Tuˈnpetziˈn, bˈiˈnxix quˈn, qa nimxix t‑xilin qnimbˈil, ikyxjo tzeˈnku nqqˈmaˈn: Tzaj tyekˈin Dios tibˈ qe noq tuˈn Jesús, a Tkˈwal, tej tok te xjal. Ex tzaj tchikyˈbˈin Xewbˈaj Xjan qa twutzx, qa a Diosjo; ex iwle kyuˈn angel. O yolajtz kyexjal tkyaqil twutz txˈotxˈ, ex nim xjal o nimin tiˈj. Ex jax qˈiˈn toj kyaˈj, jaˈ nqoptzˈaje qMan Dios te jun majx. 	 Hakuna mashaka yoyote juu ya ukuu wa siri ya dini yetu: Alionekana katika umbo la kibinadamu alithibitishwa na Roho kuwa ni mwadilifu, akaonekana na malaika. Alihubiriwa kati ya mataifa, aliaminiwa popote ulimwenguni, akachukuliwa juu mbinguni katika utukufu.


¿Ex altzin kyeˈ Melquisedec? Atzin nmaq kawil te Salem ex tnejilxix tpale qMan Dios, a Dios nimxix toklin. Tej tmeltzˈaj Abraham jyol qˈoj, ex otaq chi kubˈjo aj kawil tuˈn, etz Melquisedec kˈlulte toj bˈe, ex kubˈ tqˈoˈn jun kyˈiwbˈil tibˈaj. 	 Melkisedeki alikuwa mfalme wa Salemu, na kuhani wa Mungu Mkuu. Abrahamu alipokuwa anarudi kutoka vitani ambako aliwaua wafalme, Melkisedeki alikutana naye akambariki,


Quˈn ma nli wejiˈy Kolil, 	 Maana kwa macho yangu nimeuona wokovu utokao kwako,


Atzin jaˈlin, erman, chi naˈn Diosa qiˈja, tuˈn tkanin Tbˈanil Tqanil qAjaw liwey toj tkyaqil twutz txˈotxˈ, ex tuˈn tkubˈ nimin, tzeˈnkuxjo tej xpon kanin kyxola. 	 Hatimaye, ndugu, tuombeeni ili ujumbe wa Bwana uzidi kuenea upesi na kupokelewa kwa heshima kama vile ulivyo kati yenu.


O okxa toj bark, a attaq toj tnam Adramitio, a chˈixtaq tex tuˈn tkanin kyojjo ilaˈ tnam te Asia, aye iteˈtaq ttzi ttxuyil aˈ. Ex attaq Aristarco qukˈiy, jun xjal aj Tesalónica, jun tnam toj txˈotxˈ te Macedonia. 	 Tulipanda meli ya Adiramito iliyokuwa inasafiri na kupitia bandari kadhaa za mkoa wa Asia, tukaanza safari. Aristarko, mwenyeji wa Makedonia kutoka Thesalonika, alikuwa pamoja nasi.


Ex bˈeˈx xi laqˈe twutz tjpel ja, jaˈ iwle tuˈn juntl. Ex xi tqˈmaˈn kye txqantl: Ex ikyx teˈ luˈn nbˈettaq tukˈa Jesús aj Nazaretch. 	 Alipokuwa akitoka mlangoni, mtumishi mwingine wa kike akamwona, akawaambia wale waliokuwa pale, "Mtu huyu alikuwa pamoja na Yesu wa Nazareti."


Me a Dios jatz anqˈsinte juntl majl toj toxin qˈij, ex ax kubˈ yekˈinte qxola. 	 lakini Mungu alimfufua siku ya tatu, akamfanya aonekane


Ajtzin tzqijtz, njaw tchmoˈn ex njaw tkˈuˈn. Ikytzin tten Tyol Diosjo toj tanmin jun xjal. 	 Nafaka inapoiva, huyo mtu huanza kutumia mundu wake, maana wakati wa mavuno umefika."


Bˈiˈnkuxix kyuˈn, chi Pabl, qa ajo kolbˈil tuˈn qMan Dios, qˈoˈntz jaˈlin kye nya Judiy, ex ayepenkye ok chi kˈwel bˈiˈn teˈ Tbˈanil Tqanil. 	 Halafu Paulo akamaliza na kusema, "Jueni basi, kwamba ujumbe wa Mungu juu ya wokovu umepelekwa kwa watu wa mataifa. Wao watasikiliza!"


Me nipe tuˈn ikyjo, mix ele qnikyˈa te, tiquˈn xi tqˈmaˈn ikyjo. 	 Lakini hakuna hata mmoja wa wale waliokaa pale mezani aliyefahamu kwa nini alikuwa amemwambia hivyo.


Atzaj teˈ tok qkˈulbˈin qibˈa tukˈa toj Aso, bˈeˈx okx qukˈiy toj bark, ex bˈeˈxsin xiˈtza tzma Mitilene. 	 Basi, alitukuta kule Aso, tukampandisha melini, tukaenda Mitulene.


quˈn waja tuˈn nkaniˈn loltiy, ex tuˈn nyolinkuy tukˈiy. 	 Natumaini kukuona karibuni na hapo tutazungumza ana kwa ana. (G1-15) Nakutakia amani. Rafiki zako wanakusalimu. Wasalimu rafiki zetu wote kila mmoja binafsi.


Bˈalaqa at junjun nkaˈmin tanmin qa nya tsanjil Jesúsqiˈn. Me metzin kyeˈ, bˈiˈn kyeˈ kyuˈn, aj qa iky woklinjiˈy. Quˈn wuˈn ẍi niminiˈy, ex atzin yekˈbˈiljo qa tsanjil Jesúsqiˈn. 	 Hata kama kwa watu wengine mimi si mtume, lakini walau kwenu ninyi mimi ni mtume. Ninyi ni uthibitisho wa mtume wangu kwa sababu ya kuungana kwenu na Bwana.


Me tkyaqil xjal i kyim kyojjo qˈij te Adán tuˈn kyil, ex tzmaxi tzaj tqˈoˈn Moisésjo ojtxe kawbˈil; iˈchaqx nya ikyxjo kyilxjal tzeˈnku til Adán, a el ikyˈin teˈ jun yol, a xi tqˈmaˈn Dios te. Me atziˈn Adán jun yekˈbˈil tiˈj Jesús, a tuˈntaq tul. 	 Lakini tangu wakati wa Adamu mpaka wakati wa Mose, kifo kiliwatawala hata wale ambao hawakutenda dhambi kama ile ya Adamu, ya kumwasi Mungu. Adamu alikuwa kielelezo cha yule ambaye atakuja baadaye.


Bˈape qetz, nqqaninku qe quˈn luqin qchjoˈn tiˈj tkyaqiljo nya bˈaˈn o bˈant quˈn. Qalatzin teˈ ichin lo ntiˈ teˈ il ma bˈant tuˈn. 	 Wewe na mimi tunastahili, maana haya ni malipo ya yale tuliyotenda. Lakini mtu huyu hakufanya chochote kibaya."


Me kykyaqilxjo txokenj i qˈmante qa ntiˈtaq ambˈil kyiˈj tuˈn kykanin tojjo nintz waˈn. Atzin teˈ tnejil iky tqˈma kyjaluˈn: Chjonte te, me nlay chin kaniˈn, tzmaxix ma nloqˈa chˈin ntxˈotxˈa, ex il tiˈj tuˈn nxiˈy lolte; noqx cheˈwx tkˈuˈja wiˈja, chichkujiˈy. 	 Lakini wote, kwa namna moja, wakaanza kuomba radhi. Wa kwanza akamwambia mtumishi: Nimenunua shamba, kwa hiyo sina budi kwenda kuliangalia; nakuomba uniwie radhi.


¿Quˈn tiˈxsila tajbˈin tuˈn tkanbˈit tkyaqiljo ajbˈil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, exsin tuˈn tnaj tanmin? ¿Ma akutzin tzˈok tkyaqil tqˈinimil te klol tanmin? 	 Je, kuna faida gani mtu kuupata ulimwengu wote na kuyapoteza maisha yake?


Bˈaˈn ma tzˈele te Xewbˈaj Xjan ex te qeˈy, tuˈn mina xkubˈ kyniminjiˈy tkyaqiljo tkawbˈil Moisés, a tzeˈnku nbˈant quˈn, a awoˈy Judiyqoˈy, qalaˈ oˈkxjo luˈn: 	 Basi, Roho Mtakatifu na sisi tumekubali tusiwatwike mzigo zaidi ya mambo haya muhimu:


Ankye teˈ mi kubˈ tewin kywutzxjal, qa nimil wiˈja, ex ikyx wejiˈy mi kubˈ wewiˈn twutz nMaˈn, a at toj kyaˈj. 	 "Kila mtu anayekiri hadharani kwamba yeye ni wangu, mimi pia nitamkiri mbele ya Baba yangu aliye mbinguni.


Quˈn axte Dios kukx ntzaj qˈoˈnte ijaj kye awal, tuˈntzin tchmet kywa. Ex qa ma txi kyqˈoˈn tukˈa tkyaqil kyanmiˈn kye yaj, ktzajil tqˈoˈn Dios t‑xel toj awal, tuˈn tchˈiy wen, tuˈntzin kukx tuˈn kyoyinjiˈy kye txqantl. 	 Na Mungu ampaye mkulima mbegu na mkate kwa chakula, atawapa ninyi pia mbegu mnazohitaji, na atazifanya ziote, ziwe na kuwapa mavuno mengi ya ukarimu wenu.


A qa ikyjo ntqˈmaˈn, ¿Ma nyapetzila aku kolin te Diostz kyiˈjjo jniˈ, a o chi jaw tskˈoˈn, a qa ma chi kubˈsin kywutz qˈijl ex qnikyˈin? ¿Okpetzila kxel qˈmaˈn kye, tuˈn kykubˈ ten ayolte nim tqan, tzeˈnkuˈ tenaj tal mebˈe qya? 	 Je, ndio kusema Mungu hatawatetea wale aliowachagua, ambao wanamlilia mchana na usiku? Je, atakawia kuwasikiliza?


Me tzaj ttzaqˈwin Jesús qeˈy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin: ¡Ay! tal xjal ntiˈx kynimbˈila, ex ntiˈx kyumila. ¿Jteˈxsin qˈij nkubˈlin teˈn kyxola? ¿Ex jteˈxsin qˈij kkyˈelix wuˈn kyukˈiy? Kyintzinjiˈy qˈa tzaluˈn, chiˈ. 	 Yesu akajibu, "Enyi kizazi kisicho na imani, kilichopotoka! Nitakaa nanyi mpaka lini? Nitawavumilia ninyi mpaka lini? Mleteni hapa huyo mtoto."


O ikyˈa antza, ex tojxi junxil qˈij, o ikyˈa nqayin tkˈatz Quío. Tbˈajlinxiˈ qˈij anetziˈn, o kanin toj Samos. Tojxi junxil qˈij te qbˈeˈy, o kaniˈn toj Mileto. 	 Kutoka huko tulisafiri tukafika Kio kesho yake. Siku ya pili, tulitia nanga Samo na kesho yake tukafika Mileto.


Ex twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa ma kotpitjo xjal tuˈn toj kyil, noq tuˈn ktqˈmaˈbˈila tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex aj kyok toj paˈbˈin twutz Dios toj kyaˈj, kchi kotpajil te jun majx. Ex qa mi xi kynimin a ktqˈmaˈbˈila, ma chi kˈlet tuˈn kyil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex aj kyok toj paˈbˈin twutz Dios toj kyaˈj, kchi xel toj najin te jun majx. 	 "Nawaambieni kweli, mtakachofunga duniani kitafungwa mbinguni, na mtakachofungua duniani kitafunguliwa mbinguni.


Antza xi kyqˈoˈne vin te tkˈwa Jesús smaˈnkux tukˈa taˈl kˈul manyor kˈax wen, tuˈn mi tnaˈye kyixkˈoj. Me atzaj teˈ tkubˈ tnikyˈbˈin Jesús, mix xaˈye tuˈn. 	 wakampa mchanganyiko wa divai na nyongo. Lakini Yesu alipoonja akakataa kunywa.


Kyxoltziˈn xjal anetziˈn, i jaw tskˈoˈn kabˈlajaj ichin, tuˈn kyxi tkˈleˈn qˈmalte Tyol Dios kyojile jniˈ najbˈil. Ex xi tqˈoˈn kyoklin te tsanjil. 	 naye akawateua watu kumi na wawili ambao aliwaita mitume, wakae naye, awatume kuhubiri


Bˈeˈxsin tzaj kytzyuˈn, exsin kubˈ kybˈyoˈn, ex i xtaˈj xoˈlte ttxanxi txˈotxˈ. 	 Kwa hiyo wakamkamata, wakamuua na kumtupa nje ya lile shamba la mizabibu.


I xiˈ, ex atzaj kykanin, kˈloˈntaqjo tal bur ttzi bˈe nqayin tkˈatz jun ja, exsin tzaj kypjuˈntz. 	 Basi, wakaenda, wakamkuta mwana punda barabarani amefungwa mlangoni. Walipokuwa wakimfungua,


Tej tpon Jesús tjlajxi aˈ toj txˈotxˈ te Gadara, i etz kabˈe ichin kyoj muqbˈil kyimnin, tokxtaq taqˈnil tajaw il toj kyanmin. Nchi bˈaj oktaq lipin kyiˈjxjal; tuˈntziˈn, mixtaq aˈlx n‑ikyˈ tojjo bˈe antza. I tzaj laqˈe tkˈatz Jesús, 	 Yesu alifika katika nchi ya Wagerasi, ng'ambo ya ziwa, na huko watu wawili waliopagawa na pepo wakakutana naye wakitokea makaburini. Watu hawa walikuwa wenye kutisha mno, hata hakuna mtu aliyethubutu kupita katika njia hiyo.


Me anteˈ ma tij txuk bˈeˈx xi tzyuˈn junx tukˈa a txuk, a yolil nikyˈj yol, a otaq bˈant nimku techil toj tbˈi tkabˈ txuk, noq tuˈn kykubˈ tsbˈuˈn txqan xjal, ayeˈ otaq txi kyqˈoˈn kyibˈ tuˈn tok kyechil, a techiljo ma tij txuk, ex tuˈn kykˈulin twutzjo twutzbˈiyil. Atzin ma tij txuk tukˈaxjo txuk nikyˈil yol, bˈeˈx xi xoˈn itzˈqe toj ttxuyil qˈaqˈ, a nkˈant tukˈa tkˈokˈjil tzˈeˈnaq. 	 Lakini huyo mnyama akachukuliwa mateka, pamoja na nabii wa uongo aliyekuwa akifanya miujiza mbele yake. (Kwa miujiza hiyo, alikuwa amewapotosha wale waliokuwa na chapa ya huyo mnyama, na ambao walikuwa wameiabudu sanamu yake.) Huyo mnyama pamoja na huyo nabii walitupwa wote wawili, wakiwa wazimawazima, ndani ya ziwa linalowaka moto wa kiberiti.


Tajtaq Herodías tuˈn tkubˈ bˈyet Juan, me mina ntentaq tumil toj twutz, tzeˈn tuˈn ttene, 	 Basi Herodia alimchukia sana Yohane, akataka kumwua, asiweze.


Qalaˈ ayex kyeˈ nchi bˈaj jaw bˈinchinte noq tiˈchaqku tiˈ kyxolxa, mo nchi bˈaj elqˈiˈn. 	 Lakini, badala yake, ninyi ndio mnaodhulumu na kunyang'anya; tena, hayo mnawafanyia ndugu zenu!


Me atzin teˈ tal Tal rit xiˈ, ex jaw ttzyuˈn uˈj toj tman qˈobˈ a qˈuqletaq toj qˈuqbˈil. 	 Mwanakondoo akaenda, akakitwaa hicho kitabu kutoka mkono wa kulia wa yule aliyeketi juu ya kiti cha enzi.


Ajo tnam nqoptzˈaj tukˈa tqoptzˈajiyil Dios, ex atzin kaˈyin ikyxixjo tzeˈnku jun tal abˈj jaspe, wiˈyilxix wen, at tqoptzˈajiyil tzeˈnku kaˈybˈil wutzbˈaj. 	 uking'aa kwa utukufu wa Mungu. Mwangaza wake ulikuwa kama wa jiwe la thamani kubwa kama yaspi, angavu kama kioo.


Tej tok tkaˈyin Jesús txqan xjal otaq chmet tiˈj, bˈeˈx jax twiˈ wutz, ex kubˈ qe antza. Me awotziˈn, a t‑xnaqˈtzbˈin, bˈeˈx o xi laqˈeˈy tkˈatz, ex ok qtxolin qibˈa tiˈj. 	 Yesu alipoyaona makundi ya watu, alipanda mlimani, akaketi. Wanafunzi wake wakamwendea,


Tuˈnpetziˈn, qˈuqlexix qkˈuˈja kyiˈja, quˈn bˈiˈn quˈn qa ikyx n‑ikyˈxjo kyuˈn tzeˈnku qeˈ, exsin ikyxjo tojjo chewsbˈil qanmin. 	 Tena, matumaini tuliyo nayo kwa ajili yenu ni imara; tunajua kwamba mkishiriki mateso yetu, mtashiriki pia faraja yetu.


Atzin teˈ tnejilxix pale xi tqanin te Esteban, qa twutzxixtaqjo otaq qˈumle tiˈj. 	 Basi, Kuhani Mkuu akamwuliza, "Je, mambo haya ni kweli?"


Bˈeˈx kchi tzajil numtzˈaj xjal tuˈn kyxobˈil, aj kyok ten bˈisil, tiˈ kkyˈelix tibˈaj tkyaqil twutz txˈotxˈ. Quˈn majqexpe kye kykyaqil nchi qoptzˈaj toj kyaˈj exsin jniˈ iteˈ antza okx kchi luˈlilx. 	 Watu watazirai kwa sababu ya uoga, wakitazamia mambo yatakayoupata ulimwengu; kwa maana nguvu za mbingu zitatikiswa.


¿Titzin taja tuˈn tok nbˈinchiˈn tiˈja? chi Jesús. Xi ttzaqˈwin moẍ kyjaluˈn: Ay Tata, waj weˈ tuˈn kykaˈyiˈn nwutzach. 	 "Unataka nikufanyie nini?" Naye akamjibu, "Bwana, naomba nipate kuona tena."


Ojtzqiˈn wuˈn, qa nim t‑xilinjo lo, ex nlay tzˈel qnikyˈ tiˈj, me mi nchin yoliˈn noqx tiˈjjo mejebˈlin, qalaˈ tiˈjjo Crist tukˈa Ttanim, a t‑xmilil. 	 Kuna ukweli uliofichika katika maneno haya, nami naona kwamba yamhusu Kristo na kanisa lake.


Me atzin jaˈlin, toj tkyaqil, ilxix tiˈj tuˈn qyolin toj ttxolil. Mi tzaj qqˈolbˈin tbˈi kyaˈj, ex tbˈi txˈotxˈ, ex mix aˈl tbˈi juntl, tuˈn qqˈmante qa twutzx jun qyol. Qalaˈ, qa twutzxtaq jun tiˈ, ex twutzx qyoltz; ex qa nya twutzx, exsinx minaxtz, tuˈntzin mi qo tzaj tkawin qMan Dios. 	 Zaidi ya hayo yote, ndugu zangu, msiape kwa mbingu, wala kwa dunia, wala kwa kitu kingine chochote. Semeni "Ndiyo" kama maana yenu ni ndiyo, na "La" kama maana yenu ni la, na hapo hamtahukumiwa na Mungu.


Ex kubˈ tbˈinchin Jesús nimku techil tipin qwutza, tuˈn qkaˈylaja kyiˈj, a ntiˈ kubˈ tzˈibˈit tojjo uˈj lo. 	 Yesu alifanya mbele ya wanafunzi wake ishara nyingine nyingi ambazo hazikuandikwa katika kitabu hiki.


Ex at txqan xjal tzaj kyojjo tnam nqayin, tuˈn kyul kanin toj Jerusalén. Tzaj kyiˈn kyyabˈ exqetziˈn xjal tzyuˈnqetaq kyuˈn taqˈnil tajaw il. Ex kykyaqilx bˈeˈx i qˈanit. 	 Watu wengi walifika kutoka katika miji ya kando kando ya Yerusalemu, wakiwaleta wagonjwa wao na wale waliokuwa na pepo wachafu, nao wote wakaponywa.


