Tbˈajlinxiˈ ikyjo, atzin Judas Iscariot, jun t‑xnaqˈtzbˈin Jesús, bˈeˈx xiˈ kyukˈa kynejil pale, 	 Kisha, Yuda Iskarioti, mmoja wa wale kumi na wawili, akaenda kwa makuhani wakuu,


Quˈn a Dios tukˈa tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qiˈj, ktzajil tqˈoˈn jun tzaj toj kyaˈj tzeˈnku tqan qˈij, 	 Mungu wetu ni mpole na mwenye huruma. Atasababisha pambazuko angavu la ukombozi litujie kutoka juu,


Twutzx tetz qa tzaqpiˈnqo tuˈn t‑xi qchyoˈn chibˈj anetziˈn. Me kykaˈyinktzin kyibˈa, tuˈn mi jaw tzˈaq jun nimil, a naˈm tweˈ wen toj tnimbˈil noq tuˈn kypaja, aj t‑xi kychyoˈn. 	 Lakini, jihadharini: huu uhuru wenu usiwafanye walio na imani dhaifu waanguke katika dhambi.


Ex atziˈn xnaqˈtzbˈil luˈn ikyxjo tzeˈnku ntqˈmaˈn Tbˈanil Tqanil tzˈaqlexix, a oqxenintz weˈy tuˈn qMan Dios, nimxixjo tbˈi. 	 Mafundisho hayo hupatikana katika Habari Njema ambayo mimi nimekabidhiwa niihubiri, Habari Njema ya Mungu mtukufu na mwenye heri.


Oˈkx tuˈn qyolin kyiˈj, qa noq tuˈn kynimbˈil, iteˈ ilaˈku nmaq tnam kubˈ kyiˈj kyuˈn. Ex iteˈ junjuntl i kawin toj tumilxix; ex iteˈ junjuntl o tzaj kykˈmoˈn ajo tzaj tqˈmaˈn Dios kye; ex iteˈ junjuntl qa noq tuˈn kynimbˈil, bˈeˈx jpetjo kytzi nmaq bˈalun kyuˈn, tuˈn mina cheˈxe chyoˈne kyuˈn. 	 Kwa imani hawa wote walipigana vita na wafalme, wakashinda. Walitenda mambo adili, wakapokea yale aliyoahidi Mungu. Walifunga vinywa vya simba,


Tuˈn ikyjo, tkyaqil kybˈinchbˈin xjal toj ewajil, ok k‑yekˈil noq tuˈn Jesucrist, toj tqˈijil aj tkawin Dios, a tzeˈnkuxjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil, a ma txi nqˈmaˈn kyeˈy. 	 Hivyo, kufuatana na hii Habari Njema ninayohubiri, ndivyo itakavyokuwa wakati Mungu atakapohukumu mambo ya siri ya binadamu kwa njia ya Yesu Kristo.


Ex qa ma chi ok yisoˈn noq tuˈn tpaj Crist, at tkyˈiwbˈil kyibˈaja, noq tuˈn Xewbˈaj Xjan kyukˈiy, a T‑xew Dios nqoptzˈaj wen. 	 Heri yenu ikiwa mnatukanwa kwa sababu ya jina la Kristo; jambo hilo lamaanisha kwamba Roho mtukufu, yaani Roho wa Mungu, anakaa juu yetu.


Ayetzin Parisey ok tentl qanilte teˈ ichin: ¿Tzeˈn tten otaq chi kaˈyin twutz? Ante ichin xi tqˈmaˈn: Ok tsuˈn xoqˈl kyiˈj nwutza, ex el ntxjoˈn. Atziˈn jaˈlin, ma bˈant nkaˈyiˈnch. 	 Basi, Mafarisayo wakamwuliza mtu huyo, "Umepataje kuona?" Naye akawaambia, "Alinipaka tope machoni, nami nikanawa na sasa naona."


Atzaj teˈ tbˈinte Jesús ikyjo tzmataq nxnaqˈtzin tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios, xi tqˈmaˈn tukˈa tqˈajqˈojil twiˈ kujxix wen: Bˈalaqa ojtzqiˈnqiˈn kyuˈn, ex bˈiˈn kyuˈn jaˈ ẍin tzajiˈy. Me nya wuˈnx wibˈ weˈ ẍin saj; qalaˈ ma chin tzaj chqˈoˈn weˈ tuˈn jun, a mi ojtzqiˈn kyuˈn, a twutzxix Tyol. 	 Basi, Yesu alipokuwa anafundisha Hekaluni alipaaza sauti na kusema, "Ati mnanijua; hata nilikotoka mnakujua! Hata hivyo, sikuja kwa mamlaka yangu mwenyewe; ila yeye aliyenituma mimi ni wa kweli, nanyi hamumjui.


Ex attaq jun jul aˈkxtaq tbˈaj tbˈinchin twutz piky tuˈntaq tajbˈin te. Antza okxi tqˈoˈn t‑xmilil Jesús, ex ok tjpuˈn tukˈa jun ma tij abˈj, ex bˈeˈx aj. 	 akauweka ndani ya kaburi lake jipya alilokuwa amelichonga katika mwamba. Kisha akavingirisha jiwe kubwa mbele ya mlango wa kaburi, akaenda zake.


Quˈn qa ma chi bˈeta tzeˈnku taj Xewbˈaj Xjan, nya il tiˈj tuˈn tjapin bˈaj ojtxe kawbˈil kyuˈn, tuˈn kykyija toj wen tukˈa qMan Dios. 	 Kama mkiongozwa na Roho, basi, hamko tena chini ya Sheria.


Chi Jesúsjo kyjaluˈn: Mapetzin tzul kolbˈiltz tojjo ja lo jaˈlinxix, quˈn noq tuˈn tnimbˈil wiˈja nyekˈine qa twutzxix tyajil Abraham tejo ichin lo. 	 Yesu akamwambia, "Leo wokovu umefika katika nyumba hii, kwa vile huyu pia ni wa ukoo wa Abrahamu.


quˈn tuˈn toj tanmin nbˈaj tzaj anqˈine. Ex toj tanminxjal nbˈaj tzaj anqˈine jniˈ nya wen ex tuˈn tbˈaj kubˈ bˈinchit: Tzeˈnku aj pajil, tzeˈn elqˈin, jniˈ bˈiˈyin, 	 Kwa maana kutoka ndani, katika moyo wa mtu, hutoka mawazo mabaya, uasherati, wizi, uuaji,


Me xitzin ttzaqˈwin Pegr kyjaluˈn: Knajila junx tukˈa tpwaqa, quˈn ma kubˈ tbˈisiˈn tuˈn tlaqˈetjo toyaj Dios tukˈa tpwaqa. 	 Lakini Petro akamjibu, "Potelea mbali na fedha zako kwa vile unafikiri kwamba unaweza kununua karama ya Mungu kwa fedha!


Xi kytzˈaqwinxjal: Te nmaq kawil te Rom, chi chiˈ. Ex xi tqˈmaˈn Jesús kye: Tuˈnpetziˈn, kyqˈoˈnx kyejiˈy a ntqanin nmaq kawil te Rom, ex kyqˈoˈnxjiˈy a te Dios ntqanin. 	 Wakamjibu, "Ni vya Kaisari." Hapo Yesu akawaambia, "Basi, mpeni Kaisari yaliyo yake Kaisari, na Mungu yaliyo yake Mungu."


Ex ayetziˈn tzˈaqleqe kchi xel qaninte te: QAjaw, ¿Jtojetzin xqliˈy ay tukˈa waˈyaj, ex ma txi qqˈoˈn twaˈy? ¿Jtojetzin xqliˈy ay tukˈa kˈwaj, ex ma txi qqˈoˈn tkˈwaˈy? 	 Hapo, hao watu wema watamjibu mfalme Bwana, ni lini tulikuona mwenye njaa nasi tukakupa chakula, au ukiwa na kiu nasi tukakunywesha maji?


Me i tzaj ttzaqˈwin Juan: Mix aˈl junte at toklin tuˈnx tibˈx; qalaˈ oˈkx Dios ntzaj qˈon teˈ toklin. 	 Yohane akawaambia, "Mtu hawezi kuwa na kitu asipopewa na Mungu.


Atzaj teˈ kyikyˈx toj txˈotxˈ Siria ex Cilicia, i nimsin kykˈuˈjjo nimil toj Ttanim Dios, a iteˈtaq antza. 	 Katika safari hiyo alipitia Siria na Kilikia akiyaimarisha makanisa.


Kuˈtz tiˈn Jse t‑xmilil Jesús, ex kubˈ tbˈaltzˈin toj jun iqbˈil tbˈanilx wen. 	 Yosefu akauchukua ule mwili akauzungushia sanda safi ya kitani,


Ex juntl tumil chi Tkˈwal Diosjo kyjaluˈn: Kqebˈil nkˈuˈja tiˈja. Ex juntl majl tqˈma: Ex loqiˈn lo, junx kyukˈa tkˈwala, ayeˈ o chi tzaj tqˈoˈn weˈy. 	 Tena asema: "Nitamwekea Mungu tumaini langu." Na tena: "Mimi niko hapa pamoja na watoto alionipa Mungu."


Exsin i ok tentz yolbˈilte kyxolile: ¿Nyapela a Jesúsjo lo, aj tkˈwal Jse? Ex ojtzqiˈn ttata quˈn, tukˈaxjo tnana. ¿Tzeˈntzin ttentz ntqˈmaˈn qa toj kyaˈj ma kuˈtze? 	 Wakasema, "Je, huyu si mwana wa Yosefu? Tunawajua baba yake na mama yake! Basi, anawezaje kusema kwamba ameshuka kutoka mbinguni?"


Tuˈnpetziˈn, nya ma chin tzaj weˈ txkol kye xjal nbˈaj kubˈ kybˈisin qa bˈaˈn kyten; qalaˈ ayin wejiˈy ma chin tzaj txkolkye ayeˈ bˈinchil ilqe, tuˈn tajtz tiˈj kyanmin. Tuˈnpetziˈn, ma chin ula kyxol. 	 Sikuja kuwaita watu wema, bali wenye dhambi, ili wapate kutubu."


Ex xi tqˈmaˈn kye: Tzˈibˈinl teˈ toj Tuˈjil Tyol Dios: Atzin njaˈy k‑okil te ja te naˈbˈl Dios, me ayetzin kyeˈ ma tzˈok kyqˈoˈn te kyja ileqˈch. 	 Akawaambia, "Imeandikwa katika Maandiko Matakatifu: Nyumba yangu itaitwa nyumba ya sala. Lakini ninyi mmeifanya kuwa pango la wanyang'anyi."


Quˈn tukˈaxiˈ tulil Juan, a Jawsil Aˈ, ex tzmax tzaluˈn, nimxjal tok tilil kyuˈn, tuˈn tchˈiy Tkawbˈil Dios, a tzajnin toj kyaˈj. Ex nimxjal tok tilil kyuˈn, tuˈn tkubˈ bˈaj. 	 Tangu wakati wa Yohane mbatizaji mpaka leo hii, Ufalme wa mbinguni unashambuliwa vikali, na watu wakali wanajaribu kuunyakua kwa nguvu.


Tej kykanin, bˈeˈx i ok ten waˈl. Me nchi bˈaj waˈntaq, teˈ t‑xi tqˈmaˈn Jesús kye: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, at jun kyeˈ, a luˈ nwaˈn wukˈiy k‑okil meltzˈaj wiˈja, ex kchin xel tkˈayiˈn. 	 Walipokuwa mezani wakila, Yesu alisema, "Kweli nawaambieni, mmoja wenu anayekula pamoja nami, atanisaliti."


Tej tmeltzˈaj aqˈnil, a xi chqˈoˈn, bˈeˈxsin ok tentz qˈmalte teˈ tajaw ja jotxjo jniˈ tzaj qˈmaˈn te. Tuˈn ikyjo, bˈeˈx tzaj tej tajaw ja tqˈoj, exsin xi tqˈmaˈnltz tej taqˈnil kyjaluˈn: Liweyxix kux txiˈy toj tnam ex txkonqetzjiy jniˈ qeˈ xjal yaj, jniˈ qeˈ xjal, a mi nbˈant kybˈet, jniˈ qeˈ xjal moẍ exqetziˈn jniˈ xjal kox, a iteˈ kyojileˈ nim bˈe ex kyojileˈ muchˈ bˈe, a iteˈ antza. 	 Mtumishi huyo akarudi na kumwarifu bwana wake jambo hilo. Yule mwenye nyumba alikasirika, akamwambia mtumishi wake: Nenda upesi kwenye barabara na vichochoro vya mji, uwalete hapa ndani maskini, viwete, vipofu na waliolemaa.


Tkabˈ, ¿Anqiˈj tzaje tqˈoj Dios toj kaˈwnaq abˈqˈe? ¿Nyapela kyiˈjjo i bˈinchin il toj tzqij txˈotxˈ? Ex tuˈn ikyjo, bˈeˈx i kyim. 	 Mungu aliwakasirikia akina nani kwa miaka arobaini? Aliwakasirikia wale waliotenda dhambi, maiti zao zikatapakaa kule jangwani.


Xi tqˈmaˈn Lip kyjaluˈn: ¡Bˈaˈn! Qa ma kubˈ tnimin Tyol qMan Dios tukˈa tkyaqil tanmiˈn. Xitzin ttzaqˈwin aj Etiopía: Ma tzˈel nnikyˈa te. Tuˈnpetziˈn, ma txi nnimiˈn, qa ate Jesús Tkˈwal qMan Dios. 	 Filipo akasema, "Kama unaamini kwa moyo wako wote unaweza kubatizwa." Naye akajibu, "Naam, ninaamini kwamba Yesu Kristo ni Mwana wa Mungu."


Me junjun kyxol aj Judiy i ok ten yolbˈilte kyxolile: ¿Tzeˈntzin tten tuˈn t‑xi tqˈoˈn xjal lo tchibˈjil tuˈn t‑xi qwaˈn? 	 Ndipo Wayahudi wakaanza kubishana kati yao:


Quˈn o chi laqˈeta tuˈn tchkyˈel Jesucrist. Tuˈnpetziˈn, chi nimsiˈn tbˈi Dios tukˈa kyxmilila. 	 Mlinunuliwa kwa bei kubwa. Kwa hiyo, itumieni miili yenu kwa ajili ya kumtukuza Mungu.


Tuˈnpetziˈn, ankye taj tuˈn tkubˈ tbˈinchin nya wen, exsin kubˈ tbˈinchinkuˈj. Ex ankye taj tuˈn tkubˈ tbˈinchin il, in tkubˈ tbˈinchin. Me noqit aku tzaj tnaˈn, qa il tiˈj tuˈn tok toj paˈbˈin twutz Dios. Tuˈnpetziˈn, ankye teˈ, ma tzˈel tpaˈn tibˈ, tuˈn tkubˈ tbˈinchin wen, kukx tok tililjo tuˈn, tuˈn tbˈant. Ex anteˈ tzˈaqle toj tchwinqil twutz Dios, bˈaˈn tuˈn tok tzˈaqle toj tkyaqil. 	 Kwa sasa anayetenda mabaya na aendelee kutenda mabaya, na aliye mchafu aendelee kuwa mchafu. Mwenye kutenda mema na azidi kutenda mema, na aliye mtakatifu na azidi kuwa mtakatifu."


Ex kyintzjiˈy tal wakx, a maˈ qˈeˈsxix, exsin kybˈyonkutza. Okxpetzin qo waˈlxte, ex ok qo ikyˈsil nintz qˈij, 	 Mchinjeni ndama mnono; tule kusherehekea!


Tej tjaw tlaqin tal Tal rit tkabˈ jupbˈilte, nbˈiy tkabˈ ajbˈil ntqˈmaˈn: Ku tzajach. 	 Kisha, Mwanakondoo akavunja mhuri wa pili. Nikamsikia yule kiumbe hai wa pili akisema, "Njoo!"


Xitzin ttzaqˈwin Pabltz: Mina. Ayin wejiˈy jun aj Judiy, ex at woklin kyxol aj Rom, quˈn antza ẍin itzˈjiˈy toj tnam, Tarso tbˈi, toj txˈotxˈ Cilicia, jun tnam nimxix toklin kye aj Rom. Tuˈnpetziˈn, bˈinchin t‑xtalbˈila. Qˈontza ambˈil weˈy, noq tuˈn nyoliˈn chˈin kyexjal. 	 Paulo akajibu, "Mimi ni Myahudi, mzaliwa wa Tarso katika Kilikia; mimi ni raia wa mji maarufu. Tafadhali, niruhusu niongee na watu.


Ex ayetziˈn xjal antza, bˈeˈx el kynikyˈ te Jesús. Bˈeˈx el tqanil toj tkyaqil txˈotxˈ, ex bˈeˈx i bˈaj xi kyinxjal kyyabˈ te, tuˈn kykubˈ tqˈanin. 	 Watu wa huko walipomtambua, wakaeneza habari pote katika sehemu hizo. Basi, wakamletea Yesu wagonjwa wote,


Ayetzin kyeˈ Judiy xi kyqanin te: ¿Ankye xqˈmante teˈy, tuˈn t‑xi tiqin tkuẍila, ex tuˈn tbˈeta? 	 Nao wakamwuliza, "Huyo mtu aliyekwambia: Chukua mkeka wako, tembea, ni nani?"


Bˈeˈxsin i bˈajetz kyej xjal lolte qa twutzxtaqjo otaq kybˈi. Ex atziˈn teˈ kykanin tkˈatz Jesús, iwleˈ ichin kyuˈn, aj otaq chi etz taqˈnil tajaw il toj tanmin. Atzaj ichin anetziˈn qˈuqletaq t‑xe tqan Jesús; iteˈktaq t‑xbˈalin, ex otaq tzul spikyˈeˈ toj twutz. Tuˈn ikyjo, bˈeˈx tzaj kyej xjal kyxobˈil. 	 Watu wakaja kuona yaliyotokea. Wakamwendea Yesu, wakamwona yule mtu aliyetokwa na pepo ameketi karibu na Yesu, amevaa nguo, ana akili zake, wakaogopa.


Axtaqtza taˈye Apolos toj Corint, majx tqanx ikyˈx Pabl toj kˈul, tuˈn tkanin toj tnam te Éfeso. Antza, el jyete txqan xjal tuˈn, a nimilqetaq toj kywutz. 	 Wakati Apolo alipokuwa Korintho, Paulo alisafiri sehemu za bara, akafika Efeso ambako aliwakuta wanafunzi kadhaa.


Ayiˈn Judas, a titzˈin Santyaw, ex jun taqˈnil Jesucrist. Nxi ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn kyeˈy, ayiˈy ma chi txokliˈy tuˈn qMan Dios, ex ma chi el paˈn tuˈn, tiˈj il, ex ma txjet kyanmiˈn tuˈn, tuˈn kyajbˈin te. Ex xqˈuqinqiˈy tuˈn Klolqe Jesús, tuˈn kymujbˈil kyibˈa tukˈa. 	 Mimi Yuda, mtumishi wa Yesu Kristo, ndugu yake Yakobo, nawaandikia ninyi mlioitwa na Mungu na ambao mnaishi katika upendo wa Mungu Baba, na katika ulinzi wa Yesu Kristo.


Tbˈajlinxitzin ikyjo, o kaniˈn tzma Tolemaida. Antza, o qˈolbˈiniˈy kyukˈa nimil, ex axsa, o kyijiˈy kyukˈa jun qˈij. 	 Sisi tuliendelea na safari yetu kutoka Tiro tukafika Tolemai ambapo tuliwasalimu ndugu zetu, tukakaa nao siku moja.


Tzajtzin ttzaqˈwin teˈ jun, a Cleofas tbˈi: Bˈalaqa oˈkx chˈin te kyxoljo bˈetin xjal toj tnam te Jerusalén, a nya bˈiˈn tuˈn tiˈchaqjo ma bˈaj tojjo tnam anetziˈn. 	 Mmoja, aitwaye Kleopa, akamjibu, "Je, wewe ni mgeni peke yako Yerusalemu ambaye hujui yaliyotukia huko siku hizi?"


Oˈkx bˈiˈn wuˈn, qa a Xewbˈaj Xjan ntzaj qˈmante weˈy, qa chin kˈwelixi toj tze, ex qa nimx yajbˈil kykyˈelix wuˈn toj tkyaqil tnam, jaˈ kchin kyˈeliˈy. 	 Ninachojua tu ni kwamba Roho Mtakatifu ananithibitishia katika kila mji kwamba vifungo na mateso ndivyo vinavyoningojea.


