Te weˈy, bˈaˈn waqˈnbˈiˈn, me nya tuˈnjo luˈn, kchin eliliˈy wen twutz Dios. Quˈn oˈkx te Dios lol weˈy, qa bˈaˈn nteˈn mo minaj. 	 Dhamiri yangu hainishtaki kwa jambo lolote, lakini hiyo haionyeshi kwamba sina lawama. Bwana ndiye anayenihukumu.


Mix jyetil tumil kyuˈn, tiˈ tuˈn t‑xi kytzaqˈwin. Oˈkx xi kyqˈmaˈn te: Nya bˈiˈn qe quˈn. I xi ttzaqˈwin Jesús: Exsin ikyx wejiˈy, nlay txi nqˈmaˈn weˈ, alkye saj qˈoˈnte wokliˈn tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn tkyaqiljo lo. 	 Basi, wakamjibu Yesu, "Sisi hatujui." Naye Yesu akawaambia, "Nami pia sitawaambieni ninafanya mambo haya kwa mamlaka gani."


Tzunxtaqx npon tkˈuˈj tiˈjjo kykˈwaˈ kuch n‑ok, quˈn tuˈn tzunxtaqx nqˈaqˈin tkˈuˈj wen, me mix aˈlxtaq jun xjal ntzaj qˈonte chˈin twa. 	 Alitamani kula maganda waliyokula wale nguruwe, ila hakuna mtu aliyempa kitu.


Akula tzˈel toj kywutza qa noq nqo kubˈsin qwutza kyeˈy, tuˈn tkubˈ kyewinkuy qila. Me mikyxi, qalaˈ ayiˈy erman, noqpe kyjaˈ nqo bˈisiniˈy tzeˈn tten tuˈn kychˈiya toj kynimbˈila. Noq o yoliˈn twutz Dios tiˈj tbˈi Crist, ex tkyaqiljo luˈn, noq tuˈn kychˈiya toj kynimbˈila. 	 Labda mnafikiri kwamba mpaka sasa tumekuwa tukijitetea wenyewe mbele yenu! Lakini, tunasema mambo haya mbele ya Mungu, tukiwa tumeungana na Kristo. Mambo hayo, yote, wapenzi wangu, ni kwa ajili ya kuwajenga ninyi.


Me nya tuˈn lo nxi nqˈmaˈn qa at tipin jun twutzbˈiyil ex qa a chibˈj, a n‑okx oyit twutzjo twutzbˈiyil, nimxixtl toklin tzeˈnku txqantl chibˈj. 	 Nataka kusema nini, basi? Kwamba chakula kilichotambikiwa sanamu ni kitu zaidi ya chakula? Na hizo sanamu, je, ni kitu kweli zaidi ya sanamu?


Ex xi qˈoˈn ambˈil tuˈn tqˈojin kyiˈj nimil, ex tuˈn tkubˈ kyiˈj tuˈn. Ex xi qˈoˈn toklin tibˈaj tkyaqil xjal, aˈlchaqx kye kyxeˈchiltz, kytanim, kyyol, ex kytxˈotxˈ. 	 Aliruhusiwa kuwapiga vita na kuwashinda watu wa Mungu. Alipewa mamlaka juu ya watu wa kila kabila, ukoo, lugha na taifa.


Quˈn ikyx tzeˈnku te Crist, xiˈ yolil Tbˈanil Tqanil kyxol tkyaqil xjal, tzeˈnku jun tkˈokˈjil bˈaˈn twutz Dios; exsin ikyxjo qe, nqo yolin Tyol kyxoljo ayeˈ kchi kletil ex aye kchi najil. 	 Maana sisi ni kama harufu nzuri ya ubani ambayo Kristo anamtolea Mungu, harufu nzuri inayofikia wote wanaookolewa na wanaopotea.


Me at jun qˈa ok lipe tiˈj Jesús, noq jun iqbˈil toktaq te ttxoˈw. Ex ikyxjo, ex ajin tzyet kyuˈnxjal, 	 Kulikuwa na kijana mmoja aliyekuwa anamfuata Yesu akiwa amevaa shuka. Nao wakajaribu kumkamata.


Ayeˈ chi kˈwel bˈinchin teˈ taj nMaˈn, a at toj kyaˈj, ayetzin wejiˈy witzˈin, ex wanebˈ ex nnaniy. 	 Maana yeyote anayefanya anavyotaka Baba yangu aliye mbinguni, huyo ndiye ndugu yangu, dada yangu na mama yangu."


Toj jun qˈij domink, a tqˈijil qAjaw, tzaj tipin Xewbˈaj Xjan wibˈaja, ex xi nbˈiˈn wiˈjxiy jun tqˈajqˈojil kuj wen tzeˈnku jun chun. 	 Basi, wakati mmoja, siku ya Bwana, nilikumbwa na Roho, nikasikia nyuma yangu sauti kubwa kama sauti ya tarumbeta.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xiˈ Jesús tuˈn tkujil Xewbˈaj Xjan tzma tojjo tzqij txˈotxˈ, jaˈ ntiˈye kynajbˈilxjal toj, tuˈn tok toj joybˈil tiˈj tuˈn tajaw il, quˈn tjoy tajaw il ttxolil, tuˈn tel tikyˈin Jesús tkawbˈil tMan. 	 Kisha Roho alimwongoza Yesu mpaka jangwani ili ajaribiwe na Ibilisi.


Ikytzin tchwinqil jun qˈinin, a noqx n‑ok ten chmol txqan tqˈinimil noqx te teku; me toj tanmin twutz Dios, manyor tal yajx. 	 Yesu akamaliza kwa kusema "Ndivyo ilivyo kwa mtu anayejilundikia mali kwa ajili yake mwenyewe, lakini si tajiri mbele ya Mungu."


Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, nlay najjo kawbˈil lo, nipela jun tal netzˈ yol tiˈj, ajxi tjapin bˈaj tkyaqil t‑xim Dios, ex ajxi tikyˈ kyaˈj ex txˈotxˈ. 	 Kweli nawaambieni, mpaka hapo mbingu na dunia zitakapopita, hakuna hata nukta moja au sehemu ndogo kabisa ya Sheria itakayoondolewa, mpaka yote yametimia.


Qalaˈ, ayetziˈn nchi yolin toj noq tzeˈnchaqku yol, noqx tuˈn kychˈiy kyil kyibˈx. Me ayetzin kyeˈ nchi yolin Tyol Dios, nchˈiyjo Ttanim Dios kyuˈn. 	 Mwenye kunena lugha ngeni anajijenga mwenyewe. Lakini mwenye kipaji cha kutangaza ujumbe wa Mungu, analijenga kanisa.


Quˈn nimxte txokenj tojjo kolbˈil, me noqx jteˈbˈin kjawil skˈet, chi Jesús. 	 Yesu akamaliza kwa kusema, "Wengi wamealikwa, lakini wachache wameteuliwa."


Otaqla bˈaj oxe or ikyjo, tej tokxjo t‑xuˈjil Ananías jaˈ iteˈtaq tsanjil. Me ntiˈtaq bˈiˈn tuˈn, tiˈ otaq bˈaj. 	 Baada ya muda wa saa tatu hivi, mke wake, bila kufahamu mambo yaliyotukia, akaingia mle ndani.


Atzaj teˈ kybˈaj yolin, ex tej tbˈaj kytzˈibˈin uˈj, bˈeˈxsin i xiˈtz toj Antyokiy. Atzaj teˈ kykanin, oktzin kychmoˈn Ttanim Dios, ex xi kyqˈoˈn uˈj. 	 Baada ya kuwaaga, hao wajumbe walielekea Antiokia ambako waliita mkutano wa waumini, wakawapa hiyo barua.


Ex ikytzin bˈantjo tuˈn: Yolin tiˈj Dios, ex xoˈn yol tiˈj tbˈi, ex tiˈj kyaˈj, ex kyiˈjjo najleqe toj. 	 Basi, akaanza kumtukana Mungu, kulitukana jina lake, makao yake, na wote wakaao mbinguni.


Tuˈnpetziˈn, chi tzalajxa kyaˈj ex kykyaqiljo najleqe toja. Me ay bˈisbˈajilxix kyeˈ iteˈ twutz txˈotxˈ exqetziˈn jniˈ nchi kanbˈin kychwinqil tibˈaj ttxuyil aˈ, quˈn ate tajaw il ma kuˈtz kyxola tukˈa nim tqˈoj, quˈn bˈiˈn tuˈn, qa noq jun jteˈbˈin qˈij at tzaluˈn. 	 Kwa sababu hiyo, furahini enyi mbingu na vyote vilivyomo ndani yenu. Lakini, ole wenu nchi na bahari, maana Ibilisi amewajieni akiwa na ghadhabu kuu, kwa sababu anajua kwamba siku zake zilizobakia ni chache."


Me jun kyxol nejinel tzaj tqˈmaˈn weˈy: Mi tzˈoqˈila, quˈn at toklin Jesucrist tuˈn tjqet uˈj tuˈn, quˈn tuˈn ma kubˈ tiˈj tkyaqil tuˈn. Ikytziˈn, kyij tzˈibˈin toj Tuˈjil Tyol Dios tiˈj nimxix tipin Crist, nyakuj jun bˈalun tzajnin kyuˈn chˈuq xjal a tzajnin tiˈj qtzan Judá, ex at toklin te nmaq kawil, quˈn tyajil nmaq kawil David. 	 Kisha mmoja wa wale wazee akaniambia, "Usilie! Tazama! Simba wa kabila la Yuda, mjukuu maarufu wa Daudi, ameshinda. Yeye anaweza kuivunja mihuri yake saba na kukifungua hicho kitabu."


At txqan xjal attaq taqˈnil tajaw il toj kyanmin, bˈeˈx i qˈanit, ex ayetzaj taqˈnil tajaw il tzunxtaq chi ẍchˈin wen, tej kyetz. Ex ikyxjo, nimxtaq xjal otaq tzˈel kyim tanmin kyqan ex kyqˈobˈ, junx kyukˈa kox, bˈeˈx i qˈanit. 	 Maana pepo wachafu waliokuwa wamewapagaa watu wengi waliwatoka wakipiga kelele kubwa; na pia watu wengi waliokuwa wamepooza viungo na waliolemaa waliponywa.


Bˈeˈx tzaj jun nim kyqˈiqˈ xupil te aˈ, tuˈn tja pulj tiˈj bark. 	 Ziwa likaanza kuchafuka kwa sababu upepo mkali ulikuwa unavuma.


Ex qa ma japin kawbˈil kyuˈn xjal nya Judiyqe, aye nya qitin kyechil, ikyx tzˈeleˈ tzeˈnqeku qitin kyechil twutz Dios. 	 Kama mtu wa mataifa mengine ambaye hakutahiriwa akitimiza matakwa ya Sheria, hakika atafikiriwa kana kwamba ametahiriwa.


Kyxol, attaq jun, Agabo tbˈi, ja weˈ yolil noq tuˈn Xewbˈaj Xjan, qa tuˈntaq ttzaj nim waˈyaj toj tkyaqil txˈotxˈ te Israel. Me ikyxixsin bˈajjo toj tkawbˈil Claudio, tej toktaq te tnejilxix kawil te Rom. 	 Basi, mmoja wao aitwaye Agabo alisimama, na kwa uwezo wa Roho akabashiri kwamba kutakuwa na njaa kubwa katika nchi yote (Njaa hiyo ilitokea wakati Klaudio alipokuwa akitawala).


Me atzaj teˈ kybˈiˈnte Pabl ex Bernabé, bˈeˈx i okx tzma Listra ex Derbe, tnamqe toj txˈotxˈ te Licaonia, ex kyojjo najbˈil iteˈtaq kyiˈjile. 	 Mitume walipogundua jambo hilo, walikimbilia Lustra na Derbe, miji ya Lukaonia, na katika sehemu za jirani,


Jotxjo jniˈ xjal iteˈtaq antza, a kyli jniˈ otaq bˈaj, ox tzˈok kyqˈajtzin ttzi kykˈuˈj te bˈisbˈajil, tej kyajtz. 	 Watu wale wote waliokuwa wamekusanyika hapo kwa ajili ya tukio hilo, walipoona hayo yaliyotukia, walirudi makwao wakijipiga vifua kwa huzuni.


Ex kˈwel tbˈinchin tkyaqil wiq il, noq tuˈn kysbˈetku xjal tuˈn, aye kyjaˈ kyxiˈ toj najin, quˈn kykyˈeˈ tuˈn kynimin tiˈjjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil, a twutzxix, tuˈn kyklet. 	 na kutumia udanganyifu wa kila namna kwa wale walio katika mkumbo wa kupotea. Hao watapotea kwa sababu hawakuupokea na kuupenda ule ukweli ili waokolewe.


tuˈntzin tkyaqiljo kchi nimil wiˈja mi chi naj; qalaˈ ktenbˈil kychwinqil te jun majx. 	 ili kila anayemwamini awe na uzima wa milele.


Xmiletzˈa. Il tiˈj tuˈn tetz tiˈnjiy te nej a ma tij tze tokx toj twutza, tuˈntzin tlontejiy tal netzˈ tzˈis tokx toj twutz termana. 	 Mnafiki wewe! Ondoa kwanza boriti iliyoko jichoni mwako na hapo ndipo utaona waziwazi kiasi cha kuweza kuondoa kibanzi kilichoko jichoni mwa ndugu yako.


Nyatzin tiˈ weˈ waj tuˈn t‑xi nqˈmaˈnjiˈy luˈn: Qa at jun tkˈwal qˈinin, at toklin tiˈjjo tkyaqil at te ttata tuˈn tetzinte. Me qa naˈmtaq tpon kanin qˈij, jaˈ tuˈn tetzinte, ikyx toke tzeˈnku jun aqˈnil te jun majx. 	 Basi, nasema hivi: mrithi, akiwa bado mtoto, hawi tofauti na mtumwa ingawaje mali yote ni yake.


Ex kubˈ tmiloˈn a tiˈjile bˈinchink, ex attaq oxe ech tpimil, a tzeˈnku kymalbˈilxjal; ataqtzin n‑okin tuˈn angel. 	 Kisha akaupima ukuta wake pia; nao ulikuwa mita sitini kwa kipimo cha macho cha kibinadamu ambacho malaika alitumia.


Bˈeˈxsin ok lipe kuˈxin qya qiˈja, ex jaw ẍchˈin, ex tqˈma: Nchi ajbˈinxixjo ichin lo te Dios nimxix toklin, ex nchi yekˈin tumil kolbˈil kyeˈy. 	 Basi, huyo msichana alimfuata Paulo na sisi, akipiga kelele na kusema, "Hawa watu ni watumishi wa Mungu Mkuu. Wanawatangazieni njia ya wokovu."


Xi ttzaqˈwin Jesús te: Atziˈn nkawbˈila nya tzaluˈn te twutz txˈotxˈ. Quˈn noqit ikyjo, ayetzintla nxnaqˈtzbˈiˈn matla chi qˈojin, tuˈn mi chin tzaj qˈiniy kywutz aj Judiy; me tuˈn nya te tzaluˈn we nkawbˈil. 	 Yesu akamjibu, "Ufalme wangu si wa ulimwengu huu. Kama ufalme wangu ungekuwa wa ulimwengu huu watumishi wangu wangenipigania nisitiwe mikononi mwa Wayahudi. Lakini sasa ufalme wangu si wa hapa."


Quˈn atzin xnaqˈtzbˈil xi qqˈoˈn kyeˈy tiˈjjo tipin ex tulil qAjaw Jesucrist, nya noqx kyyolxjal te sbˈuˈbˈl. Qalaˈ, ma tzˈok qkaˈyin qAjaw tukˈa tkyaqil tipin kyuˈnkuxix qwutza. 	 Wakati tulipowafundisheni juu ya ukuu wa kuja kwake Bwana wetu Yesu Kristo, hatukutegemea hadithi tupu zisizo na msingi. Sisi tuliuona utukufu wake kwa macho yetu wenyewe.


Quˈn kyojjo uˈj kyij kytzˈibˈiˈn yolil Tyol Dios ojtxe, ntqˈmaˈn kyjaluˈn: Chi xel t‑xnaqˈtzin Dios kykyaqilch. Tuˈnpetziˈn, kxel nqˈmaˈn kyeˈy qa kykyaqiljo ma tzaj xnaqˈtzin tuˈn Dios, ex qa ma kubˈ kybˈiˈn tukˈa tkyaqil kyanmin, okpin kchi tzajil lipe kyeˈ wiˈja. 	 Manabii wameandika: Watu wote watafundishwa na Mungu. Kila mtu anayemsikia Baba na kujifunza kutoka kwake, huja kwangu.


Qa mina, ¿Tiˈtaqtzin kyajtza tuˈn kylontiˈy? ¿Moj qa jun ichin manyor tbˈanilx t‑xbˈalin tok? Me bˈiˈn kyeˈ kyuˈn, qa toj kyja nmaq kawil najleqe kyeˈ ichin, a tbˈanilx kyxbˈalin tok, ex nimx nchi achin tzaluˈn twutz txˈotxˈ. 	 Basi, mlikwenda kuona nini? Mlikwenda kumwona mtu aliyevalia mavazi maridadi? La hasha! Wanaovaa mavazi maridadi na kuishi maisha ya anasa, hukaa katika majumba ya wafalme!


Ex nya tuˈn tpaj teqya xbˈante ichin, qalaˈ tuˈn tpaj te ichin xbˈante qya. 	 Mwanamume hakuumbwa kwa ajili ya mwanamke, ila mwanamke aliumbwa kwa ajili ya mwanamume.


Xi ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: Twutzxix kxel nqˈmaˈn tey, qa bˈeˈxku jaˈlin ok ktenbˈila wukˈiy toj kyaˈj. 	 Yesu akamwambia, "Nakwambia kwa hakika, leo utakuwa pamoja nami peponi."


Quˈn tuˈnpetziˈn, kyime Crist, ex jatz anqˈin juntl majl, tuˈn tok te tAjaw tkyaqil itzˈ ex kyimnin. 	 Maana Kristo alikufa, akafufuka ili wapate kuwa Bwana wa wazima na wafu.


tzeˈnkuxjo tqˈma Dios toj Tuˈjil Tyol: Kubˈ nqˈoˈn jun abˈj, tuˈn kyja pitkˈajxjal aj Judiy toj Sion, ex jun piky, tuˈn kyok takpaj tiˈj. Me alkyeˈ knimil tiˈj, nlay tzˈel toj ttxˈixewch. 	 kama yesemavyo Maandiko Matakatifu: "Tazama! Naweka huko Sioni jiwe likwazalo, mwamba utakaowafanya watu waanguke. Mtu atakayemwamini yeye aliye hilo jiwe, hataaibishwa!"


ikyxjo tzeˈnku ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios tiˈjjo maná, a xi tqˈoˈn Dios kye aj Israel: Ayeˈ ilaˈ kybˈaj ex nim o chmet kyuˈn, bˈaˈn tuˈn tkubˈ kypaˈn kyxolx, ex jun elnin tuˈn tele. Ex ayeˈ nya ilaˈ kybˈaj, ex nya nim o chmet kyuˈn, exla qa noq kyinchaqjo teyile junjunch. 	 Kama Maandiko yasemavyo: "Aliyekusanya kwa wingi hakuwa na ziada, na yule aliyekusanya kidogo hakupungukiwa."


¿Tiquˈn mi npon nyola toj kynabˈla? Quˈn mi nxi kybˈinjiˈy tkyaqiljo nxi nqˈmaˈn. 	 Kwa nini hamwelewi hayo ninayosema? Ni kwa kuwa hamwezi kuusikiliza ujumbe wangu.


