर अरूले त्यसो गरेको पनि ठीकै ठाने।


Wi cˈo cˈa jun ri nipe wuqˈui riche (rixin) chi nrajoˈ yirutzekelbej, cˈo cˈa chi can yin cˈa riyin ri más yirajoˈ. Man cˈa rucˈamon ta cˈa chi ya ta ri ruteˈ rutataˈ ri más yerajoˈ que chinuwech riyin. Ni ma rucˈamon ta chukaˈ chi ya ta ri rixjayil, ri ye ralcˈual, ri ye rachˈalal ri más yerajoˈ o xa ya ri rucˈaslen riyaˈ mismo ri más nrajoˈ. Cˈo cˈa chi can yin cˈa riyin ri más yirajoˈ. Ruma wi ma que ta riˈ ri nuben, ma nicowin ta cˈa ntoc tzekelbey wuche (wixin). 	 “यदि कोही मानिस मकहाँ आँउछ भने, अनि मलाई भन्दा अधिक उसको बाबु, आमा, पत्नी, छोरा-छोरी, दाज्यु भाई तथा दिदी बहिनीहरूलाई प्रेम गर्छ भने त्यो मानिस मेरो चेला हुन सक्तैन। कुनै पनि मानिसले आफ्नो जीवनलाई भन्दा वेशी मलाई धेरै प्रेम गर्नु पर्छ।


Can yacˈariˈ tek quinojel xecˈutun apo chare ri Jesús: ¿La can yit cˈa riyit ri Rucˈajol ri Dios? xechaˈ. Jaˈ (je), queriˈ, can achiˈel ri nibij riyix, xchaˈ ri Jesús chique. 	 तिनीहरू सबैले भने, “त्यसो भए के तपाईं परमेश्वरको पुत्र हुनुन्छ?” येशूले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “हो, तपाईंहरूले जे भन्नुहुन्छ, त्यो सही हो।”


Riyin wetaman achique ri ibanon, ni xa ta yix tef, ni xa ta yix mekˈen. Más ta utz chi can ta yix mekˈen o can ta yix tef. 	 तिमीहरुले जे गर्छों म जान्दछु। तिमीहरु न तातो छौ न चिसो। म इच्छा गर्छु, तिमीहरु न तातो होऊ न चिसो होऊ।


Y yecˈo cˈa aj tzˈibaˈ y yecˈo chukaˈ achiˈaˈ fariseos ri yecˈo apo chiriˈ. Y ri aj tzˈibaˈ y ri fariseos riˈ, yexebexot (yexebeloj) cˈa chiquij ri ye rudiscípulos ri Jesús. Yequibilaˈ cˈa chique: ¿Achique ruma tek riyix yixwaˈ yixucˈyaˈ quiqˈui ri ye cˈutuy tak alcawal y quiqˈui nicˈaj chic winek ri xa ye aj maquiˈ? xechaˈ chique. 	 तर फरिसहरू र तिनीहरूका शास्त्रीहरू उहाँको चेलाहरूको विरुद्धमा यसो भन्दै गनगनाउन लागे, “तिमीहरू कर उठाउनेहरू र पापीहरूसित किन खान पीन गर्छौ?”


Wachˈalal ri sibilaj yatinwajoˈ, riyin nwajoˈ chi can ta utz ntel chawech ronojel ri nasamajij, y man ta jun ayabil. Can ta achiˈel ri acˈaslen chuwech ri Dios chi can utz wi benak. 	 मेरा प्रिय मित्र, म जान्दछु तिमी आत्मिक रुपले असल गरिरहेछौ। यसर्थ म प्रार्थना गर्छु कि तिमीमा प्रत्येक कुरो असल भइरहोस् अनि तिम्रो स्वस्थ राम्रो रहोस्।


Y quecˈariˈ tek xtitzˈet chi yecˈulwachitej chic ronojel ri xinbij yan ka, tiwetamaj cˈa riˈ chi xa noka yan ri ruqˈuisbel tak kˈij. Xa can nakaj chic cˈo wi pe. 	 त्यसरीनै जब तिमीहरू यी कुराहरू घटेका देख्नेछौ तब तिमीहरूले पनी जान्ने छौ कि मैले तिमीहरूलाई भनेका कुराहरूको समय नजिकमा अनि ठीक ढोकामा छन।


Y chiˈiwonojel riyix ri iniman chic ri Jesucristo, yix ralcˈual chic cˈa ri Dios. 	 यसकारण अब विश्वासद्वारा ख्रीष्टमा तिमीहरू परमेश्वरका बालकहरू हौ।


Y ri Jesús can yacˈariˈ xubij chique ri caˈiˈ discípulos riˈ: Ya xapon ri kˈij, riche (rixin) chi riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol xtiyaˈox (xtyaˈ) chic nukˈij nucˈojlen chilaˈ chicaj. 	 येशूले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “मानिसको पुत्रलाई महिमा ग्रहण गर्ने बेला आइपुग्यो।


Y yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ ri ye takon el, xquicˈutuj chic cˈa chare: ¿Yit achique cˈa riyit? ¿La ma yit ta cami riyit ri profeta Elías ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca? xechaˈ chare. Pero ri Juan xubij: Ma yin ta riyin, xchaˈ chique. Cˈacˈariˈ ri achiˈaˈ riˈ xquicˈutuj chic cˈa jun bey chare: ¿La ma yit ta cami riyit ri profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ri kacˈaxan rutzijol chi nipe? xechaˈ chare. Pero riyaˈ xubij: Ma yin ta, xchaˈ. 	 यहूदीहरूले यूहन्नालाई सोधे, “तब तिमी को हौ? तिमा एलिया हौ?” यूहन्नाले उत्तर दिए, “होइन, म एलिया होइन।” यहूदीहरूले सोधे, “के तिमी अगमवक्ता हौ?” यूहन्नाले उत्तर दिए, “होइन, म अगमवक्ता होइन।”


Y yacˈa tek nutzuliben nutzuliben, xintzˈet cˈa chi xa ronojel quiwech chicop ye petenak chupan ri jun nimalaj achiˈel tziek riˈ. Yecˈo chicop cajiˈ caken, yecˈo cˈuxnel y yecˈo ma ye cˈuxnel ta. Yecˈo aj xicˈ tak chicop y nicˈaj chic quiwech chicop ri xa niquikirirej quipan tek yebiyin. 	 जब मैले भित्र हेर मैले त्यहाँ चारखुट्टे स्थलचर पशुहरू जंगली जनावर घस्रने सर्प जातिय प्राणि अनि आकाशका चराचुरूङ्गीहरू देखें।


Y chiquicojol ri winek ri quimolon quiˈ ri chiriˈ, cˈo cˈa jun ixok ri cˈo chic wakxaklajuj junaˈ ruchapon pe yabil. Ri ixok cˈa riˈ luculic rij, y can ma nicowin ta nipaˈeˈ choj. Ri ixok riˈ rucˈulwachin cˈa queriˈ ruma jun itzel espíritu. 	 सभाघरमा एउटी स्त्री थिई। ऊ भित्र दुष्टात्मा पसेको थियो जसद्वारा ऊ अठाह र्वषबाट कुप्रेकी थिई। त्यसको ढाड कुप्रो थियो अनि सिधा उभिन सक्तिनथी।


Chi ri Cristo xmuk y pa rox kˈij xcˈastej pe, achiˈel ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios. 	 कि ख्रीष्ट गाडिए अनि तीन दिन पछि बौरिए, जस्तो धर्मशास्त्रले भन्छ;


Y yacˈariˈ tek jun ángel ri can cˈo sibilaj ruchukˈaˈ, xberuliˈej cˈa pe jun nimalaj abej, ri achiˈel jun caˈ rubanic. Y ri ángel riˈ riqˈui ronojel ruchukˈaˈ xuqˈuek ri abej cˈa pa mar, y xubij cˈa: Quecˈareˈ ri xtiban chare ri nimalaj tinamit Babilonia riche (rixin) chi xtiqˈuis chiriˈ. Ri tinamit riˈ ma xtitzˈetetej ta chic. 	 त्सपछि एक शक्तिवान स्वर्गदूतले एक विशाल चट्टान टिपे। यो चट्टान जाँतो जत्रै ठूलो थियो। स्वर्गदूतले त्यो चट्टान समुद्रमा हाने अनि भने “महानगर बेबिलोन यसरी नै पयाँकिइने छ अनि फेरि कहिल्यै पाइनेछैन।


Quecˈariˈ xquiben ri aj Macedonia, y rumariˈ tek riyoj xkachilabej cˈa chare ri kachˈalal Tito chi nibe chic jun bey iwuqˈui riyix aj Corinto, riche (rixin) chi nberuqˈuisaˈ rumolic ri ofrenda ri xuchop ca rumolic chilaˈ chicojol, ruma ri samaj riˈ jun samaj riche (rixin) chi nibanbej utzil. 	 यसैले यो विशेष पूनित कार्य सिद्धयाउन हामीले तितसलाई र तिमीहरूलाई सघाइ माग्यौ। तितस नै एकजना हुन् जसले यो काम शुरू गरे।


Ri Pablo y ri nicˈaj chic xejoteˈ chic el ri pa jay. Riyaˈ xuwechˈ cˈa ri caxlan wey, y xquitij. Y xuchop chic cˈa tzij jun bey, y cˈa ya tek niseker pe tek xtaneˈ. Y can yacˈa chukaˈ riˈ tek xbe. 	 पावल फेरि माथिल्लो तल्लामा गए। उनले रोटी टुक्राए अनि खाए। पावल तिनीहरूसंग धेरै बेरसम्म कुरा गरिरहे। उनको गफ सकिन्दा मिर्मिरे बिहान भइसकेको थियो। त्यसपछि पावल गए।


Ruma riyoj can yoj rukˈaˈ raken ri ruchˈacul y can yoj achiˈel rutiojil y rubakil. 	 किन कि हामी उहाँको शरीरका अंग हौं।


Wi cˈo jun chiwe riyix ri napon pa jun chic tinamit o cˈo jun ri petenak pa jun chic tinamit, tiyalaˈ cˈa iposada riqˈui ronojel iwánima. 	 विना विरोध एक अर्कामा अतिथि सत्कार गर।


Y tek xapon cˈa ri uxlanibel kˈij, xuchop cˈa rucˈutic ri ruchˈabel ri Dios ri pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Ruma cˈa ri chˈabel ri yerubij chique, ri winek riˈ can xquimey cˈa y xquibij: ¿Achique cˈa ruma re achi reˈ sibilaj qˈuiy etamabel cˈo riqˈui y nicowin yeruben milagros? ¿Achique modo tek nicowin nuben ronojel reˈ? 	 विश्रामको दिनमा येशूले सभाघरमा शिक्षा दिन शुरू गर्नुभयो। धेरै मानिसहरू उहाँको शिक्षा सुनेर छक्क परे, तिनीहरूले भने, “योमानिसले यो शिक्षा कहाँबाट पायो? यो ज्ञान उहाँले कहाँबाट पाएका हुन्? कसले उहाँलाई यो दिएका हुन्? अनि यस्तो आश्चर्य-कर्महरू गर्ने शक्ति उहाँले कहाँबाट पाएका हुन्?


Y tek xa cˈa jubaˈ tibix queriˈ chare ri Moisés, xanmej el y xuyaˈ cˈa ca ri Egipto y xbe cˈa pa jun chic ruwachˈulef Madián rubiˈ. Y chiriˈ, chiquicojol winek ri ma ye israelitas ta xcˈojeˈ wi. Chiriˈ xcˈuleˈ wi chukaˈ, y xecˈojeˈ ye caˈiˈ rucˈajol. 	 जब मोशाले त्यस्तो सुने तिनले मिश्रदेश छोडे। उनि मिदयानको देशमा नौला मानिस जस्तै बस्न थाले अनि त्यहीं उनका दुइ छोराहरू भए।


Y ruma ri Tataˈixel sibilaj yirajoˈ riyin ri Rucˈajol, rumariˈ tek Riyaˈ nucˈut chinuwech ronojel ri rusamaj. Y yecˈo samaj más ye nimaˈk que chuwech reˈ ri xtucˈut chinuwech. Y tek nitzˈet ri nben riyin, riyix can xtimey. 	 पिताले पुत्रलाई प्रेम गर्नुहुन्छ अनि आफूले गरेको सम्पूर्ण कार्यहरू पुत्रलाई देखाउनु हुन्छ। यो मानिस निको भयो। तर पिताले यो भन्दा पनि महान कार्य पुत्रलाई देखाउनु हुन्छ। तब तिमाहरू सबै छक्क पर्नेछौ।


Y ri Kajaf Jesucristo can xquixrutoˈ wi riche (rixin) chi cof yixcˈojeˈ chupan ri icˈaslen, riche (rixin) chi man ta jun mac nilitej pa tak icˈaslen tek xtapon ri kˈij tek xtipe chic jun bey Riyaˈ. 	 येशूले तिमीहरूलाई सदा सुदृढ राख्नु हुनेछ कि हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्टको पुरागमनको दिनमा पनि तिमीहरूलाई केही दोष हुने छैन।


Ruma chi can quinojel cˈa ri yebano ri ruraybel ri Dios, yecˈariˈ ri ye achiˈel nteˈ, wanaˈ y nchakˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 मेरा साँच्चा भाइ बहिनीहरू र आमा तिनीहरूनै हुन् जसले परमेश्वरले चाहे अनुसार कर्म गर्दछन्।”


