Y tek ri aj tzˈibaˈ y ri achiˈaˈ fariseos xquitzˈet ri Jesús chi xa niwaˈ quiqˈui ri ye cˈutuy tak alcawal y quiqˈui ri winek ri xa ye aj maquiˈ, xquicˈutuj cˈa chique ri rudiscípulos: ¿Achique ruma laˈ chi Riyaˈ niwaˈ y nucˈuyaˈ quiqˈui ri ye cˈutuy tak alcawal y quiqˈui nicˈaj chic winek ri xa ye aj maquiˈ? xechaˈ chique. 	 केही शास्त्रीहरूले (तिनीहरू फरिसीहरू थिए) येशूलाई पापीहरू र कर उठाउने हरूसंग खाना खाइरहेका देखे। तिनीहरूले येशूको चेलाहहरूलाई भने, “किन उहाँले कर उठाउनेहरू र पापीहरू संग खाना खानु भएको हौ?”


Y wi nikabij chi majun kamac, can nikaben chare ri Dios chi xa jun aj tzˈucuy tzij. Y ri ruchˈabel man cˈo ta pa kánima. 	 यदि हामी भन्छौ, हामीले पाप गरेका छैनौं तब हामीले परमेश्वरलाई झूटो बनाउँछौ। यसैले देखाँउछ कि हाम्रो हृदयमा परमेश्वरको साँचो सन्देश राखेका छैनौं।


Ri kamamaˈ Abraham ri xcˈojeˈ ojer ca, can xuben wi ri xubij ri Dios chare. Y ma xupokonaj ta xuyaˈ ri Isaac ri rucˈajol pa ruwiˈ ri altar riche (rixin) chi nuyaˈ chare ri Dios. Y rumariˈ ri Abraham xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. 	 अब्राहाम हाम्रा पूर्वज हुनुहुन्छ। जब तिनले आफ्नो छोरो इसहाकलाई परमेश्वर समक्ष वेदीमा चढाए, उनको कर्मबाट परमेश्वर अघि अब्राहामलाई धार्मिक बनाइयो।


Y ri Pedro cˈa ntajin na cˈa chuchˈobic rij ri jun achiˈel achicˈ, can yacˈariˈ tek ri Lokˈolaj Espíritu xubij chare ri Pedro: Yecˈo ye oxiˈ achiˈaˈ ri yatquicanoj. 	 पत्रुस त्यही दर्शनको विषयमा सोचिरहेका थिए। तर आत्माले उनलाई भन्नुभयो, “हेर! तीनजना मानिसहरूले तिमीलाई खोजिरेहछन्।


Xpe cˈa jun chique ri achiˈaˈ fariseos, ri can cˈo qˈuiy retaman chrij ri ley riche (rixin) ri Moisés, xaxu (xaxe wi) cˈa riche (rixin) chi nutojtobej ri Jesús, xucˈutuj cˈa chare: 	 एकजना फरिसी मोशाको व्यवस्था प्रति निकै ज्ञान भएको थियो। त्यो फरिसीले येशूलाई परीक्षा गर्ने इच्छा गर्यो।


Achiˈel ri nubij chupan ri tzˈibatal ca tek ri Dios xubij chare ri Faraón: Xatinyaˈ pan Egipto riche (rixin) chi nikˈalajin ri wuchukˈaˈ y riche (rixin) chi nitzijox ri nubiˈ pa ronojel ruwachˈulef. Queriˈ xubij ri Dios chare ri Faraón. 	 धर्मासास्त्रमा परमेश्वरले फिरऊनलाई भन्नुभयो, “मैले तिमीलाई राजा बनाएँ ताकि मेरो निम्ति तिमीले केही गर्न सकौला। म मेरो शक्ति तिमी मार्फत प्रदर्शन गर्न चाहन्थें। म चाहन्थे मेरो नाउँ संसारभरि घोषित होस्।”


Riyoj ri can junan cˈa yojsamej riqˈui ri Dios chubanic ri samaj chicojol riyix, can nikachilabej cˈa chiwe chi can tikˈalajin pan icˈaslen ri rutzil ri Dios ri icˈulun y ma tiben ta chare chi xa majun rejkalen. 	 परमेश्वरका हामी सहकर्मीहरू हौं। यसैले, हामी तिमीहरूलाई विन्ती गर्छौं जुन अनुग्रह परमेश्वरबाट पाएका छौ व्यर्थ हुन नदेऊ।


ri más ta utz chi xaben, xayaˈ ta re nurajil pa banco, y re xinoka wacami xincˈul ta cˈa ri puek ri can wuche (wixin) wi riyin y xincˈul ta chukaˈ ri ral re nurajil. 	 तैले मेरो पैसा बैंकमा जम्मा गर्नु पर्दथ्यो। म जब फर्केर आएको हुन्थें त्यसबेला ती सबै पैसा पाउन सक्थें। साथै त्यो पैसा माथि ब्याज पाउँन सक्थें।’


Queˈitzuˈ re nukˈaˈ waken. Quinichapaˈ na peˈ, y xtitzˈet chi can yin wi riyin. Ruma xa ta yin jun ánima achiˈel ri nichˈob riyix, man ta cˈo nuchˈacul. Y riyix nitzˈet chi riyin can cˈo nuchˈacul y cˈo nubakil, xchaˈ ri Jesús chique. 	 मेरा हात र खुट्टाहरू हेर। म सत्य हुँ। मलाई स्पर्श गर। हेर, मेरो मासु र हड्डी छ। एक भूतको शरीर र हड्डी हुँदैन।


Ri Pablo y ri Silas quichapon cˈa bey xekˈax ri pa tinamit Anfípolis y xekˈax ri pa tinamit Apolonia, y cˈacˈariˈ xeˈapon ri pa tinamit Tesalónica. Y ri winek israelitas ri yecˈo chiriˈ, cˈo cˈa jun jay ri niquimol wi quiˈ ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. 	 पावल र सिलास अम्फिपोलिस र अपोल्लोनिया भएर आफ्नो यात्रातिर लागे। तिनीहरू थिस्सलोनिका भन्ने शहरमा आई पुगे। जहाँ यहूदीहरूको एउटा सभाघर थियो।


Chukaˈ can rubanon chake konojel ri yojcˈo chuwech re ruwachˈulef chi xa riqˈui jun winek yoj petenak wi, y katalun kiˈ chuwech re ruwachˈulef re yojcˈo wi y rubin chukaˈ chic ri quitiempo re karuwachˈulef y ri mojones riche (rixin) ri kalugar. 	 परमेश्वरले प्राम्भमा एकजना पुरुष बनाउनु भयो अनि त्यही मानिसबाट विभिन्न मानव जाति बनाउनु भयो। परमेश्वरले तिनीहरूलाई संसारको प्रत्येक ठाउँमा पनि बस्न दिनुभयो। परमेश्वरले तिनीहरूलाई कति समय सम्म र कुन अञ्चलमा बस्ने पक्का गरिदिनु भयो।


Queriˈ nubij chupan ri tzˈibatal ca. Y queriˈ nikatzˈet chi napon na wi ri kˈij tek chikajujunal xtibekajachaˈ na cuenta chuwech ri Dios. 	 यसकारण हामी प्रत्येकले परमेश्वरको अघाडी आफ्नो हिसाब दिनु पर्नेछ। अरूलाई पापी भनेर दोष नलगाऊ


Can yacˈariˈ tek ri ángel xberucˈamaˈ chic pe ri pucˈbel (ponobel) y xberuyaˈ pe rachek kˈakˈ chupan, ri cˈo pa ruwiˈ ri altar. Y cˈacˈariˈ xuqˈuek ri kˈakˈ cˈa pa ruwiˈ ri ruwachˈulef xintzˈet riyin. Y yariˈ tek xepe coklajay, chˈabel, coyopaˈ, y xuben chukaˈ jun nimalaj silonel. 	 त्यसपछि स्वर्गदूतले बेदीको आगो धूपदानीमा भरे। स्वर्गदूतले त्यो धूपदानी बेदिको आगो धूपदानीमा भरे। स्वर्गदूतले त्यो धूपदानी पृथ्वीमा फ्याँके। तब त्याहँ बिजुली चम्क्यो, गर्जनको आवाजहरु आयो अनि भूइँचालो गयो।


Ruma quinojel ri winek y hasta ri yecˈo pa cuartel quicˈaxan chic chi yin yaˈon pa cárcel ruma chi ntzijoj rubiˈ ri Cristo. 	 म किन बन्दी भएको छु त्यो स्पष्ट छ। म बन्दी छु किनभने म ख्रीष्टको विश्वासी हुँ। सम्राटका महलका सबै प्रहरीहरूले तथा सबै मानिसहरूले यो बुज्र्नेकाछन्।


Riyix ri can yix achiˈel tak walcˈual, yojcˈo chic cˈa chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij. Y riyix iwacˈaxan chic chi xtipe jun kˈolonel ri netzelan riche (rixin) ri Cristo y nuben chi can ya riyaˈ ri Cristo. Y wacami ye qˈuiy chic ri ye queriˈ. Y rumariˈ ketaman chic chi yojcˈo chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij. 	 मेरा प्यारा बालकहरु, अन्त धेरै नजिक छ। तिमीहरुले सुनेका छौ कि ख्रीष्ट विरोधी आउँदैछ। अनि अहिले ख्रीष्टका अनेक शत्रुहरु यहाँ छन्। यसर्थ हामी जान्दछौ कि अन्त नजिक छ।


Can kitzij cˈa ri nbij chawe: Tek can cˈa yit cˈajol na, can ayon cˈa riyit nabetzˈ apan y xabacuchi (xabachique) cˈa nawajoˈ yabe wi, can yabe wi cˈa. Yacˈa tek xcarijix, xa xqueˈaricˈ ri akˈaˈ chuwech jun chic riche (rixin) chi nubetzˈ apan, y xcarucˈuaj acuchi (achique) ri xa ma nawajoˈ ta yabe wi, xchaˈ chare. 	 म तिमीलाई साँचो भन्छु। जब तिमी जवान थियौ, तिमीले आफ्नो पेटी स्वयं कस्थ्यौ र जहाँ इच्छा छ त्यहाँ जान्थ्यौ। जब तिमी बूढा हुनेछौ तिमी हात छाडनेछौ र कोही अरूले पेटी कसिदिनेछ। त्यही मानिसले तिमीलाई अगुवाई गर्नेछ जहाँ जान तिम्रो इच्छा नभएतापनि।”


Ri Dios can xeruqˈuis wi ri aj Sodoma y ri aj Gomorra. Pero xucol pe ri jun achi ri choj rucˈaslen ri xubiniˈaj Lot chuwech ri rucˈayewal riˈ. Ri Lot xkˈaxo cˈa ri ránima tek xcˈojeˈ chiquicojol ri winek riˈ ruma xerutzˈet chi xquicˈuaj jun itzel cˈaslen. 	 तर परमेश्वरले ती नगरहरुबाट लूतलाई बचाउनु भयो। लूत खुबै असल मानिस थिए। नराम्रा मानिसहरुको फोहोर जीवनको कारण तिनले कष्ट पाए।


Y quecˈariˈ xbanatej, ruma cˈo cˈa chi nibanatej na ri rutzˈiban ca ri profeta Isaías ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Riyaˈ rutzˈiban cˈa ca: Ajaf, ri achˈabel ri xkatzijoj chique ri winek, ¿la can cˈo cami jun ri xniman? ¿Cˈo cami cˈa jun ri xkˈax yan chuwech, ruma xutzˈet ri awuchukˈaˈ? 	 अगमवक्ता यशैयाको वचन पूरा होस् भनी यो भयोः “हे प्ररमप्रभु, हामीले भनेका कुराहरूमा कसले विश्वास गरयो? परमप्रभुको शक्ति कसले देख्यो?” यशैया 53:1


Yacˈa wi niquibij chi ri Jesucristo tek xpe waweˈ chuwech re ruwachˈulef ma xoc ta winek achiˈel riyoj, nikˈalajin chi ma ya ta ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios ri yayon ri chˈabel chique. Xa ya ri espíritu riche (rixin) ri itzel ri yayon ri chˈabel chique. Ri espíritu ri netzelan riche (rixin) ri Cristo y nuben chi can ya riyaˈ ri Cristo. Ya cˈa espíritu reˈ ri iwacˈaxan ri cˈo chi nipe na, y wacami xoka yan cˈa chuwech re ruwachˈulef. 	 अनि प्रत्येक आत्मा जसले येशूको बारेमा यो स्वीकार्दैन, त्यो परमेश्वरबाट होइन। यो ख्रीष्टको शत्रुको आत्मा हो। तिमीहरुले सुनेका छौ कि ख्रीष्टको शत्रु आउँदैछ। अनि अहिले ख्रीष्ट विरोधी यो संसारमा आइसकेको छ।


Ri Simón ri cˈo quiqˈui ri achiˈaˈ ri nibix cananista chique, y ri Judas Iscariote ri xjacho riche (rixin) ri Jesús pa quikˈaˈ ri winek. 	 शिमोन कनानी र यहूदा इस्कारयोत त्यही मानिस थियो जसले येशूलाई विश्वासघात गर्यो।


Nimakˈaˈ yan ri rucaˈn kˈij, can cˈa mukmuj na, ri Jesús xyacatej el y xbe pa jun lugar ri acuchi (achique) majun winek cˈo, riche (rixin) chi xberubanaˈ orar. 	 भोलिपल्ट बिहान, येशू चाँडै उठनुभयो। उहाँले घर छोडनुभयो, विहान अंध्यारोमा नै येशू एकान्तमा जानूभयो अनि प्रार्थना गर्न लाग्नु भयो।


Wacami tiwacˈaxaj na cˈa riyix beyomaˈ chi can rucˈamon chi yixokˈ, can tirakaˈ ichiˈ chi okˈej, ruma sibilaj qˈuiy ri tijoj pokonal ri xtipe pan iwiˈ. 	 तिमी धनी मानिसहरू, सुन! विलाप गर अनि अत्यन्त शोकाकुल बन किनभने तिमीहरूमाथि अनेक आपतहरू आई पर्नेछ।


Y tek xeˈapon cˈa acuchi (achique) cˈo wi ri jun juyuˈ ri nibix Rubakil Rujolon (Ruwiˈ) Caminek chare, ri soldados xquibajij cˈa ri Jesús chuwech ri cruz, y queriˈ chukaˈ xquiben chique ri ye caˈiˈ alekˈomaˈ. Jun xcˈojeˈ pa rajquikˈaˈ ri Jesús, y ri jun chic pa rajxocon. 	 येशू र ती दुइ अपराधीहरूलाई “खप्परे” भन्ने ठाँउमा लगियो। सिपाहीहरूले येशूलाई काँटी ठोकेर क्रूसको दुइ छेउमा तिनीहरूले ती दुइ अपराधीहरूलाई पनि टाँगे। तिनीहरूले एकजनालाई येशूको दाहिनेपट्टि र अर्कोलाई देब्रेपट्टि राखे।


Y jun cˈa chique ri rumozos ri nimalaj sacerdote, rachˈalal jubaˈ ri achi ri xelesex ruxquin ruma ri Pedro, xubij cˈa chare ri Pedro: ¿La ma yit ta cˈa riyit ri xatintzˈet chi yitcˈo riqˈui ri Jesús ri chiriˈ acuchi (achique) xbekachapaˈ wi pe? xchaˈ chare. 	 मैले तिनीहरूलाई तपाईं कस्तो हुनु हुन्छ देखाएँ। अनि अझ म तिनीहरूलाई तपाईं कस्तो हुनुहुन्छ देखाउनेछु। तब तिनीहरूले मैले तपाईंबाट पाए जस्तै प्रेम पाउन सक्छन्। अनि म तिनीहरूमा बाँच्नेछु।” : 47-56; मर्कूस 14:43-50; लूका 22:47-53)


Y ya cˈa ri Cristo ri nabey xcˈastej el. Y yacˈa tek xtipe chic jun bey, ya chic cˈa riyoj ri yoj riche (rixin) chic Riyaˈ ri xkojcˈastej el. Quecˈariˈ rucholajen ri nibanatej. 	 तर हरेक मानिसलाई उचित क्रमले जीवनमा बौराइन्छ। बौरीनेहरूमा ख्रीष्ट प्रथम हुनुहुथ्यो। त्यसपछि जब ख्रीष्ट आउनु हुन्छ, ख्रीष्टमा हुने सबै मानिसहरूलाई फेरि बौराइनेछ।


Y pa rucaˈn kˈij, can riqˈui cˈa nimakˈij xecˈul apo ri rey Agripa y ri Berenice. Riyeˈ ye cachibilan el ri achiˈaˈ ri yecˈo pa quiwiˈ ri soldados y ri achiˈaˈ ri nimaˈk quikˈij ri chiriˈ pa Cesarea, tek xeˈoc apo chupan ri jay riche (rixin) molojriˈil. Yacˈariˈ tek ri Festo xutek rucˈamaric ri Pablo. 	 अर्कोदिन आग्रिपा र र्बणिस निकै गर्वकासाथ आए। तिनीहरू न्यायालयभित्र सेनापतिहरू र शहरका प्रमुख मानिसहरू लिएर पसे। अग्रिपा र र्बणिस, सैन्य अधिकारी, सिजरियाका प्रमुख मानिसहरू न्याय-कक्षमा गए। फेस्तसले सिपाहीहरूलाई पावललाई भित्र ल्याउनु भनेर हुकूम गरे


Ruma can riche (rixin) ri Ajaf Dios re ruwachˈulef y ronojel ri yeqˈuiy chuwech. 	 तिमीले त्यो खान सक्छौ “किन कि यो पृथ्वी र यसको हर चीज प्रभुकै हो।”


Kachˈalal, nikacˈutuj jun utzil chiwe chi tiyalaˈ quikˈij ri can niquitij quikˈij yesamej chicojol pa rusamaj ri Dios, ruma yecˈa riyeˈ ri ye ucˈuayon iwuche (iwixin) pa rubiˈ ri Ajaf y yixquipixabalaˈ chukaˈ. 	 दाज्यू-भाइहरू अनि दिदी-बहिनीहरू! अब हाम्रो निवेदन छ कि जसले तिमीहरू माझ कठोर परिश्रम गरे, जसले तिमीहरूलाई परमप्रभु तर्फ डोर्याएर असल शिक्षा दिए तिनको सम्मान गर।


Wi cˈo jun kachˈalal ri majun ruchukˈaˈ y nunaˈ chi yawaˈ, riyin chukaˈ can queriˈ nnaˈ. Wi cˈo jun kachˈalal nitzak ca ruma jun chic, riyin can nnaˈ kˈaxon pa wánima ruma ri xban chare. 	 कसैलाई कमजोर देख्दा आफूलाई कमजोर भए जस्तो लाग्थ्यो। र कोही पापमा अघि सर्दा मेरो अन्तस्कारण पिरोलिन्थ्यो।


Ruma tek rubanon ca, riyoj chukaˈ yoj nacanek riqˈui ri kanaˈoj. Ma xojniman ta tzij. Sibilaj yoj sachnek. Xa can yoj ximil pa rukˈaˈ ri itzel raybel; y xbe kánima chrij ri quicoten riche (rixin) re ruwachˈulef. Sibilaj itzel ri kacˈaslen xkacˈuaj. Itzel xkanaˈ chique nicˈaj chic ruma chi utz yecˈo. Chikachibil kiˈ xketzelaj kiˈ, y ruma chi ma utz ta ri kacˈaslen, xojetzelex cuma ri winek. 	 अघि-अघि हामी मूर्ख थियौं। हामीले आज्ञा पालन गरेनौं, हामी गलत थियौं अनि आफ्नो शरीरको वश थियौं, जसले नराम्रा कुरा गर्न चाहन्थे। हामीले दुष्टता अनि इर्ष्याको जीवन बाँच्यौं। मानिसहरूले घृणा गरेको जीवन बाँच्दै थियौं अनि हामीले तिनीहरूलाई घृणा गरयौं।


Ri María, can xu (xe) wi cˈa xracˈaxaj el queriˈ, can yariˈ xyacatej el ri acuchi (achique) tzˈuyul wi y chanin xbe. Riyaˈ xbe cˈa acuchi (achique) cˈo wi ri Jesús. 	 जब मरियमले त्यस्तो सुनी, तिनी जुरूक्क उठिन् र येशूकहाँ गईन।


Ri Dios can rajowan wi chi nucˈut ri ruchukˈaˈ y ri royowal pa quiwiˈ ri winek ri yemacun. Pero Riyaˈ sibilaj ye rucochˈon ri winek ri can rumolon chic riˈ ri quimac chuwech, astapeˈ can utz wi chi xka yan ta ri royowal pa quiwiˈ y xeqˈuis yan ta ri pa rucˈayewal. 	 यस्तै प्रकारले परमेश्वरले पनि काम गर्नुहुन्छ। परमेश्वरले आफ्नो क्रोध मानिसहरूमा प्रकट गर्न चाहनु भयो, जसमा कि उनीहरूले उहाँको शक्ति देखुन्। तर परमेश्वरले ठूलो धैर्यसित ती मानिसहरूलाई सहनु भयो जो विनाश हुनै आँटेका थिए।


Tek Riyaˈ rubin chic cˈa ka ri chˈabel riˈ chique ri quimolon quiˈ chiriˈ, can xerucˈutulaˈ cˈa ri rusocotajic, can xerucˈutulaˈ cˈa ri rukˈaˈ y ri rupox (rucˈalcˈaˈx) chiquiwech. Y ri discípulos sibilaj cˈa xequicot, ruma xquitzˈet chi can ya wi ri Ajaf Jesús. 	 येशूले यति भने पछि उहाँले आफ्ना हात र कोखा देखाउनु भयो। तब चेलाहरूले प्रभुलाई देखेर अति खुशी भए।


Pero ri Jesús xchˈo chic cˈa apo chare y xubij cˈa: María, xchaˈ. Y ri María Magdalena can yacˈariˈ xretamaj chi ya ri Jesús ri nichˈo pe riqˈui, y rumariˈ xtzuˈun chic apo riqˈui y xubij chare: Raboni, xchaˈ. Re jun chˈabel reˈ ntel chi tzij Tijonel. 	 येशूले उसलाई भन्नुभयो, “हे मरियम।” मरियम येशू तर्फ फर्की र यहूदी भाषामा उसलाई भनी, “रब्बोनी।” (अर्थ “हे गुरुज्यु”)


Majun modo chi que ta riˈ. Ruma riyoj ri xa can kayaˈon chic ca ri mac, can achiˈel xojcom yan, y rumariˈ ma rucˈamon ta chic chi cˈa nikaben na ri mac. 	 होइन! हामी हाम्रा पापले मर्यौं। यसकारण हामी कसरी लगातार पापमा बसिरहनु?


