Me nimx jaˈlin iteˈk te tnejil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, me chi kyjel te tchˈibˈil, qa ntiˈ kynimbˈil. Ex nimx ntiˈ kyoklin tzaluˈn twutz txˈotxˈ jaˈlin, me kchi okil te tnejil noq tuˈn kynimbˈil. 	 Lakini wengi walio wa kwanza watakuwa wa mwisho, na walio wa mwisho watakuwa wa kwanza."


Junx nqo rinintaqa, me nej in kaniˈn chˈintl weˈ ttzi jul tzeˈnkuˈ te Pegr. 	 Wote wawili walikimbia lakini yule mwanafunzi mwingine alikimbia mbio zaidi kuliko Petro, akatangulia kufika kaburini.


Kyqˈolbˈinxjiˈy nxjalila Herodión, ex kye jniˈqe tzajnin tiˈj tbˈaj Narciso, quˈn ex nimilqe tiˈj qAjaw. 	 Salamu zangu kwa Herodiana, mwananchi mwenzangu; na kwa jamaa yote ya Narkisi iliyojiunga na Bwana.


Quˈn nya ma chin tzaj weˈ toj kyaˈj, tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn noqx alkye waja; qalaˈ oˈkx tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn a tajjo Dios, a saj smaˈn weˈy. 	 kwani nimeshuka kutoka mbinguni si kwa ajili ya kufanya matakwa yangu, ila kutimiza matakwa ya yule aliyenituma.


Kxel nqˈmaˈnjiˈy luˈn twutz qMan Dios: Tkyaqiljo ma txi ntzˈibˈiˈn kyeˈy, twutzxix. 	 Haya ninayowaandikieni, Mungu anajua; sisemi uongo.


tuˈntzintla at jun kutxbˈil teˈ qanmin. 	 Naam, tunapaswa kuvikwa namna hiyo ili tusije tukasimama mbele ya Mungu bila vazi.


Ajtzin kyetz bˈaj tuˈn, kˈwel nej kywutz, exsin kchi okil lipe rit tiˈj, quˈn n‑el kynikyˈ te tqˈajqˈojil twiˈ. 	 Akisha watoa nje huwatangulia mbele nao kondoo humfuata, kwani wanaijua sauti yake.


Me at junjuntl nkyqˈmaˈntaq: A ma jqet kywutz moẍ tuˈnx xjal lo, ¿Ma mipetla xbˈant jun tiˈ tuˈn, tuˈn mi kyime Lázaro? 	 Lakini baadhi yao wakasema, "Je, huyu aliyemfumbua macho yule kipofu, hakuweza kumfanya Lazaro asife?"


Xi tqˈmaˈn Jesús te: Mi tzalaja noq tuˈn ma chin tliˈy, ex ma chin ok tmekoˈn qa ayinjiˈy, quˈn naˈmx njaxa tukˈa nMaˈn. Quˈn aj njaxa toj kyaˈj, tzul jun tzaljbˈil nimxix te teˈy, aj tul Xewbˈaj Xjan toj tanmiˈn te jun majx. Me kux txiˈy, ex qˈmaˈnxa tqanil kye nxnaqˈtzbˈiˈn, a kˈuˈjlinqexix wuˈn. Chkujiy kyjaluˈn: Kchin jawixa tkˈatz Dios, a nMaˈn ex kyMaˈn. Ex ma chin kaniˈn tukˈa nDiosa, a axjo kyDiosa. 	 Yesu akamwambia, "Usinishike; sijakwenda bado juu kwa Baba. Lakini nenda kwa ndugu zangu uwaambie: nakwenda juu kwa Baba yangu na Baba yenu, Mungu wangu na Mungu wenu."


Quˈn awotzinqe Judiyqo toj qitzˈjlintz, ex nya tzajninqo kyxol xjal, aye mi ojtzqiˈn Dios kyuˈn. 	 Kweli, sisi kwa asili ni Wayahudi, na si watu wa mataifa mengine hao wenye dhambi!


Nimx in tzalaja teˈ kyul junjun erman tukˈa tqanil tiˈja, qa waˈlxixa toj tnimbˈila tiˈj Dios, a twutzxix. 	 Nimefurahi sana ndugu kadhaa walipofika hapa, wakaiambia juu ya uaminifu wako kuhusu ukweli; naam, wewe unaishi daima katika ukweli.


Quˈn a t‑xilin Tkawbˈil Dios, nya noq qtzi, qalaˈ il tiˈj tuˈn tyekˈin qa at tipin Dios qukˈa. 	 Maana Utawala wa Mungu si shauri la maneno matupu, bali ni nguvu.


Me nqayin tkˈatz Belén, iteˈtaq junjun kyikˈlel nchi bˈaj xqˈuqintaq kyiˈj kyrit qnikyˈin. 	 Katika sehemu hizo, walikuwako wachungaji wakikesha usiku mbugani kulinda mifugo yao.


Quˈn ikyqinx wejiˈy at weˈ kawilwe, me ex iteˈ xoˈl qˈaqˈ iteˈkx tjaqˈ nkawbˈila. Qatzin ma txi nqˈmaˈn te jun kyjaluˈn: Kux txiˈy, ex bˈeˈxsin kxeltz; ex qa: Kux tzaja, qa nchijiˈy te juntl, ex bˈeˈx ktzajil. Ex qa: Bˈinchinkujiy luˈn, qa nchijiˈy te waqˈnila, ex bˈeˈx kˈwel tbˈinchin. Ikytziˈn, n‑el nikyˈjiˈy tiˈja, qa aku qˈanj noq tuˈn Tyola. 	 Maana, hata mimi niliye mtu chini ya mamlaka ya wengine, ninao askari chini yangu. Namwambia mmoja, Nenda! naye huenda; na mwingine, Njoo! naye huja; na mtumishi wangu, Fanya kitu hiki! naye hufanya."


Me atzin jaˈlin, a Dios tzaj tqˈoˈn tkyˈiwbˈil te Abraham ex te tyajil. Me mi ntqˈmaˈn Tuˈjil Tyol Dios qa kyiˈj ilaˈ tyajil, qalaˈ tiˈj junchˈin tyajil, ax Crist. 	 Basi, Abrahamu alipewa ahadi, yeye pamoja na mzawa wake. Maandiko hayasemi: "Na wazawa wake," yaani wengi, bali yasema, "Na mzawa wake," yaani mmoja, naye ndiye Kristo.


Xi kyqˈmaˈn ttata ikyjo noq tuˈn kyxobˈil kye aj Judiy, quˈn bˈiˈntaq kyuˈn, qa otaq chi kyij aj Judiy toj wen, tuˈn tex lajet jun aˈla toj ja te naˈbˈl Dios, qa ma txi kyqˈmaˈn qa axix Jesúsjo a Crist. 	 Wazazi wake walisema hivyo kwa sababu waliwaogopa viongozi wa Wayahudi kwani viongozi hao walikuwa wamepatana ya kwamba mtu yeyote atakayekiri kwamba Yesu ni Kristo atafukuzwa nje ya sunagogi.


Noq jun techil teˈ lo, chi Jesúsjo. Me kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa nimxixtl teˈ tzaljbˈil kbˈajil toj kyaˈj tiˈj jun aj il qa ma nimin, tzeˈnkuljo kyiˈjjo bˈeljajlajaj toj jweˈ kˈal xjal, a bˈaˈn kyten toj kywutz. 	 Kadhalika nawaambieni, ndivyo kutakavyokuwa na furaha mbinguni kwa ajili ya kutubu kwa mwenye dhambi mmoja, kuliko kwa ajili ya watu tisini na tisa wanaojiona kuwa wema, wasiohitaji kutubu.


Chi naˈn Diosa, noqit nya toj jbˈalilku, mo tojku jun qˈij te ajlabˈl kubˈ tzˈaqe ikyjo. 	 Ombeni ili mambo hayo yasitukie nyakati za baridi.


Me qa nya wenjo aqˈnil, exsin qa chiˈ kyjaluˈn toj tanmin: Yajla tzul tajaw ja. 	 Lakini kama mtumishi mbaya akijisemea moyoni: Bwana wangu anakawia kurudi,


Me atzin te Pabl xi ttzaqˈwin: Nya txˈuˈjqin weˈ, ay Festo, a nimxix toklina, qalaˈ mikyxi teˈ, quˈn tumilxix ex twutzxixjo, a xi nqˈmaˈn. 	 Lakini Paulo akasema, "Sina wazimu mheshimiwa Festo: Ninachosema ni ukweli mtupu.


Ayiˈy werman, a nyakuj nkˈwalqiˈy; chˈix tjapin bˈaj tqˈijil twutz txˈotxˈ. Tuˈn ikyjo, o tzˈok kybˈiˈn tiˈj jun jyol qˈoj tzul kanin, kjawil tnimsin tibˈ twutz Klolqe Jesús. Me atzin jaˈlin, ma chi bˈaj yekˈin ilaˈ jyol qˈoj tiˈj Klolqe. Ex tuˈn ikyjo, bˈiˈn quˈn qa chˈix tjapin bˈaj tqˈijil twutz txˈotxˈ. 	 Watoto, mwisho u karibu! Mlikwisha sikia kwamba adui wa Kristo anakuja, na sasa adui wengi wa Kristo wamekwisha fika, na hivyo twajua kwamba mwisho u karibu.


Quˈn noqit twutzxtz qa mi nchi jaw anqˈin kyimnin, exitla ikyxjo te Crist, bˈeˈxitla kyim teˈ te jun majx. 	 Maana, ikiwa ni kweli kwamba wafu hawafufuki, basi naye Kristo hakufufuka.


Teˈ tok tkaˈyin Jesús nimx xjal nbˈaj rinin tuˈn kykanin tkˈatz, xi tqˈmaˈn te taqˈnil tajaw il: Noq tuˈn tpaja, mina nbˈant tbˈiˈn ex tyolin qˈa. Kxel nqˈmaˈn teˈy, tuˈn tetza toj tanmin, ex tuˈn mina tzˈokx majla. 	 Yesu alipouona umati wa watu unaongezeka upesi mbele yake, alimkemea yule pepo mchafu, "Pepo unayemfanya huyu mtoto kuwa bubu-kiziwi, nakuamuru, mtoke mtoto huyu wala usimwingie tena!"


Kykaˈyink kyibˈa, tuˈn mi kubˈe tzˈaqe kyibˈaja a kyij kytzˈibˈin yolil Tyol Dios kyjaluˈn: 	 Jihadharini basi, msije mkapatwa na yale yaliyosemwa na manabii:


Xi kyqanin angel te: ¿Qya, tiquˈn n‑oqˈa? Xi ttzaqˈwin Mariy: Tuˈntziˈn ma txi qˈiˈn wAjawa, ex ntiˈ bˈiˈn wuˈn jaˈ ma kubˈe qˈoˈne. 	 Hao malaika wakamwuliza, "Mama, kwa nini unalia?" Naye akawaambia, "Wamemwondoa Bwana wangu, na wala sijui walikomweka!"


Kyqˈonka tilil, a atxku ambˈil, tuˈn kybˈinchiˈn wen, quˈn aye tqˈijil jaˈlin, nya wenqe. 	 Tumieni vizuri muda mlio nao maana siku hizi ni mbaya.


Atzin tej tnejil xqˈuqil, bˈeˈx ok laqˈe tkˈatz Pabl, ex xi tqanin: ¿Ma twutzxsiˈn qa at toklin kyxol aj Rom? Twutzx teˈ, chi Pabljo. 	 Basi, mkuu wa jeshi alimwendea Paulo, akamwambia, "Niambie; je, wewe ni raia wa Roma?" Paulo akamjibu, "Naam."


Nya tuˈn kyxi lipeˈy kyiˈjjo xnaqˈtzil, a nya wen, quˈn noq tiˈjjo kybˈinchbˈin k‑elile kynikyˈa kyiˈj. Quˈn ikytziˈn tzeˈnku jun tze, a nya wen, nlay tzˈel twutz, a wen te lobˈj. Ex ikyxjo, jun tze, a tbˈanil, nlay tzˈel twutz, a nya wen. 	 "Mti mwema hauzai matunda mabaya, wala mti mbaya hauzai matunda mazuri.


Tuˈnpetziˈn, qa at jun saj txˈixwe wiˈja ex tiˈjjo nyola, ex ikyx wejiˈy, ayiˈn Tkˈwal Ichin, ex ok kchin tzajil txˈixwe weˈ te, aj wula tukˈa nkawbˈila ex tukˈa tqoptzˈajiyil nMaˈn junx kyukˈa jniˈ xjan angel. 	 Mtu akinionea aibu mimi na mafundisho yangu, Mwana wa Mtu atamwonea aibu mtu huyo wakati atakapokuja katika utukufu wake na wa Baba na wa malaika watakatifu.


Ex xi kytzaqˈwin: Bˈalaqa kchi kˈwel tbˈyoˈn te jun majx. Ex bˈalaqa kxel tqˈoˈn ttxˈotxˈ te kymajin txqantl taqˈnil, ayeˈ chi chojil manbˈil txˈotxˈ tojxix tqˈijil. 	 Wao wakamjibu, "Atawaangamiza vibaya hao waovu, na lile shamba atawapa wakulima wengine ambao watampa sehemu ya mavuno wakati wa mavuno."


Tkyaqiljo jniˈ t‑xilin kyxnaqˈtzbˈil yolil Tyol Dios ojtxe exsin ojtxe kawbˈil, noq jun tqanil tiˈjjo Tkawbˈil Dios, a tuˈntaq tul, tzeˈnku ma tzul Juan chikyˈbˈilte. 	 Mafundisho yote ya manabii na sheria yalibashiri juu ya nyakati hizi.


Qatzin ikyxl xbˈantjo tuˈn, qˈmaˈnxa te tkyaqil Ttanim Dios. Ex qa mi xkubˈ tbˈiˈnx kyyol tkyaqil Ttanim Dios, kyqˈonka tzeˈnku jun nya nimil, mo tzeˈnku jun peyil pwaq, a iˈjlemil kyuˈnxjal. 	 Asipowasikia hao, liambie kanisa. Na kama hatalisikia kanisa, na awe kwako kama watu wasiomjua Mungu na watoza ushuru.


Me mix i kubˈe kẍe junx, tzmaxiˈ tej tul itzˈje tnejil tal, a qˈa, a otaqxi tzˈok tzˈaq. Ex ok tqˈoˈn tbˈi Jesús. 	 Lakini hakumjua kamwe kimwili hata Maria alipojifungua mtoto wa kiume. Naye Yosefu akampa jina Yesu.


Ex ayetzin kyxmilil otaq kyim ok kchi kyjel kuẍbˈin toj tnam Jerusalén, jaˈ kubˈ bˈyoˈn kyAjaw twutz cruz. Ajo tnam, iky n‑ele tzeˈnku Sodoma exsin Egipto, aye techil tiˈjjo tkyaqil nya wen. 	 Maiti zao zitabaki katika barabara za mji mkuu ambapo Bwana wao alisulubiwa; jina la kupanga la mji huo ni Sodoma au Misri.


Me bˈeˈx aj tchqˈoˈn Jesús, me nej xiˈ toqxenin te kyjaluˈn: 	 Kisha Yesu akamwambia aende zake upesi na kumwonya vikali,


Tuˈnpetziˈn, il tiˈj tuˈn kytzyuˈn kyibˈa tuˈn kyqˈoˈn ambˈil kye txqantl tuˈn kyyolin. 	 Kipaji cha kutangaza ujumbe wa Mungu ni lazima kitawaliwe na huyo mwenye hicho kipaji.


Tuˈnpetziˈn, a tzajnin te Dios, a ntiˈ tajbˈin kywutz xjal, nimxixtl toklin tzeˈnku tkyaqil kynabˈlxjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ. Ex atziˈn a nyakuj ntiˈ tipin kywutzxjal, nimxixtl teˈ tipin tzeˈnku tkyaqil kyipin xjal. 	 Maana kinachoonekana kuwa ni upumbavu wa Mungu, kina busara zaidi kuliko hekima ya binadamu; na kinachoonekana kuwa ni udhaifu wa Mungu, kina nguvu zaidi kuliko nguvu za binadamu.


Quˈn nyaqe kyeˈ ẍi jaw skˈoˈn weˈy; qalaˈ ayin weˈ ẍin jaw skˈoˈn kyeˈy. Tuˈnpetziˈn, kxel woqxenin kyeˈy, tuˈn kyxiˈy, ex tuˈn tel kywutza nimxix toj kychwinqila, ex atzin kywutza, tuˈn tten te jun majx. Ikytziˈn, ktzajile tqˈoˈn nManjiˈy tkyaqiljo kxel kyqaniˈn toj tumil nbˈiˈy. 	 Ninyi hamkunichagua mimi; mimi niliwachagueni na kuwatuma mwende mkazae matunda, matunda yadumuyo, naye Baba apate kuwapa ninyi chochote mumwombacho kwa jina langu.


Bˈiˈnkuy. Mi txi tqˈmaˈn te aˈla. Qalaˈ ku txiˈy, ex yekˈinx tibˈa te kypale aj Judiy, ex qˈonxa jun oyaj te aqˈbˈil chjonte, tuˈn ma tzul Dios tey, a tzeˈnkuxjo kubˈ ttzˈibˈin Moisés ojtxe, tuˈntzin kybˈin texjal qa ma qˈanita. 	 "Usimwambie mtu yeyote jambo hili, ila nenda ukajionyeshe kwa kuhani; kisha utoe sadaka kwa ajili ya kutakasika kwako kama alivyoamuru Mose, iwe uthibitisho kwao kwamba umepona."


Ayin wejiˈy a wabˈj, a qˈol teˈ chwinqil anetziˈn. 	 Mimi ni mkate wa uzima.


Jaw tiˈnxix te Jesús tqˈajqˈojil twiˈ. Chiˈ kyjaluˈn: Ay Taa, toj tqˈobˈa kxel woqxenin weˈ wanim. Tej tbˈaj tqˈmaˈn tyol ikyjo, bˈeˈx el kyim. 	 Yesu akalia kwa sauti kubwa: "Baba, naiweka roho yangu mikononi mwako." Alipokwisha sema hayo, akakata roho.


Ex atzin tkabˈ angel xi tqonjo tlaq tibˈaj ttxuyil aˈ, ex bˈeˈx okjo aˈ te chikyˈ tzeˈnku tchkyˈel jun kyimnin. Ex bˈeˈx i bˈaj kyimjo tkyaqiljo najleqetaq toj. 	 Kisha malaika wa pili akamwaga bakuli lake baharini. Nayo bahari ikawa damu tupu kama damu ya mtu aliyekufa, na viumbe vyote hai baharini vikafa.


Ikyxjo tzeˈnku ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: ¿Ankye n‑el tnikyˈ te t‑xilin tnabˈl qAjaw? ¿Ex ankyeˈ aku tzaj xnaqˈtzinte? Ikytzin tzeˈnku qe, atqe tnabˈl Crist qukˈa. 	 Maandiko yasema: "Nani awezaye kuifahamu akili ya Bwana? Nani awezaye kumshauri?" Lakini sisi tunayo akili ya Kristo.


Bˈeˈxsin jaw kypejkˈiˈn xqˈuqil te Rom twutz cruz, ex bˈaj kubˈ kypaˈn t‑xbˈalin Jesús kywutz. Me nej, i bˈaj saqchan tiˈj alkyetaq tuˈn tkanbˈinte, tuˈn t‑xi tiˈn. 	 Basi, wakamsulubisha, wakagawana mavazi yake kwa kuyapigia kura waamue nani angepata nini.


Ikyjo tzeˈnku jun qya, a ma jaw meje tukˈa tchmil. A itzˈxtaqjo tchmil, at toklin tkawbˈil mejebˈlin tibˈaj. Me qatzin qa ma kyimjo tchmil, ma tzaqpajjo qya tjaqˈjo tkawbˈil mejebˈlin, a attaq tibˈaj. 	 Mathalan: mwanamke aliyeolewa anafungwa na sheria muda wote mumewe anapokuw hai; lakini mumewe akifa, hiyo sheria haimtawali tena huyo mwanamke.


Atzaj teˈ t‑xi qqˈmaˈn te qa otaq qliˈy qAjaw, tzaj tqˈmaˈn qeˈy: Qa mix nliˈy tkyˈixlbˈin tqˈobˈ, ex qa mi s‑okx nlimoˈn twiˈ nqˈobˈa kyojjo jaˈ okxi kxbˈil; ex qa mi s‑okx nqˈoˈn nqˈobˈa toj tẍutil t‑xukˈ, nlayx txi nnimiˈn. 	 Basi, wale wanafunzi wengine wakamwambia, "Tumemwona Bwana." Thoma akawaambia, "Nisipoona mikononi mwake alama za misumari, na kutia kidole changu katika kovu hizo, na kutia mkono wangu ubavuni mwake, sitasadiki."