Ex mi chi yoliˈn tiˈjjo yol te txˈixwejil, exqetziˈn yol, a ntiˈ kyajbˈin, ex jniˈ yaq. Quˈn tkyaqiljo lo nya wen te qe, qalaˈ qo yolin tiˈj aqˈbˈil chjonte te Dios. 	 Tena maneno ya aibu, ya upuuzi au ubishi, yote hayo hayafai kwenu; maneno ya kumshukuru Mungu ndiyo yanayofaa.


Quˈn toj kywutza, nyakuj ntiˈ atx taj kyeˈy. Quˈn ma chi noja ex ma chi qˈinimixa. Ex ma tzˈok kyqˈoˈn kyibˈa tzeˈn jun kawil, ex ma qo kyij kyqˈoˈn kyiˈjbˈinxiˈy. Tbˈanilxitla ikyjo, me naˈmx tkanin tqˈijiljo anetziˈn. Quˈn noqit ikyjo, ajinqotlaˈy nqo kawin kyukˈiy. 	 Haya, mmekwisha shiba! Mmekwisha kuwa matajiri! Mmekuwa wafalme bila ya sisi! Naam, laiti mngekuwa kweli watawala, ili nasi pia tuweze kutawala pamoja nanyi.


Kubˈ tqˈmaˈn Jesús jun techil kye t‑xnaqˈtzbˈin kyjaluˈn: Attaq jun xjal n‑aqˈnintaq te kaˈyilte taqˈin jun qˈinin. Me bˈeˈx xtaj patbˈaj kyuˈnxjal teˈ tajaw aqˈuntl, quˈn tuˈn otaq tzˈok ten yajil teˈ tqˈinimil tajaw aqˈuntl. 	 Yesu aliwaambia wanafunzi wake: "Tajiri mmoja alikuwa na karani wake. Huyu karani alichongewa kwamba alitumia ovyo mali ya tajiri wake.


Kynaˈnkutziˈn jaˈ xkyjaˈ kytzaqpinjiˈy kynimbˈila, a attaq te tnejil. Ku tajtz tiˈj kyanmiˈn, ex kymeltzˈintz kyibˈa wukˈiy, ex kybˈinchinkuy tzeˈnku te tnejil. Quˈn qa mina, k‑elil winjiˈy Ntanima kyxola, a xtankoˈl, a nyekˈinte kynimbˈila kyxolxjal. 	 Basi, pakumbuke pale ulipokuwa kabla ya kuanguka, ukayaache madhambi yako, na kufanya kama ulivyofanya pale awali. La sivyo, naja kwako na kukiondoa kinara chako mahali pake.


Exla qa nimx sikyˈx kyuˈn wen toj kynimbˈil, exla qa manyor yajqe erman anetziˈn, me tzunx nchi tzalajx, ex tbˈaˈnilx chi oyin tukˈa tkyaqil kyanmin, nyakuj manyor qˈininqexnaj wen, tuˈn kymojin kyukˈa nimil toj Jerusalén. 	 Waumini wa huko walijaribiwa sana kwa taabu; lakini furaha yao ilikuwa kubwa hivi hata wakawa wakarimu kupita kiasi, ingawaje walikuwa maskini sana.


Jun tumil kxel nqˈmaˈn kyeˈy, chi Jesús. Bˈaˈn tuˈn tokiˈn qˈinimil kyuˈn, a at tzaluˈn twutz txˈotxˈ, a jun paqx k‑ikyˈil, te mojbˈil kye txqantl toj tbˈi qAjaw. Quˈn ajtzin kykyima, atitla jun qˈolbˈil kyeˈy te jun majx toj kyaˈj tuˈn Dios, noq tuˈn mojbˈil, a xi kyqˈoˈn kye txqantl ojtxe toj tbˈi. 	 Naye Yesu akaendelea kusema, "Nami nawaambieni, jifanyieni marafiki kutokana na mali ya dunia, ili zitakapowaishieni, mweze kupokewa nao katika makao ya milele.


Me atzin te Jesús nimxixtl toklin tzeˈnku te Moisés, ikyxjo tzeˈnku jun bˈinchil ja nimxixtl toklin tzeˈnku te ja. 	 Mjenzi wa nyumba hupata heshima zaidi kuliko hiyo nyumba yenyewe. Hali kadhalika naye Yesu anastahili heshima kubwa zaidi kuliko Mose.


I etztzin tsanjil kywutz kawil, ex i tzalaj, quˈn ttziye Dios tuˈn tikyˈx kyuˈn, noq tuˈn tpajjo kynimbˈil tiˈj Jesús. 	 Basi, mitume wakatoka nje ya ule mkutano wa halmashauri wakiwa wamejaa furaha, kwani walistahili kuaibishwa kwa ajili ya jina la Yesu.


Me aj tul Xewbˈaj Xjan, ok ktzajil t‑xnaqˈtzin kyeˈy kykyaqiljo a twutzxix, quˈn nlay yolin tuˈnx tibˈx; qalaˈ oˈkx ktzajil tqˈmaˈn kykyaqiljo n‑ok tbˈiˈn weˈy. Atziˈn ktzajil tqˈman kyeˈy tiˈ kbˈajil. 	 Lakini atakapokuja huyo Roho wa kweli atawaongoza kwenye ukweli wote; maana hatasema kwa mamlaka yake mwenyewe, bali atawaambieni yote atakayosikia, na atasema mambo yatakayokuwa yanakuja.


Kynaˈntza kyiˈjjo kynejinela, a i aqˈnin kyxola, ayeˈ i tzaj qˈonte Tyol Dios kyeˈy. Kyximinkutziˈn tiˈtzin o bˈaj toj kychwinqil. Ex chi lipexsintza tiˈjjo tumil xbˈant kyuˈn toj kynimbˈil, 	 wakumbukeni viongozi wenu waliowatangazieni ujumbe wa Mungu. Fikirieni juu ya mwenendo wao, mkaige imani yao.


Atziˈn bˈis ntzaj tzeˈnkuxjo taj Dios; n‑ajtz tiˈj kyanmiˈn tuˈn, tuˈn kykleta. Tuˈnpetziˈn, mi chin labˈtiˈy jaˈlin qa otaq txi nsmaˈn uˈj kyeˈy, quˈn atziˈn quˈja xi qsmaˈn nya noq kukxjo. Me te kyexjal nya nimilqe, atziˈn bˈis nya te kolbˈil, qalaˈ te najin, quˈn mi n‑ajtz tiˈj kyanmin tuˈn. 	 Kuwa na huzuni jinsi atakavyo Mungu, husababisha badiliko la moyo, badiliko lenye kuleta wokovu; hivyo hakuna sababu ya kujuta. Lakini huzuni ya kidunia huleta kifo.


Ilaˈ maj bˈaj jubˈin. Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, i kux qˈoˈn toj tze, exsin xi qˈmantz teˈ xqˈuqil tze, tuˈn kyxqˈuqit wen. 	 Baada ya kupigwa sana wakatiwa ndani, na askari wa gereza akaamriwa kuwaweka chini ya ulinzi mkali.


Quˈn a tajaw il, a nkawin te twutz txˈotxˈ, ma tzˈok jpunte kynabˈl tuˈn kyok tzeˈn jun moẍ toj kyanmin, ex tuˈn mi tzˈele kynikyˈ tiˈjjo tspikyˈimil Tbˈanil Tqanil tiˈj tqoptzˈajiyil Crist, a qˈanchaˈl tiˈjxjo Dios, a nya qˈanchaˈl. 	 Hao hawaamini kwa sababu yule mungu wa ulimwengu huu amezitia giza akili zao wasipate kuuona wazi mwanga wa Habari Njema ya utukufu wa Kristo, ambaye ni mfano kamili wa Mungu.


Ex tkyaqil erman tzaluˈn junx wukˈiˈy nxi kysmaˈn qˈolbˈil kyeˈy. 	 (G13-12) Watu wote wa Mungu huku wanawasalimuni.


Ayetzin kyetza jaˈlin exqetziˈn kybˈajjo kawil Sanedrín, kyqaninxi te tnejil xqˈuqil, tuˈn ttzaj qˈiˈn Pabl kywutza, tuˈn tchikyˈbˈitjo tten chebˈexix wen, me noq tuˈn tsbˈet ikyjo; quˈn awotzinqetza, qo ewila toj bˈe, tuˈn tkubˈ qbˈyoˈn, a naˈmxtaq tul tzaluˈn. 	 Sasa basi, ninyi pamoja na Baraza tumeni ujumbe kwa mkuu wa jeshi ili amlete Paulo kwenu mkijisingizia kwamba mnataka kupata habari kamili zaidi juu yake. Tuko tayari kumuua hata kabla hajafika karibu."


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, ayetziˈn xoˈl qˈaqˈ te kawil, xi kyiˈn Jesús toj ja te kawbˈil, ex ok kychmoˈn tkyaqil chˈuq xoˈl qˈaqˈ tiˈjile. 	 Kisha askari wa mkuu wa mkoa wakamwingiza Yesu ndani ya ikulu, wakamkusanyikia kikosi kizima.


Atzin kyetza, werman, qetzin kyeˈ kykˈuˈj tuˈn kyayoˈn tajbˈil qMan Dios, tzmaxi aj tul qAjaw, ikytziˈn tzeˈnku jun aqˈnil twutz txˈotxˈ, il tiˈj tuˈn tayoˈn ajxi tul jbˈalil. Ajxi takˈ ttxˈotxˈ aˈlexsin at tkˈuˈjjo tuˈn tayoˈn, tuˈn tlonte tbˈanil tawal. 	 Basi, ndugu zangu, muwe na subira mpaka Bwana atakapokuja. Tazameni mkulima anavyongoja kwa subira mimea yake itoe mavuno mazuri. Yeye hungojea kwa subira mvua za masika na za vuli.


Teˈ tqˈmante ikyjo, noqx el kyimjo kynejilxix pale, ex bˈeˈx xi lipin laqil kye t‑xbˈalin tuˈn tqˈoj, ex tqˈma: Ayetziˈn tyoljo maˈ ichin luˈn noq nxoˈn yol tiˈj Dios. ¿Tiqeˈ txqantl tstiyil qe? A ayekuy ma chi bˈin teˈ tyol, a nya wenqe. 	 Hapo, Kuhani Mkuu akararua mavazi yake, akasema, "Amekufuru! Tuna haja gani tena ya mashahidi? Sasa mmesikia kufuru yake.


Ankye qe, kchi weˈbˈil twutz tkyaqiljo lo, ex ikyxjo kxel nqˈoˈn kyxbˈalin sjanin wen. Ex nlayx jatz nyupiˈn kybˈi tojjo uˈj te chwinqil; qalaˈ kchin yolila kyiˈj twutz Nman ex kywutz t‑angel. 	 "Wale wanaoshinda, watavikwa mavazi meupe kama hao. Nami sitayafuta majina yao kutoka katika kitabu cha uzima; tena nitawakiri kwamba ni wangu mbele ya Baba yangu na mbele ya malaika wake.


Ex nchi bˈajxi kyiˈntaq yabˈ kyoj bˈe kyibˈaj tal kypop ex kyibˈaj iqbˈil kye yabˈ, tuˈntzintla aj tikyˈ Pegr, iˈchaqtla oˈkx t‑xlekemil aku pontaq kanin kyibˈaj junjun yabˈ, tuˈn kykubˈ qˈanit. 	 Kwa sababu hiyo, watu walikuwa wakipeleka wagonjwa barabarani na kuwalaza juu ya vitanda na mikeka ili Petro akipita, walau kivuli chake kiwaguse baadhi yao.


quˈn ojtzqiˈnqiˈy wuˈn, ex ojtzqiˈn wuˈn qa nya kˈuˈjlin Dios kyuˈn. 	 Lakini nawajua ninyi, najua kwamba upendo kwa Mungu haumo mioyoni mwenu.


Me atzaj teˈ chˈixtaq tkyim Juan, tqˈma kyjaluˈn: Nyaqin wejiˈy Kolil, a tzeˈnku kyeˈ nkubˈ kybˈisin. Quˈn at juntl tetz lipchetz wiˈja, ex nimxixtl toklin nwutza, nipila at chˈin wokliˈn tuˈn woka te taqˈnil. 	 Yohane alipokuwa anamaliza ujumbe wake aliwaambia watu: Mnadhani mimi ni nani? Mimi si yule mnayemtazamia. Huyo anakuja baada yangu na mimi sistahili hata kuzifungua kamba za viatu vyake.


Atzaj teˈ qsqix, kykyaqiljo lipcheqetaq tiˈj i tzaj ttxkoˈn, exsin i jaw tjyoˈntz kabˈlajaj ichin kyxolx, tuˈn kyok te t‑xnaqˈtzbˈin. 	 Kesho yake aliwaita wanafunzi wake, na miongoni mwao akachagua kumi na wawili ambao aliwaita mitume:


Nchyoˈn nkˈuˈja kyiˈjjo xjal lo, quˈn ma bˈant‑xi oxe qˈij kytenbˈile qukˈa, ex ntiˈx chˈin o txi kywaˈn. 	 "Nawahurumia watu hawa kwa sababu wamekuwa nami kwa muda wa siku tatu, wala hawana chakula.


Tzeˈn te, bˈiˈn tuˈn ajo nxnaqˈtzbˈiˈn: Tzeˈn ẍin bˈetiˈy, tzeˈn nbˈisa, tzeˈn nnimbˈila, ex tzeˈn woybˈila tiˈjjo tajbˈil qMan Dios; tzeˈn tqˈaqˈbˈil nkˈuˈja kyiˈj txqantl, tzeˈn nkujbˈila 	 Wewe lakini, umeyafuata mafundisho yangu, mwenendo wangu, makusudi yangu katika maisha, imani yangu, uvumilivu wangu, upendo wangu, subira yangu,


Bˈeˈxsin xi lipe te Jesús kyiˈjjo xjal anetziˈn. Atzaj teˈ chˈixtaq kypon kanin, bˈeˈxsin i ul oybˈaj kyuˈn jun jteˈbˈin tukˈa nejinel, tuˈn t‑xi kyqˈmaˈn jun kyyol te Jesús. Chi chiˈ kyjaluˈn: Taa, nya ilxix tiˈj tuˈn tula tzma tja nejinel, quˈn tuˈn ntiˈ weˈ woklin tuˈn toktza toj njaych. 	 Basi, Yesu akaenda pamoja nao. Alipokuwa karibu kufika nyumbani kwa yule jemadari Mroma, yule jemadari aliwatuma marafiki zake wamwambie Yesu: "Bwana, usijisumbue zaidi, maana mimi sistahili uingie nyumbani mwangu.


Ex kubˈ tqˈmaˈnl Jesús oxe techil kyjaluˈn: Tnejil, mix aˈlx aku tzˈel ttajkˈin chˈin bˈuˈẍ tiˈj jun saq xbˈalin, tuˈn tok te slepbˈilte junl xbˈalin noql ttxˈaqin. Qa ma kubˈ tbˈinchin ikyjo, nkubˈ tyajiˈn saq bˈuˈẍ, exsin nya wen kkaˈyile tukˈaljo ttxˈaqin xbˈalin. 	 Yesu akawaambia mfano huu: "Hakuna mtu akataye kiraka cha nguo mpya na kukitia katika vazi kuukuu; kama akifanya hivyo, atakuwa amelikata hilo vazi jipya, na hicho kiraka hakitachukuana na hilo vazi kuukuu.


Ex aj kyok ten naˈl Dios, kynajsinkuy til jun xjal, qa at xbˈajte kyiˈja, tuˈntzin tkubˈ tnajsin Diosjo kyeˈ. 	 Mnaposimama kusali, sameheni kila mtu aliyewakosea chochote, ili Baba yenu aliye mbinguni awasamehe ninyi makosa yenu.


tuˈntzintla aye xjal, a nchi ajbˈin te Dios, tuˈn kyok tzˈaqleqe tiˈj tkyaqil, ex bˈantninl kyten, tuˈn kybˈinchin te tkyaqiljo bˈaˈn. 	 ili mtu anayemtumikia Mungu awe mkamilifu, na tayari kabisa kufanya kila tendo jema.


Teˈ tok kabˈlaj qˈij, ex tzmaxi toj oxe or te qale, bˈeˈx ok yupj twutz txˈotxˈ. 	 Tangu saa sita mchana mpaka saa tisa, nchi yote ikawa katika giza.


Me atzin te David, iky te tqˈma kyjaluˈn toj uˈj te Bˈitzbˈil: Xi tqˈmaˈn qMan Dios te wAjawa: Qekuy toj nman qˈobˈa kawil wukˈiy, 	 Maana Daudi mwenyewe anasema katika Zaburi: Bwana alimwambia Bwana wangu: Keti upande wangu wa kulia


Qalaˈ ax junjunqe kˈwel bˈinchin teˈ bˈaˈn, tuˈntzin tajbˈin te onbˈil kye qukˈa, ex tuˈn kytzalaj tiˈj, ex tuˈn kychˈiy toj kynimbˈil. 	 Kila mmoja wetu anapaswa kumpendeza jirani yake kwa wema ili huyo apate kujijenga katika imani.


Ex nqo qaniˈn te Dios, tuˈn ttzaj tqˈoˈn jun kujsbˈil kyeˈy, noq tuˈn tkyaqil tipin, tuˈn kyweˈxixa tukˈa jniˈ kyipiˈn, ex tuˈn tikyˈx kyuˈn, exla qa nim nya bˈaˈntz tzul kanin kyiˈja. 	 Mungu awajalieni nguvu kwa uwezo wake mtukufu ili mweze kustahimili kila kitu kwa uvumilivu.


Ex intintaqa antza, tej tkubˈ bˈyoˈn taqˈnila, Esteban tbˈi, a nqˈumlajtaq tiˈja. Xi nqˈmaˈn, tuˈn tkubˈ bˈyet. Ex majx, ayiˈn in ok te xqˈuqil teˈ kyxbˈalin, a kubˈ bˈyonte Esteban. 	 Na kwamba wakati shahidi wako Stefano alipouawa, mimi binafsi nilikuwako pale nikakubaliana na kitendo hicho na kuyalinda makoti ya wale waliokuwa wanamuua.


Me ayetzin kyeˈ, a mi nxi kynimin, exla qa Judiy, a tuˈntaq kyten tojjo nintz qˈij, ok chi xel xoˈyit toj manyor qxopinx, a jaˈ kchi oqˈile, ex kchi juˈchˈile kyste tuˈn nim kyixkˈoj. 	 Lakini wale ambao wangalipaswa kuwa katika Ufalme huo watatupwa nje, gizani, ambako watalia na kusaga meno."


Nbˈettaq, exsin xi tkaˈyin jun ichin, Matey tbˈi, a tkˈwal Alpey, qˈuqletaq twiˈ meẍ peyil pwaq te kˈaybˈil tuˈn tajbˈin kye aj Rom, ayeˈ nchi kawintaq kyibˈaj aj Israel. Xi tqˈmaˈn Jesús te: Lipeka wiˈja, chiˈ. Ex kutzin, chi Matey. Ex bˈeˈx ikyˈ lipe tiˈj Jesús. 	 Alipokuwa akipita, akamwona Lawi mwana wa Alfayo, ameketi katika ofisi ya ushuru. Yesu akamwambia, "Nifuate!" Lawi akasimama, akamfuata.


Me ankye teˈ kxel kˈwan teˈ cheˈwe kxel nqˈoˈn, nlaypen tzaj jun majl teˈ kˈwaj tiˈj. Quˈn atziˈn cheˈwe kxel nqˈoˈn te, kpuljil toj tanmin, tzeˈnkuˈ xlokˈ aˈ, tuˈn tten tchwinqil te jun majx. 	 Lakini atakayekunywa maji nitakayompa mimi, hataona kiu milele. Maji nitakayompa yatakuwa ndani yake chemchemi ya maji ya uzima na kumpatia uzima wa milele."


Tuˈnpetziˈn, qo nimsin tbˈi qMan Dios, quˈn axixsin jun tbˈanil oyajjo tuˈn t‑xi qqˈoˈn twutz Dios. Tuˈn ikyjo, qo nimsin tbˈi, ex qo bˈitzin twutz, ex qo yolin tiˈj tukˈa tkyaqil qanmin. 	 Basi, kwa njia ya Yesu, tumtolee Mungu dhabihu ya sifa daima, yaani sifa zinazotolewa na midomo inayoliungama jina lake.


