Yacˈa ri kachˈalal Apolos sibilaj xincˈutuj utzil chare chi yerachibilaj ta el ri kachˈalal ri yebe iwuqˈui. Riyaˈ xa ma xrajoˈ ta na pakeˈ xbe. Pero xtapon iwuqˈui tek xtijameˈ chuwech. 	 अब हाम्रा भाइ अपोल्लोसको बारेमाः मैले उनलाई अरू भाइहरूसित तिमीहरूकहाँ जान उत्साहित पारेकोछु। अहिले उनी आउने कुरामा पक्का छन्। तर मौका पाए भने उनी तिमीहरूकहाँ आउनेछन्।


Y yacˈa tek ri Pedro elenak chiquitzˈetic ri lokˈolaj tak kachˈalal ri yecˈo pa tak nicˈaj chic tinamit, xapon cˈa chukaˈ quiqˈui ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Lida. 	 पत्रुसले यरूशलेम वरिपरि सम्पूर्ण शहरहरू यात्रा गरे। तिनले ती विश्वासीहरूलाई भेटे जो लिड्डामा बस्थे।


Xa can achiˈel cˈa ri xbanatej pa rutiempo ri Noé, xa can queriˈ cˈa chukaˈ xticˈulwachitej tek xquipe chic riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. 	 मानिसको पुत्र आउदा, त्यसबेला त्यस्तै स्थिति हुनेछ जस्तो स्थिति नूहको समयमा भएको थियो।


Tek cˈo chic cˈa chiriˈ pa Jerusalem, ri principaliˈ tak sacerdotes y ri winek israelitas ri cˈo más quikˈij, xeˈapon cˈa riqˈui, y xbequitzujuj (xbequisujuj) ri Pablo, y cˈo cˈa jun utzil ri xquicˈutuj chare chi tubanaˈ. 	 मुख्य पूजाहारीहरू र अति मुख्य यहूदी अगुवाहरूले पावलको विरुद्ध तिनीहरूको मुद्दा पेश गरे।


Y wi cˈo cˈa jun winek ri nrajoˈ nuben jun etzelal chique ri ye caˈiˈ riˈ, ma xticowin ta chiquij. Ruma ri ye caˈiˈ riˈ, can ntel cˈa kˈakˈ pa tak quichiˈ riche (rixin) chi yequiqˈuis ri yecˈuluˈan quiche (quixin). Y ri jun ri can cˈo cˈa nrajoˈ nuben chique, can xtiqˈuis wi cˈa ruma ri kˈakˈ ri ntel pa tak quichiˈ ri ye caˈiˈ riˈ. 	 यदि कुनै मानिसले ती साक्षीहरुलाई घात गर्ने प्रयास गरे ती साक्षीहरुका मुखबाट आगो निस्कनेछ अनि आफ्ना शत्रुलाई मार्नेछन्। कुनै मानिस जसले तिनीहरुलाई घात पुर्याउने चेष्टा गर्छ, यसै प्रकारले मारिनेछ।


Can nicˈatzin chukaˈ chi ri iwánima nojnek riqˈui ri ruchˈabel ri Cristo. Can riqˈui ronojel etamabel titijolaˈ iwiˈ y tipixabalaˈ iwiˈ chiˈiwachibil iwiˈ. Y tibixaj rubiˈ ri Ajaf ruma ri matioxinic ri cˈo pa tak iwánima. Queˈibixaj salmos, queˈibixaj himnos y queˈibixaj nicˈaj chic bix ri yeˈalex pa tak iwánima ruma ri Lokˈolaj Espíritu. 	 ख्रीष्टको संदेश तिमीहरूभित्र समृद्ध भावमा रहोस्। एक-अर्कामा शिक्षा दिनु र दृढ बनाउन सम्पुर्ण बुद्वि खटाऊ। परमेश्वरलाई हृदयले धन्यवाद चडाउँदै भजन, गीत र आत्मिक स्तुतिहरू गाऊ।


Ri roˈ ángel xberutixaˈ cˈa ca ri rucˈuan chupan ri vaso pa ruwiˈ ri ruchˈacat ri nabey chicop y xka cˈa jun nimalaj kˈekuˈm pa quiwiˈ quinojel ri yecˈo chuxeˈ rutzij. Y ruma cˈa ri rucˈayewal ri yetajin chukˈaxaxic ri winek riˈ, rumariˈ can niquicachˈachˈej ri cakˈ. 	 पाँचौ स्वर्गदूतले आफ्नो कचौरा त्यो पशुको सिंहासनमाथि खन्याए। अनि पशुको राज्यमा अन्धकारले ढाक्यो। मानिसहरुले कष्टमा आफ्ना जिब्रो टोके।


Can chanin cˈa xnabex pe ruma jun ixok ri cˈo jun ral ti kˈopoj, ri cˈo jun itzel espíritu riqˈui. Ri ixok riˈ can xu (xe) wi cˈa xracˈaxaj pe chi ri Jesús cˈo chiriˈ, riyaˈ xpe cˈa riqˈui y xoxuqueˈ xomajeˈ chuwech. 	 एउटी आइमाईले येशू त्यहीं हुनुहुन्छ भन्ने थाहा पाई। त्यसको छोरीलाई दुष्टात्मा लागेको थियो। यसकारण त्यो आइमाई येशूकहाँ आएकी थिई अनि उहाँका चरणमा परी।


Y yacˈa tek riyoj nikakˈaxaj tijoj pokonal pa rusamaj ri Cristo, riˈ xa can riche (rixin) chi nucukubaˈ icˈuˈx riyix y yixcolotej. Y tek riyoj nicukubex kacˈuˈx ruma ri Dios, xa can riche (rixin) chukaˈ chi nucukubaˈ icˈuˈx riyix y yixcolotej. Y riˈ nuben chiwe riyix chi nicochˈ nikˈaxaj tijoj pokonal ri achiˈel yojtajin chukˈaxaxic riyoj. 	 यदि हामीले कष्टहरू पार्यौं भने त्यो तपाईंको सान्त्वना र मुक्तिका निम्ति हो। यदि हामीले सान्त्वना पाए त्यो तिमीहरूका निम्ति हो। त्यसले तिमीहरूलाई हामीहरूमा झैं धैर्यसित कष्ट सहन सहायता दिन्छ।


Y yacˈariˈ tek yecˈo achiˈaˈ fariseos y yecˈo chukaˈ achiˈaˈ saduceos xeˈapon riqˈui ri Jesús. Ri achiˈaˈ riˈ xeˈapon cˈa riqˈui ri Jesús ruma nicajoˈ niquitojtobej y xquibij cˈa chare chi tubanaˈ chi cˈo jun retal nibanatej chuwech ri caj. 	 फरिसीहरू र सदुकीहरू येशूकहाँ आए। तिनीहरू येशूको परीक्षा लिन चाहन्थे। अनि तिनीहरूले येशूलाई परमेश्वरबाट आएको हो भन्ने प्रमाणको निम्ति चमत्कार देखाउन विन्ती गरे।


Y astapeˈ sibilaj qˈuiy ri beyomel ri cˈo riqˈui ri winek, xa can ma xticowin ta nulokˈ ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 किनभने आफ्नो आत्मा फिर्ता पाउनको निम्ति मानिसले केही पनि तिर्न सक्तैन।


Ruma quecˈareˈ nubij ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Wi cˈo jun winek nrajoˈ jun cˈaslen riche (rixin) quicoten, y wi nrajoˈ chukaˈ nberilaˈ kˈij ri sibilaj jabel, tukˈilaˈ ri rakˈ riche (rixin) chi ma nubij ta chˈabel ri xa ma ye utz ta, ni ma tucusaj ta chukaˈ ri ruchiˈ riche (rixin) chi nubij tzij riche (rixin) chi nikˈolon. 	 धर्मशास्त्रले भन्छ, “मानिस जसले जीवनप्रति माया गर्न चाहन्छ अनि असल समयको आनन्द भोग गर्न चाहन्छ, उसले कुवचन बोल्नुबाट जिब्रो जोगाउनु र झूटा कुरा गर्नु बन्द गर्नुपर्छ।”


Y queriˈ chukaˈ ri ruchilaben ca ri Ajaf, chi ri yetzijon ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, ya cˈa samaj riˈ ri niquitzukbej quiˈ. 	 सुसमाचार प्रचार गर्नेहरूलाई पनि त्यस्तै हो। सुसमाचारका प्रचारकहरूले प्रचार कर्मबाटै आफ्नो जीवन निर्वाह गर्नु पर्छ भनी आज्ञा दिनु भयो।


Y rumariˈ ri Dios xuben chare chi can cˈo rukˈij rucˈojlen ri chilaˈ chicaj y xoc nimalaj Ajaf pa ruwiˈ ronojel. Y chukaˈ xuyaˈ jun rubiˈ ri más nim rukˈij que chiquiwech quinojel biˈaj. 	 ख्रीष्टले परमेश्वरको आज्ञा पालन गर्नुभयो यसर्थ परमेश्वरले उहाँलाई उच्च स्थानमा पुर्याउनु भयो। परमेश्वरले ख्रीष्टको नाउँलाई अरू सबै नाउँहरू भन्दा महान बनाउनु भयो।


Reˈ nyaˈ yan ca rutzijol chiwe, riche (rixin) chi queriˈ tek xtapon rukˈijul chi xtibanatej reˈ, xa can xtinimaj wi ri nbin ca chiwe. 	 यो हुनु भन्दा पहिल्यै मैले यो कुरा भनिसकेकोछु। जब यी सबै हुनेछ अनि तिमीहरूले विश्वास गर्नेछौ।


Más utz quitzolin na riqˈui ri nataˈ, y xtinbij cˈa chare: Táta, ximacun chuwech ri Dios, y can ximacun chukaˈ chawech riyit. 	 म उठ्छु अनि यहाँबाट बाबुकहाँ जान्छु अनि म उनलाई भन्नेछु हे पिता! मैले परमेश्वर अनि तपाईंको अघि पनि पाप गरें


Y ri kachˈalal tiquetamaj cˈa niquiben utzilaj tak samaj. Quequitoˈ cˈa ri nicˈatzin quitoˈic, riche (rixin) chi niwachin jabel ri quicˈaslen. 	 असल काम गरेर अनि आवश्यक परेकाहरूलाई सहायता गरेर आफ्नो जीवन जिउने तरिका हाम्रा मानिसहरूले सिक्नु पर्छ। जब तिनीहरू त्यसो गर्छन् तब तिनीहरूको जीवन फलहीन हुनेछैन।


Chupan cˈa ri nimalaj kˈij y ruqˈuisbel riche (rixin) ri jun semana nimakˈij riˈ, ri Jesús xpaˈeˈ anej y riqˈui cˈa ruchukˈaˈ xubij: Wi cˈo cˈa jun ri can nichakiˈj ruchiˈ, tipe cˈa wuqˈui riyin, y tucˈuyaˈ. 	 पर्वको अन्तिम दिन थियो। यो एकदमै मुख्य दिन थियो। त्यसदिन येशू उभिनु भयो र ठूलो स्वरमा भन्नुभयो, “यदि कुनै मानिसहरूलाई तीर्खा लागेको छ भने मकहाँ आऊ र पिऊ।


Man cˈa tayaˈ ta ca rubanic ri samaj ri yatajnek chawe ruma ri Dios, samaj ri xacˈul tek ri kachˈalal achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chupan ri iglesia xquiyaˈ quikˈaˈ pan awiˈ y xquibij chi xatoc jun rusamajel ri Dios. Y riˈ can xkˈalajsex chique riyeˈ ruma ri Dios. 	 तिमीमा भएको वरदानलाई काममा लाउने कुरो याद गर। त्यो बरदान तिमीलाई अगुवाहरूको समूहले तिमीमाथि हात राखेर अगमवाणी गरी दिएकाछन्।


Y ri winek riˈ can xquimey tek xquitzˈet ri xbanatej, y xquibilaˈ cˈa: Jabel ri xuben. Nuben cˈa chique ri ma yeˈacˈaxan ta, chi yeˈacˈaxan; y nuyaˈ chukaˈ quichˈabel ri ye memaˈ, xechaˈ cˈa. 	 मानिसहरू साँचै चकित भए। तिनीहरूले भने, “येशूले जे पनि गर्नु भेएको छ। येशूले बैह्रोलाई पनि सुन्नसक्ने अनि लाटोलाईपनि बोल्न सक्ने बनाउनु हुनछ।”


Pero ri Jesús xubij chique: Ri jun kˈij rucˈuan cˈa cablajuj horas. Ri nibiyaj pakˈij, man cˈa xtuchakˈilaˈ (xtutochˈ) ta raken, ruma can cˈo ri sakirisayon riche (rixin) re ruwachˈulef. Can ronojel wi cˈa nutzˈet ruma ri sakil riˈ. 	 येशूले उत्तर दिनुभयो, “दिनमा बाह्रघण्टा प्रकाश रहन्छ होइन? यदि कुनै मानिस दिनको समयमा हिंडछ भने ऊ ठोक्किने छैन र लडने छैन। किन? किनभने उसले यो संसारको ज्योतिले देख्न सक्छ?”


Wi riyix ma ninimaj ta re nbij chiwe, y xa cosas riche (rixin) ri ruwachˈulef, ¿achique ta cˈa modo xtinimaj, wi ntzijoj chiwe ri cosas ri ye riche (rixin) chilaˈ chicaj? 	 पृथ्वीमा भएका कुराहरूको विषयमा मैले भनिससुकेकोछु। तर तिमी विश्वास गर्दैनौ। तब तिमीले कसरी विश्वास गर्छौ यदि मैले स्वर्गीय वस्तुहरूको विषयमा कुरा गरे भने?


Wachˈalal, riyin nwajoˈ chi riyix niwetamaj chi astapeˈ yincˈo pa cárcel, ma paˈel ta rukˈalajsaxic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, xa más benak rutzijol. 	 दाज्यू-भाइ, दिदी-बहिनीहरू हो, तिमीहरूले जान भन्ने म चाहन्छु कि मैले भोगेको कष्ट सुसमाचार अझ विकसित गराउनु सहयोग बनियो।


Y ma ya ta cˈa ri Juan ri Sakil. Riyaˈ xaxu (xaxe) cˈa xorukˈalajsaj achique riˈ ri Sakil. 	 यूहन्ना ज्योति थिएनन्, तर उनी ज्योतिको बारेमा साक्षी दिन आएका थिए।


Quecˈariˈ chukaˈ yixtajin chubanic, yeˈiwajoˈ quinojel ri kachˈalal ri yecˈo pa ruwachˈulef riche (rixin) ri Macedonia. Pero chukaˈ nikabij chiwe chi can ta sibilaj niqˈuiy ri ajowabel iwuqˈui. 	 अनि वास्तवमा तिमीहरूले म्यासिडोनियाका सबै दाज्यू-भाइहरू र दिदी-बहिनीहरूलाई प्रेम गर्दछौ। दाज्यू-भाइ, दिदी-बहिनीहरू, तिनीहरूलाई अझै कसिलो प्रेम गर। यो हाम्रो हौसला हो।


Y yecˈo israelitas ri xquibilaˈ chiquiwech quiqˈui ri rudiscípulos ri Juan chrij ri achique chi bautismo ri más utz. 	 यूहन्नाका चेलाहरू र केही यहूदीहरू माझ धार्मिक शुद्धीकरण विषय वाद-विवाद भइरहेको थियो।


Y wi nikabij chi can majun kamac, kayon riyoj nikakˈol ka kiˈ. Y ri kitzij xa man cˈo ta kiqˈui. 	 यदि हामी, हामीमा पाप छैन भन्छौ भने हामीले स्वयंलाई धोका दिइरहेछौ, अनि हामीमा सत्य छैन।


Ri rutzil ri Ajaf Jesucristo xticˈojeˈ ta cˈa iwuqˈui chiˈiwonojel. 	 प्रभु येशूको अनुग्रह तिमीहरूसित रहोस्।


Y riyeˈ xquibij cˈa chare ri Pedro: Jun capitán Cornelio rubiˈ yoj rutakon cˈa pe chiˈasiqˈuixic (chiˈawoyoxic). Y ri achi cˈa riˈ jun achi choj rucˈaslen, jun achi ri nuxibij riˈ chi nimacun chuwech ri Dios. Y quinojel ri winek israelitas sibilaj nicajoˈ, y jabel yechˈo chrij. Y cˈo cˈa jun lokˈolaj ángel ri xochˈo riqˈui ri Cornelio, y ri ángel riˈ xubij ca chare chi yarusiqˈuij (yaroyoj) riyit, riche (rixin) chi nracˈaxaj ri achique xtabij chare. Rumacˈariˈ xojpe chiˈasiqˈuixic (chiˈawoyoxic). Queriˈ xquibij ri achiˈaˈ ri ye takon el. 	 ती मानिसहरूले भने, “कर्नीलियस एक सैनिक अधीकारी हुन्। उनी धार्मिक प्रवृतिका मानिस हुन् उनी परमेश्वरको आराधना गर्दछन्। सम्पूर्ण यहूदीहरूले उहाँलाई सम्मान गर्दछन्। एक पवित्र स्वर्गदूतले उहाँको घरमा तपाईंलाई निमन्त्रणा गर्नु भन्नु भएथेयो ताकि उहाँले तपाईंबाट केही सन्देशहरू सुन्न सकुन्।”


Riyin astapeˈ xquibe, ma xquixinmalij ta ca; ma xquixcˈojeˈ ta ca achiˈel jun mebaˈ, ruma xa can yipe chic iwuqˈui. 	 “म तिमीहरूलाई आफ्ना आमा-बाबुले अनाथहरू छोडे जस्तो एक्लै छाडनेछैन। म तिमीहरूकहाँ फर्की आउने छु।


Y ye qˈuiy cˈa winek ri xeˈapon riqˈui ri Jesús, ri chiriˈ. Y ri winek riˈ niquibilaˈ cˈa: Ri Juan ri Bautista can kitzij wi chi majun milagro ri xuben ta, pero ronojel cˈa ri tzij ri xerubij ca chrij re achi reˈ, can kitzij wi, yechaˈ cˈa ri winek riˈ. 	 येशू त्यहाँ बस्नु भयो र उहाँ-कहाँ धेरै मानिसहरू आए। मानिसहरूले भने, “यूहन्नाले कहिल्यै चमत्कार देखाएनन्। तर यूहन्नाले जुन मानिसको विषयमा जो सबै भन्नुभयो त्यो साँचो थियो।”


Y ruma chi ma xquil ta, ri José y ri María xetzolin ca chucanoxic ri acˈal cˈa pa tinamit Jerusalem. 	 तर यूसुफ र मरियमले उहाँलाई तिनीहरू बीचमा नदेख्ता तिनीहरू उहाँलाई खोज्न यरूशलेम फर्के।


Wi can cˈo cˈa jun winek ri nrajoˈ nuben ri nusamaj, can quirutzekelbej cˈa. Y ri acuchi (achique) cˈa yincˈo wi riyin, can chiriˈ cˈa chukaˈ xticˈojeˈ wi riyaˈ. Ri can xtibano cˈa ri nusamaj, xtiyaˈox (xtyaˈ) cˈa rukˈij ruma ri Nataˈ. 	 जसले मेरो सेवा गर्दछ उसले मलाई पछ्याउनु नै पर्छ। तब मात्र मेरा सेवक म जहाँ-जहाँ हुँदछु त्यतै मसंग हुँदछ। मेरो पिताले तिनीहरूलाई सम्मान दिनुहुनेछ जसले मेरो सेवा गर्छन्।


Tikayaˈ cˈa rukˈij ri Dios ri Rutataˈ ri Kajaf Jesucristo, ruma Riyaˈ nuyaˈ ronojel bendición riche (rixin) chilaˈ chicaj chake riyoj ri xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo. 	 उहाँले हामीलाई स्वर्गीय स्थानहरूमा प्रत्येक ख्रीष्टमा रहेको आत्मिक आशिष दिनु भएकोछ। हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्टका पिता परमेश्वरमा प्रशंसा।


Yacˈa ri principaliˈ tak sacerdotes y ri ye cachibil ri pa moc (comon) yekˈato tzij chkacojol, yeriˈ ri xebano chi xcamisex chuwech cruz. 	 तर हाम्रो मुख्य पूजाहारीहरू अनि नेताहरूले उहाँलाई मृत्यु दण्ड दिनु औ क्रूसमा टगाउँन सुम्पिए।


Y can kitzij cˈa ri nbij chiwe chi ri winek riˈ, wi quetaman chic ruwech ri Kajaf y Kacolonel Jesucristo, y ye colotajnek chic cˈa pe chupan ri etzelal riche (rixin) ri ruwachˈulef y wi niquisukˈ chic quiˈ jun bey chupan ri cˈaslen ri ye elenak wi pe, y wi yetzak chic cˈa jun bey pa rukˈaˈ, ri quicˈaslen ri winek riˈ más lawaloˈ xtuben que chuwech ri xuben tek cˈa ma jane tiquinimaj ri Jesucristo. 	 ती मानिसहरु संसारका नराम्रा कुराहरुबाट मुक्त तुल्याइएका थिए। तिनीहरुलाई हाम्रा प्रभु अनि उद्धारकर्त्ता येशू ख्रीष्टलाई चिनेर मुक्त गराइएका थिए। तर यदि तिनीहरु अझ ती चीजहरु तिर र्फकिन्छन् अनि तिनीहरुको नियन्त्रणमा रहन्छन् भने तिनीहरुको अहिलेको अवस्था शुरुको भन्दा खराब हुनेछ।


