Ex ma txi nqˈmaˈn Tyola kye, tuˈn t‑xi kychikyˈbˈin. Me noq ma chi el ikyˈin kyuˈnxjal, quˈn nya kyukˈaxjal iteˈye, tzeˈnku weˈ, nya te twutz txˈotxˈqin weˈ. 	 Mimi nimewapa neno lako, nao ulimwengu ukawachukia, kwa sababu wao si wa ulimwengu kama vile nami nisivyo wa ulimwengu.


Ex ayinxjiˈy jun t‑xnaqˈtzbˈin Jesús, a ma nliˈy tkyaqiljo o bˈaj, ex nxi nqˈoˈn tqanil tiˈj, ex bˈiˈn wuˈn qa twutzxixjo tkyaqiljo ma kyij ntzˈibˈiˈn. 	 Huyo ndiye yule aliyeshuhudia mambo haya na kuyaandika. Nasi twajua kwamba aliyoyasema ni kweli.


Ex junx kyukˈa Tito, ma txi qsmaˈn juntl qerman, ex o tzˈok qkaˈyiˈn qa saqxix toj tkyaqil taqˈin Dios. Ex tajxix tuˈn tmojin tojjo lo, majxpe a jaˈlin qˈuqlekxix tkˈuˈj kyiˈja. 	 Basi, pamoja na ndugu hao, tumemtuma ndugu yetu mwingine ambaye mara nyingi tumempa majaribio mbalimbali, tukamwona kuwa ni mwenye hamu kubwa ya kusaidia; hata sasa amekuwa na moyo zaidi kwa sababu ana imani sana nanyi.


Ex ikyxjo, kynaˈntzintza kyiˈj xjal aj tnam Sodoma ex aj Gomorra, junx kyukˈa jniˈ xjal kyojjo txqantl muchˈ tnam kykˈatz. Ex i bˈinchin il, tzeˈnku kyej angel, tuˈnjo ẍi ok ten bˈinchil tkyaqil wiq il, ex i kyˈaˈjin kykyaqilx, ex ikyqex kye xjaljo xkubˈ kybˈinchin aj pajil; ichin tukˈa ichin ex qya tukˈa qya. Tuˈntzin tpajjo il luˈn, bˈeˈx i ja tyupin Diosjo tnam tukˈa qˈaqˈ. Atzin qˈaqˈ luˈn n‑ajbˈin te jun yekˈbˈil te qe jaˈlin, qa at jun najin tukˈa qˈaqˈ te jun majx te chojbˈil kye nchi bˈinchin il. 	 Kumbukeni pia Sodoma na Gomora, na miji ya kandokando yake; wenyeji wake walifanya kama wale malaika; walifanya uzinzi na mambo yaliyo kinyume cha maumbile, wakapewa hukumu ya moto wa milele, iwe onyo kwa watu wote.


Atzin xbˈalin tokxtaq tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios, bˈeˈx kubˈ laqj te kabˈe; tzaj xkye tiˈjjo ttxaˈn jawl, tuˈn tkˈul kanin tiˈjjo juntl ttxaˈn twutz txˈotxˈ. 	 Basi, pazia la Hekalu likapasuka vipande viwili toka juu mpaka chini.


Me xi ttzaqˈwin Jesús kye: ¿Tzeˈntzin tten n‑el kynikyˈa tiˈjjo qˈij? Quˈn qa manyor chikyˈx twutz kyaˈj qale, nkyqˈmaˈn qa tbˈanilx qˈij nchiˈj. 	 Lakini Yesu akawajibu, "Wakati wa jioni ukifika ninyi husema: Hali ya hewa itakuwa nzuri kwa maana anga ni jekundu!