Nojninqin weˈ tukˈa Xewbˈaj Xjan, a T‑xew tAjaw Tkyaqil. Quˈn ma chin el tpaˈn, tuˈn nxiˈy yolil Tbˈanil Tqanil kye yaj; ex tuˈn nxiˈy qˈmal teˈ tzaqpibˈl kyeˈ jpunqekux toj tze, a ntiˈ tumil tuˈn kyten antza; ex tuˈn tqˈanit kywutzjo moẍ, ex tuˈn nxiˈy qˈuqbˈil kykˈuˈjjo a ntiˈ kyipin; 	 "Roho wa Bwana yu juu yangu, kwani amenipaka mafuta niwahubirie maskini Habari Njema. Amenituma niwatangazie mateka watapata uhuru, vipofu watapata kuona tena; amenituma niwakomboe wanaoonewa,


Jun tal txin, a naˈmxtaq tlonte ichin, ex tzul itzˈje jun tal tal qˈa. Ex k‑okil juntl tbˈi Emanuel, a ntqˈmaˈn qa Dios qukˈa. 	 "Bikira atachukua mimba, atamzaa mtoto wa kiume, naye ataitwa Emanueli" (maana yake, "Mungu yu pamoja nasi").


quˈn toj tanminxjal ntzaje jniˈ t‑xim nya bˈaˈn, jniˈ bˈiˈyin, jniˈ kyˈaˈjin, ex jniˈ aj pajil, jniˈ elqˈin, jniˈ sbˈubˈl, exsin tkyaqil yasin, 	 Maana moyoni hutoka mawazo maovu yanayosababisha uuaji, uzinzi, uasherati, wizi, ushahidi wa uongo na kashfa.


Tuˈnpetziˈn, kxel kyqanin: Tata, ¿Jtojetzin xqlontiˈy tukˈa waˈyaj mo qa tukˈa kˈwaj, ex tzeˈn jun bˈetin xjal, mo qa ntiˈ t‑xbˈalinja, ex qa yabˈja mo qa toj tze, ex mix qo mojiˈn tiˈja? 	 "Hapo nao watajibu, Bwana, ni lini tulikuona ukiwa na njaa au kiu, ukiwa mgeni au bila nguo, ukiwa mgonjwa au mfungwa, nasi hatukuja kukuhudumia?


Ex at pon chitj kyxol abˈj, me quˈn tuˈn ntiˈxix twutz txˈotxˈ antza, liwey ul twiˈ. 	 Nyingine zilianguka penye mawe pasipokuwa na udongo mwingi. Mbegu hizo ziliota mara kwa kuwa udongo haukuwa na kina.


Ex ikyx wejiˈy, a ayiˈn in kanin nej, in okxa, ex ok nkaˈyiˈn tiˈjjo otaq bˈaj, ex bˈeˈx xi nnimiˈn qa ntiˈtaq antza. 	 Kisha yule mwanafunzi mwingine aliyemtangulia kufika kaburini, akaingia pia ndani, akaona, akaaamini.


Tzaj tqˈmaˈn Simun Pegr qeˈy: Ma chinka kyiẍilch. Ex xi qtzaqˈwin te: Ikyqox qejiˈy, ma qoxa tukˈiy. Bˈeˈx o xiˈy, ex o jaxa toj jun bark. Me tojjo qnikyˈin, ntiˈxtaq jun kyiẍ otaq tzyet. 	 Simoni Petro aliwaambia, "Nakwenda kuvua samaki." Nao wakamwambia, "Nasi tutafuatana nawe." Basi, wakaenda, wakapanda mashua, lakini usiku huo hawakupata chochote.


Ex kyxnaqˈtzinqexa tuˈn tkubˈ kynimiˈn tkyaqiljo ma txi nqˈmaˈn kyeˈy. Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, loqiˈn intin kyukˈiy tzaluˈn twutz txˈotxˈ, tzmaxi aj tjapin bˈaj tkyaqil. 	 Wafundisheni kushika maagizo yote niliyowapeni. Nami nipo pamoja nanyi siku zote; naam, mpaka mwisho wa nyakati."


a ttata Eleazar, a ttata Matán, a ttata Jacob, 	 Eliudi alimzaa Eleazeri, Eleazeri alimzaa Mathani, Mathani alimzaa Yakobo,


Ex noq tuˈn jawsbˈil aˈ, at kymujbˈil kyibˈa tukˈa Crist, ex ma tzaj tqˈoˈn jun akˈaj kychwinqila, ikytziˈn tzeˈn nbˈaj txˈixpit kyiˈja tukˈa kyxbˈaliˈn txjoˈn wen. 	 Ninyi nyote mliobatizwa mkaungana na Kristo ni kama vile mmemvaa Kristo.


Qa at kywiˈy te bˈilte, kybˈinkujiˈy tkyaqiljo nxi nqˈmaˈn kyeˈy. 	 Mwenye masikio na asikie!


Ayetziˈn junjun Parisey iteˈtaq tukˈa Jesús. Tej kybˈinte ikyjo, xi kyqanin te: ¿Mej qa majqox qe moẍqo toj twutza? 	 Baadhi ya Mafarisayo waliokuwa pamoja naye walisikia maneno hayo, wakamwuliza, "Je, sisi pia ni vipofu?"


Ex ikyxjo, ilaˈtaq qxjalil yabˈ tuˈn txˈaˈk, aj noqtaq n‑el lemimin, me mix jun kubˈ tqˈaniˈn Elisey, a yolil Tyol Dios ojtxe, qalaˈ oˈkxjo jun bˈetin xjal, Naamán tbˈi, a tzajnintaq toj ttxˈotxˈ Siria. Ex ikyxjo nya qxjalil. Bˈalaqa nya oˈkqox nqo ok tkˈuˈjlin Dios. 	 Tena, katika nchi ya Israeli nyakati za Elisha kulikuwa na wenye ukoma wengi. Hata hivyo, hakuna yeyote aliyetakaswa ila tu Naamani, mwenyeji wa Siria."


Me ikyˈintaq twutzjo xjal lo, kyuˈnxjo t‑xjalil. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx i xi smaˈn jun jteˈbˈin xjal qˈmalte tiˈjbˈinxe. Ikytaq kyyoljo kyjaluˈn: Qkyˈeˈ qeˈ tuˈn tokjo ichin lo te kawil qibˈaja. 	 Lakini wananchi wenzake walimchukia na hivyo wakatuma wajumbe waende wakaseme: Hatumtaki huyu atutawale.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xiˈ Jesús kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin ttzi Nijabˈ te Galiley. Ex i bˈaj ok lipe txqan xjal aj Galiley tiˈj. 	 Yesu aliondoka hapo pamoja na wanafunzi wake, akaenda kando ya ziwa, na umati wa watu ukamfuata. Watu hao walikuwa wametoka Yerusalemu, Yudea,


Tuˈnpetziˈn, aj nkaniˈn kyukˈiy, ktzajil ntxkoˈn tiˈj, quˈn tuˈn oˈkxjo iqj yol taqˈin qiˈja ex nikyˈil yol. Noqitzin oˈkxjo tuˈn, qalaˈ ex mina nchi kubˈ t‑xkˈameˈ jniˈqe erman nchi kanin. Ex ayetzin kyaj tuˈn kykubˈ kyxkˈame, bˈeˈx ncheˈx tmiyoˈn, ex nchex tlajoˈn toj Ttanim Dios. 	 Basi, nitakapokuja nitayafichua mambo yote anayofanya, maneno mabaya anayotutolea na uongo anaosema juu yetu. Isitoshe, yeye hukataa kuwakaribisha hao ndugu walio safarini, na hata huwazuia watu wengine wanaotaka kuwakaribisha, na hujaribu kuwafukuzia nje ya kanisa.


Me tzmataq tokx Pilat toj tkawbˈil, tej t‑xi tsmaˈn t‑xuˈjil tqanil te: Mi tzˈok tqˈoˈn tibˈa tiˈj Jesús, a tzˈaqle, quˈn ma tzˈok jun nwutzikyˈa atximay qnikyˈin, me tixqex wen, noq tuˈn tpajjo ichin anetziˈn. 	 Pilato alipokuwa amekaa katika kiti cha hukumu, mke wake akampelekea ujumbe: "Usijitie katika shauri la mtu huyu mwema, maana leo nimeteseka sana katika ndoto kwa sababu yake."


Otaq qo ok yupj ikyjo, ayetzin kye nimil ok kyqˈoˈn tilil, tuˈn kyxiˈ Pabl ex Silas tzmax Berea. Atzaj teˈ kykanin, bˈeˈx i xiˈ tojjo ja te kynabˈl Dios Judiy. 	 Usiku, wale ndugu waliwahimiza Paulo na Sila waende Berea. Mara tu walipofika huko, walikwenda katika sunagogi la Wayahudi.


Me bˈeˈx i xiˈ Simun kyukˈa tukˈa jyolte Jesús. 	 Simoni na wenzake wakaenda kumtafuta.


Ayetzin Mariy, aj Xleˈn, exsin Mariy, tnana Jse, nchi kaˈyintaq jaˈ okxi muquˈn. 	 Nao Maria Magdalene na Maria mama yake Yose walipaona hapo alipolazwa.


axsa kˈaˈ chi okxiy, exsin kˈaˈ txi kyqaniˈn te tajaw ja, ¿Ankye ja, jaˈ kchin waliy kyukˈa nxnaqˈtzbˈiˈn? chitzin xnaqˈtziljo. 	 mpaka katika nyumba atakayoingia, mkamwambie mwenye nyumba, Mwalimu anasema: wapi chumba changu ambamo nitakula Pasaka pamoja na wanafunzi wangu?


Ex mix nlay toj tnam jun ja te naˈbˈl Dios, quˈn ate qAjaw, a Dios nimxix tipin, exsiˈn tal Tal rit, ayetzin otaq chi okjo te ja te kˈulbˈil. 	 Sikuona hekalu katika mji huo, maana Bwana Mungu Mwenye Uwezo na yule Mwanakondoo ndio Hekalu lake.


Tuˈnpetziˈn, ajo tchwinqil Crist, axsin kychwinqiljiˈy. Ex aj tyekˈinte Jesús tibˈ, ex ikyx kyejiˈy ok chi tenbˈila junx tukˈa toj tqoptzˈajiyil kyaˈj. 	 Uzima wenu halisi ni Kristo, na wakati atakapotokea ndipo nanyi pia mtakapotokea pamoja naye katika utukufu.


Ex toj tkyaqil twutz txˈotxˈ, luˈ Tyol Dios nchˈiy wen, nyakuj jun wiˈ awal, nimxix twutz ma tzˈel; ikyxjo tzeˈnku ma bˈaj kyxola, ex toj kychwinqila, tej tok kybˈiˈn tqanil t‑xtalbˈil qMan Dios, ex el kynikyˈa tiˈj qa twutzxix. 	 Habari Njema inazidi kuzaa matunda na kuenea ulimwenguni kote kama vile ilivyofanya kwenu ninyi tangu siku ile mliposikia juu ya neema ya Mungu na kuitambua ilivyo kweli.


Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy: Ankye teˈ nkubˈ tbˈin nyola tukˈa tkyaqil tanmin, ex kˈwel tnimin a saj chqˈon weˈy, atpen teˈ tchwinqil te jun majx. Ex nlay txi qˈoˈn toj najin, quˈn o txˈixpit tanmin te kyime tuˈn tok te chwinqil. 	 "Kweli nawaambieni, anayesikia neno langu, na kumwamini yule aliyenituma, anao uzima wa milele. Hatahukumiwa kamwe, bali amekwisha pita kutoka kifo na kuingia katika uzima.


Atzin t‑xilin tumiljo tnejil wuˈja kyeˈy, noq tuˈn tkubˈ kyyekˈiˈn kyxola qa nchi kubˈ kynimiˈn nyola tiˈj bˈinchil il, a xi nqˈmaˈn toj wuˈja, ex ikyxjo tiˈj tkyaqil nnukˈbˈila. 	 Madhumuni yangu kuandika ile barua yalikuwa kutaka kujua kama mko tayari kutii katika kila jambo.


Me atziˈn teˈ aqˈnil, a nkubˈ tbˈinchin jun tiˈla a at tilil, me nkubˈ tbˈinchin quˈn tuˈn mina n‑el tnikyˈ te, a qa nya bˈaˈn, ok kbˈajil kawin, me nyala chˈintl kxel jikytzˈin teˈ. Tuˈnpetziˈn, alkye teˈ ma tzaj qˈoˈn chˈintl te, ex nim chˈintl teˈ ktzajil tqanin Dios te. Ex alkye teˈ ma nintz xi oqxenin, ex ma nintzx teˈ ktzajil qanin te, chi Jesúsjo. 	 Lakini yule afanyaye yanayostahili adhabu bila kujua, atapigwa kidogo. Aliyepewa vingi atatakiwa vingi; aliyekabidhiwa vingi zaidi atatakiwa kutoa vingi zaidi.


Ex xi nkaˈyiˈn jun angel nimxix tipin kyjaˈtaq tkuˈtz toj kyaˈj bˈaltzˈin toj muj. Attaq jun t‑xew kan tibˈaj twiˈ; atziˈn twutz nqoptzˈaj wen tzeˈnku qˈij, ex ayetziˈn tkux, tzeˈnku tqan qˈaqˈ njulin wen. 	 Kisha nikamwona malaika mwingine mwenye nguvu akishuka kutoka mbinguni. Alikuwa amevikwa wingu, na upinde wa mvua kichwani mwake. Uso wake ulikuwa kama jua, na miguu yake ilikuwa kama moto.


Ex noq junchˈin qAjaw at, ex junchˈin qnimbˈil, ex junchˈin jawsbˈil aˈ, a noq mujbˈinqe. 	 Kuna Bwana mmoja, imani moja na ubatizo mmoja;


Xitzin tqaniltz te juntl kˈasbˈinel. Chiˈ kyjaluˈn: ¿Yajtziˈn te, jteˈtzin te tkˈas? Atziˈn weˈ jun jweˈ kˈal milon triy weˈ nkˈas, chiˈ, te txi ttzaqˈwin. Luˈ te tuˈjil tkˈas lo, chtej kaˈyiltaq aqˈuntl. Me txˈixpinksa, oˈkx jun mutxˈ ktzajil tchjoˈn, chiˈ. 	 Kisha akamwuliza mdeni mwingine: Wewe unadaiwa kiasi gani? Yeye akamjibu: Magunia mia ya ngano. Yule karani akamwambia: Chukua hati yako ya deni, andika themanini.


Ex ikyxjo kye mojil, tuˈn tok jun kyoklin, il tiˈj nej tuˈn kybˈet toj tumil, tuˈntzin kynimajtz kyuˈn txqantl, nya noq tuˈn kymeltzˈaje tukˈa kyyol, ex nya txˈujtinelqe, ex nya tuˈn kykanbˈin jun pwaq, a nya toj tumil. 	 Wasaidizi katika kanisa wanapaswa pia kuwa watu wenye tabia njema na wanyofu; wasiwe wanywaji mno wa divai au wenye tamaa ya fedha;


Quˈn oˈkx junchˈin Dios at, ex ma qo ok tzˈaqle twutz, noq tuˈn qnimbˈil teyile junjun, iˈchaqxla Judiy mo minaj. 	 Mungu ni mmoja, naye atawakubali Wayahudi kuwa waadilifu kwa imani yao, na watu wa mataifa mengine pia kwa imani yao.


¿Naˈmtzin tel kynikyˈa te ntqˈmaˈn Tyol Dios? A abˈj, a xi kyxoˈn bˈinchil ja, a nyakuj ntiˈtaq tajbˈin, me axixpente abˈjjo ma tzˈokin te tqˈuqil tẍkyin ja, a nimxix toklin. 	 Je, hamjasoma Maandiko haya? Jiwe walilokataa waashi sasa limekuwa jiwe kuu la msingi.


Me tkyaqil xjal, a mi nxi tnimin ikyjo, ntiˈ Xewbˈaj Xjan tukˈa, qalaˈ a xewbˈaj tzajnin te tajaw il, a ajqˈoj tiˈj Klolqe Jesús. Me bˈiˈn kyuˈn qa a xewbˈaj anetziˈn, tuˈn tul kaninxtaq. Ex lu at jaˈlin twutz txˈotxˈ. 	 Lakini mtu yeyote asiyemkiri Kristo hivyo, hana huyo Roho atokaye kwa Mungu. Mtu huyo ana roho ambaye ni wa Adui wa Kristo; nanyi mlikwisha sikia kwamba anakuja, na sasa tayari amekwisha wasili ulimwenguni!


quˈn bˈin kyuˈn qa il tiˈj tuˈn tul qAjaw, me mix aˈl bˈilte jtoj bˈaˈn tul, qalaˈ ikytziˈn tzeˈnku jun ileqˈ n‑ul qnikyˈin. 	 Maana ninyi wenyewe mwajua kwamba Siku ya Bwana itakuja kama mwizi ajavyo usiku.


Atzin tkabˈ angel xi toqˈsin tchun, ex bˈeˈx tzaj tzˈaq toj ttxuyil aˈ jun tiˈ tzeˈnku jun tij wutz, a njulin wen tukˈa taqˈ qˈaqˈ. Ex atzin toxin tnej ttxuyil aˈ bˈeˈx kubˈ chikyˈix; 	 Malaika wa pili akapiga tarumbeta yake. Na kitu kama mlima mkubwa unaowaka moto ukatupwa baharini. Theluthi moja ya bahari ikawa damu,


Me ante Jesús xi tqˈmaˈn kye: ¡Mina txi kyqˈmaˈn kye ikyjo! Quˈn alkyeˈ nkubˈ tbˈinchin jun tiˈ wen nimx toklin tiˈj nbˈiˈy, nya ajqˈoj wiˈja, ex nlay jaw yolbˈin wiˈja. 	 Lakini Yesu akasema, "Msimkataze, maana hakuna mtu anayefanya muujiza kwa jina langu, na papo hapo akaweza kusema mabaya juu yangu.


Ex bˈiˈn quˈn, qa alkye jun nkubˈ qˈoˈnte kyˈiwbˈil kyibˈajjo xjal, nimxixtl teˈ toklin kyibˈajjo txqantl xjal, aye nchi kubˈ tkyˈiwlin. Tuˈn ikyjo, ate Melquisedec nimxixtl toklin tibˈaj Abraham. 	 Hakuna mashaka hata kidogo kwamba anayebariki ni mkuu zaidi kuliko yule anayebarikiwa.


Bˈeˈx jaw xobˈ Félix, tej tok ten Pabl yolil tiˈjjo, qa il tiˈj jun chwinqil jikyin, ex tuˈn tkubˈ qtzyuˈn qibˈ, ex tiˈjjo jun kawbˈil tuˈn Dios, a naˈmx tul kanin. Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, xi tqˈmaˈn te Pabl: Kux txiy jaˈlin. Ktzajil nqˈolbˈin juntl majla, aj tten ambˈil wiˈja. 	 Lakini wakati Paulo alipoanza kuongea juu ya uadilifu, juu ya kuwa na kiasi na juu ya siku ya hukumu inayokuja, Felisi aliogopa, akasema, "Kwa sasa unaweza kwenda; nitakuita tena nitakapopata nafasi."


Ayetziˈn xoˈl qˈaqˈ, i jaw yolin kyxolx: Yajtzintlaˈ mi kubˈ qlaqin. Wenitla tuˈn qsaqchan tiˈj, ankye kkanbˈilte. Ikytzin japin bˈajjo a tzˈibˈin toj Tuˈjil Tyol Dios kyjaluˈn: Bˈaj kubˈ kysipin nxbˈaliˈn kyxol, ex i bˈaj saqchan tiˈjch. Ikyxixsin bˈantjo kyuˈn xoˈl qˈaqˈ. 	 Basi, hao askari wakashauriana: "Tusiipasue, ila tuipigie kura itakuwa ya nani." Jambo hilo lilifanyika ili yatimie Maandiko Matakatifu yasemayo: "Waligawana mavazi yangu, na nguo yangu wakaipigia kura." Basi, ndivyo walivyofanya hao askari.


Ex ikyqexjo nana, ayeˈ ntiˈ kychmil, exqetziˈn jniˈ txin, ayeˈ naˈmx kymeje, i tok tilil kyuˈn tuˈn kyok tzˈaqle twutz Dios tukˈa kyanmin ex tukˈa kyxmilil. Me ante o meje, tok tilil tuˈn tiˈjjo te twutz txˈotxˈ, tuˈn ttzalaj tchmil tiˈj. 	 naye amegawanyika. Mwanamke asiyeolewa au bikira hujishughulisha na mambo ya Bwana apate kujitolea mwili na roho kwa Bwana. Lakini mwanamke aliyeolewa hujishughulisha na mambo ya dunia hii jinsi atakavyompendeza mumewe.


ikyxsinte Diosjo nkubˈ tjikysin kychwinqiljo jniˈ tkˈwal, tuˈn tqˈoˈn tumil kye. Me mej qa mi xkubˈ tqˈoˈn Dios jun tumil tuˈn kyoka jikyin wen toj kynimbˈila, nya kˈwalbˈajqetza ikyjo, qalaˈ nyakuj jun sikyˈaj. 	 Lakini msipoadhibiwa kama wana wengine, basi, ninyi si wanawe, bali ni wana haramu.