Ktzajil tqˈoˈn Dios nimx yajbˈil ex bˈis kyibˈajjo a nchi bˈinchin il; tnejilxix kye Judiy, ex ikyxjo kye nya Judiyqe. 	 Mateso na maumivu yatampata binadamu yeyote atendaye uovu. Yatawapata Wayahudi kwanza, na watu wa mataifa mengine pia.


Wojtzqiˈnjiˈy tkyaqilx ma tzikyˈx kyuˈn, chi Jesús, ex jniˈ yajil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, me qˈininqiˈy toj kynimbˈila. Ex wojtzqiˈnqejiˈy a nchi yolbˈin nya wen kyiˈja, aye nkyqˈmaˈn qa aj Judiyqe, me nya twutzxix Judiyqe, qalaˈ te tajaw ilqe. 	 Najua taabu zako; najua pia umaskini wako, ingawaje kwa kweli wewe ni tajiri; najua kashfa walizokufanyia wale wanaojiita Wayahudi lakini si Wayahudi wa kweli, bali ni kundi lake Shetani.


Me mina txi ttziyiˈn, quˈn bˈalaqa jun kaˈwnaq ichin kchi ewil toj bˈe, ex kˈwel kyayoˈn, tuˈn tkubˈ bˈyet, quˈn ma kubˈ kykˈluˈn twutz Dios, qa nlay chi waˈn ex nlay chi kˈwan, qa mina xkyim Pabl kyuˈn. Atzin jaˈlin, noq nchi ayon qa kxel ttziyin kye. 	 Lakini wewe usikubali kwa maana kuna watu zaidi ya arobaini walio tayari kumvamia. Wameapa kutokula wala kunywa mpaka watakapokuwa wamemuua. Sasa wako tayari, wanangojea tu uamuzi wako."


Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx tzaqpaj toj tkyaqil bˈisbˈajil, ex tzaj qˈoˈn tumil tnabˈl. Tuˈntziˈn, ok kˈuˈjlin tuˈn Faraón, a tnejil kawil toj Egipto, ex ok qˈoˈn te tkabˈ kawil toj tkyaqil Egipto ex tojjo nmaq ja kye kawil. 	 akamwokoa katika taabu zake zote. Mungu alimjalia fadhili na hekima mbele ya Farao, mfalme wa Misri, hata Farao akamweka awe mkuu wa ile nchi na nyumba ya kifalme.


Bˈajjo luˈn noq tuˈn tyekˈit jaˈlin, qa tzˈaqlexix qMan Dios, ex qa kukx tzˈaqle, ex ma qo ok tqˈoˈn te tzˈaqle twutz, noq tuˈn qnimbˈil tiˈj Jesús. 	 lakini sasa, wakati huu, anazikabili dhambi za watu apate kuonyesha uadilifu wake. Kwa namna hiyo Mungu mwenyewe huonyesha kwamba yeye ni mwadilifu na kwamba humkubali kuwa mwadilifu mtu yeyote anayemwamini Yesu.


Ayetziˈn junjun iteˈtaq antza ok kybˈiˈn, ex kyqˈma: Lu nqˈolbˈin tiˈj Elías, a yolil Tyol Dios ojtxe. 	 Lakini wale waliosimama pale waliposikia hivyo wakasema, "Anamwita Eliya."


Antza tuˈn toketaq kytzyuˈn juntl majl, me chebˈe el tzaqpaj toj kyqˈobˈ. 	 Wakajaribu tena kumkamata lakini akachopoka mikononi mwao.


Tuˈnpetziˈn, kyniminxjiˈy spikyˈin, a luˈ atx chˈintl kyukˈiy, tuˈntzin kyoka te jun xjal aj spikyˈin. Tbˈajlinxiˈ tqˈmaˈn Jesús ikyjo, bˈeˈx el tewin tibˈ kywutz. 	 Basi, wakati mnao huo mwanga uaminini ili mpate kuwa watu wa mwanga." Baada ya kusema maneno hayo, Yesu alikwenda zake na kujificha mbali nao.


Xi ttzaqˈwin Jesús: ¿Ma naˈmxsin tkux kyuˈjiˈn toj Tuˈjil Tyol Dios, qa te tnejil, kubˈ tbˈinchin Dios ichin ex qya? 	 Yesu akawajibu, "Je, hamkusoma katika Maandiko Matakatifu kwamba Mungu aliyemuumba mtu tangu mwanzo alimfanya mwanamume na mwanamke,


Tuˈnpetziˈn, chˈix tul tkawbˈil Dios kujxix kyibˈaj kykyaqiljo ayeˈ kykyˈeˈ tuˈn tajtz tiˈj kyanmin, ikyxjo tzeˈnku tajaw jun wiˈ tze kjawil ttxˈemin, qa ntiˈ twutz n‑el. Ex a tze, a ntiˈ tajbˈin, k‑okix toj qˈaqˈ; ikyxtzin kchi tenbˈilajiˈy, qa mi s‑ajtz tiˈj kyanmiˈn. 	 Basi, shoka liko tayari kuikata mizizi ya miti; hivyo, kila mti usiozaa matunda mazuri, utakatwa na kutupwa motoni.


Anteˈ Mariy luˈn, a kubˈ qˈoˈnte jupsbˈil kyibˈaj tqan qAjaw, ex ok ttzqijsin tukˈa tsmal twiˈ. 	 Maria ndiye yule aliyempaka Bwana marashi na kumpangusa kwa nywele zake. Lazaro, kaka yake, ndiye aliyekuwa mgonjwa.)


Ex qˈiˈntaq jun tal netzˈ uˈj jqoˈntaq toj tqˈobˈ. Ex xi tqˈoˈn jun tqan toj tman qˈobˈ tibˈaj ttxuyil aˈ, ex atzin juntl tqan tibˈaj txˈotxˈ. 	 Mikononi mwake alishika kitabu kidogo kimefunguliwa. Aliweka mguu wake wa kulia juu ya bahari, na wa kushoto juu ya nchi kavu,


Tuˈnpetziˈn, kxel nqˈmaˈn kyeˈy: Kykyaqiljo wiq il, ex jniˈ noq tiˈchaqku tiˈ nkyqˈmaˈnxjal aku najsit. Me qa ma tzˈok kyyisoˈn Xewbˈaj Xjan, nlaypen kubˈ najsit te il anetziˈn. 	 Kwa sababu hiyo, nawaambieni, watu watasamehewa dhambi na kufuru zao zote, lakini hawatasamehewa dhambi ya kumkufuru Roho Mtakatifu.


Tetziˈn tok tbˈiˈn nimx yabˈ otaq bˈaj qˈanit tuˈn Jesús, kubˈ tbˈisin: Noqit aku chin pon kaniˈn mikolte ttxaˈn t‑xbˈalin, tuˈn tul Dios weˈy, chiˈ. Atzaj teˈ tpon kanin, exsin ok tmikoˈn t‑xbˈalin, 	 Alikuwa amesikia habari za Yesu, na hivyo akaupenya msongamano wa watu kutoka nyuma, akagusa vazi lake.


Atzaj teˈ tbˈinte Mariy, jun paqx jaw weˈ, ex xiˈ ajqelin lolte Jesús, 	 Naye aliposikia hivyo, akainuka mara, akamwendea Yesu.


Atzin jaˈlin, kyniminku kyibˈa kyxolxa, noq te nimsbˈil tbˈi Crist. 	 Kila mmoja amstahi mwenzake kwa sababu ya kumcha Kristo.


Tuˈnpetziˈn, a wutzbˈaj, nlay txi tqˈmaˈn te qˈobˈaj: Ntiˈ te tajbˈin weˈy. Ex a wiˈbˈaj, nlay txi tqˈmaˈn te qanbˈaj: Ntiˈ te tajbˈin weˈy, chitjo. 	 Basi, jicho haliwezi kuuambia mkono: "Sikuhitaji wewe", wala kichwa hakiwezi kuiambia miguu: "Siwahitaji ninyi."


Bˈeˈxsin i xiˈkuxjo t‑xnaqˈtzbˈin. Teˈ kykanin toj tnam, ikyx bˈajjo tzeˈnku bˈaj tqˈmaˈn Jesús kye. Kyij kybˈinchin wabˈj, exsin i xiˈ juntl majl jaˈ iteˈyetaq Jesús. 	 Wanafunzi wakaondoka, wakaenda mjini, wakakuta kila kitu sawa kama Yesu alivyokuwa amewaambia. Wakaandaa karamu ya Pasaka.


Bˈiˈn weˈ wuˈn qa ayejo Tyol Dios ma chi tzaj tqˈmaˈn, ayetzin ttxuyil chwinqiljo te jun majx. Tuˈnpetziˈn, oˈkx nxi nqˈmaˈnjiˈy tzeˈnkuxjo ma tzaj nikˈuˈn weˈy tuˈn nMaˈn. 	 Nami najua kuwa amri yake huleta uzima wa milele. Basi, mimi nasema tu yale Baba aliyoniagiza niyaseme."


Quˈn ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Tkyaqil qˈij n‑elje qiˈja tuˈn qkubˈ bˈyoˈn, noq tuˈn tpaja. Ex nqo ok qˈoˈn tzeˈnku tal rit nxi qˈiˈn toj bˈiybˈil. 	 Kama Maandiko Matakatifu yasemavyo: "Kwa ajili yako, twakikabili kifo kutwa kucha: tunatendewa kama kondoo wa kuchinjwa."


Ex ayiˈn, a Tkˈwal Ichin, skˈoˈnxix tuˈn Dios, ma chin ula kolil kyiˈjjo tal kˈwal, ex kyiˈjjo a otaq chi naj toj il. 	 Maana Mwana wa Mtu alikuja kuwaokoa wale waliopotea.


I bˈaj tzaj laqˈe aye, a oˈkx jun or i aqˈnin, ex teyile junjun xi ttzyuˈn jun pwaq te twiˈ kykˈuˈj, nyakutlaj otaq tzˈex kyqˈij tuˈn kyaqˈnin. 	 Basi, wakaja wale walioajiriwa mnamo saa kumi na moja, wakapokea kila mmoja dinari moja.


Ex kypaˈmil kyibˈa tiˈj tkyaqiljo nya wen. 	 na epukeni kila aina ya uovu.


Twutzxix ma nliˈy nya bˈaˈn ma tzikyˈx tuˈn Ntanima tzachiˈn toj Egipto. Tzunx nchi latˈinx tzeˈn ncheˈx nbˈiˈn; tuˈnpetziˈn, ma chin kˈula kolil kyiˈj. Atzin jaˈlin, kxel nchqˈoˈn tzma Egipto kolil Ntanima, chi Diosjo te Moisés. 	 Nimeyaona mabaya wanayotendewa watu wangu kule Misri. Nimesikia kilio chao, nami nimekuja kuwaokoa. Basi sasa, nitakutuma Misri.


Nojnin tanmin Pegr tukˈa Xewbˈaj Xjan, ex i xi ttzaqˈwin: Noq sameqiˈy, tnejil kawil toj tnam, exqetziˈn nim kyokliˈn; 	 Hapo, Petro, akiwa amejawa na Roho Mtakatifu, akawaambia, "Viongozi na wazee wa watu!


¿Mo qa aku txi tqˈoˈn jun sichil, qa ma tzaj tqanin jun tchiˈ jos? ¡Nlayla! chi Jesúsjo. 	 Na kama akimwomba yai, je, atampa ng'e?


¿Ma nyatzin aj Ebreyqe xjal lo? Ex ikyqinx wejiˈy. ¿Ma nyatzin aj Israelqe, a skˈoˈnxix tuˈn Dios? Ex aj Israelqin we. ¿Ma nyatzin tyajil Abrahamqe? Ex ikyx wejiˈy. 	 Je, wao ni Waebrania? Hata mimi. Je, wao ni Waisraeli? Hata mimi. Wao ni wazawa wa Abrahamu? Hata mimi.


Atzin twuqin angel xi toqˈsin tchun, ex i bˈijte tqˈajqˈojil wiˈbˈaj kujxix wen toj kyaˈj, a nkyqˈmaˈn: Atzin txˈotxˈ, a jaˈ nkawinetaq tajaw il, ma tzˈok tetzin qAjaw, a Crist, a jaˈ kkawile te jun majx. 	 Kisha malaika wa saba akapiga tarumbeta yake. Na sauti kuu zikasikika mbinguni zikisema, "Sasa utawala juu ya ulimwengu ni wa Bwana wetu na Kristo wake. Naye atatawala milele na milele!"


Xi tqˈmaˈntl Jesús kye: Ma txi nqˈmaˈn kyeˈy, ¡Ayin wejiˈy! Qa nchi jyoˈn wiˈja, tzaqpiˈnqexjiy txqantl, tuˈn kyaj. 	 Yesu akawaambia, "Nimekwisha waambieni kwamba mimi ndiye. Basi, kama mnanitafuta mimi, waacheni hawa waende zao."


Ex qa ma txi qsipin tkyaqiljo at qe kye tal yaj, ex qa ma t‑xi qqˈoˈn qibˈ tuˈn qkyim tuˈn tpaj qnimbˈil, me qa ntiˈ qkˈuˈj kyiˈj qukˈa, ntiˈx k‑ajbˈile qe, aj qok toj paˈbˈin twutz qMan Dios. 	 Nikitoa mali yangu yote na kuwapa maskini, na tena nikiutoa mwili wangu uchomwe, kama sina upendo hiyo hainifai chochote.


Ex ayetzin kyeˈ xoˈl qˈaqˈ xi kytzyuˈn pwaq, ex kubˈ kybˈinchin tzeˈnkuxjo xi qˈmaˈn kye. Ex atzin tqaniljo nimin kyuˈn aj Judiy tzmax toj tqˈijil jaˈlin. 	 Wale walinzi wakazichukua zile fedha, wakafanya kama walivyofundishwa. Habari hiyo imeenea kati ya Wayahudi mpaka leo.


At jun te xnaqˈtzil tiˈj kawbˈil, xi tzaqˈwinte Jesús. Chiˈ kyjaluˈn: Xnaqˈtzil, ex majqox qeˈ ma qo ok tyisoˈn, chiˈ. 	 Mmoja wa walimu wa Sheria akamwambia, "Mwalimu, maneno yako yanatukashifu na sisi pia."


Ex xi tqˈmaˈn Jesús te nejinel: Kux tzˈaja tjay. Quˈn tzeˈnkuxsiˈn ma txi tnimiˈn, ikyx kbˈantiljo. Ex atzin tej qˈa, jun paqx qˈanit. 	 Kisha Yesu akamwambia huyo ofisa Mroma, "Nenda nyumbani; na iwe kama ulivyoamini." Na mtumishi wake akapona saa ileile.


Me metzin kyeˈ ma chi oka te jun tyajil skˈoˈnxix tuˈn Dios, a Nmaq Kawil toj kyaˈj, ex te pale tuˈn tajbˈin te, ex te jun chˈuq xjal xjanxix, ex te jun tnam, a teku Dios, tuˈntzintla t‑xi kyqˈmaˈnjiˈy a tbˈanil t‑xilin Dios, a xtxkon kyeˈy tuˈn kyetza tojjo tqxopinil il, tuˈn kyokxa tojjo tspikyˈemil te jun majx. 	 Lakini ninyi ni ukoo mteule, makuhani wa Mfalme, taifa takatifu; watu wake Mungu mwenyewe, mlioteuliwa kutangaza matendo makuu ya Mungu aliyewaiteni kutoka gizani akawaingizeni katika mwanga wake mkuu.


Me ok kbˈajiljo ikyjo tuˈn nkyima, tuˈn tel kynikyˈxjal te, qa kˈuˈjlin nMaˈn wuˈn, ex nkubˈ nbˈinchiˈn tkyaqiljo ntzaj tqˈmaˈn weˈy. ¡Kujqexa! ¡Qo ikyˈ tzaluˈn! 	 lakini ulimwengu unapaswa kujua kwamba nampenda Baba, na ndiyo maana nafanya kila kitu kama Baba alivyoniamuru. Simameni, tutoke hapa!"


Me metzin kyeˈ, werman, kˈuˈjlinqiˈy wuˈn, chi weˈxixa tojjo kynimbˈila, a xjanxix wen. Chi naˈn Diosa, tzeˈnxjo tajbˈil Xewbˈaj Xjan kyukˈiy. 	 Lakini ninyi, wapenzi wangu, endeleeni kujijenga kikamilifu katika imani yenu takatifu. Salini kwa nguvu ya Roho Mtakatifu,


Bˈaˈntla tuˈn tok tkˈloˈn jun ma tij abˈj te chebˈl triy tiˈj tqul, ex tuˈn t‑xi t‑xoˈn tibˈ toj ttxuyil aˈ tuˈn tkyim, tzeˈnku tuˈn tokx toj paˈbˈin twutz Dios tukˈa til, a tuˈn tjaw tzˈaq jun neˈẍ nimil toj il tuˈn tpaj. 	 Ingekuwa afadhali kwake kufungiwa shingoni jiwe kubwa la kusagia na kutoswa baharini, kuliko kumkwaza mmoja wa wadogo hawa.


Quˈn qliˈy qa nimxix toklin Jesús, ex nimx tqoptzˈajiyil, teˈ t‑xi tqˈmaˈn Dios, a wenxix ex nimxix tbˈi: Apen wejiˈy nkˈwal, kˈuˈjlin wuˈn, a nchin tzalaja tiˈjch. 	 Sisi tulikuwapo wakati alipopewa heshima na kutukuzwa na Mungu Baba, wakati sauti ilipomjia kutoka kwake yeye aliye Utukufu Mkuu, ikisema: "Huyu ni Mwanangu mpenzi, nimependezwa naye."


Atziˈn ojtxe tkawbˈil Dios, a ul qˈoˈn te Moisés, a nlay bˈant tuˈn tjapin quˈn. Me atzin jaˈlin, ma tzaj tqˈoˈn Jesucrist Tqanil twutzxix tiˈj jun najsbˈil qil ex tiˈj jniˈ t‑xtalbˈil qMan. 	 Maana Mungu alitoa Sheria kwa njia ya Mose, lakini neema na kweli vimekuja kwa njia ya Kristo.


Jawtzin ẍchˈiˈntz kyjaluˈn: ¡Ay Jesús, tkˈwal qtzan nmaq kawil David; qˈaqˈintzin tkˈuˈja wiˈja! 	 Naye akapaza sauti akisema, "Yesu, Mwana wa Daudi, nihurumie!"


Quˈn ma qo klet tuˈn, ex ikytzin ma qo ttxok, tuˈn qok te tzˈaqle twutz, nya tuˈnxjo qbˈinchbˈin, qalaˈ ikyxtaq t‑ximjo atxix ojtxe, tej naˈmxtaq tkubˈ xkye twutz txˈotxˈ, qa tuˈntaqx ttzaj tchqˈoˈn Crist, a Jesús, noq tuˈn t‑xtalbˈil. 	 Yeye alituokoa, akatuita tuwe watu wake yeye mwenyewe, si kwa sababu ya matendo yetu wenyewe bali kwa sababu ya kusudi lake na neema yake. Alitujalia neema hiyo katika Kristo Yesu kabla mwanzo wa nyakati;


Tkyaqiljo nbˈaj xi nqˈmaˈn kyeˈy, tuˈn mi chi numja toj kynimbˈila wiˈja. 	 "Nimewaambieni hayo kusudi msiiache imani yenu.


Atzin teˈ xqˈuqil chˈlaj n‑okx tjqoˈn tjpel, tuˈntzin tokxjo kyikˈlel, tuˈn kytzaj ttxkoˈn trit. Kxel kybˈiˈn tqˈajqˈojil twiˈ, ex chi tzajil tqˈolbˈin tukˈa kybˈi, ex kchi elitz tiˈn toj chˈlaj. 	 Mngoja mlango wa zizi humfungulia, na kondoo husikia sauti yake, naye huwaita kondoo wake kila mmoja kwa jina lake na kuwaongoza nje.


Ex xi tqˈmaˈn Pegr: Exla qa ma chin kyim weˈ tukˈiy, me nlayx kubˈ wewiˈn. Ex ikyxjo qqˈmaˈy qkyaqila. 	 Petro akamwambia, "Hata kama ni lazima nife pamoja nawe, sitakukana kamwe." Wale wanafunzi wengine wote wakasema vivyo hivyo.


Xitzin tqanin Pegr kyjaluˈn: Taa, ¿Ma noqtzin qeˈy ma tzaj tqˈmanejiy techil lo, mo te tkyaqilxj? 	 Petro akamwambia, "Bwana, mfano huo ni kwa ajili yetu tu, au ni kwa ajili ya watu wote?"


