Y nikatzˈibaj cˈa ronojel reˈ chiwe ruma can nikajoˈ chi tzˈaket ta cˈa ri quicoten xticˈojeˈ iwuqˈui. 	 हामी तिमीहरुलाई यी कुराहरु लेखिरहेकाछौं जसद्वारा तिमीहरु आनन्दले परिपूर्ण हुन सक्नेछौ।


Y riyoj can junan cukul kacˈuˈx riqˈui ri Dios, ruma can cˈo ri Espíritu riche (rixin) ri cukbel cˈuˈx kiqˈui achiˈel ri tzˈibatal ca, tek nubij: Riyin xinnimaj y rumariˈ tek ntzijoj ri nuniman, nichaˈ ri tzˈibatal ca, y quecˈariˈ nikaben riyoj wacami nikatzijoj ri kaniman. 	 धर्मशास्त्रमा यो लेखिएको छ, “मैले विश्वास गरें, यसकारण म बोलें।” हाम्रो विश्वास पनि त्यस्तै नै छ। हामी विश्वास गर्छौं र हामी बोल्छौं।


Ri chiriˈ chupan ri tinamit riˈ, majun bey cˈa xtikˈekumer ta riche (rixin) chi ntoc akˈaˈ. Y quinojel cˈa ri yecˈo chupan ri tinamit riˈ, man cˈa xticˈatzin ta chic ri sakil riche (rixin) ri kˈakˈ chique y ma xticˈatzin ta chic ri sakil riche (rixin) ri kˈij chique. Can majun chic. Ruma can ya cˈa ri Ajaf Dios ri xtisakirisan quiche (quixin). Y quinojel cˈa riˈ xquekˈato tzij riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 त्यहाँ फेरि रात पर्ने छैन। मानिसहरुलाई सूर्यको प्रकाशको आवश्यकता पर्ने छैन। परमप्रभु परमेश्वरले तिनीहरुलाई प्रकाश दिनेछन्। अनि तिनीहरुले सदासर्वदा राजाहरुले जस्तै शासन गर्नेछन्।


Yacˈariˈ tek ri winek choj quicˈaslen xtiquibij cˈa: Ajaf, ¿ajan (jampeˈ) cˈa riˈ tek riyit cˈo wayjal chawe y riyoj xkayaˈ away? ¿Ajan (jampeˈ) cˈa riˈ tek riyoj xkayaˈ ayaˈ riche (rixin) chi xakum tek xchakiˈj achiˈ? 	 “तब धार्मिक मानिसहरूले जवाफ दिनेछन्, ‘परमप्रभु, हामीले तपाईंलाई कहिले, भोकाउनु भएको देख्यौ अनि हामीले भोजन दियौं? हामीले तपाईं तिर्खाउनु भएको कहिले देख्यौ अनि हामीले पानी पिउँन दियौ?


Y can queriˈ wi cˈa xquiben. Xquichop ri cˈajolaxel y cˈacˈariˈ xquelesaj cˈa el chiriˈ chupan ri rulef y xquicamisaj. 	 अनि किसानहरूले छोरालाई समातेर, उसलाई खेत बाहिर मारेर फ्याँकिदिए।


Riyix wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, wi ri Dios can queriˈ kajowaxic ri xuben, riyoj can cˈo cˈa chukaˈ chi nikajoˈ kiˈ chikachibil kiˈ. 	 प्रिय मित्रहरु, जब परमेश्वरले हामीलाई प्रेम गर्नु हुन्छ। हामीले एक अर्कालाई प्रेम गर्नु पर्छ।


Y xcˈojeˈ cˈa oxiˈ icˈ chiriˈ. Y tek riyaˈ xrajoˈ xbe pa barco riche (rixin) chi nitzolin pa ruwachˈulef Siria, yacˈariˈ tek xunabej chi ri rech aj Israel ri ma quiniman ta, cˈo ri quichˈobon chi niquiben chare tek xtoc el ri pa barco. Y rumariˈ riyaˈ xa xujel ri ruchˈobon, riyaˈ xa xuchˈob chi xtikˈax chic jun bey ri pa Macedonia. 	 उनी त्यहाँ तीन महीना बसे। उनी समुद्रयात्राबाट सिरिया जान ठीकठाक पर्दैथे, तर उनको विरुद्धमा केही यहूदीहरूले षडयन्त्रहरू रचेका थिए। यसैले पावलले म्यासिडोनिया भएर सिरिया जाने निर्णय लिए।


Riyix nibij cˈa chi cˈa cˈo na cajiˈ icˈ nrajoˈ riche (rixin) chi nicˈol ruwech ri ticoˈn. Yacˈa riyin nbij chiwe: Quixtzuˈun chilaˈ y queˈitzuˈ la winek. Riyeˈ ye achiˈel jun ticoˈn ri kˈen chic. Coyoben chic riche (rixin) chi nitzijox ri ruchˈabel ri Dios chique, riche (rixin) chi niquinimaj. 	 ‘जब तिमीहरू रोपाई गर्छौ र भन्छौ बाली काटन अझै चार महीना छ, तर तिमीहरू आफ्ना आँखा खोल र मानिसहरूलाई हेर।’ तिनीहरू पनि बाली काट्ने समय भएको खेतबारी जस्ता छन्।


Y riyin ri Juan can xinwacˈaxaj cˈa chukaˈ chi achiˈel quichˈabel sibilaj qˈuiy winek ri niwajin chicaj. Ri quichˈabel can niwajin cˈa achiˈel yewajin raken tak yaˈ, y chukaˈ achiˈel nikˈajan ri coklajay. Y niquibij cˈa: Tinimirisaj rubiˈ ri Ajaf ri ka‑Dios, ri can cˈo ronojel uchukˈaˈ pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nicowin nuben ronojel, ruma ya Riyaˈ ri Aj Kˈatbel Tzij. 	 त्यसपछि मैले ठूलो भीडले गरेको आवाज जस्तै, बाढिको पानीको आवाज जस्तै ठूलो गर्जनको आवाज जस्तै यसो भन्दै गरेको सुने “हल्लेलूयाह। हाम्रा परमप्रभु परमेश्वरले शासन गर्नुहुन्छ। उहाँ माहाशक्तिशाली हुनुहुन्छ।


Y yecˈo cˈa achiˈaˈ fariseos ri xquibij: Ri achi riˈ, ri Jesús rubiˈ, ma riqˈui ta ri Dios petenak wi; ruma ma nuchajij ta ri uxlanibel kˈij, yechaˈ. Pero yecˈo cˈa nicˈaj chic fariseos ri xquibij: ¿Can nicowin ta cami yeruben milagros jun achi aj mac, achiˈel xuben riqˈui ri achi moy? yechaˈ. Ri achiˈaˈ fariseos riˈ ma junan ta cˈa ri niquichˈob chrij ri Jesús. 	 कोही फरिसीहरूले भने, “त्यस मानिसले विश्रामको दिन पालन गर्दैन। यसैले ऊ परमेश्वरबाट आएको होइन।” अन्य मानिसहरूले भने, “तर जो मानिस पापी छ उसले यस्तो चमत्कारहरू गर्न सक्तैन।” ती यहूदीहरू आपसमा सहमत हुन सकेनन्।


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Xabachique achi ri nujech ca ri rixjayil y cˈacˈariˈ nucˈom chic jun ixok, ri achi riˈ nimacun chuwech ri rixjayil. 	 उहाँले भन्नुभयो, “यदि कुनै मानिसले आफ्नी पत्निसंग विवाह विच्छेद गर्छ, अनि अर्की स्त्रीसँग विवाह गर्छ भने त्यसले आफ्नी पत्नीसंग व्यभिचारको पाप गरेको ठरिन्छ।


Can pa kachiˈ cˈa yeˈel wi utzilaj tak tzij, y pa kachiˈ chukaˈ yeˈel wi itzel tak tzij. Wachˈalal, ma rucˈamon ta chi queriˈ nikaben. 	 स्तुति अनि सराप एउटै मुखबाट निस्कन्छन्। मेरा भाइ अनि बहिनीहरू, यस्तो हुनु हुँदैन।


Y ri chajinel riˈ xbequibij cˈa chique ri aj kˈatbel tak tzij ronojel ri xubij el ri Pablo chique. Rumariˈ ri aj kˈatbel tak tzij xquixibij quiˈ, ruma xquetamaj chi ri ye caˈiˈ achiˈaˈ riˈ chukaˈ ye romanos. 	 सिपाहीहरूले जे पावलले भने ती हाकीमहरूलाई सुनाई दिए। जब हाकीमहरूले पावल र सिलास रोमी नागरीक भनेर जाने, तिनीहरू भयग्रस्त भए।


Y kas kitzij wi chi ri ma nicowin ta nuben ronojel ri nubij chupan ri ley, nika ri rucˈayewal pa ruwiˈ. Yacˈa ri Cristo xojrucol chuwech ri rucˈayewal riˈ, tek xcom chuwech ri cruz; ruma pa ruwiˈ Riyaˈ xka wi ri rucˈayewal ri xa pa kawiˈ ta riyoj rucˈamon chi xka ta wi. Can kˈalaj wi chi xka rucˈayewal pa ruwiˈ Riyaˈ, ruma ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Xabachique cˈa ri nitzekebex chuwech jun crusin cheˈ, nikˈalajin cˈa chi kajnek rucˈayewal pa ruwiˈ. Queriˈ nubij chupan ri tzˈibatal ca. 	 व्यवस्थाले हामीमा श्राप ल्यायो तर ख्रीष्टले त्यो श्राप हामीबाट हटाइदिनु भयो। हाम्रो ठाउँ उहाँले लिनुभयो र आफैले त्यो श्राप थाप्नुभयो। शास्त्रमा यो लेखिएकोछ, “जब कसैको शरीर रूखमाथि झुण्डयाइन्छ त्यो श्रापित हो।


Ruma riyix can iwetaman chic cˈa chi sibilaj utz ránima ri Ajaf. 	 अहिले तिमीहरुले परमप्रभुको दयाको स्वाद पाएकाछौ।


Y wi cˈo cˈa jun chiwe riyix ri cˈo nicˈutux chare ruma jun winek, can tuyaˈ cˈa el chare. Y wi cˈo chukaˈ jun ri cˈo nrajoˈ nukej el chare, ma tupokonaj ta nuyaˈ el chare. 	 यदि कसैले तिमीसित केही माग्छ भने त्यो दिइहाल। कुनै व्यक्तिले कर्जा लिन चाहेमा पनि केही दिन अस्वीकार नगर।


Y xirutek pe chukaˈ riche (rixin) chi nbij chique ri winek chi ya tiempo reˈ tek ri Ajaf Dios nuben ri utzil. 	 अनि घोषणा गर्न कि आफ्नो मानिसहरूलाई बचाउन परमप्रभुको उचित समय आएको छ।” यशैया 61:1-2


Ri Pablo y ri Bernabé sibilaj xechˈojin quiˈ quiqˈui ri yebin queriˈ. Rumacˈariˈ, ri kachˈalal ri yecˈo chiriˈ xequichaˈ cˈa el ri Pablo y ri Bernabé y chukaˈ nicˈaj chic kachˈalal, riche (rixin) chi yebe cˈa pa tinamit Jerusalem quiqˈui ri apóstoles ri yecˈo chiriˈ y ri ancianos riche (rixin) ri iglesia, riche (rixin) chi nichojmirisex pe, wi niban o ma niban ta ri circuncisión chique ri kachˈalal achiˈaˈ ri ma ye israelitas ta. 	 पावल र बर्णाबास यस्तो शिक्षाको घोर विरोधी थिए अनि तिनीहरूले यस विषयमा ती मानिसहरूसंग बहश गरे। तब मणडलीले पावल, बर्णाबास र अन्य मानिसहरूलाई यरूशलेम पठाउने निर्णय लिए। ती मानिसहरू त्यस विषयमा प्रेतिहरू र अग्रजहरूसँग अझ बहश गर्न गए।


Riyix rajawaxic cˈa chi nikˈalajin chupan ri icˈaslen chi can kitzij xtzolin pe icˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 तिमीहरू यस्तो काम गर। जसबाट, तिमीहरूको हृदय र रहन-सहन साँच्चै परिवर्तन भएको बुझिनेछ।


Y riqˈui cˈa ri ruchukˈaˈ, can qˈuiy cˈa rubanalon. Riyaˈ rukasan quikˈij ri yechˈobo pa tak cánima chi can nimaˈk quikˈij. 	 उहाँले आफ्नो बाहुबलद्वारा शक्ति प्रदर्शन गर्नु भएकोछ। उहाँले घमण्डीहरूलाई तिनीहरूको धनहरूको घमण्ड नष्ट गरिदिनु भएकोछ।


Ri ixok ma rucˈamon ta chi ri ruchˈacul xaxu (xaxe wi) riche (rixin) ka riyaˈ, ruma can riche (rixin) wi ri rachijil. Y queriˈ chukaˈ ri achi, ma rucˈamon ta chi ri ruchˈacul xaxu (xaxe wi) riche (rixin) ka riyaˈ, xa can riche (rixin) wi ri rixjayil. 	 आफ्नो शरीरमाथि पत्नीको कुनै अधिकार रहँदैन। उसको शरीरमाथि उसको पतिको अधिकार रहन्छ।


Ri sakil y ri uchukˈaˈ ri ruyaˈon cˈa pe ri Dios chake, can jun nimalaj beyomel wi, pero ri kachˈacul ri kayacon wi ka ri beyomel riˈ xa ma nim ta rejkalen. Xa junan cˈa riqˈui jun ulef lek, ruma xa can yoj ulef wi, riche (rixin) chi nikˈalajin chi ri uchukˈaˈ ri cˈo kiqˈui, riqˈui ri Dios petenak wi y xa ma kiqˈui ta riyoj nipe wi, ruma ri uchukˈaˈ riˈ can sibilaj wi nim. 	 परमेश्वरले हामीलाई यो धन दिनुभयो। तर हामी यस्तो धन राख्न माटाका भाँडाहरू जस्ता मात्र छौं। यसले बझाँउछ कि यो महान शक्ति परमेश्वरबाट हो, हामीबाट होइन।


Y ronojel reˈ can xtuben cˈa chiwe chi pan iwiˈ riyix xtika wi ri rutojbalil ri quicamic quinojel ri chojmilaj tak winek ri ye camisan el chuwech re ruwachˈulef. Xuchop pe riqˈui tek xcamisex ri chojmilaj achi xubiniˈaj Abel y nbeqˈuis cˈa riqˈui tek xcamisex ri achi xubiniˈaj Zacarías, ri rucˈajol ri achi xubiniˈaj Berequías. Y nbij cˈa chiwe, chi ri Zacarías can yix chukaˈ riyix ri xixcamisan riche (rixin), chiriˈ chunakajal ri altar ri cˈo chuwarachoch ri Dios. 	 अनि पृथ्वीमा मारिएका सबै असल ‘मानिसहरूको रगतको निम्ति तिमीहरूलाई दोष्याइनेछ। हाबिल जस्ता राम्रा मानिसको रगतका निम्ति अनि मन्दिर र वेदीको माझमा मारिएको बेरेक्याहको छोरो जकरियाको रगतको निम्ति यस पृथ्वीमा हाबिल देखि जकरियाको समयसम्म मारिएका सबै राम्रा मानिसहरूको रगतको निम्ति तिमीहरूनै दोषी ठहरिनेछौ।


Y tek ri Jesús ntajin cˈa chare ri oración, xjalatej cˈa ri ruwachbel, y can queriˈ chukaˈ ri rutziak, can xjalatej ri yetzuˈun. Ri rutziak sibilaj rusakil xuben y nitzˈitzˈan. 	 जब येशूले प्रार्थना गरि रहनु भएको थियो, उहाँको अनुहार बद्लियो अनि उहाँले लगाउनु भएको वस्त्र सेतो भएर चम्कने भयो।


Y ri Jesús xbe cˈa chuchiˈ jun choy, ye rachibilan el ri rudiscípulos. Y chukaˈ xtzekelbex el cuma qˈuiy winek ri ye petenak pa rucuenta ri Galilea, y cuma nicˈaj chic winek ri ye petenak pa rucuenta ri Judea. 	 येशू आफ्नो चेलाहरूसित समुद्रतिर जानुभयो। गालीलका अनेकौं मानिसहरूले उहाँलाई पछ्याए।


Y ri Jesús xubij chare ri ixok: Numiˈal, xacˈachoj, ruma xacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui. Wacami cˈa, catzolin; ya xawil yan uxlanibel cˈuˈx. Y can riche (rixin) jurayil xacˈachoj chare ri ayabil ri awilon pe, xchaˈ chare. 	 येशूले त्यस आईमाईलाई भन्नुभयो, “हे स्त्री, तिमी निको भयौ किनभने तिमीले विश्वास गर्यौ। शान्तिसित जाऊ। अब तिमी तिम्रो रोगबाट मुक्त भयौ।”


Riyin ri Pablo can riqˈui cˈa nukˈaˈ ntzˈibaj el chawe chi can xtintoj wi ri rucˈas, astapeˈ wetaman chi riyit achiˈel yit jun aj cˈas wuqˈui, ruma chi can wuma riyin tek xawil ri utzilaj cˈaslen riqˈui ri Jesucristo. 	 म पावल हुँ। यो म मेरो आफ्नै हातले लेख्दैछु। यदि ओनेसिमसले केही बाँकी तिर्नु छ भने त्यो म तिर्छु। आफ्नो जीवनको लागि तिमी मेरो कति ऋणी छौ त्यस बारे म केही भन्न चाहँदिन।


Wacami tibij na cˈa chuwe: ¿Achique cami ri más cˈayef (cuesta) rubanic nichˈob riyix? ¿La ya cami ri nbij chare ri achi reˈ chi ri rumac xecuyutej yan, o ya ri nbij chare: Cayacatej y cabiyin el? 	 कुन चाँहि सजिलो छः तिम्रो पाप क्षमा भन्नु अथवा उठ अनि जाऊ भन्नु ?


Y cˈacˈariˈ xchˈo cˈa chique ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij y xubij cˈa chique: Wech aj Israel, tinaˈ na ka iwiˈ y tichˈoboˈ na cˈa jabel achique ri xtiben chique re achiˈaˈ reˈ. 	 त्यसपछि उनले तिनीहरूलाई भने, “इस्राएलका मानिसहरू हो, यी मानिसहरू प्रति तपाईंहरूले जे गर्न योजना गर्नु हुँदैछ त्यसमा सावधान हुनु होस्।


Y riyaˈ xuchop cˈa rutzijoxic chake chi cˈo jun ángel ri xucˈut riˈ chuwech pa rachoch, y chi ri ángel riˈ paˈel apo riqˈui tek xubij chare: Queˈatakaˈ cˈa el achiˈaˈ cˈa pa Jope chusiqˈuixic (chroyoxic) ri Simón ri nibix chukaˈ Pedro chare. 	 कर्नीलियसले घरमा उभिरहेको स्वर्गदूतलाई देखेको कुरा गरे। स्वर्गदूतले उनलाई भने, ‘केही मानिसहरू जोप्पातिर पठाऊ अनि शिमोन पत्रुसलाई आउनु भन्ने निमन्त्रन गर।


Y riqˈui ronojel riˈ can nikatzˈet cˈa chi ri rusamaj ri Jesús más nim rukˈij que chuwech ri quisamaj ri sacerdotes quiche (quixin) ri israelitas. Y queriˈ chukaˈ ri trato ri xuben ri Dios quiqˈui ri winek can más chi na nim rukˈij, que chuwech ri cˈo nabey, ruma can ya ri Jesús ri xucusaj riche (rixin) chi xuben ri trato riˈ y ri cˈacˈacˈ trato riˈ can más wi utz ri yerutzuj (yerusuj) chake. 	 तर येशूलाई सुम्पिएको काम अरू पूजाहारीहरूको काम भन्दा धेरै ठूलो थियो। उसै गरी, नयाँ करार जुन येशूले परमेश्वरबाट आफ्ना मानिसहरूलाई ल्याउनुभएको छ त्यो पनि पुरानो करारको भन्दा धेरै ठूलो छ। अनि नयाँ करार उत्तम प्रतिज्ञामा आधारित छ।क


Y ri winek xquibij cˈa: Laˈ xa cˈo jun itzel espíritu awuqˈui ri yit chˈujirisayon. ¿Achique cˈa ri najowan nicamisan awuche (awixin)? xechaˈ. 	 मानिसहरूले जवाफ दिए, “एक भूतात्मा तिमीभित्र छ र त्यसले तिमीलाई बौलाहा बनाएको छ। कसले तिमीलाई मार्न चाहन्छ?”