Yacˈa ri discípulos xa ma xkˈax ta chiquiwech ri xbix chique ruma ri Jesús. Y niquixibij cˈa quiˈ niquicˈutuj chare chi achique ri xubij chique. 	 तर चलाहरूले केही बुझेनन् कि येशूले के भन्नुभएको हो। अनि उहाँले के भन्नुभएको हो भनेर सोध्न डराए।


Y achiˈel xa pa tak a las cinco ri tikakˈij riyaˈ xel chic el jun bey y xeberilaˈ cˈa pe nicˈaj chic mozos. Y riyaˈ xubij cˈa chique ri mozos riˈ: ¿Achique cˈa ruma tek ma iwilon ta el isamaj y chi jun kˈij re yixcˈo waweˈ? xchaˈ chique. 	 फेरि प्रायः पाँच बजे उ बजार गर्न निस्कियो। फेरि केही मानिसहरूलाई केही नगरी त्यसै उभिरहेको देख्यो। उसले तिनीहरूलाई सोध्यो, ‘केही काम नगरी तिमीहरू किन यहाँ बसिरहेका छौ?’


Pero riyix can jabel cˈa tichajij ka iwiˈ. Ruma xa can yecˈo cˈa ri xquixjacho pa quikˈaˈ ri achiˈaˈ ri pa moc (comon) yekˈato tzij. Y chukaˈ xquixquichˈey pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y xquixucˈuex cˈa chiquiwech aj kˈatbel tak tzij; xquixucˈuex chiquiwech reyes y nicˈaj chic aj kˈatbel tak tzij. Y xa wuma cˈa riyin tek xticˈulwachij queriˈ, pero xa can xquixcowin cˈa xquinikˈalajsaj chiquiwech riyeˈ. 	 तिमीहरू होशियारी बस। मानिसहरूले तिमीहरूलाई पक्रनेछन् अनि न्यायको लागि लैजानेछन। तिनीहरूले सभाघरहरूमा तिमीहरूलाई पिटनेछन्। तिमीहरूलाई हाकिमहरू र राजाको सामु जबरजस्ती उभ्याइनेछन्। तिमीहरूले मेरो बारेमा साक्षी दिनु पर्नेछन्। तीनीहरूलाई हाकिमहरू र राजाको सामु जबरजस्ती उभ्याइनछन्। तिमीहरूले मेरो बारेमा साक्षी दिनु पर्नेछन। तिमीहरूले मलाई पछ्याएको कारणले गर्दा यी सबै हुनेछन


Y ri Judas xubij cˈa chique chi can xtujech ri Jesús pa quikˈaˈ. Y xuchop cˈa ruchˈobic chi achique ta rubanic nuben chi xtujech pa quikˈaˈ ri achiˈaˈ riˈ, y xuchˈob chi nujech tek majun winek quimolon ta quiˈ riqˈui ri Jesús. 	 यहूदा सहमत भयो। त्यसपछि यहूदाले येशूलाई तिनीहरूकहाँ सुम्पने अवसर खोज्न थाल्यो। यो काम गर्दा भीड नरहोस भन्ने यहूदा चहान्थ्यो।


Xa rajawaxic chi tikabanaˈ ri nika chiquiwech ri kachˈalal, riche (rixin) chi cˈo utz nucˈom pe chique riyeˈ, riche (rixin) chi yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios. 	 तिनीहरूलाई विश्वासमा दरिलो बनाउन र तिनीहरूका भलाइको लागि हामी प्रत्येकले अरूलाई खुशी पार्नुपर्छ।


Ri Isaías cˈo ri xubij ca chikij riyoj israelitas. Riyaˈ can riqˈui cˈa ruchukˈaˈ xchˈo y xubij: Riyoj ri riy rumam ca ri Israel, can sibilaj yoj qˈuiy. Can yoj achiˈel ri sanayiˈ ri cˈo chuchiˈ ri mar, ruma can majun ri nicowin ta najlan kiche (kixin). Xa yacˈa ri ma yoj qˈuiy ta ri xkojcolotej. 	 अनि इस्राएलको विषयमा यशैयाले भनेका छन् “इस्राएलका मानिसहरू समुद्र किनारका बालुवाका कणहरू झैं अनगन्ती छन्। तर तिनमा थोरैको मात्र उद्धार हुनेछ।


Y xa ta can kitzij chi queriˈ, ri xeniman el riche (rixin) ri Cristo, tek xecom el, xa ta pa kˈakˈ xebeka wi. 	 अनि ती ख्रीष्टमा मर्नेहरू पनि नष्टै भए।


Can achiˈel wi ri xtzijox chiwe chi riyix can xticˈul wi ri utzil ruma ri Cristo, can quecˈariˈ xbanatej; can queriˈ nikˈalajin ri pa tak icˈaslen wacami. 	 ख्रीष्टको सत्य बारे तिमीहरूमा प्रमाणित भएको छ।


Yacˈa tek ri Jesús xracˈaxaj queriˈ, xupiscolij riˈ y xubij cˈa chare ri Pedro: Cabiyin quelaˈ riyit Satanás, ruma ma utz ta ri nachˈob. Riyit xa yatoc kˈatbel nubey. Ruma ri nachˈob riyit xa can junan riqˈui ri niquichˈob ri winek y xa ma ya ta ri nrajoˈ ri Dios ri nachˈob. 	 तब येशूले पत्रुसतिर फर्केर भन्नुभयो, “तिमी म देखि टाढो जाऊ, शैतान! मेरो पक्षमा छैनौ। परमेश्वरले सोच्नु भएको जस्तो तिमीले सोच्दैनौ। तिमी मानिसहरूले सोचे जस्तै।”


Yacˈa ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Ma rajawaxic ta chi yebe riche (rixin) chi niquicanoj quiway, xa tiyaˈ quiway riyix, xchaˈ chique. 	 येशूले भन्नुभयो, “मानिसहरू यहाँबाट नजाउन बरू तिमीहरू आफैले तिनीहरूलाई केही खानेकुराको प्रबन्ध गरिदेऊ।”


Rumacˈariˈ riyin nbij chiwe chi tek riyix yixwaˈ yixucˈyaˈ o xabachique ta na jun chic ri niben, can tibanaˈ, pero riche (rixin) chi niyaˈ rukˈij ri Dios. 	 यसकारण तिमीहरू खाऊ, पिऊ, जे सुकै गर, तर त्यो परमेश्वरको महिमाकोलागि गर।


Tek xecˈak pa tak kˈakˈ, ma xecˈat ta. Xecolotej pa quikˈaˈ ri xeˈajowan xecamisan quiche (quixin) tzan espada, xyaˈox (xyaˈ) quichukˈaˈ tek xecˈojeˈ pa tak rucˈayewal. Xechˈacon chiquij nicˈaj chic tinamit ri xebano chˈaˈoj quiqˈui, y xecokotaj el. 	 कसैले आगोको ज्वाला रोके र कोही तरवारका धारबाट उम्के। विश्वासको कारणले तिनीहरूले यी सब गरे। दुर्वलहरू शक्तिशाली बनाइए, युद्धमा शक्तिशाली भए, तिनीहरूले शत्रुहरूमाथि विजय पाए।


Y ri rey ri rupatrón ri mozo riˈ, can xujoyowaj cˈa ruwech ri rumozo ri qˈuiy rucˈas, rumariˈ xucuy ri rucˈas y majun xuben chare. 	 यो सुनेर राजालाई नोकरप्रति दया जाग्यो। तब उसले त्यो ऋण तिर्नु पर्दैन भनी भन्यो अनि उसलाई ऋण मुक्त भएर जान दियो।


Y ri quimolon cˈa quiˈ xquicˈutuj cˈa chare ri Jesús: Ajaf, ¿la ma ya ta cˈa kˈij reˈ tek naben chake riyoj israelitas chi nicˈojeˈ chic jun bey ri kˈatbel tzij pa kakˈaˈ? xechaˈ chare. 	 प्रेरितहरू जम्मा भए। तिनीरूले येशूलाई सोधे, “हे प्रभु के यो इस्राएललाई राज्य फेरि फिर्ता दिने तपाईंको समय यही हो?”


Pero chukaˈ ma can ta xquenimex, ruma chanin xtibekˈalajin pe chiquiwech quinojel, chi riyeˈ xa ye nacanek riqˈui ri quichˈobonic, can achiˈel xbanatej quiqˈui ri Janes y ri Jambres ri ojer ca, chi xkˈalajin pe chi riyeˈ xa ye nacanek. 	 तर तिनीहरू आफ्ना काममा सफल हुन सक्ने छैनन्। सबले जान्नेछन् कि तिनीहरू मूर्खछन्। जेन्नस र जेम्ब्रसको मामलामा जस्तै प्रत्येकले जान्नेछन् कि तिनीहरू मूर्ख हुन्।


Ruma ri winek niquitzˈet chi riyix xjalatej ri icˈaslen ruma ri samaj ri xkaben chicojol. Niquitzˈet ri utzilaj icˈaslen y yariˈ ri nibin chi utz yojcˈul cuma quinojel. Y riˈ pa tak kánima riyoj tzˈibatal wi y ma chuwech ta wuj. 	 तिमीहरू नै हाम्रो परिचय पत्र हौ। त्यो परिचय पत्र हाम्रो हृदयमा लेखिएको छ। त्यो सबैले जानेका र पढेका छन्।


Y tek ri Jesús xerutzˈet chi can quicukuban quicˈuˈx riqˈui Riyaˈ, xubij cˈa chare ri achi siquirnek: Walcˈual, ri amac xecuyutej, xchaˈ. 	 यशूले देख्नुभयो कि, ती मानिसहरूमा अत्याधिक विश्वास थियो। त्यसपछि येशूले ती पक्षाघातको रोगीलाई भन्नुभयो, “ए युवक, तिम्रा पापहरू क्षमा भएका छन्।”


Y yacˈariˈ tek xapon jun chic mozo ri rucˈulun ca chukaˈ puek ri nibix mina chare, y xubij: Ajaf, ri puek ri xayaˈ ca chuwe tek xabe, xinchˈec wuˈoˈ puek más riqˈui, xchaˈ. 	 दोस्रो नोकरले भने, मालिक, मैले तपाईंको एक थैलो पैसाले अरू पाँच थैलो पैसा कमाएँ।’


Pero ri ixok aj Samaria xubij cˈa chare ri Jesús: Riyit yit jun israelita, ¿y achique ruma tek nacˈutuj ayaˈ chuwe riyin, ri xa yin jun aj Samaria? xchaˈ ri ixok. Riyaˈ xubij queriˈ ruma chi ri ye israelitas y ri ye aj Samaria ma yechˈaben ta quiˈ (yechˈo ta chiquiwech). 	 सामरी स्त्रीले उत्तर दिई, “तपाईंले पानी मागेको देखेर म छक्क परे। तपाईं यहूदी हुनुहुन्छ अनि म एउटी सामरी स्त्री!” यहूदीहरूले सामरीहरूसंग केही सम्बन्ध राख्दैनन्।


Y queriˈ chukaˈ majun niyaˈo ta cˈacˈacˈ ruyaˈal uva chupan jun tzˈum yabel yaˈ ri xa riˈj chic. Ruma wi queriˈ niban, y ri tzˈum xa ma niyukuk ta chic, xa nirakaroˈ y niqˈuis el ri ruyaˈal uva chupan. Y chukaˈ ri tzˈum riˈ majun chic nicˈatzin wi. 	 कसैले पनि नयाँ दाखरसलाई पुरानो दाखरसको मशकमा भर्दैंन। किन? किनभने नयाँ दाखरसले मशकहरू फुटाउँछ, जसले गर्दा दाखरस चुहेर जान्छ औ मशकहरू पनि नष्ट हुन्छ।


Can yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Wacami can nbij wi cˈa chi can kitzij wi chi cˈayef (cuesta) chi jun beyon ntoc pa rajawaren ri caj. 	 त्यसपछि येशूले आफ्ना चेलाहरूलाई भन्नुभयो, “म तिमीहरूलाई साँचो भन्दछु। एउटा धनी मानिसलाई स्वर्गको राज्यमा पस्न खुबै कठिन हुन्छ।


Y tek ri yetzekelben riche (rixin) ri Jesús quicˈaxan chic ka ri xubij, ye qˈuiy cˈa chique riyeˈ ri xquibij: Can cˈayef (cuesta) rucˈuaxic ri xubij. ¿Achique ta cˈa xtiniman re tzij reˈ? xechaˈ ka. 	 धेरै येशूका चेलाहरूले यस्तो सुनेपछि भने, “यो शिक्षा बुझ्न गाह्रो छ। कसले यो शिक्षा ग्रहण गर्न सक्छ?”


Yacˈa ri pa tak uxlanibel kˈij, ri Pablo nibe cˈa chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, y can nutij cˈa rukˈij riche (rixin) chi nucˈut ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech ri winek israelitas y chiquiwech ri ma ye israelitas ta, riche (rixin) chi nikˈax chiquiwech. 	 प्रत्येक विश्रामको दिन पावल सभाघरमा यहूदीहरू र ग्रीकहरूसंग कुरा गर्थे। तिनले येशूमा विश्वास पार्न लगातार तिनीहरूमाथि प्रयत्न गरिरहे।


Y jubaˈ chic chare ri ijaˈtz xka cojol tak abej. Ri ijaˈtz cˈa riˈ xel pe. Xa yacˈa tek xpe ruchukˈaˈ ri kˈij, xechakiˈj ka, ruma man cˈo ta más ruraxal ri ulef ri xka wi. 	 केही बीऊहरू चट्टानमा छरिए। ती बीऊहरू उम्रन थाले पनि चिसोपनको अभावले सुकी गए।


Yacˈa ri Agripa xubij chare ri Pablo: Riyit nachˈob chi chanin naben chuwe chi yinoc chukaˈ jun chique ri yeniman riche (rixin) ri Cristo. 	 राजा अग्रिपाले पावललाई भने, “के तिमी मलाई यति सहजै ख्रीष्टयन बनाउन सक्छौ?”


Y riyix, tek xtitzˈet chi ronojel riˈ yecˈulwachitej chic, quixquicot y ticˈojeˈ el más iwuchukˈaˈ, ruma chi can napon yan ri kˈij riche (rixin) chi yixcolotej el chuwech ronojel tijoj pokonal riche (rixin) re ruwachˈulef, xchaˈ ri Jesús. 	 जब यी सब चीजहरू शुरू हुनथाल्छ, नडारउनु। माथितिर हेर, अनि खुशी बन। किनभने जति बेला परमेश्वरले तिमीहरूलाई मुक्ति दिनु हुन्छ, त्यो समय नजीक छ।”


Xepe ri itzel tak espíritu ri yecˈo quiqˈui ri ye caˈiˈ winek riˈ, xquicˈutuj utzil chare ri Jesús, y xquibij cˈa chare: Wi yojawelesaj el waweˈ quiqˈui re winek reˈ, tayaˈ kˈij chake chi yoj‑oc quiqˈui la ak yecˈo chilaˈ, xechaˈ. 	 भूतहरूले येशूलाई बिन्ती गर्न लागे, ‘यदि तपाईंले हामीलाई यी मानिसहरूबाट धपाउन चाहनुहुन्छ भने, दयागरी हामीलाई ती सूंगुरहरूको बथानमा पस्न दिनुहोस्।’


Ri Pablo ya cˈa ri Timoteo ri nrajoˈ nrachibilaj el riche (rixin) chi nuben ri rusamaj ri Dios. Y can que na wi riˈ xuben, pero cˈo cˈa chi xuben ri circuncisión chare, riche (rixin) chi utz nitzˈet cuma ri israelitas ri yecˈo pa tinamit Listra y cuma chukaˈ ri yecˈo pe chunakajal ri tinamit, ruma can quinojel cˈa ye etamayon chi ri rutataˈ ri Timoteo, xa griego. 	 पावलले आफ्नो यात्रामा तिमोथीलाई साथ लान चाहन्थे। तर त्यस इलाकामा बस्ने यहूदीहरूलाई उनको बाबू यहूदी होइन ग्रीक हुन भनेर थाहा थियो। यसैले पावलले यहूदीहरूलाई खुशी पार्नको लागि तिमोथीलाई खतना गरे।


Ma tikayoj ta ri samaj ri rubanon ri Dios pa ránima jun kachˈalal xa ruma ri yekatij. Can kitzij wi chi ronojel utz yetij, yacˈa wi cˈo jun kachˈalal ri nitzak ruma nikatij jun cosa, riyoj xa can ma utz ta cˈa ri nikaben riˈ. 	 भोजनले परमेश्वरको कार्य नष्ट गर्न नदेऊ। हरेक खाद्य खान लायकको हुन्छ। तर अर्कोलाई पापमा पार्ने खाना खानु अनुचित हो।


Ri xebe cˈa chrij ri Pablo cˈa pan Asia ya ri Sópater aj pa Berea, ri Aristarco y ri Segundo ri ye aj pa Tesalónica, ri Gayo ri aj Derbe, ri Timoteo, ri Tíquico y ri Trófimo ri ye aj pan Asia. 	 कतिपय मानिसहरू उनीसंग थिए। तिनीहरू थिएः पाईरसको छोरो बिरियावासी सोपाटर, थिस्सलोनिकावासी, अरिस्तार्खस र सिकन्डस, डर्बी शहरका निवासी गायस, तिमोथी अनि एशियाबाट दुइजना जो टाइकिकस र त्रोफिमस थिए।


Queriˈ ri xubij ri Dios chare ri Cristo. Y tek ri Cristo xcˈojeˈ waweˈ chuwech re ruwachˈulef can xubanalaˈ wi orar y xucˈutuj rutoˈic chare ri Dios. Retaman cˈa chi ri Dios can nicowin wi nutoˈ chuwech ri camic. Riyaˈ can riqˈui cˈa ronojel ruchukˈaˈ xchˈo riche (rixin) chi xuben orar, y chukaˈ xokˈ. Y ri Dios can xracˈaxaj wi ri Cristo, ruma ri Cristo can ruyaˈon wi rukˈij ri Dios, ri Rutataˈ. 	 जब ख्रीष्ट संसारमा हुनुहुन्थ्यो उहाँले परमेश्वरलाई प्रार्थना गर्नुभयो र सहायता माग्नुभयो। त्यहाँ एकैजना मात्र हुनुहुन्थ्यों जसले उहाँलाई मृत्युबाट बचाउनु सकनुहुन्थ्यो र येशूले आँसु र आर्तनाद सहित प्रार्थना गर्नुभयो। येशू नम्र र आज्ञाकारी हुनुहुन्थ्यो, त्यसैले परमेश्वरले उहाँको प्रार्थनाको उत्तर दिनुभयो।


Ri ninatan cˈa ri altar riche (rixin) chi nuben jurar, can nunataj cˈa ronojel. Nunataj ri altar y nunataj chukaˈ ri ofrenda ri yaˈon pa ruwiˈ ri altar. 	 जसले प्रतिज्ञा गर्नलाई वेदीको प्रयोग गर्छ उसले वेदी र त्यसमा भएका भेटी दुवै चीजलाई छोएर प्रतिज्ञा गरेको हुन्छ।


Y pa jun uxlanibel kˈij, ri Jesús xbe pa rachoch jun principal quiche (quixin) ri achiˈaˈ fariseos. Ri Jesús siqˈuin (oyon) cˈa ruma ri achi riˈ riche (rixin) jun waˈin. Y ri yecˈo chiriˈ niquitzulaˈ cˈa apo ri Jesús. 	 एक विश्रामको दिन, कुनै एक मुख्य फरिसीको घरमा खाना खानु येशू जानु भयो। त्यहाँ भएका सबै मानिसहरूले उहाँलाई खुबै नजिकबाट जाँचिरहेका थिए।


Xaben cˈa chukaˈ chake chi xoj‑oc reyes y sacerdotes riche (rixin) ri Katataˈ Dios, y junan xkojkˈato tzij pa ruwiˈ ri ruwachˈulef. 	 यी मानिसहरुलाई तिमीले राज्यको रुप दियौ अनि, तिमीले यी मानिहरुलाई हाम्रा परमेश्वरका निम्ति पूजाहारीहरु बनायौ। अनि तिनीहरुले पृथ्वीमाथि शासन गर्नेछन्।”


Ri Jesús xcom chukaˈ riche (rixin) chi yerucol ri winek ri can ronojel kˈij yecˈo pa rukˈaˈ ri xibinriˈil ruma niquixibij quiˈ chuwech ri camic. 	 येशू ती मानिसहरू जस्तै बन्नुभयो र मर्नुभयो जसले गर्दा तिनीहरूलाई मुक्त गर्न सकून्। आफ्नो मृत्युको भयले गर्दा तिनीहरूले सारा जीवन कमाराले जस्तै बिताए।


Yacˈa ri Jesús can retaman cˈa ri niquichˈob ka ri aj tzˈibaˈ. Rumariˈ Riyaˈ xubij chique: ¿Achique ruma tek itzel ri xichˈob pa tak iwánima? 	 तिनीहरूले के सोंचिरहेका छन् भनेर येशूले जान्नू भयो अनि उहाँले भन्नुभयो, “किन तिनीहरू यस्ता दुष्ट विचारहरू आफ्नो मनमा राख्छौ?


