Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi nkaˈyiˈn juntl angel, kyjaˈtaq tkuˈtz toj kyaˈj tukˈa nim tkawbˈil, ex ante txˈotxˈ bˈeˈx qoptzˈaj tukˈa tqoptzˈajiyil. 	 Baada ya hayo, nilimwona malaika mwingine akishuka kutoka mbinguni. Alikuwa na uwezo mkuu, na dunia ikamulikwa na mng'ao wake.


Tuˈnpetziˈn, nxi nnaˈnxixjiˈy luˈn teˈy, tuˈn tja tiˈn tibˈa wen, ex tuˈn mi tzˈel tyajinjiy tokliˈn, a ma tzaj tqˈoˈn Dios, tej tkubˈ nqˈoˈn nqˈobˈa tibˈaja, tuˈn toka te jun nejinel toj Ttanim Dios. 	 Ndio maana nakukumbusha ukiweke motomoto kile kipaji ulichopewa na Mungu wakati nilipokuwekea mikono yangu.


Me tzeˈnku qa ma qe qkˈuˈj tiˈjjo akˈaj tumil, a mi bˈaj, nqo yolin tiˈj tukˈa tkyaqil qanmin; 	 Kwa vile hili ndilo tumaini letu, sisi twasema kwa uhodari mkuu.


a tkˈwaltaq Matusalén, a tkˈwaltaq Enoc, a tkˈwaltaq Jared, a tkˈwaltaq Mahalaleel, a tkˈwaltaq Cainán. 	 mwana wa Mathusala, mwana wa Henoki, mwana wa Yaredi, mwana wa Mahalaleli, mwana wa Kenani,


Me attaq jun xjal, teˈ tok tkaˈyin txi qˈiˈn Jesús, bˈeˈx jatz tiˈnku tkxbˈil tuˈn tel tjaspin tẍkyin jun taqˈniljo tnejilxix kypale aj Judiy. 	 Mmoja wa wale waliokuwa wamesimama hapo pamoja na Yesu akauchomoa upanga wake, akampiga mtumishi wa Kuhani Mkuu, akamkata sikio.


Tej kybˈinte xjaljo yol lo, bˈeˈx jaw kyikyˈin, ex ox chi juˈchˈinx kyste, tuˈn kyqˈoj tiˈj Esteban. 	 Wale wazee wa Baraza waliposikia hayo, walighadhibika sana, wakamsagia meno kwa hasira.


Xitzin ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: ¿Ma twutzxixsin tey qa aku txi lipey wiˈja? Me majx kxel nqˈmaˈn tey: At kye wech kyjul te kynajbˈil; ex at kye pichˈ kypaqbˈil. Me metzin weˈ, a Tkˈwal Ichin, nipe jaˈ tuˈn nxi qˈejeye chˈiˈn, ntiˈ. 	 Yesu akasema, "Mbweha wana mapango, na ndege wana viota; lakini Mwana wa Mtu hana mahali pa kupumzikia."


Ex toj nikyˈjin bˈe, a at toj nikyˈjin tnam, n‑ajqelin aˈ toj, ex toj junjun plaj ttzi aˈ nchˈiy jun Tze te Chwinqil, a ntqˈoˈn twutz junjun xjaw, mo kabˈlajaj maj toj abˈqˈe. Ex ayetzin t‑xaqjo tze, nchi ajbˈin te qˈanbˈil kye xjal toj tkyaqil twutz txˈotxˈ. 	 Mto huo ulitiririka kupitia katikati ya barabara kuu ya mji. Kandokando ya mto huo kulikuwa na mti wa uzima unaozaa matunda mara kumi na mbili kwa mwaka, yaani kila mwezi; na majani yake ni dawa ya kuwaponya watu wa mataifa.


Oktzin ten qˈinintz ximil: ¿Tzeˈntzin k‑okile wuˈn jaˈlin? Quˈn mix jaˈ tuˈn tokxi nkˈuˈnjiˈy twutz wawala, chiˈ. 	 Tajiri huyo akafikiri moyoni mwake: Nitafanyaje nami sina mahali pa kuhifadhia mavuno yangu?


¿Ma atzin teˈ nimxix toklin tzeˈnqeˈ txqantl? ¿Ma nyatzin ax qMan Diostz ma tzaj qˈoˈnte tkyaqilxjo at teˈy? Ex qa ma tzaj tqˈoˈn teˈy, ¿Tiquˈniltz njaw tnimsin tibˈa, nyakuj tuˈnx tibˈxa ma jyeta tkyaqil? 	 Nani amekupendelea wewe? Una kitu gani wewe ambacho hukupewa? Na ikiwa umepewa, ya nini kujivunia kana kwamba hukukipewa?


Me ayetzin kyeˈ mi nchi bˈeta tzeˈnkuˈ ntqanin kyxmilila, qalaˈ tzeˈnkuxjo taj Xewbˈaj Xjan, qa matxixix ten Xewbˈaj Xjan toj kyanmiˈn, quˈn qa ntiˈ Xewbˈaj Xjan, a T‑xew Jesucrist, toj kyanmiˈn, nya te Cristqiˈy. 	 Lakini ninyi hamuishi kufuatana na matakwa ya mwili, bali kufuatana na matakwa ya Roho, ikiwa Roho wa Mungu anaishi ndani yenu. Yeyote asiye na Roho wa Kristo, huyo si wake Kristo.


Bˈajjo ikyjo, noq tuˈn tjapin bˈajjo a kubˈ ttzˈibˈin Isaías, a yolil Tyol Dios ojtxe, tej tqˈma: 	 Ndivyo lilivyotimia lile neno lililosemwa kwa njia ya nabii Isaya:


A wejiˈy nqˈuqil kyaˈj, ex atzin txˈotxˈ kykubˈil nqaˈn, ex ayin weˈ Bˈinchilte tkyaqiljo lo. Tuˈnpetziˈn, ¿Tzeˈntzin tten njaˈy kˈwel kybˈinchiˈn; ex ankyeˈ nnajbˈila te ajlabˈl ktzajil kyqˈoˈn? chi tAjaw Tkyaqiljo. 	 Bwana asema: Mbingu ni kiti changu cha enzi na dunia ni kiti changu cha kuwekea miguu.


I xi ttzaqˈwin Jesús: Atzin taqˈnil tajaw il ikyjo, nbˈant tlajet noq tukˈa naˈj Dios. 	 Naye akawaambia, "Pepo wa aina hii hawezi kutoka isipokuwa kwa sala tu."


Kyij Mariy oxe xjaw tja Lisabet. Teˈ kybˈajjo oxe xjaw, bˈeˈx aj tja. 	 Maria alikaa na Elisabeti kwa muda upatao miezi mitatu, halafu akarudi nyumbani kwake.


Ex xi nbˈiˈntla kye tkyaqiljo xi kubˈ tbˈinchin Dios, aye iteˈ toj kyaˈj, ex twutz txˈotxˈ, ex tjaqˈxi txˈotxˈ, exqetziˈn iteˈ toj ttxuyil aˈ, ex tkyaqiljo at kyoj. Nkyqˈmaˈn: Qˈonxa bˈitz twutz Dios ex twutzjo tal Tal rit, a qˈuqle toj qˈuqbˈil toj kyaˈj, junx tukˈa nimsbˈil tbˈi, ex jniˈ toklin, ex tkyaqil tipin jaˈlin ex te jun majx. 	 Nikasikia viumbe vyote mbinguni, duniani, chini kuzimuni na baharini--viumbe vyote ulimwenguni--vikisema: "Kwake yeye aketiye katika kiti cha enzi, na kwa Mwanakondoo, iwe sifa na heshima na utukufu na enzi milele na milele."


Xi ttziyinx te Pilatjo, a ntzaj qanin te: 	 Basi, Pilato akaamua kwamba matakwa yao yatimizwe.


Me tzaj laqˈe Jesús kykˈatz, ex i ok tyekin, ex xi tqˈmaˈn kye: Chi weˈksa. Mi chi xobˈa. 	 Yesu akawaendea, akawagusa, akasema, "Simameni, msiogope!"


Me atzaj teˈ tbˈinte kuˈxin ikyjo, jaw bˈisinx, quˈn tuˈn manyor qˈininxtaq; ex bˈeˈx aj tja. 	 Huyo kijana aliposikia hayo, alienda zake akiwa mwenye huzuni, maana alikuwa na mali nyingi.


I pon chmet Parisey tkˈatz Jesús, ex i ok ten yolil tukˈa. Ex noq tuˈn tkubˈ tzˈaq kyuˈn toj til, xi kyqanin te, tuˈn tkubˈ tbˈinchin jun tbˈanil techil tipin twutz kyaˈj, tuˈn tyekˈin qa te Dios tzajnin. 	 Mafarisayo walikuja, wakaanza kujadiliana na Yesu. Kwa kumjaribu, wakamtaka awafanyie ishara kuonyesha anayo idhini kutoka mbinguni.


Ex atzin tiˈjile bˈinchink, attaq kabˈlajaj tqˈuqil. Ex kyibˈajjo tqˈuqil kabˈlajaj bˈibˈaj, aye kybˈi kabˈlajaj tsanjiljo Jesús, a tal Tal rit. 	 Kuta za mji huo zilikuwa zimejengwa juu ya mawe ya msingi kumi na mawili, na juu ya mawe hayo yalikuwa yameandikwa majina na mitume kumi na wawili wa Mwanakondoo.


xitzin tqˈmaˈn: Kˈaˈ kubˈ nbˈiˈn tzmaxi aj kyuljo a nchi stzˈimin tiˈja. Texjo or anetziˈn, bˈeˈx xi tqˈmaˈn, tuˈn tkubˈ xqˈuqit Pabl tojjo ja, jaˈ nkawinetaq Herodes. 	 akasema, "Nitasikiliza kesi yako baada ya washtaki wako kufika." Kisha akaamuru Paulo awekwe chini ya ulinzi ndani ya ukumbi wa Herode.


Me mina, chi Jesúsjo. Xi tqˈmaˈn te Jayr: Mina tzaj xobˈa, noq qek tkˈuˈja wiˈja. 	 Lakini, bila kujali walichosema, Yesu akamwambia mkuu wa sunagogi, "Usiogope, amini tu."


Ex nya noq oˈkx Tkˈwal Diosqiˈn; qalaˈ Tkˈwal Ichin. Ex tuˈn ikyjo, ma tzaj tqˈoˈn wokliˈn tuˈn nkawiˈn tibˈaj tkyaqil. 	 Tena amempa mamlaka ya kuhukumu kwa sababu yeye ni Mwana wa Mtu.


O xiˈy toj, ex o kaniˈn toj tnam Siracusa. Oxe qˈij o kyija antza. 	 Tulifika katika mji wa Sirakusa, tukakaa hapo kwa siku tatu.


Ax qˈijjo tetz Jesús tojjo ja, ex kubˈ qe ttzi nijabˈ. 	 Siku hiyohiyo, Yesu alitoka katika ile nyumba, akaenda na kuketi kando ya ziwa.


N‑el tiˈn kyoklin nmaq kawil, ex nxi tqˈoˈn kye a ntiˈ kyoklin. 	 amewashusha wenye nguvu kutoka vitu vyao vya enzi, akawakweza wanyenyekevu.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx xiˈ Jesús kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin twiˈ wutz Olivos, xinin twutzjo tnejil ja te naˈbˈl Dios. Teˈ kykanin, kubˈ qe Jesús, me ayetzin Pegr, Santyaw, Juan exsin Andrés, xi kyqanin kyjunalx: 	 Yesu alipokuwa ameketi juu ya mlima wa Mizeituni akielekea Hekalu, Petro, Yakobo, Yohane na Andrea wakamwuliza kwa faragha,


Quˈn nyaqe kyeˈ kchi yolil, qalaˈ ate Xewbˈaj Xjan, a T‑xew kyMaˈn, k‑yolil kyiˈja. 	 Maana si ninyi mtakaosema, bali ni Roho wa Baba yenu asemaye ndani yenu.


Tzajtzin ttzaqˈwin Abrahamtz: Qa kykyˈeˈ tuˈn t‑xi kynimiˈn jniˈ tzˈibˈin taˈye tuˈn Moisés ex kyuˈn yolil Tyol Dios, mixla tuˈn jatz anqˈin jun kyimnin, nlay txi kyinimiˈn a kxel qˈmaˈn kye. 	 Naye Abrahamu akasema: Kama hawawasikilizi Mose na manabii, hawatajali hata kama mtu angefufuka kutoka wafu."


Qalaˈ bˈantla tuˈn tkubˈ kynajsiˈn til, ex tuˈn kynimsiˈn tkˈuˈj, tuˈntzintla mi kubˈ numje tuˈn txqan bˈis. 	 Iliyobakia ni afadhali kwenu kumsamehe mtu huyo na kumpa moyo ili asije akahuzunika mno na kukata tamaa kabisa.


Noqit a t‑xtalbˈil qAjaw Jesucrist kyibˈaja kykyaqila. Ikyxitjo. 	 Tunawatakieni nyote neema ya Bwana wetu Yesu Kristo.


Me metzin teˈ Tyol Dios tzunxtaq nchˈiy teˈ tyolajtz toj tkyaqil twutz txˈotxˈ. 	 Neno la Mungu likazidi kuenea na kukua.


Teˈ kyaj angel toj kyaˈj, ayetziˈn kyikˈlel i bˈaj jaw yolin kyxolile ex kyqˈma: Qoˈqe Belén lol teˈ ma bˈaj, a ma tzaj tqˈmaˈn Dios qe. 	 Baada ya hao malaika kuondoka na kurudi mbinguni, wachungaji wakaambiana: "Twendeni moja kwa moja mpaka Bethlehemu tukalione tukio hili Bwana alilotujulisha."


Kyxoltziˈn xjal, i kanin junjun Parisey, tuˈn t‑xi kyqanin jun tumil, tzeˈn tten tuˈn tkubˈ tzˈaq toj til tiˈjjo t‑xnaqˈtzbˈil. Chi chiˈ kyjaluˈn: ¿Wenpetzila, tuˈn tkubˈ tpaˈn jun ichin tibˈ tukˈa t‑xuˈjil? 	 Basi, Mafarisayo wakamwendea, na kwa kumjaribu wakamwuliza, "Je, ni halali mtu kumpa talaka mkewe?"


Ex ayetziˈn kˈwalbˈaj, kyniminqekutzinjiˈy tyol kytatiˈy toj tkyaqil, quˈn atzin ntzalaj Diosjo tiˈj. 	 Enyi watoto, watiini wazazi wenu daima maana hiyo humpendeza Bwana.


Tzaj ttzaqˈwin Jesús: Kˈwelix wakˈsin chˈin pan, ex anqe kxel nqˈoniˈy, atziˈn. Ikytziˈn, kux takˈsin jun piẍ pan toj laq, exsin xi tqˈoˈn te Judas Iscariot, a tkˈwal Simun. 	 Yesu akajibu, "Yule nitakayempa kipande cha mkate nilichochovya katika sahani, ndiye." Basi, akatwaa kipande cha mkate, akakichovya katika sahani, akampa Yuda, mwana wa Simoni Iskarioti.


Quˈn qa ma kyˈixbˈe jun tnej qxmilil, kykyaqilxjo txqantl ktnaˈbˈil kyixkˈoj. Ex qa ma txi kyqˈoˈnxjal jun nimsbˈil tiˈj jun tnej qxmilil, kykyaqilxjo txqantl nchi tzalaj junx. 	 Kama kiungo kimoja kinaumia viungo vyote huumia pamoja nacho. Kiungo kimoja kikisifiwa viungo vingine vyote hufurahi pamoja nacho.


Ex attaq jun yol tzˈibˈink tibˈajxi twiˈ, a ikytaq ntqˈmaˈn kyjaluˈn: Ate Jesúsjo, a Nmaq Kawil kye aj Judiy. 	 Vilevile maandishi haya yalikuwa yameandikwa na kuwekwa juu yake: "Huyu ndiye Mfalme wa Wayahudi."


Tzajtzin ttzaqˈwiˈn yabˈ: Ay Tata, mix aˈl jun mojil weˈ, tuˈn nkuˈxa toj tkubˈil aˈ, aj tjaw yekj. Ajtzin tjaw yekjjo aˈ, waja tuˈn t‑xi nxoˈn wibˈa toj, me junxil nxi t‑xoˈn tibˈ nej. 	 Naye akajibu, "Mheshimiwa, mimi sina mtu wa kunipeleka majini wakati yanapotibuliwa. Kila nikijaribu kuingia, mtu mwingine hunitangulia."


Ex bˈeˈx kyimljo qya. 	 Baada ya ndugu hao wote kufa, akafa pia yule mama.


Me xi ttzaqˈwin Jesús: Ay qya, ¿Tiˈ qaj tiˈjjo lo? Quˈn naˈmx tpoˈn ambˈil tuˈn t‑xi xkye waqˈiˈn. 	 Yesu akamjibu, "Mama, usiniambie la kufanya. Saa yangu bado."


Quˈn atzin nim kyil nyakuj ma jaw chˈuqit tzmax toj kyaˈj. Ex ma tzaj tqˈoj Dios tiˈj kyil. 	 Kwa maana dhambi zake zimekuwa nyingi mno, zimelundikana mpaka mbinguni, na Mungu ameyakumbuka maovu yake.


Ikytziˈn nchi bˈaj kubˈe t‑xnaqˈtzintaqjo t‑xnaqˈtzbˈil tukˈa techil tiˈchaqku tiˈ. Noqtaq nbˈaj kubˈ tyolin tuˈn tbˈajel kynikyˈxjal te. 	 Yesu aliwahubiria ujumbe wake kwa mifano mingine mingi ya namna hiyo; aliongea nao kadiri walivyoweza kusikia.


Tuˈn ikyjo, ax Dios kyij tzaqpinkye tuˈn kybˈinchinte tkyaqiljo a npon kykˈuˈj tiˈj. Ex el naj kytxˈixew tuˈn kybˈinchin tkyaqil wiq aj pajil jun tukˈa juntl. 	 Kwa sababu hiyo, Mungu amewaacha wafuate tamaa mbaya za mioyo yao na kufanyiana mambo ya aibu kwa miili yao.


Xitzin ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: Mina, quˈn alkye teˈ k‑okil ttzyuˈn ttzˈutzˈ wakx tuˈn taqˈnin, exsin oˈkxsa nkyimexi tiˈjxi, ntiˈ te xjal lo tajbˈin tuˈn taqˈin toj Tkawbˈil Diosch. 	 Yesu akamwambia, "Yeyote anayeshika jembe tayari kulima na huku anaangalia nyuma, hafai kwa Ufalme wa Mungu."


Ex kyxoljo tyajil Zabulón, kabˈlajaj mil; ex kyxoljo tyajil Jse, kabˈlajaj mil; ex kyxoljo tyajil Benjamín, kabˈlajaj mil. 	 kabila la Zabuloni, kumi na mbili elfu; kabila la Yosefu, kumi na mbili elfu, na kabila la Benyamini, kumi na mbili elfu.


Quˈn mix jaˈ xi tqˈmaˈn te Dios te jun angel, tzeˈnku xi tqˈmaˈn te Jesús kyjaluˈn: Ma tzˈoka te nkˈwala jaˈlin. Ex ntiˈ xi tqˈmaˈn te jun angel: Ayiˈn weˈ manbˈaj tey, ex a te kˈwalbˈaj wey, tzeˈnku xi tqˈmaˈn te Jesús. 	 Maana Mungu hakumwambia kamwe hata mmoja wa malaika wake: "Wewe ni Mwanangu; Mimi leo nimekuwa Baba yako." Wala hakusema juu ya malaika yeyote: "Mimi nitakuwa Baba yake, naye atakuwa Mwanangu."


Nimx Judiy i bˈinte qa antza taˈye Jesús toj tnam Betania, ex bˈeˈx i bˈaj xiˈ antza lolte Jesús tukˈax Lázaro, a otaq jaw anqˈintl tuˈn Jesús kyxol kyimnin. 	 Wayahudi wengi walisikia kwamba Yesu alikuwa Bethania. Basi, wakafika huko si tu kwa ajili ya kumwona Yesu, ila pia wapate kumwona Lazaro ambaye Yesu alimfufua kutoka wafu.


Me atzin kyxola, nya iky teˈ. Qalaˈ ankye teˈ taj tuˈn tok te nim toklin kyxola, il tiˈj tuˈn tajbˈin kye txqantl. 	 Lakini kwenu isiwe hivyo, ila anayetaka kuwa mkuu kati yenu, sharti awe mtumishi wenu.