Atzaj teˈ tmeltzˈaj jaˈ iteˈye oxe t‑xnaqˈtzbˈin, xi tqˈmaˈn kye: ¿Ma tzunxsin nchi ktaˈn, ex nchi ajlaˈn? Ma pon or tuˈn nxi qˈoˈn ayiˈn, a Tkˈwal Ichin, toj kyqˈobˈ aj il. 	 Kisha akawaendea wale wanafunzi, akawaambia, "Je, mngali mmelala na kupumzika? Tazameni! Saa yenyewe imefika, na Mwana wa Mtu atatolewa kwa watu wenye dhambi.


Ex kyuˈn, ma txi laqˈe Tbˈanil Tqanil qAjaw jaˈlin, nya noq toj Macedonia ex toj Acay, qalaˈ toj tkyaqil twutz txˈotxˈ, jaˈ ma chi bˈetiˈy. Ma tzˈel kynikyˈxjal tiˈjjo kynimbˈila tiˈj qMan Dios, ex tuˈn ikyjo, nya il tiˈj tuˈn qyoliˈn kyiˈja kyukˈa, 	 Maana, kutokana na bidii yenu ujumbe wa Bwana umesikika si tu huko Makedonia na Akaya, bali imani yenu kwa Mungu imeenea popote. Tena hatuhitaji kusema zaidi.


Chi bˈisiˈn kyiˈjxa qa twutzx qa nimilqexixa. Tuˈn ikyjo, k‑elil nnikyˈtzajila qa jun twutzxix tsanjil Jesúsqiˈn, quˈn xi kynimiˈn tuˈn nyola. ¿Ma nyapela ojtzqiˈn kyuˈn qa itzˈ Crist toj kyanmiˈn? Quˈn qa ntiˈ Crist toj kyanmiˈn, nya twutzxix nimilqiˈy. Ikytziˈn, qˈuqle nkˈuˈja tuˈn tel kynikyˈa te, qa twutzxix tsanjil Jesúsqoˈy. 	 Jichunguzeni ninyi wenyewe mpate kujua kama kweli mnayo imani. Jichunguzeni ninyi wenyewe. Je, hamjui kwamba Kristo Yesu yumo ndani yenu? Kama sivyo, basi ninyi mmeshindwa.


Atzintzjo tkabˈ jaw meje tukˈa t‑xuˈjil kyij, me ikyxljo, ntiˈ jun tkˈwal kyij, teˈ tkyim. Ex ikyxl bˈajjo tiˈjjo toxin, 	 Ndugu wa pili akamwoa huyo mjane, naye pia akafa bila kuacha mtoto; na ndugu watatu hali kadhalika.


Me ayetziˈn bˈinchil il, n‑el kyiˈjlin tnukˈbˈil Dios, quˈn tuˈn atzin il nbˈant kyuˈn, atzin n‑el iˈjlinte tnukˈbˈil Diosjo. 	 Kila mtu atendaye dhambi anavunja sheria ya Mungu, maana dhambi ni uvunjaji wa sheria.


¿Ex altzin kye tnukˈbˈil Dios? Atzin ma txi qnimin Tkˈwal, a Jesucrist, ex tuˈn tok qkˈuˈjlin qibˈ qxolile, ikyjo tzeˈnku o tqˈma. 	 Na, amri yake ndiyo hii: Kumwamini Mwanae Kristo, na kupendana kama alivyotuamuru.


Toj tkyaqiljo lo, tkyaqil qˈij, nchin bˈisiˈn kyiˈjjo Ttanim Dios toj junjunl tnam. 	 Na, licha ya mengine mengi, kila siku nakabiliwa na shughuli za makanisa yote.


Me tkyˈeˈtaq Juan tuˈn tkuˈx Jesús toj aˈ, te jawsbˈil aˈ, ex xi tqˈmaˈn te: Ayintla weˈ tuˈn nkux tqˈoˈn toj nim aˈ te jawsbˈil aˈ, te jun yekˈbˈil qa ayiˈn ma tzˈajtz tiˈj wanmiˈn. Me atzin teˈ, ntiˈ te til. ¿Qalatziˈn taja tuˈn tkuˈxa toj aˈ? 	 Lakini Yohane alijaribu kumzuia akisema, "Je, wewe unakuja kwangu? Mimi hasa ndiye ninayehitaji kubatizwa nawe."


Atzaj teˈ qok yupj, bˈeˈx o kuˈxa, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, ttzi nijabˈ, 	 Ilipokuwa jioni wanafunzi wake waliteremka hadi ziwani,


Tkyaqiljo nya bˈaˈn twutz txˈotxˈ ikyqetziˈn tzeˈnku tkyaqil achbˈil, a ntqanin qxmilil; tkabˈ, tkyaqil tiˈ, a qajxix tuˈn tten qe; ex toxin, tkyaqiljo qnimsbˈil qibˈ kyiˈj tkyaqil at qe. 	 Vitu vyote vya ulimwengu-tamaa mbaya za mwili, vitu wanavyoviona watu na kuvitamani, majivuno yasababishwayo na mali-vyote hivyo havitoki kwa Baba, bali vyatoka kwa ulimwengu.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, tzaj tyekˈin Dios kye toj kywutzikyˈ, tuˈn mi chi meltzˈaj jaˈ taˈtaq Herodes. Tuˈnpetziˈn, tojxi junxil bˈe i ajtz meltzˈaj, tej kyajtz. 	 Mungu aliwaonya katika ndoto wasimrudie Herode; hivyo wakarudi makwao kwa njia nyingine.


Ex noq tuˈn tnimbˈil Jacob, tej chˈixtaq tkyim, jaw weˈks, ex xi joqe tibˈaj tvar, noq tuˈn kykyˈiwlitjo tkˈwal Jse, ex tuˈn tnimsin tbˈi qMan Dios. 	 Kwa imani Yakobo alipokuwa karibu kufa, aliwabariki kila mmoja wa wana wa Yosefu, akamwabudu Mungu akiegemea ile fimbo yake.


Me iteˈ junjun xjal i qˈmante kyjaluˈn: Nchi etz teˈ xjal taqˈnil tajaw il tuˈn, quˈn tuˈn a te Beelzebú, a tajaw il, o txi qˈonte tipin, chi chi xjaljo tiˈj Jesús. 	 Lakini baadhi ya watu hao wakasema, "Anamfukuza pepo kwa uwezo wa Beelzebuli, mkuu wa pepo."


Texjo paq anetziˈn, bˈeˈx qˈanitkux te jun majx, ex bˈeˈx el qolpajjo txˈaˈk tiˈj. 	 Mara ukoma ukamwacha mtu huyo, akatakasika.


¡Ntiˈ kynabˈla! ¿Ma miˈtzin bˈiˈn kyuˈn, qa ikyqejiˈy tzeˈnku jun vas? Il tiˈj tuˈn tel txjetjo tojxi tzeˈnkuxjo tiˈjxi. Junchˈin tumil at, quˈn junchˈinte xkubˈ bˈinchin teˈ a qˈanchaˈl, exsin nya qˈanchaˈl, ex kykabˈil il tiˈj tuˈn tel txjet. 	 Wapumbavu ninyi! Je, aliyetengeneza nje si ndiye aliyetengeneza ndani pia?


Kykaˈyink kyeˈ kyibˈ, ex mina txi kychˈuẍsin kyanmiˈn tuˈnjo jniˈ achbˈil at twutz txˈotxˈ tzeˈnkuˈ txˈujtin, ex jniˈ bˈis tojjo kychwinqila jaˈlin, quˈn nyajqa njapinkutaq tqˈijiljo lo, exsin nya bˈinchin kyeˈ kyten, bˈeˈx aku chi naja, 	 "Muwe macho, mioyo yenu isije ikalemewa na anasa, ulevi na shughuli za maisha haya. La sivyo, Siku ile itawajieni ghafla.


Ex tej ttzaj txqan jbˈal, chˈiy nim aˈ tiˈjile, ex tzaj txqan kyqˈiqˈ tiˈj. Bˈeˈx ikyˈ pakˈchaj, quˈn bˈeˈx el yulj tzˈawin tjaqˈ. 	 Mvua ikanyesha, mito ikafurika, pepo kali zikavuma na kuipiga nyumba hiyo, nayo ikaanguka; tena kwa kishindo kikubwa."


Atzin te Jse tkˈwaltaql te Matatías, a tkˈwaltaq Amós, a tkˈwaltaq Nahum, a tkˈwaltaq Esli, a tkˈwaltaq Nagai. 	 mwana wa Matathia, mwana wa Amosi, mwana wa Nahumu, mwana wa Hesli, mwana wa Nagai,


Ex ikyxjo, qˈmanxa kye kuˈxin ichin tuˈn tten kynabˈl. 	 Kadhalika, wahimize vijana wawe na kiasi.


Bˈeˈx o jaw kaˈylajxa tiˈj, ex o bˈaj jaw yoliˈn qxolxa: ¿Alxsila kyeˈ xjal ikyjo; a ajin kyqˈiqˈ ex aˈ ma chi kubˈ niminte? 	 Watu wakashangaa, wakasema, "Ni mtu wa namna gani huyu? Hata pepo na mawimbi vinamtii!"


Tuˈnpetziˈn, mi tzˈok kymujbˈin kyibˈa kyukˈa. 	 Basi, msishirikiane nao.


Me atzaj teˈ kyxi laqˈe tkˈatz Jesús, ok kykaˈyin qa otaq tzˈel kyim. Tuˈnpetziˈn, mix oke kywaqˈine tkux Jesús. 	 Lakini walipomfikia Yesu waliona kwamba alikwisha kufa, na hivyo hawakumvunja miguu.


Tuˈnpetziˈn, kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa ma kubˈ tpaˈn ichin tibˈ tukˈa t‑xuˈjil, qa nya noq tuˈn tpaj kyˈaˈjin tuˈn qya, exsin qa ma tzˈok meje tukˈa juntl, ma tzˈok aj kyˈaˈjil. Ex ankye k‑okil meje tukˈa qya, a o tzˈel lajoˈn tuˈn tchmil, ex ikyxjo, k‑okil aj kyˈaˈjil. 	 Lakini haikuwa hivyo tangu mwanzo. Basi nawaambieni, yeyote atakayemwacha mke wake isipokuwa kwa sababu ya uzinzi, akaoa mke mwingine, anazini."


Quˈn tukˈaˈ ikyjo, kxel kyxikybˈin jun qˈinimil te jun majx toj kyaˈj, ex jun chwinqil, a mixla jtojx tuˈn tbˈaj. 	 Kwa namna hiyo watajiwekea hazina ambayo itakuwa kwao msingi imara kwa wakati ujao. Hapo wataweza kujipatia uzima ambao ni uzima wa kweli.


Tej kyikyˈ toj txˈotxˈ te Pisidia, i kanin toj txˈotxˈ te Panfilia. 	 Baada ya kupitia katika nchi ya Pisidia, walifika Pamfulia.


Jun qnikyˈin ikyjo, tej tok jun twutzikyˈ Pabl, ex yolin tAjaw Tkyaqil te kyjaluˈn: Mina tzaj xobˈa, ex kux yolin tiˈj Tbˈanil Tqanil, ex mina kubˈ numja, 	 Siku moja usiku, Bwana alimwambia Paulo katika maono: "Usiogope, endelea kuhubiri tu bila kufa moyo,


Quˈn a tzaluˈn twutz txˈotxˈ ntiˈ jun qtanim tuˈn qten te jun majx, qalaˈ nqo jyoˈn, ex nqo ayoˈn tiˈj qtanim toj kyaˈj. 	 Maana hapa duniani hatuna mji wa kudumu; lakini tunautafuta ule unaokuja.


Tej nkaniˈn toj tnam Troas qˈmal Tbˈanil Tqanil tiˈj Crist, attaq ambˈil tuˈn waqˈniˈn wen toj taqˈin qAjaw. 	 Nilipofika Troa kuhubiri Habari Njema ya Kristo, nilikuta mlango u wazi kwa ajili ya kazi ya Bwana.


Tej tbˈinte Jesús kyyoljo t‑xnaqˈtzbˈin, bˈeˈx aj meltzˈaj, exsin i xi tmiyoˈn. Chiˈ kyjaluˈn: Mina n‑el kyeˈ kynikyˈ te, jaˈ tzajniˈn tbˈis kyanmiˈn, a nya bˈaˈn, chiˈ. 	 Lakini yeye akawageukia, akawakemea akasema, "Hamjui ni roho ya namna gani mliyo nayo;


Kykyaqilx i kyij toj wen tiˈjjo tumil, ex jaw skˈoˈn Esteban, jun ichin nojnin tanmin tukˈa Xewbˈaj Xjan ex nim tnimbˈil; junx tukˈa Lip; Prócoro; Nicanor; Timón; Parmenas; ex Nicolás, a tzajnin te Antyokiy. A ichin lo, otaq nimin tiˈj kynimbˈil Judiy, me nya jun Judiy te titzˈjlin. 	 Jambo hilo likaipendeza jumuiya yote ya waumini. Wakawachagua Stefano, mtu mwenye imani kubwa na mwenye kujawa na Roho Mtakatifu, Filipo, Prokoro, Nikanora, Timona, Parmena na Nikolao wa Antiokia ambaye hapo awali alikuwa ameongokea dini ya Kiyahudi.


Tzaj ttziyin Dios Xewbˈaj Xjan ex jun najsbˈil kyila te kyeˈy, ex te kykˈwala ex te kykyaqiljo iteˈ najchaq; a yol luˈn te kykyaqilxjo ayeˈ taj qMan Dios tuˈn kytxket, ex tuˈn kynimin Tyol. 	 Maana, ahadi ile ilikuwa kwa ajili yenu, kwa ajili ya watoto wenu, kwa ajili ya wote wanaokaa mbali; na kwa ajili ya kila mtu ambaye Bwana Mungu wetu atamwita kwake."


Pon tqanil kyukˈa Parisey, qa nimxtaql te Jesús xjal lipchek tiˈj, ex nimxtaql xjal nchi kuˈx toj aˈ tuˈn, te jawsbˈil aˈ, tzeˈnku te Juan. 	 Mafarisayo walisikia kwamba Yesu alikuwa anabatiza na kuwapata wanafunzi wengi kuliko Yohane.


Nya kabˈel kyten, qalaˈ junchˈin. Tuˈnpetziˈn, nlay tzˈel tpaˈn te xjaljo, a s‑ok tmujbˈin Dios. 	 Kwa hiyo wao si wawili tena, bali mwili mmoja. Basi, alichounganisha Mungu, binadamu asikitenganishe."


Quˈn luˈ Kawil kkawil kyibˈaj xjal tzeˈnku jun aj triyil, a qˈiˈn ma nim tze toj tqˈobˈ te xtulbˈil triy. Ex k‑elix tpaˈn kykyaqilxjal wen kyxoljo nya wen, ikyxjo tzeˈnku jun xjal aj t‑xtulin triy, ex k‑elil tpaˈn paj tiˈj. Ex kchi xel tkˈleˈn nimil toj kyaˈj tzeˈnku tuˈn tkux tkˈuˈn triy toj ttxˈutxˈ. Me ayetziˈn nya nimil, ikyxjo tzeˈnku paj, ok kchi kˈwel tpatin tukˈa qˈaqˈ, a mixla k‑yupjilx. 	 Yeye anashika mkononi chombo cha kupuria nafaka, ili aipure nafaka yake; akusanye ngano ghalani, na makapi ayachome kwa moto usiozimika."


Atziˈn kybˈajjo ichin bˈaj waˈn, jweˈ mil. 	 Nao waliokula hiyo mikate walikuwa wanaume elfu tano.


Tuˈnpetziˈn, chi Gamaliel, kxel nqˈoˈn jun tumil kyeˈy, tuˈn kyxi kytzaqpinjiˈy xjal lo, ex mina tzˈokx kylimoˈn kyibˈa kyxol, quˈn noqx kˈwel najjo nbˈant kyuˈn, qa noq tnabˈl ichin. 	 Na sasa pia mimi nawaambieni, msiwachukulie watu hawa hatua yoyote; waacheni! Kwa maana, ikiwa mpango huu au shughuli hii yao imeanzishwa na binadamu, itatoweka yenyewe.


exsin xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Ayiˈy ma chi ul qˈinte ichin lo nwutza, exsin nkyqˈmaˈn, qa ma jaw naj kyxjalila tuˈn. Me kywutza, ma bˈaj nqaniˈn te tiˈjjo ma bˈaj kyqˈmaˈn tiˈj, me ntiˈ jun wetza til ma tzˈel jyet wuˈn, 	 akawaambia, "Mmemleta mtu huyu kwangu mkisema kwamba alikuwa anawapotosha watu. Sasa sikilizeni! Baada ya kuchunguza jambo hilo mbele yenu, sikumpata na kosa lolote kuhusu mashtaka yenu juu yake.


Me awotzin qeˈ, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin noqx o jaw kaˈylaja toj qwutza, ex mix ele qnikyˈa te alqiˈj nyolinetaq. 	 Wanafunzi wakatazama wasiweze kabisa kujua anasema nani.


Ikytziˈn, qkyaqilx nimku jaˈ nqo bˈinchine nya wen tukˈa qyol. Ikyettziˈn, atit jun ntiˈx ntxalpaje tukˈa tyol, atzin jun xjaljo ntiˈx tkyˈi toj tchwinqil, ex at tipin tuˈn ttzyuˈnte tibˈ twutz tkyaqil il. 	 Lakini kama mtu hakosi katika usemi wake, basi, huyo ni mkamilifu, na anaweza kutawala nafsi yake yote.


Kxel woqxeninxixa teˈy twutz qMan Dios ex twutz Crist, a Jesús, a Nmaq Kawil tibˈaj tkyaqil, ex chˈix tul kawil kyiˈjjo tkyaqil xjal, a itzˈqex ex kyimninqe: 	 Nakuamuru mbele ya Mungu, na mbele ya Kristo Yesu atakayewahukumu watu walio hai na wafu, na kwa sababu anakuja kutawala akiwa Mfalme:


Nchi qanbˈin kyaqˈnila kyiˈja, tuˈnjo mi ẍi ex kychjoˈn, tej tjaw kyawala. Ex ma chi bˈijtey tuˈn Dios, a tAjaw Tkyaqil. 	 Hamkuwalipa mishahara watumishi waliofanya kazi katika mashamba yenu. Sikilizeni malalamiko yao! Kilio cha hao wanaovuna mashamba yenu kimefika masikioni mwa Bwana, Mwenye Nguvu.


Me metzin kye kyuˈn, tzunxix nchi labˈte kyeˈ, tuˈn kyyolbˈiˈn, ex tuˈn tbˈant kyuˈn kyjunala. Tkyaqilxjo luˈn, a nja kyiˈn kyibˈa, nya wen ikyjo. 	 Lakini sasa mwajivuna na kujigamba; majivuno ya namna hiyo ni mabaya.


Werman, waja tuˈn kybˈintiˈy tkyaqiljo yajbˈil s‑ikyˈx qiˈja toj txˈotxˈ te Asia. Quˈn nyakuj tjaqˈ jun iqtz o nikyˈbˈajtziˈy, exsin ntiˈx qipiˈn tuˈn tkyˈisje quˈn. Ex otaq kubˈ qximiˈn qa nyataq tuˈn qetza antza tukˈa qchwinqila. 	 Ndugu, tunataka kuwajulisheni taabu zilizotupata kule Asia; taabu hizo zilitulemea kupita kiasi, hata tukakata matumaini yote ya kuendelea kuishi.


I xitzin ttzaqˈwin Juan: Ayin wejiˈy tqˈajqˈojil wibˈaj, a kyij ttzˈibˈin Isaías, a yolil Tyol Dios ojtxe, tej tqˈma: Ex bˈijte tqˈajqˈojil twiˈ jun aˈla kujxix wen tojjo tzqij txˈotxˈ, jaˈ ntiˈye kynajbˈilxjal toj, a chiˈ kyjaluˈn: Kybˈinchim kyteˈn twutz qAjaw, quˈn chˈix tul tzaluˈn twutz txˈotxˈ. 	 Yohane akawajibu, "Mimi ndiye yule ambaye nabii Isaya alisema habari zake: Sauti ya mtu imesikika jangwani: Nyoosheni njia ya Bwana."


ex tuˈn mina tzˈel naje toj kykˈuˈja, ma kyij kytzaqpinjiˈy te Dios. 	 Yesu akaendelea kusema, "Ninyi mnajua kuepa kwa ujanja sheria ya Mungu kwa ajili ya kufuata mapokeo yenu.


Ex bˈeˈx i jaw kaˈylaj kyeˈ xjal tiˈjjo t‑xnaqˈtzbˈil, quˈn nimxtaq kyokliˈn Tyol. 	 Wakastaajabia uwezo aliokuwa nao katika kufundisha.