Me mi nxi kynimiˈn qa at wokliˈn tiˈjjo lo. Me atzin jaˈlin, kxel nyekˈiˈn kywutza qa ayin weˈ, a Tkˈwal Ichin, at wokliˈn tzaluˈn twutz txˈotxˈ, tuˈn tkubˈ nnajsiˈn kyilxjal te jun majx. Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈn te yabˈ: 	 Basi, nataka mjue kwamba Mwana wa Mtu anayo mamlaka ya kuwasamehe watu dhambi duniani." Hapo akamwambia huyo mtu aliyepooza,


Quˈn ayetziˈn mojil njapin kyaqˈin tojxix tumil, bˈaˈn kchi elile toj kywutzxjal, ex tukˈa tkyaqil tqˈuqbˈil kykˈuˈj, kxel kyqˈmaˈn kynimbˈil tiˈj Crist, a Jesús. 	 Maana wasaidizi wanaofanya kazi yao vizuri hujipatia msimamo mzuri, na wanaweza kusema bila hofu juu ya imani yao katika Kristo Yesu.


Atzin jaˈlin, a xjal, aj xbˈinchin il, s‑ok qˈoˈnte jun bˈis wiˈja tuˈn tbˈinchbˈin nya bˈaˈn. Me nya noq oˈkqinxa, qalaˈ toj juntl tumil, majqexa. 	 Ikiwa kuna mtu aliyemhuzunisha mwingine, hakunihuzunisha mimi--ila amewahuzunisha ninyi nyote, na sipendi kuwa mkali zaidi.


¿Tzeˈnxsila chin okiliˈy? ¿Altzila kye ktzaqpil weˈy tojjo ojtxe nteˈn, a nya bˈaˈn ntqanin tachbˈil nxmilila, a nxi qˈiˈn weˈy toj najin? 	 Maskini miye! Nani atakayeniokoa kutoka katika mwili huu unaonipeleka kifoni?


Me ayetzin kyeˈ, mina chi ok kyeˈ ikyjo. Quˈn alkyeˈ nim chˈintl toklin kyxola, il tiˈj tuˈn tok tqˈoˈn tibˈ nyakutlaj jun kuˈxin. Ex alkye teˈ, a ktzajil qˈoˈn toklin te nejinel kyxol txqantl, il tiˈj tuˈn tok tqˈoˈn teˈ tibˈ te aqˈnil. 	 Lakini isiwe hivyo kati yenu; bali, yule aliye mkuu kati yenu ni lazima awe mdogo wa wote, na aliye kiongozi lazima awe kama mtumishi.


Ex okla kchi kyjel ten najchaq tuˈn kyxobˈil tiˈjjo kawbˈil, ex ok kyqˈmaˈ: Ay, bˈisbˈajilxla te tey, ay, nim tnam Babilonia, ajo attaq nim tipiˈn. Quˈn noq toj jun paqx s‑ul tkawbˈil Dios tibˈaja. 	 Wanasimama kwa mbali kwa sababu ya kuogopa mateso yake, na kusema, "Ole! Ole kwako Babuloni, mji maarufu na wenye nguvu! Kwa muda wa saa moja tu adhabu yako imekupata."


Ikytziˈn tzeˈnku bˈiˈn kyuˈn, noq kabˈe qˈij chˈintl, tuˈn tbˈajjo nintz qˈij te Xjan Qˈij, ex ayintzin weˈ, a Tkˈwal Ichin, kchin xel qˈoˈn toj kyqˈobˈxjal, tuˈn nkubˈ kybˈyoˈn twutz cruz, chi Jesús. 	 "Mnajua kwamba baada ya siku mbili tutakuwa na sikukuu ya Pasaka, na Mwana wa Mtu atatolewa ili asulubiwe."


Exsin aj tjyettz tuˈn, ok chi tzajil ttxkoˈn jniˈ tukˈa exqetziˈn jniˈ t‑xjalil tiˈjile, ex ikyla aku txi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Chi tzalaja junx wukˈiy, quˈn tuˈn ma jyet tej npwaqa, a otaq txi naj. 	 Akiipata, atawaita rafiki na jirani zake akisema, Furahini pamoja nami, kwa sababu nimeipata ile sarafu yangu iliyopotea.


quˈn loqiˈn intin tukˈiy, ex mix aˈl aku bˈinchin mibˈin tiˈja. Qalaˈ qˈiˈnks tibˈa, quˈn nimx xjal at tojjo tnam lo, a knimil tiˈj nbˈiˈy. 	 maana mimi niko pamoja nawe. Hakuna mtu atakayejaribu kukudhuru maana hapa mjini pana watu wengi walio upande wangu."


Tuˈnpetziˈn kxel nqˈmaˈn kyeˈy, k‑elil qˈiˈn Tkawbˈil Dios kyeˈy, ex kxel tqˈoˈn kyexjal, ayeˈ kˈwel kyyekˈiˈn tiˈj Tkawbˈil Dios toj kychwinqil. 	 "Kwa hiyo nawaambieni, Ufalme wa Mungu utaondolewa kwenu na kupewa watu wa mataifa mengine wenye kutoa matunda yake."


Ex xi nbˈiˈn nyakuj tqˈajqˈojil twiˈ txqan xjal, mo tzeˈnku ntinin nim aˈ, mo tzeˈnku qˈankyaq npoqˈle wen. Ex tqˈma: ¡Aleluya! Ma txi xkye tuˈn tkawin te jun majx a qAjaw, a qDios nimxix tipin. ¡Nimxitjo tbˈi! 	 Kisha nikasikia kitu kama sauti ya umati mkubwa wa watu na sauti ya maji mengi na ya ngurumo kubwa, ikisema, "Haleluya! Maana Bwana Mungu wetu Mwenye Uwezo ni Mfalme!


Ante Judá tukˈa Tamar, ayeˈ kytata Fares tukˈa Zara. Ante Fares ttata Esrom, a ttata Aram, 	 Yuda alimzaa Faresi na Zera (mama yao alikuwa Tamari), Faresi alimzaa Hesroni, Hesroni alimzaa Rami,


Texjo paq, ex ul Dios te ichin; jaw tiˈn tkuẍil, ex bˈeˈx ok ten bˈetil. Ataqtziˈn qˈij ikyjo, te ajlabˈl. 	 Mara huyo mtu akapona, akachukua mkeka wake, akatembea. Jambo hili lilifanyika siku ya Sabato.


Ex axit Dios, a tAjaw nukˈbˈil, kˈwel qˈonte tumil tuˈn tkubˈ tzˈaq tajaw il quˈn. Axit qAjaw Jesucrist kubˈ kyˈiwlin kyeˈy. 	 Naye Mungu aliye chanzo cha amani hatakawia kumponda Shetani chini ya miguu yenu. Neema ya Bwana wetu Yesu Kristo iwe nanyi.


Ex kxel kymeltzˈin kyiˈj teˈ xnaqˈtzbˈil twutzxix, tuˈn t‑xi kyqˈoˈn ambˈil teˈ xnaqˈtzbˈil, a tzajnin te ojtxe, a ntiˈ tajbˈin. 	 Watakataa kuusikia ukweli, watageukia hadithi za uongo.


Qˈonkxixa tililjo lo, tuˈntzin tok kykaˈyinxjal, qa te Dios tkyaqiljo a nkubˈ tbˈinchiˈn. 	 Fikiri kwa makini juu ya hayo yote na kuyatekeleza kusudi maendeleo yako yaonekane na wote.


I ok tkaˈyin Jesús, ex i xi ttzaqˈwin: Nlay bˈant tuˈn kyklet‑xjal kyuˈnx kyibˈx. Me mete Dios kbˈantil teˈ tuˈn tkyaqil. 	 Yesu akawatazama, akawaambia, "Kwa binadamu haiwezekani, lakini kwa Mungu si hivyo, maana kwa Mungu mambo yote huwezekana."


Ex tkabˈ, tzeˈn aj tkux bˈinchit vin; nlay kuˈx bˈinchit toj jun ttxˈaqin tzˈuˈn, quˈn ajtzin tloqlin, bˈeˈx aku tzˈex laqj, ex noq aku chi kubˈ najx kykabˈil. Tuˈntzintzjo, il tiˈj tuˈn tkux bˈinchit vin toj jun saq tzˈuˈn, tuˈntzin mi chi kubˈ naje kykabˈil. Ikytziˈn wejiˈy nxnaqˈtzbˈil, nlay bˈant tuˈn tok smet tukˈa juntl tumil. 	 Wala hakuna mtu awekaye divai mpya katika viriba vikuukuu. Akifanya hivyo, viriba hupasuka na divai ikamwagika, navyo viriba vikaharibika. Ila divai mpya hutiwa katika viriba vipya, na vyote viwili, viriba na divai, vikahifadhiwa salama."


Tej tokx Jesús toj tnam Jericó, bˈeˈxkux ok ten bˈetejil toj tnam. 	 Yesu aliingia mjini Yeriko, akawa anapita katika njia za mji huo.


Me ayetzin kyeˈ Parisey, bˈeˈx i ok ten jyol tumil tzeˈn tuˈn tkubˈe kybˈyoˈne Jesús. 	 Basi, Mafarisayo wakatoka nje, wakashauriana jinsi watakavyomwangamiza Yesu.


Xi kyqanin: ¿Tiquˈn txaˈja qˈolbˈil kyeˈ xjal, a nya Judiyqe, ex tiquˈn xwaˈn kyukˈa? ¿Ma nyatzin bˈiˈn tuˈn, qa nya wenjo anetziˈn toj qkawbˈil? 	 "Wewe umekwenda kukaa na watu wasiotahiriwa na hata umekula pamoja nao!


Mina, chi Pegr, ex kubˈ tewin juntl majl. Ikyxjo, teˈ t‑xi kyqˈmaˈn txqantl xjal juntl majl te: Ajin teˈ tukˈa Jesús, quˈn aj Galiley te, chi chiˈ. 	 Petro akakana tena. Baadaye kidogo, watu waliokuwa wamesimama hapo wakamwambia Petro, "Hakika wewe ni mmoja wao, maana wewe ni Mgalilaya."


Tzˈibˈinkujiy lo te nejinel toj Ttanim Dios toj tnam Éfeso: Ikytzin ntqˈmaˈn Jesús, a tzyul teˈ wuq cheˈw toj tman qˈobˈ, ex nbˈet kyxoljo wuq xtankoˈl: 	 "Kwa malaika wa kanisa la Efeso andika hivi: "Huu ndio ujumbe kutoka kwake yeye ashikaye nyota saba katika mkono wake wa kulia, na ambaye hutembea katikati ya vinara saba vya taa vya dhahabu.


Me n‑okku ten txqan qˈankyaq tukˈa txqan kyqˈiqˈ toj nijabˈ; bˈeˈx bˈaj okx piqˈj txqan aˈ tzma toj bark. Exsin otaq tzikyˈ ktan Jesús. 	 Ghafla, dhoruba kali ikatokea ziwani, hata mawimbi yakaanza kuifunika mashua. Yesu alikuwa amelala usingizi.


Tajtaq teˈ tal yaj anetziˈn, tuˈn tnoj tkˈuˈj tuˈn jniˈ tbˈuchil wabˈj, a n‑eliktaq tzˈaq tibˈaj tmeẍ qˈinin, me mi xi tqˈoˈne jun tiˈ te, ex majqexpeˈ ttxˈyan qˈinin nchi pon laqˈetaq leqˈil teˈ taˈljo txˈaˈk. 	 Lazaro alitamani kula makombo yaliyoanguka kutoka meza ya tajiri; na zaidi ya hayo, mbwa walikuwa wanakuja na kulamba vidonda vyake!


Kyojjo qˈij anetziˈn, bˈijte tqanil Jesús tuˈn Herodes, a tnejil kawil toj txˈotxˈ te Galiley. 	 Wakati huo, mtawala Herode alisikia sifa za Yesu.


exsin i jaw ẍchˈintz kyjaluˈn: Ay Jesús, Tkˈwal Dios. ¿Tiˈ taja qiˈja? ¿Ma tzula yajil qeˈy, ex naˈm tpon tqˈijil paˈbˈin? 	 Nao wakaanza kupiga kelele, "Una shauri gani nasi, wewe Mwana wa Mungu? Je, umekuja kututesa kabla ya wakati wake?"


Bˈeˈx bˈisinx tej ichin, tej kyok tbˈiˈn yol lo, quˈn tuˈn manyor qˈininxtaq. 	 Lakini huyo mtu aliposikia hayo, alihuzunika sana kwa sababu alikuwa tajiri sana.


Ex antza nbˈiyiˈy, qa nya nim til, qa noq tuˈn kynimbˈil tiˈj kykawbˈil Judiy. Tuˈn ikyjo, bˈin wuˈn, qa nya il tiˈj tuˈn tkubˈ bˈyet, nipela noq tuˈn tkuˈx toj tze. 	 Niligundua kwamba mashtaka yenyewe yalihusu ubishi juu ya sehemu kadha wa kadha za Sheria yao na hivyo sikuona kwamba amefanya chochote kinachostahili auawe au afungwe gerezani.


Ex il tiˈj tuˈn tok lipe tiˈj Tbˈanil Tqanil, a ma tzaj yekˈin, tuˈntzin tbˈant tnimsin kykˈuˈj txqantl tukˈa jun xnaqˈtzbˈil bˈunin, ex tuˈn t‑xmoxin kyiˈjjo a nchi yolbˈin tiˈj. 	 Ni lazima ashike kikamilifu ujumbe ule wa kuaminika kama unavyofundishwa. Ndivyo atakavyoweza kuwatia wengine moyo kwa mafundisho ya kweli na kuyafichua makosa ya wale wanaoyapinga mafundisho hayo.


Ax qˈijjo, a tnejil qˈij te seman, toj qnikyˈin ok qchmoˈn qibˈa junx, ex otaq tzˈetz qjpuˈn ja, tuˈn qxobˈila kye nejinel kye aj Judiy. Jun paqx kubˈ weˈ Jesús qxola, ex tzaj tqˈmaˈn qeˈy: Qexit kykˈuˈja, ex tzalajxit kyanmiˈn. 	 Ilikuwa jioni ya siku hiyo ya Jumapili. Wanafunzi walikuwa wamekutana pamoja ndani ya nyumba, na milango ilikuwa imefungwa kwa sababu waliwaogopa viongozi wa Wayahudi. Basi, Yesu akaja, akasimama kati yao, akawaambia, "Amani kwenu!"


I ok kytzyuˈn, ex bˈeˈx i kux kyqˈoˈn toj tze, ex tojxi juntl qˈij i jatz qˈiˈn, quˈn tuˈn otaq qoqix. 	 Basi, waliwatia nguvuni na kwa kuwa usiku ulikuwa umekaribia, wakawaweka chini ya ulinzi mpaka kesho yake.


Ex jniˈ qeˈ cheˈw kchi kˈwelitz tzˈaq twutz txˈotxˈ. Ex tkyaqiljo jniˈ at twutz kyaˈj okx kchi luˈlilx. 	 Nyota zitaanguka kutoka angani, na nguvu za mbingu zitatikiswa.


Atzin tej kox xi kaˈyin, kubˈ tbˈiˈn, ex kubˈ tnabˈlin qa attaq tuˈn t‑xi qˈoˈn te. 	 Naye akawageukia, akitazamia kupata kitu kutoka kwao.


Erman, kukx nxi qqˈonjiˈy chjonte te qMan Dios kyiˈja. Ex il tiˈjjo lo tuˈn tkubˈ qbˈinchiˈn, quˈn a kynimbˈila nchˈiyxix wen, junx tukˈa kykˈuˈjbˈila teyile junjun. 	 Ndugu, tunapaswa kushukuru Mungu daima kwa ajili yenu. Inafaa kwetu kufanya hivyo kwani imani yenu inakua sana na kupendana kwenu kunaongezeka sana.


Ayetzin kyej xoˈl qˈaqˈ, aye i xiˈ tuˈn kyqan, bˈeˈx i meltzˈaj kyeˈ toj Jerusalén, tej qsqix. Ayetzin kyej, a iteˈkxtaq kyibˈaj chej, bˈeˈx xi kyiˈn kyeˈ kybˈe, junx tukˈa Pabl. 	 Kesho yake askari wa miguu walirudi ngomeni, wakawaacha wale askari wapanda farasi waendelee na safari pamoja na Paulo.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, jaw weˈks Saulo, me atzaj teˈ tjaw tjqoˈn twutz, mix bˈantil tkaˈyin. Tuˈn ikyjo, noq xi xkoˈn, ex xi qˈiˈn toj Damasco. 	 Saulo aliinuka, na alipofumbua macho yake hakuweza kuona chochote; hivyo wale watu wakamwongoza kwa kumshika mkono mpaka mjini Damasko.


Ajtzin tbˈajjo ikyjo, kykyaqilx aj Israel kchi kletil, tzeˈnku ntqˈmaˈn Tuˈjil Tyol Dios: Tzul Kolil toj Sion qˈol tzaqpibˈl kye aj Judiy. Ex k‑elil paˈn tkyaqil nya wen kyiˈj aj Israel. 	 Hapo ndipo taifa lote la Israeli litakapookolewa, kama yesemavyo Maandiko Matakatifu: "Mkombozi atakuja kutoka Sioni, atauondoa uovu wa Yakobo.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, ok ten waˈl, ex ul tipin; ex kyij ten jun jteˈbˈin qˈij kyukˈa nimil najleqetaq toj Damasco. 	 Na baada ya kula chakula, nguvu zake zikamrudia. Saulo alikaa siku chache pamoja na wafuasi huko Damasko.


Bˈaj kubˈ kyyolin kyxolilex: Mina kubˈ qbˈinchin toj nintz qˈij te Waˈj Pan, quˈn tuˈn mina bˈaj jaw tiljexjal qiˈj. 	 Lakini walisema, "Tusimtie nguvuni wakati wa sikukuu, watu wasije wakafanya ghasia."


Nimxjal nxi lipe kyiˈj, noq tuˈn nxi kyqˈoˈn ambˈil tejo kyachbˈil. Ex noq tuˈnjo lo, nchi yolbˈinxjal nya bˈaˈn tiˈjjo qnimbˈil, a aku Tbˈanil Tqanil twutzxix. 	 Tena watu wengi watazifuata hizo njia zao mbaya, kwa sababu yao, wengine wataipuuza Njia ya ukweli.


¿Yajtzilaˈ kyeˈ? Quˈn nimxixtl kyokliˈn tzeˈnqekuˈ pichˈ; ex noq tuˈn tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj Dios majqexpe tsmal kywiˈy chebˈe ajlanqe tuˈn. Tuˈnpetziˈn, mi chi xobˈa. 	 Lakini kwa upande wenu, hata nywele za vichwa vyenu zimehesabiwa zote.


Atzin tiˈjjo oyaj tuˈn t‑xiˈ kye erman nimil toj Jerusalén, nyatla il tiˈj tuˈn t‑xi ntzˈibˈiˈn kyeˈy, 	 Si lazima kuandika zaidi kuhusu huduma hiyo yenu kwa ajili ya watu wa Mungu.


Jotqexjo aye nchi bˈaj bˈintaq, bˈeˈx i el kyim tuˈn kyqˈma kyikˈlel. 	 Wote waliosikia hayo walishangaa juu ya habari walizoambiwa na wachungaji.


Me atzin jaˈlin, at nxobˈila kyiˈja, quˈn tzeˈnku te Eva, tej tkubˈ sbˈuˈn tuˈn tẍtijil tajaw il, tuˈn tel tiˈjlin Tyol Dios, yaˈj qa iky xbˈaj kyejiˈy, qa chebˈe xtzyet kyxmoxajtza tuˈn, toj jun tumil ala kyela, tuˈn tel txalpaj kynabˈla, ex qa xkyij kytzaqpiˈn tuˈn kyxi lipey tiˈj Crist tukˈa tkyaqil kyanmiˈn. 	 Lakini naogopa kwamba, kama vile yule nyoka kwa hila zake za uongo alimdanganya Hawa, fikira zenu zaweza kupotoshwa, mkauacha uaminifu wenu wa kweli kwa Kristo.