Ex at juntl tumil: Qa at jun ileqˈ taj tuˈn telqˈin toj tja jun xjal nim tipin, ¿Ma akutzin bˈant telqˈin, qa nya nej, xkubˈ tkˈloˈn tajaw ja? Ikytzin te tajaw iljo tzeˈnku tajaw ja, quˈn a nim tipin. Me ma chin kanbˈin tiˈj, quˈn ma chi etz nlajoˈn taqˈnil toj kyanminxjal. 	 "Au, anawezaje mtu kuivamia nyumba ya mtu mwenye nguvu na kumnyang'anya mali yake, bila kwanza kumfunga huyo mtu mwenye nguvu? Hapo ndipo atakapoweza kumnyang'anya mali yake.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, ok tyekˈin tibˈ te Pegr, ex kywutzjo kabˈlajaj, aye skˈoˈn tuˈn Jesús te t‑xnaqˈtzbˈin. 	 kwamba alimtokea Kefa, na baadaye aliwatokea wale kumi na wawili.


Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, mix aˈl junte aqˈnil nimxtl toklin tzeˈnku te tajaw aqˈuntl; ex mix aˈl junte, a chqˈoˈn nimxtl toklin tzeˈnku saj chqˈonte. 	 Kweli nawaambieni, mtumishi si mkuu zaidi kuliko bwana wake, wala mtume si mkuu zaidi kuliko yule aliyemtuma.


Ex tzaj yekˈin juntl techil toj kyaˈj: Jun kyaq txuk ma tijxix, iky kaˈyin tzeˈnku xmatx. Ex attaq wuq twiˈ ex lajaj tkach, ex tokxtaq jun toj kywiˈ tzeˈnku te nmaq kawil. 	 Ishara nyingine ikatokea mbinguni: joka kubwa jekundu na lenye pembe kumi na vichwa saba; na kila kichwa kilikuwa na taji.


Tuˈnpetziˈn, nchin aqˈniˈn, ex n‑ok tilil wuˈn tukˈa tkyaqil tipin Crist, a at toj wanmiˈn ex toj nchwinqila. 	 Kwa madhumuni hayo mimi nafanya kazi na kujitahidi nikiitumia nguvu kuu ya Kristo ifanyayo kazi ndani yangu.


Iteˈtaq junjun xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil antza. Tej tok kybˈiˈn ikyjo, kubˈ kyximin: Tzeˈntzin tten n‑el tzaqpaj ttzi ichin ikyjo. Noq nxoˈn teˈ yol tiˈj Dios tuˈn tyol. 	 Baadhi ya walimu wa Sheria wakaanza kufikiri, "Mtu huyu anamkufuru Mungu!"


Me ayetzin kyeˈ ma chi oka te junchˈin Ttanim Dios, ex kyaja tuˈn tyekˈit Xewbˈaj Xjan kyxola tuˈn kyokliˈn, tzeˈnku tuˈn kyyoliˈn toj junxilchaq yol. Me kxel nqˈmaˈn kyeˈy, kyqˈonktzintza tilil kyiˈjjo kyoklin tuˈn tbˈant kyyoliˈn tzeˈnkuxjo chi yolinxjal tuˈn tchˈiyjo Ttanim Dios. 	 Hali kadhalika na ninyi, maadam mna hamu ya kupata vipaji vya Roho, jitahidini hasa kujipatia vile vinavyosaidia kulijenga kanisa.


Ex xi tkaˈyin kabˈe angel, sjanin kyxbˈalin tok, ex qˈuqleqetaq jaˈ okxi qˈoˈn t‑xmilil Jesús, jun, jaˈ tkubˈetaq twiˈ Jesús, ex juntl jaˈ iteˈkutaq tqan. 	 akawaona malaika wawili waliovaa mavazi meupe, wameketi pale mwili wa Yesu ulipokuwa umelazwa, mmoja kichwani na wa pili miguuni.


I kubˈtzin qe junjun chˈuq te junjun jweˈ kˈal ex junjuntl te lajaj toj ox kˈal, 	 Nao wakaketi makundimakundi ya watu mia moja na ya watu hamsini.


Ex ikyxjo tzaj tqˈmaˈnl weˈy: Ajo qya lo ma tzˈok te tnaniy. Ex atxixsiˈn, bˈeˈx tzaj nkˈmoˈn tnana toj njaˈy tuˈn tok nkaˈyiˈn. 	 Halafu akamwambia yule mwanafunzi: "Tazama, huyo ndiye mama yako." Na tangu saa ile huyo mwanafunzi alimchukua akae nyumbani kwake.


Teˈ kymeltzˈaj twiˈ wutz, xi toqxeninxix Jesús kyeˈ kyjaluˈn: Mix alqe kxele kyqˈmaˈnjiˈy a ma kyliy, tzmaxi aj njatz anqˈin, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, kyxol kyimnin, chiˈ. 	 Walipokuwa wakishuka mlimani, Yesu aliwakataza wasimwambie mtu yeyote mambo waliyoyaona, mpaka Mwana wa Mtu atakapokuwa amefufuka kutoka wafu.


Ex nbˈiy jun tqˈajqˈojil kujxix tzaj toj qˈuqbˈil toj kyaˈj, ex tqˈma: A tnajbˈil Dios ma tzul kyxolxjal jaˈlin. Knajal kyukˈa, ex ayetzin xjal kchi okil te Ttanim, ex axte k‑okil te kyDiosxjal. 	 Kisha nikasikia sauti kubwa kutoka katika kiti cha enzi ikisema, "Tazama! Mungu amefanya makao yake kati ya watu. Atakaa kati yao, nao watakuwa watu wake, naye atakuwa Mungu wao.


Mina txi kyiˈn kyeˈ kychuˈẍ nixpe tkubˈil kypwaqa, nixpe kyxjabˈa. Ex minape chi kubˈ teˈn qˈolbˈilte jun aˈla toj bˈe, qalaˈ tuˈn tok kyqˈoˈn tilil kyaqˈiˈn. 	 Msichukue mfuko wa fedha, mkoba, wala viatu; msimsalimu mtu yeyote njiani.


Quˈn tkyaqiljo tchˈiysbˈin Dios wen teˈ. Ex ntiˈ tumil tuˈn tel qikyˈin; quˈn qa ma txi qqˈoˈn chjonte te Dios tiˈj, kˈwel tkyˈiwlin Dios tkyaqil. 	 Kila kitu alichoumba Mungu ni chema, wala hakuna kinachohitaji kukataliwa, bali vyote vipokelewe kwa sala ya shukrani,


¿Nyapela bˈin kyuˈn, qa mi nchi tzaj tbˈin Diosjo aj il? Qalaˈ nchi tzaj tbˈiˈn aye nchi kˈulin te, exqetziˈn nkubˈ kybˈinchin a taj. 	 Tunajua kwamba Mungu hawasikilizi watu wenye dhambi, ila humsikiliza yeyote mwenye kumcha na kutimiza mapenzi yake.


Quˈn nya te Dios teˈ ẍtijil ikyjo; ikytzin teku te xjaljo te twutz txˈotxˈ ex te tajaw il. 	 Hekima ya namna hiyo haitoki juu mbinguni; hekima hiyo ni ya ulimwengu, na ya kidunia, tena ni ya kishetani.


Qlixjexix wen, xi toqxenin Pabl kye, tuˈn t‑xi kywaˈn chˈin tiˈ, ex chiˈ kyjaluˈn: Ma bˈajxi kyajlajaj qˈij, ex naˈmx kywaˈn kyeˈ, noq te oybˈil teˈ tiˈ kkyˈelix qiˈj. 	 Karibu na alfajiri, Paulo aliwahimiza wote wale chakula: "Kwa siku kumi na nne sasa mmekuwa katika mashaka na bila kula; hamjala kitu chochote.


Teˈ tlonte Zakariy angel, noq jaw kaˈylaj, ex bˈeˈx tzaj xobˈ. 	 Zakariya alipomwona alifadhaika, hofu ikamwingia.


I yolin antza tiˈjjo Tbˈanil Tqanil Jesús toj tnam Perge. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, i xtaˈj tzmax Atalia. 	 Baada ya kuhubiri ule ujumbe huko Perga, walikwenda Atalia.


Toj tnejil qˈij te seman, xiˈ Mariy aj Xleˈn ttzi jul, a naˈmtaqx chˈintl qel sqix. Xi tkaˈyin qa otaq tzˈel te abˈj, a toktaq te jupil ttzi jul. 	 Alfajiri na mapema Jumapili, kukiwa bado na giza, Maria Magdalene alikwenda kaburini, akaliona lile jiwe limeondolewa mlangoni pa kaburi.


Atzaj teˈ tok kykaˈyiˈn kynejil pale exqetziˈn xqˈuqil tja Dios ikyjo, bˈeˈx i ok ten ẍchˈil: ¡Pejkˈinksa twutz cruz! ¡Pejkˈinksa twutz cruz tuˈn tkyim! chi chiˈ. Xi tqˈmaˈn Pilat kye: ¡Kutzin! Kyinxa, ex kypejkˈinksa twutz cruz, quˈn ntiˈ jun til ma knet wuˈn. 	 Makuhani wakuu na walinzi walipomwona wakapaaza sauti: "Msulubishe! Msulubishe!" Pilato akawaambia, "Mchukueni basi, ninyi wenyewe mkamsulubishe, kwa maana mimi sikuona hatia yoyote kwake."


Ex qˈuqle qe qkˈuˈj tiˈj qAjaw, quˈn atziˈn xi qqˈmaˈn kyeˈy, ax nkubˈ kybˈinchinjiˈy, ex noqit kukx kubˈ kybˈinchinjiˈy. 	 Naye Bwana anatupatia tumaini kubwa juu yenu, na hatuna shaka kwamba mnafanya na mtaendelea kufanya yale tuliyowaambieni.


Me tuˈntzintla mi cheˈxa Jasón exqetziˈn tukˈa toj tze, kyij kyqˈoˈn pwaq te kyxel, ex tuˈntziˈn, bˈeˈx i tzaj tzaqpiˈn. 	 Wakawafanya Yasoni na wenzake watoe dhamana, kisha wakawaacha waende zao.


Ayetziˈn ichin, ayeˈ i bˈaj waˈn, kyaje mil, me mix ok ajletjo qya exqetziˈn kˈwal. 	 Hao waliokula walikuwa wanaume elfu nne, bila kuhesabu wanawake na watoto.


Ayiˈy nxjalil, ilxix tiˈj tuˈn tbˈajjo a kubˈ tyolin David toj Tuˈjil Tyol Dios tuˈn Xewbˈaj Xjan tiˈj Judas, aj nejnintaq kywutzjo tajqˈoj Jesús. 	 akasema, "Ndugu zangu, ilikuwa lazima ile sehemu ya Maandiko Matakatifu itimie, sehemu ambayo Roho Mtakatifu, kwa maneno ya Daudi, alibashiri habari za Yuda ambaye aliwaongoza wale waliomtia Yesu nguvuni.


Me atzin jaˈlin, noq tuˈn kymujbˈil kyibˈa tukˈa Crist, a Jesús, a ayiˈy, a najchaq iteˈtaqa tukˈa Dios ojtxe, ma chi oka jaˈlin te Ttanim, noq tuˈn tchkyˈel Crist. 	 Lakini sasa, kwa kuungana na Kristo Yesu, ninyi ambao hapo awali mlikuwa mbali, mmekaribishwa kwa njia ya damu yake Kristo.


Awotzinqe nxi qnimin qa kloˈnqo toj il nya tukˈa juntl tiˈ, chi Pegr, qalaˈ noq tuˈn t‑xtalbˈil qAjaw Jesús, ikyxjo tzeˈnku kye nimil nya Judiy. 	 Isiwe hivyo, ila tunaamini kwamba, sisi kama vile wao, tunaokolewa kwa njia ya neema ya Bwana Yesu."


Tuˈnpetziˈn, mi txi qtzaqpiˈn tuˈn qbˈinchin teˈ wen, tuˈntzin aj tkanin tqˈijil chojbˈil, kqlaˈbˈil jun chwinqil te jun majx. 	 Basi, tusichoke kutenda mema; maana tusipolegea tutavuna mavuno kwa wakati wake.


Ex qo ximintzintz tiˈj Jesús, a nejinel qwutz toj qnimbˈil, ex ma tzqet‑xixjo qnimbˈil tuˈn. Quˈn ma tzikyˈx tuˈn twutz cruz, ex ma tzˈel ttxˈixewe kyuˈn xjal, tej tkyim. Me xi ttziyin tuˈn tikyˈx tuˈn, quˈn bˈiˈntaq tuˈn, aj qa ma tzikyˈxtaq tuˈn, attaq jun tzaljbˈil toj kyaˈj, jaˈ tuˈn tkubˈe qe toj tman qˈobˈ Dios kawil tukˈa. 	 Tumwelekee Yesu ambaye ndiye aliyeianzisha imani yetu na ambaye ataikamilisha. Kwa ajili ya furaha iliyokuwa inamngojea, yeye alivumilia kifo msalabani, bila kujali juu ya aibu yake, na sasa anaketi upande wa kulia wa kiti cha enzi cha Mungu.


Me teyilex te junjun toj ttxolil. Quˈn ate Crist xjatz anqˈin tnejil. Atzin qetz, awo o qo nimin tiˈj, tzmaxi aj tul Crist juntl majl toj tqˈijil, 	 Lakini kila mmoja kwa mpango wake: Kristo kwanza, halafu wale walio wake Kristo wakati Kristo atakapokuja.


Tuˈnpetziˈn, qa nya bˈaˈnjo xkubˈ kybˈinchiˈn tukˈa qˈinimil, a at tzaluˈn twutzjo txˈotxˈ, ¿Me altzin kye jun aku tzˈok qe tkˈuˈjtz kyiˈja, tuˈn ttzaj qˈoˈn qˈinimil kyeˈy, a nlayx bˈaj? 	 Kama basi, ninyi si hamjawa waaminifu mali mbaya za dunia, ni nani atakayewakabidhi zile mali za kweli?


Ayiˈy werman, ¿Titzin k‑ajbˈila qa at jun nqˈmaˈnte qa niminxix tuˈn, exsin qa mi nkubˈ tyekˈin tnimbˈil? ¿Ma okpetzila kkletil tuˈn jun tnimbˈil ikyjo? ¡Nlay! 	 Ndugu zangu, kuna faida gani mtu kusema ana imani, lakini haonyeshi kwa vitendo? Je, hiyo imani yawezaje kumwokoa?


Quˈn ma chi naj noq tuˈn ma chi el txalpaj tiˈjjo bˈe jikyin. Ex ma chi ok lipe tiˈjjo tumil tuˈn Balaam ojtxe, a tkˈwal Beor, a tajtaq tuˈn tkanbˈin pwaq noq tuˈn jun tumil nyakuj tzajnin te Dios. 	 Wameiacha njia iliyonyoka, wakapotoka na kuifuata njia aliyofuata Balaamu, mwana wa Beori, ambaye alipendelea kupata faida kwa kufanya udanganyifu,


Me tkyaqiljo kbˈajil ikyjo, ikytziˈn tzeˈnku tnejil tchyoˈn tkˈuˈj jun qya tukˈa tal. 	 Yote hayo ni kama mwanzo wa maumivu ya kujifungua mtoto.


tuˈntzintla kytzaqpaj toj tqˈobˈ tajaw il, a tzyulkye ex tuˈn kybˈinchinte tzeˈnkuxjo taj. 	 Hapo fahamu zao zitawarudia tena, wakaponyoka katika mtego wa Ibilisi aliyewanasa na kuwafanya wayatii matakwa yake.


Mix aˈlx jun nimil n‑anqˈin ex nkyim noqx tuˈn tnimsin te tibˈ. 	 Maana hakuna mtu yeyote miongoni mwetu aishiye kwa ajili yake mwenyewe, wala hakuna anayekufa kwa ajili yake mwenyewe


Ex ikyxjo kubˈ ttzˈibˈin Isaías: K‑itzˈjil juntl tiˈjjo tyajil Isaí, tzeˈnkuˈ t‑xul tze. Ex kkawil tibˈaj tkyaqil xjal, a nya Judiyqe, ayeˈ k‑okil qe kykˈuˈj tiˈjch. 	 Tena Isaya asema: "Atatokea mtu katika ukoo wa Yese, naye atawatawala watu wa mataifa; nao watamtumainia."


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, chi Gamaliel, jaw tiˈn tibˈ jun ichin te Galiley, Judas tbˈi, toj kyqˈijil aj tzˈibˈil kybˈixjal, ex kubˈ kykˈuˈj ilaˈ xjal, tuˈn kyok lipe tiˈj. Me ex ikyxjo, bˈeˈx kubˈ bˈyoˈn; ayetziˈn lipcheqetaq ex bˈeˈx xi kysipin kyibˈ. 	 Tena, baadaye, wakati ule wa kuhesabiwa watu, alitokea Yuda wa Galilaya. Huyu naye, aliwavuta watu wakamfuata; lakini naye pia aliuawa, na wafuasi wake wakatawanyika.


qalaˈ tukˈa tchkyˈel Crist, a tbˈanilxix te jun majx, a xi qˈoyit te chojbˈil qil twutz Dios, tzeˈnku jun tal tal rit te oyaj twutz qMan, a tzˈaqle, ex ntiˈ tkyˈi. 	 bali mlikombolewa kwa damu tukufu ya Kristo, ambaye alikuwa kama mwana kondoo asiye na dosari wala doa.


Ex iteˈtaqtl nchi qˈmante a qa ataqj Elías, a yolil Tyol Dios, otaq tzul juntl majl. Me iteˈtaq nchi qˈmante a qa jun qtzan yolil Tyol Diosjo otaq jaw anqˈin juntl majl. 	 Wengine walisema kwamba Eliya ametokea, na wengine walisema kwamba mmojawapo wa manabii wa kale amerudi duniani.


Qatzin qa mina xkubˈ kynajsiˈn til jun xjal, ex nlay kubˈ najsin kyeˈ tuˈn Dios. 	 Lakini msipowasamehe wengine, hata Baba yenu aliye mbinguni hatawasamehe ninyi makosa yenu."


Me mix oke kybˈiˈne Jse ex Mariyjo ikyjo. 	 Lakini wazazi wake hawakuelewa maana ya maneno aliyowaambia.


Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, bˈeˈx kxel tqˈoˈn tajaw ja toklin te nejinel tibˈaj tkyaqiljo at te. 	 Kweli nawaambieni, atamweka mtumishi huyo aisimamie mali yake yote.


Ex ayetziˈn tnej qxmilil nyakuj noq chˈin kyoklin, ayexix nchi ok qktxuˈn wen. Ex ikyqexjo ayeˈ nya qˈanchaˈlqexix toj qwutz, ayexix nchi ok qkˈuˈjliˈn. 	 Tena, viungo vile tunavyovifikiria kuwa havistahili heshima kubwa, ndivyo tunavyovitunza kwa uangalifu zaidi; viungo vya mwili ambavyo havionekani kuwa vizuri sana, huhifadhiwa zaidi,


Quˈn ikytziˈn tzeˈnkuˈ qeˈ nim yajbˈil n‑ikyˈx quˈn, noq tuˈn tpaj taqˈin Crist, ex ikyxjo nimxix chewsbˈil qanmiˈn ktzajil qˈoˈn tuˈn. 	 Naam, kadiri mateso ya Kristo yanavyozidi ndani yetu, ni kadiri hiyohiyo tunazidi kufarijiwa naye.


Me kubˈ tqˈmaˈnl Jesús kabˈel tyol. Chiˈ kyjaluˈn: Ma tzˈel nnikyˈa te, qa at jun aˈla ma tzˈok tzyun weˈy, quˈn noq tuˈn wipiˈn ma qˈaniteˈ xjal anetziˈn. 	 Lakini Yesu akasema, "Kuna mtu aliyenigusa, maana nimehisi nguvu imenitoka."


Exsin xi toqxeninxix Jesús te: Mi txi tqˈmaˈn te aˈla. Qalaˈ ku txiˈy, ex yekˈinx tibˈa te kypale aj Judiy, ex qˈonxa jun oyaj te aqˈbˈil chjonte, tuˈn ma tzul Dios tey, a tzeˈnkuxjo kubˈ ttzˈibˈin Moisés ojtxe, tuˈntzin kybˈin texjal qa ma qˈanita. 	 Yesu akamwamuru: "Usimwambie mtu yeyote; bali nenda ukajionyeshe kwa kuhani, ukatoe sadaka kwa ajili ya kutakasika kwako kama inavyotakiwa na Sheria ya Mose, iwe uthibitisho kwao kwamba umepona."