Tkyaqiljo lo kubˈ tbˈinchin Jse liwey, quˈn ntiˈtaql ambˈil, quˈn chˈixtaq tok qaq or te qale. Quˈn tojjo or anetziˈn, iltaq tiˈj tuˈn t‑xi tzaqpet aqˈuntl, tuˈn t‑xi xkyejo qˈij te ajlabˈl. 	 Siku hiyo ilikuwa Ijumaa, na maandalio ya siku ya Sabato yalikuwa yanaanza.


Tuˈnpetziˈn, tukˈa tkyaqil wanmiˈn kˈwel yupinjiˈy jniˈ at weˈy, majxpe nchwinqila kxel nqˈoˈn, noq tuˈn kyel wenkuy toj kynimbˈila. ¿Nyatzaj oˈkqinx weˈ nbˈyoˈn wibˈa kyiˈja, ex ayetzin kyeˈ ntiˈx npon kykˈuˈja wiˈja? 	 Mimi ni radhi kabisa kutumia nilicho nacho, na hata kujitolea mimi mwenyewe kabisa, kwa faida ya roho zenu. Je, mtanipenda kidogo ati kwa kuwa mimi nawapenda ninyi mno?


Xi ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: Ay Pegr, twutzxix kxel nqˈmaˈn tey, texjo qnikyˈin lo, a naˈmtaqx toqˈ tman ekyˈ, kchin kˈwel tewiˈn oxe maj kywutzxjal, ex kxel tqˈmaˈn, qa nya ojtzqiˈnqiˈn tuˈn. 	 Yesu akamjibu, "Nakwambia wewe Petro, kabla jogoo hajawika leo utakuwa umenikana mara tatu."


Waja tuˈn t‑xi nqˈmaˈn kyeˈy werman; qa a qxmilil te twutz txˈotxˈ ntiˈ toklin tuˈn tten toj Tkawbˈil Dios te jun majx toj kyaˈj; quˈn a nlay tpa, ntiˈ toklin tiˈjjo a nlay bˈaj. 	 Basi, ndugu, nasema hivi: kile kilichofanywa kwa mwili na damu hakiwezi kuushiriki Ufalme wa Mungu; na chenye kuharibika hakiwezi kuwa na hali ya kutoharibika.


Te weˈy, ikyxjo lo tzeˈnku jun mojil tukˈa chmilbˈaj toj jun mejebˈlin: Tkyaqil xjal ma chi ok tzeˈnku jun xuˈjbˈaj. Nchin tzalaja, aj t‑xi lipexjal tiˈj Jesús, tzeˈnkujo mojil ntzalaj aj t‑xi lipe xuˈjlbˈaj tiˈj tchmil. Tuˈnpetziˈn, tzunx nchin tzalaja tuˈn nxi nbˈiˈn tqanil, qa tkyaqilxjal ma txi lipe tiˈj Jesús. 	 Bibiarusi ni wake bwanaarusi, lakini rafiki yake bwana arusi, anayesimama na kusikiliza, hufurahi sana anapomsikia bwana arusi akisema. Ndivyo furaha yangu ilivyokamilishwa.


Ayin weˈ Tbˈanil Kyikˈlel. Jun kyikˈlel tbˈanil kxel tqˈoˈn teˈ tchwinqil tuˈn tkyim, noq tuˈn kykletjo trit. 	 "Mimi ni mchungaji mwema. Mchungaji mwema huutoa uhai wake kwa ajili ya kondoo wake.


Quˈn tzeˈnku kyeˈ, at kynabˈla; me qa ikyjo, ¿Tzeˈntzin tten n‑ikyˈx kyuˈn kyukˈa a ntiˈ kynabˈl? 	 Ninyi ni wenye busara, ndiyo maana hata mnawavumilia wapumbavu!


Ex axsa jaˈ qˈumje: Nya Ntanimqiˈy; ex axsa k‑okile qˈoˈn kybˈi te tkˈwal Dios itzˈ. 	 Na pale walipoambiwa: Ninyi si wangu hapo wataitwa: Watoto wa Mungu hai."


Ante angel ok ttzyuˈn ajo ma tijxix txuk, a iky kaˈyin tzeˈn xmatx, aj ma tij kan attaq ojtxe, a tajaw il, a satanás tbˈi; ex ok tkˈloˈn toj mil abˈqˈe. 	 Akalikamata lile joka--nyoka wa kale, yaani Ibilisi au Shetani--akalifunga kwa muda wa miaka elfu moja.


Atzaj teˈ tok ten bˈinchilte lo, attaq jun, ma ninxtaq txqan tkˈas. 	 Ukaguzi ulipoanza, akaletewa mtu mmoja aliyekuwa na deni la fedha talanta elfu kumi.


quˈn tuˈn bˈeˈx saj nxobˈila tey, quˈn kuj xjal te. Njaw tiˈnjiy, a nyay nkubˈ qˈonte, ex njaw tchmonjiy twutz awal, a nyay nkux awante. 	 kwa maana niliogopa kwa sababu wewe ni mtu mkali. Wewe ni mtu ambaye huchukua yasiyo yako, na huchuma ambacho hukupanda.


Tuˈnpetziˈn, mi nqo yoliˈn toj aqˈuntl qil qibˈxa; qalaˈ nxi qqˈmaˈn qa a Jesucrist tAjaw Tkyaqil, ex awotzin qeˈ, ma tzˈok qqˈon qibˈa tuˈn qajbˈin kyeˈy toj tumil tbˈi. 	 Maana hatujitangazi sisi wenyewe, ila tunamhubiri Yesu Kristo aliye Bwana, sisi wenyewe tukiwa watumishi wenu kwa ajili ya Yesu.


Atzin qya luˈn toktaq t‑xbˈalin, tzeˈnku t‑xbˈalin qˈinin, kyaq kaˈyin. Ex nojnin tiˈj tuˈn qˈanpwaq, ex ilaˈ wiq tal abˈj ntzˈiltzˈin wen. Ex qˈiˈntaq jun vas toj tqˈobˈ bˈinchin tuˈn qˈanpwaq, nojnin kyukˈa jniˈ til ex tkyaqil ttzˈilil tkyˈaˈjbˈin. 	 Mwanamke huyo alikuwa amevaa vazi la rangi ya zambarau na nyekundu; alikuwa amejipamba kwa dhahabu, mawe ya thamani na lulu. Mkononi mwake alishika kikombe cha dhahabu ambacho kilikuwa kimejaa machukizo na mambo machafu yanayoonyesha uzinzi wake.


ex kchi jaw anqˈintl. Ayeˈ wen kybˈinchbˈin, kchi jawil anqˈin, tuˈn tten kychwinqil te jun majx. Ex ayetziˈn nya wen kybˈinchbˈin, ex kchi jawil anqˈin kye, tuˈn kyxiˈ toj najin te jun majx. 	 nao watafufuka: wale waliotenda mema watafufuka na kuishi, na wale waliotenda maovu watafufuka na kuhukumiwa.


Kybˈinchinkuy tkyaqiljo lo tukˈa tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja, quˈn ntiˈ juntl tiˈ tzˈaqlexixtl tuˈn kymujbˈinte kyibˈa. 	 Zaidi ya hayo yote, zingatieni upendo kwani upendo huunganisha kila kitu katika umoja ulio kamili.


Quˈn tbˈanilxjo t‑xilin qMan, quˈn mi xtaqˈ tuˈn tel tnikyˈtzajil kyuˈnxjal noq tuˈn kynabˈl nimx tiˈjjo te twutz txˈotxˈ. Qalatziˈn nejxix xtaqˈ kolbˈil kye xjal, ayeˈ i nimin tiˈj Tyol, exla qa ntiˈ tajbˈin toj kywutz junjuntl. 	 Maana, kadiri ya hekima ya Mungu, watu hawawezi kumjua Mungu kwa njia ya hekima yao wenyewe. Badala yake, Mungu amependa kuwaokoa wale wanaoamini kwa njia ya kile ambacho wenye hekima wanakiona kuwa ni upumbavu, yaani ujumbe tunaohubiri.


Jun maj, aye t‑xnaqˈtzbˈin Juan, a Jawsil Aˈ, kubˈ kypaˈn waˈyaj, ex ikyqex kye kyxnaqˈtzbˈin Parisey. I tzajtzin junjun xjal te Jesús, ex xi kyqˈmaˈn: ¿Tinquˈn nkubˈ kypaˈn kye t‑xnaqˈtzbˈin Juan waˈyaj exqetziˈn kyxnaqˈtzbˈin Parisey, tuˈn kynaˈn Dios, ex ayetziˈn te mina? 	 Wakati mmoja wanafunzi wa Yohane na wanafunzi wa Mafarisayo walikuwa wanafunga. Basi, watu wakaja, wakamwuliza Yesu, "Kwa nini wanafunzi wa Yohane na wa Mafarisayo wanafunga, lakini wanafunzi wako hawafungi?"


Tkyaqiljo xnaqˈtzbˈil lo nyakuj at tumil, quˈn tuˈn nkubˈ kymutxsin kyibˈ tuˈn, ex nkubˈ kykyˈixbˈin kyxmilil tuˈn, ex kujxixjo lo tuˈn tjapin. Me tkyaqiljo luˈn ntiˈ tumil tuˈn ttxˈixpit qanmin tuˈn, tiˈj tkyaqiljo nya wen, a ntqanin ojtxe qten. 	 Kweli, masharti hayo yaonekana kuwa ya hekima katika namna ya ibada ya kujitakia wenyewe, unyenyekevu wa uongo na kuutendea mwili kwa ukali; lakini kwa kweli, haifai chochote kuzuia tamaa za mwili.


Kyqˈonxa yajbˈil, tuˈn tikyˈx kyuˈn, tzeˈnkuxjo otaq txi kyqˈoˈn kyibˈ nej, tuˈn kynimsin kyibˈ, ex tuˈn kytzeqin tiˈj tkyaqil. Quˈn ma kubˈ kyximin toj kyanmin: Loqin we qˈuqleqiˈn tzaluˈn tzeˈnku jun qya kawil, quˈn nya o kyim we wukˈa. Ex nlayxla chin bˈisin weˈ, chiˈ. 	 Mpeni mateso na uchungu kadiri ya kujigamba kwake, na kuishi kwake kwa anasa. Maana anajisemea moyoni: Ninaketi hapa; mimi ni malkia. Mimi si mjane, wala sitapatwa na uchungu!


Ayetziˈn xjal tzaluˈn, nchin kubˈ kynimiˈn, me noq tukˈa kytzi. Me atzin kyanmin najchaq taˈ wiˈja. 	 Watu hawa, asema Mungu, huniheshimu kwa maneno tu, lakini mioyoni mwao wako mbali nami.


Me atzin jaˈlin, ntiˈx jun kawbˈil kujxix te jun majx kyibˈajjo a at kymujbˈil kyibˈ tukˈa Crist, a Jesús, quˈn mi nchi anqˈin tzeˈnku ntqanin tachbˈil kyxmilil, qalaˈ tzeˈnkuxjo taj Xewbˈaj Xjan. 	 Kwa hiyo, sasa hakuna hukumu kwa wale ambao katika maisha yao wameungana na Kristo.


I xi tkaˈyin Jesús kabˈe bark toj tzˈawin ttzi nijabˈ. Ntiˈtaq xjal tokx kyoj, quˈn ayetaqtziˈn kyiẍil otaq chi kuˈtz txjol kyeˈ kypa te kyiẍbˈil. 	 Akaona mashua mbili ukingoni mwa ziwa; wavuvi wenyewe walikuwa wametoka, wanaosha nyavu zao.


tuˈntzintla mi kubˈ kybˈinchiˈn a nya wen tuˈn tbˈinchinte jun nimil toj twutzjo nya nimil, iˈchaqxla ntiˈ tkyˈi twutz Dios. Me qa ikyjo, aku bˈant tuˈn ttzaj tqanin weˈy kyjaluˈn: ¿Me tiquˈn nyolbˈiˈn wiˈja tiˈj jun tiˈ, a ntiˈ tkyˈi twutz Dios, exla qa at tkyˈi twutz jun aˈla? 	 Nasema, "kwa ajili ya dhamiri," si dhamiri yenu, bali dhamiri yake huyo aliyewaambieni. Mtaniuliza: "Kwa nini uhuru wangu utegemee dhamiri ya mtu mwingine?


Tuˈntziˈn ikyjo, bˈeˈx bˈaj kubˈ kypaˈnxjal kyibˈ noq tuˈn tpaj Jesús. 	 Basi, kukatokea mafarakano juu yake katika ule umati wa watu.


Tej qok yupj, nimx txqan yabˈ ex jniˈ tzyuˈnqetaq tuˈn taqˈnil tajaw il bˈaj xi qˈin twutz Jesús, tuˈn kybˈaj kubˈ tqˈanin. 	 Jioni, jua lilipokwisha tua, wakamletea Yesu wagonjwa wote na watu waliopagawa na pepo.


Tuˈnpetziˈn, xi kyqanin Parisey exqetziˈn xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil te Jesús: ¿Titzin quˈn mina nkubˈ kynimin t‑xnaqˈtzbˈiˈn a jniˈ kyij yekˈin qe ojtxe kyuˈn qtzan qtaˈẍ? Quˈn mina nchi txˈajin tzeˈn nchi waˈn. 	 Basi, Mafarisayo na walimu wa Sheria wakamwuliza Yesu, "Mbona wanafunzi wako hawayajali mapokeo tuliyopokea kwa wazee wetu, bali hula chakula kwa mikono najisi?"


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi tqˈmaˈn Jesús kye t‑xnaqˈtzbˈin: ¿Tinquˈn ẍi tzaj xobˈa te ikyjo? ¿Naˈmxsin tten kynimbˈila wiˈja? 	 Kisha Yesu akawaambia wanafunzi wake, "Mbona mnaogopa? Je, bado hamna imani?"


Ex xi tqˈmaˈn Jesús te yabˈ: Nuqpinx tqˈobˈa. Bˈeˈx nuqpajkux tqˈobˈjo tal yabˈ, ex bˈeˈx bˈant tzeˈnkuxjo juntl. 	 Kisha akamwambia yule mtu, "Nyosha mkono wako." Akaunyosha, nao ukawa mzima kabisa kama ule mwingine.


Tkuˈxtaqtzin Pegr toj tze, ex xqˈuqin wen. Me atzin te Ttanim Dios mix i sikyte kyeˈ, tuˈn kynaˈn Dios tiˈj. 	 Basi, Petro alipokuwa gerezani, kanisa lilikuwa linamwombea kwa Mungu kwa moyo.


Ex tzunx nqoptzˈajxjo spikyˈin toj kyanminxjal, a o noj tuˈn qxopin tuˈn il, me atzin qxopin nlay yupjxjo spikyˈin tuˈn. 	 Na mwanga huo huangaza gizani, nalo giza halikuweza kuushinda.


Ikytziˈn, qa at jun taj tuˈn t‑xiˈ patil tey twutz kawil, qˈonka tilil, tuˈn tkyija toj wen tukˈa axsa toj bˈe, tuˈntzin mi txi qˈiˈn tuˈn twutz kawil. Quˈn qa mina, kxel qˈoˈn toj kyqˈobˈ xqˈuqil, tuˈn tkux jpuˈn toj tze. 	 "Patana na mshtaki wako upesi mkiwa bado njiani, kwenda mahakamani. La sivyo, mshtaki wako atakukabidhi kwa hakimu, naye hakimu atakukabidhi kwa askari, nawe utafungwa gerezani.


Me atziˈn jaˈlin, kyxoljo aye ma chi tijin toj kynimbˈil, nqo yoliˈn tukˈa jun t‑xilin nabˈl tal kuj chˈinl, me a nya jun qnabˈla, a qekuxa te twutz txˈotxˈ, ex nya kynabˈljo a nchi kawin twutz txˈotxˈ, a jun paqx kbˈajil. 	 Hata hivyo, sisi tunatumia lugha ya hekima kwa wale waliokomaa kiroho; lakini hekima hiyo si ya hapa duniani, wala si ya watawala wa dunia hii ambao wako katika mkumbo wa kupotea.


Toj tkawbˈil Moisés ojtxe, i ok qˈoˈn te tnejilxix pale, ayeˈ ichin,a nya tzˈaqle. Me metzin te Jesús, tzˈaqlexix teˈ te jun majx. Ex tej otaqxi tzaj tqˈoˈn Dios kawbˈil te Moisés, kubˈ tkujsin Dios Tyol tiˈj Tkˈwal tukˈa tkyaqil tipin, tuˈn tok te juntl wiq tnejilxix pale te jun majx. 	 Sheria ya Mose huwateua watu waliokuwa dhaifu kuwa makuhani wakuu; lakini ahadi ya Mungu aliyoifanya kwa kiapo na ambayo imefika baada ya sheria imemteua Mwana ambaye amefanywa mkamilifu milele.


Tuˈn noqx nstzˈuyin tkˈuˈja ex teˈ yabˈil ma tzˈok lemtzˈaj tiˈja, mi txi tkˈwaˈn junxte aˈ, qalaˈ kˈwanxa chˈin vin te qˈanbˈilte. 	 Usinywe maji tu, bali unywe divai kidogo kwa ajili ya tumbo lako, kwani unaugua mara kwa mara.


tzeˈnku jun txuk nkyij tjaqˈ jun tzuybˈil txuk. Quˈn kykyaqilxjal, a najleqe toj tkyaqil twutz txˈotxˈ, mi naˈbˈinx kyuˈn, aj kykyij tjaqˈ tkawbˈil Dios, a kujxix wen. 	 Kwa maana itawajia kama mtego, wote wanaoishi duniani pote.


Ikypetziˈn, kubˈ kybˈinchin tkyaqiljo a otaq tqˈmay qa iltaq tiˈj tuˈn tbˈaj. 	 Naam, walikutana ili wafanye yale ambayo ulikusudia na kupanga tangu mwanzo kwa uwezo wako na mapenzi yako.


Bˈaˈnxe tzaluˈn twutz txˈotxˈ, tzunx nqxjipinxjo qibˈ wen, ex nqo bˈisin, quˈn qkyˈeˈtla tuˈn tkyimjo qxmilil. Qalaˈ atla qajjo tuˈn tul Crist jaˈlinxix, tuˈn qkˈmoˈnte akˈaj qxmilil te jun majx, tuˈn ttxˈixpitjo qxmilil lo, ex nya tuˈn tkyim, exsintla tuˈn qxiˈtz toj kyaˈj te jun majx. 	 Tukiwa bado katika hema hii ya duniani, tunalia kwa kukandamizwa; si kwamba tunataka kuuvua mwili huu wa kufa, ila tuna hamu ya kuvalishwa ule usiokufa, ili kile chenye kufa kimezwe kabisa na uhai.


¿Tzeˈntzintz tiˈtzin chi txaˈjtza lolte? ¿Bˈalaqa jun yolil Tyol Dios? ¡Ikytziˈn! Me ante Juan nimxixtl toklin kyibˈajjo yolil Tyol Dios ojtxe. 	 Basi, mlikwenda kuona nini? Nabii? Naam, hakika ni zaidi ya nabii.


Ex junjun maj, aj tjaw kynimsiˈn ajbˈil tbˈi Dios, a qˈuqle tibˈaj qˈuqbˈil, ex attaq tchwinqil te tnejil ex te jun majx, ex xi kyqˈoˈn nimxix toklin ex chjonte te, aye kyaje toj kaˈwnaq nejinel nchi kubˈ meje twutz, ex nchi kˈulin te. Ex nxi kyqˈoˈn toj kywiˈ, a bˈinchin tuˈn qˈanpwaq te jun oyaj twutz, ex nxi kyqˈmaˈn: 	 Kila mara viumbe vinne vilipoimba nyimbo za kumtukuza, kumheshimu na kumshukuru huyo aliyeketi juu ya kiti cha enzi, ambaye anaishi milele na milele,


Teyile junjun bˈaˈn tuˈn tajbˈin kye txqantl, a tzeˈnxjo toklin, a ma tzaj tqˈoˈn Xewbˈaj Xjan, tuˈntzintla t‑xi tsipiˈn t‑xtalbˈil Dios teyile junjun atx taj te. Kybˈinchinkuy tkyaqiljo lo tzeˈnku jun tbˈanil nejinel tibˈaj aqˈuntl, a nximin wen tiˈj tkyaqiljo atx taj te. 	 Kila mmoja anapaswa kutumia kipaji alichojaliwa na Mungu kwa faida ya wengine, kama vile uwakili mwema wa zawadi mbalimbali za Mungu.


