Y tek kˈen chic, ri rajaf can yacˈariˈ yerutek ri rumozos chupan, riche (rixin) chi niquikˈet, ruma ya kˈij chic riche (rixin) ri kˈatoj. 	 जब अन्न पाक्छ, मानिसले त्यसलाई काट्दछ। यो नै फसल काट्ने उचित समय हो।”


Yacˈariˈ tek ri Simón Pedro xubij chare ri Jesús: Ajaf, ¿acuchi (achique) cˈa yabe wi? xchaˈ. Y ri Jesús xubij chare: Wacami ma jane yacowin ta yinatzekelbej ri acuchi (achique) xquibe wi riyin. Yacˈa tek xtapon ri kˈij, can xquinatzekelbej wi el, xchaˈ chare ri Pedro. 	 शिमोन पत्रुसले येशूलाई सोधे, “प्रभु, तपाईं कहाँ जानु हुँदैछ?” येशूले जवाफ दिनुभयो, “जहाँ म गइरहेछु त्यहाँ तिमी पछ्याउन सक्तैनौ अब। तर पछि मात्र पछ्याउनु सक्ने छौ।”


Y tek banatajnek chic cˈa ronojel riˈ, yacˈariˈ tek xa noka yan cˈa jun quinimakˈij ri israelitas, y rumariˈ ri Jesús xbe anej ri pa tinamit Jerusalem. 	 त्यसपछि येशू यहूदीहरूको विशेष चाडको लागि यरूशलेम जानुभयो।


Tek ri Sergio Paulo ri aj kˈatbel tzij xutzˈet ri xbanatej, xumey ri ruchˈabel ri Ajaf. Y riyaˈ can ya cˈa kˈij riˈ tek xunimaj. 	 जब प्रशासक र्सगियस पावलले यो देखे, उनले विश्वास गरे। प्रभुको शिक्षाको विषयमा उनी आचर्य चकित भए।


Y tek xojcˈojeˈ iwuqˈui, can queriˈ chukaˈ xkabij chiwe, chi wi cˈo jun ri ma nrajoˈ ta nisamej, chukaˈ ma rucˈamon ta chi niwaˈ, xojchaˈ chiwe. 	 हामी जतिञ्चेल तिमीहरूसित थियौं हामीले यो नियम तिमीहरूको निम्ति दियौं, “यदि कसैले काम गर्दैन भने उसले खाने पनि छैन।”


Yatintek cˈa el quiqˈui, riche (rixin) chi riyeˈ nijakatej ri runakˈ tak quiwech, y yeˈel pe chupan ri kˈekuˈm y yecˈojeˈ chupan ri sakil; chukaˈ yeˈel cˈa pe chuxeˈ rutzij ri Satanás y yeˈoc chuxeˈ rutzij ri Dios, riche (rixin) chi niquicˈul ri cuybel quimac, y xtiquicˈul ri herencia ri xtuyaˈ ri Dios chique quinojel ri chˈajchˈoj chic ri quicˈaslen y ye riche (rixin) chic ri Dios, ruma xquicukubaˈ quicˈuˈx wuqˈui, xchaˈ ri Jesús chuwe. 	 तिमीले मानिसहरूलाई सत्य देखाउनेछौ। मानिसहरू अन्ध्यारोबाट उज्यालोमा र्फकनेछन्, बद्लिनेछन् अनि शैतानको शक्तिबाट परमेश्वरमा ढल्किनेछ। त्यसपछि तिनीहरूको पापहरू क्षमा गरिनेछ अनि मेरो विश्वासले जो मानिसहरू पवित्र पारिएकोछन् तिनीहरूसंग एक बनाइनेछ।”‘


Y quinojel cˈa ri winek aj Jerusalem xquetamaj, y rumariˈ tek Acéldama xbix chare ri ulef riˈ. Ntel chi tzij jun ulef riche (rixin) quicˈ. 	 यो घटनाबाट सम्पूर्ण येरूशलेमको जनसाधरणले शिक्षा पाए। त्यसैकारणले त्य खेतको नाउँ मानिसहरूले हकल्दामा राखे। तिनीहरूको भाषामा हकल्दमाको अर्थ, “रगतको खेत” हुन्छ।


Y ye qˈuiy cˈa ri xquetzekelben ri itzel cˈaslen ri quicˈuan ri achiˈaˈ riˈ. Y cuma cˈa riyeˈ tek xtiyokˈotej ri kitzij bey. 	 धेरै मानिसहरु तिनीहरुले गरेका नराम्रा कुराहरु अनुसरण गर्छन्। तिनीहरुले गर्दा सत्य मार्गलाई अरु मानिसहरुले आलोचना गर्छन्।


Tek ri cˈajol achi xracˈaxaj cˈa ri chˈabel ri xubij ri Jesús, nibison ránima xtzolin el, ruma qˈuiy ri beyomel cˈo riqˈui y ma nrajoˈ ta ntel pa rukˈaˈ. 	 तर यो कुरा सुनेर त्यो जवान मानिस खुबै निराश भयो किनभने त्यो धनी मानिस थियो। यसर्थ ऊ येशूलाई छोडेर गइहाल्यो।


Xa can junan cˈa riqˈui ri chˈom (levadura) ri nberucˈamaˈ pe jun ixok y nuyaˈ ca chupan oxiˈ pajbel harina, y nuchˈomirisaj ronojel, xchaˈ ri Jesús. 	 त्यो खमिर जस्तो हो, जो एउटी आइमाईले एउटा ठुलो भाँडोमा आँटासँग रोटी बनाउन मिसाउँछे। त्यो खमिरले सबै मुसेको आँटालाई फुलाउँछ। ‘‘ : 13-14, 21-23)


Achiˈel xuben ri Sara; riyaˈ can xunimaj rutzij ri Abraham ri rachijil, y wajaf chukaˈ xchaˈ chare. Y riyix kachˈalal ixokiˈ rucˈamon chi nibix riy rumam ca ri Sara chiwe, pero wi can nicˈuaj jun utzilaj cˈaslen y ma nixibij ta iwiˈ xabachique ri nipe chiwij. 	 म ‘सारा’ जस्ती स्त्रीहरुको विषयमा बात गरिरहेछु। तिनले आफ्ना पति अब्राहामको आज्ञा पालन गरिन्। अनि तिनलाई आफ्ना मालिक मानिन्। अनि तिमी स्त्रीहरु ‘सारा’-का साँचो सन्तानहरु हौ, यदि तिमीहरुले सुकर्म गरेकी छौ अनि भयभीत भएकी छैनौ भने।


Yacˈa tek ri Jesús xracˈaxaj pe, chanin xubij chare ri achi ri principal chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios: Ma taxibij ta awiˈ ruma ri xobix chawe. Xaxu (xaxe wi) tacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui, xchaˈ chare. 	 तर मानिसहरूले भनेका कुरामा येशूले वास्ता गर्नु भएन। येशूले सभाघरष्ठ्वका प्रमुखलाई भन्नुभयो, “डराउनु पर्दैन, खालि विश्वास गर।”


Y ri ixok xubij cˈa chare ri Jesús: Táta, pero re pozo reˈ nej rupan y ri yaˈ nej cˈo wi ka, y riyit majun cˈo ta awuqˈui riche (rixin) chi nawelesaj ka yaˈ. ¿Acuchi (achique) cˈa nacˈom wi ri yaˈ ri niyaˈo cˈaslen ri natzuj (nasuj)? 	 त्यस स्त्रीले भनी, “महोदय! त्यस्तो जिउँदो पानी कहाँ पाउनुहुन्छ? यो कुवा निकै गहिरो छ, पानी निकाल्न तपाईंसंग केही छैन।


Xa yacˈa riche (rixin) chi yeˈapon cˈa pa Galilea, rajawaxic chi yekˈax ri pa Samaria. 	 गालील जाँदा येशूलाई सामरिया देश भएर जानु पर्थ्यो।


Ma tiquicusaj ta el caˈiˈ quitziak. Pero utz chi niquicusaj el ri quixajab. 	 जूत्ता लगाऊ, आफूले लागएको लुगाफाटाहरू मात्र बोक।


Y ri rajaf ri ulef xutek chic cˈa jun rumozo quiqˈui ri kajoy tak ulef, chucˈamaric ri uva kajbel riche (rixin) ri ulef. Pero tek xapon ri mozo, xa xquichop rucˈakic chi abej y xquisocolaˈ el ri rujolon (ruwiˈ). Qˈuiy cˈa pokon ri xquibanalaˈ el chare, y queriˈ xquitek el. 	 फेरि त्यस मानिसले अर्को नोकरलाई पठाए। खेतीवालाले त्यलाई टाउकोमा हिर्काए। तिनीहरूले त्यसलाई कुनै इज्जत गरेनन्।


Y can yacˈariˈ tek riyaˈ xerusiqˈuij (xeroyoj) ye caˈiˈ capitanes, y xubij chique chi a las nueve chupan ri akˈaˈ riˈ, nrajoˈ cˈa chi quichojmirisan chic quiˈ caˈiˈ ciento soldados ri yebe chicaken, ye setenta soldados ri yebe chrij quiej y caˈiˈ ciento chic ri niquicˈuaj el lanzas, riche (rixin) chi yebe cˈa pa Cesarea. 	 त्यसपछि सेनापलिले दुइ सैन्य अधिकारीहरूलाई डाके। अनि भने, “सिजरिया जानको निम्ति 200 सिपाहीहरू 70 घोड सवार र 200 भालाधारी सिपाहीहरू तयार पार। तिनीहरू राती 9बजे हिडन तयार हुनु पर्छ।


Majun modo chi ri Dios man ta choj, ruma wi ta ri Dios man ta choj, man ta nicowin nukˈet tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef. 	 होइन! यदि परमेश्वरले हामीलाई दण्ड दिन सक्नु भएन भने, उहाँले संसारलाई न्याय गर्न सक्नु हुन्न।


Ruma ri Dios ma Dios ta quiche (quixin) caminakiˈ, xa can Dios quiche (quixin) ri can cˈo quicˈaslen. Rumacˈariˈ chuwech ri Dios riyeˈ can ye qˈues wi. 	 परमेश्वर मुर्दाहरूको परमेश्वर हुनुहुन्न तर उहाँ जीवित मानिसहरूका परमेश्वर हुनुहुन्छ। सबै मानिसहरू जो परमेश्वरका हुन् तिनीहरू जिउँदो छन्।”


Yacˈa wi cˈo jun ri can cˈo ronojel riqˈui ri nicˈatzin chare, y nutzˈet jun kachˈalal ri majun ruway, o majun rutziak, y can ma nubij ta ri ránima chi nutoˈ, can nikˈalajin chi majun ajowabel riche (rixin) ri Dios riqˈui. 	 कसैसित संसारको धन-सम्पत्ति छ र पनि आफ्ना दाज्यू-भाइलाई खाँचोमा परेको देख्दा उनिहरुप्रति आफ्नो मन कठोर पार्छ भने परमेश्वरको प्रेमले कसरी त्यसमा वास गर्छ?


Ri Pedro quecˈariˈ xubij apo y ma retaman ta achique ruma tek xchˈo apo. Xa chˈobon ma chˈobon ri xerubilaˈ apo, ruma chi ye oxiˈ quixibin quiˈ. 	 के भन्नु पर्नेहो सो पत्रुसलाई थाहा भएन किनभने उनी आफै र अरू दूईजना चेलाहरू डराएका थिए।


Y cˈo yan chic cˈa junaˈ ri ma yin cˈulunak ta waweˈ. Y wacami xipe, ncˈamon cˈa pe jubaˈ puek ri numolon pe riche (rixin) chi nonjachaˈ chique ri nuwinak ri can nicˈatzin quitoˈic, y chukaˈ ncˈamom pe ri nu‑ofrenda riyin riche (rixin) pa rachoch ri Dios. 	 “म धेरै र्वषदेखि यरूशलेमबाट टाढा रहेको थिए। म त्यहाँ मेरा मानिसहरूका निम्ति केही दानको उपहारहरू लिएर बलि चढाउनु फर्केको थिएँ।


Can quinojel cˈa jabel xewaˈ. Can majun cˈa ri man ta xwaˈ chi utz. Y cˈa cˈo na cˈa cablajuj chaquech caxlan wey y car ri xmolotej ca. 	 सबैले अघाउन्जेल खाना खाए अनि प्रेरितहरूले उब्रेको खाना बटुले जो बाह्र डालो भरीभयो।


Tek ri Jesús xubij ronojel reˈ, ri aj tzˈibaˈ y ri fariseos sibilaj xpe coyowal. Y rumacˈariˈ riyeˈ ronojel cˈa niquicˈutuj apo chare ri Jesús xaxu (xaxe) wi riche (rixin) chi niquinek. 	 जब येशू जान लाग्नु भयो, व्यवस्थाका शास्त्रीहरू र फरिसीहरूले धेरै कष्ट दिए। उहाँलाई धेरै प्रश्नहरूले आक्रमण गरे।


Y wi ronojel cˈa reˈ cˈo iwuqˈui, y ruchapon qˈuiyen, riyix niwetamaj más ruwech ri Kajaf Jesucristo. Y ri icˈaslen niwachin y cˈo rejkalen. 	 यदि यी जन्मै कुराहरु तिमीहरुमा छन् अनि तिनीहरु वृद्धि हुँदैछन् भने यी कुराहरुले तिमीहरुलाई निकम्मा नबनिनुमा मदत दिनेछन्। यी कुराहरुले तिमीहरुलाई हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्टको विषयमा पूर्ण ज्ञान लिनु सबैले सहयोग पुर्याउनेछ।


Ri ley riche (rixin) ri Moisés xjach chique ri katiˈt kamamaˈ pa quitiempo ri sacerdotes ri ye riy rumam ca ri Leví. Pero ri quisamaj ri sacerdotes riˈ, ma xcowin ta xuben chique ri katiˈt kamamaˈ chi xetzˈetetej ta ruma ri Dios chi majun quimac, y rumariˈ xcˈatzin cˈa chi xpe jun chic Sacerdote can achiˈel ri sacerdoteˈil riche (rixin) ri Melquisedec, y man achiˈel ta ri Aarón y man achiˈel ta ri nicˈaj chic sacerdotes ri ye riy rumam ca ri Leví. 	 यदि लेवी पूजाहारी-पद्धतिबाट आत्मिक पूर्णता पाउन सके अनि यदि यसै पूजाहारी-पद्धतिको आधारमा यी मानिसहरूलाई नियम दिइएको भए, हारूनको पूजाहारी दर्जाबाट नआई मल्कीसेदेकको पूजाहारी दर्जामा अर्कै पुजाहारी आउने के दरकार थियो?


Y yacˈariˈ tek Riyaˈ xubij chukaˈ jun cˈambel tzij chique: Titzuˈ na peˈ ri juwiˈ cheˈ ri higo rubiˈ. O xabachique chic chi cheˈ. 	 त्यसपछि येशूले यस्तो दृष्टान्त भन्नुभयोः “यी सबै रूखहरूलाई हेर। नेभाराको रुख यसको लागि असल उदाहरण हो।


Ri jun cˈa tzij ri xubij ri Jesús, can xetamex cˈa cuma ri kachˈalal. Y ri kachˈalal can xquichˈob cˈa chi ri jun discípulo riˈ can man cˈa xticom ta. Pero ri xubij ri Jesús xa ma que ta riˈ ntel wi chi tzij, ruma Riyaˈ xa xubij cˈa: Wi riyin nwajoˈ chi riyaˈ cˈa qˈues na tek xquipe chic jun bey, ma rajawaxic ta chi yariˈ ri nachˈob. 	 यसरी यो कुरा भाइहरूमा यति सम्म फैलिन गयो कि उसको त्यो चेला मर्दैन। तर येशूले त्यो मर्दैन भनि भन्नु भएको थिएन। तर यो भन्नु भएको थियो कि , “यदि म यो चाहन्छु कि जबसम्म म आऊँदिन त्यो यहीं जीवित रहे तिमीलाई के भयो त?”


Riyix yix totajnek chic, pero ma riche (rixin) ta chi niben ri etzelal, ma que ta riˈ. Ruma xa can yix rusamajel chic ri Dios, riche (rixin) chi niben ri nrajoˈ Riyaˈ. 	 मुक्त मानिसहरु जस्तै होऊ। तर तिमीहरुको स्वतन्त्रता कुकर्मकोलागि उपयोग नगर। परमेश्वरको सेवा गर्दै गरे झैं बाँच।


Xoj‑oc chic cˈa el chupan ri barco, y xkayaˈ ca ri tinamit Sidón. Yacˈa tek yoj benak, xbekacˈuluˈ jun nimalaj cakˈikˈ, y rumariˈ cˈo chi xojkˈax chuwech ri Chipre ri jun ti ruwachˈulef ri cˈo pa yaˈ, ruma xaxu (xaxe) wi chiriˈ ri ma can ta pa rubey ri cakˈikˈ cˈo wi. Pa kajxocon cˈa xicˈo wi ca ri Chipre chake. 	 हामीले सायडन शहर छोड्यौं अनि साइप्रस टापूको छेऊ लागेर गयौं किनभने बतास हाम्रो विपरीत बहँदै थियो।


Tek ri quicapitán ri soldados xutzˈet ri xbanatej, xuyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios, y xubij cˈa: Can kitzij na wi chi re jun achi reˈ can majun wi rumac, xchaˈ. 	 सैनिक अधिकारीले के भएको थियो देखे। तिनले परमेश्वरको प्रशंसा गर्दै भने, “निश्चय यी मानिस धार्मिक मानिस हुन्।”


Ri rutzil ri Dios xticˈojeˈ ta cˈa iwuqˈui chiˈiwonojel. Amén. 	 परमेश्वरको अनुग्रह तिमीहरू सबैमाथि होस्।


Riyin nbij chi ri Dios rubanon chake riyoj apóstoles chi majun oc kakˈij chiquiwech quinojel ri winek. Yoj achiˈel ri achiˈaˈ ri can kˈaton chic tzij pa quiwiˈ chi yecamisex, y quinojel cˈa ri winek y ri ángeles yojquitzuˈ cˈa pe achique niban chake. 	 तर मलाई यस्तो लाग्छ परमेश्वरले मलाई र अरू प्रेरितहरूलाई सबै भन्दा पछि पार्नु भएको छ। मरूभूमिमा मृत्यु दण्ड दिनुलाई निश्चित गरिएको मानिस झैं हामी छौं। सारा संसार स्वर्गदूतहरू र मानिसहरूकालागी हामीले तमाशा जस्तो बनाइएका छौं।


Ri Jesús man achiˈel ta cˈa ri nimalaj tak sacerdotes ri ye riy rumam ca ri Leví. Ruma riyeˈ xa ye winek y ma can ta cˈo quichukˈaˈ. Pero ma riqˈui wi riˈ, ri ley riche (rixin) ri Moisés nubij chi yeˈoc nimalaj tak sacerdotes. Yacˈa ri Jesús can Rucˈajol wi ri Dios. Y astapeˈ can cˈo chic ri ley, ri Dios can xuben jurar chi ri Jesús xoc Nimalaj Sacerdote. Ruma ri Jesús can tzˈaket wi riqˈui ronojel riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 व्यवस्थाले त तिनैलाई प्रधान पूजाहारी छान्छन् जो अरूहरू जस्तै कमजोर मानिसहरू हुन्छन्। तर परमेश्वरको प्रतिज्ञा व्यवस्थापछि आयो। परमेश्वरले लिनु भएको शपथका शब्दहरूले परमेश्वरका पुत्रलाई प्रधान पूजाहारी हुने बनायो। अनि ती पुत्र सधैंको लागि पूर्ण हुनुभयो।


Ruma ri Dios ruchˈobon chi nuyaˈ jun utzil ri más utz chupan re katiempo riyoj riche (rixin) chi queriˈ junan cˈa xtikacˈul ri utzil riˈ quiqˈui ri katiˈt kamamaˈ, ri can xquicukubaˈ chukaˈ quicˈuˈx riqˈui ri Dios. Y queriˈ nitzˈaket ronojel ri rutzujun (rusujun) ri Dios chi nuyaˈ chake. 	 परमेश्वरले हामीलाई केही ठूलै कुरो दिने योजना गर्नु भएको थियो ताकि हामीसँग तिनीहरू पूर्ण बनाइन सकिन्छ।


Y riyaˈ can ya cˈa hora riˈ riche (rixin) ri akˈaˈ riˈ, tek xuchˈajlaˈ ri quisocotajic ri Pablo y ri Silas. Y xban cˈa ca bautizar riyaˈ y quinojel ri ye aj pa rachoch. 	 निक्कै रात छिप्पिसकेको थियो, त्यसकारण जेल अधिकारीले पावल र सिलासलाई ल्याएर तिनीहरूका घाउहरू धोइदिए। तुरन्तै जेल अधिकारी र उसका जम्मै कुटुम्बलाई बप्तिस्मा दिइयो।