Ex tzmataq nkyˈiwlin, bˈeˈxsin el tpaˈn tibˈtz kyiˈj, ex texjo paq anetziˈn, bˈeˈx xi qˈiˈn toj kyaˈj. 	 Alipokuwa anawabariki, akawaacha; akachukuliwa mbinguni.


I tzaj tyekˈin tukˈa tqˈobˈ qibˈaja, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, ex xi tqˈmaˈn: Ayetzin wejiˈy nnana ex witzˈin lo. 	 Kisha akaunyosha mkono wake kuelekea wanafunzi wake, akasema, "Hawa ndio mama yangu na ndugu zangu!


Ex atx juntl o nbˈiˈy kyiˈja: ¿Tzeˈn qa at jun tiˈ saj kyxola, liweyxix ncheˈxa chikyˈbˈil kyibˈa kywutzjo kawil, nya nimilqe? ¿Tiquˈn nya kywutzjo nimilqe? 	 Anathubutuje mmoja wenu kumshtaki ndugu muumini mbele ya mahakama ya watu wasiomjua Mungu badala ya kumshtaki mbele ya watu wa Mungu?


Ex majqexpe ileqˈ, ayeˈ pejkˈinqektaq tukˈa twutz cruz, i bˈaj xmayintaq tiˈj. 	 Hali kadhalika na wale waliosulubiwa pamoja naye wakamtukana.


Nqo tzalaja tuˈn at kyipiˈn tuˈn kybˈinchiˈn tzeˈnku taj Dios. Ex nyatla il tiˈj tuˈn tyekˈin Dios tipin tukˈa tkawbˈil kyiˈja kujxix wen, quˈn qa otaq kubˈ kybˈinchin kyibˈa, aj npoˈn, noq tukˈa jun yol bˈunin kchin yoliliˈy kyukˈiy, nyakutlaj ntiˈ qipiˈn. Tuˈnpetziˈn, kukx nqo kubˈsin qwutzjiˈy te Dios, tuˈn kyoka tzˈaqle toj kynimbˈila. 	 Tunafurahi kwamba sisi tu dhaifu, lakini ninyi mna nguvu; kwa hiyo tunaomba mpate kuwa wakamilifu.


Ex kyoj ilaˈ qˈij, kubˈ tyekˈin Jesús tibˈ kyxoljo otaq chi ok lipe tiˈj, tej t‑xiˈ toj tbˈe toj txˈotxˈ te Galiley, tuˈn tkanin toj Jerusalén, jaˈ kyime. Ex atzin jaˈlin, ayetzaj i ok lipe tiˈj, ayetziˈn nchi yolin tiˈj Jesús kyexjal. 	 Naye, kwa siku nyingi aliwatokea wale waliofuatana naye kutoka Galilaya mpaka Yerusalemu. Hao ndio walio sasa mashahidi wake kwa watu wa Israeli.


Atzaj teˈ qkuˈtza twiˈ txˈotxˈ, knet jun qˈaqˈ quˈn, otaq kubˈ poˈnj, tokxtaq jun kyiẍ tibˈaj tukˈa jun wabˈj. 	 Walipofika nchi kavu waliona moto wa makaa umewashwa na juu yake pamewekwa samaki na mkate.


¿Tzeˈntzila quˈn? Qa a Dios at qukˈa, ¿Altzila kye aku tzˈok meltzˈajtz qiˈj? 	 Kutokana na hayo, tuseme nini zaidi? Ikiwa Mungu yuko upande wetu, nani awezaye kutupinga?


Quˈn ayetziˈn nchi yolin toj noq tzeˈnchaqku yol, nya kyukˈa xjal nchi yoline, qalaˈ tukˈa Dios, quˈn a yol tzajnin te Xewbˈaj Xjan, ex mix aˈl n‑el tnikyˈ te. 	 Mwenye kunena lugha ngeni hasemi na watu bali anasema na Mungu. Yeye hunena kwa nguvu ya Roho mambo yaliyofichika.


Ikytziˈn, noq tuˈn til Adán, tkyaqilxjal ma cheˈx toj najin; exsin ikyxjo, noq tuˈn t‑xi tqˈoˈn Jesucrist tibˈ tuˈn tkyim, ma chi ok tzˈaqle twutz qMan Dios tkyaqiljo, a ma chi nimin tiˈj. 	 Basi, kama vile kosa la mtu mmoja lilivyoleta hukumu kwa binadamu wote, kadhalika kitendo kimoja kiadilifu kinawapa uhuru na uzima.


Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, ma pon kanin jun qˈij ex atzin qˈijjo jaˈlin, tuˈn kybˈinte a kyimninqe toj kyanmin tqˈajqˈojil nwiˈy, ayiˈn Tkˈwal Dios. Ex ayetziˈn kchi kˈwel niminte nyola, okpin kchi anqˈil kyeˈ. 	 Kweli nawaambieni, wakati unakuja, tena umekwisha fika, ambapo wafu wataisikia sauti ya Mwana wa Mungu, nao watakaoisikia, wataishi.


Xi tqˈmaˈn Jesús te: Kˈaˈ chinka qˈanilte. 	 Yesu akamwambia, "Nitakuja kumponya."


exsin Judas Iscariot, a ok meltzˈaj tiˈj Jesús. 	 Yuda Iskarioti ambaye alimsaliti Yesu.


ex xi tqˈmaˈn: Ma chin bˈinchiˈn il, tuˈn xi nkˈayiˈn jun xjal, a ntiˈ til. Me ankyexjal xi kytzaqˈwin: ¿Yajtzin qeˈ? ¿Tiˈn qeˈ qaj tiˈj teˈ? Kˈaˈ tli tejiy. 	 Akawaambia, "Nimekosa kwa kumtoa mtu asiye na hatia auawe." Lakini wao wakasema, "Yatuhusu nini sisi? Hilo ni shauri lako."


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi tqˈmaˈn kye txqantl kawil: Ayiˈy nxjalil, aj Israel, kynabˈlinkuy tiˈjjo kˈwel kybˈinchiˈn kyiˈjjo ichin lo. 	 Kisha akawaambia wale wajumbe wa Baraza, "Wananchi wa Israeli, tahadhari kabla ya kutekeleza hicho mnachotaka kuwatenda watu hawa!


Nimx ok ten qanilte te, me atzin te Jesús ntiˈx chˈin teˈ xi ttzaqˈwin. 	 Basi, akamwuliza maswali mengi kwa muda mrefu, lakini Yesu hakumjibu neno.


Ex ma txi qnimiˈn, ex ma tzˈel qnikyˈa te, qa a tejiy Crist, a xjanxix, a Tkˈwal Dios itzˈ. 	 Sisi tunaamini, na tunajua kwamba wewe ndiwe yule Mtakatifu wa Mungu."


Tuˈnpetziˈn, xi kyqˈmaˈn Judiy te ichin otaq qˈanit: Qˈij te ajlabˈl te jaˈlin. Nya wen teˈ toj kawbˈil, tuˈn tkubˈ qbˈinchin jun tiˈ, ex tuˈn tjaw tiqiˈn tkuẍila. 	 Kwa hiyo baadhi ya Wayahudi wakamwambia huyo mtu aliyeponywa, "Leo ni Sabato, si halali kubeba mkeka wako."


Xi tqˈmaˈn kye: Ku kyxiˈy tojjo tal kojbˈil jlajxi. Ajtzin kyokxa ttxaˈn tnam, ok knetil jun tal bur kyuˈn, kˈloˈn, me mix jun xjal o chejinxi tibˈaj. ¡Kypjumila, exsin kyintza tzaluˈn! 	 akawaambia, "Nendeni katika kijiji kilicho mbele yenu. Mtakapokuwa mnaingia humo, mtakuta mwana punda amefungwa ambaye bado hajatumiwa na mtu. Mfungueni mkamlete.


ex tuˈn mina txiˈ ambˈil te kyxnaqˈtzbˈil xjal aj Judiy, a ntiˈ tumil, ex a tzajnin kye ojtxe qxjalila; ex tuˈn mina txi kybˈiˈnjiˈy a kyajbˈil, quˈn aye xjal luˈn ma kyij kyiˈjlin a yol twutzxix. 	 Wasiendelee kushikilia hadithi tupu za Kiyahudi na maagizo ya kibinadamu yanayozuka kwa watu walioukataa ukweli.


Tuˈn ikyjo, kux kymiloˈn jniˈtaq t‑xe ttxuyil aˈ antza, ex te kaˈwnaq vartaq. Kux kymiloˈn juntl majl, tej otaq t‑xi qbˈetiˈn chˈintla, ex oˈkx te lajaj toj kaˈwnaqtaq t‑xe. 	 Hivyo walitafuta kina cha bahari kwa kuteremsha kamba iliyokuwa imefungiwa kitu kizito, wakapata kina cha mita arobaini. Baadaye wakapima tena wakapata mita thelathini.


Quˈn atziˈn luˈn nya qiˈjbˈinxi taˈ, qukˈa taˈ teˈ. 	 Maana, asiyepingana nasi, yuko upande wetu.


Quˈn ajo tajbˈil Dios, qa noq tuˈn Ttanim k‑elile kynikyˈ tkyaqil angel ex jniˈ at tipin toj kyaˈj ex twutz txˈotxˈ, tiˈjjo jniˈ t‑xilin tnabˈl Dios. 	 kusudi, sasa kwa njia ya kanisa, wakuu na wenye enzi wa mbinguni wapate kuitambua hekima ya Mungu iliyo ya namna nyingi.


Tuˈnpetziˈn, tzeˈnku nchi anqˈintaqa ojtxe, kytzaqpinkjiˈy ojtxe kyteˈn, a ntiˈ tajbˈin, a ma kubˈ sbˈuˈn tuˈn kyajbˈila nya wen. 	 Basi, acheni mwenendo wenu wa awali, yaani ule utu wenu wa kale uliokuwa unaangamizwa kwa tamaa zake danganyifu.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx xiˈ Jesús tuˈn tkujiljo Xewbˈaj Xjan tojjo tzqij txˈotxˈ, jaˈ ntiˈye kynajbˈilxjal toj. 	 Mara akaongozwa na Roho kwenda jangwani,


Qsqixlinxi te tnejil qˈij te seman, teˈ tjaw itzˈje Jesús. Nej kubˈ tyekˈin tibˈ twutz Mariy, aj Xleˈn, a otaq tzˈetz tlajoˈn wuq taqˈnil tajaw il toj tanmin. 	 Yesu alipofufuka mapema Jumapili, alijionyesha kwanza kwa Maria Magdalene, ambaye Yesu alikuwa amemtoa pepo saba.


Ex bˈiˈn kyuˈn, ex aku kubˈ kyqˈmaˈn qa kyaj, qa Pariseyqinx weˈ, ex intinkxa kyxoljo chˈuq xjal, a tzunxix kubˈ qniminjiˈy tkyaqil kyxnaqˈtzbˈil Judiy. 	 Wananifahamu kwa muda mrefu, na wanaweza kushuhudia, kama wakipenda, kwamba tangu mwanzo niliishi kama mmoja wa kikundi chenye siasa kali zaidi katika dini yetu, yaani kikundi cha Mafarisayo.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, nchi bˈettaqjo kabˈe t‑xnaqˈtzbˈin, teˈ tok tyekˈin tibˈ kywutz, me mikyxiˈ tzeˈn te tok tyekˈin tibˈ te qya. 	 Baadaye Yesu aliwatokea wanafunzi wawili akiwa na sura nyingine. Wanafunzi hao walikuwa wanakwenda shambani.


Quˈn tzul kanin te tqˈijil, aj kyqˈumle yol lo: Kyˈiwlinqexix kyeˈ qya, a mibˈin chi alin, ayeˈ ntiˈ jun kyal s‑ok, ex ntiˈ jun kˈwal xmiˈẍin kyiˈj. 	 Maana, hakika siku zitakuja ambapo watasema: Heri yao wale walio tasa, ambao hawakupata kuzaa wala kunyonyesha watoto!


Ikytaqtziˈn kykyaqilxjo xjal kyajtaq tuˈn tok kymekoˈn Jesús, quˈn nimxtaq tipin, tuˈn kyqˈanitjo kykyaqilxjal yabˈqetaq. 	 Watu wote walitaka kumgusa, kwa maana nguvu ilikuwa inatoka ndani yake na kuwaponya wote.


quˈn el tqanil toj twiˈ jun qya aj Sirofenisia, jun qya nya Judiy. Me atziˈn qya attaq jun ttxin tokxtaq jun taqˈnil tajaw il toj tanmin. Teˈ tkanin, kubˈ meje twutz Jesús, ex kubˈsin twutz te, tuˈn tex tlajoˈn taqˈnil tajaw il toj tanmin tal. 	 Mwanamke mmoja ambaye binti yake alikuwa na pepo, alisikia habari za Yesu. Basi, akaja akajitupa chini mbele ya miguu yake.


¿Ankye jun kye aku tzaj qˈmante, qa at jun il o bˈant wuˈn? Qatzin twutzxjo nyola, ¿Tiˈ quˈntz mi nxi kynimintza? 	 Nani kati yenu awezaye kuthibitisha kuwa mimi nina dhambi? Ikiwa basi nasema ukweli, kwa nini hamniamini?


Bˈaˈntla tuˈn tjaw nnimsin wibˈa tiˈjjo ichin ikyjo, me nya tuˈnx wibˈxa, qatzila qa maˈy, me noq tuˈn tyekˈitku qa ntiˈx wipiˈn. 	 Basi, nitajivunia juu ya mtu wa namna hiyo, na si juu yangu mimi binafsi, isipokuwa tu juu ya udhaifu wangu.


Ntiˈqotaqa awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin antza, quˈn otaq qoˈxa toj tnam laqˈol chˈin qwaˈy. Ex ultzin jun qya aj Samaria qˈaˈyil toj xoch, ex xi tqˈmaˈn Jesús te: Qˈontza chˈin nkˈwaˈy cheˈwe. 	 Basi, mwanamke mmoja Msamaria akafika kuteka maji. Yesu akamwambia, "Nipatie maji ninywe."


Bˈajtzin tbˈinchin Liptz tibˈ, ex bˈeˈx xiˈ, ex ok tkˈulbˈin tibˈ toj bˈe tukˈa jun ichin te Etiopía, jun aj kawiljo ichin anetziˈn, kˈuˈl pwaq te jun qya, a nmaq kawil te Etiopía. 	 Basi, Filipo akajiweka tayari, akaanza safari. Wakati huohuo kulikuwa na Mwethiopia mmoja, towashi, ambaye alikuwa anasafiri kuelekea nyumbani. Huyo mtu alikuwa ofisa maarufu wa hazina ya Kandake, malkia wa Ethiopia. Alikuwa amekwenda huko Yerusalemu kuabudu na wakati huo alikuwa anarudi akiwa amepanda gari la kukokotwa.


Tuˈnpetziˈn, kxel nqˈmaˈn kyeˈy, aj t‑xi kyqanin jun tiˈ toj naˈj Dios, ten kynimbˈila tuˈn ttzaj tqˈoˈn, ex ok ktzajil kykˈmoˈn. 	 Kwa hiyo nawaambieni, mnaposali na kuomba kitu, aminini kwamba mmekipokea, nanyi mtapewa.


Ex tojjo tnam anetziˈn ataqtza najle jun xjal nejinel kyibˈaj xoˈl qˈaqˈ, ex atzin tej xjal anetziˈn yabˈtaqjo jun taqˈnil, a tajxixtaq tiˈj, me chˈixtaq tkyim. 	 Huko kulikuwa na jemadari mmoja Mroma ambaye alikuwa na mtumishi wake aliyempenda sana. Huyu mtumishi alikuwa mgonjwa karibu kufa.


Tuˈnpetziˈn, nchin kubˈsin nwutza kyeˈy tuˈn tok kykaˈyiˈn wiˈja, ex tuˈn tkubˈ kybˈinchiˈn tzeˈnku nbˈant wuˈn, tzeˈnku jun tal kˈwal tiˈj ttata. 	 Kwa hiyo, nawasihi: fuateni mfano wangu.


Tuˈnpetziˈn, kykˈuˈnkutziˈn toj kyanmiˈn a Tbˈanil Tqanil, a o kybˈiˈy atxix ojtxe. Quˈn tuˈn ikyjo, kchi tenbˈilxixa kujxix toj kynimbˈila tiˈj qMan Dios ex tiˈj Tkˈwal. 	 Basi, ujumbe ule mliousikia tangu mwanzo na ukae mioyoni mwenu. Kama ujumbe huo mliousikia tangu mwanzo ukikaa ndani yenu, basi, mtaishi daima katika umoja na Mwana na Baba.


Xi tqanin Pegr te: ¡Qˈmantziˈn weˈy! ¿Qa oˈkx twiˈ txˈotxˈjo s‑ok, a ma txi kykˈayiˈn? Xi ttzaqˈwin Safira: Twutzx, oˈkx teˈ twiˈ s‑ok, chiˈ. 	 Petro akamwambia, "Niambie! Je, kiasi hiki cha fedha ndicho mlichopata kwa kuuza lile shamba?" Yeye akamjibu, "Naam, ni kiasi hicho."


Tej tkanin Pegr, etz Cornelio qˈolbˈilte, ex bˈeˈx kubˈ meje, tuˈn tkˈulin twutz. 	 Petro alipokuwa anaingia, Kornelio alitoka nje kumlaki, akapiga magoti mbele yake na kuinama chini kabisa.


Atzaj teˈ tok kybˈiˈn Parisey, qa otaq kubˈ kyiˈj Sadusey tuˈn Jesús, jaw kychmoˈn kyibˈ. 	 Mafarisayo waliposikia kwamba Yesu alikuwa amewanyamazisha Masadukayo, wakakutana pamoja.


Ex ilaˈtaqjo, a otaq chi ok te yuẍ, ul kyiˈn jniˈ kyuˈj te kytyuẍbˈil, ex kubˈ kypatin kywutzjo a iteˈtaq. Tej tkubˈ nabˈlitjo, a jteˈ otaq japineˈ loqˈbˈin kye uˈj, bˈalaqa lajaj toj ox kˈal mil saqpwaq. 	 Wengine waliokuwa wameshughulikia mambo ya uchawi hapo awali, walikusanya vitabu vyao, wakavichoma mbele ya wote. Walikisia gharama ya vitabu hivyo, wakaona yafikia vipande vya fedha elfu hamsini.


Tej tok tkaˈyin Jesús tnana waˈltaq junx wukˈiy, a ayiˈn jun t‑xnaqˈtzbˈin, a kˈuˈjlinxixtaq tuˈn, xi tqˈmaˈn te tnana: Qya, atzin jaˈlin, ma tzˈokjo luˈn te tala. 	 Yesu alipomwona mama yake, na karibu naye amesimama yule mwanafunzi aliyempenda, akamwambia mama yake: "Mama! Tazama, huyo ndiye mwanao."


Kykaˈyinkjiˈy techil tiˈj tqan iw: Aj ttzaj xulin tal tqˈobˈ, ex aj tzaj poqˈle t‑xaq, antza k‑elile kynikyˈa te, qa chˈix tul kanin qˈijil. 	 "Kwa mtini jifunzeni mfano huu: Mara tu matawi yake yanapoanza kuwa laini na kuchanua majani, mnajua kwamba wakati wa kiangazi umekaribia.


Nya nchi txˈujte kyeˈ xjal lo, tzeˈnku ma kyqˈmaˈy. Tzmape bˈeljaj or te qlixje ma tzˈok jaˈlin. 	 Watu hawa hawakulewa kama mnavyodhani; mbona ni saa tatu tu asubuhi?


ex xi tqˈmaˈn: ¡Ay, txalpil yol, ma najxa, kˈwalbˈaja te tajaw il, ex ajqˈoja tiˈj tkyaqil bˈaˈn! ¿Tiquˈn mina nkyij ttzaqpiˈn, tuˈn tnajsin tnabˈljo nmaq kawil, a taj tuˈn tbˈet tojjo tbˈeyil Dios jikyin wen? 	 akasema, "Mdanganyifu wa kupindukia na mlaghai wewe! Wewe ni mtoto wa Ibilisi! Wewe ni adui wa chochote kile kilicho cha kweli; hukomi hata mara moja kujaribu kuzipotosha njia za Bwana zilizonyoka.