Xi tqˈmaˈn, tuˈn tkubˈ bˈyet Santyaw, a ttziky Juan, tukˈa jun kxbˈil, a kabˈe tste. 	 Alimwua kwa upanga Yakobo ndugu yake Yohane.


Bˈeˈx ikyˈ Jesús antza, ex okx toj jun muˈẍ ja te naˈbˈl Dios, 	 Yesu alitoka hapo, akaenda katika sunagogi lao.


Xi tqˈmaˈn Jesús kye: Ayin weˈ spikyˈin loqiˈn intiˈnx kyxola. Me noq te jun paql intiˈn kyukˈiy. Tuˈnpetziˈn, chi lipeka tiˈjjo spikyˈin, tuˈntzin mi chi kyijiˈy toj qxopin. Quˈn ankye teˈ nbˈet toj qxopin, ntiˈ bˈiˈn tuˈn jaˈtzin t‑xiye. 	 Yesu akawaambia, "Mwanga bado uko nanyi kwa muda mfupi. Tembeeni mngali mnao huo mwanga ili giza lisiwapate; maana atembeaye gizani hajui aendako.


Twutzxix kxel nqˈmaˈn, qa kyxol kykyaqilxjal twutz txˈotxˈ, mix aˈl jun nimxixtl toklin tzeˈnku te Juan, a Jawsil Aˈ. Me ankye teˈ, a noq tal chˈin toklin toj Tkawbˈil Dios toj kyaˈj, nimxixtl toklin tzeˈnku te Juan. 	 Kweli nawaambieni, miongoni mwa watoto wote wa watu, hajatokea aliye mkuu kuliko Yohane mbatizaji. Hata hivyo, yule aliye mdogo kabisa katika Ufalme wa mbinguni, ni mkubwa kuliko yeye.


Naˈnxa kye nimil tuˈn tkubˈ kynimin aj kawil exsin tkyaqil kawbˈil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex kukx tuˈn tkubˈ kybˈinchin tkyaqil bˈaˈn; 	 Wakumbushe watu kuwastahi watawala na wenye mamlaka, kuwatii na kuwa tayari kwa kila namna kutenda mambo yote mema.


Ikytzintla tejiy matla tzaj qˈaqˈin tkˈuˈja tiˈj tukˈiy, tzeˈnku weˈ saj qˈaqˈin nkˈuˈja tiˈja. 	 Je, haikukupasa nawe kumhurumia mtumishi mwenzako kama nilivyokuhurumia?


Ex xi tqˈmaˈn Jesús kye: ¿Ma noq tuˈn tqˈanit jun xjal wuˈn toj qˈij te ajlabˈl, ma chi jaw labˈtey tiˈj? 	 Yesu akawajibu, "Kuna jambo moja nililofanya, nanyi mnalistaajabia.


Kykaˈyink kyibˈa; mi kubˈ kyyekˈiˈn kynimbˈila kywutzxjal, noq tuˈn kyjawku kaˈylaj kyiˈja. Quˈn qa ma kubˈ kybˈinchiˈn ikyjo, nlay tzaj qˈoˈn jun oyaj kyeˈy tuˈn qMan at toj kyaˈj. 	 "Jihadharini msije mkafanya matendo yenu mema mbele ya watu kusudi mwonekane nao. La sivyo, Baba yenu aliye mbinguni hatawapeni tuzo.


Ex tuˈn tojtzqiˈntaq te Dios kyanmin, xi tqˈoˈn kyoklin, ex xi tqˈoˈn Xewbˈaj Xjan toj kyanmin te jun techil qa o chi nimin tiˈj, ex qa nya il tiˈj jun techil tiˈj kytzˈumil, ikyxjo tzeˈnku qeˈ, awo aj Judiy. 	 Naye Mungu anayejua mioyo ya watu, alithibitisha kwamba amewakubali kwa kuwapa nao Roho Mtakatifu kama alivyotupa sisi.


Ay Pegr, kxel nkujsin teˈy, qa tej qˈaxtaqa, tzun n‑ok tkˈloˈntaq tkˈuˈja tuˈnx tibˈxa, tuˈn t‑xiˈy noq jaˈ tajiy tuˈn t‑xiˈy. Me ajtzin ttijiˈn, kxel kˈloˈn kyuˈnxjal tuˈn t‑xiˈy toj tze, ex kxel tjajin tqˈobˈa tuˈn tkyima. 	 Kweli nakwambia, ulipokuwa kijana ulizoea kujifunga mshipi na kwenda kokote ulikotaka. Lakini utakapokuwa mzee utanyosha mikono yako, na mtu mwingine atakufunga na kukupeleka usikopenda kwenda."


I xi ttzaqˈwin Jesús. ¿Tiquˈn nchi jyon wiˈja? ¿Ma nya bˈiˈn kyuˈn qa ilxix tiˈj tuˈn nteˈn toj taqˈin nMaˈn? 	 Yeye akawajibu, "Kwa nini mlinitafuta? Hamkujua kwamba inanipasa kuwa katika nyumba ya Baba yangu?"


Bˈalaqa a chin yoliˈn nyaxix tbˈanil toj kywutza; me metzin nnabˈla, ojtzqiˈnl kyuˈn, ex o bˈaj nyekˈiˈn ilaˈ maj toj tkyaqil nbˈinchbˈiˈn. 	 Labda sina ufasaha wa lugha, lakini elimu ninayo; jambo hili tumelionyesha wazi kwenu, kila mahali na kila wakati.


Me atzin te Pegr xi ttzaqˈwin kyjaluˈn: Ay Taa, loqiˈn lo, qˈoˈnx weˈ wibˈ tuˈn nteˈn junx tukˈiy toj tkyaqil, qa toj tze expe qa ma chin kyima tukˈiy. 	 Naye Petro akamjibu, "Bwana, mimi niko tayari kwenda pamoja nawe gerezani, na hata kufa."


Ay wAjaw, aye tsanjila, ma chi kubˈ kybˈyoˈn aj Judiy, ex ma chi kubˈ kyyuchˈin t‑altara, a jaˈ nkubˈe patit oyaj ex chojbˈil il twutza. Ex njunalxa ma chin kyij ten, ex kyaj tuˈn nkubˈ kybˈyoˈn. 	 "Bwana, wamewaua manabii wako na kubomoa madhabahu yako. Ni mimi tu peke yangu niliyebaki, nao wanataka kuniua?"


Tuˈnpetziˈn, tzˈokx tilil kyuˈn, tuˈn tok tzˈaqsitjo kynimbˈila tuˈnjo kywenila, ex tuˈn tok tzˈaqsitjo kywenila tuˈn kynabˈla, 	 Kwa sababu hiyo, fanyeni bidii ya kuongeza fadhila katika imani yenu: ongezeni elimu katika fadhila yenu,


Ayeˈ taqˈnil tajaw il lo, i kubˈsin kywutz te Jesús, tuˈntzintla mina chi xi xoˈne toj ma tij jul, a jaˈla taˈyile t‑xela. 	 Hao pepo wakamsihi asiwaamuru wamtoke na kwenda kwenye shimo lisilo na mwisho.


Me ante Pilat, a aj kawil, aj tikyˈ junjun Xjan Qˈij, kukx nxi ttzaqpiˈntaq jun xjal, a tkuˈxtaq toj tze. Me nejtaq nxi tqanin alkye kyajxjal tuˈn t‑xi tzaqpet. 	 Ilikuwa kawaida wakati wa Sikukuu ya Pasaka mkuu wa mkoa kuwafungulia Wayahudi mfungwa mmoja waliyemtaka.


Atzaj teˈ kyul kanin, txulinx kywutz tiˈj, qa otaq txi yekˈj tej abˈj, a kyij qˈoˈn te jupbˈilte ttzi jul. 	 Walikuta lile jiwe limeviringishwa mbali na kaburi.


Atpe junjun n‑el kyyolin, qa nchin xnaqˈtziˈn qa ilxix tiˈj tuˈn tel qitit chˈin qtzˈumil te qechil tuˈn qklet, ex tuˈn tkubˈ qnimin tkyaqil ojtxe kawbˈil. Ayiˈy werman, me noqpetzin iky teˈ, ¿Tiˈtzintla nchi xoˈnitz yol wiˈja? Quˈn ikypetzin kyxnaqˈtzbˈiltzjo. Noqit iky chin xnaqˈtzinjiˈy tzeˈnku kyaj, wenpetzintlatz te kye ikyjo. Quˈn noqpetziˈn iky tetzjo, aku qo klet tuˈn qbˈinchbˈin, a tzeˈnku kyxnaqˈtzin xjal lo, ex ntiˈxitla tajbˈintz jniˈ sikyˈx tuˈn Kolil Jesús, tej tkyim twutz cruz. 	 Na kwa upande wangu, ndugu zangu, kama bado ninahubiri kwamba kutahiriwa ni lazima, kwa nini basi, bado ninadhulumiwa? Kama ingalikuwa hivyo, mahubiri yangu juu ya msalaba wa Kristo yasingalileta aibu yoyote.


Tuˈntziˈn tyoljo qya ikyjo, xi ttzaqˈwin Jesús te: At nim tnimbˈila wiˈja, tuˈn ẍin tzaj ttzaqˈwin ikyjo. Kux tzˈajxiy tjay. Atzin taqˈnil tajaw il ma tzˈex toj tanmin tala. 	 Yesu akamwambia, "Kwa sababu ya neno hilo, nenda. Pepo amemtoka binti yako!"


Me xi kytzaqˈwin txqantl: Antej yolil Tyol Dios, a Jesús aj Nazaret, toj txˈotxˈ te Galiley. 	 Watu katika ule umati wakasema, "Huyu ni nabii Yesu, kutoka Nazareti katika mkoa wa Galilaya."


Atzaj teˈ kybˈin teˈ kabˈe t‑xnaqˈtzbˈin Jesús, a Santyaw ex Juan, tiˈtaq kybˈis aj Samaria, xitzin kyqˈmaˈn te Jesús: ¿Taa, me qa aku ttziya te, tuˈn t‑xi qqˈmaˈn tuˈn tkuˈtz qˈaqˈ toj kyaˈj, tuˈntzintla kykyimjo maˈ xjal kykyaqil? 	 Basi, wanafunzi wake, kina Yohane na Yakobo, walipoona hayo, wakasema, "Bwana, wataka tuamuru moto ushuke kutoka mbinguni uwateketeze?"


Atzaj teˈ tbˈaj wajxaq qˈij titzˈjlin neˈẍ, bˈeˈx ul aqˈbˈaj techil tiˈj, tzeˈnkuxtaqjo ntene, exsin tuˈn tok tbˈi. Atziˈn tbˈi ok qˈoˈn Jesús, quˈn ikyxtaq tbˈi tuˈn tok, a xi tqˈmaˈn angel te Mariy, te naˈmxtaq tok tzˈaq tiˈj. 	 Siku nane baadaye, wakati wa kumtahiri mtoto ulipofika, walimpa jina Yesu, jina ambalo alikuwa amepewa na malaika kabla hajachukuliwa mimba.


Teˈ tkanin Gabriel, xi tqˈmaˈn teˈ txin: Ma chin tzaja qˈolbˈil tey, Mariy. Ax Dios tukˈiy ex kyˈiwlinxixa tuˈn. 	 Malaika akamwendea, akamwambia, "Salamu Maria! Umejaliwa neema nyingi! Bwana yu pamoja nawe."


Kyojjo qˈij anetziˈn, jaw kychmoˈn jun jteˈ milxla xjalla, noqx jaw kylimoˈn kyibˈ, junjun tukˈa juntl. Ex ok ten Jesús yolil kyeˈ t‑xnaqˈtzbˈin. Chiˈ kyjaluˈn: Kyklom kyeˈ kyibˈ teˈ kytxˈamil xjal Parisey, a kyxmiletzˈil, a chebˈe n‑el lemimin kyiˈja. 	 Wakati watu kwa maelfu walipokuwa wamekusanyika hata wakawa wanakanyagana, Yesu aliwaambia kwanza wanafunzi wake, "Jihadharini na chachu ya Mafarisayo, yaani unafiki.


Atzaj teˈ tok kybˈiˈn ikyjo, bˈeˈx kynaˈn toj kyanmin qa aj ilqe, ex junjunku i bˈajeˈtz; nejxix i bˈajeˈtzjo xjal o chi tijin, ex bˈajeˈtz lipe kykyaqil. Atzaj teˈ kybˈajeˈtz kykyaqil, tjunalx Jesús kyij ten tukˈa qya. 	 Waliposikia hivyo, wakaanza kutoweka mmojammoja, wakitanguliwa na wazee. Yesu akabaki peke yake, na yule mwanamke amesimama palepale.


Ex majqextaq kyeˈ jniˈ kynejil pale, exqetziˈn jniˈ xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawil iteˈtaq antza; tzunx nchi labˈtextaq wen tuˈn t‑xi kypatin Jesús. 	 Makuhani wakuu na walimu wa Sheria wakajitokeza mbele, wakatoa mashtaka yao kwa nguvu sana.


Etz Jesús kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin tojjo tnam Capernaum, exsin i xiˈ tojjo txˈotxˈ te Judey, ex i xiˈ tojjo txˈotxˈ tjlajxi Nim Aˈ Jordán. Pon chmet txqan xjal tiˈjile antza, ex ok ten xnaqˈtzilkye tzeˈnkuxtaqjo ntenetaq tuˈn. 	 Yesu alitoka hapo akaenda mkoani Yudea na hata ng'ambo ya mto Yordani. Umati wa watu ukamwendea tena, naye akawafundisha tena kama ilivyokuwa desturi yake.


Nchin kubˈsin nwutza tiˈja, tuˈn tok tilil tuˈn, tuˈn tkubˈ tchikyˈbˈinjiy qnimbˈil, tuˈntzintla tel tnikyˈa te tkyaqiljo kyˈiwbˈil, a at qe, noq tuˈn Crist, a Jesús. 	 Naomba ili imani hiyo unayoshiriki pamoja nasi ikuwezeshe kuwa na ujuzi mkamilifu zaidi wa baraka zote tunazopata katika kuungana kwetu na Kristo.


Tuˈnpetziˈn, tzaj tqˈmaˈn Jesús qeˈy, awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin: Kxel nqˈmaˈn qa atziˈn kytenxjal lo twutz Dios, ikytziˈn tzeˈn tqan awal, ex nya ilaˈ aqˈnil tiˈj. 	 Hapo akawaambia wanafunzi wake, "Mavuno ni mengi, lakini wavunaji ni wachache.


Ex bˈisbˈajilxla kyeˈy, a tuˈn njaw kybˈinchinljiˈy kyja kyimnin, a yolil Tyol Dios, aye i kˈmonte Tyol ojtxe. ¿Ma nyatzin ayexjo ojtxe kychmaˈn i kubˈ bˈyonkye? 	 Ole wenu, kwa kuwa mnajenga makaburi ya manabii wale ambao wazee wenu waliwaua.


Otaq xi bˈaj ilaˈ qˈij quˈn antza, tej tul jun ichin, a yolil Tyol Dios, Agabo tbˈi, tzajnintaq toj txˈotxˈ Judey. 	 Baada ya kukaa huko siku kadhaa, nabii mmoja aitwaye Agabo alifika kutoka Yudea.


Tuˈnpetziˈn, ma qo kubˈsin qwutza te Tito, tuˈn t‑xiˈ juntl majl kyukˈiy, tuˈntzintla tjapin kyuˈn tuˈn kywenila, tuˈn tja chmetjo oyaj, a otaq txi xkye tuˈn. 	 Kwa sababu hiyo, tulimsihi Tito aliyeianza kazi hiyo awasaidieni pia muitekeleze huduma hii ya upendo miongoni mwenu.


Ex atzin angel jaw ttzyuˈn tkˈwel storak, ex kux tnojsin tuˈn txol qˈaqˈ tibˈaj t‑altar Dios, ex bˈeˈx xi t‑xoˈn tibˈaj txˈotxˈ. Ex bˈeˈx poqˈle qˈankyaq, ex tqˈajqˈojil ntinin wen, ex xloqˈlin kyaˈj nqoptzˈaje wen; ex bˈeˈx tzaj jun kyaqnajnabˈ. 	 Kisha malaika akakichukua hicho chetezo, akakijaza moto wa madhabahuni akakitupa duniani. Kukawa na ngurumo, sauti, umeme na tetemeko la ardhi.


Quˈn nchi yolin tukˈa jun yol tbˈanilx, noq tuˈn kynimsin kyibˈ, me ntiˈ tajbˈin kyxnaqˈtzbˈil. Quˈn noq kyuˈn kytzeq ex jniˈ achbˈil, a ntqanin kyxmilil, kyaj tuˈn kyxmoxin kyiˈjxjal, a nya kujqe toj kynimbˈil, ayeˈ tzmaqe n‑el kypaˈn kyibˈ kyiˈjjo bˈinchil il. 	 Husema maneno ya majivuno na yasiyo na maana, na kutumia tamaa zao mbaya za kimwili kuwatega wale ambao wamejitenga hivi karibuni na watu waishio katika udanganyifu.


Ex ikyx tene tuˈn, a xi ttzyuˈn kabˈe mil; ex tkanbˈe jun kabˈetl tibˈaj. 	 Hali kadhalika na yule aliyekabidhiwa talanta mbili akapata faida talanta mbili.


Ikytziˈn, attaq kyajlajaj tyajil tzajnin tiˈj Abraham tzmaxiˈ tej tul itzˈje David; ex kyajlajaj tyajil tzajnin tiˈj David, tej kyxi jtzˈoˈn aj Israel tzmax toj txˈotxˈ te Babilonia. Ex attaq kyajlajaj tyajil tzajnin, atxix teˈ kyxi jtzˈoˈnxjal toj Babilonia tzmax tej tul itzˈje Crist. 	 Basi, kulikuwa na vizazi kumi na vinne tangu Abrahamu mpaka Daudi, vizazi kumi na vinne tangu Daudi mpaka Wayahudi walipochukuliwa mateka Babuloni, na vizazi kumi na vinne tangu kuchukuliwa mateka mpaka wakati wa Kristo.


Xitzin tqanin tej xqˈuqil tze jun tzaj. Ex okx ajqelin wen, ex tukˈa txqan t‑xobˈil, kubˈ meje twutz Pabl ex Silas, tuˈn t‑xi chjonte kye. 	 Baada ya kumwita mtu alete taa, huyo askari wa gereza alikimbilia ndani, akajitupa mbele ya miguu ya Paulo na Sila huku akitetemeka kwa hofu.


Bˈeˈx in kubˈ mejeˈy t‑xe tqan angel, tuˈn nkˈulin te. Me tzaj tqˈmaˈn weˈy: Mi kubˈ tbˈinchinjiy ikyjo, qalaˈ kˈuliˈn twutz Dios. Quˈn aqˈnilqin weˈ tzeˈnkuxjo te, junx kyukˈa termana, aye lipcheqek tiˈjjo Tbˈanil Tqanil Jesús. Quˈn atzin Tbˈanil Tqanil tiˈj Jesús, atzin t‑xilin kyyoljo tkyaqil nchi yolin tiˈj tojjo uˈj lo. 	 Basi, mimi nikaanguka kifudifudi mbele ya miguu yake nikataka kumwabudu. Lakini yeye akaniambia, "Acha! Mimi ni mtumishi tu kama wewe na ndugu zako; sote tunauzingatia ukweli ule alioufunua Yesu. Mwabudu Mungu! Maana ukweli alioufunua Yesu ndio unaowaangazia manabii."


Tej tel qpaˈn qibˈa kyiˈj nimil, o okxa toj bark. Bˈeˈx o xiˈy tzma toj tnam Cos, ex tojxi juntl qˈij, o kaniˈn toj tnam Rodas, ex antza, o xiˈyila tzma Pátara. 	 Tulipokwisha agana nao, tulipanda meli tukaenda moja kwa moja mpaka Kosi. Kesho yake tulifika Rodo, na kutoka huko tulikwenda Patara.