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Pero wi Riyaˈ xa choj jun ralcˈual ca ri rey David, ¿achique cˈa ruma tek ri rey David xubij Wajaf chare ri Cristo? Ruma xa can xkˈalajsex chare ruma ri Lokˈolaj Espíritu; y rumariˈ tek xubij cˈa: 	 त्यसपछि येशूले फरिसीहरूलाई भन्नुभयो, “यदि त्यसो भए दाउदले उहाँलाई किन ‘परमप्रभु’ भने? दाऊद पवित्र आत्माको शक्तिद्वारा बोलिरहेका थिए।


Y can yacˈariˈ tek ri ixok xubij chare ri Jesús: Táta, riyin nchˈob chi riyit yit jun profeta ri yakˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios. 	 त्यस स्त्रीले भनी, “महोदय, अब म जान्न सक्छु कि तपाईं अगमवक्ता हुनुहुन्छ।”


Y can yacˈariˈ tek cˈo cˈa jun ri junanin (anibel) xberucˈamaˈ pe jun esponja y xumubaˈ pa jun chˈomilaj ruyaˈal uva. Cˈacˈariˈ xuyaˈ chutzaˈn jun aj, riche (rixin) chi xuyaˈ chare ri Jesús riche (rixin) chi nichˈuchˈuˈ ka jubaˈ ri chakiˈj chiˈ chare. 	 एक्कासि तिनीरूमध्ये एक जनाले झट्टै दगुरेर गई एउटा स्पञ्ज लिएर आयो। त्यसले त्यो स्पञ्ज सिर्काले भरेर एउटा लट्ठीमा बाँधेर राखेको थियो। अनि उसले येशूलाई पिउन दिनका निम्ति त्यस लट्ठीको सहायताले स्पञ्ज उठायो।


Ri can xticuy cˈa rumac riyix, riyin chukaˈ queriˈ xtinben riqˈui. Ruma chinuwech riyin xa can xcuyutej yan cˈa rumac. Y ri rumac ri xincuy riyin, can iwuma cˈa riyix tek xincuy rumac. Ri mac ri xincuy riyin, ma xu (xe) ta cˈa chinuwech ka riyin, xa can chuwech cˈa ri Cristo chukaˈ. 	 कसैलाई तिमीले क्षमा दियो भने, म पनि त्यस मानिसलाई क्षमा दिन्छु। अनि मैले जे क्षमा दिएको छु-ममा क्षमा दिने केही भए-मैले त्यो ख्रीष्टको उपस्थितिमा तिम्रोलागि दिएँ।


Y xtiquibilaˈ cˈa: Wi rubin ca ri Cristo chi nipe chic jun bey, ¿acuchi (achique) cˈa cˈo wi ri retal chi can nipe wi? Ruma janipeˈ tiempo ri ye caminek ri kateˈ katataˈ majun jalatajnek ta chuwech re ruwachˈulef. Can achiˈel tek xban re ruwachˈulef, can cˈa que na riˈ rubanon re wacami, xquechaˈ. 	 ती मानिसहरुले भन्नेछन्, “उहाँले फेरि आउने प्रतिज्ञा गर्नु भएकोछ। यो प्रतिज्ञा के भयो? हाम्रा पिता-पूर्खा मरे। तर संसार सृष्टि भएको समयदेखि प्रत्येक वस्तु त्यही प्रकारले चलिरहेको छ।”


Riyaˈ yoj rutoˈon cˈa riyoj israelitas ri can yoj ruchaˈon wi riche (rixin) chi nikaben ri rusamaj. Ma yoj rumestan ta ca y rujoyowan kawech. 	 उहाँ आफ्नो दास इस्राएललाई सहायता गर्न आउनष्ठ्वु भएकोछ। उहाँले हामीलाई उहाँको कृपा दिनु भएकोछ।


Ma que ta riˈ, ruma ri kachˈacul can yecˈo wi rukˈaˈ raken, pero xa jun chˈaculaj rubanon ronojel. 	 अहिले यो जुन अवस्थामा छ अंगहरू धेरै छन् तर शरीर एउटै छ।


Y tek ri kachˈalal ri yecˈo pa Jerusalem quicˈaxan chic ka ri xubij ri Pedro chique, man cˈa xechˈo ta chic apo. Ri kachˈalal riˈ niquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios, y niquibij cˈa: Ri Dios can xuyaˈ cˈa chukaˈ kˈij chique ri ma ye israelitas ta riche (rixin) chi nitzolin pe quicˈuˈx riqˈui Riyaˈ, riche (rixin) chi niquil quicˈaslen riqˈui, xechaˈ. 	 जब यहूदी विश्वासीहरूले यी कुराहरू सुने, तिनीहरूले र्तक गर्न छाडे। तिनीहरूले परमेश्वरको प्रशंसा गरे र भने, “तब परमेश्वरले गैर-यहूदीहरूलाई पनि हृदय परिवर्तन गर्ने अनि हाम्रो जस्तै जीवन प्राप्त गर्ने अनुमति दिनु भयो।”


Y ri rey riˈ can cˈo cˈa runaˈoj chubanic ri etzelal chique ri kachˈalal aj Israel. Y xuben cˈa chique ri katiˈt kamamaˈ chi xquikˈaxaj tijoj pokonal, ruma xuben chique chi xequimalij ca ri tak calcˈual ri xa can cˈariˈ yeˈalex riche (rixin) chi xecom. Queriˈ xuben chique ruma can xrajoˈ chi man ta xeqˈuiyer. 	 ती राजाले हाम्रो मानिसहरूलाई हानी पुरयाउन धूर्त तरिकाहरू प्रयोग गरे। उनले तिनीहरूको भर्खर जन्मेका नानीहरू मरोस् भनी बाहिर राख्न वाध्य गराए।


Y chukaˈ nubij: Ri Ajaf retaman ri niquichˈob ri winek ri niquinaˈ chi cˈo nimaˈk tak naˈoj quiqˈui, y chukaˈ retaman chi majun oc rejkalen ri chˈobonic riˈ. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 धर्मशास्त्रमा यस्तो पनि लेखिएको छ “परमेश्वर ज्ञानी व्यक्तिको विचार बुझ्न हुन्छ। उहाँले जान्नु हुन्छ कि तिनीहरूको विचार बेकामे हो।”


Y ri rucˈulun chic ri Rucˈajol ri Dios pa ránima, cˈo chic ri rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Yacˈa ri winek ri ma rucˈulun ta ri Rucˈajol ri Dios pa ránima, majun rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 मानिस जोसित पुत्र छ उसित त्यो जीवन हुन्छ। तर मानिस जोसित परमेश्वरका पुत्र छैनन् उसको त्यो जीवन हुँदैन।


Y rumariˈ tek riyoj xkachˈob cˈa chi utz yekachaˈ el ye caˈiˈ kachˈalal riche (rixin) chi yekatek el chiˈitzˈetic. Y re ye caˈiˈ reˈ yecachibilaj cˈa el ri Bernabé y ri Pablo ri sibilaj yekajoˈ. 	 तिमीहरूकहाँ केही चुनिएका मानिसहरू पठाउन एकमत भएकाछौं। तिनीहरू हाम्रा प्रिय मित्र बर्णाबास र पावलसँग आउनेछन्।


Y tek ri principaliˈ tak sacerdotes y ri achiˈaˈ fariseos tek quicˈaxan chic ka ri cˈambel tak tzij ri xerutzijoj ri Jesús, can xkˈax cˈa chiquiwech chi chiquij riyeˈ xchˈo wi ka. 	 येशूले भन्नु भएको यो उखानलाई मुख्य पूजाहारीहरू र फरिसीहरूले सुने। येशूले तिनीहरूकै विषयमा बोल्दै हुनुहुन्छ भन्ने कुरा तिनीहरूले बुझे।


Ri Jesús xbe pa tinamit Nazaret, ri tinamit ri xqˈuiy wi Riyaˈ. Y chupan ri uxlanibel kˈij, Riyaˈ xbe cˈa chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, can achiˈel wi ri tuben. Y tek cˈo chic chiriˈ, Riyaˈ xpaˈeˈ cˈa, riche (rixin) chi nusiqˈuij ri ruchˈabel ri Dios. 	 येशूले आफु हुर्केको शहर नासरतको पनि यात्रा गर्नु भयो। विश्रामको दिनमा अघि झैं उहाँ सभाघरमा जानु भयो। उहाँ त्यहाँ (धर्मग्रन्थबाट) केही पढनलाई उभिनु भयो।


Y yacˈa tek ri nicˈaj chic winek xtiquibij chi wacami sibilaj jabel kabanon, ruma majun chˈaˈoj, can utz yojcˈo ka, xquechaˈ; xa yacˈariˈ tek xtoka ri rucˈayewal pa quiwiˈ. Xa xtiquicˈulwachij achiˈel ri nucˈulwachij jun ixok ri petenak alanic chrij. Xa cˈa tek xtunaˈ, ya xpe ri kˈaxomal chare y can man xtutoˈ ta riˈ chuwech. Y quecˈariˈ ri xtiquicˈulwachij ri winek riˈ, ma xtiquitoˈ ta quiˈ chuwech ri rucˈayewal. 	 मानिसहरू भन्नेछन्, “हामीलाई शान्ति छ, हामी सुरक्षित छौं। तर तिनीहरूमाथि एक्कासि विनाश आइलाग्छ जसरी गर्भवती स्त्रीलाई एक्कासि प्रसव वेदनाले चाप्दछ। अनि त तिनीहरूले भाग्ने मौका समेत पाउने छैनन्।


Y ri jun achi riˈ, ri Felipe rubiˈ, aj pa tinamit Betsaida, ri tinamit ri quitinamit chukaˈ ri Andrés y ri Pedro. 	 अन्द्रियास र पत्रुस जस्तै फिलिप पनि बेथसेदा शहरका थिए।


Xquijach cˈa pa quikˈaˈ winek ri ma ye israelitas ta. Y ri winek riˈ xquetzeˈen chuwij, xtiquibilaˈ itzel tak chˈabel chuwe y xquinquichubaj. 	 उहाँकै मानिसहरू उहाँको विरुद्धमा जानेछन् अनि उहाँलाई गैरयहूदीहरूको हातमा सुम्पिनेछन्। तिनीहरुले उहाँको उपहाँस गर्नेछन्, अनि उहाँलाई थुक्ने छन्।


Y tayaˈ cˈa chukaˈ ri kaway ri nicˈatzin chake ronojel kˈij. 	 आज हामीलाई प्रत्येक दिन चाहिने भोजन दिनुहोस्।


Yacˈa chuwech ri Ajaf Dios chi achi chi ixok xa junan kakˈij. Ri ixok can rajawaxic wi cˈa chare ri achi y queriˈ chukaˈ ri achi can rajawaxic wi chare ri ixok. 	 तथापि प्रभुमा स्त्री पुरुषकोलागि महत्वपूर्ण छ र पुरुष स्त्रीको लागि महत्वपूर्ण छ।


Re wacami, can cˈa ma jane nwajoˈ ta yinapon iwuqˈui, ruma ma nwajoˈ ta chi xaxu (xaxe wi) ta jun o caˈiˈ kˈij ri yicˈojeˈ iwuqˈui. Can nwajoˈ cˈa yiyaloj jubaˈ iwuqˈui, wi queriˈ nrajoˈ ri Ajaf. 	 तिमीहरूलाई भेट्न म यात्री जस्तो आउँन चहाँदिन। यदि प्रभुको अनुमति भए, मेरो तिमीहरूसँग लामो समय सम्म बस्ने इच्चाछ


Rumariˈ, wi cˈo jun kachˈalal ri nuchˈob ka chi cof cˈo, can rajawaxic chi tuchajij riˈ jabel riche (rixin) chi ma nitzak ta. 	 यसैले त्यो जो दह्रिलोसंग उभिन्छु भनि सोच्छ त्यो होशियार साथ उभियोस ताकि उ लड्न नपरोस्।


Y tek ri Jesús xracˈaxaj ri tzij ri xquibij ri aj tzˈibaˈ y ri achiˈaˈ fariseos, Riyaˈ xubij cˈa chique: Jun ajkˈomanel ma ye ta ri ye utz ri yerakˈomaj. Riyaˈ yerakˈomaj ri yawaˈiˈ. Riyin ma xipe ta chiquicanoxic winek ri choj quicˈaslen. Riyin xipe chiquicanoxic ri aj maquiˈ, ri rajawaxic chi nitzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 येशूले यी कुरा सुन्नु भयो, अनि उहाँले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “निरोगीहरूलाई वैद्यको आवशयकता पर्दैन, रोगी मानिसहरूलाई नै वैद्यको आवश्यकता पर्छ, र म धार्मिकहरूलाई बोलाउन यहाँ आएको होईन, तर म पापीहरूलाई बोलाउन यहाँ आएको हुँ।


Ri soldados ri xechajin chuchiˈ ri jul xquicˈul cˈa el ri puek, y achiˈel ri xbix el chique, can quecˈariˈ rutzijol ri xquelesaj rubixic chiquicojol ri israelitas. Y ya cˈa riˈ ri etaman cuma ri israelitas cˈa chupan re kˈij reˈ. 	 तब तिनीहरूले सो पैसा लिए अनि पूजाहारीहरूले भने बमोजिम काम गरे। तिनीहरूको उखान यहूदीहरू माझ फैलियो अनि तिनीहरू माझ अहिले सम्म पनि त्यो कुरा प्रचलित छ।