Ikytzin tzeˈnku bˈiˈn kyuˈn, te tnejil, in kyija kyukˈiy noq tuˈn tpaj jun yabˈil tzaj wiˈja, ex in yoliˈn Tbˈanil Tqanil kyeˈy. 	 Mnajua kwamba ugonjwa wangu ndio ulionipatia fursa ya kuwahubirieni Habari Njema kwa mara ya kwanza.


Kybˈinchimtzin kyibˈtza, ex kyktxunktzin kyibˈtza, ex tukˈa kytzaja nkˈant wen. 	 "Muwe tayari! Jifungeni mkanda kiunoni, na taa zenu ziwe zinawaka;


Tej woka bˈetin xjal, mix tzaja kyqˈoˈn nwatbˈila. Ex tej tel bˈaj nxbˈaliˈn, mix in oka kyktxuˈn. Ex tej nyabˈtiˈy, mix i xtajiˈy qˈolbˈil weˈy. Ex tej nkuˈxa toj tze, mix i xtajiˈy lol weˈy. 	 Nilikuwa mgeni nanyi hamkunikaribisha; nilikuwa mgonjwa na mfungwa nanyi hamkuja kunitazama.


Ayiˈn Pabl, nchin kubˈsin nwutza kyeˈy, toj tbˈi Crist, a bˈuninxix ex tbˈanilxix, tuˈn tel kynikyˈa tiˈj. Quˈn kabˈetzila nkˈuˈja, ex nchin xobˈa tzeˈnku intiˈn kyukˈiy. Me ajtzin qa najchaq intiniˈy, kujxix chin yoliˈnch. 	 Mimi Paulo mwenyewe ambaye naonekana kuwa mpole nikiwa pamoja nanyi, lakini mkali wakati nikiwa mbali nanyi, nawasihini kwa huruma na wema wake Kristo.


Tej tbˈinte Mart, qa chˈixtaq tpon kanin Jesús kyja, bˈeˈx etz kˈlelte; me atzin te Mariy kyij ten tuja. 	 Basi, Martha aliposikia kwamba Yesu alikuwa anakuja, akaenda kumlaki; lakini Maria alibaki nyumbani.


Tuˈntziˈn ikyjo, bˈiˈn quˈn jaˈlin, qa ma qo ok tzˈaqle twutz qMan Dios noq tuˈn qnimbˈil, ex nya tuˈn qbˈinchbˈin bˈaˈn. 	 Maana mtu hukubaliwa kuwa mwadilifu kwa imani, wala si kwa kutimiza matakwa ya Sheria.


Noqit ax qMan Dios, a tzaj qˈoˈnte t‑xel kyeˈy toj kynimbˈila ex Qˈuqbˈil kykˈuˈja, aku tzaj mojin kyeˈy, tuˈn kybˈeta toj tbˈanil kyxolxa, tzeˈnku xkyij tyekˈin Crist, a Jesús, 	 Mungu aliye msingi wa saburi na faraja yote, awajalieni ninyi kuwa na msimamo mmoja kufuatana na mfano wake Kristo Yesu,


Kykyaqil qˈij o xnaqˈtzin te Jesús tojjo tnejil ja te nabˈl Dios. Me ayetzin kyej jniˈ kynejil pale, jniˈqetaqjo xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil exqetziˈn jniˈ nejinel toj tnam, tzuntaq nchi jyon kyeˈ tumil tzeˈntaq tuˈn tkubˈe kybˈyoˈn. 	 Yesu akawa anafundisha kila siku Hekaluni. Makuhani wakuu, walimu wa Sheria na viongozi wa watu walitaka kumwangamiza,


Il tiˈj, chi Pegr, tuˈn tten Jesús toj kyaˈj jaˈlin, ex kmeltzˈajil tzmaxi tojjo qˈij, aj tkubˈ tnikˈuˈn tkyaqil, ikyxjo tzeˈnkuj tqˈma, aj kyqˈma xjan yolil Tyol Dios ojtxe. 	 Ni lazima yeye abaki huko mbinguni mpaka utakapofika wakati wa kurekebishwa vitu vyote, kama Mungu alivyosema kwa njia ya manabii wake watakatifu wa tangu zamani.


Xi ttzaqˈwin Jesús: ¿Tiquˈn ntzaj tqˈmaˈn weˈy qa wenqiˈn? Ntiˈx jun te xjal wen tzaluˈn twutz txˈotxˈ, qalaˈ oˈkx te Dios. 	 Yesu akamwambia, "Mbona waniita mwema? Hakuna aliye mwema ila Mungu peke yake.


Chˈuqleqextaq Parisey, 	 Mafarisayo walipokusanyika pamoja, Yesu aliwauliza,


Tej tetz Jesús toj bark, xi tkaˈyin txqan xjal attaq, ex bˈeˈx tzaj qˈaqˈin tkˈuˈj kyiˈj, ex bˈeˈx i bˈaj tqˈanin junjun, a yabˈqetaq. 	 Basi, aliposhuka pwani, aliona umati mkubwa wa watu, akawaonea huruma, akawaponya wagonjwa wao.


Ayetziˈn xoˈl qˈaqˈ kubˈ kyxpatxˈiˈn txˈiˈx, ex jax kyqˈoˈn toj twiˈ Jesús tzeˈnku jun toj twiˈ nmaq kawil. Ex ok kyktxuˈn tukˈa jun xbˈalin kyaq kaˈyin, tzeˈnkuxjo kye nmaq kawil, me noq te xmaybˈil tiˈj. 	 Nao askari wakasokota taji ya miiba, wakamtia kichwani, wakamvika na joho la rangi ya zambarau.


Me twutzx tetz, qa nya tuˈn qwa, ma qo ele wen twutz qMan Dios. Quˈn qa ma txi qchyoˈn ex qa mina, ntiˈ tajbˈinjo lo twutz Dios. 	 Lakini chakula hakiwezi kutupeleka karibu zaidi na Mungu. Tukiacha kukila hatupungukiwi kitu, tukikila hatuongezewi kitu.


Exsin qa ayinjiˈy Xnaqˈtzil ex kyAjawa, a ma tzˈel ntxjoˈn kyqaˈn, ikyqexsin kyejiˈy, bˈaˈntla tuˈn tel kytxjoˈn kyqaˈn jun tukˈa juntl. 	 Basi, ikiwa mimi niliye Bwana na Mwalimu, nimewaosha ninyi miguu, nanyi pia mnapaswa kuoshana miguu.


Ma chin yoliˈn tiˈjjo ma tzaj tyekˈin nMaˈn weˈy. Me metzin kye, atzin kubˈ kybˈinchinjiˈy a tzeˈnku ntzaj tqˈmaˈn kymaˈn kyeˈy. 	 Mimi nasema yale aliyonionyesha Baba, lakini ninyi mwafanya yale aliyowaambieni baba yenu."


Quˈn ntiˈ toklin jaˈlin qa tok qechil mo minaj, qalaˈ ate at tokliˈn, a kˈwel qbˈinchin tzeˈnku tajbˈil Dios. 	 Maana kutahiriwa au kutotahiriwa si kitu; kilicho muhimu ni kuzishika amri za Mungu.


Aye xjal najleqetaq antza, tej kylonte kan bˈaltzˈink tibˈ tiˈj tqˈobˈ Pabl, jaw yolin kyxolx. Chi chiˈ kyjaluˈn: Bˈalaqa bˈyol xjal te ichin lo. Mapetzin klet toj ttxuyil aˈ, me a kawil toj kyaˈj, nlay ttziye tuˈn tanqˈintl. 	 Wenyeji wa pale walipokiona kile kiumbe kinaning'inia kwenye mkono wake waliambiana, "Bila shaka mtu huyu amekwisha ua mtu, na ingawa ameokoka kuangamia baharini, Haki haitamwacha aendelee kuishi!"


Ex ikyxjo tqˈma David toj Tuˈjil Tyol Dios: Noqit axjo kyikyˈsbˈil nintz qˈij kubˈ toj kybˈe, tuˈn kybˈaj jaw takpaj tiˈj, ex tuˈn tbˈaj kyjtzˈoˈn kyibˈ toj, ex tuˈn kykyij tjaqˈ tkawbˈil Dios kujxix wen. 	 Naye Daudi anasema: "Karamu zao na ziwe mtego wa kuwanasa, waanguke na kuadhibiwa.


Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx kyij bˈant, tuˈn tlaqˈet jun txˈotxˈ, toktaq tbˈi te Ttxˈotxˈil Bˈinchil Kˈwil, tuˈn pwaq anetziˈn, jaˈ tuˈn kybˈaj kux muqetjo jniˈ bˈetin xjal toj Jerusalén, aj kykyim. 	 Basi, wakashauriana, wakazitumia kununua shamba la mfinyanzi liwe mahali pa kuzika wageni.


Tej kymeltzˈajjo t‑xnaqˈtzbˈin Juan, bˈeˈx ok ten Jesús yolil tiˈj Juan kyukˈaxjal. Xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Tej kyxiˈy lolte Juan toj tzqij txˈotxˈ, ¿Tiˈtaqtzin wiq ichin kyajtaqa tuˈn kylontiˈy? ¿Ma noqpe jun ichin kabˈe tkˈuˈj, tzeˈnku jun ajlaj meltzˈaje tuˈn kyqˈiqˈ? 	 Basi, hao wajumbe wa Yohane walipokuwa wanakwenda zao, Yesu alianza kuyaambia makundi ya watu habari za Yohane: "Mlikwenda kutazama nini kule jangwani? Je, mlitaka kuona mwanzi unaotikiswa na upepo?


a ttata Jse, a tchmil Mariy, a tnana Jesús, a ok tbˈi te Crist, a skˈoˈnxix tuˈn Dios tuˈn tok te Kolil. 	 Yakobo alimzaa Yosefu, aliyekuwa mume wake Maria, mama yake Yesu, aitwaye Kristo.


Ex toj juntl tnej Tuˈjil Tyol Dios, ntqˈmaˈn: Chi bˈitzinqiˈy tbˈi qAjaw, ayiˈy nya Judiyqiˈy. Ex chi nimsiˈn tbˈi kyxol tkyaqil xjal twutz txˈotxˈch. 	 Na tena: "Enyi mataifa yote, msifuni Bwana; enyi watu wote, msifuni."


¿Ankyeˈ kubˈ nimin teˈ tajtaq manbˈaj kyxoljo kabˈe kˈwal lo? Xi kyqˈmaˈn: A tnejil, chi chiˈ. Xi tqˈmaˈn Jesús kye: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy; ayepe kyeˈ peyiltaq pwaq, ayeˈ iˈjlin kyuˈnxjal, exqetziˈn aj kyˈaˈjilqetaq kchi okix toj Tkawbˈil Dios toj kyaˈj, tuˈn kynimbˈil. ¿Yajtzin kyetza? 	 Je, ni nani kati ya hawa wawili aliyetimiza matakwa ya baba yake?" Wakamjibu, "Yule mtoto wa kwanza." Basi, Yesu akawaambia, "Kweli nawaambieni, watoza ushuru na waasherati wataingia katika Ufalme wa Mungu kabla yenu.


Chin poˈn kyukˈiy, aj nxiˈy toj txˈotxˈ te Macedonia, quˈn il tiˈj tuˈn nxiˈ neja antza. 	 Nitakuja kwenu, baada ya kupitia Makedonia--maana nataraji kupitia Makedonia.


Quˈn noqit tuˈn tbˈinchbˈin Abraham s‑oke tzˈaqle twutz Dios, atitla tumil tuˈn tnimsin tibˈ, quˈn tuˈnxitla tibˈtz xtkanbˈe kolbˈil. Me twutz Dios ntiˈx tumiljo ikyjo. 	 Kama Abrahamu alikubaliwa kuwa mwadilifu kutokana na matendo yake, basi, anacho kitu cha kujivunia mbele ya Mungu.


Antza toj Galiley, bˈeˈx i jaw xmayin titzˈin Jesús tiˈj, ex xi kyqˈmaˈn kyjaluˈn: Mi kyij ten te tzaluˈn; qalaˈ ku txiˈy toj ttxˈotxˈ Judey, tuˈntzin tok kykaˈyin a lipcheqek tiˈja tkyaqiljo nbˈant tuˈn. 	 Basi ndugu zake wakamwambia, "Ondoka hapa uende Yudea ili wanafunzi wako wazione kazi unazozifanya.


Ex juntl majl ntqˈmaˈn: Chi tzalajxa, ayiˈy nya Judiyqiˈy, junx kyukˈa Ttanim qMan Dios. 	 Tena Maandiko yasema: "Furahini, enyi watu wa mataifa; furahini pamoja na watu wake."


Ma qo ok tzeˈnku te Adán, a te twutz txˈotxˈ, ex qo okil tzeˈnku te Crist, a te toj kyaˈj. 	 Wote walio wa dunia wako kama huyo mtu aliyeumbwa kwa udongo; wale walio wa mbinguni wako kama yule aliyetoka mbinguni.


Xitzin tqanin Pilat kye: ¿Titzin kyajtza tuˈn tok nbˈinchiˈn tiˈjjo ichin luˈn, a tok tbˈi kyuˈn te nmaq kawil kye Judiy? 	 Pilato akawauliza tena, "Basi, sasa mwataka nifanye nini na mtu huyu mnayemwita Mfalme wa Wayahudi?"


Noq tqaniltaq at wiˈja kyxol nimil antza: Atzaj Pabl nqˈojletaq qiˈj, ex nimtaq taj tuˈn qel xitj; me atzin jaˈlin, lu nyolin tiˈjjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil, chi chiˈ. 	 Walichokuwa wanajua ni kile tu walichosikia: "Mtu yule aliyekuwa akitutesa hapo awali, sasa anaihubiri imani ileile aliyokuwa anajaribu kuiangamiza."


Mix aˈl jun kyeˈ tuˈn tkubˈ tbˈinchin ikyjo, quˈn tuˈn ikyjo nkubˈ tsbˈuˈn juntl. Quˈn axte qMan Dios ktzajil qˈonte tkawbˈil kujxix kyibˈajjo nchi bˈinchin teˈ ikyjo, a tzeˈnkuxjo xi qqˈmaˈn kyeˈy. 	 Basi, mtu yeyote asimkosee au kumpunja mwenzake kuhusu jambo hili. Tulikwisha waambieni hayo na kuwaonya kwamba Bwana atawaadhibu wanaofanya mambo hayo.


Noq kynaˈbˈinkuxi tqˈajqˈojil jun tiˈ tzaj toj kyaˈj nyakuj tzeˈn nim kyqˈiqˈ, ex kubˈ noj tuja, jaˈ iteˈtaq. 	 Ghafla, sauti ikasikika kutoka angani; sauti iliyokuwa kama ya upepo mkali, ikajaza ile nyumba yote walimokuwa wamekaa.


Ex mi kubˈ tbˈinchiˈn tzeˈn kye txqantl kuˈxin, tuˈntzin mi tzˈele ikyˈiniˈy kyuˈnxjal. Qalaˈ tzˈokxa jun yekˈbˈil kywutz tkyaqil: Tuˈn tbˈeta toj tumil tukˈa tyola, tukˈa tqˈaqˈbˈil tkˈuˈja, tukˈa tnimbˈila, ex tukˈa tchwinqila saqxix. 	 Usikubali mtu yeyote akudharau kwa sababu wewe ni kijana, lakini jitahidi uwe mfano kwa wanaoamini: katika usemi wako, mwenendo wako, upendo, imani na maisha safi.


Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx tqˈma te Dios, a nimx t‑xilin tnabˈl. Chiˈ kyjaluˈn: Ok kchi xel nchqˈoˈn weˈ nyolila exqetziˈn nxnaqˈtzbˈiˈn. Me iteˈ junjun kye kchi kˈwel bˈyoˈn, ex iteˈ junjuntl ok ktzyetil kylajche. 	 Kwa hiyo, Hekima ya Mungu ilisema hivi: Nitawapelekea manabii na mitume, lakini watawaua baadhi yao, na kuwatesa wengine.


Ikytziˈn, ma qo klet noq tuˈn qnimbˈil, ex nya tuˈn tjapin bˈaj ojtxe kawbˈil quˈn. ¿Ma tzuntzin ntqˈmaˈn tuˈnjo lo qa ntiˈ tajbˈin ojtxe kawbˈil? ¡Mina! Quˈn at tajbˈin toj qchwinqil jaˈlin. 	 Je, tunaitumia imani kuibatilisha Sheria? Hata kidogo; bali tunaipa Sheria thamani yake kamili.


Me ayetzin kyeˈ Judiy, a kyajtaq tuˈn kyok te Ttanim Dios, ex tuˈn kyok te tzˈaqle twutz, noq tuˈn tjapin bˈaj ojtxe kawbˈil kyuˈn, mi ẍi ok. 	 hali watu wa Israeli waliokuwa wakitafuta Sheria iletayo kukubaliwa kuwa waadilifu, hawakuipata.


Atziˈn jaˈlin; ma kyij jun jteˈbˈin kybˈaj aj Judiy, aye skˈoˈnqexix tuˈn t‑xtalbˈil qMan Dios, ex nya tuˈn kybˈinchbˈin. Quˈn noqit tuˈn kybˈinchbˈin, matla chi klettz kyuˈnx kyibˈx, ex ntiˈtla tajbˈintzjo t‑xtalbˈil qMan Dios. 	 Basi, ndivyo ilivyo pia wakati huu wa sasa: ipo idadi ya waliobaki ambao Mungu aliwateua kwa sababu ya neema yake.


Atzin t‑xbˈalin Juan noq tsmal jun wiq txuk, kamey tbˈi, tukˈa tkˈalbˈil tal ttxˈaqin tzˈuˈn, tzeˈnku kyxbˈalin yaj. Ex atzin twa n‑oktaq, noq txuk tzeˈnqekuˈ txanin, ex taˈl aq toj kˈul. 	 Yohane alivaa vazi lililoshonwa kwa manyoya ya ngamia, na ukanda wa ngozi kiunoni mwake. Chakula chake kilikuwa nzige na asali ya mwituni.


Ex qa qlixje, nya wen k‑elixe qˈij jaˈlin, chi chijiˈy, quˈn manyor chikyˈx twutz kyaˈj, ex manyor qˈaq mujilx. Qa n‑el kynikyˈa tiˈjjo techil te twutz kyaˈj, ¿Tzeˈntzin tten mi n‑el kynikyˈtza tiˈjjo tzeˈntzin t‑xilin techiljo tqˈijil jaˈlin? 	 Na alfajiri mwasema: Leo hali ya hewa itakuwa ya dhoruba, maana anga ni jekundu na tena mawingu yametanda! Basi, ninyi mnajua sana kusoma majira kwa kuangalia anga, lakini kutambua dalili za nyakati hizi hamjui.


quˈn ma chi el txalpaj toj kynimbˈil. Nkyqˈmaˈn qa mi qo jaw anqˈin juntl majl kyxol kyimnin tukˈax qxmilil, qalaˈ o bˈaj teˈ toj qanmin, chi chiˈ. Tuˈntzintzjo luˈn, ma chi ok ten meltzˈil tumil, tuˈn kyjaw naj junjun toj kynimbˈil. 	 Hawa wamepotoka kabisa mbali na ukweli, na wanatia imani ya watu wengine katika wasiwasi kwa kusema ati ufufuo wetu umekwisha fanyika.


Me noq tuˈn t‑xtalbˈil, ma chin oka te tsanjil Jesús. Ex nya noq kukxjo txokbˈil lo, quˈn ma chin aqˈniˈn kujxixtl tzeˈnku txqantl; me ex nya ayiˈn, qalaˈ noq tuˈn t‑xtalbˈil qMan Dios wukˈiy. 	 Lakini, kwa neema yake Mungu, nimekuwa kama nilivyo. Na neema yake kwangu haikuwa bure. Mimi nimefanya kazi kuliko wote; si mimi hasa, ila ni neema ya Mungu ifanyayo kazi pamoja nami.


Ex toj tman qˈobˈ tzyuˈntaq wuq cheˈw tuˈn, ex toj ttzi n‑etztaq jun kxbˈil tzeˈnku machet te kabˈe tste, ex juchˈ twiˈ. Exsin twutz ikyjo tzeˈnku tqan qˈij nkubˈ qopin wen. 	 Katika mkono wake wa kulia, alikuwa na nyota saba, na kinywani mwake mlitoka upanga wenye makali kuwili. Uso wake uling'aa kama jua kali.