Can tichajij cˈa iwiˈ chiquiwech ri winek ri niquiben achiˈel niquiben ri itzel tak tzˈiˈ; ruma niquibij chi ye rusamajel ri Dios y xa ya cˈa ri itzel tak banobel ri niquiben; riyeˈ niquibij chi jun winek riche (rixin) chi nicolotej, nicˈatzin chi niban ri circuncisión chare. 	 दुष्ट्याइँ काम गर्नेहरूदेखि होशियार बस। ती कुकुरहरू जस्ता हुन्छन्। तिनीहरू शरीर लुछ्न खोज्छन्।


Yacˈa tek cuyutajnek chic el ri mozo riˈ chare ri rucˈas, xberucˈuluˈ cˈa jun rech mozo. Ri mozo riˈ cˈo cˈa jun kajoˈn rubanon riqˈui riyaˈ. Ri kajoˈn cˈa ri rubanon ri rech mozo riˈ, man achiˈel ta cˈa ri rucˈas riyaˈ, xa jun ciento puek ri nibix denario chare. Pero ma riqˈui wi riˈ, riyaˈ xupitzˈ chukul y nutzˈapij yan cˈa ruxlaˈ, y nubij cˈa chare: Tatojoˈ pe ri acˈas ri abanon wuqˈui, nichaˈ chare. 	 “केही समय पछि, त्यो नोकरले अर्को नोकरलाई भेट्टायो, जसले उसबाट एकसय चाँदीका सिक्क ऋण लिएको थियो। उसले त्यसको घोक्रो अँठयाएर भन्यो, ‘मेरो ऋण तुरन्तै तिरिहाल्।’


Xbe cˈa chiquitzˈetic ri kachˈalal ri yecˈo pa ronojel lugar ri chiriˈ pa Macedonia, y xberucukubalaˈ cˈa ca quicˈuˈx riqˈui qˈuiy chˈabel. Y cˈacˈariˈ xbe pa ruwachˈulef Grecia. 	 म्यासिडोनिया भएर जाँदा उनले येशूका चेलाहरूलाई उत्साह दिन धेरै कुरा गरे। तब उनी ग्रीस गए।


Yacˈa riyix, quinojel quetaman chic chi can ninimaj wi rutzij ri Dios, y riyin sibilaj niquicot ri wánima rumariˈ. Pero chukaˈ nwajoˈ chi tiwetamaj chi nicˈojeˈ inaˈoj chubanic ri utz y ma chubanic ta ri etzelal. 	 सबै विश्वासीहरू जान्दछन् कि तिमीहरूले परमेश्वरको आज्ञा पालन गर्दछौ। त्यही कारणले गर्दा म तिमीहरूसँग अत्यन्त खुशी छु। तर म चाहन्छु असल कुरामा तिमीहरू बुद्धिमानी बनिनुपर्छ। अनि दुष्ट कुरामा तिमीहरू अबोध बनिनुपर्छ भन्ने म चाहन्छु।


Y ri kˈij riˈ, cˈo cˈa pa cárcel jun achi Barrabás rubiˈ ye rachibilan nicˈaj chic rachibil. Riyeˈ ye kajnek cˈa pa cárcel ruma xeyacatej chrij ri kˈatbel tzij y chukaˈ xquiben camic. 	 त्यसबेला बारब्बा नाउँ गरेका एकजना विद्रोही पिलातुसको कैदमा थियो। त्यसले दंङ्गामा एउटाको हत्या गरेको थियो।


Wachˈalal, wacami nwajoˈ ntzijoj chic jun bey chiwe ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic ri xintzijoj chiwe tek xicˈojeˈ iwuqˈui. Y riyix can xicˈul wi ri chˈabel ri xintzijoj chiwe, y can cof yixcˈo chupan. 	 अब दाज्यू-भाइ, दिदी-बहिनीहरू, मैले तिमीहरूलाई जुन सुसमाचर भनें त्यसको संझना गराउन चाहन्छु। तिमीहरूले त्यो सुसमाचार पायौ र तिमीहरू त्यसमा दरिलो बनिएका छौ।


Ruma ri utzilaj ruchˈabel ri Dios tzijon chake riyoj, can xtzijox chukaˈ chique ri katiˈt kamamaˈ ri ojer ca. Xa yacˈa chi riyeˈ xa ma xquinimaj ta ri utzilaj ruchˈabel ri Dios, y rumariˈ majun utz xucˈom pe chique. 	 जस्तो तिनीहरूलाई भनियो त्यस्तै प्रकारले बाँच्ने उपाय हामीलाई पनि बताइएको छ। तर तिनीहरूले उपदेश त सुने तर विश्वाससित ग्रहण गरेनन्।


Yacˈa ri Pablo man cˈa nrajoˈ ta chi nibe ri Marcos quiqˈui, ruma tek xquicˈuaj pa nabey mul, xa xeruyaˈ ca quiyon chiriˈ pa Panfilia, y ma xbe ta chic quiqˈui riyeˈ chubanic ri samaj. 	 तर तिनीहरूको प्रथम यात्रामा नै तिनीहरूलाई यूहन्ना मर्कूसले छाडेका थिए। प्याम्फिलियामा उनले तिनीहरूसंग एक साथ नलिन जोड गरे।


Ri Herodes jun chique ri ye cajiˈ aj kˈatbel tak tzij chupan ri tiempo riˈ, xracˈaxaj cˈa chi ri Jesús sibilaj rutzijol cˈo chiquicojol ri winek. 	 त्यस समयमा हेरोदले, गालिलका शासकबाट येशूको बारेमा खबर सुनेका थिए।


Rumariˈ ma utz ta chi nikabij chi ma utz ta ri yerubanalaˈ jun kachˈalal. Y ma utz ta chukaˈ chi niketzelaj jun kachˈalal. Ruma can konojel cˈo chi yojapon na chuwech ri Cristo riche (rixin) chi nikˈat tzij pa kawiˈ. 	 तब तिमी ख्रीष्टमा भाइ भनेर किन जाँच्छौ? अथवा तिमीले आफूलाई आफ्ना दाज्यु-भाइ भन्दा ठूला किन ठान्छौं? हामी सबैजना परमेश्वरका सम्मुख उभिनु पर्छ। अनि उहाँले हामीसबैलाई जाँच्नु हुन्छ।


Y riyaˈ xubij cˈa chukaˈ chuwe: Ri Dios ri quiche (quixin) ri ye katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca, xaruchaˈ riche (rixin) chi nawetamaj ri ruraybel Riyaˈ y riche (rixin) chukaˈ xatzˈet ri Ajaf Jesucristo ri can choj wi, y xawacˈaxaj ri ruchˈabel. 	 हननियाले भने, ‘हाम्रा पिता पुर्खाहरूका परमेश्वरले तिमीलाई उहाँको इच्छा जान्न, ती धार्मिकतालाई देख्ने अनि उहाँको मुखबाट शब्दहरू सुन्न पहिल्यै चुनिसक्नु भएको थियो।


Y cˈo cˈa jun achi moy y mem xucˈuex apo chuwech ri Jesús, y queriˈ rucˈulwachin ruma chapatajnek ruma jun itzel espíritu. Y ri Jesús can xrelesaj cˈa el ri itzel espíritu riˈ. Can xuben cˈa chare ri achi chi xtzuˈun y xchˈo. 	 त्यसपछि केही मानिसहरूले एकजना मानिसलाई येशू कहाँ ल्याए। उ अन्धो थियो अनि बोल्न पनि सक्दैनथ्यो किनकि उसलाई भूत लागेको थियो। उहाँले त्यसलाई निको पार्नुभयो अनि त्यस मानिसले बोल्न अनि देख्न थाल्यो।


¿Achique ruma tek riyix nibij chi achiˈel xa majun ikˈij nbanon chiwe que chiquiwech ri nicˈaj chic iglesias ri yecˈo pa nicˈaj chic tinamit? ¿O xa ruma chi majun xincˈutuj ta chiwe riche (rixin) chi ntzukbej wiˈ rumariˈ tek queriˈ nibij? Wi xa rumariˈ, ticuyuˈ cˈa jubaˈ numac ruma ri nbanon chiwe. 	 कुन विषयमा तिमीहरू अन्य मण्डलीहरू भन्दा निम्न स्तरका थियौ? यसमा मात्र नत्र अन्य कुनै कुरोमा म आफै तिमीहरूकोलागि भार भइन। यस विषयमा म तिमीहरू भन्दा तल भए मलाई क्षमा देऊ।


Yacˈa re wacami ya chic ri Cristo ri Nimalaj Sacerdote riche (rixin) ri cˈacˈacˈ trato ri cˈamayon pe ri utzil ri tzujun (sujun) ojer ca. Y ri rachoch ri Dios ri nisamej wi ri Cristo wacami más nim y más jabel que chuwech ri rachoch ri Dios chochˈulef. Ruma ri jay riˈ ma banon ta cuma winek y reˈ ntel chi tzij chi xa ma riche (rixin) ta re ruwachˈulef. 	 प्रधान पूजाहारीको रूपमा ख्रीष्ट राम्रा कुराहरूका निम्ति आउनुभएको छ जुन कुरा आज हामीसित छ। तर उहाँले अरू पूजाहारीहरूले गरे झे पालमा आराधना गर्नुहुन्न। उहँको आराधना स्थान पाल भन्दा राम्रो र पक्का छ जुन यस संसारमा छैन र मानिसद्वारा बनाइएको होइन।


Y riyeˈ xquetaj ri rupan ri yaˈ. Y xquitzˈet cˈa chi treinta y seis metros rupan ri yaˈ tek xquetaj ri pa nabey mul. Yacˈa tek yoj biyinek chic apo jubaˈ, xquitzˈet cˈa chi xa xax nuben ka ri yaˈ ruma xaxu (xaxe) wi chic veinte y siete metros rupan. 	 तिनीहरूले डोरीको टुप्पामा एक गह्रुँ चीज बाँधेर समुद्रमा फालिदिए। त्यसो गर्दा तिनीहरूले पानीको गहिर्याई 120 फीट पता लगाए। तिनीहरू अझ केही पर सम्म गएर फेरि डोरी समुद्रमा फाले। यस पल्ट 90 फीट गहिरो पाए।


Y quinojel cˈa ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ, xquimey tek xquitzˈet ri xuben ri Jesús, y niquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cˈa rubanic ri ruchukˈaˈ ri ruchˈabel re achi reˈ? Ruma ri ruchˈabel can nucˈut cˈa chi Riyaˈ can cˈo kˈatbel tzij pa rukˈaˈ. Ri itzel tak espíritu can niquinimaj rutzij y yeˈel el, yechaˈ cˈa ka chiquiwech. 	 सबै मानिसहरू छक्क परे अनि आपसमा कुरा गरे, “यसको अर्थ के हो? येशूले त अधिकार अनि शक्तिसित दुष्ट आत्माहरूलाई निस्कन आज्ञा गर्नु हुन्छ औ तिनीहरू पनि निस्की हाल्छन्।”


Y ri Jesús rucˈuan cˈa el ri cruz. Riyaˈ ruchapon cˈa el bey, riche (rixin) chi napon pa ruwiˈ jun juyuˈ. Ri juyuˈ riˈ achiˈel rubakil rujolon (ruwiˈ) caminek nibix chare. Y pa quichˈabel ri israelitas Gólgota rubiˈ. 	 येशूले आफ्नो क्रूस बोक्नु भयो अनि उहाँ “खोपडी ठाऊँ” तर्फ जानु भयो (हिब्रू भाषामा “गलगथा” भनिन्छ)


Y wi xa ta nuyon riyin nkˈalajsaj ka wiˈ, ri nbij ka chuwij riyin riˈ xa man ta kitzij. 	 “यदि मैले आफ्नो साक्षी आफैले दिन्छु तब मेरो साक्षी सर्मथित हुँदैन।


Queriˈ xubij. Y wi ri rey David, Wajaf xchaˈ chare ri Cristo, ¿achique cˈa ruma tek ri aj tzˈibaˈ niquibij chi ri Cristo xa choj jun ralcˈual ca ri rey David? xchaˈ ri Jesús. Y sibilaj ye qˈuiy chique ri winek ri can riqˈui wi ronojel cánima xquicˈaxaj ri xubij. 	 दाऊद आफैले ख्रीष्टलाई प्रभु भन्नुहुन्नछ। तब कसरी ख्रीष्ट दाऊदको पुत्र हुनसक्छ?’ धेरै मानिसहरूले येशूलाई खूबै आनन्दित भएर सुने।


Y can quinojel ri kachˈalal xka cˈa chiquiwech ri xbix chique cuma ri apóstoles, y xequichaˈ cˈa ri ye wukuˈ achiˈaˈ. Ri jun cˈa ri xquichaˈ Esteban rubiˈ, y reˈ jun achi ri can cukul wi rucˈuˈx riqˈui ri Dios y nojnek ránima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu. Xequichaˈ chukaˈ ri achiˈaˈ ri quibiniˈan Felipe, Prócoro, Nicanor, Timón, Parmenas y ri Nicolás ri aj pa tinamit Antioquía. Ri achi ri Nicolás rubiˈ man israelita ta, pero can nunimaj cˈa ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés, y can quiqˈui cˈa ri israelitas cˈo wi tek cˈa ma jane runiman ta ri Jesucristo chiriˈ. 	 चेलाहरूका जम्मै टोलीले त्यस्तो विचार मन पराए। तब तिनीहरूले यी सातजना मानिसहरू छानेः स्तिफनस (विश्वासपूर्ण र पवित्र आत्माले परिपूर्ण भएको मानिस) फिलिप, प्रखुरस, निकनोर, तीमोन, र्पमिनास र निकोलस एन्टिओकको, जो पहिले यूहदी भएका थिए।


Ri pokolaj riche (rixin) re tinamit reˈ ri cˈo el chikaken, nikatotaj (nikaquiraj) ca chiwech, riche (rixin) chi queriˈ tiwetamaj chi ma utz ta ri xiben chi ma xojicˈul ta. Y tiwetamaj ca chukaˈ chi ri rajawaren ri Dios xa nakaj chic cˈo wi iwuqˈui, quixchaˈ chique. 	 तिमीहरूको विरोधमा हाम्रा पइतालामा टाँसिएको तिम्रो शहरको धूलो समेत टक्टकाएर जाँदैछौ। तर यो याद राख्नु परमेश्वरको राज्य नजिकै आएको छ।’


Y ri Dios xubij cˈa chiquij ri ma xeniman ta riche (rixin): Riyin xinben jurar ruma ri woyowal y xinbij: Kas kitzij chi ma xqueˈoc ta chupan ri uxlanen ri nyaˈ riyin. 	 हामी विश्वासीहरू परमेश्वरको विश्राममा प्रवेश पाउँछौं। जस्तो परमेश्वरले नै भन्नुभयो “म रिसाएँ र प्रतिज्ञा लिएँ कि ‘तिनीहरूले कहिल्यै प्रवेश गर्ने छैनन् र मेरो विश्राम पाउने छैनन्।” भजनसंग्रह 65:11 परमेश्वरले यसो भन्नुभयो। तर परमेश्वरले यस संसारको सृष्टि गर्नुभएपछि उहाँले आफ्नो काम समाप्त गर्नुभयो।


Yacˈa ri colotajic xa nisipex, y majun winek ri xtril ta ri colotajic ruma xsamej. Astapeˈ jun winek can aj il aj mac, pero wi nunimaj ri Dios, ri Dios can nuben cˈa chare ri winek riˈ chi majun rumac ruma nucukubaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 “कसैले त्यस्तो काम गर्न सक्दैन जसले उसलाई धर्मी बनाउनेछ। यसैले मानिसले परमेश्वरमा विश्वास गर्नु पर्दछ जसले उसलाई धर्मी बनाउनुहुन्छ। तब परमेश्वरले उसको विश्वास ग्रहण गर्नुहुन्छ र उसलाई धर्मी बनाउनु हुन्छ।


Y ri rucimiento ri tzˈak riche (rixin) ri tinamit qˈuiy cˈa rutzˈabalul banon riqˈui ronojel ruwech abej ri sibilaj ye jabel. Ri nabey rucimiento, ya cˈa ri jaspe; ri rucaˈn, zafiro; ri rox, ágata; ri rucaj, esmeralda; 	 त्यो नगरको पर्खालका आधारशिलामा हरेक किसिमका मूल्यवान मोतीहरु थिए। पहिलो आधारशिला बिल्लौर, दोस्रो नीलम,


Ruma wi cˈo jun ri nracˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios, y xa ma nuben ta ri nubij, xa junan cˈa riqˈui jun winek ri nutzuˈ riˈ pa jun espejo, can nutzuˈ wi riˈ achique rubanic. 	 यदि एकजना व्यक्तिले परमेश्वरको वचन सुन्छ अनि अनुसरण गर्दैन भने उ यस्तो हुन्छ उ त्यो मान्छे जस्तै हुन्छ जसले आफ्नो अनुहार ऐनामा हेर्छ।


Y queriˈ chukaˈ majun cˈa discípulo ri más ta nim rukˈij que chuwech ri rutijonel. Xa cˈa ya tek nretamaj na jabel ronojel ri nicˈatzin, cˈacˈariˈ junan nuben el riqˈui ri rutijonel. 	 एउटा शिष्य आफ्नो गुरूभन्दा माथि हुन सक्तैन। तर प्रत्येक मानिस जसले पूर्णरूपले सिकिसक्छ तब मात्र उ गुरू झैं बन्नसक्छ।


Rumariˈ hasta ri rutziak ri nibix gabacha chare y chukaˈ ri rusuˈt xeˈucˈuex quiqˈui yawaˈiˈ, y ri yawaˈiˈ riˈ can xecˈachoj. Chukaˈ ri winek ri yecˈo itzel tak espíritu quiqˈui, ri itzel tak espíritu can xeˈel wi el. 	 पावलले चलाएका रूमालहरू र लुगाहरू लगरे तिनीहरूले विमारीहरूमाथि राखे। जब तिनीहरूले यसो गरे तिनीहरू निको हुन्थे अनि दुष्ट आत्माहरू तिनीहरूबाट बाहिर निस्कन्थे।


Cˈacˈariˈ xoc cˈa chukaˈ apo ri jun chic discípulo, ri xapon nabey chuchiˈ ri jul. Y tek riyaˈ oconek chic apo, xutzˈet cˈa ronojel y xunimaj chi can xcˈastej wi el ri Jesús. 	 त्यसपछि अर्को चेला पनि पस्यो। यो मानिस अघि चिहानमा पहिलो पुग्ने चेला थियो। तिनले भित्र पुगेर जे देखे त्यो विश्वास गरे।


Yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ israelitas ri can cˈo quikˈij, xquibij chare ri Jesús: ¿Achique cˈa chi milagro nacˈut chkawech riche (rixin) chi niketamaj chi cˈo kˈatbel tzij pan akˈaˈ riche (rixin) chi xeˈawokotaj el ri winek waweˈ? xechaˈ chare. 	 यहूदीहरूले येशूलाई भने, “यी चीजहरू गर्ने तपाईंको अधिकारको प्रमाणको लागि चमत्कार देखाउनु होस्।”


Ri José y ri María can quicukuban ka quicˈuˈx chi ri acˈal benak, y queriˈ xebiyin jun kˈij. Yacˈa tek xquichop xquicˈutulaˈ chique ri cachˈalal y chique ri quetaman quiwech, cˈacˈariˈ tek xquinabej chi xa ma benak ta. 	 तिनीहरूले सोचे कि उहाँ अन्य यात्रीहरूसंग हुनुहुन्छ, यसकारण तिनीहरू दिनभरी हिडीरहे । तब उहाँलाई आफ्नो साथी तथा आफन्तहरू माझ तिनीहरूले खोज्न लागे


Y can majun cˈa runabexic tek yariˈ cˈo jun ri xkˈajan pe chicaj, can achiˈel tek cˈo jun nimalaj cakˈikˈ ri nikˈajan petenak. Y reˈ xunojsaj ri jay ri acuchi (achique) quimolon wi quiˈ, ye tzˈuyul. 	 अचानक स्वर्गबाट जोडले हुरी बतास चले जस्तै एउटा आवाजले तिनीहरू जुन कोठामा बसिरहेका थिए त्यस कोठालाई सम्पूर्ण प्रकारले ढाकिदियो।


Ma quetaman ta achique rubanic ri cˈaslen riche (rixin) uxlanibel cˈuˈx. 	 तिनीहरू शान्तिको बाटो जान्दैनन्।” यशैया 59:7-8


Y kas xtiyaˈox (xtyaˈ) ta cˈa rukˈij rucˈojlen ri Katataˈ Dios, riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 हाम्रा पिता र परमेश्वरको महिमा सदा सर्वदा भइरहोस्। आमिन।


Y achiˈel chukaˈ chi riyaˈ runimirisan riˈ y rusachon qˈuiy puek riche (rixin) chi rucˈusan rucˈuˈx chupan ri itzel cˈaslen, queriˈ chukaˈ tibanaˈ chare; tichˈujirisaj y tibanaˈ chare chi nukˈaxaj okˈej. Ruma riyaˈ nubilaˈ cˈa pa ránima: Yin cˈa riyin ri can achiˈel reina yin tzˈuyul waweˈ. Ni ma yin malcaˈn ta, ni ma xtinkˈaxaj ta okˈej, nichaˈ. 	 त्यसले स्वयंलाई अधिक गौरव अनि वैभव दिई। उसलाई त्यतिकै यातना अनि उदासीपन देऊ। उ आफैले भन्छे, ‘म सिंहासनमा बसेकी रानी हुँ। म विधुवा होइन, मैले कहिल्यै दुख अनुभव गरिन।’


Yacˈariˈ tek ri Pedro xubij chare ri Jesús: Ajaf, ¿tek riyit xatzijoj re cˈambel tzij reˈ, la xaxu (xaxe) wi chake riyoj ri yoj adiscípulos, o xabij chukaˈ chique quinojel ri winek? 	 पत्रुसले भने, “हे प्रभु! तपाईंले हामीलाई मात्र अथवा प्रत्येकलाई यो कथा भन्नु हुन्छ?”