Teˈ tnaˈnte Jesús otaq weˈ jun xjal tuˈn, aj meltzˈaj tiˈj, ex i ok tkaˈyin jniˈ xjal lipcheqektaq tiˈjile, ex xi tqanin kye: ¿Ankyeˈ s‑ok mikonte nxbˈaliˈn? chiˈ. 	 Yesu alitambua mara kwamba nguvu imemtoka. Basi akaugeukia ule umati wa watu, akauliza, "Nani aliyegusa mavazi yangu?"


Tuˈnpetziˈn, nlay tzˈel tpaˈn te xjaljo, a s‑ok tmujbˈin Dios. 	 Basi, alichounganisha Mungu, binadamu asitenganishe."


Ayetzin kyeˈ kynejil pale, jaw kyiˈn pwaq, ex kyqˈma: Mi kux mujbˈit teˈ pwaq luˈn toj kˈuˈbˈl oyaj toj tja Dios, quˈn ma tzˈokin te loqˈbˈil jun chwinqil, chi chiˈ. 	 Makuhani wakuu wakazichukua zile fedha, wakasema, "Haifai kuziweka katika hazina ya Hekalu kwa maana ni fedha za damu."


Kjapin bˈaj tkyaqiljo lo tuˈn Dios tojxix tqˈijil, quˈn oˈkx te Diosjo junchˈin at; kyˈiwlinxix tbˈi, ex nim toklin te Kawil, quˈn a Kawil tibˈaj tkyaqil kawil, ex a tAjaw Tkyaqil tibˈaj tkyaqil tajaw. 	 Kutokea kwake kutafanyika wakati ufaao uliopangwa na Mungu mwenye heri na aliye Mtawala pekee, Mfalme wa wafalme, na Bwana wa mabwana.


Atzaj teˈ tetz Pabl ex Silas toj tze, bˈeˈxsin i xiˈtz tzma tja Lidia. Tej kykanin antza, i nimsin kykˈuˈjjo nimil, a iteˈtaq antza. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx i xiˈ. 	 Paulo na Sila walitoka gerezani, wakaenda nyumbani kwa Ludia. Huko walionana na ndugu waumini na baada ya kuwatia moyo wakaondoka.


Tuˈnpetziˈn, alkye jun kxel waˈn teˈ wabˈj ex kxel kˈwan teˈ kˈwabˈj luˈn, ex nya toj tumil, at til tiˈj, quˈn n‑el tikyˈin t‑xmilil ex tchkyˈel qAjaw, a xi tqˈoˈn te chojbˈil il. 	 Kwa hiyo, kila aulaye mkate huo au kunywa kikombe cha Bwana bila kustahili, atakuwa na hatia dhidi ya mwili na damu ya Bwana.


Xiˈ tzˈibˈil tbˈi junx tukˈa Mariy, a tuˈn tmejetaq tukˈa, ex chˈixtaq tul tal. 	 Alikwenda kujiandikisha pamoja na mchumba wake Maria ambaye alikuwa mja mzito.


Nya wen tuˈn tyolbˈiˈn tiˈj juntl, quˈn ikytziˈn tzeˈnku jun xjal tokx jun ma tij tze toj twutz, exsin tajtz tuˈn tetz tiˈn jun tal netzˈ tzˈis toj twutz juntl tukˈa. ¿Tzeˈntzin tten tuˈn t‑xi tqˈmaˈn te termana: Yoˈnkutzin nej, tuˈn tetz wiˈn tzˈis toj twutza, ex mi naˈnl te tuˈn, qa at jun ma tij tze tokx toj twutza? 	 Kwa nini wakiona kibanzi kilicho jichoni mwa ndugu yako, na papo hapo huioni boriti iliyoko jichoni mwako?


Atzin jaˈlin, ojtzqiˈn quˈn, qa tkyaqiljo yol tzaluˈn nyolin qiˈj, a awo Judiyqo, quˈn ayetzin yol tzajninqe tojjo quˈj, a Tuˈjil Tyol Dios. Tuˈn ikyjo, ntiˈ jun qkolbˈil qibˈ twutz Dios, quˈn qkyaqil nqo bˈinchin il, ikytziˈn tzeˈnku ma qbˈi. Ex nya noq oˈkqox, qalaˈ tkyaqilxjal twutz txˈotxˈ at kyil, ex ntiˈ jun tumil te kykolbˈil kyibˈ twutz Dios. 	 Tunajua kwamba Sheria huwahusu walio chini ya Sheria hiyo, hata hawawezi kuwa na kisingizio chochote, na ulimwengu wote uko chini ya hukumu ya Mungu.


Quˈn jun paqx japin bˈaj te Dios Tyol twutz txˈotxˈ te jun majx. 	 maana, Bwana ataitekeleza upesi hukumu yake kamili juu ya ulimwengu wote."


Nchin yoliˈn kyukˈiy tukˈa jun yol nya kuj, tuˈn tel kynikyˈa te, quˈn tuˈn naˈm telxix kynikyˈa te t‑xilin lo. Quˈn ikytziˈn tzeˈnku ojtxe, xi kyqˈoˈn kyxmilila te bˈinchil il ex tkyaqil wiq nya bˈaˈn; exsin ikyxtzjo jaˈlin, kyqˈoˈnx kyxmilila te bˈinchil bˈaˈn, tuˈn kyoka tzˈaqle, ex tuˈn kyanqˈiˈn toj jun kychwinqil saqxix twutz Dios. 	 (Hapa natumia lugha ya kawaida ya watu kwa sababu ya udhaifu wenu wenyewe.) Kama vile wakati fulani mlivyojitolea ninyi wenyewe kutumikia uchafu na uhalifu kwa ajili ya uovu, vivyo hivyo sasa jitoleeni nafsi zenu wenyewe kutumikia uadilifu kwa ajili ya utakatifu.


Me oˈkx Lot klet kyxol, a jun ichin wentaq, quˈn ma tzaj tbˈis, teˈ tok tkaˈyin kychwinqiljo xjal aj ilqe. 	 Alimwokoa Loti, mtu mwema, ambaye alisikitishwa sana na mwenendo mbaya wa watu hao waasi.


Ex tojxjo Najbˈil Xjanxix attaq juntl meẍ, a bˈinchinxix wen tukˈa taˈl qˈanpwaq, jaˈ nkubˈe patit storak te Dios; ex attaq jun kax, ex ikyxjo bˈinchinxix wen tukˈa taˈl qˈanpwaq, te yekˈbˈilte qa otaq bˈant tiˈj, tuˈn kykyijxjal toj wen tukˈa Dios. Tojjo kax anetziˈn, attaq jun xar bˈinchin tukˈa qˈanpwaq, a jaˈ tkuˈxetaq jun piẍ maná, a tzaj tqˈoˈn Dios kyexjal, tej kybˈet toj tzqij txˈotxˈ ojtxe. Ex axsi tkuˈxetaqjo ttze Aarón, a ẍok twiˈ, a at t‑xul, junx kyukˈa tzˈlan abˈj, jaˈ tzˈibˈineˈ lajaj tkawbˈil Dios. 	 Humo mlikuwa na madhabahu ya dhahabu kwa ajili ya kufukizia ubani, na Sanduku la Agano, ambalo lilikuwa limepakwa dhahabu pande zote, na ndani yake mlikuwa na chungu cha dhahabu kilichokuwa na mana; fimbo ya Aroni iliyokuwa imechanua majani, na vile vibao viwili vilivyoandikwa agano.


Tzmataq nyolin Jesús, teˈ tul Judas, a jun t‑xnaqˈtzbˈin. Ex lipcheqektaq txqan xjal tiˈj, qˈimile jniˈ kykxbˈil, a at kyste te bˈiˈybˈil, ex jniˈ kytze te kybˈujbˈil. Aye xjal luˈn otaq chi tzaj kychqˈoˈn kynejil pale, exqetziˈn xnaqˈtzil tiˈjjo ojtxe kawbˈil, ex kyuˈn nejinel kyxol aj Judiy. 	 Yesu alipokuwa bado anasema, Yuda, mmoja wa wale kumi na wawili, akafika pamoja na umati wa watu wenye mapanga na marungu. Watu hao walikuwa wametumwa na makuhani wakuu, walimu wa Sheria na wazee.


Ex atzin jun kyxoljo kyaje ajbˈil twutz tqˈuqbˈil Dios, xi tqˈoˈn teyile junjun wuq angel jun laq bˈinchin tuˈn qˈanpwaq, nojnin tuˈn tyabˈ twiˈ Dios, a itzˈx te jun majx. 	 Kisha, mmojawapo wa vile viumbe vinne akawapa hao malaika saba mabakuli ya dhahabu yaliyojaa ghadhabu ya Mungu, aishiye milele na milele.


Tej tbˈinte Ananías ikyjo, tqˈma: WAjaw, ilaˈ o yolin tiˈjjo ichin anetziˈn, ex tiˈjjo tkyaqil nya bˈaˈn o bˈant tuˈn toj Jerusalén, a xjan Ttanima. 	 Lakini Anania akajibu, "Bwana, nimesikia habari za mtu huyu kutoka kwa watu wengi; nimesikia juu ya mabaya aliyowatendea watu wako huko Yerusalemu.


Me ante tajaw aqˈuntl xi tqˈmaˈn: Mina, quˈn qa ma jatz xbˈoqitjo nya wen kˈul jaˈlin, aku jatz lipe triy tiˈj. 	 Naye akawajibu, La, msije labda mnapokusanya magugu, mkang'oa na ngano pia.


Ikytzin tzeˈnku nkyqˈmaˈn: Tzaqpiˈnqo tuˈn tkubˈ qbˈinchin noq alkyex qaj. Me te weˈy, nya tkyaqil at tajbˈin. Ex qa tzaqpiˈnqo tuˈn tkubˈ qbˈinchin noq alkyex qaj, me nlay txi nqˈoˈn wibˈa tuˈn tkubˈ wiˈja tuˈn tajbˈil nxmilila. 	 Mtu anaweza kusema: "Kwangu mimi kila kitu ni halali." Sawa; lakini si kila kitu kinafaa. Nakubali kwamba kila kitu ni halali kwangu lakini sitaki kutawaliwa na kitu chochote.


Ex noqit mi xjatz anqˈin te Crist, ntiˈxitla tajbˈiˈn qyola, ex ntiˈxitla tajbˈin kynimbˈila. 	 na kama Kristo hakufufuka, basi mahubiri yetu hayana maana na imani yenu haina maana.


¿Me jaˈtzin ẍi tzaje jyol qˈoj lo qa nya axsa ẍi exa qxol? Me nyala te nimilqextaq. Quˈn noqit qukˈaqextaq, mitla ẍi extz qxol. Me ma bˈajjo ikyjo tuˈntzin tyekˈit‑xix wen, qa aye nyakuj nimil, mi tzˈok te twutzxix Ttanim Dios. 	 Watu hao wametokea kati yetu lakini hawakuwa kweli wa kwetu na ndiyo maana walituacha; Kama wangalikuwa wa kwetu, wangalibaki nasi. Lakini waliondoka, wakaenda zao, kusudi ionekane wazi kwamba hawakuwa kamwe wa kwetu.


Me metziˈn, qa a te Dios ntzaj qˈonte weˈ wipin, tuˈn kyetzjo taqˈnil tajaw il wuˈn toj kyanmin xjal, tzˈelkutzin kynikyˈtza te, a qa ma tzuljo Tkawbˈil Dios kyxola. 	 Lakini ikiwa ninawafukuza pepo kwa uwezo wa Mungu, basi jueni kwamba Ufalme wa Mungu umekwisha fika kwenu.


Ex nkyqˈmaˈn xjal luˈn qa ojtzqiˈn Dios kyuˈn, me tukˈa kybˈinchbˈin n‑ele qnikyˈ tiˈj, qa nya twutzxjo kyyol. Quˈn aye xjal luˈn manyor ikyˈilqe, ex mibˈin chi nimin, ex ntiˈ kyaj tuˈn kybˈinchinte jun tiˈ, a wen. 	 Watu kama hao hujidai kwamba wanamjua Mungu, lakini kwa matendo yao humkana. Ni watu wa kuchukiza mno na wakaidi, hawafai kwa jambo lolote jema.


Ex xi tqˈmaˈn Jesús: Quˈn ikytziˈn, ayetziˈn ntiˈ kyoklin kywutzxjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ, kchi okil te tnejil. Ex ayetziˈn iteˈk te tnejil jaˈlin, kchi okil te tchˈibˈil. 	 Yesu akamaliza kwa kusema, "Hivyo, walio wa mwisho watakuwa wa kwanza na wa kwanza watakuwa wa mwisho."


Tzaj kyiˈn bur tukˈaxjo tal tal, bˈaj jax kyqˈoˈn kytxoˈw tibˈaj, exsin jax qe Jesús tibˈaj. 	 Wakamleta yule punda na mtoto wake, wakatandika nguo zao juu yao na Yesu akaketi juu yake.


a mix xaye tchikyˈbˈin kywutzxjal ojtxe. Me atzin jaˈlin, ma tzaj tyekˈin Dios, tuˈn Xewbˈaj Xjan, kyejo xjan tsanjil Jesús, exqetziˈn xjan yolil Tyol Dios, aye i kˈmonte Tyol. 	 Zamani watu hawakujulishwa siri hiyo; lakini sasa Mungu amewajulisha mitume na manabii wake watakatifu kwa njia ya Roho.


Ex mi chi bˈaj kyˈaˈjiˈn tzeˈnku kye junjun aj Israel, ex tuˈn ikyjo, bˈeˈx kyim 23,000 toj junx qˈij. 	 Wala tusizini kama baadhi yao walivyozini, wakaangamia siku moja watu ishirini na tatu elfu.


Ex xi nbˈiˈn tqˈajqˈojil t‑altar Dios, a tqˈma: Ikytziˈn Tata Dios, a nimxix tipiˈn. Ma kawiˈn tukˈa tumil twutzxix ex tzˈaqlexix. 	 Kisha nikasikia sauti madhabahuni ikisema, "Naam, Bwana Mungu Mwenye Uwezo! Hukumu zako ni za kweli na haki!"


Xi ttzaqˈwin angel te: ¡Ayiˈn Gabriel! Nchin ajbˈiˈn te Dios. Ma chin tzaj tchqˈoˈn yolil tukˈiy, ex qˈmalte tqaniljo luˈn tey. 	 Malaika akamjibu, "Mimi ni Gabrieli, nisimamaye mbele ya Mungu, na nimetumwa niseme nawe, nikuletee hii habari njema.


Ma qo chinbˈiˈn kyukˈa xux, tuˈntzintla qsaqchan, ex tuˈn kytzalaja, ex tuˈn kybˈixiˈn, me mi ẍi bˈixiˈn. Tuˈnpetziˈn, ma txi qbˈitziˈn bˈitz te bˈisbˈajil, tuˈntzintla qsaqchan, ex tuˈn kyoqˈa, me mix aˈl s‑oqˈ. ¿Tiˈxsin kyajtza? chi chiˈ. 	 Tumewapigieni ngoma lakini hamkucheza; tumeimba nyimbo za huzuni lakini hamkulia!


Ayetziˈn taqˈniljo tajaw awal bˈeˈx i xiˈ qˈmalte, ex xi kyqˈmaˈn: Tata, ¿Mixsin ja tskˈoˈn toj tijaja, tej tok tawaˈn? Quˈn ¿Jaˈtzin saje jun wiq kˈul toj ikyjo tzeˈnku triy? 	 Watumishi wa yule mwenye shamba wakamwendea, wakamwambia, Mheshimiwa, bila shaka ulipanda mbegu nzuri katika shamba lako. Sasa magugu yametoka wapi?


Tzaj tqˈmaˈn weˈy: ¡Cornelio! Ma tzaj bˈiˈn tkubˈsil twutza tuˈn Dios, ex ma tzaj naˈn tkyaqiljo tmojbˈila kye yaj. 	 akasema: Kornelio! Sala yako na sadaka zako kwa maskini vimekubaliwa na Mungu.


¿Ma nimxixnajtzintl te toklin tzeˈnku qtzan qtaˈẍa Abraham junx kyukˈa jniˈ yolil Tyol Dios ojtxe, a o chi kyim? ¿Ankyenaj tetza toj twutza? 	 Je, unajifanya mkuu zaidi kuliko baba yetu Abrahamu ambaye alikufa? Hata na manabii walikufa. Wewe unajifanya kuwa nani?"


Quˈn ayetzin kye nejinel twutz txˈotxˈ, mi s‑el kynikyˈ te, quˈn noqit maˈy, mitla xkubˈ kybˈyoˈn tAjaw Tkyaqil twutz cruz, a nqoptzˈaj jaˈlin toj kyaˈj. 	 Ni hekima ambayo watawala wa dunia hii hawakuielewa; maana wangalielewa, hawangalimsulubisha Bwana wa utukufu.


Alkye jun xjal tjoy ttxolil tzeˈn tten, tuˈn tkubˈ tzˈaq jun muchˈ kˈwal tiˈj tnimbˈil wiˈja, wenpetla te te, tuˈn tok tkˈloˈn jun abˈj te chebˈl triy tiˈj tqul, exsintla xi t‑xoˈn tibˈ toj aˈ, tuˈn tkyim. 	 "Mtu yeyote atakayemfanya mmoja wa hawa wadogo wanaoniamini atende dhambi, ingekuwa afadhali kwa mtu huyo kufungiwa shingoni mwake jiwe kubwa la kusagia na kutupwa baharini.


Kˈaˈ txi qqˈmaˈn kyeˈy tuˈntzin tel kynikyˈ kykyaqilxjal aj Israel, qa oˈkx tiˈj tipin tbˈi Jesucrist te Nazaret ma qˈanit teˈ ichin lo waˈl kywutza. Atzin Jesús, axj kubˈ kybˈyoˈn twutz cruz, ma jaw anqˈin juntl majl tuˈn Dios. 	 basi, ninyi na watu wote wa Israeli mnapaswa kujua kwamba mtu huyu anasimama mbele yenu leo, mzima kabisa, kwa nguvu ya jina lake Yesu wa Nazareti ambaye ninyi mlimsulubisha, lakini Mungu akamfufua kutoka wafu.


Kykyaqilxjal i bˈaj waˈn, ex bˈaj noj kykˈuˈj wen. Atzaj teˈ kybˈaj waˈn, jaw qskˈoˈn jniˈ tbˈuchil, ex jaw noj kabˈlajaj chiˈl. 	 Watu wote wakala, wakashiba. Kisha wanafunzi wakakusanya mabaki, wakajaza vikapu kumi na viwili.


Jawtzin tiˈn Jesús twutz, exsin xi tkaˈyintz toj kywutz t‑xnaqˈtzbˈin, exsin xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Kyˈiwlinqexix kyeˈ, a ayiˈy yajqiˈy jaˈlin, quˈn at kyokliˈn tiˈjjo Tkawbˈil Dios. 	 Yesu akawageukia wanafunzi wake, akasema: "Heri ninyi mlio maskini, maana Ufalme wa Mungu ni wenu.


Me mi ẍin ula noq tuˈn njaw kynimsiˈn; me metzin te Dios, taj teˈ tuˈn njaw nimsita. Ex aku kkawil kyibˈaja, ayiˈy nchi el iˈjlin weˈy. 	 Mimi sijitafutii utukufu wangu mwenyewe; yuko mmoja mwenye kuutafuta utukufu huo, naye ni hakimu.


Mi kubˈ kychmoˈnjiˈy kyqˈinimila tzaluˈn twutz txˈotxˈ, a jaˈ taˈye pokˈ tuˈn tyuchˈj, ex jaˈ aku tzˈoke jun tiˈ kyiˈj, ex a jaˈ aku chi okxi ileqˈ elqˈilte. 	 "Msijiwekee hazina hapa duniani ambako nondo na kutu huharibu, na wezi huingia na kuiba.


Tkyaqilxjal nchi jyoˈntaq tiˈj Jesús toj tnejil ja te naˈbˈl Dios, ex nxi kyqanintaq kyxolx: ¿Tzeˈntzin kye toj kywutz? ¿Jawilpela toj nintz qˈij mo minaj? 	 Basi, wakawa wanamtafuta Yesu; nao walipokusanyika pamoja Hekaluni wakaulizana, "Mwaonaje? Yaonekana kwamba haji kabisa kwenye sikukuu, au sivyo?"