Y can majun bey cˈa niquimalij ta quicˈuˈx chiretamaxic ri ruchˈabel ri Dios ri niquicˈut ri apóstoles. Can junan quiwech niquiben y can junan niquimol quiˈ riche (rixin) chi niquitij ri caxlan wey riche (rixin) chi niquinataj ri rucamic ri Ajaf Jesús, y can junan chukaˈ quiwech niquiben tek niquiben orar. 	 ती विश्वासीहरू लगातार आपसमा भेटघाट गरिरहे। तिनीहरूले आफ्ना समय प्रेरितहरूले दिएका शिक्षा सिक्नमा प्रयोग गरे। तिनीहरू एकअर्कामा साझेदार भए। तिनीहरू एक साथ खाँदै थिए अनि एक साथ प्रार्थना गर्दै थिए।


Y tek kˈaxnek chic oxiˈ junaˈ, cˈacˈariˈ tek xijoteˈ pa tinamit Jerusalem riche (rixin) chi xinwetamaj ruwech ri apóstol Pedro, y xicˈojeˈ cˈa pe caˈiˈ semanas riqˈui. 	 तीन र्वषपछि म यरूशलेम गएँ, म पत्रुसलाई भेट्न चाहन्थे। पत्रुससित म पन्ध्र दिन बसे।


Ri niniman riche (rixin) ri Rucˈajol ri Dios, ri ránima nubij chare chi kitzij ri nubij ri Dios chrij ri Rucˈajol. Yacˈa ri winek ri ma nunimaj ta ri Dios, xa nuben chi ma kitzij ta ri nubij ri Dios, ruma ma nunimaj ta ri nubij chrij ri Rucˈajol. 	 मानिस जसले परमेश्वरका पुत्रमा विश्वास गर्छ उसमा परमेश्वर आफै साक्षी हुनुहुन्छ। मानिस जसले परमेश्वरलाई विश्वास गर्दैन उसले परमेश्वरलाई झूटो तुल्याउँछ। किनभने त्यस व्यक्तिले परमेश्वरले आफ्ना पुत्रको बारेमा हामीलाई दिएको साक्षीमा विश्वास गरेको छैन।


Riyix nibij chi ma niwajoˈ ta yixkˈax pa ruwiˈ ri nubij chupan ri ley ri ruyaˈon ca ri Moisés, y rumariˈ astapeˈ pa jun uxlanibel kˈij riyix can niben wi ri circuncisión. ¿Y achique ruma tek xpe iwoyowal chuwe riyin ruma xincˈachojsaj jun achi pa jun uxlanibel kˈij? 	 यसले के देखाउँछ भने एकजना मानिसले मोशाको व्यवस्था उलङ्घन नहोस् भनी विश्रामको दिनमा खतना लिन सक्छ। तब मैले विश्रामकै दिनमा एकजना मानिसको सम्पूर्ण शरीर निको पार्दा तिमीहरू मसित किन रिसाउँछौ?


Ri kˈij cˈa riˈ, yecˈo cˈa jucuˈ ri ye petenak pa tinamit Tiberias ri xeˈapon chunakajal ri acuchi (achique) xewaˈ wi ri winek ri jun kˈij ca, tek xquitij ri caxlan wey ri xuyaˈ ri Ajaf Jesús chique, tek rumatioxin chic chare ri Dios. 	 तर तिबेरियासबाट केही डुङ्गाहरू आए। ती डुङ्गाहरू त्यही ठाँउ नजिक थामिए जहाँ परमप्रभुले परमेश्वरलाई धन्यवाद दिनु भए पछि त्यो भीडले रोटी खाएको थियो।


Astapeˈ jun qˈuixbel chuwe riyin chi nbij reˈ chiwe, pero xa can kitzij wi chi riyoj can majun wi kachukˈaˈ chi xkaben ta achiˈel ri niquiben ri nicˈaj chiwe. Pero wi ri nicˈaj can ma niquixibij ta quiˈ yequibilaˈ chˈabel riche (rixin) chi niquiyaˈ quikˈij, riyin chukaˈ yicowin nben achiˈel ri niquiben riyeˈ. Re tzij cˈa re xquenbij chiwe achiˈel xa yin chˈujernek. 	 तिमीहरूमाथि त्योस्तो व्यवहारमा म लज्जित हुन्छु, तर हामी अति “दुर्बल” छौं। तर यदि कसैले गर्व गर्ने सहसा गर्छ भने म पनि हिम्मती हुन्छु र गर्व गर्छु। मूर्ख झैं बात गर्दैछु।


Quinojel cˈa yebin chi can utz ri rucˈaslen ri kachˈalal Demetrio, y can kitzij nikˈalajin chi queriˈ. Y can ya chukaˈ riˈ nikabij riyoj. Y riyix iwetaman chi riyoj ma nikatzˈuc ta tzij tek nikabij riˈ. 	 सबै मानिसहरुले डेमेत्रियसको विषयमा असल कुराहरु गर्छन्। अनि त्यो सत्य तिनीहरुले भनेको कुरासित मिल्छ। हामी पनि उसको विषयमा असल कुरा गर्छो। अनि तिमीहरु जान्दछौ कि हामी जे भन्छौ त्यो सत्य हो।


Y ri Jesús xubij cˈa chare: ¿Achique ruma tek nabij utz chuwe riyin? Ruma majun winek ri utz ta, xa can xu (xe wi) Jun ri utz y riˈ ya ri Dios. 	 येशूले उत्तर दिनुभयो, “तिमीले मलाई किन असल भन्दैछौ? कुनै मानिस असल छैन। खाली परमेश्वर मात्र असल हुनुहुन्छ।


Y cˈo cˈa jubaˈ chic chare ri ijaˈtz riˈ xa cojol tak kˈayis ri cˈo quiqˈuixal xka wi. Y tek xeˈel pe, junan xeqˈuiy quiqˈui ri qˈuix. Y ruma chi ri qˈuix sibilaj xeqˈuiy, ri ticoˈn xejikˈ pa quikˈaˈ y man cˈa xquiyaˈ ta quiwech. 	 कतिपय बीऊहरू काँडाघारीमा पर्यो, जब काँडाहरू बढे आए, ती बिरूवाहरूलाई त्यसले राम्ररी बढन दिएन। अनि ती बिरूवाहरूमा फल लाग्न सकेन।


Queriˈ ri xubij ri Dios, ri tzˈibatal ca ruma ri Isaías. Yacˈa riyix nudiscípulos, can jabel wi ruwaˈikˈij, ruma chi ri runakˈ tak iwech can yetzuˈun wi jabel y ri ixquin can yeˈacˈaxan wi. 	 तर तिमीहरू धन्य छौ किनभने तिम्रा आँखाहरूले देख्न सक्छन्, अनि तिम्रा कानहरूले सुन्न सक्छन्।


Y riyix can xquinikˈalajsaj cˈa chukaˈ chiquiwech ri winek; ruma chi can pa rutiquiribel pe ri yixcˈo pe wuqˈui. 	 अनि तिमीहरूले मेरो विषयमा मानिसहरूलाई भन किनभने तिमीहरू शुरुदेखिनै मसंग छौ।


Can quixcˈojeˈ cˈa wuqˈui jurayil, riche (rixin) chi queriˈ riyin can yicˈojeˈ cˈa chukaˈ iwuqˈui riyix. Ruma ri rukˈaˈ ri uva ma niwachin ta, wi xa man cˈo ta riqˈui ri ruchiˈel. Can nicˈatzin chi jun rukˈaˈ uva cˈo riqˈui ri ruchiˈel, riche (rixin) chi queriˈ niwachin. Can queriˈ chukaˈ riyix, rajawaxic chi can quixcˈojeˈ wuqˈui. 	 मभित्र बस, म तिमीहरूभित्र रहनेछु। कुनै पनि एक्लो हाँगाले फल दिंदैन। त्यो मूल बोटमा अर्न्तनिहित भएको हुनै पर्छ। तिमीहरूसंग पनि यही कुरा लागू हुँदछ। तिमीहरू एक्लै फल फलाउन सक्तैनौ। तिनीहरू ममा हुनु पर्छ।


Ruma chi ri can cˈo qˈuiy riqˈui, xtiyaˈox (xtyaˈ) cˈa más chare y queriˈ qˈuiy ri xticˈojeˈ riqˈui. Yacˈa ri xa jubaˈ oc cˈo riqˈui, hasta ri jubaˈ riˈ xa xtelesex chare. 	 जसले बुझ्न सक्दछ उसलाई अरू बुझाइनेछ अनि उसले चाहेभन्दा धेरै बुझ्न पाउनेछ। तर जसले बुझ्न सक्दैन उसले जति बुझेकोछ त्यो पनि उसकोबाट खोसिनेछ।


Kas kitzij wi chi tek yojcˈo pa jun tijoj pokonal, ma nuyaˈ ta quicoten chake, xa yoj‑okˈ ruma. Pero can cˈo utz ri nucˈut ca chkawech, ruma nuben más choj chake y nuyaˈ ri uxlanibel cˈuˈx chake riyoj ri can nikacochˈ ri tijoj pokonal riˈ. 	 सजाय पाउँदा हामी खुशी हुँदैनौ किनकि त्यसबेला यो कष्टकर हुन्छ। तर पछि सजायबाट शिक्षा पाए पछि हामीलाई शान्ति हुन्छ किनकि हामी उचित प्रकारले बस्न थाल्दछौं।


Ri mac xaxu (xaxe) wi cˈa ruma jun achi tek xoc chuwech re ruwachˈulef. Ri achi riˈ ya ri Adán. Y ri mac xa camic xucˈom pe pa ruwiˈ ri ruwachˈulef. Rumariˈ tek quinojel winek yecom, ruma chi can quinojel ri winek xemacun chukaˈ. 	 पाप संसारमा एकजना मानिसको कारणले आएको हो। अनि पापसँग मृत्यु पनि आयो। यसैले गर्दा सबै मानिसहरू मर्नै पर्ने भयो, किनभने सबैले पाप गरेका छन्।


Y tek xetzolin ri winek ri ye takon pe ruma ri capitán, xquitzˈet cˈa chi ri mozo ri yawaˈ, can majun chic yabil cˈo ta chare. 	 येशूलाई बोलाउन गएका सबै मानिसहरू घर र्फकिए। तिनीहरूले त्यो नोकरलाई निको भइसकेको भेटे।


Niquibilaˈ cˈa chi ri Bernabé yariˈ ri dios ri rubiniˈan Júpiter, y ri Pablo yariˈ ri dios ri rubiniˈan Mercurio, ruma ya riyaˈ ri ucˈuayon ri chˈabel. 	 मानिसहरूले बर्णाबासलाई “जिउस” र पावललाई “हर्मेस” भन्न लागे किनभने उनी प्रमुख वक्ता थिए।


Ruma ya Riyaˈ ri xbano ronojel. Can riqˈui wi cˈa Riyaˈ petenak wi ronojel. Y ronojel xeruben, riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij rucˈojlen. Can tinimirisex cˈa rukˈij ri Dios riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 हो, परमेश्वरले सबै थोक सृजना गर्नुभयो। सबै कूरा उहाँकै कारणले र उनैका निम्ति चलिरहेछ। परमेश्वरको महीमा रहिरहोस्! आमिन।


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri winek chi quetzˈuyeˈ ka ri pan ulef. 	 येशूले सबैलाई भूईमा बस्न भन्नुभयो।


Y rumariˈ tek ri jun ulef riˈ can cˈa nibix na cˈa Ulef riche (rixin) Quicˈ chare. Can man cˈa jalatajnek ta ri rubiˈ. 	 यस कारणले आजसम्म त्यो खेतलाई रगतको जमीन भन्ने गरिन्छ।


Y rumariˈ ri Jesús cˈo chi queriˈ ri xucˈulwachij. Riyaˈ can xucˈuex wi cˈa el cˈa chuchiˈ el ri tinamit, xapon chupan ri rupokonal y xcom. Can xbiyin wi ri ruquiqˈuel kuma riyoj, riche (rixin) chi xuchˈajchˈojsaj ri kánima. 	 त्यसरी नै येशूले पनि शहर बाहिर कष्ट भोग्नु भयो। आफ्ना मानिसहरूलाई पवित्र पार्न येशूले आफ्नै रगत अर्पण गर्नुभयो।


Ruma riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol ma xipe ta riche (rixin) chi ye ri winek yebano samaj pa nucuenta riyin. Riyin xipe riche (rixin) chi nben ri samaj ri nicˈatzin chi nben pa quicuenta ri winek, y can nyaˈ wiˈ pa camic riche (rixin) chi queriˈ ye qˈuiy ri yecolotej, xchaˈ ri Jesús. 	 त्यसरी नै, मानिसको पुत्र सेवा लिनु होइन, तर सेवा गर्नु आएको हो । मानिसको पुत्र उनको आफ्नै जीवन दिन अनि अरू धेरै मानिसलाई बचाउँन आएको हो।”


Ruma ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca nubij chi ri Cristo jun chique ri ye riy rumam ri rey David. Y ri chiriˈ pa Belén ri tinamit ri xalex wi ri David, chiriˈ cˈo chi nipe wi ri Cristo, yechaˈ. 	 धर्मशास्त्र अनुसार ख्रीष्ट दाऊदको परिवारबाट आउनेछन्। अनि अझ धर्मशास्त्रले भन्दछ कि ख्रीष्ट बेतलेहेमबाट आउनेछन्, त्यो शहर जहाँ दाऊद बस्थे।”


Y chukaˈ wi ta nyaˈ ronojel ri cˈo wuqˈui riche (rixin) chi yewaˈ ri pobres, o hasta njech wiˈ riche (rixin) chi yicamisex pa kˈakˈ, pero wi majun ajowabel wuqˈui, ronojel riˈ xa majun utzil nucˈom pe chuwe. 	 मानिसहरूलाई खुवाउन आफूसित भएको सब कुरा दिन सकुँला र आफ्नो शरीर समेत आहुतिको रूपमा जलाउन सकुँला। तर यदि मसित प्रेम छैन भने म केही पनि हैन।


Xpe ri Jesús xubij cˈa: Riyin ma pan ewel ta yin chˈonak wi chique quinojel ri winek. Yin chˈonak chiquiwech ri pa rachoch ri Dios y ri pa tak jay ri niquimol wi quiˈ quinojel ri israelitas riche (rixin) chi niquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios. Can ma pan ewel ta cˈa yin chˈonak wi chique. 	 येशूले उत्तर दिनुभयो, “म सधैं सबै मानिसहरूसंग खुल्लम-खुल्ला बोलेको छु। मैले संधैं सभा-घर र मन्दिरको क्षेत्रमा जहाँ सबै यहूदीहरू भेला हुन्छन् खुल्लम-खुल्ला शिक्षा दिएकोछु। मैले कहिले पनि कुनै कुरो गुप्त राखिनँ।


Y tek xticˈulwachij ronojel riˈ, xa quixquicot cˈa, y can ticˈojeˈ nimalaj quicoten iwuqˈui, ruma chi nim rajel ruqˈuexel ri xticˈul chilaˈ chicaj. Ruma xa can queriˈ chukaˈ ri tijoj pokonal ri xquikˈaxaj ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Riyeˈ xquikˈaxalaˈ tijoj pokonal pa quikˈaˈ ri catiˈt quimamaˈ ri winek ri yeˈetzelan iwuche (iwixin) riyix wacami. 	 त्यसबेला रमाऊ अनि खुशीले उफ्र, किनभने स्वर्गमा तिमीहरूले ठूलो इनाम पाउनेछौ। तिनीहरूका पुर्खाहरूले अगमवक्ताहरूलाई त्यसै गरेथे, त्यसरीनै ती मानिसहरूले तिमीहरूलाई पनि त्यही व्यवहार गर्नेछन्।


Ri xinbij chiwe, riche (rixin) chi yixintoˈ y ma riche (rixin) ta chi yixinkˈet. Riyin nwajoˈ chi riyix nicˈuaj ta jun cˈaslen utz y man ta jun ri ntoc chupan, riche (rixin) chi can ya ta ri nrajoˈ ri Ajaf ri niben. 	 तिमीहरूकै भलाईको निम्ति म यी कुराहरू गर्दैछु। मैले तिमीहरूलाई नियन्त्रण गर्न खोजेको होइन। तर तिमीहरू ठीक ढंगले बाँच्न सक भन्ने म चाहन्छु। अनि आफ्नो समय अरू कुराहरूतिरबाट मुक्त गराई पूर्णतया प्रभुमा लगाएको मन पराँउछु।


Queriˈ xuben ruma nrajoˈ chi chupan re tiempo re petenak chkawech apo, can ta nitzˈetetej chi sibilaj nim ri rutzil Riyaˈ pa kawiˈ, jun utzil ri can achiˈel jun nimalaj beyomel. Can sibilaj wi utz ri nuben kiqˈui riyoj ri xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo Jesús. 	 भविष्यमा आउने सबैसन्तानलाई आफ्नो अनुग्रह कति सम्पन्न छ भन्ने अगाध सम्पत्ति देखाउनलाई परमेश्वरले यसो गर्नु भएको छ। ख्रीष्ट येशूमा हुने हामीहरू प्रति दयावान बनेर परमेश्वरले त्यो अनुग्रह देखाउँनु हुन्छ।


Y ya rachoch ri Dios riˈ ri quicˈamom pe ri ye katiˈt kamamaˈ tek xeˈoc pe chupan re ruwachˈulef reˈ, tek ye cˈamom pe ruma ri Josué. Y xecˈojeˈ cˈa ka waweˈ, tek quichapon cˈa yequichˈec ri winek ri yecˈo chupan re ruwachˈulef reˈ. Can ya cˈa ri Dios xtoˈo quiche (quixin). Y ri rachoch ri Dios ri quicˈamom pe tek xeˈoka, can cˈa ya na riˈ cˈo pa rutiempo ri rey David. 	 तब यहोशूले हाम्रा पुर्खाहरूलाई अरू राष्ट्रहरूको जमीन हत्याउनुमा अगुवाइ गरे। हाम्रा मानिस जमीनभित्र पसे अनि परमेश्वरले अन्य राष्ट्रहरूलाई बाहिर खेदनु भयो। जब हाम्रा मानिसहरू त्यस नयाँ जमीनमा गए, तिनीहरूले आफूसित त्यही मण्डप लगेर गए। हाम्रा मानिसहरूले त्यो मण्डप आफ्ना पुर्खाहरूबाट प्राप्त गरेका थिए, अनि तिनीहरूले त्यसलाई दाऊदको समय सम्म जोगाएर राखे।


Y ri Felipe xubij cˈa chare ri Jesús: Wi ta nikalokˈ caˈiˈ ciento denario caxlan wey, ma xqueruben ta. Astapeˈ xa ta jubaˈ oc nikayaˈ chique chiquijujunal, xchaˈ. 	 फिलिपले उत्तर दिए, “यदी हामी सबैले महिनाभरि काम गर्यौ भने पनि प्रत्येकलाई एक एक टुक्रा रोटी दिने पैसा पुग्ने छैन।”