Pero ri ángel riˈ xubij chuwe: Man cˈa tayaˈ ta nukˈij riyin. Riyin xa yin jun chukaˈ rusamajel ri Dios can achiˈel riyit, y xa yin achiˈel chukaˈ ri nicˈaj chic, ri awachˈalal awiˈ quiqˈui pa rubiˈ ri Jesús ri yekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios, ri nibix profetas chique, y yin achiˈel chukaˈ ri yeniman re chˈabel re ye tzˈibatal chupan re wuj reˈ. Can ya cˈa ri Dios tayaˈ rukˈij, xchaˈ chuwe. 	 तर त्यस स्वर्गदूतले मलाई भने, “मेरो उपासना नगर। तिमी अनि तिम्रो भाइ अगमवक्ताहरु छन् त्यस्तै म एक सेवक हुँ। म जम्मै अरु मानिसहरु जस्तो हुँ जसले यो पुस्तकमा भएको शिक्षाको पालन गर्छ। तिमीले परमेश्वरको उपासना गर्नु पर्छ!


Y xintzˈet chukaˈ chi cˈo jun chic ángel ri nijoteˈ chicaj quereˈ pa relebel kˈij, rucˈuan ri sello pa rukˈaˈ riche (rixin) ri cˈaslic Dios. Y ri ángel riˈ xurek apo ruchiˈ chique ri ye cajiˈ chic ángeles, ri can yaˈon wi pe uchukˈaˈ chique riche (rixin) chi nbequiyaˈ rucˈayewal pa ruwiˈ ri ruwachˈulef y ri mar. 	 त्यसपछि मैले अर्को स्वर्गदूतलाई पूर्वबाट आइरहेको देखें। त्यो स्वर्गदूतको साथमा सजीव परमेश्वरको मोहर थियो। त्यो स्वर्गदूतले ठूलो स्वरमा ती चार स्वर्गदूतहरुलाई बोलाए। ती चार स्वर्गदूतहरु ती थिए जसलाई परमेश्वरले पृथ्वी अनि समुद्रलांई चोट पुर्याउने शक्ति दिनु भएको थियो। त्यो स्वर्गदूतले ती चार स्वर्गदूतहरुलाई भने,


Ri rutzil ri Kajaf Jesucristo xticˈojeˈ ta cˈa iwuqˈui chiˈiwonojel. Amén. 	 हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्टको अनुग्रह तिमीहरू सबैमाथि होस्।


Jun soldado tek cˈo pa cuartel, riyaˈ ma ntel ta el riche (rixin) chi nberubanaˈ jun chic rusamaj, ruma nicˈatzin chi nicˈojeˈ chiriˈ riche (rixin) chi nuben ri bin chare, y can cˈo chi nunimaj rutzij ri ucˈuayon quiche (quixin). 	 सिपाहीले आफ्ना नायकलाई सन्तुष्ट तुल्याउन खोज्छ। त्यसकारणले ऊ सामान्य जीवन कार्यमा फँस्दैन।


Y ri Herodes xutek cˈa rucanoxic ri Pedro, yacˈa ri achiˈaˈ ri xebe chucanoxic, ma xbequilaˈ ta pe. Yacˈariˈ tek ri Herodes ri aj kˈatbel tzij, xerusiqˈuij (xeroyoj) ri achiˈaˈ ri yecˈo ca chi chajinel, y tek ye paˈel chic cˈa apo chuwech, xucˈutuj cˈa chique chi achique xuben ri Pedro. Y ruma ri majun etamayon ta, xubij chi quecamisex ri ye chajinel riˈ. Y ri Herodes xel cˈa el ri pa Judea, y xbecˈojeˈ pa Cesarea. 	 राजा हेरोदले पत्रुसलाई चारैतिर खोज तलाश गरे तर पाउन सकेनन्। तब हेरोदले सिपाहीहरूलाई सोधखोज गर्न थाले। पत्ता नलाग्दा सिपाहीहरूलाई नै मार्ने हुकुम दिए। पछि हेरोद यहूदीयाबाट सिजरिया शहरमा केही समयको लागि त्यही बसे।


Ri ixok riˈ xjel cˈa apo chrij ri Jesús, y xberuchapaˈ cˈa ca jubaˈ ri ruchiˈ rutziak ri Jesús. Y can yacˈariˈ xkˈatakˈo ri ruquiqˈuel. 	 त्यो आइमाई पछि पट्टि आएर येशूको कोटको छेउ छोई। त्यसै समयदेखि त्यसको रक्तस्त्राव बन्द भयो।


Y can yecˈo kachˈalal aj Cesarea ri xekachibilaj el. Y chiquicojol riyeˈ benak cˈa jun kachˈalal ri aj Chipre, ri Mnasón rubiˈ. Riyaˈ cˈo yan cˈa chic tiempo runiman pe ri Ajaf Jesús, y cˈo jun rachoch pa tinamit Jerusalem ri xojbecˈojeˈ wi. 	 सिजरियावासी येशूका कतिपय चेलाहरू हामीसंग गए। ती चेलाहरूले हामीलाई साईप्रसका मानिस मनासोनको घरमा लगे। मनासोन येशूका एकजना एकदम पुरानो चेला थिए। तिनीहरूले हामीलाई उनको घरमा लगे र हामी त्यही बस्यौं।


Riyin can sibilaj wi cˈa yiquicot, ruma can rucˈamon chi can ncukubaˈ nucˈuˈx iwuqˈui chrij ronojel ri niben. 	 म खुबै आनन्दित छु किनभने तिमीहरूमाथि म पूरै विश्वास गर्न सक्छु।


Pero riyoj ketaman cˈa chi pa ronojel lugar, ri winek can sibilaj cˈa yechˈo chiwij riyix ri yixnatan rubiˈ ri Jesús, y nikajoˈ cˈa niketamaj achique rubanic ri naˈoj ri acˈamom pe riyit, xechaˈ chare. 	 हामी तिम्रो विचारहरू सुन्न चाहन्छौ। हामी जान्दछौ कि यस पन्थको विषयमा मानिसहरूले चारैतिर खराब भनिरहेकाछन्।”


Tek ri Jesús xutzˈet chi sibilaj ye qˈuiy winek ri yetajin niquimol apo quiˈ, ri más utz xuben ya ri xchapon chare ri itzel espíritu. Riyaˈ xubij cˈa chare: Riyit ri abanon chare re cˈajol reˈ chi ma nacˈaxan ta y amemurisan, catel el, y ma catzolin ta pe chic riqˈui, xchaˈ chare. 	 येशूले देख्नु भयो कि धेरै मानिसहरू त्यहाँ के भइरहेको होला भनेर हेर्नलाई आइरहेका थिए। तब उहाँले दुष्टात्मालाई हकार्दै भन्नुभयो, “तँ दुष्टात्माले यो केटोलाई बहिरो अनि लाटो तुल्याएको छस्। म तँलाई आज्ञा गर्दछु, कि त्यो ठिटोबाट बाहिर निक्लिहाल अनि अब कहिले पनि भित्र नपस्।”


Ronojel cˈa reˈ xcˈulwachitej riche (rixin) chi can nibanatej ri xbix ruma ri Dios chare ri profeta Isaías ri jun chique ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, tek xubij: 	 अगमवक्ताद्वारा परमप्रभुले बोल्नु भएको वचन पूरा होस् भनेर यी सबै भन्न आएका हुन्


¿Achique ta cˈa modo nabij chare jun awachˈalal: Tayaˈ kˈij chuwe riche (rixin) chi nwelesaj re ti kˈayis kˈatel pa runakˈ awech, yachaˈ chare, y riyit xa can jun cheˈ ri kˈeˈel pa runakˈ awech? 	 अथवा कसरी तिमीले तिम्रो भाइलाई भन्नसक्छौ, ‘मलाई तिम्रो आँखाबाट कसिङ्गर निकाल्नदेऊ,’ जब तिम्रो आफ्नै आँखामा त्यो काठको ठूलो चोइटो रहेकोछ?


Y tek ri Jesús xel pe chupan ri jucuˈ, xapon cˈa jun achi riche (rixin) ri tinamit riˈ riqˈui. Y ri achi riˈ cˈo chic cˈa qˈuiy tiempo ri yecˈo pe itzel tak espíritu riqˈui, majun rutziak nucusaj, ni ma nicˈojeˈ ta pa rachoch. Xa ya ri camposanto ri oconek rachoch. 	 जब येशू त्यो डुङ्गाबाट उत्रनु भयो, त्यसैबेला शहरबाट आएको एकजना मानिस उहाँलाई भेट्न आए। त्यस मानिसलाई भुत लागेको थियो। त्यस मानिसले धेरै समयदेखि लुगा लाउँदैन थियो। त्यो मानिस घरमा नबसेर चिहान घारीमा बस्थ्यो।


Pero tek ri Jesús xutzˈet apo ri ixok riˈ, xusiqˈuij (xroyoj) apo y xubij chare: Re wacami yacˈareˈ xacolotej chuwech ri ayabil. 	 जब येशूले उसलाई देख्नुभयो र उहाँले भन्नुभयो, “ए नारी, तिमी आफ्नो रोगबाट मुक्त भयौ।”


Y ri acˈalaˈ riˈ niquibilaˈ cˈa: Xojkˈojoman riqˈui xul chiwech y ma xixxajo ta. Xkabixaj bix riche (rixin) bis chiwech y ma xixokˈ ta. Queriˈ niquibilaˈ ri acˈalaˈ pa quetzˈanen. Y ye queriˈ ri winek riche (rixin) re tiempo reˈ, majun ri nika ta chiquiwech. 	 ‘तिमीहरूको निम्ति हामीहरूले संगीत बजायौ, तर तिमीहरू नाचेनौ; हामीहरूले दुखका गीत गायौं, तर तिमीहरू दुखी भएनौ।’


Y ri Pablo xubij chare: Wi chanin o ma chanin ta, ri Dios xtuben ta cˈa chawe riyit y chique quinojel ri yeˈacˈaxan pe wuche (wixin) chi niquicukubaˈ ta quicˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesucristo achiˈel xuben chuwe riyin. Xa yacˈa ri ma nwajoˈ ta chi yixtzˈapix pa cárcel y ni xa ta yixxim riqˈui cadena, achiˈel ri banon chuwe riyin, xchaˈ ri Pablo. 	 पावलले भने, “यो सजिलो अथवा अप्ठेरो मेरो निम्ति मुख्य होइन। म परमेश्वरसित प्रार्थना गर्दछु कि तपाईं मात्र किन, मलाई बाँधिएको साङलो बाहेक आजका जम्मै मेरा श्रोताहरू म जस्तै हुनेछन्।”


Y ri tiempo riˈ ri pan Egipto y pa Canaán, xpe cˈa jun wayjal, jun nimalaj tijoj pokonal. Y ri ye katiˈt kamamaˈ ri yecˈo pa Canaán man cˈa niquil ta chic achique niquitij. 	 तर सम्पूर्ण मिश्रदेश र कनानमा अनिकाल लागेको थियो। यसले मानिसहरूलाई अत्यन्त यातना भोगायो। हाम्रा पुर्खाहरूले खाने-कुरा केही पाउन सकेनन्।


Y ruma chi riyix iwetaman chi majun nuben ta chiwe wi nitij ri tiˈij riˈ, can niben cˈa chare jun kachˈalal ri ma can ta cukul rucˈuˈx riqˈui ri Dios chi nitzak. Y wi queriˈ, ma utz ta, ruma chi ri Cristo xcom ruma chukaˈ ri jun kachˈalal riˈ. 	 यसैले त्यो दुर्बल विश्वास भएको भाइ, जसको लागि ख्रीष्ट मर्नु भयो, तिम्रो ज्ञानले गर्दा नष्ट हुनेछ।


Y riyit Timoteo, wi xqueˈatijoj ri kachˈalal chare ri xinbij yan ka chawe chupan re wuj reˈ, can yatoc jun utzilaj rusamajel ri Jesucristo ri nikˈalajin chi can ntajin niqˈuiy ri acˈaslen riqˈui ri utzilaj chˈabel riche (rixin) ri cukbel cˈuˈx y riqˈui chukaˈ ri utzilaj tijonic ri animan. 	 यी सबै कुराहरू त्यहाँका दाज्यू-भाइ अनि दिदी-बहिनीहरूलाई सुनाऊ। यसले तिमीलाई ख्रीष्ट येशूको असल सेवक हो भन्ने देखाउँछ। तिमीले अनुसरण गरेको सत्य विश्वासको वचन र असल शिक्षाले तिमीलाई दरिलो बनाएको छ भनि तिमी देखाउनेछौ।


Yacˈariˈ tek Riyaˈ xeruliˈej ri wukuˈ caxlan wey y ri car pa rukˈaˈ y tek rumatioxin chic chare ri Dios, cˈacˈariˈ xeruwechˈelaˈ y xuyalaˈ el chique ri rudiscípulos, y ri discípulos xequiyaˈ chique ri sibilaj winek riˈ. 	 तिनीहरूले उहाँको लुगाको किनार मात्र पनि छुनलाई अनुमति माँगे ताकि तिनीहरूको बिमार जाति होस्। : 1-23)


Y queriˈ xquibij, ruma quinojel winek ri yecˈo chiriˈ pan Atenas, ri aj chiriˈ y ri yepe jucˈan chic ruwachˈulef, can majun chic cˈa achique ta ri niquiben, xa can xu (xe) wi niquicˈaxaj o niquibij jun chic naˈoj ri can cˈacˈacˈ chiquiwech riyeˈ. 	 एथेन्सका सम्पूर्ण मानिसहरू र अन्य देशहरूबाट आएका मानिसहरू जो एथेन्समा थिए तिनीहरू अत्यन्तै नयाँ विचारको विषयमा कुरा गरेर र सुनेर आफ्नो सबै समय बिताइरहन्थे।


Y wi xtikayaˈ cˈa kˈij chare, can quinojel cˈa ri winek xqueniman riche (rixin). Y tek xtiquinabej pe ri winek romanos, xtoquiwulaj ca ri lokˈolaj jay ri acuchi (achique) nikayaˈ wi rukˈij ri Dios y xkojquiqˈuis ca chukaˈ riyoj ri yojcˈo chupan re ruwachˈulef reˈ, xechaˈ. 	 यदि हामीले उनलाई त्यस्तो गर्न दिइरह्र्यौ भने सबै मानिसहरूले ऊमाथि विश्वास गर्नेछन्। तब रोमीहरू आउनेछन् र हाम्रा मन्दिर अनि जाति लानेछन्।”


Y tek ri Jesús xutzˈet chi ri achiˈaˈ ri ye ucˈuayon apo ri achi siquirnek chi can quicukuban wi quicˈuˈx riqˈui Riyaˈ, xubij chare ri achi siquirnek: Ri amac xecuyutej yan. 	 तिनीहरूको अटल विश्वास देखेर उहाँले भन्नु भयो, “मित्र, तिम्रो पापहरू क्षमा भयो।”


Yacˈa tek xsiqˈuix yan ka ruwech ri ley riche (rixin) ri Moisés y ri ye quitzˈiban ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, ri principaliˈ chupan ri jay riˈ cˈo cˈa jun ri xquitek apo riqˈui ri Pablo y ri Bernabé, riche (rixin) chi xberubij chique: Wachˈalal, wi cˈo cˈa jun chiwe riyix ri nrajoˈ nubij caˈiˈ oxiˈ chˈabel riche (rixin) chi nuyaˈ jun pixabanic chique ri quimolon quiˈ waweˈ, xa utz chi nubij, xchaˈ ri xapon quiqˈui. 	 मोशाका नियमहरू र अगमवक्ताहरूको पुस्तकहरू पाठ गरिए। त्यसपछि सभा-घरको कर्मचारीहरूरले पावल र बर्णाबासलाई एक समाचार पठाए। यो समाचारमा भनिएको थियोः “बन्धुहरू, यदि तपाईंहरू केही भन्नुहुन्छ, जो मानिसहरूका निम्ति लाभदायक छ भने, कृपया भन्नुहोस!”


Ri yaˈ cˈa ri xunataj ri Jesús, ya cˈa ri nichˈo chrij ri Lokˈolaj Espíritu; ruma can yacˈariˈ ri xtiquicˈul ri winek ri yeniman riche (rixin) ri Jesús. Y ri kˈij cˈa riˈ cˈa ma jane tika ta pe ri Lokˈolaj Espíritu, ruma cˈa ma jane tibe ri Jesús chilaˈ chicaj riche (rixin) chi nucˈul chic jun bey ri rukˈij rucˈojlen. 	 येशूले वास्तवमा पवित्र आत्माको विषयमा बताइरहनु भएको थियो। पवित्र आत्मा मानिसहरूलाई अझ सम्म दिइएको थिएन किनभने येशू अझ सम्म मर्नु भएको थियन, अनि महिमातर्फ नै उठेको थिएन। तर पछि, ती जसले येशूमा विश्वास गर्छन् पवित्र आत्मा पाउने छन्।


Pero ri winek aj chiriˈ ma xcajoˈ ta xquicˈul ri Jesús, ruma chi ri winek riˈ xquinabej chi xa pa Jerusalem ruchapon wi el bey. 	 तर त्यहाँका मानिसहरूले उहाँलाई ग्रहण गर्न मानेनन् किनभने उहाँ यरूशलेम तर्फ जानु हुँदै थियो।


Y ruma chi queriˈ xubij ri Jesús, ri discípulos xquichˈob cˈa pa tak cánima: Riyaˈ xubij queriˈ ruma majun caxlan wey xkacˈom pe riche (rixin) chi nikatij, xechaˈ. 	 चेलाहरूले यो भनाइको विषयमा बहस गर्न थाले तिनीहरूले भने, ‘हामीले आफूसंग रोटी नल्याएको हुनाले उहाँले यसो भन्नुभएको हो भनी बहस गर्न थले?”