Ri Rucˈajol ri Dios sibilaj xnimirisex rukˈij que chiquiwech ri ángeles, y chukaˈ ri rubiˈ Riyaˈ can más wi nim rejkalen que chuwech ri quibiˈ ri ángeles. 	 परमेश्वरले उहाँलाई एउटा नाउँ दिनुभयो जुन कुनै पनि स्वर्गदूतहरूको नाउँ भन्दा उच्च छ। त्यसैले उहाँ स्वर्गदूतहरू रू भन्दा महान् हुनुहुन्छ।


Y tek ri Pedro xtzolin chic cˈa pa Jerusalem, yecˈo kachˈalal israelitas ri xechˈojin riqˈui, ruma nicajoˈ chi niban ri circuncisión chique ri nicˈaj chic kachˈalal ri ma ye israelitas ta, 	 तर जब पत्रुस यरूशलेम र्फकिए कतिपय यहूदी विश्वासीहरूले उनीसँग त्यस विषयमा बहस गरे।


Kachˈalal, ma quixcos ta chubanic ri utz. 	 दाज्यू-भाइहरू अनि दिदी-बहिनीहरू! असल कार्यहरू गर्न कहिल्यै नथाक।


Y ri Lokˈolaj Espíritu rukˈalajsan chic cˈa chare ri Simeón chi ma nicom ta na, xticom pero cˈa ya tek rutzˈeton chic na ca ri Cristo, ri xtutek pe ri Ajaf Dios. 	 परमप्रभु ख्रीष्टलाई नदेखे सम्म तिमी मर्नेछैनौ भनेर उनलाई पवित्र आत्माले भन्नु भएको थियो।


Ruma riyin can xiwayjan cˈa y riyix ma xiyaˈ ta nuway. Sibilaj cˈa xchakiˈj nuchiˈ y riyix xa ma xiyaˈ ta jubaˈ nuyaˈ riche (rixin) chi xinkum. 	 तिमीहरू गइहाल, किनभने म भोकाएको थिएँ, तिमीहरूले केही खान दिएनौ। म तिर्खाएका थिएँ, तिमीहरूले केही पिउन दिएनौ।


Y yacˈariˈ tek ri itzel winek xuyaˈ ca ri Jesús. Y xeˈoka ri ángeles riqˈui ri Jesús, y xquichop niquinimaj niquilij. 	 त्यसपछि शैतानले येशूलाई छोडिदियो। त्यसपछि केही स्वर्गदूतहरू येशूकहाँ आएर उहाँको सेवा-टहल गरे।


Riyeˈ xquibij chi chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij xquepe winek ri xa xtiquitzeˈej ri nubij ri ruchˈabel ri Dios, y can xu (xe) wi ri itzel tak quiraybel ri yequibanalaˈ. 	 प्रेरितले तिमीहरुलाई भनेका थिए, “आखिरमा त्यहाँ मानिसहरु हुने छन् जो परमेश्वरबारे आक्षेप गर्नेछन्। तिनीहरुले आफ्नो इच्छा पूरा गर्नेछन् अनि परमेश्वर विरुद्धका कुराहरु गर्नेछन्।”


Y ri tinamit ri xebekˈax wi pe, xquicukubalaˈ cˈa ca quicˈuˈx ri kachˈalal, y xequipixabaj cˈa ca chi ticukeˈ quicˈuˈx riqˈui ri Jesucristo. Ruma nicˈatzin chi riqˈui qˈuiy tijoj pokonal yoj‑oc pa rajawaren ri Dios. 	 ती शहरहरूमा तिनीहरूले चेलाहरूलाई आत्मिकरूपले पराक्रमी तुल्याए। तिनीहरूले उनीहरूलाई विश्वासमा दृढ रहन सहायता गरे। तिनीहरूले भने, “हामी परमेश्वरको राज्यमा अनेक यातनासहेर प्रवेश गर्नु पर्छ।”


Y can ya wi ri Dios chojmirisayon chi xtuyaˈ na jun chic kachˈacul ri ma xticom ta chic. Y chukaˈ ruyaˈon ri Lokˈolaj Espíritu chake riche (rixin) jun retal chi can kitzij chi can nbekilaˈ na wi ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 परमेश्वरले हामीलाई यसैको लागि सृष्टि गर्नु भएको छ। अनि उहाँले वाचा स्वरूप हामीलाई आत्मा दिनु भएको छ ताकि उहाँले हामीलाई नयाँ जीवन दिनु हुनेछ।


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Ruma chi can cowirnek ri iwánima riyix chi ma ninimaj ta ri Dios, xa rumacˈariˈ tek ri Moisés xuyaˈ kˈij chi nijech ca ri iwixjaylal. Yacˈa ri pa rutiquiribel pe xa ma que ta riˈ xbanatej. 	 येशूले भन्नुभयो, “मोशाले तिमीहरूलाई आफ्नी पत्नीहरूसँग विवीह विच्छेद गर्ने अनुमति दिएको कारण के हो भने तिनीहरूले परमेश्वरको शिक्षालाई स्वीकार गर्न अस्वीकार गरेको थियो। तर शुरूमा यस्तो थिएन।


Y riche (rixin) cˈa chi nrachibilaj el ri kachˈalal Tito, tek xtibe iwuqˈui, nikatek el jun kachˈalal riqˈui. Ri kachˈalal riˈ ya cˈa ri jabel etamatel ruwech cuma quinojel ri iglesias, ruma jabel samajnek chutzijoxic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 तितसको साथमा हामी एक जना भाइलाई पठाउँदैछौं जसको प्रशंसा सबै मण्डलीहरूबाट भएको छ। सुसमाचार प्रचारमा उनको सेवाको कारणले यी भाइ प्रशंसित छन्।


Y queriˈ cˈa chukaˈ riyix achiˈaˈ, can riqˈui cˈa naˈoj ticˈuaj iwiˈ quiqˈui ri iwixjaylal. Tiyaˈ quikˈij achiˈel ri rucˈamon chi niben quiqˈui, ruma riyeˈ ma junan ta quichukˈaˈ iwuqˈui riyix y ruma chukaˈ chi junan xtoc iwuche (iwixin) ri utzilaj cˈaslen ri nuyaˈ ri rutzil ri Dios chiwe. Queriˈ tibanaˈ quiqˈui riyeˈ riche (rixin) chi queriˈ ri iˈoraciones choj napon riqˈui ri Dios. 	 त्यसरी नै तिमी पतिहरु आफ्ना पत्नीहरुसित समझदारीको भावमा बस्नु पर्छ। तिमीहरुले आफ्ना पत्नीहरु प्रति आदर जनाउनु पर्छ। तिनीहरु तिमीहरुभन्दा कमजोर छन्। तर परमेश्वरले तिमीहरुका पत्नीहरुलाई त्यस्तै आशीर्वाद दिनु हुन्छ जस्तो तिमीहरुलाई दिनुहुन्छ। आशीर्वाद अनुग्रह हो जसले सत्य जीवन प्रदान गर्छ। यी कर्महरु गर जसद्वारा कसैले पनि तिमीहरुको प्रार्थनालाई बाधा पुर्याउन सक्तैन।


Y xabachique cˈa winek ri nacˈaxan re chˈabel re xinbij ka, y xa ma nuben ta ri nbij chare, can junan cˈa riqˈui ri jun nacanic achi ri xuben jun rachoch pa ruwiˈ sanayiˈ. 	 तर प्रत्येक मानिस जसले मेरा कुरा सुन्छ तर मेरो अनुसरण गर्दैन, त्यो एउटा मूर्ख मानिस जस्तै हो। उसले आफ्नो घर बालुनामाथि बनायो।


Ruma can ya wi cˈa ri rey Herodes ri xbin chi tichapatej ri Juan. Can xuxim wi cˈa pa cadena y xuyaˈ pa cárcel ruma ri Herodes rucˈamon ka ri Herodías rixjayil ri Felipe, y ri Felipe riˈ xa can rachˈalal ri Herodes, 	 यसअघि हेरोदले युहन्नालाई कैद गरेका थिए। हेरोदले यूहन्नालाई सांग्लोले बाँधेर कैदमा हालेका थिए हेरोदियासको कारणले। हेरोदियास, हेरोदको दाज्यू फिलिपकी पत्नी थिइन्।


Chanin, quixyacatej. Yalaˈ petenak ri xquijacho el pa quikˈaˈ ri aj maquiˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 उठ! हामी जानैपर्छ। यहाँ त्यो एकजना आउँदैछ जसले मलाई विश्वासघात गर्नेछ।” (मत्ती 23:47-56; लूका 22:47-53; यहून्ना 18:3-12)


Y benak chukaˈ ri Juana, rixjayil ri jun achi ri Chuza rubiˈ. Y ri achi riˈ jun rumozo ri Herodes. Y benak chukaˈ ri Susana. Y ye benak chukaˈ nicˈaj chic ixokiˈ ri can cˈo chukaˈ quibeyomal ri can ye riyeˈ yeyaˈo y yebano ronojel ri nicˈatzin chare ri Jesús, y chique ri ye rudiscípulos. 	 अरू पनि स्त्रीहरूः योअन्ना, चूजाकी पत्नी (होरोदको सहयोगी) सुजाना, र धेरै अरू स्त्रीहरू त्यस स्त्रीसँग थिए। ती स्त्रीहरूले येशू र उहाँको प्रेरितहरूलाई आफ्नै रूपिंया पैसा दिएर मद्दत पुर्याए। : 1-17; मर्कूस 4:1-12)


Yecˈa ri rudiscípulos ri yecˈo apo ri pa mesa riqˈui ma xkˈax ta chiquiwech achique ruma tek xubij el queriˈ chare ri Judas. 	 भोजनमा बसिरहेकाहरू कसैले येशूले यहूदालाई त्यसो भन्नुभएको तात्पर्य बुझेनन्।


ruma nikˈalajsaj ri chˈabel riche (rixin) cˈaslen chiquiwech. Y riyin can nwajoˈ cˈa chi iwuma riyix xtiquicot ta ri wánima chupan ri kˈij tek xtipe ri Cristo, ruma xtikˈalajin chi ma chak ta queriˈ xintij nukˈij chubanic ri samaj chicojol. 	 जीवन पाउने शिक्षा तिनीहरूलाई देऊ तब ख्रीष्ट फेरि आउनु हुँदा मेरो दौडाई नष्ट भएन औ मेरो चेष्टा खेर गएन भनी म तिमीहरूमा गर्व गर्न सक्छु।


ri xayaˈ pe riyit quiche (quixin) quinojel ri winek. 	 जो तपाईंले नै समस्त राष्ट्रहरूको अघि तयार पार्नुभएको हो।


Yacˈa ri yitajin chubixic chiwe sibilaj nim rukˈij, y xa ma kˈalajsan ta pe ojer ca. Yacˈa wacami riyin nbij reˈ chiwe. Y reˈ can chrij wi ri Cristo y chikij riyoj ri kaniman chic ri nibix iglesia chake nichˈo wi. 	 यो गुप्त सत्यता खुबै महत्वपूर्ण छ। मलाई लाग्छ यसको अभिप्राय ख्रीष्ट र मण्डीसित छ।


Y wi cˈo jun chicojol ri cˈo pa tijoj pokonal, tubanaˈ cˈa orar. Wi cˈo jun niquicot ri ránima, tubixaj rubiˈ ri Dios. 	 यदि तिमीहरू मध्ये एक जनाले कष्टहरू भोगिरहेको छ भने उसले प्रार्थना गर्नु पर्छ अनि यदि तिमीहरू मध्ये एकजना सुखी छ भने, उसले गीतहरू गाउनु पर्छ।


Can xibe wi cˈa apo riqˈui ri ángel, y xincˈutuj ri ti alaj libro chare. Y ri ángel xubij cˈa chuwe: Tachapaˈ cˈa re wuj reˈ y tatijaˈ. Y ri pan achiˈ xtanaˈ chi achiˈel ruquiˈil ri cab xtuben. Yacˈa ri apan qˈuey qˈuey xtuben, xchaˈ chuwe. 	 यसर्य म त्यो स्वर्गदूतकहाँ गएँ अनि त्यो सानो बेह्रेको पुस्तिका मलाई दिनु भनी माँगें। त्यो स्वर्गदूतले मलाई भन्यो, “यो सानो पुस्तिका लेऊ अनि यसलाई खाऊ। तिम्रो भूँडीमा यो अमिलो हुनेछ।” तर तिम्रो मुखमा यो मह जस्तो मीठो हुनेछ।”


Ri chiriˈ cˈa ri pa rachoch ri Dios, ri Jesús xerutzˈet cˈa chi ri winek beyomaˈ niquiyalaˈ ca ofrenda ri acuchi (achique) niyalox wi ca ri ofrenda chiriˈ pa rachoch ri Dios. 	 येशूले केही धनी मानिसहरूले मन्दिरको दान-पेटीमा उपहारहरू हाल्दै गरेको देख्नुभयो।


Y ri Chˈabel, ya ri Cristo, ri xoka cˈa chuwech re ruwachˈulef y can xoc cˈa winek achiˈel riyoj. Y can xkatzˈet cˈa chi xaxu (xaxe) wi Riyaˈ ri Rucˈajol ri Dios, ruma can xkatzˈet chi cˈo rukˈij rucˈojlen. Y Riyaˈ can nojnek cˈa riqˈui utzil y chukaˈ riqˈui ri kitzij. 	 वचन शरीर हुन आए र हामी माझ बसे। हामीले उहाँको महिमा देख्यौं, अनि हामीले पिताका एकमात्र पुत्रको महिमा जस्तो उहाँको महिमा देख्यौं। वचन अनुग्रह र सत्यताले पूर्ण थियो।


Y riyit yacowin cˈa nawetamaj wi kitzij ri niquibij chuwij o xa ma kitzij ta. Ruma riyin xa cˈariˈ cablajuj kˈij ri quijoteˈ wi anej chic jun bey pa Jerusalem chuyaˈic rukˈij ri Dios. 	 म यरूशलेममा आराधाना गर्नलाई बाह्र दिन अघि मात्र गएँ। तपाईं आफै यो सत्य हो भनेर जाँच्न सक्नु हुन्छ।


Ri ye ral ri awachˈalal, ri chaˈon ruma ri Dios, niquitek cˈa el rutzil awech. Amén. 	 तिम्रो बहिनीका बालकहरुले, जसलाई परमेश्वरले चुन्नु भएको छ, तिमीलाई अभिवादन पठाउँछन्।


Y ri Moisés quecˈareˈ xubij chique ri ye katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca: Ri Kajaf Dios xtuyec cˈa pe jun profeta chiquicojol ri kachˈalal aj Israel ri xtikˈalajsan ri ruchˈabel chique ri kech aj Israel, jun profeta ri can achiˈel riyin. Can tiwacˈaxaj cˈa ronojel ri xtubij chiwe. 	 मोशाले भन्नुभयो, ‘परमप्रभु तिमीहरूका परमेश्वरले तिमीहरूलाई एकजना अगमवक्ता दिनुहुनेछ। त्यो अगमवक्ता तिमीहरूका आफ्नै सम्प्रदायबाट आउनेछन्। उ म जस्तै हुनेछ। ती अगमवक्ताले भनेका सबै कुराहरू तिमीहरूले पालन गर्नु पर्नेछ।


Yichˈo iwuqˈui riyix ri cˈo inaˈoj, tichˈoboˈ jabel ri xinbij, y cˈacˈariˈ tibij chuwe wi kitzij o xa ma kitzij ta ri xinbij. 	 तिमीहरू बुद्धिमान छौ भनी म यो कुरा गर्दैछु; म के भन्दैछु तिमीहरू आफै जाँच।


Ruma xa ta can kitzij chi riyix ninimaj ri ye rutzˈiban ca ri Moisés, can yininimaj ta chukaˈ riyin, ruma ri ye rutzˈiban ca riyaˈ, can chuwij wi riyin yechˈo wi. 	 यदि तिमीहरूले साँच्ची नै मोशालाई विश्वास गरेको भए, तिमीहरूले मलाई पनि विश्वास गर्ने थियौ? किनभने मोशाले मेरो विषयमा लेख्नु भएकोछ।


Ma quinojel ta ri yebin ¡Ajaf! ¡Ajaf! chuwe, ri yeˈoc pa rajawaren ri caj. Ruma xaxu (xaxe) wi cˈa ri can riqˈui ronojel cánima niquiben ri ruraybel ri Nataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj ri yeˈoc chiriˈ. 	 ‘मलाई प्रभु, प्रभु, भन्ने हरेक मानिस स्वर्गको राज्यमा प्रवेश गर्न पाउनेछैन। तर जसले स्वर्गमा हुनुहुने मेरो पिताको इच्छा पालन गर्छ। उसले स्वर्गको राज्यमा प्रवेश गर्न पाउनेछ।


Riyoj cˈa ri iglesia can nikanimaj nikatakej ri Cristo. Y quecˈariˈ rucˈamon chi niben riyix ixokiˈ ri cˈo iwachijlal, can queˈinimaj queˈitakej ri iwachijlal riqˈui ronojel ri yeˈibanalaˈ. 	 जसरी मण्डली ख्रीष्टको अधिकारमा छ त्यसरी पत्निहरू पनि हरेक कुरामा पतिहरूको अधिकारमा रहनु पर्छ।


Quenatej cˈa chiwe ri pastores ri can xquitzijoj ri ruchˈabel ri Dios chiwe. Tichˈoboˈ cˈa rij achique rubanic ri cˈaslen ri xquicˈuaj riyeˈ, ruma can xcukeˈ wi quicˈuˈx riqˈui ri Dios. Can tibanaˈ cˈa achiˈel ri xquiben riyeˈ. 	 आफ्ना अगुवाहरूलाई सम्झौ। तिनीहरूले तिमीहरूलाई परमेश्वरको सन्देश सिकाए। ती कसरी बाँचे र मरे त्यो विचार गर अनि तिनीहरूका विश्वासको उदाहरणलाई अनुसरण गर।


Rumariˈ riyix xa quixquicot chupan ri kˈaxomal ri yixcˈo wi, ri can achiˈel ri kˈaxomal ri xukˈaxaj ri Cristo. Riche (rixin) chi queriˈ tek xtapon cˈa ri kˈij tek xtikˈalajin chi ri Cristo can cˈo wi rukˈij rucˈojlen, riyix can sibilaj cˈa xtiquicot ri iwánima. 	 तर तिमीहरु खुशी हुनु पर्छ किनकि तिमीहरु ख्रीष्टका सहभागी बनिरहेकाछौ। तिमीहरु खुशी हुनेछौ अनि आनन्दले पूर्ण रहने छौ जब ख्रीष्टले आफ्नो महिमा देखाउनु हुनेछ।


Y ri tzˈuyul pa lokˈolaj chˈaquet sutin cˈa rij riqˈui juwinek cajiˈ chic chˈaquet. Y yecˈo chukaˈ juwinek cajiˈ rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij y jojun ye tzˈuyul pa quiwiˈ ri chˈaquet riˈ, ye quicusalon cˈa sakilaj tak tziek y ye quicusalon chukaˈ coronas ri ye banon riqˈui kˈanapuek. 	 सिंहासनको वरिपरि चौबीसवटा अन्य सिंहासनहरु थिए। ती चौबीस सिंहासनमा चौबीस जना अग्रजहरु बसिरहेका थिए। ती अग्रजहरु सेतो लुगामा थिए अनि तिनीहरुका शिरमा सुनको मुकुट थियो।


Yacˈariˈ ri xinben. Y xaxu (xaxe wi) rumariˈ tek ri kech aj Israel xinquichop pe chiriˈ pa rachoch ri Dios ri cˈo pa Jerusalem, y xcajoˈ cˈa xinquicamisaj. 	 यही कारणले यहूदीहरूले म मन्दिरमा भएको समय पक्रे अनि मलाई मार्न चेष्टा गरे।


Rumariˈ ya ri Dios ri cˈo rejkalen, ruma ya Riyaˈ ri xbano chi xqˈuiy ri ruchˈabel pa tak iwánima; y ma yoj ta riyoj ruma riyin xaxu (xaxe wi) xintic ri ruchˈabel pa tak iwánima y majun chic xinben. Y queriˈ chukaˈ ri kachˈalal ri achiˈel xuyiˈaj ri chˈabel riˈ, xa can xu (xe wi) cˈa chukaˈ riˈ xuben. 	 यसकारण रोप्ने मानिस ठूलो होइन, अनि पानी हाल्ने पनि ठूलो होइन। केवल परमेश्वर महान हुनु हुन्छ, किन कि उहाँले बिरूवा स्याहर्नु र बढाउनु हुन्छ।