Y wacami nwajoˈ nbij jubaˈ chrij ri icˈutun pe chuwe, chrij ri tiˈij quiche (quixin) ri chicop ri yecamisex riche (rixin) chi nitzuj (nisuj) chiquiwech dios ri xa ye banon cuma winek. Riyoj y riyix ketaman ronojel riˈ. Pero ri naˈoj riˈ xa nuben chiwe chi ninimirisaj iwiˈ. Yacˈa riyin nbij chi más utz chi tikajoˈ kiˈ, ruma wi nikajoˈ kiˈ, nuben chake chi yojqˈuiy chupan ri kacˈaslen riqˈui ri Dios. 	 अब मूर्तिमा बलि चढाएका पशुहरूको मासुको विषयमा म लेख्छु। हामी जान्दछौ कि “हामी सबैमा ज्ञान छ” “ज्ञान”-ले तिमीहरूलाई घमण्डी तुल्याउँछ, तर प्रेमले अरू विकासित हुन सहायता गर्छ।


Ruma can ye qˈuiy ri xquepe y xtiquibilaˈ: Yin cˈa riyin ri Cristo, xquechaˈ. Y sibilaj ye qˈuiy ri xquekˈolotej pa quikˈaˈ. 	 धेरै मानिसहरू आउनेछन् र मेरो नाम लिनेछन्। तिनीहरूले ‘म नै ख्रीष्ट हुँ।’ भनी धेरैलाई मूर्खबनाउनेछन्।


Riyix xicˈul ri ruley ri Dios ri cˈamom pe cuma ri ángeles riche (rixin) chi xkˈalajsex chiwech, pero xa ma xinimaj ta, xchaˈ ri Esteban. 	 तिमीहरू त्यही मानिसहरू हौ जसले स्वर्गका दूतहरूले दिएको मोशाको व्यवस्थालाई ग्रहण गर्यौ तर पालन गरेनौं।”


Nben ronojel riˈ ruma nwajoˈ chi ye qˈuiy ta yeniman ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, y riche (rixin) chi junan nikacˈul ri utzil ri yerucˈom pe ri lokˈolaj chˈabel riˈ. 	 सुसमाचारकै कारणले म यी सब चीज गर्छु ताकि सुसमाचराको आशिषमा सहभागी बन्न सकूँ।


Yecˈa riyeˈ riˈ ri yekapixabaj pa rubiˈ ri Ajaf Jesucristo y nikabij cˈa chique chi xa can quesamej cˈa. Pero ma tiquichˈujirisaj ta quiˈ. Xa ekal tiquicanoj ri nicˈatzin chique. Pero can cˈo chi yesamej riche (rixin) chi niquichˈec quiway. 	 हामी ती मानिसहरूलाई आदेश दिन्छौं कि तिनीहरूले अरू मानिसहरूलाई दुःख नदिउन्। हामी तिनीहरूलाई आदेश दिन्छौं कि तिनीहरू आफ्नो छाक जुटाउन आफैं मेहनत गरून्। प्रभु येशू ख्रीष्टको निम्ति तिनीहरूले यस्तो गरून् भनी हामी सविनय विन्ति गर्छौं।


Y wi riyin nkˈet tzij chrij jun winek, can pa ruchojmilal cˈa nben; ruma ma nuyon ta riyin, xa can wachibil cˈa ri Nataˈ ri yin takayon pe. 	 तर यदि मैले न्याय गरें भने, मेरो न्याय सत्य हुनेछ। किन? किनभने जब म न्याय गर्दछु म एक्लो हुन्न। पिता जसले मलाई पठाउनु भयो उहाँ मसंग हुनुहुन्छ।


Y can ticˈuluˈ cˈa chukaˈ ri utzil y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Jesucristo ri nikˈalajsan ri kas kitzij, ri nabey ri xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ y ri cˈo pa quiwiˈ quinojel ri aj kˈatbel tak tzij ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. Riyaˈ yojrajoˈ y rumariˈ xcom y xbiyin ri ruquiqˈuel, riche (rixin) chi xuchˈej ri kamac. 	 अनि विश्वासी साक्षी येशू ख्रीष्टद्वारा। मृत्युबाट बौराइनु भएको उहाँ पहिलो हुनुहुन्छ। येशू पृथ्वीका राजाहरुका शासक हुनुहुन्छ। आफ्नो रगतले स्वतन्त्र तुल्याउनु भयो।


Y tek ye caminek chic cˈa el ri ye wukuˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ chuwech ri ixok riˈ, pa ruqˈuisbel xcom chukaˈ el ri ixok. 	 तिनीहरू सबै मरेपछि त्यो आईमाई पनि मरी।


Riche (rixin) chi queriˈ tek kacˈulun chic ri rutzil ri Dios, Riyaˈ yojrutzˈet chi majun chic kamac. Y queriˈ xuben chake riche (rixin) chi ntoc kiche (kixin) ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, can achiˈel wi ri koyoben. 	 उहाँको अनुग्रहले हामी धर्मी ठहरियौं। अनि परमेश्वरले हामीलाई अनन्त जीवन प्राप्त गर्न आत्मा दिनुभयो। हामी त्यसैको आशामा थियौं।


Jabel ruwaquikˈij ri winek ri can niquinaˈ pa cánima chi nicˈatzin ri Dios chique, ruma quiche (quixin) riyeˈ ri rajawaren ri caj. 	 “ती मानिसहरू धन्य हुन् जसले आफूलाई आत्मिक रूपले दरिद्र छौं भनी बुझेका छन्, किनभने स्वर्गको राज्य तिनीहरूकै हो।


y xerutek cˈa el cˈa riqˈui ri Jesús. Xerutek el riche (rixin) chi xbequicˈutuj chare: ¿Can yit cˈa riyit ri Cristo ri cˈo chi nipe? ¿O xa nikoyobej chic na jun? Queriˈ xubij el chique. 	 यूहन्नाले तिनीहरूलाई प्रभु येशूसँग सोध्न पठाए, “एकजना जो आउनेवाला थिए तपाईं नै हुनुहुन्छ? अथवा अझ अरूलाई नै पर्खनु पर्छ?”


Ri can xtipe cˈa wuqˈui riyin riche (rixin) chi yirunimaj, can xtalex cˈa ri yaˈ riche (rixin) cˈaslen pa ránima, y can achiˈel cˈa ri nuben ri raken yaˈ, can queriˈ xtuben pa rucˈaslen. Queriˈ nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca. 	 यदि कुनै मानिसले मलाई विश्वास गर्छ भने, उसको हृदयबाट जिउँदो पानी बग्नेछ। धर्मशास्त्रमा यही लेखिएकोछ।”


Ruma kas kitzij nbij chiwe chi ronojel ri tzˈibatal ca chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés, can xquebanatej wi. Re ruwachˈulef y ri caj xa xquekˈax. Pero ri ye tzˈibatal chupan ri ley can xquebanatej wi ronojel, y can majun ri man ta xtibanatej. 	 म साँचो भन्दछु, जबसम्म स्वर्ग र पृथ्वी बितेर जाँदैन, व्यवस्थाको हरेक कुरा पूरा हुनेछ सबै कुरा पूरा नहोउञ्जेल कुनै किसिमले व्यवस्थाबाट एउटा मात्रा वा एउटा बिन्दु पनि हटाइने छैन।


Y can cˈa cˈo na cˈa qˈuiy samaj ri xerubanalaˈ ri Ajaf Jesús ri ma ye tzˈibatal ta ca chupan re wuj reˈ. Ruma wi ta can chi jojun ri samaj ri xerubanalaˈ ri Jesús yetzˈibex, nchˈob chi re ruwachˈulef ma nuben ta riche (rixin) chi yeyac ronojel ri wuj ri yetzˈibex wi ri samaj riˈ; ruma can sibilaj wi qˈuiy wuj riˈ. Amén. 	 येशूले अरू पनि धेरै कामहरू गर्नु भएकोछ। ती विषयमा एक एक गरेर सबै लेखिए भने म सोच्दछु कि जो पुस्तकहरू लेखिन्छ ती यति अधिक हुनेछ कि सारा पृथ्वीमा त्यो अटाउने छैन।


¿Y achique ruma tek riyit xa ya ri ti kˈayis ri cˈo pa runakˈ ruwech ri awachˈalal ri natzˈet chanin y ma nanaˈ ta ri cheˈ kˈatel pa runakˈ awech riyit? 	 जब तिमी आफ्नो आँखमा सानो छेस्का पसेको थाहा पाउदैनौ, भाईको आँखमा परेको धुलो किन देख्छौ?


Chupan ri ley ri ruyaˈon ca ri Moisés, nubij chi ri yebano quereˈ, quecamisex chi abej. ¿Achique cˈa nabij riyit? ¿Utz o ma utz ta nikacamisaj chi abej re jun ixok reˈ? xechaˈ chare. 	 मोशाको व्यवस्थाले आज्ञा गर्दछ कि यस्तो आइमाईलाई ढुङ्गाले हानेर मार्नु पर्छ। अब तपाईं के भन्नु हुन्छ?”


Yacˈariˈ tek xa riqˈui retal xechˈo apo chare ri Zacarías, ri rutataˈ ri acˈal, riche (rixin) chi niquicˈutuj chare achique biˈaj nrajoˈ nuyaˈ chare ri acˈal. 	 त्यसपछि तिनीहरूले तिनका बाबुलाई संकेत गरे, “तिमीले यसको नाउँ के राख्ने इच्छा गरेका छौ?”


Y ri rucaj ángel xuxupuj cˈa ri rutrompeta, y xa jubaˈ ma pa nicˈaj chare ri kˈij, xa jubaˈ ma pa nicˈaj chare ri icˈ y xa jubaˈ ma pa nicˈaj chukaˈ chique ri chˈumilaˈ, xemayamoˈ. Ma xetzuˈun ta chic jabel. Y xuben chi xa jubaˈ ma nicˈaj kˈij ri ma xtzuˈun ta chic ri kˈij. Y can queriˈ cˈa chukaˈ xucˈulwachij ri akˈaˈ. Xa jubaˈ ma pa nicˈaj chukaˈ ri ma xtzuˈun ta chic ri icˈ y ri chˈumilaˈ. 	 चौथो स्वर्गदूतले आफ्ना तुरही बजाए। तब एक-तिहाई अंश सूर्य, एक-तिहाई अंश चन्द्रमा अनि एक-तिहाई अंश ताराहरुमाथि प्रहार भयो। ती जम्मैको एक तिहाई अंश अंध्यारो भयो। दिन अनि रातको पनि एक तिहाई अंश प्रकाशरहित भयो।


Riyaˈ xuchˈob na cˈa achique ri xtuben, y tek xchˈobotej chuwech, xbe chrachoch ri María ri ruteˈ ri Juan ri nibix chukaˈ Marcos chare. Y chupan ri jay riˈ ye qˈuiy cˈa kachˈalal quimolon quiˈ yetajin chi oración. 	 त्यसको विषयमा जाने पछि पत्रुस मरियमको घरतर्फ लागे। मरियम यूहन्नाकी आमा थिइन्। (यूहन्नालाई मर्कूस पनि भनिन्थ्यो।) धेरै मानिसहरू त्यहाँ जम्मा भएका थिए। तिनीहरू सबैले प्रार्थना गरिरहेका थिए।


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique: Ri Sakil can cˈa cˈo na jubaˈ iwuqˈui. Can chupan cˈa ri Sakil riˈ quixbiyin wi, ruloman chi cˈa cˈo na iwuqˈui. Ruma wi ma xtiben ta queriˈ, cˈa tek xtinaˈ, nikˈekumer pe chiwech; y ri xa pa kˈekuˈm nibiyin wi, ma retaman ta acuchi (achique) benak wi. 	 तब येशूले भन्नुभयो, “ज्योति अझ केही समयको लागि तिमाहरूसँग रहनेछ। यसर्थ जति वेला सम्म उज्यालो छ त्यति वेला सम्म हिडडुल गर ताकि अँध्यारोले तिमीहरूलाई समात्ने छैन। जो मानिस अन्धकारमा हिंडछ उसले ऊ कहाँ गई रहेछ थाहा पाउँदैन।


Majun winek ri nicowin nipe wuqˈui, wi ma ya ta ri Tataˈixel ri takayon pe wuche (wixin) ri nibano pe chare chi nipe wuqˈui. Y ri yeniman wuche (wixin) xquencˈasoj cˈa el chiquicojol ri caminakiˈ ri pa ruqˈuisbel kˈij. 	 पिता एक हुनुहुन्छ जसले मलाई पठाउनु भयो अनि मानिसहरूलाई मेरो समक्ष ल्याइदिनु हुन्छ। तिनीहरूलाई म अन्त्यको दिनमा जीवित पार्नेछु। कोही पनि आफ्नो मर्जीले आउन सक्तैन। केवल पिताले मात्र मकहाँ ल्याइदिनु सक्नुहुन्छ।


Y ri pa rajquikˈaˈ ye rucˈuan wukuˈ achiˈel chˈumilaˈ. Y ri pa ruchiˈ ntel pe jun achiˈel espada chˈut rutzaˈn y pa caˈiˈ cˈo wi rey. Y ri nitzuˈun can janiˈ niperekˈun (nirapakˈun) achiˈel ri kˈij tek cˈo más ruchukˈaˈ. 	 उहाँको दाहिने हातमा सातवटा ताराहरु थिए। एउटा दुईपट्टिधार भएको लाग्ने तरवार तिनको मुखबाट निस्कियो। तिनको अनुहार मध्यान्हमा चम्केको सूर्य जस्तै देखिन्थ्यो।


Y ri Rey xtubij cˈa: Can kitzij wi cˈa ri nbij chiwe chi ronojel ri utzil ri xiben chare jun wachˈalal ri majun oc rukˈij, ntel chi tzij chi can chuwe cˈa riyin xiben wi ri utzil riˈ, xtichaˈ ri Rey. 	 “तब राजाले तिनीहरूलाई जवाफ दिने छन्, ‘म तिमीहरूलाई साँचो भन्दछु। यहाँ तिमीहरूले मेरा यी मानिसहरूका निम्ति जे जति गर्यौ, ती जतिनै नगण्य भएता पनि तिमीहरूले मेरा निम्ति गरेका हो।’


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri ye rudiscípulos: ¿Achique ruma tek ma xicukubaˈ ta icˈuˈx wuqˈui? Yacˈa ri discípulos quixibin quiˈ. Can xquimey tek xquitzˈet ri xbanatej, y xquicˈutulaˈ chiquiwech: ¿Achique cˈa chi achi reˈ? Ruma tek nichˈo chique ri cakˈikˈ y ri yaˈ, can niquinimaj wi rutzij, xechaˈ. 	 उहाँले चेलाहरूलाई भन्नुभयो, “तिमीहरूको विश्वास कहाँ छ? चेलाहरू डराए अनि चकित भए। तिनहरू आपसमा कूरा गर्न लागे, “उहाँ कस्ता मानिस हुनुहुन्छ? उहाँ आँधी र छाललाई आज्ञा दिनु हुन्छ अनि तिनीहरू पनि उनको आज्ञा पालन गर्छन्।”


Y ri Jesús xubij chukaˈ: Wi cˈo cˈa jun achi ri nujech ca ri rixjayil y cˈacˈariˈ nucˈom chic jun ixok, ri achi riˈ nimacun chuwech ri Dios. Y wi cˈo cˈa jun achi ri nicˈamo jun ixok ri jachon ca ruma ri rachijil, chukaˈ ri achi riˈ nimacun chuwech ri Dios. 	 “यदी कुनै मानसले आफ्नो पत्नीसंग छुटानाम गर्छ र अर्को स्त्रीलाई विवाह गर्छ भने, ऊ व्यभिचार पापको दोषी हुनेछ। अनि कुनै मानिसले छुटानामा भएकी स्त्रीलाई विवाह गर्छ भने त्यसलाई पनि व्यभिचार गरेकै पाप लाग्नेछ।”


Rumariˈ riyin ri Lucas, wachibilan cˈa ri kachˈalal Aristarco, ri nipe pa tinamit Tesalónica ri cˈo pa Macedonia, xojbe cˈa riqˈui ri Pablo. Xoj‑oc el pa jun barco ri petenak cˈa quelaˈ pa jun tinamit ri Adramitio rubiˈ, y nibe pa nicˈaj chic tinamit ri yecˈo chuchiˈ ri mar chiriˈ pa rucuenta ri Asia. 	 हामी एड्रमिटियमबाट आएको एशियाको विभिन्न ठाउँ हुँदै जाने जहाजमा चढयौ जुन जानु तयार थियो। हामीसंग अरिस्तार्खस थिए। तिनी म्यासिडोनियामा थिस्सलोनिकाका एक नागरिक थिए।


Y pa ruqˈuisbel cˈa, ri rajaf ri ulef xuchˈob ka: ¿Achique cˈa xtintek el? xchaˈ. Y riyaˈ cˈo cˈa jun rucˈajol ri sibilaj nrajoˈ, y yacˈariˈ ri xutek el chucˈamaric ri kajbel riche (rixin) ri ulef. Ruma ri rajaf ri ulef riˈ xuchˈob chi ri achiˈaˈ ri ye kajayon ri rulef, riqˈui jubaˈ can xqueniman wi chare ri rucˈajol tek xtiquitzˈet chi can ya riyaˈ ri napon quiqˈui. 	 त्यो खेतको मालिकले भन्यो, अब मैले के गर्नु पर्ने हो? म मेरो प्यारो छोरोलाई पठाउनेछु। हुन सक्छ खेती वालहरूले मेरो छोरोलाई आदर गर्छन्।


Y xjach cˈa pa rukˈaˈ ri Jesús ri wuj ri rutzˈiban ca ri profeta Isaías, jun chique ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, riche (rixin) chi nusiqˈuij chiquiwech ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ. Y tek xuricˈ cˈa ri wuj riˈ, xril ri acuchi (achique) nubij wi: 	 यशैया अगमवक्ताद्वारा लेखिएको ग्रन्थ उहाँलाई दिईएको थियो। उहाँले ग्रन्थ पल्टाउनु भयो अनि एक ठाउँ जहाँ निम्नलिखित कुरा लेखिएको भेट्टाउनु भयोः


Y chupan ri tiempo riˈ, ya cˈa ri jun achi ri Galión rubiˈ ri aj kˈatbel tzij chiriˈ pa ruwachˈulef Acaya, ri acuchi (achique) cˈo wi ri Corinto. Y ya tiempo riˈ tek ri israelitas xquimol quiˈ riche (rixin) chi xeyacatej chrij ri Pablo. Xbequichapaˈ pe, xquicˈuaj pa kˈatbel tzij, 	 गल्लियो अखैया अञ्चलका राज्यपाल भए। कोही यहूदीहरूले उनीसित नयायलयमा लगे।


Y riyeˈ xquibij cˈa chare ri Jesús: Ri Abraham yariˈ ri katataˈ riyoj, xechaˈ. Y ri Jesús xubij chique: Xa ta yix ralcˈual ri Abraham, can ta ya ri utz ri xerubanalaˈ riyaˈ, can ta yariˈ ri yixtajin chubanic riyix. 	 यहूदीहरूले भने, “हाम्रा पिता अब्राहाम हुन्।” येशूले भन्नुभयो, “यदि तिमीहरू साँच्चि नै अब्राहामका सन्तान हुँदा हौ त तिमीहरूले त्यही कुराहरू गर्ने थियौ जुन कुरो अब्राहामले गरे।


Y ri Jesús xubij: Riyin xipe cˈa chuwech re ruwachˈulef riche (rixin) chi xtikˈalajin achique quibanon ri winek. Riche (rixin) chi queriˈ ri winek ri xa ye achiˈel moyiˈ quibanon, can xquetzuˈun, y ri winek ri niquibij chi can yetzuˈun, xa xqueˈoc achiˈel moyiˈ. 	 येशूले भन्नुभयो, “म यस संसारमा न्याय गर्न आएको हुँ। म त्यसकारण आएको हुँ कि अन्धा मानिसहरूले देख्न सकोस्। म त्यसकारणले आएको हुँ कि देख्न सक्नेहरू अन्धा होउन्।”


Y ri Jesús xuchop rukˈaˈ ri ti caminek, y xubij cˈa: Nóya, cayacatej. 	 तर येशूले त्यो केटीको हात समात्नु भयो अनि भन्नुभयो, “सानो छोरी, उठ!”