Me atzin te Jesús, bˈeˈx xi kyiml teˈ tiˈj qya anetziˈn, exsin xi tqˈmaˈnltz kyjaluˈn: ¡Ay qya! Noq tuˈnjo tnimbˈila wiˈja, ma kletiy. Atziˈn jaˈlin toj tzaljbˈil kux meltzˈaja, chi Jesúsjo te. 	 Naye Yesu akamwambia yule mwanamke, "Imani yako imekuokoa; nenda kwa amani."


Atziˈn Tyol Dios, a ntuˈjintaq ikytaq ntqˈmaˈn kyjaluˈn: Xi qˈiˈn ikyjo tzeˈnku jun tal rit nxi bˈiybˈaj; ex noq nkubˈ tayoˈn tzeˈnku jun tal tal rit, tzeˈn n‑el mitzet tsmal. Ex xi ttziyin tiˈchaqjo tuˈn tikyˈx tiˈj. 	 Basi, sehemu ya Maandiko Matakatifu aliyokuwa anasoma ilikuwa hii: "Alikuwa kama kondoo anayepelekwa kuchinjwa; kimya kama vile mwana kondoo anaponyolewa manyoya, yeye naye hakutoa sauti hata kidogo.


Ex noq tuˈnjo Tkˈwal, tajtaq Dios tuˈn tmujbˈinte tibˈ tukˈa tkyaqil twutz txˈotxˈ, ex tukˈa jniˈ at toj kyaˈj. Ex noq tuˈn tchkyˈel Jesús, a Tkˈwal, el chitj, tej tkyim twutz cruz, o tajbˈe Dios tuˈn tkubˈ tnikˈuˈn juntl majl tkyaqiljo bˈinchin tuˈn, a otaq naj tuˈn il. 	 Kwa njia yake Mungu alivipatanisha naye vitu vyote naam, viumbe vyote mbinguni na duniania; alileta amani kwa damu ya Kristo msalabani.


Tbˈajlinxi tyolin Jesúsjo jniˈ tyol kyexjal, a nchi bˈintaq tiˈj, bˈeˈxsin xiˈtz toj tnam te Capernaum. 	 Baada ya kusema yale aliyotaka watu wasikie, Yesu alikwenda Kafarnaumu.


Quˈn mix aˈl jun tetz o jax toj kyaˈj qˈil tqanil; qalaˈ oˈkqinx we, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, ẍin kuˈtz tzaluˈn twutz txˈotxˈ, quˈn toj kyaˈj intinetaqa ojtxe. 	 Hakuna mtu aliyepata kwenda juu mbinguni isipokuwa Mwana wa Mtu ambaye ameshuka kutoka mbinguni.


Elpin bˈajjo tnam kyuˈn, tuˈn kybˈetsinte, ex i kanin toj tnam Pafos. Antza, el jyete jun yuẍ aj Judiy, Barjesús tbˈi, a tbˈanilxtaq txalpin yol. Tzuntaq ntyolin qa noq tiˈjtaq tbˈi Dios nyoline. 	 Walitembea toka upande mmoja wa kisiwa mpaka Pafo upande wa pili, na huko walimkuta mchawi mmoja Myahudi aitwaye Baryesu ambaye alijisingizia kuwa nabii.


Tuˈn mina t‑xi kychyoˈn kychibˈjiljo aluˈmj, a nchi kubˈ bˈyet te chojbˈil il kywutzjo txqantl kydiosxjal; ex tuˈn mina t‑xi kychyoˈn kychibˈjiljo aluˈmj, a njaw kyjtzˈoˈn kyibˈ; ex tuˈn mina chi tzqˈajsiˈn tiˈjjo chikyˈ te kychiˈy; ex nya wen tuˈn kykubˈ kẍeˈy kyukˈa junxil qya, qa nya kyxuˈjila. Qa ma kubˈ kytzyuˈn kyibˈa te tkyaqiljo lo, tbˈanilxsin kybˈinchbˈintza ikyjo. Kykaˈyinktzin kyibˈtza. 	 Msile vyakula vilivyotambikiwa sanamu; msinywe damu; msile nyama ya mnyama aliyenyongwa; na mjiepushe na uasherati. Mtakuwa mmefanya vema kama mkiepa kufanya mambo hayo. Wasalaam!"


Ex nimku xjal, a otaq chi nimin, i kanin paˈl kyibˈ kywutzxjal tiˈjjo tkyaqil nya bˈaˈn, a otaq bˈant kyuˈn. 	 Waumini wengi walijitokeza wakakiri hadharani mambo waliyokuwa wametenda.


Me ayetzin nejinel tzunx nchi bˈinchin il, bˈaˈn tuˈn kyxi kawit kywutz txqantl, tuˈntzin kyxobˈjo txqantl. 	 Wale wanaotenda dhambi waonye hadharani, ili wengine wapate kuogopa.


tuˈntzintla kyok te taqˈnil, tuˈn kyajbˈin kye txqantl, tuˈn tchˈiyjo Ttanim Dios, a t‑xmilil Crist, 	 Alifanya hivyo apate kuwatayarisha watu wote wa Mungu kwa ajili ya kazi ya huduma ya Kikristo ili kuujenga mwili wa Kristo,


Tbˈajlinxiˈ kyajlajaj abˈqˈe, in xiˈy juntl majla Jerusalén, junx tukˈa Bernabé, ex xi nkˈleˈn Tito wukˈiy. 	 Baada ya miaka kumi na minne, nilikwenda tena Yerusalemu pamoja na Barnaba; nilimchukua pia Tito pamoja nami.


Tzajtzin kyiˈntzjo tal bur, jaˈtaqjo taˈye Jesús. Jax kyqˈoˈn jniˈ kytxoˈw tibˈaj, exsin jax qe Jesústz tibˈaj. 	 Basi, wakampelekea Yesu yule mwana punda. Kisha wakatandika mavazi yao juu yake wakampandisha Yesu.


Me metziˈn qa kykyaqilxa nchi yoliˈn Tyol Dios, exsin qa aku s‑okpin jun nya nimil, ax kˈwel bˈisinte qa aj il, ex ax kˈwel nabˈlinte toj tanmin qa nya bˈaˈn tten, quˈn tuˈn k‑elil tnikyˈ te kyyola. 	 Lakini, wote wakiwa wanautangaza ujumbe wa Mungu, akija mtu wa kawaida au asiyeamini, yote atakayosikia yatamhakikishia ubaya wake mwenyewe; yote atakayosikia yatamhukumu.


Kyojjo qˈij anetziˈn, xi kyiˈnxjal jun ichin twutz Jesús, a tokxtaq jun taqˈnil tajaw il toj tanmin; ex otaq chi jpet twutz, ex mibˈintaq yolin. Me bˈeˈx el weˈ tuˈn Jesús, quˈn bˈeˈx bˈant tkaˈyin, ex bˈant tyolin. 	 Hapo watu wakamletea Yesu kipofu mmoja ambaye alikuwa bubu kwa sababu alikuwa amepagawa na pepo. Yesu akamponya hata, akaweza kusema na kuona.


Ex aku te, tuˈn tkubˈ tqˈoˈn jun yekˈbˈil toj tkyaqil. Ajtzin t‑xi t‑xnaqˈtzintza, bˈinchinkuy jikyinxix wen ex tukˈa nim tnabˈla. 	 Katika mambo yote wewe mwenyewe unapaswa kuwa mfano wa matendo mema. Uwe mnyofu na uwe na uzito katika mafundisho yako.


Ikytziˈn, ate Dios nya kyDios kyimnin, qalaˈ kyDios itzˈ, exla qa o chi kyim tzaluˈn twutz txˈotxˈ, quˈn toj twutz Dios, itzˈqe kykyaqilx. Tuˈnpetziˈn, najninx iteˈy. 	 Basi, yeye si Mungu wa wafu, bali ni Mungu wa walio hai. Ninyi mmekosea sana!"


Tej tel tnikyˈ Pegr te qa otaq tzaqpaj, bˈeˈx xiˈ toj tja Mariy, a tnana Juan, a Marksjo juntl tbˈi. Antza chˈuqleqetaq txqan xjal, tzunxtaq nchi naˈn Dios tiˈj. 	 Alipotambua hivyo alikwenda moja kwa moja mpaka nyumbani kwa Maria mama yake Yohane aitwaye Marko. Humo watu wengi walikuwa wamekusanyika wakisali.


Xi ttzaqˈwin teˈ qya: Ay Tata, noqittzin at pulbˈilte tuˈn, quˈn ma tij te xoch t‑xe. ¿Jaˈtzin ktzajile cheˈwe tuˈn, a itzˈ, tuˈn tzaj tqˈoˈn weˈy? 	 Huyo mama akasema, "Mheshimiwa, wewe huna chombo cha kutekea maji, nacho kisima ni kirefu; utapata wapi maji yaliyo hai?


Quˈn ikytziˈn te Jonás ok teˈ te jun yekˈbˈil kyxol xjal te Nínive, ex ikyx wejiˈy, a Tkˈwal Ichin, ok kchin okila te jun yekˈbˈil kyeˈ xjal tojjo tqˈijil jaˈlin. 	 Jinsi Yona alivyokuwa ishara kwa watu wa Ninewi, ndivyo pia Mwana wa Mtu atakavyokuwa ishara kwa kizazi hiki.


At jun xjal xi qaninte te. Chiˈ kyjaluˈn: Taa, ¿Me nyala ilaˈ te kkletil? Xitzin ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: 	 Mtu mmoja akamwuliza, "Je, Mwalimu, watu watakaookoka ni wachache?"


Kubˈ tbˈinchin Dios ikyjo, tuˈntzintla tjaw nimsiˈn nbˈiˈy kyuˈnxjal, ikyxjo tzeˈnkuxjo njaw nimsin tbˈi qMan kyuˈn. Quˈn ankye te mi xjaw nimsin te tbˈi Kˈwalbˈaj, ex mina xja tnimsin tbˈi qMan, a tzaj chqˈoˈn weˈy. 	 ili watu wote wamheshimu Mwana kama vile wanavyomheshimu Baba. Asiyemheshimu Mwana hamheshimu Baba ambaye amemtuma.


Ikytziˈn tzeˈnku jun tal twutz mistas, tal netzˈ, a nkux awet toj txˈotxˈ. 	 Ni kama mbegu ya haradali ambayo ni ndogo kuliko mbegu zote.


Tuˈnpetziˈn, atxix teˈ nbˈintiˈy qa at kynimbˈila tiˈjjo qAjaw Jesús, ex qa at tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja kyiˈj tkyaqil nimil, 	 Kwa sababu hiyo, tangu niliposikia juu ya imani yenu kwa Bwana Yesu na mapendo yenu kwa watu wa Mungu,


Atzin te Jesús xi tqˈmaˈn kyeˈ xjal kyjaluˈn: At jun weˈ tuˈn t‑xi nqanin kyeˈy: ¿Ma tzuntzin ntqˈmaˈn tuˈn tkubˈ bˈinchitjo nya wen, mo a wenj; tuˈn tklet tchwinqil jun xjal, mo tuˈn tok kaˈyitj tuˈn tkubˈ kyim? 	 Kisha Yesu akawaambia, "Nawaulizeni, je, ni halali siku ya Sabato kutenda jambo jema au kutenda jambo baya; kuokoa maisha au kuyaangamiza?"


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, tzaj laqˈe tnana Santyaw ex Juan, ayeˈ tkˈwal Zebedey, tkˈatz Jesús junx kyukˈa tal, ex i kubˈ meje twutz, ex xi tqanin jun bˈaˈn kyiˈj tal. 	 Hapo mama yao wana wa Zebedayo alimjia Yesu pamoja na wanawe, akapiga magoti mbele yake na kumwomba kitu.


Antza taˈyetaq jun xoch, a toktaq tbˈi: T‑xoch Jacob. Ex tzajnin Jesús toj tbˈe, otaq sikyte. Kubˈ qe ajlal ttzi xoch; bˈalaqa otaq tzˈok kabˈlaj. 	 Mahali hapo palikuwa na kisima cha Yakobo, naye Yesu, kutokana na uchovu wa safari, akaketi kando ya kisima. Ilikuwa yapata saa sita mchana.


Ex atzintz xi chqˈoˈn qeˈy qˈmalte Tyol kyexjal, qa a Dios ma tzˈok qˈoˈnte te kawil kyxol kykyaqil xjal itzˈ ex kyimninqe. 	 Alituamuru kuihubiri Habari Njema kwa watu wote na kushuhudia kwamba yeye ndiye aliyeteuliwa na Mungu awe Mwamuzi wa wazima na wafu.


Quˈn tkyaqiljo xqˈumlajtz toj Tuˈjil Tyol Dios, kyij tzˈibˈin te jun xnaqˈtzbˈil te qe, tuˈntzintla tqe qkˈuˈj, ex tuˈn qweˈ toj tkyaqiljo n‑ikyˈx quˈn, ex tuˈn qonit toj qnimbˈil. 	 Maana yote yalioandikwa yameandikwa kwa ajili ya kutufundisha sisi ili kutokana na saburi na faraja tupewayo na Maandiko hayo Matakatifu tupate kuwa na matumaini.


Me noq tuˈn tzunx nchi labˈte tiˈj Jesús, jaw weˈks, ex xi tqˈmaˈn kye: Ankye jun kyeˈ a ntiˈx jun til, bˈaˈn tuˈn tok t‑xoˈn tnejil abˈj tiˈjjo qya lo. 	 Walipozidi kumwuliza, Yesu akainuka, akawaambia, "Mtu asiye na dhambi miongoni mwenu na awe wa kwanza kumpiga jiwe."


Quˈn ayetziˈn, a o chi kyim, ma yolajtz Tbˈanil Tqanil kye, tuˈntzintla tanqˈin kyanmin tuˈn Dios, exla qa ma kubˈ kyximinxjal qa ntiˈ kyoklin tuˈn kyanqˈin tzaluˈn twutz txˈotxˈ; ex bˈeˈx i kubˈ kybˈyoˈn. 	 Kwa sababu hiyo, hao waliokufa ambao walikuwa wamehukumiwa katika maisha yao ya kimwili kama anavyohukumiwa kila mmoja, walihubiriwa Habari Njema kusudi katika maisha yao ya kiroho waishi kama aishivyo Mungu.


Atzin te Jesús jikyinxix twutz Dios tojjo toklin tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ikytziˈn tzeˈn te Moisés ok jikyin tojjo toklin toj tja Dios ojtxe. 	 Yeye alikuwa mwaminifu kwa Mungu aliyemteua kufanya kazi yake kama vile Mose alivyokuwa mwaminifu katika nyumba yote ya Mungu.


Ex bˈiˈn kyuˈn qa a qAjaw ktzajil qˈonte jun oyaj toj kyaˈj kyeˈy, qa ma chi ajbˈin te Crist, quˈn axixsin kyejiˈy kyAjaw. 	 Kumbukeni kwamba atawapeni tuzo lile alilowawekea watu wake. Mtumikieni Kristo Bwana!


Quˈn nya jun xewbˈaj te xobˈajil ma tzaj tqˈon Dios teˈy, qalaˈ a Xewbˈaj Xjan, a xi tqˈon teˈy nim tipin, nim tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj, ex nim toklin tuˈn tbˈant ttzyuˈnte tibˈa wen. 	 Kwa maana Mungu hakutupa Roho wa kutufanya tuwe waoga, bali alitupa Roho wa kutujalia nguvu, upendo na nidhamu.


Me atziˈn jaˈlin, qa nchi aqˈniˈn toj jun qˈij te ajlabˈl noq tuˈn tjapin bˈaj tkawbˈil Moisés tiˈjjo tuˈn tqitit tal netzˈ techil tiˈjjo t‑xmilil jun tal qˈa, ¿Tiquˈntzin nchi qˈojleˈy wiˈja, noq tuˈn xqˈanit tkyaqil t‑xmilil jun xjal wuˈn toj qˈij te ajlabˈl? 	 Ikiwa basi, mtu hutahiriwa hata siku ya Sabato kusudi Sheria ya Mose isivunjwe, mbona mnanikasirikia kwa sababu nimemfanya mtu kuwa mzima kabisa siku ya Sabato?


Kyjaˈtaq kykuˈtz twiˈ wutz, xi tqˈmaˈnxix Jesús kye: Mix aˈl qe kxele kyqˈmaˈnjiˈy, a ma kyliˈy, tzmaxiˈ aj njatz anqˈiˈn, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, kyxol kyimnin, chiˈ. 	 Basi, walipokuwa wanashuka mlimani, Yesu akawaonya: "Msimwambie mtu mambo mliyoyaona mpaka Mwana wa Mtu atakapofufuliwa kutoka wafu."


Me atzaj teˈ tpon tqˈijil, jaˈ tuˈn tok chmete twutz awal, i xi tchqˈoˈn junjun taqˈnil qanil teˈ manbˈil ttxˈotxˈ. 	 Wakati wa mavuno ulipofika, aliwatuma watumishi wake kwa wale wakulima, ili wakachukue sehemu ya mavuno yake.


Tuˈntzintzjo, junx qten kyukˈa twutz Dios, quˈn o txˈixpit kychwinqil noq tuˈn kynimbˈil, ikyxjo tzeˈnku qe. 	 Hakufanya ubaguzi wowote kati yetu na wao; aliitakasa mioyo yao kwa imani.


Ikytzin xnaqˈtzajtz Moisésjo toj tkyaqil tumil kyxol aj Egipto, ex japin te jun ichin nim toklin kyuˈn tyol ex kyuˈn tbˈinchbˈin. 	 Mose alifundishwa mambo yote ya hekima ya Wamisri akawa mashuhuri kwa maneno na matendo.


Ex jniˈqe xjal nchi bˈaj ikyˈxtaq antza, noqx nchi bˈaj yasintaq tiˈj, ex noqx nja kyyekin tiˈj kywiˈ te kyxmaybˈil tiˈj, ex kyqˈma: ¡Nyakutzin atejiy nqˈmante tuˈn tjaw tyuchˈiˈn tnejil ja te naˈbˈl Dios, exsin tuˈn tbˈant juntl tuˈn toj oxe qˈij! 	 Watu waliokuwa wanapita mahali hapo walimtukana, wakitikisa vichwa vyao na kusema, "Aha! Wewe mwenye kuvunja Hekalu na kulijenga kwa siku tatu!


Bˈeˈx xi tqaninku Nicodem te: ¿Tzeˈntzin tten ikyjo; jun xjal ma tijin tuˈn titzˈje juntl majl? ¿Ma akutzin tzˈokx toj tkˈuˈj ttxu, tuˈntzintla titzˈje tkabˈ majin? 	 Nikodemo akamwuliza, "Mtu mzima awezaje kuzaliwa tena? Hawezi kuingia tumboni mwa mama yake na kuzaliwa mara ya pili!"


Tbˈajlinxi tqˈmaˈn ikyjo, xitzin tqˈmaˈnltz teˈ qya kyjaluˈn: ¡Ay, qya! Ma chi najsit te til jaˈlin wuˈn. 	 Basi, Yesu akamwambia yule mwanamke, "Umesamehewa dhambi zako."


Tuˈn ikyjo, nim tzaljbˈil ten toj kyanmin xjal teˈ tnam anetziˈn. 	 Kukawa na furaha kubwa katika mji ule.


Ayetzin kye Judiy xi kyqˈmaˈn kyxolx: ¿Ma okpetzila kˈwel tbˈyoˈn tibˈ tuˈnx tibˈx, tuˈn tqˈmaˈn qa nlay qox, jaˈ tumil kxele? 	 Basi, viongozi wa Wayahudi wakasema, "Je, atajiua? Mbona anasema: Niendako ninyi hamwezi kufika?"


Atzin luˈn jun yekˈbˈil qa ma kubˈ kyniminjiˈy Tbˈanil Tqanil tiˈj Crist, a xi qqˈmaˈn kyeˈy. 	 kwani, ujumbe juu ya Kristo umethibitishwa ndani yenu,


Me metzin te qaqˈ mix aˈlx nxkye tiˈj tuˈn tajtz tiˈj. Oˈkx jun jyol qˈojjo; mina ntqˈoˈn tibˈ tuˈn tajtz tiˈj; nyakuj nojnin tukˈa bˈiˈybˈil te jun majx. 	 Lakini hakuna mtu aliyeweza kuufuga ulimi. Ulimi ni kitu kiovu, hakitawaliki, na kimejaa sumu inayoua.