Y ri nimalaj sacerdote y quinojel ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij jabel quetaman, ruma can ye riyeˈ ri xeyaˈo el wuj pa nukˈaˈ, riche (rixin) chi nbenjachaˈ pa quikˈaˈ ri kachˈalal aj Israel ri yecˈo pa tinamit Damasco. Y tzˈibatal el chuwech ri wuj riˈ chi yaˈon el kˈatbel tzij pa nukˈaˈ riche (rixin) chi yibe chiquichapic ri winek ri yetzekelben ri Jesucristo, riche (rixin) chi queriˈ ye ximon yencˈom pe waweˈ pa Jerusalem, y cˈacˈariˈ yenyaˈ cˈa pa tijoj pokonal. 	 प्रधान पूजाहारीहरू र सम्पूर्ण बूढा यहूदी अगुवाहरू यसका गवाही छन्। दमीशकका यहूदी दाज्यु-भाईहरूका निम्ति तिनीहरूबाट मैले चिठ्ठी लिएँ । म त्यहाँ पनि येशूका चेलाहरूलाई पक्राउन र तिनीहरूलाई दण्ड दिलाउन यरूशलेम ल्याउन भनि गएको थिएँ। पावलले आफ्नो परिवर्तन बारे भन्छन्


Y ruma ri yoj ralcˈual chic ri Dios, ri Dios xutek cˈa pe ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Rucˈajol pa tak kánima. Y ri Lokˈolaj Espíritu ri cˈo pa tak kánima, Nataˈ, nichaˈ cˈa chare ri Dios. 	 तिमीहरू परमेश्वरका छोरा-छोरीहरू हौ। त्यसैकारण परमेश्वरले आफ्ना पुत्रको आत्मा तिमीहरूको हृदयमा हाली दिनु भयो त्यही आत्मा ले पुकार्छ, “बाबा, पिता।”


Y sibilaj qˈuiy ri tijoj pokonal ri xinkˈaxaj ruma ri yabil. Pero ma riqˈui ta chi yin yawaˈ, riyix ma itzel ta xinitzˈet, ni ma xiniwetzelaj ta. Xa can jabel nucˈulic xiben. Achiˈel xa ta jun ángel riche (rixin) ri Dios, o achiˈel xa ta can yin cˈa riyin ri Cristo Jesús ri xiben chuwe tek xinicˈul. 	 मेरो बिसञ्चो तिमीहरूलाई भार बन्यो। तर तिमीहरूले म प्रति घृणा दर्शाएनौ। तिमीहरूलाई छोडन मलाई वाध्य गरेनौ। तिमीहरूले मलाई यस्तो स्वागत गर्यो कि म परमेश्वरबाट आएको दूत नै हुँ। तिमीहरूले मलाई स्वयं येशू ख्रीष्टलाई झैं स्वीकार्यो।


Y ri Jesucristo xchˈo cˈa y xubij: Riyin xa yipe yan. Y can cˈo cˈa rutojbalil ncˈom pe chique quinojel. Y can achique cˈa rubanic ri yequibanalaˈ chiquijujunal, can queriˈ cˈa chukaˈ ri rutojbalil ri xtiquicˈul. 	 “सुन! म चाँडै आउँदैछु। मसित पुरस्कारहरु ल्याउने छु। प्रत्येक मानिसले जे गरेको छ त्यसको मूल्य चुकाउनेछु।


Ri nucˈaslen riyin, majun cˈa xtelesan ta, can yin cˈa riyin ri yiyaˈo. Can pa nukˈaˈ cˈa riyin cˈo wi riche (rixin) chi nyaˈ y pa nukˈaˈ chukaˈ riyin cˈo wi riche (rixin) chi nicˈojeˈ chic el jun bey ri nucˈaslen. Quecˈariˈ ri rubin pe ri Nataˈ chuwe, xchaˈ ri Jesús. 	 मबाट कसैले जीवन लिन सक्दैन, मेरो आफ्नै जीवन आफ्नो इच्छाले दिन्छु मेरो आफ्नो जीवन दिने अधिकार छ। अनि त्यसैलाई पुनः प्राप्त गर्न अधिकार पनि छ। यही नै त मेरा पिताले मलाई गर्नु अधिकार पनि छ। यही नै त मेरा पिताले मलाई गर्नु भन्नुभयो।”


Y ri Jesús xuchop cˈa jun vaso ri cˈo ruyaˈal uva chupan, y tek rumatioxin chic chare ri Dios, xubij: Tikumuˈ cˈa ca chiˈiwonojel. 	 त्यसपछि उहाँले एक कचौरा दाखरस लिनु भयो। उहाँले परमेश्वरलाई यसको निम्ति धन्यावाद दिनुभयो। त्यसपछि उहँले भन्नुभयो, “यो कप लैजाऊ अनि यसैबाट सबैलाई बाँढ।


Y yacˈariˈ tek ri Pedro xubij apo chare ri Jesús: Tijonel, xa utz kabanon chi yojcˈo waweˈ. Tikabanaˈ oxiˈ tak caˈaj, jun awuche (awixin) riyit, jun riche (rixin) ri Moisés, y queriˈ chukaˈ ri jun chic riche (rixin) ri Elías, xchaˈ chare ri Jesús. 	 पत्रुसले येशूलाई भने, “गुरुज्यू, हामीलाई यसबेला यहाँ भएको असल छ। हामी यहाँ तपाईंकोलागि, मोशाको लागी र एलियाको लागि पाल बनाउँछौ।”


Y can xucˈutulaˈ cˈa utzil chare ri Jesús chi ma querelesaj ta el chupan ri ruwachˈulef riˈ. 	 ती दुष्टआत्माहरूले येशूलाई घरि घरि त्यस इलाकाबाट बाहिर निकाला नगरियोस् भनि विन्ती गरे।


Ri kachˈalal cˈa ri xqueˈapon chilaˈ iwuqˈui, can chi ye oxiˈ sibilaj ye utz. Ruma ri kachˈalal Tito can wachibil wi, y can yirutoˈ wi cˈa chubanic ri samaj chicojol riyix. Y ri ye caˈiˈ chic kachˈalal, riyeˈ can ye takon cˈa pe cuma ri iglesias y ruma ri quicˈaslen riyeˈ, ri Cristo can niyaˈox (nyaˈ) rukˈij rucˈojlen. 	 अब तितसको बारेमा-उनी मेरा सहकर्मी हुन्। तिमीहरूलाई सहायता गर्न उनी मसँगै काम गर्दैछन्। अनि अरू भाइहरूको बारेमा तिनीहरू मण्डलीहरूबाट पठाइएका हुन् र तिनीहरूले पनि ख्रीष्टमा महिमा ल्याउँछन्।


Xquinquichˈey, y cˈacˈariˈ xquinquicamisaj. Pero pa rox kˈij xquicˈastej cˈa pe, xchaˈ ri Jesús. 	 तिनीहरुले उहाँलाई कोर्रा लाउँने छन् अनि मार्नेछन्। तर उहाँ मरेको तीन दिनपछि, फेरि बौरी उठ्नु हुनेछ।”


Pero riqˈui jubaˈ yecˈo ri yebin: Wi ri caminakiˈ xquecˈastej chic el, ¿achique cami rubaniquil riˈ? ¿Achique cami rubanic nitzuˈun ri quichˈacul? 	 तर कसैले सोध्न सक्छन् “मरेकाहरू कसरी बौरन्छन्? तिनीहरूको शरीर कस्तो हुन्छ?”


Ri Ajaf Jesucristo xticˈojeˈ ta cˈa pan awánima riyit. Y chiˈiwonojel ri yixcˈo chiriˈ xticˈojeˈ ta cˈa ri rutzil ri Dios iwuqˈui. Amén. 	 परमेश्वर तिम्रो आत्मा साथ रहुन्। तिम्रो साथमा अनुग्रह रहोस्।


Ruma riyoj ri xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo Jesús, majun nuben wi niban ri circuncisión chake, o ma niban ta. Ri cˈo rejkalen ya ri cukbel cˈuˈx riqˈui ri Cristo Jesús, ruma ri kacukbel cˈuˈx riqˈui ri Cristo nuben chake chi cˈo ajowabel kiqˈui. 	 कोही ख्रीष्ट येशूमा छ भने त्यसको खतना भएको छ कि छैन त्यो कुनै मुख्य कुरो होइन। तर मुख्य कुरो त हो विश्वास जुन प्रेमबाट आफै प्रकट हुन्छ।


Can majun chic kamac yojtzˈetetej ruma ri Dios ruma kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Kajaf Jesucristo. Y matiox chare ri Jesucristo ruma xuben chake chi cˈo chic uxlanibel cˈuˈx chkacojol riqˈui ri Dios. 	 हाम्रो विश्वासको कारणले गर्दा हामी परमेश्वरसँग धर्मी बनेकाछौं। यसर्थ हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्टद्वारा थियो हामी परमेश्वरबाट शान्ति पाउँछौं।


Nikamatioxij cˈa chawe riyit nimalaj achi, ri utzil ri abanon chake siempre y xabachique lugar. 	 हामी ती कुराहरूका लागि तपाईंलाई प्रत्येक ठाउँमा र हरेक तरिकाले धन्यवाद प्रकट गर्छौ।


Y ri Simón Pedro xubij cˈa chare ri Jesús: Ajaf, ¿achoj riqˈui ta cˈa chic yojbe wi? Majun chic jun achoj riqˈui yojbe wi, ruma xaxu (xaxe) wi ri achˈabel riyit ri niyaˈo cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 शिमोन पत्रुसले उहाँलाई जवाफ दिए, “हे प्रभु हामी कसकोमा जाऊँ? तपाईंकोमा वचन छ जसले अनन्त जीवन दिन्छ।


Re wuj ri nuchop el waweˈ, jun wuj ri tzˈibatal wi ca ri quibiˈ ri ye ojer tak ratiˈt rumamaˈ ri Jesucristo. Can nikˈalajin wi cˈa chi Riyaˈ can jun chique ri ye ralcˈual ca ri rey David, y can ralcˈual ca chukaˈ ri Abraham. 	 यो येशू ख्रीष्टको परिवारिक इतिहास हो। उहाँ दाऊद परिवारबाट आउनु भयो। दाऊद अब्राहामको परिवारका हुन्।


Yacˈa ri Pilato man cˈa nunimaj ta chi can xcom yan chanin ri Jesús. Rumariˈ riyaˈ xusiqˈuij (xroyoj) ri capitán, y xucˈutuj chare wi kitzij chi caminek chic ri Jesús. 	 येशू अघिनै मरिसक्नु भयो भन्ने सुनेर पिलातस छक्क परे। येशूलाई रक्षा गरिरहेको सैनिक अधिकारीलाई तिनले बोलाए। पिलातसले येशू अघिनै मरि सके भनी उसलाई सोधे।


Rumariˈ, wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, riyin nbij cˈa chiwe chiˈijujunal chi riqˈui ronojel iwánima tiwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios. Can jabel tichˈoboˈ achique ri nubij. Ruma riyix nicˈatzin chi jabel iwetaman el nabey, cˈacˈariˈ nitzijoj. Y chukaˈ nbij chiwe chi man ta xtipe iwoyowal chanin. 	 मेरा प्रिय भाइ-बहिनीहरू यसमा ध्यान देऊ “चाँडो सुन्ने, बिस्तार बोल्ने र ढिलो रिसाउने गर।


Can rubin wi pe chi xkojrucol chiquiwech ri yeˈetzelan kiche (kixin), y xkojrucol pa quikˈaˈ ri ma yojcajoˈ ta, 	 उहाले हामीलाई शत्रुहरूदेखि अनि हामीलाई घृणागर्ने शक्तिहरूदेखि जोगाउनु भएको छ।


Y tek xoc cˈa pe ri akˈaˈ chupan ri kˈij riˈ, ri nabey kˈij chare ri semana, ri discípulos quimolon quiˈ, pero can ye quitzˈapilon cˈa ri ruchiˈ ri jay ri yecˈo wi; ruma riyeˈ can quixibin cˈa quiˈ chiquiwech ri israelitas, ri ye quiwinak. Y cˈa tek xquitzˈet, xa cˈo chic ri Jesús chiriˈ chiquicojol y xubij cˈa chique: Ya ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx ri xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel, xchaˈ. 	 हप्ताको पहिलो दिन थियो। चेलाहरू त्यो बलुकी भेला भएका थिए। यहूदीहरूको डरले दैलोहरू बन्द थियो। तब येशू आउनु भयो र तिनीहरूका सामुने उभिनु भयो। येशूले भन्नुभयो “शान्ति तिमीहरूसँग रहोस्।”


Riyix ixokiˈ ri cˈo iwachijlal, can rucˈamon wi chi queˈinimaj queˈitakej ri iwachijlal, ruma iwetaman chi ri Ajaf yariˈ ri nika chuwech chi niben. 	 पत्नीहरू हो, प्रभुको अधीनमा रहे जस्तै आ-आफ्ना पतिको अधीनमा बस।


Pero xicolotej el pa quikˈaˈ, ruma yecˈo xeyaˈo wuche (wixin) pa jun chaquech y cˈacˈariˈ xinquikasaj el pa jun ventana ri cˈo chuwech ri nimalaj tzˈak ri rusutin rij ri tinamit. 	 तर केही शाथीहरूले मलाई एउटा टोकरीमा हालेर पर्खालको दूलोबाट तल झारिदिए र म त्यस राज्यपालको हातबाट फुत्कें।


Y ri ye caˈiˈ rudiscípulos ri Juan tek xquicˈaxaj cˈa ri xubij, riyeˈ xquitzekelbej el ri Jesús. 	 यूहन्नाको कुरा सुनिसके पछि ती दुइ चेलाहरू येशूको पछि लागे।


Yecˈa ri ye mozos chupan ri jay riˈ y ri ye aj chˈameˈy ri xebechapo pe ri Jesús, quiboxon cˈa jun kˈakˈ y ye paˈel apo chuchiˈ ri kˈakˈ riche (rixin) chi niquimekˈ quiˈ, ruma chi cˈo tef ri ntajin. Y chukaˈ ri Pedro paˈel cˈa apo quiqˈui, rumekˈon apo riˈ chuchiˈ ri kˈakˈ. 	 जाडोको दिन थियो। यसैले नोकहररू र द्वारापालहरूले आगोको भुड्ग्रो बनाए। तिनीहरू आगोको वरिपरि उभिंदै आफूलाई न्यानो पारिरहेका थिए। पुत्रस पनि तिनीहरूसंगै उभिइरहेका थिए।


Y reˈ ma nbij ta cˈa ruma nwajoˈ nutoˈic. Ma que ta riˈ. Riyin xa xucˈuluj yan chuwe chi yiquicot ronojel kˈij. Wi cˈo ncusaj, utz, y wi majun ncusaj, utz chukaˈ chuwe riyin. 	 म यी कुराहरू गर्दैछु, तर मैले भन्नुको अर्थ यो होइन कि मलाई केही कुराको आवश्यक छ। मैले त आफूसित जो छ त्यसैमा सन्तोष गर्न प्रशिक्षण लिएको छु।


Queriˈ nubij ri tzij riˈ. Rumacˈariˈ, can titijaˈ cˈa ikˈij chi jabel rucˈuaxic tibanaˈ chare ri icˈaslen. Man cˈa tiben ta achiˈel niquiben ri winek ri xa majun quinaˈoj. Riyix tibanaˈ achiˈel ri can cˈo quinaˈoj. 	 यसकारण तिमीहरू कसरी जिउँछौ त्यस बारे खुबै सर्तक होऊ। मूर्खहरू जस्तो नबाँच तर बुद्धिमानीपूर्वक बाँच।


Y xa can cˈariˈ tintzˈet ka riyin riˈ, tek yecˈo ye oxiˈ achiˈaˈ xeˈapon ri pa ruchiˈ ri jay ri yincˈo wi, yinquicanoj. Ri achiˈaˈ cˈa riˈ ye takon el ruma ri Cornelio, ri jun achi ri cˈo pa tinamit Cesarea. 	 त्यसै समयमा म बसिरहेको घरमा तीनजना मानिहरू आए। ती तीनजना मानिसहरूलाई सिजरिया शहरबाट मेरो निम्ति पठाइका थिए।


Xpe ri Jesús xubij chare ri aj tzˈib riˈ: Ri xwan can cˈo wi jul ri acuchi (achique) yecˈojeˈ wi; y queriˈ chukaˈ ri aj xicˈ tak chicop ri yebe pa cakˈikˈ, can cˈo chukaˈ quisoc. Yacˈa riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can majun wachoch ri acuchi (achique) yinuxlan wi jubaˈ, xchaˈ chare. 	 येशूले तिनलाई भन्नुभयो, ‘स्यालहरूका बस्ने प्वाल हुन्छन्। आकाशका चराचुरूङ्गीको बस्ने गुँड हुन्छ। तर मानिसको पुत्रको लागि ता शिर अडाउने ठाउँ सम्म छैन।’


Yacˈa ri ángel xubij chique: Ma tixibij ta iwiˈ. Tiwacˈaxaj na peˈ re nwajoˈ nbij chiwe, can riche (rixin) sibilaj quicoten. Y ma xu (xe) ta wi iwuche (iwixin) riyix re quicoten reˈ, xa can quiche (quixin) chukaˈ quinojel winek. 	 तर त्यो स्वर्गदूतले तिनीहरूलाई भने, “डराउनु पर्दैन, किनभने म तिमीहरूलाई शुभ-समाचारहरू भन्न लागेकोछु। यसले सबै मानिसहरूलाई अत्यन्त र्हषित तुल्याउनेछ।


Yacˈa tek ri achiˈaˈ riˈ xeˈoc apo pa jay, can xquitzˈet wi cˈa ri acˈal y ri María ri ruteˈ ri acˈal, y can yacˈariˈ xexuqueˈ xemajeˈ ka riche (rixin) chi xquiyaˈ rukˈij ri acˈal. Y chukaˈ can xequijakalaˈ cˈa ri quiyaconobal y xquisipaj cˈa ca kˈanapuek, pon y mirra chare. 	 तिनीहरू बालक भएको घरभित्र गए। त्यहाँ सानो बालकलाई आफ्नो आमा मरियमसंग देखें। तिनीहरूले शिर झुकाएर बालकलाई दण्डवत र आराधाना गरे। बालकलाई ल्याइदिएका उपहारहरू तिनीहरूले खोले र उनलाई सुन, धूप र मूर्रका भेटी झुकाएर चढाए।


Y xutzˈet cˈa chi cˈo jun aj Egipto ri sibilaj pokon nuben chare jun rech aj Israel. Y riche (rixin) chi nutoˈ ri rech aj Israel y riche (rixin) chi nuyaˈ ruqˈuexel chare ri achi ri nibano ri pokon, xucamisaj. 	 मोशाले एक यहूदीलाई मिश्रदेशवासीले नराम्रो व्यवहार गरेको देखे। यसर्थ तिनी त्यो यहूदीको रक्षा गर्न गए अनि त्यो मिश्र देशीलाई मारे जसले यहूदीमाथि कुव्यवहार गरिरहेको थियो।


Y tek ri Jesús nikˈax cˈa el queriˈ, xtzuˈun anej pa ruwiˈ ri cheˈ, y xubij cˈa chare ri jotol chiriˈ: Zaqueo, chanin caka pe chiriˈ, ruma chi can ya re wacami cˈo chi yinapon pan awachoch, riche (rixin) chi yinuxlan jubaˈ, xchaˈ chare. 	 जब येशू त्यो ठाउँमा आइपुग्नु भयो उहाँले जक्कैलाई रूखमाथि देख्नु भयो। उहाँले तिनलाई भन्नुभयो, “जक्कै, झट्टै! तल ओर्लेरआऊ! आज म तिम्रो घरमा बास बस्नु पर्छ।”


Yacˈa ri Ajaf Jesús xubij chique: Xa riqˈui ta nicukubaˈ jubaˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios, astapeˈ jun cukbel cˈuˈx ri xa achiˈel jun ti ijaˈtz riche (rixin) ri mostaza, xa riqˈui riˈ can yixcowin wi nibij chare re jun cheˈ ri sicómoro rubiˈ chi tel el waweˈ y tikˈax chupan ri mar riche (rixin) chi nberuticaˈ riˈ chiriˈ, y re cheˈ reˈ can xtunimaj wi itzij. 	 प्रभुले भन्नुभयो, “यदि तिमीमा रायोको गेडा जत्रो मात्र विश्वास छ भने, तिमीहरू त्यस कालो किम्बुको रूखलाई भन्न सक्छौ, तँ आफै उखेलिएर समूद्रमा रोपिन जा! अनि त्यो रुखले तिमीहरूको आज्ञा पालन गर्नेछ। विश्वासी नोकर हुने चेष्टा गर


Yacˈa ri kˈij y ri hora tek riyin xquipe, majun achique etamayon ta. Ni xa ta ri ángeles ri yecˈo chilaˈ chicaj ma quetaman ta ajan (jampeˈ) xquipe. Xa can xu (xe) wi ri Nataˈ ri etamayon riˈ. 	 “त्यो घट्ना कहिले घट्नेछ भनेर कुनै मानिसले पनि त्यो समय र दिन जान्दैन। पुत्र आफै र स्वर्गदूतहरूले पनि जान्दैनन्। तर पिताले मात्र जान्नुहुन्छ।