Twutzxix nyola, quˈn ma nliˈy, qa xi kyqˈoˈn tukˈa tkyaqil kyanmin tiˈjjo chˈin at kye, ex mape txi kyqˈoˈn chˈintl tibˈaj. 	 Naweza kushuhudia kwamba walikuwa wakarimu kadiri ya nguvu zao na hata zaidi. Kwa hiari yao wenyewe,


Ay, ttxˈotxˈ Zabulón, ex te Neftalí, a tkˈatz Nim Aˈ Jordán, ex jniˈqe iteˈk ttziyile ttxuyil aˈ tojx txˈotxˈ te Galiley, jaˈ najleqe xjal nya Judiyqe. 	 "Nchi ya Zabuloni na nchi ya Naftali, kuelekea baharini ng'ambo ya mto Yordani, Galilaya nchi ya watu wa Mataifa!


Ikyxsin tteˈn lo, aj tok kykaˈyiˈn aj tjapin bˈajjo jniˈ techil, tzˈelkutzin kynikyˈtza te, qa chˈixtaq tul laqˈeˈ Tkawbˈil qMan Dios kykˈatza. 	 Vivyo hivyo, mtakapoona mambo hayo yanatendeka, mtatambua kwamba Ufalme wa Mungu umekaribia.


Ex ikyqex kyejiˈy manbˈaj, kybˈinchinkujiˈy jikyin wen kyukˈa kykˈwala, ex nya tukˈa tyabˈ kywiˈy, tuˈn mina jaw bˈaj kykˈuˈj. 	 Nanyi wazazi, msiwachukize watoto wenu, la sivyo watakata tamaa.


Ex tej tbˈaj nsipinjiˈy wuq wabˈj kyxoljo kyaje mil, ¿Jteˈn chiˈljo tbˈuchil jaw kychmoˈn? Xi kytzaqˈwin juntl majl: Wuq. 	 "Na nilipoimega ile mikate saba na kuwapa watu elfu nne, mlikusanya makapu mangapi ya makombo?" Wakamjibu, "Saba."


Quˈn a Tkawbˈil qMan Dios, nya noq tuˈn qwaˈn ex tuˈn qkˈwan; qalaˈ tuˈn tten jun qchwinqil tzˈaqle, ex jun qmujbˈil qibˈ tukˈa qtzaljbˈil tuˈn Xewbˈaj Xjan. 	 Maana Utawala wa Mungu si shauri la kula na kunywa, bali unahusika na kuwa na uadilifu, amani na furaha iletwayo na Roho Mtakatifu.


Kyimil kywatla, ex kux chi bˈaj naˈn Diosa, tuˈn mina chi kubˈ tzˈaqa toj tqˈobˈ tajaw il, quˈn kyaja tuˈn tkubˈ kybˈinchinjiˈy a taj Dios, me alkyetz kuj n‑ele te kyeˈy tuˈn tbˈant. 	 Kisha akawaambia, "Kesheni na kusali ili msije mkaingia katika majaribu. Roho i radhi, lakini mwili ni dhaifu."


Me ajtzin tjapin bˈajjo kyaqˈin tuˈn kyqˈoˈn yekˈbˈil, jun ma tij txuk kjawitz tojjo jul te kawbˈil, a ma nintz t‑xe. Kˈwel kyiˈj tuˈn, ex kchi kˈwel bˈyoˈn tuˈn. 	 Lakini wakisha maliza kutangaza ujumbe huo, mnyama atokaye shimoni kuzimu atapigana nao, atawashinda na kuwaua.


Nejxix xi xkye tukˈaˈ xi tzyuˈnte jweˈ mil, ex xi tqˈoˈn jweˈ mil te tajaw tukˈaxjo juntl jweˈ miltl, a otaq kanbˈit tuˈn. Ex xi tqˈmaˈn te: Taa, jweˈ mil tzaj tqˈoˈn weˈy. Me luˈ juntl jweˈ miltl, ma nkanbˈiy tukˈa. 	 Mtumishi aliyekabidhiwa talanta tano akaja amechukua zile talanta tano faida, akamwambia, Bwana, ulinikabidhi talanta tano, hapa pana talanta tano zaidi faida niliyopata.


Me tzmataq nyolin, teˈ kypon kyaje ichin iqintaq jun yabˈ kyuˈn twiˈ jun tkuẍbˈil. Atzin yabˈ noq otaq tzˈok kˈolpaj. 	 wakati mtu mmoja aliyepooza alipoletwa kwake akiwa amechukuliwa na watu wanne.


Me ola chin ok kybˈiˈn chˈin, tej intintaqa kyxol aj Judiy ojtxe. Nim in qˈojliˈy tiˈj tkyaqil Ttanim Dios, ex nim ok tilil wuˈn tuˈn tkubˈ yuchˈj. 	 Bila shaka mlikwisha sikia jinsi nilivyokuwa ninaishi zamani kwa kuzingatia dini ya Kiyahudi, na jinsi nilivyolitesa kanisa la Mungu kupita kiasi na kutaka kuliharibu kabisa.


Ex tzaj ttzaqˈwin Jesús qeˈy: Atziˈn awal triy, ayin wejiˈy, a Tkˈwal Ichin. 	 Yesu akawaambia, "Mpanzi wa zile mbegu nzuri ni Mwana wa Mtu.


Me atzin kye ttata xi kytzaqˈwin: Ojtzqiˈn qe quˈn, qa a qkˈwaljiˈy, a moẍ te titzˈje. 	 Wazazi wake wakajibu, "Tunajua kwamba huyu ni mtoto wetu, na kwamba alizaliwa kipofu.


Tej attaq Crist tzaluˈn twutz txˈotxˈ, jaw tqˈajqˈojil twiˈ toj tnaˈj Dios, ex atku maj etz taˈl twutz, tuˈn tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj. Kubˈsin twutz, ex bˈijte tuˈn Dios, quˈn ate Dios at tipin tiˈj tkyaqilx, expe akutaq klet Jesús tuˈn toj kyimin. 	 Yesu alipokuwa anaishi hapa duniani, kwa kilio kikuu na machozi, alisali na kumwomba Mungu ambaye alikuwa na uwezo wa kumwokoa kutoka kifo; naye alisikilizwa kwa sababu ya kumcha Mungu.


Werman, nim ma chin jaw kaˈylaja kyuˈn, tuˈn jun paqx ma kyij kytzaqpinjiˈy Dios, a txkon kyeˈy tuˈn t‑xtalbˈil Crist. Ex ma txi kynimiˈn juntl tqanil nyakuj tbˈanil kolbˈil. 	 Nashangaa kwamba muda mfupi tu umepita, nanyi mnamwasi yule aliyewaita kwa neema ya Kristo, mkafuata Habari Njema ya namna nyingine.


Ex ax xi qˈonte toklin junjun tuˈn kyok te tsanjil, ex junjun te yolil Tyol Dios, a nkˈmoˈnte Tyol, ex junjun te qˈmal te Tbˈanil Tqanil kolbˈil, ex junjun te kyikˈlel ex xnaqˈtzil, 	 Ndiye aliyewapa watu zawadi: wengine aliwajalia wawe mitume, wengine manabii, wengine wawe waeneza Habari Njema, wengine wachungaji na walimu.


Tej tjaw ttzyuˈnjo uˈj, ayetzin kyaje ajbˈil exqetziˈn kyaje toj kaˈwnaq nejinel i kubˈ meje twutzjo tal Tal rit. Teyile junjun nejinel attaq jun tchinibˈ, ex qˈiˈntaq junjun laq kyuˈn, bˈinchin tuˈn qˈanpwaq, ex nojnintaq tukˈa storak, a yekˈbˈil tiˈj naˈj Dios kyejo aye nimil tiˈj. 	 Mara tu alipokwisha twaa hicho kitabu, vile viumbe hai vinne pamoja na wale wazee ishirini na wanne walianguka kifudifudi mbele ya Mwanakondoo. Kila mmoja, alikuwa na kinubi na bakuli za dhahabu zilizojaa ubani, ambao ni sala za watu wa Mungu.


Toj qtzi, junx n‑etze wen ex nya wen. Ayiˈy werman, ku chichkujiˈy, ¡Nya tumiljo ikyjo! 	 Maneno ya laana na ya kusifia hutoka katika kinywa kimoja. Ndugu zangu, mambo haya hayapaswi kuwa hivyo.


noq tuˈn kynaˈj Diosa, ayeˈ nchi mojin qiˈja toj taqˈin qMan. Quˈn qa ma chi naˈn Diosa qiˈja, ex qa ma tzaj ttzaqˈwin Diosjo kykubˈsbˈil kywutza, ax Dios kkˈmolte nim aqˈbˈil chjonte. 	 ninyi mkiwa mnatuunga mkono kwa kutuombea. Hivyo neema tutakazokuwa tumepata kutokana na maombi ya watu wengi hivyo, ziwe sababu ya watu wengi zaidi kumshukuru Mungu kwa ajili yetu.


Xi tqˈmaˈn angel kyeˈ qya: Mi chi xobˈa. Bˈiˈn weˈ wuˈn, qa nchi jyoˈn tiˈj Jesús, a jaw pejkˈin twutz cruz. 	 Lakini yule malaika akawaambia wale wanawake, "Ninyi msiogope! Najua kwamba mnamtafuta Yesu aliyesulubiwa.


I xi tsmaˈn txqantl taqˈnil, ex xi tqˈmaˈn kye: Kyqˈmanxa kyeˈ txokenj, tuˈn kytzaj jaˈlinxix, quˈn ma bˈant te wabˈj: Ma chi kubˈ nbˈyoˈn nwakixa, ex ayeˈ waliˈn tbˈanilqex. Ex jotx noqx tkubˈ tkyaqil. Kux chi tzaja toj mejebˈlin, chichkujiˈy. 	 Akawatuma tena watumishi wengine, akisema, Waambieni wale walioalikwa: karamu yangu iko tayari sasa; fahali wangu na ng'ombe wanono wamekwisha chinjwa; kila kitu ni tayari, njoni arusini.


Tuˈnpetziˈn, kytzaqpinkjiˈy tkyaqiljo nya bˈaˈn tzaluˈn twutz txˈotxˈ: Ex mina chi kyˈaˈjiˈn, ex mina chi kubˈ kybˈinchinjiˈy kykyaqiljo nya bˈaˈn ex jniˈ achbˈil, a ikyxjo tzeˈnku ntqanin ojtxe kyteˈn; ex mina pon kykˈuˈja tiˈjjo nimku tiˈ at tzaluˈn twutz txˈotxˈ, quˈn qa ma txi kyqˈoˈn kyibˈa tojjo luˈn, ok k‑okil te kydiosa ikyx tzeˈnku tuˈn kykˈulin twutzjo twutzbˈiyil. 	 Basi, komesheni kabisa kila kitu kilicho ndani yenu ambacho chahusika na mambo ya kidunia: uasherati, uchafu, shauku, tamaa mbaya na uchu (ambao ni sawa na kuabudu sanamu).


Tkyaqiljo xjal, a ma qˈumlajtz tzaluˈn, nimxix kynimbˈil tiˈj qMan Dios. Me nya noq oˈkqexjo luˈn; atxla txqantl, tzeˈnkuˈ Gedeón, Barac, Sansón, Jefté, David, Samuel, ex jniˈ yolil Tyol Dios ojtxe. Me ntiˈ ambˈil qiˈj tuˈn qyolin kyiˈj kykyaqil. 	 Basi, niseme nini zaidi? Wakati hauniruhusu kueleza juu ya Gedeoni, Baraki, Samsoni, Yeftha, Daudi, Samweli na manabii.


Ayetzin txqantl: Andrés; Lip; Bartolomey; Matey; Tmas, ante Santyaw, a tkˈwal Alpey; tukˈax Tadey; ex Simun, a toktaqljo qˈolbˈite te Celote; 	 Andrea na Filipo, Batholomayo, Mathayo, Thoma, Yakobo mwana wa Alfayo, Thadayo, Simoni Mkanani na


Xi tqˈmaˈn Jesús tkyaqiljo lo, a tzmataq nxnaqˈtzin tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios, nqayin tkˈatzjo kˈuˈbˈl pwaq te oyaj. Mix aˈl jun aqˈpin tqˈobˈ tiˈj, quˈn naˈmxtaq tpon kanin tqˈijil tuˈn tkyim. 	 Yesu alisema maneno hayo kwenye chumba cha hazina alipokuwa anafundisha Hekaluni. Wala hakuna mtu aliyemtia nguvuni, kwa sababu saa yake ilikuwa haijafika bado.


Chiˈ kyjaluˈn: Tzˈibˈinl teˈ toj Tuˈjil Tyol Dios: Atzin njaˈy k‑okil te ja te naˈbˈl Dios, me ayetzin kyeˈ ma tzˈok kyqˈoˈn te kyja ileqˈch. 	 akisema, "Imeandikwa: Nyumba yangu itakuwa nyumba ya sala; lakini ninyi mmeifanya kuwa pango la wanyang'anyi."


Iteˈ xjal kyjaˈ kchi tzajile jawnix, kumnix, elnix ex oknix, ex ok kchi ul, tuˈntzin kyoq qetz waˈl tiˈj meẍ tojjo Tkawbˈil Dios. 	 Watu watakuja kutoka mashariki na magharibi, kutoka kaskazini na kusini, watakuja na kukaa kwenye karamu katika Ufalme wa Mungu.


Ma kubˈ ntzˈibˈinjiˈy luˈn, ay Tyople, kˈuˈjlinxix wuˈn: Toj tnejil wuˈja, kubˈ ntzˈibˈiˈn tiˈj tkyaqiljo o bˈant ex t‑xnaqˈtze Jesús, atxix tej tzaj xkye taqˈin, 	 Ndugu Theofilo, Katika kitabu cha kwanza niliandika juu ya mambo yote Yesu aliyotenda na kufundisha tangu mwanzo wa kazi yake


Ex bˈiˈn kyuˈn, qa ul Jesús tzaluˈn twutz txˈotxˈ te najsil qil, quˈn oˈkx te Jesús ntiˈ il xbˈant tuˈn. 	 Mnajua kwamba Kristo alikuja kuziondoa dhambi zetu, na kwamba kwake hamna dhambi yoyote.


Bˈeˈx jaw kaˈylaj te Moisés tiˈjjo otaq tlonte, quˈn tuˈn mix jaˈ nkubˈe bˈajetaqjo tqan txˈiˈx tuˈn qˈaqˈ. Atzaj teˈ tok laqˈe tuˈn tlontexix wen, xi tbˈiˈn tqˈajqˈojil twiˈ tAjaw Tkyaqil. Chi kyjaluˈn: 	 Mose alistaajabu sana kuona jambo hilo hata akasogea karibu ili achungulie; lakini alisikia sauti ya Bwana:


Quˈn nliˈy Xewbˈaj Xjan, tej tkuˈtz toj kyaˈj tzeˈnku jun palom, ex kubˈ weˈ tibˈaj Jesús. 	 Huu ndio ushahidi Yohane alioutoa: "Nilimwona Roho akishuka kama njiwa kutoka mbinguni na kutua juu yake.


Tzunxtaq nyolin Pegr, tej tul Xewbˈaj Xjan toj kyanminjo xjal, ayeˈ i txokin tiˈj Pegr exqetziˈn kyukˈa. 	 Wakati Petro alipokuwa bado anasema maneno hayo, Roho Mtakatifu aliwashukia wote waliokuwa wanasikiliza ujumbe huo.


¿Tiˈtzin quˈntz mina xi tiˈn we npwaq tojjo nmaq ja te kˈuˈbˈl pwaq, exsintla saj tmeltzˈintza weˈy tukˈaxjo jniˈ manbˈilte, tej ẍin meltzˈaja njaˈy? 	 Kwa nini basi, hukuiweka fedha yangu benki, nami ningeichukua pamoja na faida baada ya kurudi kwangu?


Texjo or anetziˈn, bˈeˈx el jolpaj muj tiˈj twutz Saulo, ikyjo tzeˈnku tmuˈpil ixiˈn. Tuˈntzin ikyjo, bˈeˈx bˈantl tkaˈyin, bˈeˈx jaw weˈks, ex kuˈx toj jun aˈ, te jawsbˈil aˈ. 	 Mara vitu kama magamba vikaanguka kutoka macho ya Saulo, akaweza kuona tena. Akasimama, akabatizwa.


Me atzin jaˈlin, ma qo kyim tjaqˈ tipin ojtxe kawbˈil, ex mi txi qqˈoˈn qibˈ tuˈn qbˈinchinl il tzeˈnkuxjo ntqanin qxmilil. Tuˈnpetziˈn, ma qo tzaqpaj tuˈn qajbˈin te qMan Dios tuˈnjo akˈaj tumil, a tzaj tqˈoˈn Xewbˈaj Xjan, ex nya tuˈn ojtxe kawbˈil, a kyij tzˈibˈin. 	 Lakini sasa tumekuwa huru kutoka vifungo vya Sheria, kwa sababu tumekufa kuhusu lile jambo lililotufanya sisi watumwa. Sasa tunatumikia kufuatana na maisha mapya ya Roho, na si kufuatana na hali ile ya kale ya Sheria iliyoandikwa.


Me atzaj teˈ kybˈinte xjaljo yol lo, bˈeˈx xi kyqanin te Jesús kyjaluˈn: Qa nlay chi okx qˈinin toj kyaˈj, ¿Yajtzila qetza? ¿Altzila kye k‑okixtz? 	 Wale watu waliposikia hayo, wakasema, "Nani basi, atakayeokolewa?"


¡Ntiˈxla tumil ikyjo! Quˈn qa ikyjo, ¿Titzin quˈntz mi nqo bˈinchintz nya bˈaˈn, noq tuˈn tkubˈ tnajsin Dios qil, ex noq tuˈnjo lo, tuˈn tyekˈin twenil qMan? Quˈn apetzinkye xjaljo nkyximin te kolbˈil kyibˈ twutz kyil. Quˈn at junjun nstzˈimin yol qiˈja qa iky qxnaqˈtzbˈiljiˈy. Me ayetzin xjal luˈn, noqit aku tzaj tkawbˈil Dios kyibˈaj kujxix wen. 	 Ni sawa na kusema: tufanye maovu ili tupate mema! Ndivyo wengine walivyotukashifu kwa kutushtaki kwamba tumefundisha hivyo. Watahukumiwa wanavyostahili!


Niminkujiy a nxi nqˈmaˈn teˈy, tuˈn tkubˈ tbˈinchiˈn, ex mi jaw ttxˈixpiˈn, tuˈntzintla ntiˈx jun tiˈ tuˈn t‑xi kawita tiˈj. Bˈinchima ikyjo, tzmaxiˈ ajxi tul juntl majl qAjaw Jesucrist. 	 nakuamuru ushike maagizo yako na kuyatii kwa uaminifu mpaka Siku ile atakapotokea Bwana wetu Yesu Kristo.


Kaˈwnaq qˈij ten antza kyukˈa toj kˈul txuk. Tjoy tajaw il ttxolil, tzeˈn tuˈn tel tikyˈin Jesús tkawbˈil tMan, me mix kubˈe tiˈj. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, i ul t‑angel Dios mojil te Jesús. 	 akakaa huko siku arubaini akijaribiwa na Shetani. Alikuwa huko pamoja na wanyama wa porini, nao malaika wakawa wanamtumikia.


ex chiˈ kyjaluˈn: Ayiˈy xjal tojjo tnam chiˈ, noqit aku tzˈel kyeˈ kynikyˈ tiˈj tojjo qˈij jaˈlin, alkye tuˈn tul qˈinte tnukˈbˈil Dios kyxolaliy; nlayla bˈant ikyjo, quˈn ewin taˈye, ex nlay tzˈel kynikyˈa te. 	 akisema: "Laiti ungelijua leo hii yale yaletayo amani! Lakini sasa yamefichika machoni pako.


Ikytziˈn tzeˈnku tkawbˈil tnejilxix pale ojtxe, iltaq tiˈj tuˈn t‑xi tqˈoˈn kychkyˈel aluˈmj tojjo ojtxe tja Dios te chojbˈil kyilxjal. Me ntiˈtaq kyoklin pale tuˈn kychyoˈn tiˈjjo kychibˈjil aluˈmj anetziˈn. Quˈn atziˈn kychibˈjil, iltaq tiˈj tuˈn tkubˈ patit te jun majx ttxaˈn tnam. Me metzin qe jaˈlin, at junqe chojbˈil qil, a t‑xmilil Jesús ex tchkyˈel, ex ntiˈ kyoklin pale tiˈj, ikyjo tzeˈnku ntiˈtaqjo kyoklin tiˈj kychibˈjil aluˈmj ojtxe. 	 Sisi tunayo madhabahu ambayo wale wanaotumikia bado katika hema la Wayahudi, hawana haki ya kula vitu vyake.