Tuˈntziˈn ikyjo, bˈaj xi kyyekˈin kyqˈobˈ kyeˈ kyukˈa, ayeˈ tajawtaqjo juntl bark, tuˈntzin kyxiˈtaql kyeˈ mojilkye. Ex jun paqx i xiˈ, ex kykabˈilx kyej bark i jaw noj kyukˈa nimku kyiẍ; noqtaq chˈinl kyaj tuˈn kyxi yuqˈj. 	 Wakawaita wenzao waliokuwa katika mashua nyingine waje kuwasaidia. Wakaja, wakazijaza mashua zote mbili samaki, hata karibu zingezama.


Kuxsin cheˈxtza, ex kykaˈyink kyibˈa, quˈn ma chex nchqˈoˈn tzeˈnqekuˈ tal rit kyxol txqan xoˈj. 	 Sasa nendeni; fahamuni kwamba ninawatuma ninyi kama kondoo wanaokwenda kati ya mbwa mwitu.


Wajatla weˈ tuˈn kyoka tzeˈnku weˈ. Me ate Dios ma tzaj qˈoˈnte toklin junjun, tzeˈnku taj, qa te mejebˈlin mo minaj. 	 Ningependa watu wote wawe kama mimi nilivyo; lakini kila mmoja anacho kipaji chake kutoka kwa Mungu; mmoja kipaji hiki na mwingine kile.


Atzaj teˈ tjaw kyuˈjiˈn nimil toj Antyokiy, bˈeˈx i jaw tzalaj nimxix, quˈn tuˈn qˈuqbˈil kˈuˈjbˈaj tzˈibˈin toj, qa nya il tiˈj tuˈn kybˈinchin tiˈj tkyaqiltaqjo nbˈant kyuˈn aj Judiy. 	 Walipoisoma hiyo barua, maneno yake yaliwatia moyo, wakafurahi sana.


Tuˈntziˈn, bˈeˈx okx kˈasin kyuˈn t‑xnaqˈtzbˈin, ex xi kyqˈmaˈn te kyjaluˈn: ¡Xnaqˈtzil! ¡Xnaqˈtzil! Chˈix qxi mulqˈaj. Bˈeˈx jaw weˈks Jesús, exsin xi tmiyoˈntz kyqˈiqˈ exsiˈn tipin aˈ, a tzunxtaq jaw mayiyin, ex noq tuˈnjo tyol, bˈeˈx i kubˈ qen, ex jotx kubˈ nume. 	 Wale wanafunzi wakamwendea Yesu, wakamwamsha wakisema, "Bwana, Bwana! Tunaangamia!" Yesu akaamka, akaikemea dhoruba na mawimbi, navyo vikatulia, kukawa shwari.


Xi nkaˈyiˈn juntl techil nimxix toj kyaˈj, tuˈn kyjaw kaˈylajxjal tiˈj. Atzin techiljo lo: Wuq angel tukˈa wuq kyˈixsbˈajil, a jaˈ tuˈn tjapin bˈaj tyabˈ twiˈ Dios twutz txˈotxˈ. 	 Kisha nikaona ishara nyingine mbinguni, kubwa na ya kushangaza. Palikuwa hapo malaika saba wenye mabaa makubwa saba ya mwisho. Kwa mabaa hayo makubwa saba, ghadhabu ya Mungu imekamilishwa.


Tuˈnpetziˈn, nchin kubˈsin nwutza kyeˈy, tuˈn t‑xi kywaˈn jun tal kywaˈy. Il tiˈjjo lo, qa kyaja tuˈn kyanqˈiˈn, quˈn mix aˈlx junte knajil, ex mixpela jun tsmal kywiˈy knajil toj aˈ. 	 Basi, ninawasihi mle chakula kwa maana mnakihitaji ili mweze kuendelea kuishi. Maana hata unywele mmoja wa vichwa vyenu hautapotea."