Y man xa tichˈob chi man ta kitzij ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek nubij chi ri Lokˈolaj Espíritu ri rutakon pe ri Dios riche (rixin) chi nicˈojeˈ pa tak kánima sibilaj yojrajoˈ, y can ruraybel chi xaxu (xaxe) ta wi ri Dios ri nikajoˈ. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 के तिमीहरू धर्मशास्त्रलाई वेकामे ठान्छौ? यसले भन्छ, “हामीमा परमेश्वरले राख्नु भएका आत्माको निम्ति उहाँ तिव्र डाह राख्नु हुन्छ।”


Y ri Jesús xubij cˈa chique: ¿Achique nibij riyix? ¿La utz cami chi man ta yewaˈ ri xesiqˈuix (xeˈoyox) pa jun cˈulanen tek xa cˈa cˈo na apo quiqˈui ri achijlon ri xa cˈa xcˈuleˈ? Ma utz ta. Can ma utz ta cˈa ri niquiben, wi xa ma yewaˈ ta, ruma ri achijlon xa cˈa cˈo na chiquicojol. 	 येशूले जवाफ दिनुभयो, जब कुनै विवाह हुन्छ, दुलहाका अतिथिहरू तिनीहरूलाई दुलहा तिनीहरूको साथ रहुन्जेलसम्म उपवास बस्ने कारण छैन। उनी तिनीहरूकोसाथमा भएसम्म त्यहाँ उपवास हुन सक्तैन।


Y xaxu (xaxe wi) cˈa ri Pedro, ri Jacobo y ri Juan ri xerucˈuaj el. Yacˈariˈ tek Riyaˈ can xunaˈ yan kˈaxon ruma ri xtiberucˈulwachij. Can jun nimalaj bis cˈa ri xpe pa ránima. 	 येशूले पत्रुस, याकूब र यूहन्नालाई आफूसंग लैजानभयो। त्यसपछि उहाँ अत्यन्त दुःखी र खिन्न हुनुभयो।


Tayaˈ rutzil quiwech ri kachˈalal Prisca y Aquila, y chukaˈ quinojel ri yecˈo pa rachoch ri kachˈalal Onesíforo. 	 प्रिस्किला र अक्वीलाको साथै ओन्सिफरसको सबै परिवालाई प्रणाम छ।


Ri Jesús sibilaj cˈa xujoyowaj ruwech ri achi ri rucˈulwachin ri yabil riˈ; rumariˈ Riyaˈ can yacˈariˈ tek xuchop apo y xubij chare: Nwajoˈ chi yacˈachoj. Tiqˈuis cˈa el re yabil reˈ chawij, xchaˈ chare. 	 येशूलाई त्यस मानिसप्रति दया लग्यो। उहाँले त्यस मानिसलाई छुनुभयो। उहाँले भन्नुभयो, “म तिमीलाई निको पार्न चाहन्छु। निको होऊ।”


Y ri chilaˈ chicaj ri Cristo ma nuben ta achiˈel nuben ri nimalaj sacerdote quiche (quixin) ri israelitas re waweˈ chochˈulef. Ruma ri nimalaj sacerdote riˈ ronojel junaˈ ntoc chupan ri nimalaj Lokˈolaj lugar ri cˈo chiriˈ pa rachoch ri Dios y nutzuj (nusuj) quicˈ, pero ma ruquiqˈuel ta riyaˈ ri nutzuj (nusuj). Yacˈa ri Cristo xa jun bey xutzuj (xusuj) quicˈ y can ruquiqˈuel wi Riyaˈ ri xutzuj (xusuj). 	 प्रधान पूजाहारी परमपवित्र स्थानमा र्वषमा एकपटक पस्छन्। उनले त्यहाँ चढाउनलाई रगत लिएर जान्छन्। तर उनले आफ्नै रगत अर्पण गर्दैनन् जस्तो ख्रीष्टले गर्नुभयो। ख्रीष्ट स्वर्ग जानु भयो तर अरू पूजाहारीहरूले जस्तो घरिघरि चढाए जस्तो आफूलाई धेरै पटक चढाउन होइन।


Queriˈ nbij chiwe ruma xijoyowaj quiwech ri ye tzˈapel pa cárcel ruma rubiˈ ri Dios. Y tek ri icosas xeˈelesex chiwe, ma xipokonaj ta xiyaˈ el. Xa can riqˈui quicoten xiyaˈ el. Ruma iwetaman chi xtiyaˈox (xtyaˈ) jun iwerencia chilaˈ chicaj, y riˈ más utz que chuwech ri beyomel riche (rixin) re ruwachˈulef, y chukaˈ majun xtelesan ta chiwe. 	 हो तिमीहरूले त्यस्ता मानिसहरूलाई जेलमा सघायौ र तिनीहरूको दुखहरू बाँडयौ। अनि आफूसित भएको हरेक थोक हराउँदा पनि र्हषितै रह्यौ। तिमीहरू प्रसन्नै रह्यौ किनकि तिमीहरूसित केही थियो जो उत्तम छ र त्यो सदाकाल रहिरहने छ भन्ने जान्दथ्यौ।


Y ri winek ri ma ye utz ta, xquebequicˈakaˈ cˈa ca chupan ri nimalaj kˈakˈ, y chiriˈ cˈa xqueˈokˈ wi y xtiquikachˈachˈej quey. 	 स्वर्गदूतहरूले तिनीहरूलाई जल्दो भट्टीमा फालिदिनेछन्। ती मानिसहरू पीडाले रूनेछन् दाँत किट्नेछन्।’


Y ri Apolos can chiquiwech cˈa quinojel tek xukˈalajsaj chi ri israelitas ri ma quiniman ta ri Jesucristo, xa ma ya ta ri yetajin chubanic. Y ri israelitas riˈ majun cˈa niquibij, ruma ri Apolos can nucusaj cˈa ri ruchˈabel ri Dios ri ye tzˈibatal ca, riche (rixin) chi nubij chique chi ri Jesús can ya wi riˈ ri Cristo. 	 उनले सबै मानिसहरूका समक्ष यहूदीहरूको विरोधमा वहस गरे। अपोल्लासले प्रत्यक्ष यहूदीहरू गल्ती भएको प्रमाण गरे। उनले धर्मशास्त्रको आधारमा येशू नै ख्रीष्ट हुन भन्ने प्रमाण दिए


Xa rumacˈariˈ, quecˈareˈ rubanic ri cˈacˈacˈ trato ri xtinben chic quiqˈui ri israelitas, tek xtapon ri rukˈijul: Xtinyaˈ ri nuley pa tak quichˈobonic, y xtintzˈibaj chukaˈ pa tak cánima. Xquinoc qui‑Dios, y riyeˈ xqueˈoc nutinamit. Yariˈ ri trato ri xtinben quiqˈui. 	 “म यो नयाँ करार इस्त्राएलका मानिसहरूलाई भविष्यमा दिनेछु, परमेश्वर भन्नुहुन्छ। म आफ्नो करार तिनका मनमा हालिदिनेछु। म आफ्नो करार तिनका हृदयमा लेखिदिनेछु। म तिनका परमेश्वर बन्नेछु र ती मेरा प्रजाहरू बन्नेछन्।


Ruma chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij riˈ ye qˈuiy chique ri winek ri xaxu (xaxe) wi riyeˈ xticajoˈ ka quiˈ y ma xqueˈoka ta chiquicˈuˈx ri nicˈaj chic. Can xtibe cánima chrij ri puek. Sibilaj xtiquinimirisaj quiˈ. Xtiquiben chi cˈo quikˈij. Can xqueyokˈon. Ma xtiquinimaj ta quitzij ri quiteˈ quitataˈ. Ma xtiquimatioxij ta ri utzil ri niban chique. Qˈuiy etzelal ri xticˈojeˈ ri pa tak quicˈaslen. 	 ती दिनहरूमा मानिसले आफूलाई र पैसालाई मात्र माया गर्नेछन्। ती अहंकारी, घमण्डी र अर्कालाई गाली गर्ने हुन्छन्। मानिसहरूले आफ्ना माता पिताका आज्ञा पालन गर्ने छैनन् अनि कृतज्ञ बन्ने छैनन्। ती परमश्वरले मन पराउनु हुने मानिसहरू हुनेछैनन्।


Ma nikˈax ta cˈa chinuwech, ¿ruma yin achique ta cˈa riyin, riche (rixin) chi noˈayaˈ ca rutzil nuwech riyit ri yit ruteˈ ri Wajaf? 	 यस्तो कसरी हुन सक्यो कि मेरा परमप्रभुकि आमा मेरोमा आउनु परयो?


Rumariˈ riyoj re wacami y ri chkawech apo ma tikatzuˈ ta achique rubanic jun winek, ma tikaben ta achiˈel ri kabanon ca tek cˈa ma jane jalatajnek ta ri kacˈaslen. Ruma xa can queriˈ wi chukaˈ xkaben chare ri Cristo, y xkachˈob chi Riyaˈ xa achiˈel xabachique winek. Pero wacami ma que ta chic riˈ nikachˈob chrij. Ruma wacami can ketaman chic cˈa achique rubanic Riyaˈ. 	 अब उसो संसारले मानिसहरूलाई जस्तो सम्झन्छ त्यस्तो हामी मानिसहरूलाई संझने छैनौं। साँचो हो, हामीले पनि पहिले ख्रीष्टलाई संसारले संझे जस्तै संझन्थ्यौं तर अब हामी त्यसरी संझदैनौं।


Can xbanatej wi cˈa achiˈel ri ruchˈobon pe ri Dios. Y queriˈ ri tzˈiban ca cuma quinojel ri profetas ri xekˈalajsan ruchˈabel ri Dios ri xecˈojeˈ ojer ca. Riyeˈ quitzˈiban cˈa ca chi ri Cristo cˈo cˈa chi nukˈaxaj na tijoj pokonal. 	 परमेश्वरले सबै अगमवक्ताहरूको माध्यमद्वारा भनिसक्नु भएको थियो कि ख्रीष्ट पीडित हुनेछन् र मर्नेछन्। मैले तिमीहरूलाई भनेकोछु कसरी परमेश्वरले यी कुराहरू पूर्ण गर्नुभयो।


Queriˈ xuben ruma riyaˈ can xuchˈob chi más utz chi nberutijaˈ pokonal quiqˈui ri ruwinak, ri can rutinamit wi ri Dios, que chuwech chi niquicot ka chupan ri quicoten ri nucˈom pe ri mac, jun quicoten ri xa kˈaxel. 	 उनले पापको आनन्द मनाउन चाहेनन्। यी आनन्द क्षणिक हुन्छन्। बरू परमेश्वरका मानिसहरूसित रही कष्ट भोग्नु रूचाए। उनले यो विश्वासको कारणले गरे।


Y chukaˈ tiquicˈutuˈ chiquiwech ri ixokiˈ ri cˈa ye kˈopojiˈ na chi quecajoˈ ri cachijlal y quecajoˈ ri cal, 	 त्यही प्रकारले तिनीहरूले जवान स्त्रीहरूलाई आफ्ना पति र बालकहरूलाई माया गर्न सिकाउनु पर्छ।


Ri Dios can ya Riyaˈ ri Rey riche (rixin) ronojel tiempo re benak, Riyaˈ ma camel ta, ni ma tzˈetetel ta, y xaxu (xaxe) wi Riyaˈ ri Dios y nimalaj etamanel. Can ta xtiyaˈox (xtyaˈ) rukˈij rucˈojlen Riyaˈ riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 जसले सदा-सर्वदा शासन गर्छन्, सम्मान अनि महिमा उनै राजा प्रति होस्। उहाँको अस्तित्व मेटाउन सकिंदैन अनि देख्न सकिंदैन। एकमात्र परमेश्वर प्रति सदा सर्वदा सम्मान अनि महिमा रहोस्। आमिन।


Y riyoj can cukul kacˈuˈx riqˈui ri Dios chi wi cˈo nikacˈutuj chare, y wi can achiˈel ri ruraybel Riyaˈ ri nikacˈutuj, Riyaˈ can yojracˈaxaj wi. 	 अनि हामीमा भरोशा छ कि यदि कुनै वस्तुको लागि प्रार्थना गरे उनको इच्छा अनुसार उनले हामीलाई दिनेछन्।


Queriˈ ri rutzˈiban ca. Y wi ri rey David Wajaf xchaˈ chare ri Cristo, ¿achique cˈa ruma tek ri winek niquibij chi ri Cristo xa choj jun ralcˈual ca ri rey David? xchaˈ ri Jesús. 	 दाऊदले ख्रीष्टलाई ‘प्रभु’ भनी सम्बोधन गर्छन्। तब कसरी ख्रीष्ट दाऊदको छोरो हुन सक्छन्?”


Pero ri Pablo xurek apo ruchiˈ y xubij chare: Ma tacamisaj ta awiˈ, xa yojcˈo konojel waweˈ, xchaˈ. 	 तर पावल चिच्यायो, “आफैलाई घात नगर। हामी सबै जना यहीं छौं।”


Ticˈutuˈ cˈa pe ri puek ri niyaˈ riyix riche (rixin) chi nitoj ri alcawal, xchaˈ chique. Y riyeˈ can yacˈariˈ xquicˈut apo ri puek chuwech; y ri puek ri xquicˈut apo, ya cˈa ri niquibij denario chare. 	 महसूल तिर्नमा उपयोग गरीने सिक्का मलाई देखाऊ।” ती मानिसहरूले येशूलाई एक चाँदीको सिक्का देखाए।


Riyix majun modo chi xquixetzelex ta cuma ri winek ri xa riqˈui ri ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx. Yacˈa riyin can yinquetzelaj wi, ruma riyin can nkˈalajsaj ri itzel ri yequibanalaˈ. 	 संसारले तिमीहरूलाई घृणा गर्न सक्तैनन्। तर यो संसारले मलाई घृणा गर्छ। किनभने मैले तिनीहरूलाई तिनीहरूका कामहरू दुष्ट छन् भनी देखाएँ।


Pero, ¿la rajawaxic cami chi nwetamaj na wi chˈajchˈoj cánima tek niquitzijoj ri Cristo o xa riqˈui caˈiˈ quipalej? Ma que ta riˈ. Ruma ri más rajawaxic chuwe riyin ya ri nitzijox rubiˈ ri Cristo y yariˈ ri niyaˈo sibilaj quicoten chuwe y ri quicoten riˈ majun bey xtiqˈuis ta el wuqˈui. 	 तिनीहरूले मलाई कष्टमा पारे तापनि म पर्वाह र्गदिनँ। तिनीहरूले पनि मानिसहरूलाई ख्रीष्टबारे सुनाउँदैछन्, त्यही महत्वपूर्ण कुरा हो। म चाहन्छु तिमीहरूले प्रचार नै गरून्। म चाहन्छु कि तिनीहरूले राम्रो उदेश्यले यसो गरून। यदि यो खराब भावनाले भएता पनि म खुशी नै छु कारण तिनीहरूले ख्रीष्ट विषयमा नै प्रचार गर्छन्। अनि म खुशी नै भइरहन्छु।


Y cˈacˈariˈ xekˈax pa Misia, y xeˈapon cˈa ka ri pa tinamit Troas. 	 यसर्थ तिनीहरू माइसिया देश भएर त्रोआस शहर गए।


Y cˈacˈariˈ ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xel el chiriˈ y xbe cˈa quelaˈ pa Judea. Y xkˈax cˈa jucˈan chic chare ri raken yaˈ Jordán. Chiriˈ, sibilaj ye qˈuiy winek xquimol chic quiˈ riqˈui. Y Riyaˈ xuchop chic cˈa rucˈutic ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech, can achiˈel wi rubanon pe. 	 त्यसपछि येशूले त्यो ठाऊँ छाडनुभयो। उहाँ यहूदीयाको र इलाका औ यर्दन नदिको पारिपट्टि जानुभयो। फेरि अनेकों मानिसहरू उहाँ भएकहाँ आए, अनि उहाँले अघि झैं मानिस हरूलाई सिकाउनुभयो।


Y tek niben queriˈ can ta yix chˈajchˈoj, man ta jun etzelal iwuqˈui ri xa nuben chi nikˈaxo ri iwánima. Riche (rixin) chi queriˈ, wi cˈo jun winek itzel nichˈo chiwij ruma iniman ri Cristo y nubij chi ma utz ta ri icˈaslen, ri itzel nichˈo chiwij, xa xtiqˈuix ka ruma ri icˈaslen xa utz. 	 तर ती मानिसहरुलाई आदर सहित नम्र प्रकारले उत्तर देऊ। यो अनुभव गर्न समर्थ बन कि तिमीहरुले सही कार्य गरिरहेका छौ। जब तिमीहरु यस्तो प्रकारले काम गर्छौ ख्रीष्टमा तिमीहरुको चरित्रको विषयमा निन्दा गर्नेहरु लज्जित हुनेछन्।


Pero riyaˈ xa xel cˈa el chupan ri tziek riˈ, y xa choj queriˈ chˈanel xanmej el chiquiwech. 	 तर त्यसले त्यो मलमलको बस्त्र छाडयो अनि बस्त्र विहीन् भाग्यो।


Y cˈo cˈa caˈiˈ quiwachbel ángeles ri nibix querubín chique quiricˈon cˈa quixicˈ pa ruwiˈ ri cáxa. Ri ángeles riˈ niquikˈalajsaj cˈa chi chiriˈ cˈo wi rukˈij rucˈojlen ri Dios y chiriˈ chukaˈ nicuyutej wi quimac ri winek ruma ri Dios. Pero wacami ma xtikabij ta cˈa más chrij ronojel reˈ. 	 बाकसको मास्तिर करूणाको आसनमाथि परमेश्वरको महिमा दर्शाउन एक जोडी स्वर्गदूतहरू थिए। तर अहिले हामी यी कुराहरूको विस्तारपूर्वक चर्चा गर्न सक्दैनौं।


Ri wech aj Israel, qˈuiy cˈa ri quicˈulun, ruma ri Dios xuben chique chi xeˈoc ralcˈual. Y can xcˈojeˈ wi cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios quiqˈui. Ri Dios xuben chukaˈ jun trato quiqˈui. Ri Dios chique riyeˈ xuyaˈ wi ri ley, y xucˈut chiquiwech achique rubanic riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij. Y chukaˈ xubij chi xtuyaˈ qˈuiy ruwech rutzil chique. 	 तिनीहरू इस्राएलका मानिसहरू हुन्। जसलाई परमेश्वरले आफ्नो सन्तान बनाउन चुन्नु भएको छ। तिनीहरूसँग परमेश्वरको महिमा र उहाँ अनि उहाँका मानिसहरू माझमा करार छ। परमेश्वरले उनीहरूलाई आराधाना र संकल्प गर्ने तरिका भएको मोशाको व्यवस्था दिनुभयो।


Y ri José xulokˈ cˈa jun sakilaj tziek. Y tek rukasan chic pe ri ruchˈacul ri Jesús chuwech ri cruz, xubor cˈa chupan ri tziek riˈ. Y cˈacˈariˈ xberuyaˈ ca pa jun jul riche (rixin) chi niyaˈox (nyaˈ) caminek chupan ri cˈoton chuwech jun nimabej. Y cˈacˈariˈ xutzˈapij ca ruchiˈ riqˈui jun nimalaj setesic abej ri tzˈapebel ruchiˈ ri jul. 	 यूसुफले केही मलमलको लुगा किनेका थिए। तिनले क्रूसबाट उहाँलाई ओह्राले अनि त्यो लुगामा उहाँलाई बेह्रे। त्यसपछि यूसुफले चट्टान खोपेर बनाएको एउटा चिहानमा उहाँलाई राखे। तब चिहानको द्वारा बन्द गर्नलाई एउटा चट्टान उनले पल्टाए।


Re winek reˈ xaxu (xaxe) wi cˈa riqˈui ri quichˈabel niquiyaˈ nukˈij, yacˈa ri cánima xa nej cˈo wi el chuwe riyin. 	 ‘यी मानिसहरू मलाई मुखले आदर गर्यैं भन्छन् तर तिनीहरूको हृदय मदेखि टाढा छ।


Riyin nunaˈ ri wánima chi utz ri yitajin chubanic. Pero ma riqˈui ta riˈ yicowin nbij chi can utz yitajin chubanic, ma que ta riˈ, ya cˈa ri Ajaf ri xtibin. 	 मेरो ह्रदयमा विश्वास छ। मैले कुनै त्रुटी गरेको छुइन। तर यसको अर्थ यो हुँदैन कि म निर्दोष छु। मलाई जाँच्ने एउटै जो परमेश्वर मात्र हुनुहुन्छ।


Pero ma ya ta cˈa ri rey David ri xbano ri jay riˈ. Xa cˈa ya na ri Salomón ri rucˈajol cˈa ri rey David, ri xbano ri rachoch ri Dios. 	 तर सुलेमान (दाऊद का पुत्र) एक मानिस थिए जसले उहाँको लागि मन्दिर निर्माण गरे।