Ri ye ucˈuan ruma ri itzel tak quiraybel, can benak cˈa cánima chrij ri itzel tak quiraybel riˈ. Yecˈa ri ye ucˈuan ruma ri Lokˈolaj Espíritu, can benak cˈa cánima chrij ri nrajoˈ ri Lokˈolaj Espíritu. 	 जो पापपूर्ण स्वभाव लिएर बाँचिरहेका छन् तिनले आफ्ना पापपूर्ण स्वभापव अनुसारै सोंच्दछन्। जो आत्मा अनुसार जिउँदछन् उनीहरू आत्माको इच्छा अनुसारै बाँच्दछन्।


Tek xapon rukˈijul ri nimakˈij, tek ri israelitas niquitij ri caxlan wey ri majun chˈom (levadura) riqˈui, y tek yecamisex chukaˈ ri tak carneˈl riche (rixin) ri pascua, 	 यो अखमीरी रोटी खाने दिन थियो। त्यो दिन यहूदीहरूले निस्तारको पाठाहरू बलिदान गरे।


Yacˈa ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca nubij chi can konojel riyoj winek can yoj aj maquiˈ wi; y queriˈ nubij riche (rixin) chi quinojel ri ye nimayon riche (rixin) ri Jesucristo, niyaˈox (nyaˈ) chique ri rutzujun (rusujun) ca ri Dios ruma chi can niquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui ri Jesucristo. 	 तर यो साँचो होइन, किन कि धर्मशास्त्रले घोषणा गर्छ कि सबै मानिसहरू पापका कैदी हुन्। यसको अर्थ हुन्छ कि मानिसहरूलाई दिइएको प्रतिज्ञा विश्वासद्वारा दिइन्छ। यो येशू ख्रीष्टमा विश्वास राख्ने मानिसहरूलाई दिइएको थियो।


Ncˈutuj chare ri Dios chi ri Lokˈolaj Espíritu ri niyaˈo ri naˈoj, can ta xtuyaˈ pa ruqˈuiyal chiwe. Ri Lokˈolaj Espíritu qˈuiy ta xtukˈalajsaj chiwech, riche (rixin) chi niwetamaj ruwech ri Dios. Yareˈ ri ncˈutuj chare ri Tataˈixel ri cˈo rukˈij rucˈojlen; ri Dios ri riche (rixin) ri Kajaf Jesucristo. 	 म सँधै हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्टका महिमामयी पिता परमेश्वरलाई प्रार्थना गर्दछु कि उहाँले तिमीहरूलाई यस्तो आत्मा दिऊन् जसले परमेश्वरको बारेमा ज्ञान र प्रकाश होस् र उहाँलाई पुरै बुझ्न सक्ने बनाउन्।


Y quinojel riyeˈ can junan quiwech quibanon y can ma yetaneˈ ta chi niquiben orar, ye cachibilan ri ixokiˈ, y chukaˈ ri María ri ruteˈ ri Jesús, y ri ye rachˈalal ri Jesús. 	 प्रेरितहरू एक साथ थिए। एकै उद्वेश्यको लागि तिनीहरूले लगातार प्रार्थना गरिरहेका थिए। केही नारीहरू, मरियम येशूको आमा अनि उहाँका भाइहरू पनि त्यहाँ प्रेरितहरूसंग थिए।


Y riyix iwetaman chi ri Jesucristo can choj wi. Rumariˈ iwetaman chukaˈ chi xabachique winek ri rucˈuan jun cˈaslen choj, ri winek riˈ can rucˈuan chic ri cˈacˈacˈ alaxic ruma can ralcˈual chic ri Dios. 	 तिमीहरुलाई थाहा छ कि ख्रीष्ट धार्मिक हुनुहुन्छ। यसर्थ तिमीहरु जान्दछौ कि यदि सबै मानिसहरु जे धर्म हो त्यसलाई अनुसरण गर्छन, भने तिनीहरु परमेश्वरका बालकहरु हुन्।


Xepe ri principaliˈ tak sacerdotes y ri aj tzˈibaˈ xquibij cˈa chare ri rey: Ri Cristo nalex pa tinamit Belén waweˈ pa rucuenta re Judea. Ruma jun chique ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, quecˈareˈ ri rutzˈiban ca: 	 तिनीहरूले जवाफ दिए, ‘यहुदीयाको बेतलेहेम शहरमा; अगमवक्तद्वारा यस विषयमा लेखिएको छ


Ri Herodes y ri Pilato quicˈulel quiˈ rubanon pe. Yacˈa ri kˈij riˈ tek junan quiwech xquiben. 	 बितेका दिनाहरूमा हेरोद र पिलातस माझ शत्रुता थियो। तर त्यस दिन ती दुइमाझ मित्रता शुरू भयो।


Y can yacˈariˈ xel pe ri Pablo chiriˈ chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, y xbe chrachoch ri jun achi ri Justo rubiˈ. Ri achi riˈ can nuxibij riˈ chi nimacun chuwech ri Dios, y ri rachoch, can riqˈui cˈa apo ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios cˈo wi. 	 पावल सभाघरबाट बिदा लिए अनि टाइटस जुसटस नाउँ भएको मानिसको घरमा गए। त्यस मानिस सत्य परमेश्वरको पूजाहारी थियो। उसको घर सभाघरकै अर्कोपट्टि थियो।


Riyix cˈa ri yixbin chi yix ucˈuey bey, xa yix achiˈel moyiˈ, ruma xaxu (xaxe wi) nichayuj ca ri us y xa nibikˈ ri nimalaj chicop ri camello rubiˈ. 	 तिमीहरू अन्धा छौ तर अरूलाई अगुवाइ गर्ने कोशिश गर्छौ। तिमीहरू भुसुना चाँहि चाल्दछौ तर ऊँटलाई चाँहि निल्दछौ। तिमीहरू त्यस्तै छौ।


Chupan ri rutinamit, ri Jesús ma qˈuiy ta cˈa milagros ri xerubanalaˈ, ruma ri ruwinak ma xquinimaj ta. 	 त्यस ठाउँका मानिसहरूले येशूलाई विश्वास नगरेका हुनाले उहाँले त्यहाँ त्यति धेरै आश्चर्यकर्महरू देखाउनु भएन।


Y tayaˈ cˈa chukaˈ ri kaway ri nicˈatzin chake ronojel kˈij. 	 दिनहुँ चाहिने भोजन हामीलाई दिनु होस्।


Y chukaˈ ri Simón ri achi aj itz, xunimaj ri ruchˈabel ri Dios y xban bautizar. Ri Simón riˈ, can acuchi (achique) cˈa benak wi ri Felipe, can benak chukaˈ riyaˈ. Pero riyaˈ can achiˈel cˈa nisach rucˈuˈx tek yerutzˈet ri nimaˈk tak milagros ri yerubanalaˈ ri Felipe chiquiwech ri winek, riche (rixin) chi retal chi can ya wi ri ruchˈabel ri Dios nutzijoj. 	 शिमोन स्वंयले विश्वास गरे अनि बप्तिस्मा लिए। फिलिप एकदम नजिकमा बसे। उनले फिलिपले गरेका चमत्कारहरू अनि महान कार्यहरू देखे। शिमोन छक्क परे।


Y can yacˈariˈ tek cˈo apo ri itzel winek, y xubij chare ri Jesús: Wi kas kitzij chi yit cˈa riyit ri Rucˈajol ri Dios, tabanaˈ cˈa chique re abej reˈ chi queˈoc caxlan wey. 	 शैतानले उहाँलाई भन्यो, “यदि तिमी परमेश्वरको पुत्र हौ भने, यो ढुङ्गालाई रोटी बनिने आज्ञा देऊ।”


Queriˈ nikaben ruma can cukul kacˈuˈx chi ri xcˈason el riche (rixin) ri Ajaf Jesús chiquicojol ri caminakiˈ, ya chukaˈ riˈ ri xkojcˈason el riyoj. Ruma riyoj xa jun chic kabanon riqˈui ri Ajaf Jesús. Riyoj y riyix junan xkojberuyaˈ chilaˈ chicaj. 	 परमेश्वरले प्रभु येशूलाई मृत्युबाट जीवन दिनुभयो। अनि हामी जान्दछौं परमेश्वरले हामीलाई पनि येशूसित बौराउनु हुन्छ। परमेश्वरले हामीलाई तिमीहरूसितै ल्याउनु हुनेछ अनि हामी उनका अघि उभिने छौं।


Y riyeˈ can ma xquitzijoj ta cˈa ri achique xquitzˈet, pero niquicˈutulaˈ cˈa chiquiwech chi achique ri xrajoˈ xubij ri Jesús riqˈui ri chˈabel tek xubij chi xticˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ. 	 तब चेलाहरूले येशूको कुरा माने अनि तिनीहरूले देखेका कुराहरू नभन्ने भए। तर तिनीहरूले येशूले भन्नु भएको “मृत्युदेखि बौरनु” भन्ने कुराको अर्थको विषयमा तिनीहरू स्वयं माझ बहस गर्दैथिए।


Y xa ruma cˈa ri queriˈ yequibanalaˈ ri winek ri ma niquinimaj ta rutzij ri Dios, rumariˈ tek nipe royowal ri Dios pa quiwiˈ. 	 यस्ता कुराहरूले आज्ञ नमान्नेहरू माथि परमेश्वरलाई रिस उठाउँछ।


Y ri Jesús can yacˈariˈ tek xubij chique ri ixokiˈ riˈ: Man chic cˈa tixibij ta iwiˈ. Wacami quixbiyin cˈa y jeˈiyaˈ rutzijol chique ri wachˈalal, riche (rixin) chi can quebiyin cˈa pa Galilea y chilaˈ cˈa xquinquitzˈet wi, xchaˈ chique. 	 अनि येशूले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “डराउनु पर्दैन। जाऊ अनि मेरा भाइहरूलाई गालीलमा जान भनिदेऊ। तिनीहरूले मलाई त्यहाँ देख्न पाउनेछन्।” यहूदी प्रमुखहरूलाई सूचना


Quecˈariˈ ri winek ri nimolo beyomel riche (rixin) re ruwachˈulef, y xa man cˈo ta ri beyomel riche (rixin) ri Dios riqˈui. 	 यसर्थ जसले आफ्नो निम्ति मात्र धन सम्पत्ती थुपार्छ त्यसले त्यो मानिसलाई के हुन्छ र परमेश्वरको अघि यस्ता मानिसहरु धनि होइनन्।”


Yacˈa ri nacˈaxan ri ruchˈabel ri Dios, y ma xu (xe) ta wi nracˈaxaj, xa can nunimaj y nuben ri nubij ri chˈabel riˈ, y can ma nuyaˈ ta ca, can jabel cˈa ruwarukˈij. Ruma ri ruchˈabel ri Dios can tzˈaket wi. Y can nuben chake chi yojcolotej riche (rixin) chi yojcowin nikaben ri nrajoˈ ri Dios. 	 तर वास्तवमा सुखी मानिस त्यो हो जसले परमेश्वरको सही नियम पालनगर्छ, जसले मानिसहरूलाई स्वतन्त्र तुल्याउँछ। उसले त्यसलाई अध्ययन गरिरहन्छ। उसले परमेश्वरको वचन सुन्छ अनि उसले जे सुन्यो त्यो बिर्सदैन। तब वचनमा जे भनिएको छ पालन गर्छ। त्यस मानिस जसले त्यसो गर्छ, सुखी हुनेछ।


Ruma can achiˈel ri Tataˈixel can nuyaˈ cˈaslen, queriˈ chukaˈ xuyaˈ chuwe riyin ri Cˈajolaxel chi can nyaˈ cˈaslen. 	 जीवन पिताबाट आउँदछ र पुत्रलाई पनि उहाँले जीवन-दान दिने अधिकार प्रदान गर्नुभएको छ।


Chiquij cˈa ri ángeles, ri tzˈibatal ca xaxu (xaxe) wi nubij: Ri ruˈángeles ri Dios sibilaj yebiyin chubanic ri rusamaj, ruma nuben chique chi ye achiˈel ri cakˈikˈ y nuben chique ri rusamajelaˈ chi ye achiˈel ri ruxak kˈakˈ. 	 स्वर्गदूतहरूको बारेमा परमेश्वर भन्नुहुन्छ, “परमेश्वरले आफ्ना स्वर्गदूतहरूलाई बतास जस्तो बनाउनुभयो, अनि आफ्ना दासहरूलाई आगोको ज्वाला जस्तो बनाउनुभयो।” भजनसंग्रह 104:4


Y xpe cˈa ri Juan xubij chare ri Jesús: Tijonel, riyoj katzˈeton cˈa jun achi ri pan abiˈ riyit yerelesalaˈ itzel tak espíritu. Pero ruma xa ma kachibil ta, xkakˈil ca, xchaˈ chare ri Jesús. 	 यूहन्नाले जवाफ दिए, “हे गुरुज्यू, मानिसहरूदेखि भूतहरू भगाउनलाई एकजना मानिसले तपाईंको नाउँ लिंदैथ्यो। त्यो मानिस हाम्रो दलमा नभएकोले हामीले उसलाई त्यसो गर्नवाधा दियौं।”


Y xabachique cˈa winek ri niyokˈon chuwij riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, cˈa nicuyutej na rumac. Yacˈa ri niyokˈon chrij ri Lokˈolaj Espíritu, man cˈa xticuyutej ta rumac. 	 “यदी कसैले मानिसको पुत्रको विरूद्धमा कुरा गरे त्यसलाई क्षमा हुनेछ। तर यदि कुनै मानिसले पवित्र आत्माको विरूद्ध निन्दा गरे त्यो क्षमा हुनेछैन।


¿O la nuyaˈ ta cˈa jun alacrán (kˈasnaˈj) pa rukˈaˈ, tek ri acˈal xa jun sakmoloˈ ri nucˈutuj chare? 	 अथवा, तिम्रो पुत्रले अण्डा माग्यो भने, त्यसलाई के बिच्छी दिन्छौ? अहँ!


Y ri tinamit ri yekˈax wi ri Pablo y ri ye rachibilan el, niquibilaˈ cˈa ca chique ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta, chi can tiquinimaj ri pixaˈ ri quichojmirisan pe ri apóstoles y ri ancianos ye riche (rixin) ri iglesia ri cˈo pa Jerusalem. 	 तिनीहरू शहरहरू हुँदै यात्रा गरे अनि यरूशलेमका प्रेरितहरू र अग्रजहरूले दिएको निर्णयहरू र नियमहरू विश्वासीहरूलाई बताए अनि तिनीहरूलाई यी नियमहरू पालन गर्न भने।


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Can nrayin pe chi tek cˈa ma jane yinapon ta chuwech ri camic, junan nikaben re jun waˈin riche (rixin) re jun pascua reˈ. 	 येशूले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “मेरो मृत्यु अघि तिमीहरूसँग बसेर निस्तारको भोजन गर्ने बढो इच्छा थियो।


Can tiwacˈaxaj cˈa re nbij chiwe, chi riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can xquicamisex na wi, ruma can yareˈ ri ruchˈobon pe ri Dios chi nibanatej. Pero juyiˈ cˈa ruwech ri xtijacho el wuche (wixin), xchaˈ ri Jesús. 	 परमेश्वरले जे योजना गर्नु भएकोछ त्यो मानिसको पुत्रले पुरा गर्नेछ। तर धिक्कार छ उसलाई जसले हत्याको निम्ति मानिसको पुत्रलाई सुपिन्छ।”


Y man cˈa tichˈob ta ri pa tak iwánima chi riyin xquitzujun (xquisujun) chiwij chuwech ri Nataˈ Dios. Ma que ta riˈ. Ri xtitzujun (xtisujun) cˈa chiwij chuwech ri Dios, ya ri Moisés; ri achoj riqˈui nibij chi can icukuban wi apo icˈuˈx. 	 नसम्झ कि म पिता समक्ष तिमीहरूको विरोधदमा भन्नेछु। मोशा ती मानिस हुन् जसले तिमीहरू विरूध्य बोल्छन्। अनि उनै एक हुन जसमाथि तिमीहरूले बचाऊको आशा गरयौ।


Y ri achiˈaˈ ri yekˈaxan ri nubij ri ley y ri fariseos ma xquil ta cˈa achique xquibij apo chare ri Jesús. 	 ती फरिसीहरू र शास्त्रीहरूले येशूले भन्नु भएको कुरामा केही भन्न सकेनन्।


Can kitzij cˈa nbij chiwe: Ma ya ta ri mozo ri más nim rukˈij que chuwech ri rupatrón; ni ma ya ta ri jun ri nitak, ma ya ta chukaˈ riˈ ri más nim rukˈij que chuwech ri takayon riche (rixin). 	 म सत्य भन्छु। एक नोकर उसको मालिक भन्दा ठूलो हुँदैन जसलाई केही कार्यका निम्ति पठाइएको छ ऊ ती पठाउने भन्दा ठूलो होइन।


Y ri Jesús xubij chare: Xecˈojeˈ cˈa ye caˈiˈ achiˈaˈ ri cˈo quicˈas riqˈui jun achi ri niyaˈo puek pa kajic. Jun chique ri achiˈaˈ riˈ, wuˈoˈ ciento puek ri nibix denario chare ri rucˈas, y ri jun chic, cincuenta ri rucˈas. 	 येशूले भन्नुभयो, “त्यहाँ दुईजना मानिस थिए। दुवैले एउटै साहुकार ऋण लिएका थिए। तिनीहरू मध्ये एकजनाले 500 चाँदीको सिक्का लिएका थिए। अर्काले 50 चाँदीको सिक्का लिएका थिए।


Y ruma ri chˈabel riˈ ntajin niwil ri colotajic. Pero rajawaxic chi riyix ma niyaˈ ta ca riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin chi can cˈo rejkalen chi xinimaj ri lokˈolaj chˈabel ri xintzijoj chiwe. 	 सुमाचारको कारणले तिमीहरू बचाइयौ। तर मैले यो प्रचार गरेको तरिकाको विश्वासमा अडीक बस। नत्र तिमीहरूको विश्वास व्यर्थको विश्वास हो।


Riyaˈ qˈuiy cˈa ri xubij chique, xa yacˈa chi ruyon riqˈui cˈambel tak tzij. Y jun cˈa chique ri cˈambel tak tzij ri xucusaj, yareˈ: Cˈo cˈa jun achi ri xbe pa jopin ijaˈtz. 	 उखानहरूको उपयोग गरेर उहाँले मानिसहरूलाई धेरै शिक्षा दिनुभयो। येशूले बताउनुभयो, ‘केही किसान बीऊ छर्नलाई निस्क्यो।


Riyix tek niben cˈa orar, ma tiben ta achiˈel niquiben ri winek ri xa caˈiˈ quipalej. Ruma ri winek riˈ can sibilaj cˈa nika chiquiwech chi ya ri acuchi (achique) yecˈo wi winek, chiriˈ niquiben wi orar. Tek niquiben orar, can yepaˈeˈ pa tak jay ri kas nicˈut wi ruchˈabel ri Dios, y ri pa tak xquina riche (rixin) ri bey xaxu (xaxe) wi riche (rixin) chi yetzˈet cuma ri winek. Y can kitzij wi nbij chiwe, chi ri winek ri yebano queriˈ, riqˈui ri niquicˈul quikˈij chique ri winek, xa can xquicˈul yan cˈa rajel ruqˈuexel ri yequibanalaˈ. 	 ‘जब तिमी प्रार्थना गर्दछौ, तब कपटीहरूले जस्तो नगर। कपटीहरू सभाघरहरूमा र गल्लीहरूमा उभिएर अरूले देखून् भनी प्रार्थना गर्दछन्। म तिमीहरूलाई साँचो भन्दछु, यी सबैको इनाम तिनीहरूले पाइसकेका छन्।


Riyeˈ xquiyaˈ cˈa chiquiwech achique chi kˈoloj ri xtiquicusaj riche (rixin) chi nika ri Jesús pa quikˈaˈ, y cˈacˈariˈ niquicamisaj. 	 त्यस सभामा येशूलाई कसरी पक्रिने भन्ने उपाय तिनीहरूले निकाले। तिनीहरूले केही झूटो निहुँ गरेर येशूलाई पक्रिने र मार्ने निश्चय गरे।


Y ri achiˈaˈ ri cˈo quetamabel chiquij ri chˈumilaˈ, can xkˈalajsex cˈa chiquiwech ri pa cachicˈ, chi man chic quetzolin ta pa quibey riche (rixin) chi nbequiyaˈ ca rubixic chare ri rey Herodes. Y can queriˈ wi xquiben ri achiˈaˈ riˈ, ruma tek xetzolin chic el pa quiruwachˈulef, xa jun wi chic chi bey ri xquicˈuaj el. 	 तर परमेश्वरले तिनीहरूलाई सपनामा चेताउनी दिनुभयो। परमेश्वरले तिनीहरूलाई ‘हेरोदकहाँ फर्केर नजाऊ’ भनी चेताउनी दिनुभयो। त्यसपछि तिनीहरू अकै बाटो भएर आफ्ना निजदेशमा र्फकिए।