Queriˈ wachˈalal, ruma chi kachˈalal kiˈ pa rubiˈ ri Ajaf, rumacˈariˈ nwajoˈ chi naben ri utzil ri ncˈutuj chawe, chi tacˈuluˈ cˈa jabel ri Onésimo. Y riqˈui riˈ xtayaˈ quicoten pa wánima y chukaˈ can xtikˈalajin chi xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo. 	 हो, मेरा भाइ, प्रभुका निम्ति मेरो लागि केही गरिदेऊ। ख्रीष्टमा मेरो हृदय शान्त गराऊ।


Y can xu (xe) wi cˈa xtaneˈ chi nichˈo apo ri Pablo, ri rey Agripa y ri Berenice, ri Festo ri aj kˈatbel tzij y ri nicˈaj chic ri can ye tzˈuyul chukaˈ quiqˈui, xeyacatej y xeˈel el. 	 राजा अग्रिपा, राज्यपाल फेस्तस, र्बणिस अनि तिनीहरूसंगै बसिरहेका अन्य मानिसहरू सबै जराक-जरूक उठे।


Y yacˈa tek yix benak chic, can titzijoj ri ruchˈabel ri Dios y tibij cˈa: Nakaj chic cˈo wi pe ri rajawaren ri caj, quixchaˈ chique. 	 जब तिमीहरू जान्दछौ, ‘स्वर्गको राज्य आउनै लागेका छ भनी प्रचार गर।’


Ri jay ri xtoc wi riyaˈ, chiriˈ cˈa chukaˈ quixoc wi riyix y tibij cˈa chare ri rajaf ri jay: Ri Katijonel rubin cˈa pe: ¿Acuchi (achique) cˈo wi jun jay ri jamel chare ri awachoch, ri utz riche (rixin) chi nben ri waˈin riche (rixin) re pascua ye wachibilan ri nudiscípulos? quixchaˈ chare. 	 त्यो मानिस एउटा घरभित्र पस्नेछ। त्यही घरमा गएर त्यो घरको मालिक संग भनः गुरूज्यु सौध्नु हुन्छ उहाँ अनि उहाँका चेलाहरू निस्तार चाडको भोज खाने कोठा कहाँ होलान्।


Y ri ángel riche (rixin) ri Ajaf xubij cˈa chare: Cayacatej cˈa el. Tacˈuaj el ri acˈal rachibilan ri ruteˈ y quixtzolin cˈa pan Israel. Ruma ri xeˈajowan chi xquicamisaj ta ri acˈal, xecom yan. 	 स्वर्गदूतले यसो भने, “उठ, साना बालक र उहाँकी आमालाई लिएर इस्राएल जाऊ। बालकलाई मार्न चाहने ती मानिस अहिले मरिसकेका छन्।”


Ri Jesús y ri rudiscípulos yacˈa tek quichapon el elen pa tinamit Jericó, y sibilaj cˈa ye qˈuiy winek ri ye tzekelbeyon el riche (rixin), 	 जब येशू र उहाँका चेलाहरू जोरिकोबाट जाँदै थिए, धेरै मानिसहरूले उहाँलाई पछ्‌याए।


Y chiquicojol ri kachˈalal ri niquimol quiˈ pa rubiˈ ri Dios pan Antioquía, yecˈo cˈa profetas ri yekˈalajsan ri nibix chique ruma ri Dios, y yecˈo chukaˈ tijonel ri yetijon quiche (quixin) ri kachˈalal chupan ri ruchˈabel ri Dios, achiˈel ri Bernabé, ri Simón ri nibix chukaˈ Niger chare, ri Lucio ri aj Cirene, ri Manaén ri xqˈuiytisex junan riqˈui ri Herodes ri xkˈato tzij chiriˈ pa Galilea, y ri Saulo. 	 एन्टिओकको मण्डलीमा केही अगमवक्ताहरू र शिक्षकहरू थिए। तिनीहरू बर्णाबास, सिमियोन (उसलाई पनि भनिन्थ्यो) लुसियस (साइरिनीवासी) मनेन (हेरोद राजसँगै हुर्किएको मानिस) र शावल थिए।


Xa can ruma cˈa chukaˈ riˈ tek riyin xintzˈibaj el ri wuj ri xintek el chiwe, riche (rixin) chi nikˈalajin wi can yixniman tzij. Riyin nwajoˈ cˈa nwetamaj wi riyix can ninimaj tzij, chare ronojel ri nbin chic el chiwe. 	 यसैले मैले तिमीहरूलाई यो लेखेको हुँ। हरेक कुरामा तिमीहरू आज्ञाकारी छौ कि छैनौ भन्ने जाँच्न र हेर्न म चाहन्थें। 10 कसैलाई यो लेखेको हुँ। हरेक कुरामा तिमीहरू आज्ञाकारी छौ कि छैनौ भन्ने जाँच्न र हेर्न म चाहन्थें।


Ri tataˈaj ri nuyaˈ ri rumiˈal riche (rixin) chi nicˈuleˈ, utz ri nuben. Yacˈa ri tataˈaj ri ma nuyaˈ ta ri rumiˈal riche (rixin) chi nicˈuleˈ, más na utz ri nuben. 	 अर्थात् जसले आफ्नो कन्याको विवाह गर्छ उसले राम्रो गर्छ। र जसले आफ्नो कन्याको विवाह गरिदिंदैन उसले अझै राम्रो गर्छ।


Y cˈacˈariˈ ri Saulo xuchop cˈa rubixic chique ri winek ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, chi ri Jesús yariˈ ri Cristo ri Rucˈajol ri Dios. 	 चाँडै उनले यहूदीहरूका सभाघरहरूमा येशूको विषयमा प्रचार गर्न थाले। उनले मानिसहरूलाई भने, “येशू परमेश्वरका पुत्र हुनुहुन्छ।”


Y ri Jesús xerutzuˈ cˈa quinojel ri quisutin quiˈ chrij ye tzˈuyul y xubij chique: Yecˈareˈ ri ye oconek nteˈ y ye oconek wachˈalal. 	 तब येशूले आफ्ना वरिपरि गोलो भएर बसेका मानिसहरूलाई हेर्नुभयो। उहाँले भन्नुभयो, “यी मानिसहरू नै मेरा आमा र भाइहरू हुन।


Y xesaquin cˈa, y ya cˈa ri Matías ri xkajben chi nicˈojeˈ ca pa ruqˈuexel ri Judas riche (rixin) chi ntoc cachibil ri julajuj apóstoles. 	 प्रेरितहरूले दुई जनाबाट एकजना छान्नलाई चिट्ठा गरे। चिट्ठामा मत्तियासको नाउँ पर्यो। यसैकारणले अन्य एघारजना प्रेरितहरू सहित ऊ पनि एक प्रेरित हुन पुगे।


Yacˈa tek xetzolin pe ri ye aj chˈameˈy quiqˈui ri principaliˈ tak sacerdotes y quiqˈui ri achiˈaˈ fariseos ri ye takayon el quiche (quixin), xcˈutux cˈa chique: ¿Achique ruma tek ma xichop ta pe ri Jesús? xeˈucheˈex. 	 तब मन्दिरका पहरेदाहरू, मुख्या पूजाहारीहरू र फरिसीहरूभए कहाँ फर्के। तिनीहरूले मन्दिरका पहरेदाहरू सोधे, “तिमीले किन येशूलाई ल्याएनौ?”


Yariˈ ri nabey mul niban queriˈ. Y tek xban ri nabey tzˈiban biˈaj riˈ, yariˈ tek cˈa nikˈato na tzij ri jun achi ri Cirenio rubiˈ, chilaˈ pa ruwachˈulef Siria. 	 यो नै पहिलो पल्टको यस्तो जनगणना थियो। कुरेनियस सिरयाको राज्यपाल हुँदा यो भएको हो।


Y yecˈo cˈa chique ri aj tzˈibaˈ y yecˈo chukaˈ chique ri achiˈaˈ fariseos ri xechˈo apo chare ri Jesús, y xquibij cˈa: Riyit ri can yit jun Tijonel, riyoj nikajoˈ nikatzˈet cˈa chi naben jun milagro chkawech, xechaˈ. 	 तब केही शास्त्रीहरू र फरिसीहरूले येशूलाई जवाफ दिए। तिनीहरूले भने, ‘गुरूज्यू, हामी तपाईंबाट एउटा आश्चर्यको चिन्ह हेर्न चाहन्छौ।’


Can rubin cˈa chi ya Riyaˈ ri Cristo, ri Rey riche (rixin) re katinamit Israel. Wi queriˈ, can tika cˈa pe chuwech la cruz, y queriˈ nikatzˈet y nikanimaj, yechaˈ. Y ri alekˈomaˈ ri ye bajin chuwech quicruz ri yecˈo apo chuxquin ri Jesús, cˈo chukaˈ pokon tak chˈabel ri yequibilaˈ apo chare. 	 यदि ऊ ख्रीष्ट, इस्राएलको राजा हो भने, ऊ क्रूसबाट तल झरेर आओस् जसद्वारा हामी यसलाई देख्न सकौं अनि उसमा विश्वास गरौं।” ती जसलाई उहाँसँगै क्रुसमा झुण्डयाईयो तिनीहरूले पनि उहाँको निन्दा गरे।


Pero riyaˈ xubij chique: Riyin nbij cˈa chiwe, chi ri cˈo qˈuiy riqˈui, xtiyaˈox (xtyaˈ) más chare y queriˈ qˈuiy ri xticˈojeˈ riqˈui. Yacˈa ri xa jubaˈ oc cˈo riqˈui, hasta ri jubaˈ riˈ xa xtelesex chare. 	 राजाले भने, म भन्छु जसकोमा धेरै छ उसलाई धेरै नै दिइन्छ, अनि जसकोमा छैन, त्यसकोमा जो छ त्यो पनि लगिन्छ।


Y ri Jesús xubij chare: Catzuˈun cˈa. Ruma chi xacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui, rumariˈ xacˈachoj. 	 येशू ले त्यसलाई भन्नुभयो, “दृष्टि पाऊ, तिम्रो विश्वासले तिमीलाई बचाएको छ।”


Chupan cˈa ri aldea ri Betania rubiˈ ri quitinamit ri María y ri Marta ri cachˈalal quiˈ, cˈo cˈa jun yawaˈ. Ri yawaˈ riˈ Lázaro rubiˈ. 	 त्यहाँ लाजरस नाउँ गरेका एकजना मानिस थिए जो बिमार थिए। उनी बेथानी भन्ने शहरमा बस्थे। यो त्यो शहर थियो जहाँ मरियम र उनको बहिनी मार्था बस्थे।


Ri Abraham queriˈ xuben, ruma can royoben ri jun tinamit ri can cof cˈo ri rucimiento y majun bey xtiqˈuis ta, tinamit ri can ya wi ri Dios xchˈobo achique rubanic nuben chare y can ya chukaˈ Riyaˈ banayon. 	 अब्राहाम एउटा बलियो जग भएको नगरको प्रतीक्षामा थिए, जसलाई बनाउने र सृष्टि गर्ने परमेश्वर नै हुनुहुन्छ।


Y riche (rixin) cˈa chi xtikˈalajin ri iwetzelal, riyin yareˈ yentek el chicojol, profetas ri yekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios, yentek cˈa achiˈaˈ ri cˈo quinaˈoj, y yentek chukaˈ aj tzˈibaˈ. Yacˈa riyix yecˈo cˈa chique riyeˈ ri xqueˈicamisaj y yecˈo ri xqueˈibajij chuwech tak cruz. Yecˈo cˈa xqueˈichˈey chiriˈ pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios; y xabachique cˈa tinamit yebe wi riyeˈ, riyix chukaˈ xquixapon chiriˈ riche (rixin) chi yeˈiwokotan. 	 यसकारण म तिमीहरूलाई भन्दछु ‘म तिमीहरूकोलागि अगमवक्ताहरू बुद्धिमान मानिसहरू र शास्त्रीहरू पठाउँछु। यी मध्ये कतिपयलाई तिमीहरूले मार्नेछौ। कसैलाई झुण्डयाउनेछौ। कसैलाई तिम्रा सभाघरमा कोर्रा लाउनेछौ अनि एउटा शहर देखि अर्को शहरसम्म तिनीहरूलाई लघाछौ।


Xabachique ta na ri katinamit, ri Dios yojka chuwech, wi can nikaxibij kiˈ chi yojmacun chuwech y nikaben ri choj. 	 अनि हरेक राष्ट्रमा परमेश्वरले त्यसलाई स्वीकार गर्नुहुन्छ, जसले उहाँको आराधाना गर्छ अनि जे सही छ त्यो गर्छ।


tek xojrucol pe chupan ri kamac. Ma ruma ta chi cˈo utz kabanon. Ma que ta riˈ. Xa ruma xujoyowaj kawech. Y riche (rixin) chi xojrucol can xuben chake chi achiˈel xojalex chic jun bey ruma chˈajchˈoj xuben chare ri kánima. Y xuben chukaˈ cˈacˈacˈ chare ri kacˈaslen, ruma ri Lokˈolaj Espíritu xoc pa tak kánima. 	 उहाँले हामीलाई आफ्नो दयाद्वारा नै बचाउनु भयो-परमेश्वर प्रति सही हुन्छौं भनी हामीले गरेका असल कामको कारणले होइन। उहाँले हामीलाई धोएर बचाँउनु भयो जसले हामीलाई नयाँ मानिस तुल्यायो। उहाँले हामीलाई पवित्र आत्माद्वारा नँया तुल्याएर हामीलाई बचाउनु भयो।


Y ronojel ri niben, can riqˈui cˈa ronojel iwánima tibanaˈ. Y ma riqˈui ta caˈiˈ icˈuˈx, ni ma riqˈui ta oyowal. 	 कुनै गनगन वा बहस नगरी सबै काम गर।


Y rumacˈariˈ ri Pilato xutek ruchˈayic ri Jesús. 	 तब पिलातसले येशूलाई लैजाने र कोर्रा लगाउने आदेश दिए।


Wacami cˈa, riche (rixin) chi riyix niwetamaj chi riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol can cˈo kˈatbel tzij pa nukˈaˈ riche (rixin) chi ncuy mac, titzˈetaˈ cˈa. Y ri Jesús xubij chare ri achi siquirnek: Nbij cˈa chawe: Cayacatej, tacˈuaj el la awarabel y cabiyin chawachoch, xchaˈ chare. 	 तर म तिमीहरूलाई देखाउँनेछु कि पृथवीमा मानिसको पुत्रलाई पापहरू क्षमा गर्ने अधिकार छ।” तब उहाँले त्यस पक्षाघातीलाई भन्नुभयो, “म तिमीलाई भन्दछु , उठ, तिम्रो बिछौना बाँध अनि घर जाऊ।”


Rumariˈ kachˈalal, queˈichaˈ pe wukuˈ achiˈaˈ chicojol, achiˈaˈ ri can etaman chi choj ri quicˈaslen, ri can cˈo naˈoj quiqˈui y nojnek ri cánima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu, riche (rixin) chi queriˈ yesamej chiquilixic ri kachˈalal. 	 यसैले दाज्यु-भाइहरू हो, तिमीहरूबाटै सात जना मानिसहरू चुन। तिनीहरू सबै पुरुष जाति हुनपर्छ जसको बारेमा मानिसहरूले ती असल छन् भनुन्। तिनीहरू जो चुनिन्छन् ज्ञान अनि पवित्र-आत्माले परिपूर्ण भएका हुनपर्छ। हामी तिनीहरूलाई यो काम गर्न नियुक्त गर्नेछौं।


Riyin nyaˈ cˈa rutzijol chiwe chi ri kachˈalal Timoteo elenak chic pa cárcel; y wi xtipe yan chanin, nwachibilaj el tek xquibe chiˈitzˈetic. 	 हाम्रो भाइ तिमोथी कैदबाट निस्के। म यो तिमीहरूलाई जनाउन चाहन्छु। अनि यदि उनी म भएकोमा छिटै आएछन् भने हामी दुवै तिमीहरूलाई भेट्न आउनेछौं।


Achiˈel xkabij yan ka, ri rachoch ri Dios ri xquiben ri katiˈt kamamaˈ, xa achiˈel jun ruwachbel ri rachoch ri Dios ri cˈo chilaˈ chicaj. Y ri rachoch ri Dios ri xquiben riyeˈ y ronojel ri cˈo chupan, xchiquex na cˈa quiquiqˈuel chicop chiquij riche (rixin) chi xechˈajchˈojsex y cˈacˈariˈ xeˈucusex pa rusamaj ri Dios. Pero ruma ri rachoch ri Dios ri cˈo chilaˈ chicaj más nim rukˈij, rumariˈ nicˈatzin quicˈ riche (rixin) Jun ri can más nim rejkalen que chiquiwech ri chicop. 	 यी सब स्वर्गीय कुराहरूको नक्कल मात्र हुन्। यी सबै नमूनाहरूलाई पशुको बलिले शुद्ध पार्नु पर्थ्यो। तर स्वर्गका सकली कुराहरू यी भन्दा असल बलिहरूले स्वच्छ पार्नुपर्छ।


Ruma wi xaxu (xaxe wi) ta oc chuwech re ruwachˈulef koyoben chi ri Cristo cˈo ri nuyaˈ chake, xa ta can kitzij chi queriˈ, juyiˈ ta oc kawech que chiquiwech quinojel ri winek, ruma kacukuban apo kacˈuˈx riqˈui chi cˈo xtuyaˈ chake y xa majun. 	 यदि ख्रीष्टमा हाम्रो आशा संसारमा यसै जुनिको लागि मात्र हो भने हामी अरू जम्मै मानिसहरू भन्दा ज्यादा दुःखी छौं।


Y ri nicˈaj chic rucˈajol ri Jacob itzel cˈa xquinaˈ chare ri quichakˈ ri José rubiˈ, ruma can ya riyaˈ ri más najowex. Y rumariˈ tek xquicˈayij el, y xucˈuex el cˈa pan Egipto. Yacˈa ri Dios can cˈo cˈa riqˈui ri José, 	 “त्यसपछि ती पिताहरू यूसुफसंग डाह गर्ने भए। यूसुफलाई मिश्रदेशमा दास बनाउन बेचे। तर यूसुफसंग परमेश्वर हुनुहुन्थ्यो।


Riyix ri can yix achiˈel tak walcˈual nbanon chiwe, sibilaj cˈa kˈaxon ri niyaˈ chic jun bey pa wánima, ruma ma jane ticukeˈ icˈuˈx riqˈui ri Cristo. Y ri nimalaj kˈaxon ri niyaˈ pa wánima, xa can achiˈel ri kˈaxon ri nukˈaxaj jun ixok tek nralaj jun acˈal. Y re kˈaxon re nnaˈ wacami iwuma riyix, xtiqˈuis el, cˈa ya tek xticukeˈ icˈuˈx riyix riqˈui ri Cristo. 	 मेरा साना बालकहरू हो! जन्म दिंदा आमालाई जस्तो प्रसुति पीड हुन्छ, मलाई पनि त्यस्तै पीड अनुभव भइरहेछ। तिमीहरू ख्रीष्ट जस्तै नहोउञ्जेल म त्यही पीडा अनुभव गरिनै रहन्छु।


Ma tiwetzelaj ta ri nubij jun kachˈalal chi xkˈalajsex chare ruma ri Dios. 	 भविष्यवाणीलाई महत्वहीन नठान।


Yacˈa ri Dios ri xbano ronojel. Y ronojel ri xuben Riyaˈ, can riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij. Y ruma chi ri Dios nrajoˈ chi can ta ye qˈuiy ralcˈual yebe chilaˈ chicaj riqˈui Riyaˈ y nicˈojeˈ cˈa quikˈij quicˈojlen, rumariˈ can rucˈamon cˈa chi ri xcˈamo pe ri colotajic xukˈaxaj tijoj pokonal riche (rixin) chi queriˈ tzˈaket xuben ri rucˈaslen ri xucˈuaj re waweˈ chochˈulef y queriˈ xkˈalajin chi can kitzij chi Colonel. 	 परमेश्वर नै हुनुहुन्छ जसले आफ्नो महिमाको लागि सबैकुरा बनाउनुभयो। उहाँले आफ्नो महिमाको भागीदार बनाउन उहाँले धेरै छोराहरू चाहनुभयो। यसर्थ परमेश्वरले जे-जे गर्नु परेको थियो त्यही गर्नुभयो। परमेश्वरले उहाँलाई एक पूर्ण मानिस बनाउनुभयो जसले सबैलाई मुक्ति तर्फ डोरयाउनु हुन्छ। परमेश्वरले उहाँको यातनाद्वारा येशूलाई पूर्ण बनाउनुभयो।


Y ri Pablo y ri rachibil xquiyaˈ cˈa ca ri tinamit Pafos. Xeˈoc cˈa el chupan jun barco riche (rixin) chi xebe pa tinamit Perge ri cˈo pa rucuenta ri Panfilia. Yacˈa ri Juan xeruyaˈ ca ri rachibil y xtzolin pa Jerusalem. 	 पावल र उनीसंग भएका मानिसहरू पाफोसबाट जहाजमा गए। तिनीहरू प्याम्फिलियाको एक शहर पर्गामा आई पुगे। तर यूहन्ना मर्कूसले तिनीहरूलाई छाडे, उनी यरूशलेम फर्के।


Ruma wi jun winek niqˈuix yirukˈalajsaj riyin y niqˈuix nukˈalajsaj ri nuchˈabel, queriˈ chukaˈ xtinben riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, tek xquipe chic jun bey, xquiqˈuix nbij chi ri jun winek riˈ wuche (wixin) riyin, tek xtikˈalajin chi can yin Rey wi, y chukaˈ junan chic nukˈij nucˈojlen riqˈui ri Nataˈ y ye wachibilan pe ri lokˈolaj tak ángeles. 	 यदि कुनै मानिस म र मेरो वचनसंग लजाउँछ भने जति बेला मेरा पिताको र मेरो महिमा लिएर पवित्र स्वर्गदूतहरूसंग आँउछु त्यति बेला त्योसित म पनि लजाँउछु।


Ri Juan xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Majun jun winek nicowin nuben jun samaj queriˈ, wi xa ma ya ta ri Dios yayon pe chare chi nuben queriˈ. 	 यूहन्नाले उत्तर दिए, “मान्छेले त्यही मात्र पाउन सक्छ जो परमेश्वरले दिनुहुन्छ।


Rumacˈariˈ ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Wi cˈo jun ri nrajoˈ nunimirisaj riˈ, más utz chi ya ri Ajaf tunimirisaj rukˈij. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 जस्तो धर्म शास्त्रले भन्छ, “कसैले गर्व गर्छ भने उसले केवल प्रभुमा गर्व गरोस्।”


Queriˈ nikacˈutuj chare ri Dios, ruma nikajoˈ chi riqˈui ta ri utzilaj cˈaslen ri nicˈuaj riyix, ri Kajaf Jesucristo xtiyaˈox (xtyaˈ) ta rukˈij rucˈojlen, y Riyaˈ xtuben ta chukaˈ chiwe riyix chi xticˈojeˈ ikˈij, ruma riqˈui ri ka‑Dios y ri Ajaf Jesucristo, can cˈo wi sibilaj utzil. 	 हामी यी सब तरिकाले प्रार्थना गछौं ताकि हाम्रा परमप्रभु येशू ख्रीष्टको नाउँ तिमीहरूमा महिमित हुन सकोस अनि तिमीहरूले पनि उहाँमा महिमा पाउन सक्छौ। त्यो महिमा हाम्रा परमेश्वर अनि प्रभु येशू ख्रीष्टको अनुग्रहबाट आउँछ।