Ruma wi ruraybel ri Dios riche (rixin) chi riyix nitij pokonal astapeˈ ya ri utz ri yixtajin chubanic, riˈ sibilaj jabel, que chuwech nitij pokonal xa ruma cˈo etzelal ibanalon. 	 सुकर्म गरेर यातना भोग्नु कुकर्म गरेर सुख भोग्नु भन्दा उत्तम हो। यही सबै भन्दा उत्तम हो, यदि परमेश्वरले चाहनु भएको त्यही हो भने।


Y ri ángel ri nichˈo wuqˈui, rucˈuan cˈa jun achiˈel aj riche (rixin) etabel, y ri etabel riˈ can riqˈui cˈa kˈanapuek banon wi. Y ri ángel riˈ rucˈuan cˈa ri etabel riˈ riche (rixin) chi nretaj ri tinamit Jerusalem, ri cablajuj rupuertas y ri tzˈak. 	 त्यो स्वर्गदूत जसले मसित कुरा गरे, तिनको हातमा सुनको नाप्ने डन्डा थियो। त्यो स्वर्गदूतसित भएको डन्डा, त्यसको ढोका अनि पर्खालहरु नाप्नको लागि थियो।


Rumacˈariˈ, ticukubaˈ icˈuˈx chi xquixcolotej, ruma riyin can wetaman wi chi ri Dios can xkojrucol wi achiˈel ri xorubij ca ri ángel chuwe. 	 मानिसहरू हो, सहास नगुमाऊ! म परमेश्वरमा विश्वास गर्छु। उहाँको दूतले मलाई भने जस्तै सबै हुनेछ।


Ruma tek xtapon cˈa ri kˈij riche (rixin) ri tijoj pokonal, yacˈariˈ tek ri tinamit riˈ xtucˈul rutojbalil ronojel ri ye rubanalon pe, y can xtibanatej cˈa ronojel ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios. 	 त्यस समय हो जब ती जम्मै कुराहरू पूरा हुनेछ।


Y tek riyix nimol iwiˈ, riche (rixin) chi ninataj ri rucamic ri Ajaf Jesucristo, can niben wi cˈa ri lokˈolaj waˈin, pero xa ma ya ta cˈa rubanic niben. 	 जब तिमीहरू सबै एकत्र हुन्छौ तिमीहरूले वास्तवमा प्रभुको भोज खाइरहेका हुँदैनौ।


Man cˈa tiwetzelaj ta jun chique re tak acˈalaˈ reˈ, ruma riyin nbij cˈa chiwe chi ri ángeles ri nichajin quiche (quixin) riyeˈ can quitzuliben apo ri Nataˈ chilaˈ chicaj. 	 ‘होशियार बस। यी साना बालकलाई तुच्छ नठान। म तिमीहरूलाई भन्दछु यी बालकहरूका स्वर्गमा दुतहरू छन्। अनि ती दूतहरू स्वर्गमा मेरा पिताका साथमा छन्।


Rumacˈariˈ, riyix ri sibilaj yixinwajoˈ, nbij cˈa chiwe chi ma quixtaneˈ ta chi ninimaj rutzij ri Dios. Queriˈ xiben tek xicˈojeˈ iwuqˈui y wacami re ma yincˈo ta apo iwuqˈui, xa can más chi na tinimaj rutzij ri Dios. Titijaˈ ikˈij chrij ri colotajic, y can tixibij cˈa iwiˈ chi yixmacun chuwech ri Dios. 	 मेरा प्रिय साथीहरू! तिमीहरूले सँधै भनेको कुरा मानेकाछौ। जब म तिमीहरूसित थिएँ, तिमीहरू परमेश्वरको आज्ञाकारी थियौ। यो अझ धेरै महत्वपूर्ण कुरो छ कि अहिले मेरो अनुपस्थितिमा पनि तिमीहरूले परमेश्वरको आज्ञा मान्छौ। मेरो सहायता बिनै पनि तिमीहरूले आफ्नो मुक्तिकोलागि कोशिश गर। परमेश्वरको डर र आदर गरेर यसो गर।


Y niquicˈut cˈa jun chic ruwech costumbre chkawech, ri ma rucˈamon ta chi nikacˈul y nikaben, ruma riyoj can yoj winek romanos, xechaˈ. 	 यिनीहरूले रीति-थितिहरू सिकाउँदैछन जो हामीलाई ग्रहण गर्न अनुमति छैन्। हामी रोमन नागरिकहरू हौं र ती कुराहरू गर्न सक्तैर्नौ।”


Riyoj yecˈo chukaˈ winek ri yeyaˈo kakˈij, pero chukaˈ can ye qˈuiy ri majun kakˈij chiquiwech. Yecˈo ri jabel yetzijon chikij, pero can yecˈo chukaˈ ri xa itzel yetzijon chikij. Y yecˈo chukaˈ ri yebin chi riyoj xa ma ya ta ri kitzij ri nikabij, astapeˈ riyoj can ya ri kitzij ri nikabij. 	 कसैले हामीलाई आदर गर्छन् तर कसैले अनादर गर्छन। कसैले हाम्रो बारेमा प्रशंसा गर्छन् तर कसैले निन्दा गर्छन। कसैले भन्छन् हामी ठगाहा हौं तर हामी सत्य बोल्छौं।


Y rumariˈ utz chi xa queˈichaˈ el ri can cˈo quikˈij chicojol, y yenwachibilaj el ri yojbe ka cˈa pa Cesarea, riche (rixin) chi queriˈ cˈa chilaˈ niquibij wi chuwe ri rumac rubanon ri achi riˈ, xchaˈ ri Festo chique. 	 तिमीहरूका अगुवाहरू पनि मसंग जानु पर्छ। यदि उसले केही गल्ती साँच्चिनै गरेका भए तिनीहरूले सिजरियामा पावललाई आरोप लगाउन सक्छन्।”


Titzuˈ na peˈ, riyin xquipe yan chic jun bey. Can tichajij cˈa jabel ri iyacon pa tak iwánima, riche (rixin) chi majun xtelesan ta chiwe ri lokˈolaj sipanic. 	 “म चाँडै आउँदैछु। तिमीहरु अहिले कै स्थितिमा बस। तब कुनै पनि व्यक्तिले तिमीहरुको मुकुट खोस्ने छैन।


Ma tibilaˈ ta cˈa chˈabel ri sibilaj qˈuixbel. Ma tibilaˈ ta nacanek tak tzij. Ma tibilaˈ ta tzij ri majun rejkalen. Ma tiben ta queriˈ ruma ma rucˈamon ta. Ri rucˈamon chi niben riyix ya ri tiyaˈ matioxinic chare ri Dios. 	 तिमीहरू माझ नराम्रो बातचीत हुनु हुँदैन। मूर्ख कुरा नगर अनि अनुचित मजाक पनि नगर्। यी कुराहरू तिमीहरूलाई ठीक छैन। यसको सट्टामा तिमीहरूले परमेश्वरलाई धन्यवाद दिनुपर्छ।


Y ri Júpiter ri qui‑dios ri winek riˈ, cˈo cˈa rachoch cˈa chuchiˈ el ri tinamit, y can cˈo cˈa jun sacerdote ri nisamej chrij. Ri sacerdote riˈ cˈa pa tak puertas cˈa xerucˈuaj wi ri wáquix ri ye wikon pe riqˈui cotzˈiˈj. Riyaˈ y ri winek nicajoˈ cˈa niquiyaˈ quikˈij ri Pablo y ri Bernabé, rumariˈ tek ye quicˈamalon pe ri wáquix riche (rixin) chi yequicamisaj. 	 जिउसको मन्दिर शहरको नजिकमा थियो। त्यस मन्दिरका पूजाहारीले शहरका द्वारहरूमा केही साँढेहरू अनि फूलका मालाहरू ल्याए। त्यो पूजाहारी र त्यहाँ बस्ने मानिसहरूले पावल र बर्णाबासलाई बलि अर्पण गर्न चाहन्थे।


Y wi can iwetaman cˈa nuwech riyin, can iwetaman cˈa chukaˈ ruwech ri Nataˈ. Re wacami can itzˈeton chic, y chukaˈ iwetaman chic ruwech, xchaˈ ri Jesús. 	 यदि तिमीहरूले मलाई चिनेको भए तब मेरो पितालाई पनि चिन्ने थियौ। तर अब तिमीहरू पितालाई जान्नेछौ। तिमीहरूले उहाँलाई देखेकाछौ।”


Y ri Juan can xukˈalajsaj wi cˈa chi can kitzij wi ri ruchˈabel ri Dios, chi can kitzij ri xubij ri Jesucristo chare, y can kitzij chukaˈ ronojel ri xutzˈet. 	 यूहन्नाले आफूले देखेका कुरा भने। यही सत्य हो की येशू ख्रीष्टले तिनलाई भन्नभयो अनि यो परमश्वरको सन्देश हो।


Y riyix ri majun ikˈij y yixetzelex cuma ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, riyix cˈa riˈ xixruchaˈ ri Dios. Y queriˈ chukaˈ riyix ri niban chiwe chi can majun iwejkalen, ri Dios xixruchaˈ. Queriˈ xuben ri Dios riche (rixin) chi nikˈalajin chi ri can cˈo quikˈij waweˈ chuwech re ruwachˈulef, xa xuben chique chi majun quejkalen. 	 अनि परमेश्वरले संसारका ती तुच्छ मानिहरूलाई छान्नु भयो जो संसारले अवहेलना गरयो अनि केही जस्तो मानेन। संसारले जुन कुरालाई महत्वपूर्ण ठान्छ तिनीहरूलाई नष्ट पार्न परमेश्वरले तिनीहरूलाई छान्नु भयो।


Ri xtiquitij cˈa ri nuchˈacul y xtiquikum chukaˈ ri nuquiqˈuel, cˈo cˈa ri quicˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y riyin xquencˈasoj el chiquicojol ri caminakiˈ ri pa ruqˈuisbel kˈij. 	 तर जसले मेरो शरीर खान्छ र रगत पिउँछ उसको जीवन अनन्त हुन्छ। अन्त्यको दिनमा म उसलाई उठाउनेछु।


Rumariˈ juyiˈ oc iwech riyix ri yixcˈo pa tinamit Corazín, y juyiˈ oc chukaˈ iwech riyix ri yixcˈo pa tinamit Betsaida, ruma sibilaj qˈuiy milagros xeban chiwech y ma xinimaj ta ri ruchˈabel ri Dios. Ruma xa ta ya ri pa tinamit Tiro y pa tinamit Sidón ri xeban ta wi ri milagros riˈ, ri winek aj chiriˈ xtzolin yan ta pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios, y quicusalon ta chic quitziak riche (rixin) bis, y quiyalon ta chic chaj chiquij, riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin chi yebison ruma sibilaj qˈuiy quimac ri ye quibanalon. 	 “ए खोराजिन! तँलाई धिक्कार छ! ए बेत्सैदा! तँलाई धिक्कार छ। मैले तिमीहरूमा धेरै चमत्कारहरू गरें। यदि त्यही चमत्कारहरू टायर र सीदोनमा गरिएको भए, त्यहाँका मानिसहरूले आफ्नो जीवनशैली अघि नै परिवर्तन गरिसकेका हुन्थे। अनि तिनीहरूले पाप गर्न छोडिसकेका हुन्थे। तिनीहरूले अघि नै शरीरमा भाँग्रा लगाएर र खरानी धसेर आफ्नो पापहरूको निम्ति पश्चात गरी सकेका हुन्थे।


Achiˈel nubij chupan ri tzˈibatal ca tek ri Dios xubij cˈa chare ri Abraham: Nubanon chawe chi yatoc quitataˈ sibilaj ye qˈuiy chi winek. Quecˈariˈ nubij ri tzˈibatal ca. Rumariˈ chuwech ri Dios ya ri Abraham ri katataˈ konojel riyoj ri kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Dios. Ruma ri Abraham can xunimaj ri Dios ri nicˈason quiche (quixin) ri caminakiˈ. Ri Dios, cˈo reˈ ri cˈa ma jane tibanatej, pero can retaman chic apo chi can nibanatej na wi, y rumariˈ can nitzijon chic chrij, achiˈel xa ta can banatajnek chic. 	 धर्मशास्त्रमा यस्तो लेखिएको छ, “मैले तिमीलाई सबै जातिका पिता बनाएँ” यो परमेश्वर समक्ष सत्य छ। अब्राहामले परमेश्वरमा विश्वास गरे जसले मृतहरूलाई जीवन दिनुहुन्छ र जुन कुराहरू अहिलेसम्म भएको छैन त्यसको निर्णय दिनुहुन्छ।


Ruma ya ri Dios xbano chake chi nikacˈuaj jun cˈacˈacˈ cˈaslen riyoj ri xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo Jesús, riche (rixin) chi queriˈ nikacˈuaj jun cˈaslen utz y nikaben utzilaj tak samaj; ruma yariˈ ri ruchˈobon pe ri Dios pa kawiˈ ojer ca chi nikaben. 	 हामी जस्तो छौं त्यस्तो परमेश्वरले नै बनाउनु भएको हो। ख्रीष्ट येशूमा असल काम गर्नलाई हामीलाई नयाँ जीवन दिइएको छ। हाम्रालागि ती राम्रा काम गर्दै हामीहरू बाँचौं भनेर परमेश्वरले यसो गर्नु भएको हो।


Y tek kˈaxnek chic cˈa ri uxlanibel kˈij, ri María Magdalena, ri María ri ruteˈ ri Jacobo, y chukaˈ ri ixok Salomé rubiˈ xbequilokˈoˈ pe akˈom ri jubul ruxlaˈ. Y ri akˈom riˈ nicˈatzin cˈa chique riche (rixin) chi nbequiyaˈ ca chrij ruchˈacul ri Jesús. 	 विश्राम दिनको अर्कोदिन, मग्दलिनी मरियम, सुगन्धित द्रव्यहरू किने। तिनीहरूले ती सुगन्धित द्रव्यहरू येशूको शरीरमा लगाइनदिन चाहन्थे।


Riqˈui jubaˈ cˈo jun ri xtibin chuwe: Riyit Santiago, nabij chi ma xu (xe) ta wi nicˈatzin chi nanimaj ri Dios, xa can rajawaxic chi nabanalaˈ chukaˈ ri utzil. Yacˈa riyin, xtichaˈ ri jun, riqˈui ri nuniman chic ri Dios, majun chic nicˈatzin chi nben. Yacˈa riyin ri Santiago nbij cˈa chare ri jun ri nibin queriˈ; riyin, riqˈui ri utzil ri nben, yicowin ncˈut chawech chi kitzij nuniman ri Dios. Y riyit ¿achique cˈa rubanic naben chi nacˈut chinuwech chi animan chic ri Dios, wi xa majun utzil naben ta? 	 एकजना व्यक्तिले भन्न सक्छ, “तिमीसँग विश्वास छ, तर ममा कम छ। जब तिम्रो विश्वासले केही काम गर्दैन भने तिम्रो विश्वासको प्रमाण गर। मेरो विश्वासले गरेको कामबाट म विश्वास प्रमाण गर्न सक्छु।”


Y riyix can jabel iwetaman, ruma iwacˈaxan ri xbix ojer ca, chi ri nelesan jun runakˈ ruwech jun winek, can queriˈ cˈa chukaˈ tiban chare ri xbano. Ri nikˈajo el rey jun winek, can queriˈ cˈa chukaˈ niban chare ri xbano. 	 “तिमीहरूले सुनेकाछौ, यसो भनिएको थियो, ‘आँखाको बदला आँखा, र ‘दाँतको बदला दाँत।’


Rumacˈariˈ tek cˈo jun ri nisiqˈuin (noyon) awuche (awixin) pa jun cˈulanen, catzˈuyeˈ ri pa ruqˈuisbel tak chˈaquet riche (rixin) chi queriˈ tek yarutzˈet pe ri xsiqˈuin (xoyon) awuche (awixin), xtoka cˈa awuqˈui riyit y xtubij chawe: Tabanaˈ jun utzil cajoteˈ pe waweˈ. Y tek queriˈ xtiban chawe, quinojel cˈa ri yetzˈuyeˈ awuqˈui ri pa mesa riche (rixin) ri waˈin, xtiquetamaj chi can cˈo akˈij. 	 यसकारण जब कुनै मानिसले तिमीलाई निम्त्याए भने गएर निम्न स्तरीय आसन ओगट। तब त्यो तिमीलाई निम्त्याउने मानिस आएर भन्नेछ, ए मित्र, अतिथिहरूले तिमालाई सम्मान गर्नेछन्।


Y tek ri Jesús y ri ye rudiscípulos xeˈapon cˈa ri jucˈan chic ruchiˈ yaˈ, chiriˈ pa jun lugar ri Gadara rubiˈ, yecˈo cˈa ye caˈiˈ winek xeˈapon riqˈui ri Jesús; winek ri xa cˈo itzel tak espíritu quiqˈui, xebeˈel pe pa camposanto. Y ruma chi can qˈuiy pokon niquiben ri winek riˈ, rumariˈ majun chic winek ri nikˈax ta chic chupan ri bey riˈ. 	 गदरिनीहरूको मुलुकको एउटा झीलको अर्कोतर्फ येशू आइपुग्नु भयो। त्यहाँ दुईजना मानिस येशू कहाँ आए। तिनीहरूलाई भुत लागेको थियो। तिनीहरू चिहानको गुफामा बस्दथे। तिनीहरू अत्यन्तै डरलाग्दा थिए। यसले गर्दा मानिसहरू त्यो बाटो हिंडने आँट गर्दैनथे।


Y jun chic xubij pe: Ma yicowin ta yibe ruma xa cˈa xicˈuleˈ. 	 तेस्रो मानीसले भन्यो, ‘ मैले भर्खरै विवाह गरेको छु, म आउन सक्तिनँ। ‘


Ri achi riˈ can ya cˈa ri camposanto ri oconek rachoch, y riyaˈ hasta riqˈui cadena ma ye cowinek ta quichapon, ruma can sibilaj ruchukˈaˈ cˈo. 	 त्यो मानिस चिहानहरूमा बस्ने गर्दथ्यो। त्यसलाई कसैले अधीन गर्न सकेनन्, यतिसम्म कि साङ्लाले बाँधेर पनि,


Ruma riyix tek rubanon ca, yix achiˈel tak carneˈl, ri ye sachnek ca. Yacˈa re wacami tzolijnek chic pe icˈuˈx riqˈui ri Cristo. Y ya Riyaˈ ri Kaj Yukˈ y nuchajij ri kánima. 	 तिमीहरु भेंडा जस्तै छौ जो भूल मार्गतिर लागेका छन्। तर अहिले तिमीहरु गोठाला अनि तिमीहरुका प्राणको रक्षक तर्फ र्फकि आएकाछौ।


Y ma nikajoˈ ta cˈa nikelesaj más atiempo, pero xaxu (xaxe wi) cˈa ruma ketaman chi riyit can utz wi anaˈoj, rumariˈ nikajoˈ cˈa chi nawacˈaxaj ta jubaˈ ri caˈiˈ oxiˈ chˈabel ri nikajoˈ nikabij. 	 तर म तपाईंको धेरै समय नष्ट गर्न चाहँदिन। यसर्थ म केही शब्दमा तपाई अघि मुद्दा पेश गर्नेछु। दया गरी, धैर्य धारण गरिदिनु होला।


Yacˈa jun winek ri xa ma nukˈalajsaj ta riˈ chiquiwech ri winek chi riyaˈ wuche (wixin) riyin, riyin chukaˈ can ma xtinkˈalajsaj ta apo rubiˈ chuwech ri Nataˈ Dios ri cˈo chilaˈ chicaj. 	 तर जब कुनै मानिस अरूको सम्मुख उभिएर उसले मलाई विश्वास गर्छु भन्न सक्दैन भने त्यो मेरो आफ्नो मानिस होइन भनेर म भन्नेछु। मेरा स्वर्गमा हुने पिताको अघि पनि म यसै भन्नेछु।


Yacˈa riyit Timoteo, animan ri utzilaj chˈabel ri ncˈut riyin. Awetaman chukaˈ chi xincˈuaj jun utzilaj cˈaslen y can nwajoˈ nben ronojel ri chilaben chuwe ruma ri Dios. Awetaman chi can nucukuban wi nucˈuˈx riqˈui ri Dios, yicochˈon, y yenwajoˈ quinojel. 	 मेरो बारेमा तिमी सबै जान्दछौ। म के सिकाउँछु, कसरी बस्छु, तिमी जान्दछौ। तिमी मेरो जीवनको लक्ष्य, मेरो विश्वास, धैर्य र प्रेम पनि जान्द्छौ। तिमी जान्दछौ कि कोशिश गर्न म कहिल्यै छोडदिनँ।


Ri kˈopoj riˈ, ruma xracˈaxaj chi ya ri Pedro ri nisiqˈuin (noyon) apo pa puerta, sibilaj xquicot. Xa yacˈa chi ma xujek ta ca ri puerta chuwech ri Pedro, y junanin (anibel) xbe pa jay chubixic chi ri Pedro yariˈ ri nisiqˈuin (noyon) apo ri pa puerta. 	 रोदाले पत्रुसको आवाज चिनी र खुशी भई। खुशीले गर्दा उसले ढोका खोल्न सम्म भुली। उनी भित्र गई र जम्मा भएका झुण्डलाई भनी, “पत्रुस ढोकामा हुनुहुन्छ!