Rumariˈ riyix ri yixcˈo chilaˈ chicaj, tiquicot cˈa ri iwánima. Yacˈa riyix ri yixcˈo chuwech ri ruwachˈulef y riyix ri yix benak pa ruwiˈ tak yaˈ, juyiˈ oc iwech. Ruma ri itzel winek xxuleˈ ka iwuqˈui, y yacatajnek royowal ruma retaman chi xa ma qˈuiy ta chic kˈij ri yaˈon chare. 	 यसर्थ तिमी स्वर्गहरु अनि सबै जो त्यहाँ बस्छन्, सुखी होऊ। तर पृथ्वी अनि समुद्रको तिम्ति नराम्रो हुनेछ किनभने शैतान तिमीहरुकहाँ गएको छ. जब त्यसलाई थाहा छ कि उसको समय अति कम्ती छ त्यो क्रोधपूर्ण छ।”


riche (rixin) chi queriˈ xquixwaˈ y xquixucˈyaˈ wuqˈui pa numesa ri pa nujawaren. Y riyix xquixtzˈuyeˈ na pa tek chˈaquet riche (rixin) chi nikˈet tzij pa quiwiˈ ri cablajuj tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Israel. 	 मेरो राज्यमा मेरो टेबलमा बसेर तिमीहरूले खाने र पिउनेछौ। तिमीहरू सिंहासनमा बस्नेछौ अनि इस्राएलको बाह्रैवटा जातिको न्याय गर्नेछौ।


Y nimakˈaˈ yan cˈa chupan ri nabey kˈij chare ri semana, ri ixokiˈ xebe cˈa chuchiˈ ri jul, y ye quicˈualon el akˈom ri jubul ruxlaˈ ri ye quichojmirisan el. Y yecˈo cˈa chukaˈ nicˈaj chic ixokiˈ ri ye benak quiqˈui. 	 हप्ताको पहिलो दिन सखारै येशूको शरीर राखिएको चिहानमा आइमाईहरू आए। तिनीहरूले तयार पारेको सुगन्धित मसालाहरू ल्याए।


Y can tiwacˈaxaj cˈa jabel re nbij ca chiwe, xchaˈ ri Jesús. Can xtintek cˈa pe chiwe ri rutzujun (rusujun) ri Nataˈ Dios chi nuyaˈ pe chiwe. Ri rutzujun (rusujun) cˈa Riyaˈ chiwe riyix, ya ri Lokˈolaj Espíritu. Y yacˈariˈ ri xtoyaˈo ka iwuchukˈaˈ. Y can quixcˈojeˈ cˈa re waweˈ pa tinamit Jerusalem cˈa ya tek xtapon ri kˈij tek xtika pe ri Lokˈolaj Espíritu, xchaˈ chique. 	 सुन! मेरो पिताले तिमीहरूको निम्ति केही दिने प्रतिज्ञा गर्नु भएको छ, म यो तिमीहरूलाई पठाउनेछु। तर तिमीहरू स्वर्गबाट शक्ति नपउरूञ्जेल यहाँ यरूशलेममा नै र्पखिरहो।”


Y ri Jesús xubij cˈa: Rumariˈ xinbij chiwe chi majun winek ri nicowin ta nipe wuqˈui, wi ma yaˈon ta pe chare ruma ri Tataˈixel chi nucukubaˈ rucˈuˈx wuqˈui. 	 येशूले भन्नुभयो “त्यसैले मैले भनेकोछु ‘पिताले अनुमति नदिए सम्म कोही पनि म भएकोमा आउन सक्तैन।”‘


Pero tek riyaˈ kas xuqˈuis ronojel ri rurajil, ya chukaˈ tiempo riˈ tek xpe jun nimalaj wayjal chupan ri ruwachˈulef ri acuchi (achique) cˈo wi. Y ri cˈajol riˈ xpe cˈa nimalaj wayjal chare y majun chic cˈa nucusaj. 	 आफुसित जे जति थियो सबै त्यसले स्वाहा पार्यो। तब, त्यो ठाउँमा खडेरी पर्यो, अनि पानी पटक्कै परेन। देशभरी मानिसहरूले खानेकुरा पाउन छाडे। त्यो खुबै भोकायो अनि उसलाई पैसाको पनि आवश्यकता पर्यो।


Pa rucaˈn kˈij xojapon cˈa ri pa tinamit Sidón. Ri chiriˈ, ri Julio ri ucˈuey quiche (quixin) ri soldados, xuben cˈa jun nimalaj utzil chare ri Pablo, ruma xuyaˈ kˈij chare chi xbe chuyaˈic rutzil quiwech ri kachˈalal y riche (rixin) chukaˈ chi ri kachˈalal xquitoˈ pe ri Pablo. 	 अर्कोदिन हामी सायडन शहर आई पुग्यौं। जुलियसले पावललाई भद्र व्यवहार गरे। उनले पावललाई आफ्नो साथीहरूसंग भेट्न जान दिए, ताकि तिनीहरूले पावलको आवश्यकतालाई ध्यान दिउन्।


Yacˈa ri nibiyaj chakˈaˈ, can nuchakˈilaˈ (nutochˈ) wi ri raken; ruma xa majun ri sakil riqˈui. 	 तर जो मान्छे राती हिंडछ ऊ ठोकिन्छ। किन? किनभने देख्नको लागि उसकोमा कुनै ज्योति हुँदैन।”


Y tek ri Jesús kajnek chic cˈa pe pa ruwiˈ ri juyuˈ, ri winek ri ye tzeketel chrij can sibilaj ye qˈuiy. 	 येशू डाँडाबाट ओर्ह्लनुभयो। असंख्य मानिसहरूले उहाँलाई पछ्याए।


Yacˈa tek xapon rutzijol riqˈui ri rey ri xbanatej, xyacatej royowal. Can yacˈariˈ tek riyaˈ xerutek achiˈaˈ ye banoy tak chˈaˈoj chiquij riche (rixin) chi xeruqˈuis cˈa ri xecamisan quiche (quixin) ri rumozos, y chukaˈ can xubij chi tiporox cˈa ri quitinamit. 	 यो सुनेर राजा क्रोधित भए। राजाले आफ्नो सेना पठाए, ती हत्याराहरूलाई मारे अनि तिनीहरूको शहर जलाएर भष्म पारिदिए।


Y ri rajaf ri ulef xutek chic jun rumozo. Y ri mozo riˈ xcamisex cuma ri kajoy tak ulef. Y ye qˈuiy chic mozos ri xerutek, pero quinojel cˈo ri xquicˈulwachij. Yecˈo xechˈay pe, y yecˈo xecamisex. 	 फेरि त्यस मानिसले अर्को नोकरलाई ती खेतीवालाहरूकहाँ फठाए। तर खेतीवाला हरूले त्यसलाई मारिदिए। त्यस मानिसले अरू धेरै नोकरहरूलाई पठाए। तर खेतीवालाहरूले कतिजनालाई पिटे, अनि कतिजनालाई मारिदिए।


Y ri Jesús ye rachibilan ri ye oxiˈ rudiscípulos xebe cˈa chrachoch ri achi ri principal chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y tek xeˈapon cˈa, ri Jesús xerutzˈet chi ri winek yechˈujlan pa jay, y xerutzˈet chukaˈ chi yeˈokˈ y can niquirek quichiˈ chi okˈej. 	 येशू अनि उहाँका चेलाहरू सभाघरका शासकको घरमा जानू भयो। येशूले मानिसहरू चित्कार गरिरहेको अनि रोईरहेको सुन्नु भयो। त्यहाँ खुब अलमल थियो।


Queriˈ xubij ri Dios chare ri Jesús. Rumariˈ tek ya ri Jesús ri xpaˈeˈ chuwech ri trato ri xuben ri Dios kiqˈui. Y re trato reˈ más utz que chuwech ri xuben quiqˈui ri katiˈt kamamaˈ. 	 यसको अर्थ हो, येशू एक उत्तम करारको साक्षी हुनुभयो।


Yacˈa tek xapon riqˈui ri Simón Pedro riche (rixin) chi nuchˈej ri raken, ri Pedro xubij chare ri Jesús: Ajaf, ¿can nachˈej cˈa chukaˈ waken riyin? xchaˈ. 	 येशू शिमोन पत्रुस कहाँ आउनु भयो। तर पत्रुसले येशूलाई भने, “प्रभु, मेरो खुट्टा धुनु पर्दैन।”


Y tek ri Pilato xracˈaxaj ri xa cˈariˈ niquibij ka, xucˈutuj cˈa chi wi aj Galilea ri Jesús. 	 यो सुने पछि यो मानिस गालीलबाट आएको हो होइन पिलातसले सोधे।


Ruma chi acuchi (achique) cˈo wi ri ibeyomal, chiriˈ chukaˈ nicˈojeˈ wi ri iwánima. 	 तिम्रो हृदय त्यहीं हुनेछ जहाँ तिम्रो भण्डार हुनेछ।


Y ri jun discípulo ri sibilaj xajowex ruma ri Jesús, can yacˈariˈ tek xubij apo chare ri Pedro: Ri xchˈo pe chake, ya ri Ajaf Jesús, xchaˈ. Y ri Simón Pedro, can xu (xe) wi xracˈaxaj queriˈ, can yariˈ xucusaj pe ri rutziak ri relesan ca chrij y xropin ka pa yaˈ riche (rixin) chi ntel pe. 	 येशूले प्रेम गर्नुहुने चेलाले पत्रुसलाई भने, “ती मानिस प्रभु हुन्।” पत्रुसले “ती मानिस प्रभु हुन्” भनेको सुने र आफ्ना ओढने बेरेर पानीमा हामफाले किनभने तिनले काम गर्नलाई लुगा खोलेका थिए।


Pero xa coˈol ri puerta y coˈol oc ruwech ri bey ri yatucˈuan pa utzilaj cˈaslen, y ma ye qˈuiy ta oc ri yeˈilo. 	 जीवनको बाटोमा लाने ढोका साँघुरो हुन्छ। अनि बाटो अति कठिन छ। केवल केही मानिसहरूले मात्र त्यो बाटो पैलाउन सक्छन्।


Y tek xapon cˈa ri hora, ri Jesús y ri cablajuj apóstoles xetzˈuyeˈ apo ri pa mesa. 	 तिनीहरूको निस्तारको भोज गर्ने समय भएको थियो। येशू र प्रेरितहरू टेबलको वरिपरि बरिरहेका थिए


Pero chukaˈ ri nimalaj Dios, ma rajawaxic ta na chi pa jun jay ri xa banon cuma winek ri acuchi (achique) nicˈojeˈ wi, y rumariˈ tek jun profeta ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca xubij: 	 “तर मानिसको हातले बनाएको मन्दिरमा सर्वोच्च परमेश्वर बस्नु हुन्न। जस्तो अगमवक्ताले भन्छन्


Y ruma cˈa riyix can xcukeˈ icˈuˈx tek xichojmirisaj ri banatajnek, ruma chukaˈ riˈ riyoj xcukeˈ cˈa kacˈuˈx. Pero can más wi cˈa xojquicot tek xkatzˈet ri Tito chi sibilaj niquicot ránima tek xtzolin pe ri chiriˈ iwuqˈui riyix. Riyix can xiyaˈ cˈa pe ruchukˈaˈ ri ruˈespíritu. 	 त्यसैकारण हामी सुखी थियौं। हामी खुबै आनन्दित थियौं किनभने तितस धेरै आनन्दित थिए। तिमीहरूले गरेको व्यवहारमा तिनी अत्यन्तै खुशी थिए।


Xa ma can ta cˈayef (cuesta) chi nikˈax ri jun chicop ri camello rubiˈ pa ti rachek jun bak riche (rixin) tˈisoˈn (tzˈisoˈn), que chuwech chi ntoc jun beyon pa rajawaren ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 हो, धनी मानिसलाई परमेश्वको राज्यमा प्रवेश गर्नुभन्दा ता बरू ऊँटलाई सियोको नाँथ्रीबाट छिर्नु सजिलो पर्छ।”


Tiyaˈ ca ri itzel cˈaslen ri xicˈuaj tek rubanon ca, tek cˈa ma jane jalatajnek ta ri icˈaslen; tek xa cˈa yix kˈolotajnek na pa quikˈaˈ ri itzel tak iraybel. Ruma ri cˈaslen riˈ xa yixrutzˈilaˈ. 	 तिमीहरूलाई आफ्नो पुरानो स्वभाव छोडन सिकाइयो। त्यसको अर्थ, अघिका दिनहरूमा पछ्याइ हिंडेको कुमार्गलाई तिमीहरूले त्याग्नु पर्छ। त्यो स्वभाव त्यसैका धोखापूर्ण इच्छाहरूले त्यसलाई थोत्रो बनाइसकेका छ।


Rumariˈ ri achi riˈ can chanin cˈa xerumol pe ri achiˈaˈ ri yecˈo pa rukˈaˈ, ri soldados y ri capitanes, y junanin (anibel) xebe acuchi (achique) quimolon wi quiˈ ri winek. Y ri winek, can xu (xe) wi cˈa xequitzˈet, xquitanabaˈ ruchˈayic ri Pablo. 	 सेनापति तुरन्त त्यस ठाउँमा केही सेना अधिकारीहरू र सेनाहरू साथमा लिएर पुगे। मानिसहरूले सेनापति र सेनाहरू आएका देखे, तिनीहरूले पावललाई कुटपिट गर्न छोडे।


Y tibij chukaˈ chare chi can jabel ruwarukˈij ri winek ri can rucukuban rucˈuˈx wuqˈui y ma yirumalij ta ca, xeˈucheˈex el y xebe. 	 कसैले मलाई ग्रहण गर्दा समस्यामा पर्दैन भने त्यो अनुग्रहित पुरुष धन्य हो।”


Ronojel cˈa ri niben chiˈijujunal, ma tiben ta xa riche (rixin) chi ninimirisaj iwiˈ, ni ma riche (rixin) ta chi xaxu (xaxe wi) chiwe riyix nucˈom wi pe ri utz. Xa tichˈutinirisaj iwiˈ, y tibanaˈ ka chi riyix xa majun ikˈij que chiquiwech ri nicˈaj chic. 	 जब केही कुरो गर्छौ, स्वार्थ वा मूर्खताको गर्वमा नगर। नम्र होऊ र आफूलाई भन्दा अरू अझ सम्मान योग्य भएको मान।


Wachˈalal, can ronojel kˈij tiquicot cˈa ri iwánima riqˈui ri Ajaf; y nbij chic cˈa jun bey chiwe chi can tiquicot cˈa ri iwánima. 	 सँधै प्रभुमा आनन्द गर, म दोहोर्याउँछु आनन्दित होऊ।


Nkˈalajsaj cˈa chawech achique rubanic ri wukuˈ chˈumilaˈ ri xatzˈet pa wajquikˈaˈ y ri wukuˈ candeleros ri ye banon riqˈui kˈanapuek. Ri wukuˈ chˈumilaˈ ri yecˈo pa wajquikˈaˈ, yeriˈ ri wukuˈ ángeles ri yecˈo pa quiwiˈ ri wukuˈ iglesias. Y ri wukuˈ candeleros ri ye banon riqˈui kˈanapuek, yeriˈ ri wukuˈ iglesias. 	 तिमीले मेरो दाहिने हातमा देखेका सातवटा ताराहरु अनि तिमीले देखेका सातवटा सुनौला दीप-दानीहरुको गुप्त अर्थ यस्तो छ। ती सातवटा दीप-दानीहरु सातवटा मण्डलीहरु हुन्। ती सातवटा ताराहरु सातवटा मण्डलीका स्वर्गदूतहरु हुन्।


Y ri achi ri xeˈelesex ri itzel tak espíritu riqˈui, nucˈutuj cˈa jun utzil chare ri Jesús chi tuyaˈ kˈij chare riche (rixin) chi nibe riqˈui. Yacˈa ri Jesús xa xubij cˈa chare: 	 त्यो मानिस जसलाई उहाँले निको पार्नु भएको थियो त्यसले पनि येशूसंगै जान बिन्ती गरयो। तर येशूले यसो भन्दै त्यो मानिसलाई जान लगाउनु भयो,


Y ri winek chupan cˈa ri kˈij tek can cˈa nisamej na ri Juan ri Bautista, yacˈariˈ tek quichapon pe y cˈa yetajin na chupan re kˈij reˈ, chi can niquitij quikˈij chi yeˈoc pa rajawaren ri caj. Can niquimajlaˈ cˈa quiˈ chrij y más niquiben ri can riqˈui cˈa ronojel quicˈuˈx yeˈapon. 	 बप्तिस्मा दिने यूहन्नाको समयदखि यसो अहिलेसम्म स्वर्गको राज्यमा बलजफत हुँदैछ र बलजफत गर्नेहरू जबरजस्ती खोस्छन्।


Achiˈel ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek nubij: Ruma yoj awalcˈual, rumariˈ tek ri winek ma yetaneˈ ta chi nicajoˈ yojquicamisaj; ruma chiquiwech riyeˈ xa yoj achiˈel tak carneˈl ri can ye riche (rixin) chi yecamisex. 	 धर्मशास्त्रले भन्छः “तिमीहरूका निमित्त हामीहरू दिनभरि नै मृत्युको मुखमा छौं, मानिसहरू सोंच्दछन् हामी मारिने भेंडा जस्ता छौं।” भजनसंग्रह 44:22


Y ri Jesús xubij cˈa chare: Catzolin. Ri acˈajol nicˈaseˈ, xucheˈex el. Y ri achi riˈ can xunimaj wi ri xubij ri Jesús, y xbe. 	 येशूले उत्तर दिनुभयो, “जाऊ, तिम्रो छोरो बाँच्नेछ।” येशूले भन्नुएको कुरा त्यस मानिसले विश्वास गर्यो अनि घर र्फकि आयो।


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xbecˈulun pe chiquiwech ri pa bey y xuyaˈ rutzil quiwech. Y ri caˈiˈ ixokiˈ riˈ can yacˈariˈ xexuqueˈ ka chraken ri Jesús, xquikˈetej ri raken y can xquiyaˈ cˈa chukaˈ rukˈij. 	 तर ती आईमाईहरू उहाँका चेलाहरूलाई भन्न दगुर्दै गर्दा, येशू तिनीहरूकै अघि उभिरहनु भएको थियो। येशूले भन्नुभयो, अभिवादन छ! “आईमाईहरू येशूकहाँ गए। तिनीहरूले झट्ट उहाँको पाउ पक्रेर उहाँको उपासना गरे।


Y tek ri Jesús xel cˈa pe chupan ri jucuˈ chiriˈ ri jucˈan chic ruchiˈ choy, xutzˈet cˈa chi sibilaj ye qˈuiy chic ri winek ri ye oyobeyon apo riche (rixin) y Riyaˈ xujoyowaj cˈa quiwech ri winek riˈ. Y Riyaˈ can xerucˈachojsaj wi cˈa ri yawaˈiˈ ri yecˈo chiquicojol. 	 जब येशू नाउबाट उत्रनुभयो, त्यहाँ उहाँले मानिसहरूको भीड देख्नुभयो। उहाँ तिनीहरूप्रति अत्यन्त टीठाउनु भयो, अनि तिनीहरूमा विरामी परेकाहरूलाई निको पार्नु भयो।


Yacˈa ri ixok xubij: Ajaf, can kitzij ri nabij. Pero chukaˈ ri tak tzˈiˈ yequitij ri rucˈaj caxlan wey ri yequitzek ka ri cajaf chuxeˈ ri mesa. 	 त्यस स्त्रीले भनी, ‘हो प्रभु, तर कुकुरहरूले आफ्नो मालिकको टेबलबाट झरेको रोटीका टुकाहरू खान्छन्।”


Y riyix chukaˈ tijoyowaj quiwech ri winek, can achiˈel nuben ri Itataˈ Dios chi nujoyowaj quiwech quinojel. 	 जस्तो तिम्रा पिता प्रेमी र दयालु हुनु हुन्छ त्यस्तै प्रेमी र कृपालु बन।


Y ri Jesús xuchop cˈa rubixic chique ri rudiscípulos: Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, cˈo chi nkˈaxaj na qˈuiy tijoj pokonal. Xquinetzelex cuma ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij. Xquinetzelex cuma ri principaliˈ tak sacerdotes. Chukaˈ xquinetzelex cuma ri aj tzˈibaˈ. Y xquicamisex. Yacˈa ri pa rox kˈij xquicˈastej pe, xchaˈ ri Jesús chique. 	 त्यसपछि उहाँले चेलाहरूलाई सिकाउन शुरु गरे कि मानिसको पुत्रले धेरै कष्टहरूको सामना गर्नुपर्छ। येशूले तिनीहरूलाई सिकाउनु भयो, कि यहूदा बुढाहरू, मुख्य प्रधानहरू तथा शास्त्रीहरूले मानिसको पुत्रलाई अस्वीकार गर्नेछन्। उहाँले तिनीहरूलाई सिकाउनु भयो, कि मानिसको पुत्र मारिनु पर्छ अनि मरेको तीन दिनपछि बौरी उठ्नेछन्।