Attaq jun xjal, minataql nbˈant tyolin, tuˈn otaq tzˈokx jun taqˈnil tajaw il toj tanmin. Me atzaj teˈ tetz qˈiˈn toj tanmin tuˈn Jesús, bˈeˈx bˈantl tej xjal tyolin. Tuˈnpetziˈn, nimx i jaw kaˈylajxjal tuˈn ikyjo. 	 Siku moja Yesu alikuwa anamfukuza pepo aliyemfanya mtu mmoja kuwa bubu. Basi, huyo pepo alipomtoka, yule mtu akaweza kuongea hata umati wa watu ukashangaa.


Ex i kubˈsin kywutz te Jesús, tuˈn mina chi exetaq tlajoˈn toj ttxˈotxˈ Gerasa, quˈn noq tuˈn kykyˈeˈtaq cheˈx antza. 	 Kisha akamsihi Yesu asiwafukuze hao pepo katika nchi ile.


Atzaj teˈ tbˈaj tqˈmaˈn Jesúsjo jniˈ yol lo, ayetzaj jniˈ xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil exqetziˈn Parisey nimx kyqˈoj tzaj. Tuˈntziˈn, bˈeˈx i ok ten qanilte noq tiˈchaqku tiˈ, 	 Alipokuwa akitoka pale, wale Mafarisayo na walimu wa Sheria wakaanza kumshambulia vikali na kumsonga kwa maswali mengi


Quˈn tej nteˈn kyukˈiy, ntiˈtaq juntl t‑xilin nyola, qalaˈ oˈkxjo tiˈj Jesucrist ex tiˈjjo tkyimlin twutz cruz. 	 Nilipokuwa kwenu niliamua kutojua chochote kile isipokuwa tu kumjua Yesu Kristo; naam, Kristo aliyesulubiwa.


Tuˈnpetziˈn, aye nimil, a nkubˈ kynimin tkawbˈil Dios, il tiˈj tuˈn kyweˈxix kuj toj kynimbˈil. 	 Kutokana na hayo, ni lazima watu wa Mungu, yaani watu wanaotii amri ya Mungu na kumwamini Yesu, wawe na uvumilivu.


Ex qˈolbˈinxa Prisca ex Aquila, ex tkyaqiljo iteˈ toj tja Onesíforo. 	 Wasalimu Priska na Akula, pamoja na jamaa ya Onesiforo.


Twutzxix nyola erman, ex ojtzqiˈn wuˈn qa lu Crist nbˈin wiˈja: Ntiˈ jun xjal toj tkyaqil txˈotxˈ te Acay aku qˈmante qa ma tzˈonin wiˈja, ex qa nya twutzx nyola. 	 Naahidi kwa ule ukweli wa Kristo ulio ndani yangu, kwamba hakuna kitakachoweza kunizuia kujivunia jambo hilo popote katika Akaya.


Tuˈnpetziˈn, teyile junjun tuˈn t‑xpichˈin tiˈj tchwinqil, qa at jun tkyˈi twutz Dios, a naˈmxtaq twaˈn ex tkˈwan tiˈjjo Xjan Wabˈj. 	 Basi, kila mtu ajichunguze mwenyewe kwanza, ndipo ale mkate huo na anywe kikombe hicho;


Twutzx tetz tkyaqil il, nya wen twutz Dios, me tuˈn Jesús, at il, a mi nqox tiˈn toj kyimin. 	 Kila tendo lisilo adilifu ni dhambi, lakini kuna dhambi isiyompeleka mtu kwenye kifo.


Qalaˈ, chi okxa wen, bˈunin kyanmiˈn jun tukˈa juntl. Kynajsinkuy kyila kyxola, tzeˈnku te Dios ma kubˈ tnajsin kyila tuˈn Crist. 	 Muwe na moyo mwema na wenye kuhurumiana; kila mmoja na amsamehe mwenzake kama naye Mungu alivyowasamehe ninyi kwa njia ya Kristo.


Atziˈn jaˈlin, chˈix nmeltzˈaja tukˈiy toj kyaˈj. Qˈontziˈn wokliˈn tkˈatza, tzeˈnkuxjo wokliˈn, a attaq tukˈiy atxix te tnejil. 	 Sasa, Baba, nitukuze mbele yako kwa ule utukufu niliokuwa nao kabla ya kuumbwa ulimwengu.


Ataqtzin teˈ Elí, kˈwalbˈajtaq teˈ te Matat, a tkˈwaltaq Leví, a tkˈwaltaq Melkí, a tkˈwaltaq Jana, a tkˈwaltaq Jse. 	 Heli alikuwa mwana wa Mathati, mwana wa Lawi, mwana wa Melki, mwana wa Yanai, mwana wa Yosefu,


A Dios o jaw skˈoˈnqe tuˈn qok te tzˈaqle twutz. ¿Ma atpela jun aku txi patinqe? 	 Ni nani atakayewashtaki wateule wa Mungu? Mungu mwenyewe huwaondolea hatia!


I xiˈtzintz jaˈ iteˈtaqjo kynejil pale exqetziˈn nim kyoklin kyxol Judiy, ex xi kyqˈmaˈn: Ma kubˈ qkˈluˈn qeˈ qyol twutz Dios, qa ntiˈ chˈin kxel qwaˈn, aj qa naˈmxtaq tkyim Pabl quˈn. 	 Basi, walikwenda kwa makuhani wakuu na wazee, wakasema, "Sisi tumeapa kwamba hatutaonja chochote kwa vinywa vyetu mpaka hapo tutakapokuwa tumemuua Paulo.


ex xi tqanin jun uˈj tuˈntzintla at toklin, aj t‑xiˈ kyojjo ja te naˈbˈl Dios toj tnam te Damasco, jyolkye ichin ex qya nimil, tuˈn kytzaj tiˈn, ex tuˈn kyokx tqˈoˈn toj tze toj Jerusalén. Ex bˈeˈx xiˈ antza. 	 akaomba apatiwe barua za utambulisho kwa masunagogi ya Kiyahudi kule Damasko, ili akikuta huko wanaume au wanawake wanaofuata Njia ya Bwana, awakamate na kuwaleta Yerusalemu.


Quˈn luˈ Kawil kkawil kyibˈaj xjal tzeˈnku jun aj triyil, a qˈiˈn ma nim tze toj tqˈobˈ te xtulbˈil triy. Ex k‑elix tpaˈn kykyaqilxjal wen kyxoljo nya wen, ikyxjo tzeˈnku jun xjal, aj t‑xtulin triy, ex k‑elil tpaˈn paj tiˈj. Ex kchi xel tkˈleˈn nimil toj kyaˈj tzeˈnku tuˈn tkux tkˈuˈn triy toj ttxˈutxˈ. Me ayetzin nya nimil, ikyxjo tzeˈnku paj, ok kchi kˈwel tpatin tukˈa qˈaqˈ, a mixla k‑yupjilx. 	 Yeye ni kama mtu anayeshika mikononi mwake chombo cha kupuria nafaka, aipure nafaka yake, akusanye ngano ghalani mwake, na makapi ayachome kwa moto usiozimika."


Ex ikyxjo kyqˈolbˈinxa Filólogo, Julia ex Nereo tukˈax tanebˈ Olimpas, ex jniˈ kykyaqil nimil iteˈ kyukˈa. 	 Nisalimieni Filologo na Yulia, Nerea na dada yake, na Olumpa, pamoja na watu wote wa Mungu walio pamoja nao.


Atziˈn jaˈlin, ok kˈwel kawin tuˈn tAjaw Tkyaqil. Ok kyjela moẍ, ex nlay tlontejiy tspikyˈemil qˈij toj ilaˈ qˈij. Texixjo or anetziˈn, bˈeˈx kyij Elimas moẍ, ex jyon tiˈj jun aˈla, tuˈn t‑xi xkoˈn. 	 Sasa, mkono wa Bwana utakuadhibu: utakuwa kipofu na hutaweza kuuona mwanga wa jua kwa kitambo." Mara kila kitu kikawa kama ukungu na giza kwake, akaanza kwenda huku na huku akitafuta mtu wa kumshika mkono amwongoze.


Mix aˈl juntl te xmeltzˈaj nimsil tbˈi Dios, qalaˈ oˈkxl teˈ bˈetin xjal lo. 	 Hakupatikana mwingine aliyerudi kumtukuza Mungu ila tu huyu mgeni?"


Bˈeˈx i nejjo nimil lo qwutza, ex o kubˈ kyyoˈn tzma Troas. 	 Hao walitutangulia na kutungojea kule Troa.


Toj tbˈanil oke kaˈyiniˈy qkyaqilxa kyuˈn xjal najleqetaq antza, ex tuˈn tzuntaq nkubˈ jbˈal, ex nimku cheˈw, bˈeˈx kubˈ kykchoˈn qˈaqˈ, exsin o xi txkoˈntza kykˈatz. 	 Wenyeji wa hapo walikuwa wema sana kwetu. Mvua ilikuwa inaanza kunyesha na kulikuwa na baridi, hivyo waliwasha moto, wakatukaribisha.


Quˈn kyxol xjal nya nimil, ayex itzˈinbˈaj kchi kˈwel bˈyonte itzikybˈaj, mo ayeˈ itzikybˈaj kyiˈj itzˈinbˈaj. Ayex chi xel qˈonte kykˈwal toj kyimin, ex ikyqex kˈwalbˈajjo ayex chi okil meltzˈaj kyiˈj kytata, ex chi xel kyqˈoˈn tuˈn kykyim. 	 "Ndugu atamsaliti ndugu yake auawe, na baba atamsaliti mwanawe, nao watoto watawashambulia wazazi wao na kuwaua.


Tuˈnpetziˈn, chin kubˈsin nwutza kyeˈy, tuˈn mi chi numjiˈy tuˈn tpaj tkyaqiljo n‑ikyˈx wuˈn, noq tuˈn tel kynikyˈa tiˈj Tbˈanil Tqanil, quˈn atzin yol lo, atzin kytzaljbˈiljiˈy. 	 Kwa hiyo, nawaombeni msife moyo kwa sababu ya mateso ninayopata kwa ajili yenu, maana hayo ni kwa ajili ya utukufu wenu.


Tbˈajlinxiˈ uˈjin uˈj, xi tqanin Félix te, jaˈtaq tzajnin Pabl. Atzaj teˈ tbˈinte, qa te Ciliciataq, 	 Felisi alipoisoma hiyo barua aliwauliza Paulo ametoka mkoa gani. Alipofahamishwa kwamba alikuwa ametoka mkoa wa Kilikia,


Quˈn qa ikyjo, nlayxpen bˈanttz tuˈn tmojin tiˈj ttata ex tiˈj tnana, chi chijiˈy. Quˈn ma kyij kytzaqpinjiˈy Tkawbˈil Dios, noq tuˈn kyxi lipekuy tiˈjjo kyeˈ kyxnaqˈtzbˈin. 	 basi, hapaswi tena kumheshimu baba yake! Ndivyo mnavyodharau neno la Mungu kwa kufuata mafundisho yenu wenyewe.


Quˈn aye xjal, a ma chi ul kyiˈn tzaluˈn, nya ma chi jaw yolbˈin kyeˈ tiˈj qdios ex tiˈjjo ja te naˈbˈlte. 	 Mmewaita watu hawa hapa ingawaje hawakuikufuru nyumba ya mungu wala kumtukana mungu wetu wa kike.


Exla qa at lajaj mil xjal xnaqˈtzil kyeˈy tiˈj Crist, me ayin weˈ tzeˈnku kytatiˈy, quˈn tuˈn Tbˈanil Tqanil kolbˈil xi nqˈmaˈn kyeˈy, ma chi itzˈjiˈy toj kynimbˈila tiˈj Crist, a Jesús. 	 Maana hata kama mnao maelfu ya walezi katika maisha yenu ya Kikristo, baba yenu ni mmoja tu, kwani katika maisha ya Kikristo mimi ndiye niliyewazaeni kwa kuihubiri Habari Njema.


Ex ikyqexjo t‑xnaqˈtzbˈin, bˈeˈx i jaw kaˈylaj, teˈ kybˈin teˈ ikyjo. Xi tqˈmaˈn Jesús kye: Nkˈwal, kujx teˈ tuˈn tokx jun xjal toj Tkawbˈil Dios. 	 Wanafunzi walishangazwa na maneno yake. Yesu akawaambia tena, "Watoto wangu, ni vigumu sana kuingia katika Ufalme wa Mungu!


Aˈlchaqx kye jun xjaltz tzaj qˈoˈnte chˈin tiˈ kyeˈy, iˈchaqx noq jun tal pulbˈil aˈ, quˈn tuˈn weqiˈy, twutzxix kxel nqˈmaˈn, ok ktzajil chjon teˈ tuˈn Dios. 	 Mtu yeyote atakeyewapeni kikombe cha maji ya kunywa kwa sababu ninyi ni watu wake Kristo, hakika hatakosa kupata tuzo lake.


Tuˈntziˈn, noq xi qˈmaˈn te kyjaluˈn: Lu tej tnaniy exqetziˈn titzˈin iteˈ peˈn, ex kyaj tuˈn kyyolin tukˈiy. 	 Yesu akapewa habari kwamba mama na ndugu zake walikuwa nje, wanataka kumwona.


Qalatzin kyeˈ, qa aj ttzaj tqanin kyxmilila juntl qya, ikynajla kye toj kywutz, tzeˈnku aj ttzaj tqanin kykˈuˈja chˈin twa; ex bˈaˈn tuˈn t‑xi kyqˈoˈn kyibˈa tzeˈnku kyaja, ex akula tzaj kyqˈmaˈn te kolbˈil kyibˈa, ¿Ma nyatzin n‑okin qwa te qkˈuˈj, ex atzin qkˈuˈj tzaj tqˈoˈn Dios te kˈuˈbˈl qwa? Me aye luˈn kchi bˈajil kykabˈil tuˈn Dios. Me nya ikyxjo tukˈa qxmilil. Quˈn nlay tzˈokjo qxmilil te kyˈaˈjil, qalaˈ te qAjaw, ex a qAjaw kyˈiwlilte qxmilil. 	 Unaweza kusema: "Chakula ni kwa ajili ya tumbo, na tumbo ni kwa ajili ya chakula." Sawa; lakini Mungu ataviharibu vyote viwili. Mwili wa mtu si kwa ajili ya uzinzi bali ni kwa ajili ya kumtumikia Bwana, naye Bwana ni kwa ajili ya mwili.


Ex ayetzin kyaje toj kaˈwnaq nejinel, a qˈuqleqetaq toj kyqˈuqbˈil twutz Dios, bˈeˈx i kubˈ mukˈe twutz txˈotxˈ, ex i kˈulin twutz. 	 Kisha wale wazee ishirini na wanne walioketi mbele ya Mungu katika viti vyao vya enzi, wakaanguka kifudifudi, wakamwabudu Mungu,


Quˈn noqx teˈ xqˈolbˈin weˈy, bˈeˈx xjaw yekjo wala tuˈn tzaljbˈil toj nkˈuˈja. 	 Nakwambia, mara tu niliposikia sauti yako, mtoto mchanga tumboni mwangu aliruka kwa furaha.


Te tnejil, mix ele qnikyˈa tiˈj tkyaqiljo lo, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin; me yajxi, tej tjax Jesús toj kyaˈj, bˈeˈx bˈaj ul julkˈaj toj qkˈuˈja tkyaqiljo tzˈibˈintaq tiˈj toj Tuˈjil Tyol Dios, ex ikyxixsin otaq bˈajjo. 	 Wakati huo wanafunzi wake hawakuelewa mambo hayo, lakini Yesu alipokwisha tukuzwa, ndipo walipokumbuka kwamba hayo yalikuwa yameandikwa juu yake, na kwamba watu walikuwa wamemtendea hivyo.


Exsin ikyxjo kyetza: Qa ma chi yoliˈn toj junxil yol, a ntiˈ ttxolil kywutz txqantl, ¿Tzeˈntzin tten tuˈn tel tnikyˈtzajiljo a nxi kyqˈmaˈn? Quˈn mix aˈl k‑elil tnikyˈ te, nyakuj noq toj kyqˈiqˈ nxi kyqˈmaniˈy. 	 Hali kadhalika na ninyi, kama ulimi wenu hausemi kitu chenye kueleweka, nani ataweza kufahamu mnayosema? Maneno yenu yatapotea hewani.


ex tjweˈyin ónice, ex tqaqin tuˈn cornelina, ex twuqin crisólito, exsin twajxaqiyin berilo, ex tbˈeljiyin topacio, ex tlajajin crisopraso, ex tjunlajajin jacinto, ex tkabˈlajajin amatista. 	 la tano sardoniki, la sita akiki, la saba krisolito, la nane zabarijadi, la tisa topazi, la kumi krisopraso, la kumi na moja yasinto, na la kumi na mbili amethisto.


Atzin jaˈlin, Timotey, ay nkˈwala, kxel woqxeninjiˈy nukˈbˈil lo tey: Tzˈokxit tilil tuˈn, tuˈn tbˈet‑xixa wen toj tnimbˈila ex tukˈa tnabˈla, tuˈntzin tjapin tuˈn, tzeˈnkuxjo yolajtz tiˈja ojtxe toj tbˈi qMan Dios. 	 Mwanangu Timotheo, nakukabidhi amri hii kufuatana na maneno ya unabii yaliyosemwa zamani juu yako. Yatumie maneno hayo yawe silaha yako katika kupigana vita vizuri,


Ex ikyxjo, a te Tkˈwal Dios wiˈbˈaj, quˈn nejinel te Ttanim qMan, a axjo t‑xmilil. Ex ate nej jatz anqˈin kyxol kyimnin, tuˈn tok toklin te tnejilxix kywutz kykyaqil. 	 Yeye ni kichwa cha mwili wake, yaani kanisa; yeye ni chanzo cha uhai wa huo mwili. Yeye ndiye mwanzo, mzaliwa wa kwanza aliyefufuliwa kutoka wafu, ili awe na nafasi ya kwanza katika vitu vyote.


Ayetzintza jaˈlin, chi yolinxa toj ttxolil, ex chi bˈet‑xa toj tumil, noq te jun yekˈbˈil tiˈj kynimbˈila; quˈn bˈiˈn kyuˈn qa kchi okila toj paˈbˈin twutz tkawbˈil Dios, ex ax kawbˈiljo ktzaqpil kyeˈy. 	 Basi, semeni na kutenda kama watu watakaohukumiwa kwa sheria iletayo uhuru.


Ex atziˈn bˈant tiˈj tuˈn, ex tqˈma te Abraham, a qxeˈchil kyjaluˈn, 	 Kiapo alichomwapia Abrahamu baba yetu, ni kwamba atatujalia sisi


Qalaˈ kychmomjiˈy kyqˈinimila toj kyaˈj, noq tuˈn kybˈinchbˈiˈn bˈaˈn, tzeˈnku taj Dios, quˈn nlaypen kubˈ pokˈix teˈ, nlay qˈayj, ex nlay tzˈex tuˈn ileqˈ. 	 Jiwekeeni hazina mbinguni ambako nondo na kutu hawawezi kuiharibu, wala wezi hawaingii wakaiba.


Tzmataq nyolin Jesús kyiˈjjo luˈn, tej tkanin jun nejinel kyxol aj Judiy. Kubˈ meje twutz, ex xi tqˈmaˈn te: Ma kyim jun nkˈwala txin. Me qa ma tzaja, ex qa ma kubˈ tqˈoˈn tqˈobˈa tibˈaj, kjawil anqˈin juntl majl. 	 Yesu alipokuwa akisema hayo, ofisa mmoja Myahudi alifika, akamwinamia na kusema, "Binti yangu amekufa sasa hivi. Lakini, tafadhali njoo umwekee mkono wako naye ataishi."


Atziˈn tox majin luˈn tuˈn nxiˈy lol kyeˈy. Ex chin ponbˈila tukˈa kawbˈil tzeˈnku ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Aj tkubˈ kawit jun il, il tiˈj kabˈe mo oxe tstiyil, a otaq kyli il anetziˈnch. 	 Hii ni mara yangu ya tatu kuja kwenu. "Kila tatizo litatatuliwa kwa ushahidi wa watu wawili au watatu," yasema Maandiko.