Quˈn nya tuˈn te, aj qa weˈy s‑ela kybˈiˈn, moj qa kye txqantl tsanjil Jesús, quˈn junxchˈin te Tbˈanil Tqanil, a xi qqˈmaˈn, ex o chi nimiˈn tiˈj. 	 Lakini hata hivyo, iwe wao ndio wahubirio au mimi nihubiriye, haidhuru, hiki ndicho tunachuhubiri, na hiki ndicho mnachoamini.


quˈn manyor txˈixwejilx tuˈn qyolin tiˈj a nkubˈ kybˈinchin toj ewajil. 	 Mambo yanayotendwa kwa siri ni aibu hata kuyataja.


Exla qa ojtzqiˈntaq Dios kyuˈn ojtxe, me ntiˈx o jaw kynimsin tbˈi, ex mi xi kyqˈoˈn chjonte te. Qalaˈ o chi naj te jun majx toj kynabˈl noq kyuˈnjo kyxim, a ntiˈ kyajbˈin. Ex tuˈnjo lo, ajo kyanmin, a ntiˈ tumil, bˈeˈx kyij ten toj qxopin. 	 Ingawa wanajua kuna Mungu, lakini hawampi heshima anayostahili, wala hawamshukuru. Badala yake, fikira zao zimekuwa batili na akili zao tupu zimejaa giza.


Nimx ma chin kubˈsin nwutza kye t‑xnaqˈtzbˈiˈn, tuˈntzintla tetz kyiˈn taqˈnil tajaw il, me naˈmx tetz kyuˈn. 	 Niliwaomba wanafunzi wako wamfukuze, lakini hawakuweza."


Me ayetziˈn nimil, a o chi meje, kxel nqˈmaˈn kyeˈ qya, tuˈn mi kyij kytzaqpiˈn kychmil. Quˈn atziˈn nukˈbˈil lo, nya wuˈn, qalaˈ tuˈn qAjaw. 	 Kwa wale waliooa ninayo amri, tena si yangu, ila ni ya Bwana: mke asiachane na mumewe;


Nimx kyaqnajnabˈ, a kujxix kchi tzajil, junx kyukˈa nimx waˈyaj ex nimx yabˈil, a noq jaˈchaqku. Ex nim techil kylabˈila twutz kyaˈj, a bˈeˈx akux chi tzaj xobˈxa kye. 	 Kila mahali kutakuwa na mitetemeko mikubwa ya ardhi, kutakuwa na njaa na tauni. Kutakuwa na vituko vya kutisha na ishara kubwa angani.


Quˈn bˈiˈn kyeˈ kyuˈn, qa aye aqˈnil toj tnejil ja te kynaˈbˈl aj Judiy Dios, at kyoklin tiˈjjo jniˈ oyaj, a nxi kyqˈoˈn aj Judiy twutz Dios. Ex ikyjo ayeˈ nchi kubˈ bˈyoˈnte aluˈmj te chojbˈil kyilxjal, ex attaq kyoklin tuˈn kychyoˈn tiˈjjo tchibˈjil aluˈmj. 	 Je, hamjui kwamba wanaotumikia Hekaluni hupata chakula chao Hekaluni, na kwamba wanaotolea sadaka madhabahuni hupata sehemu ya hiyo sadaka?


Ok ktzajil nya wen kyibˈaj tuˈn Dios, tuˈn kybˈinchbˈin nya wen. Quˈn toj kywutz, jun tzaljbˈil tuˈn nxi kyqˈoˈn kyibˈ jun paqx tzeˈnku ntqanin tachbˈil kyxmilil. Ayejo xjal luˈn, jun txˈixwejil ex jun tzˈil kyxola, quˈn exla qa nchi waˈn kyukˈiy kyxol Ttanim Dios, me nchi jyoˈn tumil tuˈn kyok lipe tiˈj bˈinchj il. 	 na watalipwa mateso kwa mateso ambayo wameyasababisha. Furaha yao ni kufanya, tena mchana kabisa, chochote kinachotosheleza anasa zao za mwili. Hao ni fedheha na aibu tupu kwa jumuiya yenu wakati wanapojiunga nanyi katika karamu zenu, bali wakifurahia njia zao za udanganyifu.


Ex nkubˈ kybˈinchiˈn ikyjo kyukˈa jniˈ nimil toj tkyaqil txˈotxˈ te Macedonia. Me qo kubˈsil qwutza kyeˈy, erman, tuˈn tchˈiyxixjo kykˈuˈjbˈil kyibˈa. 	 Na mmekuwa mkiwatendea hivyo ndugu zenu wote kila mahali katika Makedonia. Basi, ndugu tunawaombeni mfanye hata zaidi.


Qˈuqletaq nkˈuˈja kyiˈja, tuˈn qtzalaj junx qkyaqilx. Me tej tok nbˈiˈn qa attaq nya bˈaˈn kyxola, bˈeˈx xi ntzˈibˈiˈn wuˈja kyeˈy kuj chˈin, me ¿Nyapela tuˈn tkubˈ kybˈinchin kyibˈa, tuˈntzintla mi chin jaw bˈisiniˈy, aj nteˈn kyxola? Quˈn ayepen kyeˈ tuˈn kyqˈonte tzaljbˈil weˈy. 	 Ndiyo maana niliwaandikia--sikutaka kuja kwenu na kuhuzunishwa na ninyi ambao ndio mngepaswa kuwa furaha yangu. Nina hakika kwamba, mimi nikifurahi, ninyi nyote pia mnafurahi.


Quˈn tuˈn ate qAjaw njikysinte kychwinqil tkyaqiljo kˈwalbˈaj, ayeˈ kˈuˈjlinqe tuˈn; ex nchi kubˈ tkawiˈn aye nchi ok tqˈoˈn te tkˈwal. 	 Maana Bwana humwadhibu kila anayempenda, humpinga kila anayekubali kuwa mwanae."


Quˈn el kyiˈjlin tqoptzˈajiyil qMan Dios, a Dios te jun majx, noq tuˈn kykˈulin kywutzjo twutzbˈiyil ichin, a kbˈajil, ex kywutzjo kyilbˈiyil pichˈ ex kan ex tkyaqil wiq txuk. Tkyaqiljo lo i ok kyqˈoˈn te t‑xel Dios toj kykˈulbˈil. 	 Wanaacha kumwabudu Mungu aishiye milele, na badala yake, wanaabudu sanamu zilizo mfano wa binadamu ambaye hufa, mfano wa wanyama, ndege, au wanyama watambaao.


Ex kaˈyinkxix tibˈa tuˈn tbˈeta, ex tuˈn t‑xnaqˈtziˈn tukˈa tumil. Weˈkuxixa toj tkyaqil. Quˈn qa ma bˈant ikyjo tuˈn, ok kletila exqetziˈn nchi bˈiˈn tiˈja. 	 Angalia sana mambo yako mwenyewe, na mafundisho yako. Endelea kufanya hayo maana ukifanya hivyo utajiokoa mwenyewe na wale wanaokusikiliza.


Noq tukˈa techil nyolinetaq Jesús kyexjal. Me atziˈn nchi kyijtaq kyjunalx kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin n‑ok tentz qˈmalte kye tzeˈntaq kyxilin. 	 Hakuongea nao chochote bila kutumia mifano; lakini alipokuwa pamoja na wanafunzi wake peke yao alikuwa akiwafafanulia kila kitu.


Kyˈiwlinqexix kyeˈ, aye nchi uˈjin ex nchi bˈin tiˈjjo Tqanil lo, a tzajnin te Dios, ex nchi ok lipe tiˈjjo yol tzˈibˈin, quˈn ajo tqˈijil tuˈn tjapin bˈaj tkyaqil laqˈeqˈin ttzaj. 	 Heri yake mtu anayesoma kitabu hiki; heri yao wale wanaosikiliza maneno ya ujumbe huu wa kinabii na kushika yaliyoandikwa humu, maana wakati umekaribia ambapo mambo haya yatatukia.


Me qa at jun xjal ntqˈmaˈn qa ojtzqiˈn Dios tuˈn, me mi nkubˈ tnimin tnukˈbˈil Dios, nikyˈil yol teˈ, ex ntiˈ yol twutzxix toj tanmin. 	 Mtu akisema kwamba anamjua, lakini hazitii amri zake, basi mtu huyo ni mwongo, na ukweli haumo ndani yake.


Quˈn bˈiˈn kyuˈn ankye kˈwel bˈinchin te kyˈaˈjin, mo qa a jniˈ nya wen, ntiˈ toklin tiˈj Tkawbˈil Crist ex tiˈjjo te Dios. Ex ikyqexjo aye, a npon kykˈuˈj tiˈj jun tiˈ, quˈn ikyx tzˈelpineˈ tzeˈnku tuˈn kykˈulin twutz junxil kydios. 	 Jueni wazi kwamba mwasherati yeyote au mchafu au mfisadi, (ufisadi ni sawa na kuabudu sanamu), au mtu yeyote wa aina hiyo hataambulia chochote katika Utawala wa Kristo na wa Mungu.


Quˈn mix aˈlx jun nimil njyoˈn tuˈn tel wen tuˈnx tibˈx, qalaˈ noq tuˈn tel wenjo txqantl. 	 Mtu asitafute faida yake mwenyewe, ila faida ya mwenzake.


Atzin t‑xilin yol lo: Ma bˈant tiˈj tuˈn Dios tukˈa Abraham, ex ma kubˈ tkujsin Dios tyol te jun majx. Tbˈajlinxiˈ 430 abˈqˈe, ul tkawbˈil Moisés. Me nlay bˈant tyupitjo tnejil yol, a bˈant tiˈj tuˈn Dios tukˈa Abraham, quˈn tuˈn ma tkujse Dios tnejil tyol te jun majx. 	 Ninachotaka kusema ni hiki: Mungu alifanya agano lake akalithibitisha; Sheria ambayo ilitokea miaka mia nne na thelathini baadaye, haiwezi kulitangua hilo agano wala kuibatilisha hiyo ahadi.


Ex ayetzin tqˈuqil tnam attaq nim abˈj tok tiˈj, a wiˈyilxix wen. Atzin tnejil tqˈuqil attaq jaspe tok tiˈj, atzin tkabˈ, tuˈn zafiro, ex toxin tuˈn ágata, ex tkyajin esmeralda, 	 Mawe ya msingi wa ukuta huo yalikuwa yamepambwa kwa kila aina ya mawe ya thamani. Jiwe la kwanza la msingi lilikuwa jiwe la thamani jekundu, la pili yakuti samawati, la tatu kalkedoni, la nne zamaradi,


Jun majjo ikyjo, toj jun qˈij te ajlabˈl, otaq tzˈok ten Jesús xnaqˈtzil toj jun muˈẍ ja te kynaˈbˈl Judiy Dios. 	 Yesu alikuwa akifundisha katika sunagogi moja siku ya Sabato.


Me atzin te Herodes iky teˈ tqˈma kyjaluˈn: Nyatel te Juan, a Jawsil Aˈ, quˈn ayinku weˈ in xi qˈmante, tuˈn tel txˈemit teˈ twiˈ. ¿Me altzila kyeˈ xjaltz, a nimku nqˈumlajtz tiˈj? Tuˈn ikyjo, ok tqˈoˈn Herodes tilil, tuˈntzintla tiwle Jesús. 	 Lakini Herode akasema, "Huyo Yohane nilimkata kichwa; sasa ni nani huyu ninayesikia habari zake?" Akawa na hamu ya kumwona.


Kubˈsin tyolin Jesúsjo lo, tuˈntzintla tel kynikyˈjo t‑xnaqˈtzbˈin tiˈjjo jniˈ tzˈibˈin toj Tuˈjil Tyol Dios 	 Kisha, akaziangazia akili zao ili wapate kuelewa Maandiko Matakatifu.


Kykyaqiljo ayeˈ kchi xel niminte qa a Jesús Kolil, a Crist, a skˈoˈnxix tuˈn qMan Dios, apente tkˈwal Diosjo. Ex alkye k‑okil kˈuˈjlin te jun manbˈaj, il tiˈj tuˈn kyok tkˈuˈjlin tkˈwaljo manbˈaj anetziˈn. 	 Kila mtu anayeamini kwamba Yesu ni Kristo, huyo ni mtoto wa Mungu; na, anayempenda mzazi humpenda pia mtoto wa huyo mzazi.


Ex atzin te Dios tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj ma tzaj tyekˈin qe, noq tuˈn Tkˈwal, a junchˈin, exsin tzaj tchqˈoˈn twutz txˈotxˈ. Ex noq tuˈn, at qchwinqil te jun majx. 	 Na Mungu alionyesha upendo wake kwetu kwa kumtuma Mwanae wa pekee ulimwenguni, ili tuwe na uzima kwa njia yake.


Juntl maj, nwaˈntaq Jesús toj njaˈy junx kyukˈa txqantl t‑xnaqˈtzbˈin. Ex ilaˈku peyil pwaq exqetziˈn junjun aj il iteˈtaq antza, ex o ok qeˈy tiˈj meẍ junx tukˈa Jesús. 	 Yesu alipokuwa nyumbani ameketi kula chakula, watoza ushuru wengi na wahalifu walikuja wakaketi pamoja naye na wanafunzi wake.


Ayiˈy o chi jaw skˈoˈn tuˈn qMan Dios, a tzeˈnkuxjo t‑xim attaq te tnejil, noq tuˈn kysaqixa tuˈn Xewbˈaj Xjan, tuˈntzintla tkubˈ kynimiˈn, ex tuˈn kyoka tzˈaqle tuˈn tchkyˈel Jesucrist. Noqit nim t‑xtalbˈil ex tnukˈbˈil kyibˈaja toj tkyaqil. 	 Mungu Baba aliwateua ninyi kufuatana na kusudi lake, na mmefanywa watakatifu na Roho, mpate kumtii Yesu Kristo na kusafishwa kwa damu yake. Nawatakieni neema na amani tele.


Quˈn qa ma tzˈok qqˈoˈn ipbˈil tiˈjjo qxmilil, at chˈin tajbˈin. Exsin ikyx teˈ qa ma tzˈok qqˈoˈn ipbˈil tuˈn qajbˈin te Dios, nimxix tajbˈin te chwinqil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex te chwinqil te jun majx toj kyaˈj. 	 Mazoezi ya mwili yana faida yake, lakini mazoezi ya kiroho yana faida za kila namna, maana yanatuahidia uzima katika maisha ya sasa, na pia hayo yanayokuja.


Kubˈtzin t‑ximin tej qya, a qa nlay tzˈewittaq. Tuˈn ikyjo, bˈeˈx tzaj laqˈe tkˈatz Jesús luˈlin wen tuˈn t‑xobˈil, ex bˈeˈx kubˈ meje t‑xe tqan. Kubˈtzin tpaˈntz kyxolxjal tiquˈnil ok ttzyuˈn t‑xbˈalin Jesús, ex kubˈ tqˈmaˈntz, qa bˈeˈx qˈanitku texjo paq anetziˈn. 	 Yule mwanamke alipoona kwamba hawezi kujificha, akajitokeza akitetemeka kwa hofu, akajitupa mbele ya Yesu. Hapo akaeleza mbele ya wote kisa cha kumgusa Yesu na jinsi alivyoponyeshwa mara moja.


I tzajtzin qˈolbˈiˈn tsanjil, ok jubˈchin, ex xi qˈmaˈn kye, tuˈn ntiˈxl tuˈn kyyolin tiˈj tumil tbˈi Jesús. Tbˈajlinxitzin ikyjo, i xi tzaqpiˈn. 	 Hivyo wakawaita wale mitume, wakaamuru wachapwe viboko na kuwaonya wasifundishe tena kwa jina la Yesu; kisha wakawaacha waende zao.


Exsin noqx tnabˈinkuxtz, aj tul kaniˈn tajaw aqˈuntl, quˈn tuˈn ntiˈtaqx chˈin bˈiˈn tuˈn, tiˈ qˈijil ex jniˈtaq or tuˈn tul. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx kˈwel kawin kujxix, ex bˈeˈx kxel xoˈn te jun majx junx kyukˈa xjal aj il, a mibˈin chi nimin. 	 bwana wake atarudi siku asiyoitazamia na saa asiyoijua; atamkatilia mbali na kumweka fungu moja na wasioamini.


Me atzaj teˈ t‑xi qˈoˈn kyeˈy, bˈeˈx ok kytzyuˈn, ex xi kyqˈoˈn kye ichin aj il te Rom, tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn twutz cruz. Tkyaqiljo lo bˈant tzeˈnkuxjo t‑xim Dios otaq bˈaj, ex ikyxjo, ilxix tiˈj tuˈntaq tbˈant. A ayiˈy kubˈ bˈyoˈnte Jesús, me jaw anqˈin juntl majl tuˈn Dios. Tuˈn ikyjo, bˈeˈx tzaqpaj tjaqˈ kyimin ex ntiˈl toklin kyimin tiˈj. 	 Kufuatana na mpango wake mwenyewe Mungu alikwisha amua kwamba Yesu angetiwa mikononi mwenu; nanyi mkamuua kwa kuwaachia watu wabaya wamsulubishe.


Me ayetzin kyeˈ txokenj, mix xi kytziyine tuˈn kyxiˈ toj mejebˈlin. Jun teˈ bˈeˈx xiˈ lol ttxˈotxˈ; juntl bˈeˈx xiˈ lol tkˈaẍjil. 	 Lakini wao hawakujali, wakaenda zao; mmoja shambani kwake, mwingine kwenye shughuli zake,


Quˈn nya ma chin tzaj smaˈn tuˈn Crist noq tuˈn kykuˈx xjal toj aˈ wuˈn te jawsbˈil aˈ, qalaˈ tuˈn t‑xi nqˈmaˈn Tbˈanil Tqanil kolbˈil. Tuˈnpetziˈn, mi ẍin yoliˈn kyukˈiy tukˈa nmaq yol tbˈanilx kywutzxjal, tzeˈnku jun aj uˈj, noq tuˈn kyxi lipekuy wiˈja, qalaˈ tuˈn kyxi lipey tiˈjjo t‑xilin nyola, a at tipin tuˈn qklet, a tkyimlin Crist twutz cruz te qxel. 	 Kristo hakunituma kubatiza, bali kuhubiri Habari Njema; tena, niihubiri bila kutegemea maarifa ya hotuba za watu kusudi nguvu ya kifo cha Kristo msalabani isibatilishwe.


Tzaj qˈaqˈintzin kyeˈ kykˈuˈj kyiˈj xjal, tzeˈnku ntzaj qˈaqˈin te qMan Dios tkˈuˈj kyiˈja. 	 Muwe na huruma kama Baba yenu alivyo na huruma.


Jun paqx kuˈtz te Zakey, ex bˈeˈx xi tkˈmoˈn Jesús tukˈa tkyaqil tanmin. 	 Zakayo akashuka haraka, akamkaribisha kwa furaha.


Tbˈajlinxitzin yolin ikyjo, bˈeˈx xiˈ Jesús qukˈiy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, toj txˈotxˈ Judey. Kubˈ ten qukˈiy antza, ex i kuˈxxjal tuˈn toj aˈ te jawsbˈil aˈ. 	 Baada ya hayo, Yesu alifika mkoani Yudea pamoja na wanafunzi wake. Alikaa huko pamoja nao kwa muda, akibatiza watu.


Ex ikyxjo yolin Tyol Dios tiˈjjo Tkˈwal kyjaluˈn: Ay, tAjaw Tkyaqil, te tnejil o kubˈ tbˈinchiˈn jniˈ txˈotxˈ ex tkyaqil kyaˈj. 	 Pia alisema: "Bwana, wewe uliumba dunia hapo mwanzo, mbingu ni kazi ya mikono yako.


Ex jniˈqe xjal nchi bˈaj ikyˈxtaq antza, noqx nchi bˈaj yasintaq tiˈj, ex noqx nja kyyekin tiˈj kywiˈ te kyxmaybˈil tiˈj, 	 Watu waliokuwa wanapita mahali hapo walimtukana wakitikisa vichwa vyao na kusema,


Me xi tqˈmaˈn angel kye: Mina chi tzaj xobˈa weˈy, quˈn atx jun tqanil ma chin tzaja qˈmalte kyeˈy, me a tbˈanilx wen, ex te tzaljbˈilx te tkyaqilx xjal. 	 Malaika akawaambia, "Msiogope! Nimewaleteeni habari njema ya furaha kuu kwa watu wote.