Ri jul ri ye mukun wi ri caminakiˈ xejakatej. Y ye qˈuiy cˈa chique ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios ri ye caminek el xecˈastej pe, 	 चिहानहरू उघ्रिए, अनि परमेश्वरका मरिसकेका धेरै मानिसहरू चिहानबाट बौरी उठे।


Pero rajawaxic chi can cukul rucˈuˈx riqˈui ri Dios tek nucˈutuj, y ma riqˈui ta cˈa caˈiˈ rucˈuˈx. Ruma wi xa riqˈui caˈiˈ rucˈuˈx tek nucˈutuj, xa nuben cˈa achiˈel nuben ri ruwiˈ ri mar pa rukˈaˈ ri cakˈikˈ, nibe quelaˈ y nibe quelaˈ. 	 तर, जब तिमीहरूले परमेश्वरसित केही कुरा माग्छौ, तिमीहरूले विश्वास गर्नु पर्छ। परमेश्वर प्रति सन्देह नगर। व्यक्ति, जसले सन्देह गर्छ, त्यो सागरको लहर जस्तै हो। हावाले लहरलाई तल र माथि गराउँछ।


Man cˈa quixwer ta ka, xa tibanaˈ orar y ticˈutuj chare ri Dios riche (rixin) chi ma yixtzak ta pa mac tek yixtojtobex. Can wetaman wi chi ri iwánima can nrajoˈ wi nuben ri nrajoˈ ri Dios. Xa yacˈa ri ichˈacul xa majun ruchukˈaˈ, xchaˈ chique. 	 जागा बस अनि प्रार्थना गर, जसद्वारा तिमी परीक्षामा पर्ने छैनौ। तिम्रो आत्मा तयार छ तर तिम्रो शरीर कमजोर छ।”


Riyaˈ qˈuiy cˈa ri xucˈut chiquiwech riqˈui cˈambel tak tzij. Y xubij cˈa chique: 	 येशूले डुङ्गाबाट शिक्षा दिनु भयो। येशूले तिनीहरूलाई दृष्टान्तको उपयोग गरेर धेरै कुराहरू सिकाउनु भयो। उहाँले भन्नुभयो,


Y tek riyaˈ xutzˈet cˈa pe ri Jesús, cˈanej cˈa cˈo wi, pero junanin (anibel) cˈa xpe y xoxuqueˈ chuwech. 	 जब येशू टाढामा हुनुहुन्थयो, त्यो मानिसले उहाँलाई देख्यो, त्यो येशूकहाँ दगूरेर आयो अनि उहाँका अघि निहुरियो।


Y wi ri Demetrio y ri ye rachibil cˈo chˈaˈoj nicajoˈ niquiyec chrij jun winek, can yecˈo cˈa aj kˈatbel tzij, pa tak kˈatbel tzij, ri acuchi (achique) rucˈamon chi niquichojmirisaj wi quiˈ. 	 हाम्रो न्यायालयहरू छन् अनि त्यहाँ निर्णायकहरू छन्। डेमेत्रियस र उनका कारीगरहरूको कसैको विरोधमा केही छ भने तिनीहरू न्यायलयहरू जाउन्। न्यायलयमा तिनीहरूले आपसमा दोषारोपन गरून।


Ri caˈiˈ achiˈaˈ cˈa riˈ xbequibij chukaˈ chique ri nicˈaj chic ri xetzekelben cˈa ri Jesús, pero chukaˈ ma xenimex ta. 	 ती चेलाहरू फर्केर गए, अनि अरू चेलाहरूलाई यी कुराहरू वर्ण गरे। तर तिनीहरूले पनि विश्वास गरेनन्।


Riyaˈ xcˈojeˈ cˈa ral ti cˈajol (alaˈ). Ri María jabel xubor ri acˈal pa tziek, y xulibaˈ pa jun quiwaybal chicop. Pa jun quicaˈaj chicop xalex wi ri nabey ti ral ri María, ruma chi nojnek chic ri mesón. 	 अनि तिनले जेठो पुत्र जन्माइन्। त्यसबेला धर्मशालाभित्र ठाउँ थिएन। त्यसैले तिनले आफ्नो बालकलाई लुगाहरूले बेरिन् अनि एउटा डूँडमा सुताइन।


y ronojel cˈa ri xticˈutuj chare ri Tataˈixel pa nubiˈ riyin, can xtinyaˈ wi cˈa chiwe. Riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin ri rukˈij rucˈojlen ri Nataˈ wuma riyin. 	 अनि मेरो नाममा केही पनि माग्यो भने, म त्यो तिमीहरूको लागी गरिदिनेछु। तब पिताको महिमा पुत्रको माध्यमाबाट देखिनेछ।


Tek banatajnek chic ca riˈ, yacˈariˈ tek riyin ri Juan xintzˈet cˈa chukaˈ jun chic ángel; jun ángel ri can cˈo sibilaj kˈatbel tzij pa rukˈaˈ, y ruchapon cˈa nika pe chilaˈ chicaj. Ri ángel chukaˈ riˈ, ruma ri rusakil, can xusakirisaj ri ruwachˈulef. 	 तब मैले स्वर्गबाट तल झर्दै गरेको अर्को स्वर्गदूतलाई देखें। यो स्वर्गदूतको महाशक्ति थियो। त्यस स्वर्गदूतको महिमाले पृथ्वी उज्यालो भयो।


Yin cˈa riyin ri Ruchiˈ ri coral. Ri xtoc cˈa wuqˈui riyin, can xticolotej y nril ri nicˈatzin chare. Achiˈel nuben ri carneˈl ntel ntoc chupan ri coral, y nril kˈayis riche (rixin) chi nutij. 	 म ढोका हुँ। जुन मानिस मद्वारा पस्दछ ऊ जोगिन्छ। त्यो मानिस भित्र आउने र बाहिर जाने योग्य हुँदछ। उसले चाहेको जति सबै कुराहरू पाउनेछ।


Ruma ri naˈoj ri yatajnek chake wacami xa ma ya ta riˈ ronojel, y queriˈ chukaˈ ri nibix chake ruma ri Dios riche (rixin) chi nikakˈalajsaj, xa ma ya ta chukaˈ riˈ ronojel. 	 यी कुराहरू सिद्धिन्छन्, किनभने हामीमा भएको ज्ञान र यी अगमवाणीहरू पूर्ण छैनन्।


¿La cˈo ta cami cˈa jun chiwe riyix ri nicowin chi niqˈuiy chic nicˈaj vara ri rupalen, ruma can nuchˈujirisaj riˈ? Majun. 	 तिमीहरू कसैले चिन्ताद्वारा आफ्नो आयुमा केही समय थप्नसक्छ?


Y ya tiempo chukaˈ riˈ tek ri Jesús xubij: Nyaˈ akˈij Nataˈ Dios, riyit ri yit Rajaf ri caj y re ruwachˈulef, ruma ma xakˈalajsaj ta ri lokˈolaj achˈabel chiquiwech ri winek ri can niquinaˈ chi sibilaj qˈuiy quinaˈoj y qˈuiy quetaman. Xa chiquiwech cˈa ri winek ri ma qˈuiy ta quetaman ri xa ye achiˈel tak acˈalaˈ, xa chiquiwech riyeˈ xakˈalajsaj wi re lokˈolaj achˈabel reˈ. 	 त्यसपछि येशूले भन्नुभयो, ‘हे पिता, स्वर्ग र पृथ्वीका परमप्रभु, म तपाईंलाई धन्यवाद चढाउँछु। म तपाईंको प्रशंसा गर्दछु किनकि तपाईंले यी कुराहरू बुद्धिमान र समझदार मानिसहरूबाट लुकाउनुभयो। तर तपाईंले यी तिनीहरूप्रति प्रकट गरिदिनु भयो जो स-साना बालकहरू झैं छन्।


Ruma chi riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can xipe cˈa chiquicanoxic y chiquicolic ri ye sachnek pa mac, xchaˈ ri Jesús. 	 मानिसको पुत्र हाराएको मानिसहरूलाई खोज्नु र उद्धार गर्न आएको छ।” : 14-30)


Yacˈa wi ri achi ri ma runiman ta ri Cristo, y nrajoˈ nuyaˈ ca ri rixjayil ruma chi ri ixok runiman ri Cristo, ri ixok tuyaˈ cˈa kˈij chare ri rachijil chi tibe el. Y queriˈ chukaˈ wi ri ixok ri ma runiman ta ri Cristo, y nrajoˈ nuyaˈ ca ri rachijil ruma chi ri achi runiman ri Cristo, ri achi tuyaˈ cˈa kˈij chare ri rixjayil chi tibe el. Ruma majun ximiyon ta quiche (quixin). Ruma ri Dios xojrusiqˈuij (xojroyoj) riche (rixin) chi can cˈo ta uxlanibel cˈuˈx chkacojol. 	 तर विश्वास नगर्नेले त्याग्न खोजे, उसलाई त्यसो गर्न देऊ। त्यसो भएको खण्डमा ख्रीष्टमा भाइ वा बहिनी बन्धनमा रहदैंनन्।


Y ri winek ri ye israelitas ri yecˈo chiriˈ pa jay, ri yebochiˈin ránima ri María, tek xquitzˈet chi chanin xyacatej, xel el y xbe; ri winek riˈ can xquitzekelbej cˈa el, ruma riyeˈ xquichˈob chi ri María nibe chuchiˈ ri jul riche (rixin) chi nrokˈej ri ruxibal. 	 यहूदीहरू मरियमसंग घरमा थिए। तिनीहरूले उनलाई सान्त्वना दिइरहेका थिए। तिनीहरूले मरियमलाई छिट्टै उठेर गएको देखे। तिनीहरूले सोचे कि तिनी लाजरसको चिहानमा गएकी हुन्। तिनीहरूले सोचे कि उनी त्यहाँ रून गएकी हुन्। तिनीहरूले उनलाई पछ्याए।


Riyeˈ xa quijachon el quiˈ riqˈui ri Cristo ri jolomaj (wiˈaj) pa kawiˈ konojel ri kaniman chic. Ya Riyaˈ nibano chake chi yojqˈuiy riyoj ri yoj oconek achiˈel ruchˈacul. Nuben chake chi junan kawech konojel. Nuben chake chi yojqˈuiy, can achiˈel ri nrajoˈ ri Dios. Can achiˈel cˈa rubanic ri ruchˈacul jun winek, ri jabel quitunun quiˈ y quichapon quiˈ ruma ri rubochˈil. 	 ती मानिसहरू ख्रीष्टको अधीनमा रहन रूचाउँदैनन्। सम्पूर्ण शरीर ख्रीष्टमा भर पर्छ। ख्रीष्टकै कारणले शरीरका जम्मै अंगहरू एक-अर्कालाई याद गर्छन औ सहायता गर्छन। यसले शरीरलाई शक्तिशाली बनाउँछ अनि एक साथ राख्छ। अनि शरीर परमेश्वरले इच्छा गरे झैं बढछ।


Y ri winek ri yeˈapon cˈa riqˈui ri Juan ri Bautista, sibilaj cˈa ye qˈuiy. Yecˈo cˈa ri ye aj pa tinamit Jerusalem, ri tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Judea. Y yecˈo chukaˈ ri aj pa nicˈaj chic tinamit riche (rixin) ri Judea. Y chukaˈ can yecˈo cˈa ri yepe cˈa quelaˈ chunakajal ri raken yaˈ Jordán. Can quinojel cˈa ri winek riˈ ri yeˈapon riqˈui. 	 यूहन्नाको सन्देश सुन्न मानिसहरू एकत्र भए। यरूशलेम र सारा यहूदिया र यर्दन नदी वरिपरि सबै भागका मानिसहरू तिनीहरूकहाँ गए।


Queriˈ chukaˈ ri Jesús xucˈut riˈ chiquiwech ye caˈiˈ achiˈaˈ ri quichapon cˈa bey chi yebe pa jun aldea. Pero ruma chi ri Jesús jun wi chic nitzuˈun tek xucˈut riˈ chiquiwech, rumariˈ ma chanin ta cˈa xquetamaj ruwech. 	 त्यसपछि ती दुइ बाहिर खेतमा हिंडिरहेका बेला उहाँ तिनीहरूकहाँ अघि अर्को रूपमा देखा पर्नुभयो। तर उहाँलाई मारिनु अघिको समयको जस्तो देखिनुहुन्थेन।


Tek ri Jesús xapon pa jay, ri caˈiˈ moyiˈ xeˈapon cˈa chukaˈ riqˈui. Y ri Jesús xucˈutuj cˈa chique: ¿Can ninimaj cˈa riyix chi riyin yicowin nben chiwe chi yixtzuˈun? xchaˈ chique. Y ri caˈiˈ moyiˈ riˈ xquibij: Jaˈ (je) Ajaf, nikanimaj, xechaˈ chare. 	 जब येशू घर भित्र पस्नुभयो, ती अन्धा मानिसहरू उहाँकहाँ आए। उहाँले ती अन्धाहरूलाई भन्नुभयो। “के म तिमीहरूलाई फेरि देख्न सक्ने बनाउँछु भनेर तिमीहरूलाई विश्वास लाग्छ?” अन्धा मानिसहरूले जवाफ दिए, “ज्यू, प्रभु, हामीलाई विश्वास लाग्छ।”


Riyaˈ xubij cˈa chique: Riyin nchˈob chi wi nikachop chic el bey pa ruwiˈ yaˈ, xa can cˈo rucˈayewal xtucˈom pe, ma xaxu (xaxe) ta wi chare re barco y ri ejkaˈn ri rucˈuan el, xa can queriˈ chukaˈ chake riyoj, xchaˈ. 	 “हेर मानिसहरू हो, म देख्छु हाम्रो यात्रा विपदजनक हुनेछ अनि नोक्सान दायी केवल जहाज र सामानको निम्ति मात्र होइन हाम्रो आफ्नो ज्यानको सम्म क्षति हुनेछ।”


Y queriˈ chukaˈ tibanaˈ tek yixapon xabachique tinamit y jabel icˈulic niban. Can titijaˈ cˈa ronojel ri nisipex chiwe. 	 यदि तिमीहरू शहरमा जान्छौ र मानिसहरूले त्यहाँ स्वागत गर्छन् भने, तिनीहरूले जे खानेकुरा दिन्छन् खाऊ।


Y ruma cˈa chi riyin ma nwil ta achique nben riqˈui re jun chˈaˈoj reˈ, xincˈutuj cˈa chare ri Pablo: ¿La nawajoˈ cami chi cˈa pa Jerusalem yojbe wi chuchojmirisaxic ri chˈaˈoj ri ntajin chawij? xichaˈ chare. 	 म यस विषयमा धेरै कुरा जान्दिन, यसैकारण मैले प्रश्नहरू गरिनँ। तर मैले पावललाई भने, ‘के तिमी यरूशलेम जान्छौ, यी कुराहरूमा त्यहाँ न्याय गराउन?’


Ri cˈo cˈa racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri xinbij, xchaˈ ri Jesús. 	 तिमीहरू जसले मलाई सुनिरहेका छौ, सुन।”


Rumariˈ riyix quixtzeˈen y quixquicot cˈa, ruma nim rajel ruqˈuexel ri xticˈul chilaˈ chicaj. Ruma ri tijoj pokonal ri nikˈaxaj riyix wacami, can queriˈ chukaˈ xquikˈaxaj ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, achiˈaˈ ri xecˈojeˈ el nabey que chiwech riyix. 	 सुखी र खुशी बन। स्वर्गमा तिमीहरूलाई ठुलो इनाम मिल्नेछ। किनभने तिमीहरूका अघिका अगमवक्तहरूलाई तिनीहरूले यसरीनै व्यवहार गरेका थिए।


Juyiˈ oc quiwech ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, ruma yecˈo ri yebano chique chi yemacun. Can cˈo wi cˈa chi queriˈ nicˈulwachitej chuwech re ruwachˈulef. Pero juyiˈ cˈa oc ruwech ri winek ri nibano chare jun chic chi nimacun. 	 जुन कारणले मानिसहरूलाई पाप गराउँछ यस संसारमा म ती मानिसहरूको निम्ति दुख मान्छु। यस्तो घटना हुनैपर्छ। तर यस्तो गर्ने मानिसहरूलाई कहिल्यै राम्रो हुनेछैन।


Ri yebin cˈa chi ri caminakiˈ ma xquecˈastej ta, xa ma kitzij ta ri niquibij ruma xa ta kitzij ri niquibij, ri Cristo man ta xcˈastej el. 	 यदि मानिस मृत्युबाट बौराइनु सकिदैन भने ख्रीष्ट पनि मृत्युबाट बौराइनु भएन।


Y nimakˈaˈ ri rucaˈn kˈij, tek ruchapon bey riche (rixin) chi nitzolin pa tinamit Jerusalem, ri Jesús xpe runumic. 	 भोलिपल्ट बिहानै, येशू नगरतिर र्फकिरहनु भएको थियो। उहाँ भोकाउनु भएको थियो।


Ri can sibilaj cˈa nupokonaj ri rucˈaslen re waweˈ chuwech re ruwachˈulef, ma xtril ta rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Yacˈa ri ma nupokonaj ta ri rucˈaslen re waweˈ chochˈulef, xtril ri rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 जुन मानिसले आफ्नो जीवन बचाउँनु चहान्छ उसले त्यो गुमाउनेछ। तर कसैले आफ्नो जीवन गुमाउँछ भने त्यसले त्यो बचाँउनेछ।


Y xcˈojeˈ na cˈa el jubaˈ ri chiriˈ pan Antioquía. Cˈacˈariˈ xtzolin chic jun bey chucukubaxic quicˈuˈx ri kachˈalal ri yecˈo pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Galacia y ri yecˈo chukaˈ pa rucuenta ri Frigia. 	 त्यहाँ तिनी केही समय बसे। त्यसपछि त्यहाँबाट तिनी गलातिया र फ्रिगिया प्रदेशहरूमा गए। अनि चेलाहरूको उत्साह बढाए।


Y queriˈ chukaˈ ri kˈij y ri icˈ, ma junan ta ri quisakil, y ma junan ta chukaˈ ri quisakil riyeˈ riqˈui ri quisakil ri chˈumilaˈ. Chukaˈ jun chˈumil can cˈo rucojol rusakil riqˈui jun chic chˈumil. 	 सूर्यको एक प्रकारको सुन्दरता छ, चन्द्रमाको अर्को किसिमको सुन्दरता छ र ताराहरूको अर्कै प्रकारको सुन्दरता छ अनि हरेक तारा आफ्नो सुन्दरतामा भिन्न छ।


Yacˈa re wacami, can iwetaman chic ruwech ri Dios. O más utz nikabij chi ri Dios retaman chic iwech riyix. ¿Achique cˈa ruma tek riyix niwajoˈ yixtzolin chic jun bey chuxeˈ ri costumbres riche (rixin) re ruwachˈulef ri xa majun quejkalen y ma niquicˈom ta pe colotajic chiwe? 	 अब तिमीहरूले साँचो परमेश्वरलाई चिन्छौ। वास्तवमा परमेश्वरले तिमीहरूलाई चिन्नुभयो। यसकारण अघि-अघि मानिलिएका ती कमजोर र निकम्मा व्यवस्थाहरू तिर फेरि किन र्फकन्छौ? फेरि त्यसकै कमारा बन्न चाहन्छौ?


Ruma konojel xa riqˈui jun mismo Espíritu xojban wi bautizar, y xoj‑oc ruchˈacul ri Cristo. Xa jun cˈa xuben chake. Queriˈ xkaben konojel, chi israelitas y chi ma ye israelitas ta. Ri kachˈalal ri ye ximil pa samaj riqˈui jun patrón, xeban chukaˈ bautizar y xeˈoc ruchˈacul ri Cristo. Y queriˈ chukaˈ ri kachˈalal ri ma ye ximil ta pa samaj riqˈui jun patrón. Konojel can ya cˈa ri Lokˈolaj Espíritu ri xkacˈul pa tak kacˈaslen. 	 हामीहरूमा कति यहूदीहरू छौं र कति गैर-यहूदीहरू छौ। हामीहरूमा कति कमाराहरू छौं र कति मुक्त छौ। तर हामी सबै एउटै शरीर बनिनु बप्तिस्मा पाएका छौं। हामी सबैले त्यही एउटै आत्मा पाएका छौं।


Y tek xseker cˈa pe chupan ri kˈij riˈ, ri principaliˈ tak sacerdotes xquimol cˈa quiˈ ye cachibilan ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij y ri aj tzˈibaˈ. Can quinojel wi cˈa ri achiˈaˈ ri pa moc (comon) yekˈato tzij, can xquimol wi cˈa quiˈ. Riyeˈ xquichˈob cˈa achique ri niquiben chare ri Jesús, y can ximon wi el tek xquicˈuaj y xbequijachaˈ pa rukˈaˈ ri aj kˈatbel tzij ri Pilato rubiˈ. 	 एका विहानै मुख्य पूजाहारीहरू यहूदी बुढा प्रधानहरू शास्त्रीहरू र सबै यहूदी महासभाले योजना बनाए। तिनीहरूले येशूलाई सांग्लोले बाँधे अनि पिलातस कहाँ पुरयाए। तिनीहरूले येशूलाई पिलातसकहाँ सुम्पिदिए।


Cˈa ya cˈa re wacami xukˈalajsaj chi riyix ri ma yix israelitas ta cˈo chukaˈ ri herencia xtiwil junan kiqˈui riyoj israelitas. Y junan chi yoj rukˈaˈ raken ri Cristo y kiche (kixin) konojel ri utzil ri rutzujun (rusujun) pe ri Dios. Y ronojel reˈ ruma ri Cristo Jesús y ruma chukaˈ kaniman ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 गुप्त सत्यता यही होः परमेश्वरले आफ्ना यहूदी मानिसहरूलाई दिनुभएको त्यही कुराहरू गैर-यहूदीहरूले पनि पाउनेछन्। गैर-यहूदीहरू यहूदीहरूसितै एक जीउमा सम्मिलित हुनेछन् अनि ख्रीष्ट येशूमा दिइएको परमेश्वरको वचनको सहभागी हुनेछन्। सुसमाचारको कारणले गैर-यहूदीहरूले यी सबै पाउनेछन्।


Y xtibanatej chukaˈ chi ri winek xtiquibij chique ri nimaˈk tak juyuˈ: Quixtzak pe chikij. Chukaˈ xtiquibij chique ri cocoj tak juyuˈ: Kojiwewaj, xquechaˈ. 	 त्यसपछि मानिसहरूले पर्वतहरूलाई भन्नेछन्, हामीमाथि खस्! अनि पहाडलाई भन्नेछन्, हामीलाई छोप!