Y ri Zaqueo can yacˈariˈ xka pe chanin, y riqˈui quicoten xucˈul apo ri Jesús pa rachoch. 	 त्यसपछि जक्कै झट्टै तल ओर्लेर आए। तिनी आफ्नो घरमा येशूलाई स्वागत गर्न पाउँदा खुबै खुशी भए।


Tabij cˈa chake: ¿La yit cˈa riyit ri Cristo? xechaˈ. Yacˈa ri Jesús xubij chique: Wi nbij chiwe chi yin cˈa riyin ri Cristo, ma yininimaj ta. 	 तिनीहरूले भने, “यदि तपाईं नै ख्रीष्ट हुनुहुन्छ भने, हामीलाई सत्य बताउनु होस्!” येशूले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “यदि मैले म नै ख्रीष्ट हुँ भने, तपाईंहरूले मलाई विश्वास गर्नुहुने छैन।


Riche (rixin) chi queriˈ can pa rubiˈ ri Jesús, quexuqueˈ cˈa quinojel ri yecˈo chilaˈ chicaj, ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, y chukaˈ ri yecˈo chuxeˈ ri ulef. 	 उहाँले यसो गर्नुभयो ताकि स्वर्गमा, पृथ्वीमा औ पातलमा प्रत्येक वस्तु येशूको नाउँमा घुँडा टेकोस्।


¿La ma iwetaman ta cˈa riyix chi can yix rukˈaˈ raken ri Cristo? Y wi xa jun chic ibanon riqˈui ri Cristo, ¿la utz cami chi yixel el riqˈui Riyaˈ y yixoc rukˈaˈ raken jun ixok ri xa ma utzilaj cˈaslen ta rucˈuan? Ma utz ta. 	 तिमीहरूको शरीरहरू ख्रीष्टका अंगहरू हुन् यो कुरो तिमीहरूलाई थाहा छ। यसैले मैले ख्रीष्टका अंगहरूलाई कुनै वेश्याको अंगसित एक बनाउनु हुदैंन।


Y ruma Riyaˈ tek cˈo kacˈaslen, ruma Riyaˈ tek yojsilon, y ruma chukaˈ Riyaˈ tek yojcˈo, can achiˈel cˈa quibin cˈa nicˈaj achiˈaˈ poetas ri can ye iwinak riyix, tek xquibij: Riyoj can yoj ralcˈual cˈa chukaˈ ri Dios, xechaˈ. 	 ‘हामी उहाँसंगै बाँच्छौं। हामी उहाँसंगै हिंड्छौं। हामी उहाँसंगै छौं।’ जस्तो तपाईंहरूका कविहरूले पनि भनेः हामी उहाँकै बालकहरू मात्र हौं।’


Y rumariˈ konojel xojtzak cˈa pan ulef. Y xinwacˈaxaj cˈa chukaˈ chi cˈo Jun ri xchˈo pe pa chˈabel hebreo, ri kachˈabel riyoj israelitas, y xubij cˈa chuwe: Saulo, Saulo, ¿achique cˈa ruma tek achapon wokotaxic? Xa ayon cˈa riyit nasoc awiˈ, ruma achapon wokotaxic. Xa ayon riyit nayaˈ awiˈ chutzaˈn jun cheˈ ri chˈut rutzaˈn, xchaˈ chuwe. 	 हामी सबै जना भूइँमा लड्यौ। त्यसपछि मैले यहूदी भाषामा एक आवाज सुनें। त्यो आवाजले मलाई भन्यो, ‘शावल, शावल किन मलाई सताइरहेका छौ? तिमी मसंग लडेर केवल आफैलाई चोट पुर्याइरहेका छौ।’


Yacˈa tek ri discípulos xquitzˈet chi cˈo jun petenak chraken pa ruwiˈ ri choy, xquirek quichiˈ y xquibilaˈ cˈa chiquiwech chi achique cˈa laˈ, xechaˈ. Ruma riyeˈ xquibij chi ri petenak pa ruwiˈ ri choy xa jun subunel (xibinel). 	 यसैबेला चेलाहरूले येशूलाई पानीमा आँउदै गरेको देखे, तिनीहरूले सोचे त्यो भूत हो। चेलाहरू डरले चिच्याए।


Tiyaˈ ca rubanic ronojel ruwech etzelal. 	 हर प्रकारको दुष्ट्याइँदेखि टाढा बस।


Y tek ri achiˈaˈ ri cˈo quetamabel chiquij ri chˈumilaˈ ye elenak chic el, can yacˈariˈ tek jun ángel riche (rixin) ri Ajaf Dios xucˈut riˈ chuwech ri José pa rachicˈ. Y ri ángel riˈ xubij chare: Cayacatej cˈa el. Tacˈuaj el ri acˈal rachibilan ri ruteˈ y quixanmej el waweˈ. Quixbiyin cˈa pan Egipto y quixcˈojeˈ chilaˈ, y riyin xtinyaˈ rubixic chawe tek utz chic yixtzolin pe. Ruma chi re wacami, ri rey Herodes can xtorucanoj wi re acˈal riche (rixin) chi nucamisaj, xchaˈ chare. 	 ज्योतिषीहरू गएपछि, परमप्रभुको एउटा दूत सपनामा यूसुफकहाँ देखा परे। दूतले भने, “उठ, साना बालक र उहाँकी आमालाई साथमा लिएर मिश्रदेशमा जाऊ। हेरोदले साना बालकहरूलाई खोज्न लागिरहेकोछ। उसले सानो बालकलाई मार्न चाहन्छ। मैले नभनेसम्म तिमी त्यहीं बस्नु।”


Cˈacˈariˈ ri Jesús xucˈut riˈ chiquiwech ri julajuj ruˈapóstoles tek quichapon waˈin, y Riyaˈ xubij cˈa chique: ¿Achique cˈa ruma tek xa can ma xicukubaˈ ta icˈuˈx y xa xicowirisaj ri iwánima? xchaˈ chique. Queriˈ ri xubij chique ruma riyeˈ xa can ma xequinimaj ta ri xetzˈeto ca ri Jesús chi cˈastajnek chic pe chiquicojol ri caminakiˈ. 	 त्यसपछि आफ्ना एघारजना चेलाहरूको अघि देखापर्नु भयो जब तिनीहरू खाँदैथिए। येशूले तिनीहरूमा विश्वास कम भएकोमा अनि जसले उहाँलाई बौरी उठेको देखेर दिएको समाचारमा विश्वास नगरेकोमा तिनीहरूलाई हप्काउनु भयो।


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij: Tek xtipe ri rajaf ri ulef ri ticon ruwech riqˈui uva, ¿achique cami xtuben chique ri achiˈaˈ kajoy tak ulef, nichˈob riyix? xchaˈ ri Jesús. 	 “अब त्यो खेत को मालिक आएर ती किसानलाई के गर्ला?”


Y chakˈaˈ ri Pablo xutzˈet cˈa pa jun achiˈel achicˈ, chi cˈo jun achi aj pa Macedonia ri paˈel apo chuwech, y chi ri achi riˈ nubij cˈa chare: Tabanaˈ jun utzil, cakˈax cˈa kiqˈui pa Macedonia, y kojatoˈ, xchaˈ chare. 	 त्यस रात पावलले एउटा दर्शन पाए। उनको दर्शनमा एकजना मानिस म्यासिडोनियाबाट उनकोमा आयो। त्यस मानिस त्यहाँ उभियो र विन्ती गर्यो, “म्यासिडोनिया पार गर्नुहोस अनि हामीलाई सहयोग गर्नुहोस्!”


Y ri nichajin quiche (quixin) ri carneˈl nujek cˈa pe ri ruchiˈ ri coral chuwech ri aj yukˈ, y ri carneˈl can quetaman chic ri ruchˈabel ri cajyukˈ. Riyaˈ yerusiqˈuij (yeroyoj) chiquijujunal riqˈui ri quibiˈ y yerelesaj cˈa el. 	 जसले ढोकाको देखरेख गर्छ उसैले गोठालाको लागी ढोका खोल्दछ। अनि भेडाले पनि उसैको कुरा सुन्छ। गोठालाहरूले नामद्वारा आफ्नो भेडाहरूलाई डाक्दछन अनि गोठ बाहिर निकाल्दछन्।


Y tek quijotoban chic el ri ti lancha chupan ri barco, ri achiˈaˈ ri ye ucˈuayon ri barco, xquixim ri barco riqˈui coloˈ ri nimaˈk rupan riche (rixin) chi niquitoˈ jubaˈ ri barco riche (rixin) chi ma nberupaxij ta riˈ. Riyeˈ quixibin quiˈ chi riqˈui jubaˈ ri cakˈikˈ yerunim cˈa chupan ri lugar ri xa ma nim ta rupan yaˈ ri nibix Sirte chare, y rumariˈ xequikasaj ri nimalaj tak tziek riche (rixin) ri barco y xquiyaˈ kˈij chi xeˈucˈuex ruma ri cakˈikˈ. 	 जीवन रक्षक डुङ्गालाई जाहजमा ल्याए पछि तिनीहरूले जहाजको वरिपरि एक साथ राख्नलाई डोरीले बाँधे। तर जाहज सिरटिसको बलौटे धापमा फस्न सक्छ भनेर मानिसहरू डराए। यसैले तिनीहरूले जहाजलाई बतासले नै उठावोस् भनेर पाल मुनी झारे।


Can ya cˈa riqˈui re ixok reˈ ye tzaknek wi pa mac ri nimaˈk aj kˈatbel tak tzij ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef. Y can rumac cˈa chukaˈ re ixok reˈ tek ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef ye tzaknek pa mac. Can achiˈel ye rukˈabarisan ruma can ma niquinaˈ ta chic niquiben ri mac, achiˈel ri mac tek ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ niquicanolaˈ quiˈ chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. 	 पृथ्वीका राजाहरुले उसित यौन पाप गरेका छन्। पृथ्वीका मानिसहरु उसको यौन-पापको दाखरस पिएर बेहोस भएका छन्।”


Ri itzel niquinaˈ chique ri nicˈaj chic ri utz yecˈo. Ri yecamisan. Ri yekˈaber. Ri yebano ma utzilaj tak nimakˈij ta. Y ri yequibanalaˈ chukaˈ nicˈaj chic quiwech etzelal achiˈel ri queriˈ. Y can nbin chic cˈa chiwe jun bey, y ncamuluj rubixic chiwe, chi ri winek ri yebano etzelal achiˈel ri queriˈ, ma xqueˈoc ta cˈa pa rajawaren ri Dios. 	 डाह, मदपान, मोजमज्जा र यस्तै अरूअरू। मैले पहिले पनि चेताउनी दिएकै हुँ र अहिले पनि दिन्छुः जसले यस्ता कामहरू गर्छन् ती परमेश्वरको राज्यमा जाने छैनन्।


Ruma can xqueˈoka cˈa kˈij tek xquepe rucˈayewal y rumariˈ tek xtibix chi jabel ruwarukˈij ri ixok ri ma nalan ta, ni majun bey xralaj ta jun acˈal, y majun acˈal xtzˈuman ta chuwarucˈuˈx. 	 समय त्यस्तो आइरहेकोछ कि मानिसहरूले भन्नेछन्, ‘धन्य हुन ती स्त्रीहरू जसले कहिल्यै पनि बालकहरूलाई दूध चुसाएन।


Y tek rubanon ca, tek cˈa ma jane tiwetamaj ruwech ri Dios, riyix xiyaˈ quikˈij nicˈaj chic dioses ri xa ma kitzij ta chi ye dios. 	 अघि-अघि तिमीहरूले परमेश्वरलाई चिनेका थिएनौ। तिमीहरू त्यस्ता देवताहरूको दास थियौ जो साँचो थिएनन्।


Yacˈariˈ tek ri rey xubij chique ri rumozos: Tiximaˈ el rukˈaˈ raken re jun achi re xa ma xucusaj ta ri tziek ri nicˈatzin tek cˈo jun cˈulanen y jeˈicˈakaˈ cˈa ca quelaˈ pa kˈekuˈm ri acuchi (achique) xtokˈ wi y xtukachˈachˈej rey. 	 अनि राजाले आफ्ना नोकहरूलाई भने, ‘त्यसका हात खुट्टा बाँधेर त्यसलाई अँध्यारोमा फलिदेऊ जहाँ मानिसहरू दुखले रूवाबसी गर्दै र दाह्रा किट्दै बस्छन्।’


Y ri achiˈaˈ fariseos xquicˈutuj cˈa chare ri Jesús chi achique tiempo xtoka ri rajawaren ri Dios. Y ri Jesús xubij cˈa chique: Can ma xtinabex ta achique tiempo xtoka ri rajawaren ri Dios. 	 कोही फरिसीहरूले येशूलाई सोधे, “परमेश्वरको राज्य कहिले आउनेछ?” येशूले भन्नुभयो, “परमेश्वरको राज्य आउँदैछ तर त्यसरि आउँदैन जुन तिम्रो आँखाले देख्न सक्छौ।


Y tek ri Jesús ruchˈajon chic cˈa caken ri rudiscípulos, xberucˈamaˈ chic cˈa pe ri tziek ri relesan ca chrij, xbetzˈuyeˈ chic pa mesa y xubij cˈa: ¿Xkˈax chiwech achique ruma tek riyin xinchˈej ri iwaken? 	 येशूले तिनीहरूका खुट्टा धोइसक्नु भयो। तब आफ्नो पोशाक लगाई टेबलतर्फ फर्की जानुभयो उहाँले भन्नुभयो, “तिमीहरू जान्दछौ मैले तिमीहरूलाई के गरें?”


Riyaˈ xuben cˈa ri achique nicowin nuben wuqˈui. Riyaˈ xa can xuben yan apo nuchojmil, riche (rixin) chi xquibemuk ca. 	 त्यस स्त्रीले मलाई जे जती गर्न सकी त्यत्ति गरी। त्यसले मेरो शरीरमाथि सुगन्ध छरिदिईन। त्यसले मलाई मर्नु अघिनै गाडनको तयारीका लागि यसो गरी।


Y ma xu (xe) ta cˈa tiwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios, xa can tibanaˈ chukaˈ ri nubij. Ruma wi xa can xu (xe wi) niwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios y ma niben ta ri nubij, xa iyon riyix nikˈol ka iwiˈ. 	 परमेश्वरको शिक्षा अनुसरण गर। खाली सुन्ने काम मात्र नगर। किनभने जब तिमी बस्छौ अनि केवल सुन्छौ, तिमीले स्वयंलाई मूर्ख तुल्याउँछौ।


Y yacˈa tek riyin xinapon chilaˈ pa tinamit Troas, can xinapon wi cˈa riche (rixin) chi nbentzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic; chˈabel ri can riche (rixin) wi ri Cristo. Y ri chilaˈ, ri Ajaf xujek cˈa jun puerta chinuwech, ruma can xuyaˈ wi cˈa kˈij chuwe riche (rixin) chi xintzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 ख्रीष्टको सुसमाचार प्रचार गर्न म त्रोआसमा गएँ, प्रभुले मलाई उहाँको सेवा गर्ने राम्रो मौका दिनु भएको थियो।


Ruma ri can cˈo qˈuiy riqˈui, xtiyaˈox (xtyaˈ) cˈa más chare y qˈuiy cˈa ri xticˈojeˈ riqˈui. Yacˈa ri xa jubaˈ oc cˈo riqˈui hasta ri jubaˈ riˈ xa xtelesex chare. 	 जो सित जति धेरैछ उसले अरू धेरै पाउनेछ। तर जोसित केही छैन, उसित भएको पनि उबाट खोसिनेछ।’


Y riyin ri Juan xintzˈet chic cˈa chi pa runicˈajal ri caj nixicˈan petenak jun ángel rucˈamom pe ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, chˈabel ri can riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, riche (rixin) cˈa chi nuyaˈ rutzijol chique quinojel ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef; xabachique ta na ruwachˈulef yecˈo wi, xabachique ta na ri ye catiˈt quimamaˈ, xabachique ta na quichˈabel y xabachique ta na tinamit yecˈo wi. 	 तब मैले अर्को स्वर्गदूतलाई आकाशमा उडिरहेको देखें। पृथ्वीमा बस्ने मानिसहरु प्रत्येक राष्ट्र, जाति, भाषा अनि वंशलाई प्रचार गर्नका निम्ति त्यो स्वर्गदूतसित अनन्त सुसमाचार थियो!


Y can yacˈariˈ tek Riyaˈ xubij chique quinojel ri winek chi quetzˈuyeˈ pa ruwiˈ ri rexlaj kˈayis. Yacˈariˈ tek Riyaˈ xeruliˈej cˈa pa rukˈaˈ ri wuˈoˈ caxlan wey y ri caˈiˈ car y cˈacˈariˈ xtzuˈun chicaj y xucˈutuj ri rubendición ri Dios pa ruwiˈ. Cˈacˈariˈ xeruwechˈelaˈ cˈa el ri caxlan wey y ri car y xuyaˈ el chique ri rudiscípulos y ri discípulos xbequiyalaˈ chique ri winek. 	 त्यसपछि येशूले सबै मानिसहरूलाई घाँसमा पंक्ति मिलाएर बस्न लगाउनु भयो। उहाँले पाँचवटा रोटी र दुइवटा माछा लिनुभयो। उहाँले आकाशतर्फ हेरेर परमेश्वरलाई धन्यवाद दिनुभयो। त्यसपछि उहाँले रोटीहरू टुक्रा पारेर चेलाहरूलाई ती रोटी दिनुभयो, अनि चेलाहरूले चाँही रोटी मानिसहरू माझ बाडिदिए।


Wi cˈo jun winek ri nuwulan ri rachoch ri Dios, ri Dios xtuwulaj chukaˈ ri nibano queriˈ riche (rixin) chi nberutijaˈ pokonal. Ruma ri rachoch ri Dios can lokˈolaj wi, y riˈ yix cˈa riyix. 	 यदि कसैले परमेश्वरको मन्दिरलाई नष्ट गर्छ भने परमेश्वरले त्यस व्यक्तिलाई नष्ट गर्नु हुनेछ। किन? किनभने परमेश्वरको मन्दिर पवित्र हुन्छ। तिमीहरू स्वयं परमेश्वरको मन्दिर हौ।


Y ri Lokˈolaj Espíritu ri cˈo chic kiqˈui, reˈ jun retal chi riyoj cˈo jun kaherencia ri xtikacˈul re chkawech apo. Reˈ xtikacˈul pero cˈa ya tek xquecolotej el chuwech ri mac quinojel ri ye riche (rixin) chic ri Dios. Y ronojel reˈ can riche (rixin) wi chi ninimirisex ri rubiˈ ri Dios ruma chi can cˈo nimalaj rukˈij rucˈojlen. 	 पवित्र आत्मा चाँहि परमेश्वरले आफ्ना मानिसहरूलाई प्रतिज्ञा गरेका कुराहरू पाउँछौ नै भन्ने एउटा जमानत हो । यसले परमेश्वरमा हुनेहरुलाई पूर्ण स्वतंत्रता दिनेछ। यी सबको उद्देश्य हो परमेश्वरको महिमाको प्रशंसा ल्याउनु।


Ri ye nucarneˈl can quetaman ri nuchˈabel, y can yinquitzekelbej y riyin can wetaman chukaˈ quiwech riyeˈ. 	 मेरो भेडाहरू मेरो आवाज सुन्दछन्। म तिनीहरूलाई जान्दछु र तिनीहरूले मलाई पछ्याउँदछन्।


Y tek ri Jesús xtzolin cˈa jucˈan chic chare ri ruchiˈ ri choy, ri winek yecˈo chiriˈ, riqˈui cˈa quicoten xquicˈul apo, ruma chi ri winek riˈ can ya cˈa Riyaˈ ri coyoben. 	 येशू गालील र्फकनुभयो, मानिसहरूले उहाँलाई स्वागत गरे। सबैले उहाँका निम्ति प्रतीक्षा गरिरहेका थिए।


Riyoj can ronojel cˈa ri cˈo pa kánima ri nikabij chiwe riyix kachˈalal ri yixcˈo chiriˈ pa Corinto. Y kas kitzij wi cˈa chi yixkajoˈ riqˈui ronojel kánima. 	 कोरिन्थीवासी, तिमीहरूलाई हामीले खुल्ला साथ भनेका छौं। तिमीहरूसीत हामीले हाम्रा हृदय खोलेका छौं।


Ruma ri Dios rubin chupan ri ruchˈabel ri tzˈibatal ca: Tek xberilaˈ ri rukˈijul riche (rixin) chi nben ri utzil, xatinwacˈaxaj. Y tek xberilaˈ ri rukˈijul ri colotajic, xatintoˈ. 	 परमेश्वर भन्नु हुन्छः “ठीक समयमा मैले तिमीलाई सुनें अनि मुक्तिको दिनमा मैले तिमीलाई सहायता गरें।” यशैया 49:8 तिमीहरूलाई म भन्दछु “ठीक समय” अहिले नै हो “मुक्तिको दिन” आजै हो।


Yacˈa ri Judas ri xjacho riche (rixin) ri Jesús pa quikˈaˈ ri winek, tek xutzˈet chi ri Jesús xa nitak pa camic, yacˈariˈ tek riyaˈ xpe kˈaxon pa ránima y xberutzolij ca ri juwinek lajuj sakapuek chique ri principaliˈ tak sacerdotes y chique ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij. 	 यहूदाले येशूलाई मृत्यू दण्ड दिएको थाहापायो। यहूदा एकजना थिए जसले येशूलाई विश्वासघात गर्ने त्यो नै थियो। यहूदालाई पछुतो लाग्यो अनि उसले तीसवटा चाँदीका सिक्का मुख्य पूजाहारीहरू र बुढा यहूदी नेताहरू कहाँ फर्काइ दियो।


Pa jun uxlanibel kˈij, ri Jesús y ri rudiscípulos yekˈax cˈa el pa jun ulef ri ticon trigo chuwech. Y ri discípulos cˈo cˈa ruwiˈ trigo ri xequichˈup el. 	 विश्रामको दिनमा, येशू आफ्ना चेलाहरूसंगै अन्नका खेतहरू भएर जाँदै हुनुहुन्थ्यो, चेलाहरूले हिंडदै गर्दा अन्नका बालाहरू टिप्न लागे।


Ri Pilato can que wi cˈa riˈ ri xubij pe, ruma riyaˈ can retaman wi chi ri winek riˈ quiyaˈon ri Jesús pa rukˈaˈ, ruma itzel niquinaˈ chare chi sibilaj ye qˈuiy ri yetzekelben riche (rixin). 	 पिलातस जान्दथे कि मानिसहरूले नै इर्ष्याको कारणले येशूलाई तिनीकहाँ सुम्पिएका हुन्।


Y ri Ajaf Jesucristo xtuyaˈ ta cˈa ri rutzil pan iwiˈ chiˈiwonojel. Amén. 	 प्रभु येशूको अनुग्रह समस्त मानिसहरु साथ रहोस्। आमिन।


Y ri rudiscípulos xquibij cˈa chare: Re acuchi (achique) yojcˈo wi xa majun cˈo. ¿Acuchi (achique) ta cˈa nbekilaˈ wi pe wey riche (rixin) chi yekatzuk jabel re winek reˈ? xechaˈ chare ri Jesús. 	 येशूका चेलाहरूले भने, “तर हामी कुनै पनि शहरभन्दा टाढा छौं। यति धेरै मानिसहरूको लागि त्यत्ति धेरै रोटीहरू कहाँ पाइएला?”