Ex atzin twiˈ exsin tsmal twiˈ sjaninxix wen tzeˈnku noqˈ ex tzeˈnku ttxa cheˈw, exqetziˈn twutz, ikyjo tzeˈnku taqˈ qˈaqˈ. 	 Nywele zake zilikuwa nyeupe kama pamba safi, kama theluji; macho yake yalimetameta kama moto;


ikyxjo tzeˈnku tqˈma Dios te Abraham toj Tuˈjil Tyol kyjaluˈn: K‑okil nqˈoˈn te manbˈaj te ilaˈ chˈuq xjalch. Quˈn ate Dios nqˈonte kychwinqiljo kyimnin toj kyanmin, ex a kˈwel bˈinchin teˈ, a jniˈ naˈm tbˈant. 	 Kama Maandiko Matakatifu yasemavyo: "Nimekuweka uwe baba wa mataifa mengi." Ahadi hiyo ni kweli mbele ya Mungu ambaye Abrahamu alimwamini--Mungu ambaye huwapa wafu uzima, na kwa amri yake, vitu ambavyo havikuwapo huwa.


Ex xi tqanin Jesús kye: Ex ikyxjo kyeˈ. ¿Tiquˈn n‑el kyiˈjlinjiˈy Tkawbˈil Dios, noq tuˈn kyokku lipeˈy tiˈjjo xnaqˈtzbˈil xkyij kyqˈoˈn qtzan qtaˈẍ? 	 Yesu akawajibu, "Kwa nini nanyi mnapendelea mapokeo yenu wenyewe na hamuijali Sheria ya Mungu?


Ex ikyqexjo wajqˈoja, a kykyˈeˈtaq tuˈn woka te nmaq kawil, kux chi tzaj kyiˈn tzaluˈn, ex kybˈyonqekuy nwutzxa. 	 Na sasa, kuhusu hao maadui wangu ambao hawapendi niwe mfalme wao, waleteni hapa, mkawaue papa hapa mbele yangu."


Ntiˈ juntl tzeˈnku te qMan Dios. Quˈn nimxla taˈye t‑xilin tnabˈl ex jniˈ tojtzqibˈl. Nlayxla tzˈel qnikyˈ te jniˈ t‑ximbˈitz; nlayxla tzˈel pjetjo jniˈ tkawbˈil; ex nlayxla bˈant xpichˈit tkyaqil tumil quˈn. 	 Utajiri, hekima na elimu ya Mungu ni kuu mno! Huruma zake hazichunguziki, na njia zake hazieleweki! Kama yasemavyo Maandiko Matakatifu:


Tej kyok tkaˈyin Jesúsjo tqˈuqbˈil kykˈuˈj tiˈj, bˈeˈxsin xi tqˈmaˈn te yabˈ: Nkˈwal, ayetzin tila ma chi kubˈ najsit jaˈlin, chiˈ. 	 Yesu alipoona imani yao, akamwambia huyo mtu aliyepooza, "Mwanangu, umesamehewa dhambi zako."


Ex jun paqx el rinin jun jyolte chˈin bˈuˈẍ. Kux tmulin toj vin txˈam, ex ok tkˈloˈn tiˈj twiˈ jun ptzˈan, tuˈn t‑xi tkˈwaˈn Jesús. Bˈaj xi kyqˈmaˈn xjal te: ¡Ax tenkuj! Jekytzin tzul Elías qˈilte, tuˈn tkuˈtz twutz tcruz. 	 Mtu mmoja akakimbia, akachovya sifongo katika siki, akaiweka juu ya mwanzi, akampa anywe akisema, "Hebu tuone kama Eliya atakuja kumteremsha msalabani!"


Kˈwel nqˈoˈn jun techil tzeˈnqe xjal jaˈlin. 	 Yesu akaendelea kusema, "Basi, nitawafananisha watu wa kizazi hiki na kitu gani? Ni watu wa namna gani?


Atzaj teˈ kybˈinte Judiy jniˈ yol ikyjo, mix mejeye kyyol tiˈj. 	 Kukawa tena na mafarakano kati ya Wayahudi kwa sababu ya maneno haya.


Toj tkyaqiljo lo, atkula maj ayex kytatiy, ex kyitzˈiˈn, mo ayex kyxjalila mo jniˈ kyukˈiy kchi okil meltzˈaj kyiˈja, tuˈn kyxi kˈayita. Iteˈla junjun kyeˈ ok kchi kˈwel bˈyoˈn kyuˈn, 	 Wazazi wenu, ndugu, jamaa na rafiki zenu watawasaliti ninyi; na baadhi yenu mtauawa.


Chˈixtaq tul kaniˈn nintz qˈij te Xjan Qˈij, a n‑ikyˈ kyuˈn aj Judiy, te naˈbˈlte kyelintz ojtxe toj Egipto. 	 Sikukuu ya Wayahudi iitwayo Pasaka ilikuwa imekaribia.


Ayeˈ nmaq kawil twutz txˈotxˈ i qˈojin, ex i ok kychmoˈn kyibˈ, tuˈn kyximin tiˈtaqjo tuˈntaq tbˈant kyuˈn tiˈjjo qMan Dios, ex tiˈjjo Crist, a qˈoˈntz te Kolil. 	 Wafalme wa dunia walijiweka tayari, na watawala walikutana pamoja, ili kumwasi Bwana na Kristo wake.


Nimku txqantl tiˈ o bˈant tuˈn Jesús tibˈaj tkyaqiljo, a ma kyij ntzˈibˈiˈn tojjo uˈj lo. Noqit kubˈ tzˈibˈit junjun tbˈinchbˈin Jesús kyojjo nimku uˈj, minatla xbˈant tkˈuˈyitjo uˈj toj tkyaqil twutz txˈotxˈ. 	 Kuna mambo mengine mengi aliyofanya Yesu, ambayo kama yangeandikwa yote, moja baada ya lingine, nadhani hata ulimwengu wenyewe usingetosha kuviweka vitabu ambavyo vingeandikwa.


Ajtzin t‑xi kykaˈyinjiˈy tnam Jerusalén, aj tok kytxolbˈin xoˈl qˈaqˈ kyibˈ tiˈjile, bˈiˈnkutzintz kyuˈn, qa chˈixtaq tkubˈ yuchˈin. 	 "Mtakapoona mji wa Yerusalemu umezungukwa na majeshi, ndipo mtambue ya kwamba wakati umefika ambapo mji huo utaharibiwa.


Toj junxil qlixje, ikyˈ Jesús kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin tkˈatzjo tqan iw, ex ok kykaˈyin otaq jaw tzqij. 	 Asubuhi na mapema, walipokuwa wanapita, waliuona ule mtini umenyauka wote, hata mizizi.


Tojtzin juntl qˈij te ajlabˈl, okx Jesús toj jun muˈẍ ja te naˈbˈl Dios. Tokpinxi, ok ten xnaqˈtzil kyeˈ xjal. Tojxtaqtziˈn kˈulbˈil, attaq jun ichin, a ntiˈtaq tanmin tman tqˈobˈ. 	 Siku nyingine ya Sabato, Yesu aliingia katika sunagogi, akafundisha. Mle ndani mlikuwa na mtu ambaye mkono wake wa kuume ulikuwa umepooza.


Alkye te taj tuˈn tkubˈ tbˈinchin a taj Dios, atzin te k‑elil tnikyˈjo tiˈj, qa te Dios nxnaqˈtzbˈila, mo qa ayinxa nchin kubˈ ximinte. 	 Mtu anayependa kufanya yale anayotaka Mungu, atajua kama mafundisho yangu yametoka kwa Mungu, au mimi najisemea tu mwenyewe.


Ante Belén, toj ttxˈotxˈ Judá, nya tal muˈẍ tnam te kyxol tkyaqil nmaq tnam kye aj Judiy. Quˈn toja, k‑elitze jun tnejil, a k‑okil kaˈyinte Ntanima, ayeˈ aj Israel, tzeˈnku jun kyikˈlel. 	 Ewe Bethlehemu katika nchi ya Yuda, kwa vyovyote wewe si mdogo kabisa kati ya viongozi wa Yuda; maana kwako atatokea kiongozi atakayewaongoza watu wangu, Israeli."


Quˈn tej otaq chi tijin Abraham, ex ntiˈtaql tumil tuˈn tul jun kyal, xi tqˈmaˈn Dios kye: Tojjo qˈij, a xi nqˈmaˈn, tzul itzˈje jun tal Sara, a t‑xuˈjilach. Ex antza n‑ele qnikyˈ te, qa aku bˈant tuˈn Dios, tzeˈnchaqxjo tajtz. 	 Maana ahadi yenyewe ni hii: "Nitakujia wakati maalum, naye Sara atapata mtoto."


Tuˈnpetziˈn, qexix qkˈuˈj tiˈjjo tmojbˈil Dios qiˈj, tuˈn t‑xi qqˈmaˈn: Ate Dios onil weˈy. Tuˈntzin ikyjo, nlay chin tzaj xobˈa tuˈn tkyaqiljo aku tzˈok kybˈinchin xjal wiˈja. 	 Ndiyo maana tunathubutu kusema: "Bwana ndiye msaada wangu, sitaogopa. Binadamu atanifanya nini?"


Atzin ichin lo o tqˈma, qa tuˈntaq tkubˈ tyuchˈin tnejil ja te qnaˈbˈl Dios, ex toj oxe qˈij noq bˈantninl t‑xel tuˈnch. 	 wakasema, "Mtu huyu alisema: Ninaweza kuliharibu Hekalu la Mungu na kulijenga tena kwa siku tatu."


Exla qa kyoj junxil qˈij te ojtxe, ma tzaj ttziyin te Dios, tuˈn t‑xi tiˈn teyile junjun tumil tbˈe nya wen. 	 Zamani Mungu aliruhusu kila taifa lifanye lilivyopenda.


Ex ok ten Jesús xnaqˈtzil, ex tqˈma: 	 naye akaanza kuwafundisha:


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, okx Jesús toj tnejil ja te naˈbˈl Dios, ex i bˈajetz tlajoˈn kykyaqiljo jniˈqe nchi bˈaj kˈayintaq exqetziˈn nchi bˈaj loqˈintaq antza. Ex i bˈaj jaw tpichˈkin jniˈ kymeẍjo jniˈqe nchi bˈaj txˈexbˈintaq kypwaqxjal, ex kykˈaybˈiljo jniˈqe nchi bˈaj kˈayintaq palom. 	 Basi, Yesu akaingia Hekaluni, akawafukuza nje watu waliokuwa wanauza na kununua vitu ndani ya Hekalu; akazipindua meza za wale waliokuwa wanavunja fedha, na viti vya wale waliokuwa wanauza njiwa.


Tuˈnpetziˈn ayiˈy werman, nimxix nkˈuˈja kyiˈja; ku kyel oqa teˈ kˈulbˈil kywutzjo kywutzbˈiyil dios. 	 Kwa hiyo, wapenzi wangu, epeni ibada za sanamu.


Tej chˈixtaq qsqix, tzaj laqˈe Jesús qkˈatza; nbˈet tibˈaj aˈ. 	 Usiku, karibu na mapambazuko, Yesu aliwaendea wanafunzi akitembea juu ya maji.


Ikyxjo qa tuˈn tpaj tqan, aku kubˈ tzˈaqiy toj il, bˈantla tuˈn tel ttxˈemin, exsin tuˈn tokxa toj kyaˈj noq tukˈa junchˈin tqan, tzeˈnkuljo tuˈn t‑xiˈy toj qˈaqˈ tukˈa kykabˈilx, 	 Na mguu wako ukikukosesha, ukate! Afadhali kuingia katika uzima bila mguu mmoja, kuliko kuwa na miguu yote miwili na kutupwa katika moto wa Jehanamu.


Nchi kˈulin twutzjo twutzbˈiyil jun tiˈ; nchi tyuẍin; nchi yasin kyxolx; nchi ikyˈin; nchi xkyˈaqlin kyiˈj kyukˈa; jun paqx ntzaj kyqˈoj kyiˈj kyukˈa, noqx nchi ximin kyiˈjx, expe n‑el kypaˈn kyibˈ; ex jun paqx nchex lipe tiˈj jun xnaqˈtzbˈil nya bˈaˈn. 	 kuabudu sanamu, uchawi, uadui, ugomvi, wivu, hasira, choyo, mabishano, mafarakano;


Ayiˈn Pabl, nxi ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn, quˈn jun taqˈnil qMan Diosqiˈn, ex jun tsanjil Jesucrist, chqˈoˈnqiˈn tuˈn, tuˈn kyniminxjal, a skˈoˈnqe tuˈn Dios; ex tuˈntzin tel kynikyˈ tiˈj Tyol, a twutzxix, noq tuˈn kukx tuˈn kyximiˈn tiˈj Dios. 	 Mimi Paulo, mtumishi wa Mungu na mtume wa Yesu Kristo naandika. Mimi nimechaguliwa kuijenga imani ya wateule wa Mungu na kuwaongoza waufahamu ukweli wa dini yetu,


Ex ikyjo kyqˈmaˈn xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil, a i tzaj toj Jerusalén, qa tzyuˈntaq tuˈn tajaw il, ex qa tuˈn tkawbˈil tajaw il nchi exetaqjo taqˈnil tajaw il tuˈn. 	 Nao walimu wa Sheria waliokuwa wametoka Yerusalemu, wakasema, "Ana Beelzebuli! Tena, anawafukuza pepo kwa nguvu ya mkuu wa pepo."


Tuˈnpetziˈn, kyniminqekuy, ex kybˈinchinkuy tkyaqiljo ktzajil kyqˈmaˈn kyeˈy. Me mi kubˈ kybˈinchinjiˈy a nbˈant kyuˈn, quˈn xmiletzˈqe; nkyqˈmaˈn tumil tzeˈn tuˈn toke, me junxil nkubˈ kybˈinchin. 	 Kwa hiyo shikeni na kutekeleza chochote watakachowaambieni. Lakini msiyaige matendo yao, maana hawatekelezi yale wanayoyahubiri.


Ayin weˈ Juan; ma nbˈiy ex ma nliy tkyaqiljo lo. Ex tej tbˈaj nbˈiˈn ex bˈaj nkaˈyiˈn, ex in kubˈ mejeˈy t‑xe tqan angel, a otaq tzaj yekˈinte, tuˈn nkˈuliˈn twutz. 	 Mimi Yohane, niliyaona na kusikia mambo haya. Nilipokwisha sikia na kuona nikajitupa chini mbele ya miguu ya huyo malaika aliyenionyesha mambo hayo, nikataka kumwabudu.


Atziˈn kybˈi kabˈlajaj ichin, ayeˈ i jaw tskˈoˈn: Simun, me ok tqˈoˈn Jesús juntl tbˈi te Pegr. 	 Basi, hao kumi na wawili walioteuliwa ndio hawa: Simoni (ambaye Yesu alimpa jina, Petro),


Nya ilaˈ qˈijl tuˈn nkyima. Mi chin ok kykaˈyintl xjala, me metzin kye, kchin okil kykaˈyintla, aj ul nmeltzˈaja kyukˈiy, a otaq chin jaw anqˈintla juntl majl kyxol kyimnin. Ex noq tuˈn akˈaj nchwinqila, ktenbˈil kye kychwinqil a nlay bˈaj, quˈn itzˈqin weˈ te jun majx. 	 Bado kidogo nao ulimwengu hautaniona tena, lakini ninyi mtaniona; na kwa kuwa mimi ni hai, nanyi pia mtakuwa hai.


Quˈn luˈtziˈn te Jonás ten oxe qˈij ex oxe qnikyˈin toj tkˈuˈj jun tij kyiẍ; ex ikyx wejiˈy, ayiˈn Tkˈwal Ichin, chin kˈwelix muquˈn toj txˈotxˈ oxe qˈij ex oxe qnikyˈin. 	 Jinsi Yona alivyokaa siku tatu kutwa kucha tumboni mwa nyangumi, ndivyo naye Mwana wa Mtu atakavyokaa ndani ya ardhi siku tatu kutwa kucha.


Ajtzin tkubˈ kypaˈn waˈyaj tuˈn kynaˈn Diosa, mi kubˈ kyyekˈiˈn qa nqˈaqˈin kykˈuˈja, ex mi chi jaw bˈisiˈn, tzeˈnku nbˈant kyuˈn xmiletzˈ, ayeˈ nimsil kyibˈ, noq tuˈn telku kynikyˈtzajil qa nchi paˈn waˈyaj. Twutzx kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa oˈkx chˈin chojbˈiljo tiˈjjo lo. 	 "Mnapofunga, msiwe na huzuni kama wanafiki. Wao hukunja nyuso zao wapate kuonekana na watu kuwa wanafunga. Nawaambieni hakika, hao wamekwisha pata tuzo lao.


Qalaˈ kyqˈonkja ax tzqijkuj junx tukˈa triy, tzmaxi kˈaˈ jatz skˈetjo, aj tjaw joyit. Atzin te triy kxel kˈuˈyit teˈ toj txˈutxˈ. Atzin teˈ maˈ kˈul, kjawil kˈlet, exsin kˈwel patit tuˈn qˈaqˈ. 	 Acheni vikue pamoja mpaka wakati wa mavuno. Wakati huo nitawaambia wavunaji: kusanyeni kwanza magugu mkayafunge mafungumafungu ya kuchomwa. Lakini ngano ikusanyeni mkaiweke ghalani mwangu."


Ex kyaj tuˈn tkubˈ kymutxbˈinxjal kywiˈ kywutz, aj kyok qˈolbˈin noq jaˈ toj bˈe, ex tuˈn kyok qˈolbˈin te xnaqˈtzil. 	 Hupenda kusalimiwa kwa heshima sokoni na kupendelea kuitwa na watu: Mwalimu.


Xi ntzˈibˈiˈn juntl uˈj kyeˈy, a tkyaqil Ttanim Dios. Me atzin Diótrefes, a nejinel, mi nkubˈ tnimin qokliˈn, a o tzaj tqˈoˈn Dios, quˈn oˈkx tajjo tuˈn tkawin. 	 Niliandika barua fupi kwa hilo kanisa; lakini Diotrefe, ambaye hupenda kuwa kiongozi wao, hataki kabisa kunisikiliza.


Quˈn ojtxe, taqˈnil ilqetaqa. Me atzin jaˈlin, chjonte Dios, ma txi kynimiˈn tukˈa tkyaqil kyanmiˈn, a tumil xnaqˈtzbˈil, a saj qˈoˈn kyeˈy. 	 Ingawa mlikuwa watumwa wa dhambi zamani, sasa lakini--namshukuru Mungu--mmetii kwa moyo wote yale maazimio na mafundisho mliyopokea.


exsin tzaj tqˈmaˈntz qa iltaq tiˈj tuˈn kyul twutza, aye kyajtaq tuˈn kyqanin tiˈj. Noqit aku txi tqanin te, tuˈntzin tel tnikyˈa, qa tkyaqiljo a ma txi qqˈmaˈn tey, twutzxix. 	 Kisha akaamuru washtaki wake waje mbele yako.


Me ankye teˈ kweˈbˈilx wen, ajxi tpon tqˈijil, apente kletiljo. 	 Lakini atakayevumilia mpaka mwisho, ataokoka.


Teˈ tok tbˈiˈn jun xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil ikyjo, tuˈn toj tumil i xi ttzaqˈwine Jesús, xi laqˈe tkˈatz ex xi tqanin: ¿Ankyeˈ tkawbˈil Dios nimxix toklin kyxoljo txqantl? 	 Mmojawapo wa walimu wa Sheria alifika, akasikia mabishano yao. Alipoona kwamba Yesu aliwajibu vyema, akajitokeza akamwuliza, "Katika amri zote ni ipi iliyo ya kwanza?"


mi kubˈ kykujsin kyanmiˈn tuˈn kynimiˈn, tzeˈnqekuˈ kyxeˈchila ojtxe, ayeˈ el kyiˈjlin tajbˈil Dios toj tzqij txˈotxˈ. 	 msiifanye mioyo yenu kuwa migumu kama wazee wenu walivyokuwa wakati walipomwasi Mungu; kama walivyokuwa siku ile kule jangwani,


Ex ikytzin kyejiˈy, aj tjapin bˈajjo jniˈ kxel qˈmaˈn kyeˈy tuˈn qMan Dios, iky kxel kyqˈmaˈnjiˈy kyexjal kyjaluˈn: Awoqejiˈy aqˈnil, a ntiˈ qokliˈn, quˈn tuˈn oˈkx aqˈuntljo ma bˈant quˈn, ajo saj qˈmaˈn qeˈy. 	 Hali kadhalika na ninyi mkisha fanya yote mliyoamriwa, semeni: Sisi ni watumishi tusio na faida, tumetimiza tu yale tuliyotakiwa kufanya."