Man cˈa tiben ta oyowal, xa titijaˈ ikˈij chi nicˈojeˈ uxlanibel cˈuˈx chicojol quiqˈui quinojel ri winek. 	 सबैसँग शान्तिसित बस्ने चेष्टा गर।


Rumacˈariˈ, ri winek israelitas ri ma niquinimaj ta ri Jesús, tek xquitzˈet chi ye qˈuiy winek ri xeˈapon, sibilaj itzel xquinaˈ, y riche (rixin) chi niquikˈet ruwech ri tzij ri nubij ri Pablo, niquibij cˈa chi xa ma ya ta ri kitzij nubij ri Pablo, y niquiyokˈolaˈ cˈa. 	 जब यहूदीहरूले ती मानिसहरूलाई त्यहाँ देखे तिनीहरूमा खूबै डाह उत्पन्न भयो। तिनीहरूले नराम्रा शब्दहरू भने अनि पावलसंग र्तक विर्तक गरे।


queriˈ chukaˈ tiwetamaj chi quinojel ri yeniman riche (rixin) ri Dios, achiˈel xuben ri Abraham, can yeˈoc achiˈel ye ralcˈual ri Abraham. 	 यसैकारण, तिमीहरूले जान्नुपर्छ कि जोसित विश्वास छ तिनीहरू नै अब्राहामका साँचो सन्तान हुन्।


O niben achiˈel jun cheˈ utz, ri utz ruwech ri nuyaˈ o niben achiˈel jun cheˈ ri ma utz ta, ri xa ma utz ta ruwech ri nuyaˈ. Ruma jun cheˈ netamatej ruwech riqˈui ri ruwech ri nuyaˈ, wi utz ri cheˈ riˈ o xa ma utz ta. 	 “यदि तिमीहरू असल फल चाहन्छौ भने तिमीहरूले बृक्षलाईनै असल तुल्याउनु पर्छ। यदि तिमीहरूको बृक्ष नै नराम्रो छ भने त्यसको फल पनि नराम्रो हुनेछ। किनकि त्यसको फलबाटनै बोटलाई चिन्न सकिन्छ।


Queriˈ nubij ri ruchˈabel ri Dios. Y ri achiˈaˈ achoj quiqˈui xchˈo wi ri Jesús, riyeˈ can ta cˈo xcajoˈ chi xquichop ta el ri Jesús, ruma xquinabej chi ri achiˈaˈ kajoy tak ulef ri xerunataj chupan ri cˈambel tzij, xa chiquij riyeˈ xchˈo wi. Y xa majun xquiben chi xquichop ta el, ruma niquixibij quiˈ chiquiwech ri sibilaj winek ri yecˈo riqˈui. Riyeˈ xquiyaˈ cˈa ca ri Jesús y xebe. 	 ती यहूदी प्रमुखहरूले येशूले भन्नु भएको यो दृष्टान्त सुन्न पाए। तिनीहरूले यो दृष्टान्त तिनीहरूको आफ्नै बारेमा हो भन्ने बुझे। यसकारण कसरी हुन्छ येशूलाई पक्रने उपायमा तिनीहरूलागे। तर मानिसहरूदेखि तिनीहरूलाई डर पनि थियो। अनि ती यहूदी प्रमुखहरू येशूलाई छोडेर अन्यत्र कतै गए।


Tikˈilaˈ iwiˈ chuwech ri mac. Ticˈojeˈ cochˈonic pa tak iwánima. Ticˈuaj ri icˈaslen achiˈel ri nrajoˈ ri Dios. 	 अनि तिम्रो बुद्धिमा आत्मा नियन्त्रण थप, अनि तिम्रो आत्मा नियन्त्रणमा धैर्य थप, अनि तिम्रो धैर्यमा परमेश्वरको सेवा थप।


Can achiˈel nben riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. Riyin ma xipe ta riche (rixin) chi ye ri winek yebano samaj pa nucuenta riyin. Riyin xipe riche (rixin) chi nben ri samaj ri nicˈatzin chi nben pa quicuenta ri winek, y can nyaˈ wiˈ pa camic riche (rixin) chi queriˈ ye qˈuiy ri yecolotej, xchaˈ ri Jesús. 	 मानिसको पुत्रसँग पनि यस्तै हुनेछ। मानिसको पुत्र अरू मानिसबाट सेवा पाउन आएको होइन। तर मानिसको पुत्र अरू मानिसहरूको सेवागर्न आएको हो। मानिसको पुत्र धेरै मानिसहरूको रक्षाको निम्ति जीवन समर्पण गर्न आएको हो।”


Y can yacˈariˈ tek ri itzel winek xucˈuaj ri Jesús pa ruwiˈ jun juyuˈ ri nej jotol chicaj, y xa pa jun ti rato xucˈut chuwech ri Jesús ronojel ri cajawaren ri nimaˈk tak tinamit ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. 	 तब शैतानले येशूलाई एउटा अग्लो ठाँउमा लग्यो अनि एकै क्षण्मा पृथ्वीभरी रहेका सवै राज्यहरू देखायो।


Can jabel cˈa ruwaquikˈij ri niquichˈajchˈojsaj ri quicˈaslen; ruma can yeriˈ ri niyatej chique chi niquitij ruwech ri cheˈ ri niyaˈo cˈaslen, y yecowin chukaˈ yeˈoc ri pa tak puertas riche (rixin) ri cˈacˈacˈ tinamit. 	 “ती मानिसहरु धन्य हुनेछन् जसले आफ्ना वस्त्रहरु सफा धुन्छन्। जीवनको रुखबाट फल खाने अधिकार तिनीहरुले पाउनेछन्. तिनीहरु नगरका ती ढोकाहरुबाट पस्छन्।


Tek cˈo jun ri nibano pokon chiwe, ticochˈoˈ y ticuyuˈ. Can achiˈel xuben ri Cristo chi xucuy ri imac riyix, queriˈ chukaˈ nicˈatzin chi niben riyix quiqˈui ri nicˈaj chic. Ticochˈolaˈ y ticuyulaˈ cˈa iwiˈ. 	 एक-अर्कामा सहनशील होऊ। यदि कसैको कसैमाथि नालिस भए उसलाई माफ देऊ। तिमीले अरूलाई क्षमा देऊ जसरी प्रभुले तिमीलाई क्षमा दिनु भयो।


Yacˈa ri principaliˈ tak sacerdotes y ri ye aj tzˈibaˈ xpe coyowal, ruma ri Jesús qˈuiy milagros ri yerubanalaˈ, y ruma chukaˈ ri acˈalaˈ riqˈui cˈa quichukˈaˈ niquibilaˈ chiriˈ pa rachoch ri Dios: ¡Matiox chi xoka ralcˈual ca ri David! yechaˈ. Y ya cˈa riˈ ri xyaco coyowal. 	 मुख्य पुजाहारीहरू र शास्त्रीहरूले यो दृष्य देखे। तिनीहरूले येशूका चमत्कार कार्यहरू अनि मन्दिरमा बालकहरूले येशूलाई नै प्रंशसा गरिरहेका देखे। बालकहरू भन्दै थिए, “दाऊदका पुत्र, होसन्ना!” यसमा पूजाहरीहरू र शास्त्रीहरू क्रोधित भए।


Wacami cˈa, quixbiyin ri pa tak bey y queˈisiqˈuij (queˈiwoyoj) pe quinojel ri xqueˈiwil riche (rixin) chi yepe chupan re jun cˈulanen reˈ, xchaˈ chique. 	 यसकारण तिमीहरू गल्लीका कुना कुनामा जाऊ अनि देखेकाहरू जतिलाई भोजमा सामेल हुन निम्त्याएर ल्याऊ। तिनीहरूलाई मेरो भोजमा आऊ भनिदेऊ।’


Pero ri Ajaf xubij chuwe: Riyit xaxu (xaxe wi) cˈa caquicot riqˈui ri wutzil ri nuyaˈon chawe y majun chic jun ri xticˈatzin ta chawe. Ruma tek yatajin chukˈaxaxic jun tijoj pokonal y can nanaˈ chi majun chic awuchukˈaˈ, yacˈariˈ tek xtikˈalajin ri wuchukˈaˈ riyin pan acˈaslen, xchaˈ chuwe. Rumariˈ riyin sibilaj yiquicot tek cˈo ri yencˈulwachij ri xa niquicˈut chinuwech chi majun wuchukˈaˈ, ruma can yariˈ tek nika cˈa pe ri ruchukˈaˈ ri Cristo pa nuwiˈ. 	 तर प्रभूले मलाई भने “मेरो अनुग्रह नै तिम्रो लागि प्रशस्त छ। दुर्वलतामा नै मेरो शक्ति सिद्ध हुन्छ।” यसैले म आफ्नो दुर्बलातको गर्व खुशीसित गर्छु। तब ख्रीष्टको शक्ति ममाथि रहनेछ।


Y can ya cˈa chukaˈ hora riˈ tek ri principaliˈ tak sacerdotes, ri aj tzˈibaˈ y chukaˈ ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri winek, can quimolon cˈa quiˈ chuwarachoch ri nimalaj sacerdote ri Caifás rubiˈ. 	 तब मुख्य पूजाहारीहरू र यहूदी प्रधान, अगुवाहरू पूजाहारीको ठाउँमा भेला भए। प्रधान पूजाहारीको नाम कैयाफा थियो।


Ri Dios nrajoˈ cˈa chi ri cˈo nimalaj tak uchukˈaˈ pa quikˈaˈ ri yecˈo chilaˈ chicaj niquitzˈet ri utzil ri nuben chake riyoj ri kaniman chic Riyaˈ ri nibix iglesia chake. Y queriˈ tiquetamaj cˈa chi ri Dios sibilaj qˈuiy naˈoj ri cˈo riqˈui. 	 उहाँको उदेश्य थियो कि स्वर्गीय ठाँउका जम्मै शासकहरू र अधिकारीहरूले परमेश्वरले आफ्नो ज्ञान विभिन्न प्रकारले प्रदर्शन गर्नुहुन्छ भन्ने जानून्।


Yacˈa ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Tiyaˈ quiway riyix. Y ri discípulos xquibij chare ri Jesús: Waweˈ ma qˈuiy ta caxlan wey cˈo riche (rixin) chi nikayaˈ chique, xaxu (xaxe wi) wuˈoˈ caxlan wey y caˈiˈ car. Re winek reˈ yewaˈ, pero wi yojbe chulokˈic cosas riche (rixin) chi niquitij, xechaˈ. 	 तर येशूले ती प्रेरितहरूलाई भन्नुभयो, “तिनीहरूको निम्ति खानाको व्यवस्था गर।” प्रेरितहरूले भने, “हामीसँग पाँचवटा रोटी र दुई टुक्रा माछा मात्र छन्। के तपाईं चाहनु हुन्छ हामी गएर तिनीहरूको लागि खानेकुरा किनेर ल्याऊँ?”


Xpe ri Jesús xuchop ri runakˈ tak quiwech chi ye caˈiˈ y xubij chique: Ruma riyix ninimaj chi riyin yicowin yixincˈachojsaj, can tibanatej cˈa ri iraybel, xchaˈ chique. 	 त्यसपछि येशूले तिनीहरूका आँखाहरू छोएर भन्नुभयो, ‘मैले तिमीहरूलाई देख्नसक्ने बनाउन सक्छु भन्ने विश्वास तिमीहरूसित छ। यस्तै हुन देऊ।”


Jix cˈa iyon riyix chupan ri nimakˈij. Riyin xa cˈa ma jane yibe ta chupan ri nimakˈij riˈ. Ruma ri kˈij riche (rixin) chi nkˈalajsaj wiˈ, can cˈa ma jane napon ta, xchaˈ ri Jesús chique. 	 यसर्थ तिमीहरू चाडमा जाऊ। म चाडमा यस पल्ट जाँदिन। मेरा निम्ति ठीक समय अझै आएको छैन।”


Riyin nchˈob ruma chi can cˈo rucˈayewal re tiempo re yojcˈo wi, más ta utz chi ri winek quecˈojeˈ achiˈel ri quibanon cˈa wacami. 	 त्यो दुःखको घडी हो। यसैले म सोच्छु तिमीहरू जुन अवस्थामा छौ त्यही अवस्थामा बस्नु राम्रो हो।


Pero ri achi ri xcˈachojsex, ma retaman ta cˈa achique ri xcˈachojsan chare ri ruyabil; ruma ri Jesús xa ma xcˈojeˈ ta ka chiriˈ chiquicojol ri winek. Riyaˈ xa xbe el. 	 तर त्यो मानिसले जसद्वारा आपू निको भएको थियो, उहाँ को हुनुहुन्थ्यो चिनेन। त्यस बेला त्यहाँ धेरै मानिसहरू थिए र येशू सुटुक्क गइसक्नु भएको थियो।


Chukaˈ ri ley cˈo pa quiwiˈ ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri niquicanoj quiˈ riche (rixin) chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ, y pa quiwiˈ ri achiˈaˈ ri xa quiqˈui quech achiˈaˈ yemacun wi. Cˈo chukaˈ pa quiwiˈ ri yeˈelekˈan winek, pa quiwiˈ ri yebin chˈabel ri ma kitzij ta, pa quiwiˈ ri can niquinataj wi rubiˈ ri Dios tek yetzijon riche (rixin) chi ninimex ri niquibij, pero xa ma kitzij ta ri niquibij. Y cˈo chukaˈ pa quiwiˈ ri winek ri yeˈetzelan ri ruchˈabel ri Dios. 	 जो यौन-पापीहरू र समलिङ्गीहरू छन्, जो दास व्यापारीहरू र मिथ्यावादीहरू छन्, जो झूटा गवाहीहरू दिने र सत्य शिक्षा विरोधी छन्, मानिसहरू जो कसम खाएर झूटो कुरा बोल्छन् अनि जसले साँचो शिक्षाको विरूद्ध काम गर्छन्, व्यवस्था तिनीहरूको निम्ति होइन।


Ruma wi xa majun utz niben riqˈui jun beyomel ri xa ma iwuche (iwixin) ta riyix, ¿la cˈo ta cami jun xtijacho ri kitzij beyomel pan ikˈaˈ, beyomel ri can yacon apo riche (rixin) chi ntoc iwuche (iwixin) riyix? 	 यदि तिमीहरूले अर्काको सामानहरूमा विश्वासी प्रमाण गर्न सकेनौ भने तिमीहरूलाई कसले तिमीहरूकै सामानहरू दिनेछ?


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xuchop nitzijon riche (rixin) chi yerutijoj, y xubij cˈa: 	 उहाँले तिनीहरूलाई सिकाउन थाल्नुभयो। उहाँले भन्नुभयो,


Yacˈa ri Jesús can retaman wi cˈa ri niquichˈob chrij. Rumariˈ Riyaˈ xubij cˈa chique: ¿Achique cˈa ruma riyix nitij ikˈij riche (rixin) chi yinitojtobej? 	 तर येशूले तिनीहरूको चलाकी चाल पाई हाल्नुभयो। यसर्थ उहाँले तिनीहरूलाई भन्नुभयो,


Rumariˈ ri Pablo, riche (rixin) chi nutoˈ riˈ, xchˈo cˈa apo, y xubij: Riyin majun cˈa numac nbanon chuwech ri ley kiche (kixin) riyoj israelitas, ni majun chukaˈ numac nbanon ta ri pa rachoch ri Dios ri cˈo pa Jerusalem, y majun chukaˈ numac nbanon chuwech ri ley ri yaˈon ruma ri César, xchaˈ ri Pablo. 	 तब पावलले आफ्नो बचाऊ पक्षमा भने, “मैले यहूदीहरूको कानुन, मन्दिर अथवा सिजरको विरुद्ध कुनै काम गरेको छैन।”


Y tek benak cˈa cánima riqˈui ri quitzij ri ye benak y riqˈui ri niquicˈutulaˈ cˈa chiquiwech ka riyeˈ, ri Jesús cˈastajnek chic el, xeberukˈiˈ cˈa, y junan xebe. 	 जब तिनीहरू यी कुराहरू गरिरहेका थिए, येशू आफै तिनीहरूको नजिक आउनुभयो अनि तिनीहरूसंगै हिंडनु भयो।


Y riyaˈ xapon cˈa wuqˈui, y xberubij chuwe: Wachˈalal Saulo, catzuˈun chic cˈa, xchaˈ. Y riyin can yacˈariˈ tek xitzuˈun chic, y xintzˈet cˈa ruwech ri Ananías. 	 हननिया मकहाँ आए अनि भने, भाइ शावल! तिम्रो दृष्टि प्राप्त गर! अचानक मैले उनलाई देख्न सकें।


Y cˈo cˈa jun kˈij, tek ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos, xoc el pa jun jucuˈ. Y cˈacˈariˈ xubij chique: Joˈ, kojkˈax la jucˈan chic apo ruchiˈ choy. Y xebe. 	 एक दिन येशू अनि चेलाहरू एउटा डुङ्गामा चढे। उहाँले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “आऊ मसित झीलको अर्को पट्टि जाऔं।” अनि तिनीहरू हिंडन थाले।


Can iwetaman chic cˈa ri rutzil ri Kajaf Jesucristo; Riyaˈ ruma can sibilaj yixrajoˈ, rumariˈ xuyaˈ ca ri rubeyomal chilaˈ chicaj y xorubanaˈ ka achiˈel jun pobre chuwech re ruwachˈulef. Riyaˈ xuben queriˈ riche (rixin) chi riyoj nikil ta cˈa ri kitzij beyomel. 	 हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्टको अनुग्रह त तिमीहरू जान्दछौ। अनि तिमीहरू यो पनि जान्दछौ कि ख्रीष्ट परमेश्वरमा धनी हुनु हुथ्यो, तर तिमीहरूको निम्ति उहाँ गरीब हुनु भयो। आफू गरीब बनेर तिमीहरू धनी हुन सक भनेर नै उनले त्यसो गर्नु भएको हो।


Rumariˈ can nikatij cˈa kakˈij chi nikaben ri nrajoˈ ri Dios riche (rixin) chi utz yojrutzˈet. Nikajoˈ chi utz yojrutzˈet tek cˈa yoj qˈues na chuwech re ruwachˈulef y chukaˈ tek ma yoj qˈues ta chic chuwech re ruwachˈulef. 	 हाम्रो उद्देश्य परमेश्वरलाई सन्तुष्ट पार्नु हो। यस शरीष्ठ्वरमा रहौं अथवा प्रभुसित रहौं हामी उहाँलाई सन्तुष्ट पार्न चाहन्छौं।


Y wacami cˈa, ri achi ri xquijacho el pa quikˈaˈ ri winek, can cˈo cˈa pe wuqˈui re pa mesa. 	 येशूले भन्नुभयो, “तिमीहरूले मध्ये कोही एकजनाले मलाई धोका दिनेछौ। उसको हात टेबलमा मसँगै छ।


Ri ruchˈabel Riyaˈ can man cˈo ta pa tak iwánima, ruma chi riyix xa ma yininimaj ta riyin ri xitak pe riche (rixin) chi yinocˈojeˈ ka chicojol. 	 पिताको वचनले पनि तिमाहरूमा काम गरिरहेको छैन। किनभने जसलाई पिताले पठाउनु भयो उहाँलाई विश्वास गर्दैनौ।


Pero ma riqˈui wi riˈ ri winek xa can ma xtzolin ta pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios riche (rixin) chi xquiyaˈ ta ca rubanic ri etzelal. Xa pa ruqˈuexel chi que ta riˈ xquiben, xa xquiyokˈ ri Dios ri cˈo chilaˈ chicaj, ruma ri kˈaxomal y ri itzel chˈaˈc ri cˈo chiquij. 	 मानिसहरुले तिनीहरुले पाएको पीडा अनि घाउको कारण स्वर्गका परमेश्वरलाई सरापे। तर तिनीरुले आफ्नो कुकर्मको लागि पश्चताप गर्न अस्वीकार गरे।


Y ruma xquinabej chi ri Pablo jun achi romano, ri achiˈaˈ ri yecˈo chic apo riche (rixin) chi niquichˈey, xejel el chiquij. Y ri achi achiˈel jun coronel ruxibin chukaˈ riˈ, ruma xuxim ri Pablo. 	 ती मानिसहरू जसले पावललाई प्रश्नहरू गर्न तयार भइरहेका थिए, पावललाई छाच्डे गए। सेनापति डराई रहेका थिए किनभने उसले पावललाई अघिबाटै बाँधिसकेको थियो अनि पावल एक रोमी नागरिक थिए।