Riyix aj Samaria niyaˈ cˈa rukˈij ri Dios pero ma kˈaxnek ta jabel chiwech achique riˈ. Yacˈa riyoj israelitas can ketaman wi ri achique ri nikayaˈ rukˈij; ruma can ya cˈa ri kiqˈui riyoj xtel wi pe ri nicolo quiche (quixin) ri winek chupan ri quimac. 	 तिमी सामरीहरू जे आराधना गर्दछौं। त्यो जान्दैनौ। हामी यहूदीहरू के आराधना गर्दछौं त्यो जान्दछौं। मुक्ति यहूदीहरूबाटै आउँदछ।


Y ya re achi Jasón rubiˈ ri xcˈulu apo quiche (quixin) ri pa rachoch. Quinojel cˈa ri yetzekelben quiche (quixin) ri Pablo y ri Silas, riyeˈ xa ma niquinimaj ta ri nubij ri ley riche (rixin) ri César, ruma xa niquibij chi cˈo jun chic rey, y Jesús rubiˈ, xechaˈ. 	 जेसनले आफ्ना घरमा तिनीहरूलाई बास दिए। तिनीहरू सबैले सिजरको नियमहरू विरुद्ध काम गरिरहेछन्। तिनीहरू भन्छन्, येशू नाउँको अर्कै एक जना राजा छन्।”


Y ri cˈajol can yacˈariˈ xubij chare ri rutataˈ: Táta, ximacun chuwech ri Dios, y can ximacun chukaˈ chawech riyit. Man cˈa rucˈamon ta chic chi nabij acˈajol chuwe. 	 छोरोले तिनलाई भन्यो, हे पिता, मैले परमेश्वर र तपाईंको अघि पाप काम गरेको छु। म तपाईंको छोरो भनिनु अब उसो योग्यको छैन।’


Y yecˈo cˈa nicˈaj chic chique ri winek, can xcajoˈ cˈa chi xquichop ta el ri Jesús, pero xa can majun ri xchapo ta el. 	 कोही मानिसहरूले येशूलाई पक्रन चाहन्थे। तर कसैले पनि तिनीमाथि आफ्नो हात हालेनन्।


Ri acˈal cˈa riˈ xtucˈom pe sibilaj quicoten chawe riyit, y xtucˈom pe chukaˈ quicoten chique sibilaj ye qˈuiy winek. 	 तिनेले तिमीहरूमा आनन्द र खुशीयाली ल्याउनेछन्। तिनको जन्मले धेरै धेरै मानिसहरूमा सुख ल्याउनेछ।


Y riqˈui ri altar xbeˈel cˈa pe chukaˈ jun ángel ri can yaˈon uchukˈaˈ chare riche (rixin) chi nicowin nitakanoj pa ruwiˈ ri kˈakˈ. Y can nurek apo ruchiˈ chare ri ángel ri ucˈuayon ri jos (wos) ri cˈo sibilaj rey y xubij: Tacusaj cˈa la ajos (awos), queˈakupij pe pa tak tzekaj ri uva. Ruma ri uva ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef chekˈ chic. 	 त्यसपछि वेदिबाट अर्को स्वर्गदूत आए। यो स्वर्गदूतको आगोमाथि अधिकार थियो। यो स्वर्गदूतले धारिलो हँसिया हुने स्वर्गदूतलाई भने। उसले भने, “तिम्रो धारिलो हँसिया लेऊ अनि पृथ्वीको अङ्गूर घारीबाट अङ्गूरका झुप्पा संग्रह गर। पृथ्वीका अङ्गूरहरु पाकेका छन्।”


Y reˈ nikabij chiwe ruma queriˈ xubij ri Ajaf, chikonojel riyoj ri cˈa yoj qˈues na o cˈa yojcˈo na chuwech re ruwachˈulef tek xtipe chic jun bey ri Ajaf, ma yoj ta cˈa ri xkojnabeyej el chiquiwech ri ye caminek chic el. 	 अब तिमीहरूलाई हामी जे भन्दैछौ त्यो सन्देश परमप्रभु स्वयंबाट आएको हो। हाम्रो बीचमा जो अहिले जीवित छन्, परमप्रभु आँउदा पनि केही जीवित रहनेछन्। हामीहरू जो त्यस समय जीवित रहनेछौं, परमप्रभुसँग रहनेछौं, तर जो पहिले मरिसकेकाहरू भन्दा अघि होइन।


Y ri Sacerdote ri xpe, ya ri Kajaf Jesucristo, y nikˈalajin chi Riyaˈ riy rumam ca ri Judá. Y ri ley riche (rixin) ri Moisés ma nubij ta chi yeˈoc sacerdotes ri ye riy rumam ca ri Judá. 	 यो स्पष्ट छ कि हाम्रा प्रभु यहूदाको वंशबाट आउनुभयो तर मोशाले त्यस वंशबाट पूजाहारीहरू हुने बारे केही कुरा गरेनन्।


Yin cˈa riyin ri ru‑Dios ri Abraham, ri ru‑Dios ri Isaac y ri ru‑Dios chukaˈ ri Jacob. Can quecˈariˈ ri xubij ri Dios ojer ca. Y xa ta ri katiˈt kamamaˈ riˈ xa xecom ta jurayil, ri Dios man ta qui‑Dios chic riyeˈ, ruma xa ma xquecˈastej ta chic pe. Ruma ri Dios, ma Dios ta quiche (quixin) ri caminakiˈ, xa can Dios quiche (quixin) ri cˈo quicˈaslen, xchaˈ ri Jesús. 	 परमेश्वरले भन्नुभएको छ, ‘म अब्राहामको परमेश्वर, इसहाकको परमेश्वर, अनि याकूब का परमेश्वर हुँ।’ यसको मतलब परमेश्वर मृत मानिसहरूका परमेश्वर हुनुहुन्न तर जिंउदा मानिसहरूसँग हुनु हुन्छ।”


Y ri Jesús xchˈo cˈa chique ri rudiscípulos, y xubij: Wi cˈo jun nrajoˈ yirutzekelbej, man cˈa tupokonaj ta nukˈaxaj tijoj pokonal. Xa can tubanaˈ cˈa achiˈel nuben jun ri benak chuxeˈ jun cruz riche (rixin) chi nbecamisex. Ma nuben ta chic ri nurayij ka riyaˈ. Wi cˈo cˈa jun nichˈobo queriˈ, utz chi nipe wuqˈui y quirutzekelbej cˈa. 	 त्यसपछि येशूले आफ्ना चेलाहरूलाई भन्नुभयो, “यदि कसैले मलाई पछ्याउन चाहान्छ भने उसले आफूलाई चाहिएको चीजहरू प्रति अस्वीकार गर्नु पर्छ। उसलाई प्रदान गरीएको क्रूस उसले स्वीकार गर्नै पर्छ अनि त्यसपछि मलाई उसले पछ्याउनु पर्छ।


Tiyaˈ rutzil ruwech ri kachˈalal Urbano. Riyaˈ junan xojsamej riqˈui pa rusamaj ri Cristo Jesús. Y tiyaˈ chukaˈ rutzil ruwech ri kachˈalal Staquis, ri sibilaj nwajoˈ. 	 उर्बानसलाई नमस्कार। उनी ख्रीष्टका एक सह-सेवक हुन्। मेरा प्रिय मित्र स्ताकिसलाई पनि नमस्कार।


Ruma wi xaxu (xaxe wi) riqˈui ri awespíritu yamatioxin chare ri Dios, y wi xa ma xtikˈax ta chiquiwech ri yeˈacˈaxan awuche (awixin), ¿la xtiquibij cami pe amén tek xa ma xkˈax ta chiquiwech ri yatajin namatioxij chare ri Dios? 	 तिमी तिम्रो आत्माले परमेश्वरको प्रशंसा गरौला तर साधारण मानिसले तिम्रो धन्यवादमा “आमिन” भन्न सक्दैन। किनभने तिमीले के भन्दैछौ उसले बुझ्न सक्तैन।


Y riyin ri Pablo, re rutzil iwech ri ntek el, can riqˈui nukˈaˈ riyin ntzˈiban wi el. Y tiwetamaj chi can kitzij chi yin cˈa riyin ri yitako el re wuj reˈ chiwe, ruma can quereˈ wi ri yitzˈiban y yareˈ ri retal ronojel wuj ri ntek el riyin. 	 म पावल हुँ र यो अभिवादन आफ्नै हातले लेख्दैछु। मैले लेखेको प्रत्येक चिट्ठीमा यो सत्यता चिन्ह हो। यो मेरो लेख्ने तरिका हो।


Y ri Jesús can yacˈariˈ tek xusiqˈuij (xroyoj) jun ti acˈal y xuyaˈ chiriˈ pa quinicˈajal. 	 येशूले एकजना सानो बालकलाई आफूकहाँ बोलाउनुभयो। अनि चेलाहरूको अघि त्यो बालकलाई उभ्याउनु भयो।


Y wacami, Ajaf, tatzuˈ cˈa chi re winek reˈ yexibin, ruma yacatajnek coyowal chikij. Y rumariˈ riyoj nikacˈutuj cˈa chawe chi tayaˈ kachukˈaˈ ri yoj asamajel riche (rixin) chi man ta jun xibinriˈil kiqˈui riche (rixin) chi nikatzijoj ri achˈabel. 	 अनि, अब, सुन्नहोस् परमप्रभु! तिनीहरूले के भनिरहेछन्। तिनीहरूले हामीलाई डर देखाउने कोशिश गरिरहेछन्! परमप्रभु, हामी तपाईंको सेवकहरू हौ। हामीलाई ती कुराहरू भन्नालाई सहयोग गर्नुहोस् जुन तपाईं हामीद्वारा साहससंग भनिएको चाहनु हुन्छ।


Y ri Zacarías xucˈutuj chare ri ángel: ¿Achique cˈa rubanic tek xtinwetamaj riyin chi can kitzij ri nabij chuwe? Ruma chi riyin y ri wixjayil xa yoj rijitaˈk chic, y ma yecˈojeˈ ta chic kalcˈual, xchaˈ. 	 जकरियाले स्वर्गदूतलाई भने, “यो कुरा साँचो हो भनेर म कसरी निश्चित हुनु? म एउटा बूढो मानिस हुँ, अनि मेरी पत्नी पनि बुढी नै छिन्?


Y wi riyix can nicuy cˈa rumac jun winek, can xticuyutej wi cˈa rumac chukaˈ chuwech ri Dios. Yacˈa ri xa ma xticuy ta rumac, ri Dios can ma xtucuy ta chukaˈ rumac ri winek riˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 यदि तिमीहरूले मानिसहरूका पाप क्षमा गरिदियौ भने तिनीहरूका पापहरू क्षमा हुनेछ। यदि त्यसो गरेनौ भने तिनीहरूका पापहरू क्षमा हुनेछैन्।”


Y tek ya xa nitzˈaket cˈa ri wukuˈ kˈij, ri Pablo cˈo cˈa ri chiriˈ pa rachoch ri Dios; y yacˈariˈ tek xtzˈet cuma nicˈaj israelitas ri yepe cˈa quelaˈ pan Asia. Y ri israelitas riˈ xquiyaˈ cˈa chukaˈ quinaˈoj ri nicˈaj chic quech aj Israel riche (rixin) chi xquichop ri Pablo. 	 जब सात दिन बित्न लागेको थियो कतिपय एशियाका यहूदीहरूले पावललाई मन्दिर प्रागंणमा देखे। तिनीहरूले सबै मानिसहरूलाई उत्तेजित बनाए अनि पावललाई पक्रे।


Y xabachique ta na jay ri yixapon wi pa jun tinamit, chiriˈ quixcˈojeˈ wi ka. Xa can cˈa ya tek yixel pe chupan ri tinamit riˈ, cˈacˈariˈ utz chi niyaˈ ca ri jay ri xixcˈojeˈ wi. 	 कुनै घरमा गयौ भने फर्किने समय नभएसम्म त्यहीं बस।


Chupan ri iley, tzˈibatajnek cˈa chi tek yecˈo ye caˈiˈ winek ri junan niquibij, can kitzij wi ri niquibij. 	 तिमीहरूको आफ्नै व्यवस्था छ कि यदि दुई जना गवाहीले एउटै कुरा भन्यो भने तिमीहरूले स्वीकार गर्नैपर्छ।


Yacˈa ri Jesús xubij chique: ¿La majun bey cˈa isiqˈuin ta ri tzˈibatal ca chupan ri wuj chrij ri xquiben ri David y ri ye rachibil ri ojer ca, tek sibilaj xenum? 	 उहाँले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, ‘दाऊदले, आफै र आफूसँगका मानिसहरू भोकाउँदा के गरेथे, के तिमीहरूले पढेका छैनौ?