Riyix iwetaman chi majun nuben ta chiwe wi nitij. Pero wi cˈo jun kachˈalal ri ma can ta cukul rucˈuˈx riqˈui ri Dios, y yixrutzˈet chi yixcˈo pa rachoch jun dios ri xa banon cuma winek y yixrutzˈet chi can nitij ri tiˈij ri tzujun (sujun) chuwech jun dios ri xa banon cuma winek, can niben cˈa chare ri kachˈalal riˈ chi nutij chukaˈ riyaˈ, astapeˈ ri ránima nubij chi ma utz ta. 	 तिमीसित बुद्धि छ यसर्थ मूर्तिको मन्दिरमा बस्नु अनि खानु तिमीलाई स्वतन्त्र लाग्छ। दुर्वल विश्वास भएका कुनै मानिसले तिमीलाई त्यहाँ खाँदै गरेको देख्न सक्छ, यसर्थ उसलाई मूर्तिमा चढाएका मासु खानु उत्साह हुन्छ, यद्यपि वास्तवमा उसले भूल काम सम्झन्छ।


Y tek riyaˈ ye rutzˈakatisan chic ca ri kˈij riche (rixin) ri samaj chiriˈ pa rachoch ri Dios, xbe chrachoch. 	 जब जकरियाको सेवाको दिन पूरा भयो, तिनी आफ्नो घरतिर लागे।


Riyix tek nitzij jun kˈakˈ, majun bey niyaˈ ta oc chuxeˈ jun almul, ma que ta riˈ. Riyix xa nicanoj jun rucˈojlibel ri nitzˈuyubaˈ wi, riche (rixin) chi queriˈ can yerusakirisaj cˈa quinojel ri yecˈo pa jay. 	 त्यसरीनै मानिसहरूले बत्ती बालेर पाथीमुनि राख्दैनन्। त्यसको सट्टामा तिमीहरूले त्यसलाई सामदानमा राख्छन्। यसरी घरमा भएका सबै मानिसहरूले उज्यालो पाउने छन्।


Y chukaˈ jabel ta quicˈuaxic rubanon chique ri ye aj pa rachoch. Ri ralcˈual jabel ta rucˈutun chiquiwech chi niquinimaj rutzij y niquiyaˈ ta chukaˈ rukˈij. 	 ऊ आफ्नो परिवारलाई असलसित अगुवाइ गर्नमा योग्य हुनुपर्छ। मतलब उसका छोरा-छोरीहरूले पूर्ण आदरपूर्वक उसको आज्ञा पालन गर्नुपर्छ।


Cˈacˈariˈ tek Riyaˈ xubij chique ri rudiscípulos: Can kitzij cˈa nbij chiwe, wi riyix ma nijel ta ri inaˈoj, wi ma yixoc ta achiˈel jun ti acˈal, ma xquixoc ta pa rajawaren ri caj. 	 अनि भन्नुभयो, “म तिमीहरूलाई साँचो भन्दछु। यदि तिमीहरू सानो बालकहरू जस्तै बदलिएनौ भने तिमीहरू स्वर्गको राज्यमा कहिल्यै प्रवेश गर्न सक्नेछैनौ।


Yereˈ ri ma xeka ta pa tak mac quiqˈui ixokiˈ, xa can ye chˈajchˈoj wi, y can quitzekelben ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl xabacuchi (xabachique) nibe wi. Yereˈ ri nabey ri xecol pe chiquicojol ri winek, riche (rixin) chi yeˈoc achiˈel nabey ofrenda chare ri Dios y chare ri Jesucristo ri can achiˈel Alaj Carneˈl. 	 यी एक लाख चवालीस हजार मानिसहरु जसले स्त्रीहरुसित अनुचित कर्म गरेनन् अनि स्वयंलाई शुद्ध राखे। तिनीहरुले परमेश्वरको थुमा जता गयो त्यतै पछ्याए। यी एक लाख चवालीस हजारलाई पृथ्वीका मानिसहरुबाट मुक्त गरिएको थियो। परमेश्वर अनि परमेश्वरको थुमालाई अर्पण गरिएका तिनीहरु नै पहिलो मानिसहरु थिए।


Y jun mozo ri ximil pa samaj riqˈui jun patrón ma xticˈojeˈ ta ka jurayil pa rachoch ri patrón riˈ ruma xa xtelesex el. Can queriˈ wi niban chare jun ri ma riche (rixin) ta ri Dios. Yacˈa ri jun ri can ralcˈual wi ri Dios, yariˈ majun bey xtelesex ta el. 	 दास सदैव मालिकको परिवारसंग बस्दैन। तर छोरो सधैं परिवारसंग बस्छ।


Pero can nicˈatzin chi nibanatej na ri ye tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, rumariˈ tek ma rajawaxic ta cˈa chi yepe ri ángeles chinutoˈic, xchaˈ ri Jesús. 	 तर मैले गरे भने धर्मशास्त्रहरूमा लेखिएको कुरा कसरी पूरा हुनेछ? धर्मशास्त्रले यो यस्तै हुनुपर्छ भन्छ।”


Pero ri Jesús xubij cˈa chique: Chupan ri iley ri tzˈibatajnek ca, ri Dios nubij: Chiˈiwonojel riyix can yix dios chukaˈ. 	 येशूले उत्तर दिनुभयो, “यो तिमीहरूको व्यवस्थामा लेखिएको छ, ‘मैले भनें, तिमीहरू देवहरू हौ।


Y ma niquil ta cˈa achique niquiben chare, ruma chi ri winek can benak cánima chiracˈaxaxic ri nubij ri Jesús chique. 	 तर यस कामको लागि तिनीहरूले उपाय पाएका थिएनन् किनभने सबै मानिसहरू ध्यान पूर्वक येशूका कुराहरू सुनिरहेका थिए। मुख्य पूजाहारीहरू, व्यवस्थाका शास्त्रीहरू र प्रमुखहरुले येशूलाई कसरी मार्न पर्ने हो जान्दैन थिए।


ya cˈa ri kˈij y ri hora tek majun nuchˈob chi noka ri rupatrón, yacˈariˈ tek noka. 	 अनि जब मालिक नसोचेको दिनमा आइपुग्नेछ। जब कि उसले आशा नगरेको दिन र नसम्झेको समयमा आइपुग्नेछ।


Y ri xeˈacˈaxan riche (rixin), can xquimey ruma chi ri chˈabel ri xucˈut can nikˈalajin chi achiˈel ruchˈabel jun ri cˈo kˈatbel tzij pa rukˈaˈ y man achiˈel ta oc ri niquicˈut ri aj tzˈibaˈ. 	 त्यहाँ मानिसहरू येशूको उपदेश सुनेर चकित भए। व्यवस्थाका शिक्षकहरूले झैं येशूले तिनीहरूलाई सिकाउनु भएन। येशूले तिनीहरूलाई कुनै अधिकार भएको मानिसले जस्तो सिकाउनुहुन्थ्यो।


Ri acˈal cˈa riˈ ye canon chajiy riche (rixin) y canon chukaˈ ri nichajin riche (rixin) ri ruherencia. Y ri acˈal cˈo chi nicˈojeˈ na chuxeˈ quitzij ri winek riˈ, cˈa ya tek napon na ri kˈij ri bin ca ruma ri rutataˈ. 	 किन? किनभने बालक छउञ्जेल उसले आफ्नो अभिभावक र संरक्षकको आज्ञा मान्नुपर्छ। तर बालक जब आफ्ना बाबुले तोकिदिएको उमेरमा पुग्छ, ऊ मुक्त हुन्छ।


Riche (rixin) chi nicˈuaj jun cˈaslen utz chiquiwech ri winek ri xa ma jane quiniman ta ri Jesucristo, y riche (rixin) chukaˈ chi ma nicˈatzin ta chi riyix niwajoˈ chi ye ta ri winek ri cˈo niquiyaˈ pe chiwe. 	 यदि तिमीहरूले यस्तो काम गरे विश्वास नगर्नेहरूले पनि तिम्रो जीवन शैलीको आदर गर्नेछन्। अनि आफ्नै आवश्यकताको लागि कसैमाथि भर पर्नु पर्दैन।


Yacˈa ri Pedro xa xrewaj cˈa, ruma xubij: Riyin ma wetaman ta ruwech ri Jesús. Ma nikˈax ta chukaˈ chinuwech achique ruma tek queriˈ nabij chuwe, xchaˈ chare ri aj icˈ. Y ri Pedro xel cˈa el ri chiriˈ chiquicojol y xbe chuchiˈ bey. Y yacˈariˈ tek xsiqˈuin pe ri ecˈ. 	 तर पत्रुसले यसो भन्दै इन्कार गरे। उनले भने “म जान्दिन अनि बुझ्दिन कि तिमीले के भनिरहे का छौ।” तब पत्रुस त्यो ठाउँ छोडेर आँगनको प्रवेशद्वारतिर गए। त्यसबेला भाले बास्यो।


Y yacˈa tek ri aj kˈatbel tzij xucˈutuj chic jun bey chique ri winek riˈ chi achique cˈa chique chi ye caˈiˈ ri nrelesaj el, ri winek riˈ can yacˈariˈ xquibij: Ya ri Barrabás tawelesaj el, xechaˈ. 	 पिलातसले भने, “बरब्बा र येशू मध्ये तिमीहरूको लागि मैले कसलाई छोडिदिनु पर्ने?” मानिसहरूले जवाफ दिए, “बरब्बालाई मुक्त गरिदिनु हवस्!”


Pero ri Jesús xubij cˈa chique: Ma tixibij ta iwiˈ. Xa yin cˈa riyin, xchaˈ chique. 	 तर येशूले तिनीहरूलाई भन्नु भयो, “नडराउ, यो म हूँ।”


Y can xu (xe wi) xtinkˈaxaj re jun tijoj pokonal reˈ, can yacˈariˈ riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, xquibetzˈuyeˈ cˈa pa rajquikˈaˈ ri Dios ri nicowin nuben ronojel, xchaˈ ri Jesús. 	 तर अब उसो, मानिसको पुत्र परमेश्वरको सिंहासनको दाहिनेपट्टी बस्नेछ।”


Y riche (rixin) chi niwetamaj chukaˈ riyix ri achique nbanon, ntek cˈa el ri kachˈalal Tíquico iwuqˈui. Riyaˈ jun kachˈalal ri sibilaj nwajoˈ y can ma nitaneˈ ta chi nuben ri rusamaj ri Ajaf. Riyaˈ xtiberubij cˈa ronojel chiwe ri achique nbanon waweˈ. 	 हाम्रा प्यारा भाइ टाइकिकसलाई तिमीहरूकहाँ पठाइएकोछ। उनी प्रभुको काममा एक विश्वासी सेवक हुन्। मेरो बारेमा उनले सबै कुरा बताउनेछन्। र म कस्तो छु, के गर्दैछु त्यो उनले बताउने छन्।


Reˈ ma can ta kˈalajsan pe chiquiwech ri winek ri xecˈojeˈ ojer ca. Xa cˈa ya re wacami xkˈalajsex ruma ri Lokˈolaj Espíritu chiquiwech ri lokˈolaj tak apóstoles riche (rixin) ri Cristo y chiquiwech ri profetas ri yekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios. 	 अघि-अघिका मानिसहरूलाई त्यो गुप्त सत्यता दर्शाइएको थिएन तर अहिले आत्माद्वारा त्यो गुप्त रहस्य उहाँको पवित्र प्रेरितहरू र अगमवक्ताहरूलाई दर्शाइएकोछ।


Y chrij cˈa ri Jesús xquimol cˈa apo quiˈ ri achiˈaˈ fariseos, y chukaˈ caˈiˈ oxiˈ aj tzˈibaˈ ri ye petenak ri pa tinamit Jerusalem. 	 फरिसीहरू र केही शास्त्रीहरू यरूशलेमबाट आएका थिए। तिनीहरू येशूको वरिपरि भेला भए।


Pero ruma chi ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ niquicanolaˈ quiˈ riche (rixin) chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ, rumariˈ más utz chi ri achi ticˈojeˈ jun rixjayil y ri ixok ticˈojeˈ jun rachijil. 	 तर यौन अपराधको कारणले, प्रत्येक पुरुषको आफ्नो पत्नी हुनु पर्छ अनि प्रत्येक स्त्रीको आफ्नो पति हुनु पर्छ।


Riyeˈ xquicˈutuj cˈa jun nimalaj utzil chare ri Festo chi tutakaˈ rucˈamaric ri Pablo, ruma xa can quichˈobon chic cˈa chi tek xticˈamer pe pa Jerusalem, nicoyobej pa bey riche (rixin) chi niquicamisaj. 	 तिनीहरूले फेस्तसलाई तिनीहरूको लागि सहायता गरिदिने विन्ती गरे, यहूदीहरू फेस्तसबाट के चाहन्थे भने पावललाई यरूशलेम पठाइयोस्। तिनीहरूले बाटैमा पावललाई मार्ने षडयन्त्र गरेका थिए।


Y ri Jesús can xerutek wi el ye caˈiˈ chique ri rudiscípulos, y xubij el chique: Quixbiyin pa tinamit Jerusalem, y chiriˈ xtitzˈet cˈa chi cˈo jun achi ri rucˈamom pe yaˈ pa jun cucuˈ. Titzekelbej cˈa el. 	 येशूले आफ्नो दूइजना चेलाहरूलाई नगर पठाउनु भयो। उहाँले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “नगरमा जाऊ। त्यहाँ एउटा मानिसलाई गाग्रोमा पानी बोकेर आइरहेको भेट्नेछौ। तिनको पछि लाग।


Y yacˈariˈ tek ri caˈiˈ achiˈaˈ xquitzijoj apo ri xquicˈulwachij tek quichapon el bey pan Emaús, y xquetamaj ruwech chi can ya wi ri Jesús tek xeruwechˈ ri caxlan wey. 	 त्यसपछि ती दुइजनाले बाटोमा जे भएको थियो सुनाए। तिनीहरूले भने, उहाँले रोटी टुक्रा पार्दा कसरी येशूलाई चिने।


Y ri kˈij cˈa tek can quibanon chi ma ye waynek ta riche (rixin) chi niquiben orar, yacˈariˈ tek xquiyaˈ quikˈaˈ pa quiwiˈ ri Bernabé y ri Saulo, riche (rixin) chi yebe chubanic ri samaj ri rubin ca ri Lokˈolaj Espíritu. 	 तब तिनीहरूले उपवास र प्रार्थना गरे, तिनीहरूले बर्णाबास र शावल माथि आफ्नो हात राखे अनि बाहिर पठाए।


Riyin ri Pablo, nmatioxij cˈa chare ri Dios awuma riyit Timoteo, chare ri Dios ri nben ri rusamaj riqˈui jun chˈajchˈojlaj wánima achiˈel xquiben ri katiˈt kamamaˈ ri ojer ca. Y can yanatej cˈa chuwe y rumariˈ ma yitaneˈ ta chi nben orar pan awiˈ chi pakˈij chi chakˈaˈ. 	 दिन अनि रात आफ्नो प्रार्थनामा म तिमीलाई संझन्छु। मेरा प्रार्थनाहरूमा म तिम्रोलागि परमेश्वरलाई धन्यवाद चढाउँछु। मेरा पुर्खाहरूले सेवा गरेका परमेश्वर उहाँ नै हुनुहुन्छ। जुन कुरो गर्नु उचित हो भन्ने म ठान्छु, तिनै कुराहरू गरेर म सदैव उहाँको सेवा गर्छु।


Y tek riyin nbij chiwe chi man ta jun nisocotej ránima, ma yix ta riyix ri yixinataj, ma que ta riˈ. Xa ruma ri jun chic, chi riqˈui jubaˈ nisocotej ri ránima. Pero riqˈui jubaˈ yecˈo chiwe riyix ri niquichˈob ka pa tak cánima: ¿Achique ruma nubij jun chuwe chi ma utz ta ntij tiˈij, xa ruma chi chuwech riyaˈ ma utz ta nitij ri tiˈij ri tzujun (sujun) chuwech jun dios ri xa banon cuma winek? 	 तिमीले नै त्यो अनुचित ठानौला भन्ने मलाई लाग्दैन। तर अरूले त्यो अनुचित हो भनी ठान्न सक्छ। त्यही एउटा कारणले म त्यो मासु खाँदिन। अर्को मानिसके सोचाईको आधारमा म मेरो स्वतन्त्रतालाई विचार गर्न दिंदिन।


Rumariˈ ri ixokiˈ can tiquicuchuˈ cˈa quijolon (quiwiˈ), riche (rixin) chi niquicˈut chi can yeniman wi tzij. Rucˈamon chi niquiben queriˈ, ruma ri ángeles can ye quitzuliben wi pe. 	 र त्यसैकारणले अधीनताको चिन्ह स्वरूप स्त्रीले आफ्नो शिर केही चीजले छोपेकी हुनुपर्छ। स्वर्गदूतहरूको कारणले उसले यसो गर्नु पर्दछ।


Y ri kˈopoj riˈ, qˈuiy cˈa kˈij ri queriˈ xuben. Y ri Pablo xicˈo rucˈuˈx. Rumariˈ riyaˈ xupiscolij riˈ, y xubij cˈa chare ri itzel espíritu ri cˈo riqˈui ri kˈopoj: Pa rubiˈ cˈa ri Jesucristo nbij cˈa chawe chi catel el riqˈui re kˈopoj reˈ, xchaˈ ri Pablo. Y ri itzel espíritu riˈ can yacˈariˈ tek xuyaˈ ca ri kˈopoj. 	 उसले यस्तो धेरै दिनसम्म गरी। यसले पावललाई दिक्क लाग्यो अनि यसैले उ फर्क्यो अनि त्यो आत्मालाई भन्यो, “येशू ख्रीष्टको शक्तिले म तँलाई आज्ञा गर्छु, त्यस केटीबाट बाहिर निस्की!” त्यो आत्मा लगत्तै बाहिर निस्क्यो।


Astapeˈ xquitzˈet chi ri Jesús caminek chic, jun cˈa chique ri soldados xujuˈ ri rutzaˈn ri rulanza pa rupox (rucˈalcˈaˈx) ri Jesús, y can yacˈariˈ tek xbeˈel pe quicˈ y yaˈ. 	 तर एकजना सिपाहीले भालाद्वारा उहाँको कोखामा भालाले घोच्यो। रगत र पानी बाहिर निस्कयो।


Ruma, ¿achique ta cˈa nucˈom pe chare ri winek, wi nicˈojeˈ ri beyomel riche (rixin) ronojel re ruwachˈulef riqˈui y wi xa ma nicolotej ta? Astapeˈ sibilaj qˈuiy ri beyomel cˈo riqˈui ri winek, ma nicowin ta cˈa nulokˈ ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 यदि कुनै मानिसले सबै संसार हात पर्छ तर आफ्नै जीवन गुमाउँछ भने उसलाई के लाभ हुन्छ? आफ्नो जीवन प्राप्त गर्नलाई कुनै मानिसले के दिनसक्छ?


Achiˈel chukaˈ jun ti kˈakˈ, astapeˈ sibilaj coˈol oc, can nicowin nuqˈuis jun qˈuechelaj. Y queriˈ chukaˈ ri awakˈ. Ma nim ta, pero riqˈui ri chˈabel ri nubij qˈuiy nicowin nuben. 	 हाम्रो जिब्रो पनि यस्तै हो। यो शरीरको एक सुक्ष्म अङ्ग हो। तर यसले महान कुराको गर्व गर्छ। एउटा सानो फिलुंगोले वन सखाप पार्न सक्छ।


Jun tinamit xtiyacatej cˈa el chi nberubanaˈ chˈaˈoj riqˈui jun chic tinamit. Yecˈo cˈa chukaˈ nimaˈk tak ruwachˈulef ri xqueyacatej el chi nbequibanaˈ chˈaˈoj quiqˈui nicˈaj chic nimaˈk tak ruwachˈulef. Xquepe silonel xabachique lugar chare re ruwachˈulef y xquepe chukaˈ wayjal y qˈuiy cˈa chukaˈ quiwech chˈaˈoj xquepe chiquicojol ri winek. Y riˈ xa cˈariˈ ri nabey tak tijoj pokonal y xquepe chic cˈa nicˈaj chic quiwech tijoj pokonal. 	 राष्टहरू अन्य राष्ट्रहरूसित लडाई गर्नेछन्। राज्य राज्यहरू माझ लडाई चल्नेछ। विभिन्न ठाउँहरूमा भूकम्प जानेछ। यस्तोे समय पनि आउने छ जतिबेला खानलाई केही कुरा हुनेछैन। त्यस समयमा नयाँ जन्म हुने प्रार्थमिक समयमा जस्तै कष्टपूर्ण हुनेछ।


Kachˈalal, ri Ajaf ri niyaˈo ri uxlanibel cˈuˈx, can ya ta cˈa Riyaˈ ri xtiyaˈo ri uxlanibel cˈuˈx riˈ chiwe chupan xabachique ta na ri nicˈulwachij. Y ri Ajaf xticˈojeˈ cˈa iwuqˈui chiˈiwonojel. 	 हामी प्रार्थना गर्छौं, शान्तिका परमप्रभुले तिमीहरूलाई शान्ति प्रदान गरून्। हामी प्रार्थना गर्दछौं कि उहाँले तिमीहरूलाई सधैं हर तरिकाले शान्ति प्रदान गरून्। प्रभु तिमीहरू सबैसित रहून्।


Y can yacˈariˈ tek xubij: Riyin ntzˈet chi la caj jakel y ntzˈet ri Jesús ri Cˈajolaxel ri xoˈalex ka chkacojol cˈo pa rajquikˈaˈ ri Dios, xchaˈ. 	 स्तिफनसले भने, “हेर! मैले स्वर्ग खुल्ला अनि मानिसको पुत्र परमेश्वरको दाहिने तर्फ उभिरहेको देख्छु!”