Ex bˈeˈx el tnikyˈ Jesús teˈ qbˈisa, ex tzaj tqˈmaˈn qeˈy: ¿Tiquˈn nkubˈ kybˈisiˈn qa ntiˈ kywaˈy qˈiˈn? Ntiˈxla chˈin kyeˈ tqˈuqbˈil kykˈuˈj wiˈja. 	 Yesu alijua mawazo yao, akawaambia, "Enyi watu wenye imani haba! Mbona mnajadiliana juu ya kutokuwa na mikate?


Ex ikyxjo, chi naˈn Diosa wiˈja, tuˈntzintla ttzaj tqˈoˈn Dios jun nyola, aj nyoliˈn, ex tuˈntzintla at wipiˈn tuˈn t‑xi nyekˈinjiˈy jniˈ t‑xilin Tbˈanil Tqanil kolbˈil, a ewintaq ojtxe. 	 Niombeeni nami pia ili niongeapo Mungu anijalie cha kusema, niweze kuwajulisha watu fumbo la Habari Njema kwa uthabiti.


Me nya David kubˈ bˈinchin teˈ tnejil ja te naˈbˈl Dios, qalaˈ a tkˈwal, Salomón tbˈi, 	 Lakini Solomoni ndiye aliyemjengea Mungu nyumba.


Ex ikyxjo kyeqya; qa noq tuˈn kyokku tzeˈnku jun ichin, mi jax kyktxuˈn kywiˈ toj tja Dios, aj kyaqˈe naˈl Dios, mo qa aj kyyolin Tyol Dios, n‑el kyikyˈiˈn kymujbˈil kyibˈ kyukˈa ichin, quˈn n‑ok kyqˈoˈn kyibˈ te ichin nyakuj mitzoˈn kywiˈ te jun majx. 	 Na mwanamke akisali au kutangaza ujumbe wa Mungu bila kufunika kichwa chake, anamdharau mumewe; anayefanya hivyo ni sawa tu na mwanamke aliyenyoa kichwa chake.


Bˈiˈn quˈn qa ax Dios nkubˈ bˈinchinte tkyaqil, tuˈn tel wen toj kychwinqiljo aye nchi ok kˈuˈjlinte, a ayeˈ o chi ttxok tzeˈnkuxjo t‑xim. 	 Tunajua kwamba, katika mambo yote, Mungu hufanya kazi na kuifanikisha pamoja na wote wampendao, yaani wale aliowaita kufuatana na kusudi lake.


Xitzin ttzaqˈwin Natanael te Jesús: Ay Xnaqˈtzil, Tkˈwal Dios te, ex Nmaq Kawil kye aj Israel. 	 Hapo Nathanieli akamwambia, "Mwalimu, wewe ni Mwana wa Mungu. Wewe ni Mfalme wa Israeli!"


Tuˈnpetziˈn, kyjel ttzaqpiˈn te ichin ttata ex tnana, noq tuˈn tok meje tukˈa t‑xuˈjil. 	 Hivyo mwanamume atawaacha baba yake na mama yake, ataungana na mkewe,


Atzaj teˈ kypon kanin kyja, i ok ten bˈinchil teˈ jniˈ qˈanbˈil, a n‑ajbˈin te kˈokˈjsbˈil t‑xmilil jun kyimnin, exsin qˈanbˈil, a tuˈn tok suˈyit tiˈj, tuˈn mi tzuwixe. Me bˈeˈx i ajlantz tojjo qˈij te ajlabˈl, tzeˈnxjo nqˈumlajtz toj Tyol Dios. 	 Halafu, walirudi nyumbani, wakatayarisha manukato na marashi kuyapaka mwili wa Yesu. Siku ya Sabato walipumzika kama ilivyoamriwa na sheria.


Ikytzin nkubˈetaq tyolin Jesúsjo Tyol Dios kyojileˈ muˈẍ ja te kynaˈbˈl Judiy Dios, tojx ttxˈotxˈ Judey. 	 Akawa anahubiri katika masunagogi ya Yudea.


I tzaj ttxkoˈnj nmaq xjal anetziˈn, lajaj taqˈnil tej naˈmxtaq t‑xiˈ, exsin nimx tpwaqtz xi tqˈoˈn teyile junjun, ex xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Kyqˈonku chˈin kyeˈ tal kykˈaẍjil tukˈa pwaq lo, aˈkxitla n‑alin aj wula. 	 Basi, kabla ya kuondoka aliwaita watumishi wake kumi, akawapa kiasi cha fedha kila mmoja na kumwambia: Fanyeni nazo biashara mpaka nitakaporudi.


Kykyaqilxjo xjal nya nimilqe kchi bˈaj okil ikyˈin kyuˈn noqx tuˈn npaja, me ankye teˈ mina tzˈel tiˈn tnimbˈil wiˈja, ajxi tjapin bˈaj tqˈijil, apente kkletiljo. 	 Watu wote watawachukieni ninyi kwa sababu ya jina langu. Lakini atakayevumilia mpaka mwisho ndiye atakayeokolewa.


Antza, el tkˈulbˈine tibˈ tukˈa jun xjal Judiy te Ponto, Aquila tbˈi. Aˈkxtaq tkanin Aquila tukˈaxjo Priscila, a t‑xuˈjil, tzajninqetaq toj txˈotxˈ, Italia tbˈi. I etz antza, quˈn tuˈn otaq qˈumle tuˈnjo tnejilxix kawil, Claudio tbˈi, qa iltaq tiˈj tuˈn kyetzjo kykyaqil xjal Judiy toj tnam te Rom. Tej kyul, bˈeˈx xtaˈj Pabl qˈolbˈilkye, 	 Huko Korintho, alimkuta Myahudi mmoja aitwaye Akula, mzaliwa wa Ponto. Akula pamoja na mkewe aitwaye Priskila, walikuwa wamerudi kutoka Italia siku hizohizo kwa sababu Kaisari Klaudio alikuwa ameamuru Wayahudi wote waondoke Roma. Paulo alikwenda kuwaona,


Me atzin te Dios tzaj tqˈmaˈn tej qˈinin kyjaluˈn: Ay ntiˈ tnabˈla, texjo qnikyˈin lo, ok kkyimila. ¿Anqe kyjele tqˈonejiy a ma bˈaj kˈuˈyit tuˈn? 	 Lakini Mungu akamwambia: Mpumbavu wewe; leo usiku roho yako itachukuliwa. Na vitu vile vyote ulivyojilundikia vitakuwa vya nani?"


Ataqtzin te Sala kˈwalbˈajtaqtzin teˈ te Cainán, a tkˈwaltaq Arfaxad, a tkˈwaltaq Sem, a tkˈwaltaq Noé, a tkˈwaltaq Lamec, 	 mwana wa Kainani, mwana wa Arfaksadi, mwana wa Shemu, mwana wa Noa, mwana wa Lameki,


Teˈ tbˈaj bˈant kyuˈn tzeˈntaqjo ntqˈmaˈn tkawbˈil Dios, bˈeˈx i meltzˈaj juntl majl tojxjo kytanim, a Nazaret te Galiley. 	 Hao wazazi walipokwisha fanya yote yaliyoamriwa na Sheria ya Bwana, walirudi makwao Nazareti, mkoani Galilaya.


Metzin qa at wiltza tiˈjjo, tej tjaw nẍchˈiˈn kyxol: Loqin intiˈn tzaluˈn toj Sanedrín kywutza, ayiˈy kawil, noq tuˈn nxi nnimiˈn, qa chi jawitz anqˈin juntl majl kykyaqil kyimnin, chi Pabl. 	 isipokuwa tu maneno haya niliyosema niliposimama mbele yao: Mnanihukumu leo hii kwa sababu ya kushikilia kwamba wafu watafufuliwa!"


Qa ma kubˈ qnimin tnukˈbˈil qMan Dios, aku txi qqˈmaˈn qa o tzˈel qnikyˈ te. 	 Tukizitii amri za Mungu, basi, tunaweza kuwa na hakika kwamba tunamjua.


Ex ikyx bˈajjo tej tnajan Lot: Noq oˈkxtaqtza otaq tzˈok bˈaje kyexjal kywutz tiˈj kywa, tiˈj kykˈwaˈ; noq oˈkxtaq kyajjo tuˈn kyloqˈin ex tuˈn kykˈayin; tuˈn kyawan ex tuˈn kybˈinchin kyja. 	 Itakuwa kama ilivyotokea wakati wa Loti. Watu waliendelea kula na kunywa, kununua na kuuza, kupanda mbegu na kujenga.


Chi tenxita toj tzaljbˈil, tuˈn qˈuqbˈil kykˈuˈja at; ex chi ayonxita tajbˈil qMan, qa ma tzaj jun tiˈ kyiˈja. Ex kukxit chi naˈnjiˈy Dios. 	 Tumaini lenu liwaweke daima wenye furaha; muwe na saburi katika shida na kusali daima.


A bˈiybˈil tuˈn kyimin, atziˈn a bˈinchj il. ¿Ex jaˈn ntzaje tipin bˈinchj il? Noq tuˈn qbˈinchbˈin tiˈjbˈinxiˈ tkawbˈil Dios. 	 Ukali wa kifo hutokana na dhambi, nayo dhambi hupata nguvu yake katika Sheria.


Bˈeˈxpetzin tzajx tej itzikybˈaj tqˈoj tuˈn ikyjo, ex mixtaq ttziye tuˈn tokx tuja. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx etzjo ttata kubˈsil twutz te, tuˈn tokx. 	 Huyo kijana mkubwa akawaka hasira hata akakataa kuingia nyumbani. Baba yake akatoka nje na kumsihi aingie.


Atziˈn ichin ul qˈmal tqanil Jesús, ex nkubˈ tyolin kywutzxjal qa ax Jesúsjo a spikyˈin, ex qa il tiˈj tuˈn kyxi lipe tiˈj. 	 ambaye alikuja kuwaambia watu juu ya huo mwanga. Alikuja ili kwa ujumbe wake watu wote wapate kuamini.


Xi ttzaqˈwin Jesúsjo kyjaluˈn: Aj kyokxa toj tnam, ok k‑okil kykˈulbˈiˈn jun ichin, a qˈiˈn jun ẍoqˈ aˈ tuˈn. Bˈeˈx kˈaˈ chex lipeˈy tiˈj tzma tja, jaˈ k‑okixi. 	 Akawaambia, "Sikilizeni! Mtakapokuwa mnakwenda mjini, mtakutana na mwanamume anayebeba mtungi wa maji. Mfuateni mpaka ndani ya nyumba atakayoingia.


Tej tkyim Jesús twutz cruz, ex tej tjaw anqˈin juntl majl kyxol kyimnin, kubˈ tyekˈin kywutz kykyaqilxjal, qa at nimxixtl tipin tibˈaj tkyaqil nmaq nejinel ex tibˈaj tajaw kyimin, ex tibˈaj tkyaqil kawbˈil toj tchˈiysbˈin Dios, ex kubˈ tchikyˈbˈinxix wen qa o kanbˈin tibˈaj tkyaqiljo luˈn. 	 Juu ya msalaba Kristo aliwapokonya nguvu zao hao pepo watawala na wakuu; aliwafanya kuwa kitu cha fedheha hadharani kwa kuwaburuta kama mateka katika msafara wa ushindi wake.


Atzin teˈ tok tbˈiˈn Herodes ikyjo, tqˈma: Antej Juan, aj el wiˈn twiˈ, ex ma jaw anqˈin juntl majl. 	 Lakini Herode alipopata habari hizi alisema, "Huyu ni Yohane! Nilimkata kichwa, lakini amefufuka."


quˈn ikytziˈn tzeˈnku ma tzˈel kynikyˈa te toj junjun tnej, me nchin kubˈsin nwutza kyeˈy, tuˈn kytzalaja qiˈja toj tkyaqil, tzeˈnku qe qo tzalajila kyiˈja, aj tul tqˈijil tuˈn tul qAjaw Jesús. 	 maana mpaka sasa mmenielewa kiasi fulani tu. Tunajua kwamba katika ile Siku ya Bwana Yesu mtaweza kutuonea sisi fahari kama nasi tunavyowaonea ninyi fahari.


Nkubˈ ntzˈibˈiˈnjiˈy luˈn, quˈn ¿Ma bˈiˈntzin tuˈn, ay qya, qa aku kletjo tchmila tuˈnjo yekˈbˈil tuˈn? Ex ay, ichin, ¿Ma bˈiˈntzin tuˈn, qa aku kletjo t‑xuˈjila tuˈnjo yekˈbˈil tuˈn? 	 Wewe mama Mkristo, unawezaje kuwa na hakika kwamba hutaweza kumwokoa mume wako? Au wewe mume Mkristo, unawezaje kuwa na hakika kwamba hutaweza kumwokoa mkeo?


Bˈeˈx jaw yolin Judas, a tuˈntaq t‑xi kˈayinte, ex xi tqˈmaˈn: Xnaqˈtzil, ¿Mej qa ayiˈn? Xi ttzaqˈwin Jesús te: Axa ma qˈmante. 	 Yuda, ambaye ndiye aliyetaka kumsaliti, akamwuliza, "Mwalimu! Je, ni mimi?" Yesu akamjibu, "Wewe umesema."


Tbˈajlinxitzin tkyaqiljo lo, jaw tskˈoˈn Jesús, a tAjaw Tkyaqil, kabˈlajaj toj jun mutxˈ xjal. I xi tsmaˈn kakabˈile kybˈaj, tuˈn kyxiˈ nej twutz toj kykyaqil tnam ex toj kykyaqil najbˈil, jaˈ tuˈntaq tpone Jesús. 	 Baada ya hayo, Bwana aliwachagua wengine sabini na wawili, akawatuma wawiliwawili, wamtangulie katika kila kijiji na mahali ambapo yeye mwenyewe alitaka kwenda.


Tuˈnpetziˈn, kykyaqilxjo nchi bˈinchin il, aye nya Judiyqe, a mi bˈiˈn tkawbˈil Moisés kyuˈn, ok kchi kyimil tuˈnx kypaj. Ex ayetzin kye Judiy, a nchi bˈinchin il tiˈjlbˈinxiˈ tkawbˈil Moisés, ex ok kchi kyimil tuˈnxjo kawbˈil. 	 Wale wanaotenda dhambi bila kuijua Sheria ya Mose wataangamia ingawaje hawajui Sheria. Na wale wanaotenda dhambi wakiwa wanaijua Sheria watahukumiwa kisheria.


Me at junjun kyxola toj Sardis, ayeˈ mi nkubˈ kybˈinchin il, ex toj nwutza, ma chi ok tzeˈnku jun xjal txjoˈn t‑xbˈalin wen. Ex kchi bˈetil wukˈiy toj kyaˈj tukˈa kyxbˈalin sjanin wen te t‑xeljo wen xbˈant kyuˈn, quˈn at kyoklin toj nwutza. 	 Lakini wako wachache huko Sarde ambao hawakuyachafua mavazi yao. Hao wanastahili kutembea pamoja nami wakiwa wamevaa mavazi meupe.


Quˈn nya kykyaqiljo nkyqˈmaˈn weˈy: WAjaw, wAjaw, kchi okix toj Tkawbˈil Dios toj kyaˈj. Qalaˈ okqexjo, ayeˈ nkubˈ kybˈinchin a tajbˈil nMaˈn, a at toj kyaˈj. 	 "Si kila aniambiaye, Bwana, Bwana, ataingia katika Ufalme wa mbinguni; ila ni yule tu anayetimiza mapenzi ya Baba yangu aliye mbinguni.


Quˈn tej qkubˈsin qwutza te, tuˈn t‑xiˈ juntl majl kyukˈiy, ox tzalajx wen, quˈn tuˈn otaqx kubˈ tbˈisin tuˈn t‑xiˈ lol kyeˈy. 	 Si tu kwamba alikubali ombi letu, ila pia alikuwa na hamu kubwa ya kusaidia, hata akaamua kwa hiari yake mwenyewe kuja kwenu.


Qa nqo kˈuˈjlin kyiˈj txqantl, ntiˈ xobˈajil, tuˈn qok twutz qMan toj paˈbˈin, quˈn qa ma tzqetjo qkˈuˈjbˈil qibˈ, ntiˈpen te xobˈajiltz. Quˈn atzin xobˈajil ntqˈmaˈn qa nya wen qo elile toj paˈbˈin. Tuˈnpetziˈn, qa at jun a tzunx nxobˈ, apente naˈm ttzqet tkˈuˈjbˈiljo. 	 Palipo na upendo hapana uoga; naam, upendo kamili hufukuza uoga wote. Basi, mtu mwenye uoga hajakamilika bado katika upendo, kwani uoga huhusikana na adhabu.


Quˈn ikyjo tzeˈnkuˈ te Dios, nchi jaw anqˈin kyimnin tuˈn, tuˈn t‑xi tqˈoˈn kychwinqil, exsin ikyx wejiˈy, a ayiˈn Tkˈwal Dios, aku txi nqˈoˈn chwinqil noq alqe wajiˈy tuˈn t‑xi nqˈoˈn. 	 Kama vile Baba huwafufua wafu na kuwapa uzima, vivyo hivyo naye Mwana huwapa uzima wale anaopenda.


Ayetzin kye, ayiˈy kyaja tuˈn kyokxa tjaqˈ ojtxe kawbˈil tuˈn kyel wena twutz Dios, noq tuˈn tjapin bˈaj kyuˈn, ¿Ma nyatzin bˈiˈn kyuˈn titziˈn ntqˈmaˈn ojtxe kawbˈil? 	 Niambieni, enyi mnaopenda kutawaliwa na sheria: Je, mnasikia isemavyo Sheria?


Bˈeˈxsin jaw bˈisin Pegr, ex kubˈ t‑ximin tzeˈntzila tzˈelpineˈ wutzikyˈ anetziˈn. Tzuntaqtzin bˈisin, tej kykaniˈn ichin ttzija, ayeˈ xi tchqˈoˈn Cornelio. Tzuntaq nchi qanlaj tiˈj tja Simun. 	 Petro alipokuwa bado anashangaa juu ya maana ya hilo maono alilokuwa ameliona, wale watu waliotumwa na Kornelio, baada ya kuigundua nyumba ya Simoni, walifika mlangoni,


Me ayetziˈn, a mujleqe tukˈa jun nya nimil, mix yoline qAjaw Jesús tiˈjjo lo; qalaˈ ayiˈn kchin xel qˈmaˈnte: Qa at jun nimil, a nya nimil t‑xuˈjil, me qa tajqya tuˈn tnajan tukˈa, mi kubˈ tpaˈn tibˈ. 	 Kwa wale wengine, (mimi binafsi, si Bwana) nasema hivi: Ikiwa mwanamume Mkristo anaye mke asiyeamini, na huyo mwanamke akakubali kuendelea kuishi naye, asimpe talaka.


Ayiˈy werman, nimx nkˈuˈja kyiˈja, ayiˈy nyakuj bˈetin xjalqiˈy tzaluˈn twutz txˈotxˈ. Nchin kubˈsin nwutza kyeˈy, tuˈn tkubˈ kytzyuˈn kyibˈa tiˈjjo kyachbˈila, a nya wen, a nchi qˈojin tiˈj kyanmiˈn. 	 Wapenzi wangu, nawasihi ninyi kama wageni na wakimbizi hapa duniani! Achaneni na tamaa za mwili ambazo hupingana na roho.


Jawtzin weˈks Pegr junx kyukˈa junlajajtl tsanjil, ex tukˈaxix tajqˈojil twiˈ wen, xi tqˈmaˈn: Ayiˈy nxjalil, aj Judiy, ex kykyaqila najleqiˈy toj Jerusalén, bˈiˈnku kyuˈn ex kybˈinkuxixa wen a kxel nqˈmaˈn kyeˈy. 	 Lakini Petro alisimama pamoja na wale kumi na mmoja akaanza kuwahutubia watu kwa sauti kubwa: "Ndugu Wayahudi nanyi nyote mnaokaa hapa Yerusalemu, sikilizeni kwa makini maneno yangu.


Jaw tiˈn tukˈa tqˈobˈ, exsin xi tqˈmaˈn te: Talita cum. (Atziˈn n‑ele ikyjo: Txin, kxel nqˈmaˈn teˈy, ¡Weˈksa!) 	 Kisha akamshika mkono, akamwambia, "Talitha, kumi," maana yake, "Msichana, nakwambia, amka!"


exsin xi tiˈn toj jun laq. Xi tqˈoˈn te txin, tuˈn t‑xi tiˈn te tnana. 	 akakileta katika sinia, akampa msichana naye msichana akampa mama yake.