Y queriˈ chukaˈ ri Enoc ruma chi rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ tek ma xcom ta, xa can qˈues xucˈuex el chilaˈ chicaj ruma ri Dios. Y ma xilitej ta chic chuwech re ruwachˈulef, ruma qˈues xucˈuex el, pero tek cˈa cˈo na waweˈ chochˈulef, ri Dios xukˈalajsaj chi can niquicot ránima riqˈui ri Enoc riˈ. 	 हनोकलाई यस संसारबाट माथि उठाइयो। उनी मरेनन्। धर्मशास्त्रले भन्छ, उनी माथि लगिनु भन्दा अघि उनले साँचोसित परमेश्वरलाई प्रसन्न पारे। पछि मानिसहरूले हनोकलाई देखेनन्, कारण परमेश्वरले उनलाई आफूसित रहन उठाइसकेका थिए। हनोकको विश्वासकै कारणले यस्तो भएको थियो।


Pero ri Jesús xubij cˈa chare ri ixok: Cabiyin y tasiqˈuij (tawoyoj) ri awachijil, y cˈacˈariˈ yape chic, xucheˈex el ruma ri Jesús. 	 येशूले तिनलाई भन्नुभयो, “जाऊ, तिम्रो पतिलाई बोलाऊ अनि यहाँ फर्केर आऊ।”


Yacˈa riyoj ketaman chi xaxu (xaxe wi) jun Dios cˈo, ri Tataˈixel. Riqˈui cˈa Riyaˈ petenak wi ronojel, y nrajoˈ chi riyoj nikayaˈ rukˈij. Ketaman chi xaxu (xaxe wi) jun Ajaf cˈo, ri Jesucristo. Xaxu (xaxe wi) Riyaˈ xbano ronojel. Xaxu (xaxe wi) ruma Riyaˈ tek cˈo kacˈaslen. 	 तर हाम्रा निम्ति त एउटै परमेश्वर हुनुहुन्छ। उहाँ हाम्रा पिता हुनु हुन्छ। अनि उहाँ बाटनै प्रत्येक चीज आयो र हामी उहाँका निम्ति छौं। अनि प्रभु पनि एउटै हुनु हुन्छ। उहाँ येशू ख्रीष्ट हुनु हुन्छ। येशूको तर्फबाटै प्रत्येक कुरा हुनआए अनि हामीमा जीवन उहाँबाटै छ।


Y riyaˈ y ri ye aj pa rachoch xeban cˈa bautizar. Y yacˈa tek ye banon chic bautizar, ri Lidia xubij cˈa chake: Wi can nichˈob chi riyin xcukeˈ nucˈuˈx riqˈui ri Ajaf, quixam pe cˈa wuqˈui, y quixcˈojeˈ pa wachoch, xchaˈ. Ri ixok riˈ can xuben wi cˈa chake chi xojbecˈojeˈ chiriˈ pa rachoch. 	 तिनी र उनका घरमा बस्ने सबैलाई बप्तिस्मा गरियो। त्यसपछि लिडियाले आफ्नो घरमा हामीलाई निम्तो गरिन्। तिनले भनिन्, “यदि तपाईंहरूले मलाई प्रभु येशूको साँचो विश्वासी मान्नु हुन्छ भने, मेरो घरमा आउनु होस् अनि बस्नु होस्।” तिनले आफ्ना घरमा हामीलाई बस्न भनी जोड गरिन्।


Y ri chiriˈ pa tinamit Listra, cˈo cˈa jun achi ri can pa ralaxic pe chi ma nicowin ta nibiyin. Can majun bey cˈa biyinek ta jubaˈ. Y ri achi cˈa riˈ tzˈuyul chiriˈ. 	 लिस्त्रामा एकजना लङ्गडो मानिस थियो। उ जन्मै देखि लङ्गडो थियो अनि कहिले पनि हिंडेको थिएन।


Y ruyaˈon chukaˈ chuwe riche (rixin) chi nkˈalajsaj chiquiwech ri winek ri can ojer chic ruchˈobon pe ri Dios chi nuben. Tek ri Dios cˈa ma jane tuben re ruwachˈulef y ronojel ri yecˈo, can yariˈ tek xuchˈob yan ri achique nuben. Y xa cˈa ma jane qˈuiy ta tiempo tukˈalajsaj. 	 अनि परमेश्वरले मलाई उहाँको गुप्त सत्यताको योजना बारे सबै मानिसलाई भनि दिने काम दिनुभयो, त्यो सत्यता आदि कालदेखि नै उहाँमा लुकेको थियो। उहाँनै परमेश्वर हुनुहुन्छ जसले सब कुछ सृष्टि गर्नु भयो।


Wachˈalal, pa rubiˈ cˈa ri Kajaf Jesucristo ncˈutuj jun utzil chiwe, chi junan iwech tibanaˈ. Ma quepe ta itzel tak chˈobonic pa tak iwánima riche (rixin) chi nijachalaˈ iwiˈ. Xa junan ichˈobonic y junan inaˈoj tibanaˈ chiˈiwonojel. 	 हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्टको नाउँमा म विनयपूर्वक भन्दछु, दाज्यू भाइहरू र दिदी-बहिनीहरू हो, तिमीहरू आपसमा मिलेर बस जसले गर्दा तिमीहरूको बीचमा फाटो नआवोस्। एउटै विचार र एउटै उद्देश्य लिएर तिमीहरू एक भई बस भन्ने मेरो विन्ती छ।


Y ri Jesús xutek cˈa el ri achi chrachoch. Riyaˈ xubij cˈa el chare: Ma catoc ta pan aldea riche (rixin) chi nbeˈatzijoj ca chiriˈ, xa choj jet chawachoch, xchaˈ el ri Jesús chare. 	 येशूले त्यसलाई घर जाऊ भनेर पठाउनु भयो अनि भन्नुभयो “शहरमा नजाऊ।”


Riyin ri Pablo, yin jun ruˈapóstol ri Jesucristo ruma yariˈ ri ruraybel ri Dios. Y ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chiwe riyix lokˈolaj tak wachˈalal, ri yixcˈo pa tinamit Efeso; riyix ri can cukul wi icˈuˈx riqˈui ri Cristo Jesús. 	 परमेश्वरको इच्छा अनुसार प्रेरित बनेको पावलबाट परमेश्वरका पवित्र जनहरूलाई जो एफिससमा छन् तथा ख्रीष्ट येशूमा विश्वास राख्नेहरूलाई अभिनन्दन।


Queriˈ cˈa chukaˈ, ri rucaˈn ángel xberutixaˈ cˈa pa ruwiˈ ri mar ri cˈo el chupan ri vaso. Y ri mar xchuwir, xuben achiˈel ri ruquiqˈuel jun caminek, y rumariˈ quinojel ri chicop ri yecˈo chiriˈ, xecom. 	 दोस्रो स्वर्गदूतले समुद्रमा उनको कचौरा खान्याए। तब समुद्र मरेको मानिसको रगत जस्तै बन्यो। समुद्रका हरेक जीवित वस्तु मर्यो।


Re xbanatej re wacami, can tzˈibatal cˈa ca ruma ri profeta Joel, ri achi ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 आज यहाँ भइरहेका कुरा अगमवक्ता योएलले भनेका हुन्


Y ri winek riˈ man chic cˈa xcajoˈ ta xquicˈaxaj ri Pablo. Xa xquichop cˈa niquirek quichiˈ y niquibilaˈ: ¡Ticamisex la jun achi laˈ, ruma xa ma rucˈamon ta chic chi qˈues! yechaˈ. 	 पावलले भनेको यो अन्तिम कुराहरूमा मानिसहरूले ध्यान दिएनन्। उनीहरूले उनको कुरा उनले त्यति भनुञ्जेल सम्म सुने। तब प्रत्येक मानिस चिच्याए, “उसलाई मार! उसलाई संसारदेखि हटाई देऊ। यो बाँच्न योग्य छैन!”


Yacˈa chrij ri ajowabel, ri Dios can rucˈutun chic chiwech chi niwajoˈ iwiˈ chiˈiwachˈalal iwiˈ, y rumariˈ ma nicˈatzin ta chic chi ntzˈibaj el rubixic chiwe. 	 ख्रीष्टमा भाइ-बहिनीहरूलाई प्रेम गर भनेर लेखिरहने कुनै आवश्यकता देख्दैनौं। आपस्तमा प्रेम गर भन्ने आज्ञा परमेश्वर स्वयंले दिइसक्नु भएको छ।


Xtintek cˈa ruchˈayic, y cˈacˈariˈ ncol el, xchaˈ ri Pilato. 	 यसकारण, म उहाँलाई हलुका सजाय दिएर छोडिदिनेछु।”


y Riyaˈ xtipe chuwij ca riyin re chkawech apo, pero can ya Riyaˈ ri cˈo nabey que chinuwech riyin. Y riyin can ma yin rucˈamon ta (takal ta chuwij) riche (rixin) chi nquir ri ruximbel ri ruxajab. 	 ती एक मात्र मानिस जो मेरो पछाडि आउनुहुन्छ, जसको म जुत्ताको फित्ता खोल्ने योग्य सम्म छैन।”


Yacˈa chupan ri nimakˈij riˈ, ri achiˈaˈ israelitas ri yeˈetzelan riche (rixin) ri Jesús, yexuleˈ yejoteˈ chucanoxic y niquicˈutulaˈ cˈa chique ri winek: ¿La ma itzˈeton ta ri jun achi riˈ? yechaˈ. 	 त्यो चाडमा यहूदीहरूले येशूलाई खोजे। तिनीहरूले भने, “त्यो मानिस कहाँ छ?”


Riyin can ronojel ri nnaˈ pa wánima iwuma riyix, can nbij cˈa chiwe, y rumariˈ wacami nbij cˈa chiwe chi riyin sibilaj yiquicot iwuma riyix. Riyix can nicukubaˈ wi nucˈuˈx, y yariˈ ri nibano chuwe riyin chi sibilaj yiquicot chupan ronojel tijoj pokonal. 	 म तिमीहरूसित औधि ढुक्क अनुभव गर्छु। म तिमीहरू प्रति र्गवित छु। तिमीहरू मलाई धेरै उत्साह दिन्छौ र हाम्रा सारा दुखहरूमा पनि म बढो अनिन्दित छु।


Y ri Juan xubij cˈa pe chare ri Jesús: Tijonel, riyoj cˈo jun achi katzˈeton ca. Y pan abiˈ riyit yerelesalaˈ itzel tak espíritu. Pero ruma xa ma kachibil ta, xkakˈil ca, xchaˈ chare ri Jesús. 	 यसकारण यूहन्नाले भने “गुरूज्यु, हामीले एकजना मानिसलाई तपाईको नाउँ लिएर अर्को मानिसमा भएका भूतहरू भगाऊँदै गरेको भेट्यौ। त्यो हामीमध्ये कोही पनि थिएन। त्यसैले, त्यसलाई हामीले रोक्यौं, किनभने त्यो हाम्रो दलको मानिस थिएन।”


Yacˈariˈ tek xintzˈet cˈa ri caj jakatajnek. Y xintzˈet cˈa jun quiej sek rij, y cˈo cˈa jun ri chˈocol chrij ri nibix choj y kitzij chare, y can nuben wi ri nubij. Y can riqˈui cˈa ruchojmilal nikˈato tzij y can pa ruchojmilal nibano chˈaˈoj. 	 तब मैले खोलिएको स्वर्ग देखें। मेरो सामुन्ने एउटा सेतो घोडा थियो। घोड सवारलाई विश्वासी अनि सत्य भनिन्छ। तिनी ठीक न्याय गर्छन् अनि साँचो लडाँई लडाउँछन्।


Ri akˈij acˈojlen riyit ri ayaˈon chuwe riyin, can xinyaˈ chukaˈ chique riyeˈ. Rumariˈ can cˈo chic cˈa quikˈij quicˈojlen chukaˈ, y can queriˈ nbanon chique riche (rixin) chi queriˈ xa jun ta cˈa xtiquiben, achiˈel kabanon riyoj. Ruma riyit y riyin xa yoj jun. 	 तपाईंले दिनु भएको महिमा मैले तिनीहरूलाई दिएकोछु। मैले त्यो महिमा दिएँ ताकि तिनीहरू एक होऊन, जसरी तपाईं र म एक हौ।


Ronojel cˈa ri chˈabel ri nbij chiwe, ma ticˈojeˈ ta ca pa kˈekuˈm, xa can tiwelesaj cˈa pe chuwasakil. Ri xinbij cˈa chiwe pa tak ixquin, ma tiwewaj ta ka, xa tikˈalajsaj cˈa pa ruwiˈ tak iwachoch. 	 यी सबै कुराहरू म तिमीहरूलाई अन्धकारमा भन्छु तर तिमीहरूले यो कुरा उज्यालोमा भन्नु पर्छ। यी कुराहरू म तिमीहरूका कानमा कानेखुसी गर्नेछु तर तिमीहरूले यी सबै कुराहरू सबैलाई खुल्लम-खुल्ला भन्नुपर्दछ।


Tek ri mozos ri xeˈoc pa samaj ri pa tak a las cinco ri tikakˈij xeˈapon riche (rixin) chi yetoj pe, jun puek ri nibix denario chare ri xbequicˈululaˈ pe, ruma queriˈ ri ruraybel ri rajaf ri ulef chi xuyaˈ chique. 	 “पाँच बजेतिर आएर काम थाल्ने खेतालाहरूले आफ्नै ज्यला पाए। तिनीहरू प्रत्येकले एउटा चाँदीको सिक्का पाए।


Yacˈa riyix kachˈalal, ma yixcˈo ta chic pa kˈekuˈm. Y rumariˈ, tek xtoka ri Jesucristo, chiwe riyix, ma xtoka ta achiˈel noka jun alekˈom, ruma can iwoyoben chic ri kˈij tek xtipe. 	 तर तिमी दाज्यू-भाइहरू र दिदी-बहिनीहरू अन्धकारमा छैनौ। त्यसकारण, त्यस दिनले तिमीहरूलाई चोरले जस्तै चकित पार्ने छैन।


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij cˈa chare ri rumozo ri rey: Man ta nitzˈet riyix ri milagros ri nben riyin, man ta yininimaj. 	 येशूले उनलाई भन्नुभयो, “तिमीहरूले आश्चर्यपूर्ण कुराहरू र चमत्कारिक चिन्हहरू हेर्नु पर्छ नत्र तिमीहरूले विश्वास गर्ने छैनौ।”


Can kitzij cˈa nbij chiwe, xchaˈ ri Jesús, chi ri achi cˈutuy alcawal xtzolin el, y xtzˈetetej ruma ri Dios chi xa majun rumac. Y yacˈa ri achi fariseo ma que ta riˈ xcˈulun chuwech ri Dios. Ruma chi xabachique cˈa ri nunimirisaj riˈ, xa can xtikasex cˈa rukˈij. Yacˈa ri ruchˈutinirisan riˈ, xtinimirisex rukˈij, xchaˈ ri Jesús. 	 म तिमीहरूलाई भन्दछु, जब त्यो घर गयो, त्यो परमेश्वरसंग ठीक थियो। तर त्यो फारिसी, जसले आफूलाई असल हुँ भन्ने सम्झन्थ्यो त्यो परमेश्वरसँग ठीक थिएन। जुन मानिसले आफूलाई ठूलो ठान्दछ त्यो तुच्छ हुनेछ। तर जुन मानिसले आफूलाई तुच्छ ठान्छ त्यो महान हुनेछ।”


Yacˈa ri Jesús xubij: Ma tikˈil ta chic. Ruma majun jun winek ri pa nubiˈ riyin yerubanalaˈ wi milagros, y cˈa ta riˈ xticowin xquerubij itzel tak tzij chuwij, ma que ta riˈ. 	 येशूले भन्नुभयो, “त्यसलाई नरोक। यदि मेरो नाममा कसैले शक्तिपूर्ण कामहरू गर्छ भने उसले मेरो बारेमा खराब कुरा गरेको हुँदैन।


Achiˈel chukaˈ nuben jun samajel pa juyuˈ. Riyaˈ riche (rixin) chi nril jun utzilaj cosecha cˈo chi nisamej nabey. 	 किसान जसले कठिन परिश्रम गर्छ ऊ नै आफूले उमारेको अन्नको पहिलो अधिकारी हुनुपर्छ।


Yecˈo cˈa acˈalaˈ ri xeˈucˈuex apo chuwech ri Jesús, chi nuyaˈ ta el ri rukˈaˈ pa quiwiˈ, riche (rixin) chi niquicˈul ri rubendición ri Dios. Yacˈa ri discípulos xa xechapon chique ri winek chi ma quequicˈom ta pe ri acˈalaˈ. 	 मानिसहरूले तिनीहरूको बालकहरूलाई येशू समक्ष ल्याए, ताकि उहाँले तिनीहरूलाई छोईदिऊन्। तर चेलाहरूले मानिसहरूलाई बालकहरू लिएर आएकोमा हकारे।


Y ri kachˈalal ri ye oconek mozo, queˈapixabaj chi tiquinimaj quitzij ri quipatrón. Y jabel tiquibanaˈ chare ronojel ri samaj ri nibix chique. Y ma tiquitzolij ta ruwech ri quitzij ri quipatrón. 	 अनि यी कुराहरू दासहरूलाई पनि भन। तिनीहरूले सधैं आफ्ना मालिकहरूलाई खुशी राख्ने कोशिश गरून्, तिनीहरूले आफ्ना मालिकहरूसित र्तक गर्नु हुँदैन,


Y ronojel reˈ can kitzij wi, y can yoj cˈa riyoj xojtzˈeto, rumariˈ nikatzijoj. Y ri Lokˈolaj Espíritu chukaˈ ruchapon cˈa rukˈalajsaxic chi can kitzij wi. Konojel cˈa ri yojniman rutzij ri Dios, can ruyaˈon cˈa ri Lokˈolaj Espíritu chake, xechaˈ. 	 हामी यी कुराका गवाही छौ। अनि पवित्र आत्मा पनि जो परमश्वरले तिनीहरूलाई दिनुभएको थियो जसले उहाँको आज्ञा पालन गरे, यी कुराहरूको लागि गवाही छन्।”


Y ruma chi ri winek can sibilaj cˈa xquirek quichiˈ y xquicˈakalaˈ chukaˈ ri quitziak ri yequelesaj el chiquij, y xbequimokˈej pe ulef riche (rixin) chi xquiqˈuek chicaj ruma coyowal, 	 तिनीहरूले कराँउदै उनीहरूका लुगाहरू फ्याँकीदिए। तिनीहरूले धूलोहरू हावामा उडाए।


¿Achique ruma tek riyix ma xkˈax ta chiwech chi ma ruma ta chi majun caxlan wey icˈamom pe, tek xinbij chiwe chi can tichajij iwiˈ chuwech ri chˈom (levadura) quiche (quixin) ri fariseos y saduceos? xchaˈ ri Jesús. 	 यसर्थ म रोटीको विषयमा कुरा गरीहरेको छु भनेर तिमीहरू किन बुझ्दैनौ। म तिमीहरूलाई फरिसीहरू र सदुकीहरूको खमीरको विरूद्ध सावधान हुन भन्दैछु।”


Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, cˈo cˈa jun achi ri biyon ca: Ajaf Dios, ¿achique ta cˈa rucˈojlen ri winek riche (rixin) chi can noka chacˈuˈx? ¿Y achique ta cˈa chukaˈ rukˈij ri xa riqˈui winek alaxnek wi, riche (rixin) chi can nanataj pe? 	 धर्मशास्त्रमा कही लेखिएको छ “तपाईं किन मानिसलाई सम्झनु हुन्छ? किन तपाईंले मानिसको पुत्रको बारे सोंच्नु हुन्छ? उ यति महत्वपूर्ण छ?