Toj ilaˈx maj, yolin Dios ojtxe kye qxeˈchil, ex kyukˈa ilaˈ wiq tumil, yolin noq kyuˈn xjal, ayeˈ yolil Tyol. 	 Hapo zamani, Mungu alisema na babu zetu mara nyingi kwa namna nyingi kwa njia ya manabii,


Me qa at jun ma bˈinte nyola, ex mi xi tnimin, ok najil teˈ; me nya npaja, quˈn nya ma chin ula tuˈn nkawiˈn kyibˈaj kykyaqil xjal, qalaˈ noq tuˈn kyklet wuˈn. 	 Anayeyasikia maneno yangu lakini hayashiki mimi sitamhukumu; maana sikuja kuhukumu ulimwengu bali kuuokoa.


Xiˈ juntl majl Jesús ttzi Nijabˈ te Galiley. Ayetziˈn jniˈ xjal bˈaj tzaj laqˈe tkˈatz, ex toktaq Jesús xnaqˈtzilkye. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, ikyˈ Jesús antza. 	 Yesu alikwenda tena kando ya ziwa. Umati wa watu ukamwendea, naye akaanza kuwafundisha.


Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, chi Jesúsjo, kxel tqˈoˈn tajaw ja toklin te nejinel tibˈaj tkyaqiljo at te. 	 Hakika atampa madaraka juu ya mali yake yote.


Qalaˈ, tzeˈnku ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Aye xjal, a naˈm tpon tqanil kye, kchi jawil kaˈylaj. Exqetziˈn a naˈm kybˈiˈnte, k‑elil kynikyˈ te. 	 Kama yasemavyo Maandiko Matakatifu: "Watu wote ambao hawakuambiwa habari zote wataona; nao wale ambao hawajapata kusikia, wataelewa."


Bˈeˈxsin etz Abraham tojjo txˈotxˈ te Caldey, tuˈn t‑xiˈ najal toj Harán. Antza kyime ttata, ex a Dios ul qˈiˈnte Abraham tojjo txˈotxˈ lo, Canaán tbˈi, ja najleqiˈy jaˈlin. 	 Kwa hivyo, Abrahamu alihama nchi ya Kaldayo, akaenda kukaa Harani. Baada ya kifo cha baba yake, Mungu alimtoa tena Harani akaja kukaa katika nchi hii mnayokaa sasa.


Ex ax qˈijjo i kanin junjun bark, a tzajninqe toj tnam Tiberias, nchi pon kanin ttzi txˈotxˈ, nqayin jaˈ o qo bˈaj waˈniˈy, tej t‑xi tqˈoˈn Jesús chjonte kyiˈj wabˈj. 	 Mashua nyingine kutoka Tiberia zilifika mahali hapo watu walipokula ile mikate, Bwana alipokwisha mshukuru Mungu.


Oˈkqex Pegr i xi tkˈleˈn exqetziˈn tkˈwal Zebedey, a Juan ex Santyaw, ex tzaj txqan bˈis toj tanmin ex txqan tzqij tzibˈaj, 	 Akawachukua Petro na wana wawili wa Zebedayo, akaanza kuwa na huzuni na mahangaiko.


Tzunxtaq yolin Jesús ikyjo, tej tul kanin jun xjal qˈolte jun tqanil te Jayr, aj nejinel tojjo muˈẍ ja te kynaˈbˈl Dios Judiy, exsin xi tqˈmaˈn kyjaluˈn: Taa, ma kyim te tkˈwal. Mi tzˈok ila tiˈj xnaqˈtzil jaˈlin. Mi txi tkˈleˈnla tjay. 	 Alipokuwa bado akiongea, Yairo akaletewa habari kutoka nyumbani: "Binti yako ameshakufa, ya nini kumsumbua Mwalimu zaidi?"


Xi laqˈe Jesús najchaq chˈintl kykˈatz, ex kubˈ mutxe twutz txˈotxˈ naˈl Dios, ex chiˈ kyjaluˈn: NMaˈn, chin tklomila te tkyaqil jniˈ kkyˈelix wuˈn; me noqit nya a tzeˈnku waja, qalaˈ atla tzeˈnkuxjo taja. 	 Basi, akaenda mbele kidogo, akaanguka kifudifudi, akasali: "Baba yangu, kama inawezekana, aacha kikombe hiki cha mateso kinipite; lakini isiwe nitakavyo mimi, ila utakavyo wewe."


Ex at pon chitj kyxol abˈj, me quˈn tuˈn ntiˈxix twutz txˈotxˈ antza, liwey ul twiˈ. 	 Nyingine zilianguka penye mawe pasipokuwa na udongo mwingi. Zikaota mara kwa kuwa udongo haukuwa na kina.


Tuˈntziˈn ikyjo, ilaˈx i jaw nimin, junx kyukˈa ichin ex qya nim kyoklin te aj Grecia. 	 Wengi wao waliamini na pia wanawake wa Kigiriki wa tabaka la juu na wanaume pia.


Kxel nqˈoˈn kyokliˈn tuˈn kytzaj kykˈmoˈn xjal toj nkawbˈila. Ikytziˈn, ankye te kˈwel kyqˈmaˈn qa ma najsit til, ok kˈwel najsit te til te jun majx. Ex ankye teˈ mi kubˈ kyqˈmaˈn qa ma najsit til, kukx kyjel ten teˈ tjaqˈ til. 	 Mkiwasamehe watu dhambi zao, wamesamehewa; msipowaondolea, hawasamehewi."


Tuˈnpetziˈn, xi kyqˈmaˈn: Mi bˈiˈn qe quˈn, chi chiˈ. I xi ttzaqˈwin Jesús: Exsin ikyx wejiˈy, nlay txi nqˈmaˈn weˈ, alkye saj qˈoˈnte wokliˈn tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn tkyaqiljo lo. 	 Basi, wakamjibu, "Hatujui!" Naye Yesu akawaambia, "Nami pia sitawaambieni ninafanya mambo haya kwa mamlaka gani.


Tuˈnpetziˈn, xi kyqˈmaˈn Judiy te: Twutzxla qe qyol, a nxi qqˈmaˈn tey, qa sikyˈaja, exsin qa tokx jun taqˈnil tajaw il toj tanmiˈn. 	 Wayahudi wakamwambia, "Je, hatukusema kweli kwamba wewe ni Msamaria, na tena una pepo?"


Ex qˈajqˈojin jun yol toj kyaˈj. Chiˈ kyjaluˈn: Axixpen wejiˈy Nkˈwal kˈuˈjlin wuˈn, a o jaw nskˈoˈn. 	 Sauti kutoka mbinguni ikasema, "Huyu ndiye Mwanangu mpendwa, nimependezwa naye."


Tuˈnpetziˈn, bˈaj jaw kytzyuˈn abˈj, tuˈn tok kyxoˈn tiˈj Jesús, me bˈeˈx ewin, ex etz toj tnejil ja te naˈbˈl Dios. 	 Hapo wakaokota mawe ili wamtupie, lakini Yesu akajificha, akatoka Hekaluni.


Xitzin tqˈmaˈnl kyjaluˈn: Atziˈn ma tzikyˈ toj nchwinqila jaˈlin, atzaj bˈaj nqˈmaˈn kyeˈy tej intintaqxa kyukˈiy: Qa iltaq tiˈj tuˈn tbˈajjo jniˈ tzˈibˈin wiˈja toj tkawbˈil Moisés, kyoj kyuˈj yolil Tyol Dios, ex kyojjo jniˈ Uˈj te Bˈitz. 	 Halafu akawaambia, "Hii ndiyo maana ya maneno niliyowaambia nilipokuwa pamoja nanyi: kwamba ilikuwa lazima kukamilisha yote yaliyoandikwa juu yangu katika Sheria ya Mose na katika vitabu vya manabii na katika kitabu cha Zaburi."


Tzmataq nyolin Jesús kyukˈaxjal, tej kykanin tnana kyukˈax titzˈin. I kubˈ weˈ twiˈ peˈn, me kyajtaq tuˈn kyyolin tukˈa Jesús. 	 Yesu alikuwa bado anasema na umati wa watu wakati mama yake na ndugu zake walipofika na kusimama nje, wakitaka kusema naye.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx i aj tchqˈoˈn Jesús xjal kyja. Ex okx tuja, a jaˈ o tzaja laqˈeˈy tkˈatz, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, ex xi qqˈmaˈn te: Chikyˈbˈintzjiy techil tiˈjjo kˈul nya wen toj triy. 	 Kisha Yesu aliwaaga wale watu, akaingia nyumbani. Wanafunzi wake wakamwendea, wakamwambia, "Tufafanulie ule mfano wa magugu shambani."


Kybˈinkuy, ayiˈy bˈaˈn chi ikyˈin. Kux chi jaw kaˈylaja, ex kux chi oqˈa, quˈn kyojjo qˈij lo, nimx kawbˈil kˈwel nbˈinchiˈn, a nlayla txi kynimin, qa junxil xi qˈmaˈnte kyeˈy, chi Pabl kye xjal antza. 	 Sikilizeni enyi wenye madharau, shangaeni mpotee! Kwa maana kitu ninachofanya sasa, nyakati zenu, ni kitu ambacho hamtakiamini hata kama mtu akiwaelezeni."


Yajtzilaˈ qa ẍeˈx junjun aj Macedonia wukˈiˈy, exsin qa mikyxikutaq kytenjiˈy, ¿Nyapela kqo txˈixwela? ¿Yajxsila kyeˈ? 	 Isije ikawa kwamba watu wa Makedonia watakapokuja pamoja nami tukawakuta hamko tayari, hapo sisi tutaaibika--bila kutaja aibu mtakayopata ninyi wenyewe--kwa sababu tutakuwa tumewatumainia kupita kiasi.


ex bˈeˈx i ok ten rinil qˈmalte tqanil, ex bˈaj pon kyiqin jniˈ kyyabˈ twiˈ iqbˈil. 	 Basi, kwa haraka wakazunguka katika nchi ile yote, wakaanza kuwachukua wagonjwa wamelala juu ya mikeka yao, wakawapeleka kila mahali waliposikia Yesu yupo.


I ok tchmoˈn te Pilat jotqexjo jniˈ kynejil pale, jniˈqe kawil exsin tkyaqil xjal, 	 Basi, Pilato akaitisha mkutano wa makuhani wakuu, viongozi na watu,


Tej tikyˈ qˈiˈn Jesús, xi lipe Pegr tiˈj junx wukˈiy, a juntl t‑xnaqˈtzbˈin Jesús. Ex ojtzqiˈnqintaqa tuˈn tnejil pale; bˈeˈx in okx tzaqpiˈn tukˈa Jesús tzma tuja. 	 Simoni Petro pamoja na mwanafunzi mwingine walimfuata Yesu. Huyo mwanafunzi mwingine alikuwa anajulikana kwa Kuhani Mkuu, hivyo aliingia pamoja na Yesu ndani ya ukumbi wa Kuhani Mkuu.


Atzin tnejil xqˈuqil ex twaˈbˈin kuˈxin qˈa, ex xi tqˈmaˈn te, tuˈn mix aˈl qe, tuˈn t‑xi tqˈmaˈne a otaq bˈaj tqˈmaˈn. 	 Mkuu wa jeshi alimwacha aende zake akimwonya asimwambie mtu yeyote kwamba amemletea habari hizo.


Tuˈnpetziˈn, aye nchi yolin toj noq tzeˈnchaqku yol, bˈaˈn tuˈn t‑xi kyqanin toj kynaˈj Dios, tuˈn tpjetjo yol anetziˈn. 	 Kwa hiyo, mwenye kunena lugha ngeni na aombe apate uwezo wa kuzifafanua.


Atzaj teˈ ttzyet Pegr, kux qˈoˈn toj tze tuˈn Herodes, jaˈ xqˈuqete kyuˈn kyaje chˈuq xoˈl qˈaqˈ, a kyajkyajchaq kybˈaj tojile junjun chˈuq. Otaq kubˈ tbˈisin Herodes tuˈn tkubˈ bˈyettaq kywutz Judiy, aj tbˈajtaq nintz qˈij te Waˈj Pan. 	 Baada ya kutiwa nguvuni, Petro alifungwa gerezani, akawekwa chini ya ulinzi wa vikundi vinne vya askari wannewanne. Herode alikusudia kumtoa hadharani baada ya sikukuu ya Pasaka.


Tuˈnpetziˈn, i aj ajqelin kynejil pale aj Judiy qˈmalte te Pilat kyjaluˈn: Mina tzˈok ttzˈibˈiˈn, qa ax twutzx nmaq kawil kye aj Judiy; qalaˈ qa ok tqˈoˈn tibˈ nyakuj nmaq kawilch. 	 Basi, makuhani wakuu wakamwambia Pilato, "Usiandike: Mfalme wa Wayahudi, ila Yeye alisema, Mimi ni Mfalme wa Wayahudi."


Me atzin jaˈlin, ma tzˈel qnikyˈ tiˈj qa ma qo ok tzˈaqle twutz qMan Dios, me nya tuˈn tjapin bˈaj ojtxe kawbˈil quˈn, quˈn ntiˈx tumil tuˈn tjapin quˈn; qalaˈ noq tuˈn qnimbˈil, quˈn ikytzin xi kyxnaqˈtzin jniˈ yolil Tyol Dios ojtxe, ex ikyxjo kyij tzˈibˈit toj tkyaqil Tuˈjil Tyol Dios. 	 Lakini sasa, njia ya Mungu ya kuwakubali watu kuwa waadilifu imekwisha dhihirishwa, tena bila kutegemea Sheria. Sheria na manabii hushuhudia jambo hili.


Ex kytxˈixpinksjiˈy kyanmiˈn ex kynabˈla, tuˈn kyoka akˈaj toj tkyaqil. 	 Jirekebisheni upya rohoni na katika fikira zenu.


Xi tqˈmaˈn Jesús kyexjal: Kyimiljiˈy abˈj. Atzin te Mart; a tanebˈjo kyimnin, xi tqˈmaˈn te: Tata, mala tzuwix, quˈn ma bˈant kyaje qˈij tkyimlin. 	 Yesu akasema, "Ondoeni hilo jiwe!" Martha, dada yake huyo aliyekufa, akamwambia, "Bwana, amekwishaanza kunuka; amekaa kaburini siku nne!"


Ex nkyqˈmaˈn: Aˈltziˈn kqˈmalte ikyjo, ntiˈl il tiˈj tuˈn tmojin tiˈj ttata mo tiˈj tnana. 	 basi, halazimiki tena kuwasaidia wazazi wake.


Ex ankye teˈ kxel qˈonte jun tal vas cheˈwe te jun tal kˈwal, noq tuˈn ma tzˈok lipe wiˈja, ex twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, at jun oyaj tiˈjjo lo te jun majx toj kyaˈj. 	 Kweli nawaambieni, yeyote atakayempa mmojawapo wa wadogo hawa kikombe cha maji baridi kwa sababu ni mfuasi wangu, hatakosa kamwe kupata tuzo lake."


Kxel nqˈmaˈn kyeˈy, chi Jesúsjo, qa tej taj meltzˈajjo peyil pwaq tja, otaq kubˈ najsit til tuˈn Dios. Me metzil tej Parisey mix kubˈ najsin teˈ til; quˈn qa at jun xjal njaw tnimsin tibˈ, ok kˈwel mutxsin teˈ. Me atzil teˈ, a kˈwel tmutxsin tibˈ, ok kjawil nimsin teˈ. 	 Nawaambieni, huyu mtoza ushuru alirudi nyumbani akiwa amesamehewa. Lakini yule mwingine, sivyo. Kwa maana kila anayejikweza atashushwa, na kila anayejishusha atakwezwa."


Me ante Judas bˈeˈx xi t‑xoˈn pwaq toj tnejil ja te naˈbˈl Dios, ex bˈeˈx xiˈ, ex bˈeˈx jaw tjtzˈoˈn tqul te jun majx. 	 Naye akazitupa zile fedha Hekaluni, akatoka nje, akaenda akajinyonga.


Ex bˈeˈx tzaj tzˈaq kyibˈajxjal nim saqbˈaqin toj kyaˈj, bˈalaqa wajxaq almud talil junjun. Me ayetzinxjal, bˈeˈx i bˈaj ok ten yasil tiˈj Dios, noq tuˈn tpajjo nim saqbˈaqin, quˈn nimxixjo kyˈixsbˈajil tuˈnjo lo. 	 Mvua ya mawe makubwa yenye uzito wa kama kilo hamsini kila moja, ikawanyeshea watu. Nao wakamtukana Mungu kwa sababu ya mapigo ya mvua hiyo ya mawe. Naam, pigo la mvua hiyo ya mawe lilikuwa kubwa mno.


Ex atzin te Pabl ex Bernabé axsa i kyije kyeˈ toj Antyokiy, ex junx kyukˈa txqantl, i xnaqˈtzin, ex i qˈumlaj tiˈj Tyol tAjaw Tkyaqil. 	 Paulo na Barnaba walibaki huko Antiokia kwa muda; wakafundisha na kuhubiri neno la Bwana, pamoja na watu wengine wengi.


Kyij tyolin Moisés, qa ma kyim jun ichin, ex qa ntiˈ jun tkˈwal xkyij tukˈa t‑xuˈjil, il tiˈj tuˈn tjaw meje tukˈa titzˈin mo tukˈa ttziky qtzan tchmil, tuˈntzin aj tuljo tnejil kyal, te tkˈwaljo qtzan tchmil tuˈn toke. 	 Basi, wakamwambia, "Mwalimu, Mose alisema mtu aliyeoa akifa bila kuacha watoto, lazima ndugu yake amwoe huyo mama mjane, amzalie ndugu yake watoto.


Atzin jaˈlin, qo ximin chˈin tiˈj Abraham, a ojtxe qxeˈchil. ¿Tiˈtzin xtyekˈe Dios tiˈj tbˈinchbˈin Abraham tuˈn tklet? 	 Tuseme nini basi, juu ya Abrahamu baba yetu?


Tuˈn ikyjo, bˈeˈx jaw luˈlin Saulo, ex tukˈa txqan t‑xobˈil, xi tqanin kyjaluˈn: Tata, ¿Titzin te taj tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn? Ex tzaj ttzaqˈwin Jesús te: Kux jaw weˈksa, ex kux txiˈy toj Damasco. Antza ktzajil qˈmaˈne tey, tiˈ tuˈn tkubˈ tbˈinchiˈn. 	 Lakini simama sasa, uingie mjini na huko utaambiwa unachopaswa kufanya."


Xi tqˈmaˈn kye t‑xnaqˈtzbˈin kyjaluˈn: Ayiˈn, a Tkˈwal Ichin, ilxix tiˈj tuˈn tikyˈx nim yajbˈil wuˈn, ex ok kchin elil iˈjliˈn kyuˈn kynejilxjal ex kyuˈn kynejil pale junx kyukˈa tkyaqil xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil. Ok kchin kˈwel bˈyoˈn kyuˈn, me toj toxin qˈij ok kchin jawitz anqˈintla juntl majl. 	 Akaendelea kusema: "Ni lazima Mwana wa Mtu apate mateso mengi na kukataliwa na wazee na makuhani wakuu na walimu wa Sheria; atauawa, lakini siku ya tatu atafufuliwa."


Kyniminqekutzinjiˈy ayeˈ nejinel kyxola toj Ttanim Dios, ex kybˈinkujiˈy kykawbˈil; ayetzin xqˈuqil kyejiˈy, tuˈn mi naje kyanmiˈn te jun majx toj qˈaqˈ. Quˈn bˈiˈn kyuˈn nejinel, qa at jun qˈij, jaˈ kyqˈaˈbˈile tqanil kyiˈja twutz Dios. Tuˈntzin ikyjo, kyniminqekutziˈn, tuˈn kyxqˈuqin kyiˈja tukˈa tzaljbˈil, ex nya tukˈa bˈis, quˈn qa tukˈa bˈis, ntiˈxla chˈin tajbˈin te kyeˈy. 	 Watiini viongozi wenu na kushika amri zao; wao huchunga roho zenu usiku na mchana, na watatoa ripoti ya utumishi wao mbele ya Mungu. Kama mkiwatii watafanya kazi zao kwa furaha, la sivyo, watazifanya kwa huzuni, na hiyo haitakuwa na faida kwenu.