Antza aku tzˈele kynikyˈa kye qa antza tzajnin kyyajila kyiˈjjo ayeˈ ẍi kubˈ bˈyonkye yolil Tyol Dios ojtxe, quˈn ayexa nchi qˈmante. 	 Hivyo mnathibitisha ninyi wenyewe kwamba ninyi ni watoto wa watu waliowaua manabii.


I tzaj laqˈe junjun Parisey, junx kyukˈa junjun xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil tkˈatz Jesús, aye otaq chi kanin Jerusalén. Ex xi kyqanin te: 	 Kisha Mafarisayo na walimu wa Sheria wakafika kutoka Yerusalemu, wakamwendea Yesu, wakamwuliza,


Me tej tel kynikyˈ Bernabé ex Pabl ikyjo, bˈeˈx i kubˈ kylaqin kyxbˈalin te yekˈbˈilte, qa nya wentaqjo nbˈant. Ex bˈeˈx i okx kyxol xjal, ex i jaw yolin kujxix wen ex kyqˈma: 	 Barnaba na Paulo walipopata habari hiyo waliyararua mavazi yao na kukimbilia katika lile kundi la watu wakisema kwa sauti kubwa:


Ok ten Pegr qˈmalte te Jesús: Ma kyij qtzaqpinqejiˈy tkyaqiljo jniˈ attaq qeˈy, ex loqoˈy lipcheqok tiˈja. 	 Petro akamwambia, "Na sisi je? Tumeacha yote, tukakufuata!"


Antza, kyij tene toj oxe xjaw. Tuˈntaq tokx toj bark, tuˈn t‑xiˈ tzma Siria, tej tbˈinte qa kyajtaq Judiy tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn. Tuˈntzintzjo, kubˈ t‑ximin, tuˈn tmeltzˈaj twutz txˈotxˈ, ex nya toj bark, tuˈntzin tikyˈx juntl majl toj Macedonia. 	 ambako alikaa kwa miezi mitatu. Alipokuwa anajitayarisha kwenda Siria, aligundua kwamba Wayahudi walikuwa wanamfanyia mpango mbaya; hivyo aliamua kurudi kwa kupitia Makedonia.


Atzin jaˈlin, jun xmilil, nya noq junchˈin elnin, qalaˈ nimku. 	 Mwili hauna kiungo kimoja tu, bali una viungo vingi.


Axla twutz ok kbˈajil teˈ ikyjo. Tuˈnpetziˈn, il tiˈj tuˈn kybˈeta tukˈa jun kychwinqila xjanxix ex tzˈaqle. 	 Maadamu kila kitu kitaharibiwa namna hiyo, je, ninyi mnapaswa kuwa watu wa namna gani? Mnapaswa kuishi kitakatifu na kumcha Mungu,


Jun maj toj jun qˈij te ajlabˈl nchi bˈettaq t‑xnaqˈtzbˈin Jesús toj jun bˈe n‑ex txol triy. Atzaj teˈ kyikyˈ antza, ayetziˈn t‑xnaqˈtzbˈin i ok ten xbˈoqil triy te kywa. 	 Siku moja ya Sabato, Yesu alikuwa anapita katika mashamba ya ngano. Walipokuwa wanatembea, wanafunzi wake wakaanza kukwanyua masuke ya ngano.


Tej kykanin tukˈa, xi kyqanin te: ¿Atzinjiy a Crist, a attaq tulil, mo qa at juntl, tuˈn tkubˈ qyoˈn? 	 wamwulize: "Je, wewe ni yule anayekuja, au tumngoje mwingine?"


Ayiˈy werman, mi chi jaw kaˈylaja qa ma chi el ikyˈin kyuˈnxjal, ayeˈ nya nimil. 	 Basi, ndugu zangu, msishangae kama ulimwengu unawachukia ninyi.


Tzuntaq nyolin, tej kyok ten xjal ẍchˈil, me noq tuˈn tkubˈ tkˈuˈj, ex kyqˈma: Nya ichin teˈ nyolin, qalaˈ jun dios, chi chiˈ. 	 Wale watu walimpigia kelele za shangwe wakisema, "Hii ni sauti ya mungu, si ya mtu."


Ex tkabˈ, Tkˈwal Dios teˈ, quˈn aku Xewbˈaj Xjan kubˈ yekˈinte tukˈa tkyaqil tipin, tej tjaw anqˈin Jesús juntl majl tuˈn kyxol kyimnin. 	 mintarafu utakatifu wake wa kimungu, alithibitishwa kwa uwezo mkuu kwamba ni Mwana wa Mungu kwa kufufuliwa kutoka wafu.


qalaˈ bˈin kyuˈn, qa ma chin aqˈniˈn kyukˈax nqˈobˈa, tuˈn tjyetjo, a iltaq tiˈj weˈy ex te kyeˈ iteˈtaq wukˈiy. 	 Mnajua ninyi wenyewe kwamba nimefanya kazi kwa mikono yangu mwenyewe, ili kujipatia mahitaji yangu na ya wenzangu.


Kyˈiwlinqexixjo ayeˈ tok tilil kyuˈn, tuˈn kymujbˈin texjal kyibˈ kyxolile, quˈn axte Dios k‑okil qˈonte kybˈi te kˈwalbˈaj. 	 Heri wenye kuleta amani, maana wataitwa watoto wa Mungu.


Quˈn a qxmilil, a nlay tpa, il tiˈj tuˈn ttxˈixpit, tuˈn tten te jun majx. Ex atziˈn tuˈn tbˈaj, il tiˈj tuˈn ttxˈixpit, tuˈntzin mi bˈaje. Aj tjapin bˈajjo lo, ok japin bˈajiljo yol lo: Ma kubˈ tiˈjjo kyimin tuˈn chwinqil te jun majx. 	 Maana ni lazima kila kiharibikacho kijivalie hali ya kutoharibika, mwili uwezao kufa ujivalie hali ya kutokufa.


Xitzin ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: Ex ikyx wejiˈy, kxel nqanin jun nxjelbˈitza kyeˈy. ¡Kytzaqˈwintza! 	 Yesu akawaambia, "Na mimi nitawaulizeni swali:


Ikytzin kyejiˈy tuˈn tten kykˈuˈja tuˈn kyayoˈn, ex chi weˈkuxixa toj kynimbˈila, quˈn chˈix tul te qAjaw. 	 Nanyi pia mnapaswa kuwa na subira; imarisheni mioyo yenu, maana siku ya kuja kwake Bwana inakaribia.


Ex noqit ikyjo tzeˈnku nkyqˈmaˈn, qa tuˈn tipin Beelzebú nchi etza taqˈnil tajaw il toj kyanminxjal wuˈn, ¿Yajqetzin kyeˈ, a lipcheqek kyiˈja? ¿Ankye kye tzaj qˈoˈnte kyipin tuˈn tetz kylajoˈn taqˈnil tajaw il toj kyanminxjal, qa nya ax Dios? Tuˈnpetziˈn, ayexjo kyukˈiy kchi qˈmalte qa nya toj tumil kyyola tiˈjjo lo. 	 Kama ninafukuza pepo kwa uwezo wa Beelzebuli, watoto wenu huwafukuza kwa uwezo wa nani? Kwa sababu hiyo, wao ndio watakaowahukumu ninyi.


Otaq kux tjpuˈn Herodes Juan toj tze, kˈloˈntaq wen tukˈa kxbˈil, noq tuˈn tpaj Herodías, a t‑xuˈjil, a t‑xuˈjlbˈin Lip, a titzˈin, 	 Herode ndiye aliyekuwa amemtia Yohane nguvuni, akamfunga minyororo na kumtia gerezani kwa sababu ya Herodia, mke wa Filipo, ndugu yake. Sababu hasa ni


Awotzin qeˈ xi qqˈmaˈn te: Xnaqˈtzil, ¿Ma nyatzin itzqeyin qajlintz antza, ex kyajtaqxjal tuˈn tkubˈ bˈyoˈn kyuˈn tukˈa abˈj? ¿Tiquˈnil taja tuˈn tmeltzˈaja antza? 	 Wanafunzi wakamwambia, "Mwalimu! Muda mfupi tu umepita tangu Wayahudi walipotaka kukuua kwa mawe, nawe unataka kwenda huko tena?"


Ex ma qliˈy tkyaqiljo xbˈant tuˈn Jesús toj txˈotxˈ te Judey ex toj Jerusalén. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx jaw yoˈbˈin ex kubˈ bˈyoˈn twutz cruz. 	 Sisi ni mashahidi wa mambo yote aliyotenda katika nchi ya Wayahudi na katika Yerusalemu. Walimuua kwa kumtundika msalabani;


Otaq tqˈma Dios, qa tuˈn tjatz anqˈintl juntl majl, tuˈntzintla mina tzˈel puqˈjjo t‑xmilil, ikytziˈn tzeˈnku tqˈma toj Tuˈjil Tyol Dios: Ok chi japin bˈajjo xjan yol, a twutzxix, a nqˈmay te David. 	 Na juu ya kumfufua kutoka wafu, asipate tena kurudi huko na kuoza, Mungu alisema hivi: Nitakupa baraka takatifu na za kweli nilizomwahidia Daudi.


Nchi bˈaj waˈntaq, teˈ tjaw ttzyuˈn Jesús jun pan, ex xi tqˈoˈn chjonte te Dios tiˈj, exsin xi tsipin kye t‑xnaqˈtzbˈin, me nej xi tqˈmaˈn: Kywanxjiˈy pan luˈn, quˈn atziˈn nxmililjiˈy. 	 Walipokuwa wanakula, Yesu alitwaa mkate, akashukuru, akaumega na kuwapa wanafunzi wake akisema, "Twaeni; huu ni mwili wangu."


Noqit aku chi ten wukˈiy, ex a te wukˈiy, tuˈntzintla kyok tzˈaqle junx kykyaqil. Quˈn ikytziˈn k‑elile kynikyˈ xjaljo te, qa ay saj chqˈoˈn weˈy, ex qa kˈuˈjlinqexix tuˈn, tzeˈnku kˈuˈjlinqiˈn tuˈn. 	 mimi niwe ndani yao, nawe uwe ndani yangu; naomba wakamilishwe na kuwa kitu kimoja, ili ulimwengu upate kujua kwamba wewe ulinituma, na kwamba unawapenda wao kama unavyonipenda mimi.


Kyxoljo tyajil Judá, kabˈlajaj mil; ex kyxoljo tyajil Rubén, kabˈlajaj mil; ex kyxoljo tyajil Gad, kabˈlajaj mil. 	 Kabila la Yuda walikuwa watu kumi na mbili elfu; kabila la Reubeni, kumi na mbili elfu, kabila la Gadi, kumi na mbili elfu;


Ex nimxjal i nimin, tej kybˈin teˈ Tyol. 	 Watu wengi zaidi walimwamini kwa sababu ya ujumbe wake.


Tbˈajlinxiˈ tqˈmaˈn ikyjo, xi tqˈolbˈin tukˈa tqˈajqˈojil twiˈ kujxix wen: Lázaro, ku tetza antza. 	 Alipokwisha sema hayo, akaita kwa sauti kubwa: "Lazaro! Toka nje!"


Ex qˈajqˈojin jun yol toj kyaˈj, ex tqˈma: Axixpen te nkˈwala, kˈuˈjlinxix wuˈn, a o jaw nskˈoˈn. 	 Sauti ikasikika kutoka mbinguni: "Wewe ni Mwanangu mpendwa, nimependezwa nawe."


Quˈn ma tzaj tqˈoˈn wokliˈn, ayiˈn Tkˈwala, tibˈaj tkyaqilxjal, tuˈn t‑xi nqˈoˈn kychwinqil te jun majx kykyaqilxjo, a ma chi tzaj tqˈoˈn weˈy. 	 Maana ulimpa Mwanao mamlaka juu ya watu wote ili awape uzima wa milele wote hao uliompa.


Ma qo ok tzˈaqle qkyaqilx, a awo o qo nimin tiˈj Jesucrist, exla qa aj Judiy ex qa mina; quˈn twutz Dios jun elninqo qkyaqilx. 	 Mungu huwakubali watu kuwa waadilifu kwa njia ya imani yao kwa Yesu Kristo; Mungu hufanya hivyo kwa wote wanaoamini; hakuna ubaguzi wowote.


Quˈn ankye teˈ k‑okil tkˈuˈjlin ttata ex tnana nimxixtl tzeˈnku weˈ, ntiˈ toklin tuˈn tok te weˈy. Ex ankye teˈ k‑okil tkˈuˈjlin tkˈwal qˈa mo qa txin nimxixtl tzeˈnku weˈ, ntiˈ toklin tuˈn tok te weˈy. 	 "Ampendaye baba au mama yake kuliko anipendavyo mimi, hanistahili. Ampendaye mwana au binti kuliko mimi, hanistahili.


Ayetziˈn kabˈe kujsilte yol lo, ayetziˈn kabˈe tze olivo ex kabˈe xtankoˈl iteˈku nwutza, ayiˈn Tajaw tkyaqil txˈotxˈ. 	 Hao mashahidi wawili ni miti miwili ya Mizeituni na taa mbili zinazosimama mbele ya Bwana wa dunia.


Tuˈnpetziˈn, tok tilil wuˈn, tuˈn t‑xi nqˈmaˈn kyeˈy tuˈn mi tzˈel nnaje tkyaqiljo lo toj kykˈuˈja, aj wikyˈa tzaluˈn twutz txˈotxˈ. 	 Basi, nitajitahidi kuwapatieni njia ya kuyakumbuka mambo haya kila wakati, baada ya kufariki kwangu.


Me atzin jaˈlin, erman, tukˈa telin qpaˈn qibˈ kyukˈiy, mi nloˈntl kywutza jaˈlin, me kukx nchi kubˈ qnaˈnjiˈy toj qanmiˈn. Ex tuˈn ikyjo, nimxix qaja tuˈn qxiˈy lol kyeˈy. 	 Ndugu, kuachana kwetu nanyi kulikuwa kwa muda tu, tena kuachana huko kulikuwa kwa mwili tu na si kwa roho. Kitambo kifupi baadaye, tulishikwa na hamu kubwa ya kuwaoneni tena!


Teˈ kyul kykˈatzjo xjal, xixix toqxenin Jesús kye, tuˈn mix aˈl qe, tuˈn t‑xi kyqˈmaˈn a otaq bˈant tiˈjjo ẍonẍ ex xtiq. Me teˈ t‑xi tqˈmaˈn ikyjo kyexjal, noqx kyjaˈ i ok tenil qˈmalte tqanil. 	 Yesu akawaamuru wasimwambie mtu juu ya jambo hilo. Lakini kadiri alivyowakataza, ndivyo walivyozidi kutangaza habari hiyo.


Ex mix jtojx tuˈn tokx jun nya bˈaˈn toj, ex mix aˈlx jun, tuˈn tkubˈ tbˈinchin jun tiˈ te txˈixwejil, mo qa te sbˈubˈl; qalaˈ oˈkqex chi okixjo aye, a otaq tzˈibˈit kybˈi toj Uˈj te Chwinqil te tal Tal rit. 	 Lakini hakuna chochote kilicho najisi kitakachoingia humo; wala mtu yeyote atendaye mambo ya kuchukiza au ya uongo hataingia humo. Ni wale tu walioandikwa katika kitabu cha uzima cha Mwanakondoo ndio watakaoingia ndani.


Me attaq jun ichin, Ananías tbˈi, junx tukˈa t‑xuˈjil, Safira, xi kykˈayin jun tnej kytxˈotxˈ. 	 Mtu mmoja aitwaye Anania na mkewe Safira waliuza shamba lao vilevile.


Tuˈnpetziˈn tkyaqiljo lo, ate Jesús ok tqˈoˈn tibˈ te jun akˈaj tumil, tuˈn qmujbˈit, ex tuˈn qkyij toj wen tukˈa Dios. Tuˈn ikyjo, atzin tkyimlin Jesús at tipin tuˈn tnajsit qil, ex tuˈn tsaqsit qanmin, ex tuˈn ttzaj tqˈoˈn jun etzbˈil tbˈanilxix wen toj kyaˈj, a o tzaj tqˈoˈn Dios te qe, awo o qo txokle tuˈn. Me tojjo ojtxe kawbˈil, ntiˈ tumil tuˈn tjapin bˈaj tkyaqiljo lo, a tzeˈn nbˈant tuˈn Jesús jaˈlin. 	 Kwa hiyo, Kristo ndiye aliyeratibisha agano jipya ili wale walioitwa na Mungu wazipokee baraka za milele walizoahidiwa. Watazipata, kwani kifo kimetokea ambacho huwakomboa watu kutoka yale makosa waliyofanya wakati wa lile agano la kale.


Ikytziˈn, alkye taj noq tuˈn tkubˈ tbˈinchin tajbˈil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, kxeˈl toj najin te jun majx. Ex alkye kˈwel tzyuˈn tibˈ tiˈj tkyaqiljo at tajbˈin kyexjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ, noq tuˈn npaja ex tuˈn tpajjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil, ktenbˈil tchwinqil te jun majx. 	 Maana mtu anayetaka kuyaokoa maisha yake mwenyewe, atayapoteza, lakini mtu atakayepoteza maisha yake kwa ajili yangu na kwa ajili ya Habari Njema, atayaokoa.


Jun paqx, kyij kytzaqpiˈn kypa te tzuybˈil kyiẍ, ex i xi lipe tiˈj. 	 Mara wakaziacha nyavu zao, wakamfuata.


Atzin jaˈlin, kxel nqˈoˈn tumil kyeˈy, ayiˈy nejinel kyxol Ttanim Dios, quˈn ikyx wejiˈy, at wokliˈn tzeˈnkuxjo kyeˈ. Ex o chi nlijiˈy jniˈ ikyˈx tuˈn Crist, ex knmujbˈe wibˈa kyukˈiy toj kyaˈj, aj tpon tqˈijil tqoptzˈajiyil Crist. 	 wazee! Mimi niliye mzee ninalo ombi moja kwenu wazee wenzangu. Mimi mwenyewe nilishuhudia kwa macho yangu mateso ya Kristo na natumaini kuushiriki ule utukufu utakaofunuliwa. Mimi nawaombeni


ex teˈ tkˈul kanin jun qˈij te ajlabˈl, xiˈ tojjo muˈẍ ja te naˈbˈl Dios, ex ok ten xnaqˈtzil teˈ Tyol Dios te tkyaqil xjal. Teˈ tok kybˈiˈnxjal ikyjo, noq i bˈaj jaw kaˈylaj, ex i ja qanlaj kyxolile: ¿Jaˈtzila xbˈaj t‑xnaqˈtzin xjal tibˈ luˈn, tuˈn tbˈaj bˈant jniˈ tiˈchaqku tiˈ tuˈn? ¿Jaˈtzila saje tbˈiˈne txqan tumil ikyjo? chi chiˈ. 	 Siku ya Sabato ilipofika, alianza kufundisha katika sunagogi. Wengi waliomsikia walishangaa, wakasema, "Je, ameyapata wapi mambo haya? Ni hekima gani hii aliyopewa? Tena, anatendaje maajabu haya anayoyafanya?


Ex ikyqexsinjiˈy, chebˈe kˈuˈjlinqiˈy quˈn, exla qa nim ma tzikyˈx quˈn, noq tuˈn t‑xi qqˈoˈn Tbˈanil Tqanil kolbˈil kyeˈy. Ex nya noq oˈkxjo, qalaˈ tuˈn t‑xi qyekˈiˈn toj qchwinqila, tzeˈn tuˈn kybˈetiˈy toj kynimbˈila. 	 Tuliwapenda ninyi sana hata tukawa tayari kuwashirikisha si tu Habari Njema ya Mungu, bali pia na maisha yetu. Ndivyo mlivyokuwa wapenzi wetu!


Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, ankye te kˈwel nimin weˈy, nlayxpen kyim teˈ. 	 Kweli nawaambieni, anayeuzingatia ujumbe wangu hatakufa milele."


Tej nteˈn toj Jerusalén, bˈeˈx i pon jniˈ kynejil pale junx kyukˈa nim kyoklin kyxol Judiy qˈmalte tiˈchaqjo til, ex tzaj kyqanin weˈy, tuˈn tkubˈ nkawiˈn. 	 Nilipokwenda Yerusalemu makuhani wakuu na wazee wa Wayahudi walimshtaki na kuniomba nimhukumu.