Ayin weˈ Jesús, a nxi nqˈmaˈn tkyaqiljo lo. Chin ula liweych. Ikyxitjo qAjaw. Liwey tzaja tzaluˈn twutz txˈotxˈ. 	 Naye anayetoa ushahidi wake juu ya mambo haya asema: "Naam! Naja upesi." Amina. Na iwe hivyo! Njoo Bwana Yesu!


Me attaq txqan tzˈawin punle antza. Antza, oke takpaje, ex bˈeˈx xi yuqˈjjo ttxaˈn bark toj tzˈawin. Tuˈn ikyjo, mix bˈante tyekj, ex atzin tzma tiˈjxi bark bˈeˈx n‑ok yuchˈjtaq, tzeˈn ntzaj piqˈj aˈ tiˈj. 	 Lakini walifika mahali ambapo mikondo miwili ya bahari hukutana, na meli ikakwama. Sehemu ya mbele ilikuwa imezama mchangani bila kutikisika. Sehemu ya nyuma ya meli ilianza kuvunjika vipandevipande kwa mapigo ya nguvu ya mawimbi.


Kxel kybˈiˈn kyyol xmiletzˈ, a nya twutzx chi yolin, ex mi naˈn kyuˈn a wen exjo nya wen, quˈn ajo kynabˈl ntiˈ tajbˈin, nyakuj ma tzˈeˈy tuˈn jun kyaq kxbˈil. 	 Mafundisho ya namna hiyo yanaenezwa na watu waongo wadanganyifu, ambao dhamiri zao ziko kama zimechomwa kwa chuma cha moto.


Ax orjo jaw ẍchˈin Jesús kujxix wen, ex tqˈma: Eli, Eli, ¿Lama sabactani? Atzin tzˈelpineˈ yol lo, NMan Dios, nMan Dios, ¿Tiˈxsin quˈn ma chin kyij ttzaqpiˈn? 	 Mnamo saa tisa Yesu akalia kwa sauti kubwa, "Eli, Eli, lema sabakthani?" Maana yake, "Mungu wangu, Mungu wangu, mbona umeniacha?"


Kyikyˈlinxi antza, i ikyˈku toj Galiley. Tkyˈeˈtaq Jesús tuˈn tel tqanil, 	 Yesu na wanafunzi wake waliondoka hapo, wakaendelea na safari kupitia wilaya ya Galilaya. Yesu hakupenda watu wajue alipokuwa,


Me ntiˈ jun te Jesús tyol xi ttzaqˈwin. Ex noqx jaw kaˈylaj Pilat. 	 Lakini Yesu hakumjibu hata neno moja; hata huyo mkuu wa mkoa akashangaa sana.


Tzaj tqˈmaˈn Jesús: Kykaˈyink kyibˈa, tuˈn mix aˈl jun kubˈ sbˈun kyeˈy. 	 Yesu akawajibu, "Jihadharini msije mkadanganywa na mtu.


Texjo paq anetziˈn, bˈeˈx i jqet tej moẍ twutz, ex bˈeˈxsin ok lipe tiˈj Jesús, ex jaw tnimsin tbˈi qMan Dios. Ex jotqexjo xjal, a i lon teˈ lo; majqex kyeˈ i jaw nimsinte tbˈi qMan Dios. 	 Na mara yule aliyekuwa kipofu akapata kuona, akamfuata Yesu akimtukuza Mungu. Watu wote walipoona hayo, wakamsifu Mungu.


¿Yajtzilaˈ te Cristtz tchkyˈel ma ntiˈtzin teˈ tipin tuˈn tsaqix toj qanmin tuˈn? Quˈn noq tuˈn attaq Xewbˈaj Xjan tukˈa Jesús, xi tqˈoˈn tibˈ te chojbˈil qil te jun majx twutz qMan. Ex atzin chojbˈil anetziˈn tzˈaqlexix wen, ex ntiˈ chˈin tkyˈi. Tuˈn ikyjo, atziˈn tchkyˈel nimxix tipin twutz kychkyˈel aluˈmj tuˈn tsaqix qanmin ex qnabˈl, ex tuˈn tnajsit tkyaqil qbˈinchbˈin nya wen, a nxi qˈinqe toj kyimin, tuˈntzin qajbˈin te qMan Dios itzˈxix te jun majx. 	 Lakini, kwa damu ya Kristo, mambo makuu zaidi hufanyika! Kwa nguvu za Roho wa milele, Kristo alijitolea mwenyewe dhabihu kamilifu kwa Mungu. Damu yake itatutakasa dhamiri zetu kutokana na matendo yaletayo kifo, ili tupate kumtumikia Mungu aliye hai.


¿Ma nyatzin ntqˈmaˈn toj qkawbˈil nlay txi qqˈmaˈn tiˈj jun xjal qa nya wen, a naˈmxtaq qbˈinte nej tiˈtzin t‑xilin t‑xnaqˈtzbˈil? 	 "Je, Sheria yetu humhukumu mtu kabla ya kumsikia kwanza na kujua anafanya nini?"


Tej tok bˈaj, bˈeˈx ajtz. Me tej qok yupj, ul jun ajqˈoj, ex xi tchtoˈntl jun wiq kˈul toj triy, ex bˈeˈx oq. 	 Lakini watu wakiwa wamelala, adui yake akaja akapanda magugu kati ya ngano, akaenda zake.


Me tzeˈnku weˈ, ntiˈ nchin qaniˈn kyeˈy, tuˈn ttzaj kyqˈoˈnjiˈy onbˈil weˈy. Ex nya ma txi ntzˈibˈiˈn wejiˈy luˈn kyeˈy, a tuˈn t‑xi kyxikybˈin tuˈn ttzaj kyqˈoˈn onbˈil weˈ. Bˈaˈntla qa wen tuˈn nkyim weˈ, tzeˈnku a tuˈn ttzaj ntzyuˈnjiˈy onbˈil kyeˈy. Quˈn tuˈn ttzaj ntzyuˈnjiˈy onbˈil, ax nyola kˈwel tzˈaq wibˈaja. 	 Lakini, mimi sikutumia hata mojawapo ya haki hizo. Na wala siandiki nijipatie haki hizo; kwangu mimi ni afadhali kufa kuliko kumfanya yeyote aone kwamba najisifu bure.


Chjonte qMan Dios tuˈn t‑xtalbˈil ex tnukˈbˈil kyibˈaja, a qTata ex qAjaw Jesucrist. 	 Tunawatakieni neema na amani kutoka kwa Mungu Baba yetu na kwa Bwana Yesu Kristo.


ex bˈeˈx kyij kytzaqpiˈn kybark tukˈax kytata, ex bˈeˈx i ok lipe tiˈj. 	 nao mara wakaiacha mashua pamoja na baba yao, wakamfuata.


noq tuˈn qklet tjaqˈjo ojtxe kawbˈil, ex tuˈn qok te kˈwalbˈaj te qMan Dios te jun majx. 	 apate kuwakomboa wale waliokuwa chini ya Sheria ili sisi tufanywe wana wa Mungu.


Mix ele kynikyˈ tiˈj t‑xilin tyol, quˈn mi nyolin tiˈj jun ja twutz txˈotxˈ; qalaˈ tiˈjjo t‑xmilil. 	 Lakini Yesu alikuwa anaongea juu ya Hekalu ambalo ni mwili wake.


me mix i xkyeye kyyolin, quˈn ante Esteban nyolintaq teˈ toj tumil, ex tukˈa tnabˈl, a ntzajtaq tqˈoˈn Xewbˈaj Xjan. 	 Lakini hawakuweza kumshinda kwa sababu ya hekima yake na kwa sababu ya yule Roho aliyeongoza maneno yake.


Quˈn qa ma qo ok te tkˈwal Dios, at qoklin tiˈjjo tkyaqil etzbˈil o tzaj tqˈmaˈn, junx tukˈa Crist. Me il tiˈj nej tuˈn tikyˈx quˈn tzeˈnku ikyˈx te Crist tuˈn. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, ok qo jawil nimsin junx tukˈa toj tqoptzˈajiyil kyaˈj. 	 Basi, kwa vile sisi ni watoto wa Mungu, tutapokea baraka zote Mungu alizowawekea watu wake, na tutashiriki urithi huo pamoja na Kristo; maana, tukiyashiriki mateso yake Kristo, tutaushiriki pia utukufu wake.


Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx o aja qjay. 	 Basi, hao wanafunzi wakarudi nyumbani.


Kxel nqˈmaˈn kyeˈy qa tkyaqiljo kyqˈinimila lo twutz txˈotxˈ ntiˈx tajbˈin. Tuˈnpetziˈn, ku kymeltzˈaja wukˈiy, ex kxel nqˈoˈn kyqˈinimila twutzxix toj kyanmiˈn, a nimxix tajbˈin tzeˈnku qˈanpwaq, a tzˈiltzˈin wen tuˈn qˈaqˈ. Quˈn atzin kyqˈinimila wenxix jun kyanmiˈn tzˈaqle tzeˈnku kyxbˈaliˈn sjanin, tuˈn tok kyiˈja; ex tuˈn tktxetjo kytxˈixewa ẍbˈiq taˈ; ex ikyxjo atzin kyqˈinimila tzeˈnku jun ojtzqibˈl te Dios tzeˈnku jun qˈanbˈil kywutza, tuˈntzin tbˈant tkaˈyiˈn, ex tuˈn tel kynikyˈ te wen. 	 Nakushauri ununue kwangu dhahabu iliyosafishwa kwa moto upate kuwa tajiri kweli. Tena afadhali ununue pia vazi jeupe, uvae na kufunika aibu ya uchi wako. Nunua pia mafuta ukapake machoni pako upate kuona.


Quˈn ma chi laqˈeta tuˈn Dios tuˈn jun chojbˈilte wiyilxix, a tchkyˈel Jesucrist. Tuˈnpetziˈn, nya wen tuˈn t‑xi kykˈayin kyibˈa te aqˈnil te jun majx kyexjal. 	 Nyote mmenunuliwa kwa bei; kwa hiyo msiwe tena watumwa wa watu.


Jun maj, attaq jun xjal ex, awal triy. Atzaj teˈ t‑xi tchtoˈn tijaj, ilaˈku ijaj i pon tzˈaq toj bˈe. Tuˈntziˈn, bˈeˈx i bˈaj kywaˈbˈinxjal, ex bˈeˈx jaw kywaˈn pichˈ. 	 "Mpanzi alikwenda kupanda mbegu zake. Alipokuwa akipanda zile mbegu, nyingine zilianguka njiani, na wapita njia wakazikanyaga, na ndege wakazila.


Ayiˈy werman, nimxix nqˈaqˈin tkˈuˈj qMan Dios kyiˈja. Tuˈnpetziˈn, nchin kubˈsin nwutza kyeˈy, tuˈn t‑xi kyqˈonjiˈy kyxmilila te tzeˈnku jun oyaj itzˈ, xjanxix ex tbˈanilx twutz qMan Dios. Quˈn atziˈn tumil kykˈulbˈiljiˈy luˈn, twutzxix ex tojxix tumil. 	 Kwa hiyo, ndugu zangu, maadam Mungu ni mwenye huruma nyingi, nawasihi kwa moyo wote: jitoleeni nafsi zenu kwa Mungu kama tambiko iliyo hai, takatifu na yenye kupendeza. Hii ndiyo njia yenu halisi ya kumwabudu.


Me pon kanin jun qˈij, jaˈ tuˈn wele najiˈy, a ayiˈn, a ikyxjo tzeˈnku chmilbˈaj kyxol. Ajtzin tjapin kaninjo qˈij anetziˈn, okpetzila kˈwel kypaˈntz waˈyaj, tuˈn kynaˈn Dios wen. 	 Lakini wakati utafika ambapo bwana arusi ataondolewa kati yao, na wakati huo ndipo watakapofunga."


Toj bˈajsbˈil qˈij, atzin qˈijjo nimxixtaq toklin toj nintz qˈij, jaw weˈ Jesús, ex xi tqˈmaˈn tukˈa tqˈajqˈojil twiˈ kujxix wen: Qa iteˈ junjun at kˈwaj kyiˈj toj kyanmin, ku kytzaja wukˈiy, ex chi kˈwaˈn. 	 Siku ya mwisho ya sikukuu hiyo ilikuwa siku maalum. Yesu alisimama, akasema kwa sauti kubwa, "Aliye na kiu na aje kwangu anywe.


¿Ma nyapela bˈiˈn kyuˈn, qa ma tzˈok meje jun ichin tukˈa jun qya aj kyˈaˈjil, kykabˈil kchi okil junx kyxmilil? Quˈn ikytziˈn ntqˈmaˈn Tuˈjil Tyol Dios kyjaluˈn: Toj nwutza, chi Diosjo, aye kabˈe nchi ok meje, junxchˈin kyxmililch. 	 Maana, kama mjuavyo, anayeungana na kahaba huwa mwili mmoja naye--kama ilivyoandikwa: "Nao wawili watakuwa mwili mmoja."


Ex il tiˈj tuˈn tkubˈ kynimin a t‑xilin qnimbˈil, nya tukˈa kabˈe kykˈuˈj. 	 wanapaswa kuzingatia kwa dhamiri njema ukweli wa ndani wa imani.


Me nya bˈaˈn ele luˈn toj twutz Pabl, quˈn tuˈn otaq tzˈel tpaˈn te Marks tibˈ kyiˈj, tej iteˈtaq toj txˈotxˈ te Panfilia, ex tkyˈeˈtaq tuˈn tten kyukˈa toj taqˈin Dios. 	 Lakini Paulo hakupendelea kumchukua Marko, ambaye awali aliwaacha kule Pamfulia na kukataa kushiriki katika kazi yao.


Ex oktzin kxel nqˈmantza kye: Nya weqiˈy. Chi laqˈexa nkˈatza, quˈn bˈinchil ilqiˈy. 	 Hapo nitawaambia: Sikuwajua ninyi kamwe; ondokeni mbele yangu, enyi watenda maovu.


tuˈntzintla tnajan Crist tukˈa tkyaqil tipin toj kyanmiˈn noq tuˈnjo kynimbˈila. Ex nchin naˈn Diosa kyiˈja, tuˈntzintla kyteˈn jikyinxix toj kynimbˈila, ex atitla nimxix tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja kyxolxa, tzeˈnku jun tlokˈ tze, a nimx ma txaˈye; 	 naye Kristo akae mioyoni mwenu kwa imani. Namwomba mpate kuwa na mzizi na msingi katika mapendo


Mi tzˈok kymiyonjiˈy a tajbˈil Xewbˈaj Xjan toj kyanmiˈn. 	 Msimpinge Roho Mtakatifu;


Bˈisbˈajilxla kyeˈy, ayiˈy Parisey. Quˈn nxi kyqˈoˈn twutz Dios tlajajin tnej tal menta, tal rud ex tkyaqil wiq itzaj, tzeˈnkuxjo ntqˈmaˈn toj ojtxe kawbˈil. Me mi nxi kyqˈoˈn ambˈil tiˈjjo xnaqˈtzbˈil, a nimxixtl toklin toj kawbˈil: A tuˈn kynajaˈn tzˈaqle, ex tukˈa tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja tiˈj Dios. Atzin tuˈn tbˈantjo kyuˈn, ex tuˈn mi kyij kytzapinjiˈy txqantl. 	 "Lakini ole wenu Mafarisayo, kwa sababu mnatoza watu zaka hata juu ya majani ya kukolezea chakula, mchicha na majani mengine, na huku hamjali juu ya haki na upendo kwa Mungu. Mambo haya iliwapasa muwe mmeyazingatia bila kuyasahau yale mengine.


Mi xi kyqˈoˈn ambˈil te Dios, qalaˈ nchi waˈntaq kyexjal aj ilqe; nchi kˈwantaq; nchi jaw mejetaq, ex nxi kyqˈoˈntaq kyal toj mejebˈlin, tzmaxi tej tokx Noé toj ma tij bark tuˈn kyklet. Ayetzin kyej txqantl xjal jotx i kyim tuˈn qˈaqabˈil. 	 Watu waliendelea kula na kunywa, kuoa na kuolewa mpaka wakati ule Noa alipoingia katika safina. Gharika ikatokea na kuwaangamiza wote.


Tej tbˈaj nsipinjiˈy jweˈ wabˈj kyxol jweˈ mil ichin, ¿Jteˈn chiˈljo tbˈuchil jaw kychmoˈn? Xi kytzaqˈwin t‑xnaqˈtzbˈin: Kabˈlajaj, chi chiˈ. 	 wakati ule nilipoimega ile mikate mitano na kuwapa watu elfu tano? Mlikusanya vikapu vingapi vya mabaki ya makombo?" Wakamjibu, "Kumi na viwili."


Quˈn ikyx ntqˈmaˈn Dios toj Tuˈjil Tyol kyjaluˈn: Tojjo tqˈijil kynimbˈila, ma nbˈiˈy kyyola, ex tojjo tqˈijil kolbˈil, ma chin oniˈn kyiˈja, chiˈ. Me kxel nqˈmaˈn kyeˈy, atzin tqˈijiljo jaˈlin tuˈn kynimiˈn; ex atzin qˈijjo jaˈlin te kolbˈil. 	 Mungu asema hivi: "Wakati wa kufaa nimekusikiliza, wakati wa wokovu nikakusaidia." Basi, sasa ndio wakati wa kufaa, sasa ndiyo siku ya wokovu!


Tej tjatzjo tal muchˈ bark, oktzin kykˈloˈn kyukˈa lawin aqwil tiˈj tkˈuˈjjo ma tij bark tuˈn mi laqje. Exsin tuˈn nimtaq kyxobˈil tuˈn tkyij txˈaˈyit bark toj tzˈawin, Sirte tbˈi, kutztzin kyiˈn xbˈalin, a jaˈ n‑okxi kyqˈiqˈ te limolte bark. Tuˈntziˈntzjo, xi kytzaqpin kyibˈ, tuˈn t‑xi qˈiˈn bark tuˈn kyqˈiqˈ. 	 Wale wanamaji waliuvuta mtumbwi ndani, kisha wakaizungushia meli kamba na kuifunga kwa nguvu. Waliogopa kwamba wangeweza kukwama kwenye ufuko wa bahari, pwani ya Libya. Kwa hiyo walishusha matanga na kuiacha meli ikokotwe na upepo.


Exla qa ma nintz qbˈaj, me noq tiˈj jun Xjan Wabˈj nqo waˈne, ma qo ok te junchˈin, a t‑xmilil Crist. Tuˈnpetziˈn, at qmujbˈil qibˈ qxolx, quˈn qkyaqilx nqo waˈn tiˈjjo Xjan Wabˈj. 	 Kwa kuwa mkate huo ni mmoja, sisi, ingawa ni wengi, tu mwili mmoja; maana sote twashiriki mkate huohuo.


Noqx jniˈ i bˈaj waˈn kykyaqilx. Atziˈn teˈ tbˈaj jaw chmetjo jniˈ tbˈuchil, bˈant wuq chiˈl. 	 Watu wakala, wakashiba. Wakaokota mabaki yaliyosalia wakajaza makapu saba.


Atzin kybˈi junjun ichin i jaw tskˈoˈn: Simun, a ok tqˈoˈn juntl tbˈi te Pegr; majxljo Andrés, a titzˈin; Santyaw; Juan; Lip; Bartolomey; 	 Simoni (ambaye Yesu alimpa jina Petro) na Andrea ndugu yake, Yakobo na Yohane, Filipo na Bartholomayo,


Ex aj t‑xi kykaˈyin tsbˈeljo qˈaqˈ te yuchˈbˈil tiˈjjo tnam, kxel kyẍchˈiˈn: ¿Ma attaqtzin juntl tnam attaq tzeˈnku a nim tnam lo? 	 na walipouona moshi wa moto ule uliouteketeza, wakalia kwa sauti: "Hakujapata kuwako mji kama mji huu mkuu!"


Tuˈnpetziˈn, nxi nqˈmaˈn juntl majl ikyxjo tzeˈnku kyij tzˈibˈit toj Tuˈjil Tyol Dios kyjaluˈn: Mina chi okx tojjo txˈotxˈ te ajlabˈl, a qˈoˈnl wuˈn, tuˈn kyajlan wukˈiy. 	 Tena jambo hili lasemwa pia: "Hawataingia huko ambako ningewapa pumziko."