Y tek ri winek ri ma ye israelitas ta xquicˈaxaj cˈa ri chˈabel ri xbix ka, can xequicot cˈa pa cánima, y xquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri ruchˈabel ri Ajaf Dios. Y can xquinimaj cˈa quinojel ri cˈo chi niquil na ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 जब गैर यहूदीहरूले पावलले त्यसो भनेको सुने तिनीहरू खुशी भए। तिनीहरूले प्रभुको सन्देशलाई सम्मान गरे। अनि कतिपय मानिसहरूले त्यो सन्देशमा विश्वास गरे। तिनीहरु त्यही मानिसहरू थिए जसलाई अनन्त जीवनको लागि छानिएका थिए।


Ri chiriˈ cˈa chuchiˈ ri raken tek jay riˈ yecˈo qˈuiy yawaˈiˈ ye cotzˈol pan ulef. Yecˈo ye moyiˈ, yecˈo ri ma choj ta yebiyin ruma chi ye cojo y yecˈo ye siquirnek. Y yecˈo cˈa ri jun wi chic ruwech yabil ntoc chique. Y ronojel cˈa quiwech yawaˈiˈ ri yecˈo chiriˈ, can coyoben cˈa chi nisilox ri yaˈ. 	 धेरै रोगी मानिसहरू त्यही जल-कुण्डको दलानमा ती लडिरहेका थिए। तिनीहरूमा कोही अन्धाहरू, कोही लङ्गाडाहरू अनि कोही पक्षाघात का रोगीहरू थिए।


Kachˈalal, riyoj ketaman chi ri Dios can yixrajoˈ wi, y ketaman chukaˈ chi ri Dios can yix ruchaˈon chic. 	 दाज्यू-भाइहरू अनि दिदी-बहिनीहरू, परमेश्वरले तिमीहरूलाई प्रेम गर्नुहुन्छ। हामी जान्दछौं उहाँले तिमीहरूलाई आफ्नो बनाउन छान्नुभयो।


Ri rey Herodes can royowal cˈa chique ri aj Tiro y ri aj Sidón. Pero ri aj Tiro y ri aj Sidón xquiyaˈ cˈa chiquiwech riche (rixin) chi yebe riqˈui ri Herodes. Y xquibochiˈij cˈa ri jun ri nisamej riqˈui ri Herodes ri Blasto rubiˈ, riche (rixin) chi yerucˈuaj cˈa chuwech ri rey y xtiquichojmirisaj chiquiwech chi tiqˈuis chiriˈ ri oyowal, ruma ya ri chiriˈ pan Israel ntel wi el ri nitij ri pa caˈiˈ tinamit, ri pa tinamit Tiro y ri pa Sidón. 	 हेरोदे टायर र सायडनवासीहरूसंग अत्यन्त रिसाएका थिए। यसर्थ तिनीहरू एक समूहको रूपमा हेरोदकहाँ आए। तिनीहरूले हेरोदका निजी सेवक बलस्तको सहयोग प्राप्त गरे अनि हरोदलाई शान्तिको लागि बिन्ती गरे। किनभने तिनीहरूले राजा हेरोदको देशबाट नै भोजन प्राप्त गर्दै थिए।


Y riyaˈ xubij cˈa chique ri winek riˈ: Riyix can iwetaman cˈa chi riyoj israelitas man cˈa yaˈon ta kˈij chake chi nikaben xa jun kawech iwuqˈui y yojapon ta iwuqˈui pa tak iwachoch, xa ruma chi riyix xa ma yix israelitas ta. Pero ri Dios xucˈut cˈa chinuwech chi ma rucˈamon ta chi nbij chare jun winek chi ma chˈajchˈoj ta, xa ruma chi ma israelita ta. 	 उनले तिनीहरूलाई भने, “तिमीहरूले जान्दछौ कि यहूदी भएर अरू वंशका मानिसहरूसंग यसरी संगत गर्नु अथवा मानिसहरूकोमा जानु यहूदीहरूको व्यवस्थाको विरुद्ध हो। तर परमेश्वरले मलाई देखाई सक्नु भएको छ कि मैले कसैलाई ‘अपवित्र’ अथवा ‘अशुद्ध’ भनेर भन्नु हुँदैन।


Ruma ri Ajaf can yerutzuˈ ri winek choj quicˈaslen. Y can nracˈaxaj ri quiˈoración. Yacˈa ri yebano etzelal, ma utz ta nutzˈet chique. 	 प्रभुले धार्मिक मानिसहरुलाई हेर्छन् अनि प्रभुले तिनीहरुको प्रार्थना सुन्छन् तर प्रभु ती मानिसहरुको विरुद्ध हुनुहुन्छ जसले कुकर्म गर्छ।” भजनसंग्रह 34:12-16


Tek ri Jesús xcˈastej cˈa chupan ri nimakˈaˈ chare ri nabey kˈij chare ri semana, nabey cˈa xucˈut riˈ chuwech ri María Magdalena; ri ixok ri achoj riqˈui xerelesaj wi ye wukuˈ itzel tak espíritu. 	 हप्ताहको पहिलो दिनमा येशू मृत्युबाट बौरी उठ्नु भयो। उहाँ पहिले मरियम मग्दलिनीसित देखापूर्न भयो। जसबाट उहाँले सात भूतहरू निकाल्नु भएको थियो।


Rumariˈ, man cˈa tiben ta chic ri etzelal riche (rixin) re ruwachˈulef; xa ticamisaj ri itzel tak raybel riˈ. Ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ, ma tiquicanolaˈ ta quiˈ riche (rixin) chi yemacun. Can man cˈa titzˈilobisaj ta iwiˈ pa tak mac. Ma tiyaˈ ta kˈij chare ri itzel tak iraybel. Xa tiyaˈ ca ri raybel riˈ. Ma chak tibe iwánima chrij ri puek y ri cosas ri cˈo riqˈui jun chic winek. Ruma wi queriˈ niben, can itzel wi. Can junan riqˈui ri niyaˈ quikˈij ri dios ri xa ye banon cuma winek. 	 यसकारण सबै कुकर्महरूलाई आफ्नो जीवनदेखि पन्छाइदेऊ-जस्तो व्यभिचार, अशुद्धता, कुइच्छा लोभ जुन मूर्ति पूजा जस्तै हो।


Y ri Jesús can xbe wi cˈa. Y can sibilaj ye qˈuiy cˈa winek ri xetzekeˈ el chrij. Y rumariˈ niquipitzˈilaˈ cˈa quiˈ chrij, ye benak. 	 अनि येशू याईरससित जानूभयो। धेरै मानिसहरूले येशूलाई पछ्याए। येशूलाई वरिपरि घेरिएको भीडले उहाँलाई धकेलीरहेको थियो।


Y cˈo cˈa chi pa jun ti ruwachˈulef ri cˈo pa yaˈ xkojbeka wi ca, xchaˈ ri Pablo chique quinojel ri achiˈaˈ ri ye benak chupan ri jun barco riˈ. 	 तर पनि हामी कुनै एक टापूमा धक्का खानै पर्छ।”


Quecˈariˈ tibanaˈ ruma can ruraybel ri Dios chi riyix ya ta ri utz ri nibanalaˈ, y riqˈui riˈ, niben chique ri winek ri majun quetaman chrij ri Dios y ma yechˈobon ta jabel, chi majun yecowin niquibij chiwij. 	 यसर्थ जब तिमीहरु असल कर्म गर्छौ, जसले तिमीहरुको विषयमा मूर्खतापूर्वक कुरा गर्छ उसको मुख थुन। परमेश्वरले चाहनु भएको कुरा यही हो।


Y yacˈa tek ri Pablo rutzˈeton chic ri jun achiˈel achicˈ riˈ, yacˈariˈ tek konojel xkachojmirisaj kiˈ riche (rixin) chi xojbe cˈa pa Macedonia, ruma xkˈax chkawech chi xkˈalajsex chuwech ri Pablo chi ri Dios yojrusiqˈuij (yojroyoj) riche (rixin) chi yojbe cˈa quiqˈui ri aj Macedonia riche (rixin) chi nikatzijoj chique ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 पावलले त्यस्तो सपना देखे पछि हामी तुरन्त म्यासिडोनिया जान तयार भयौं। हामीले बुझ्यौं कि परमेश्वरले हामीलाई ती मानिसहरूलाई सुसमाचार भन्न बोलाउनु भएको हो।


Can tatijaˈ akˈij chucˈuaxic jun utzilaj cˈaslen ruma chi cˈo chic ri acukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios. Tatijaˈ akˈij chi ntoc awuche (awixin) riyit ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, ruma can riche (rixin) wi chi nacˈul ri cˈaslen riˈ tek xasiqˈuix (xatoyox) ruma ri Dios. Ruma can chiquiwech ye qˈuiy winek xabij wi chi xacukubaˈ acˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 आफ्नो विश्वासको रक्षा गर्नु दौडमा दगुर्नु जस्तै हो। त्यो दौड जित्न, सक्दो आफ्नो कोशिश गर। अनन्त जीवन प्राप्त गर्ने कोशीश गर जसको निम्ति तिमीलाई आह्वान गरिएकोछ। अनि तिमीले ख्रीष्ट बारे महान् सत्यलाई यसप्रकारले देखेर साक्षी दिएका छौ कि धेरैले त्यो सुनेकाछन्।


Pero riyix man cˈa quixkˈolotej ta pa quikˈaˈ, xa can tichajij cˈa iwiˈ, xa rumacˈariˈ xinbij yan ca chiwe ronojel ri xquebanatej. 	 यसकारण होशियारी बन। यी सब हुन अघि नै मैले सर्तक गराएको छु।


Tek xquil cˈa, xquibij chare: Quinojel ri winek yatquicanoj, xechaˈ. 	 तिनीहरूले येशूलाई भेटे अनि भन्नलागे, सबै मानिसहरू तपाईंलाई नै हेरिरहेका छन।


Y tek ri Jesús xutzˈet cˈa pe ri ruteˈ y ri rudiscípulo ri sibilaj nrajoˈ, xubij cˈa chare ri ruteˈ: Nána, ya laˈ ntoc ca awal, xchaˈ. 	 येशूले आफ्नी आमालाई देख्नु भयो। उहाँले ती उभिनेहरूमा आफ्ना चेलाहरूलाई पनि देख्नु भयो। उहाँले आफ्ना आमालाई भन्नु भयो, “हे प्रिय नारी तिम्रो पुत्र यहाँ छ।”


Wi yatajnek chake chi yekatoˈ ri nicˈaj chic, can quekatoˈ cˈa. Wi yatajnek chake chi yekatijoj ri nicˈaj chic, can quekatijoj cˈa. 	 यदि कसैसँग सेवाको वरदान छ भने उसले सेवा गर्नुपर्छ। यदि कसैसँग उपदेशको वरदान छ भने उसले उपदेश दिनुपर्छ।


Y riyix iwetaman chi ri Jesucristo xcom kuma riyoj riche (rixin) chi xuyaˈ kacˈaslen. Riche (rixin) chi queriˈ wi cˈa yoj qˈues na waweˈ chuwech re ruwachˈulef, o yoj caminek chic el, cˈo kacˈaslen riqˈui Riyaˈ. 	 येशूले हाम्रो निम्ति प्राण दिनु भयो जसमा कि हामी उहाँसितै बस्न सकौं। जब उहाँ आउनुहुन्छ हामी जीवित रहौं कि मृत, यो कुनै महत्वको कुरो होइन।


Y tek ri Pablo chˈonak chic ka, xxuqueˈ cˈa y xuben orar quiqˈui quinojel ri yecˈo chiriˈ. 	 जब पावलले ती कुराहरू भनिसके, उनी घुँडा टेकेर बसे र प्रत्येकले मिलेर प्रार्थना गरे।


Rumariˈ wi cˈo jun kachˈalal ri yatajnek chare chi nichˈo pa jun chic chˈabel ri ma ruchˈabel ta, tucˈutuj cˈa chare ri Dios riche (rixin) chi queriˈ nicowin chukaˈ nukˈaxaj ca rubixic pa quichˈabel ri yeˈacˈaxan riche (rixin). 	 यसकारण जसले विभिन्न भाषा बोल्ने वरदान पाएको छ उसले आफूले बोलेका कुराहरूको अनुवाद पनि गर्न सक्ने हुने प्रार्थना गरोस्।


Riyix chukaˈ xa can ma xtitoˈ ta iwiˈ chuwech ri rucˈayewal riˈ. Ruma nibij chiquij ri winek chi ma utz ta yetajin chubanic, pero tek riyix nibij chi ma utz ta yetajin chubanic ri winek, xa can yixtajin nisiqˈuij (niwoyoj) ri rucˈayewal pan iwiˈ, ruma riyix chukaˈ xa can yixtajin chubanic ri mac ri yequiben riyeˈ. 	 यदि तिमीले अरूलाई जाँच गर्न सक्छु भनेर सोच्छौ भने, तब तिमी भूल धारणामा छौ। तिमी पनि पापको दोषी छौ। तिमीले अरू मानिसहरूलाई जाँच गर्छौ तर तिमीले पनि त्यस्तै नराम्रो कामहरू गरेका हुन्छौ। यसकारण जब तिमी तिनीहरूलाई जाँच गर्छौ तब तिमी आफैले आफूलाई जाँच गरिरहेका हुनेछौ।


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ chique ri winek tek yerutijoj: Man cˈa tiben ta achiˈel niquiben ri aj tzˈibaˈ. Ruma riyeˈ sibilaj nika chiquiwech niquicusaj tukutek tak tziek, riche (rixin) chi queriˈ nitzˈet chi can cˈo quikˈij. Nika chukaˈ chiquiwech chi niyaˈox (nyaˈ) rutzil quiwech ri pa tak cˈaybel. 	 येशूले लगातार सिकाउनु भयो। उहाँले भन्नुभयो, “शास्त्रीहरूदेखि होशियार बस। तिनीहरू लामा वस्त्रहरू पहिरिएर आफूलाई प्रमुख देखाउनको निम्ति हिंडन मन पराउँछन। अनि तिनीहरू आफूलाई बजारमा हुँदा मानिसहरूले तिनीहरूलाई आदर गरून् भन्ने चाहन्छन्।


Y ri Jesús xubij chukaˈ chique: Re nichop el bey, can majun cˈa ticˈuaj el. Ma ticˈuaj ta chˈameˈy, ma ticˈuaj ta yaˈl, ni caxlan wey, ni irajil. Y ma ticˈuaj ta el caˈiˈ itziak, xa can xu (xe) wi ri icusan. 	 उहाँले प्रेरितहरूलाई भन्नुभयो, “जब कतै हिंडदछौ, साथमा लौरो, खानेकुरा, झोला र पैसा रूपियाँ केही नलैजाऊ।


Y ri yawaˈ riˈ xubij cˈa chare ri Jesús: Táta, tek nisilon pe ri yaˈ, majun yitoˈo ta riche (rixin) chi yinapon ta apo cˈa chupan. Rumariˈ, astapeˈ ntij nukˈij chi yibe ta apo, cˈa ma jane quinapon ta, tek xa can yariˈ xapon yan jun chic, xchaˈ chare ri Jesús. 	 त्यस रोगीले उत्तर दियो, “महाशय, मलाई त्यो पानी चलिरहेको बेला त्यहाँ पस्न सहायता गर्ने कोही छैन्। मैले कोशिश गर्दा-गर्दै मेरो अघि जल-कुण्डमा मानिस पसि हाल्छ।”


Y astapeˈ ri ojer ca, ri Dios majun xuben chique ri winek ri ma ye israelitas ta, chi xequicˈualaˈ ri itzel bey ri xka chiquiwech riyeˈ, 	 बितेका दिनहरूमा उहाँले सबै जातिहरूलाई आफ्नो इच्छा अनुसार बाँच्न दिनुभयो


Yacˈa ri naˈoj ri nikacˈut riyoj chiquiwech ri kachˈalal, can riche (rixin) wi ri Dios, naˈoj ri majun bey can ta kˈalajsan pe jabel. Xa ma can ta kˈalaj rubixic banon pe chare. Pero cˈa chupan re katiempo riyoj, xkˈalajsex wi ri ruchˈobon pe ri Dios chi nuben. Can cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef tek ri Dios xuchˈob yan chi xtuben chake chi xticˈojeˈ kakˈij kacˈojlen. 	 तर हामी परमेश्वरका गुप्त ज्ञान बताउँदछौ जुन ज्ञान लुकाइको छ। परमेश्वरले यस ज्ञान हाम्रो भलाईकोलागि तयार गर्नु भएको हो। संसार सृष्टि हुनु भन्दा अधि नै उहाँले यो योजना बनाइसक्नु भएको थियो।


¿Achique nabij riyit? ¿La rucˈamon cami chi nikatoj ri alcawal ri nubij ri César ri cˈo chi nikatoj, o xa ma rucˈamon ta? xechaˈ chare ri Jesús. 	 हामीलाई भन्नुहोस्, के हामाले कैसरलाई कर तिर्नु उचित छ वा छैन?”


Y tek ri Jesús xracˈaxaj chi ri Juan ri Bautista xchapatej y xyaˈox (xyaˈ) pa cárcel, yacˈariˈ tek ri Jesús xtzolin chic pa ruwachˈulef Galilea. 	 येशूले यूहन्ना थुनामा परे भन्ने कुरा सुन्नु भयो। त्यसपछि उहाँ गालील तर्फ लाग्नुभयो।


Y ri rajaf ri jay xquixrucˈuaj cˈa pa jun rucaˈn tanaj (wik) chare ri jay. Y chiriˈ cˈo jun nimajay ri chojmirisan chic rupan. Ya ri chiriˈ tibanaˈ wi ruchojmil ri xtikatij chupan re pascua, xeˈucheˈex el. 	 त्यसपछि मालिकले आफ्नो घरको माथिल्लो तलाको ठूलो कोठा देखाउनेछ। यो कोठानै तिमीहरूको निम्ति तयार परिनेछ। निस्तारको भोज त्यहीं तयार गर।”


Y can queriˈ wi xinben riyin wachˈalal, tek xinapon iwuqˈui. Ma riqˈui ta naˈoj riche (rixin) re ruwachˈulef xintzijoj ri ruchˈabel ri Dios chiwe, ni ma riqˈui ta chukaˈ chˈabel ri achiˈel niquicusaj ri nimaˈk tak achiˈaˈ ri qˈuiy quetaman. 	 प्यारा दाज्यू-भाइ, दिदी-बहिनीहरू हो, जब म तिमीहरू कहाँ आएँ, मैले तिमीहरूलाई परमेश्वरको सत्य घोषणा गरें। तर मैले आलंकारिक शब्द लगाएर वा ज्ञानको कुरा गरीनँ।


Riyoj yoj chˈayon cuma ri winek, yoj yaˈon pa tak cárcel, ye yacatajnek winek chikij, sibilaj samaj kabanon, kacochˈon waran, kacochˈon wayjal. 	 हामी यस्तो गर्छौ, जब हामी कुटाइ खान्छौं, हामी जेलमा हुन्छौंै, जब मानिसहरूले हाम्रो विरोधमा आवाज उठाउँछन्, जब हामीले कठिन परिश्रम गर्नु पर्छ, जब हामी सुत्न पाउँदैनौ अनि हाम्रोमा खाने वस्तु हुँदैन


Y can queriˈ wi cˈa xquiben. Xquelesaj cˈa el ri cˈajolaxel chiriˈ chupan ri rulef y xquicamisaj. Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij: ¿Achique cami xtuben ri rajaf ulef chique ri achiˈaˈ kajoy tak ulef? 	 त्यसपछि खेतीवालहरूले उसको छोरोलाई खेतबाट बाहिर निकालिदिए अनि त्यसलाई मारे। “यो खेतको मालिकले अब के गर्नेछ?


Riyix xa yix nacanek y yix moyiˈ. Ruma, ¿achique cˈa ri más nim rukˈij? ¿La ya cami ri kˈanapuek ri cˈo pa rachoch ri Dios o xa can ya ri rachoch ri Dios ri nibano lokˈolaj chare ri kˈanapuek ri cˈo chiriˈ? 	 तिमीहरू अन्धो-मूर्खहरू हौ! सुन ठूलो हो की सुनलाई पवित्र पार्ने मन्दिर लो?