Teˈ kybˈinte Jse ex Mariy a tqˈma Simeón, noq i el kyim, 	 Baba na mama yake Yesu walikuwa wakistaajabia maneno aliyosema Simeoni juu ya mtoto.


Nimx kyixkˈoj kkyˈelix wuˈn, ex nimx bˈis nnaˈn jaˈlin tzmax aj tjapin bˈaj. 	 Ninao ubatizo ambao inanipasa niupokee; jinsi gani ninavyohangaika mpaka ukamilike!


Ex nxi ntzˈibˈiˈn tey, ay qerman qya, Apia, junx tukˈa Arquipo, a ma tzˈok te xoˈl qˈaqˈ toj taqˈin qMan Dios junx qukˈiy; ex kye Ttanim Dios, ayeˈ nchi chmet toj tjaˈy. 	 na kanisa linalokutana nyumbani kwako, na wewe dada Afia, na askari mwenzetu Arkupo.


Me ante Jse, a tuˈn toktaq te tchmil, tej tok tkaˈyin qa otaq tzˈok tzˈaq tal Mariy, kubˈ t‑ximin tuˈn tkubˈ tpaˈn tibˈ tukˈa, quˈn jun ichin tzˈaqle, ex kubˈ t‑ximin qa noq otaq skˈon Mariy tal. Me tkyˈeˈtaq tuˈn tel tqanil kywutzxjal, tuˈntzintla mi kubˈ kybˈinchinxjal mibˈin tiˈj Mariy; qalaˈ kubˈ t‑ximin tuˈn chebˈetaq tuˈn tkubˈ tpaˈn tibˈ tukˈa toj ewajil. 	 Yosefu, mumewe, kwa vile alikuwa mwadilifu, hakutaka kumwaibisha hadharani; hivyo alikusudia kumwacha kwa siri.


I xitzin ttzaqˈwin; ntiˈx kubˈ tewin, ex twutzxix xi tqˈmaˈn: Nyaqin wejiˈy a Crist, a at toklin tuˈn Dios. 	 Yohane hakukataa kujibu swali hilo, bali alisema waziwazi, "Mimi siye Kristo."


Iky kyqˈmaˈ kyjaluˈn: ¡Kyˈiwlinxitjo a Nmaq Kawil, a luˈ ma tzul tiˈj tbˈi tAjaw Tkyaqil! Noqit jun nukˈbˈil toj kyaˈj, ex nimxitjo toklin tbˈiy toj tnajbˈila. 	 wakawa wanasema: "Abarikiwe Mfalme ajaye kwa jina la Bwana. Amani mbinguni, na utukufu juu mbinguni!"


Bˈeˈxsin kuˈtz Pegr, ex xi tqˈmaˈn kye ichin: Ayin wejiˈy a nchin kyjyoˈn. ¿Titzin ẍi ula lolte? 	 Basi, Petro akateremka chini, akawaambia hao watu, "Mimi ndiye mnayemtafuta. Kwa nini mmekuja?"


Ex tej ẍin bˈeta kyxol aj nya Judiyqe, ayeˈ mina xkubˈ kybˈinchin tzeˈnku tzˈibˈin toj ojtxe kawbˈil, ex ma txi nmujbˈin wibˈa junx kyukˈa, nyakuj ntiˈ kawbˈil wibˈaja, noq tuˈn tok kybˈiˈnku wiˈja, ex tuˈn t‑xi kyniminku Tbˈanil Tqanil. Me mi nxi nqˈmaˈn tukˈa lo qa ma kubˈ nbˈinchinjiˈy a nya bˈaˈn twutz Dios, quˈn nimilqiˈn tiˈj Tkawbˈil Crist. 	 Na kwa wale walio nje ya Sheria, naishi kama wao, nje ya Sheria, ili niwapate hao walio nje ya Sheria. Hii haimaanishi kwamba mimi niko nje ya sheria ya Mungu, maana nabanwa na sheria ya Kristo.


Ex qa mina xi tniminjiy a xbˈaj nqˈmaˈn tey tiˈjjo kyqˈiqˈ te twutz txˈotxˈ, ¿Tzeˈntzin ttentz tuˈn t‑xi tniminjiˈy, a kxel nqˈmaˈn tiˈjjo te toj kyaˈj? 	 Ikiwa nimewaambieni mambo ya kidunia nanyi hamniamini, mtawezaje kuamini nikiwaambieni mambo ya mbinguni?


Mi chi txalpaja toj kynimbˈila, ikyjo tzeˈnku ntqˈmaˈn juntl yol kyxolxjal: Mi chex kybˈinjiˈy yol nya tumilqe, tuˈn mi cheˈxa qˈiˈn kyuˈn. 	 Msidanganyike! Urafiki mbaya huharibu tabia njema.


Me ayetzin kye nchi bˈet tojjo Yol twutzxix, nchi tzaj laqˈe tkˈatz spikyˈin, tuˈntzin tel tnikyˈtzajil qa a Dios at kyukˈa toj tkyaqil. 	 Lakini mwenye kuuzingatia ukweli huja kwenye mwanga, ili matendo yake yaonekane yametendwa kwa kumtii Mungu."


Ayetziˈn xjal bˈinchil tkyaqiljo ikyjo, bˈiˈntl kyuˈn, qa a Dios o qˈmante, qa il tiˈj tuˈn kykyim te jun majx. Me mix tuˈnxj ipbˈilxix iteˈke tuˈn tbˈant tkyaqil il kyuˈn, ex tzunx nchi tzalaj tiˈj jun kyukˈa, qa ma kubˈ tbˈinchin ikyjo, ex qa ma kubˈ tzˈaq toj il. 	 Wanajua kwamba Sheria ya Mungu yasema kwamba watu wanaoishi mithili hiyo, wanastahili kifo. Zaidi ya hayo, siyo tu kwamba wanafanya mambo hayo wao wenyewe, bali hata huwapongeza wale wanaofanya mambo hayohayo.


Tej chˈixtaq tkanin Jesús toj tnam Jerusalén, atzaj teˈ tiwlej tnam tuˈn, bˈeˈx jaw oqˈ tiˈj, 	 Alipokaribia zaidi na kuuona ule mji, Yesu aliulilia


Atzin titzˈjlin Jesucrist ikytziˈn kyjaluˈn: Ante Mariy, a tnana, otaq bˈant tiˈj, tuˈn tmeje tukˈa Jse. Me tej naˈmtaqx kykubˈ kẍe junx, bˈeˈx ok tzˈaq tal Mariy, noq tuˈn tipin Xewbˈaj Xjan. 	 Basi, hivi ndivyo Yesu Kristo alivyozaliwa: Maria, mama yake, alikuwa ameposwa na Yosefu. Lakini kabla hawajakaa pamoja kama mume na mke, alionekana kuwa mja mzito kwa uwezo wa Roho Mtakatifu.


Ex awotzinqe, nya ma tzaj qkˈmoˈn jun xewbˈaj, a tzajnin te twutz txˈotxˈ, qalaˈ a Xewbˈaj Xjan, a tzajnin te Dios, tuˈntzin tel qnikyˈ te tkyaqiljo a o tzaj tqˈoˈn noq tuˈn t‑xtalbˈil. 	 Sasa sisi hatukuipokea roho ya ulimwengu, bali tumepokea Roho atokaye kwa Mungu ili atuwezeshe kujua yale tuliyojaliwa na Mungu.


a lipcheqoxtaq tiˈj tzeˈnkuxjo kyexjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ, a nkubˈ kybˈinchin tzeˈnku tajbˈil tajaw il, a kawil tibˈaj tkyaqil taqˈnil tzaluˈn twutz txˈotxˈ. Ex ayetziˈn taqˈnil lo nchi aqˈnin toj kyanminxjal, a mi nkubˈ kybˈinchin tajbˈil qMan Dios. 	 Wakati ule mliishi kufuatana na mtindo mbaya wa ulimwengu huu, mkawa mnamtii mtawala wa pepo wenye nguvu wa anga, pepo ambao huwatawala sasa watu wasiomtii Mungu.


Quˈn noqit tzmaxi at qoklin tiˈjjo etzbˈil, aj tjapin bˈajjo ojtxe kawbˈil quˈn, ntiˈtla tajbˈintzjo qnimbˈil, exsintla ntiˈ tajbˈintzjo a tziyin tuˈn Dios qe, quˈn ikytzintla quˈnx qibˈtz aku qo klet, ex nya tuˈn qMan. 	 Maana kama watakaopewa hayo aliyoahidi Mungu ni wale tu wanaoitii Sheria, basi, imani haina maana yoyote, nayo ahadi ya Mungu si kitu.


Nya nimtl tqan tuˈn nyoliˈn kyukˈiy, quˈn chˈix tul kanin tajaw il, a kawil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, bˈinchil tajbˈil wiˈja, exla qa ntiˈ toklin tuˈn tkubˈ wiˈja tuˈn. 	 Sitasema nanyi tena mambo mengi, maana mtawala wa ulimwengu huu anakuja. Kwangu mimi hawezi kitu;


Me qalatzin qe, ma tzˈel qnikyˈ te a tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj Klolqe Jesús: Quˈn xi tqˈoˈn tchwinqil noq tuˈn qpaj; exsintla ikyxjo qetz, tuˈn t‑xi qqˈoˈn qchwinqil tuˈn kypaj txqantl. 	 Sisi tumepata kujua upendo ni nini, kwani Kristo aliyatoa maisha yake kwa ajili yetu. Nasi vilevile tunapaswa kuyatoa maisha yetu kwa ajili ya ndugu zetu.


Ayiˈn Pabl, jun tsanjil Jesucrist; chqˈoˈnqiˈn tuˈn tajbˈil qMan Dios, ikyxjo tzeˈnku bˈantnin tiˈj tuˈn, tiˈjjo tkabˈ qchwinqil noq tuˈn s‑ok qmujbˈin qibˈ tukˈa Crist, a Jesús. 	 Mimi Paulo, ambaye Mungu alitaka niwe mtume wa Kristo Yesu ili niutangaze ule uzima tulioahidiwa katika kuungana na Kristo Yesu,


Tej tbˈaj tqˈmaˈn ikyjo, xi t‑xupin qibˈaja, ex tzaj tqˈmaˈn qeˈy: Kykˈmoˈnxa Xewbˈaj Xjan. 	 Alipokwisha sema hayo, akawapulizia na kuwaambia, "Pokeeni Roho Mtakatifu.


Me nimxxjal i nimin tiˈj, ex kyqˈma: Ax twutz ate Cristjo. ¿Ma akupela bˈant nim techil tipin juntl, tzeˈnku teˈ ichin lo? 	 Wengi katika ule umati wa watu walimwamini, wakasema, "Je, Kristo akija atafanya ishara kubwa zaidi kuliko alizozifanya huyu?"


Me kyqˈonktzintza tilil ex kyjyomjiˈy tbˈanil kyokliˈn. Ex atzin jaˈlin kxel nqˈmaˈn jun tumil tbˈanilxix wen tzeˈnqeku luˈn: 	 Muwe basi, na tamaa ya kupata vipaji muhimu zaidi. Nami sasa nitawaonyesheni njia bora zaidi kuliko hizi zote.


Quˈn ajo xim tuˈn tbˈinchit il, ikyxjo tzeˈnku kyxim txqantl nimil toj tkyaqil twutz txˈotxˈ. Me ate Dios bˈaˈn tuˈn tqe qkˈuˈj tiˈj, quˈn nlay taqˈ te Dios, tuˈn ttzaj jun yajbˈil qiˈj, a nlayit qpa; qalaˈ qa ma tzaj jun yajbˈil toj qchwinqil, ax te Dios ktzajil qˈonte tumil tzeˈn tten tuˈn qetz tjaqˈ. 	 Majaribu mliyokwisha pata ni ya kawaida kwa binadamu. Mungu ni mwaminifu, naye hataruhusu mjaribiwe kupita nguvu zenu, ila pamoja na majaribu, yeye atawapeni pia nguvu ya kustahimili na njia ya kutoka humo salama.


Kyˈiwlinqexixjo ayeˈ o tzˈajtz tiˈj kyanmin, quˈn kchi najal tojjo txˈotxˈ, a o tzaj ttziyin Dios kye. 	 Heri walio wapole, maana watairithi nchi.


Quˈn kykyaqiljo luˈn n‑ajbˈintaq ojtxe noq te jun techil tiˈjjo akˈaj tumil, a iltaq tiˈj tuˈn tul, tuˈn kykyijxjal toj wen tukˈa Dios. Quˈn tkyaqiljo luˈn, a tzajnin toj ojtxe kawbˈil, ikytziˈn tzeˈnku jun t‑xlekemil, a jun paqx n‑ikyˈ. Me atziˈn jaˈlin, ate Crist, a twutzxix, o tzul te jun majx, ex tkyaqiljo txqantl, nlay chi mojin qukˈa toj qnimbˈil. 	 Mambo ya aina hiyo ni kivuli tu cha yale yatakayokuja; ukweli wenyewe ndiye Kristo.


Ex kanin jun qya, a otaq kyim tchmil, yajxix wen. Kux tqˈoˈn kabˈe tal netzˈ pwaq. 	 Hapo akaja mama mmoja mjane maskini, akatoa sarafu mbili ndogo za fedha.


Atzin teˈ jun bˈinchil il, a yoˈbˈinkstaq twutz cruz, tzuntaq nxmayintaq teˈ tiˈj Jesús kyjaluˈn: A qa axixjiy Crist, a Kolil, a skˈoˈnxix tuˈn Dios, klomtzin tibˈtza tilx tibˈa, ex majqoxpe qeˈ, qo tkloma. 	 Mmoja wa wale wahalifu waliotundikwa msalabani, alimtukana akisema: "Je, si kweli kwamba wewe ndiwe Kristo? Basi, jiokoe mwenyewe, utuokoe na sisi pia."


Ayetziˈn xjal luˈn kchi xeˈl toj najin te jun majx. Me ayetziˈn tzˈaqleqe, kchi xeˈl toj tkabˈ kychwinqil, a nlayx bˈaj. 	 Basi, hawa watakwenda kwenye adhabu ya milele, lakini wale waadilifu watakwenda kwenye uzima wa milele."


Me ante Pegr xi tqˈmaˈn te Jesús: Chikyˈbˈintza qeˈy tiˈjjo xbˈaj tqˈmaˈn. 	 Petro akadakia, "Tufafanulie huo mfano."


Ayetziˈn ojtxe qxjalil, kyojjo qˈij anetziˈn, tkubˈtaqjo jun ja te naˈbˈl Dios kyuˈn, a xbˈalin tten, a iqintaq kyuˈn, tej kyok ten bˈetil tojjo tzqij txˈotxˈ jaˈ ntiˈ najbˈil. Atziˈn ja, kubˈ bˈinchin tzeˈnkuxjo tzaj tqˈmaˈn Dios te Moisés tuˈn tkubˈ bˈinchit, tzeˈnkuxjo a otaq tzˈiwle tuˈn Moisés twiˈ wutz Sinaí. 	 Kule jangwani babu zetu walikuwa na lile hema lililoshuhudia kuweko kwa Mungu. Lilitengenezwa kama Mungu alivyomwambia Mose alifanye; nakala kamili ya kile alichoonyeshwa.


Ikytziˈn, ate Dios nya kyDios kyimnin, qalaˈ kyDios itzˈ, exla qa o chi kyim tzaluˈn twutz txˈotxˈ, quˈn toj twutz Dios, itzˈqe kykyaqilx. 	 Basi, yeye si Mungu wa wafu, bali ni Mungu wa wale walio hai; maana wale aliowaita kwake, wanaishi naye."


¿Me tiˈtzin tajbˈin luˈn ikyjo te qe? Aye xjal aj Israel tzaj kytzyuˈn ojtxe kawbˈil noq kyuˈn pale, ayeˈ tzajninqe tiˈj Leví, a t‑xeˈchil Aarón. Me atzin ojtxe kawbˈil nlay chi ok xjal tzˈaqle tuˈn. Quˈn noqit ikyjo, minatla xttxˈixpe Dios ojtxe kawbˈil, ex minatla saj tchqˈoˈn juntl pale, a Jesús, tuˈn tok te pale te jun majx, nya tzeˈnqeku aye tzajninqe tiˈj Aarón, qalaˈ tzeˈnku te Melquisedec. 	 Kutokana na ukuhani wa Walawi, watu wa Israeli walipewa Sheria. Sasa, kama huduma ya Walawi ingalikuwa kamilifu hapangekuwa tena na haja ya kutokea ukuhani mwingine tofauti, ukuhani ambao umefuata utaratibu wa ukuhani wa Melkisedeki, na si ule wa Aroni.


Me kybˈinchinkuy tkyaqil toj tumilxix ex tukˈa nukˈbˈil. 	 Lakini yote yafanyike kwa heshima na kwa utaratibu.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, okx Jesús toj bark, ex ikyˈx tjlajxi nijabˈ, ex kanin toj ttanim. 	 Yesu alipanda mashua, akavuka ziwa na kufika katika mji wake.


Qa ma chex nkawiˈn, nya noq tuˈn qnimsin qibˈa kywutza, qalaˈ tuˈn qmojiˈn kyiˈja tuˈn kytzalaja toj kynimbˈila. Quˈn noq tuˈnjo lo, kchi elile wena toj tkyaqil. 	 Hatutaki kutumia mabavu juu ya imani yenu; ninyi mko imara katika imani yenu. Wajibu wetu ni kufanya kazi pamoja kwa ajili ya furaha yenu.


Xi ttzaqˈwin Jesús: Twutzxix kxel nqˈmaˈn teˈy: Ankye teˈ mi tzˈitzˈje juntl majl, nlayx tzˈel tnikyˈ tiˈjjo Tkawbˈil Dios. 	 Yesu akamwambia, "Kweli nakwambia, mtu asipozaliwa upya hataweza kuuona ufalme wa Mungu."


Tzun, chi Pegr. Atzaj teˈ tokx Pegr tuja, jaˈ taˈtaq Jesús, ok tyolin Jesús nej, ex xi tqanin te: Ay Simun, ¿Tiˈtzin chˈin te ntqˈmaˈn? Aye kawil tzaluˈn twutz txˈotxˈ kukx nchi peyin pwaq te mojbˈil. ¿Me altzila kye qe nchi chojin? ¿Ayepelaˈ kykˈwalku, mo qa ayeˈ noq xjalqexa? 	 Petro akajibu, "Naam, hulipa." Basi, Petro alipoingia ndani ya nyumba, kabla hata hajasema neno, Yesu akamwuliza, "Simoni, wewe unaonaje? Wafalme wa dunia hukusanya ushuru au kodi kutoka kwa kina nani? Kutoka kwa wananchi ama kutoka kwa wageni?"


Twutzxix teˈ, qa kchin xel qˈoˈn weˈ, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, toj kyqˈobˈxjal, tzeˈnkuxjo tzˈibˈiˈn taˈye toj Tuˈjil Tyol Dios; me bˈisbˈajilxla teˈ ichin, a kxel qˈon weˈy toj kyqˈobˈxjal. 	 Kweli Mwana wa Mtu anakwenda kuuawa kama ilivyopangwa, lakini ole wake mtu anayemsaliti."


Quˈn ayexa nchi qaninte jun yekˈbˈil weˈy, qa twutzxix jun yolil Tyol Cristqiˈn, quˈn nyapen noq alkyeku te Crist aj tkawin kyiˈja; qalaˈ okpin kˈwel tyekˈin tipintz kyxola. 	 Mtajionea wenyewe kwamba Kristo anasema ndani yangu. Kwenu Kristo si dhaifu; bali nguvu yake yafanya kazi miongoni mwenu.


Nim chˈin chˈotjin tzaj kyxoljo t‑xnaqˈtzbˈin Jesús, quˈn kyajtaq tuˈn kybˈinte alkyexix nim toklin kyxol. 	 Kulitokea ubishi kati ya hao mitume kuhusu nani miongoni mwao anayefikiriwa kuwa mkuu zaidi kuliko wengine.


¡Kysakˈpintz kyibˈa! Ex kykujsinqetzjiˈy aye chˈintl, a bˈaˈn chˈintl iteˈye, quˈn chˈix kykubˈ naja te jun majx. Quˈn ayetzin kybˈinchbˈiˈn nya tzˈaqleqe twutz qMan Dios. 	 Amka! Imarisha chochote chema kilichokubakia kabla nacho hakijatoweka kabisa. Maana, mpaka sasa, sijayaona matendo yako kuwa ni makamilifu mbele ya Mungu wangu.