Me atzin aˈ jun t‑xilin yekˈbˈil te qe jaˈlin tuˈnjo jawsbˈil aˈ. Quˈn ma qo klet tuˈnjo txˈajbˈil qanmin tuˈn Dios, ex nya noq tuˈn tel chˈin tzˈil tiˈj qxmilil tuˈn jun jawsbˈil aˈ toj aˈ. Quˈn atzinjo jawsbˈil aˈ lo, jun techil qa o txjetjo qanmin twutz Dios noq tuˈn tjawlintz anqˈin Jesucrist kyxol kyimnin, 	 ambayo yalikuwa mfano wa ubatizo unaowaokoa ninyi sasa. Ubatizo si shauri la kuondoa uchafu mwilini, bali ni ahadi kwa Mungu inayofanyika katika dhamiri njema. Huwaokoeni kwa njia ya ufufuo wa Yesu Kristo,


Majqexpe kyeˈ, nchi tzalaj, ex njaw kynimin kyibˈa tiˈjjo ikyjo. ¿Nyapetla ma tzaj kybˈisa tuˈn ikyjo? ¿Ex matla tzˈex kylajoˈn kyxola? 	 Mnawezaje kujivuna? Ingekuwa afadhali kwenu kuomboleza, na huyo aliyefanya kitu hicho aondolewe miongoni mwenu.


Ex ma qo jaw anqˈin tuˈn, junx tukˈa Crist, a Jesús, ex ma qo kubˈ tqˈuqbˈin junx tukˈa toj tanmin kyaˈj. 	 Kwa kuungana na Kristo Yesu, Mungu alitufufua pamoja naye, tukatawale pamoja naye mbinguni.


Tej tok tkaˈyin Jesús txqan xjal otaq tzˈok chmet tiˈjile, xi tqˈmaˈn kye t‑xnaqˈtzbˈin, tuˈn kyikyˈx tukˈa tjlajxi nijabˈ. 	 Yesu alipoona kundi la watu limemzunguka, aliwaamuru wanafunzi wake waende ng'ambo ya ziwa.


Atzaj teˈ qsqix, mix ele kyej aqˈnil kynikyˈ te txˈotxˈ anetziˈn. Me kyli txqan tzˈawin attaq ttxaˈn jun tqan aˈ. Tuˈnpetziˈn, kubˈ kybˈisin tuˈn t‑xi kyqˈoˈn tumil kyqˈiqˈ, tuˈntzin t‑xi limoˈn qbarka antza. 	 Kulipokucha, wanamaji hawakuweza kuitambua nchi ile, ila waliona ghuba moja yenye ufuko; wakaamua kutia nanga huko kama ikiwezekana.


Ntiˈx jun te tiˈ mina tzˈel tqanil, qalaˈ ikytzin ilx tiˈj tuˈn tkubˈ chikyˈbˈit. Ikytzin Tyol Dios; te tnejil mina n‑eltaq kynikyˈa te, me atzin jaˈlin loqiˈn nchin xnaqˈtzin kyiˈja, tuˈn tel ẍtileˈ toj kynabˈla tzeˈnku tqan tzaj. Tuˈntzin ikyjo, ntiˈx jun tiˈ aku bˈant tuˈn tewit. 	 "Chochote kilichofichwa kitafichuliwa na siri yoyote itagunduliwa na kujulikana hadharani.


Atzin kyejiˈy kytata a tajaw il. Tuˈnpetziˈn, ma chi oka te te, ex noq oˈkx kyaja tuˈn tkubˈ kybˈinchiˈn tzeˈnkuxjo taj. Quˈn ate tajaw il o tzˈok bˈyol chwinqil atxix te tnejil. Mi n‑ok lipe tiˈjjo twutzxix, quˈn ntiˈ jun yol twutzxix tukˈa. Quˈn noqx nikyˈin yol, quˈn aku tajaw il o tzˈok te ttxuyiljo jniˈ sbˈubˈl. 	 Ninyi ni watoto wa baba yenu Ibilisi na mnataka tu kutekeleza tamaa za baba yenu. Yeye alikuwa muuaji tangu mwanzo; hana msimamo katika ukweli, kwani ukweli haumo ndani yake. Kila asemapo uongo, husema kutokana na hali yake ya maumbile, maana yeye ni mwongo na baba wa uongo.


Qalatziˈn kyeˈ, ma tzaj qˈoˈn kye kyẍtijil tuˈn qMan Dios: Tnejil, saq kyanmin, ex ntiˈ ikyˈbˈil kyukˈiy; ex wen xjalqey; ntiˈ nkyqˈmaˈn a nya wen, ex bˈaˈn tzaj qˈaqˈin kykˈuˈja; ex tukˈa tkyaqilx kywenila; ex at junchˈin tumil kyuˈn, ex nchi bˈinchin wen. 	 Lakini hekima itokayo juu mbinguni, kwanza ni safi; inapenda amani, upole na huwajali watu; imejaa huruma na huzaa matunda ya matendo mema; haina ubaguzi wala unafiki.


Atzaj teˈ kyok nkaˈyiˈn mitaq nchi bˈet toj tumil, a tzeˈnxtaqjo a ntyekˈin Tbˈanil Tqanil, bˈeˈx xi nqˈmaˈn te Pegr kywutz tkyaqil nimil. Nchijiˈy kyjaluˈn: Noq samiˈy Pegr, me mi nbˈeta toj tumil tuˈn t‑xima tojjo lo. Quˈn tnejil, nbˈeta ikyx tzeˈnku jun nimil, a nya Judiy, exsin nya ikyjo tzeˈnku jun Judiy, a nbˈettaq tzeˈnku ojtxe qkawbˈil. Ex wentaqjo ntbˈinchiˈn ikyjo, quˈn junchˈin kyoklin tkyaqil nimil twutz Dios, exla qa Judiy mo nya Judiy. Me qa ikyjo, ¿tiquˈniltz n‑ok tqˈoˈn il kyiˈjjo ayeˈ nya Judiyqe, tuˈn t‑xi kyiˈn tzeˈnqe aj Judiy? Ntiˈ tumila tojjo lo. 	 Basi, nilipoona kuwa msimamo wao kuhusu ukweli wa Habari Njema haukuwa umenyooka, nikamwambia Kefa mbele ya watu wote: "Ingawa wewe ni Myahudi, unaishi kama watu wa mataifa mengine na si kama Myahudi! Unawezaje, basi kujaribu kuwalazimisha watu wa mataifa mengine kuishi kama Wayahudi?"


Tuˈnpetziˈn, kukxittzin kubˈ kybˈinchinjiˈy kyukˈa txqantl, tzeˈnku kyaja tuˈn tkubˈ bˈinchit kye. 	 Watendeeni wengine kama mnavyotaka wawatendee ninyi.


Tej tok kykaˈyin tkyaqil xjal techil tipin Jesús, xi kyqˈmaˈn: Twutzxpentetz qa a ichin lo, a yolil Tyol Dios, a iltaq tiˈj tuˈn tul klolqe. 	 Watu walipoiona ishara hiyo aliyoifanya Yesu, wakasema, "Hakika huyu ndiye nabii anayekuja ulimwenguni."


Ex ntiˈxitla kypaj, noqit ntiˈx jun tiˈ ma bˈant wuˈn kyxol, a mix aˈl juntl aku bˈant tuˈn. Me exla qa ma kyli tkyaqiljo xbˈant wuˈn, me n‑ok tilil kyuˈn tuˈn wel kyikyˈiˈn, ex ma tzˈel kyikyˈin nMaˈn. 	 Kama nisingalifanya kwao mambo ambayo hakuna mtu mwingine amekwisha yafanya wasingalikuwa na hatia; lakini sasa wameona niliyoyafanya wakinichukia mimi, wakamchukia na Baba yangu pia.


Tuˈnpetziˈn, tzaj tqˈmaˈn qeˈy: Qˈaa, ¿Ntiˈxsin jun kyiẍ ma tzyet kyuˈn? Xi qtzaqˈwiˈn: Ntiˈ, qo chijiˈy. 	 Basi, Yesu akawauliza, "Vijana, hamjapata samaki wowote sio?" Wao wakamjibu, "La! Hatujapata kitu."


Twutzxix tzeˈnku nqˈumj, qa: Tzaqpiˈnqo tuˈn tkubˈ qbˈinchin noq alkyex qaj. Me te weˈy, nya tkyaqil at tajbˈin. Twutzxix tetz tzeˈnku nkyqˈmaˈn, qa: Tzaqpiˈnqo tuˈn qbˈinchin noq alkyex qaj. Me nya tkyaqil n‑onin qiˈj tuˈn qchˈiy toj qnimbˈil. 	 Vitu vyote ni halali, lakini si vyote vinafaa. Vitu vyote ni halali lakini si vyote vinajenga.


Ayetziˈn kabˈe qya lo xi kysmaˈn tqanil te Jesús: Tata, ajo tukˈiy Lázaro, a kˈuˈjlin tuˈn, ma yabˈte, chi chiˈ. 	 Basi, hao dada wakatuma ujumbe huu kwa Yesu: "Bwana, rafiki yako ni mgonjwa!"


Quˈn atzin o txi nqˈmaˈnjiˈy kyeˈy, qa at juntl, a iltaq tiˈj tuˈn tul, ex qa attaql teˈ nim toklin nwutza, quˈn noql at teˈ, tej naˈmtaq wul itzˈjiˈy, nchijiˈy kyeˈy. 	 Huyu ndiye niliyesema juu yake: Baada yangu anakuja mtu mmoja aliye mkuu zaidi kuliko mimi, maana alikuwako kabla mimi sijazaliwa!


Ax qAjaw kklol weˈy te tkyaqiljo nya bˈaˈn, ex kchin kletila tuˈn, te jun majx, tuˈn wokxa toj Tkawbˈil toj kyaˈj. Nimxit tbˈi qAjaw jaˈlin ex te jun majx. Ikyxitjo. 	 Bwana ataniokoa na mambo yote maovu, na kunichukua salama mpaka katika Utawala wake wa mbinguni. Kwake uwe utukufu milele na milele! Amina.


Mi nxi nqaniˈn teˈy, tuˈn kyel tiˈn kyxoljo xjal bˈinchil il tzaluˈn twutz txˈotxˈ; qalaˈ noq tuˈn kyel tkloˈn te tajaw il. 	 Siombi uwatoe ulimwenguni, bali naomba uwakinge na yule Mwovu.


Ex ikyqex kyejiˈy jaˈlin, ma chi ok kyeˈ te Ttanim junx qukˈiy, noq tuˈn Crist, tej t‑xi kynimiˈn Tbˈanil Tqanil kolbˈil. Ex tej t‑xi kynimiˈn, ma tzˈok kyechila toj kyanmiˈn, a Xewbˈaj Xjan, 	 Nanyi pia watu wa mataifa mengine, mliusikia ujumbe wa kweli yaani Habari Njema iliyowaletea wokovu, mkamwamini Kristo; naye Mungu, ili kuonyesha kuwa ninyi ni wake, akawapiga mhuri kwa kuwapeni yule Roho Mtakatifu aliyetuahidia.


Nyataq ilaˈ qˈij otaq tzikyˈ, tej t‑xi tkˈayin tej itzˈinbˈaj ajo tetzbˈil, a otaq tzaj qˈoˈn, exsin bˈeˈx xiˈtz toj junxil nmaq tnam najchaq wen. Ex antza bˈaje tyajineˈ jotxjo jniˈ pwaq, a otaq tzaj qˈoˈn te, tej t‑xi tkˈayin tetzbˈil, quˈn noqx ok ten achil tojjo nya bˈaˈn te twutz txˈotxˈ. 	 Baada ya siku chache, yule mdogo aliuza urithi wake, akasafiri na fedha aliyopata, akaenda nchi ya mbali ambako aliitumia ovyo.


Ex ajo ttxuyil aˈ i tzaj tqˈoˈnjo kyimnin, a iteˈtaq toj. Ex ikyxjo kynajbˈil kyimnin bˈeˈx i tzaj tqˈoˈn aye kyimnin iteˈkxtaq toj. Ex kykyaqilx i kawajtz teyile junjun tzeˈnkuxjo kybˈinchbˈin. 	 Bahari ikawatoa nje wafu waliokuwa ndani yake; kifo na kuzimu vikawatoa nje wafu waliokuwa ndani yao. Kila mmoja akahukumiwa kufuatana na matendo yake.


Tojxi junxil qˈij, tajtaq tej tnejil xqˈuqil, tuˈn tbˈinte tiˈjxixjo til Pabl toj kywutz Judiy. Tuˈntziˈn, bˈeˈx el tpjuˈn, exsin xi tqˈmaˈn, tuˈn kyok chmetjo kynejil pale, exqetziˈn tkyaqil Sanedrín, a tnejilxix chmobˈl kyxol aj Judiy. Texjo or anetziˈn, etz qˈiˈn Pabl, ex kubˈ qˈoˈn kywutz kykyaqil kawil. 	 Kesho yake, mkuu wa jeshi alitaka kujua mashtaka kamili ambayo Wayahudi walikuwa wamemwekea Paulo. Hivyo, alimfungua Paulo minyororo, akaamuru makuhani wakuu na Baraza lote wafanye kikao. Kisha alimleta Paulo, akamsimamisha mbele ya Baraza.


Qa ma chˈiy tkyaqiljo lo toj kychwinqila, nimxix kyajbˈiˈn te qMan Dios, ex nyaxla noq kukx s‑el kynikyˈa tiˈj qAjaw Jesucrist. 	 Mkiwa na sifa hizo zote kwa wingi, zitawawezesheni kuwa watendaji na kupata faida katika kumjua Bwana wetu Yesu Kristo.


Tej kybˈinte ikyjo, kykyaqilx xi qaninte te kyjaluˈn: ¿Apela tejitza kˈwalbˈaj te Dios? Xi ttzaqˈwin Jesús kye kyjaluˈn: Twutzx teˈ, ayinqin wejiˈy, ikyxjo tzeˈnku ma tzaj kyqˈmaˈn. 	 Hapo wote wakasema, "Ndiyo kusema wewe ni Mwana wa Mungu?" Naye akasema, "Ninyi mnasema kwamba mimi ndiye."


Tojjo qˈij anetziˈn, kabˈe ichin nchi aqˈnintaq toj kytxˈotxˈ. Jun teˈ kxel qˈiˈn, ex jun teˈ kyjel. 	 Wakati huo watu wawili watakuwa shambani; mmoja atachukuliwa na mwingine ataachwa.


Ex chi elil iˈjliˈn kyuˈnxjal, noq tuˈn tpajjo nimilqiˈy wiˈja. Me ankye teˈ kweˈbˈil twutz tkyaqiljo lo, ajxi tjapin bˈaj tkyaqil, okpin kletil teˈ te jun majx. 	 Watu wote watawachukieni kwa sababu ya jina langu. Lakini atakayevumilia mpaka mwisho, ataokolewa.


Xitzin tqˈmaˈn Jesús kye kyjaluˈn: ¿Ma man txi kynimin kyeˈ, qa iky ma tzikyˈ kyiˈjjo ichin aj Galiley lo, tuˈnpelaˈ nimx chˈintl kyil, tzeˈnkuqeljo txqantl xjal teˈ tnam anetziˈn? 	 Naye Yesu akawaambia, "Mnadhani Wagalilaya hao walikuwa wahalifu zaidi kuliko Wagalilaya wengine, ati kwa sababu wameteseka hivyo?


Atzaj teˈ tpon or tuˈn tbˈaj waˈn, xitzin tchqˈoˈn jun taqˈnil txkol kyeˈ jniˈ xjal, a otaq chi txket. Chiˈ kyjaluˈn: Kux chi tzaja jaˈlin, quˈn luˈ te wabˈj ma bˈant, chichkujiˈy. 	 Wakati wa karamu ulipofika alimtuma mtumishi wake awaambie walioalikwa, Njoni, kila kitu ni tayari.


Ay werman, a noqpetzin oˈkx tajbˈin qnimbˈil tiˈj Crist tzaluˈn twutz txˈotxˈ, noqxitla ma kubˈ qsbˈuˈn te qibˈtz tzeˈnku kye txqantl xjal. 	 Kama matumaini yetu katika Kristo yanahusu tu maisha haya ya sasa, basi, sisi ni watu wa kusikitikiwa zaidi kuliko wengine wote duniani.


Xitzin kyqanintz te Jesús: Ay Tata, qˈontzjiy wabˈj qeˈy junjun qˈij, a xkuˈtz toj kyaˈj. 	 Basi, wakamwambia, "Mheshimiwa, tupe daima mkate huo."


Me atzaj teˈ kybˈinte Judiy te Tesalónica, qa tzuntaq nyolin Pabl toj Berea tiˈj Tyol Dios, bˈeˈxsin i xiˈtz antza, ex nimku bˈant kyuˈn, tuˈn kyjaw tiljxjal. 	 Lakini, Wayahudi wa Thesalonika walipogundua kwamba Paulo alikuwa anahubiri neno la Mungu huko Berea, walikwenda huko, wakaanza kufanya fujo na kuchochea makundi ya watu.


Tej t‑xiˈ, ok tkaˈyin jun bˈujbˈil tuˈn jun aj Egipto tiˈj jun t‑xjalil Moisés. Bˈeˈx okx tlimoˈn Moisés tibˈ te kolil, ex bˈeˈx kubˈ tbˈyoˈn aj Egipto. 	 Huko alimwona mmoja wao akitendewa vibaya, akaenda kumwokoa, na kulipiza kisasi, akamuua yule Mmisri.


Aj kyyoliˈn toj noq tzeˈnchaqku yol, bˈaˈn tuˈn kyyolin oˈkx kabˈe mo oxe, me junjunku. Ex il tiˈj tuˈn tpjetjo yol nkyqˈmaˈn. 	 Wakiwepo watu wenye vipaji vya kusema kwa lugha ngeni, waseme wawili au watatu, si zaidi, tena mmojammoja; na aweko mtu wa kufafanua yanayosemwa.


Me nxi ntzˈibˈinjiˈy luˈn kyeˈy, nya noq mi n‑el kynikyˈa te twutzxix, quˈn n‑el kyeˈ kynikyˈ te. Ex bˈiˈn kyuˈn qa ntiˈ jun nya twutzx aku tzul kanin tiˈjjo a twutzxix. 	 Basi, nawaandikieni, si kwa kuwa hamuujui ukweli, bali kwa sababu mnaujua; na pia mnajua kwamba uongo wowote haupatikani katika ukweli.


Me metziˈn kyiˈjjo xjal nchi nimsin kyibˈ, ex kykyˈeˈ tuˈn tkubˈ kynimin yol, a twutzxix; qalaˈ oˈkx kyajjo tuˈn kyxi lipe tiˈj tkyaqil il, ktzajil tqˈoj Dios kyibˈaj, a kujxix wen. 	 Lakini wale wengine wenye ubinafsi, wenye kukataa mambo ya haki na kufuata uovu, wataangukiwa na ghadhabu na hasira ya Mungu.


Ex bˈaˈn kawin toj tja, bˈaˈn chi nimin tkˈwal tukˈa mutxbˈil. 	 anapaswa awe mtu awezaye kuongoza vema nyumba yake, na kuwafanya watoto wake wawe watii kwa heshima yote.


Quˈn qa ma chin kujsiˈn nyola wiˈjxa, ntiˈla tajbˈin nyola tuˈn tok te kujsil weˈy. 	 Nikijishuhudia mimi mwenyewe, ushahidi wangu hauwezi kukubaliwa kuwa wa kweli.


Atzaj teˈ tjyet kyuˈn, xi kyqˈmaˈn te: Tkyaqil xjal njyon tiˈja, chi chiˈ. 	 Walipomwona wakamwambia, "Kila mtu anakutafuta."


Quˈn axte Dios tajtaq tuˈn tyekˈinte Tkˈwal ikyxixjo tzeˈnkuxjo a toj tkyaqil. 	 Maana Mungu alipenda utimilifu wote uwe ndani yake.


Ex aye qya, a mojilqe, il tiˈj tuˈn kybˈet toj tumil, tuˈn kynimajtz kyuˈn txqantl, ex nya iqil yolqe, qalaˈ mutxin kyten, ex tzˈaqleqe toj tkyaqil. 	 Wake zao wanapaswa pia kuwa na tabia njema, wasiowasengenya watu, wenye kiasi na waaminifu katika mambo yote.


Teˈ qok yupj texjo qˈij anetziˈn, xi tqˈmaˈn Jesús kyeˈ t‑xnaqˈtzbˈin: Qo ikyˈx tjlajxi nijabˈ. 	 Jioni, siku hiyohiyo, Yesu aliwaambia wanafunzi wake, "Tuvuke ziwa, twende ng'ambo."