Y ri yecˈo chiriˈ xquibij: Ajaf, pero ri utzilaj mozo cˈo chic lajuj riqˈui, xechaˈ. 	 ती मानिसहरूले राजालाई भने, तर मालिक, त्यो नोकरको त अघिबाटै दश थैलो रुपियाँ छ।


Yecˈo chukaˈ ixokiˈ ruma chi can quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ xecˈasox ri quicaminak ruma ri Dios. Pero yecˈo chukaˈ nicˈaj chic winek, ruma chi can quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ xeyaˈox (xeyaˈ) pa tijoj pokonal. Pero ma xquipokonaj ta xeˈapon pa camic, ruma quetaman chi xtibequilaˈ jun cˈaslen más utz. Ma xquiyaˈ ta ca ri Dios, riche (rixin) chi xquitoˈ ta quiˈ chuwech ri camic. 	 मृतहरूलाई बौराई उठाइयो र घरमा तिनका स्त्रीहरूका हातमा सुम्पिदिइयो। अरूहरूले छुटकारा हुनदेखि आफैले अस्वीकार गरे। तिनीहरूलाई सताएर मारियो। तिनीहरूले यसै गरे किनकि तिनीहरू अझ राम्रो जीवनमा उठ्न चाहन्थे।


Y ri Jesús xubij chukaˈ chi xa ya ri itzel ri yepe pa ránima ri winek, xa yariˈ ri nitzˈilobisan riche (rixin). 	 फेरि येशूले भन्नुभयो, “जे कुराहरू मानिसबाट बाहिर निसकन्छ त्यसैले उसलाई अशुद्ध तुल्याउँछ।


Re nbij chiwe, chi nwajoˈ ncˈul jubaˈ nukˈij, reˈ ma ya ta ri Ajaf ri biyon chuwe chi nben queriˈ. Riyin xa yin achiˈel jun ri xa chˈujernek, ruma nchapon nyaˈ jubaˈ nukˈij. 	 म गर्व गर्छु किन कि म आफूमा विश्वस्त छु। तर मैले यो प्रभुले बोल्नु भए जस्तो बोलेको होइन। मैले एउटा मूर्खले जस्तो गर्व गर्दैछु।


Ruma Riyaˈ xubij chukaˈ chare ri Moisés: Achique winek ri nwajoˈ njoyowaj ruwech, can njoyowaj wi cˈa ruwech. Y achique winek ri nwajoˈ ntoˈ, can ntoˈ wi. Queriˈ xubij ri Dios chare. 	 परमेश्वरले मोशालाई भन्नुभयो, “जसलाई म कृपा दर्शाउनु चाहन्छु उसैलाई कृपा दर्शाउँछ। अनि जसलाई सहानुभूति दर्शाउनु चाहन्छु उलाई सहानुभूति दर्शाउछु।”


Ri ibeyomal kˈayinak chic, y ri itziak chicopirnek chic. 	 तिमीहरूको धन नष्ट हुनेछ अनि बेकार हुनेछ। तिमीहरूको वस्त्रहरू कीराले खानेछ।


Riyix nibij chuwe chi xa uchukˈaˈ riche (rixin) ri Beelzebú ri ncusaj riyin tek yenwelesaj ri itzel tak espíritu, pero ri ye tzekelbey iwuche (iwixin) riyix yequelesaj chukaˈ itzel tak espíritu. ¿La ya cami ruchukˈaˈ ri Beelzebú ri niquicusaj chukaˈ riyeˈ nichˈob riyix? Rumariˈ yecˈa ri ye tzekelbey iwuche (iwixin) riyix, yecˈa riyeˈ ri xquebin chiwe chi xa ma kitzij ta ri xibij chuwe. 	 तिमीहरूले भन्दैछौ कि मैले शैतानको शक्तिद्वारा भूतहरू भगाउँदैछु। यदि यो सत्य हो भने, तिम्रा मानिसहरूले भुत भगाउन कुन शक्तिको प्रयोग गर्दैछन्? यसकारण तिमीहरूका आफ्नै मानिसहरूले तिमीहरूको भूल कोट्याउनेछन्।


Can ntij cˈa nukˈij, ruma nwajoˈ yicˈastej el chiquicojol ri caminakiˈ y yibecˈojeˈ chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios. 	 अनि ममा आशा छ म पनि मृत्युबाट बौरी उठ्नेछु। न्न


Yacˈa tek xtapon ri kˈij tek xtikˈat tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef, riyin nbij cˈa chiwe chi riyix ri yixcˈo pa Corazín y ri yixcˈo pa Betsaida ri más xtikˈax ruwiˈ ri rucˈayewal ri xtika pan iwiˈ, que chiquiwech ri aj Tiro y ri aj Sidón. 	 तर म भन्दछु, न्यायको दिनमा टायर र सदोमकोभन्दा तिमीहरूको हालत खराब हुनेछ।


Y tek ri Pedro xracˈaxaj chi queriˈ xubij ri Jesús, xucˈuaj el jubaˈ quelaˈ y xbechapon pe chare. Can xubij cˈa chare: ¿Achique ruma ma napokonaj ta awiˈ riyit? Man ta nibanatej achiˈel ri xabij riyit Ajaf, xchaˈ ri Pedro. 	 येशूलाई एक्लै एकातिर लगेर टिका टिप्पणी गर्न लागे। पत्रुसले भने, “परमेश्वरले तपाईंलाई यस्ता कुराबाट बचाउँनु हुनेछ, हे परमप्रभु तपाईं माथि यस्ता कुराहरू आउने छैनन्।”


Y nbij cˈa chiwe achoj chuwech ri rucˈamon chi nixibij wi iwiˈ: Tixibij iwiˈ chuwech ri jun ri can nicowin nucamisaj ri chˈaculaj y nicowin yixrutek pa kˈakˈ. Can chuwech cˈa riˈ tixibij wi iwiˈ. 	 तर कोसित डराउनु पर्छ म तिमीहरूलाई बताउनेछु। तिमीहरू उहाँ एकसंग डराउनु पर्छ जससित मारे पछि नरकमा फयाँक्न सक्ने शक्ति छ। हो, उहाँ मात्र एक हुनुहुन्छ जससित तिमीहरू डराउनु पर्छ।


Y ri Jesús xubij cˈa chique: ¿Riyix chukaˈ, can cˈa ma jane nikˈax ta chiwech ri nbij? ¿La ma nikˈax ta cˈa chiwech chi ronojel ri nutij ka ri winek ma ya ta riˈ ri nitzˈilobisan riche (rixin)? 	 येशूले भन्नुभयो, “के तिमीहरूलाई अझै पनि यो बुझ्न गाह्रो परिरहेछ? के तिमीहरू जान्दैनौ कि कुनै मानिसमा जे पनि बाहिरबाट पस्छ त्यसले उसलाई अशुद्ध पार्न सक्तैन


Ticˈutuj cˈa chukaˈ chare ri Dios chi ma yojka ta pa quikˈaˈ ri itzel tak achiˈaˈ, ruma xa ma quinojel ta ri winek quiniman ri Jesucristo. 	 अनि यो पनि प्रार्थना गर कि पापी र कुकर्मीहरूको हातबाट हामी बाँच्न सकौं। सबैले परमप्रभुमा विश्वास गर्दैनन्।


Tijakaˈ cˈa ri iwánima riche (rixin) chi yojiwajoˈ. Ruma riyoj xa majun cˈa itzel ri kabanon ta chiwe, riyoj majun cˈa winek kayojon ta runaˈoj, majun ri kakˈolon ta. 	 हाम्रो लागि आफ्नो हृदय खुला राख। हामीले कसैलाई नराम्रो गरेका छैनौं, हामीले कसैको विश्वास नष्ट गरेका छैनौं। हामीले कसैलाई शोषण गरेका छैनौं।


Y yecˈo cˈa acˈalaˈ ri xeˈucˈuex apo chuwech ri Jesús, chi nuyaˈ ta el ri rukˈaˈ pa quiwiˈ, riche (rixin) chi niquicˈul ri rubendición ri Dios. Yacˈa ri discípulos xa xechapon chique ri winek chi ma quequicˈom ta pe ri acˈalaˈ. 	 कोही मानिसहरूले आ-आफ्ना बालकहरू येशूकहाँ ल्याँउदै थिए ताकि येशूले तिनीहरूलाई छोएर आशिर्वाद दिनुभएको होस्। तर चेलाहरूले जब देखे, तिनीहरूले मानिसहरूलाई हकारे।


Ri quicapitán ri soldados y quinojel ri yecˈo chiriˈ quichajin apo ri Jesús, tek quitzˈeton chic ka ri xuben ri silonel, y quitzˈeton chukaˈ chic ri nicˈaj chic ri xebanatej, riyeˈ can sibilaj cˈa xquixibij quiˈ y xquibilaˈ cˈa: Can kitzij na wi chi re jun achi reˈ can Rucˈajol wi ri Dios, xechaˈ. 	 सेनाका अधिकारी र येशूलाई पहरा दिने सैनिकहरूले भुँइचालो गएको र अरू घटनाहरू घटेको अनुभव गरे। तिनीहरू खूबै भयभीत भए र तिनीहरूले भने, “साँच्चै नै उहाँनै परमेश्वरको पुत्र हुनुहुन्थ्यो।”


Y can queriˈ chukaˈ xcˈulwachitej quiqˈui ri yawaˈiˈ pa rutiempo ri profeta Eliseo, ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Pa rutiempo cˈa ri Eliseo, ri waweˈ pan Israel can yecˈo cˈa qˈuiy yawaˈiˈ riqˈui ri jun yabil ri lepra rubiˈ. Pero majun ri xcˈachojsex ta chique ri cˈo ri yabil riˈ chiquij, xaxu (xaxe wi) cˈa ri Naamán ri xcˈachojsex y riyaˈ xa ma israelita ta, xa jun achi ri nipe pa Siria. 	 अनि अगमवक्ता एलिशाको समयमा इस्राएलमा धेरै कोडका रोगीहरू थिए। तर नामान बाहेक कसैलाई पनि निको पारिएन। अनि नामान इस्राएलवासी नभई सिरियावासी थिए।”


Yacˈariˈ tek can xquicˈutuj chic cˈa chare: ¿Yit achique cˈa riyit? Ruma riyoj nicˈatzin cˈa chake chi niketamaj el yit achique cˈa riyit, y yariˈ ri nbekabij chique ri ye takayon pe kiche (kixin). Takˈalajsaj cˈa awiˈ chkawech, xechaˈ chare. 	 तब यहूदीहरूले सोधे, “तब तिमी को हौ? आफ्नो विषयमा हामीलाई बताऊ कि जसले हामीलाई पठाए तिनीहरूलाई बताउन सकूँ। तिम्रो विषयमा तिमी के भन्छौ?”


Y jun cˈa chique ri kˈij riˈ tek quimolon cˈa quiˈ achiˈel xa ye ciento veinte kachˈalal, ri Pedro xpaˈeˈ anej chiquiwech, y xubij cˈa chique: 	 केही दिन पश्चात् त्यहाँ विश्वास गर्नेहरूको सभा भइरहेको थियो। सभामा झण्डै एक सय बीस जना मानिसहरू थिए। पत्रुस उभिए र भने,


Y ya cˈa hora riˈ tek ri Jesús xurek ruchiˈ y xubij: Elí, Elí, ¿lama sabactani? xchaˈ. Y ri chˈabel riˈ ntel chi tzij: Nataˈ Dios, Nataˈ Dios, ¿achique cˈa ruma tek xinamalij ca? 	 प्राय तीन बजेतिर येशू ठूलो स्वरमा कराउनु भयो, “एली, एली, लामा सबथखानी?” यसको अर्थ, “मेरा परमेश्वर मेरा परमेश्वर, तपाईंले मलाई किन एक्लै छोडनु भयो?”


Tanataj ronojel reˈ chique ri kachˈalal, y tabij chukaˈ chique pa rubiˈ ri Ajaf Dios chi ma tiquiben ta oyowal chrij chˈabel ri xa ma yecˈatzin ta, ruma xa majun utz nucˈom pe chique. Xa nuyoj quicˈuˈx ri yeˈacˈaxan. 	 मानिसहरूलाई यी कुराहरू भनी बस। अनि परमेश्वर समक्ष तिमीहरूलाई चेतावनी देऊ जसद्वारा तिनीहरूले वचनलाई लिएर कुनै बहस नगरून्। वचनहरू बारे र्तक गर्नाले केही लाभ हुने छैन। वास्तवमा त्यसले सुन्नेहरूलाई पनि नष्ट गर्छ।


Y ri achi can yacˈariˈ tek xacˈaxan y xel ri ruchˈabel jabel. 	 जब येशूले त्यसो गर्नुभयो, त्यस मानिसको कान खोलिए अनि जिब्रो को वन्धन फुक्यो। अनि उ र स्पष्ट बोल्ने भयो।


Ri chilaˈ chicaj ri acuchi (achique) cˈo wi ri Nataˈ, cˈo cˈa sibilaj qˈuiy cˈojlibel ri xquecˈojeˈ wi ri yeˈapon riqˈui. Wi xa man ta kitzij chi queriˈ, riyin xinbij yan ta chiwe. Wacami yibe chubanic y chuchojmirisaxic ri icˈojlibel chilaˈ chicaj riqˈui ri Nataˈ. 	 त्यहाँ मेरा पिताको घरमा धेरै कोठाहरू छन्। यदि यो सत्य नभएको भए म तिमीहरुलाई भन्ने थिईनँ। म त्यहाँ तिमीहरूको व्यवस्था मिलाउन गइरहेछु।


Ruma tek xojalex, majun kacˈamom pe. Y queriˈ chukaˈ tek xkojcom, majun chukaˈ xtikacˈuaj el. 	 जब हामी संसारमा आयौ, हामीले हामीसित केही पनि ल्याएनौं, उसरी नै, जब हामी मर्छौं यस संसारबाट हामी केही पनि लान सक्तैनौं। जब हामी संसारमा आयौं हामी रित्तो हात आयौं। अनि जब हामी मर्छौं हामी रित्तो हात जान्छौं।


Riyin wetaman ronojel ri yeˈibanalaˈ y wetaman chukaˈ chi nikˈaxaj tijoj pokonal y nikˈaxaj ri mebaˈil, pero chinuwech riyin xa can yix beyomaˈ wi. Wetaman chukaˈ chi ri winek ri yebin chi ye israelitas y xa ma ye israelitas ta, qˈuiy itzel ri niquibij chiwij. Pero riˈ xa ye jumoc winek ri xa ye riche (rixin) ri Satanás. 	 मलाई तिमीहरुको कष्ट थाहा छ। अनि मलाई थाहा छ कि तिमीहरु निर्धन छौ। तर वास्तवमा तिमीहरु धनवान् छौ। कोही मानिसहरुले तिमीहरुको विरोधमा भनेको नराम्रा कुराहरु मलाई थाहा छ। तितीहरू दावी गर्छन् कि तिनीहरू यहूदीहरू हुन्। तर तिनीहरु साँचो यहूदीहरु होइनन्। तिनीहरु शैतानको सभा-घर हुन्।


Xa can riqˈui cˈa ri lokˈolaj ruquiqˈuel ri Cristo xixcol wi pe. Riyaˈ can achiˈel jun alaj carneˈl ri nicamisex chuwech ri Dios; carneˈl ri majun ruyabil y jabel chˈajchˈoj. 	 तर तिमीहरु ख्रीष्टको बहुमूल्य रगतले किनियौ, दोषरहित भेडाको पाठो।


Riyoj can nikacˈutuj wi cˈa chare ri Dios chi man ta jun etzelal ri niben. Riyoj nikacˈutuj queriˈ pan iwiˈ riyix, pero ma ruma ta chi riyoj nikajoˈ chi nikˈalajin chiwech chi can yoj riche (rixin) wi ri Dios y can cˈo ri ruchukˈaˈ pa kakˈaˈ. Ma que ta riˈ. Ri nikajoˈ riyoj ya ta chi riyix niben ri utz, astapeˈ ma nikˈalajin ta chiwech chi can yoj riche (rixin) wi ri Dios. 	 परमेश्वरलाई हाम्रो प्रार्थना छ, तिमीहरूले कुनै नराम्रो काम गर्ने छैनौ। हामी जाँचमा सफल बनेको अरू मानिसहरूले देखुन् भन्ने कुरो हाम्रा होइन। तर ठुलो कुरो त यो छ कि यदि परीक्षमा हामी आफै असफल भएको मानिसहरूले सोचे पनि जुन असल हो तिमीहरू त्यही काम गर।


Tiyaˈ cˈa rukˈij ri Dios. Ruma xaxu (xaxe wi) Riyaˈ ri nicowin nibano chiwe chi can nicukubaˈ icˈuˈx riqˈui. Queriˈ nubij ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, ri ruchˈabel ri Jesucristo ri ntzijoj riyin. Re chˈabel reˈ ma can ta kˈalajsan pe ruma ri Dios, xa cˈa ya re tiempo reˈ xukˈalajsaj jabel. 	 परमेश्वरको महिमा होस्। परमेश्वरले मात्र तिमीहरूका विश्वासलाई बलियो पार्न सक्नु हुन्छ। उहाँले सुसमाचारको प्रयोग गर्नुसक्नु हुन्छ जुन म तिमीहरूको विश्वास दरिलो बनाउन प्रचार गर्दछु। त्यो सुसमाचार जुन म प्रचार गर्छु त्यो येशू ख्रीष्टको बारेमा छ।


Y ri Pilato xrelesaj cˈa el ri Barrabás, ruma nrajoˈ chi nuben ri quiraybel ri winek. Cˈacˈariˈ xutek ruchˈayic ri Jesús y xujech el riche (rixin) chi ticamisex chuwech cruz. 	 पिलातसले मानिसहरूलाई खुशी तुल्याउन चाहन्थे, यसर्थ उनले बारब्बालाई तिनीहरूको निम्ति छोडिदिए। अनि पिलातसले सिपाहीहरूलाई येशूलाई कोर्रा लगाउने हुकून दिय्ए। तब पिलातसले येशूलाइ क्रूसमा टाँग्नका निम्ति सिपाहीहरूको हातमा जिम्मा दिए।


Riyix sibilaj ninimirisaj iwiˈ ruma cˈo ri ruley ri Dios iwuqˈui. Pero xa ma ninimaj ta ri nubij ri ley riˈ y rumariˈ xa yixtajin nikasaj rukˈij ri Dios. 	 परमेश्वरको व्यवस्थाको विषयमा तिमीहरू घमण्ड गर्छौं। तर तिमीहरूले परमेश्वरको व्यवस्था भगं गरेर उहाँलाई अनादर गर्छौ।


Y wetaman chi tek xquinapon iwuqˈui, can nim wi ri utzil ri xticˈul ruma ri lokˈolaj ruchˈabel ri Cristo ri xtincˈuaj chiwe. 	 जब म तिमीहरूलाई भेट्न आउँछु म ख्रीष्टको सम्पूर्ण आशिषसितै आउँछु।


Y wacami kacˈaxan chi yecˈo jojun chicojol ri ma niquicˈuaj ta pa ruchojmil ri quicˈaslen, xa yekˈoran y ma nicajoˈ ta yesamej, y niquinimilaˈ apo quiˈ pa tak mololen tzij ri xa ma nicˈatzin ta. 	 हामीले सुनेका छौं तिमीहरू मध्ये कसै-कसैले पटक्कै काम गर्दैनन् र अर्काको काममा हस्तक्षेप मात्र गरिहिंडछन्।


Achique cˈa ri xtichˈacon, can xtiban chare chi xtucusaj sakilaj tak tziek. Y ma xtinwelesaj ta ri rubiˈ chupan ri wuj ri riche (rixin) cˈaslen. Y chukaˈ can xtinbij cˈa chare ri Nataˈ y chique ri ángeles, chi ri jun winek riˈ can wuche (wixin) riyin. 	 हरेक मानिस जसले विजय प्राप्त गर्छ, यी मानिसहरुले जस्तै सेतो बस्त्र लाउनेछ। म त्यस व्यक्तिको नाउँ जीवनको पुस्तकबाट हटाउने छैन। म दावी गर्नेछु कि उ मेरो हो। म यो कुरा मेरा पिता अनि उनका स्वर्गदूतहरुको समक्ष भन्नेछु।


Y ri Jesús xerutzˈet cˈa chi ri rudiscípulos ye cosnek chic y ma yecowin ta niquiben chare ri jucuˈ chi nibiyin chiquiwech, ruma ri cakˈikˈ nupaxij riˈ chuwech ri jucuˈ y nutzolij cˈa. Y tek xa ruchapon cˈa pe rusekeric, ri Jesús petenak cˈa chraken pa ruwiˈ ri choy, y nrajoˈ cˈa nikˈax el chiquiwech. 	 येशूले डुङ्गालाई समूद्रको धेरै टाढा पुगेको देख्नुभयो। उहाँले डुङ्गा खियाउनलाई चेलाहरूले कष्ट गरिरहेको देख्नुभयो। किनभने आँधी तिनीहरूको विरूद्ध चलिरहेको थियो। यो त्यस्तै तीन र छः बजे बिहान बिचको समय थियो। उहाँ डुङ्गा भएतिर जानुभयो। उहाँ पानीमा हिडनु भयो। उहाँले लगातार हिंडेर डुङ्गालाई समेत पार गर्ने इच्छा गर्नुभयो।


Y wi xa jun samaj ri xa ti coˈol oc achiˈel riˈ ma yixcowin ta niben, ¿achique cˈa ruma tek can nichˈujirisaj iwiˈ riche (rixin) chi niwil nicˈaj chic chique ri yecˈatzin chiwe? 	 यदि तिमीहरू स-साना कुराहरू नै गर्न सक्दैनौ भने ठूलो विषयको किन फिक्री गर्छौ?