Tiwacˈaxaj cˈa jabel re xtinbij chiwe: Cˈo cˈa jun achi ri xbe pa jopin ijaˈtz. 	 “सुन! एकजना किसान बीऊ छर्न गयो।


Y ri achi chajinel xucˈutuj cˈa kˈakˈ. Y tek rucˈuan chic ri kˈakˈ riˈ, junanin (anibel) cˈa xoc apo ri pa cárcel, pero can nibarbot (nibaybot) ruma ruxibin riˈ. Y ri achi chajinel riˈ xbexuqueˈ cˈa chiquiwech ri Pablo y ri Silas. 	 जेल अधिकारीले बत्ती ल्याउन आदेश गरे। त्यसपछि उ डरले काम्दै भित्र दौड्यो उ पावल र सिलासको सामु लड्यो।


Y xucˈuex cˈa apo ri cˈajol chuwech ri Jesús. Pero tek ri itzel espíritu xutzˈet ri Jesús, riqˈui ruchukˈaˈ xuyicaj ri cˈajol y xuchˈakij pan ulef. Y ri cˈajol nubolkotilaˈ cˈa riˈ y niwoko ruchub (rucˈaxej) pa ruchiˈ. 	 त्यसपछि चेलाहरूले त्यो ठिटोलाई येशू कहाँ ल्याए। जब दुष्ट आत्माले येशूलाई देख्यो, त्यसैबेला त्यसले ठीटोलाई आक्रमण गर्यो। ठिटो भूईंमा लडयो अनि छट्पटाउन लाग्यो। त्यसले मुखबाट फींजहरू निकालिरहेको थियो।


Can qˈuiy cˈa mul rucˈakon pa kˈakˈ y pa tak yaˈ riche (rixin) chi nucamisaj. Pero wi riyit yacowin natoˈ, tajoyowaj cˈa kawech; y kojatoˈ cˈa. Queriˈ xubij ri tataˈaj chare ri Jesús. 	 दुष्टात्माले घरि घरि त्यसलाई आगोमा अनि पानीमा पछारेर मार्न खोज्छ। यदि तपाईंले त्यसका निम्ति केही गर्नसक्नु हुन्छ भने कृपया हामीमाथि, दया गरी मदत गर्नुहोस।”


Y tek ri winek ri aj chiriˈ pa Malta xquitzˈet chi ri cumatz tzekel chrij rukˈaˈ ri Pablo, niquibilaˈ cˈa chiquiwech: La achi laˈ can nikˈalajin chi jun achi camisanel, ruma astapeˈ xcolotej pe chupan ri mar, ya cˈa la cumatz ri xticamisan el riche (rixin) wacami. Can cˈo cˈa chi nutoj na ri etzelal rubanon, yechaˈ cˈa ri winek riˈ. 	 त्यहाँ बस्नेहरूले पावलको हातमा साँप झुण्डिरहेको देखे। तिनीहरूले भने, “यो मान्छे हत्यारा हुनै पर्छ। उ पानीमा मरेन, तर न्यायले उसलाई बाँच्न दिएन।”


Y can yacˈariˈ tek ri Saulo xyacatej el chiriˈ pan ulef. Y tek xerujek ri runakˈ tak ruwech, yacˈariˈ tek xunabej chi xa ma nitzuˈun ta chic. Rumariˈ tek xquichop el chukˈaˈ, xquicˈuaj cˈa pa Damasco. 	 शावल भूइँबाट उठे। उसको आँखा खोलियो तर केही देख्न सकेनन्। यसकारण शावलसंग आएका मानिसहरूले उनको हात पक्रेर तिनलाई दमीशक सम्म लगे।


Rumacˈariˈ man cˈa tiyaˈ ta ca ri icukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios, ruma can cˈo jun nimalaj rajel ruqˈuexel ri xticˈul. 	 यसर्थ उत्साह नहराऊ जुन तिमीहरूको अतीतमा थियो। तिम्रा उत्साहलाई प्रशस्त पुरस्कार दिइन्छ।


Ruma ri uchukˈaˈ ri nikacusaj riyoj riche (rixin) chi nikaben chˈaˈoj riqˈui ri itzel, ma kachukˈaˈ ta riyoj, xa can riqˈui ri Dios petenak wi ri nimalaj uchukˈaˈ riˈ ri can nicowin wi nukasaj ri nimaˈk itzel tak naˈoj ri yeruyaˈ ri itzel pa quijolon ri winek. 	 हामी त्यो हतियारहरू लिएर लडाई गर्छौं जुन संसारले चलाउने हतियाहरहरू भन्दा भिन्दै छ। हाम्रा हतियारहरूमा परमेश्वरको शक्ति छ। यो हतियारले शत्रुहरूको बिलयो दुर्ग समेत नाश पार्न सक्छ। हामी मानिसहरूका र्तकहरू नाश गर्छौं।


Riyeˈ xquichˈob chi majun nicˈatzin wi niquetamaj ruwech ri Dios. Rumariˈ ri Dios xeruyaˈ ca. Tiyojtej na cˈa ri quinaˈoj y tiquibanalaˈ na cˈa ri xajan chi niban. 	 परमेश्वरको सत्य ज्ञान राख्नु पर्छ भन्ने कुरालाई मानिसहरूले महत्व दिएनन्। त मानिसहरूले नगर्नु पर्ने काम गरे। यसैले व्यर्थकै कामहरू गरोस् भनेर परमेश्वरले छाडिदिनु भयो।


Tek bitajnek chic ronojel riˈ, yacˈariˈ tek riyin ri Juan xintzˈet cˈa chic chi ri chicaj jakel jun puerta, y xinwacˈaxaj cˈa jun chˈabel. Yariˈ ri nabey chˈabel ri xinwacˈaxaj, y ri chˈabel riˈ can achiˈel cˈa ri nikˈajan jun trompeta. Y xubij cˈa pe chuwe: Cajoteˈ pe waweˈ, y riyin xtincˈut cˈa chawech ri xquebanatej ri xtibe apo. 	 तब मैले हेरें अनि मेरो अगाडी स्वर्गमा एउटा ढोका खोलिएको थियो। अनि मैले त्यही आवाज सुनें जो मैले अघि सुनेको थिएँ। त्यो आवाज तुरहीको आवाज जस्तो थियो। त्यो स्वरले भन्यो, “यहाँ माथि आऊ, अनि म तिमीलाई यसपछि के हुनु पर्छ त्यो देखाउने छु।”


Y tek ri Jesús ye ruchˈaben chic cˈa ca ri winek, xbe pa ruwiˈ jun juyuˈ chubanic orar. 	 तिनीहरूलाई विदा गरेपछि, येशू एउटा पहाडतिर प्रार्थना गर्न जानुभयो।


Y chukaˈ wi ta cˈo ri yencˈutuj apo chiwe, majun xtibij pe chuwe, ni ma xquiniwiskˈopij ta el chukaˈ. 	 अनि यदि मैले तपाईंहरूलाई सोधें भने त्यसको जवाफ पनि दिनुहुन्न।


Y tek riyaˈ xracˈaxaj cˈa chi ri nikˈax el queriˈ ya ri Jesús aj Nazaret, riyaˈ xurek ruchiˈ y xubij cˈa: Riyit Jesús, ri yit ralcˈual ca ri rey David, tajoyowaj nuwech ruma re nbanon, xchaˈ. 	 त्यस अन्धो मानिसले नासरतदेखि यशू त्यत्तैतिर आउनु हुँदैछ भन्ने सुन्यो। त्यो चिच्याउन लाग्यो, “हे येशु, दाऊदका पुत्र, कृपया मलाई मद्दत गर्नुहोस्।”


Y xeˈapon chic cˈa pa tinamit Jerusalem. Y ri Jesús xoc cˈa pa rachoch ri Dios. Yacˈa tek Riyaˈ cˈo chic chiriˈ, xerokotaj cˈa pe ri yetajin yecˈayin y ri yelokˈonaj chiriˈ. Y ri aj qˈuexoy tak puek, xerutecmayilaˈ ca ri quimesas. Y queriˈ chukaˈ xuben ca chique ri quichˈacat ri yecˈayin palomax. 	 तिमीहरू यरूशलेम जानुभयो। येशू मन्दिर जानुभयो। उहाँले मन्दिर इलाकाबाट बेच्ने र किन्नेहरूलाई बाहिर निकाल्नु भयो। उहाँले विभिन्न पैसा-रूपियाँका लेनदेन गर्नेहरूको टेबलहरू पल्टाइदिनु भयो। ढुक्कुर बेच्नेहरूको चौकीहरू पनि उहाँले पल्टाइदिनु भयो।


Y ri itzel tak espíritu can yacˈariˈ xeˈel el riqˈui ri achi, y xebeˈoc quiqˈui ri ak. Quinojel cˈa ri ak riˈ xquichop anin (anibel) chuwech jun juyuˈ xulan ruwech y choj xebeka cˈa pa choy. Y chiriˈ xejikˈ wi quinojel ri ak riˈ. 	 तब भूतहरू त्यो मानिसबाट निस्कीए अनि सुंगुरहरूमा पसे। त्यति भएपछि सुँगुरहरू पहाड र समुद्रको किनार तिर भागा-भाग गर्न लागे र सबै सुंगुरहरू पानीमा डुबे।


Rumariˈ wi yecˈo chiwe riyix ri banon ri circuncisión chique tek ri Dios xerusiqˈuij (xeroyoj) riche (rixin) chi xeˈoc ralcˈual, queriˈ quecˈojeˈ. Wi yecˈo chukaˈ chiwe riyix ri ma banon ta ri circuncisión chique tek ri Dios xerusiqˈuij (xeroyoj) riche (rixin) chi xeˈoc ralcˈual, riyeˈ chukaˈ queriˈ quecˈojeˈ. 	 यदि कुनै मानिस बोलाइँदा पहिल्यैबाट खतना भएको थियो भने उसले आफ्नो परिवर्तन गर्नु पर्दैन। यदि खतना नगरिएको मानिस बोलाइयो भने उसले खतना गरिरहनु पर्दैन।


Yacˈa ri julajuj rudiscípulos ri Jesús, xebe cˈa pa Galilea. Y xebe cˈa pa ruwiˈ ri juyuˈ ri bin ca chique ruma ri Jesús. 	 एघारजना चेलाहरू गालील गए।


Y ruma chi yin aj mac, can xinnaˈ ka chi ma rucˈamon ta (takal ta chuwij) chi yin cˈa riyin ri xinapon awuqˈui. Riyit xaxu (xaxe wi) cˈa tabij jun chˈabel chi nicˈachoj ri numozo, y xticˈachoj. 	 यसकारण म आफैं पनि तपाँईकहाँ मानसंगत रूपमा जान योग्यको सम्झिन्न, तपाईंले आदेश मात्र दिनुहोस् मेरो नोकर जाती हुन्छ।


Y yariˈ ri nabey cˈastajbel ri xtibanatej. Yacˈa ri nicˈaj chic caminakiˈ ma xquecˈastej ta na. Xa nikˈax na jun mil junaˈ, cˈacˈariˈ tek xquecˈastej pe. 	 एक हजार र्बष पूरा नहुञ्जेलसम्म अन्य मानिसहरु फेरि जीवित भएनन्। यो मृत्यु पछि वौरिने प्रथमपल्ट हो।


Yecˈa ri wuˈoˈ kˈopojiˈ ri man cˈo ta quinaˈoj xquibij cˈa chique ri wuˈoˈ chic kˈopojiˈ ri can cˈo wi quinaˈoj: Re kakˈakˈ xa can xquechuptej ka ruma xa ma qˈuiy ta chic aceite cˈo chupan. Tiyaˈ cˈa jubaˈ kaceite riyoj, xechaˈ cˈa ri kˈopojiˈ riˈ. 	 तब बुद्धिहीन कन्याहरूले बुद्धिमती कन्याहरूलाई भने, ‘हामीलाई तिमीहरूको केही तेल देऊ किनभने हाम्रोमा भएको तेल सकियो अनि हाम्रा दीयोहरू निभ्दैछन्।’


Xpe ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Riyin cˈo cˈa chukaˈ jun ri nwajoˈ ncˈutuj chiwe, y wi riyix xtibij chuwe, riyin chukaˈ xtinbij cˈa chiwe achique ri yayon pe kˈatbel tzij pa nukˈaˈ chi yenbanalaˈ quereˈ. 	 येशूले जवाफ दिनुभयो, “म पनि तिमीहरूलाई एउटा प्रश्न सोध्न जाहन्छु। यदि तिमीहरूले मलाई जवाफ दियौ भने, म कुन अधिकारले यी कामहरू गरीरहेछु भनी बताउनेछु।


¿Y achique nchˈec riyin ruma nben ri samaj riˈ? Ri nchˈec riyin ya ri quicoten ri nunaˈ ri wánima chi majun wajel ncˈutuj ruma nkˈalajsaj ri lokˈolaj ruchˈabel ri Cristo ri niyaˈo colotajic, astapeˈ can rucˈamon chi xincˈutuj ta wajel chiwe. 	 यस्तो हुनाले म के इनाम पाउँछु र? मेरो इनाम त यही होः विना मूल्य सुसमाचार प्रचार गर्नु। यसरी सुसमाचार प्रचारमा जो अधिकार दिइन्छ कुनै पनि म उपयोग र्गदिन।


y xubij cˈa chique: Tiyaˈ cˈa chuwe la uchukˈaˈ laˈ, riche (rixin) chi queriˈ tek riyin nyaˈ cˈa nukˈaˈ pa ruwiˈ xabachique winek, xtucˈul ta cˈa chukaˈ ri Lokˈolaj Espíritu, xchaˈ chique. 	 अनि भने, “यो शक्ति मलाई पनि दिनुहोस् ताकि जब मैले कसैमाथि हात राख्दा उसले पवित्र आत्मा प्राप्त गरोस्।”