Exla qa kykyˈeˈtaq nimil tuˈn t‑xiˈ Pabl, me bˈeˈx o xiˈy noqx teˈ tbˈajjo wuq qˈij. Kykyaqilxjo nimil tukˈa kyxuˈjil exqetziˈn kykˈwal i tzaj waˈbˈil qeˈy tzmax ttzi ttxuyil aˈ. Atzaj teˈ qula antza, bˈeˈx o kubˈ mejeˈy, ex o naˈn Dios. 	 Lakini muda wetu ulipokwisha tuliondoka. Wote pamoja na wanawake na watoto wao walitusindikiza mpaka nje ya mji. Tulipofika pwani, sote tulipiga magoti tukasali.


Ayetziˈn at waˈyaj kyiˈj, nxi tqˈoˈn kywa. Ex n‑el tiˈn kyeˈ a noqx nbˈaj kyyajin. 	 Wenye njaa amewashibisha mema, matajiri amewaacha waende mikono mitupu.


Tkyaqilxjo jniˈ tiˈchaqku tiˈ, a nya wen, nbˈaj kubˈ kybˈinchin, ex tuˈn anetziˈn nchi bˈinchine il, quˈn tuˈn toj kyanmin nbˈaj tzaj anqˈine jniˈ ikyjo. 	 Maovu hayo yote yatoka ndani ya mtu, nayo humtia mtu najisi."


Xiˈ teˈ xjal lo yolil kyukˈa kynejil pale ex kyukˈa kynejil xqˈuqil teˈ tnejil ja te naˈbˈl Dios, tuˈntzintla kykyij toj wen, tzeˈn tten tuˈn t‑xi qˈoˈyit Jesús toj kyqˈobˈjo xjal anetziˈn. 	 Yuda akaenda akajadiliana na makuhani wakuu na walinzi wa Hekalu kuhusu atakavyomsaliti Yesu kwao.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, jun Parisey kubˈsin twutz tuˈn t‑xiˈ Jesús waˈl junx tukˈa toj tja. Kutzin, chi Jesúsjo. Atzaj teˈ tkanin, ok qe tiˈj meẍ. Qˈuqletaq te Jesús, 	 Mfarisayo mmoja alimwalika Yesu kula chakula nyumbani kwake. Akaingia nyumbani mwa huyo Mfarisayo, akakaa kula chakula.


Ex nya oˈkxjo tchˈiysbˈin Dios, qalaˈ ikyxjo qe, exla qa ma tzaj tqˈoˈn Xewbˈaj Xjan toj qanmin te jun kujsbˈilte tiˈj a ktzajil qkˈmoˈn toj kyaˈj, nqo tˈiˈnin toj qanmin, ex nqo ayon tiˈj tqˈijil, tuˈn t‑xi tqˈmaˈn kywutzx tkyaqil xjal, qa o tzaj qˈoˈn qoklin te tkˈwal Dios, ex tuˈn tkotpit qxmilil tjaqˈjo qanbˈil. 	 Wala si hivyo viumbe peke yake, bali hata sisi tulio na huyo Roho, aliye wa kwanza wa zawadi za Mungu; sisi pia tunalalamika ndani yetu, tukitazamia kufanywa watoto wa Mungu, nazo nafsi zenu zikombolewe.


Ikytziˈn, ma tzˈele qnikyˈjo te, ex ma txi qnimin, qa nimxix tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj Dios qukˈa, quˈn ate Dios nimxix tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj. Ex ankye qe nchi bˈet toj tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj Dios, ex nchi bˈet tzeˈnku taj Dios; ayepenkye at Diosjo kyukˈa. 	 Basi, sisi tunajua na tunaamini upendo alio nao Mungu kwetu sisi. Mungu ni upendo, na kila mtu aishiye katika upendo, anaishi katika muungano na Mungu, na Mungu anaishi katika muungano naye.


Tata, nimsinks tbˈiy wiˈja. Tekuxjo xi tqˈmaˈn yol anetziˈn, bˈijte jun tqˈajqˈojil wibˈaj toj kyaˈj, a tqˈma: O jaw nnimsiˈn nbˈiy, ex kjawil nnimsiˈn juntl majla. 	 Baba, ulitukuze jina lako." Hapo sauti ikasema kutoka mbinguni, "Nimelitukuza, na nitalitukuza tena."


Tuˈntzintzjo ikyjo, kybˈinchinku kyibˈa, quˈn ntiˈkux toj kynabˈla aj wula, ayiˈn Tkˈwal Ichin. 	 Kwa hiyo, nanyi pia muwe tayari, kwa maana Mwana wa Mtu atakuja saa msiyoitazamia."


Xitzin tqˈmaˈn tAjaw Tkyaqil te: Kux jaw weˈksa, ex kux txiˈy tojjo bˈe, Jikyin tbˈi, ex qanixa toj tja Judas tiˈj jun ichin, Saulo tbˈi, te aj tnam Tarso. Lu nnaˈn Dios, 	 Naye Bwana akamwambia, "Jitayarishe uende kwenye barabara inayoitwa Barabara ya Moja kwa Moja, na katika nyumba ya Yuda umtake mtu mmoja kutoka Tarso aitwaye Saulo. Sasa anasali;


Ex qatzin qa mi ẍi kubˈ tziyin kyuˈn, ex qa mi xkubˈ kybˈiˈn kyyola, ku kyetza tojjo bˈe, ex kyqˈmanxa: 	 Lakini mkiingia katika mji wowote, wasipowakaribisheni, tokeni; nanyi mpitapo katika barabara zao semeni:


Qalaˈ, aj kypaˈn waˈyaj tuˈn kynaˈn Dios, kybˈinchim kyibˈa, kytxjomil kywutza, ex chi tzeˈjiˈy, 	 Wewe lakini unapofunga, paka kichwa chako mafuta, nawa uso wako,


Me atzaj tej tjapin bˈaj tkyaqiljo luˈn tuˈn, bˈeˈx ok te Kolil te jun majx kyiˈj kykyaqiljo ayeˈ kchi kˈwel niminte. 	 Na alipofanywa mkamilifu, akawa chanzo cha wokovu wa milele kwa wale wote wanaomtii,


Tuˈnpetziˈn, kykaˈyinktzin kyibˈa tuˈntzintla ntiˈ jun twiˈ kyˈaˈjil, a bˈinchil il, kyxola. Quˈn kaˈnpejiy te Esaú toj Tuˈjil Tyol Dios. Noq tuˈn tpaj jun twa, el tiˈjlin a otaq tzaj tqˈoˈn Dios te, a nim toklin te tnejil tkˈwaljo ttata. 	 Jihadharini ili miongoni mwenu pasiwe na mtu mwasherati au mtu asiyemcha Mungu kama Esau, aliyeuza haki yake ya mzaliwa wa kwanza kwa mlo mmoja.


Ex o tzaj tyekˈin tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qe, teˈ tul Jesucrist, a Kolil, a kubˈ tiˈj kyimin tuˈn. Ex tuˈn Tbˈanil Tqanil kolbˈil, ma tzaj tqˈoˈn jun chwinqil qe, a mixla jtojx tuˈn tbˈaj. 	 lakini sasa imefunuliwa kwetu kwa kuja kwake Mwokozi wetu Yesu Kristo. Yeye amekomesha nguvu za kifo, na kwa njia ya Habari Njema akadhihirisha uzima usio kufa.


Tuˈnpetziˈn, oke tchmoˈn jniˈ tukˈa, exqetziˈn txqantl, a chˈime ikyxtaq kyaqˈiˈn, exsin xi tqˈmaˈntz kye kyjaluˈn: Noq sameqiˈy, tata, chi Demetrio. Bˈiˈn kyeˈ kyuˈn, qa noq tuˈn qaqˈin lo, bˈaˈnxix otoˈya. 	 Demetrio aliwakusanya hao wafanyakazi pamoja na wengine waliokuwa na kazi kama hiyo, akawaambia, "Wananchi, mnafahamu kwamba kipato chetu kinatokana na biashara hii.


Qa at jun nnaˈnte qa n‑ok yekin tuˈn tkubˈ tbˈinchiˈn nya bˈaˈn, mi kubˈ tbˈisin qa tuˈn qMan Diosjo luˈn; quˈn mina nkubˈ tbˈisin te Dios tuˈn tok tbˈinchin nya bˈaˈn, ex nlay tzˈok tnikybˈin te Dios jun aˈla. 	 Kama mtu akijaribiwa, asiseme: "Ninajaribiwa na Mungu." Maana Mungu hawezi kujaribiwa na uovu, wala yeye hamjaribu mtu yeyote.


Ex nchi bˈitzintaq tiˈj jun akˈaj bˈitz kyjaluˈn: Ate at toklin tuˈn tjaw ttzyuˈn uˈj, ex tuˈn tlaqitjo jupbˈilte. Quˈn kubˈ bˈyoˈn, ex tuˈn tchkyˈela ma chi laqˈet‑xjal tuˈn, tuˈn kyokin te Dios, aˈlchaqx kye kyxeˈchil, kyyol, kytanim, ex kytxˈotxˈ. 	 Basi, wakaimba wimbo huu mpya: "Wewe unastahili kukitwaa hicho kitabu na kuivunja mihuri yake. Kwa sababu wewe umechinjwa, na kwa damu yako umemnunulia Mungu watu kutoka katika kila kabila, lugha, jamaa na taifa.


Tzaj laqˈe jun ichin tkˈatz Jesús yabˈtaq tuˈn jun txˈaˈk, a noqx n‑el lemimin. Kubˈ meje xjal twutz, ex xi tqˈmaˈn te: Qa taja, bˈaˈn tuˈn nkubˈ tqˈaniˈn tukˈa nyabˈila. 	 Mtu mmoja mwenye ukoma alimwendea Yesu, akapiga magoti, akamwomba, "Ukitaka, waweza kunitakasa!"


Attaq jun chˈuq Sadusey nbˈaj xnaqˈtzintaq, qa aj tkyim jun xjal, minataq njaw itzˈje juntl majl. I tzaj tkˈatz Jesús, ex xi kyqˈmaˈn te: 	 Masadukayo wasemao kwamba hakuna ufufuo walimwendea Yesu, wakamwuliza,


Alkye kxel kˈmonte jun tal kˈwal tzeˈnku lo, noq tuˈn tnimbˈil tiˈj nbˈiˈy, nya noq oˈkxjo kˈwal kxel tkˈmoˈn, qalaˈ majqinxa; ex atziˈn xjal kxel kˈmon weˈy, nya noq oˈkqinxa kchin xel tkˈmoˈn, qalaˈ majxjo Dios, a tzaj chqˈoˈn weˈy. 	 "Anayempokea mtoto kama huyu kwa jina langu, ananipokea mimi; na anayenipokea mimi, hanipokei mimi tu, bali anampokea yule aliyenituma."


Me mix xi ttzaqˈwine Jesús; noq bˈant mutxe. Xi tqaninxix juntl majljo kynejilxix pale te: ¿Atzinjiy Crist, a Klol kyeˈ aj Judiy, a tkˈwal Dios kyˈiwlinxix tbˈi? 	 Lakini yeye akakaa kimya; hakusema hata neno moja. Kuhani Mkuu akamwuliza tena, "Je, wewe ndiwe Kristo, Mwana wa Mungu Mtukufu?"


Ok kchin bˈajil laqtzˈiˈn kyuˈn, exsin kchin kˈwel bˈyoˈntza. Me ok kchin jawitz anqˈiˈn juntl majla toj toxin qˈij. 	 Watampiga mijeledi, watamuua; lakini siku ya tatu atafufuka."


Me axte Dios, ma tzˈok qˈonte junjun tnej qxmilil jaˈxjo at tajbˈin toj twutz. 	 Lakini kama ilivyo, Mungu alizipanga sehemu hizo tofauti katika mwili kama alivyopenda.


Me bˈeˈx kyij Silas antza. 	 Lakini Sila aliamua kubaki.


Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, mi chin kˈwantla tiˈjjo kˈwabˈj luˈn, tzmaxiˈ aj qkˈwan junx kyukˈiy tzma toj Tkawbˈil nMaˈn toj kyaˈj. 	 Kweli nawaambieni, sitakunywa tena divai ya zabibu mpaka siku ile nitakapoinywa upya katika Ufalme wa Mungu."


Ex ikyxjo, o kybˈiˈy a qˈumle kye ojtxe qxeˈchil, qa il tiˈj tuˈn tbˈajx kyyola, aj qa ma tzaj kytxkoˈn tbˈi Dios toj. 	 "Tena mmesikia kuwa watu wa kale waliambiwa: Usivunje kiapo chako, bali ni lazima utimize kiapo chako kwa Bwana.


Twutzxix nyola qa tkyaqil qˈij n‑elje wiˈja tuˈn nkubˈ bˈyoˈn noq tuˈn tpaj nnimbˈila tiˈj qAjaw Jesucrist, ex twutzxix aye kyeˈ ma chi ok te twutz waqˈnbˈiˈn. 	 Ndugu, mimi nakikabili kifo kila siku! Fahari niliyo nayo juu yenu katika kuungana na Kristo Yesu Bwana wetu inanifanya nitangaze jambo hili.


Ex xi qˈoˈn xbˈalin sjanin teyile junjun, ex xi qˈmaˈn kye, tuˈn kyajlan jun jteˈbˈin qˈij, tzmaxi aj ttzqet tajaljo kyerman, aye qa iltaq tiˈj tuˈn kykyim tuˈn tpaj taqˈin Crist, tzeˈnku kye. 	 Wakapewa kila mmoja vazi refu jeupe, wakaambiwa wazidi kusubiri kwa muda mfupi, mpaka itakapotimia idadi ya watumishi wenzao na ndugu ambao watawaua kama wao wenyewe walivyouawa.


Ex ikyxjo, ntzaj tyekˈin Dios qe, tzeˈn tuˈn qayoˈn tukˈa tzaljbˈil a tulil Jesucrist, a qDios ex qAjaw, tukˈa tkyaqil tqoptzˈajiyil, ikyxjo tzeˈnku tzaj tqˈmaˈn Jesús qe. 	 tukiwa tunangojea siku ile ya heri tunayoitumainia, wakati utakapotokea utukufu wa Mungu Mkuu na Mwokozi wetu Yesu Kristo.


Tej kybˈin teˈ ikyjo, bˈeˈx i jaw bˈisin kykyaqilx, exsin junjunku ok ten qanilte te: ¿Me qa ayiˈn? chi chiˈ junjun. 	 Hapo wanafunzi wake wakaanza kuhuzunika, wakamwuliza mmojammoja, "Je, ni mimi?"


Ex tzaj tipin Xewbˈaj Xjan wibˈaja, ex in xi tiˈn angel twiˈ jun ma tij wutz, ex tzaj tyekˈin weˈy tnam xjan, a Jerusalén, a tzaj te Dios toj kyaˈj. 	 Basi, Roho akanikumba, naye malaika akanipeleka juu ya mlima mrefu sana. Akanionyesha mji mtakatifu, ukishuka kutoka kwa Mungu mbinguni,


Toj junxil qˈij, kubˈ t‑ximin Jesús tuˈn t‑xiˈ toj txˈotxˈ te Galiley. Antza oke tkˈulbˈin Lip, ex xi tqˈmaˈn te: Lipeka wiˈjach. 	 Kesho yake Yesu aliamua kwenda Galilaya. Basi, akamkuta Filipo, akamwambia, "Nifuate."


Werman, nimxix nkˈuˈja kyiˈja. Ex il tiˈj tuˈn qkˈuˈjlinte qibˈ qxolile, tzeˈnku te Dios, nim tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qiˈj. Tkyaqil teˈ a ntzaj qˈaqˈin tkˈuˈj tiˈj juntl, atzin te o tzˈokjo te tkˈwal Dios, ex ma tzˈel tnikyˈ te Dios. 	 Wapenzi wangu, tupendane, maana upendo hutoka kwa Mungu. Kila mtu aliye na upendo ni mtoto wa Mungu, na anamjua Mungu.


Ma chin tzaj chqˈoˈn weˈ tuˈn nMaˈn, me mi ẍin kubˈ kywutzliˈn; qatzin ma pon kanin juntl kyxola tuˈnx tibˈx ex nya chqˈoˈn tuˈn Dios, atzin kyejiˈy nkubˈ kywutzlin. 	 Mimi nimekuja kwa mamlaka ya Baba yangu, lakini hamnipokei; bali mtu mwingine akija kwa mamlaka yake mwenyewe, mtampokea.


Atzin te Moisés ok jikyin toj tja Dios, me noq tzeˈnku jun aqˈnil, ex tuˈn tyolin tiˈjjo a ktzajil tqˈmaˈn Dios te. 	 Mose alikuwa mwaminifu katika nyumba yote ya Bwana kama mtumishi, na alinena juu ya mambo ambayo Mungu atayasema hapo baadaye.


Kyjawlinxitzin bˈaj titzˈin tzma toj nintz qˈij, ex ikyx te Jesúsjo bˈeˈx xiˈ, me nya kywutzxjal, qalaˈ toj ewajil. 	 Baada ya ndugu zake kwenda kwenye sikukuu, Yesu naye alikwenda, lakini hakuenda kwa hadhara bali kwa siri.


ex ayinkuy kchin xel chjonte tey. Tuˈnpetziˈn, ayiˈn Pabl nkubˈ ntzˈibˈinjiˈy luˈn, te jun kujsbˈilte nyola, tuˈn t‑xi nchjoˈn. ¿Me ex ikyx tejiy? ¿Ma nyatzin kˈasbˈiniy weˈy, tej xnimiˈn tiˈj Tbˈanil Tqanil wuˈn? 	 Naandika jambo hili kwa mkono wangu mwenyewe: Mimi Paulo nitalipa! (Tena sina haja ya kusema kwamba wewe unalo deni kwangu la nafsi yako.)


Ex chi kubˈsin kywutza te Dios, tuˈn nkleta toj kyqˈobˈjo xjal nya nimilqe, a iteˈ toj txˈotxˈ Judey. Quˈn ex atjo oyaj qˈiˈn wuˈn, a tzaj kyqˈoˈn tuˈn t‑xi wiˈn kye erman toj Jerusalén, noqxit tbˈanilx tzˈele toj kywutz, 	 Ombeni nipate kutoka salama miongoni mwa wale wasioamini walioko Uyahudi, nayo huduma yangu huko Yerusalem ipate kukubaliwa na watu wa Mungu walioko huko.


Ex aj kynaˈn Dios, mi chi oka tzeˈn kye xmiletzˈ, a waˈlqenaj nchi naˈn Dios toj ja te kˈulbˈil ex toj xkyˈich bˈe toj tnam, noq tuˈn kyokku kaˈyin kyuˈnxjal, ex tuˈn kyjaw nimsin. Me twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa tiˈjjo ikyjo, kyinxla chˈin chojbˈiljo tiˈj. 	 "Mnaposali, msifanye kama wanafiki. Wao hupenda kusimama na kusali katika masunagogi na katika pembe za njia ili watu wawaone. Kweli nawaambieni, hao wamekwisha pata tuzo lao.


Kyniminqekujiˈy tkyaqil kawbˈil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, quˈn tuˈn nimilqiˈy; tzeˈnku te nmaq kawil, noq tuˈn toklin nimxix, 	 Basi, jiwekeni chini ya mamlaka yote ya kibinadamu, kwa ajili ya Bwana: utii kwa mfalme aliye mtawala mkuu,


Exsin ikyx kyejiˈy, kyqˈonktzin kyibˈa tzeˈnku kyimnin te il, me itzˈ te Dios, noq tuˈn kymujbˈil kyibˈa tukˈa, tuˈn Crist, a Jesús. 	 Hali kadhalika nanyi lazima mjione kuwa mmekufa kuhusu dhambi, lakini kama mnaoishi katika umoja na Mungu kwa njia ya Kristo Yesu.


A Xewbˈaj Xjan, ex a jawsbˈil aˈ, exsin a tkyimlin twutz cruz, ex ayetzin oxe luˈn mujle kyten junx, qa twutzxix. 	 Roho, maji na damu; na ushahidi wa hawa watatu waafikiana.