Xquicˈom cˈa pe ri ti alaj bur rachibilan ri ruteˈ, cˈacˈariˈ ri discípulos xquiyaˈ ri quitziak chiquij ri bur riche (rixin) chi ri Jesús xchˈoqueˈ el chrij. 	 उनीहरू गधा र त्यसको बछेडालाई लिएर येशूकहाँ फर्की आए। तिनीहरूले आफ्ना वस्त्र गधालाई ओढाइदिए, अनि येशू त्यसमाथि बस्नु भयो।


Y ronojel cˈa riˈ xapon rutzijol quiqˈui ri kachˈalal ri yecˈo pa tinamit Jerusalem. Y ri kachˈalal riˈ xquibij cˈa chare ri Bernabé chi tibe cˈa pan Antioquía. 	 एन्टिओकमा नयाँ विश्वासीहरू भएका समाचहरू यरूशलेमको मण्डलीमा पुग्यो। यसैले तिनीहरूले बर्णाबासलाई एन्टिओकमा पठाए।


Y wi ri Satanás yerelesaj el ri can yesamej riqˈui, can ntel cˈa chi tzij chi xa ruyon riyaˈ nrokotaj el riˈ. Xa ruyon riyaˈ nuben ka chˈaˈoj chrij. Y wi queriˈ nuben, chanin nitzak y niqˈuis ka rukˈij. 	 यदि शैतानले शैतानलाई निकाल्दछ भने, त्यो आफ्नै विरुद्ध विभाजित हुन्छ। तब कसरी उसको राज्य टिक्न वा चल्न सक्छ?


Y tek xtiwacˈaxalaˈ cˈa chi yecˈo ruwachˈulef ri cˈo chˈaˈoj ntajin chiquicojol o ri winek yeyacatej chiquij ri aj kˈatbel tak tzij pa quitinamit, man cˈa tixibij ta iwiˈ, ruma nabey can cˈo chi nibanatej na queriˈ, pero xa ma ya ta riˈ ri ruqˈuisbel tak kˈij chare re ruwachˈulef. 	 जब तिमीहरूले लडाई र हलचलको विषयमा सुन्नेछौ, नडराऊ। यही कुरा पहिले हुनेछ। त्यसपछि अन्त आउनेछ।”


Jix cˈa. Y tek xquixapon chic cˈa pa rachoch ri Dios, titzijoj chique ri winek ronojel ri chˈabel riche (rixin) ri cˈacˈacˈ cˈaslen ri nuyaˈ ri Jesucristo, xchaˈ ri ángel. 	 “जाऊ र मन्दिर प्राङ्गणमा उभिनू अनि मानिसहरूलाई यो नयाँ जीवनको विषयमा प्रत्येक कुरा वर्णन गर्नु।”


Yacˈa ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: ¿La ma isiqˈuin ta cˈa riyix chupan ri ruchˈabel ri Dios ri nubij wi chi ri Dios can pa rutiquiribel pe tek can pa cˈulaj xeruben? Can ma ruyon ta cˈa ri achi, y chukaˈ ma ruyon ta ri ixok. 	 येशूले जवाफ दिनुभयो, ‘के तिमीहरूले धर्मशास्त्रमा पढेका छैनौ? जब परमेश्वरले संसारको सृष्टि गर्नुभयो, ‘उहाँले नर र नारी बनाउनु भयो।’


Riyeˈ xbequibij cˈa chare: Táta, riyoj xnatej chake chi tek ri Jesús can cˈa qˈues na, xubij cˈa chi xticˈastej pe ri pa rox kˈij. Can queriˈ wi cˈa rubin ca ri kˈolojel riˈ. 	 तिनीहरूले भने, “स्वामी, हामीलाई थाहा छ त्यस ठगाहाले त्यो जिउँदो छँदा ‘तीन दिनपछि म फेरि बौरी उठ्नेछु’ भनेको थियो।’


Yacˈa riyix man xa tichˈob chi riyin y ri ye wachibil nikaben mandar chiwe achique ri utz chi ninimaj. Ma que ta riˈ. Ruma riyix can cof chic yixcˈo chupan ri icukbel cˈuˈx riqˈui ri Cristo. Ri nikaben riyoj xaxu (xaxe wi) cˈa nikajoˈ yixkatoˈ, riche (rixin) chi cˈo ta más quicoten pa tak iwánima. 	 मैले यो भन्न खोजेको होइन कि हामी तिमीहरूको विश्वासमाथि नियन्त्रण राख्न चाहन्छौ। तिमीहरू विश्वासमा दृढ छौ। तर तिमीहरूकै आनन्दको लागि हामी तिमीहरूसित काम गर्नेछौं।


Y wi xa ta ri Ajaf Dios man ta nuben chi xa kˈatatel ri kˈij riche (rixin) ri tijoj pokonal riˈ, quinojel ta yecom. Pero ruma ri rutzil Riyaˈ pa quiwiˈ ri ye ruchaˈon chic, can xtuben wi chi xa kˈatatel ri kˈij riˈ. 	 उहाँका मानिसहरूको निम्ति परमेश्वरले त्यो भयानक समयलाई सीमित पार्ने निश्चय गर्नु भएको छ। यदि त्यो समय नछोटाइए कोही पनि बाँच्ने छैन। तर परमेश्वरले आफूले चुन्नु भएका मानिसहरूका निम्ति सहायता पुर्याउनलाई त्यो समय छोट्याउनु भएको छ।


Y yacˈariˈ tek xtapon ri ruqˈuisbel. Ri Cristo xtichˈacon cˈa chiquij quinojel ri itzel tak espíritu, ri kˈatbel tak tzij, y ri cˈo uchukˈaˈ pa quikˈaˈ. Y tek chˈaconek chic chiquij quinojel, cˈacˈariˈ tek ri Cristo xtujech chic ri rajawaren pa rukˈaˈ ri Dios Tataˈixel. 	 अनि तब अन्त आउनेछ। ख्रीष्टले जम्मै शासकहरूलाई, अधिकारीहरूलाई र शक्तिलाई नष्ट पार्नु हुनेछ। तब उहाँले पिता परमेश्वरको हातमा राज्य सुम्पनु हुन्छ।


Y yecˈo cˈa chique ri discípulos ri xetak el ruma ri Jesús cˈa pa tinamit Jerusalem, pa rachoch jun achi, y xbix el chique chi tek xqueˈapon, tiquibij cˈa chare: Ri Katijonel rubin cˈa pe: Ri nutiempo xa nakaj chic cˈa cˈo wi pe. Ya cˈa ri pan awachoch riyit nwajoˈ nben wi ri waˈin riche (rixin) re pascua reˈ, ye wachibilan ri nudiscípulos, quixchaˈ chare, xchaˈ ri Jesús chique ri discípulos riˈ. 	 येशूले भन्नुभयो, “शहरतिर जाऊ। मैले चिनेको मानिसको घरमा जाऊ। उसलाई गुरूले यसो भन्नु भएको छ भनेर भन, ‘मेरो तोकिएको समय अति नजिक आएको छ। म निस्तार चाडको भोजन मेरो सबै चेलाहरूसित तिम्रो घरमा खानेछु।”


Yacˈariˈ tek jun cˈa chique ri rudiscípulos, ri Andrés rubiˈ, ri rachˈalal ri Simón Pedro, xubij: 	 त्यहाँ येशूका अर्का एक जना चेला थिए। तिनी शिमोन पत्रुसका भाइ अन्द्रियास थिए।


Riyix iwetaman, chi xa ta ri rajaf jun jay nretamaj ajan (jampeˈ) napon ri alekˈom pa rachoch, ri rajaf ri jun jay riˈ nicˈaseˈ ta riche (rixin) chi nuchajij ri rachoch, y man ta nuyaˈ kˈij chare ri alekˈom chi nelekˈ el pa rachoch. 	 याद गर यदी घरको मालिकले चोर कतिबेला आउँछ भनेर थाहा पाएको भए ऊ तयार भएर बस्ने थियो। ऊ सर्तक रहने थियो र चोरलाई धरभित्र पास्न दिदैन थियो।


Y ya tiempo chukaˈ riˈ, pa jun uxlanibel kˈij, ri Jesús y ri rudiscípulos ye benak cˈa pa jun ulef ri ticon trigo chuwech. Y ri discípulos xpe quinumic y rumariˈ cˈo cˈa ruwiˈ trigo ri yequichˈuplaˈ cˈa riche (rixin) chi niquitij. 	 त्यो समय, येशू विश्रामको दिनमा अन्नका खेतहरूबाट जानुहुँदै थियो, येशूका चेलाहरू पनि उहाँसँगै थिए। तिनीहरू भोकाएका थिए। ती चेलाहरूले अन्नका बाला टिप्दै खान लागे।


Y can quecˈariˈ chukaˈ nubij chupan ri xintzˈibaj yan el chiwe nabey, riche (rixin) chi tek riyin xquinapon iwuqˈui, man ta xquixinyaˈ chic pa bis, xa can ta xtiwil ri quicoten quiqˈui ri kachˈalal ri can rucˈamon chi niquiyaˈ quicoten pa wánima. Y can cukul nucˈuˈx chi tek riyin yiquicot, chiˈiwonojel chukaˈ riyix xquixquicot wuqˈui. 	 यही कारणले मैले तिमीहरूलाई पत्र लेखें जब म भ्रमणमा आएँ जसले मलाई खुशी बनाउँछन् तिनीहरूबाट म दुःखी हुनु पर्दैन। तिमीहरूको विषयमा बेफिक्री छु। म पक्का विश्वासमा छु कि तिमीहरू मेरो प्रसन्नतालाई आफ्नो प्रसन्न सम्झन्छौ।


Y riyoj can xtikaben wi ri samaj achiˈel ri kabanon pe. Ma xkojtaneˈ ta chi nikaben orar, y xtikakˈalajsaj ri ruchˈabel ri Dios, xechaˈ chique. 	 यसप्रकारले हामी हाम्रो समय प्रार्थना गर्नमा र परमेश्वरको वचन प्रचार गर्नमा लगाउन समर्थ हुनेछौं।”


Man cˈa quixkˈolotej ta pa quikˈaˈ ri winek ri niquibij tzij ri xa majun rejkalen. Ruma quinojel ri yebano ri mac re xenbij ka, can kitzij na wi chi xtika ri royowal ri Dios pa quiwiˈ ruma ma niquinimaj ta rutzij ri Dios. 	 मिथ्या कुराले तिमीहरूलाई मूर्ख नबनाओस्। अनाज्ञाकारी मानिसहरूमाथि यस्ता कुराहरूले परमेश्वर रिसाउनु हुन्छ।


Wachˈalal, ri nwajoˈ riyin ya cˈa chi ri rutzil ri Ajaf Jesucristo y ri ajowabel riche (rixin) ri Dios ri xticˈojeˈ ta iwuqˈui. Y nraybej chukaˈ chiwe chi ri Lokˈolaj Espíritu cˈo ta iwuqˈui, y nuben ta chiwe chi junan iwech iwonojel. Amén. 	 प्रभु येशू ख्रीष्टको अनुग्रह परमेश्वरको प्रेम अनि पवित्र आत्माको सहभागिता तिमीहरूमा सँधैं होस्।


Xabachique winek ri niniman chi ri Jesús yariˈ ri Cristo ri takon pe ruma ri Dios, yariˈ ri rucˈuan chic ri cˈacˈacˈ alaxic. Y tek cˈo jun ri sibilaj nrajoˈ jun tataˈaj, can yerajoˈ cˈa chukaˈ ri ye ralcˈual ri tataˈaj riˈ. 	 प्रत्येक जसले येशू नै ख्रीष्ट हुनुहुन्छ भनी विश्वास गर्छ, त्यो परमेश्वरको बालक हो। जसले पितालाई प्रेम गर्छ उसले उनको बालकलाई पनि प्रेम गर्छ।


Y riyeˈ xquibij: Ma rajawaxic ta cˈa chi noka chic jun ri norubij chake chi re achi reˈ can aj mac wi. Ruma konojel xkacˈaxaj ri xa cˈariˈ xubij ka, xechaˈ. 	 तिनीहरूले भने, हामीलाई अरू साक्षी किन खाँचो परयो? हामी आफैले उसले यसो भनेका सुनेका हौ!”


Pero ma riqˈui wi riˈ, riyin nbij chi re pixaˈ reˈ cˈacˈacˈ chiwe riyix. Ruma ma jane ojer ta tikˈalajsex ca ruma ri Jesucristo. Y xa cˈa jubaˈ tinimaj riyix. Y ma jane ojer ta chukaˈ tuchop chi niqˈuis el ri kˈekuˈm y queriˈ chukaˈ ma jane ojer ta tuchop nisakirisan ri kitzij sakil. 	 तर पनि म तिमीहरुको निम्ति यो आदेशलाई नयाँ आदेशको रुपमा लेख्दैछु। यो आदेश सत्य छ; अनि यसको सत्यता येशू अनि तिमीहरु स्वयंमा देख्न सक्छौ। अन्धकार हट्दैछ अनि सत्य ज्योति अघि देखि चम्किरहेछ।


Riyoj ma nikaben ta cˈa achiˈel niquiben riyeˈ. Ruma riyoj ma nikajoˈ ta nikacˈul kakˈij ruma jun samaj ri xa ma yatajnek ta chake. Riyoj xaxu (xaxe wi) yojsamej ri acuchi (achique) nrajoˈ ri Dios chi yojapon wi. Y ri Dios xuyaˈ cˈa kˈij chake chi xojbesamej cˈa iwuqˈui riyix. 	 तर हामी सीमा नाघरे गर्व गर्दैनौ, हाम्रो गर्वको सीमा परमेश्वरले हामीलाई अह्राएको काम सम्म हुनेछ। यो काम हाम्रो तिमीहरूसिंतको काम अन्तर्गत पर्छ।


Y tek xeˈapon cˈa chrachoch ri Jairo, ri Jesús xaxu (xaxe) wi cˈa chique ri Pedro, ri Jacobo, ri Juan, y ri ruteˈ rutataˈ ri acˈal xuyaˈ kˈij riche (rixin) chi xeˈoc pa jay riqˈui ri ti kˈopoj ri caminek. 	 येशू त्यो घरमा जानुभयो। उहाँले आफ्नो साथमा पत्रुस, यूहन्ना, याकूब र त्यो केटीको बाबु र आमालाई पनि लानु भयो। उहाँले अरू मानिसहरूलाई भित्र पस्न दिनु भएन।


Wi cˈo jun winek ri ma runiman ta ri Dios, y riyaˈ yixrusiqˈuij (yixroyoj) pa jun waˈin, utz yixbe, wi niwajoˈ. Y titijaˈ ri yeruyaˈ chiwe, y ma rajawaxic ta na chi nicˈutuj wi tzujun (sujun) o ma tzujun (sujun) ta chiquiwech dios ri xa ye banon cuma winek riche (rixin) chi ma xtikˈaxo ta ri iwánima. 	 यदि कुनै विश्वास नगर्ने मानिसले तिमीलाई उसित भोजन गर्न बोलाउला अनि तिमी जान चाहन्छौ भने तिम्रो अधिल्तिर जे राखिन्छ खाऊ। खानु उचित छ अथवा छैन भन्ने प्रश्न नगर।


Man cˈa tichˈob ta ka riyix chi can xu (xe) wi ruma chi yix ralcˈual ca ri Abraham, chi ruma ta riˈ xquixcolotej, ma que ta riˈ. Ruma xa ta ri Dios nrajoˈ, Riyaˈ can nicowin wi nuben ralcˈual ri Abraham chique re abej re yeˈitzˈet waweˈ. 	 अनि ‘अब्राहामनै हाम्रा पिता हुनुहुन्छ’ भन्ने कुरा आपसामा विचार नगर। म तिमीहरूलाई भन्दछु, परमेश्वरले यी दुङ्गाबाट अब्राहामका लागि सन्तान प्रदान गर्न सक्नुहुन्छ।


Pero cˈa jubaˈ cˈa koj‑el el chiriˈ, tek xocˈulun jun nimalaj cakˈikˈ ri petenak pa ruwiˈ el jubaˈ chare ri acuchi (achique) nikatzˈet chi ntel wi pe ri kˈij, jun cakˈikˈ ri sibilaj nim ruchukˈaˈ, y norupaxij riˈ chuwech ri barco ri yoj benak wi. 	 तर त्यतिबेला तेज “उत्तरपूर्वी” बतास त्यो टापु पार गरेर आयो।


Pero ri Pilato xubij cˈa chare ri Jesús: ¿Can yit Rey wi cˈa riyit? xchaˈ. Y ri Jesús yacˈariˈ tek xubij chare: Jaˈ (je), queriˈ. Riyin can yin Rey wi achiˈel ri xabij. Riyin xinalex riche (rixin) chi nkˈalajsaj ri kitzij chiquiwech ri winek, y rumariˈ tek xipe chuwech re ruwachˈulef. Y quinojel cˈa ri yeniman y ye riche (rixin) chic ri kitzij, can niquiben wi ri nubij ri nuchˈabel, xchaˈ. 	 पिलातसले भने, “यसर्थ तिमी एक राजा हौ?” येशूले उत्तर दिनुभयो, “तिमीले भन्यौ म राजा हुँ। त्यो सत्य हो। सत्यको साक्षीको लागि म जन्मेको थिए। त्यसैकारणले गर्दा म संसारमा आएको हुँ। अनि प्रत्येक मानिस जो सत्यको पक्षमा छ, मेरो कुरा सुन्दछ।”


Y ntzˈet cˈa chi ri etzelal cˈa cˈo na pan acˈaslen, y cˈa yit ruximon na, xchaˈ ri Pedro chare. 	 किनभने तिमी कटुता इर्ष्याले भरिएको अनि पापको अधीनमा भएको म देख्दछु।”


Wacami nikˈalajin cˈa chi riyix can nika chiwech ri itzel ri xequibanalaˈ ri iwatiˈt imamaˈ ojer, ruma ye riyeˈ ri xecamisan ri ruprofetas ri Dios, y riyix nibanalaˈ ruchojmil ri quipanteón ri profetas riˈ. 	 यसैले यो सिद्ध हुन्छ कि तिमीहरू तिम्रा पुर्खाहरूले गरेका कर्महरूमा सहमत भइरहेकाछौ। तिनीहरूले अगमवक्तहरूको हत्या गरे अनि तिमीहरू अगमवक्ताहरूका निम्ति चिहान बनाउँछौ।


Ri ye cablajuj ri xeruchaˈ ri Jesús, ya ri Simón ri xubij chukaˈ Pedro chare, ri Andrés ri rachˈalal ri Simón, ri Jacobo, ri Juan, ri Felipe, ri Bartolomé, 	 शिमोन (येशूले तिनलाई पत्रुस नाउँ राख्नु भएको थियो) र आन्द्रियास पत्रुसको भाई, याकूब र यूहन्ना, फिलीप र बर्थुलमाई,


Y riyin yacˈareˈ nbij riche (rixin) chi ntobej wiˈ chiquiwech ri yebin chi ma yin ta apóstol: 	 कसै-कसैले मेरो अधिकारको विषयमा प्रश्न गर्छन्। तिनीहरूका निम्ति मेरो जवाब यही हुन्छः


Y ri rox ángel xberutixaˈ cˈa ca ri rucˈuan el chupan ri vaso pa quiwiˈ ri raken tak yaˈ y pa quiwiˈ ri ralaxbel (rutzˈucbel) tak yaˈ. Y ri yaˈ riˈ xpotej chi quicˈ. 	 तेस्रो स्वर्गदूतले आफ्नो कचौरा नदीहरु अनि पानीको मुहानमा खन्यायो। नदीहरु अनि पानीको मुहानहरु रगतमा परिणत भयो।


Y can yecˈo wi ri xeniman ri Ajaf Jesucristo. Yecˈo israelitas, y sibilaj ye qˈuiy chukaˈ ri ye griegos ri can niquiyaˈ wi rukˈij ri Dios. Y ye qˈuiy chukaˈ ixokiˈ ri nimaˈk quikˈij ri xeniman. Y quinojel cˈa riyeˈ xequitzekelbej el ri Pablo y ri Silas. 	 कतिपय यहूदीहरूले उनको कुरा विश्वास गरे अनि पावल र सिलाससंग सम्मिलित हुने निर्णय गरे। अनि पावल र सिलाससंग सम्मिलित हुने निर्णय गरे। त्यहाँ अनेकौं धर्मभक्त ग्रीक पुरुषहरू र अनेक विशिष्ट नारीहरू जो थिए तिनीहरू पनि पावल र सिलाससंग सामेल भए।