Nya qaja tuˈn kyoka kyˈaj toj kynimbˈila, qalaˈ tuˈn kybˈinchiˈn ikyxjo tzeˈnqeku nimil, a o chi kyim; ayej i ajbˈin te yekˈilte qe, qa kukx tuˈn qweˈ tojjo qnimbˈil, tzmaxi aj qten tukˈa qAjaw. Qatzin ma bˈantjo luˈntz quˈn, oktzin ktzajil qkˈmoˈn tkyaqiljo a at qoklin tiˈj tzaluˈn twutz txˈotxˈ ex toj kyaˈj te jun majx, a o tzaj tqˈmaˈn Dios, ex a o tzaj kykˈmoˈn ayej i kubˈ niminte ojtxe. 	 Msiwe wavivu, bali muwe kama wale wanaoamini na wenye uvumilivu na hivyo wanapokea yake aliyoahidi Mungu.


Quˈn nyaqeku kye Ttanim Diosjo, a Judiy, a at kyechil tiˈjtzaqtz kychibˈjil, quˈn nya te qechiljo twutzxix, a n‑ok tiˈjtzaqtz qchibˈjil. 	 Ndiyo kusema, si kila anayeonekana kwa nje kuwa Myahudi ni Myahudi wa kweli, wala mtu hawi Myahudi wa kweli ati kwa kuwa ametahiriwa kimwili.


Me ayetzin kyej i ul qˈmal teˈ jniˈ til Pabl, ex ntiˈx i jaw chˈotj tiˈj tiˈchaqjo il, a otaq chi bˈaj nbˈisiˈn. 	 Washtaki wake walisimama lakini hawakutoa mashtaka maovu kama nilivyokuwa ninatazamia.


Qa kukx kymujbˈin kyibˈjiˈy wukˈiy, ex qa mi s‑el najjo nxnaqˈtzbˈiˈn toj kykˈuˈja, kyqanintza noq alkye kyaja, ex ok ktzajil qˈoˈn. 	 Mkikaa ndani yangu na maneno yangu yakikaa ndani yenu, basi, ombeni chochote mtakacho nanyi mtapewa.


Ex kyxoljo qya anetziˈn, attaq Mariy, aj Xleˈn; exsin Mariy, a tnanataq Santyaw ex Jse; exsin kynana tkˈwal Zebedey. 	 Miongoni mwao walikuwa Maria Magdalene, Maria mama yao Yakobo na Yosefu, pamoja na mama yao wana wa Zebedayo.


Kchin okil kyxmayiˈn, kbˈajil kytzubˈin wiˈja, kchin okil kylankˈiˈn, exsin kchin kˈwel kybˈyoˈn. Me toj toxin qˈij, kchin jawil anqˈiˈntla. Ikytzin bˈaj tyolin Jesúsjo kywutz t‑xnaqˈtzbˈin. 	 Nao watamdhihaki; watamtemea mate, watampiga mijeledi na kumwua. Na baada ya siku tatu atafufuka."


Teˈ tiwle kyuˈn t‑xnaqˈtzbˈin, bˈeˈx i xobˈx kykyaqilx, ex ox chi ẍchˈinx wen, quˈn kubˈ kybˈisin qa jun klelin. Me bˈeˈx xi tqˈmaˈn Jesús kye: ¡Kykujsinx kykˈuˈja! ¡Ayin wejiˈy! ¡Mi chi xobˈa! chiˈ. 	 Lakini walimwona akitembea juu ya maji, wakadhani ni mzimu, wakapiga yowe.


Ankye ma kubˈ tiˈj il tuˈn, at toklin tiˈj tkyaqiljo at weˈy, ex kchin okila te tDios, ex k‑okil te nkˈwala. 	 Yeyote atakayeshinda atapokea hiki, nami nitakuwa Mungu wake, naye atakuwa mwanangu.


Ex nimxjal toj tnam te Jerusalén ncheˈxtaq bˈilte, exqetziˈn toj txˈotxˈ te Judey ex tkˈatz Nim Aˈ Jordán. 	 Basi, watu kutoka Yerusalemu, kutoka mkoa wote wa Yudea na sehemu zote za kandokando ya mto Yordani, walimwendea,


Texjo paq, bˈeˈx jaw weˈks tej yabˈ, ex bˈeˈx aj tja. 	 Huyo mtu aliyekuwa amepooza akainuka, akaenda nyumbani kwake.


Qa at kyoklin junjuntl tiˈjjo ikyjo, ¿Yajtzilaˈ qetza? Me mina nkubˈ qbˈinchin qeˈ ikyjo. Quˈn loqotziˈn, ma qo jawil qitj tzma tzaluˈn, me qil qibˈxa, quˈn tuˈntzin mix aˈl jun jaw yolbˈin qiˈja, qa noq tuˈn qkanbˈin pwaq tiˈj Tbˈanil Tqanil tiˈj Crist. 	 Ikiwa wengine wanayo haki ya kutazamia hayo kutoka kwenu, je, sisi hatuna haki zaidi kuliko hao? Lakini, sisi hatukuitumia haki hiyo, Badala yake, tumestahimili kila kitu ili tusiiwekee kizuizi chochote Habari Njema ya Kristo.


Oktzin ten Pegr yolil, ex tqˈma: Mapetzin tzˈelxix nnikyˈtza te jaˈlin, qa mujbˈin kytenxjal tuˈn Dios. 	 Hapo Petro akaanza kusema: "Sasa nimetambua kwamba hakika Mungu hana ubaguzi.


Ayetzin kyeˈ Ttanim Dios toj Jerusalén, tej kybˈin teˈ tqanil lo, xi kychqˈoˈn Bernabé tzmax Antyokiy. 	 Habari ya jambo hilo ikasikika kwa lile kanisa la Yerusalemu. Hivyo wakamtuma Barnaba aende Antiokia.


Atzin ichin otaq najan tojjo muqbˈil kyimnin kyuˈn taqˈnil tajaw il. Kujxtaq teˈ ichin anetziˈn; mixtaq aˈl nxkye tiˈj, tuˈn tkubˈ kˈloˈn tukˈa kxbˈil. 	 Mtu huyo alikuwa akiishi makaburini wala hakuna mtu aliyeweza tena kumfunga kwa minyororo.


Tej tjaw tlaqin tal Tal rit tkyajin jupbˈilte, nbˈiy tkyajin ajbˈil ntqˈmaˈn: Ku tzajach. 	 Kisha Mwanakondoo akavunja mhuri wa nne. Nikamsikia yule kiumbe hai wa nne akisema, "Njoo!"


Tuˈn ikyjo, kyximinkutziˈn tiˈjjo Jesús, a Yekˈbˈil te qe, nimxjo nya bˈaˈn s‑ikyˈx tuˈn, kyuˈnxjal aj il. Tuˈntzintzjo, mina chi sikytiy, ex mina chi kubˈ numja toj kynimbˈila, tuˈn mi chi kubˈ tzˈaqiy toj il. Quˈn naˈmx tuˈn tikyˈx kyuˈn tzeˈnku s‑ikyˈx tuˈn Jesús, a o kyim, noq tuˈn tpaj il. 	 Fikirini juu ya mambo yaliyompata Yesu, jinsi alivyostahimili upinzani mkubwa kwa watu wenye dhambi. Basi, msife moyo, wala msikate tamaa.


Me noqx jaw kyinx kyibˈ, tej kybˈin teˈ ikyjo, ex xi kyqˈmaˈn kyjaluˈn: Me noqx ma chi jaw najx kyexjal tojjo tnam lo kyuˈnjo jniˈ t‑xnaqˈtzbˈil. Antza tzaje xkyeye tuˈn toj txˈotxˈ te Galiley, exsin luˈltz lajoˈn tuˈn tojjo txˈotxˈ lo te Judey. 	 Lakini wao wakasisitiza wakisema: "Anawachochea watu kwa mafundisho yake katika nchi yote ya Yudea; alianza Galilaya, na sasa yuko hapa."


Ex noq tuˈn Jesús, kykyaqiljo kchi nimil tiˈj, ok kchi kletil te tkyaqiljo il ntiˈ chojbˈilte tjaqˈ tkawbˈil Moisés. 	 na ya kwamba kila mmoja anayemwamini Yesu anasamehewa dhambi zote, jambo ambalo halingewezekana kwa njia ya Sheria ya Mose.


Kyˈiwlinqexix kyeˈ, aj kyel ikyˈiˈn kyuˈnxjal, aj kyex lajoˈn, ex aj kyok yisoˈn kyuˈn, aj tel iˈjliˈn kybˈiˈy, noqx tuˈn npaja, ayiˈn a Tkˈwal Ichin. 	 "Heri yenu ninyi iwapo watu watawachukia, watawatenga, watawatukana na kuwaharibieni jina kwa ajili ya Mwana wa Mtu!


¿Ankye tzaj chqˈoˈnte qtzan Juan tuˈn kykuˈxxjal tuˈn toj aˈ te jawsbˈil aˈ? ¿Apela Dios, mo noq ayexjal? Bˈeˈx i bˈaj jaw yolin kyxolx, ex kyqˈma: Qa ma txi qqˈmaˈn a Dios, bˈeˈx ktzajil tqˈmaˈn qe, ¿Tin quˈn mi nxi kynimintza? chilaˈ. 	 Je, mamlaka ya Yohane ya kubatiza yalitoka kwa nani? Je, yalitoka mbinguni ama kwa watu?" Lakini wakajadiliana wao kwa wao hivi: "Tukisema, Yalitoka mbinguni, atatuuliza, Basi, mbona hamkumsadiki?


Noqit i kyijxjal toj wen tukˈa Dios te tnejil, tuˈn tsaqix kyanmin te jun majx kyuˈn ojtxe pale, nyatla il tiˈj tuˈn tul Jesús tukˈa juntl tumil nimxixtl wen. 	 Maana kama lile agano la kwanza halingalikuwa na dosari, hakungalikuwa na haja ya agano la pili.


Me tojtzqiˈntaq te Jesúsjo kyxmiletzˈil tiˈjjo xi kyqanin, ex xi tqˈmaˈn kye: N‑el we nikyˈ te tiˈjjo kyaja. Kyaja tuˈn nkubˈ tzˈaqa tiˈjjo nxnaqˈtzbˈila. Kyyekˈintziˈn jun pwaq weˈy, tuˈn tok nkaˈyiˈn. 	 Lakini Yesu alijua unafiki wao, akawaambia, "Mbona mnanijaribu? Nionyesheni sarafu."


Ex ikyx kyejiˈy tajaw aqˈuntl, kybˈinchinkuy wen kyiˈj kyaqˈnila. Mi chi xobˈtzin kyiˈj, qalaˈ kynaˈntza qa ikyqex kyejiˈy tzeˈnqeku kyaqˈnila, iteˈkxa tjaqˈ tkawbˈil qAjaw at toj kyaˈj, a ntiˈ n‑ok tkaˈyin tzeˈn kytenxjal. 	 Nanyi mnaotumikiwa, watendeeni vivyo hivyo watumwa wenu, na acheni kutumia vitisho. Kumbukeni kwamba ninyi pia kama vile wao, mnaye Bwana yuleyule mbinguni, kwake cheo cha mtu si kitu.


Tzunxtaq nyolin Jesús kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin, tej kypon tilj txqan xjal. Ataq Judas, a attaq toklin kyxol kabˈlajaj t‑xnaqˈtzbˈin, nejnin kywutz. Ok laqˈe maˈtzil te Jesús. 	 Alipokuwa bado anaongea, kundi la watu likaja likiongozwa na yule aliyeitwa Yuda, mmoja wa wale mitume kumi na wawili. Yuda akaenda kumsalimu Yesu kwa kumbusu.


Atziˈn Ttanim, atzin t‑xmilil Cristjo. Ex ntzqet‑xixjo Ttanim tuˈn, quˈn ante Crist ntzqet‑xix tuˈn tkyaqil. 	 Kanisa ni mwili wa Kristo, na ukamilifu wake yeye anayekamilisha vitu vyote kila mahali.


Xi kyqˈmaˈn Judiy kyxolile: Kykaˈyinktziˈn. Chebˈex kˈuˈjlintaq Lázaro tuˈn. 	 Basi, Wayahudi wakasema, "Tazameni jinsi alivyompenda!"


Ex xi tqˈmaˈn, tuˈn kyjyet chej te iqilte Pabl. Ex xi tqˈmaˈn, tuˈn tok kaˈyinxix toj bˈe, tuˈntzintla ntiˈ tkyˈi, aj tkanin twutz tnejil kawil, Félix tbˈi. 	 Wekeni farasi kadhaa kwa ajili ya Paulo; mfikisheni salama kwa Felisi, mkuu wa mkoa."


Tej tjaw tlaqin tal Tal rit twuqin jupbˈilte uˈj, bˈeˈx kubˈ nume toj kyaˈj nikyˈjin or. 	 Na Mwanakondoo alipouvunja mhuri wa saba, kukawa kimya mbinguni kwa muda wa nusu saa.


Twutzxix kxel nqˈmaˈn tey, nlay tzˈetza antza tzmaxiˈ aj tchjet tkyaqil tkˈasa. 	 Kweli nakwambia, hutatoka humo mpaka umemaliza kulipa senti ya mwisho.


Etzin Jesús, exsin xiˈ twiˈ Wutz Olivos, tzeˈnxtaqjo n‑oketaq tuˈn; ex bˈeˈx bˈaj ikyˈ lipeˈ jniˈ t‑xnaqˈtzbˈin tiˈj. 	 Yesu akatoka, na kama ilivyokuwa desturi yake, akaenda katika mlima wa Mizeituni; wanafunzi wake wakamfuata.


Najchaq nchi bˈaj kaˈyintztaq junjun qya; kyxol atetaq Mariy, aj Xleˈn, ex Salomé, exsin Mariy, tnana jun Santyaw kyitzˈin kyibˈ tukˈa Jse. 	 Walikuwako pia wanawake waliotazama kwa mbali, miongoni mwao akiwa Maria toka mji wa Magdala, Salome, na Maria mama wa kina Yakobo mdogo na Yose.


Ex i bˈitzin tiˈjjo tbˈitz tal Tal rit ex te Moisés, a taqˈnil Dios. Ex kyqˈma: Ay qAjawa Dios nimxix tipiˈn, ex te kaˈybˈajilxjo tkyaqil tbˈinchbˈiˈn; ex jikyin ex twutzqexixjo ayejo tumil, quˈn Ay, Kawil tibˈaj tkyaqil tnam. 	 Walikuwa wakiimba wimbo wa Mose, mtumishi wa Mungu, na wimbo wa Mwanakondoo: "Bwana Mungu Mwenye Uwezo, matendo yako ni makuu mno! Ewe Mfalme wa mataifa, njia zako ni za haki na za kweli!


Atziˈn tqˈajqˈojil twiˈ, a otaq nbˈiˈy, a etz toj kyaˈj, tzaj tqˈmaˈn juntl majl weˈy, ex tqˈma: Ku txiˈy. Ex qˈinxjiy tal uˈj, a jqoˈn toj tqˈobˈ angel, a waˈl tibˈaj ttxuyil aˈ ex tibˈaj txˈotxˈ. 	 Kisha ile sauti niliyokuwa nimeisikia kutoka mbinguni pale awali ikasema nami tena: "Nenda ukakichukue kile kitabu kilichofunguliwa, kilicho mkononi mwa malaika asimamaye juu ya bahari na juu ya nchi kavu."


Nimxtaq te Pegr twatl at, exqetziˈn tukˈa. Me mix ikyˈe ktane; tuˈntziˈn iwle tqoptzˈajiyil Jesús kyuˈn, exsin kyspikyˈimiljo kabˈe ichin, a iteˈtaq tukˈa. 	 Petro na wenzake walikuwa wamelemewa na usingizi mzito, hata hivyo waliamka, wakauona utukufu wake, wakawaona na wale watu wawili waliokuwa wamesimama pamoja naye.


Ikyxsintzjo, aj tok kykaˈyiˈn tkyaqiljo luˈn, tzˈelku kynikyˈa te, qa chˈix tpon tqˈijil tuˈn wula juntl majl. 	 Hali kadhalika nanyi mtakapoona mambo haya yote yakitendeka, jueni kwamba yuko karibu sana.


Chi Jesúsjo kyjaluˈn: Ma tzul kanin tqˈijil, jaˈ tuˈn tkawine Dios kyxola. Tuˈntzintzjo, kybˈinchinku kyibˈa, kytzaqpinkjiˈy jniˈ nya bˈaˈn, ex kyniminxjiˈy Tbˈanil Tqanil. 	 "Wakati umetimia, na Ufalme wa Mungu umekaribia. Tubuni na kuiamini Habari Njema!"


¿Ma mitzin n‑el kynikyˈa te, qa tkyaqiljo nbˈaj tuˈn jun xjal, toj tkˈuˈj kupine, ex majx k‑elil tiˈj? 	 Je, hamwelewi kwamba kila kinachoingia kinywani huenda tumboni na baadaye hutupwa nje chooni?


Ex atzin chwinqiljo, tuˈn tel kynikyˈxjal teˈy, qa akuy Dios twutzxix, ex tuˈn tel kynikyˈ weˈy, ayiˈn Jesucrist, a saj tchqˈoˈn. 	 Na uzima wa milele ndio huu: kukujua wewe uliye peke yako Mungu wa kweli, na kumjua Yesu Kristo uliyemtuma.


Ex ikyx o qˈumle ojtxe: Qa at jun xkubˈ tpaˈn tibˈ tukˈa t‑xuˈjil, il tiˈj nej tuˈn tbˈant jun uˈj kyxol, qa o chi paˈyit. 	 "Ilikwisha semwa pia: Anayemwacha mke wake, yampasa ampe hati ya talaka.


Qa ma tzikyˈx kyuˈn, chi tzeˈjixa, ex chi tzalajxa, quˈn ktzajil tqˈoˈn Dios nim t‑xel kyeˈy toj kyaˈj, tzeˈnku xi tqˈoˈn kye yolil Tyol Dios ojtxe, tuˈn nim sikyˈx kyuˈn, tzeˈnkuxjo kye jaˈlin. 	 Wakati hayo yatakapotokea, furahini na kucheza, maana hakika tuzo lenu ni kubwa mbinguni. Kwa maana wazee wao waliwatendea manabii vivyo hivyo.


Me ante qMan, a Xpichˈil qanmin, ex n‑el tnikyˈ te tnabˈl Xewbˈaj Xjan, quˈn kubˈsin twutz qiˈj tzeˈnkuxjo tajbˈil qMan Dios kyiˈjjo o chi ok te te. 	 Naye Mungu aonaye mpaka ndani ya mioyo ya watu, anajua fikira ya huyo Roho; kwani huyo Roho huwaombea watu wa Mungu kufuatana na mapenzi ya Mungu.


Qalaˈ, qaja tuˈn tkubˈ qyekˈiˈn toj tkyaqil, qa jun bˈaˈn aqˈnilqoˈy te Dios, quˈn noqx paˈn tkyaqil wiq yajbˈil quˈn; ex atku maj ntiˈx chˈin at qey, ex atku maj nim bˈis ntzaj toj qchwinqila; 	 Badala yake, tunajionyesha kuwa kweli watumishi wa Mungu kwa kila kitu: kwa uvumilivu mwingi wakati wa mateso, shida na taabu.


Quˈn teyilex te junjun k‑okil toj paˈbˈin twutz Dios, ex nlay tzˈok tqˈoˈn til te tpaj juntl. 	 Maana kila mmoja anao mzigo wake mwenyewe wa kubeba.


Ayetzin kabˈe qya lo nchi ajbˈin te jun yekˈbˈil kyiˈjjo kabˈe tumil bˈantnin tuˈn Dios, tzeˈn qten twutz. Tnejil, a Agar nyekˈinte jun techil tiˈj wutz Sinaí toj txˈotxˈ Arabia, a jaˈ tzaje tqˈoˈne Dios ojtxe kawbˈil te Moisés. Tuˈnpetziˈn, atzin Agar tok te techil wutz Sinaí ex techil tnam Jerusalén tzaluˈn twutz txˈotxˈ, quˈn atziˈn tnam Jerusalén tokx tjaqˈ ojtxe kawbˈil tzeˈnku jun aqˈnil te jun majx, junx kyukˈa tkyaqil xjal aj Judiy. Tuˈntzin ikyjo, ntiˈ tzaqpibˈl kye. 	 Mambo hayo yamekuwa mfano; mama hao wawili ni mfano wa maagano mawili; la kwanza ni lile lililofanyika mlimani Sinai, mwakilishi wake ni Hagari, na watoto wake wanazaliwa utumwani.


Noq kyaj tuˈn kykanbˈin pwaq kyiˈja; kyaj tuˈn kykubˈ sbˈuˈn kyuˈn, tuˈn jun xnaqˈtzbˈil kyeku. Me kchi najil te jun majx, quˈn atxix ojtxe bˈantnin tiˈj tuˈn kynaj. 	 Kwa tamaa yao mbaya watajipatia faida kwa kuwaambieni hadithi za uongo. Lakini kwa muda mrefu sasa Hakimu wao yu tayari, na Mwangamizi wao yu macho!


Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, toj tqˈijil paˈbˈin twutz Dios, kujxixla tkawbˈil Dios ktzajil kyibˈaj, a tzeˈnku kye xjal ojtxe kyojjo tnam Sodoma, a i bˈaj tuˈn qˈaqˈ. 	 Hakika nawaambieni, siku ile mji huo utapata adhabu kubwa zaidi kuliko ile ya watu wa Sodoma.


Atzin tej nmaq kawil xi tqˈmaˈn kyjaluˈn: Ay jun aqˈnil nya wen. Ayexjo tyola kchi okil wuˈn te kawiltiy. Qa bˈiˈntaq tetza tuˈn, qa kuj xjalqin weˈ, ex qa njaw winjiˈy a nyaqiˈn ẍin kubˈ qˈonte, ex qa njaw nchmoˈnjiˈy, a nyaqiˈn ẍin kux awante, 	 Naye akamwambia: Nakuhukumu kutokana na msemo wako, ewe mtumishi mbaya! Ulijua kwamba mimi ni mtu mkali, ambaye huchukua yasiyo yangu na kuchuma nisichopanda.


Oktzin kychmoˈn kyibˈjo tsanjil exqetziˈn jniˈ nejinel, noq tuˈn kyximin tiˈj tkyaqiljo ikyjo. 	 Basi, mitume na wazee walifanya mkutano maalum wa kuchunguza jambo hilo.


Chi chiˈ kyjaluˈn: A qa axixtza nmaq kawil kyibˈaj xjal Judiy, klomtzin tibˈtza tilx tibˈa. 	 wakisema: "Kama kweli wewe ni Mfalme wa Wayahudi, jiokoe mwenyewe."


Ex atzin tsibˈiljo a k‑ikyˈix kyuˈn, kjawix te jun majx, ex ntiˈ oybˈil tiˈj qˈijl ex qnikyˈin kyejo i kˈulin twutzjo ma tij txuk, ex tiˈjjo twutzbˈiyil, exqetziˈn xi kytziyin tuˈn tok kyechil, a tbˈi. 	 Moshi wa moto unaowatesa kupanda juu milele na milele. Watu hao waliomwabudu huyo mnyama na sanamu yake, na kutiwa alama ya jina lake, hawatakuwa na nafuu yoyote usiku na mchana."


Ma tzul win wetza kywutz t‑xnaqˈtzbˈiˈn, me mi ma qˈanit‑x kyuˈn. 	 Nilimleta kwa wanafunzi wako lakini hawakuweza kumponya."


Ex n‑ayon tzmaxi aj kykanbˈitjo tajqˈoj tuˈn Dios. 	 Huko anangoja mpaka adui zake watakapowekwa kama kibao chini ya miguu yake.


Nxi nqˈmaˈnjiˈy luˈn kyeˈy tuˈn kytzaj txˈixwe chˈin tuˈn, quˈn ¿Ma mixpela aˈl jun kyeˈ at chˈin tnabˈl tuˈn tskˈet tumil jun tiˈ kyxolxa, ayiˈy nimilqiˈy? 	 Aibu kwenu! Ndiyo kusema hakuna hata mmoja miongoni mwenu mwenye hekima kiasi cha kuweza kutatua tatizo kati ya ndugu waumini?


Tuˈntziˈn, nxi qtzˈibˈiˈn tkyaqiljo lo kyeˈy, tuˈntzin tnoj kyanmiˈn tukˈa tzaljbˈil. 	 Tunawaandikia ninyi mambo haya kusudi furaha yetu ikamilike.


Atzin teˈ tbˈaj tqˈmaˈn tkyaqil tiˈjjo otaq bˈaj, bˈeˈx i xi tchqˈoˈn tzma Jope. 	 akawaeleza yote yaliyotukia, akawatuma Yopa.


Me twutzxixjo ma txi nqˈmaˈn kyeˈy, qa wenxix te kyeˈy tuˈn nxiˈy, quˈn qa mi ẍinka, nlay tzuljo Xewbˈaj Xjan onil kyeˈy, ex qˈuqbˈil kykˈuˈja. Me aj qa ma chinka, ok ktzajil nchqˈoˈn. 	 Lakini, nawaambieni ukweli: afadhali kwenu mimi niende zangu, maana nisipokwenda Msaidizi hatakuja kwenu. Lakini nikienda, basi, nitamtuma kwenu.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi nkaˈyiˈn kyaje angel waˈlqetaq toj kyaje tumil txˈotxˈ, a tzyuˈntaq kyaje kyqˈiqˈ kyuˈn, tuˈntzintla mi xupin kyqˈiqˈ tibˈaj txˈotxˈ, ex tibˈaj ttxuyil aˈ, mixpe tibˈaj jun tze. 	 Baada ya hayo nikawaona malaika wanne wamesimama katika pembe nne za dunia wakishika pepo nne za dunia ili upepo usivume hata kidogo: wala katika nchi, wala baharini, wala kwenye miti.


Kyqˈolbˈink kyibˈa kyxolxa tukˈa tkyaqil kyanmiˈn. Noqit a tnukˈbˈil Dios kyibˈaja kykyaqila, ayiˈy nimilqiy tiˈj Crist. 	 Salimianeni kwa ishara ya upendo wa Kikristo. Nawatakieni amani ninyi mlio wake Kristo.


Mi kubˈ tnajsiˈn taqˈnbˈin qMan Dios toj tanmin juntl, noq tuˈn tpajjo tnikyˈbˈila. Quˈn twutzx qa tkyaqilx te tiˈ ntiˈ tkyˈi tuˈn t‑xi qnikyˈbˈin. Me nya wen tuˈn tbˈinchiˈn, tuˈn tjaw takpaj juntl toj tnimbˈil, noq tuˈn tzaqpiˈn tiˈj tkyaqil nikyˈbˈil, a taja. 	 Basi, usiiharibu kazi ya Mungu kwa sababu ya ubishi juu ya chakula. Vyakula vyote ni halali, lakini haifai kula chakula ambacho kitamfanya mtu aanguke katika dhambi.


Ikytziˈn, kchi okile xjaljo, a nchi ikyˈin, ex nchi yolbˈin, ex nchex kypoqin kyukˈa, quˈn noq nchi bˈinchin tzeˈn kyaj. Njaw kynimin kyibˈ, ex tbˈanilx n‑etz toj kytzi, tuˈn kyxmoxin xjal, noq tuˈn kykanbˈin jun tiˈ, tzeˈn kyaj. 	 Watu hawa wananung'unika daima na kuwalaumu watu wengine. Hufuata tamaa zao mbaya, hujigamba na kuwasifu watu wengine mno kusudi wafaulu katika mipango yao.


Qa ma tzˈok kykˈuˈjliˈn kyibˈa kyxolxa, kykyaqilx xjal k‑elil kynikyˈ kyiˈja, qa nxnaqˈtzbˈinqiˈy. 	 Mkipendana, watu wote watajua kwamba ninyi ni wanafunzi wangu."


Kxel nyekˈiˈn jun tiˈ kyeˈy: Ate Moisés kyij qˈmante kyeˈy tuˈn tok qitit kyechiljo tal qˈa toj twajxaqin qˈij titzˈjlin. Ex qa toj qˈij te ajlabˈl xjapine ikyjo, me nkubˈ kybˈinchiˈn, noq tuˈn tjapin tkawbˈil Moisés kyuˈn (me nya tuˈn Moisés tzajniˈn tumil lo, qalaˈ tuˈn Abraham exqetziˈn txqantl qtzan qtaˈẍ ). 	 Mose aliwapeni ile desturi ya kutahiri. (Si kwamba desturi hiyo ilitoka kwa Mose, bali ilitoka kwa mababu). Sasa ninyi humtahiri mtu hata siku ya Sabato.


Bˈaˈnxe atziˈn uˈj xi ntzˈibˈiˈn kyeˈy bˈeˈx i jaw bˈisiˈn chˈin tuˈn, me mi nja kaˈmin wanmiˈn tuˈn jaˈlin. Bˈaˈnxe tzaj chˈin nbˈisa te tnejil, quˈn bˈeˈx i jaw bˈisiˈn tuˈn, me noq te chˈin tqan. 	 Maana, hata kama kwa barua ile yangu nimewahuzunisha, sioni sababu ya kujuta. Naam, naona kwamba barua hiyo iliwatia huzuni lakini kwa muda.


Atzin te Pabl otaq bˈaj tchmoˈn chˈin tzqij si; ex tzuntaq okx tqˈoˈn toj qˈaqˈ, tej tetz lipin jun kan tuˈn t‑xobˈil te qˈaqˈ, ex bˈeˈx ok bˈaltzˈaj, ex ok ttxˈaˈn tqˈobˈ Pabl. 	 Paulo aliokota mzigo mdogo wa kuni akawa anazitia motoni. Hapo, kwa sababu ya lile joto la moto, nyoka akatoka katika kuni akamnasa Paulo mkononi na kujishikilia hapo.


Tuˈnpetziˈn, nchin yoliˈn kyukˈa techil kyukˈaxjal. Quˈn nchi kaˈyin kywutz, me mi n‑el kynikyˈ weˈy. Ex ntbˈiˈn kyẍkyin, me mi n‑okx toj kywiˈ. 	 Ndiyo maana ninasema nao kwa mifano, kwa sababu wanatazama lakini hawaoni, wanasikiliza lakini hawasikii, wala hawaelewi.


Tzuntaq nchi yolin tiˈj tkyaqiljo otaq bˈaj. 	 Wakawa wanazungumza juu ya hayo yote yaliyotukia.


Quˈn jweˈ tchmila o tzikyˈ, ex atziˈn mujle tukˈiy jaˈlin nya tchmilkuy. Twutzx te ma tzaj tqˈmaˈn. 	 Maana umekuwa na waume watano, na huyo unayeishi naye sasa si mume wako. Hapo umesema kweli."


Twutzxix teˈ luˈn, ex tkyaqil tuˈn t‑xi niminte: Qa a Crist, a Jesús, ul twutz txˈotxˈ tuˈn kykletjo aj il, ex ayinkuy nimxix wila tzeˈnku kye txqantl. 	 Usemi huu ni wa kuaminika, na tena unafaa kukubaliwa kabisa: Kristo Yesu alikuja ulimwenguni kuwaokoa wenye dhambi. Nami ni mkosefu zaidi kuliko hao wote,


a noqx ma tzaj tchitin qibˈaj, tuˈn ttzqet‑xix qnabˈl ex qojtzqibˈl. 	 aliotukirimia bila kipimo! Kwa hekima na ujuzi wake wote


Quˈn tuˈnpetziˈn, ma chi jaw skˈoˈn tuˈn Dios, ayiˈy nyakuj ntiˈ kyajbˈin toj kywutzxjal, tuˈn kytzaj txˈixweˈ a at kynabˈl toj kywutz; ex o chi jaw skˈoˈn tuˈn Dios ayeˈ ntiˈ kyipin toj kywutzxjal, tuˈn kytzaj txˈixweˈ a at kyipin toj kywutz. 	 Ndiyo kusema, Mungu aliyachagua yale ambayo ulimwengu huyaona ni upumbavu, ili awaaibishe wenye hekima; na aliyachagua yale ambayo ulimwengu huyaona ni dhaifu, ili awaaibishe wenye nguvu.


Luˈ at tkˈatz ttxuyil aˈ toj tja Simun, jun bˈinchil tzˈuˈn. 	 Yeye yumo nyumbani kwa Simoni mtengenezaji wa ngozi ambaye nyumba yake iko karibu na bahari."


Qalaˈ, ax te junjun k‑okil tkaˈyin tibˈ: Qa wen n‑ele toj twutz tzeˈnku taˈye, bˈaˈn ttzalaj, me nya tuˈn tok tqˈoˈn twutz tiˈj juntl. 	 Lakini kila mmoja na aupime vizuri mwenendo wake mwenyewe. Ukiwa mwema, basi, anaweza kuona fahari juu ya alichofanya bila kuwa na sababu ya kujilinganisha na mtu mwingine.


Qalaˈ ate Dios saj qˈonte akˈaj qchwinqil. Ex ma qo anqˈin tuˈn Crist, a Jesús, tuˈn tkubˈ qbˈinchin bˈaˈn, a tzeˈnkuxjo xkubˈ t‑ximin Dios te tnejil. 	 Sisi ni viumbe vyake Mungu, na kwa kuungana na Kristo Yesu, alituumba kwa ajili ya kuishi maisha ya matendo mema aliyotutayarishia tuyatende.


Tuˈntziˈn, kykyaqilx i ok ten ẍchˈil juntl majl: ¡Mina teˈ! Qalaˈ tzaqpinxa Barrabás. Ex atzin te Barrabás jun toj kˈul xjaltaq teˈ. 	 Hapo wakapiga kelele: "La! Si huyu ila Baraba!" Naye Baraba alikuwa mnyang'anyi.


I xiˈtzin chqˈoˈn Pegr exsin Juan tuˈn Jesús, ex xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Kux cheˈx kyeˈ bˈinchilte wabˈj te Xjan Qˈij. 	 Hivyo Yesu akawatuma Petro na Yohane, akawaambia, "Nendeni mkatuandalie karamu ili tupate kula Pasaka."


Me bˈalaqa at jun kyxola aku bˈant tuˈn t‑xi tqˈmaˈn jun t‑xim kyjaluˈn te kolbˈil tibˈ twutz til: Qa noq tuˈnjo qil, chilaˈ, nyekˈine qa ate qMan Dios wenxix, tuˈn otaq kubˈ tnajsin qil. Qatzin qa ikyjo, at tajbˈin qil te Dios tuˈn tnimsit tbˈi, noq tuˈn otaq kubˈ najsit. Qatzin qa ikyjo, ¿Tiquˈntz nkawin Diostz qiˈj, qa at tajbˈin qil te? 	 Lakini, ikiwa uovu wetu unathibitisha kwamba Mungu anatenda kwa haki, tutasema nini? Je, tutasema kwamba anakosa haki akituadhibu? (Hapa naongea kibinadamu).


Me ante Jesús tzaj tqˈmaˈn qeˈy: Nya tkyaqilx ma tzaj qˈoˈn toklin tuˈn mi mejeye; qalaˈ oˈkqexjo ma tzaj tqˈoˈn Dios kyoklin ikyjo. 	 Yesu akawaambia, "Si wote wanaoweza kulipokea fundisho hili, isipokuwa tu wale waliojaliwa na Mungu.


Tuˈntzin ikyjo, jaw kyiˈn kyibˈ tuˈn kyyolin, ex xi kyqˈmaˈn: Iltaq tiˈj, chi chi Pabl ex Bernabé, tuˈn qyoliˈn nej kyukˈiy, ayiˈy aj Judiy, tiˈj Tyol Dios. Me tuˈn ma tzˈel kyikyˈin, ex nkubˈ kynabˈlin qa ntiˈ kyokliˈn tiˈjjo chwinqil te jun majx, antza qo xelitza kyukˈaˈ a nya Judiyqe. 	 Hata hivyo, Paulo na Barnaba waliongea kwa uhodari zaidi, wakasema, "Ilikuwa ni lazima neno la Mungu liwafikieni ninyi kwanza; lakini kwa kuwa mmelikataa na kujiona hamstahili uzima wa milele, basi, tunawaacheni na kuwaendea watu wa mataifa mengine.


Tuˈnpetziˈn, a tzmataq nqo waˈn, ja weˈks tiˈj meẍ, el tiˈn ttxoˈw, ex ok tbˈaltzˈin jun bˈuˈẍ tiˈj tkˈuˈj, 	 Basi, Yesu aliondoka mezani, akaweka kando vazi lake, akachukua kitambaa na kujifunga kiunoni.


Me tojjo txˈotxˈ lo, mix xi qˈoˈne chˈin ttxˈotxˈ, iˈchaqpetla noq chˈin netzˈ, jaˈ tuˈn tkubˈe weˈ, quˈn nya te te Abrahamjo txˈotxˈ lo, qalaˈ xi ttziyin Dios, tuˈn t‑xi tqˈoˈn kye tyajil, me tzmaxitaqjo aj tkyim. Ex naˈmtaqpe kyul te Abraham tkˈwal, tej tyolajtzjo lo. 	 Mungu hakumpa hata sehemu moja ya nchi hii iwe mali yake; hata hivyo, alimwahidia kumpa nchi hii iwe yake na ya wazawa wake, ingawaje wakati huu hakuwa na mtoto.


Xi tqˈmaˈn kuˈxin: Tkyaqilx teˈ anetziˈn o bˈant wuˈn. ¿Tiˈtzin atx taj tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn? 	 Huyo kijana akamwambia, "Hayo yote nimeyazingatia tangu utoto wangu; sasa nifanye nini zaidi?"


Waja tuˈn t‑xi nqˈmaˈnjiˈy a ewintaq: Quˈn nya qkyaqilx qo kyimil. Me qkyaqilx qo txˈixpitil 	 Sikilizeni, nawaambieni siri: sisi hatutakufa sote, ila sote tutageuzwa


Me ante Jesús xi tqˈmaˈn kye: Nimku techil tbˈanilxix ma kubˈ nbˈinchiˈn kywutza, noq tuˈn tipin nMaˈn. Kyxol tkyaqiljo luˈn, ¿Ankye jun nya wen toj kywutza, tuˈn wok kyxoˈn tuˈn abˈj? 	 Yesu akawaambia, "Nimewaonyesheni kazi nyingi kutoka kwa Baba. Ni ipi kati ya hizo inayowafanya mnipige mawe?"


Werman, nimxix nkˈuˈja tiˈja. Mi txi lipey tiˈjjo nya wen bˈant kyuˈnxjal, qalaˈ a wen. Quˈn ayetzin kchi kˈwel bˈinchinte wen, te Diosqe kyeˈ. Me ayetzin kyeˈ nchi kubˈ bˈinchinte nya wen, naˈm tel kynikyˈ te qMan Dios. 	 Mpenzi wangu, usifuate mfano mbaya, bali mfano mwema. Kila atendaye mema ni wa Mungu; lakini anayetenda mabaya hajapata kumwona Mungu.


Ayetziˈn ttata Jesús ncheˈxtaq tkyaqil abˈqˈe Jerusalén ikyˈsil teˈ nintz qˈij, a nkubˈ kyikyˈsintaq aj Judiy, teˈ kyetz toj Egipto. 	 Wazazi wa Yesu walikuwa na desturi ya kwenda Yerusalemu kila mwaka wakati wa sikukuu ya Pasaka.


Ex kykyaqilxjo jniˈ ma kyij kytzaqpiˈn kyja, kyitzˈin, kyanebˈ, kytata, kynana, kyxuˈjil, mo kykˈwal, mo qa kytxˈotxˈj, noq tuˈn npaja, okpin kykanbˈil kyeˈ jweˈ kˈal maj kyxel tibˈaj tkyaqiljo anetziˈn, ex jun chwinqil te jun majx toj kyaˈj. 	 Na kila aliyeacha nyumba, au ndugu, au dada, au baba, au mama, au watoto, au mashamba, kwa ajili yangu, atapokea mara mia zaidi, na kupata uzima wa milele.


Ikytziˈn, bˈeˈx xiˈ Mariy, aj Xleˈn qˈmalte qeˈy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, ex tzaj tqˈmaˈn: Ma nli weˈ qAjaw. Ex tzaj tqˈmaˈn qeˈy tkyaqiljo otaq bˈaj tqˈmaˈn Jesús te. 	 Hivyo Maria Magdalene akaenda akawapa habari wale wanafunzi kuwa amemwona Bwana, na kwamba alikuwa amemwambia hivyo.


Xi tqanin juntl majl Pilat te: ¿Ntiˈxsin chˈin ntqˈmaˈn? ¡Bˈinqexsin jniˈxsin nkyqˈmaˈn tiˈja! 	 Pilato akamwuliza tena Yesu, "Je, hujibu neno? Tazama wanavyotoa mashtaka mengi juu yako."


Tuˈn ikyjo, kyqˈonka tilil tuˈn tten kyipiˈn toj tkyaqiljo n‑ul kanin kyiˈja, noq tuˈn tkubˈ kybˈinchiˈn tzeˈnkuˈ taj Dios. Ex ikyjo, at kyoklin tiˈjjo a o tzaj tqˈmaˈn kyeˈy. 	 Mnahitaji kuwa na uvumilivu, ili mweze kufanya anayotaka Mungu na kupokea kile alichoahidi.