Ruma yecˈo chake riyoj ri ye aj pa Judea, yecˈo ye petenak ri pa Partia, ri pa Media, ri pan Elam, ri pa Mesopotamia, ri pa Capadocia, ri pa Ponto, ri pan Asia, 	 पार्थीया, मेदीया, एलाम, मेसोपोटामिया, यहूदिया, कपोदिसिया, पोन्टस, एशिया,


Y chukaˈ rubin ca: Jabel ruwaquikˈij ri winek ri can cuyutajnek chic ri etzelal ri yequibanalaˈ; ri can cuchun chic rij ri quimac. 	 “धन्य हुन तिनीहरू जसका दुष्कर्महरू क्षमा भए र पापहरू ढाकिए। धन्य हुन ती जसको पापको लेखा परमेश्वरले लिनु हुन्न।


Can titijaˈ cˈa ikˈij yixoc pa ruchiˈ jay ri xa coˈol ruwech. Ruma sibilaj cˈa ye qˈuiy ri winek xticajoˈ xqueˈoc chupan ri ruchiˈ jay riˈ, pero ma xquecowin ta xqueˈoc. 	 “साँघुरो ढोकाबाट नै पस्ने धेरै कोशिस गर, किनभने यही स्वर्गको बाटो हो। धेरै मानिसहरू त्यहाँबाट पस्ने कोशिस गर्छन्, तर कोही पनि सफल हुन सक्तैन।


Y tek elesan chic cˈa ri itzel espíritu riqˈui ri achi ruma ri Jesús, ri achi xchˈo. Y ri winek ri xetzˈeto xquimey y xquibij: Majun bey cˈa tzˈeton ta chi que ta reˈ banatajnek waweˈ pan Israel, yechaˈ cˈa. 	 येशूले त्यस मानिसबाट भूत भगाइदिनुभयो। त्यसपछि त्यो मानिस बोल्न थाल्यो। मानिसहरू छक्क पर्दै भन्नलागे, ‘ इस्राएलमा यसप्रकारको घटना पहिले कहिल्यै घटेको थिएन।’


Y chiriˈ pa tinamit Jerusalem ri tiempo riˈ, cˈo cˈa jun achi ri Simeón rubiˈ. Ri jun achi cˈa riˈ, can choj ri rucˈaslen y kas yaˈol rukˈij ri Dios. Ri Simeón, can cˈo wi cˈa ri Lokˈolaj Espíritu riqˈui y royoben chukaˈ tek xtipe ri Cristo riche (rixin) chi nicolotej riyaˈ y ri rech aj Israel. 	 शिमियोन नाउँ गरेको एकजना मानिस यरूशलेममा बस्थे। उनी भक्त र खुबै धार्मिकमानिस थिए। उनी इस्राएलको मुक्ति हेर्न प्रतीक्षा गरिरहेगा थिए अनि उनीमा पवित्र आत्मा हुनु हुन्थयो।


Riyix can jabel iwetaman, ruma iwacˈaxan ri tzij ri bin ojer ca. Ri tzij riˈ nubij: Can utz wi chi queˈawajoˈ ri awucˈ awachˈalal. Yacˈa ri yeˈetzelan awuche (awixin), can queˈawetzelaj. 	 ‘तिमीहरूले यसो भनिएको सुनेकाछौ, ‘तिम्रो छिमेकीलाई प्रेम गर र तिम्रो शत्रुलाई घृणा गर।’


Y ri rudiscípulos xquibij ka chiquiwech: ¿La cˈo cami jun xcˈamo pe ruway? xechaˈ. 	 तब चेलाहरूले आपसमा सोधे, “के कसैले येशूलाई केही भोजनहरू ल्याई दिएका थिए?”


Y pa rucaˈn kˈij, ri Juan ri Bautista cˈo chic cˈa chiriˈ jun bey, ye rachibilan ye caˈiˈ chique ri rudiscípulos. 	 अर्को दिन फेरि यूहन्ना त्यहाँ उपस्थित थिए। उनिसँग उहाँका दुइजना चेलाहरू थिए।


Y ri Jesús ma xuyaˈ ta kˈij chi yecˈo ta chic nicˈaj ri xetzekeˈ ta el chrij, xaxu (xaxe) wi cˈa ri Pedro, ri Jacobo y ri Juan ri rachˈalal ri Jacobo, ri xerucˈuaj el. 	 येशूले पत्रुस, याकूब, याकूबका भाइ यूहन्ना बाहेक अरू कसैलाई पनि उहाँको साथमा आउन अनुमति दिनुभएन।


Rumariˈ ri rajawaxic chi niben riche (rixin) chi nikˈalajin chi wi kitzij chi chˈajchˈoj ri iwánima, ya ri ticusaj ri cˈo iwuqˈui riche (rixin) chi yeˈitoˈ ri winek ri nicˈatzin quitoˈic. Y wi queriˈ niben, can xtikˈalajin cˈa chi yix chˈajchˈoj. 	 तर भित्रपट्टि जो जे छ त्यो गरीब मानसहरूलाई देऊ। त्यसपछि तिमी पनि पूर्णरूपले सफा हुनेछौ।


Y ri Herodes y ri ye rusoldados can majun cˈa rukˈij xquiben chare ri Jesús y xquitzeˈej. Xquiyaˈ cˈa jun tziek chrij, can achiˈel ri yequicusalaˈ ri reyes. Y cˈacˈariˈ ri Herodes xutzolij chic el ri Jesús cˈa riqˈui ri Pilato. 	 तब हेरोद र तिनका सिपाहीहरूले येशूलाई खिसी गरे। तिनीहरूले येशूलाई राजाको पोशाक पहिराइ दिएर पिलातस भएकहाँ नै पठाए।


Ruma ri xecamisan quiche (quixin) ri lokˈolaj tak awalcˈual y ri xecamisan quiche (quixin) ri profetas ri xekˈalajsan ri achˈabel, riyit can xayaˈ rutojbalil chique. Y can utz wi cˈa rubanic chique chi niquikum quicˈ, ruma can queriˈ rucˈamon chi naben chique. 	 तिनीहरुले तपाईंका पवित्र मानिसहरु अनि तपाईंका अगमवक्ताहरुको रगत बगाइदिए। अहिले तिनीहरुलाई तपाईंले रगत पिउन दिनु भएको छ। तिनीहरु त्यसैको योग्य छन्।”


Y yacˈariˈ tek xquinitzˈet riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, chi yin petenak pa jun sutzˈ, riqˈui chic nimalaj wuchukˈaˈ y riqˈui chukaˈ jun nimalaj nukˈij nucˈojlen, xchaˈ ri Jesús. 	 तब मानिसको पुत्रलाई शक्ति र महा महिमासँग बादल माथि आउँदै गरेको देखिनेछ।


Y cˈacˈariˈ ri Jesús xubij cˈa: Riyix aj Jerusalem, aj Jerusalem, ¿achique cˈa ruma tek yeˈicamisalaˈ ri profetas ri yekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios? ¿Achique cˈa ruma chukaˈ tek yeˈicamisalaˈ chi abej ri yerutek pe ri Dios chicojol? Riyin can qˈuiy cˈa mul ri xinwajoˈ chi xixinmol ta wuqˈui, achiˈel nuben ri quiteˈ ecˈ chique ri tak ral, yerumol chuxeˈ ri ruxicˈ. Yacˈa riyix ma xiwajoˈ ta. 	 “हे यरूशलेम, यरूशलेम! तिमीहरू अगमवक्ताहरूलाई मार्छौ अनि तिमीहरूकहाँ पठाइएका संदेशवाहकहरूलाई ढुङ्गाहान्छौ। धेरैपल्ट मैले तिम्रा मानिसहरूलाई मद्दत गर्न चाहेको हुँ। जसरी पोथीले आफ्ना चल्लाहरूलाई पखेटामुनि बटुल्छ त्यसरीनै मैले तिम्रा मानिसहरूलाई बटुल्न चाहेको हुँ। तर तिमीहरूले मलाई त्यसो गर्न दिएनौ।


Man cˈa tiben ta achiˈel niquiben ri achiˈaˈ ye aj tzˈibaˈ. Ruma riyeˈ sibilaj nika chiquiwech niquicusaj tukutek tak tziek, riche (rixin) chi queriˈ nitzˈet chi can cˈo quikˈij. Sibilaj chukaˈ nika chiquiwech chi niyaˈox (nyaˈ) rutzil tak quiwech ri pa tak cˈaybel. Y ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, can ya cˈa ri nabey tak chˈaquet yequicanolaˈ, riche (rixin) chi queriˈ nibix chi riyeˈ cˈo quikˈij. Y can queriˈ chukaˈ yequibanalaˈ ri pa nimaˈk tak waˈin. 	 “व्यवस्थाका शास्त्रीहरूदेखि होशियार बस। तिनीहरू लामोलामा बस्त्र लगाएर वरिपरि घुम्न चहान्छन्। तिनीहरू बजारतिर जाँदा मानिसहरूले सम्मान गरून् भन्ने चहान्छन्। सभा-घरहरूमा मुख्य मुख्य आसन ओगट्न चहान्छन्। भोजहरूमा तिनीहरू अझ वेशी सम्मानित आसन ओगट्न चहान्छन्।


Rumariˈ ri Dios xtutek cˈa pe rajawalul ri kˈoloj riche (rixin) chi yekˈolotej ri winek riˈ y tiquinimaj na cˈa ri xa ma kitzij ta, 	 तर तिनीहरूले सत्यलाई स्वीकारेनन्, यसकारण परमेश्वरले तिनीहरूलाई सत्यबाट भच्च्काउन केही शक्तिशाली चीज पठाउनु हुनेछ। त्यस शक्तिले गर्दा तिनीहरू असत्यमै विश्वास गर्न लाग्छन्।


Y cˈa yecˈo na más ri quiyaˈon ca jun utzilaj cˈambel naˈoj chkawech chrij ri cukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios. Pero ma nuyaˈ ta tiempo riche (rixin) chi yentzijoj chiwe, achiˈel chrij ri Gedeón, ri Barac, ri Sansón, ri Jefté, ri David, ri Samuel y queriˈ chukaˈ ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 के मैले अझै धेरै उदाहरणहरू दिइरहनु पर्छ? गिदोन, बाराक, शिमसन, यिप्तहका बारेमा, दाऊद, शामूएल र अगमवक्तारूका बारेमा भन्न मसित पर्याप्त समय छैन।


Can sibilaj wi cˈa tijoj pokonal ri nikakˈaxaj riyoj, xa can achiˈel wi ri tijoj pokonal ri xukˈaxaj ri Cristo. Pero ri Cristo xa can sibilaj chukaˈ nucukubaˈ kacˈuˈx chupan ri tijoj pokonal ri nikakˈaxaj. 	 ख्रीष्टका धेरै कष्टहरूमा हामी सहभागी बन्छौं, त्यसरी नै, ख्रीष्टबाट हामीले धेरै सान्त्वना पाँउछौं।


Ruma riyin can kitzij wi nbij chiwe chi majun chique ri xensiqˈuij (xenwoyoj) nabey, ri xtorubanaˈ ta re waˈin reˈ wuqˈui. Queriˈ xubij ri achiˈ riˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 मेरो निम्तो पाउनेहरू मध्ये कसैले पनि मसंग भोज चाख्न पाउने छैन।”‘


Y tek cˈa ma jane queˈapon ta ri winek, ri discípulos xquibij cˈa chare ri Jesús: Tijonel, cawaˈ, xechaˈ chare. 	 जब त्यस स्त्री शहरमा थिई, येशूका चेलाहरूले उहाँलाई आग्रह गरिरहेका थिए, “रब्बी, केही खानुहोस्!”


Y tek ri Jesús xoc cˈa pa tinamit Capernaum, cˈo cˈa jun achi ri xapon riqˈui. Y ri achi riˈ jun capitán y xucˈutuj cˈa jun utzil chare ri Jesús. 	 येशू कफर्नहुममा पुग्नुभयो। जब उहाँले शहरमा प्रवेश गर्नुभयो, एकजना सेनाका अधिकारी उहाँकहाँ आए अनि उहाँको सहयोगको निम्ति विन्ती गरे।


Chupan ri kˈij tek kˈaxnek chic ri tijoj pokonal riˈ, xtibanatej cˈa chi ri kˈij xtikˈekumatej y ri icˈ chukaˈ ma xtitzuˈun ta chic. 	 तर त्यसपछिका दिनहरूमा यस्तो दुःखको समय आउने छ, सूर्य अँध्यारो हुनेछ, अनि चन्द्रमाले पनि ज्योति दिनेछैन।


Y tek ri Jesús xapon pa rachoch ri Pedro, xutzˈet cˈa chi ri rujiteˈ ri Pedro kajnek pa chˈat ruma cˈo jun nimalaj cˈaten chrij. 	 येशू पत्रुसको घरमा जानुभयो। त्यहाँ येशूले उसकी सासूलाई कडा ज्वरोले थलिएर पलङ्गमा लडिरहेको पाउनु भयो।


Yacˈa ri achi xubij cˈa chique ri rumozo: Mani, ma yixbe ta chucˈukic, man xa ruma chi nicˈuk ri itzel kˈayis yecˈukutej chukaˈ ri trigo. 	 ‘त्यो मानिसले जवाफ दियो, ‘अहँ, किनभने जब तिमीहरूले सामा उखेल्दा गहुँ पनि उखेल्न सक्छौ।


Y riyix jabel cˈa iwetaman, chi pa nabey mul xa ruma jun nuyabil tek xicˈojeˈ iwuqˈui y xintzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chiwe. 	 सम्झ त, म किन तिमीहरू भएकोमा पहिल्यै आएँ। किन कि मलाई सान्चो थिएन। तब मैले तिमीहरूमा सुसमाचार प्रचार गरें।


Xpe cˈa ri Judas xurokij ca ri sakapuek chiriˈ pa rachoch ri Dios. Cˈacˈariˈ xel el, y xberujitzˈaj cˈa riˈ. 	 यसकारण यहूदाले जाँदीका जम्मै सिक्काहरू मन्दिरभित्र फालिदिए। त्यसपछि यहूदाले त्यो ठाउँ छाडयो अनि आफै झुण्डिएर आत्महत्या गर्यो।


Y ri Jesús xubij cˈa chique quinojel ri rudiscípulos: Riyix chukaˈ rajawaxic chi nicukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 यशूले जवाफ दिनुभयो, “परमेश्वरमा विश्वास राख।


Cˈacˈariˈ riyin xintzˈet cˈa jun sakilaj chˈaquet y xintzˈet cˈa chukaˈ ri tzˈuyul chupan. Y ri caj y ri ruwachˈulef xquicˈol cˈa el quiˈ chuwech ri tzˈuyul chupan ri lokˈolaj chˈaquet riˈ. Y man cˈa xeˈilitej ta chic pa quicˈojlibel. 	 तब मैले एक विशाल सेतो सिंहासन देखें। मैले एक उहाँलाई देखें जो सिंहासनमा हुनु हुन्थ्यो। उनीदेखि पृथ्वी अनि आकाश भागे अनि अल्पिए।


Ruma tek xyaˈox (xyaˈ) rukˈij rucˈojlen ruma ri Dios Tataˈixel, cˈo cˈa jun chˈabel ri xbix pe acuchi (achique) cˈo wi ri lokˈolaj rukˈij rucˈojlen ri nimalaj Dios y xubij: Yareˈ ri Nucˈajol ri sibilaj nwajoˈ y nucukuban nucˈuˈx riqˈui, xchaˈ. 	 येशूले माहनतम महिमाको आवाज सुन्नु भयो। त्यो त्यस समयको कुरा हो जब येशूले पिता परमेश्वरबाट सम्मान अनि महिमा पाउनु भयो। त्यो आवाजले भन्यो, “यो मेरो प्रिय छोरो हो, अनि म यसलाई प्रेम गर्छु। म उसित अत्यन्त खुशी छु।”


Riyin xa can pa walaxic chi majun utz cˈo pa nucˈaslen. Can nwajoˈ wi nben ri utz, pero ma yicowin ta. 	 हो, म जान्दछु कि राम्रो भन्ने केही कुरो ममा छैन, म असल कुरा गर्न चाहन्छु तर गर्न असमर्थ छु।


Riyin riche (rixin) cˈa chi xinben ri rusamaj ri Dios chilaˈ iwuqˈui, ri xcˈatzin chuwe yecˈa ri nicˈaj chic iglesias ri yecˈo pa nicˈaj chic tinamit ri xeyaˈo pe. 	 मैले अरू मण्डलीहरूबाट आर्थिक सहायता लिएँ। तिमीहरूको सेवा गर्न सकुँ भनेर मैले तिनीहरूबाट पैसा लिएँ।


Y can ruraybel wi cˈa ri Dios chi xukˈalajsaj ri Jesucristo ri Rucˈajol chinuwech; riche (rixin) chi nbentzijoj ri Jesucristo chique ri nicˈaj chic winek ri ma ye israelitas ta. Y tek ri Dios rukˈalajsan chic cˈa ri Jesucristo chinuwech, ma xbenwacˈaxaj ta rutzijol riqˈui jun chic winek riche (rixin) chi xinwetamaj más chrij ri Cristo. 	 परमेश्वरले मलाई आफ्ना पुत्रको सुसमाचार अयहूदीहरू माझ भन्न इच्छा गरे। यसैले परमेश्वरले मलाई आफ्ना पुत्रको दर्शन गराए। परमेश्वरले बोलाउँदा मैले कसैबाट कुनै सल्लाह र सहायता लिइनँ।


Yacˈa tek ri rey Herodes xracˈaxaj cˈa riˈ, xubij: Ri Jesús xa ya ri Juan ri Bautista ri xintek rutzaqˈuixic rujolon (ruwiˈ), ri xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ. 	 हेरोदले येशूको बारेमा यी सब कुरा सुनिसकेका थिए, तिनेले भने, “मैले टाऊँको काटेर यूहन्नालाई मारेको थिएँ। अहिले यूहन्नानै मृत्युबाट बौरी उठेको छ।” बप्तिस्मा दिने यूहन्ना कसरी मारिए


Y man cˈa queˈacˈul ta chˈabel ri ma riqˈui ta ri Dios ye petenak wi, ri xa ye riche (rixin) re ruwachˈulef y majun utz niquicˈom pe. Ruma ri winek ri jabel yequicˈul chˈabel ri achiˈel riˈ, xa yebe más chupan ri itzel cˈaslen. 	 जो परमेश्वरबाट आएको होइन त्यस्ता व्यर्थका कुरा गर्नेहरूबाट अलग बस। त्यस्तो कुराले मानिसलाई परमेश्वरको झन- झन विरोधी बन्न अग्रसर गराउँछ।


Y ronojel cˈa reˈ, can pa ránima cˈa ri Dios xalex wi pe. Y riche (rixin) chi riyoj can junan kawech nikaben riqˈui Riyaˈ, can ya ri Jesucristo ri xucusaj. Y ri Dios ruyaˈon cˈa ca ri samaj riˈ chake riyoj riche (rixin) chi nikabij chique ri winek achique rubanic niquiben riche (rixin) chi junan quiwech niquiben riqˈui Riyaˈ. 	 यी सब परमेश्वरबाटै हुन्। ख्रीष्टद्वारा, परमेश्वरले हामी र उहाँको माझमा शान्ति बनाउनु भयो। परमेश्वरले हामीलाई मानिसहरू बीच र उहाँसित शान्ति ल्याउने काम दिनु भयो।


Y yacˈariˈ tek ri ye rudiscípulos ri Jesús niquibilaˈ ka chiquiwech chi achique cami ri xtijacho el riche (rixin) ri Jesús. 	 त्यसपछि प्रेरितहरू आपसमा कुरा गर्न लागे, “हामी मध्ये कसले चाँहि येशूलाई त्यसो गर्छौ होला?”