Y rumacˈariˈ wachˈalal, can titijaˈ ikˈij riche (rixin) chi can nikˈalajin chi kitzij yix siqˈuin (oyon) y yix chaˈon ruma ri Dios. Ruma wi niben achiˈel re ntzˈibaj chiwe, majun bey xquixtzak ta. 	 मेरा भाइ-बहिनीहरु, परमेश्वरले तिमीहरुलाई बोलाउनु भएको छ अनि उनको मानिस बनिनु चुनेकाछन्। तिमीहरु बोलाइएका हौ औ आफ्नो मानिसहरु बनाउनु चुनिएका हौ भन्ने प्रमाण गर्नु भरमग्दुर चेष्टा गर्नु पर्छ। यदि तिमीहरुले ती सबै कुराहरु मान्‌यौ भने तिमीहरु कहिल्यै ढल्ने छैनौ।


Y ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xel cˈa el chiriˈ, y xbe cˈa quelaˈ pa jun lugar ri nakaj nicanaj chique ri tinamit Tiro y Sidón. 	 येशु त्यो ठाउँ छोडेर जानु भयो अनि टायर र सिडोनका क्षेत्रतिर जानुभयो।


Pero ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) ri ye rudiscípulos y xubij chique: Tiyaˈ kˈij chique ri acˈalaˈ chi yepe wuqˈui riyin, y ma queˈikˈet ta. Ruma ri xqueˈoc pa rajawaren ri Dios, xaxu (xaxe) wi ri winek ri ye achiˈel re acˈalaˈ reˈ. 	 तर येशूले ती ससाना बालहरूलाई बोलाउनु भयो अनि चेलाहरूलाई भन्नुभयो, “ती स साना बालकहरूलाई मकहाँ आउन देऊ। तिनीहरूलाई नरोक। किनभने परमेश्वरको राज्य यी बालकहरू जस्तै मानिसहरूको हो।


Wacami banon chic chiwe chi majun chic rukˈaˈ ri mac pan iwiˈ, xa can yixcˈo chic cˈa chuxeˈ rutzij ri Dios, y rumariˈ tek icˈulun chic jun cˈaslen chˈajchˈoj. Y pa ruqˈuisbel nucˈom pe ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 तर अब तिमीहरू पापबाट मुक्त छौ। अब तिमीहरू परमेश्वरका दास हौ। अनि यसले तिमीहरूलाई यस्तो जीवन ल्याउँछ जुन परमेश्वरको निम्ति मात्र हुन्छ। अनि त्यहाँबाट तिमीहरूले अनन्त जीवन प्राप्त गर्नेछौ।


Y can kitzij wi chi ri naˈoj ri cˈo riqˈui ri Dios sibilaj nim, ruma jun naˈoj ri xa coˈol chuwech ri Dios, majun winek nikˈiˈo ta, astapeˈ jun winek ri can qˈuiy runaˈoj cˈo. Y queriˈ chukaˈ ri uchukˈaˈ ri xa coˈol chuwech ri Dios, majun winek nikˈiˈo ta, ruma más nim que chuwech ri uchukˈaˈ riche (rixin) ri winek. 	 किनकि परमेश्वरको मूर्खता मानिसहरूको ज्ञान भन्दा ज्ञानी हुन्छ। परमेश्वरको दुर्बलता मानव शक्ति भन्दा बलवान् हुन्छ।


Ruma ma quinojel ta yatajnek chique chi ye apóstoles. Ma quinojel ta yatajnek chique chi ye profetas ri niquikˈalajsaj ri nibix chique ruma ri Dios. Ma quinojel ta yatajnek chique chi yecowin yequitijoj ri kachˈalal. Ma quinojel ta yatajnek chique chi yecowin niquiben milagros. 	 सबै मानिस प्रेरितहरू होइनन्। सबै अगमवक्ताहरू होइनन्, सबै शिक्षकहरू होइनन्। आश्चर्यकर्म सबैले गर्न सक्दैनन्।


Yecˈo cˈa tinamit ri xeban wi sibilaj qˈuiy milagros ruma ri Jesús. Y ma riqˈui wi riˈ ri winek ri yecˈo chupan ri tinamit riˈ ma xtzolin ta pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios. Y rumariˈ ri Jesús qˈuiy ri xubij chiquij. 	 येशूले ती शहरहरूलाई हप्काउनु भयो जहाँ उहाँले धेरै शक्तिशाली कामहरू गर्नु भएको थियो। येशूले ती शहरहरूका बासिन्दाहरूलाई हप्काउनु भयो किनभने तिनीहरू आफ्नो जीवन शैली परिवर्तन गर्न राजी थिएनन्।


Rumacˈariˈ ri can ye tunun chic ruma ri Dios, majun winek ri tijacho ta quiche (quixin), xchaˈ chique. 	 यसकारण मानिसहरू अलग हुँदैन जसलाई परमेश्वरले एक बनाएका छन्। तिनी दूइजना रहँदैनन् एक हुन्छन।”


Riyix xa can tichajij cˈa apo jabel ri icˈaslen. Can tiwoyobej cˈa, y tibanaˈ chukaˈ orar, ruma xa ma iwetaman ta ajan (jampeˈ) xtapon ri rukˈijul tek xquipe chic jun bey. 	 होशियार रहो। सँधैं तयारी बस त्यो समय कहिले आउने भनी तिमीले जान्दैनौ।


Y tek nipe ri cakˈikˈ quereˈ pa sur, ya cˈa retal riˈ iyaˈon chi nuchop rukˈijul ri sakˈij. Y can nuchop wi cˈa ri sakˈij. 	 त्यसरी नै, जब दक्षिणबाट बतास चल्नु थाल्छ, तिमीहरू भन्नेछौ, अब गरमको दिन आउनेछ।’ अनि तिमीहरू ठीक हौ।


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri Juan ri Bautista: Riyoj rajawaxic cˈa chi nikaben ronojel ri nubij ri Dios chake. Rumariˈ re wacami rajawaxic cˈa chi riyit yinaben bautizar riyin. Y cˈacˈariˈ tek ri Juan ri Bautista xuben bautizar ri Jesús. 	 येशूले भन्नुभयो, “अहिलेलाई यस्तै हुनदेऊ। हामीले यसरीनै सही कुरा गर्नु पर्छ।” त्यसपछि यूहन्ना येशूलाई बप्तिस्मा दिन राजी भए।


Ri winek cˈa ri ye nabeynek chuwech ri Jesús y ri yecˈo ca chrij, can riqˈui cˈa ronojel quichukˈaˈ niquibij: ¡Matiox chi petenak re jun achi reˈ! ¡Riyaˈ can banon pe bendecir ruma ri Ajaf Dios! ¡Y can pa rubiˈ ri Ajaf Dios petenak wi! 	 केही मानिसहरू येशूको अघि- अघि हिँडदै थिए। केही मानिसहरू उहाँकै पछि-पछि हिँडदै थिए। सबै मानिसहरू कराउँदै थिए, “उहाँको प्रशंसा गर स्वागत गर परमेश्वरले उहाँलाई आशीर्वाद गरून जो परमप्रभुको नाउँमा आउनु हुँदैछ! भजनसंग्रह 118:25-26


Ri rucˈayewal ri nuyaˈ ri Dios xa nipe yan. Riyaˈ can xtuben achiˈel nuben jun achi ri cˈo chic ri iquej pa rukˈaˈ riche (rixin) chi xqueruchoy ri cheˈ ri xa ma yewachin ta jabel. Y ronojel cˈa ri xqueruchoy el, xqueruqˈuek pa kˈakˈ, xchaˈ ri Juan. 	 रूखहरू काट्नलाई बन्जरो पनि तयार छ। प्रत्येक रुख जसले असल फल फलाउदैन त्यो काटिनेछ अनि आगोमा फालिनेछ।”


Pero ma ruma ta riˈ chi riyix utz nichˈob ka: Wi xa riqˈui cˈa ri Dios nipe wi chi nujoyowaj ruwech jun winek, y wi xa riqˈui chukaˈ Riyaˈ nipe wi chi nucowirisaj ránima jun winek, y wi xa majun winek rucˈamon ta chi nupabaˈ riˈ chuwech ri nrajoˈ nuben ri Dios kiqˈui, ¿achique cˈa ruma tek nubij aj maquiˈ chake? yixchaˈ. 	 यसकारण तिमीहरूमध्ये कसैले पनि प्रश्न गर्नसक्छौः “यदि परमेश्वरले हामीले गरेका सबै कुराहरूमा नियंत्रण गर्नुहुन्छ भने परमेश्वरले हाम्रो पापहरूको निम्ति हामीलाई किन दोष दिनुहुन्छ?”


Yacˈa ri achi xaxu (xaxe) wi xuyaˈ ca ri Jesús, can yariˈ xuchop rutzijoxic chique ri winek ri achique xbanatej riqˈui riyaˈ. Y queriˈ ri Jesús chanin cˈa xel rutzijol, y rumariˈ xa pan ewel chic tek ntoc apo chupan ri tinamit, y ruma cˈa chukaˈ riˈ tek nicˈojeˈ ca ri pa tak juyuˈ ri acuchi (achique) majun winek cˈo. Y ri winek cˈa ri yeˈapon riqˈui ri Jesús sibilaj ye qˈuiy, y chukaˈ qˈuiy lugar yepe wi. 	 तर त्यो मानिस त्यहाँबाट गयो अनि यशूले आफूलाई निको पार्नु भएको बारेमा जाताततै सबै मानिसहरूसंग कुरा गर्यो। अनि येशूको बारेमा खबर फैलियो। यसकारण येशूले खुल्लम खुल्ला शहरमा प्रवेश गर्न सक्नु भएन। येशू मानिसहरू नबस्ने ठाउँतिर जानुभयो। तर सबै शहरहरूबाट मानिसहरू येशूलाई भेट्न आए।


Cˈacˈariˈ ri Natanael xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: ¿Acuchi (achique) xawetamaj wi nuwech? Y ri Jesús xubij cˈa chare: Riyin xatintzˈet tek cˈa yitcˈo na chiriˈ chuxeˈ ri juwiˈ higo, tek cˈa ma jane carusiqˈuij (caroyoj) pe ri Felipe, xchaˈ ri Jesús chare. 	 नथानेलले उहाँलाई सोधे, “मलाई कसरी तपाईंले चिन्नुहुन्छ?” येशूले उत्तर दिनुभयो, “फिलिपले तिमीसंग मेरो विषयमा बात गर्न भन्दा पहिल्यै तिमी नेभारको रूखमुनि हुँदा नै तिमीलाई देखें।”


Rajawaxic chi nikajoˈ riqˈui ronojel kánima. Rajawaxic chi nikajoˈ riqˈui ri kanojibal, chupan ronojel ri kacˈaslen y riqˈui chukaˈ ronojel ri kachukˈaˈ. Y achiˈel chukaˈ nikajoˈ ka kiˈ riyoj, can que cˈa chukaˈ riˈ quekajoˈ ri kucˈ kachˈalal. Y wi yekaben cˈa reˈ, can más quejkalen que chuwech ri chicop ri yecamisex y yeporox chuwech ri Dios; y más quejkalen que chuwech xabachique cosa ri nikatzuj (nikasuj) chuwech ri Dios, xchaˈ cˈa ri aj tzˈib. 	 अनि एउटा मानसले आफ्नो सारा हृदयले, सारा प्राणले, सारा आत्माले र सारा शक्तिले परमेश्वरलाई प्रेम गर्नुपर्छ। अनि आफूले आफूलाई प्रेम गर जस्तै अरू मानिसहरूलाई पनि प्रेम गर्नुपर्छ। यी आज्ञाहरू सबै अर्पणहरू अनि परमेश्वरलाई गरिएको अरू बलिदानहरू भन्दा अत्यन्त मुख्य छन्।”


Chukaˈ nutek el rutzil iwech ri kachˈalal Jesús, ri nibix chukaˈ Justo chare. Y chiquicojol ri wech aj Israel xaxu (xaxe wi) re ye oxiˈ kachˈalal reˈ ri yin quitoˈon chutzijoxic ri rajawaren ri Dios. Y riyeˈ can niquicukubaˈ chukaˈ nucˈuˈx. 	 येशूले (उनलाई जस्तस पनि भनिन्छ) पनि आफ्नो नमस्कार पठाउँदैछन्। यहाँ यहूदी विश्वासीहरू मात्रै छन् जो मसित परमेश्वरको राज्यको निम्ति काम गर्दैछन्। यिनीहरू मेरा लागि सुखका कारण भएकाछन्।


Ruma wi xaxu (xaxe wi) ri rucimiento ri jay ri nicowin nuyaˈ ka y nupabaˈ ca ri samaj chiriˈ, xquepe cˈa ri winek xquetzeˈen chrij. 	 यदी तिमीले यसो नगरे, काम त शुरू गर्न सक्छौ तर त्यसलाई पूरा गर्न सक्तैनौ। अनि यदि पूरा गर्न नसके सबै मानिसहरूले तिमालाई खिसी गर्नेछन्।


Yacˈa jun chique ri yebano chˈaˈoj, ri can nikˈax ruwiˈ nuben, xunim el ri Moisés, y xubij chare: ¿Achique xyaˈo kˈatbel tzij pan akˈaˈ y achique xbin chawe chi nakˈet tzij pa kawiˈ? 	 जुन मानिसले अर्को मानिससित कुव्यवहार गर्दैथ्यो त्यसले मोशालाई घचेट्यो अनि भन्यो? कसले तिमीलाई हाम्रो शासक अनि न्यायकर्त्ता बनायो?


Tabanaˈ ronojel ri nubij ri rupixaˈ ri Dios y ma tajel ta rubixic. Tacˈuaj jun cˈaslen utz riche (rixin) chi queriˈ majun mac nilitej ta chawij. Y que ta cˈa riˈ yatajin chubanic tek xtipe ri Kajaf Jesucristo, 	 तिमीलाई आज्ञा दिए अनुसार काम गर। हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्टको आगमन सम्म यी कुराहरू कुनै त्रुटि र दोष बिना गर्दै गर।


Ruma ya cˈa Riyaˈ xbano ronojel ri cˈo chilaˈ chicaj y ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. Ruma cˈa Riyaˈ tek yecˈo ri ye tzˈetetel y ri ma ye tzˈetetel ta. Ruma chukaˈ Riyaˈ tek yecˈo ri ángeles, ri ye aj kˈatbel tak tzij, ri nimaˈk quikˈij y ri cˈo uchukˈaˈ pa quikˈaˈ; can quinojel cˈa ruma Riyaˈ tek yecˈo, y can riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij tek xeruben. 	 उहाँकै शक्तिद्वारा सारा थोक सिर्जित छ स्वर्ग र पृथ्वीका कुराहरू, दृश्य र अदृश्य कुराहरू, सिंहासन अथवा शक्तिहरू, शासकहरू अथवा अधिकारहरू, यी सब कुराहरू ख्रीष्टद्वारा अनि ख्रीष्टकै निम्ति बनाइएका हुन्।


Y can yacˈariˈ tek xetzuˈun. Yacˈa ri Jesús xuchilabej cˈa el chique: Can tiwacˈaxaj cˈa el jabel, chi re xbanatej iwuqˈui, majun achoj chare titzijoj wi, xchaˈ el chique. 	 त्यसपछि तिनीहरूले तुरन्तै देख्न सके। येशूले तिनीहरूलाई कडा चेताउनी दिनु भयो, उहाँले भन्नु भयो, “यो कुरा कसैले थाहा पाउनु हुँदैन।’


Rumariˈ cˈo chi xoc winek can achiˈel wi riyoj, y can rucˈamon wi chi xoc Nimalaj Sacerdote riche (rixin) chi queriˈ nujoyowaj kawech. Riyaˈ can nuben wi ri samaj riˈ chuwech ri Dios riche (rixin) chi nicuyutej y nisachatej ri kil kamac. 	 यसैकारणले येशूले आफूलाई हरतरहले आफ्ना भाइ बहिनीहरू जस्तै बनाउनु आवश्यक थियो ता कि उहाँ परमेश्वरको सेवामा दयालु र विश्वासयोग्य प्रधान पूजाहारी बन्न सकून् अनि यस प्रकारले मानिसहरूलाई पापहरू क्षमा दिनसकून्।


Y tek xacˈaxex cˈa ri chˈabel riˈ cuma ri sibilaj ye qˈuiy winek ri yecˈo chiriˈ, yecˈo qˈuiy xebin chi xa jun coklajay ri xquicˈaxaj. Yacˈa ri nicˈaj chic xquibij chi jun ángel ri xchˈo pe chare. 	 उभिरहेका मानिसहरूको भीडले त्यो आवाज सुने। ती मानिसहरूले त्यसलाई मेघ, गर्जन् भने। तर अरू मानिसहरूले भने, स्वर्गदूत उहाँसँग बोले!”