Tej kybˈaj chˈotj, i okx txkoˈn juntl majl Pegr, Juan exjo ichin, aj otaq qˈanit, ex xi qˈmaˈn kye, tuˈn mina chi yolin, ex mina chi xnaqˈtzin tiˈj tbˈi Jesús. 	 Kwa hiyo wakawaita tena ndani, wakawaonya wasiongee tena hadharani, wala kufundisha kwa jina la Yesu.


Tkyaqilxjal twutz akˈaj txˈotxˈ kchi tzalajil tojjo tspikyˈemil tnam, ex tkyaqil nmaq kawil kxel kyqˈoˈn jniˈ kyqˈinimil toj. 	 Watu wa mataifa watatembea katika mwanga wake, na wafalme wa dunia watauletea utajiri wao.


¡Ay, aj Galacia! Najninx kye kynabˈl. ¿Altzila kye xkˈalin kyiˈja tuˈn tel kyiˈjlinjiˈy t‑xtalbˈil qMan Dios, a awokuy o qo kubˈ chikyˈbˈin teˈ wen kywutza: Qa a Kolil Jesucrist kyim twutz cruz te najsbˈil kyila? 	 Enyi Wagalatia, mmekuwa wajinga kweli! Ni nani aliyewaloga? Habari juu ya kusulubiwa kwake Yesu Kristo ilielezwa waziwazi mbele ya macho yenu.


xi tqˈmaˈn kyjaluˈn: WAjaw, noq samiˈy. At jun weˈ waqˈnil tkubˈ twiˈ watbˈil. Mi nyekjl, ex nim kyixkˈoj n‑ikyˈx tuˈn. 	 akisema, "Mheshimiwa, mtumishi wangu amelala nyumbani, mgonjwa wa kupooza na anaumwa sana."


Atzaj teˈ tbˈaj kypejkˈin twutz cruz, ayetziˈn xoˈl qˈaqˈ i bˈaj ok ten saqchal tiˈjjo t‑xbˈalin Jesús; ex bˈaj jaw kyxoˈn kyxol, ex ankye tuˈn tkanbˈin tiˈj. Quˈn iltaq tiˈj tuˈn tjapiˈn a kubˈ ttzˈibˈin yolil Tyol Dios ojtxe: Kubˈ kysipin nxbˈaliˈn kyxol, ex i bˈaj saqchan tiˈjch. 	 Walimsulubisha, kisha wakagawana mavazi yake kwa kuyapigia kura.


Tbˈajlinxiˈ kabˈe qˈij, etz Jesús toj ttxˈotxˈ Samaria, ex xiˈ toj ttxˈotxˈ Galiley. 	 Baada ya siku mbili Yesu aliondoka hapo, akaenda Galilaya.


Quˈn ankye teˈ knimil wiˈja, nlay naj teˈ. Me ankye teˈ tkyˈeˈ tuˈn tnimin, at tkawbˈil Dios tibˈaj, a kujxix wen, noq tuˈn ma chin el tiˈjliˈn, ex tuˈn mi xi lipe wiˈja, a ayiˈn Tkˈwal Dios, a oˈkxjo junchˈin. 	 "Anayemwamini Mwana hahukumiwi; asiyemwamini amekwisha hukumiwa kwa sababu hakumwamini Mwana wa pekee wa Mungu.


Ayeˈ otaq chi nimin chmoˈnxixtaq kyibˈ junx, ex kubˈ kypaˈn jniˈ at kye kyxolilex. 	 Waumini wote waliendelea kuwa kitu kimoja na mali zao waligawana pamoja.


Teˈ t‑xi tqˈmaˈn Pegrjo ikyjo, njawku oqˈ tman ekyˈ te tkabˈ majin. Bˈeˈx ok ten oqˈil, quˈn bˈeˈx ul julkˈaj tyol Jesús toj tkˈuˈj, tej t‑xi tqˈmaˈn: Naˈmtaq toqˈ ekyˈ te tkabˈ majin, aj nkubˈ tewiˈn oxe maj. 	 Hapo jogoo akawika mara ya pili. Basi, Petro akakumbuka jinsi Yesu alivyokuwa amemwambia: "Kabla jogoo hajawika mara mbili, utanikana mara tatu." Petro akabubujika machozi.