Y ri Esteban xubij: Ya cˈa Moisés riˈ ri xquetzelaj ri aj Israel y xquibij chare: ¿Achique xyaˈo kˈatbel tzij pan akˈaˈ y achique xbin chawe chi nakˈet tzij pa kawiˈ? Ya cˈa Moisés riˈ ri xutek ri Dios riche (rixin) chi ntoc ucˈuey quiche (quixin) y yeberucoloˈ pe ri pa quikˈaˈ ri aj Egipto riqˈui ri toˈonic nuyaˈ ri ángel chare, ri ángel ri xucˈut riˈ chuwech chupan ri juwiˈ kˈayis ri cˈo ruqˈuixal ri zarza nibix chare. 	 “यो मोशा त्यही मानिस थिए जसलाई यहूदीहरूले चाहिंदैन भनेका थिए। तिनीहरूले उनलाई भनेका थिए, ‘कसले तिमीलाई हाम्रो शासक र न्यायकर्त्ता बनायो?’ त्यही मानिसलाई परमश्वरले शासक र उद्धारकको रूपमा पठाउनु भएको थियो। परमेश्वरले मोशालाई स्वर्गदूतको माध्यम पठाउनु भएको थियो जो जल्दै गरेको पोथ्रामा उनी अघि देखापरेको थियो।


Ruma re cˈa yoj qˈues na chuwech re ruwachˈulef, riche (rixin) chi nikayaˈ rukˈij ri Cristo. Y chukaˈ tek yojcom, riche (rixin) chi nikayaˈ rukˈij. Tek cˈa yoj qˈues na, yoj riche (rixin) ri Cristo. Y queriˈ chukaˈ tek yojcom, yoj riche (rixin) Riyaˈ. 	 यदि हामी बौरीउठनु बच्नु भने हामी प्रभुको लागि बाँचिरहेछौं। अनि यदि हामी मर्छौं भने, हामी प्रभुको लागि मर्दछौं। यसैले हामी मरौं कि हामी बाँचौ हामी प्रभुकै हौं।


¿Achique cˈa ri nawajoˈ? Y ri achi moy xubij: Ajaf, riyin nwajoˈ yitzuˈun, xchaˈ. 	 “तिमीले मबाट के गरिदिएको चाहन्छौ ?” त्यो अन्धो मानिसले भन्यो, “हे प्रभु म फेरि देख्न चाहन्छु”


Pero ri winek xquicˈutuj chare: ¿Acuchi (achique) cˈa cˈo wi ri Jesús wacami? xechaˈ chare. Y riyaˈ xubij: Ma wetaman ta. 	 मानिसहरूले त्यस मानिसलाई सोधे, “त्यो मान्छे कहाँ छ?” त्यस मानिसले भन्यो, “मलाई थाहा छैन।”


Rumacˈariˈ ri achiˈel niwajoˈ riyix chi ri winek utz niquiben iwuqˈui, can quecˈariˈ tibanaˈ riyix quiqˈui riyeˈ. Ruma queriˈ ri tzˈibatal chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés, y queriˈ chukaˈ quibin ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 “अरू मानिसहरूले तिमीहरूलाई जे जसो गरून् भन्ने तिमीहरू चाहन्छौ, तिमीहरूले पनि तिमीहरूलाई त्यसै गर। यहीनै मोशाको व्यवस्थाको अर्थ र अगमवक्ताहरूको उपदेश हो।


Y majun cˈa mozo ri nicowin ta nisamej quiqˈui ye caˈiˈ patrón. Ruma wi nrajoˈ jun chique ri rupatrón, nretzelaj ca ri jun chic. Y wi can sibilaj nunimaj rutzij ri jun, can nretzelaj ri jun chic. Y quecˈariˈ chukaˈ, ri winek ri xa benak ránima chrij ri beyomel, ma nicowin ta nuben ri nrajoˈ ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 एकै समयमा एउटा नोकरले दुइजना मालिक्को सेवा गर्न सक्तैन। त्यो नोकरले एकजना मालिकलाई घृणा गर्छ अनि अर्कोलाई प्रेम गर्छ, अथवा त्यो एकजनाको भक्त हुन्छ भने अर्कोलाई मन पराउँदैन। एकै समयमा तिमीहरूले परमेश्वर र सम्पत्तिको सेवा गर्न सक्तैनौ।”


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri Judas: Judas, ¿la riqˈui jun tzˈuban (tzˈuman) chiˈij najech el ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol? xchaˈ ri Jesús. 	 तर येशूले उसलाई भन्नुभयो, “हे यहूदा, म्वाँई खाएर तिमी मानिसको पुत्रलाई सुम्पिदैछौ?


Y tek cˈa ma jane cˈa tuchop ta samaj ri Juan ri Bautista, can cˈa ya na cˈa ri ley riche (rixin) ri Moisés ri nitzijox. Y can cˈa ya na chukaˈ ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈiban ca cuma ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, can cˈa ya na cˈa chukaˈ riˈ nitzijox. Yacˈa tek xuchop samaj ri Juan, yacˈariˈ tek xchapatej rutzijoxic ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios ri nichˈo chrij ri rajawaren ri Dios. Y ye qˈuiy cˈa winek ri sibilaj niquitij quikˈij riche (rixin) chi yeˈoc chupan. 	 “परमेश्वरले मानिसहरू मोशाको व्यस्था र अगमवक्ताहरूका ग्रन्थहरू अनुसार बाँचेको चाहनुहुन्छ। तर बप्तिस्मा दिने यूहन्ना आएपछि नै परमेश्वरको राज्यको सुसमाचार सुनाइयो। अनेकौं मानिसहरू परमेश्वरको राज्यमा पस्न पाउनलाई परिश्रम गरिरहेका छन्


Y ri Juan ri Bautista xukˈalajsaj cˈa ri Cristo. Can riqˈui wi ruchukˈaˈ tek xubij: Yareˈ ri ntzijon pe chiwe, tek xinbij chiwe chi chuwij ca riyin cˈo cˈa jun achi ri xtoka ri sibilaj nim rukˈij que chinuwech riyin. Ruma Riyaˈ can cˈo tek cˈa ma jane quinalex ta riyin, xchaˈ cˈa ri Juan ri Bautista. 	 यूहन्नाले ख्रीष्टकै सम्बन्धमा मानिसहरूलाई भने, “उहाँ एकजना हुनुहन्छ जसका विषयमा म भनिरहेको थिंए, ‘जो म पछि आउनु हुन्छ, उहाँ मभन्दा महान हुनुहुन्छ। किनभने उहाँ मभन्दा पहिल्यै आउनु भएको थियो।


Y wi cˈo pokon rubanon ca chawe, o wi cˈo rucˈas awuqˈui, tabij cˈa chuwe, y riyin xtintoj. 	 ओनेसिमसले तिमीसित केही भूल गरेछ भने मलाई दोष्याऊ। यदि उसले केही तिर्नु परे मलाई लगाऊ।


Y ri ixokiˈ can xoka cˈa chiquicˈuˈx ri chˈabel ri rubilon ca ri Jesús. 	 तब ती स्त्रीहरूले येशूले के भन्नु भएको थियो सम्झना गरे।


Kachˈalal, nikabij cˈa chiwe pa rubiˈ ri Kajaf Jesucristo chi wi cˈo jun chicojol ri ma nuben ta achiˈel ri xkabij chiwe, y ma nucˈuaj ta pa ruchojmil ri rucˈaslen, ma ticˈuaj ta iwiˈ riqˈui. 	 दाज्यू-भाइहरू अनि दिदी-बहिनीहरूलाई हामी हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्टको अधिकार लिएर आज्ञा दिंदछौं कि काम गर्न जसले अस्वीकार गर्छ तिनीहरूबाट टाढा बस। ती मानिसहरूले हामीबाट पाएको शिक्षा अनुशरण गर्नु अस्वीकार गर्छन्।


Y ri discípulos xquimestaj cˈa xquicˈuaj quiway, y chiriˈ pa jucuˈ xaxu (xaxe wi) cˈa jun caxlan wey cˈo ca. 	 डुङ्गामा भएको बेला चेलाहरूसंग खाली एउटा रोटी थियो। तिनीहरूले आफूसित धेरै रोटीहरू लैजान बिर्सेका थिए।


Jabel ruwaquikˈij ri chˈajchˈoj cánima, ruma riyeˈ can xtiquitzˈet cˈa ruwech ri Dios. 	 धन्य हृदयमा शुद्ध हुनेहरू, किनभने तिनीहरूले परमेश्वरलाई देख्नेछन्।


Riyaˈ can nibiyaj wi cˈa ri pa tak juyuˈ y pa camposanto, nurek ruchiˈ y nusocolaˈ riˈ riqˈui abej. Can chi pakˈij chi chakˈaˈ cˈa ri nubanalaˈ queriˈ ri achi riˈ. 	 रातदिन चिहानको वरिपरि र पहाडतिर त्यो मानिस डुलिरहन्थ्यो। त्यो चिच्याएर रून्थ्यो, अनि आफैले आफैलाई ढुंगाले काट्दै हिंडथ्यो।


Y can choj nuben ri Dios. Ruma can xtuyaˈ chukaˈ tijoj pokonal pa quiwiˈ ri winek ri yebano chiwe chi nitij pokon pa quikˈaˈ. 	 परमेश्वरले जे गर्नु हुन्छ ठिकसँग गर्नुहुन्छ। तिमीहरूलाई जसले कष्ट दिन्छन् तिनीहरूलाई परमेश्वरद्वारा कष्ट भोगाइनेछ।


Ri Dios can retaman wi y riyix chukaˈ can yixcowin nikˈalajsaj chi tek riyoj xojcˈojeˈ iwuqˈui, ri kacˈaslen can utz wi chuwech ri Dios. Y can chˈajchˈoj chukaˈ chi cˈaslen ri xkacˈuaj chiwech riyix. Can majun itzel xilitej ta pa kacˈaslen. 	 जब हामी तिमी विश्वासीहरूसित थियौं, हामी पवित्रता, धार्मिक, निष्कलंक बस्यौ। यो सत्य तिमीहरू र परमेश्वरलाई थाहा छ।


Y chubanic cˈa riˈ tek xitak el cuma ri principaliˈ tak sacerdotes cˈa pa tinamit Damasco, y can yaˈon cˈa el chukaˈ kˈatbel tzij pa nukˈaˈ cuma riyeˈ. 	 एक समयमा, मुख्य पूजाहारीहरूले मलाई दमीशक शहर जाने अनुमति अनि अधिकार दिए।


Yacˈa riyin nwajoˈ chukaˈ chi riyix niwetamaj chi ri Cristo yariˈ ri jolomaj pa quiwiˈ ri achiˈaˈ, y ri achi yariˈ ri jolomaj pa ruwiˈ ri ixok. Y ya ri Dios ri jolomaj pa ruwiˈ ri Cristo. 	 म चाहन्छु कि तिमीहरूले यो पनि जानि राखः प्रत्येक मानिसको शिर ख्रीष्ट हुनुहुन्छ। अनि स्त्रीको शिर पुरुष हो। र ख्रीष्टको शिर परमेश्वर हुन्।


Y ruma cˈa chi ri winek riˈ can quetaman chi ri aj kˈatbel tzij can nrelesaj wi el jun chique ri yecˈo pa cárcel, rumariˈ xepe riyeˈ xquicˈutuj cˈa chare ri Pilato chi trelesaj el jun chique ri yecˈo pa cárcel. 	 मानिसहरू कहाँ आए अनि उहाँले संधैं गरे झैं एकजना कैदीलाई मुक्त गरिदिनु भनी आग्रह गरे।


Yacˈa tek ri winek xquinimaj ri nutzijoj ri Felipe chrij ri rubiˈ ri Jesucristo y chrij ri lokˈolaj chˈabel ri nichˈo chrij ri rajawaren ri Dios, can chi achiˈaˈ y chi ixokiˈ cˈa xeban bautizar. 	 तर फिलिपले मानिसहरूलाई परमेश्वरको राज्यको विषयमा सुसमाचार एवं येशू ख्रीष्टको नाउँको विषयमा बताइदिए। पुरुष-स्त्रीहरू जसले विश्वास गरे तिनीहरूले बप्तिस्मा लिए।


Y chukaˈ ri Jacobo y ri Juan, ri ye rachibil ri Simón, ri ye rucˈajol ri jun achi ri Zebedeo rubiˈ, can xquixibij quiˈ tek xquitzˈet ri xbanatej. Rumariˈ ri Jesús xubij chare ri Simón: Man cˈa taxibij ta awiˈ ruma ri xatzˈet. Re rubanon pe, yit jun achi chapoy car, yacˈa ri xtibe apo, xtawetamaj chukaˈ xqueˈachˈec pe winek, riche (rixin) chi queriˈ yinquitzekelbej. 	 जब्दीका पुत्रहरू याकूब र यूहन्ना पनि छक्क परे। याकूब र यहून्ना शिमोनसंगै माछा मार्दैं थिए। येशूले शिमोनलाई भन्नुभयो, “डराउनु पर्दैन अब उसो तिमीहरू माछा मार्ने छैनौ तर मानिसहरू समात्ने छौ।”


Can qˈuiy yan cˈa ri nucˈul chupan re tiempo re kachapon. Y chupan apo ri jun chic tiempo chkawech apo, can xtiyatej cˈa chukaˈ rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 तिनले यो जीवनमा यी सब भन्दा धेरै पाउनेछ। अनि जब त्यो मानिस मर्छ, त्यसले परमेश्वरसंग संधैंको लागी बस्ने मौका पाउनेछ।”


Y cˈa ya tek kˈaxnek chic cˈa ri nimakˈij tek nitij ri caxlan wey ri majun chˈom (levadura) riqˈui, cˈacˈariˈ tek riyoj xoj‑oc el pa jun barco, y xkayaˈ ca ri tinamit Filipos. Y wuˈoˈ kˈij cˈa ri xojbiyin riyoj riche (rixin) chi xojapon quiqˈui, chiriˈ pa Troas. Y wukuˈ cˈa kˈij ri xojcˈojeˈ ka chiriˈ. 	 अखमीरी रोटीको चाड पछि हामी समुद्र यात्रा गरेर फिलिप्पीतिर गयौं। हामीले ती मानिसहरूलाई पाँच दिनपछि त्रोआसमा भेट्यौंै। हामी त्यहाँ सात दिन बस्यौं।


Tek ri achiˈaˈ fariseos xquicˈaxaj chi ri Jesús can xutzˈapij wi cˈa xequey ri achiˈaˈ saduceos riqˈui ri xubij chique, can chanin cˈa xquimol quiˈ chuchˈobic achique ri xtiquiben. 	 येशूले सदुकीहरूदलाई यसरी जवाफ दिएर तिनीहरूलाई चुप बनाई दिनू भएको सुनेर फरिसीहरू जम्मा भए।


Tek banatajnek chic ronojel riˈ, yacˈariˈ tek riyin ri Juan xentzˈet ye cajiˈ ángeles. Jojun ángel ye paˈel pa jojun ruxquinaˈil ri ruwachˈulef, quikˈaton ruwech ri cajiˈ cakˈikˈ, riche (rixin) chi ma nipe ta ri cakˈikˈ riˈ pa ruwiˈ ri ruwachˈulef, pa ruwiˈ ri mar, y pa quiwiˈ ri cheˈ. 	 यो घटना पछि मैले चारवटा स्वर्गदूतहरुलाई पृथ्वीका चारकुनामा उभिएको देखें। ती स्वर्गदूतहरुले वायुलाई भूमिमा वा समुद्रमा वा कुनै बृक्षमा वहनदेखि रोक्नुुको लागि पृथ्वीका चारै वायुलाई समातिरहेका थिए।


Ruma chi ri Rucˈajol ri Dios más nim rukˈij que chiquiwech ri ángeles, rumacˈariˈ rajawaxic chi nikatzekelbej ri ruchˈabel ri kacˈaxan riche (rixin) chi ma yoj‑el ta el chupan ri kabey. 	 यसकारण सिकाइएका कुराहरू अनुसरण गर्दा अझै धेरै होशियार हुनुपर्छ जसमा कि हामी सत्यको मार्गबाट नबहकियौं।


Y yecˈo cˈa chukaˈ winek ri ye petenak ri pa Creta y ri pan Arabia. Y quinojel cˈa re winek reˈ xquicˈaxaj ri nimalaj rusamaj ri Dios, y can pa tak kachˈabel chikajujunal xkacˈaxaj wi, xechaˈ. 	 क्रेती र अरबीयाबटा। हामी कतिपय जन्मजात यहूदीहरू हौं अनि अरू कतिलाई यहूदी धर्ममा परिवर्तन गरिको छ। हामी ती विभिन्न देशहरूबाट आएका हौं। तर हामी ती मानिसहरूलाई हाम्रो आफ्नै भाषामा सुन्न सक्छौं। तिनीहरूले परमेश्वरको विषयमा भनेका सबै महान कुराहरू हामी बुझ्न सक्छौं।”


Y can kitzij wi ri nibix chi ri kaway riche (rixin) chi nunojsaj ri kapan y ri kapan riche (rixin) chi nucˈul ri kaway. Pero xtapon na jun kˈij tek ri cosas riˈ xa xqueqˈuis, ruma ri Dios can que wi riˈ xtuben chique. Yacˈa ri Ajaf Dios xuyaˈ ri kachˈacul riche (rixin) chi ntoc riche (rixin) Riyaˈ y ri Ajaf ntoc kiche (kixin) riyoj. Y ma xuyaˈ ta ri kachˈacul riche (rixin) chi nikacusaj chubanic ri mac, ma que ta riˈ. Ma nrajoˈ ta chi ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ niquicanoj quiˈ riche (rixin) chi yemacun. 	 “भोजन पेटको निम्ति हो र पेट भोजनको निम्ति हो।” यो ठिक हो। तर परमेश्वरले ती दुवैलाई नाश पार्नु हुनेछ। शरीर यौन अपराधको निम्ति होइन शरीर प्रभुको निम्ति हो र प्रभु शरीरका निम्ति हुनु हुन्छ।


Yacˈa ri ijaˈtz ri xeka pa jun utzilaj ulef, can nichˈo wi cˈa chrij ri ruchˈabel ri Dios ri nacˈaxex cuma ri winek. Riyeˈ riqˈui ronojel cánima niquicˈaxaj y niquiben ri nubij. Y can niquiyec pa cánima ri ruchˈabel ri Dios, y niwachin jabel ri quicˈaslen ronojel tiempo. 	 अनि त्यो राम्रो जमीनमा परेको बीऊहरू चाँहि के होला? तिनीहरू पनि ती मानिसहरू जस्तै हुन् जसले परमेश्वरको वचनलाई असल र इमान्दार मनले सुन्छन्। तिनीहरू परमेश्वरको वचन पालन गर्दछन् अनि धैर्यसंग राम्रो फलहरू पनि फलाउँछन्।


Y ya puek riˈ ri xquilokˈbej ri ulef riche (rixin) ri aj banoy bojoˈy, can achiˈel ri xubij ri Ajaf chuwe. Queriˈ cˈa ri rubin ca ri Jeremías. 	 परमप्रभुले मलाई आदेश गर्नु भए झैं तिनीहरूले ती तीस वटा सिक्काहरू कुम्हालेको जमीन किन्न चलाए।”


Pero tek ri discípulos xquicˈaxaj chic jun bey ri chˈabel ri xubij ri Jesús, xsach quicˈuˈx y xquibilaˈ cˈa chiquiwech: Wi can achiˈel ri xubij, ¿achique ta cˈa jun ri xticolotej? xechaˈ. 	 चेलाहरू अति अचम्मित भए, अनि एक अर्कामा चर्चा गर्न लागे, “त्योसो भए को चाँहि पस्नुसक्छ?”