Yix cˈa riyix ri ratzˈamil ri quicˈaslen ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. Y wi ta re achiˈel atzˈan reˈ niqˈuis ta el ri ratzˈamil, ¿achique ta cˈa rubanic niban chare riche (rixin) chi queriˈ nitzolin ta chic pe ri ratzˈamil? Xa majun chic cˈa nicˈatzin wi; xa can nirokix el, y nipalbex cuma ri winek. 	 “तिमीहरू पृथ्वीका नून हौ। यदि नूनको स्वाद नै छैन भने, फेरि त्यसलाई नुनिलो के-ले पार्ने र? यदि नूनमा नूनको स्वाद नै छैन भने त्यो ता-फालिन र मानिसका खुट्टाले कुल्चनबाहेक अरू केही कामको हुँदैन।


Ri Ajaf xtuben ta cˈa chiwe chi riyix can ninaˈ ta ri pa tak iwánima chi yixrajoˈ ri Dios, y chi yixcochˈon ta achiˈel xcochˈon ri Cristo. 	 हामी प्रार्थना गर्छौं कि परमप्रभुले तिमीहरूको हृदयलाई परमेश्वरको प्रेम औ ख्रीष्टको धैर्य तिर डोर्याउन्।


Y ri rudiscípulos ri Jesús xquichˈojilaˈ chiquiwech chi achique chique riyeˈ ri más nim rukˈij. 	 येशूका चेलाहरू आपसमा तिनीहरू मध्ये को चाँहि सबभन्दा महान् होला भनेर बहस गर्न थाले।


Y tek riyaˈ ntel cˈa el ri pa puerta, cˈo chic cˈa jun ixok aj icˈ ri xtzˈeto riche (rixin) y xubij cˈa chique ri yecˈo apo chiriˈ: Re jun achi reˈ can rachibil chukaˈ ri Jesús ri nipe pa tinamit Nazaret, xchaˈ chique. 	 त्यसपछि पत्रुसले त्यो ठाउँ छोडे। ढोकामा अर्को स्त्रीले तिनीलाई देखी। त्यसले त्यहाँ भएका मानिसहरूलाई भनि, “यो मानिस पनि नासरतको येशूसँग थियो।”


Y riyit xa nabij el chare: Cabiyin. Ma tachajij ta pena chare ri atziak y ri away. Xa tacusaj atziak y cawaˈ jabel, yachaˈ el chare. Y xa ma nayaˈ ta el ri nicˈatzin chare, xa majun nicˈatzin wi ri xabij el chare. 	 अनि त्यो व्यक्तिलाई तिमीहरू भन्छौ, “शान्ति साथ जाऊ। म आशा गर्छु तिम्रोमा गरम लुगाहरू र प्रशस्त भोजन छन्।” यद्यपि तिमीहरू उसको खाँचो पुरा गर्दैनौ, तिमीहरूका शब्दहरू अर्थहीन छन्।


Y yecˈo chukaˈ ri xerutek el nabey riche (rixin) chi xebe pa jun aldea ri cˈo pa rucuenta ri Samaria, xebe chucanoxic jun jay ri acuchi (achique) xtibeˈuxlan wi ri Jesús y ri ye rachibilan el. 	 येशूले कोही मानिसहरूलाई आफू भन्दा अघि पठाउनु भयो। ती मानिसहरू येशूको निम्ति प्रत्येक कुरो तयार राख्नलाई सामरियाको एउटा शहरमा गए।


Ya Riyaˈ ri xcamisex kuma, riche (rixin) chi nicuyutej ri kamac. Y ma xu (xe) ta wi ruma ri kamac riyoj, xa can ruma chukaˈ quimac quinojel ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. 	 येशू हाम्रो पाप क्षमा गर्ने माध्यम हुनुहुन्छ अनि सम्पूर्ण संसारका मानिसहरुको पापहरु पनि क्षमा गराउनुहुन्छ।


Y ri Jesús xerutzuˈ cˈa quinojel ri quimolon quiˈ chiriˈ. Xchˈo chare ri achi ri chakiˈj rukˈaˈ, y xubij: Tayukuˈ la akˈaˈ. Y ri achi can xu (xe) wi xuyuk ri rukˈaˈ achiˈel ri xbix chare ruma ri Jesús, can yacˈariˈ xchojmir ca ri rukˈaˈ. 	 येशूले ती वरिपरि बसेका सबैलाई हेर्नु भयो। अनि त्यस मानिसलाई भन्नु भयो, “खोई मलाई तिम्रो हात हेर्न देऊ।” त्यस मानिसले उहाँलाई हात देखायो। त्यसको हात तुरन्तै निको भइहाल्यो।


Ruma ri chˈabel ri xenkˈalajsaj chiwech, can ya cˈa ri Nataˈ ri biyon pe chuwe, y xa ma yin ta riyin yibin. Can ya cˈa Riyaˈ ri yin takayon pe y rubin cˈa pe chuwe achique chi chˈabel ri nonbij y nonkˈalajsaj chiwe. 	 किन? किनभने जुन कुराहरू मैले बताँए त्यो मेरो आफ्नै थिएन। पिता जसले मलाई फठाउनु भयो र के भन्नु र के शिक्षा दिनु भन्नु भयो त्यही गरें।


Ri wey cˈa ri xtuyaˈ ri Dios chiwe ya ri quichˈacul ri reyes, quichˈacul ri capitanes, y quichˈacul cˈa chukaˈ ri achiˈaˈ ri cˈo sibilaj quichukˈaˈ; quichˈacul cˈa chukaˈ quiej y ri ye chˈocol chiquij; can quichˈacul cˈa quinojel winek, chi ye ximil pa samaj riqˈui jun patrón o ma ye ximil ta, chi chˈutiˈk chi nimaˈk, xchaˈ ri ángel. 	 राजाहरु, सेनाका सेनाध्यक्षहरु अनि प्रसिद्ध मानिसहरुको मासु खान एक साथ आऊ। घोडाका अनि तिनका सवारहरुका अनि सबै मुक्त, दास, साना अनि ठूला मानिसहरुको मासु खान एक साथ आऊ।”


Tek rubanon ca, konojel riyoj koyoben chic cˈa chi nika ri rucˈayewal pa kawiˈ, ruma ma xojcowin ta xkaben ronojel ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Dios. Can que wi cˈa riˈ nubij ri ley chikij. Yacˈa ri Dios xojrucol chuwech ri rucˈayewal riˈ. Queriˈ xuben ruma ri Cristo xbajix chuwech cruz kuma riyoj. 	 हामी ऋणी छौं किन कि हामीले परमेश्वरको नियम तोडेका थियौं। त्यस ऋण-पत्रमा नियमको सूची थिएन जुन हामीले मानेका थिएनौं। तर परमेश्वरले हामीलाई त्यस ऋणदेखि पनि मुक्त पारिदिनु भयो। परमेश्वरले त्यो ऋण लगेर क्रूसमा ठोकिदिनु भयो।


Y wi riyix niyaˈ pa kajic jun cosa chare jun winek, xa riche (rixin) chi niwoyobej ri kajbel riche (rixin), majun ri más ta chic rejkalen ri yixtajin chubanic. Ruma chi xa can queriˈ chukaˈ niquiben ri winek ri ma quiniman ta ri Dios, ruma riyeˈ yequiyaˈ ka pa kajic ri quicosas chiquiwech riyeˈ, xa riche (rixin) chi cˈo niquichˈec ca chrij. 	 यदि फिर्ता पाउने आशामा तिमी कसैलाई ऋण दिन्छौ भने के तिमी प्रशंसाको योग्य हुन सक्छौ? होइन, पापीहरू पनि पापीहरूलाई त्यति नै फिर्ता पाउने आशामा ऋण दिन्छन्।


Can nbij cˈa chiwe chi yacˈareˈ ri ruqˈuisbel mul ri xinkum el re ruyaˈal uva. Y tek xtinkum chic jun bey, cˈa chupan chic ri rajawaren ri Nataˈ. Xtinkum riyin y riyix chukaˈ xtikum ri ruyaˈal uva riˈ. Y ri xtikakum cˈa chiriˈ, jun cˈacˈacˈ ruyaˈal uva, xchaˈ ri Jesús chique. 	 म तिमीहरूलाई भन्दछु म यो दाखरस फेरि पिउँदिन जबसम्म मेरो पिताको राज्यमा नयाँ जस्तै भएर हामीहरू एकै पिउँदैनौं।”


Y jun bey chic, ri Jesús xubij cˈa chique: Riyin can xquitzolin wi cˈa, y tek riyix xquinicanoj, man cˈa xquiniwil ta. Xa can chupan cˈa ri imac xquixcom wi. Y ri achique lugar yibe wi riyin, riyix ma yixcowin ta yixapon, xchaˈ ri Jesús. 	 फेरि, येशूले मानिसहरूलाई भन्नुभयो, “म तिमीहरूलाई छोडेर जानेछु। तिमीहरूले मलाई मलाई खोज्ने-छौ, तर तिमीहरू आफ्नै पापले मर्नेछौं। जहाँ म गइरहेछु त्यहाँ तिमीहरू आउन सक्तैनौ।”


Queriˈ niquiben ruma ri kˈalajsan ca cuma quinojel ri profetas y ri nukˈalajsaj chukaˈ ri ley riche (rixin) ri Moisés, can chrij wi cˈa tek ri winek yeˈoc pa rajawaren ri caj chˈonak wi pe, hasta que xocˈulun ri Juan. 	 सबै अगमवक्ताहरू र मोशाको व्यवस्थाले यूहन्ना समेत को समय नआउञ्जेल पछि हुन आउने कुराहरूको विषयमा अगमवाणी गरेका छन्।


Xa can utz inaˈoj tibanalaˈ chiˈiwachibil iwiˈ. Tijoyowaj iwech chiˈiwachibil iwiˈ, ticuyulaˈ iwiˈ, can achiˈel xuben ri Dios chi xucuy ri kamac riyoj ruma chi xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo. 	 आपसमा दयालू र कृपालु बन। परमेश्वरले ख्रीष्टमा तिमीहरूलाई क्षमा दिए जस्तै तिमीहरूले पनि एक-अर्कालाई क्षमा देऊ।


Y ri discípulos xquicˈutuj cˈa chare ri Jesús: Tijonel, ¿achique cˈa ri xmacun riche (rixin) chi quereˈ xalex re jun achi reˈ? ¿Ye ri ruteˈ rutataˈ o ya riyaˈ? xechaˈ. 	 येशूका चेलाहरूले सोधे, “गुरुज्यू यो मान्छे जन्मैदेखि अन्धो हो। कसको पापले उसलाई अन्धा जन्मायो? उसको आफ्नै पाप वा उसको माता-पिताको पाप?”


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Kas kitzij wi chi ri Elías nipe nabey y nuben cˈa ruchojmil ronojel ri rajawaxic chi nichojmirisex. ¿Y achique nibij riyix? ¿Ma xtibanatej ta chukaˈ cami ri tzˈibatal ca chuwij riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol chi cˈo chi nkˈaxaj qˈuiy tijoj pokonal y can majun nukˈij xtiban chuwe? 	 येशूले उत्तर दिनुभयो, “यो सत्य हो कि एलिया पहिले आउँनेछन्। एलिया आउँनेछन अनि सबै कुरा जस्तो हुनुपर्छ त्यस्तै व्यवस्था गर्नेछ। तर धर्मशास्त्रमा यो किन लेखिएको छ कि मानिसको पुत्रले धेरै कष्ट भोग्नु पर्नेछ, अनि मानिसहरूले उ प्रति किन खुबै नराम्रो व्यवहार गर्नेछन्


Y cˈacˈariˈ tek ri discípulos xkˈax chiquiwech chi ri Jesús chrij ri Juan ri Bautista xchˈo wi. 	 तब चेलाहरूले तिनीहरूलाई बप्तिस्मा दिने यूहन्नाको बारेमा भन्नुभएको रहेछ भनी बुझे।


Y tek qˈuiy cˈa chic ye chˈonak ka chrij ri naˈoj riˈ, ri Pedro xpaˈeˈ, y xubij cˈa: Wachˈalal, wech aj Israel, riyix iwetaman chi cˈo yan chic jubaˈ tiempo tek ri Dios xiruchaˈ el chicojol riche (rixin) chi xintzijoj chique ri winek ri ma ye israelitas ta, ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, riche (rixin) chi queriˈ tiquinimaj chukaˈ riyeˈ. 	 यस विशयमा त्यहाँ लामो र्तक सभा बस्यो। पत्रुस उभिए अनि भने, “मेरा दाज्यु भाइहरू! प्रारम्भिक दिनहरूमा के भयो तपाईंहरू राम्रोसंग जान्नु हुन्छ। परमेश्वरले तपाईहरू माझबाट नै उहाँको सुसमाचारको संदेश गैर-यहूदीहरूलाई प्रचार गर्नलाई मलाई छान्नु भयो। तिनीहरूले मबाट सुसमाचार सुने अनि विश्वास गरे।


Y tek ri Judas Iscariote ruqˈuison chic cˈa ka ri juwechˈ caxlan wey riˈ, can xoc wi cˈa ri Satanás pa ránima. Cˈacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare: Ri achˈobon chic chi naben, tabanaˈ cˈa chanin, xchaˈ el chare. 	 जब यहूदाले त्यो रोटीको टुक्रा लियो शैतान उसकोभित्र पस्यो, येशूले यहूदालाई भन्नु भयो, “तिमीले जे गर्नु छ त्यो झट्टै गरिहाल!”


Y ri Jesús xucˈom chukaˈ apo ri vaso ri cˈo ruyaˈal uva chupan; y tek rumatioxin chic chare ri Dios, xuyaˈ chique, y quinojel cˈa xquikum ri ruyaˈal uva. 	 त्यसपछि यशूले कचौरा लिनुभयो अनि यसको लागि परमेश्वरलाई धन्यवाद दिनुभयो। तब उहाँले त्यो आफ्ना चेलाहरूलाई दिनुभयो। तिनीहरूले कचौराबाट पिए।


ruma chi cˈo jun itzel espíritu nichapo. Y tek nuchop, nuben cˈa chare chi nurek ruchiˈ, nuben chare chi nibarbot (nibaybot) ri ruchˈacul, y nuben chukaˈ chare chi niwoko pa ruchiˈ. Ri itzel espíritu riˈ can nikˈax ruwiˈ nuben chare ri nucˈajol, y cˈarunaj nuyaˈ ca tek nuchop. 	 शैतानको दुष्ट आत्मा मेरो पुत्रमा आउँछ अनि त्यो त्यति नै बेला चिच्याउँछ औ त्यसले आफुमाथि होश हराउँछ अनि मुखबाट फींज निकाल्छ। त्यो दुष्ट आत्माले संधै कष्ट दिन्छ अनि त्यसबाट फर्केर कहिल्यै जाँदैन।


Yacˈariˈ tek ri Jesús xoc el pa jucuˈ y xebe cˈa jucˈan chic ruchiˈ choy. Y ri Jesús xapon pa tinamit ri acuchi (achique) xqˈuiy wi Riyaˈ. 	 येशू एउटा डुङ्गामा चढ्नुभयो र झील पारी जानुभयो अनि उहाँ आफ्नो शहरमा पुग्नुभयो।


Queriˈ nben ruma nwajoˈ cˈa chi nicukeˈ ta más icˈuˈx chiˈiwonojel y chi junan ta iwech niwajoˈ iwiˈ. Nwajoˈ chi ri etamabel nicˈojeˈ iwuqˈui can ta qˈuiy, can ta achiˈel jun beyomel, riche (rixin) chi niwetamaj ri xa ma kˈalajsan ta pe ojer ca chrij ri Katataˈ Dios y chrij ri Cristo. 	 म तिमीहरूलाई दृढ र प्रेमले संगठित बनाउन चाहन्छु म तिमीहरुलाई दरिलो विस्वास मा धनिबनाउन चाहनुहुन्छ। जुन समझदारीबाट आउँदछ। मेरो भन्नुको तात्पर्य हो परमेश्वरले प्रकट गरेको गोप्य सत्य तिनीहरूले पूर्णरूपले जान्नु पर्छ। त्यो सत्य ख्रीष्ट संयम हुनुहुन्छ।


Ronojel re chˈabel reˈ can kitzij wi, y yecˈareˈ ri nwajoˈ chi can cukul acˈuˈx chubixic chi can kitzij wi ri nabij riche (rixin) chi queriˈ ri quiniman ri Dios can niquitij ta quikˈij chi niquiben utzilaj tak samaj, ruma reˈ utz y nicˈatzin chique quinojel ri winek. 	 त्यो शिक्षा साँचो हो। अनि म चाहन्छु कि मानिसहरूले यी कुराहरू बुझ्नु पर्छ भनी निश्चित गर। तब परमेश्वरका मानिसहरूले तिनीहरूको जीवनमा असल कार्य गर्न तिनीहरू स्वयंलाई अर्पण गर्नेछन् यी कुरा असल छन् अनि यी कुराहरूले मानिसहरूलाई असल बन्नुमा सहयोग दिनेछ।


Wachˈalal, riyix iwetaman chi ri ye rufamilia ri kachˈalal Estéfanas y riyaˈ, yeriˈ ri nabey xeniman ri Cristo chiriˈ pa ruwachˈulef Acaya, y riyeˈ can riqˈui cˈa ronojel cánima quichapon quitoˈic ri lokˈolaj tak kachˈalal. Ruma ya samaj riˈ ri xquichaˈ chi niquiben. 	 तिमीहरू जान्दछौ स्तिफनस र उनको परिवार अखैयामा पहिलो विश्वासीहरू थिए। तिमीहरूले आफूलाई परमेश्वरका मानिसहरूको सेवामा अर्पेकाछन्। प्रिय दाज्यु-भाई दिदी-बहिनीहरू हो! म तिमीहरूलाई उपदेश दिन्छु कि


Ruma quecˈareˈ rubin ri Ajaf Dios chake: Yit nuyaˈon cˈa riche (rixin) sakil quiche (quixin) ri winek ri ma ye israelitas ta. Y awuma riyit xtiquil ta ri colotajic ri winek ri yecˈo pa ronojel re ruwachˈulef. 	 यही नै परमप्रभुले हामीलाई गर्नु भनि आज्ञा गर्नु भएकोछ। परमप्रभुले भन्नुभयोः ‘मैले तिमीहरूलाई अन्य जातिको लागि ज्योति बनाएकोछु, ताकि तिमीहरूले मुक्तिको मार्ग सारा संसारमा देखाउन सक्छौ।”‘ यशैया 496


Wi can ma nicajoˈ ta yixquicˈul, y ma nicajoˈ ta chukaˈ niquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios ri nitzijoj riyix chique, can quixel cˈa pe chiriˈ quiqˈui pa cachoch o pa quitinamit. Y titotalaˈ (tiquiralaˈ) ca ri pokolaj ri cˈo chiwaken chiquiwech ri winek riˈ, riche (rixin) chi tiquetamaj chi ma utz ta ri xquiben. 	 यदि कुनै घर वा शहरले तिमीहरूलाई स्वागत नगरे अथवा तिमीहरूको कुरा नसुने त्यो ठाउ छोडदा गोडाको धुलोसम्म टक्टकाउनु।


Pero riyeˈ xa ma xecowin ta xeˈoc apo cˈa riqˈui ri Jesús, cuma ri winek ri quimolon apo quiˈ sibilaj ye qˈuiy. Ma xecowin ta cˈa xekˈax chiquicojol ri winek riˈ, rumariˈ xa ya chic ruwiˈ ri jay ri xquelesaj el jubaˈ. Y chiriˈ cˈa xquikasaj wi ka ri yawaˈ, rachibilan ri ruwarabel. 	 तर ती मानिसहरूले त्यो रोगीलाई येशूकहाँ ल्याउन सकेनन् किनभने त्यहाँ मानिसहरूको अत्यधिक भीड थियो। यसकारण ती मानिसहरू येशू भएको घरको छानामाथी चढे, तिनीहरूले त्यहाँ छानामा एउटा प्वाल पारेका थिए। त्यसपछि तिनीहरूले त्यो पक्षाघात रोगी सुतेको ओछ्यान् तलतिर झारे।


Can ruyon itzel tak tzij niquibij chiquij ri nicˈaj chic; can qˈuey ri chˈabel ri niquibilaˈ. 	 “तिनीहरूका मुखहरू श्राप र तीतोपनले परिपूर्ण छन्,” भजनसंग्रह 10:7


Can ta ronojel ri nibij cˈo ta rutzil. Can ta achiˈel cˈo atzˈan riqˈui ri ichˈabel riche (rixin) chi cˈo ruquiˈil, riche (rixin) chi queriˈ tek cˈo nicˈutux chiwe, iwetaman achique nibij chique quinojel. 	 जब तिमी कुरा गर्छौ नम्रता र बुद्धिमानीसित व्यवहार गर। यस प्रकारले हरेक मानिसलाई ठीकसित उत्तर दिन तिमीहरू योग्य हुनेछौ।


¿La ma iwetaman ta cˈa chi ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios cˈo pa tak iwánima? ¿La ma iwetaman ta cˈa chukaˈ riyix chi yix rachoch ri Dios? 	 तिमीहरूले बुझ्नु पर्छ कि तिमीहरू परमेश्वरका मन्दिर हौ। तिमीहरूभित्र परमेश्वरको आत्माले बास गर्छ।


Rumacˈariˈ, achique ri cˈo racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri nubij ri Lokˈolaj Espíritu chique ri iglesias. 	 प्रत्येक मानिस, जसले यी कुराहरु सुन्छ, मण्डलीहरुलाई आत्माले जे भनिहेछ, त्यो सुन्नुपर्छ।”


Tek ri Jesús xtaneˈ chi tzij ri ruchapon rubixic chiquiwech ri winek, Riyaˈ xbe pa tinamit Capernaum. 	 जब येशूले मानिसहरूलाई उपदेश दिइ सिध्याउनु भयो उहाँ कफर्नहुम जानु भयो।


Ruma chi ri niquinimirisaj quiˈ, xa xtikasex quikˈij. Y yacˈa ri niquichˈutinirisaj quiˈ, xtinimirisex quikˈij. 	 जसले आफूलाई ठूलो देखाउँछ उसले आफूलाई नम्र तुल्याउनु पर्छ।


Y yacˈariˈ ri nabey tak kˈaxomal, y cˈacˈariˈ tek xquepe cˈa nicˈaj chic quiwech tijoj pokonal. 	 यी सबै थोक सुत्केरी व्याथा लागे झैं आइलाग्ने छन्।


Tichˈoboˈ na peˈ jabel, chi ri Melquisedec can más wi nim rukˈij que chuwech ri kamamaˈ Abraham. Rumariˈ ri kamamaˈ Abraham can lajuj cˈa xuben chare ronojel ri relesan pe chique ri reyes, y jun cˈa chique ri lajuj riˈ xuyaˈ chare ri Melquisedec. 	 यसबाट, तिमीहरू बुझ्नसक्छौ कि मल्कीसेदेक एक जना खुबै महान पुरूष थिए। पितृ-प्रमुख अब्राहामले मल्कीसेदेकलाई आफूले युद्धमा जितेको जम्मैको दशांश भाग दिए।


Ri jun ixok riˈ ma israelita ta. Riyaˈ jun aj sirofenicia. Pero xoxuqueˈ chuwech ri Jesús riche (rixin) chi xorucˈutuj jun utzil chare chi trelesaj el ri itzel espíritu ri cˈo riqˈui ri ral. 	 त्यो आईमाई यहूदी थिईन्। उ सिरियाको फोनिसियमा भन्ने ठाउँमा जन्मेकी यूनानी थिई। त्यसले आफ्नो छोरीमा लागेको भूतात्मा भगाऊन उहाँलाई बिन्ती गरिन्।