O bˈaj tkyaqiljo lo, noq tuˈn tjapiˈn yol tzaj tqˈmaˈn qAjaw tuˈn yolil Tyol Dios ojtxe, tej tqˈma: 	 Basi, haya yote yalitukia ili litimie lile neno Bwana alilosema kwa njia ya nabii:


Tej tkanin antza, qˈiˈn jun xjal ẍonẍ ex xtiq twutz, ex xi kyqˈmaˈn a iqilte te Jesús, tuˈn tkubˈ tqˈoˈn tqˈobˈ tibˈaj tuˈn tel weˈ. 	 Basi, wakamletea bubu-kiziwi, wakamwomba amwekee mikono.


Tej kykanin, i naˈn Dios kyiˈj nimil te aj Samaria, tuˈn t‑xi kykˈmoˈn Xewbˈaj Xjan toj kyanmin, 	 Walipofika waliwaombea hao waumini ili wampokee Roho Mtakatifu;


Xi tzaqˈwin Pilat kyuˈn aj Judiy: ¡Mina! Quˈn at jun qe qkawbˈil; ex atziˈn nqˈmaˈn qa il tiˈj tuˈn tkyim, quˈn ma tzˈok tqˈoˈn tibˈ te Tkˈwal Dios, me tzeˈnku ntiˈ qe qoklin tuˈn tkubˈ qbˈyoˈn jun aj il; qalaˈ oˈkqex kyeˈ. 	 Wayahudi wakamjibu, "Sisi tunayo Sheria, na kufuatana na Sheria hiyo, ni lazima afe, kwa sababu alijifanya kuwa Mwana wa Mungu."


Ma ntiˈxsin kynabˈla, a otaq txi xkye tkabˈ chwinqil kyuˈn tuˈn Xewbˈaj Xjan te tnejil; me atzin jaˈlin, ¿Ma kyajtziˈn tuˈn tjapin bˈajjo kynimbˈila kyuˈnx kyibˈxa? 	 Je, mu wajinga kiasi hicho? Ninyi mlianza yote kwa msaada wa Roho je, mnataka sasa kumaliza kwa nguvu zenu wenyewe?


Ex ma bˈaj kyjyoˈn tumil, tzeˈn tuˈn ttzyet Jesús kyuˈn tukˈa sbˈubˈl, ex tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn. 	 Wakashauriana jinsi ya kumtia Yesu nguvuni kwa hila wamuue.


Me tojjo lo, nkubˈ qbˈinchiˈn tkyaqil tukˈa jun qanmiˈn saqxix, ex tukˈa nim qnabˈla tiˈjjo twutzxix, ex ikyxjo tukˈa jun qanmiˈn tuˈn qxi laqˈeˈy toj qnimbˈila, ex tuˈn qbˈinchiˈn bˈaˈn kywutz kykyaqil, tuˈn Xewbˈaj Xjan toj qanmiˈn, ex tuˈn tqˈaqˈbˈil qkˈuˈja twutzxix. 	 Tunajionyesha kuwa watumishi wa Mungu kwa usafi wa moyo, elimu, uvumilivu na wema; kwa Roho Mtakatifu, kwa upendo usio na unafiki,


Xitzin ttzaqˈwinl qˈinintz kyjaluˈn: Ay, Tata Abraham, aku txi kynimin kyetz, me tzmaxi noqit aku jaw anqˈin jun kyimnin, exsintla xiˈtz yolil kyukˈa. 	 Lakini yeye akasema: Sivyo baba Abrahamu, ila kama mtu atafufuka kutoka wafu na kuwaendea, watatubu.


Xi tqˈmaˈn Jesús te Pegr: Twutzxix kxel nqˈmaˈn teˈy, tojxjo qnikyˈin lo, a naˈmtaqx toqˈ tman ekyˈ, otaq chin kubˈ tewiˈn oxe maj kywutzxjal, ex kxel tqˈmaˈn kye qa nya ojtzqiˈnqiˈn tuˈnch. 	 Yesu akamwambia, "Kweli nakwambia, usiku huu, kabla jogoo hajawika mara mbili, utanikana mara tatu."


Ex noq tuˈn tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja wiˈja, i etztaqpe kyinjiˈy kywutza, noq tuˈn tulku Dios weˈy. Nimxtaq nchi tzalaja tuˈn kynimbˈila. Me atzin jaˈlin, ¿Ntaˈtzin tzaljbˈil, a attaq te tnejil? 	 Mlikuwa wenye furaha; sasa kumetokea nini? Naapa kwamba wakati ule mngaliweza hata kuyang'oa macho yenu na kunipa mimi.


Teˈ tbˈiˈnte Lisabet teˈ tqˈolbˈin Mariy te, atziˈn tal bˈeˈx jaw yekj toj tkˈuˈj. Ex nojnin tanmin Lisabet tuˈn Xewbˈaj Xjan, ex xi tqˈmaˈn kuj wen te Mariy: A te kyˈiwlinxix kyxol jniˈ qya twutz txˈotxˈ, ex ikyxjo tala tzul itzˈje. 	 Mara tu Elisabeti aliposikia sauti ya Maria, mtoto mchanga tumboni mwake Elisabeti akaruka. Naye Elisabeti akajazwa Roho Mtakatifiu,


Ayetzin kyeˈ txqantl, xi qˈmaˈn kye, tuˈn ttzaj kytzyuˈn jun tzˈlan mo juntl tkuchimil bark, tuˈntzintla kyikyˈx tibˈaj. Ikytziˈn, o kletejiˈy qkyaqilxa, tej qkaniˈn ttzi txˈotxˈ. 	 na wengine wafuate wakijishikilia kwenye mbao au kwenye vipande vya meli iliyovunjika. Ndivyo sisi sote tulivyofika salama pwani.


Quˈn kykyaqiljo nchi bˈet tzeˈnku taj Xewbˈaj Xjan, ayetziˈn tkˈwal Diosjo. 	 Wote wanaoongozwa na Roho wa Mungu ni watoto wa Mungu.


Quˈn tkyaqilxjo a n‑el tikyˈin txqantl nimil, ikyx tzˈeleˈ tzeˈnku jun bˈyol xjal. Ex bˈiˈn kyeˈ kyuˈn, qa ntiˈ jun bˈyol xjal aku ten chwinqil te jun majx. 	 Kila anayemchukia ndugu yake ni muuaji; nanyi mnajua kwamba muuaji yeyote yule hana uzima wa milele ndani yake.


Ex kykyaqilxjal i bˈaj tzˈeˈy kujxix wen, me ntiˈ ajtz tiˈj kyanmin, ex mix i nimsin tbˈi Dios, a at toklin kyibˈaj kykyaqil kyˈixsbˈajil lo, qalaˈ i yolbˈin tiˈj. 	 Basi, watu wakaunguzwa vibaya sana; wakamtukana Mungu aliye na uwezo juu ya mabaa hayo makubwa. Lakini hawakuziacha dhambi zao na kumtukuza Mungu.


Ex etz juntl angel toj tja Dios toj kyaˈj, ex tzaj tqˈmaˈn tukˈa tqˈajqˈojil twiˈ kuj, te a qˈuqletaq tibˈaj muj: Atzin jaˈlin, qˈintzjiy tsemila ex joˈnksjiy nimil twutz txˈotxˈ tuˈn kyok chmet tzeˈnku awal, a ma qˈanix. 	 Kisha malaika mwingine akatoka Hekaluni, na kwa sauti kubwa akamwambia yule aliyekuwa amekaa juu ya wingu, "Tafadhali, tumia mundu wako ukavune mavuno, maana wakati wa mavuno umefika; mavuno ya dunia yameiva."


Noqit tkuˈtzjo Tkawbˈila tzaluˈn twutz txˈotxˈ, tuˈntzintla tbˈantjo tajbˈila tzaluˈn, tzeˈnkuxjo nbˈant toj kyaˈj. 	 Ufalme wako ufike. Utakalo lifanyike duniani kama mbinguni.


Tzun nchi ok nkˈuˈjlin kyeˈ, ikytziˈn tzeˈnku te nMaˈn nchin ok tkˈuˈjliˈn. Kukx chi lipekjiˈy tiˈjjo tqˈaqˈbˈil nkˈuˈja, a at kyiˈja. 	 Mimi nimewapenda ninyi kama vile Baba alivyonipenda mimi. Kaeni katika pendo langu.


Quˈn ma kyij tqˈmaˈn te Dios kyjaluˈn: Ankyeˈ n‑ok tkˈuˈjlin qMan Dios, ex il tiˈj tuˈn kyok tkˈuˈjlin txqantl t‑xjalil. 	 Basi, hii ndiyo amri aliyotupa Kristo: Anayempenda Mungu anapaswa pia kumpenda ndugu yake.


Quˈn alkye mi nkubˈ tbˈin nyola lo, ex nlayxla kubˈ nbˈiˈn tyol. 	 Lakini mtu asiyetambua hayo, basi, mtu asimjali mtu huyo.


Tej qjlajinxa tjlajxi nijabˈ, bˈeˈx el naj toj qkˈuˈja tuˈn t‑xi qiˈn qwaˈy. 	 Wanafunzi wake walipokwisha vukia upande wa pili wa ziwa, walijikuta wamesahau kuchukua mikate.


Xi tqˈmaˈn Jesús kye: ¿Tiquˈn nchi labˈin, ex nchi bˈaj oqˈa wen? Noq nktan teˈ txin luˈn, nya ma kyim, chiˈ. 	 Akaingia ndani, akawaambia, "Mbona mnapiga kelele na kulia? Msichana hakufa, amelala tu."


Ex ma tzaj tchikyˈbˈiˈn qe a t‑xilin t‑xim, a ewintaq ojtxe, a otaq kubˈ t‑ximin Dios tuˈn tjapin bˈaj noq tuˈn Crist. 	 Mungu alitekeleza kile alichonuia, akatujulisha mpango wake uliofichika, ambao alikuwa ameazimia kuutekeleza kwa njia ya Kristo.


Quˈn ankye te taj noq tuˈn ttzalaj toj tchwinqil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ok knajil teˈ te jun majx. Ex ankye te mi s‑ok tilil tuˈn tiˈjjo tkyaqil te twutz txˈotxˈ noq tuˈn npaja, ok knetil teˈ tchwinqil te jun majx. 	 Yeyote anayetaka kuiokoa nafsi yake, ataipoteza; na yeyote anayeipoteza, ataiokoa.


Xi ttzaqˈwin Pilat: ¿Tiˈtziˈn a twutzxix? Tbˈajlinxiˈ tqaniˈn ikyjo, etz Pilat juntl majl yolil kyukˈa Judiy, ex tqˈma: Ntiˈx jun tiljo ichin ma knet wuˈn lo. 	 Pilato akamwambia, "Ukweli ni kitu gani?" Pilato alipokwisha sema hayo, aliwaendea tena Wayahudi nje, akawaambia, "Mimi sioni hatia yoyote kwake.


Tuˈnpetziˈn, mi txi tchyonjiˈy chibˈj, ex mi txi tkˈwanjiy vin, qa nya wen toj twutz termana, quˈn yaj qa noq tuˈn tpajjo ikyjo xkubˈe tzˈaq termana toj il, mo saj numj toj tnimbˈil. 	 Afadhali kuacha kula nyama, kunywa divai, au kufanya chochote ambacho chaweza kumsababisha ndugu yako aanguke.


Tuˈnpetziˈn, xi tyekˈin Simun Pegr tqˈobˈ te jun techil, tuˈn t‑xi nqaniˈn te Jesús alqiˈj nyolineˈtaq. 	 Basi, Simoni Petro akamwashiria na kusema: "Mwulize anasema juu ya nani."


Tuˈnpetziˈn, ma tzaj qˈoˈn wokliˈn, tuˈn nyoliˈn tiˈjjo tzaqpibˈl lo, ex ma chin oka te tsanjil qMan, tuˈn kyxnaqˈtzitjo aye nya Judiyqe tiˈjjo nimbˈil, a twutzxix. Twutzxix weˈy; nya noq nja bˈant wuˈn. 	 Kwa sababu hiyo mimi nilitumwa niwe mtume na mwalimu wa watu wa mataifa, niutangaze ujumbe wa imani na ukweli. Nasema ukweli; sisemi uongo!


Ex ayetziˈn xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil exqetziˈn jniˈ Parisey nchi bˈaj ẍlukˈintaq tiˈj Jesús, qa tuˈntaq tkubˈ tqˈanin yabˈ toj jun qˈij te ajlabˈl, noq tuˈn kystzˈimin tiˈj qa otaq kubˈ tzˈaq toj til, quˈn nya wentaq toj kywutz tuˈn tkubˈ bˈinchit jun tiˈ toj qˈij te ajlabˈl. 	 Walimu wa Sheria na Mafarisayo walitaka kupata kisingizio cha kumshtaki Yesu na hivyo wakawa wanangojea waone kama angemponya mtu siku ya Sabato.


Ilaˈ maj o txiˈxi tzˈaq toj qˈaqˈ ex toj aˈ tuˈn tkyim. Qa aku bˈant jun tiˈ tuˈn tiˈj, qˈaqˈintzin tkˈuˈja qiˈja; qˈaninkutzin chˈin. 	 Na mara nyingi pepo huyo amemwangusha motoni na majini, ili amwangamize kabisa. Basi, ikiwa waweza, utuhurumie na kutusaidia!"


Ex xi tqˈmaˈntl Jesús kyjaluˈn: Me metziˈn jaˈlin, ankye teˈ at tpa, bˈaˈn tuˈn t‑xi tiˈn, ex bˈaˈn tuˈn t‑xi tiˈn tchˈuˈẍ, qa at. Exsin qa at juntz, a ntiˈ tkxbˈil, a kabˈe tste, bˈaˈn tuˈn t‑xi tkˈayin jun tal tkamiẍ, mo jun ttxoˈw, exsin tuˈn ttzaj tlaqˈoˈn juntz. 	 Naye akawaambia, "Lakini sasa, yule aliye na mfuko wa fedha auchukue; na aliye na mkoba, hali kadhalika. Na yeyote asiye na upanga, auze koti lake anunue mmoja.


Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa kchi oqˈila, ex kchi bˈisila. Me ante jniˈ xjal te twutz txˈotxˈ okxla kchi tzalajilx. Me metziˈn kyeˈ, exla qa kchi bˈisila jaˈlin, me atzin kybˈisa ktxˈixpitil te tzaljbˈil. 	 Nawaambieni kweli, ninyi mtalia na kuomboleza, lakini ulimwengu utafurahi: mtaona huzuni lakini huzuni yenu itageuka kuwa furaha.


Akula bˈajjo ikyjo kyxola, quˈn tiˈjkutziˈn jun paqx nxi kybˈinjiˈy nchi yolin tiˈj Jesús, exsin nya toj tumiltz, mikyxiˈ tzeˈnku nxi qqˈmaˈn kyeˈy; ex jun paqx nxi kykˈmoˈn noq jun xewbˈajxi, ex nya Xewbˈaj Xjan, a xi kykˈmoˈn te tnejil; ex jun paqx nxi kybˈiˈn juntl tqanil nyakuj te kolbˈil, me mikyxiˈ tzeˈnku Tbˈanil Tqanilxix Kolbˈil o kybˈiˈy. 	 Maana mtu yeyote ajaye na kumhubiri Yesu aliye tofauti na yule tuliyemhubiri, ninyi mwampokea kwa mikono miwili; au mnakubali roho au habari njema tofauti kabisa na ile mliyopokea kutoka kwetu!


Quˈn atzin kawbˈil kuj kubˈ kyqˈoˈn tibˈajjo xjal lo, ¡Tukˈaxjo jaˈlin! 	 Adhabu aliyokwisha pata kutoka kwa wengi wenu inamtosha.


Quˈn noqit ma txi kynimin kyeˈ tkyaqiljo kubˈ ttzˈibˈin Moisés, matla txi kynimin kye nyola, quˈn wiˈjxa xyoline Moisés. 	 Kama kweli mngemwamini Mose, mngeniamini na mimi pia; maana Mose aliandika juu yangu.


Kutzin, chi tnejil xqˈuqil. Jawtzin weˈ Pabltz twutz ja, ex tukˈa tqˈobˈ, xi tyekˈin tuˈn mina chi chˈotjexjal. Atzaj teˈ kykubˈ numj kykyaqilx, jawtzin yolintz toj kyyol aj Judiy, ex tqˈma: 	 Yule mkuu wa jeshi akamruhusu. Hivyo Paulo alisimama juu ya ngazi, akawapungia mkono wale watu na walipokaa kimya, akaanza kuongea nao kwa Kiebrania.


ex jaw ẍchˈin kyjaluˈn: Qo kymojintza, ayiˈy aj Israel. Atzin maˈ ichin lo, nbˈet toj tkyaqil twutz txˈotxˈ, ex nxnaqˈtzin kyexjal jotxjo, a nya wen te qtanim, nya wen tiˈj tkawbˈil Moisés, ex a nya wen tiˈjjo tnejil ja te naˈbˈl Dios, a xjanxix wen. 	 wakipiga kelele: "Wananchi wa Israeli, msaada, msaada! Huyu ndiye yule mtu anayewafundisha watu kila mahali mambo yanayopinga watu wa Israeli, yanayopinga Sheria ya Mose na mahali hapa patakatifu. Hata sasa amewaingiza watu wa mataifa mengine Hekaluni na kupatia najisi mahali hapa patakatifu."


Tuˈn ikyjo, xitzin tqanin Pabl: ¿Tzeˈntzin tzelpine kyetza kynimbˈil, ex tzeˈn i okiˈy, tej kykuˈxa toj aˈ te jawsbˈil aˈ? Oˈkx n‑el qnikyˈjiˈy tiˈjjo t‑xnaqˈtzbˈil Juan, exsiˈn tjawsbˈil aˈ, chi chiˈ. 	 Naye akasema, "Sasa mlipata ubatizo wa namna gani?" Wakamjibu, "Ubatizo wa Yohane."


Xnaqˈtzil, at jun te yol kyij ttzˈibˈin Moisés qeˈy toj Tuˈjil Tyol Dios, a ntqˈmaˈn kyjaluˈn: Kyij tyolin Moisés, qa aj tkyim jun ichin, ex qa ntiˈ jun tkˈwal xkyij tukˈa t‑xuˈjil, il tiˈj tuˈn tjaw meje tukˈa titzˈin mo tukˈa ttziky qtzan tchmil, quˈn tuˈntzin aj tuljo tnejil kyal, te tkˈwaljo qtzan tchmil tuˈn toke, tuˈn mi naje etzbˈil kyxol t‑xjalil qtzan tchmil. 	 "Mwalimu, Mose alituandikia kwamba kama ndugu ya mtu fulani akifa na kumwacha mjane wake bila watoto, ni lazima ndugu yake amchukue huyo mama mjane, amzalie watoto ndugu yake marehemu.


Quˈn at junjun aj Judiy kykˈatza, a nxi kyqˈmaˈn qa Ttanim Diosqexix, me ma chex lipe tiˈj tajaw il, ex nikyˈil yolqe. Kxel nyekˈiˈn kye, qa aye kyeˈ twutzxix Ntanimqiˈy; ex toj paˈbˈin, kchi tzajil wiˈn tuˈn kykubˈ meje kywutza, tuˈn tel kynikyˈ te, qa nimx nkˈuˈja kyiˈja. 	 Sikiliza! Nitawapeleka kwako watu wa kundi lake Shetani, watu ambao hujisema kuwa ni Wayahudi, kumbe ni wadanganyifu. Naam, nitawapeleka kwako na kuwafanya wapige magoti mbele yako wapate kujua kwamba kweli nakupenda wewe.


Quˈn tok tilil quˈn, tuˈn qbˈinchiˈn tkyaqil tojxix tumil twutz Dios ex kywutzxjal. 	 Nia yetu ni kufanya vema, si tu mbele ya Bwana, lakini pia mbele ya watu.


Ilaˈ qˈij tqˈma ikyjo; otaq bˈaj tkˈuˈj Pabl tiˈj. Tzaj meltzˈaj, ex tqˈma te taqˈnil tajaw il, a tokxtaq toj tanmin; chiˈ kyjaluˈn: Noq tiˈj tbˈi Jesucrist kxel nqˈmaˈn tey, tuˈn tetza toj tanminjo kuˈxin qya. Ex texjo paq anetziˈn, bˈeˈx etz. 	 Akawa anafanya hivyo kwa siku nyingi hata siku moja Paulo alikasirika, akamgeukia na kumwambia huyo pepo, "Nakuamuru kwa jina la Yesu Kristo, mtoke huyu!" Mara huyo pepo akamtoka.