Atzin te luˈn atzin tajlal t‑xeˈchil Jesucrist, a tzajnin tiˈj qtzan David ex tiˈj qtzan Abraham: 	 Yesu Kristo alikuwa mzawa wa Daudi, mzawa wa Abrahamu. Hii ndiyo orodha ya ukoo wake:


Me mi chi tzaj xobˈa tiˈjjo k‑ikyˈix kyuˈn. Quˈn kˈwelix qˈoˈn junjun kyeˈ toj tze tuˈn tajaw il, tuˈntzin kynikyˈbˈajtza; me kkyˈelix jteˈbˈin qˈij kyuˈn. Me chi weˈkuxixa toj kynimbˈila tzmaxi aj kykyima, ex kxel nqˈoˈn jun oyaj kyeˈy, a kychwinqila te jun majx. 	 Usiogope hata kidogo yale ambayo itakulazimu kuteseka. Sikiliza! Ibilisi anataka kuwajaribu kwa kuwatia baadhi yenu gerezani; nanyi mtapata dhiki kwa muda wa siku kumi. Muwe waaminifu hata mpaka kufa, nami nitawapeni taji ya uzima.


Ex kaˈnqetzin kye bark, exsin tuˈnj ma tijqe, ex tzunx njuˈminx kyqˈiqˈ kyiˈj, tzeˈn nchi rinin toj ttxuyil aˈ, n‑okin jun tal netzˈ xuybˈilte kyuˈnxjal, a qˈilte, jaˈ tumil kyaje tuˈn kyxiˈye. 	 Meli nazo pia, ingawa ni kubwa sana, na husukumwa na upepo mkali, huweza kugeuzwa kwa usukani mdogo sana, zikaelekea kokote nahodha anakotaka.


Me qatzin nqo bˈet toj spikyˈin, tuˈn qbˈinchin wen, tzeˈnkuxjo te Dios, a spikyˈin, attzin qmujbˈil qibˈtz qxolx qkyaqilx, quˈn oˈkx tchkyˈel Jesús n‑el ttxjoˈn tkyaqiljo il. 	 Lakini tukiishi katika mwanga, kama naye alivyo katika mwanga, basi tutakuwa na umoja sisi kwa sisi, na damu yake Yesu Kristo, Mwanae, inatutakasa dhambi zote.


tej tjaw anqˈin Crist tuˈn kyxol kyimnin, ex ma kubˈ tqˈuqbˈin toj tman qˈobˈ toj kyaˈj kawil tukˈa. 	 aliyomfufua nayo Kristo kutoka wafu, akamketisha kulia kwake mbinguni.


Me atzaj teˈ kyjax toj bark, bˈeˈx kubˈ qen tej kyqˈiqˈ. 	 Basi, wakapanda mashuani, na upepo ukatulia.


Ex ntqˈmaˈn Dios toj Tuˈjil Tyol te nmaq kawil toj txˈotxˈ te Egipto: Ma jaw nskˈoˈn te tuˈn tyekˈit wipiˈn tiˈja, ex tuˈn tel tnikyˈtzajiljo nbˈiˈy toj tkyaqil twutz txˈotxˈ. 	 Maana Maandiko Matakatifu yasema hivi kwa Farao: "Nilikufanya mfalme ili kwa njia yako, uwezo wangu ujulikane, na jina langu litangazwe popote duniani."


Toj tkyaqil ma tzikyˈx kyuˈn, kukx ma chi wejiˈy toj kynimbˈila, tzeˈnkuxjo xi nqˈmaˈn. Tuˈnpetziˈn, kchi kletila wuˈn, aj ttzajjo nimx kyixkˈoj kyiˈj tkyaqil xjal twutz txˈotxˈ, te jun nikyˈbˈil tiˈj kynimbˈil. 	 Kwa kuwa wewe umezingatia agizo langu la kuwa na uvumilivu, nami pia nitakutegemeza salama wakati ule wa dhiki inayoujia ulimwengu mzima kuwajaribu wote wanaoishi duniani.


Bˈalaqa iteˈtaq kaˈwnaq kybˈajjo ichin, a otaq kubˈ kykˈluˈn kyyol. 	 Watu zaidi ya arobaini ndio waliokula njama kufanya hivyo.


Me tzaj tqˈmaˈn Jesús qeˈy: Kyiˈnqetza tzaluˈn. 	 Yesu akawaambia, "Nileteeni hapa."


Tej t‑xi tqˈmaˈn Jesús ikyjo, xi tyekˈin jun tumil tzeˈn tuˈn tkyime Pegr, ex tzeˈn tuˈn tjawe tnimsin tbˈi Dios, aj tel tjajin tqˈobˈ twutz jun cruz. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi tqˈmaˈnl te: Lipeka wiˈja. 	 (Kwa kusema hivyo, alionyesha jinsi Petro atakavyokufa na kumtukuza Mungu.) Kisha akamwambia, "Nifuate."


Me atzin te Jesús itzˈ teˈ te jun majx, ex tuˈn ikyjo, at toklin te pale te jun majx. Ex nya il tiˈj tuˈn tkyij tqˈoˈn toklin te juntl, quˈn itzˈ te jun majx. 	 Lakini Yesu si kama wao, yeye anaishi milele; ukuhani wake hauondoki kwake.


Tkyaqiljo lo, ilxix tiˈj tuˈn t‑xnaqˈtzintiy. Ex tuˈn ikyjo, tuˈn tqˈontiy nabˈl kye nimil, ex tuˈn kyxi tkawiˈn toj tbˈi qMan Dios. Me il tiˈj tuˈn tbˈinchitejiˈy lo tukˈa tnabˈla, tuˈn mi txi tqˈoˈn ambˈil kyexjal tuˈn tel ikyˈin kyuˈn. 	 Basi, fundisha mambo hayo na tumia mamlaka yako yote ukiwahimiza na kuwaonya wasikilizaji wako. Mtu yeyote na asikudharau.


Noq tuˈn tkyimlin Jesús te qxel, ma qo klet, ex ma kubˈ najsit tkyaqil qil. 	 ambaye kwa njia yake tunakombolewa, yaani dhambi zetu zinaondolewa.


Atzin jaˈlin kxel nqˈmaˈn kyejo ichin, a o kyim kyxuˈjil, exqetziˈn qya, a o kyim kychmil: Bˈaˈntla tuˈn mi chi mejeyitl tzeˈnku weˈ. 	 Basi, wale ambao hawajaoana na wale walio wajane nawaambia kwamba ni vema kuendelea kuwa kama mimi nilivyo.


Quˈn ntqˈmaˈn Tyol Dios: Mi tzˈok kykˈloˈn ttxaˈn wakx, qa nwaˈbˈin triych. Ex ikyxjo ntqˈmaˈn: Jun aqˈnil at toklin tuˈn t‑xi chjet twiˈ tkˈuˈjch. 	 Maana Maandiko Matakatifu yasema: "Usimfunge ng'ombe kinywa anapopura nafaka." na tena "Mfanyakazi astahili malipo yake."


Ex atzin kyxnaqˈtzbˈil ikyjo tzeˈnku jun yabˈil qxol, a chebˈe nxi lemimin, ex aku qo kyim tuˈn. Atzin xbˈajjo tukˈa t‑xnaqˈtzbˈil Himeneo exsin Fileto, 	 Mafundisho ya aina hiyo ni kama donda linalokula mwili. Miongoni mwa hao waliofundisha hayo ni Humenayo na Fileto.


Otaq qo chmeta toj toxin kol ja, a jaˈ txqoˈnqetaq txqan tzaj. 	 Katika chumba tulimokuwa, ghorofani, kulikuwa na taa nyingi zinawaka.


Atzin jaˈlin, qˈuqle qkˈuˈja qa saqxix toj qanmiˈn, tuˈn nqo bˈinchinjiˈy bˈaˈn, tzeˈnku taj qMan. Me chi naˈn Diosa qiˈja, noqit kukx saqix qanminjiˈy junjun qˈij tuˈn. 	 Tuombeeni na sisi. Tuna hakika kwamba tunayo dhamiri safi, maana twataka kufanya lililo sawa daima.


Exsin qa bˈeˈx ẍi jaw lipin kyiˈja, ex qa mi xkubˈ kybˈiˈn kyyola, ku kyetza tojjo ja mo tojjo tnam anetziˈn. Kychtomila quq tiˈj kyqaˈn te jun yekˈbˈil kye, qa kykyˈeˈx tiˈj Tyol Dios. 	 Kama mtu yeyote atakataa kuwakaribisheni au kuwasikilizeni, basi mtokapo katika nyumba hiyo au mji huo, yakung'uteni mavumbi miguuni mwenu kama onyo kwao.


Ex noq tuˈn Crist, tkyaqiljo t‑xmilil tmujbˈin tibˈ tiˈj, tuˈn taqˈin teyile tnej, tuˈntzintla tchˈiy, ex tuˈn kyonin te kyibˈ toj kyqˈaqˈbˈil kykˈuˈj, tzeˈnku taj. 	 chini ya uongozi wake, viungo vyote vya mwili hushikamana pamoja, na mwili wote hutegemezwa kwa msaada wa viungo vyake. Basi, kila kiungo kikitekeleza kazi yake ipasavyo, mwili wote hukua na kujijenga katika upendo.


Tej tex Pabl kyukˈa tukˈa toj ja te kynaˈbˈl Dios aj Judiy, ayetzin kye Judiyqe, noq tuˈn kynimbˈil ex nya te kyitzˈjlin, xi kyqanin tuˈn tyolajtz kye tojjo juntl qˈij te ajlabˈl tiˈjjo Tbˈanil Tqanil, a otaq bˈaj qˈmaˈn. 	 Paulo na Barnaba walipokuwa wanatoka katika ile sunagogi, wale watu waliwaalika waje tena siku ya Sabato iliyofuata, waongee zaidi juu ya mambo hayo.


¿Tzeˈntzin tten ikyjo, a n‑el qnikyˈ tiˈj tyol junjun toj qyol? 	 Imekuwaje, basi, kwamba kila mmoja wetu anawasikia wakisema kwa lugha yake mwenyewe?


Ex ikyxjo jaˈlin, atzin kyaˈj exsin txˈotxˈ kˈuˈnqe tuˈn tyuchˈit tuˈn qˈaqˈ tuˈnxjo Tyol Dios. Tojjo qˈij anetziˈn, ktzajil tkawbˈil Dios kujxix wen kyibˈaj tkyaqil aj il. Ok kchi najil te jun majx. 	 Lakini mbingu na nchi za sasa zahifadhiwa kwa neno la Mungu kwa ajili ya kuharibiwa kwa moto. Zimewekwa kwa ajili ya Siku ile ambapo watu wasiomcha Mungu watahukumiwa na kuangamizwa.


Qalaˈ tzaqpiˈnqiˈn, quˈn mix aˈl jun weˈ onilwe, ex ntiˈ jun xjal aku kawin wiˈja. Me metzin weˈ, ma tzˈok nqˈoˈn wibˈa nyakuj tjaqˈ kykawbˈil tkyaqil, me noq tuˈn kynimin tkyaqil xjal wuˈn tiˈj Tbˈanil Tqanil. 	 Kwa hiyo, ingawa mimi si mtumwa wa mtu yeyote, nimejifanya mtumwa wa kila mtu ili nimpatie Kristo watu wengi iwezekanavyo.


Me ante txin, a xqˈuqil tjpel ja, xi tqanin te Pegr: ¿Ma nyapela ajin jun t‑xnaqˈtzbˈin xjal lo? Xi ttzaqˈwin Pegr: Mina, nyaqin wejiˈy. 	 Huyo msichana mngoja mlango akamwuliza Petro, "Je, nawe pia ni mmoja wa wanafunzi wa mtu huyu?" Petro akamwambia, "Si mimi!"


Xi tqˈmaˈn Tmas te Jesús: Ay wAjaw, mi bˈiˈn qe quˈn jaˈ kxeliy, ¿Tzeˈntzin ttentz tuˈn tel qnikyˈa tiˈjjo bˈe? 	 Thoma akamwuliza, "Bwana, hatujui unakokwenda, tutawezaje basi, kuijua hiyo njia?"


tuˈntzin kykyaqilxa junx ja kynimsiˈn tbˈi qMan Dios te jun majx, a Ttata qAjaw Jesucrist. 	 ili ninyi nyote, kwa nia moja na sauti moja, mumtukuze Mungu, Baba wa Bwana wetu Yesu Kristo.


ex ankye te kxel niminte qa a Jesúsjo, a Tkˈwal Dios, ex nbˈet tzeˈnku taj Dios, ex najle Dios tukˈa. 	 Kila mtu anayekiri kwamba Yesu ni Mwana wa Mungu, Mungu anaishi katika muungano na mtu huyo, naye anaishi katika muungano na Mungu.


Atzin toxin angel xi toqˈsin tchun, ex jun ma tij cheˈw njulin wen tukˈa qˈaqˈ, bˈeˈx tzaj tzˈaq tzmax toj kyaˈj tibˈaj toxin tnej aˈ ajqelin, ex kyibˈaj xlokˈ aˈ. 	 Kisha malaika wa tatu akapiga tarumbeta yake. Na nyota kubwa ikiwaka kama bonge la moto, ikaanguka kutoka mbinguni, na kutua juu ya theluthi moja ya mito na chemchemi za maji.


Aye xnaqˈtzil lo nchi suqin jun chwinqil te tzaqpibˈl nyakuj tbˈanilx wen, a nya il tiˈj tuˈn tkubˈ kynimin alkye nukˈbˈil. Me ayekupekye ma txi kyqˈoˈn kyibˈ toj tkyaqil kyachbˈil, me ntiˈ tumil tuˈn kytzaqpaj. Quˈn tuˈn ntiˈ kytzaqpibˈl, qa ma chi kubˈ tuˈnjo jun tiˈ, ex ayetzin kye xnaqˈtzil lo ma chi kubˈ tuˈnxjo kyil. 	 Huwaahidi watu wengine eti watakuwa huru, kumbe wao wenyewe ni watumwa wa upotovu--maana mtu ni mtumwa wa chochote kile kinachomtawala.


Chebˈe chi kykaˈyinqeka, ex chi kykˈuˈjlinqeka, quˈn tuˈn aqˈuntl nbˈant kyuˈn kyxola, ex tenxit kymujbˈil kyibˈa kyxolilixa, tuˈntzin kyteˈn toj tbˈanil. 	 Wapeni heshima kubwa na kuwapenda kwa sababu ya kazi wanayofanya. Muwe na amani kati yenu.


I oˈkx Jesús toj Jerusalén kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin, ex xiˈ tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios. Bˈaj tkaˈyin tiˈchaq tokxtaq toj. Bˈeˈxsin xiˈtz juntl majl kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin tzma Betania, quˈn otaq qoqix, teˈ tok kykaˈyin. 	 Yesu aliingia mjini Yerusalemu akaenda moja kwa moja mpaka Hekaluni, akatazama kila kitu kwa makini. Lakini kwa vile ilikwisha kuwa jioni, akaenda Bethania pamoja na wale kumi na wawili.


Ex xi tqanin Jesús kye kyjaluˈn: ¿Ma attzin jun tiˈla mix kanine kyeˈy, tej kyxi nsmaˈn jun maj, a ntiˈ kypaˈy, ntiˈ kychˈuˈẍa te tkˈwel kypwaqa ex ntiˈ kyxjabˈa xiˈ? Mix tiˈ, chi chiˈ, tej t‑xi kytzaqˈwin. 	 Kisha, Yesu akawauliza wanafunzi wake, "Wakati nilipowatuma bila mfuko wa fedha wala mkoba wala viatu, mlitindikiwa chochote?" Wakajibu, "La."


Ikytzin n‑ele tumil luˈn tiˈjjo jun, a nxnaqˈtzin juntl xnaqˈtzbˈil kyeˈy, a nya twutzx, quˈn aku bˈinchin mibˈin tiˈj Ttanim Dios tkyaqil. Me qˈuqle weˈ nkˈuˈj tiˈj qMan Dios, qa nlay chex lipey tiˈjjo t‑xnaqˈtzbˈil. Ex tzul te Dios tqˈoj tiˈjjo xnaqˈtzil ikyjo, ex aˈlchaqx kyetz. 	 Kutokana na kuungana kwetu na Bwana, nina tumaini kubwa kwamba ninyi hamtakuwa na msimamo tofauti nami. Tena yeyote huyo anayewavurugeni--awe nani au nani--hakika ataadhibiwa.


Me nyalaxix toklin nchwinqiljiˈy, tzeˈnku tuˈn tjapin kanin tukˈa tzaljbˈil a nbˈey lajoˈnx te nnimbˈila, ex tuˈn tkubˈ nimitjo, a s‑aj tqˈmaˈn Jesús, a tAjaw Tkyaqil, tuˈn tqˈmet Tbˈanil Tqanil tiˈjjo tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qMan Dios. 	 Lakini, siuthamini uhai wangu kuwa ni kitu sana kwangu. Nataka tu nikamilishe ule utume wangu na kumaliza ile kazi aliyonipa Bwana Yesu niifanye, yaani nitangaze Habari Njema ya neema ya Mungu.


Xi ttziyin te Judas ikyjo, ex jun paqx, ok ten jyol tumil tzeˈn tuˈn t‑xi qˈoˈyit Jesús toj kyqˈobˈ pale, me atlaˈ toj ewajil, tuˈn mi kylixjal. 	 Yuda akakubali, na akawa anatafuta nafasi nzuri ya kumkabidhi kwao bila umati wa watu kujua.


¿Yajtzin teˈ qyatz lo, a tzajnintzx tyajil tiˈj qtzan Abraham, exsin wajxaqlajajtaq abˈqˈe otaq tzˈok xkye yabˈil tiˈj tuˈn tajaw il? ¿Ma nyapetzila iltaq teˈ tiˈj, tuˈn tel tzaqpet tjaqˈ tyabˈil toj qˈij te ajlabˈl? 	 Sasa, hapa yupo binti wa Abrahamu ambaye Shetani alimfanya kilema kwa muda wa miaka kumi na minane. Je, haikuwa vizuri kumfungulia vifungo vyake siku ya Sabato?"


Tuˈnpetziˈn, kukx qqˈonx chjonte ex qnimsiks tbˈi qMan Dios, a Kawil tibˈaj tkyaqil, a itzˈ te jun majx, me a nya qˈanchaˈl, a oˈkx jun Dios at. Ntiˈ juntl. Ikyxitjo. 	 Kwake yeye aliye Mfalme wa milele na asiyekufa, yeye aliye Mungu pekee--kwake viwe heshima na utukufu milele na milele! Amina.


Xitzin ntzaqˈwiˈn: Mina, wAjaw, quˈn naˈmx tokx toj ntziˈy jun tiˈla, a nya wen tchyoˈljtz qxola, tzeˈn kyij ttzˈibˈin tojxjo ojtxe qkawbˈila. 	 Lakini mimi nikasema: La, Bwana; maana chochote kilicho najisi au kichafu hakijapata kamwe kuingia kinywani mwangu.


Ex qˈiˈntaq junjun tal netzˈ kyiẍ kyuˈn. Ex ikyxljo xi tqˈoˈn chjonte kyiˈj te Dios, ex xi tsipin kye t‑xnaqˈtzbˈin, tuˈn tbˈaj kubˈ kysipin kyxolxjo jniˈ xjal. 	 Walikuwa pia na visamaki vichache. Yesu akavibariki, akaamuru vigawiwe watu vilevile.


Ex tkyaqil nimil kyojjo Ttanim Crist, a iteˈ toj txˈotxˈ Judey, naˈmtaq wok kyojtzqiˈn. 	 Wakati huo, mimi binafsi sikujulikana kwa jumuiya za Wakristo kule Yudea.


Antza, oke jun twutzikyˈ Pabl tojjo qnikyˈin. Toj twutzikyˈ, tli waˈltaq jun ichin aj Macedonia, ex nkubˈsintaq twutz, ex tqˈma: Ku tzaja tzaluˈn toj Macedonia, ex qo tmojintza. 	 Usiku huo, Paulo aliona ono ambalo alimwona mtu mmoja wa Makedonia amesimama pale na kumwomba: "Vuka, uje Makedonia ukatusaidie."


Tuˈntziˈn tkyaqiljo ikyjo, at ilaˈ nxjelbˈitza kyeˈy: Tnejil, ¿Ankyeqexixjo xi kykujsin kyanmin, a otaqxi kybˈi Tyol Dios? ¿Nyapele ayeˈ i etz tiˈn Moisés toj txˈotxˈ Egipto? 	 Ni akina nani basi, waliosikia sauti ya Mungu wakamwasi? Ni wale wote walioongozwa na Mose kutoka Misri.