Xitzin ttzaqˈwin Agripa: ¿Noqx chˈime xkubˈe nkˈuˈja tuˈn woka te nimil? 	 Agripa akamjibu Paulo, "Kidogo tu utanifanya Mkristo!"


Ex ktzajil nqˈoˈn kychwinqil te jun majx, a nqoptzˈaj toj kyaˈj, tzeˈnku cheˈw njawil qlixje. 	 Tena nitawapa nyota ya asubuhi.


Me mi kubˈ techinjiy twiˈ peˈn tiˈjxi ja, quˈn ma txi qˈon teˈ kyeˈ, a nya Judiyqe. Ex kbˈajil kywaˈbˈin tkyaqiljo tnam xjan toj kabˈe toj ox kˈal xjaw. 	 Lakini uache ukumbi ulio nje ya Hekalu; usiupime, maana huo umekabidhiwa watu wa mataifa mengine, ambao wataukanyanga mji Mtakatifu kwa muda wa miezi arobaini na miwili.


Ojtxe, a naˈmxtaq tul Juan, a Jawsil Aˈ, oˈkx yekˈinte Diosjo t‑xilin tajbˈil noq tuˈn ojtxe kawbˈil, a xqˈumlaj tuˈn Moisés ex kyuˈn yolil Tyol Dios. Me tej tul Juan, ok ten tyolajtzjo Tbˈanil Tqanil Tkawbˈil Dios, ex atzin jaˈlin tkyaqilx kyexjal n‑ok tilil kyuˈn tzeˈnx tuˈn kyokxi toj. 	 "Sheria na maandishi ya manabii vilikuweko mpaka wakati wa Yohane mbatizaji. Tangu hapo, Ufalme wa Mungu unahubiriwa, na kila mmoja anauingia kwa nguvu.


tzeˈnku tkyaqil kyˈaˈjin, ex tuˈn tpon tkˈuˈj jun xjal tiˈjjo at te juntl, ex jniˈ sbˈubˈl, ex tkyaqil tzeqbˈil, ex jniˈ loˈchj kˈuˈjbˈaj, ex jniˈ iqj yol, ex jniˈ kynimsil kyibˈxjal, exqetziˈn ntiˈ kynabˈl. 	 uzinzi, uchoyo, uovu, udanganyifu, ufisadi, wivu, kashfa, kiburi na upumbavu.


Xitzin qˈoˈn chˈin kyiẍ te, a tzqˈajsin toj qˈaqˈ, 	 Wakampa kipande cha samaki wa kuokwa.


ex tzeˈnkuxjo o bˈaj yekˈin qe kyuˈn i lontexix, ex kyij oqxeninxix kye, tuˈn kyxiˈ qˈmalte tzeˈnxix toke. 	 Waliandika kama tulivyoelezwa na wale walioyaona kwa macho yao tangu mwanzo, na waliotangaza ujumbe huo.


Bˈaj kubˈ kylikyˈin jniˈ xjal kytxoˈw toj tbˈe, ex ayetziˈn txqantl bˈaj tzaj kytoqin t‑xaq tze, tuˈn tkubˈ kychtoˈn toj tbˈe. 	 Watu wengi wakatandaza mavazi yao barabarani; wengine wakatandaza matawi ya miti waliyoyakata mashambani.


Kykyaqiljo xjal i bˈaj jaw kaˈylaj, ex i bˈaj jaw yolin kyxolx kyjaluˈn: ¿Anqeqe kyeˈ xnaqˈtzbˈil ikyjo, a nimxix tkawbˈil ex nimxix toklin? Nchi etz tlajoˈn taqˈnil tajaw il toj kyanminxjal, ex bˈeˈx nchi bˈajetz. 	 Watu wote wakashangaa, wakawa wanaambiana, "Hili ni jambo la ajabu, maana kwa uwezo na nguvu anawaamuru pepo wachafu watoke, nao wanatoka!"


Ex awotzin qe, a otokxtaqa toj bark, bˈeˈx o kubˈ mejey twutz Jesús, ex o nimsin tbˈi kyjaluˈn: Twutzxix Tkˈwal Diosx te. 	 Wote waliokuwa ndani ya mashua walimsujudia, wakasema, "Hakika wewe ni Mwana wa Mungu."


Atzin te Pabl jaw tskˈoˈn Silas, ex xi oqxenin toj tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj tAjaw Tkyaqil kyuˈn txqantl nimil. 	 Naye Paulo akamchagua Sila, na baada ya ndugu wa mahali hapo kumweka chini ya ulinzi wa neema ya Bwana, akaondoka.


Chi tzalajxa kyukˈa nchi tzalaj; ex chi oqˈa kyukˈa nchi oqˈ. 	 Furahini pamoja na wanaofurahi, lieni pamoja na wanaolia.


Noq tuˈn tkyimlin Jesús, ma saqsit qanmin te jun majx, a awo ma tzˈok tilil quˈn, tuˈn tjapin bˈajjo qnimbˈil. 	 Basi, kwa dhabihu yake moja tu, amewafanya kuwa wakamilifu milele wale wanaotakaswa dhambi zao.


Xi tqanin Jesús te ichin. ¿Titzin tetza tbˈi? Xi ttzaqˈwin ichin: Atzin nbˈiy Nimku, quˈn ilaˈ qbˈaja najle toj tanmin ichin lo. 	 Basi, Yesu akamwuliza, "Jina lako nani?" Naye akajibu, "Jina langu ni Jeshi, maana sisi tu wengi."


ex atzintza kychmomile kyibˈjo aye tnejil nimil, a aye tkˈwal qMan Dios, a tzˈibˈin kybˈi tzma toj kyaˈj. Ex atzintza, najle Dios, a Kawil kyibˈaj kykyaqiljo qtzan nimil, ayeˈ tbˈanilx kubˈ kybˈinchin twutz Dios, ex ayeˈ tzˈaqleqe wen tuˈn. 	 Mmefika kwenye kusanyiko kubwa la wazaliwa wa kwanza wa Mungu, ambao majina yao yameandikwa mbinguni. Mnasimama mbele ya Mungu aliye hakimu wa wote, na mbele ya roho za watu waadilifu waliofanywa kuwa wakamilifu.


Tuˈnpetziˈn werman, qa ma chi txokliˈy, ex qa ma chi jaw skˈoˈn tuˈn Dios, tzˈokx tilil kyuˈn, tuˈn kykujixa tojjo lo, noq tuˈn kybˈetin toj tumil. Quˈn qa ma bˈant kyuˈn ikyjo, nlay chi kubˈ tzˈaqa toj kynimbˈila tzaluˈn twutz txˈotxˈ. 	 Kwa hiyo basi, ndugu zangu, fanyeni bidii zaidi kuufanya huo wito wenu mlioitiwa na Mungu uwe jambo la kudumu katika maisha yenu; kama mkiishi namna hiyo hamtaanguka kamwe.


Jotxjo jniˈ xjal ok il kyiˈj tuˈn kyxiˈ tzˈibˈil kybˈi tojjo kytanim. 	 Basi, wote waliohusika walikwenda kujiandikisha, kila mtu katika mji wake.


ex nchi xnaqˈtzin tiˈjjo a nlay qtziye, ex nlay kubˈ qbˈinchin, quˈn aj te Romqo. 	 Wanafundisha desturi ambazo sisi raia wa Roma haturuhusiwi kuzikubali wala kuzifuata."


Me nya tuˈn ikyjo, mix i yoliniltl, qalaˈ kykyaqil qˈij, i xnaqˈtzin, ex i yolin toj tnejil ja te naˈbˈl Dios ex kyojile junjun ja, tiˈjjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil tiˈj Jesús, a Crist. 	 Wakaendelea kila siku kufundisha na kuhubiri Habari Njema ya Kristo, Hekaluni na nyumbani mwa watu.


Me aˈkxtaq tetzjo aqˈnil, tej tel knet jun tukˈa tuˈn, a kˈasbˈinintaq twutz noq jun tal jteˈbˈin pwaq. Me tzaj ttzyuˈn tukˈa tqul, ex ok tẍpoˈn, ex xi tqˈmaˈn te: Chjomjiy tkˈasa weˈy. 	 "Lakini huyo mtumishi akaondoka, akamkuta mmoja wa watumishi wenzake aliyekuwa na deni lake fedha denari mia moja. Akamkamata, akamkaba koo akisema, Lipa deni lako!


Aˈltziˈn taj tuˈn tok tbˈiˈn nyola, in tok tbˈiˈntz, exsin in tkubˈ tbˈinchiˈntz. 	 Mwenye masikio na asikie!"


Quˈn bˈiˈn qe quˈn, aku te Dios o yolin tukˈa Moisés; me ante ichin anetziˈn, ntiˈx chˈin bˈiˈn quˈn jaˈ tzajnin. 	 Sisi tunajua kwamba Mungu alisema na Mose, lakini mtu huyu hatujui ametoka wapi!"


Mi nxi nqˈmanjiˈy luˈn, tuˈn t‑xi kyqˈoˈn tkyaqiljo at kyeˈy, ex tuˈn tok yajil kyiˈja, noq tuˈn kypajjo txqantl; qalaˈ tuˈntzin junx tuˈn kyeliˈy. 	 Ninyi hampaswi kuongezewa taabu kusudi wengine wapunguziwe mzigo wao; sivyo, ila ni lazima tujali usawa na haki.


Kˈwel nbˈinchiˈn tiˈchaqx txi kyqanintza tiˈj tumil nbˈiˈy. 	 Mkiniomba chochote kwa jina langu, nitawafanyieni.


Bˈeˈxpetzin ul julkˈajxtz toj tkˈuˈj, ex chiˈ kyjaluˈn: ¿Jteˈxsin aqˈnil at toj tja nmaˈn, a mina nbˈajxjo kywa? Ex ayintzinl wetza chˈix wel kyima tuˈn waˈyaj tzaluˈn kyxol kuch. 	 Alipoanza kupata akili akafikiri: Mbona kuna wafanyakazi wengi wa baba yangu wanaokula na kusaza, nami ninakufa njaa?


Me mix xi ttzaqˈwin Jesús jun tyol. Tuˈnpetziˈn, o tzaj laqˈeˈy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin tkˈatz, ex o kubˈsin qwutza te: Qalaˈ, qˈmanxa te qya tuˈn taj tja, quˈn luˈ tzunx nẍchˈinx wen, ex luˈtz lipchek qiˈj. 	 Lakini Yesu hakumjibu neno. Basi, wanafunzi wake wakamwendea, wakamwambia, "Mwambie aende zake kwa maana anatufuatafuata akipiga kelele."


Ayetziˈn kynejil pale exqetziˈn kynejilxjal, ex kykyaqilxjo txqantl kawil nchi bˈaj jyontaq tumil exla qa nya twutz, tzeˈn tten tuˈn tkubˈtaq tzˈaq toj jun til, tuˈn tkyim. 	 Basi, makuhani wakuu na Baraza lote wakatafuta ushahidi wa uongo dhidi ya Yesu wapate kumwua,


Tuˈn jniˈ t‑xnaqˈtzbˈil Juan, bˈeˈx tzaj tqˈojjo kawil, ex bˈeˈx kux tjpuˈn toj tze. Tkuˈxlinxi Juan toj tze, xiˈ Jesús toj Galiley qˈmal teˈ Tbˈanil Tqanil Tyol Dios. 	 Yohane alipokwisha fungwa gerezani, Yesu alikwenda Galilaya, akahubiri Habari Njema ya Mungu, akisema,


ex qa ma tzˈel kynikyˈ tiˈjjo Tbˈanil Tqanil Dios, ex qa ma chi ok qˈoˈn tuˈn kybˈinchin nim techil tipin Dios; 	 walikwisha onja wema wa neno la Mungu na nguvu za ulimwengu ujao,


Tej kybˈaj xmayin tiˈj, el kyiˈn t‑xbˈalin, a ok kyqˈoˈn, ex ok kyqˈoˈnljo axjo t‑xbˈalintaq toktaq, ex bˈeˈxsin xi kyiˈntz, tuˈn tjaw pejkˈin twutz cruz. 	 Baada ya kumdhihaki, wakamvua lile joho, wakamvika nguo zake, kisha wakampeleka kumsulubisha.


Me atzin te Xewbˈaj Xjan mix ttziye tuˈn tqˈmetjo Tbˈanil Tqanil tojjo txˈotxˈ te Asia. Tuˈntziˈn, antza i ikyˈe toj txˈotxˈ te Frigia ex te Galacia, 	 Walipitia sehemu za Frugia na Galatia kwani Roho Mtakatifu hakuwaruhusu kuhubiri huo ujumbe mkoani Asia.


Antza kuẍejqe txqan yabˈ: Moẍ, kox, ex junjun noq o tzˈel kyim t‑xmilil. Nchi ayoˈn tiˈj, tuˈn tja yekj aˈ toj tkubˈil. 	 Humo barazani mlikuwa na wagonjwa wengi wamekaa: vipofu, viwete na waliopooza. Walikuwa wakingojea maji yatibuliwe,


Tojjo kyajlal qya mebˈe, oˈkqex kˈwelix kybˈi aye ma japin ox kˈal abˈqˈe kyuˈn, ex qa ma japin mejebˈlin kyuˈn: 	 Usimtie katika orodha ya wajane, mjane yeyote ambaye hajatimiza miaka sitini. Tena awe amepata kuolewa mara moja tu,


Me metzin qetz, awo nimil, at jun Onil qiˈj toj paˈbˈin, a Jesús, a Tkˈwal Dios, a tnejilxix qpale, a o tzˈokx toj kyaˈj junx tukˈa Dios. Tuˈntziˈn, il tiˈj tuˈn qten waˈlxix wen toj qnimbˈil. 	 Basi, tunapaswa kuzingatia kwa uthabiti imani tunayoiungama. Maana tunaye Kuhani Mkuu aliyeingia mpaka kwa Mungu mwenyewe--Yesu, Mwana wa Mungu.


Ex nimx kyaq ktzajil jaˈlin, chi chijiˈy, aj qa antza saja kyqˈiqˈ kubˈl. Ex ikyx te nbˈajjo; nimx kyaq ntzaj. 	 Mnapoona upepo wa kusi unavuma, mwasema Kutakuwa na hali ya joto na ndivyo inavyokuwa.


Qalaˈ tuˈn kyok te jun yekˈbˈil twutzxix, tuˈn kyyekˈinte kye kuˈxin qya tuˈn kykˈuˈjlin te kychmil ex kyal, 	 ili wawazoeze kina mama vijana kuwapenda waume zao na watoto,


ex i ok kyjyoˈn xjal iqil yolqe, ayej kyqˈma: A ichin lo minax nkubˈ qen tuˈn t‑xoˈn yol tiˈjjo xjan qja te naˈbˈl Dios ex tiˈjjo kawbˈil. 	 Walileta Barazani mashahidi wa uongo ambao walisema, "Mtu huyu haachi kamwe kusema maneno ya kupakashifu mahali hapa patakatifu na Sheria ya Mose.


Ex kyyonkutzinjiˈy tqˈijil Dios tukˈa tzaljbˈil, ex kybˈinchinkuy tajbˈil, tuˈntzintla tzaj laqˈe tqˈijil, jaˈ tuˈn tbˈaje kyaˈj tuˈn qˈaqˈ, ex tkyaqiljo at, k‑elil oqˈ toj taqˈ qˈaqˈ. 	 mkiingojea Siku ile ya Mungu na kuifanya ije upesi--Siku ambayo mbingu zitateketezwa kwa moto na kuharibiwa, na vitu vyake vya asili vitayeyushwa kwa joto.


Atzin tbˈi cheˈw, Tkˈayil. Ex atzin toxin tnej aˈ bˈeˈx ok kˈa. Noq tuˈn tpajjo tkˈayil aˈ, bˈeˈx i kyim nimku xjal. 	 (Nyota hiyo inaitwa "Uchungu.") Basi, theluthi moja ya maji yakawa machungu; watu wengi wakafa kutokana na maji hayo, kwa sababu yaligeuka kuwa machungu.


Kyojjo qˈij anetziˈn, tzuntaq nchi kux tqˈoˈn Juan xjal toj Nim Aˈ Jordan te jawsbˈil aˈ, teˈ tpon Jesús kykˈatz, tzajnin toj tnam Nazaret, toj ttxˈotxˈ Galiley. Bˈeˈxsin kux tqˈoˈn Juan Jesús toj Nim Aˈ Jordán te jawsbˈil aˈ. 	 Siku hizo, Yesu alifika kutoka Nazareti, mji wa Galilaya, akabatizwa na Yohane katika mto Yordani.


Twutzxix teˈ qa at nim qkˈuˈja kyiˈja, me ayetzin kyeˈ, ntiˈ kykˈuˈja qiˈja. 	 Kama mnaona kuna kizuizi chochote kile, kizuizi hicho kiko kwenu ninyi wenyewe, na si kwa upande wetu.


In xiˈy antza, quˈn otaq tqˈma Dios weˈy, qa iltaq tiˈj tuˈn nxiˈy. Tej nkaniˈn Jerusalén, ok qchmoˈn qibˈa noq kyukˈa nejinel, ayeˈ a nimxix kyoklin kywutz nimil, exsin xi nqˈmaˈn kye tiˈjjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil, a nkubˈ nyolintaqa kyxoljo ayeˈ nya Judiyqe. Kubˈ nbˈinchinjiˈy ikyjo, quˈn wajtaqa tuˈn nbˈintiˈy qa wentaqjo nbˈant wuˈn toj kywutz nejinel, mo qa minaj. Quˈn nyataq waja noq tuˈn tkubˈ naj waqˈiˈn. 	 Kwenda kwangu kulitokana na ufunuo alionipa Mungu. Katika kikao cha faragha niliwaeleza hao viongozi ujumbe wa Habari Njema niliohubiri kwa watu wa mataifa. Nilifanya hivyo kusudi kazi yangu niliyokuwa nimefanya, na ile ninayofanya sasa isije ikawa bure.


Atzaj teˈ kyokx tuja, kyli tal kˈwal tukˈax tnana, a Mariy, ex bˈeˈx i kubˈ meje kˈulil twutz. Ex xi kyoyin qˈanpwaq, exsin storak ex jun kˈokˈjsbˈil, mir tbˈi. 	 Basi, wakaingia nyumbani, wakamwona yule mtoto pamoja na Maria mama yake; wakapiga magoti, wakamsujudia. Kisha wakafungua hazina zao, wakampa zawadi: dhahabu, ubani na manemane.


Ex majxte Moisés qˈmante kye ojtxe qxeˈchil kyjaluˈn: Atziˈn tAjaw Tkyaqil, a kyDiosa, kjawil qˈiˈnte jun yolil Tyol Dios kyxola tzeˈnku weˈ. Kyniminkuy tkyaqiljo kxel tqˈmaˈn, 	 Kwa maana Mose alisema, Bwana Mungu wenu atawapelekeeni nabii kama mimi kutoka kati yenu ninyi wenyewe.


Ma kubˈ ntzˈibˈinjiˈy luˈn ay Tyople, kˈuˈjlinxix wuˈn: Ilaˈ o bˈaj tzˈibˈinte tkyaqiljo jniˈ o bˈaj qxol, 	 Mheshimiwa Theofilo: Watu wengi wamejitahidi kuandika juu ya mambo yale yaliyotendeka kati yetu.


Nimxix nqˈaqˈin tkˈuˈj qMan Dios tiˈj Tkˈwal, ex o tzaj tqˈoˈn toklin tibˈaj tkyaqil. 	 Baba anampenda Mwana na amemkabidhi vitu vyote.


¡Ma nintzx tumil! Tnejilxix, ma txi tqˈoˈn te Dios Tyol kye Judiy. 	 Naam, iko faida kwa kila upande. Kwanza, Mungu aliwakabidhi Wayahudi ujumbe wake.


Kyxoljo txin, attaq jweˈ ntiˈ kynabˈl, ex ayetziˈn jweˈtl manyor ẍtijqe. 	 Watano miongoni mwao walikuwa wapumbavu na watano walikuwa wenye busara.


Yolintzin Pegr kyukˈa yol luˈn ex txqantl, ex xi tqˈmaˈn jun tumil kyjaluˈn: Kypaˈmil kyibˈa kyiˈjjo xjal aj il, tuˈntzintla kykleta. 	 Kwa maneno mengine mengi, Petro alisisitiza na kuwahimiza watu akisema, "Jiokoeni katika kizazi hiki kiovu."