Me tzaj tqˈmaˈn Jesús qeˈy: Kytzaqpinqetzjiˈy tal kˈwal, tuˈn kybˈaj tzaj laqˈe nkˈatza. Mi chi kubˈ kymeqoˈn, quˈn kykyaqiljo kˈwel kymutxsin kyibˈ tzeˈnqe tal kˈwal lo, ayepen kye kchi okixjo toj Tkawbˈil Dios. 	 Yesu akasema, "Waacheni hao watoto waje kwangu, wala msiwazuie; maana Ufalme wa mbinguni ni wa watu walio kama watoto hawa."


Bˈajjo ikyjo, quˈn iltaq tiˈj tuˈn tjapin yol kyij ttzˈibˈin yolil Tyol Dios ojtxe, tej tqˈma: 	 Jambo hili lilifanyika ili yale yaliyosemwa na nabii yatimie:


Ex jun paqx xi tqˈmaˈn te Tmas: Qˈomix twiˈ tqˈobˈa tzaluˈn, ex kaˈyinqetzjiy nqˈobˈa. Ex nuqpinxjiy tqˈobˈa, ex qˈomixa toj nxukˈa. Mi jawje tkˈuˈja; qalaˈ tzˈokxa jun nimil twutzxix. 	 Kisha akamwambia Thoma, "Lete kidole chako hapa uitazame mikono yangu; lete mkono wako ukautie ubavuni mwangu. Usiwe na mashaka, ila amini!"


Me xi tqˈmaˈn Jesús te: Twutzxix kxel nqˈmaˈn teˈy, tojxjo qnikyˈin lo, a naˈmtaqx toqˈ tman ekyˈ, otaq chin kubˈ tewiˈn oxe maj kywutzxjal, ex kxel tqˈmaˈn kye qa nya ojtzqiˈnqiˈn tuˈnch. 	 Yesu akamwambia, "Kweli nakwambia, usiku huu kabla jogoo hajawika, utanikana mara tatu."


Ex ¿Ma mitzin naˈn kyuˈn kyiˈjjo wuq wabˈj, ayej i kubˈ nsipiˈn kyxoljo kyaje mil xjal? ¿Jteˈxsin chiˈljo jaw chmet, tej kybˈaj waˈnxjal? 	 Au, ile mikate saba waliyogawiwa wale watu elfu nne, je, mlikusanya vikapu vingapi vya mabaki?


Ok tenl Jesús xnaqˈtzil kye t‑xnaqˈtzbˈin. Xi tqˈmaˈn kye: Ayiˈn, a Tkˈwal Ichin, a skˈoˈnxix tuˈn Dios, nimx kykyˈelix wuˈn, ex ok kchin elil iˈjliˈn kyuˈn kynejilxjal ex kyuˈn kynejil pale junx kyukˈa tkyaqil xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil. Kchin kˈwel bˈyoˈn kyuˈn, me toj toxin qˈij kchin jawil anqˈintla juntl majl. 	 Yesu alianza kuwafundisha wanafunzi wake: "Ni lazima Mwana wa Mtu apatwe na mateso mengi na kukataliwa na wazee na makuhani wakuu na walimu wa Sheria. Atauawa na baada ya siku tatu atafufuka."


Nimxix nqˈaqˈin nkˈuˈja kyiˈja, noq tuˈn Crist, a Jesús. 	 Mapendo yangu yawe kwenu katika kuungana na Kristo Yesu.


Tzuntaq nchi yolin ikyjo, atzin te Pegr tzunxtaq wokˈchin teˈ. Atzaj teˈ toktz jqoˈn tjpel ja, ex tej kylonte, bˈeˈx i xobˈx. 	 Wakati huo Petro alikuwa anaendelea kupiga hodi. Mwishowe walifungua mlango, wakamwona, wakashangaa.


O chin bˈaj yoliˈn Tkawbˈil qMan Dios kyxola, chi Pabl, ex bˈinpetzintz wuˈn jaˈlin, qa mi chin iwle juntl majltza tuˈn jun kyeˈ. 	 "Nimekuwa nikienda huko na huko kati yenu nikiuhubiri Ufalme wa Mungu. Sasa lakini, najua hakuna hata mmoja wenu atakayeniona tena.


Me exla qa mi ẍinx kynimiˈn, me antza k‑elile kynikyˈa te te jun majx, noq kyuˈn jniˈ nbˈinchbˈiˈn bˈaˈn, qa a qMan Dios mujle tibˈ wukˈiy, ex qa ayiˈn mujleqin tukˈa. 	 Lakini ikiwa ninazifanya, hata kama hamniamini, walau ziaminini hizo kazi mpate kujua na kutambua kwamba Baba yuko ndani yangu, nami niko ndani yake."


¿Ma mixsin n‑el kynikyˈa tiˈj, qa wenxitla te qe, tuˈn tkyim jun ichin te qxel, tzeˈnku tuˈn tkubˈ yuchˈj kykyaqil qtanim? 	 Je, hamwoni kwamba ni afadhali kwenu mtu mmoja afe kwa ajili ya watu, kuliko taifa zima liangamizwe?"


Atzin jaˈlin, ayetziˈn xuˈjlbˈaj, kyniminqekutzinjiˈy kychmila, ikyx tzeˈnku taj Dios kyukˈiy. 	 Enyi akina mama, watiini waume zenu, kwani ndivyo apendavyo Bwana.


Noqit a t‑xtalbˈil qAjaw Jesucrist ten kyukˈiy, junx tukˈa tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qMan Dios, ex tukˈa kymujbˈil kyibˈa tuˈn Xewbˈaj Xjan. Ikyxitjo. 	 (G13-13) Neema ya Bwana Yesu Kristo na upendo wa Mungu na umoja wa Roho Mtakatifu, viwe nanyi nyote.


Quˈn a Dios nimxix toklin, tbˈanilx ma tzaj tqˈoˈn weˈy. Xjanxixjo tbˈi. 	 Kwa kuwa Mwenyezi Mungu amenitendea makuu, jina lake ni takatifu.


Xi tqˈmaˈn Jesús kye: Qa at jun ichin xkubˈ tpaˈn tibˈ tukˈa t‑xuˈjil, exsin qa ma jaw meje tukˈa juntl qya, aj kyˈaˈjiljo ichin ikyjo twutz tnejil t‑xuˈjil. 	 Naye akawaambia, "Anayemwacha mkewe na kuoa mwingine, anazini dhidi ya mkewe.


kubˈ tchikyˈbˈin Pabl kywutz Judiy, qa ilxix tiˈjtaq tuˈn tkyim Crist, a Kolil, ex tuˈn tjatz anqˈin juntl majl. Ex tqˈma: Ax Jesúsjo lo, a nchin yolin tiˈj kyeˈy, axsin Cristjo. 	 Aliyaeleza na kuonyesha kwamba ilimbidi Kristo kuteswa na kufufuka kutoka wafu. Akawaambia, "Yesu ambaye mimi namhubiri kwenu ndiye Kristo."


Xi ttzaqˈwin Jesús: ¿Tiquˈn ntzaj tqˈmaˈn qa wenqiˈn? Ntiˈx jun te xjal wen tzaluˈn twutz txˈotxˈ, qalaˈ oˈkx te Dios. 	 Yesu akamjibu, "Mbona unaniita mwema? Hakuna aliye mwema ila Mungu peke yake.


Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, a qa tzul kanin jotxjo lo, a naˈmtaq kykyimxjal, a iteˈ tojjo tqˈijil lo. 	 Nawaambieni hakika, kizazi hiki cha sasa hakitapita kabla ya hayo yote kutendeka.


Loqin intiˈnx tzaluˈn, ayin weˈ tzaj kye kykyaqil xjal twutz txˈotxˈ. 	 Wakati ningali ulimwenguni, mimi ni mwanga wa ulimwengu."


Xi ntzyunjiˈy tal uˈj toj tqˈobˈ angel, ex tzaj nwaˈn. Ex manyor chiˈx toj ntziˈy tzeˈnku taˈl onin. Me atzaj teˈ tbˈaj nwaˈn, bˈeˈx kˈayix toj nkˈuˈja. 	 Basi, nikakichukua kitabu hicho kidogo kutoka mkononi mwa huyo malaika, nikakila; nacho kilikuwa kitamu kinywani mwangu kama asali, lakini nilipokimeza kikawa kichungu tumboni mwangu.


Ex tzaj tnaˈn Diosjo nim tnam Babilonia, tuˈn kyxi tkawin tukˈa nimxix tyabˈ twiˈ, tzeˈnku tuˈn t‑xi tqˈoˈn jun kˈwabˈj, kˈaxix wen, a il tiˈj tuˈn t‑xi kykˈwaˈn, a nya smoˈn twutz tukˈa jun tiˈ. Ex ajo nim tnam, bˈeˈx kubˈ pax toj oxe elnin, ex tkyaqil tnam twutz txˈotxˈ bˈeˈx i tzaj yuchˈj. 	 Mji ule mkuu ukapasuliwa sehemu tatu, nayo miji ya mataifa ikateketea. Babuloni, mji mkuu, haukusahauliwa na Mungu. Aliunywesha kikombe cha divai ya ghadhabu yake kuu.


te jun paqx, tzeˈnku jun qmutzˈbˈin qwutz, aj t‑xi qbˈiˈn tqˈajqˈojil chun, te yekˈbˈil, aj tjapin bˈaj tkyaqil twutz txˈotxˈ. Ex ayetzin kyimnin kchi jawitz anqˈin, tuˈntzin mi chi kyime juntl majl, ex awotzin qe, awo itzˈqo, qo txˈixpitil. 	 wakati wa mbiu ya mwisho, kwa nukta moja, kufumba na kufumbua. Maana mbiu itakapolia, wafu watafufuliwa katika hali ya kutoweza kufa tena, na sisi tutageuzwa.


Kykaˈyintziˈn nqˈobˈa ex kykaˈyinkuy nqaˈn. Ayinqinx wejiˈy. Chin kytzyuˈnka ex chin kykaˈyinka, quˈn jun klelin ntiˈ teˈ tchibˈjil ex tbˈaqil, tzeˈnku ma kyliˈy wiˈja. 	 Angalieni mikono na miguu yangu, ya kwamba ni mimi mwenyewe. Nipapaseni mkanione, maana mzimu hauna mwili na mifupa kama mnionavyo."


Ex bˈeˈx kubˈ tewin Pegr juntl majl: Twutzx Dios kxel nqˈmaˈn, mi ojtzqiˈn wejiˈy ichin anetziˈn. 	 Petro akakana tena kwa kiapo: "Simjui mtu huyo."


Kanin te Festo, tuˈn tkubˈ qe tojjo toklin te kawil, ex tbˈajlinxiˈ oxe qˈij, bˈeˈx ex toj Cesarea, tuˈn tkanin tzma Jerusalén. 	 Siku tatu baada ya kufika mkoani, Festo alitoka Kaisarea, akaenda Yerusalemu.


Atzaj teˈ tbˈinte Herodes, a nmaq kawil, bˈeˈx najx tnabˈl kyukˈa tkyaqilxjal toj Jerusalén. 	 Mfalme Herode aliposikia hayo, alifadhaika, yeye pamoja na wakazi wote wa Yerusalemu.


Quˈn bˈajx qbˈiye tqanil tzmax tzaluˈn tiˈj jun xjal, tuˈn tjqet twutz jun xjal tuˈn, a moẍ teˈ titzˈje. 	 Tangu mwanzo wa ulimwengu haijasikika kwamba mtu ameyafumbua macho ya mtu aliyezaliwa kipofu.


Qatzin nlay bˈant tuˈn t‑xi laqˈe chˈintljo kychwinqila kyuˈn, ¿Tiˈtzin quˈniltz nchi jaw melja, tuˈn tbˈantjo a txqantl kyuˈn? 	 Basi, kama hamwezi kufanya jambo dogo kama hilo, kwa nini kuwa na wasiwasi juu ya yale mengine?


Tej naˈmxtaq kyitzˈje, ex naˈmxtaq tbˈant chˈin tiˈ kyuˈn, qa bˈaˈn mo minaj, xi tqˈmaˈn Dios te Rebeca: Ate itzikybˈaj k‑ajbˈil te itzˈinbˈaj. Ikytziˈn, bˈiˈn quˈn, qa a Dios jaw skˈoˈnkye tzeˈnkuxjo taj, ex nya tzeˈnku kybˈinchbˈinxjal; qalaˈ noq tuˈn txokbˈil, a kubˈ t‑ximin atxix naˈmtaq tkubˈ xkye tkyaqil. 	 Lakini, ili Mungu aonekane kwamba anao uhuru wa kuchagua, hata kabla wale ndugu hawajazaliwa na kabla hawajaweza kupambanua jema na baya,


Jun maj, i pon t‑xnaqˈtzbˈin Juan, a Jawsil Aˈ, tkˈatz Jesús, ex xi kyqanin te: ¿Tzeˈntzin tten qeˈ exqetziˈn Parisey noqx nqo paˈnkuy waˈyaj tuˈn qnaˈn Dios, ex ayetzin kyeˈ t‑xnaqˈtzbˈiˈn mina? 	 Kisha wanafunzi wa Yohane mbatizaji walimwendea Yesu, wakamwuliza, "Sisi na Mafarisayo hufunga mara nyingi; mbona wanafunzi wako hawafungi?"


quˈn tzˈibˈinl taˈye toj tkawbˈil Moisés ojtxe: Mi tzˈok tjtzˈoˈn ttzi wakx, a nwaˈbˈin triy, noq tuˈn mi jawe tiˈnku chˈin twa triy, quˈn luˈ nwaˈbˈin tiˈj. Atzin n‑ele luˈn nya oˈkxsa nyoline kyiˈj aluˈmj. 	 Imeandikwa katika Sheria ya Mose: "Usimfunge kinywa ng'ombe anapoliwata nafaka." Je, ndio kusema Mungu anajishughulisha na ng'ombe?


Tuˈntzin ikyjo, i ok ten Judiy qanilte kyxolx: ¿Jaˈtzila kxela qa nlay knet quˈn? ¿Mej qa antza kanin kyxol aj Judiy, noq jaˈchaqku najleqe kyojile tnam kyxol amaqˈ xjal, moj qa ma txiˈ xnaqˈtzil kye xjal nya Judiy? 	 Viongozi wa Wayahudi wakasema wao kwa wao, "Mtu huyu atakwenda wapi ambapo hatutaweza kumpata? Atakwenda kwa Wayahudi waliotawanyika kati ya Wagiriki, na kuwafundisha Wagiriki?


Quˈn anteˈ til Adán, nya ikyjo tzeˈnku kolbˈil, a tzaj tqˈoˈn qMan Dios. Quˈn noq tuˈn jun il, tzaj tkawbˈil Dios kujxix wen qibˈaj qkyaqilx. Me metzin teˈ oyaj, a tzaj tqˈoˈn Dios, tuˈn tnajsit nim il, ex tuˈn qok tzˈaqle twutz. 	 Kuna tofauti baina ya zawadi ya Mungu, na dhambi ya mtu yule mmoja. Maana, baada ya kosa la mtu mmoja, Mungu alitoa hukumu; lakini baada ya makosa ya watu wengi, Mungu aliwapa zawadi yake kwa kuwasamehe.


Xitzin ttzaqˈwin Lip: ¿Ma attzin qpwaq tuˈn t‑xi loqˈbˈaj txqan wabˈj, tuˈn txiˈ tal kyinchaqjo kye? 	 Filipo akamjibu, "Mikate ya denari mia mbili za fedha haiwatoshi watu hawa hata kama ila mmoja atapata kipande kidogo tu!"


Ayiˈn, a Juan, kyermanqiˈn, ex noq tuˈn qmujbˈil qibˈ tukˈa Jesús, at wokliˈn junx kyukˈiy tiˈj Tbˈanil Tkawbˈil qMan Dios, ex tiˈj jniˈ yajbˈil ma tzikyˈx quˈn tuˈn tpaj, ex tiˈj tqˈuqbˈil qkˈuˈj tuˈn tikyˈx quˈn toj tkyaqil, tuˈntzintla qok tjaqˈ Tkawbˈil qMan. Atzin jaˈlin, ma chin ex lajoˈn kyuˈn kawil aj Rom tzma tojjo netzˈ txˈotxˈ, Patmos tbˈi, toj ttxuyil aˈ, noq tuˈn tpaj Tyol Dios ex tuˈn nyoliˈn Tbˈanil Tqanil tiˈj Jesús. 	 Mimi ni Yohane, ndugu yenu; na kwa kuungana na Kristo nashiriki pamoja nanyi katika kustahimili mateso yanayowapata wale walio wa Utawala wake. Mimi nilikuwa kisiwani Patmo kwa sababu ya kuhubiri ujumbe wa Mungu na ukweli wa Yesu.


Ajo qˈanpwaq ex saqpwaq kˈuˈn kyuˈn, ma chˈiy xul kyiˈj, ex axsin qˈolte kyqaniljiˈy te yuchˈil kyeˈy, ex k‑okil meltzˈaj kyiˈja tzeˈnku jun qˈaqˈ te kawbˈil kujxix kyibˈaja. Ikytziˈn, ma chi ok ten chmolte kyqˈinimila; tzunx ok kyuˈn tzma tzaluˈn. ¿Me mitzin bˈiˈn kyuˈn, qa chˈix tikyˈ twutz txˈotxˈ? 	 Dhahabu yenu na fedha vimeota kutu, na kutu hiyo itakuwa ushahidi dhidi yenu, nayo itakula miili yenu kama vile moto. Ninyi mmejilundikia mali katika siku hizi za mwisho!


Atzin yoljo lo, a kybˈiy atxix ojtxe: Tuˈn tok qkˈuˈjlin qibˈ qxolilex. 	 Na, ujumbe mliousikia tangu mwanzo ndio huu: Tunapaswa kupendana!


Werman, noq tuˈn kybˈintiˈy wen, kxel nqˈmaˈn juntl majla: O txi ntzˈibˈiˈn kyeˈy nyakutlaj tal nkˈwalqiˈy, quˈn tuˈn o tzˈel kynikyˈa te qMan Dios. Ex o txi ntzˈibˈiˈn kyeˈy nyakuj tij xjalqiˈy, quˈn tuˈn o tzˈel kynikyˈa te qAjaw, a atxtaq te tnejil. Ex o txi ntzˈibˈiˈn kyeˈy nyakuj kuˈxinqiˈy, quˈn tuˈn o chi kujixa, ex o ten Tyol Dios toj kyanmiˈn, ex tuˈn ma kubˈ tiˈj tajaw il kyuˈn. 	 Nawaandikieni ninyi watoto, kwa sababu mnamjua Baba. Nawaandikieni ninyi kina baba, kwa kuwa mnamjua yeye ambaye amekuwako tangu mwanzo. Nawaandikieni ninyi vijana kwa sababu mna nguvu; neno la Mungu limo ndani yenu na mmemshinda yule Mwovu.


Ex ikytziˈn, k‑elile qnikyˈjo te qa najleqo tukˈa qMan Dios, ex qa najle qMan Dios qukˈa, noq tuˈn Xewbˈaj Xjan, a o tzaj tqˈoˈn toj qanmin. 	 Tunajua kwamba tunaishi katika umoja na Mungu, naye Mungu anaishi katika umoja nasi, kwani yeye ametupa Roho wake.


Ex iteˈ junjuntl o yupj tipin qˈaqˈ kyuˈn, a njulintaq wen, tuˈn mi chi kyime tuˈn; ex iteˈ junjuntl o chi tzaqpaj, tuˈn mi chi kyime tuˈn kxbˈil, a at tste. Ex iteˈ junjuntl, a ntiˈtaq kyipin, me bˈeˈx tzaj qˈoˈn kyipin tuˈn Dios, tuˈn kykanbˈin kyiˈjjo jniˈ xoˈl qˈaqˈ, a ajqˈojqetaq kyiˈj. 	 Walizima mioto mikali, waliepuka kuuawa kwa upanga. Walikuwa dhaifu lakini walipata nguvu. Walikuwa hodari katika vita wakashinda majeshi ya kigeni.


Me ayetzin t‑xnaqˈtzbˈin i xi tzaqˈwinte: ¡Kaˈyinktziˈn! Jniˈxsiˈn txqan xjal ntlimoˈn tibˈ tiˈja, exsin ntzaj tqaniˈn, ¿Alkye s‑ok mikontiy? 	 Wanafunzi wake wakamjibu, "Unaona jinsi watu wanavyokusonga; mbona wauliza nani aliyekugusa?"