Y ri xuben ri Jesús chupan ri kˈij riˈ, xetamex pa ronojel ri Judea, y xbe chukaˈ rutzijol ri pa tak tinamit ri yecˈo pe chunakajal ri Judea. 	 उहाँको विषयको यो खबर सारा यहूदिया र यसको वरिपरि देशमा फिंजियो।


Ruma xtapon na kˈij tek xtipe kˈaxon pan iwiˈ, kˈij tek ri achiˈaˈ ye banoy tak chˈaˈoj xquebeyacatej pe chiwij, y xtiquisutij rij ri itinamit y xtiquiben achiˈel jun coral chiwij. Xquixquiyaˈ pa quinicˈajal y xquixcˈojeˈ pa tijoj pokonal. 	 त्यसपछि त्यो मानिसले देख्न सक्ने भयो। त्यसले परमेश्वरलाई धन्यावाद चढाउँदै येशूलाई पछ्याउन लाग्यो। जति पनि मानिसहरूले यी सब देखे तिनीहरूले परमेश्वरको प्रशंसा गर्न थाले। जक्कै


Y ye qˈuiy cˈa winek ri xeniman riche (rixin) ri Jesús chiriˈ chuchiˈ ri raken yaˈ Jordán. 	 अनि त्यहाँ धेरै मानिसहरूले येशूमा विश्वास गरे।


Can kitzij cˈa re xtinbij chiwe: Jun ruwech trigo wi ma nimuk ta ka pan ulef, ri ti ruwech ri trigo riˈ xa choj cˈa queriˈ xticˈojeˈ. Pero wi nimuk ka pan ulef, ri ti ruwech trigo riˈ, xtiqˈuis cˈa chuxeˈ ri ulef, pero xtitzˈuc pe y xtuyaˈ ruwech. 	 म तिमीहरूलाई साँचो भन्दछु। गहुँको दाना भूइँमा झर्नु पर्छ अनि मर्छ। तब यो बढछ र धेरै बीऊहरू उब्जाउँछ। तर यो मरेन भने यो सधैं खालि एउटै बीऊ मात्र रहन्छ।


Yacˈariˈ tek riyin ri Juan xinwacˈaxaj cˈa chi ye ciento cuarenta y cuatro mil israelitas ri xyaˈox (xyaˈ) quetal. Yecˈariˈ ri xechaˈox (xechaˈ) chiquicojol ri winek riche (rixin) ri cablajuj tinamit ri rubanon ri nimalaj tinamit Israel. 	 तब मैले, कति जना मानिसहरुलाई चिन्हित गरियो, त्यो सुनें। त्याहाँ एकलाख चवालीस हजार थिए। तिनीहरु इस्राएलका मानिसहरुको हरेक कुल समूहबाट थिए।


Y ruma cˈa ri etzelal ri xuben ri Balaam, xbix chare chi ma utz ta ri xuben. Y can ya ri ruquiej ri xchˈo chare. Y astapeˈ jun quiej ma nicowin ta nichˈo, pero xchˈo pe chare achiˈel nichˈo jun winek, riche (rixin) chi queriˈ xukˈet ta ri profeta riˈ chi ma tuben ta ri itzel ri xuchˈob chi nuben. 	 तर एउटा गधाले बालामको कुकर्ममा ध्यानार्कषण गरायो। अनि गधा एउटा पशु हो जो बोल्न सक्तैन। तर त्यो गधा मानिसको आवाजमा बोल्यो अनि त्यसले बालामलाई उसको पागल सोचाईबाट रोक्यो।


Riyin sibilaj yibison. Can ronojel kˈij cˈo nimalaj kˈaxon pa wánima cuma ri wech aj Israel. 	 मलाई ठूलो अफसोस छ र मेरो हृदयमा अटुट वेदना छ यहूदी जातिको निम्ति।


Tibij cˈa chique: Ya ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx riche (rixin) ri Dios xticˈojeˈ pan iwiˈ. Y wi can utz chi yixcˈojeˈ ka chupan ri jay riˈ, ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Dios ri niraybej pa quiwiˈ, can xtika wi cˈa pa quiwiˈ. Yacˈa wi ma rucˈamon ta chi yixcˈojeˈ ka chupan ri jay riˈ, ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Dios ri niraybej pa quiwiˈ, ma xticˈojeˈ ta ca quiqˈui, xa xtitzolin pe iwuqˈui riyix. 	 घरभित्र भएका मानिसहरूले तिनीहरूलाई स्वागत जनाए भने तिनीहरू तिम्रो शान्तिको कामना ग्रहण गर्न योग्यका छन्। यदि तिनीहरूले स्वागत नजनाए तिमीहरूको शान्तिको कामना फिर्त्ता लेऊ किनभने तिनीहरू तिमीहरूको शान्तिको कामनाका योग्य छैनन्।


Tiyaˈ chukaˈ rutzil quiwech ri Andrónico y Junias, ri ye nuwinak, y junan chukaˈ xojcˈojeˈ quiqˈui pa cárcel. Riyeˈ más nabey quiniman ri Cristo que chinuwech riyin. Y riyeˈ can jabel wi chukaˈ ye tzˈeton cuma ri nicˈaj chic apóstoles. 	 एन्ड्रोनिकस र युनिसलाई पनि नमस्कार। तिनीहरू मेरा आफन्त हुन् र मसँगै जेलमा थिए। तिनीहरू प्रेरितहरूद्वारा सम्मानित छन्। तिनीहरू मभन्दा अगाडी नै ख्रीष्टका विश्वासीहरू बनेका थिए।


Pero ri winek riˈ xaxu (xaxe wi) cˈa ri nrajoˈ re tiempo reˈ ri nicajoˈ niquiben, y yekˈolotej pa rukˈaˈ ri beyomel riche (rixin) re ruwachˈulef. Y qˈuiy chukaˈ ruwech raynic yepe quiqˈui, y rumariˈ xa nijikˈ ri ruchˈabel ri Dios ri cˈo quiqˈui y majun bey cˈa xtiwachin ta jabel ri ruchˈabel ri Dios pa tak quicˈaslen. 	 अनि यी कुराहरू तिनीहरूका जीवनमा आइपर्छ जीवनको चिन्ता, रूपियाँ पैसाको लालच, अनि अरू त्यस्तै थोकहरूको चाहना। यस्ता कुराहरूको कारणले वचनहरूको विकास हुन सक्तैन। अनि वचनहरू तिनीहरूका जीवनमा फलदायी पनि हुँदैनन्।


Y ri lajuj rucˈaˈ ri chicop ri xatzˈet, xa xtiquetzelaj cˈa ri ixok ri xa ma utz ta rucˈaslen. Y xtiquiyaˈ cˈa ca ruyon. Rumariˈ xqueyacatej chrij y ronojel ri cˈo riqˈui xtiquelesaj chare. Can niquichˈanabaˈ ca. Y ri ruchˈacul ri ixok riˈ, cˈo nicˈaj ri xtiquitij, y cˈo nicˈaj ri xtiquiporoj pa kˈakˈ. 	 त्यो पशु अनि दश सिङ्गेहरु जसलाई तिमीले देख्यौ, त्यो वेश्यालाई तिरस्कार गर्नेछन्। त्यो सित भएका हरेक चीज तिनीहरुले लिनेछन् अनि त्यसलाई नाङ्गे पारेर छाडिदिने छन्। तिनीहरुले त्यसको मासु खानेछन् अनि आगोले डढाउनेछन्।


Cˈo cˈa jun achi ri xbe pa jopin ijaˈtz. Y tek ri achi cˈo chic pa samaj nijopin ijaˈtz, jubaˈ cˈa chare ri ijaˈtz riˈ xa pa bey xka wi, rumariˈ ri winek yekˈax pa ruwiˈ. Y xepe ri aj xicˈ tak chicop ri yebe pa cakˈikˈ, xquitij el ri ijaˈtz riˈ. 	 “एकजना खेती वाला बीऊ छर्नलाई निस्कयो। जब त्यसले बीऊ छर्न थाल्यो कतिपय बीऊहरू बाटोतिर झरे। मानिसहरूले बीऊहरू टेके अनि चरा-चुरुङ्गीले ती बीऊहरू खाइदिए।


Ruma ri yecˈuleˈ, niquikˈaxaj tijoj pokonal pa quicˈaslen, y riyin ma nwajoˈ ta chi riyix nicˈulwachij queriˈ. Pero chukaˈ wi cˈo jun kachˈalal achi ri nrajoˈ nicˈuleˈ, ticˈuleˈ cˈa, riˈ ma mac ta nuben. Y queriˈ chukaˈ jun kˈopoj, wi nrajoˈ nicˈuleˈ, ticˈuleˈ cˈa, riˈ ma mac ta nuben. 	 तर तिमीले विवाह गरे त्यो कुनै पाप होइन। अनि कन्या केटीले विवाह गर्छ भने त्यो पाप होइन। तर विवाह गर्नेहरूले जीवनमा दुःखै पाउँछन् अनि म चाहन्छु कि तिमीहरू त्यस्तो कठिनाईहरूबाट मुक्त रहो।


Y can queriˈ wi cˈa xquiben. Xquichop ri cˈajolaxel, xquicamisaj. Xquelesaj cˈa el chupan ri ulef ri ticon ruwech riqˈui uva y xbequicˈakaˈ ca jucˈan chic. 	 तब ती खेतीवालाहरूले छोरोलाई पक्रे, मारे अनि दाखबारीको बाहिर फ्याँकिदिए।


Ruma ya tek nipe ruchukˈaˈ ri kˈij, yacˈariˈ tek ri kˈayis nichakiˈj y niqˈuis ka. Xa nitzak cˈa el ri rusiˈj y niqˈuis, astapeˈ can jabel nitzuˈun ri pa nabey mul. Can que wi cˈa riˈ jun beyon. Riyaˈ xa chanin nicom el y nuyaˈ ca rumolic ri rubeyomal. 	 सूर्यको उसको पोल्ने तापसित उदय हुन्छ। सूर्यको तापले घाँसलाई ओइलाईदिन्छ। फूल झर्छ, फूल सुन्दर थियो, तर अहिले त्यो भूँईमा झर्यो। धनी व्यक्तिसित त्यही कुराहुन्छ। उसको व्यपारको योजना गर्दा गर्दै मर्छ।


Y chiriˈ xebeˈel wi pe ri wukuˈ ángeles ri jachon jojun rucˈayewal pa quikˈaˈ. Y ri quitziak ri ye quicusalon, ya cˈa ri tziek ri nibix lino chare, jun tziek ri sek sek y can nitzˈitzˈan cˈa chukaˈ. Y ri chuwaquicˈuˈx kˈaxnek cˈa chukaˈ ximibel ri banon riqˈui kˈanapuek. 	 अनि सात विपत्तीहरु ल्याउने स्वर्गदूतहरु मन्दिर बाहिर आए। तिनीहरुले सफा चम्किलो मलमलको लुगा लगाएका थिए। तिनीहरुले आफ्नो छाती सुनौंला पट्टीले बाँधेका थिए।


Y tek ye benak cˈa, ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Chiˈiwonojel riyix xtitaluj el iwiˈ y xquiniyaˈ cˈa ca nuyon chupan re akˈaˈ reˈ, tek xa xtitzˈet chi riyin yijach el pa quikˈaˈ ri winek. Ruma ri Dios can nubij wi cˈa chupan ri tzˈibatal ca: Tek riyin xtinyaˈ kˈij chi nicamisex ri aj yukˈ, ri rucarneˈl xa xtiquitaluj el quiˈ. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 येशूले चेलाहरूलाई भन्नुभयो, “आज मध्यरातमा मेरो कारणले तिमीहरूले आफ्नो विश्वास हराउनेछौ। किनभने यो धर्मशास्त्रहरूमा लेखिएको छ ‘म गोठलोलाई प्रहार गर्नेछु, अनि बथानका भेडाहरू छरपष्ट हुनेछन्।’ जकरिया13:7


Yacˈariˈ ri nibano chake riyoj chi can ma nikamalij ta kacˈuˈx chubanic ri samaj, astapeˈ ta cˈo tijoj pokonal. Ri chˈaculaj ri kacˈuan riyoj can nunaˈ wi ruma ruchapon ka ruqˈuisen. Yacˈa ri kaˈespíritu ma que ta riˈ. Ruma ri espíritu ri cˈo kiqˈui pa ruqˈuexel chi niqˈuis ta ka ruchukˈaˈ, xa kˈij kˈij más ruchukˈaˈ nicˈojeˈ. 	 त्यसैकारणले हामी कहिल्यै कमजोर बन्दैनौं। हाम्रो भौतिक शरीर जीर्ण र कमजोर हुँदैछ तर हामीभित्रको आत्मा हरेक दिन नयाँ बनिदैछ।


Wachˈalal, riyix ri can yix achiˈel tak walcˈual, ntzˈibaj cˈa el ronojel reˈ chiwe riche (rixin) chi queriˈ ma quixmacun ta chic. Pero wi cˈo jun chiwe ri xtimacun, cˈo Jun ri nicˈutun utzil chare ri Tataˈixel riche (rixin) chi nicuyutej kamac. Y ri Jun riˈ ya ri Jesucristo, ri can choj wi. 	 मेरा प्रिय नानीहरु, म तिमीहरुलाई यो पत्र लेखिरहेकोछु, जसमा कि तिमीहरुले पाप गर्ने छैनौ। तर यदि कुनै व्यक्तिले पाप गर्छ भने, येशू ख्रीष्टले पिताको अघि हामीलाई बचाउनु हुनेछ। येशू धर्मी हुनुहुन्छ।


¿La ma rajawaxic ta cami chi riyin y ri Bernabé yojtzuk cuma ri kachˈalal? ¿O xaxu (xaxe wi) cami re yoj caˈiˈ ri cˈo chi yojsamej riche (rixin) chi nikachˈec ri kaway, tek ri nicˈaj chic rusamajel ri Dios yetzuk? 	 तर के बर्णाबास र मैले मात्र आफ्नो जीविकाका निम्ति काम गर्नै पर्छ?


Majun chic cˈa jun ri aponak ta chilaˈ chicaj, xa can xu (xe wi) cˈa ri Cˈajolaxel kajnek pe chilaˈ chicaj. Ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol ri can cˈo wi chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios. 	 मानिसको पुत्र बाहेका कोही कहिल्यै स्वर्ग गएको छैन। उहाँ नै एक हुनुहुन्छ जो स्वर्गबाट तल आउनु भयो।


Achique cˈa ri xquechˈacon chrij ri etzelal, chique cˈa riyeˈ xtinyaˈ wi ronojel ri cosas. Yin cˈa riyin ri xquinoc qui‑Dios y yecˈa riyeˈ ri xqueˈoc walcˈual. 	 कुनै मानिस, जसले विजय प्राप्त गर्छ, यो सबै प्राप्त गर्नेछ। अनि म उसको परमेश्वर हुनेछु। अनि उ मेरो छोरो हुनेछ।


Yacˈa ri achi cˈulan ma can ta nicowin nuchˈob ri achique nrajoˈ ri Ajaf, ruma ya ri rusamaj chuwech re ruwachˈulef, yariˈ nuchˈob, y nutij rukˈij riche (rixin) chi nuben achique ri nika chuwech ri rixjayil. 	 तर विवाहित मानिस सांसारिक वस्तुसंग सम्बन्धित हुन्छ। उसको लक्ष्य आफ्नी पत्नीलाई खुशी पार्नु हुन्छ।


Cˈo qˈuiy ri nwajoˈ nbij chawe. Xa yacˈa ri ma nwajoˈ ta ntzˈibaj el ronojel chupan re wuj reˈ. 	 मेरो तिमीहरुलाई धैरे कुराहरु भन्ने इच्छा छ। तर म कलम अनि मसी यसकोलागि उपयोग गर्न चाहन्नँ।


Y ri soldados xquipachˈuj chukaˈ jun kˈayis ri cˈo sibilaj ruqˈuixal. Xquiben jun corona chare, y cˈacˈariˈ xquiyaˈ pa rujolon (ruwiˈ) ri Jesús. Cˈacˈariˈ xquiyaˈ chukaˈ jun tziek morado chrij ri Jesús, can achiˈel wi ri yequicusalaˈ ri reyes. 	 सिपाहीहरूले काँडादार हाँगाहरूका एउटा मुकुट गुँथे अनि येशूको टाउकोमा लगाई दिए। त्यसपछि तिनीहरूले बैजनी रंगको वस्त्र उनको शरीरमा पहिराइ दिए


Xa ye ri winek ri ma quetaman ta ri ley ri ruyaˈon ca ri Moisés, xa yeriˈ ri yeniman riche (rixin) ri Jesús. Y xa xtika ta cˈa ri rucˈayewal pa quiwiˈ riyeˈ, xechaˈ. 	 तर ती मानिसहरू जौ बाहिर छन् जसले व्यवस्थाको विषयमा केही पनि जान्दैनन् तिनीहरूले मात्र उहाँलाई विश्वास गरेकाछन्। परमेश्वरले तिनीहरूलाई श्राप दिनु भएकोछ।”


Pero xa ma xcˈojeˈ ta ka pa tinamit Nazaret, xa xuyaˈ ca ri tinamit riˈ, riche (rixin) chi xbecˈojeˈ pa jun tinamit ri Capernaum rubiˈ; jun tinamit ri cˈo chuchiˈ jun choy. Ri Capernaum riˈ pa culef ri ye quiy quimam ca ri Zabulón y ri Neftalí cˈo wi. 	 येशू नासरतमा बस्नु भएन। उहाँ गालिल झीलको नजिकको कर्फनहुम नगरमा बस्नु भयो। कर्फनहुम जबुलून अनि नप्तालीका क्षेत्रमा पर्छ।


Xa ruma ri mac tek nipe ri camic pa kawiˈ. Y ruma chi riyoj can yojcˈo pa rukˈaˈ ri mac, rumariˈ ri ley riche (rixin) ri Dios, nuyaˈ rucˈayewal pa kawiˈ. 	 मृत्युको बिषदन्त नै पाप हो। अनि पापको शक्ति नियम हो।


Wacami cˈa, tiqˈuisaˈ pa ruwiˈ rumolic ri ofrenda. Can achiˈel cˈa tek xpe ri raybel iwuqˈui, cˈa que ta na riˈ yixtajin chubanic wacami. Y tiyaˈ cˈa janipeˈ ri yixcowin niyaˈ. 	 यसर्थ तिमीहरूले शुरू गरेको काम अब पूरा गर। तब मात्र तिमीहरूको “गर्ने इच्छा” अनि तिमीहरूको “कर्म” समतुल्य हुनेछ। तिमीहरूसित जे छ त्यहीबाट दान देऊ।


Y ri caj xecˈol el achiˈel tibor el jun wuj. Y quinojel juyuˈ y ri ruwachˈulef ri yecˈo pa tak yaˈ xeˈel el ri acuchi (achique) yecˈo wi. 	 आकाश पत्र बेह्रिए झैं हरायो। अनि हरेक पर्वत अनि द्वीप आफ्ना ठाँउबाट सरे।


Y yecˈo cˈa winek ri ma xquiyuj ta quiˈ quiqˈui ruma niquixibij quiˈ. Yacˈa ri nicˈaj chic winek ri yecˈo chupan ri tinamit, can utz niquitzˈet chique ri apóstoles. 	 कसैले पनि प्रेरितहरूसंग सामेल हुने आँट गरेनन् तर सबै मानसिहरूले प्रेरितहरूको विषयमा राम्रै कुरा गरे।


Y quecˈariˈ quibanon ri winek chupan ri kˈij tek ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol xtipe chic jun bey, sibilaj cˈa ye qˈuiy winek ri xa riqˈui ronojel ri cˈo quiqˈui benak wi ri cánima. 	 जब मानिसको पुत्र आउनु हुन्छ, एकदमै त्यही हुनेछ।


Wachˈalal, can ma nbij ta cˈa chi wuche (wixin) chic riyin ronojel ri yecˈo riqˈui ri Cristo, y rumariˈ can yitajin ntij nukˈij chrij. Xaxu (xaxe wi) chic riˈ ri nchˈob re chinuwech apo y ma yecˈatzin ta chic chi nchˈob ri xekˈax yan ca. 	 दाज्यु-भाइ, दिदी-बहिनीहरू म जान्दछु, म अझै त्यस लक्ष्यमा पुगेको छैन। तर एउटा कुरा जुन म सँधै गर्छु, त्यो होः म बितेको कुरा भुलिदिन्छु अनि आफ्नो अघिल्तिरकै लक्ष्यमा पुग्न म सक्दो कोशिश गर्छु।