Me me qa oˈkxjo tqˈuqil ja xbˈant, exsin mina xjapin bˈantjo jniˈ txqantl, jotxjo jniˈ xjal, a nchi kaˈyink tiˈjjo aqˈuntl anetziˈn, noqx kchi jawil xmayinx tiˈjjo xjal luˈn, tuˈn mina xjapin bˈaj taqˈin. 	 La sivyo, baada ya kuweka msingi na kushindwa kumaliza, watu watamcheka


Me ayetzin xjal lo, nchi yasin kyiˈjjo a mi n‑el kynikyˈ te. Ntiˈ kynabˈl, qalaˈ ikytzin kyteˈn tzeˈnqeku txuk toj kˈul, a il tiˈj tuˈn kyok tzyet, ex tuˈn kykubˈ yuchˈit te jun majx. 	 Watu hao ambao hutukana chochote kile wasichoelewa, ni sawa na wanyama wasio na akili, ambao huzaliwa na baadaye hukamatwa na kuchinjwa! Wataangamizwa kutokana na uharibifu wao wenyewe,


Mi naˈn kywa t‑xnaqˈtzbˈin tuˈn t‑xi kyiqin; oˈkx junchˈintaq kywa tokx toj bark. 	 Wanafunzi walikuwa wamesahau kuchukua mikate; walikuwa na mkate mmoja tu katika mashua.


Quˈn ikyxjo ntqˈmaˈn: Qa at waˈyaj tiˈj tajqˈoja, qˈonxa twach. Ex qa at kˈwaj tiˈj, qˈonxa tkˈwaˈch. Qatzin qa ma bˈantjo luˈn ikyjo, ktzajil tbˈis, ex ktzajil txˈixwe. 	 Tena, Maandiko yasema: "Adui yako akiwa na njaa, mpe chakula; akiwa na kiu, mpe kinywaji. Maana kwa kufanya hivyo utamfanya apate aibu kali kama makaa ya moto juu ya kichwa chake."


Tuˈnpetzintzjo, ate Jesús at tipin tuˈn kyklet‑xjal tuˈn te jun majx, ayeˈ kchi tzajil laqˈe tkˈatz qMan Dios noq tuˈn Jesús; quˈn najle te jun majx, ex nkubˈsin twutz te Dios kyiˈj. 	 Hivyo, yeye anaweza daima kuwaokoa kabisa wote wanaomwendea Mungu kwa njia yake, maana yeye anaishi milele kuwaombea kwa Mungu.


Quˈn tkyaqil xjal o tzˈok tqˈoˈn Dios tjaqˈ tqanbˈil, tuˈn tel kyiˈjlin, ex tuˈn ntzaj qˈaqˈinl tkˈuˈj Dios kyiˈj kykyaqil xjal tuˈntzintla kyklet, aye aj Judiy ex nya Judiy. 	 Maana Mungu amewafunga watu wote katika uasi wao ili wapate kuwahurumia wote.


Xiˈ juntl majl te tox majin, ex teˈ tmeltzˈaj juntl majl, ex ikyxljo, nchi bˈaj ktantaql. Xi tqˈmaˈn kye: ¿Ma tzunxsin nchi ktaˈn, ex nchi ajlaˈn? ¡Kukxjo jaˈlin! Ma pon or tuˈn nxi qˈoˈn toj kyqˈobˈ aj il, ayiˈn, a Tkˈwal Ichin. 	 Alipowajia mara ya tatu aliwaambia, "Mnalala bado na kupumzika? Sasa imetosha! Saa imefika! Mwana wa Mtu anakabidhiwa kwa watu waovu.


Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈn Jesús te: Nkˈwal, tuˈn tnimbˈila wiˈja ma tzˈel weˈy. Kux tzˈajxiy jaˈlin. 	 Yesu akamwambia, "Binti, imani yako imekuponya. Nenda kwa amani, upone kabisa ugonjwa wako."


Noq tuˈn tkyimlin Jesús, o chi tzaqpaj tkyaqil xjal, ayeˈ najleqe tzaluˈn twutz txˈotxˈ tukˈa nim xobˈajil te kyimin. 	 na hivyo awaokoe wale waliokuwa watumwa maisha yao yote kwa sababu ya hofu yao ya kifo.


Ayetzin kyeˈ manyor tyajil kanqiˈy; ntiˈx kyajbˈiˈn. ¿Ma akutzin bˈant kyyoliˈn jun yol toj tumil, a ayekuy nya wenqe? Quˈn atziˈn nya bˈaˈn at toj kyanmiˈn, atzin nkyqˈmanjiˈy. 	 Enyi kizazi cha nyoka! Mnawezaje kusema mambo mema hali ninyi ni waovu? Maana mtu husema kutokana na yale yaliyojaa moyoni.


Atla junjun kyxola njaw tnimsin tibˈ, quˈn nkubˈ kyximin qa at nxobˈila tuˈn nxiˈy lol kyeˈy. 	 Baadhi yenu wameanza kuwa na majivuno wakidhani kwamba sitakuja tena kwenu.


Tuˈnpetziˈn, tzaj tqˈmaˈn Pegr kyjaluˈn: ¿Ma akutzin tzˈel qiˈn kyoklin, tuˈn kykuˈxjo nimil lo te jawsbˈil aˈ, a ma txi kykˈmoˈn Xewbˈaj Xjan ikyxjo tzeˈnku qe? 	 "Watu hawa wamempokea Roho Mtakatifu kama sisi wenyewe tulivyompokea. Je, kuna yeyote atakayeweza kuwazuia wasibatizwe kwa maji?"


Me atzin te Jesús iky xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: ¿Titzin quˈn ma chi jaw xobˈa? ¿Ex tiˈtzin quˈn ma jaw kaˈmin kyanmiˈn? 	 Lakini yeye akawaambia, "Kwa nini mnafadhaika? Mbona mnakuwa na mashaka mioyoni mwenu?


Ayetziˈn nchi bˈaj bˈintaq tiˈj, noq i bˈajel kyim, quˈn tbˈanilxtaq tumil toj twutz tuˈn ttzaqˈwin a jniˈ nbˈaj xi kyqanintaq nmaq xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil te. 	 Wote waliosikia maneno yake walistaajabia akili yake na majibu yake ya hekima.


Me qa iteˈ kyal mo iteˈ kychman, ayetzin at iltzjo kyiˈj, tuˈn kyok kykaˈyin kynana mo kytata ex jniˈ kybˈaj toj kyja, noq tuˈn tok kybˈinchin t‑xeljo jaˈ ẍi tzaje chˈiye, quˈn atziˈn anetziˈn tbˈanilx twutz qMan Dios. 	 Lakini mjane aliye na watoto au wajukuu, hao wanapaswa kujifunza kutimiza wajibu wao wa kidini kwa jamaa zao wenyewe na hivyo kuwalipa wazazi wao na wazee wao, kwani hilo ni jambo la kupendeza mbele ya Mungu.


Ex jun paqx jaw tjkˈuˈn Jesús tukˈa tqˈobˈ, ex xi tqˈmaˈn te: Ay, noq tal chˈin tnimbˈila wiˈja. ¿Tiquˈn xjaw kaˈmin tkˈuˈja? 	 Hapo, Yesu akaunyosha mkono wake, akamshika na kumwambia, "Ewe mwenye imani haba! Kwa nini uliona shaka?"


Nimx chˈin ikyˈx qiˈja toj qbˈeˈy ttxanila txˈotxˈ. O kanintza tojjo jun najbˈil, Buenos Puertos tbˈi, a nqayin taˈye tkˈatzjo tnam Lasea. 	 Tulipita kando yake polepole tukafika mahali paitwapo "Bandari Nzuri", karibu na mji wa Lasea.


Aj tok kykaˈyin aj ttzaj poqˈle jniˈ t‑xaq, oktzin k‑elil kynikyˈtza te, qa chˈixtaq tul kanin qˈijil. 	 Mnapoona kwamba imeanza kuchipua majani, mwatambua kwamba wakati wa kiangazi umekaribia.


Kyojjo qˈij anetziˈn, aye kynejil pale exqetziˈn xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil ex jniˈ nejinel kyxol aj Judiy ma bˈaj kychmoˈn kyibˈ tojjo tja tnejilxix pale, a Caifás tbˈi. 	 Wakati huo makuhani wakuu na wazee wa watu walikutana pamoja katika ukumbi wa Kayafa, Kuhani Mkuu.


Ikyqetzinjiˈy, quˈn tbˈanilx nbˈant kyuˈn kywutzxjal, me toj kyanmiˈn, nojnin taˈye tukˈa ttzˈilil ex tkyaqil wiq il. 	 Hali kadhalika ninyi mnaonekana na watu kwa nje kuwa wema, lakini kwa ndani mmejaa unafiki na uovu.


tzmaxi aj qpon qkyaqilx toj jun twutzxix qmujbˈil qibˈ toj qnimbˈil, ex tuˈn tel qnikyˈ tiˈj jniˈ t‑xilin Tkˈwal Dios. Ikytziˈn, qo okil te xjal tzˈaqle, tzeˈnkuxjo jniˈ t‑xilin Crist, 	 na hivyo sote tuufikie umoja wa imani na kumjua Mwana wa Mungu; tuwe watu waliokomaa na kuufikia utimilifu wake Kristo mwenyewe.


Me ayetzin kyeˈ Parisey exqetziˈn xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil xi kyqˈmaˈn te Jesús: Ayetziˈn t‑xnaqˈtzbˈin Juan, a Jawsil Aˈ, exqetziˈn Parisey, nimx nbˈaj kubˈ kypaˈn waˈyaj tuˈn kynaˈn Dios, me ayetzin kye t‑xnaqˈtzbˈiˈn, kukxjo nchi bˈaj waˈn ex nchi bˈaj kˈwan. 	 Watu wengine wakamwambia Yesu, "Wafuasi wa Yohane mbatizaji hufunga mara nyingi na kusali; hata wafuasi wa Mafarisayo hufanya vivyo hivyo. Lakini wafuasi wako hula na kunywa."


Quˈn atzin t‑xim Diosjo lo, nya tuˈn nkawiˈn kujxix wen kyibˈajxjal; qalaˈ tuˈn kyklet tkyaqilxjal wuˈn. 	 Maana Mungu hakumtuma Mwanae ulimwenguni ili auhukumu ulimwengu, bali aukomboe ulimwengu.


Qalatzin kyeˈ nchi yolin tiˈj, tuˈn tjapin bˈaj tkawbˈil Moisés kyuˈn, me mix aˈl jun kyeˈ ma japin tuˈn. Quˈn noqit ma japin kyuˈn, mitla n‑ok tilil kyuˈn tuˈn nkubˈ kybˈyoˈntza. 	 Je, Mose hakuwapeni Sheria? Hata hivyo, hakuna hata mmoja wenu anayeishika Sheria. Kwa nini mnataka kuniua?"


tuˈntzintla tkˈmoˈnte Ttanim, tzeˈnku jun t‑xuˈjil tbˈanilxix wen, a ntiˈ chˈin tkyˈi, ex ntiˈ chˈin tzˈil tiˈj, qalaˈ manyor xjanxix ex tzˈaqlexix. 	 kusudi ajipatie kanisa lililo takatifu na safu kabisa, kanisa lisilo na doa, kasoro au chochote cha namna hiyo.


Qo ximin chˈin tiˈj tkyaqiljo kawbˈil. Quˈn nya noq oˈkx tuˈn tok qbˈiˈn, qalaˈ il tiˈj tuˈn tjapin bˈaj quˈn; ex tuˈn ikyjo, ma qo el wen. 	 Mtu hafanywi kuwa mwadilifu mbele yake Mungu kwa kuisikia Sheria, bali kwa kuitii Sheria.


Kykyaqiljo luˈn bˈinchin toj ja, a xbˈalin tten, te naˈbˈl Dios; ex ayetzin pale kukx nchi oˈkxtaqjo toj tnejil elnin ja, a Xjan Najbˈil, te bˈinchilte tkyaqil tumil taqˈin, tzeˈnkuˈ kyij tyolin Moisés toj Tuˈjil Tyol Dios. 	 Mipango hiyo ilitekelezwa kisha ikawa desturi kwa makuhani kuingia kila siku katika hema ya nje kutoa huduma zao.


Nimxix tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj Dios kyiˈja, ex ma chi jaw skˈoˈn, tuˈn kyoka te Ttanim. Tuˈnpetzintzjo, chi bˈet‑xixtzintza tojjo akˈaj kychwinqila tukˈa tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja kyxolxa, ex tukˈa jun bˈaˈn, ex tukˈa kymutxbˈil kyibˈa, ex tukˈa kyyola bˈunin wen, ex tuˈn tqe kykˈuˈja tiˈj tajbˈil qMan Dios toj tkyaqil. 	 Ninyi ni watu wake Mungu; yeye aliwapenda na kuwateua. Kwa hiyo basi, vaeni moyo wa huruma, wema, unyenyekevu, upole na uvumilivu.


Tbˈajlinxitzin tyolin ikyjo, tzaj tqˈmaˈnl qeˈy: Ajo qukˈa Lázaro, a kˈuˈjlin quˈn, ma ktan. Me ma chiˈn kˈasilte. 	 Yesu alipomaliza kusema maneno hayo, akawaambia, "Rafiki yetu Lazaro amelala, lakini mimi nitakwenda kumwamsha."


Tuˈnpetziˈn, kymujbˈinktzin kyibˈa kyxolxa, tzeˈnku te Crist ma tzˈok tmujbˈin tibˈ qukˈa, te nimsbˈil tbˈi qMan Dios. 	 Basi, karibishaneni kwa ajili ya utukufu wa Mungu kama naye Kristo alivyowakaribisheni.


Jun qˈolbˈil tuˈn Gay kyeˈy; loqiˈn intiˈn toj tja, quˈn qˈoˈnku tuˈn, tuˈn tajbˈin te tkyaqil Ttanim qMan Dios. Ex ikyxjo tuˈn erman Cuarto ex erman Erasto, a ajlal pwaq toj tnam. 	 Gayo, mwenyeji wangu, pamoja na kanisa lote linalokutana kwake, anawasalimu. Erasto, mweka hazina wa mji huu, pamoja na Kwarto, wanawasalimu.


Xi tqˈmaˈn Jesús kye: Chˈix tul kanin nqˈijila, ayiˈn, a Tkˈwal Ichin, tuˈn nkyima, tuˈn njaw anqˈiˈn, ex tuˈn njaxa toj kyaˈj tukˈa tkyaqil nqoptzˈajiyila. 	 Yesu akawaambia, "Saa ya kutukuzwa kwa Mwana wa Mtu imefika!


quˈn atzin t‑xnaqˈtzbˈil tbˈanilxix tukˈa tkyaqil toklin Dios, ex mikyxiˈ tzeˈn kyxnaqˈtzbˈil xnaqˈtzil tiˈj ojtxe tkawbˈil Judiy. 	 Hakuwa kama walimu wao wa Sheria, bali alifundisha kwa mamlaka.


Ayetziˈn k‑okil kyxoˈnx kyanmin tiˈjjo taj ojtxe kyten, ajqˈojqe tiˈj qMan Dios, quˈn kykyˈeˈ tuˈn tkubˈ kynimin tkawbˈil, ex nlay japin kyuˈn. 	 Maana, mwenye kutawaliwa na fikira za mwili ni adui wa Mungu; haitii sheria ya Mungu, wala hawezi kuitii.


Atzaj teˈ kyjaˈtaq qetza tukˈa Jesús toj tnam Jericó, nimku xjal ok lipe qiˈja. 	 Yesu alipokuwa anaondoka mjini Yeriko, umati wa watu ulimfuata.


Bˈeljaj or te qlixje teˈ tjaw kyqˈoˈn Jesús twutz cruz. 	 Ilikuwa saa tatu asubuhi walipomsulubisha.


Tuˈnpetziˈn, ma qo kyija toj wen, tuˈn kyxi chqˈet jun jteˈbˈin qxola, tuˈn kykanin kyukˈiy, junx kyukˈa qerman Bernabé ex Pabl, a kˈuˈjlinqexix quˈn, 	 Hivyo, tumeamua kwa pamoja kuwachagua watu kadhaa na kuwatuma kwenu pamoja na wapenzi wetu Barnaba na Paulo,


Me mix tpaˈyix kykˈuˈj, quˈn noq teˈ kyetz antza, nkubˈku kyyolin kyexjal toj tkyaqiljo txˈotxˈ antza, qa a Jesús otaq qˈaninkye. 	 Lakini wao wakaondoka, wakaeneza habari za Yesu katika nchi ile yote.


Me atzin te Jesús xi ttzaqˈwin kyjaluˈn: Ex bˈisbˈajilxla kyeˈy, a ayiˈy xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil, quˈn nxi kyqˈoˈn nimku nukˈbˈil, a kujxix wen, kyibˈajxjal, nyakuj jun iqtz, a nlay kyˈisje kyuˈn. Ex ayenajtzin kyetza, nipe jun tal twiˈ kyqˈobˈa n‑ok aqˈle tiˈjjo iqtz anetziˈn. 	 Yesu akamjibu, "Na ninyi walimu wa Sheria, ole wenu; maana mnawatwika watu mizigo isiyochukulika, huku ninyi wenyewe hamnyoshi hata kidole kuwasaidia.


Ikytziˈn, a tkawbˈil Moisés tzeˈnku jun ojtxe aqˈnil nchex tiˈntaq tal kˈwal tojjo ja te xnaqˈtzbˈil. Ex ikyxsin tkawbˈil Moisés, nqox tiˈn tojjo qnimbˈil tiˈj Crist, tuˈntzin qok tzˈaqle twutz qMan Dios. 	 Basi, hiyo Sheria ilikuwa kama mlezi wetu mpaka alipokuja Kristo, ili kwa njia ya imani, tukubaliwe kuwa waadilifu.


Kykyaqilx xjal wentaq nkyyolin tiˈj Jesús, ex nchi jawtaq kaˈylaj, quˈn tbˈanilxtaq t‑xiliˈn tumil Tyol. Nchi bˈaj jawtaq qanlaj kyxol kyjaluˈn: ¿Ma nyatzin tej tkˈwal Jse lo? 	 Wote wakavutiwa sana naye, wakastaajabia maneno mazuri aliyosema. Wakanena, "Je, huyu si mwana wa Yosefu?"


Me attaq junjuntl nqˈmante kyjaluˈn: Mina. Qalaˈ aku te Cristjo, a skˈoˈnxix tuˈn Dios te Klolqe. Me attaq junjuntl nqˈmante: ¿Tzeˈntzin tten ikyjo, quˈn aj Galiley te xjal lo? ¿Ma tojtzin txˈotxˈ Galiley ktzajile te Crist? 	 Wengine wakasema, "Huyu ndiye Kristo!" Lakini wengine walisema, "Je, yawezekana Kristo akatoka Galilaya?


Quˈn qa ma chin naˈn Dios toj junxil yol, ex qa mi n‑el nnikyˈa te, okla chin naˈla Dios toj wanmiˈn, me tukˈa nnabˈla, mina. 	 Maana, nikisali kwa lugha ngeni roho yangu ndiyo inayosali, lakini akili yangu hubaki bure.


Maˈytaq chˈintl, tej kykanin kyej jweˈ, ex i okx qˈolbˈin: Tata, tata, jqonkxjiy ja qeˈy, chi chiˈ. 	 Baadaye wale wanawali wengine wakaja, wakaita: Bwana, bwana, tufungulie!


Tbˈanilxjo nejinel anetziˈn, ex at toklin tuˈn tkubˈ tbˈinchiˈn, quˈn tajxix tiˈj qtanim, ex o kubˈ tbˈinchin jun ja te qnabˈl Dios, chi chiˈ. 	 maana analipenda taifa letu, na ndiye aliyetujengea lile sunagogi."


Ex nkyqˈmaˈntaq tukˈa tqˈajqˈojil kywiˈ kujxix wen: Ay qAjaw, a xjanxix ex twutzxix, ¿Jtojtzin kawiˈn kyibˈajjo najleqe twutz txˈotxˈ, tuˈn t‑xeliˈn qkyimliˈn? 	 Basi, wakalia kwa sauti kubwa: "Ee Bwana, uliye mtakatifu na mwaminifu, mpaka lini utakawia kulipiza kisasi kwa wakazi wote wa dunia kwa ajili ya kuuawa kwetu?"


Nnaˈntaq Dios, ex npatintaq pon, ntiˈxtaq toj tnabˈl, me atzaj tok tkaˈyin noq waˈl jun t‑angel Dios ttxlajjo meẍ, jaˈ nbˈaj kubˈ patittaqjo jniˈ pon. 	 Malaika wa Bwana akamtokea humo ndani, akasimama upande wa kulia wa madhabahu ya kufukizia ubani.