Y pa ruwiˈ cˈa ri cruz cˈo cˈa jun tzij tzˈiban chuwech jun tzˈalan. Ri tzij cˈa riˈ tzˈibatal el pan oxiˈ chˈabel. Tzˈiban pa quichˈabel ri aj Grecia, pa quichˈabel ri aj Roma y pa quichˈabel ri israelitas. Y ri tzij riˈ nubij cˈa: YAREˈ RI QUI‑REY RI ISRAELITAS. 	 क्रूसको माथिल्लो भागमा यी शब्दहरू लेखिएको थिए “यो यहूदीहरूको राजा हो।”


Yacˈa tek xoc pe ri akˈaˈ chupan ri kˈij riˈ, ri Jesús y ri ye cablajuj rudiscípulos xebetzˈuyeˈ cˈa pa mesa riche (rixin) ri waˈin. 	 जब साँझ भयो, येशू आफ्ना चेलाहरूसाथ खानामा बस्नु भएको थियो।


can yacˈariˈ tek ri principaliˈ tak sacerdotes y ri aj tzˈibaˈ niquichˈobolaˈ cˈa achique ta rubanic niquiben riche (rixin) chi queriˈ niquicamisaj ri Jesús. Queriˈ niquiben ruma xa quixibin quiˈ chiquiwech ri winek. 	 मुख्य पूजाहारीहरू र व्यवस्थाका शास्त्रीहरूले येशूलाई मार्ने उपाय खोज्दै थिए। तर मानिसहरूदेखि तिनीहरू डराँउथे।


Y wi man ta xipe riyin chuwech re ruwachˈulef chukˈalajsaxic ri nuchˈabel, riyeˈ can ta yecowin niquibij chi majun quimac. Yacˈa re wacami, ruma riyin xipe chuwech re ruwachˈulef y xinquetzelaj, rumariˈ riyeˈ can ma xquecowin ta xtiquibij chi majun quimac. 	 यदि म नआएको भए र संसारका मानिसहरूलाई नबताएको भए तब तिनीहरू पापका-दोषी हुने थिएनन्। तर अब मैले तिनीहरूलाई जनाएँ र अब तिनीहरू पापबाट माफी हुने छैन।


Y ri achi xchˈo apo chique y xubij cˈa: Reˈ sibilaj nmey riyin, ruma riyix ma iwetaman ta acuchi (achique) nipe wi, pero riyin xujek ri runakˈ nuwech, rumariˈ wacami yitzuˈun chic. 	 त्यस मानिसले उत्तर दियो, “यो कस्तो अचम्भको कुरा हो। येशू कहाँबाट आउनु भयो, तपाँईहरू जान्नु हुन्न। तर उहाँले मेरो आँखालाई निको पारी दिनु भयो।


Y riyin, can ye nuchajin wi pe re achiˈaˈ re xeˈayaˈ chuwe. Re kˈij re yincˈo pe quiqˈui chuwech re ruwachˈulef, can xenchajij riqˈui ri awuchukˈaˈ riyit. Y can majun chic cˈa ri xsach ta ca chique, xa can xu (xe) wi ri jun ri cˈo chi nutzˈilaˈ riˈ, can achiˈel ri tzˈibatajnek ca. 	 जब सम्म म तिनीहरूसंग थिएँ मैले तिनीहरूलाई सुरक्षित राखें। मैले तिनीहरूलाई तपाईंको नामको शक्तिबाट सुरक्षित राखें जुन तपाईंले मलाई दिनुभयो। मैले तिनीहरूलाई जोगाएँ। अनि तिनीहरू मध्ये एकजना मात्र लुप्त भयो। उनी लुप्त हुनलाई आफै छानिएका थिए। ऊ लुप्त भयो जसबाट धर्मशास्त्रमा लेखिएको कुरा पूर्ण भयो।


Ri Cristo Jesús cˈo wuqˈui, y rumariˈ riyin sibilaj yiquicot riqˈui ri samaj ri yaˈon chuwe ruma ri Dios. 	 यसैले म ती कुराहरूमा घमण्ड गर्दछु जुन मैले परमेश्वरका निम्ति ख्रीष्ट येशूमा गरें।


y xubij cˈa: Riyix ri yixcˈo pa Jerusalem, astapeˈ cˈa ya kˈij reˈ nikˈax ta chiwech achique ri niyaˈo uxlanibel cˈuˈx chiwe. Pero xa ewatajnek chiwech, y rumariˈ ma yixcowin ta nitzˈet. 	 उहाँले यरूशलेमको विषयमा भन्नुभयो, “तिम्रोमा केले शान्ति ल्याउँछ? यदि तिमीले आज बुझेको भए, असल हुने थियो। तर तिमीले जान्दैनौ, किनभने यो तिम्रो आँखाबाटा ओझेल परेकोछ।


Re caˈiˈ pixaˈ reˈ, yareˈ rucˈuˈx ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés y ronojel cˈa ri quibin ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xchaˈ ri Jesús. 	 अगमवक्ताहरूका सबै व्यवस्था र रचनाहरू यिनै दुइ आज्ञाहरूमा आधारित छन्।”


¿La can majun bey cˈa isiqˈuin ta ri jun tzij ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios? Tek nubij: Cˈo cˈa jun abej ri ma xka ta chiquiwech chi xquicusaj ri nicˈaj aj banoy tak jay. Pero re abej reˈ xa can cˈo wi ri xucusan chare ri xquina riche (rixin) ri jay, riche (rixin) chi ri jay riˈ ma nitzak ta. 	 निश्चय नै तीमीहरूले धर्मशास्त्रमा यी वचनहरू पढेका हौला निर्मातहरूले अस्वीकार गरेका ढङ्गाहरू नै कुनाको ढुङ्गा बनेको छ।


Ruma re achi reˈ, xa yareˈ ri aj samajel chrij cheˈ, ral ri María, cachˈalal ri Jacobo, ri José, ri Judas y ri Simón. Y ri ye ranaˈ xa yecˈo chkacojol, xechaˈ. Rumariˈ ri winek can ma xquinimaj ta ri Jesús, ruma Riyaˈ aj chiriˈ pa quitinamit. 	 के उहाँ त्यही सिकर्मी होईनन्? अनि के उहाँकी आमा मरियम अनि याकूब, योसेफ, यहूदा र सिमोन भाइहरू होइनन्? अनि के उहाँका बहिनीहरू यहाँ हामीसंग छैनन्?” ती मानिसहरूले येशूलाई स्वीकार गर्न सकेनन्।


Y ri ruqˈuisbel cˈa ri nbij el chiwe wachˈalal, chi can ticˈojeˈ iwuchukˈaˈ riqˈui ri Ajaf, ruma riqˈui Riyaˈ can nim wi cˈa ri uchukˈaˈ cˈo. 	 मेरो पत्रको अन्तमा म भन्छु, प्रभुमा र उहाँको महान शक्तिमा दृढ बन।


Can xtinben cˈa chare achiˈel ri banon pe chuwe riyin ruma ri Nataˈ, chi can yaˈon pe uchukˈaˈ pa nukˈaˈ riche (rixin) chi nkˈet tzij pa quiwiˈ ri winek. Riyin xtinjech cˈa uchukˈaˈ pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nukˈet tzij pa quiwiˈ ri winek. Y can xtukˈet tzij riqˈui jun vara ri can chˈichˈ, can xtuben chique ri winek achiˈel niban chique ri bojoˈy tek yepaxix. 	 ‘उसले तिनीहरुमाथि अत्यन्तै कडा शासन चलाउनेछ। उसले त्यसलाई फुटेको माटाका भाँडाहरु जस्तै टुक्रा-टुक्रा पार्नेछ।’ भजनसंग्रह 29


Riyix xa ma riqˈui ta ri kitzij Dios nicanoj wi ikˈij, xa chicojol ka riyix mismo nicanoj wi ka ikˈij, y rumariˈ tek ma nicukubaˈ ta icˈuˈx wuqˈui riyin. 	 तिमीहरू एकाअर्कामा प्रशंसा गरेको रूचाउँछौ। तर तिमीहरूले त्यो प्रशंसाको खोजी गर्दैनौ जो एक परमेश्वरबाट मात्र आँउछ। तब तिमी कसरी विश्वास गर्न सक्छौ?


Can banon cˈa chique riyeˈ chi ma yetzuˈun ta y cowirnek ri cánima; riche (rixin) chi ma niquitzˈet ta ri nicˈut chiquiwech, ma nika ta ka pa tak cánima, y ma nitzolin ta pe quicˈuˈx riche (rixin) chi riyin nchojmirisaj ri quicˈaslen, nichaˈ ri Ajaf. 	 “परमेश्वरले मानिसलाई अन्धा बनाइदिनु भयो। परमेश्वरले उनीहरूका हृदय कठोर पारिदिनु भयो। परमेश्वरले यसो गर्नुको कारण तिनीहरूले आफ्नै आँखले नदेखोस् भनेर तिनीहरूले हृदयले बुझ्न नसकोस भनेर नत्रता तिनीहरू मकहाँ निको हुन र्फकनेछन्।” यशैया 9:10


Y xberuyaˈ cˈa ca pa jun jul riche (rixin) chi niyaˈox (nyaˈ) caminek chupan. Ri jul riˈ cˈacˈacˈ, ri can riche (rixin) wi ka ri José tek rucˈoton chuwech jun nimabej. Y tek riyaˈ rutzˈapin chic ca ruchiˈ ri jul riqˈui ri nimalaj setesic abej ri tzˈapebel ruchiˈ ri jul, cˈacˈariˈ xtzolin el. 	 यूसुफले येशूको त्यो लाशलाई एउटा नयाँ चिहानमा राखे जसलाई उनी आफैले भर्खरै चट्टानमा खोपी बनाएका थिए। तब उनले एकदमै ठूलो ढुङ्गा लडाउँदै ल्याएर चिहानको ढोका बन्द गरिदिए। यति गरेपछि यूसुफ आफ्नो बाटो लगे।


Y xtuyaˈ uxlanen chiwe riyix ri yixtajin nikˈaxaj tijoj pokonal. Y xtuyaˈ chukaˈ uxlanen chake riyoj. Queriˈ xtibanatej chupan ri kˈij tek xtucˈut pe riˈ chilaˈ chicaj ri Ajaf Jesús ye rachibilan pe ri ángeles ri yaˈon chic pe uchukˈaˈ chique. 	 अनि कष्टमा परेका तिमीहरूलाई परमेश्वरले शान्ति दिनुहुन्छ। परमेश्वरले यस्तै सहायता गर्नुहुन्छ जब प्रभु येशू आउनु हुन्छ। उहाँको शक्तिशाली स्वर्गदूतहरूसित स्वर्गबाट येशू तल आउनु हुनेछ।


Pero ri José majun xunek ta ri María cˈa ya tek alaxnek chic na ri nabey ral. Y tek xalex ri acˈal, JESUS ri rubiˈ xuyaˈ. 	 तर मरियमले पुत्र नजन्माउज्जेलसम्म यूसूफले तिनीसित सहवास गरेनन् अनि यूसुफले पूत्रको नाउँ येशू राखिदिए।


Y ri Jacobo y ri Juan, ri ye rucˈajol ri achi ri Zebedeo rubiˈ, xejel cˈa apo riqˈui ri Jesús, y xquibij chare: Tijonel, riyoj nikajoˈ nikacˈutuj jun utzil chawe. Pero naben ta cˈa ri xtikacˈutuj chawe, xechaˈ chare. 	 त्यसपछि जब्दीका छोराहरू, याकूब र यूहन्ना उहाँ कहाँ आए। तिनीहरूले भने, “गुरुज्यु तपाईले हाम्रो निम्ति हामी जे चाहन्छौ सो गरिदिनुहोस्।”


Rumacˈariˈ majun chic jun ri tucˈusan tzij pan iwiˈ ruma ri nitij o ri nikum. Majun chic cˈa tucˈusan tzij pan iwiˈ ruma ma nichajij ta ri kˈij tek nalex ri icˈ, y ri uxlanibel tak kˈij y nicˈaj chic nimakˈij. 	 यसकारण तिमीहरूको खाना पिना अथवा यहूदी दस्तुरहरूको विषयमा कसैले आलोचना नगरोस (उत्सव, औंसी पर्व अथवा शवाथको दिन)।


Y rumariˈ ri apóstoles y ri ancianos riche (rixin) ri iglesia xquiben cˈa jun molojriˈil riche (rixin) chi niquichojmirisaj, wi can niban o ma niban ta ri circuncisión chique ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta. 	 तब प्रेरितहरू, अग्रजहरू यस समस्या माथि एकत्रित भएर अध्ययन गर्न थाले।


Xoka chiquicojol ri israelitas ri can ye ruwinak Riyaˈ mismo. Pero ri winek riˈ xa ma xquicˈul ta. 	 उहाँ स्वयंले सृजना गरेको संसारमा आउनु भयो तर उहाँको आफ्नो मानिसहरूले उहाँलाई स्वीकार गरेनन्।


Y oxiˈ icˈ ri xojcˈojeˈ cˈa ri chiriˈ pa Malta. Y cˈo cˈa jun barco ri nipe cˈa quelaˈ pa tinamit Alejandría. Ri barco riˈ rucˈuan cˈa ri quiwachbel caˈiˈ dios chutzaˈn. Ri dios riˈ, Cástor y Pólux quibiˈ. Y cˈo cˈa ri chiriˈ pa Malta, ruma chiriˈ xcˈojeˈ wi chupan ri tiempo riche (rixin) cakˈikˈ. Y chupan cˈa ri barco riˈ xojbe wi. 	 हामी अलेक्जेन्ड्रियाबाट जहाजमा चढयौं। जहाज ठण्डा महीनाको बेला माल्टामा रहेको थियो। जहाजको अगिल्तिर जमल्याहा देवताहरूको चिन्ह थियो।


Ruma Riyaˈ astapeˈ can Dios wi, pero ma xuben ta chi can junan rukˈij riqˈui ri Dios. 	 ख्रीष्ट आफै हरेक कुरामा परमेश्वर जस्तै हुनुहुन्थ्यो। उनी परमेश्वर बराबरी हुनु हुन्थ्यो। तर उहाँले परमेश्वसित रहेको बराबरीलाई आफ्नो निम्ति राखिनु पर्ने सम्पत्ति झैं मान्नु भएन।


Riyin ri Pablo, yin jun rusamajel ri Jesucristo. Ya cˈa ri Dios ri xisiqˈuin (xinoyon) riche (rixin) chi xinoc apóstol. Ri Dios xiruchaˈ cˈa riche (rixin) chi ntzijoj ri lokˈolaj ruchˈabel ri niyaˈo colotajic 	 ख्रीष्ट येशूको सेवक पावलबाट। परमेश्वरले मलाई एक प्रेरित भनेर बोलाउनु भयो अनि सबै मानिसहरूलाई सुसमाचार सुनाउन मलाई छान्नु भएको छ।


Y tek ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij xquicˈaxaj ri xquibij ri apóstoles, xyacatej cˈa coyowal y can xcajoˈ xequicamisaj ri apóstoles. 	 यहूदी नेताहरू यी कुरा सुनेपछि रिसले चूर भए। तिनीहरूले प्रेरितहरूलाई मार्न चाहन्थे।


Ruma xabachique ri netzelan ri rachˈalal, ri winek riˈ can achiˈel jun camisanel. Y riyix iwetaman chi majun cˈa jun camisanel ri cˈo ta ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek riqˈui. 	 हरेक मानिस जसले आफ्ना भाइलाई घृणा गर्छ उ हत्यारा हो। अनि तिमी जान्दछौ कि कुनै पनि हत्याराको उसमा अनन्त जीवन हुँदैन।


Pa tinamit Jope, ri tiempo riˈ cˈo cˈa jun kachˈalal ixok Tabita rubiˈ, y Dorcas nibix chare ri pa chˈabel griego. Riyaˈ sibilaj jabel runaˈoj quiqˈui ri winek, ruma yerutolaˈ cˈa ri winek ri majun cˈo ta quiqˈui. 	 जोप्पा भन्ने शहरमा येशूका एकजना चेली थिए। उनको नाउँ तबिता थियो। उनको ग्रीक नाउँ डोरकस् थियो जसको अर्थ हो “हरिणी”। तिनले मानिसहरूका लागि सदैव असल कामहरू गरेकी थिईन् अनि खाँचो परेकाहरूलाई सधैं पैसा दिन्थिन्।


Pero ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Can qˈuiy cˈa utzilaj tak samaj ri ye nubanalon chiwech ruma ri uchukˈaˈ ri ruyaˈon pe ri Nataˈ chuwe. ¿Achique cˈa jun chique ri utzilaj tak samaj ri nbanon ri ma nika ta chiwech, y rumariˈ niwajoˈ yinicamisaj chi abej? xchaˈ ri Jesús. 	 तर येशूले तिनीहरूलाई भन्नुभयो, “मेरा पिताबाट तिमीहरूलाई मैले धेरै राम्रा कामहरू देखाइसकेको छु। ती चीजहरू मध्ये कुन चाँहि कामको लागि मलाई ढुङ्गाले हिर्काउन खोज्छौ?”


Y ri Jesús xberucˈamaˈ cˈa pe jun ti acˈal y xuyaˈ chiriˈ pa quinicˈajal. Cˈacˈariˈ xuchˈelej; y Riyaˈ xubij cˈa chique ri rudiscípulos: 	 त्यसपछि येशूले एउटा सानो बालकलाई लिएर आउनु भयो। उहाँले त्यस बालकलाई चेलाहरू अघि उभ्याउनु भयो। उहाँले बालकलाइ आफ्नो काखमा लिनुभयो अनि भन्नुभयो,


Y chukaˈ man ta ixibin iwiˈ chiquiwech ri yeˈetzelan iwuche (iwixin). Ruma wi ma xtixibij ta iwiˈ, xtikˈalajin chiquiwech riyeˈ chi riyix iwilon chic ri colotajic ri nuyaˈ ri Dios. Y xtikˈalajin chukaˈ chiquiwech riyeˈ chi xa pa kˈakˈ xquebeka wi. Ronojel reˈ pa rukˈaˈ ri Dios cˈo wi. 	 अनि आफ्ना विरोधीहरूसित तिमीहरू कुनै प्रकारले पनि डराउने छैनौ। यी सब परमेश्वरका प्रमाणहरू हुन् कि तिमीहरू बचाइनेछौ र तिमीहरूका शत्रुहरू हराइनेछन्।


Yacˈa ri achakˈ chinuwech riyin can caminek chic, y wacami xa achiˈel xcˈastej pe. Rusachon cˈa el riˈ, y wacami xoka chic kiqˈui. Y rumariˈ rajawaxic chi cˈo nimakˈij y quicoten pa tak kánima, xchaˈ ri tataˈaj riˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 हामी सबै खुशी होऊ र भोजन गरौं। किनभने तिम्रोभाई मरेको थियो अनि जिउँदो फर्की आएको छ। ऊ हराएको थियो तर अहिले पाइएको छ।”‘


Y can nbij cˈa chiwe chi xa ma can ta cˈayef (cuesta) chi nikˈax ri jun chicop ri camello rubiˈ pa ti rachek jun bak riche (rixin) tˈisoˈn (tzˈisoˈn), que chuwech chi ntoc jun beyon pa rajawaren ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 धनी मानिसलाई परमेश्वरको राज्यमा पस्नु भन्दा बरू ऊँटलाई सियोको नाथ्रीबाट छिर्न सजिलो पर्नेछ।”


Can acˈutun ri utzilaj bey riche (rixin) ri cˈaslen chinuwech, y sibilaj xtiquicot ri wánima tek xquicˈojeˈ awuqˈui, 	 तिमीहरूले मलाई कसरी बाँच्न सिकायौ तिमीहरू मेरो छेउमा आउनेछौ अनि मलाई आनन्दले भरिदिनेछौ।’ भजनसंग्रह 16:8-11


Y ri achiˈaˈ ri xecˈutun chare ri Jesús, man cˈa xechˈacon ta chrij chiquiwech ri winek, ruma chi ri Jesús ronojel tzij pa ruchojmil cˈa yerubilaˈ chique. Y ri achiˈaˈ riˈ can xquimey cˈa tek xquicˈaxaj ri xubij ri Jesús chique. Y rumariˈ ma xechˈo ta chic apo. 	 उहाँ ज्ञानमय उत्तर सुनेर तिनीहरू छक्क परे। तिनीहरूले केही भन्न सकेनन्। मानिसहरूको अघि तिनीहरूले येशूलाई केही कुरामा पनि पक्रन सकेनन्, यसर्थ तिनीहरू चूपचाप बसे।


Ruma ri más nim rukˈij chiwe riyix, nicˈatzin chi nunaˈ ka riˈ chi xa majun rukˈij y tuchˈutinirisaj riˈ riche (rixin) chi yerunimaj yerilij ri nicˈaj chic. 	 तिमीहरूमाझ जो सबै भन्दा महान छ, ऊ तिमीहरूको सेवक हुनुपर्छ।


Riyit ri can yit Tijonel wi, tabij cˈa chuwe, ¿achique cˈa chique ri pixaˈ ri más nim rejkalen ri xuyaˈ ri Dios pa rukˈaˈ ri Moisés? xchaˈ. 	 त्यस फरिसीले येशूलाई सोध्यो, “गुरूज्यू, व्यवस्थामा सबैभन्दा ठूलो आज्ञा कुन हो?”


Y yacˈa ri achiˈaˈ fariseos y ri achiˈaˈ ri yekˈaxan ri nubij ri ley, riyeˈ can kˈalaj chi ma xcajoˈ ta xquicˈul ri ruchˈobon ri Dios chi nuben quiqˈui, ruma ma xcajoˈ ta chi xeban bautizar ruma ri Juan. 	 तर फरिसीहरू र शास्त्रीहरूले तिनीहरूको लागी बनाइको परमेश्वरको अभिप्रायलाई तिनीहरूको निम्ति यूहन्नाबाट बप्तिस्मा लिन अस्वीकार गरेर रद्ध गरे।


Y achiˈel xa pa nicˈaj akˈaˈ tek ri Pablo y ri Silas niquiyaˈ cˈa rukˈij ri Dios yebixan, y niquiben cˈa chukaˈ orar. Y ri nicˈaj chic cˈa ri yecˈo pa cárcel yequicˈaxaj apo. 	 मध्यरात तिर पावल र सिलासले प्रार्थना गर्दै र प्रभुको भजनहरू गाईरहेका थिए। अन्य कैदीहरूले तिनीहरूलाई सुने।