Ruma pa nabey mul, can niwaˈ wi quiqˈui ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta. Yacˈa tek yecˈo achiˈaˈ ri ye rachibil ri Jacobo xeˈapon riqˈui, yacˈariˈ tek ri Pedro ma xbewaˈ ta chic quiqˈui ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta, ruma xuxibij riˈ chiquiwech ri achiˈaˈ ri xeˈapon riqˈui; ruma ye riyeˈ ri yebin chi cˈo chi tiban ri circuncisión chique ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta. 	 यो कसरी भयो भनेः जब पत्रुस पहिलो पटक एन्टिओकमा आए उनी गैर-यहूदीहरूसँग खाए अनि बसे। जब याकूबकहाँबाट केही यहूदीहरू आए पत्रुसले ती गैर-यहूदीहरूसित संगत गर्न छोडे। उनले आफूलाई गैर-यहूदीहरूदेखि अलग राखे, उनले तिनीहरूसित खानु छोडिदिए। किन? किनभने उनी यहूदीहरूसँग डराए। जसले सबै गैर-यहूदीहरूले खतना गर्नु पर्छ भनी विश्वास गर्थे।


Y wacami riyix iwetaman ri achique banayon chi ma jane tibanatej ta ronojel riˈ. Y cˈa que na riˈ rubanon riche (rixin) chi queriˈ, cˈa ya tek xtapon na ri tiempo, cˈa yacˈariˈ tek xtibecˈulun pe ri itzel achi riˈ. 	 अनि तिमीहरू जान्दछौ त्यो स्वेच्छाकारी केले रोकिराखिएको छ। ठिक समयमा देखा पर्न भनेर नै त्यसलाई रोकिराखेको छ।


Wachˈalal, ri rutzil ri Kajaf Jesucristo xticˈojeˈ ta cˈa pa tak iwánima chiˈiwonojel. Amén. 	 मेरा दाज्यु-भाइ दिदी-बहिनीहरू! हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्टको अनुग्रह तिमीहरूको आत्मामा रहिरहोस् भनी म प्रार्थना गर्छु। आमिन।


Ri Jesús ruyon cˈa xtzolin anej pa ruwiˈ ri juyuˈ, ruma xunabej chi ri winek xquepe chucˈamaric riche (rixin) chi niquiben qui‑rey chare y astapeˈ ma nrajoˈ ta Riyaˈ. 	 येशूले बुझनु भयो कि आउने अनि उहाँलाई जबरजस्ती राजा बनाउने योजना मानिसहरूले गर्दै थिए। यसकारण, उहाँले त्यो ठाँउ छाडेर एक्लै पहाडमा जानु भयो।


Y yacˈa tek ruchapon chic el bey riche (rixin) chi nitzolin pa rutinamit, riyaˈ tzˈuyul cˈa el pa jun carruaje. Y riyaˈ nusiqˈuij ruwech jun wuj benak, ri wuj ri tzˈiban ca ruma ri profeta Isaías, jun chique ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 अहिले ऊ आफ्नो रथमा बसेर घर तर्फ गइरहेका थिए। तिनी अगमवक्ता यशैयाको पुस्तक पढिरहेका थिए।


Quecˈariˈ xubij ri María. Y ri María xa jubaˈ ma achiˈel oxiˈ icˈ xcˈojeˈ ka pa rachoch ri Elisabet, y cˈacˈariˈ xtzolin chrachoch. 	 मरियम इलीशिबा संग प्रायः तीन महीनासम्म बसिन्। त्यसपछि घर र्फकिन्।


Riyoj ri nikatij ronojel, ma queketzelaj ta ri kachˈalal ri ma niquitij ta ronojel. Y ri kachˈalal riˈ ma tiquibij ta chi ma utz ta ri nikaben riyoj ruma nikatij ronojel. Ruma ri Dios yoj rucˈulun konojel, wi nikatij o ma nikatij ta ronojel. 	 अनि जे पनि खान सक्छु भन्ने मानिसले त्यो साग-सब्जी मात्र खाने मानिस भन्दा उत्तम छु भनेर आफूलाई ठान्नु हुँदैन। अनि साग-सब्जी मात्र खाने मानिसले पनि सबै खाने मानिस गल्ती हो भनेर सोच्नु हुँदैन। परमेश्वरले ती दुवैलाई ग्रहण गर्नुहुन्छ।


Yacˈa ri jun chic mozo ri xa jun oc talento ri yaˈon ca chare ruma ri rupatrón, xa xberucˈotoˈ cˈa jun jul pan ulef y chiriˈ xumuk wi ca ri puek ri yaˈon ca chare. 	 तर एक तोडा मात्र पैसा पाउने नोकर गयो र भूईमा खाल्डो खन्यो। त्यसले त्यो पैसा खाल्डामा पुर्यो।’


Y tek banatajnek chic ronojel riˈ, yacˈariˈ tek riyin ri Juan xinwacˈaxaj chi can sibilaj cˈa quichˈabel winek ri niwajin chicaj. Y ri winek riˈ riqˈui cˈa quichukˈaˈ niquibij: Tinimirisaj rubiˈ ri Kajaf Dios, ruma riqˈui Riyaˈ petenak wi ri colotajic, riche (rixin) Riyaˈ ri uchukˈaˈ, y can cˈo chukaˈ rukˈij y rucˈojlen. 	 तब मैले स्वर्गमा धेरै मानिसहरुको बढो भीडले गरेको गर्जन जस्तै आवाज सुनें। तिनीहरु भन्दै थिए “हल्लेलूयाह! विजय, महिमा अनि सक्ति हाम्रा परमेश्वरमा रहिरहुन्।


Y xtzijox chukaˈ chique achique rubanic ri xbanatej. Ronojel riˈ xtzijox chique cuma ri winek ri can xetzˈeto tek xeˈelesex ri itzel tak espíritu riqˈui ri achi ruma ri Jesús. 	 मानिसहरू जो त्यस घटना को दर्शक थिए अरू मानिसहरूलाई येशूले कसरी त्यो भूत लागेको मानिसलाई निको पार्नु भयो बताए।


¿La ma yixcowin ta cami riyix nichojmirisaj ri chˈitak chˈaˈoj ri yebanatej chicojol? ¿La ma iwetaman ta cˈa chi xtapon na jun kˈij tek konojel riyoj ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios xtikakˈet na tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef? 	 के तिमीहरूलाई थाहा छैन परमेश्वरका मानिसहरू संसारकै न्याय गर्छन्? यदि तिमीहरूले संसारको न्याय गर्दैछौ भने तिमीहरूको आपसको सानो कलह किन मिलाउदैनौ?


Y cˈo cˈa jun achi siquirnek ucˈuan apo cuma caˈiˈ oxiˈ achiˈaˈ chuwech ri ruwarabel. Y riyeˈ xcajoˈ cˈa xeˈoc ta apo pa jay cˈa riqˈui ri Jesús, riche (rixin) chi niquiyaˈ ri quiyawaˈ chuwech. 	 एकजना पक्षघातको रोगी त्यहाँ एउटा खाटमा लिएर आए अनि तिनीहरूले भित्र ल्याउने र येशूको अघि राख्ने चेष्टा गर्दैं थिए।


Yacˈa riyoj ri yoj ral ri jun chic tinamit Jerusalem riche (rixin) chicaj, ma que ta riˈ kabanon ruma yoj totajnek chic chuxeˈ rutzij ri ley. 	 तर स्वर्गीय यरूशलेम एउटी मुक्त नारीको प्रतीक हो। यिनी हाम्री माता हुन्।


Y wi yecˈo malcaniˈ tak ixokiˈ ri can quiyon chic y can majun chic nilin quiche (quixin), queˈatoˈ. 	 विधवाहरूलाई मान गर जो साँच्चै असहाय छन्।


Ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) ri rudiscípulos, y xubij cˈa chique: Riyin sibilaj njoyowaj quiwech re winek reˈ, ruma cˈo chic oxiˈ kˈij yecˈo pe wuqˈui y wacami majun chic quiway riche (rixin) chi niquitij. Y yentek ta cˈa el chi tak cachoch y xa majun niquitij el, ma utz ta; man xa quebetzak pa tak bey ruma wayjal, xchaˈ chique. 	 येशूले आफ्ना चेलाहरुलाई बोलाएर भन्नुभयो, ‘यी मानिसहरूलाई देखेर मलाई दया लागेको छ। अहिले तिनीहरू मसँग तिनदिनदेखि छन्, अनि तिनीहरूको खानेकुरा छैन। म तिनीहरूलाई भोकै पठाउन् चाहन्न घर जाने बाटोमा तिनीहरू मुर्छा पर्न सक्छन्।’


Wachˈalal Gayo, riqˈui cˈa ri utzil ri yatajin chubanic, can nacˈut cˈa chi can acukuban wi acˈuˈx riqˈui ri Dios. Riyit can nayaˈ cˈa ri nicˈatzin chique ri kachˈalal ri yecˈo pan atinamit y queriˈ chukaˈ naben quiqˈui ri kachˈalal ri yepe nej. 	 मेरा प्रिय मित्र, तिमी ख्रीष्टमा रहेका भाइहरुलाई सहायता गरेर विश्वासयोग्यता देखाइरहेछौ। तिमीले ती अपरिचीत भाइहरुलाई पनि सहयोग गरिरहेछौ।


Y ri achi ri nikˈaxan ri nubij ri ley xubij: Ya ri achi ri xjoyowan ruwech, xchaˈ. Y ri Jesús xubij cˈa chare ri achi ri nikˈaxan ri nubij ri ley: Wacami cabiyin cˈa y tabanaˈ achiˈel xuben ri achi aj Samaria, xchaˈ chare. 	 व्यवस्थाको शास्त्रीले उत्तर दिए, “त्यसैले जसले त्यो मानिसलाई मद्दत गरे।” येशूले तिनलाई भन्नुभयो, “तिमी पनि जाऊ अनि त्यसै गर।”


Queriˈ ri tzˈibatal ca. Y riyoj ketaman chi ri nubij ri ley ri tzˈibatal ca, chique ri yecˈo chuxeˈ ri ley nichˈo wi, riche (rixin) chi queriˈ can majun cˈa nicowin nibin chi majun rumac. Can quinojel cˈa ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef cˈo chi yeˈapon na chuwech ri Dios riche (rixin) chi nikˈat tzij pa quiwiˈ. 	 हामी जान्दछौं कि व्यवस्थाले भने झैं, त्यो व्यवस्थाकै अधीनमा हुनेहरूलाई हो। यसले सारा मानवीय बहानाहरूको अन्त गर्नेछ सम्पूर्ण संसारलाई परमेश्वरको न्यायको अधीनमा ल्याउने छ।


Ruma tek cˈo jun ri nrajoˈ nukˈalajsaj riˈ chiquiwech ri winek, ma utz ta cˈa chi nrewaj riˈ. Y riyit ruma chi naben re cosas reˈ, can nicˈatzin chi nakˈalajsaj awiˈ chiquiwech ri winek, yechaˈ chare. 	 यदि कसैले आफूलाई जनसमूह माझ प्रकाश गर्न चाहन्छ भने, उसले आफ्नो काम गुप्तीरूपले गर्नु हुँदैन। संसारलाई आफू स्वयंले देखाऊ। तिमीले गरेका चमत्कारहरू तिनीहरूले देखुन्।”


Y ri Jesús xubij cˈa chare: Kitzij cˈa nbij chawe, chi can ya re wacami xcabecˈojeˈ wuqˈui ri acuchi (achique) cˈo wi quicoten, xchaˈ. 	 तब येशूले त्यसलाई भन्नुभयो, “सुन! जे भन्दछु त्यो साँचो होः आज नै तिमी पनि मसँग स्वर्ग-लोकमा हुनेछौ!”


Y ri achi, rey chic ri tiempo riˈ, xubij cˈa chare ri rumozo: Sibilaj utz ri xaben. Riyit can yit jun utzilaj numozo ri can naben wi ri nibix chawe. Y ruma cˈa chi can utz xaben riqˈui ri jubaˈ ri xinyaˈ ca chawe, wacami cˈa nyaˈ lajuj tinamit pan akˈaˈ riche (rixin) chi nakˈet tzij pa quiwiˈ, xchaˈ ri rey. 	 राजाले त्यो नोकरलाई भने, अति राम्रो! तिमी असल नोकर हौ। तिमीहरू सानो कुरामा विश्वासी थियौ। यसकारण म मेरा दशवटा शहर शासन गर्न तिमीलाई नियुक्ती गर्छु।’


Y ri rutzil ri Dios ri ruyaˈon chake sibilaj nim, ruma nuyaˈ qˈuiy etamabel chake y nuyaˈ chukaˈ qˈuiy kanaˈoj. 	 परमेश्वरले ज्ञान र समझसँग यो अनुग्रह अत्यन्तै उदारतापूर्वक दिनुभयो।


Y ri ijaˈtz ri xka cojol tak kˈayis ri cˈo quiqˈuixal, can nichˈo wi cˈa chrij ri ruchˈabel ri Dios ri nacˈaxex ruma jun winek. Pero ri winek riˈ xa ya cˈa ri nrajoˈ re tiempo reˈ ri nuben y nikˈolotej cˈa pa rukˈaˈ ri beyomel riche (rixin) re ruwachˈulef, y rumariˈ xa nijikˈ cˈa ri ruchˈabel ri Dios ri cˈo riqˈui. Y can majun bey cˈa xtiwachin ta jabel ri ruchˈabel ri Dios pa rucˈaslen. 	 अनि काँडाहरूमा छरिएको बीऊहरू चाहिं के हुन्? ती बीऊहरू ती मानिसहरू जस्तै हुन् जसले उपदेश सुन्दछन् तर जीनवको विषयमा बढता फिक्री गर्छन् अनि पैसाको प्रेमले तिनीहरूले सुनेको उपदेश निस्सासिन्छ। यसले गर्दा उपदेशले फलफलाउन सक्दैन।


Y ma xkˈax ta chiquiwech ri nimalaj rucˈayewal ri nipe chiquij, xkˈax chiquiwech pero cˈa ya tek xpe ri nimalaj job ri xqˈuiso quiche (quixin) quinojel. Y can queriˈ cˈa chukaˈ xtibanatej tek xtapon ri kˈij tek riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol xquipe chic jun bey. 	 मानिसहरूले के भइरहेको छ भनी केही जानेका थिएनन्। तर त्यसैबेला जलप्रलय भयो अनि सबै नष्ट भयो। मानिसको पुत्रको आगमनको समयमा पनि यस्तै हुनेछ।


Queriˈ xuben riche (rixin) chi riyoj yojcowin nikacˈuaj jun cˈaslen choj achiˈel ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés. Ma yoj ucˈuan ta chic ruma ri itzel tak karaybel, xa can ya chic ri Lokˈolaj Espíritu ri ucˈuayon kiche (kixin). 	 परमेश्वरले त्यसो गर्नुभयो ताकि तोकिएको व्यवस्था हामीमा परिपूर्ण होस्, जो आफ्नो पापपूर्ण प्रकृति अनुसार बाँच्दैनौं तर आत्मा अनुसार बाँच्छौं।


Y ri Ajaf xubij cˈa chare: Cayacatej el. Cabiyin cˈa pa rachoch ri Judas, ri cˈo pa jun bey ri nibix Choj chare. Chiriˈ cˈa jacanoj wi jun achi aj Tarso ri Saulo rubiˈ. Can cabiyin cˈa, ruma re wacami, riyaˈ ntajin cˈa nuben orar. 	 प्रभुले हननियालाई भन्नुभयो, “उठ अनि सोझो गल्ली भन्ने गल्लीतिर जाऊ। यहूदाको घर पत्ता लगाऊ। टार्सस भन्ने ठाउँका शावल नाउँ भएको मानिसलाई खोज। ऊ अहिले त्याहँ प्रार्थना गरिरहेछ।


Chiriˈ cˈa cˈo wi ri Jesús tek xbeyaˈox (xbeyaˈ) jun achi chuwech, jun achi ri ma nacˈaxan ta y ma ntel ta jabel ruchˈabel. Y ri ye cˈamayon pe, xquicˈutuj cˈa jun utzil chare ri Jesús chi tuyaˈ rukˈaˈ pa ruwiˈ. 	 जब उहाँ त्यस ठाउँमा पुग्नुभयो, केही मानिसहरूले उहाँ कहाँ एकजना मानिसलाई लिएर आए। त्यो मानिस बैहो र लाटो थियो। ती मानिसहरूले उहाँलाई त्यो मानिसमा उहाँको हात राखेर निको परिदिनुहोस् भनी बिन्ती गरे।


Tabij chique ri kachˈalal chi tiquinimaj ronojel reˈ, riche (rixin) chi niquicˈuaj jun utzilaj cˈaslen, y riqˈui riˈ majun tzij ri nibix ta chiquij. 	 यी कुराहरू गर्नु भनि ती विश्वासीहरूलाई निर्देश गर, जसमा कि कसैले पनि यो भन्नु नसकून् कि तिनीहरूले भूल गर्दैछन्।


Y can kitzij wi chi sibilaj nim rucˈojlen ri rukˈalajsan chic ri Dios chkawech re wacami, ri nichˈo chrij ri achique rubanic ri cˈaslen ri nika chuwech. Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Ri Dios xcˈojeˈ waweˈ chuwech re ruwachˈulef, y xoc winek. Xcˈut chkawech ruma ri Lokˈolaj Espíritu chi can choj wi ri rucˈaslen. Chukaˈ xtzˈetetej cuma ri ángeles. Xtzijox chique ri winek ri ma ye israelitas ta, xnimex cuma ye qˈuiy chuwech re ruwachˈulef. Y xcˈul chilaˈ chicaj riqˈui rukˈij rucˈojlen. 	 निःसन्देह हाम्रो आराधनाको जीवनको रहस्य महान छः उहाँ हाम्रो निम्ति मानिसको रूपमा प्रकट हुनुभयो, आत्माद्वारा उहाँ सत्य सावित हुनुहुन्छ। उहाँ स्वर्गदूत अघि देखा पर्नुभयो, सुसमाचार अन्य जातिहरूमा प्रचारित गरियो, विश्वका मानिसहरूले उहाँलाई विश्वास गरे। अनि महिमामा उहाँ स्वर्ग सम्म उचालिनु भएकोछ।


Ruma riyix can nibij cˈa chi yix beyomaˈ, nibij chi can ronojel cˈo iwuqˈui y majun chic cˈa ri rajawaxic ta chiwe. Y ma iwetaman ta chi xa ti lawaloˈ oc ibanon, xa majun cˈo ta iwuqˈui. Juyiˈ oc iwech ruma ri ibanon, ruma achiˈel yix chˈanel, y chukaˈ yix achiˈel moyiˈ. 	 तिमीहरु दावी गर्छों तिमीहरु धनवान छौ। तिमीहरु सोच्छौ तिमीहरु सम्पत्तिवान भयौ अनि केही कुरा चाहिंदैन। तर तिमीहरु जान्दैनौ कि तिमीहरु वास्तवमा भयानक, दयनीय, गरीब, अन्धा अनि नग्न छौ।


Quinojel ri ye alaxnek chic riqˈui ri Dios, quiyaˈon chic ca rubanic ri mac, ruma ri Dios xuyaˈ jun cˈaslen chare ri can achiˈel ri rucˈaslen Riyaˈ y xujel ri runaˈoj. Y ruma chi ri cˈaslen ri cˈo riqˈui ri winek riˈ can riqˈui ri Dios petenak wi, nuben cˈa chare chi ma nimacun ta chic. 	 जब परमेश्वरका एक व्यक्तिलाई उनको बालक बनाउनु हुन्छ, तब त्यस व्यक्तिले पाप गरिरहँदैन। किनभने परमेश्वरले प्रदान गर्नु भएको नयाँ जीवन उसमा रहेको हुन्छ। यसर्थ त्यो मानिस पाप गरिरहन सक्तैन। किनभने उ परमेश्वरको बालक बनेको हुन्छ।


Y cˈo cˈa jun kˈij ri Jesús ntajin nrelesaj jun itzel espíritu riqˈui jun achi. Ri itzel espíritu riˈ rubanon cˈa mem chare ri achi. Y xbanatej cˈa chi tek ri Jesús xubij cˈa chare ri itzel espíritu chi tel el riqˈui ri achi riˈ, ri itzel espíritu can xel cˈa el, y yacˈariˈ tek ri achi mem xchˈo. Y ri winek ri xetzˈeto, can xquimey cˈa ri xquitzˈet. 	 कुनै समयमा एकजना मानिसबाट येशूले लाटा बनाउने भूत निकाली दिनुभयो। जब त्यो भूत बाहिर निस्कयो, त्यो मानिस बोल्नु सक्ने भयो। मानिसहरू छक्क परे।


Y ma tikamestaj ta chi nikaben ri utz y ma tikamalij ta chukaˈ quitoˈic ri cˈo rajawaxic chi yekatoˈ. Ruma yariˈ ri más nika chuwech ri Dios chi nikaben, que chuwech yekatzuj (yekasuj) chicop chuwech. 	 अनि अर्काको भलाई गर्न र अरूका भागीदार बन्न नभूल। बलिहरू यिनै हुन् जसले परमेश्वरलाई प्रसन्न तुल्याउँछ।