Y riqˈui ri xinbij ka, ¿achique nibij riyix? ¿La ya cami ri nika chiquiwech ri winek ri ntzijoj riche (rixin) chi ncˈul nukˈij? Ma que ta riˈ. Riyin can ya ri nika chuwech ri Dios ri ntzijoj. Ruma xa ta ya ri nika chiquiwech ri winek ri nben, man ta yin rusamajel ri Cristo. 	 अनि के मलाई नै स्वीकार गरून् भनी मानिसहरूलाई मैले विश्वास गराउने चेष्टा गर्दैछु भन्ने तिमीहरू सझंन्छौ? होइन! मैले परमेश्वरलाई मात्र खुशी पार्ने चेष्टा गर्दैछु। मैले मानिसहरूलाई खुशी पार्न चाहेको छु र? यदि अझै मानिसहरूलाई नै खुशी पार्ने चेष्टा गर्दै थिएँ भने म येशू ख्रीष्टको सेवक बन्ने थिइनँ।


Riyix ma xu (xe) ta wi yatajnek chiwe chi ninimaj ri Cristo, xa can yatajnek chukaˈ chiwe chi nikˈaxaj tijoj pokonal ruma rubiˈ Riyaˈ. 	 परमेश्वरले तिमीहरूलाई ख्रीष्टमा विश्वास गर्ने सहुलियत दिएकाछन् । तर त्यही अन्त होइन। परमेश्वरले तिमीहरूलाई ख्रीष्टको निम्ति दुःख भोग्ने सहुलियत पनि दिनु भएकैछ। यी दुवैले ख्रीष्टमा महिमा ल्याउँछ।


Riyin ma nwajoˈ ta cˈa chi riyix nichˈujirisaj iwiˈ chuchˈobic cosas ri xa riche (rixin) re ruwachˈulef, riche (rixin) chi queriˈ yixcowin niben ri nrajoˈ ri Dios. Ri achi ri majun rixjayil más nicowin nuchˈob ri achique ri nrajoˈ ri Ajaf, y can nutij wi rukˈij riche (rixin) chi nuben ri achique nika chuwech ri Ajaf. 	 तिमीहरू चिन्ताबाट मुक्त होऊ भन्ने म चाहन्छु। एक अविवाहित मानिस प्रभुको काममा पूर्णरूपले मग्न रहन्छ। उसको उदेश्य नै प्रभुलाई खुशी तुल्याउनु हो।


Pero ri achiˈaˈ riˈ xa xquichop yeyokˈon pe chare y xquibij: Riyit xa yit jun rudiscípulo Riyaˈ, yacˈa riyoj can yoj rudiscípulos ri Moisés. 	 यहूदी अगुवाहरू एकदम रीसले चूर भए अनि त्यस मानिसलाई अपशब्दद्वारा गाली गरे। तब तिनीहरूले भने, “तिमी त्यस मानिसको चेला हौ। हामी मोशाका चेलाहरू हौं।


Ruma can yecˈo cˈa ri xquebecˈulun pe y xtiquibilaˈ cˈa chi ye riyeˈ ri Cristo. Yacˈa riyix man cˈa queˈinimaj ta, ruma xa ye kˈolonel. Y yacˈa chukaˈ tiempo riˈ tek xquebecˈulun pe ri xquebin chi ye profetas ri niquibij chi niquikˈalajsaj ri ruchˈabel ri Dios. Yacˈa riyix man cˈa queˈinimaj ta, ruma xa ye kˈolonel chukaˈ. Y xquequibanalaˈ cˈa milagros ri majun bey ye tzˈeton ta, ruma nicajoˈ chi yenimex y yecˈo ri xquekˈolotej pa quikˈaˈ. Y wi xa ta yecowin, riyeˈ yequikˈol ta chukaˈ ri ye chaˈon chic ruma ri Dios. 	 झूटो ख्रीष्टहरू र झुटो अगमवक्ताहरू आउनेछन् अनि परमेश्वरले चुनेका मानिसहरूलाई धोका दिनु सभव भए चिन्हहरू र चम्त्कारहरू गर्नेछन्।


Y can achiˈel cˈa ri ajowabel ri nucˈut ri Cristo, queriˈ chukaˈ nicˈatzin chi niben riyix achiˈaˈ quiqˈui ri iwixjaylal. Can queˈiwajoˈ cˈa, achiˈel niwajoˈ ka ri ichˈacul. Ruma jun achi ri nrajoˈ rixjayil, can ntel cˈa chi tzij chi nrajoˈ ka riˈ riyaˈ. 	 अनि पतिहरूले पनि आफ्ना पत्नीहरूलाई त्यसरी नै प्रेम गर्नुपर्छ। आफ्नो शरीरलाई प्रेम गरे जस्तै आफ्नो पत्नीलाई प्रेम गर। पत्नीलाई प्रेम गर्नेले आफैलाई प्रेम गर्छ।


Ruma wi yinapon riqˈui chˈabel ri xa nuyaˈ bis pa tak iwánima, ¿achique ta cami cˈa ri xqueyaˈo quicoten pa wánima riyin? Riˈ xa can xu (xe) wi cˈa riyix. Pero wi xa pa bis yixinyaˈ wi riyix, can ma yixcowin ta cˈa niyaˈ quicoten pa wánima riyin. 	 मैले तिमीहरूलाई दुखित बनाएँ भने कसले मलाई खुशीयाली दिन्छ? केवल तिमीहरूले मात्र मलाई खुशी पार्न सक्छौ जसलाई मैले दुःख बनाएँ।


Nbij queriˈ chiwe riche (rixin) chi quixqˈuixbitej jubaˈ. ¿La majun cami jun kachˈalal chicojol ri cˈo runaˈoj riche (rixin) chi nuchojmirisaj jun oyowal chiquicojol ri kachˈalal? 	 म तिमीहरूलाई शर्ममा पार्न यो भन्छु। तिमीहरूका समूहमा, कोही न कोही ज्ञानी जनहरू अवश्यै होलान् जसले दुइ भाइहरूको माझको कलह न्याय गर्न सक्लान्।


Yacˈa ri nicˈaj chic xequichop ri mozos ri ye rutakon el ri rey, janiˈ na cˈa xquiben chique y xequicamisaj. 	 कसैले नोकरहरूलाई समातेर पीटे अनि तिनीहरूलाई मारिदिए।


Y ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, niquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cami lugar xtibe wi re achi reˈ? Ruma nubij chi chiriˈ ma xtibekilaˈ ta chic. ¿Nibe cami cˈa pa nicˈaj chic ruwachˈulef quiqˈui ri israelitas ri yecˈo chiquicojol ri ma ye israelitas ta o yeberutijoj cami ri ma ye israelitas ta? 	 यहूदीहरूले आपसमा भने, “उनी कहाँ जानेछन, के हामीले उनलाई भेट्न सक्ने छैनौं? के उनी यूनानीहरूमा जानेछन् जहाँ हाम्रा मानिसहरू वस्दछन्? के तिनी यूनानी मानिसहरूलाई शिक्षा दिन जानेछन्?


Y re ruwachˈulef xa xtikˈax, y chukaˈ ronojel ri itzel tak raynic riche (rixin) re ruwachˈulef xa xtiqˈuis. Yacˈa ri winek ri can nuben ri ruraybel ri Dios, can xticˈojeˈ rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 मानिसहरुको इच्छा अनुसारको चीजहरु लिएर संसार अघि बढिरहेकोछ। तर त्यो मानिस जो परमेश्वरले चाहेको गर्छ त्यो सधैंको निम्ति रहन्छ। ख्रीष्टको शत्रुहरुलाई नपछ्याऊ


Y ri Juan rubin chare ri Herodes: Ma utz ta abanon chi acˈamon ka rixjayil ri awachˈalal. 	 यूहन्नाले हेरोदलाई भनेका थिए, तिमीलाई तिम्रा भाइकी पत्नीसंग विवाह गर्ने अधिकार छैन।


Y quinojel ri yeqˈuiytisan ruma ri Dios, can sibilaj niquirayij niquitzˈet yan ri kˈij ri coyoben apo tek xquekˈalajsex quinojel ri ye ralcˈual ri Dios. 	 परमेश्वरले बनाउनु भएको प्रत्येक वस्तुले ठुलो उत्सुकताको साथ त्यस समयलाई र्पखिरहेकोछ जब परमेश्वरले उहाँका छोराहरू को को हुन् भनेर देखाउनु हुनेछ। त्यो विशेष समय हेर्न सारा संसारको उत्कट अभिलाषा छ।


Yacˈa ri Judá y ri Tamar ri rixjayil xecalcˈualaj ri Fares y ri Zara; yacˈa ri Fares ri xalcˈualan ri Esrom; y ri Esrom xralcˈualaj ri Aram. 	 यहूदा पेरेज र जाराका पिता थिए (तिनीहरूकी आमा तामार थिइन्।) पेरेज हेस्रोनका पिता थिए। हेस्रोन आरामका पिता थिए।


Y chukaˈ ri acuchi (achique) yecˈo wi tek ri Dios xubij chique: Riyix ma yix nutinamit ta, can chiriˈ chukaˈ xtibix wi chique: Riyix yix ralcˈual chic ri cˈaslic Dios. 	 “अनि त्यही ठाउँमा जहाँ परमेश्वरले भन्नुभयो, ‘तिमीहरू मेरा मानिसहरू होइनौ’ त्यसै ठाउँमा तिनीहरूलाई जीउँदा परमेश्वरका पुत्रहरू भनेर भनिने छ।” होशे 1:10


Wachˈalal aj Galacia, ¿achique cˈa ruma ma yixchˈobon ta jabel? ¿Y achique cˈa xixkˈolo rumariˈ tek ma ninimaj ta ri kas kitzij? Tek xa can kˈalajsan chic jabel chiwech ri achique rubanic xban chare ri Jesucristo tek xcom chuwech ri cruz kuma. 	 हे गलातीवासीहरू, क्रूसमा येशू ख्रीष्ट को मृत्यु बारे तिमीहरूका आँखा अघि स्पष्टसित झल्काइएकै थियो। तर तिमीहरू मूर्ख रहेछौ। कसैले तिमीहरूलाई छक्काएछ।


Xa ya ri jun camisanel, xa yariˈ xibij chi ticol el, y ri can Lokˈolaj wi y choj chukaˈ ri rucˈaslen, xa xiwetzelaj y yariˈ ri xiyaˈ ca pa ruqˈuexel ri jun camisanel. 	 येशू पवित्र र असल हुनुहुन्थ्यो, तर तिमीहरूले भन्यौ तिमीहरूर उहाँलाई चाँहदैनौ। तिमीहरूले येशूको सट्टामा ज्यानमारालाई छोडी माग्यौ।


Ri cˈo cˈa racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri xinbij, xchaˈ ri Jesús chique ri winek. 	 तिमीहरू जसले मलाई सुनिरहेकाछौ, सुन।


Ri runakˈ tak awech can yecˈatzin cˈa chawe, achiˈel nicˈatzin jun kˈakˈ riche (rixin) sakil. Y wi ri runakˈ tak awech ye utz, riyit yitcˈo pa jun sakil. 	 “तिम्रो शरीरको ज्योति आँखा हो। यदि तिम्रा आँखाहरू निर्मल छन् भने, तिम्रा सारा शरीर उज्यालो रहनेछ।


Yacˈa riyoj ri cˈo ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios pa tak kánima, ma yoj ucˈuan ta chic ruma ri itzel tak karaybel, xa can ya chic ri Lokˈolaj Espíritu ri ucˈuayon kiche (kixin). Pero ri winek ri man cˈo ta ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Cristo quiqˈui, ma ye riche (rixin) ta ri Cristo. 	 तिम्रो लागि, यदि परमेश्वरको आत्मा तिमीमा बस्छ। तिमी आफ्ना पापपूर्ण स्वभावबाट नियन्त्रित छैनौ, तर आत्माबाट छौ। तर यदि कसैमा ख्रीष्टको आत्मा छैन भने उ ख्रीष्टसित हुँदैन।


Y ri winek xequikˈil cˈa ri moyiˈ riˈ chi ma tiquirek ta chic quichiˈ. Yacˈa riyeˈ xa más niquirek quichiˈ y xquibij: Riyit Ajaf, ri yit ralcˈual ca ri rey David, tajoyowaj cˈa kawech ruma re kabanon, xechaˈ. 	 सबै मानिसहरूले ती अन्धाहरूलाई हप्काए। तिनीहरूले ती अन्धाहरूलाई हल्ला गरेर विन्ती गर्न दिएनन्। तर ती अन्धाहरू अझ जोडले चिच्याए, “प्रभु, दाऊदका पुत्र, हामीमाथि दया गर्नुहोस्।”


Ri diácono can nicˈatzin wi chi can xu (xe) wi jun rixjayil cˈo. Y chukaˈ nicˈatzin chi jabel ta quicˈuaxic rubanon chique ri ralcˈual y ri pa rachoch. 	 विशेष सहायकहरूको रूपमा सेवा गर्ने मानिसको एउटा पत्नी मात्र हुनुपर्छ। तिनीहरू आफ्ना बालबच्चाहरूको अनि आफ्नो परिवारको योग्य अगुवा हुनुपर्छ।


Y riyin ri Juan ri yin iwachˈalal, can yin iwachibil cˈa chupan ri tijoj pokonal, can yin iwachibil chupan ri rajawaren ri Dios, y can junan chukaˈ xkacˈul ri nuyaˈ ri Jesucristo chake riche (rixin) chi nikacochˈ ri tijoj pokonal. Riyin xicˈojeˈ cˈa pa ti ruwachˈulef Patmos rubiˈ, jun ti ruwachˈulef ri cˈo pa yaˈ. Chiriˈ xicˈojeˈ wi ruma ri ruchˈabel ri Dios y ruma chukaˈ chi xinkˈalajsaj ri Jesucristo. 	 म यूहन्ना हुँ अनि म तिमीहरुको भाइ जो कष्टमा राज्यमा अनि धैर्यपूर्वकको सहनशीलतामा सहभागिता गर्छ। म पत्मोस टापूमा थिएँ किनभने म परमेश्वरको सन्देश अनि येशूको सत्यप्रति विश्वासी थिएँ।


Y ma tapokonaj ta natij pokon ruma naben ri samaj ri nrajoˈ ri Jesucristo. Xa tacochˈoˈ ronojel, achiˈel nuben jun utzilaj soldado. 	 हाम्रो दुःखको भागीदार बन। ख्रीष्ट येशूको सच्चो सिपाहीले जस्तो दुःखलाई स्वीकार गर।


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri ixok riˈ: Tanimaj cˈa re xtinbij chawe. Can xtoka wi cˈa jun kˈij tek quinojel ri winek ma ya ta chic pa ruwiˈ re juyuˈ reˈ, ni ma pa Jerusalem ta chukaˈ xtiquiyaˈ wi rukˈij ri Katataˈ Dios. 	 येशूले भन्नुभयो, “मलाई विश्वास गर, नारी! एक समय आइरहेकोछ जब तिमीले पितालाई यो पहाडमा अथवा यरूशलेमा आराधाना गर्ने छैनौ।


Can ma tiwajoˈ ta cˈa chi ri winek niquibij tijonel chiwe. Ruma xa can xu (xe) wi Jun ri Tijonel cˈo y riˈ ya ri Cristo. 	 अनि तिमीहरूले ‘मालिक’ भन्नु हुँदैन। तिमीहरूको एकमात्र मालिक हुनुहुन्छ, ख्रीष्ट।


Y chiriˈ cˈo cˈa apo jun yabel yaˈ nojnek riqˈui chˈomilaj ruyaˈal uva. Y ri soldados chupan riˈ xquimubaˈ wi el jun esponja, y xquiyaˈ el chutzaˈn jun ti cheˈ ri hisopo rubiˈ, y cˈacˈariˈ xquiyaˈ chare riche (rixin) chi nutzˈub (nutzˈubaj). 	 त्यहाँ सिर्काले भरिएको एउट भाँडो थियो। यसर्थ सिपाहीहरूले स्पञ्जमा त्यो सोसे र हिसप उद्भिदको हाँगामा त्यसलाई डुबाए। त्यसलाई तिनीहरूले येशूको मुख सम्म पुरयाएदिए।


¿Achique ta niben riyix xa ta cˈo jun achi beyon ri napon iwuqˈui tek imolon iwiˈ pa rubiˈ ri Dios, y ri achi beyon riˈ rucusan el pukˈaˈ (napakˈeˈ) banon riqˈui kˈanapuek, chukaˈ ye rucusan ta el jabel tak tziek? ¿Y que ta chukaˈ riˈ ntoc ta apo jun achi ri can nikˈalajin chi xa pobre y xa can ti lawaloˈ chic ri rutziak? 	 मानौं, कोही एकजना तिम्रो मण्डलीभित्र प्रवेश गर्छ। उसले खूबै सुन्दर वस्त्र अनि सुनको औठी पहिरेकोछ। त्यही समयमा एक गरीब मानिस पुरानो, मैला लुगा लाएर आउँछ।


Ri winek riˈ niquibilaˈ cˈa ca chare ri Jesús: Riyit ri yabin chi nawulaj ri rachoch ri Dios y pan oxiˈ kˈij napabaˈ chic jun bey, tacoloˈ cˈa awiˈ ayon. Y wi yit cˈa riyit ri Rucˈajol ri Dios, caka pe chuwech la cruz, yechaˈ cˈa ca chare. 	 “तिमीले नै भनेका हौ” मन्दिर भत्काऊ अनि म तीनदिन भित्रमा मन्दिर फेरि बनाइदिन्छु । अब आफूलाई बचाऊ! क्रूसबाट ओर्ल, यदि तिमी साँच्चै परमेश्वरको पुत्र हौ भने!”


Ri Jesús y ri ye benak riqˈui, xeˈapon cˈa pa tinamit Capernaum. Y chupan ri uxlanibel kˈij, ri Jesús xbe cˈa pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios chupan ri tinamit riˈ. Riyaˈ nutzijoj cˈa ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek. 	 येशू अनि उहाँका चेलाहरू कफर्नहुममा जानुभयो। त्यसैबेला उहाँले विश्रामको दिनमा सभाघरमा पसी मानिसहरूलाई शिक्षा दिनलाग्नु भयो।


Y tek riyeˈ cacˈaxan chic ka ronojel riˈ, cˈacˈariˈ xeban bautizar pa rubiˈ ri Ajaf Jesús. 	 जब तिनीहरूले यो सुने, तिनीहरूले प्रभु येशूको नाउँमा बप्तिस्मा लिए।


Can ruma wi ri Cristo tek konojel yojcowin yojjel apo riqˈui ri Tataˈixel, chi israelitas y chi ma israelitas ta. Ruma xa jun ri Lokˈolaj Espíritu ri nitoˈo kiche (kixin) riche (rixin) chi junan kawech yojjel apo riqˈui. 	 हो, ख्रीष्ट मार्फत हामी सबैलाई एक आत्माद्वारा पिताकहाँ आउने अधिकार दिइयो।


Ri yekˈolon can ye riche (rixin) wi re ruwachˈulef. Y rumariˈ ri tzij ri niquibij, xa tzij riche (rixin) re ruwachˈulef. Y quinojel ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx can niquicˈaxaj ri niquibij. 	 अनि ती झूटो शिक्षकहरु संसारका हुन्। यसैले तिनीहरुको शिक्षा पनि संसारकै हो। अनि तिनीहरु जे भन्छन् संसारले सुन्छ।


Riyin xa can yitzolin yan cˈa awuqˈui, Nataˈ Dios, pero riqˈui cˈa re cˈa yicˈojeˈ na jubaˈ chic chuwech re ruwachˈulef, ncˈutuj cˈa jun utzil chawe riyit pa quiwiˈ riyeˈ, ruma nwajoˈ chi can ta tzˈaket ri quicoten nicˈojeˈ ca pa tak cánima, achiˈel ri quicoten ri cˈo wuqˈui riyin. 	 “म तपाईं कहाँ आइरहेछु। तर जब सम्म म यस संसारमा हुनेछु म तिनीहरूका निम्ति प्रार्थना गर्नेछु। यी कुराहरू म भन्दछु ताकि तिनीहरूले मेरो आनन्द प्राप्त गरून्। म तिनीहरूले सबै मेरा आनन्द पाउन भन्दछु।


Y yacˈariˈ tek ri itzel winek xucˈuaj ri Jesús cˈa chupan ri lokˈolaj tinamit Jerusalem, y cˈa pa ruwiˈ ri rachoch ri Dios xberuyaˈ wi. 	 त्यसपछि शैतानले येशूलाई पवित्र शहर यरूशलेममा लग्यो। त्यो दुष्टात्माले येशूलाई मन्दिरको गजूरमाथि राख्यो।


Ri wech israelitas wuˈoˈ cˈa mul yin quichˈayon tzan tzˈum, can treinta y nueve jichˈ cˈa quiyaˈon chuwe chi jojun bey. 	 मैले पाँच पल्ट यहूदीहरूबाट उन्चालिस कोर्रा खाएको छु।


¿Achique cami ruma tek riyin nnataj reˈ chiwe, nichˈob riyix? ¿Xaxu (xaxe wi) cami ruma chi queriˈ nibanatej chuwech re ruwachˈulef tek queriˈ nbij riyin chiwe? ¿Ma que ta cami chukaˈ riˈ nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés? 	 यी सब कुराहरू मानव विचार मात्र हुन? के परमेश्वरको नियमले पनि त्यसै भन्दैन?