Nxi ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn kyeˈy, kykyaqila ayiˈy nimil toj tnam Rom, aye kˈuˈjlinqiˈy tuˈn qMan Dios, ex ma chi txoklajtza tuˈn, tuˈn kyoka tzˈaqlexix toj kychwinqila. Noqxit ten t‑xtalbˈil ex tnukˈbˈil qMan Dios junx tukˈa qAjaw Jesucrist kyibˈaja toj tkyaqil. 	 Basi, ninawaandikia ninyi nyote mlioko Roma ambao Mungu anawapenda, akawateua muwe watu wake. Nawatakieni neema na amani kutoka kwa Mungu Baba yetu na Bwana Yesu Kristo.


¿Ma nyapela bˈaˈn xbˈant wuˈn kyiˈja, tuˈn ẍin yoliˈn Tbˈanil Tqanil kolbˈil kukxjo, ex mi s‑el nqaniˈn twiˈ nkˈuˈja? Noqpe kyja xkubˈ nmutxsin wibˈa, noq tuˈn kyjawku nnimsiˈn toj kynimbˈila tuˈn nyola. 	 Mimi niliihubiri kwenu Habari Njema ya Mungu bila kudai mshahara; nilijinyenyekeza ili nipate kuwakweza ninyi. Je, nilifanya vibaya?


Atzin jaˈlin, o tzˈel tqanil qa at jun aj pajil kyxola, a ma tzˈok t‑xuˈjlin tkabˈ tnana. A il luˈn manyor tzˈilxix; mipe nbˈant kyuˈn nya nimilqe. 	 Ziko habari za kuaminika kwamba kuna uzinzi miongoni mwenu; tena ni uzinzi mbaya ambao haujapata kuwako hata kati ya watu wasiomjua Mungu. Nimeambiwa eti mmoja wenu anaishi na mke wa baba yake!


Me at txqantl pon chitj tojjo tbˈanil txˈotxˈ. Tbˈanilpen chˈiˈye teˈ, ex nimxjo twutz kyij, bˈalaqa junjunchaq jweˈ kˈal twutzjo junjun ijaj. Tbˈajlinxitzin tqˈmaˈn Jesúsjo techil lo, jawtzin yolin juntl majl kujxix wen. Chiˈ kyjaluˈn: Ankye taj tuˈn tkubˈ tbˈiˈn nyola, in tkubˈ tbˈiˈntz, tuˈntzintla tkubˈ tbˈinchin. 	 Nyingine zilianguka katika udongo mzuri, zikaota na kuzaa asilimia mia." Baada ya kusema hayo, akapaaza sauti, akasema, "Mwenye masikio na asikie!"


Qa ma kubˈ numj termana, noq tuˈn xi tchyoˈnjiˈy a nya wen toj twutz, ntiˈ tkˈuˈja tiˈj ikyjo. Mi txi tqˈoˈn ambˈil tuˈn tnaj jun termana, noq tuˈn tpajjo tnikyˈbˈila, a nlabˈtiˈy tiˈj tuˈn t‑xi tchyoˈn, quˈn ate Crist o kyim te klolte. 	 Kama ukimhuzunisha ndugu yako kwa sababu ya chakula unachokula, basi mwenendo wako hauongozwi na mapendo. Usikubali hata kidogo chakula chako kiwe sababu ya kupotea kwa mtu mwingine ambaye Kristo alikufa kwa ajili yake!


Xitzin tqanin Pilat te Jesús kyjaluˈn: ¿An tejiy nmaq kawil kye Judiy? Ayiˈn, ikyxjo tzeˈnku ma tzaj tqˈmaˈn, chi Jesúsjo. 	 Pilato akamwuliza Yesu, "Wewe ni Mfalme wa Wayahudi?" Yesu akamjibu, "Wewe umesema."


Bˈiˈn quˈn, chi Pegr, quˈn atzin David, a nmaq kawil te Israel ojtxe, kyij ttzˈibˈin tiˈj Jesús toj Tuˈjil Tyol Dios, ex tqˈma kyjaluˈn: Kukx n‑ok nkaˈyinjiˈy Ay qAjaw, ata nwutza. Tuˈnpetziˈn, nlay chin jaw tzˈaqa, quˈn luˈy at toj nman qˈobˈa tuˈn tkoliˈn wiˈja. 	 Maana Daudi alisema juu yake hivi: Nilimwona Bwana mbele yangu daima; yuko nami upande wangu wa kulia, na hivyo sitatikisika.


Jaˈlin, tkyaqil pale kyxol aj Judiy kukx nchi jaw weˈ toj tnejil ja, a xbˈalin tten, te naˈbˈl Dios, tuˈn t‑xi kyqˈoˈn ilaˈ maj chojbˈil junjun qˈij, ex tzunx nxi kyqˈoˈn jaˈlin. Me ayetziˈn chojbˈil ntiˈ kyipin tuˈn tnajsit il kyuˈn. 	 Kila kuhani Myahudi humhudumia Mungu kila siku, akitoa dhabibu zilezile mara nyingi, dhabibu ambazo haziwezi kuondoa dhambi.


¿Ma attzin jun qnejil mo jun Parisey o nimin tiˈj? 	 Je, mmekwisha mwona hata mmoja wa viongozi wa watu, au mmoja wa Mafarisayo aliyemwamini?


Ex ikyqexjo, aye ichin mojilqe, junxchˈin kyxuˈjil tuˈn tten, ex il tiˈj tuˈn tten jun bˈaˈn kawbˈil toj kyja kyxol kykˈwal. 	 Msaidizi katika kanisa lazima awe na mke moja tu, na awezaye kuongoza vema watoto wake na nyumba yake.


Ex nlay bˈant jun weˈ tiˈ wuˈn wuˈnx wibˈxa. Ex aj nkawiˈn, mi chin kawin weˈ wuˈnx wibˈxa. Quˈn nkyˈeˈy tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn tzeˈnkuxjo waja, qalaˈ tzeˈnkuxjo taj qMan, a tzaj chqˈoˈn weˈy. Tuˈnpetziˈn, aj nkawiˈn, tzˈaqlexix weˈ nkawbˈil. 	 "Mimi siwezi kufanya kitu kwa uwezo wangu mwenyewe. Mimi nina hukumu kama ninavyosikia kutoka kwa Baba, nayo hukumu yangu ni ya haki. Nia yangu si kufanya nipendavyo mwenyewe, bali apendavyo yule aliyenituma.


Anteˈ pon chitj toj tbˈanil txˈotxˈ, tbˈanilx ele toj. At tqan el lajaj toj kaˈwnaq twutz, ex junjuntl el ox kˈal, ex junjuntl jun jweˈ kˈal. 	 Nyingine zilianguka katika udongo mzuri, zikakua na kuzaa: moja punje thelathini, moja sitini na nyingine mia."


Xi tqˈmaˈn Pegr te: ¿Tiquˈnil xbˈant tiˈj kyuˈn, tuˈn tok kyyekiˈn Xewbˈaj Xjan? Loqeˈ chi txaˈj muqil tiˈj qtzan tchmila chi ul, ex atzin jaˈlin ma cheˈx muqul tey. 	 Naye Petro akamwambia, "Mbona mmekula njama kumjaribu Roho wa Bwana? Sikiliza! Wale watu waliokwenda kumzika mume wako, sasa wako mlangoni na watakuchukua wewe pia."


Chi Pegr kyjaluˈn: Ay Taa, ma kyij qtzaqpinqejiˈy tkyaqiljo jniˈ attaq qeˈy, ex loqoˈy lipcheqok tiˈja. 	 Naye Petro akamwuliza, "Na sisi je? Tumeacha vitu vyote tukakufuata!"


Qalatziljo, ma kubˈ tbˈyonjiy ma qˈeˈs tal wakx te ikyˈsbˈil, teˈ tulin tkˈwala, a ma bˈaj tyajinxjo tpwaqa kyukˈa tkyˈaˈj. 	 Lakini mtoto wako huyu aliyekula mali yako pamoja na makahaba, mara tu alipokuja umemchinjia yule ndama mnono.


Ex kykyaqiljo angel waˈlqetaq tiˈjile qˈuqbˈil, ex kyiˈjile nejinel ex kyiˈjile kyaje ajbˈil, ex i kubˈ meje twutzjo qˈuqbˈil, ex kupin kyplaj twutz txˈotxˈ; i kˈulin te Dios, 	 Malaika wote wakasimama kukizunguka kiti cha enzi, wazee na vile viumbe hai vinne. Wakaanguka kifudifudi mbele ya kiti cha enzi, wakamwabudu Mungu,


Kxel nqˈmaˈn qa atzin k‑elile kynikyˈa tiˈjjo naˈbˈl ntzaj tuˈn Dios tiˈjjo qbˈinchbˈiˈn. 	 Hata hivyo, hekima ya Mungu imethibitishwa kuwa njema na wote wale wanaoikubali."


Ex ayetzinjiˈy tzeˈnku neˈẍ, me toj kynimbˈila, quˈn mi nbˈant kyximiˈn tzeˈnku jun tij xjal, a n‑el tnikyˈ te alkye wen ex alkye nya wen. 	 Kila anayepaswa kunywa maziwa huyo ni mtoto bado, hajui uadilifu ni nini.


Tuˈnpetziˈn, jun paqx el tqanil kyxoljo nimil, qa ayiˈn nyataq tuˈn nkyima. Me atzin te Jesús, mix tqˈmaye ikyjo, qa mitaq tuˈn nkyima. Qalaˈ o tqˈma qa tiˈtaq te Pegr taj tiˈj, qa intinxtaqa, aj tul Jesús mo minaj. 	 Basi, habari hiyo ikaenea miongoni mwa wale ndugu kwamba mwanafunzi huyo hafi. Lakini Yesu hakumwambia kwamba mwanafunzi huyo hafi, ila, "Kama nataka abaki mpaka nitakapokuja, yakuhusu nini?"


Ex bˈeˈx i xiˈ Jesús tja Jayr tukˈa Pegr, tukˈa Santyaw ex Juan, kyitzˈin kyibˈ, ex mix tqyaˈye tuˈn kyxi lipe txqantl xjal kyiˈj. 	 Wala hakumruhusu mtu yeyote kufuatana naye ila Petro, Yakobo na Yohane nduguye Yakobo.


Tuˈnpetziˈn, kyximinkuxixsiˈn wen alkye kˈwel kybˈinchiˈn. Kytzyumtzin kyibˈa, ex kyinxsin jun kychwinqila tzˈaqle. Qexsin kykˈuˈja tiˈjjo a ktzajil tqˈoˈn Dios tuˈn t‑xtalbˈil, aj tul Jesucrist juntl maj. 	 Kwa hiyo, basi, muwe tayari kabisa kwa nia, na kukesha. Wekeni tumaini lenu lote katika baraka ile mtakayopewa wakati Yesu Kristo atakapoonekana!


Tuˈn ntiˈtaq kynimbˈiljo t‑xjalil tiˈj, nya niml bˈant tuˈn, noq jteˈbˈinl yabˈ kubˈ tqˈoˈn tqˈobˈ kyibˈaj, ex i kubˈ tqˈanin; me oˈkqexjo attaq kynimbˈil tiˈj. 	 Hakuweza kutenda miujiza hapo, ila aliwawekea mikono wagonjwa wachache, akawaponya.


Ex k‑okil kyqˈoˈn kyibˈ tzeˈnkuˈ jun nimil kyxola. Me noq tuˈn kybˈinchbˈin, k‑elil kynikyˈtzajil qa nya nimilqe, ex qa tuˈn ikyjo, ntiˈ tipin Dios kyukˈa. Paˈmil tibˈa kyiˈjjo xjal anetziˈn. 	 Kwa nje wataonekana kama watu wenye kumcha Mungu, lakini wataikana nguvu yake. Jiepushe kabisa na watu wa namna hiyo.


Ikytzin tumiljo, noq tuˈn tkyimlin Crist twutz cruz, ma kubˈe tiˈjjo qˈoj, a attaq kyxoljo kabˈe tnam, ex ma chi kyij toj wen tukˈa Dios, ex ma chi ok qˈoˈn te junchˈin Ttanim. 	 Kwa mwili wake, Kristo aliuangamiza uadui wao; kwa msalaba wake aliziunganisha jamii hizo kuwa moja na kuzipatanisha na Mungu.


Ex kukx n‑el kyiˈn kyja tal qya, a o kyim kychmil, ex nimxix tqan nchi naˈn Dios, me noqtzintla tuˈn mina tzˈele tnikyˈtzajil kybˈinchbˈin, a nya wen, kywutzxjal. Me ayetziˈn xjal lo, nimxixtl tkawbˈil qMan ktzajil kyibˈaj, a kujxix wen, chi Jesúsjo. 	 Huwadhulumu wajane huku wakisingizia kuwa wema kwa kusali sala ndefu. Hao watapata hukumu kali zaidi!"


Atzaj teˈ qbˈintiy ikyjo, bˈeˈx o jaw kaˈylaja, ex xi qqaniˈn te: Qa nlay chi okx qˈinin toj kyaˈj, ¿Yajtzilaˈ qetza? ¿Altzila kye k‑okixtz? 	 Wale wanafunzi waliposikia hivyo walishangaa, wakamwuliza, "Ni nani basi, awezaye kuokoka?"


Xi qkaˈyiˈn kumnix kyjaˈ tzaje laqˈe txqan xjal tokx kyxbˈalin sjanin wen, ex tzaj tqˈmaˈn Jesús qeˈy: ¿Ma nyapela kyaje xjaw tuˈn tjaw awal? Me kxel nqˈmaˈn kyeˈy: Kykaˈyinxa kumnix, quˈn ma kubˈ sjaneˈ awal jaˈlin tuˈn tjaw chmet. 	 Ninyi mwasema: Bado miezi minne tu, na wakati wa mavuno utafika! Lakini mimi nawaambieni, yatazameni mashamba; mazao yako tayari kuvunwa.


Mi txi kyqˈoˈn kyibˈa tuˈn kykubˈ sbˈuˈn tuˈn kyyolxjal, a nkyxnaqˈtzin qa wen tuˈn tkubˈ qbˈinchin jniˈ tzeqbˈil. Me tuˈnpetzin tpajjo jniˈ lo, tzuljo kujxix tkawbˈil Dios kyibˈajjo a mibˈin chi nimin. 	 Msikubali kudanganywa na mtu kwa maneno matupu; maana, kwa sababu ya mambo kama hayo ghadhabu ya Mungu huwajia wote wasiomtii.


Xitzin tqˈmaˈn Agripa te Festo kyjaluˈn: Ex wajatla weˈ, tuˈn nbˈiˈn tiˈjjo xjal anetziˈn. Atzin te Festo, xi ttzaqˈwin: Bˈeˈx ktbˈibˈilku te nchiˈj. 	 Basi Agripa akamwambia Festo, "Ningependa kumsikia mtu huyu mimi mwenyewe." Festo akamwambia, "Utamsikia kesho."


Qa ikyjo kyuˈn, ayiˈy ẍi qˈmante s‑el kypaˈnjiˈy a nya nim toklin; nya wen kynabˈla ikyjo. 	 je, huo si ubaguzi kati yenu? Je, na huo uamuzi wenu haujatokana na fikira mbaya?


Ex tuˈn tnimbˈil, najan Abraham tzeˈnku jun bˈetin xjal twutzjo txˈotxˈ, a tuˈntaq tzaj qˈoˈn te tuˈn Dios. Me najan kyojjo ja, a xbˈalinqe, a bˈaˈn kyikyˈ iqit. Ex ikyx bˈajjo tukˈa Isaac, a tkˈwal Abraham, ex tukˈa Jacob, a tkˈwal Isaac. Ex ikyxjo tqˈma Dios kye, qa iltaq tiˈj tuˈn ttzaj qˈoˈn txˈotxˈ kye anetziˈn, ikyxjo tzeˈnkuˈ xi tqˈmaˈn te Abraham. 	 Kwa imani aliishi kama mgeni katika nchi aliyoahidiwa na Mungu. Aliishi huko katika hema kama walivyoishi Isaka na Yakobo, ambao pia walishiriki ahadi ileile.


Me ojtzqiˈntaql te Jesús tuˈn, tkyaqiljo tuˈntaq tbˈaj. Tuˈnpetziˈn, etz laqˈe kˈlulkye, ex xi tqanin kye: ¿Ankye nkyjyoˈn? 	 Yesu, hali akijua yote yatakayompata, akatokea, akawauliza, "Mnamtafuta nani?"


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi nbˈiˈn jun tqˈajqˈojil tzaj toj kyaˈj tqˈma weˈy: Tzˈibˈinkujiy luˈn: Kyˈiwlinqexixjo aye kchi kyimil jaˈlin ex yajxi, ayeˈ nimilqe tiˈj qAjaw. Twutzxixjo lo, chi Xewbˈaj Xjan. Ok chi ajlal tiˈjjo kyaqˈinch. Ex ajo kyaqˈin k‑yekˈil teˈ kynimbˈil, aj kyxiˈ toj paˈbˈin twutz Dios. 	 Kisha nikasikia sauti kutoka mbinguni ikisema, "Andika! Heri watu ambao tangu sasa wanakufa wakiwa wameungana na Bwana." Naye Roho asema, "Naam! Watapumzika kutoka taabu zao; maana matunda ya jasho lao yatawafuata."


Kyˈiwlinqexixjo ayeˈ nqˈaqˈin kykˈuˈj kyiˈjjo txqantl, quˈn axte Dios ktzajil qˈaqˈin tkˈuˈj kyiˈj. 	 Heri walio na huruma, maana watahurumiwa.


Me ikytziˈn, ilx tiˈj tuˈn ttenxix kykˈuˈja tuˈn kyayoˈn, tuˈntzin kytijiˈn ex tzˈaqle toj kynabˈla, tuˈntzin ntiˈx juntl atx taj toj kynimbˈila. 	 Muwe na hakika kwamba uvumilivu wenu utawategemeza mpaka mwisho, mpate kuwa wakamilifu na watimilifu, bila kupungukiwa chochote.


Jawtzin weˈks Pabl, ex xi tyekˈin tukˈa tqˈobˈ, tuˈn mi chi chˈotje, ex tqˈma: Kybˈintza, ayiˈy nxjalil, ex majqexa ayiˈy nya Judiyqiˈy, a at tchewil Dios kyiˈja. 	 Basi, Paulo alisimama, akatoa ishara kwa mkono, akaanza kuongea: "Wananchi wa Israeli na wengine wote mnaomcha Mungu, sikilizeni!


Nxnaqˈtzintaq Jesús kye jniˈ xjal, ex xi tqˈmaˈn: Kykaˈyink kyibˈa, tuˈn mina chi ok lipeˈy kyiˈjjo xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil. Nbˈaj kubˈ kyyekˈin kyibˈ te tnejinel tnam, ex nbˈaj ok kyqˈoˈn kyxbˈalin tbˈanilx, manyor xqerx wen, noq tuˈn kyokku kaˈyin kyuˈnxjal. Ex kyajxix, tuˈn kyok qˈolbˈit wen jaˈchaq nchi bˈete. 	 Katika mafundisho yake, Yesu alisema, "Jihadharini na walimu wa Sheria ambao hupenda kupitapita wamejivalia kanzu ndefu na kusalimiwa na watu kwa heshima sokoni; hupenda kuketi mahali pa heshima katika masunagogi,


Quˈn ma nintz te tzul tiˈj nbˈiˈy, ex ok kyqˈmaˈbˈil: Ayiˈn weˈ Crist, chichkulaˈ. Ex ma nintzxjal kˈwel kysbˈuˈn, tuˈn kyxi lipe kyiˈj. 	 Maana wengi watatokea na kulitumia jina langu wakisema: Mimi ndiye Kristo, nao watawapotosha watu wengi.


Me mix kubˈe tiˈj Miyel kyuˈn, ex mix knete najbˈil kye toj kyaˈj. 	 Lakini joka hilo halikuweza kuwashinda, na hatimaye hapakuwa tena na nafasi mbinguni kwa ajili yake na malaika wake.


Ayetziˈn tnana Jesús tukˈaxjo titzˈin; ex tukˈa Mariy, a t‑xuˈjil Cleofas; tukˈax Mariy aj Xleˈn, waˈlqetaq t‑xe tqan cruz, a jaˈ jawe pejkˈin Jesús. 	 Karibu na msalaba wake Yesu walikuwa wamesimama mama yake, na dada ya mama yake, Maria mke wa Kleopa, na Maria Magdalene.


Me ajtzin njaw itzˈjiˈy juntl majl, nej chin pon kaniˈn kywutza toj Galiley. 	 Lakini nikisha fufuka, nitawatangulieni kule Galilaya."