Kykyaqil Judiy bˈilte ex ojtzqiˈn kyuˈn, tzeˈn nchin anqˈiniˈy kyxol, toj weˈ ntxˈotxˈ ex toj Jerusalén, atxixj tej ẍin tzaja toj nqˈayila. 	 "Wayahudi wanajua habari za maisha yangu tangu utoto, jinsi nilivyoishi tangu mwanzo kati ya taifa langu huko Yerusalemu.


A qa at jun kyeˈ, a atit jun taqˈnil, a lu ma meltzˈaj kjol mo kyikˈlel wakx toj chqˈajlaj, ¿Ma akutzin txi tqˈmaˈn te kyjaluˈn: Kux tzˈoktza, ex kux kubˈ qey waˈl? 	 "Tuseme mmoja wenu ana mtumishi ambaye analima shambani au anachunga kondoo. Je, anaporudi kutoka shambani, atamwambia: Haraka, njoo ule chakula?


Me ok nkaˈyinxixa tiˈtaqjo at toj, ex nliˈy ilaˈtaq wiq txuk kyukˈa kyaje kyqan, junx kyukˈa kan, exqe txuk bˈaˈn chi lipin. 	 Nilichungulia ndani kwa makini nikaona wanyama wenye miguu minne, wanyama wa mwituni, wanyama watambaao na ndege wa angani.


Quˈn jun tze wen, nlay tzˈel twutz nya wen. Ex jun tze nya wen, nlay tzˈel twutz wen. 	 Mti mwema hauwezi kuzaa matunda mabaya, wala mti mbaya hauwezi kuzaa matunda mema.


Me noqx jaw kyiˈn kyexjal tqˈajqˈojil kywiˈ: ¡Pejkˈinksa twutz cruz tuˈn tkyim! ¡Pejkˈinksa twutz cruz tuˈn tkyim! chi chiˈ. 	 lakini wao wakapiga kelele: "Msulubishe, msulubishe!"


Chi lipektzintza tiˈj kykˈuˈjbˈil kyibˈa, ex kyqˈonktzin tililjo a kyokliˈn, a tzajnin tuˈn Xewbˈaj Xjan. Me tibˈaj tkyaqiljo kyokliˈn, tuˈn kyyoliˈn Tyol Dios kyxolxa. 	 Jitahidini kuwa na upendo. Vilevile fanyeni bidii ya kupata vipaji vingine vya kiroho, hasa kipaji cha kutangaza ujumbe wa Mungu.


Tej qexa toj Sidón, o ex juntl majla toj bark. Mix bˈante tuˈn qxiˈy jikyin, quˈn qumila ntzaje juˈmintaq kyqˈiqˈ. Tuˈnpetziˈn, xi qtxalpin chˈin qibˈa toj qman qˈobˈa, tuˈn qikyˈxa ttxlajjo txˈotxˈ, Chipre. 	 Kutoka huko tuliendelea na safari, lakini kwa kuwa upepo ulikuwa unavuma kwa kasi kutujia kwa mbele, tulipitia upande wa kisiwa cha Kupro ambapo upepo haukuwa mwingi.


Xi ttzaqˈwin Jesús: Ikytziˈn tzeˈnku ma tqˈmay. Ex ikyx wejiˈy kxel nqˈmaˈn: Ok kylaˈbˈila a ayiˈn Tkˈwal Ichin, aj nkubˈ qeˈy toj tman qˈobˈjo Dios, a nimxix tipin, ex aj nmeltzˈaja toj muj toj kyaˈj. 	 Yesu akamwambia, "Wewe umesema! Lakini nawaambieni, tangu sasa mtamwona Mwana wa Mtu ameketi upande wa kulia wa Mwenyezi, akija juu ya mawingu ya mbinguni."


Ex te jun paqx ma najjo qˈinimil lo. Ex tkyaqiljo nejinel toj bark, exqetziˈn xjal, a iqintaq kyuˈn, ex jniˈ nchi aqˈnin toj, ex kykyaqiljo nchi kanbˈin tibˈaj ttxuyil aˈ, kchi kyjel ten najchaq. 	 Kwa saa moja tu utajiri wako umetoweka!" Halafu manahodha wote na wasafiri wao, wanamaji na wote wanaofanya kazi baharini, walisimama kwa mbali,


Ayiˈn Pabl nxi ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn, junx tukˈa Silvano ex Timotey. Nxi ntzˈibˈiˈn kyeˈy, ayiˈy Ttanim Dios toj tnam Tesalónica, a ayiˈy ma tzˈok kymujbˈin kyibˈa tukˈa qMan Dios ex tukˈa qAjaw Jesucrist. Noqit aku ten t‑xtalbˈil ex tnukˈbˈil qMan Dios kyibˈaja. 	 Mimi Paulo, Silwano na Timotheo tunawaandikia ninyi jumuiya ya kanisa la Thesalonike, ambao ni watu wake Mungu Baba, na wa Bwana Yesu Kristo.


Chi chilaˈ kyjaluˈn: Ax teˈ xjal chiˈ, ma tzyetnajjo tbˈinchajtz tja, me mina xjapin bˈaj tuˈn, chi chilaˈ. Ikytziˈn, il tiˈj tuˈn tkubˈ kyximiˈn wen qa tuˈn kyxi lipey wiˈja. 	 wakisema: Mtu huyu alianza kujenga, lakini hakumalizia.


Me at jun kyila nwutza: Chebˈe xkyij kytzaqpinjiˈy kykˈuˈjbˈila wiˈja ex kyxoliliy, a attaq ojtxe, tej t‑xi kynimiˈn. 	 Lakini ninayo hoja moja juu yako: wewe hunipendi tena sasa kama pale awali.


Quˈn ntiˈ wokliˈn tuˈn nkawiˈn kyiˈj xjal, a nya nimilqe; oˈkx te Dios kkawil kyiˈj. Me atzin kyeˈ toj Ttanim Dios, bˈaˈn tuˈn kykawin te kyibˈa kyxolxa, ayiˈy nimilqiˈy, tiˈjjo kybˈinchbˈiˈn. 	 Je, ni shauri langu kuwahukumu watu walio nje? Hao Mungu atawahukumu. Je, ninyi hampaswi kuwahukumu wale walio katika jamii yenu ninyi wenyewe?


Ilaˈ or bˈaj chˈotj. Atzaj teˈ tjapin bˈaj kyyol, jawtzin weˈks Pegr, ex tqˈma: Ayiˈy werman, bˈin kyeˈ kyuˈn, qa atxix ojtxe, o chin skˈeta tuˈn qMan Dios kyxola, tuˈn tqˈmetjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil kye xjal nya Judiyqe, tuˈntla kynimin. 	 Baada ya majadiliano marefu, Petro alisimama, akasema, "Ndugu zangu, ninyi mnafahamu kwamba hapo awali Mungu alipenda kunichagua mimi miongoni mwenu niihubiri Habari Njema, ili watu wa mataifa wapate kusikia na kuamini.


Me bˈeˈx ajtz meltzˈaj Jesús tiˈj Pegr, ex xi tqˈmaˈn te: ¡Pegr! Ayetziˈn tyola ikyjo, tyol tajaw il, quˈn a taj tajaw iljo tuˈn tbˈantjo kyaj xjal, ex nya a taj Dios. ¡Laqˈemila nkˈatza, tajaw il! Quˈn ma tzˈoka te jun tolsbˈil, tuˈn nkubˈ tzˈaqach. 	 Lakini Yesu akageuka, akamwambia Petro, "Ondoka mbele yangu Shetani! Wewe ni kikwazo kwangu. Mawazo yako si ya mungu bali ni ya kibinadamu!"


Nya teˈ tiˈchaqku tiˈ nbˈaj tuˈn jun xjal, nxi qˈonte toj il, qalaˈ ikytzin a teˈ n‑etz toj ttzi, quˈn toj tanmin njatze. 	 Hakuna kitu kinachoingia ndani ya mtu toka nje ambacho chaweza kumtia mtu najisi. Lakini kinachotoka ndani ya mtu ndicho kinachomtia mtu najisi."


Atzaj teˈ kykanin toj jun tnam te Chipre, Salamina tbˈi, a at ttzi ttxuyil aˈ, bˈeˈx i ok ten yolil tiˈj Tyol Dios kyojileˈ ja te naˈbˈl Dios kye Judiy. Majxtaq Juan, a Marks juntl tbˈi, nbˈet mojil kyukˈa. 	 Walipofika Salami walihubiri neno la Mungu katika masunagogi ya Kiyahudi. Yohane (Marko) alikuwa msaidizi wao.


Kyxoljo Ttanim Dios toj Antyokiy, iteˈtaq yolil Tyol Dios ex xnaqˈtzil. Bernabétaqjo jun; junx tukˈa Simun, Qˈaqeyin juntl tbˈi; ex Lucio te Cirene; Manaén, aj otaq jaw chˈiy junx tukˈa Herodes, a kawin toj txˈotxˈ te Galiley; exsin Saulo. 	 Katika kanisa la Antiokia kulikuwa na watu wengine waliokuwa manabii na walimu; miongoni mwao akiwa Barnaba, Simoni aitwaye pia Mweusi, Lukio wa Kurene, Manaeni ambaye alikuwa amelelewa pamoja na mfalme Herode, na Saulo.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, ayetziˈn wuq angel, a qˈiˈntaq wuq chun kyuˈn, bˈeˈx kubˈ kybˈinchin kyibˈ, tuˈn kyoqˈsin kychun. 	 Kisha wale malaika saba wenye tarumbeta saba wakajiweka tayari kupiga mbiu ya mgambo.


Me bˈeˈx i ok iˈlin kyuˈn jniˈ xjal, tuˈn nchi ẍchˈin. Me ayetzin kyeˈ moẍ, noqx kyja i jawe ẍchˈin kujxix: Tata, ay tyajil qtzan nmaq kawil David, qˈaqˈintz tkˈuˈja qiˈja. 	 Ule umati wa watu ukawakemea na kuwaambia wanyamaze. Lakini wao wakazidi kupaaza sauti: "Mheshimiwa, Mwana wa Daudi, utuhurumie!"


Atzin tzˈelpineˈ tyol Jesús ikyjo: Ayetziˈn kchi xel niminte, iltaq tiˈj tuˈn t‑xi kykˈmoˈn Xewbˈaj Xjan toj kyanmin, tzeˈnku jun xlokˈ aˈ te chewsbˈilkye. Quˈn naˈmtaq tul Xewbˈaj Xjan, quˈn naˈmxtaq taj Jesús toj tqoptzˈajiyil kyaˈj. 	 (Alisema hayo kumhusu Roho ambaye wale waliomwamini yeye watampokea. Wakati huo Roho alikuwa hajafika kwa sababu Yesu alikuwa hajatukuzwa bado.)


Xitzin kytzaqˈwintz kyjaluˈn: Quˈn tuˈn at k‑okile te qAjaw, chi chiˈ. 	 Nao wakawajibu, "Bwana anamhitaji."


Tuˈnpetziˈn, kykaˈyinktzin kyibˈa, tuˈn mi kyij najjo a chojbˈil kyaqˈnbˈiˈn, a tzeˈnku taj qMan, qalaˈ tuˈntzintla kykanbˈintejiˈy tkyaqiljo a at kyoklin tiˈj. 	 Basi, jihadharini ninyi wenyewe ili msije mkapoteza kile mlichokishugulikia, bali mpate tuzo lenu kamili.


exsin i jaw ttzyuˈn Jesúsjo jweˈ wabˈj exqetziˈn kabˈe tal kyiẍ. Jax kaˈyin toj kyaˈj, ex xi tqˈoˈn chjonte te Dios, ex bˈaj xi tsipin kye t‑xnaqˈtzbˈin, tuˈn tbˈaj kubˈ kysipin kye jniˈ xjal. 	 Kisha Yesu akaitwaa ile mikate mitano na wale samaki wawili, akatazama juu mbinguni, akamshukuru Mungu, akaimega mikate, akawapa wanafunzi wake wawagawie watu. Na wale samaki wawili pia akawagawia wote.


Quˈn bˈiˈn quˈn, qa tuˈn tjawlintz anqˈin juntl majl Crist kyxol kyimnin, ntiˈ tipin kyimin tiˈj. 	 Maana, tunajua kwamba Kristo amekwisha fufuliwa kutoka wafu na hafi tena; kifo hakimtawali tena.


Kyqˈolbˈinxa Urbano, jun qukˈa toj taqˈin Crist, ex te Estaquis, quˈn kˈuˈjlinxix wuˈn. 	 Salamu zangu zimfikie Urbano, mfanyakazi mwenzangu katika utumishi wa Kristo; salamu zangu pia kwa rafiki yangu Staku.


Atziˈn Herodes, a tnejil kawil, tbˈinte tqanil Jesús, ex jniˈ otaq bˈaj bˈant tuˈn kyojile kykyaqil najbˈil. Otaq jaw yolbˈil tiˈj kyuˈnxjal: Junjun qˈmante qa ataq Juan, a Jawsil Aˈ, otaq jaw anqˈin juntl majl, quˈn tuˈn nimxjo nbˈant tuˈn, ex tbˈanilx wen. 	 Basi, mfalme Herode alisikia juu ya hayo yote, maana sifa za Yesu zilienea kila mahali. Baadhi ya watu walikuwa wakisema, "Yohane Mbatizaji amefufuka kutoka wafu, ndiyo maana nguvu za miujiza zinafanya kazi ndani yake."


Atzaj teˈ t‑xiˈ lol teˈ juntl, ex ikyx xi tqˈmaˈn te: Kutzin tata. Kˈaˈ chiˈn chinaj teˈ, exsin mix xaˈyiltz. 	 Yule baba akamwambia mtoto wake wa pili vivyo hivyo, naye akamjibu, Naam baba! Lakini hakwenda kazini.


Xitzin Ananíastz tojjo ja, jaˈ taˈyetaq Saulo. Tej tokx, i kubˈ tqˈoˈn tqˈobˈ tibˈaj, ex xi tqˈmaˈn: Ay, werman Saulo, ate Jesús, a tAjaw Tkyaqil, aj s‑ok tyekˈin tibˈ tey toj bˈe, teˈ tuˈntaq ttzaja; atzin saj chqˈoˈn wejiˈy, tuˈn tbˈant tkaˈyin juntl majla, ex tuˈn tnoj tanmiˈn tukˈa Xewbˈaj Xjan. 	 Basi, Anania akaenda, akaingia katika hiyo nyumba. Kisha akaweka mikono yake juu ya Saulo, akasema, "Ndugu Saulo, Bwana ambaye ndiye Yesu mwenyewe aliyekutokea ulipokuwa njiani kuja hapa, amenituma ili upate kuona tena na kujazwa Roho Mtakatifu."


Xi kaˈyin Jesús kyiˈj, ex xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Ayiˈy qya te Jerusalén, mina chi oqˈ kyeˈ wiˈja, qalaˈ chi oqˈx kyeˈ kyiˈjxa, exsin kyiˈj kyala. 	 Yesu akawageukia, akasema, "Enyi kina mama wa Yerusalemu! Msinililie mimi, ila lieni kwa ajili yenu wenyewe na kwa ajili ya watoto wenu.


Ayetzin kyej nimil aj Judiyqe, a otaq chi kanin tukˈa Pegr, bˈeˈx jaw kaˈylaj, tuˈn otaq tzˈokx Xewbˈaj Xjan toj kyanminj xjal, a nya Judiyqe. 	 Wale Wayahudi waumini waliokuja pamoja na Petro kutoka Yopa walishangaa kuona kuwa Mungu aliwamiminia zawadi ya Roho Mtakatifu watu wa mataifa mengine pia;


Chi Jesúsjo kyjaluˈn: Tuˈnpetziˈn, kyqˈoˈnx kyejiˈy a ntqanin nmaq kawil te Rom, ex kyqˈoˈnxsinjiˈy a te Dios ntqanin. 	 Nao wakamjibu, "Ni vya Kaisari." Yesu akawaambia, "Basi, mpeni Kaisari vilivyo vyake Kaisari, na Mungu vilivyo vyake Mungu."


Quˈn qa ma tzikyˈx te xnaqˈtzil tuˈn ¿Tzeˈntzin tteˈntz tuˈn mi tzikyˈxa kyuˈn nchi xnaqˈtzin kyibˈ? Ex ikyxjo te aqˈnil tukˈa tajaw aqˈuntl. Xi nqˈmaˈn ikyjo, quˈn ikyqintzin wejiˈy tzeˈnku jun manbˈaj toj ja. Quˈn mape tzˈok kyqˈmaˈn kyexjal weˈy qa tajaw ilqiˈn, a Beelzebú; ¿Yajtzilaˈ kyetza? 	 Yatosha mwanafunzi kuwa kama mwalimu wake, na mtumishi kuwa kama bwana wake. Ikiwa wamemwita mkubwa wa jamaa Beelzebuli, je hawatawaita watu wengine wa jamaa hiyo majina mabaya zaidi?


Ayetzin kyej iteˈtaq antza, xi kyqˈmaˈn te Pabl: ¿Ma ikytzin nyasinejiy tiˈj tnejilxix tpale qMan Dios? 	 Watu waliokuwa wamesimama pale wakamwambia Paulo, "Unamtukana Kuhani Mkuu wa Mungu!"


Me atziˈn xi tqˈmaˈn tajaw ja kye: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, ntiˈ kyokliˈn tuˈn kyoktza, chiˈ. 	 Lakini yeye akawajibu, Nawaambieni kweli, siwajui ninyi."


Qa ma txi kyqaniˈn, ktzajil tqˈoˈn Dios; qa ma chi jyoˈn tiˈjjo t‑xilin tajbˈil qMan, ex knetil kyuˈn; ex qa ma txi kyqˈolbˈiˈn toj kynaˈj Diosa, ex ktzajil ttzaqˈwin kyeˈy. 	 "Ombeni, nanyi mtapewa; tafuteni, nanyi mtapata; bisheni, nanyi mtafunguliwa.


Atziˈn jaˈlin, twutzx tetz; ntiˈ jun te kawbˈil, a tbˈanil toj qwutz, aj qtzaj kawin, quˈn tuˈn at tkyixkˈojil. Me nkubˈ qximinl, at n‑ajbˈine qe, tuˈn ttzˈeˈy qwutz, quˈn atzin nqˈoˈnte qchwinqiljo nikˈuˈn ex tbˈanilx wen. 	 Kuadhibiwa si jambo la kufurahisha bali la kuhuzunisha. Lakini wale waliofunzwa kuwa na nidhamu mwishowe watavuna tuzo la amani kutoka katika maisha adili!


Ex tojxjo tnejil ja te naˈbˈl Dios, i bˈaj tzaj laqˈe junjun moẍ ex kox tkˈatz Jesús, ex bˈeˈx i bˈaj kubˈ tqˈanin. 	 Vipofu na vilema walimwendea huko Hekaluni, naye Yesu akawaponya.


Jun maj, tej tzuntaq nxnaqˈtzin Jesús kyexjal toj tnejil ja te naˈbˈl Dios, ex tzuntaq nxi tchikyˈbˈiˈn Tbˈanil Tqanil kolbˈil; i pon kanin kynejil pale exqetziˈn xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil, junx kyukˈa jniˈ nejinel kyxolxjal, 	 Siku moja, Yesu alipokuwa akiwafundisha watu Hekaluni na kuwahubiria juu ya Habari Njema, makuhani wakuu na walimu wa Sheria pamoja na wazee walifika,


Xi tqˈmaˈn Jesús kye jniˈ xjal, tuˈn kybˈaj kubˈ qe, ex i jaw ttzyuˈn wabˈj toj tqˈobˈ. Xi tqˈoˈn chjonte te Dios kyiˈj, bˈaj kubˈ tpiẍin, exsin ok ten sipilte kye t‑xnaqˈtzbˈin, tuˈn tbˈaj kubˈ kysipin kyxoljo jniˈ xjal. 	 Basi, akawaamuru watu wakae chini. Akaitwaa ile mikate saba, akamshukuru Mungu, akaimega, akawapa wanafunzi wake wawagawie watu, nao wakawagawia.


Me nej, k‑ikyˈix nim yajbˈil wuˈn, ex tuˈn wel iˈjliˈn kyuˈnxjal, a loqe nchi najan kyojjo qˈij jaˈlin. 	 Lakini kabla ya hayo, itambidi ateseke sana na kukataliwa na kizazi hiki.