Ex xi tqˈmaˈn kye Parisey kyjaluˈn: ¿Altzin jun kyeˈ, a nya bˈeˈxkux aku jatz qˈinte jun tkˈwal mo jun twakix, a kuxit tzˈaq toj jun jul, exla qa toj qˈij te ajlabˈl? 	 Halafu akawaambia, "Ni nani kati yenu ambaye mtoto wake au ng'ombe wake akitumbukia shimoni, hangemtoa hata kama ni siku ya Sabato?"


Chi tAjaw Tkyaqiljo kyjaluˈn, tej ttzaj ttzaqˈwin: Noqit at‑xix kyeˈ kynimbˈil, iˈchaqxpetla kyiˈn tzeˈnku jun tal twutz mistas, aku txi kyqˈmaˈn teˈ tqan txˈiˈx wech lo, kyjaluˈn: Xbˈoqinktz tibˈa tzaluˈn, exsin awankux tibˈtza tzmax toj ttxuyil aˈ, ex akula chi kubˈ nimiˈn tuˈn. 	 Naye Bwana akajibu, "Kama imani yenu ingekuwa ndogo hata kama chembe ndogo ya haradali, mngeweza kuuambia mti huu wa mkuyu: Ng'oka ukajipandikize baharini, nao ungewatii.


Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, bˈeˈx i xi tkˈleˈn Pabl ayej kyaje ichin, ex tojxi juntl qˈij, kubˈ tsaqsin tibˈ junx kyukˈa, tzeˈnku ntene kyxol aj Judiy. Texjo or anetziˈn, bˈeˈx okx tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios, noq tuˈn tqˈmet jtojtaq tuˈn tjapin bˈajjo qˈij, jaˈ tuˈn kynimintaqjo kyyol te Dios, ex jtojtaq tuˈn tkyij tqˈoˈn junjun toyaj. 	 Basi, kesho yake Paulo aliwachukua wale watu akafanya ibada ya kujitakasa pamoja nao. Kisha akaingia Hekaluni kutoa taarifa kuhusu mwisho wa siku za kujitakasa na kuhusu dhabihu itakayotolewa kwa ajili ya kila mmoja wao.


exsin xi tqˈmaˈn kye: Ankye jun kxel kˈmonte jun tal qˈa tzeˈnku lo noq tuˈn tnimbˈil tiˈj nbˈiˈy, nya oˈkxjo tal qˈa kxel tkˈmoˈn, qalaˈ ayiˈn. Ex alkyeˈ kxel kˈmon weˈy, nya oˈkqinxa chin xel tkˈmoˈn, qalaˈ majxjo Dios, a saj chqˈon weˈy. Tuˈnpetziˈn, alkye nya nim chˈin toklin kyxola toj kywutza, apente nimxix toklin, chiˈ Jesúsjo. 	 akawaambia, "Mtu yeyote anayempokea mtoto huyu mdogo kwa jina langu, ananipokea mimi; na yeyote anayenipokea mimi, anampokea yule aliyenituma. Maana yule aliye mdogo kuliko wote kati yenu ndiye aliye mkubwa kuliko wote."


Qa ikytaq nbˈajjo kyiˈj xjal ojtxe, a mina kubˈ kynimiˈn tyol Moisés, me yajtzilaˈ jaˈlintz, ¿Nyapela kujxixtljo tkawbˈil Dios tzul kyibˈajjo xjal, a n‑el kyiˈjlin Jesús, a Tkˈwal Dios, ex n‑ok kyqˈoˈn tchkyˈel nyakuj ntiˈ tajbˈin? Quˈn atzin tchkyˈel Jesús, atzin kujsin teˈ qa ma kyijxjal toj wen tukˈa Dios. Ex tuˈnjo chikyˈ lo, otaq kyij saqix toj kyanminjo xjal tuˈn. Me aye xjal lo, tuˈn kybˈinchbˈin, n‑el kyikyˈin tchkyˈel Jesús ex Xewbˈaj Xjan, a nkˈuˈjlinkye. 	 Je, mtu yule anayempuuza Mwana wa Mungu na kuidharau damu ya agano la Mungu iliyomtakasa, mtu anayemtukana Roho wa Mungu, anastahili kupata adhabu kali ya namna gani?


Jbˈalilkutaq antza, ex toj Jerusalén n‑ikyˈsittaq jun nintz qˈij tuˈn tzaj kynaˈn tbˈantliˈn tnejil ja te naˈbˈl Dios. 	 Huko Yerusalemu kulikuwa na sikukuu ya Kutabaruku. Wakati huo ulikuwa wa baridi.


Noqit a t‑xtalbˈil Jesucrist ten kyukˈiy kykyaqila. Ikyxitjo. 	 Neema ya Bwana wetu Yesu Kristo iwe nanyi nyote. Amina.


Atzin te Parisey waˈltaq teˈ, tej tok ten naˈl Dios noq te nimsbˈil tibˈ, ex chiˈ kyjaluˈn: Ay Taa, ok kxel nqˈoˈn chjonte tey, quˈn tuˈn mikyxiqin wejiˈy tzeˈnqeku txqantl xjal, a maˈ ileqˈqe, nya ma wen xjalqe, maˈ aj kyˈaˈjilqe. Ex nya ikyqin wejiˈy tzeˈnkuˈ maˈ peyil pwaq lo tok ntxlaja. 	 Huyo Mfarisayo akasimama, akasali kimoyomoyo: Ee Mungu, nakushukuru kwa vile mimi si kama watu wengine: walafi, wadanganyifu au wazinzi. Nakushukuru kwamba mimi si kama huyu mtoza ushuru.


Atzin a nyolintaq wukˈiy, qˈiˈntaq jun ajlaj tuˈn te malbˈil, bˈinchin tuˈn qˈanpwaq, tuˈn tkubˈ echitjo tnam, exqetziˈn tjpel, exsin tiˈjile bˈinchink. 	 Basi, yule malaika aliyekuwa anasema nami alikuwa na kijiti cha dhahabu cha kupimia, kwa ajili ya kuupima huo mji, milango yake na kuta zake.


Quˈn teyilex te junjun toklin ma tzaj qˈoˈn tzeˈnkuxjo taj qMan Dios, tuˈn t‑xtalbˈil. Tuˈnpetziˈn, qa ma tzaj tqˈoˈn Dios qoklin tuˈn qyolin Tyol, qbˈinchinku tzeˈnkuxjo qnimbˈil ma tzaj tqˈoˈn. 	 Basi, tunavyo vipaji mbalimbali kufuatana na neema tuliyopewa. Mwenye kipaji cha unabii na akitumie kadiri ya imani yake.


Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, xiˈ Jesús tojjo jun tnam, Naín tbˈi. Aye t‑xnaqˈtzbˈin ex jun chˈuq xjal xi lipe tiˈj. 	 Baadaye kidogo Yesu alikwenda katika mji mmoja uitwao Naini, na wafuasi wake pamoja na kundi kubwa la watu waliandamana naye.


Me awoqoxixa o lonte, ex nxi qkujsiˈn qa aku qMan Dios saj chqˈon teˈ Tkˈwal te Kolil kyiˈj tkyaqil xjal, a kchi xel niminte, 	 Sisi tumeona na kuwaambia wengine kwamba Baba alimtuma Mwanae awe Mwokozi wa ulimwengu.


Noq tuˈn tnimbˈil Abel, teˈ t‑xi tqˈoˈn oyaj te Dios tbˈanilxixtl ele tzeˈnku toyaj Caín. Tuˈntziˈn, aku qMan Dios ok qˈonte te tbˈanil nimil, ex tuˈn ikyjo, wen ele toyaj twutz Dios. Quˈn ikytziˈn, exla qa o kyim te Abel, me o kyij te jun yekˈbˈil te qe jaˈlin, tuˈn tkubˈ qnimin Dios. 	 Kwa imani Abeli alimtolea Mungu dhabihu iliyokuwa bora zaidi kuliko ile ya Kaini. Kwa imani yake alikubaliwa na Mungu kuwa mwadilifu; Mungu mwenyewe alizikubali sadaka zake. Kwa imani yake ingawa amekufa, bado ananena.


Ex tej titzˈje Jesús tzaluˈn twutz txˈotxˈ, tqˈma Dios kyjaluˈn: Il tiˈj tuˈn kykˈulin angel twutz. 	 Lakini Mungu alipokuwa anamtuma Mwanae mzaliwa wa kwanza ulimwenguni, alisema: "Malaika wote wa Mungu wanapaswa kumwabudu."


Kyij ttzˈibˈin Isaías ikyjo, quˈn otaq tli nimx toklin Jesús, exsin nyolintaq tiˈj, a naˈmtaq tul kanin Jesús twutz txˈotxˈ. 	 Isaya alisema maneno haya kwa sababu aliuona utukufu wa Yesu, akasema habari zake.


Ex toj oxe qˈij tukˈa nikyˈjin, ayetzin xjal twutz tkyaqil txˈotxˈ, aˈlchaqx kye kyxeˈchil, kyyol ex kytanim, kchi kaˈyil kyiˈj, ex mi txi kyqˈoˈn ambˈil, tuˈn kykuˈx muqet. 	 Watu wa kila kabila, lugha, taifa na rangi wataziangalia maiti hizo kwa muda wa siku tatu na nusu, na hawataruhusu zizikwe.


Ex ikyx tej Rahab, aj qya te Jericó, a aj kyˈaˈjiltaq; mix kyime teˈ kyukˈa t‑xjalil, ayeˈ mix kubˈe kynimineˈ Dios, quˈn tuˈn attaq tnimbˈil Rahab, a kubˈ tyekˈin, tej kyewitj xjal tuˈn, ayeˈ aj Israelqe, ayeˈ i ul kanin kaˈyilte tnam. Kubˈ tbˈinchin ikyjo, quˈn nchi joylajtztaqjo xjal anetziˈn, tuˈn kykubˈ bˈyet. 	 Kwa imani Rahabu aliyekuwa malaya hakuangamia pamoja na wale waliomwasi Mungu, kwa sababu aliwakaribisha wale wapelelezi.


Ayetzin kye Judas ex Silas, a qˈoˈntztaq kyoklin tuˈn qMan Dios te qˈmal teˈ Tyol, i nimsin kykˈuˈjjo nimil tuˈn kyyol, ex xi kyqˈmaˈn, tzeˈn tuˈn tjaw kyin kyibˈ tojjo kynimbˈil. 	 Yuda na Sila, ambao nao walikuwa manabii, walizungumza na hao ndugu kwa muda mrefu wakiwatia moyo na kuwaimarisha.


Atzin tnejil ajbˈil iky kaˈyin tzeˈnku bˈalun; atzin tkabˈ tzeˈnku jun tal wakx, atzin toxin attaq twutz tzeˈnku jun xjal, ex atzin tkyajin, iky kaˈyin tzeˈnku jun tˈiw nlipin. 	 Kiumbe cha kwanza kulikuwa kama simba, cha pili kama ng'ombe, cha tatu kilikuwa na sura kama mtu, na cha nne kilikuwa kama tai anayeruka.


Qkyaqilxa kubˈ lankˈaj twutz txˈotxˈ, ex nbˈiˈy tqˈajqˈojil twiˈ jun aˈla, a tzaj qˈmante weˈy toj kyyol aj Judiy. Chiˈ kyjaluˈn: ¡Saulo, Saulo! ¿Tiˈn wila ma chin el tikyˈiˈn? Axa n‑ok qˈoˈnte jun mibˈin tiˈjxa, ikyx tzeˈnku jun wakx nkjoˈn, aj tok twaˈbˈiˈn jun ma juchˈ kxbˈil, ex aj qa nya tumiljo nbˈant tuˈn. Xitzin nqˈmaˈntza: 	 Sisi sote tulianguka chini, nami nikasikia sauti ikiniambia kwa Kiebrania: Saulo, Saulo! Kwa nini unanitesa? Unajiumiza bure kama punda anayepiga teke fimbo ya bwana wake.


Wojtzqiˈn kybˈinchbˈiˈn bˈaˈn toj kynimbˈila. Tuˈnpetziˈn, ma kubˈ nqˈoˈn jun kolbˈil te jun majx, a mix aˈl jun aku tzˈel qˈinte. Exla qa ntiˈ nim kyipiˈn toj kywutzxjal, me ma kubˈ kykˈuˈnjiˈy nyola, tzeˈnkuxjo waja, ex ntiˈ ma kubˈ kyewiˈn qa nimilqiˈy. 	 Nayajua mambo yako yote! Sasa, nimefungua mbele yako mlango ambao hakuna mtu awezaye kuufunga; najua kwamba ingawa huna nguvu sana, hata hivyo, umezishika amri zangu, umelitii neno langu wala hukulikana jina langu.


ex tuˈn Jesucrist, a twutzxix yolin tiˈj tkyaqil a ma tli, a tnejil xjatz anqˈin te jun majx kyxol kyimnin, ex at tipin kyibˈaj tkyaqil kawil te twutz txˈotxˈ. Ate Jesucrist nkˈuˈjlinqe, ex ma qo kotpaj tuˈn toj il, noq tuˈn tchkyˈel. 	 na kutoka kwa Yesu Kristo, shahidi mwaminifu, wa kwanza kufufuliwa kutoka wafu, na ambaye ni mtawala wa wafalme wa dunia. Yeye anatupenda, na kwa damu yake ametufungua kutoka vifungo vya dhambi zetu,


Ex kykabˈilx kchi okil te junchˈin. 	 nao wawili watakuwa mwili mmoja. Kwa hiyo, wao si wawili tena bali mwili mmoja.


Tuˈnpetziˈn, mi qo kubˈ numj, quˈn axte Dios tukˈa tkyaqil tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj, ma tzaj toqxenin taqˈin qe toj akˈaj tumil, tuˈn kykyijxjal toj wen tukˈa. 	 Basi, Mungu, kwa huruma yake, ametukabidhi kazi hii na hivyo hatufi moyo.


Teˈ kykanin ja, i bˈaj ok tkaˈyin jniˈ xjal nchi bˈaj labˈintaq, ex nchi bˈaj oqˈ wen tiˈj kyimnin. 	 Wakafika nyumbani kwa ofisa wa sunagogi naye Yesu akasikia makelele, kilio na maombolezo mengi.


Antza i tene, tzmaxiˈ tej tkyim Herodes. Bˈant ikyjo, noq tuˈn tjapiˈn a tqˈma qAjaw tuˈn yolil Tyol Dios ojtxe. Chiˈ kyjaluˈn: Tzmax Egipto, ktzajil ntxkon weˈ nkˈwalch. 	 Akakaa huko mpaka Herode alipokufa. Jambo hilo lilifanyika ili neno alilosema Bwana kwa njia ya nabii litimie: "Nilimwita Mwanangu kutoka Misri."


Tzaj tqˈmaˈn Jesús qeˈy: Kyintza junjun kyiẍ tiˈjjo tzma xjatz kyuˈn. 	 Yesu akawaambia, "Leteni hapa baadhi ya samaki mliovua."


Quˈn kchi elitz lajoˈn kyojjo ja te naˈbˈl Dios. Expe tzul kanin jun qˈij, tuˈn kykubˈ bˈyoˈn kyuˈn, quˈn toj kywutz nyakuj nchi ajbˈin te Dios tuˈn ikyjo. 	 Watu watawatenga ninyi na masunagogi yao. Tena, wakati unakuja ambapo kila atakayewaua ninyi atadhani anamhudumia Mungu.


Me me te Dios tzˈaqlexix teˈ, ex chi kˈwel tzyuˈn tuˈn jikyinxix, ajxi tjapin bˈaj tkyaqil; ex ok chi elil kloˈn tuˈn, toj tqˈobˈ tajaw il. 	 Lakini Bwana ni mwaminifu. Yeye atawaimarisheni na kuwalinda salama na yule Mwovu.


Mi chi jaw kaˈylaja tiˈj tkyaqiljo lo, quˈn pon kanin jun qˈij nimxixtl tzeˈnku lo, aj kybˈinte tkyaqil kyimnin muquˈnqekux toj txˈotxˈ, tqˈajqˈojil nwiˈy, 	 Msistaajabie jambo hili; maana wakati unakuja ambapo wote waliomo makaburini wataisikia sauti yake,


Quˈn ikytzin ntqˈmaˈn Tyol Dios kyjaluˈn: Kchi tzajil tsmaˈn Dios t‑angel te kloltiy. 	 kwa maana imeandikwa: Atawaamuru malaika wake wakulinde,


Atzin tAjaw tkyaqiljo twutz txˈotxˈ, quˈn a Bˈinchilte. Me atzaj teˈ tul, mix kubˈe nimin kyuˈn t‑xjalil, aye aj Judiy. 	 Alikuja katika nchi yake mwenyewe, nao walio wake hawakumpokea.


Ataqtzin te Natán kˈwalbˈajtaql teˈ te David, a tkˈwaltaq Isaí, a tkˈwaltaq Obed, a tkˈwaltaq Booz, a tkˈwaltaq Sala, a tkˈwaltaq Naasón. 	 mwana wa Yese, mwana wa Obedi, mwana wa Boazi, mwana wa Salmoni, mwana wa Nashoni,


Japin kabˈe abˈqˈe ikyjo; me tbˈajlinxiˈ, bˈeˈx el tej Félix te kawil, ex okx Porcio Festo te t‑xel. Me atzinte Félix tajtaq teˈ, tuˈn tkanbˈitjo kyajbˈil aj Judiy tuˈn. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx kyij qˈoˈn te Pabl toj tze. 	 Baada ya miaka miwili, Porkio Festo alichukua nafasi ya Felisi, akawa mkuu wa Mkoa. Kwa kuwa alitaka kujipendekeza kwa Wayahudi, Felisi alimwacha Paulo kizuizini.


Me ante Jesús nchˈiyxixe tweˈ ex tnabˈl. Ntzalajtaq Dios tiˈj ex jniˈ xjal. 	 Naye Yesu akaendelea kukua katika hekima na kimo; akazidi kupendwa na Mungu na watu.


Ex xi tqˈmaˈnl kyjaluˈn: Kykaˈyink kyibˈa; mi pon kyeˈ kykˈuˈj tiˈj qˈinimil, quˈn nya tzmaxi ktenbˈil kyejiˈy kychwinqil, qa ma ten kyqˈinimila. 	 Basi, akawaambia wote, "Jihadharini na kila aina ya tamaa; maana uzima wa mtu hautegemei wingi wa vitu alivyo navyo."


Ex attaq jun qukˈiy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin Jesús, Lip tbˈi, tzajnin toj tnam Betsaida toj ttxˈotxˈ Galiley. Aye aj Grecia i tzaj laqˈe tkˈatz Lip, ex i kubˈsin kywutz te: Tata, noq same, qajatlaˈy tuˈn qyoliˈn tukˈa Jesús. 	 Hao walimwendea Filipo, mwenyeji wa Bethsaida katika Galilaya, wakasema, "Mheshimiwa, tunataka kumwona Yesu."


Ex ikyxjo, qˈmanxa kye tij qya tuˈn kybˈet‑xix toj tumil toj kychwinqil, tuˈn mi chi ok iqil yol, ex tuˈn mi chi txˈujte. 	 Hali kadhalika waambie wanawake wazee wawe na mwenendo wa uchaji wa Mungu; wasiwe wachongezi, au watumwa wa pombe. Wanapaswa kufundisha mambo mema,


Ayiˈn Pabl jun tsanjil Jesucrist, noq tuˈn tajbˈil qMan Dios. Kxel ntzˈibˈinjiˈy uˈj lo te kyeˈy, ayiˈy nimil iteˈ toj tnam Éfeso, a ayiˈy waˈlqexix toj kynimbˈila tiˈj Crist, a Jesús. 	 Mimi Paulo, mtume wa Kristo Yesu kwa mapenzi ya Mungu, nawaandikia ninyi watu wa Mungu huko Efeso, mlio waaminifu katika kuungana na Kristo Yesu.


Ex ikyxjo, a Tkawbˈil Dios, a at toj kyaˈj, tzeˈnku jun pa te tzuybˈil kyiẍ. Aj t‑xi xoˈyit toj aˈ, tkyaqil wiq kyiẍ ntzyet tuˈn. 	 "Tena, Ufalme wa mbinguni unafanana na wavu uliotupwa baharini, ukanasa samaki wa kila aina.