Y ri Juan ri Bautista can xuyaˈ cˈa ri sakil chiwe. Can xuben wi cˈa achiˈel nuben jun kˈakˈ tek nicˈat y nisakirisan. Y riyix xirayij y xixquicot cˈa riqˈui ri sakil riˈ, pero xa jun caˈiˈ oxiˈ oc kˈij ri xiben queriˈ. 	 यूहन्ना एक बत्ती थियो जुन बलेको थियो र प्रकाश दियो। अनि अल्प समयको लागि मात्र पनि त्यो ज्योति पाँउदा तिमीहरू आनन्दित भयौ।


Y ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xesiqˈuix (xeˈoyox) cˈa chukaˈ riyeˈ chupan ri cˈulanen riˈ. 	 येशू अनि उहाँका चेलाहरूलाई पनि त्यहाँ निम्तिाइएको थियो।


Y quecˈariˈ, ri chˈaculaj ri xtiquicˈuaj ri caminakiˈ tek xquecˈastej el, ma junan ta chic riqˈui ri xquicˈuaj waweˈ chuwech re ruwachˈulef. Ruma ri xquicˈuaj waweˈ chuwech re ruwachˈulef xa nikˈey. Yacˈa ri chˈaculaj ri xtiquicˈuaj chilaˈ chicaj ma xtikˈey ta chic. 	 जीवित तुल्याइएका मृतहरूको पनि त्यस्तै हुन्छ। “रोपिएको” शरीर कुहुने हुन्छ। तर जब त्यस शरीरलाई जीवित तुल्याइन्छ त्यो नष्ट हुँदैन।


Riyeˈ xquibij cˈa chare ri Jesús: Ajaf, riyoj nikajoˈ cˈa chi yojtzuˈun, xechaˈ. 	 अन्धाहरूले जवाफ दिए, “परमप्रभु हामी देख्न चाहन्छौं।”


Y ri Jesús xubij cˈa chare ri achi ri nikˈaxan ri nubij ri ley: ¡Juyiˈ oc chukaˈ iwech riyix! ruma nimaˈk tak ejkaˈn niyalaˈ chiquikul ri winek ri can cˈayef (cuesta) quicˈuaxic. Ri ejkaˈn riˈ xaxu (xaxe) wi cˈa chiquikul ri winek niyaˈ wi, y riyix ni xa ta jun ti ruwiˈ ikˈaˈ nisiloj riche (rixin) chi nicˈuaj ta ri ejkaˈn ri nibij ri cˈo chi niquicˈuaj ri winek. 	 येशूले उत्तर दिनुभयो, “धिक्कार तिमी व्यवस्थाका शास्त्रीहरूलाई तिमीहरू मानिसहरूलाई यी नियम पालन गर्नु वाध्य गराउँछौ। तर तिमीहरू आफै भने ती नियमहरू पालन गर्ने चेष्टा समेत गर्दैनौ।


Y ri winek ri niniman ri nukˈalajsaj ri Cˈajolaxel ri petenak chilaˈ chicaj, can nukˈalajsaj cˈa chi ri Dios can kitzij wi. 	 उनीहरू जसले उहाँको साक्षी स्वीकार गर्छ, तिनीहरूले परमेश्वरले सत्य बोलेको साक्षी दिन्छन।


Riyix mozos, can tinimaj quitzij ri ipatrón. Ma tiben ta chi xaxu (xaxe wi) tek yecˈo apo ri ipatrón iwuqˈui tek yixsamej jabel riche (rixin) chi niwajoˈ yixtzˈetetej chi can yix utzilaj tak mozos, ma que ta riˈ. Riyix nicˈatzin chi riqˈui ronojel iwánima tibanaˈ ri quisamaj, ruma ri Dios can yix rutzuliben wi pe chilaˈ chicaj. 	 सेवकहरू, हर कुरामा आफ्नो संसारिक मालिकहरूले भनेको मान। मालिकहरूको अनुपस्थितिमा पनि इमान्दारी सित काम गर। किनभने तिमीहरू मानिसहरुलाई खुशी पार्न चेष्टा गरिरहेका छौनौ। तिमीहरु प्रभु स्वंयलाई खुशी पार्न चेष्टा गरिरहेका छौ। यसकारण इमान्दारीपूर्वक आज्ञा पालन गर किन कि तिमीहरूले प्रभुलाई सम्मान गर्दैछौ।


Y ri Jesús can yacˈariˈ tek xubij chique: Chuwech re ruwachˈulef, ri achi nicˈojeˈ rixjayil y ri ixok nicˈojeˈ rachijil ruma cˈa cˈo na cˈulanen nibanatej. 	 येशूले ती सदूकीहरूलाई भन्नुभयो, “पृथ्वीमा मानिसहरूले आपसमा विवाह गर्छन्।


Y ri rachoch ri Dios riˈ, caˈiˈ cˈa rupan xban chare. Chupan cˈa ri nabey rupan jay chiriˈ cˈo wi ri lámpara y cˈo chukaˈ jun mesa. Y pa ruwiˈ ri mesa riˈ yecˈo wi ri lokˈolaj tak caxlan wey. Y ri nabey rupan jay riˈ nibix cˈa Lokˈolaj lugar chare. 	 त्यो ठाउँ पालभित्र हुन्छ। पालभित्रको पहिलो कोठालाई पवित्रस्थान भनिन्थ्यो जहाँ परमेश्वरलाई दीप, रोटी चढाउनलाई टेबल हुन्थे।


Y riyin nyaˈ cˈa ca re pixaˈ reˈ chiwe, chi can tiwajoˈ cˈa iwiˈ; can achiˈel ri yixinwajoˈ riyin. 	 यसैकारणले म तिमीहरूलाई आज्ञा गर्दछुः एकअर्कामा प्रेम गर जसरी मैले तिमीहरूलाई प्रेम गरें।


Y ri José rachibilan ri María ri yaˈon chic chare riche (rixin) chi ntoc rixjayil, xebe cˈa pa Belén chutzˈibaxic quibiˈ. Y ri María xa nakaj chic cˈa ri alanic chrij. 	 यूसुफ पंञ्जिकरणको लागि मरियमसंगै गए किनभने मरियमसंग उसको विवाह निश्चित भइसकेको थियो। मरियम त्यसबेला गर्भवती थिईन्।


Y ri Cornelio rutzuliben cˈa ri ángel, y sibilaj ruxibin riˈ. Y xubij chare ri ángel: Ajaf, ¿achique cˈa ri nawajoˈ? Y ri ángel xubij chare: Ri oraciones ri yeˈaben yeka chuwech ri Dios, y queriˈ chukaˈ can kajnek chuwech chi yeˈatoˈ ri winek ri nicˈatzin quitoˈic, y rumariˈ ri Dios yarunataj pe re wacami. 	 कर्नीलियसले स्वर्गदूतलाई डराएर हेरे अनि भने, तपाईं के चाहनु हुन्छ, प्रभु?” स्वर्गदूतले भने, “परमेश्वरले तिम्रो प्रार्थना सुन्नु भयो अनि गरीब, दुःखीहरूप्रति गरेको दया देख्नु भयो। परमेश्वरले तिम्रो सम्झना गर्नु हुँदैछ।


Y tek ri achi riˈ xracˈaxaj ri xubij ri Jesús, sibilaj xbison pa ránima, ruma qˈuiy rubeyomal cˈo y ma nrajoˈ ta ntel pa rukˈaˈ. 	 तर जब उसले यी कुराहरू सुन्यो ऊ अत्यन्त दुःखी भयो किनभने त्यो मानिस साह्रै धनी थियो।


ri Mateo, ri Tomás, ri Jacobo ri rucˈajol ri jun achi ri Alfeo rubiˈ, ri Simón ri cˈo quiqˈui ri jumoc achiˈaˈ ri celadores nibix chique, 	 मत्ती, थोमा, याकूब अल्फाइको छोरो,) अनि शिमोन (जसलाई जेलोट पनि भनिन्छ),


Pero wi nucˈom ruwech jun chic achi tek xa cˈa qˈues na ri rachijil, nimacun. Yacˈa wi caminek chic ri rachijil, ri ley riˈ nubij chi ma mac ta nuben ri ixok riˈ tek nicˈuleˈ riqˈui jun chic achi. 	 तर यदि त्यस पत्नी मानिसले आफ्नो लोग्ने छँदाछँदै अर्को पुरुषसँग विवाह गरी भने त्यसलाई व्यभिचारिणी भनिन्छ। तर यदि उसको लोग्ने चाँहि मर्यो भने उ विवाहको विधानबाट मुक्त बन्छे अनि यदि आफ्नो लोग्ने मरे पछि उसले अर्को पुरुषसँग विवाह गरी भने, उसलाई व्यभिचारिणीको दोष लाग्दैन।


Cˈo jun achi xtzijon wuqˈui y xubij cˈa chuwe ronojel ri ye nubanalon. ¿La ma ya ta cami reˈ ri Cristo? Joˈ, y titzˈetaˈ, xchaˈ chique. 	 “एकजना मानिसले मैले गरेको सबै कुरा बताइदिनुभयो। आऊ उहाँलाई हेर। के उहाँ ख्रीष्ट हुनु सक्छ?”


Y re xtibe apo, majun chic cˈa tibin chˈabel chuwij. Ruma riyin can yecˈo wi retal ri socotajic ri ye rucˈuan ri nuchˈacul ruma ri tijoj pokonal ri xinkˈaxaj; y ronojel reˈ niquicˈut chi can yin jun chique ri ye rusamajel ri Ajaf Jesús. 	 अब उसो कसैले मलाई धेरै कष्ट नदेऊ। मेरो शरीरभरि चोटका दागहरू छन्। यी दागहरूले प्रमाण गर्छ कि म ख्रीष्ट येशूकै हुँ।


Man cˈa queˈacˈul ta chˈabel ri majun quejkalen y xa majun utz niquicˈom pe chawe, ruma ya tzij ri achiˈel riˈ ri yecˈamo pe oyowal. 	 मूर्ख र बेसमझका र्तकहरू छोड। तिमी जान्दछौ यस्ता र्तक बढ्ढेर विवादमा परिणत हुन्छन्।


Y cˈo cˈa jun sacerdote ri petenak chukaˈ chupan ri bey riˈ. Y tek ri sacerdote riˈ xutzˈet chi punul ri achi ri chiriˈ pa bey, xu (xe wi) xutzuˈ ca y xa choj xkˈax el. 	 संयोगवश एकजना यहूदी पूजाहारी त्यही समय त्यो बाटोमा गइरहेका थिए। त्यो पूजाहारीले जब उसलाई देखे, तिनी त्यस मानिसलाई मदत गर्न रोकिएनन् तिनी हिंडिनै रहे।


Y yecˈo cˈa sibilaj ye qˈuiy winek ri xeˈapon riqˈui y ye quicˈuan apo yawaˈiˈ. Chique ri yawaˈiˈ ri ye quicˈuan apo, yecˈo ri xa ma choj ta yebiyin ruma ye cojo, yecˈo moyiˈ, yecˈo memaˈ, yecˈo ri ma utz ta ri quikˈaˈ caken, y yecˈo nicˈaj chic ri jun wi chic ruwech chi yabil ri ntoc chique. Ri winek riˈ xequiyaˈ cˈa apo ri yawaˈiˈ chuwech ri Jesús, y Riyaˈ xerucˈachojsaj. 	 धेरै, मानिसहरू येशूकहाँ आए। ती मानिसहरूले थुप्रै रोगीहरूलाई लिएर आए अनि येशूको अघि राखिदिए। लङ्गडा, अन्धा,गुंगा अनि बहिरा भीडद्वारा ल्याइएका थिए। येशूले यी सबैलाई निको पारिदिनु भयो।


Y rumariˈ quinojel ri quimolon quiˈ chiriˈ xa ma xechˈo ta apo, xaxu (xaxe) wi xquicˈaxaj ri niquitzijoj ri Bernabé y ri Pablo. Riyeˈ niquitzijolaˈ cˈa ronojel ri nimaˈk tak milagros ri majun bey ye tzˈeton ta, ri xequibanalaˈ chiquiwech ri winek ri ma ye israelitas ta, ruma riyeˈ can ya ri Dios ri xyaˈo quichukˈaˈ. 	 त्यसपछि सम्पूर्ण दल नै शान्त भए। तिनीहरूले पावल र बर्णाबासको कुराहरू ध्यान दिएर सुने। पावल र बर्णाबासले तिनीहरूका माध्यम गैर-यहूदीहरू माझ परमेश्वरले गर्नु भएका जम्मै चमत्कारहरू र आश्चर्यजनक कामहरू बारे वृतान्त सुनाए।


Kachˈalal, ri Dios nrajoˈ cˈa chi riyix nichˈajchˈojsaj iwiˈ chare ronojel ri xa ma utz ta, tiyaˈ ca rubanic ri mac, achiˈel ri mac ri niquiben ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri niquicanoj quiˈ riche (rixin) chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. 	 परमेश्वर चाहनु हुन्छ तिमीहरू पवित्र जीवन बिताऊ अनि व्यभिचारबाट टाढो बस।