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, i bˈaj tzaj kyiˈnxjal junjun tal kˈwal tkˈatz Jesús, tuˈn tkubˈ tqˈoˈn tqˈobˈ kyibˈaj tuˈn kykubˈ tkyˈiwlin, ex tuˈn tnaˈn Dios kyiˈj. Me awotzin qeˈ, a t‑xnaqˈtzbˈin, o ok teˈn yisol kyeˈ, a i tzaj qˈiˈn kyeˈ tal kˈwal. 	 Kisha watu wakamletea Yesu watoto wadogo ili awawekee mikono na kuwaombea. Lakini wanafunzi wakawakemea.


Exla qa bˈiˈnkye xjaljo luˈn kyuˈn, tiˈ bˈaj kyiˈjjo xjal ojtxe, exsin mina nkyij kytzaqpiˈn kyajbˈil nya wen. Ex nchi txalpaje toj kychwinqil, nyakuj noq nchi wutzkyˈin. Bˈaj kyyajin kychwinqil noq oˈkx tuˈn tajbˈil kyxmilil nya bˈaˈn. N‑el kyikyˈin tkawbˈil Dios, ex nchi yasin kyiˈjjo at kyoklin tuˈn Dios. 	 Hivyo ndivyo pia walivyo watu hawa. ndoto zao huwaongoza katika kuichafua miili yao wenyewe, kuyadharau mamlaka ya Mungu na kuvitukana viumbe vitukufu vya huko juu.


Bˈeˈxsin i xiˈ. Atzaj teˈ kykanin, attaq Mariy exsin Jse, tukˈa neˈẍ kuẍlekutaq toj twabˈl chej. 	 Basi, wakaenda mbio, wakamkuta Maria na Yosefu na yule mtoto mchanga amelazwa horini.


Jotx i bˈaj oqˈ, bˈaj kychleˈn kyibˈ, ex el kymaˈtzin Pabl. 	 Wote walikuwa wanalia; wakamwaga kwa kumkumbatia na kumbusu.


Xmiletzˈqiˈy. Quˈn twutzx tej tyol qtzan yolil Tyol Dios te, a Isaías, tej tyolin tiˈj kyxmiletzˈila: 	 Enyi wanafiki! Isaya alitabiri sawa kabisa juu yenu:


Noqit ntiˈ kawbˈil, mitla nkawin Dios qibˈaj. Me at te kawbˈil tzajnin tuˈn Dios, me nlay qo klet, noq tuˈn tjapin bˈajjo kawbˈil quˈn, quˈn a ojtxe kawbˈil oˈkx nkawin qibˈaj tuˈn tpajjo qil. 	 Sheria husababisha ghadhabu; lakini kama hakuna Sheria, haiwezekani kuivunja.


Bˈeˈx xiˈ ichin, ex ok ten qˈmalte kyxolile jniˈ xjal kye tnam te Decápolis tkyaqiljo a otaq tbˈinchin Jesús tiˈj. Tkyaqiljo jniˈ xjal bˈeˈxtaq nbˈajel kyim tuˈn ikyjo. 	 Basi, huyo mtu akaenda, akaanza kutangaza huko Dekapoli mambo yote Yesu aliyomtendea; watu wote wakashangaa.


Ex kubˈ tqˈoˈn Jesús juntl techil kyjaluˈn: A Tkawbˈil Dios toj kyaˈj, ikytziˈn t‑xilin tzeˈnku jun tal twutz mistas, aj tkux tawaˈn jun xjal toj txˈotxˈ. 	 Yesu akawaambia watu mfano mwingine: "Ufalme wa mbinguni unafanana na mbegu ya haradali aliyotwaa mtu mmoja, akaipanda katika shamba lake.


Ex ayetziˈn lajaj tkach i tliˈy tiˈjjo ma tij txuk, ayexjo lajaj nmaq kawil, ex ajo ma tij txuk, ok k‑elil kyikyˈinjo qya, a kyˈaˈjil. Ex kyjel kytzaqpiˈn ẍbˈiq, ex kxel kychyoˈn tchibˈjil, ex kˈwel kypatin tuˈn qˈaqˈ. 	 Pembe zile kumi ulizoziona na yule mnyama watamchukia huyo mzinzi. Watachukua kila kitu alicho nacho na kumwacha uchi; watakula nyama yake na kumteketeza kwa moto.


Altzin jun kyeˈ, a atit jun jweˈ kˈal trit exsin txi najit juntz, ¿Ma nyapetzila nej kchi okil tchmoˈn bˈeljajlajaj toj jweˈ kˈal trit, tuˈn kywaˈn junx toj chqˈajlaj, exsin kxeˈltz jyol teˈ tal trit, a otaq txi naj? ¿Ex ma nyapetzila tzmaxi kmeltzˈajiljo aj tjyet tuˈn? 	 "Hivi, mtu akiwa na kondoo mia, akigundua kwamba mmoja wao amepotea, atafanya nini? Atawaacha wale tisini na tisa mbugani, na kwenda kumtafuta yule aliyepotea mpaka ampate.


Toj tnejil, nqˈumle weˈy qa, aj tok kychmoˈn kyibˈa tuˈn tikyˈsit Xjan Wabˈj kyuˈn, noqx nimku paˈbˈl kyxola. Me toj jun tnej, bˈalaqa twutzx. 	 Awali ya yote, nasikia kwamba mnapokutana pamoja hutokea mafarakano kati yenu. Nami naamini kiasi,


¿Jaˈtzin ntzaje jyoj qˈoj ex yasbˈil kyxola? Tuˈntzin kyajbˈila nya wen toj kyanmiˈn. 	 Mapigano na magombano yote kati yenu yanatoka wapi? Hutoka katika tamaa zenu mbaya ambazo hupigana daima ndani yenu.


Me mix bˈante kyokx kyxolxjal. Tuˈnpetziˈn, jyet jun ttxolil kyuˈn, ex i jax tibˈajxi ja. Exsin jaw kypoˈqˈin toj twiˈ ja, noq tuˈn tkuˈxkuˈ yabˈ tzma tkˈatz Jesús, quˈn qˈuqlektaq kykˈuˈj tiˈj, tuˈn tqˈanit kyyabˈ. 	 Kwa sababu ya huo umati wa watu, hawakuweza kumpeleka karibu na Yesu. Basi, wakatoboa sehemu ya dari iliyokuwa juu ya mahali alipokuwa Yesu. Walipokwisha pata nafasi, wakamteremsha huyo mtu akiwa amelala juu ya mkeka.


Ex iteˈ junjuntl qeˈ qukˈa, a chi txaˈj ttzi jul anetziˈn, ex ikyx s‑iwle kyuˈn, tzeˈnku otaq bˈaj qˈmaˈn kye kyuˈn qya. Ex ikyxjo mina s‑iwle Jesús kyuˈn. 	 Wengine wetu walikwenda kaburini wakashuhudia yale waliyosema hao wanawake; ila yeye hawakumwona."


tuˈntzintla kytzalaja, ex tuˈn kyteˈn ilaˈ qˈij twutz txˈotxˈ. 	 "Upate fanaka na miaka mingi duniani."


Nimx i jaw tzalajjo xjal anetziˈn, ex xi kytziyin, tuˈn t‑xi kyqˈoˈn pwaq te Judas. 	 Nao wakafurahi na kupatana naye kumlipa fedha.


Quˈn tuˈn tkyaqil texjal bˈantnin tiˈj tuˈn tkyim noq jun maj; ex ikyx te Jesús, iltaq tiˈj tuˈn tkyim. Me awo xjalqo, aj qkyim, qo okix toj paˈbˈin. Me metzin te Jesús, tej tkyim, bˈeˈx el tiˈn qil ex kyiljo xjal, a o chi nimin ex kchi nimil tiˈj, tuˈntzintla wen qo ele toj paˈbˈin. Ex tzul kanin juntl majl te Jesús, me nya tuˈn tchjetl qil, qalaˈ tuˈn qxi tiˈn toj kyaˈj te jun majx, a awo nqo ayoˈn tiˈj. 	 Basi, kama vile kila mtu hufa mara moja tu, kisha husimama mbele ya hukumu ya Mungu,


Ex aˈlchaqx kye jatz jaˈ chi pon kaniniˈy ajlal, axsa chi tenkuy, tzmaxi kˈaˈ chi etzjiˈy toj, ajxi kyxiˈy toj junxil tnam, chi Jesús kye. 	 Nyumba yoyote mtakayoingia na kukaribishwa, kaeni humo mpaka mtakapoondoka katika kijiji hicho.


Quˈn ikytziˈn ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Ankye teˈ taj tuˈn ttzalaj toj tchwinqil, ex tuˈn tten tkyaqil qˈij toj ttxutxjil, il tiˈj tuˈn tjkˈunte taqˈ, tuˈn mi yoline nya bˈaˈn, ex tuˈn mi sbˈuˈne kyiˈjxjal tuˈn ttzi. 	 Kama yasemavyo Maandiko Matakatifu: "Anayetaka kufurahia maisha, na kuona siku za fanaka, anapaswa kuacha kusema mabaya na kuacha kusema uongo.


Tuˈnpetziˈn, i ok ten txˈemil txqan t‑xaq tze, palma tbˈi, exsin i bˈajetz kˈlelte Jesús, ex i bˈaj ẍchˈin kyjaluˈn: Nimxit tbˈi qMan Dios. Kyˈiwlinxitjo a tzul kanin toj Tbˈi qAjaw. Kyˈiwlinxitjo a nmaq kawil tibˈaj Israel. 	 Basi, wakachukua matawi ya mitende, wakatoka kwenda kumlaki; wakapaaza sauti wakisema: "Hosana! Abarikiwe huyo ajaye kwa jina la Bwana. Abarikiwe mfalme wa Israeli."


Atzaj teˈ qok yupj, kubˈ qe Jesús tiˈj meẍ qukˈiy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin. 	 Kulipokuwa jioni, Yesu akakaa mezani pamoja na wanafunzi wake kumi na wawili.


Exla qa ntiˈqiˈn kyxola, me nimxix nchin ximiˈn kyiˈja, nyakuj tzeˈnku intiˈn kyxola. Ex nchin tzalaja tuˈn nxi nbˈiˈn qa at nukˈbˈil kyxola, ex qa waˈlqexixa toj kynimbˈila tiˈj Crist. 	 Maana, ingawa mimi niko mbali nanyi kwa mwili, lakini niko pamoja nanyi kwa roho, na ninafurahi kuona uthabiti kamili mnaosimama nao pamoja katika imani yenu kwa Kristo.


Ayetzin xjal, ayeˈ nya nimin Dios kyuˈn, oˈkxtza nchi yoline tiˈjjo te twutz txˈotxˈ, ikyxjo tzeˈnku te tajaw il. Ex jniˈqe xjal nya nimilqe nbˈaj xi kynimiˈn jniˈ nkyqˈmaˈn. 	 Wao husema mambo ya ulimwengu, nao ulimwengu huwasikiliza kwani wao ni wa ulimwengu.


Oxe maj bˈaj yolin ikyjo. Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, bˈeˈx jax likyˈikyˈin tej iqbˈil toj kyaˈj. 	 Jambo hili lilifanyika mara tatu, kisha ile shuka ikarudishwa juu mbinguni.


Chi Jesús kyjaluˈn: ¿Ma nyatzin lajajtaq kyej ichin kybˈaj ẍi qˈanit? ¿Jatzila iteˈyiljo bˈeljajl? 	 Hapo Yesu akasema, "Je, si watu kumi walitakaswa? Wale tisa wako wapi?


Tojjo juntl wuˈja, xi nqˈmaˈn tuˈn mina tzˈok kymujbˈina kyibˈa kyukˈa aj kyˈaˈjil, 	 Niliwaandikia katika barua yangu msishirikiane na wazinzi.


Tej tjaw sakˈpaj Jse toj twatl, kubˈ tbˈinchin tzeˈnkuxjo otaq tqˈma t‑angel qAjaw te, ex bˈeˈx xi tkˈleˈn Mariy te t‑xuˈjil. 	 Hivyo, Yosefu alipoamka usingizini alifanya kama malaika huyo alivyomwambia, akamchukua mke wake nyumbani.


Qa ikyjo, me ntiˈ tumiljo nabˈl ikyjo. Quˈn ¿Ma mitzin ojtzqiˈn kyuˈn, tzeˈn aj tkuˈx awet jun twutz ijaj, il tiˈj tuˈn tjatz twiˈ, exsin tuˈn tqˈayjtz? 	 Hayo ni maswali ya kijinga! Ukipanda mbegu, isipokufa kwanza haitaota.


Tnejilxix, xi nqˈmaˈnjiˈy Tbˈanil Tqanil kyeˈ iteˈtaq toj Damasco. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi nqˈmaˈn kyeˈ iteˈtaq toj Jerusalén, ex te tkyaqil xjal toj tkyaqil txˈotxˈ te Judey. Ex majxjo kyeˈ nya Judiyqe, i tzaj ntxkoˈn, tuˈntzintla kynimin, tuˈn kymeltzˈaj tukˈa Dios, exsin tuˈntla bˈaˈnjo kybˈinchbˈin te yekˈil teˈ kynimbˈil. 	 Ila nilianza kuhubiri kwanza kwa watu wa Damasko, halafu kwa wale wa Yerusalemu na nchi yote ya Yudea, na pia kwa watu wa mataifa mengine. Niliwahimiza wamgeukie Mungu na kuonyesha kwa vitendo kwamba wamebadilisha mioyo yao.


Antza, yoline Pabl kykyaqil qˈij, ex ikytzin oke tuˈn, toj kabˈe abˈqˈe. Ikytzin kybˈiyeˈ Tyol Diosjo, aye Judiy exqetziˈn nya Judiy, a najleqetaq tojjo txˈotxˈ te Asia. 	 Aliendelea kufanya hivyo kwa muda wa miaka miwili hata wakazi wote wa Asia, Wayahudi na watu wa mataifa mengine, wakaweza kusikia neno la Bwana.


Qa ma tzikyˈx kyuˈn, chi tzeˈjixa, ex chi tzalajxa, quˈn ktzajil tqˈoˈn Dios nim t‑xel kyeˈy toj kyaˈj, tzeˈnku xi tqˈoˈn kye yolil Tyol Dios ojtxe, tuˈn nim ikyˈx kyuˈn tzeˈnkuˈ kyeˈ jaˈlin. 	 Furahini na kushangilia maana tuzo lenu ni kubwa mbinguni. Hivyo ndivyo walivyowadhulumu manabii waliokuwako kabla yenu.


Kybˈinkuy qyola. Mix aˈl jun kyeˈ ntzaj qˈonte ambˈil te qeˈy toj kyanmiˈn. Mi o kubˈ qbˈinchiˈn jun nya bˈaˈn tiˈj jun kyeˈ; ex mix aˈl jun o kubˈ tzˈaq toj tnimbˈil tuˈn qpaja; ex nya noq nqo sbˈuˈn kyiˈja tukˈa jun tiˈ. 	 Tunaomba mtupe nafasi mioyoni mwenu! Hatujamkosea mtu yeyote, hatujamdhuru wala kumdanganya mtu yeyote.


Bˈeˈx xi qtzaqpiˈn, quˈn tuˈn mix kubˈe tkˈuˈj quˈn, exsin xi qqˈmaˈntza te: Kˈaˈ tbˈinche tAjaw Tkyaqil tajbˈil tukˈiy. 	 Tuliposhindwa kumshawishi tulinyamaza, tukasema tu: "Mapenzi ya Bwana yafanyike"


Bˈeˈx tzaj qˈaqˈin tkˈuˈj Jesús kyiˈj, ex ok tmikoˈn kywutz. Ex texjo paq, tjqet kyej moẍ kywutz, ex bˈeˈx i ok lipe tiˈj Jesús. 	 Basi, Yesu akawaonea huruma, akawagusa macho yao, na papo hapo wakaweza kuona, wakamfuata.


Mi kubˈ tyajinjiy tokliˈn ma txi tqˈoˈn qMan Dios, tej xkubˈ kyqˈoˈn nejinel toj Ttanim Dios kyqˈobˈ tibˈaja, tuˈn toka te kyikˈlel, quˈn ikykuxtaq taj Diosjo. 	 Usiache kukitumia kile kipaji cha Kristo ndani yako ulichopewa kwa maneno ya manabii na kwa kuwekewa mikono na wazee.


Ex at jun nmaq nimil tiˈj kynimbˈil aj Judiy ikyˈ tojjo bˈe anetziˈn. Me ex ikyxjo, bˈeˈx xi ttxalpin tibˈ ttxlaj bˈe, tej tiwlej ichin tuˈn, aj otaq bˈaj bˈyoˈn kyuˈn ileqˈ. 	 Hali kadhalika na Mlawi mmoja, alipofika mahali akamwona, akapita kando.


I okx toj jul, me atzaj teˈ kyokpin, kyli jun qˈa qˈuqletaq tok t‑xbˈalin sjanin wen kupinin tzma t‑xe tqan. Teˈ kylonte, bˈeˈx i xobˈx te. 	 Walipoingia kaburini, walimwona kijana mmoja aliyevaa vazi jeupe, ameketi upande wa kulia; wakashangaa sana.


Okx ktzalajilxa tiˈj, ex nya oˈkxa; quˈn nimx txqantl ktzalajil tiˈj, aj tul itzˈje. 	 Utakuwa na furaha kubwa na watu wengi watashangilia kwa sababu ya kuzaliwa kwake.


Tej tiwle tuˈn Jesús kuẍle, ex el tnikyˈ te qa ojtxe tkubˈlin yabˈte, xi tqanin te: ¿Tajtzin tuˈn tqˈanita? 	 Naye alipomwona huyo mtu amelala hapo, akatambua kwamba alikuwa amekaa hapo kwa muda mrefu, akamwuliza, "Je, wataka kupona?"


Bˈalaqa tuˈn n‑ok kykaˈyiˈn nyakuj jun xjalqiˈn te twutz txˈotxˈ. ¿Me tiˈtzila kyqˈmaˈy, aj nxi kykaˈyiˈn, aj njaxa toj kyaˈj, ayiˈn Tkˈwal Ichin, qˈuqleqinkxa toj nqˈuqbˈila, a jaˈ intinetaqa te tnejil? ¿Akupela txi kyqˈmaˈn qa nya wenjo nxnaqˈtzbˈila? 	 Itakuwaje basi, mtakapomwona Mwana wa Mtu akipanda kwenda kule alikokuwa kwanza?


Tej tbˈaj yolin, tzuntaq nchi kaˈyintaq tsanjil tiˈj, jaw qˈiˈn Jesús twutz kyaˈj, ex tuˈn muj, mix iwle kyuˈn. 	 Baada ya kusema hayo, wote wakiwa wanamtazama, alichukuliwa mbinguni; wingu likamficha wasimwone tena.


Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx bˈaj joˈkx kytzuˈbˈin toj twutz, ex bˈaj kybˈyoˈn. Ex junjuntl bˈaj okx tzˈajchinte toj twutz, 	 Kisha wakamtemea mate usoni, wakampiga makofi. Wengine wakiwa wanampiga makofi,


Texjo paq anetziˈn, i kubˈ kyyekˈin kyibˈ kabˈe ichin nchi yolintaq tukˈa Jesús, a Moisés ex Elías. 	 Na watu wawili wakaonekana wakizungumza naye, nao ni Mose na Eliya,


A tqanil tzaj ttziyin qMan Dios kyuˈn yolil Tyol ojtxe, ex kyij kytzˈibˈin tojjo Tuˈjil Tyol Dios, a xjanxix. 	 Hapo kale, Mungu aliwaahidia watu hii Habari Njema kwa njia ya manabii wake katika Maandiko Matakatifu.


Kyqˈolbˈinxa Ampliato, jun wukˈiy kˈuˈjlinxix wuˈn, quˈn nimilxix tiˈj qAjaw. 	 Salamu zangu kwa Ampliato, rafiki yangu katika kuungana na Bwana.


Twutzxix ntqˈmaˈn Xewbˈaj Xjan, qa aj chˈixtaq tjapin bˈaj tqˈijil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, at junjun kyjel ttzaqpiˈn tnimbˈil, tuˈn t‑xi lipe kyiˈj taqˈnil tajaw il, tukˈa kyxnaqˈtzbˈil, a noq te sbˈuˈbˈl. 	 Roho asema waziwazi kwamba siku za baadaye watu wengine wataitupilia mbali imani; watazitii roho danganyifu na kufuata mafundisho ya pepo.