Kyxoljo txqantl, attaq txqan kyxobˈil tuˈn tok kymujbˈin kyibˈ kyukˈa nimil, me i tzalaj tiˈjjo nbˈanttaq kyuˈn. 	 Mtu yeyote mwingine ambaye hakuwa mwamini hakuthubutu kujiunga nao. Hata hivyo, watu wengine wasiokuwa wa imani hiyo waliwasifu.


Atzin jaˈlin, qa at jun aqˈnil ma bˈant jun taqˈin, il tiˈj tuˈn t‑xiˈ twiˈ tkˈuˈj, quˈn at toklin tiˈj, ex nya noq jun oyaj tuˈn t‑xiˈ te, noq tuˈn t‑xtalbˈil tajaw aqˈuntl. 	 Mfanyakazi hulipwa mshahara; mshahara wake si zawadi bali ni haki yake.


Ex jaw oqˈ Jesús. 	 Yesu akalia machozi.


Otaq meltzˈaj kˈulil twutz Dios toj Jerusalén, ex otaq tzˈajtz tuˈn tkanin toj ttanim. Qˈuqletaq toj tkarwaj, ex n‑uˈjintaq jun uˈj tzˈibˈin tuˈn Isaías, a yolil Tyol Dios ojtxe. 	 Alipokuwa anasafiri, alikuwa akijisomea kitabu cha nabii Isaya.


ex nya txˈujtinel, ex nya bˈujil, qalaˈ wen, ex cheˈwxix tanmin, ex nya xoˈnk tkˈuˈj tiˈj pwaq. 	 asiwe mlevi au mtu wa matata, bali awe mpole, apendaye amani; asiwe mtu wa kupenda fedha;


Ayetziˈn nchi kubˈ nimin teˈ nukˈbˈil lo, najleqe tukˈa qMan Dios ex Dios najle kyukˈa. Ex ma tzˈel qnikyˈ te qa najle Dios qukˈa, noq tuˈn Xewbˈaj Xjan, a o tzaj tqˈoˈn toj qanmin. 	 Anayezitii amri za Mungu anaishi katika muungano na Mungu na Mungu anaishi katika muungano naye. Kwa njia ya Roho ambaye Mungu ametujalia, sisi twajua kwamba Mungu anaishi katika muungano nasi.


Ante Pegr, teˈ tok tkaˈyin, tzaj tnaˈn tiˈjjo tqˈma Jesús tiˈjjo tqan iw, ex xi tqˈmaˈn: Aj Xnaqˈtzil, ¡Kaˈn! Ma tzqij tej tqan iw, aj kyij tqˈoˈn qanbˈil tiˈj. 	 Petro aliukumbuka, akamwambia Yesu, "Mwalimu, tazama! Ule mtini ulioulaani, umenyauka!"


Tuˈnpetziˈn, kxel nchqˈoˈn tuˈn t‑xiˈ kyukˈiy, tuˈn t‑xi tiˈn qqanila, ex tuˈn ikyjo, ok knimsitiljo kykˈuˈja toj kynimbˈila. 	 Ndiyo maana namtuma, ili aichangamshe mioyo yenu kwa kuwaambieni habari zetu.


Ex mix aˈlx jun tzaj tzaqˈwinte jun tyol. 	 Nao hawakuweza kumjibu swali hilo.


ex kux muqet, ex toj toxin qˈij, bˈeˈx jaw anqˈintl juntl majl, tzeˈnku ntqˈmaˈn toj Tyol Dios. 	 kwamba alizikwa, akafufuka siku ya tatu kama ilivyoandikwa;


Kukx nqo naˈn Diosjiˈy, ex nxi qqˈoˈn chjonte kyiˈja te Dios, a Manbˈaj te qAjaw Jesucrist, 	 Daima tunamshukuru Mungu, Baba wa Bwana wetu Yesu Kristo, wakati tunapowaombea.


Ex ikyqex kyeˈ xjal toj tnam Nínive kyojjo qˈij te Jonás kchi jawil weˈks toj tqˈijil paˈbˈin, aj kyokxjal toj xjelbˈil twutz Dios, ayeˈ iteˈ kyojjo qˈij jaˈlin, tuˈn kykubˈ tzˈaq toj kyil kyuˈn. Quˈn ayetziˈn xjal toj Nínive bˈeˈx ajtz tiˈj kyanmin, tej t‑xi tqˈmaˈn Jonás Tbˈanil Tqanil Dios kye. Ex ajo Tbˈanil Tqanil wiˈja jaˈlin nimxixtl toklin tzeˈnku toj tqˈijil Jonás. 	 Watu wa Ninewi watatokea siku ya hukumu, nao watakihukumu kizazi hiki kwamba kina hatia. Maana Waninewi walitubu kwa sababu ya mahubiri ya Yona, na kumbe hapa kuna kikuu kuliko Yona!


Texjo tqan ttzaj kyaqnajnabˈ kujxix. Ox luˈlinx txˈotxˈ, quˈn jun t‑angel tAjaw Tkyaqil kuˈtz toj kyaˈj, ex ul ttzi jul. El tiˈn ma tij abˈj, a toktaq te jupbˈilte, ex kubˈ qe tibˈaj. 	 Ghafla kutatokea tetemeko kubwa la nchi; malaika wa Bwana alishuka kutoka mbinguni, akalivingirisha lile jiwe, akalikalia.


Tuˈnpetziˈn, ku tel oqa te tkyaqiljo achbˈil kye kuˈxin nya wen, ex lipeka tiˈjjo a tzˈaqlexix, ex tiˈj tnimbˈila, tkˈuˈjbˈila, ex tmujbˈil tibˈa junx kyukˈa aye nchi nimsin tbˈi Dios tukˈa kyanmin saqxix. 	 Jiepushe na tamaa za ujana, fuata uadilifu, imani, upendo, amani, pamoja na watu wote ambao wanamwomba Bwana kwa moyo safi.


Quˈn qa kukx nqo bˈetjo toj qil, exsin otaqxi tzˈel qnikyˈ tiˈjjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil, ntiˈ juntl tumil tzeˈn tten tuˈn tnajsit qil, 	 Maana, tukiendelea kutenda dhambi makusudi baada ya kufahamu ukweli, hakuna dhabihu iwezayo kutolewa tena kwa ajili ya kuondoa dhambi.


Tuˈnpetziˈn, aye n‑ikyˈx kyuˈn, tzeˈnkuxjo tajbˈil qMan Dios, bˈaˈn tuˈn tok tilil kyuˈn, tuˈn tkubˈ kybˈinchin wen, ex tuˈn t‑xi kyoqxenin kyanmin toj tqˈobˈ Dios, a Chˈiysilkye, quˈn kukx njapin bˈaj Tyoljo. 	 Kwa hiyo, wale wanaoteseka kufuatana na matakwa ya Mungu, wanapaswa, kwa matendo yao mema, kujiweka chini ya Muumba wao ambaye ni wa kuaminika kabisa.


Me ayetzin xjal, exla qa jun nimil, a ntiˈjo lo kyukˈa, noq oˈkx n‑el kynikyˈ tiˈjjo te twutz txˈotxˈ, ex ma tzˈok kyjpuˈn kywutz tiˈj Dios, ex ma tzˈel naj toj kykˈuˈj, qa o chi txjet tojjo kyil. 	 Lakini mtu asiye na sifa hizo ni kipofu, hawezi kuona na amesahau kwamba alikwisha takaswa dhambi zake za zamani.


a lipchetz wiˈja, a nimxix toklin. Ntiˈ wokliˈn nixpe tuˈn woka te taqˈnil. 	 Huyo anakuja baada yangu, lakini mimi sistahili hata kumfungua kamba za viatu vyake."


noq tuˈn ttzi jun ichin, txˈnol saqpwaq, Demetrio tbˈi. A ichin anetziˈn, tzuntaq nchi bˈant muchˈ twutzbˈiyil ja tuˈn, te yekˈbˈilte ja te naˈbˈlte jun kydios, Artemisa tbˈi. Tuˈn ikyjo, tkyˈeˈtaq Demetrio, tuˈn kyniminxjal tiˈjjo Tbˈanil Tqanil, quˈn bˈiˈntaq tuˈn, qa ma chi niminxjal, nlaytaq chi loqˈin tiˈjjo kˈaẍjil anetziˈn; ex bˈeˈx aku najjo txqan kykanebˈ tiˈjjo kyaqˈin ikyjo. 	 Kulikuwa na mfua fedha mmoja aitwaye Demetrio, ambaye alikuwa na kazi ya kutengeneza sanamu za nyumba ya mungu wa kike aitwaye Artemi. Shughuli hiyo iliwapatia mafundi faida kubwa.


Tzˈibˈinkujiy lo te nejinel toj Ttanim Dios toj tnam Sardis: Ikytzin ntqˈmaˈn Jesús, a at Xewbˈaj Xjan tukˈa, ex a tzyul teˈ wuq cheˈw toj tman qˈobˈ: Wojtzqiˈn kybˈinchbˈiˈn, ex qa nchi ajbˈin weˈy toj kywutza. Me te weˈy, kyimninqiˈy toj kyanmiˈn. 	 "Kwa malaika wa kanisa la Sarde andika hivi: "Huu ndio ujumbe kutoka kwake yeye aliye na roho saba za Mungu na nyota saba. Nayajua mambo yako yote; najua unajulikana kuwa na uhai kumbe umekufa!


Kubˈ tbˈinchin tkyaqiljo lo tuˈntzintla awo qeˈ, a Judiyqoˈy, a tnejil tuˈn tqe qkˈuˈja tiˈj Crist, tuˈn qoka te Ttanim te jun nimsbˈil tbˈi Dios, a nimxix t‑xilin. 	 Basi, sisi tuliotangulia kumtumainia Kristo tunapaswa kuusifu utukufu wa Mungu!


Tej tbˈaj tyolin Jesús, ex teˈ tbˈinte Pegr ikyjo, bˈeˈx ex tkˈleˈn najchaq chˈintl, exsin ok ten yisolte tuˈn tqˈma, qa tuˈntaq tbˈajjo jniˈ ikyjo tiˈj. 	 Yesu aliwaambia jambo hilo waziwazi. Basi, Petro akamchukua kando, akaanza kumkemea.


Xi yolinl Jesús kyeˈ t‑xnaqˈtzbˈin. Chi kyjaluˈn: Ayetziˈn xjal, a kchi kˈwel bˈinte kyyola, a nyola nkubˈ kybˈiˈn. Ex ayetzin kyeˈ xjal, a kchi elil ikyˈin kyeˈy, ayin weˈ nchi el kyikyˈin. Ex alkyeˈ k‑elil ikyˈin weˈy, majxpe te Dios n‑el kyikyˈin, a saj chqˈon weˈy, chiˈ. 	 Halafu akasema, "Anayewasikiliza ninyi, ananisikiliza mimi; na anayekataa kuwapokea ninyi, anakataa kunipokea mimi. Yeyote anayekataa kunipokea, anakataa kumpokea yule aliyenituma."


Me naˈmtaq tikyˈ, atzin te ichin, a otaq chi etz taqˈnil tajaw il toj tanmin, kubˈsin teˈ twutz, tuˈn t‑xi lipe tiˈj Jesús, me mix ttziye te Jesús. Tzajtzin qˈmaˈntz te kyjaluˈn: 	 Yule mtu aliyetokwa na wale pepo akamsihi aende pamoja naye. Lakini Yesu hakumruhusu, bali akamwambia,


Aj tul kanin tkyaqiljo lo, okpetzin kchin iwliltza, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, aj ntzaja toj muj twutz kyaˈj tukˈa tkyaqil wipiˈn ex jniˈ nqoptzˈajiyila. 	 Halafu, watamwona Mwana wa Mtu akija katika wingu, mwenye nguvu na utukufu mwingi.


Nxi ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn tey, Timotey, ay ok nqˈoˈn te nkˈwala toj qnimbˈil. Noqit ax qMan Dios ex Crist, a Jesús, tzaj qˈoˈnte t‑xtalbˈil, tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj, ex jun nukˈbˈil toj tchwinqila. 	 nakuandikia Timotheo mwanangu halisi katika imani. Nakutakia neema, huruma na amani kutoka kwa Mungu Baba yetu na Kristo Yesu Bwana wetu.


Aye nejinel kyxol aj Judiy xi kytzaqˈwin: Toj tnam Belén toj txˈotxˈ Judey, chi chiˈ. Quˈn ikytziˈn kyij ttzˈibˈin yolil Tyol Dios ojtxe. Chiˈ kyjaluˈn: 	 Nao wakamjibu, "Mjini Bethlehemu, mkoani Yudea. Ndivyo nabii alivyoandika:


Me atzaj teˈ tel bˈajjo tpwaq, ul kanin nim waˈyaj tojjo tkyaqil nmaq tnam anetziˈn. Tuˈnpetziˈn, nimx waˈyaj ikyˈx tuˈn. 	 Alipomaliza kutumia kila kitu, kukatokea njaa kali katika nchi ile, naye akaanza kuhangaika.


I kyijku bˈant kyukˈa, tuˈn t‑xi chjet jun pwaq twiˈ kykˈuˈj junjun qˈij, exsin i xi tchqˈoˈntz tzma toj ttxˈotxˈ, tuˈn kyaqˈnin. 	 Akapatana nao kuwalipa dinari moja kwa siku, kisha akawapeleka katika shamba lake la mizabibu.


Quˈn nimkux jun kyixkˈoj kkyˈelix kyuˈnxjal, a bˈajxi kylaˈye tukˈaxjo tzajlin xkye twutz txˈotxˈ, ex mixla kqlaˈbˈil juntl majl, aj tjapin bˈaj tkyaqil. 	 Maana wakati huo kutakuwa na dhiki kuu ambayo haijapata kuwako tangu mwanzo wa ulimwengu mpaka leo, wala haitapata kutokea tena.


Bˈeˈx xi tchqˈoˈnkux jun xqˈuqil tnam, tuˈn tel ttxˈemin twiˈ Juan, ex tuˈn ttzaj tiˈn. Teˈ tkanin toj tze, bˈeˈx el ttxˈemin twiˈ Juan, 	 Basi, mfalme akamwamuru askari kukileta kichwa cha Yohane. Askari akaenda, akamkata kichwa Yohane mle gerezani,


Twutzx teˈ qa alkye taj tuˈn tjapin bˈaj ojtxe kawbˈil tuˈn, at tajbˈin te te, tuˈn tel qitit techil tiˈj tchibˈjil, tzeˈnku kubˈ tzˈibˈit toj Tuˈjil Tyol Dios. Me qa mix japin tuˈn, exla qa tok techil, ikyx tzˈeleˈ tzeˈnku ntiˈ techil tok twutz qMan Dios. 	 Kutahiriwa kwako kutakuwa na maana kama ukiitii Sheria. Lakini kama unaivunja Sheria, basi, ni afadhali ungalibaki bila kutahiriwa.


Simun, a toktaqljo qˈolbˈin te te Celote; ex Judas Iscariot, a ok meltzˈaj kˈayil te Jesús. 	 Simoni Mkanaani, na Yuda Iskarioti ambaye alimsaliti Yesu.


Kybˈajlinxi xmayin tiˈj, el kyiˈn xbˈalin, a ok kyqˈoˈn, exsin ok kyqˈoˈn a t‑xbˈalin toktaq, exsin etz kyiˈn tpeˈn ja te kawbˈil, a jaˈ tuˈn tok kypejkˈin twutz cruz. 	 Baada ya kumdhihaki, walimvua lile joho, wakamvika nguo zake, kisha wakampeleka kumsulubisha.


Xi tqˈmaˈn Pegr te: Ay Ananías, ¿Tiquˈn xi ttziyin tuˈn tokx tajaw il toj tanmin, tuˈn xkyij ttzyuˈnjiy chˈin pwaq, a saj qˈoˈn tey, tej xi kˈayit ttxˈotxˈa? Tuˈntziˈn, ma nikyˈin yol te Xewbˈaj Xjan. 	 Basi, Petro akamwuliza, "Anania, mbona Shetani ameuingia moyo wako na kukufanya umdanganye Roho Mtakatifu kwa kujiwekea sehemu ya fedha ulizopata kutokana na lile shamba?


Quˈn nimkux jun kyixkˈoj kkyˈelix kyuˈn, a bˈajxi kylaˈy tukˈaxjo tzajlin xkye twutz txˈotxˈ, ex mixla kqlaˈbˈil juntl majl, aj tjapin bˈaj tkyaqil. 	 Maana wakati huo kutakuwa na dhiki ambayo haijatokea tangu Mungu alipoumba ulimwengu mpaka leo, wala haitatokea tena.


Tzaj tchqˈoˈn juntl taqˈnil; noqx teˈ tkanin, bˈeˈx kubˈ kybˈyoˈn. I tzaj tchqˈoˈnl txqantl. Me ikyx bˈajjo kyiˈj: At kyˈixbˈe, ex at bˈeˈx bˈaj kubˈ kybˈyoˈn. 	 Mwenye shamba akatuma mtumishi mwingine tena, na huyo wakamuua. Wengine wengi waliotumwa, baadhi yao walipigwa, na wengi wakauawa.


Ex xi qqˈmaˈn: ¿Me jaˈ aku tzaje kywa txqan xjal quˈn? Mix yaˈ ntiˈx jun xjal najle tzaluˈn, qo chijiˈy. 	 Wanafunzi wakamwambia, "Hapa tuko nyikani; tutapata wapi chakula cha kuwatosha watu wengi hivi?"


Ayetzin t‑xnaqˈtzbˈin, teˈ kybˈin teˈ ikyjo, i jaw kaˈylajxixtl, ex i jaw qanlaj kyxolilex: Qa nlay chi okx qˈinin toj kyaˈj, ¿Yajtzila qetz? ¿Altzila kye k‑okixtz? 	 Wanafunzi wake wakashangaa sana wakaulizana, "Ni nani basi, atakayeweza kuokoka?"


ma tzaj kyqaniˈn tiˈjjo bˈaˈn xbˈant quˈn tiˈj jun yabˈ, tuˈn tel kynikyˈa tzeˈn xqˈanite. Kutzin. 	 Ikiwa mnatuuliza leo juu ya kile kitendo chema alichofanyiwa yule mtu aliyekuwa kiwete na jinsi alivyopata kuwa mzima,


Twutzxjo kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa ilaˈ qtzan yolil Tyol Dios, ex qa ilaˈ qtzan nmaq kawil kyibˈaj tnam kyajtaq tuˈn tok kykaˈyin a loqiˈy nchi kaˈyin tiˈj jaˈlin, me mina xkylonte. Ex kyajtaq tuˈn tok kybˈiˈn ajo nchi bˈiˈn tiˈj jaˈlin, ex ikyxjo mina xkybˈi, chiˈ. 	 Hakika, manabii na wafalme walitamani kuona yale mnayoyaona ninyi wasiyaone, na kusikia yale mnayoyasikia wasiyasikie."


Ex mix al qe txi kyqˈmaˈne; noq kyij ten kyxolx, me nchi yolintaq tzeˈn tzˈelpineˈ yol, a tuˈn tjaw anqˈin juntl majl. 	 Basi, wakashika agizo hilo, lakini wakawa wanajadiliana wao kwa wao maana ya kufufuka kutoka wafu.


Ex tej tkyij ten Moisés twiˈ wutz Sinaí yolil tukˈa Dios, bˈeˈx xi kyqˈmaˈn te Aarón: Bˈinchinkuy txqan qdiosa, tuˈn tmojin qukˈiy, quˈn nya bˈiˈn quˈn, tiˈ ma bˈajte Moisés, a s‑etz qˈinqeˈy toj Egipto. 	 Walimwambia Aroni: Tutengenezee miungu itakayotuongoza njiani, maana hatujui yaliyompata Mose huyu aliyetuongoza kutoka Misri!


Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, bˈeˈx el tpaˈn tej aj tzˈibˈil tibˈ kyiˈjxjal. 	 Baada ya kusema hayo aliuvunja mkutano.


Me kxel nqˈmaˈn kyeˈy. Jun paqx aku naj te kyaˈj exsiˈn jniˈ txˈotxˈ, me mexjo kawbˈil, a xi ttziyin Dios ojtxe, nipe jun tal tẍkyin yol, a tzˈibˈinku, nlayx tziyajtzx teˈ, tuˈn mi japin bˈaje. 	 Lakini ni rahisi zaidi mbingu na dunia kupita, kuliko hata herufi moja ya Sheria kufutwa.