Ma que ta riˈ. Nbij cˈa chiwe: Wi riyix ma xtitzolin ta pe icˈuˈx riqˈui ri Dios, xa can xtitzˈilaˈ chukaˈ iwiˈ chiˈiwonojel riyix achiˈel riyeˈ. 	 तिनीहरू त्यस्ता थिएनन्। तर म तिमीहरूलाई भन्दछु, यदि तिमीहरूले आफ्नो हृदय र रहन सहन परिवर्तन गरेनौ भने तिमीहरू पनि त्यसरी नै नाश हुनेछौ?” अनुपयोगी रुख


Riyix xa ya cˈa ri nuben ri jun ri oconek itataˈ, xa yariˈ ri niben, xchaˈ ri Jesús chique. Y riyeˈ xquibij cˈa chare: Riyoj ma caˈiˈ oxiˈ ta ri katataˈ. Xa can xu (xe wi) cˈa Jun ri Katataˈ, y riˈ ya ri Dios, xechaˈ. 	 तब तिमीहरूले त्यही कुराहरू गरिरहेकाछौ जो तिम्रा आफ्नै पिताले गर्छन्। तर यहूदीहरूले भने, “हामी त्यस्ता अवैद्य बालहरू होइनौं जसले कहिल्यै पनि आफ्ना पिता को थिए जानेनौ। परमेश्वर नै हाम्रा पिता हुन्। हाम्रा अरु पिता छैनन्।”


Y can xu (xe) wi xubij queriˈ ri Jesús, can yacˈariˈ xqˈuis el ri lepra chrij ri achi y xcˈachoj ca. 	 त्यसपछि त्यस मानिसको कुष्ठरोग हरायो, अनि त्यो निको भयो।


Yacˈa ri nicˈaj chic ri ma yecowin ta, xubij cˈa chique chi quequichapalaˈ el tzˈalan o xabachique cheˈ riche (rixin) ri barco ri ye jokˈotajnek chic el, riche (rixin) chi ma yejikˈ ta. Y queriˈ xkaben riche (rixin) chi xoj‑el cˈa chuchiˈ yaˈ, y majun cˈa ri xcom ta chake. 	 अन्य मानिसहरूले तक्‌ता अथवा काठको टुक्राहरू प्रयोग गरेर जान सक्थे। यसरी प्रत्येक मानिस जमीनमा पुगे। कोही मानिसहरू पनि मरेनन्।


Y tek xquiqˈuek ka ri quiyaˈl chapabel car pa yaˈ, can ye qˈuiy cˈa car xquiyaˈ pe quiˈ, y rumariˈ ri yaˈl xuchop nikˈoxpitej ruma ri calal ri car. 	 तिनीहरूले आफ्नो जाल पानीमा फ्याँके। तिनीहरूको जाल भरी माछ परेर जाल फाट्न आँटेको थियो।


Yacˈareˈ ri rucaˈn wuj ri ntzˈibaj el chiwe riyix wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, riyix ri can cˈo chˈajchˈojlaj chˈobonic iwuqˈui. Chupan cˈa re caˈiˈ wuj reˈ, can nnataj cˈa chiwe chi quixchˈobon jabel. 	 मेरा मित्रहरु, यो तिमीहरुलाई मेरो दोस्रो पत्र हो। मैले तिमीहरुको इमान्दारी हृदयहरुलाई केही चीजहरु सम्झनु सहायता होस् भनी यी दुइवटा चिट्ठीहरु लेखें।


Y ri Enoc cˈo chukaˈ ri rukˈalajsan ca chiquij ri achiˈaˈ riˈ, achique ri xtiquicˈulwachij ri achiˈaˈ ri ye queriˈ. Y ri Enoc riˈ jun cˈa riy rumam ca ri Adán, ri xalex chiquicojol ri ruwuk sol winek ri xecˈaseˈ chrij ca ri Adán. Ri Enoc cˈa riˈ rubin ca: Tiwacˈaxaj cˈa, chi ri Ajaf can xtipe ye rachibilan pe pa mil chi lokˈolaj tak ruˈángeles, 	 आदमका सातौं सन्तान हनोकले तिनीहरुको बारेमा येसो भनेका छन् “हेर, प्रभु उहाँका हजारौं हजारौं पवित्र दूतहरुसंग आउँनु हुँदैछ।


Ri ixokiˈ ma rucˈamon ta chi yechˈo apo tek quimolon quiˈ ri kachˈalal. Rumariˈ wi cˈo jun tzij ri xa ma nikˈax ta chiquiwech, tiquicˈutuj cˈa chique ri cachijlal tek yeˈapon pa tak cachoch. 	 यदि स्त्रीहरूले कुनै कुरो जान्न चाहे तिनीहरूले आ-आफ्नो पतिहरूलाई घरमा सोध्नु पर्छ। मण्डलीको सभामा बोल्नु स्त्रीहरूको निम्ति शर्मको कुरो हो।


Y tek xtaneˈ cˈa ronojel y ri winek quitalun chic el quiˈ, ri Pablo xerumol cˈa quinojel ri kachˈalal aj chiriˈ pan Efeso, y xerupixabalaˈ y xerukˈetelaˈ ca. Y tek chˈonak chic cˈa ca chique y ruyaˈon chic cˈa rutzil tak quiwech quinojel, xuchop cˈa el bey riche (rixin) chi nibe cˈa pa Macedonia. 	 जब गडबडी शान्त भयो, पावलले येशूका चेलाहरूलाई उनलाई भेट्न भनी बोलाए। उनले तिनीहरूलाई उत्साह दिए र विदा लिए। पावल तिनीहरूसंग विदा लिएर म्यासिडोनिया गए।


Yacˈa ri winek israelitas ri ma niquinimaj ta ri Jesús, xequitakchiˈij ri ixokiˈ ri ma ye israelitas ta, ixokiˈ ri can niquiyaˈ wi rukˈij ri Dios y can cˈo chukaˈ quikˈij. Y xequitakchiˈij chukaˈ ri achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri winek, riche (rixin) chi yecokotaj el ri Pablo y ri Bernabé chiriˈ chupan ri quiruwachˈulef. Y can queriˈ wi xquiben el chique. 	 तर यहूदीहरूले शहरका कतिपय मुख्य नारीहरू जो सत्य परमेश्वरको आराधना गरिरहेका थिए, अनि मुख्य पुरूषहरूलाई पावल र बर्णाबासको विरुद्ध उस्काए। ती मानिसहरूले पावल र बर्णाबासलाई सताउने काम शुरू गरे अनि तिनीहरूलाई शहरबाट बाहिर निकाले।


Y wi cˈo quipatrón ri can runiman chic ri Dios, man cˈa tiquiben ta chare chi majun rukˈij, ruma cachˈalal chic quiˈ, ma que ta riˈ. Xa can tiquinimaj tiquitakej chi utz, ruma can yetajin niquiben jun utzilaj samaj chare jun ri can runiman chic ri Dios y can najowex wi. Y riyit Timoteo, nbij cˈa chawe chi queˈatijoj y queˈapixabaj ri kachˈalal chi tiquibanaˈ ronojel reˈ. 	 केही दासहरूका मालिकहरू विश्वासी छन्। ती दासहरू अनि मालिकहरू दाज्यू-भाइहरू तर दासहरूले मालिक प्रतिको आफ्नो आदर सत्कारमा कुनै कमी देखाउनु हुँदैन। बरू तिनीहरूले आफ्ना विश्वासी मालिकहरूको अझ राम्ररी सेवा गर्नुपर्छ। किन? किनभने दासहरू तिनीहरूले प्रेम गर्ने ती विश्वासी मालिकहरूलाई सहायता गर्छन्। मानिसहरूलाई तिमीले यी कुराहरू गर्न भन्नु र सिकाउनु पर्छ।


Quecˈareˈ xubij chique ri aj tzˈibaˈ, ruma chi riyeˈ niquibij cˈa chare, chi Riyaˈ cˈo itzel espíritu riqˈui. 	 येशूले यसो भन्नुभयो किनभने शास्त्रीहरूले येशूभित्र दुष्टात्मा रहेको छ भनेका थिए।


Y ri Judas can yacˈariˈ tek xjel apo riqˈui ri Jesús y xubij: Xoc akˈaˈ Nutijonel, xchaˈ chare. Y xutzˈumaj (xutzˈubaj) cˈa ruchiˈ ri Jesús. 	 अनि यहूदा सिधै येशूकहाँ आएर भन्यो, “हे गुरूज्यू!” त्यसपछि यहूदाले येशूलाई चुम्बन खाए।


Y yacˈariˈ tek yecˈo achiˈaˈ fariseos ri xeˈapon riqˈui, ruma nicajoˈ chi niquitojtobej ri Jesús y nitzak ta pa quikˈaˈ. Riyeˈ xquicˈutuj cˈa chare wi rucˈamon chi jun achi nujech riˈ riqˈui ri rixjayil. 	 केही फरिसीहरू येशूकहाँ आएर येशूलाई परीक्षा लिने कोशिश गरे। तिनीहरूले उहाँलाई भने, “के कुनै मानिसले आफ्नो पत्नीसंग विवाह विच्छेद गर्नु उचित हो?”


Y ri ninatan cˈa ri caj riche (rixin) chi nuben jurar, can nunataj wi cˈa ronojel. Nunataj cˈa ri tzˈuyul wi ri Dios y can nunataj cˈa chukaˈ ri Dios ri tzˈuyul chiriˈ. 	 अनि जसले स्वर्गको नाउँमा शपथ लिन्छ उसले परमेश्वरको सिंहासन अनि त्यस सिंहासनमा बस्ने “लाई” छोएर शपथ लिएको हुनेछ।


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij el chare ri capitán: Catzolin chawachoch. Ruma xanimaj chi riyin yicowin yicˈachojsan, can xtibanatej cˈa ri araybel, xchaˈ el chare. Y ri rumozo ri capitán, can ya cˈa hora riˈ xcˈachoj chare ri ruyabil. 	 तब येशूले त्यस अधिकारीलाई भन्नुभयो, ‘तिम्रो घरमा जाऊ। तिमीले विश्वास गरे जस्तै तिम्रो नोकर निको भइसकेको हुनेछ।’ अनि ठीक त्यसैबला उसको नोकर निको भयो।


Xa rumariˈ xintek isiqˈuixic (iwoyoxic) riche (rixin) chi can yixintzˈet y riche (rixin) chukaˈ chi riyix can wuqˈui riyin niwetamaj wi el achique cˈa ruma tek quereˈ ncˈulwachin. Ruma konojel riyoj israelitas cukul kacˈuˈx chi ri caminakiˈ cˈo na jun kˈij tek xquecˈastej pe, y ruma chi yariˈ ri nuniman riyin, rumariˈ tek yin ximil riqˈui cadena wacami, xchaˈ ri Pablo. 	 यही कारण म तिमीहरूसंग भेट्न र बोल्न चाहन्छु। म यो साङ्गालाले बाँधिएको छु किनभने इस्राएलको आशामा म विश्वास गर्छु।”


Riyeˈ ma xtiquijoyowaj ta quiwech ri nicˈaj chic winek, ni ma xquecuyun ta. Xa xtiquikˈabaj tzij chiquij ri nicˈaj chic. Ma niquikˈil ta quiˈ chubanic ri mac, nikˈax ruwiˈ ri etzelal xtiquiben chique xabachique winek. Can xtiquetzelaj wi ri utz. 	 मानिसहरूले अर्कालाई प्रेम गर्ने छैनन्। तिनीहरूले अरूलाई क्षमा गर्न अस्वीकार गर्नेछन्। तिनीहरूले नराम्रा कुराहरू बोल्नेछन्। तिनीहरूमा आत्मसंयम हुने छैन। तिनीहरू दुराचारी र नीच हुनेछन् अनि असल कुरालाई हेला गर्ने हुनेछन्।


Can quininimaj cˈa chi riyin yincˈo riqˈui ri Nataˈ y Riyaˈ cˈo wuqˈui riyin. Y wi ma yininimaj ta ruma re nbij chiwe, quininimaj cˈa ruma ri samaj ri yenben chiwech. 	 मैले पहिल्यै भनि सकें कि विश्वास गर, ममा पिता र पितामा म हुन्छु। अथवा मैले गरेको कामहरूको कारणले गर्दा पनि विश्वास गर।


Ri Jesús xubij chare: Numiˈal, xacˈachoj, ruma xacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui. Wacami cˈa, catzolin; ruma xawil yan uxlanibel cˈuˈx, xchaˈ chare. 	 येशूले त्यस आइमाईलाई भन्नु भयो, “मेरी छोरी, तिम्रो विश्वासले तिमी निको भयौ। शान्तिसंग जाऊ।”


Y riyin ncˈutuj chiwe: ¿La ya cami ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés ri xinimaj riche (rixin) chi xicˈul ri Lokˈolaj Espíritu pa tak iwánima? Ma que ta riˈ. Xa can ruma chi xinimaj ri Jesucristo ri xkatzijoj chiwe. 	 मलाई एउटै कुरो भनः तिमीहरूले पवित्र आत्मा कसरी पायौ? के व्यवस्था पालन गरेर नै आत्मा पाएका हौ? होइन। तिमीहरूले सुसमाचार सुनेर अनि विश्वास गरेर आत्मा पाएका छौ।


Y ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, tek xquicˈaxaj ri xubij ri Jesús chique, xyacatej coyowal. 	 सबै मानिसहरू जो सभा घरमा थिए यो कुराहरू सुने अनि साह्रै रिसाए।


Y can ya ri Jesús xkˈalajsan chi tek jun profeta nukˈalajsaj ri ruchˈabel ri Dios pa rutinamit, xa majun rukˈij nitzˈetetej cuma ri ruwinak. 	 येशूले अघि बाटै भनिसक्नु भएको थियो कि उहाँको आफ्नो देशमा आगमवक्तालाई आदर गरिदैन।


Y achiˈel cˈa xuben ri Dios chare ri Ajaf Jesús chi xucˈasoj el chiquicojol ri caminakiˈ, queriˈ chukaˈ xtuben chake riyoj. Xkojrucˈasoj el riqˈui ri ruchukˈaˈ. 	 परमेश्वरले आफ्नो शक्तिले प्रभु येशूलाई मृत्युबाट बौराउनु भयो। परमेश्वरले हामीलाई पनि मृत्युबाट बौराउनु हुनेछ।


Y cˈo cˈa jun achi ri nikˈaxan ri nubij ri ley chiquiwech ri winek ri xbeyacatej pe y xbechˈo riqˈui ri Jesús, y ruma chi nrajoˈ nutojtobej ri Jesús, xubij cˈa chare: Tijonel, ¿achique ri rajawaxic chi nben riyin riche (rixin) chi ntoc ta wuche (wixin) ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek? xchaˈ. 	 त्यसपछि एकजना व्यवस्थाका शास्त्री त्यहाँ खडा भए अनि तिनले येशूलाई जाँच्ने चेष्टा गरे। तिनले भने, “हे गुरुज्यु, मैले अनन्त जीवन पाउनलाई के गर्नुपर्छ?”


Chukaˈ yecˈo nicˈaj chicojol ri ma nicajoˈ ta niquiyaˈ ca ri chˈabel ri niquicˈut ri winek ri nibix nicolaítas chique. Y ri itzel tak chˈabel riˈ, xa can ma yeka ta chinuwech riyin. 	 तिमीहरुको सम्प्रदायमा पनि यस्तै छ। तिमीहरु माभ निकोलाइटन्सको शिक्षा अनुशरण गर्ने मानिसहरु छन्।


Cˈo chic cˈa jun ri xa xubij pe: Tabanaˈ jun utzil tabij jubaˈ chare ri apatrón chi ma yicowin ta yibe, ruma yecˈo lajuj nuwáquix riche (rixin) samaj xenlokˈ, y rajawaxic chi yentojtobej na. 	 अर्को मानिसले भन्यो, ‘ मैले भर्खरै पाँच जोर गोरू किनेकोछु, त्यसले गर्दा म तिनीहरुलाई काम सिकाउन जानु पर्दछ। मलाई दया गरी माफ गर्नुहोस्। ‘


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Ruma cˈa chi riyix ma xixcowin ta xibij chuwe, queriˈ cˈa chukaˈ riyin ma xtinbij ta chiwe achique yayon kˈatbel tzij pa nukˈaˈ chi yicowin yenbanalaˈ quereˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 यसर्थ येशूले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “त्यसैले म यी कामहरू कुन अधिकारबाट गर्दैछु, भन्दिन।”


Y ma queˈimestaj ta ri ye tzˈapel pa tak cárcel. Tinaˈ kˈaxon pa tak iwánima, achiˈel ta xa can yix tzˈapel chukaˈ riyix pa cárcel. Y chukaˈ ma queˈimestaj ta ri banon chique chi yecˈo pa tijoj pokonal. Ruma riyix iwetaman achique riˈ ri tijoj pokonal. 	 जो कैदमा छन् तिनलाई नभूल। तिनीहरू जस्तै आफु पनि तिनीहरूसितै कैदमा रहेको सम्झ। अनि दुखमा परेका मानिसहरूलाई नभूल, किनभने भविष्यमा तिमीहरू पनि त्यही हालतमा हुन सक्छौ।


Riche (rixin) chi queriˈ majun xtibin ta chi pa nubiˈ riyin xban wi bautizar. 	 म यसको निम्ति कृतज्ञ छु किनभने तिमीहरू मेरो नाउँमा बप्तिस्मा भयौ भनेर कसैले भन्न सक्ने छैन।


Ruma riyix jabel iwetaman achique xkaben tek xojcˈojeˈ iwuqˈui. Riyoj can pa ruchojmil xkacˈuaj ri kacˈaslen chicojol. Y achiˈel ri xkaben riyoj, can quecˈariˈ cˈo chi niben riyix chukaˈ. 	 तिमीहरू जान्दछौ कि हामी बाँचे जस्तै तिमीहरू पनि बाँच्नु पर्छ। जब हामी तिमीहरूसित थियौं हामी अल्छी थिएनौं।


Ri Cornelio y ri ye aj pa rachoch can niquiyaˈ wi cˈa rukˈij ri Dios, y niquixibij cˈa quiˈ chi yemacun chuwech ri Dios. Y riyaˈ can ma nitaneˈ ta chi nuben orar, y can qˈuiy cˈa yerutolaˈ wi ri winek ri majun cˈo quiqˈui. 	 कर्नीलियस एक जना धार्मिक मानिस थिए। उनी र अन्य मानिसहरू जो उनकै घरमा बस्थे साँचो परमेश्वरलाई आराधना गर्थे। उनले गरीबहरूलाई यथाशक्य पैसा-रूपिया दिन्थे कर्नीलियसले नित्य परमेश्वरको प्रार्थना गर्थे।


Y yacˈariˈ tek ri Pilato xucˈutuj chare ri Jesús: ¿Yit cˈa riyit ri qui‑Rey ri israelitas? xchaˈ chare. Y ri Jesús xubij cˈa: Jaˈ (je), queriˈ. Can achiˈel ri xabij, xchaˈ. 	 पिलातसले येशूलाई सोधे, “के तिमी नै यहूदीहरूको राजा हौ? येशूले भन्नुभयो, “हो, त्यो सत्य हो।”


Y wacami quixbiyin cˈa. Y riyix iwetaman chi xa yix achiˈel tak carneˈl ri yixbeka chiquicojol ri winek ri ye achiˈel utiwaˈ (coyotes). 	 अब तिमीहरू जानसक्छौ। तर सुन! म तिमीहरूलाई पठाउँदैछु, अनि तिमीहरू ब्वाँसोहरू माझ भेडा जस्तै हुनेछौ।


Yacˈa re wacami ma ya ta chic ri ley riche (rixin) ri Moisés ri niyukˈun kiche (kixin). Ruma wacami xpe yan ri Jesucristo, y ya Riyaˈ ri nikanimaj. 	 अब विश्वासको बाटो खुलेकोछ र हामी व्यवस्थाको संरक्षणमा छैनौं।


Y chiriˈ pa jun ruchiˈ ri rachoch ri Dios ri Jabel Oc Nitzuˈun niquibij chare, ronojel cˈa kˈij cˈo ri yebeyaˈo ca jun achi cojo chiriˈ. Ri jun achi riˈ can pa ralaxic cˈa pe tek ma nicowin ta nibiyin y nucˈutuj cˈa ca limosna chique ri winek ri yeˈoc apo chiriˈ. 	 जब तिनीहरू मन्दिर प्राङ्गण तिर गईरहेका थिए, त्यहाँ एकजना मानिस थिए। जीवनभरि नै त्यो मानिस लङ्गडो थियो। उ हिंड्न सक्तैन थियो, यसैले केही साथीहरूले उसलाई बोक्ने गर्थे र प्रत्येक दिन मन्दिरमा ल्याउने गर्थे। तिनीहरूले त्यो लङ्गडो मानिसलाई मन्दिर बाहिर एउटा ढोकाको मध्ये छेउमा राखे जसलाई सुन्दर-द्वार भनिन्थ्यो। त्यहाँ त्यस मानिसले मन्दिर जाने मानिसहरूसंग पैसा माग्ने गर्थ्यो।


Ruma ronojel ri samaj ri xinbanalaˈ chicojol, reˈ jun retal chi can yin apóstol wi. Ruma can cˈo xyatej chuwe chi xenbanalaˈ ri can ximey riyix tek xitzˈet, y cˈo chukaˈ nimaˈk tak milagros ri xenbanalaˈ. Y riyin can xincochˈ wi ronojel riche (rixin) chi xinben ri samaj chicojol. 	 जब म तिमीहरूसित थिएँ मैले त्यस्तो कार्य गरें जसबाट प्रमाण भयो कि म एक प्रेरित थिएँ। मैले चिन्हहरू, आश्चर्यकर्महरू र अलौकि कार्यहरू देखाँए। एकदमै धर्यसित मैले ती कार्यहरू सम्पन्न गरें।


Ri etzˈanen utz chi naben jubaˈ ruma nicˈatzin chi nasiloj jubaˈ ri achˈacul. Yacˈa ri más nicˈatzin chi naben, ya chi nacˈuaj jun utzilaj cˈaslen ri nika chuwech ri Dios. Ruma cˈo utz nucˈom pe chawe chupan ri acˈaslen waweˈ chuwech re ruwachˈulef y chupan chukaˈ ri acˈaslen riche (rixin) ri chkawech apo. 	 शारीरिक व्यायामले तिमीलाई केही मात्रामा सहायता गर्नेछ। तर परमेश्वर प्रति अपर्ण गरेको सेवाले तिमीलाई हरेक कुरामा सहायता गर्नेछ। परमेश्वरको सेवामा यो जीवन अनि अर्को जीवनको पनि आशीर्वादको भाकल निहित हुन्छ।


Y xtacuy ta cˈa ronojel ri kamac ri yekaben chawech, can achiˈel yekacuy ri winek ri cˈo pokon niquiben chake. Y man cˈa tayaˈ ta kˈij chi ri itzel nuben ta chake chi yojtzak pa mac. Xa can kojacoloˈ cˈa chuwech, xchaˈ ri Jesús. 	 हामीले गरेका पापहरू क्षमा दिनुहोस्, जस्तो हामीले हामीसँग भूल गर्नेहरूलाई क्षमा दिएका छौं। अनि हामीलाई कठिन परीक्षा ल्याउनुहोस्।”‘ लगातार प्रश्न


¿La ma yin ta cami riyin xibano riqˈui nukˈaˈ ronojel ri cosas? 	 के मेरा हातहरूले यी सबै कुराहरू बनाएको होइन?” यशैया 66 : 1-2


Yacˈa ri Jesús xchapon chare ri itzel espíritu y xubij: Ma cachˈo ta chic. Catel el. 	 येशूले दुष्ट आत्मालाई हकार्नु भयो अनि भन्नुभयो, “चूपलाग्!” त्यस मानिसबाट निस्केर बाहिर आइज!”


Riyix xa cˈo kˈij ri yeˈichajij, y chukaˈ yeˈichajij icˈ, junaˈ y nicˈaj chic nimakˈij ri xa quiche (quixin) ri israelitas. 	 तिमीहरूले अझै पनि व्यवस्थाको शिक्षा अनुसार खास दिन, महीना, ऋतु र र्वष मनाउँछौ।


Y ri ixok riˈ xuyaˈ cˈa ca ri rucucuˈ chiriˈ y xbe ri pa tinamit. Y xberubij cˈa chique ri winek: 	 तब त्यस स्त्रीले पानी भर्ने गाग्रो त्यतै छाडी र नगर तिर लागी। तिनले शहर-वासीहरूलाई भनिन्,


Ruma wi riyix xa itzel ninaˈ chare jun chic ruma chi utz cˈo, y niwajoˈ chi can xu (xe) ta wi riyix ri cˈo utz nicˈom ca chare ronojel cosa, nikˈalajin chi ma xu (xe) ta wi riˈ ri niben. Xa can niyec oyowal, y yix banoy cˈa ronojel ruwech etzelal. 	 जहाँ इर्ष्या अनि स्वार्थ छ त्यहाँ अव्यवस्थित अनि हरेक किसिमको दुष्टाँई हुन्छन्।


Pero riyeˈ coyoben jun chic quitinamit ri más utz, y riˈ ya ri cˈo chilaˈ chicaj, y rumariˈ ri Dios ma niqˈuix ta nubij chi ya Riyaˈ ri qui‑Dios; ruma rubanon chic ruchojmil ri quitinamit ri acuchi (achique) xquecˈojeˈ wi. 	 तर तिनीहरू एउटा उत्तम देश, एउटा स्वर्गीय देशको प्रतीक्षामा थिए। यसर्थ परमेश्वरले तिनीहरूका परमेश्वर ठहरिनुमा लज्जित हुनुहुन्न, किनभने परमेश्वरले तिनीहरूका निम्ति एउटा नगर बसाइदिनुभएको थियो।


Ri nben, can ya cˈa ri Nataˈ ri xitako pe chubanic, riche (rixin) chi ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, tiquetamaj chi riyin nwajoˈ ri Nataˈ. Kojyacatej cˈa el y koj‑el el waweˈ, xchaˈ. 	 तर संसारले जान्नै पर्छ कि मैले मेरा पितालाई प्रेम गर्छु। यसैले म त्यही जस्ताको तस्तै गर्दछु, जुन उहाँले मलाई गर्नु भन्नु भयो। “आऊ अब, हामी यस ठाऊँलाई छोडी जाऊ।”


Y ri achi riˈ xubij chare ri Jesús: Tijonel, cˈa yin coˈol na tek nchapon pe rubanic ronojel riˈ, xchaˈ. 	 त्यो मानिसले भन्यो, “गुरूज्यू, मैले यी सब आज्ञाहरू मेरो बालकपनदेखि नै पालन गर्दै आएको छु।”


Y tek ri itzel espíritu riˈ nitzolin chic apo pa ránima ri winek, nril cˈa ri ránima ri winek riˈ achiˈel jun jay ri majun cˈo ta chupan, meson y wikon jabel. 	 जब त्यो आत्मा त्यो घर र्फकन्छ त्यसले त्यो घर बढारिएको पाउँछ।


Ri Dios can Espíritu wi y rumacˈariˈ ri winek nicˈatzin chi kitzij pan espíritu niquiyaˈ rukˈij, astapeˈ ma niquitzˈet ta. 	 परमेश्वर आत्मा हुनुहुन्छ। यसैले जसले परमेश्वरलाई पुज्दछ उहाँलाई आत्मा र सत्यतामा नै आराधाना गर्नु पर्छ।”


Ri ley can lokˈolaj wi; can utz wi y choj ri nubij. 	 तब त्यसैले व्यवस्था नै पवित्र हो, अनि आज्ञा पनि पवित्र, धार्मिक र राम्रो हो।


¡Juyiˈ oc iwech riyix aj tzˈibaˈ y riyix fariseos ri xa caˈiˈ ipalej! ruma riyix can nikˈaxalaˈ mar y nikˈaxalaˈ ruwachˈulef chucanoxic chi cˈo ta jun ri ntoc tzekelbey iwuche (iwixin) y nunimaj ta achiˈel ri ninimaj riyix. Xa yacˈa tek iwilon chic ri achique xtitzekelben iwuche (iwixin), riyix xa niben chare chi ntoc más itzel winek, ruma ri nicˈut chuwech nuben chare chi nej nibe wi ca chare ri Dios. Riyix can nej cˈa yixcˈo wi, yacˈa riyaˈ caˈiˈ mul más nej nibe wi ca chare ri Dios, y xa rumariˈ tek can rucˈamon chi nibe pa kˈakˈ chukaˈ riyaˈ. 	 “तिमी शास्त्रीहरू र फरिसीहरूका निम्ति यो खराब हुनेछ। तिमीहरू कपटीहरू हौ। तिमीहरू एक मानिसलाई आफ्नो मतमा ल्याउनकालागि समुद्रहरू पार गर्दै विभिन्न देशहरू चाहार्छौ यस्तो कोही मानिसहरू भेटायो भने तिनीहरू त्यसलाई आफू भन्दा दोबर खराब तुल्याउँछौ। अनि तिमीहरू यति हुन्छौ कि तिमीहरू नरकको योग्य हुन्छौ।


Y man cˈa tayaˈ ta kˈij chi ri itzel nuben ta chake chi yojtzak pa mac. Xa can kojacoloˈ cˈa chuwech. Queriˈ ri nikacˈutuj, ruma xaxu (xaxe) wi cˈa riyit ri yitcˈo pa kawiˈ, cˈo awuchukˈaˈ, y cˈo akˈij acˈojlen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 हामीलाई परीक्षामा पर्न नदिनुहोस् तर हामीलाई दुष्टबाट बँचाउनु होस्।


ri Jesús xerutek cˈa el ri Pedro y ri Juan, y xubij cˈa el chique: Quixbiyin y tibanaˈ ruchojmil ri xtikatij chupan re pascua reˈ. 	 येशूले पत्रुस र यूहन्नालाई भन्नुभयो, “जाऊ अनि हाम्रो लागि निस्तार खाना तयार पार।”


Yacˈa tek xapon chukaˈ ri mozo ri xa jun talento ri yaˈon ca chare, riyaˈ xubij cˈa chare ri rupatrón: Riyin can wetaman wi cˈa awech, y rumariˈ wetaman chi riyit yit jun cˈaˈnlaj (cˈaˈelaj) achi. Xa can nawajoˈ wi cˈa yachˈacon. Riyit nawajoˈ nacˈul ri ntel pe chuwech ri ticoˈn ri xa ma yit ta riyit xatico ka. Nawajoˈ nacˈol ruwech ri ticoˈn ri xa ma yit ta riyit xajopin ka. 	 “त्यसपछि एक तोडा पाउने नोकर मालिककहाँ आयो। त्यसले भन्यो, महाशय ‘मैले तपाईंलाई धेरै कठोर मानिसको रूपमा जान्न पाएँ। बिऊ नै नरोपी तपाईंले अन्न बटुल्न चाहनु भयो।


Y queriˈ xuben ri Dios riche (rixin) chi majun cˈa winek ri nicowin ta nunimirisaj riˈ chuwech Riyaˈ. 	 उहाँको अधि कसैले घमण्ड नगरोस् भनेर नै परमेश्वरले यसो गर्नु भएको हो।


Chiriˈ pa Judea xcˈojeˈ cˈa jun sacerdote ri xubiniˈaj Zacarías, y riyaˈ xcˈojeˈ cˈa quiqˈui ri jumoc sacerdotes ri quibiniˈan chi ye riche (rixin) ri Abías. Y ri tiempo riˈ ya cˈa ri achi Herodes ri rey chiriˈ pa Judea. Ri rixjayil cˈa ri Zacarías, Elisabet rubiˈ. Ri Elisabet riˈ jun chique ri ye riy rumam ca ri nimalaj sacerdote ri xubiniˈaj Aarón. 	 यहूदामा हेरोदको शासन कालमा जकरिया नाउँ गरेका एकजना पूजाहारी थिए। जकरिया अबियाका पूजाहारी समूहका थिए। जकरियाकी पत्नी हारून वंशकी थिईन्। तिनको नाउँ इलीशिबा थियो।


Ronojel ri cosas abanon xayaˈ pa rukˈaˈ pa raken. 	 अनि सबैकुराहरू तपाईंले उसैको अधीनमा ल्याई दिनुभयो।” भजनसंग्रह 8:4-6 परमेश्वरले “सबैकुरा उसैको अधीनमा ल्याई दिनुभयो” भन्ने भनाइले भन्दा उहाँको अधीनदेखि बाहिर केही रहेन भन्ने बुझिन्छ। तर हामी उहाँले सबैमाथि शासन गरेको देख्दैनौं।


Y ruma cˈa chi ri cˈajol ri nicˈuleˈ xyaloj y ma noka ta chanin, ri lajuj kˈopojiˈ ri ye oyobeyon riche (rixin), xa xquichop cˈa xeyuxcuˈr y xewer ka. 	 तर दुलहा आउन एकदमै ढीलो भयो। सबै कन्याहरू थकित भए र निदाउन थाले।


Ri nitzˈilobisan riche (rixin) ri winek ma ya ta cˈa ri nutij ka, xa ya ri itzel tak chˈabel ri yerubij ri nitzˈilobisan riche (rixin), xchaˈ ri Jesús. 	 जे-जति कुरा मुखभित्र पस्छ, त्यसले मानिसहरूलाई अशुद्ध गराँउदैन। तर जे मुखबाट बाहिर निस्कन्छ, त्यसैले मानिसहरूलाई अशुद्ध तुल्याउँछ।”


Y ri Jesús can yacˈariˈ xubij chare ri ixok: Ri xabij can queriˈ wi. Wacami catzolin cˈa, ruma ri itzel espíritu xel yan el riqˈui ri awal, xchaˈ ri Jesús. 	 तब येशूले त्यस आइमाईलाई भन्नुभयो, “यो खूबै राम्रो जवाफ हो। यसर्थ तिमी जानसक्छौ। तिम्रो छोरीलाई भूतात्माले छोडिसकेको छ।”


Re nichop el bey man cˈa ticˈuaj ta el yaˈl. Ma ticˈuaj ta el caˈiˈ itziak, xa can xu (xe) wi ri icusan el. Ma ticˈuaj ta jun chic cˈulaj ixajab, ni ma ticˈuaj ta chukaˈ ichˈameˈy. Can majun cˈa ri ticˈuaj. Ruma chi ri aj samajel xabacuchi (xabachique) ri napon wi, rucˈamon chi niyaˈox (nyaˈ) ri nicˈatzin chare. 	 झोला समेत नबोक यात्राका निम्ति लाउने लुगाफाटा वा जुत्ता नलैजाऊ। हिडेनलाई लौरो समेत नबोक। एक कामदारलाई उसले चाहेका सबै चीजहरूको बन्दोबस्त हुनुपर्छ।


Xa rumariˈ tek ri ruteˈ rutataˈ ri achi ri nitzuˈun chic, xaxu (xaxe) xquibij chi tiquicˈutuj chare riyaˈ, ruma riyaˈ cˈo chic rujunaˈ. 	 यसैकारणले गर्दा उसको आमा-बाबुले भने, “ऊ ठूलो भएकोछ उसैलाई सोघ्नु होस्।”


Y ri chiriˈ pa nicˈaj ruwajay, xquibox cˈa jun kˈakˈ, y xetzˈuyeˈ apo quinojel chuchiˈ. Y chukaˈ ri Pedro xtzˈuyeˈ apo chiquicojol. 	 सिपाहीहरूले घरको आँगनको माझमा आगो फुके अनि वरिपरि बसे। पत्रुस पनि तिनीहरूसंगै बसे।


Ri Judas xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Riyin can ximacun wi ruma xinjech ri Jesús pan ikˈaˈ, ruma Riyaˈ can majun mac rubanon riche (rixin) chi nicamisex, xchaˈ chique. Yacˈa ri principaliˈ tak sacerdotes y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij, xa xquibij cˈa pe chare ri Judas: Riyoj majun kacuenta chare riˈ. Riˈ chawech riyit cˈo wi, xechaˈ chare. 	 यहूदाले भन्यो, “मैले पाप गरें, मैले एकजना निर्दोष मानिसहलाई मार्न ल्याएँ।” यहूदी अगुवाहरूले भने, “हामीलाई यसको वास्ता छैन। यो तिम्रो समस्या हो, ‘हाम्रो होइन।”


Wi ta yinitzˈet riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol chi yitzolin chilaˈ riqˈui ri Dios ri acuchi (achique) yin petenak wi, ¿la ma yininimaj ta cami? 	 तब तिमीहरूले मानिसको पुत्रलाई जहाँ ऊ पहिले थियो, त्यहाँ जाँदै गरेको देख्यौ भने के हुन्छ?


Y ruma cˈa ri chiriˈ xa ma can ta utz riche (rixin) chi yecˈojeˈ ka riche (rixin) chi niquikˈaxaj na el ri rutiempo ri cakˈikˈ, rumariˈ jubaˈ ma quinojel ri xquichˈob chi xa más ta utz chi niquiyaˈ ca ri acuchi (achique) yecˈo wi, ruma riqˈui jubaˈ xa yecowin yeˈapon pa Fenice, ri cˈo chukaˈ chiriˈ pa Creta. Ruma ri Fenice can ma pa rubey ta cˈa cakˈikˈ cˈo wi, astapeˈ ri cakˈikˈ nipe pa ruwiˈ el jubaˈ chare ri acuchi (achique) nikatzˈet chi nika wi ri kˈij o astapeˈ ta wi nipe pa xulan pe jubaˈ chare ri acuchi (achique) nikatzˈet chi nika wi ri kˈij. 	 अनि सुरक्षित बन्दरगाहमा शीतकालमा जहाज राख्न उचित जग्गा थिएन। यसैले धेरै मानिसहरूले जहाज त्यहाँ नराख्ने निर्णय लिए। मानिसहरूले फोनिक्स जान सकिने आशा गरे। शीतकालमा जहाज त्यहाँ रोकिन अथवा रहन सक्थ्यो। फोनिक्स एउटा दक्षिण पश्चिम अनि उत्तर पश्चिम पट्टि फर्केको क्रेट टापूको शहर थियो।


Ri Jesús y ri cablajuj rudiscípulos y ri nicˈaj chic winek ri ye benak quiqˈui, quichapon el bey riche (rixin) chi ye jotol el pa tinamit Jerusalem. Y yacˈariˈ tek ri Jesús xerucˈuaj el jubaˈ quelaˈ pa quiyonil ri rudiscípulos ruma cˈo cˈa ri nrajoˈ nubij chique. 	 येशू यरूशलेम जानु हुँदैथियो। उहाँका बाह्रै जना चेलाहरू पनि उहाँका साथमा थिए। जब उनीहरू जाँदै थिए, येशूले तिनीहरूलाई भेला गरेर मानिसगत रूपमा कुरा गर्नु भयो। उहाँले तिनीहरूलाई भन्नुभयो,


Riyoj can nikajoˈ ri Dios, ruma chi Riyaˈ can xojrajoˈ nabey. 	 हामी प्रेम गर्छौ किनभने परमेश्वरले पहिला हामीलाई प्रेम गर्नु भयो।


Ri ye caˈiˈ riˈ xquibij cˈa: Re achi reˈ rubin: Riyin yicowin nwulaj ri rachoch ri Dios y pan oxiˈ kˈij npabaˈ chic jun bey. Queriˈ rubin, xechaˈ ri ye caˈiˈ riˈ. 	 “यो मानिसले ‘म परमेश्वरको मन्दिर भत्काउन सक्छु अनि तीन दिनभित्र फेरि म यसलाई बनाइदिन सक्छु भनेको छ।”‘