Ex ikyxjo qe, at qoklin tiˈjjo Ttanim, a t‑xmilil, a junchˈin. 	 maana sisi ni viungo vya mwili wake.)


Me atzaj teˈ tel kynikyˈ tajaw kuˈxin qya, qa nlay kykanbˈe txqantl pwaq tuˈn, bˈeˈxsin ok kytzyuˈntz Pabl ex Silas, 	 Matajiri wa yule msichana walipoona kwamba tumaini lao la kupata mali limekwisha, waliwakamata Paulo na Sila, wakawaburuta mpaka hadharani, mbele ya wakuu.


Ex ayetziˈn pale tzaluˈn, ayeˈ nchi aqˈnin toj tnejil ja te naˈbˈl Dios, ilaˈ tiˈ n‑ajbˈin kye toj kyaqˈin. Tkyaqiljo lo ikyjo tzeˈnku t‑xlekemil, ex tzeˈnku twutzbˈiyiljo, a at toj kyaˈj. Ex bˈiˈn quˈn qa noq twutzbˈiyil, quˈn kaˈntzaj, tej tkubˈ tbˈinchin Moisés tnejil ja te naˈbˈl Dios; aku Dios xi qˈmante te kyjaluˈn: Qˈoˈnktzin twiˈy tiˈjjo kxel nqˈmaˈn teˈy, tuˈn tkubˈ tbˈinchinjiy njaˈy ex tkyaqiljo at toj, ikyxixjo tzeˈnku xi nyekˈiˈn teˈy twiˈ wutz, tuˈn tbˈant tzeˈnkuxixjo tilbˈiyil twutzxix njaˈy, a at toj kyaˈj. 	 Huduma zao za kikuhani ni mfano tu na kivuli cha yale yaliyoko mbinguni. Ndivyo pia ilivyokuwa kwa Mose. Wakati alipokuwa karibu kuitengeneza ile hema, Mungu alimwambia: "Tengeneza kila kitu kufuatana na ule mfano ulioonyeshwa kule mlimani."


Quˈn ma kubˈ tiˈj kyuˈn noq tuˈn tchkyˈeljo Jesús, a tal Tal rit, ex kubˈ kyyekˈin kynimbˈil tukˈa kyyol ex tukˈa kybˈinchbˈin, tuˈn mix i xobˈe tuˈn kykyim tuˈn tpaj Tbˈanil Tqanil. 	 Ndugu zetu wameshinda kwa damu ya Mwanakondoo na kwa nguvu ya ukweli walioutangaza; maana hawakuyathamini maisha yao kuwa kitu sana, wakawa tayari kufa.


Bˈeˈxsin kuˈtz Pabl, ex xi joqpaj tibˈajjo kuˈxin qˈa, exsin ok tchleˈntz, ex xi tqˈmaˈn kye nimil: Mina chi tzaj xobˈa. Luˈ tetz itzˈ. 	 Lakini Paulo alishuka chini, akainama, akamkumbatia na kusema, "Msiwe na wasiwasi maana kuna uhai bado ndani yake."


Toj juntl qlixje, kyjaˈtaq qxiˈy Jerusalén, tzaj waˈyaj tiˈj Jesús. 	 Yesu alipokuwa anarudi mjini asubuhi na mapema, aliona njaa.


Quˈn ntiˈx jun til kubˈ tbˈinchin, ex mix jun maj kubˈ tsbˈuˈn jun aˈla. 	 Yeye hakutenda dhambi, wala neno la udanganyifu halikusikika mdomoni mwake.


Me qa nqo bˈet toj qnikyˈin, qo jawil takpaj, quˈn nya qˈanchaˈljo qbˈe. Tuˈnpetziˈn qa nqo bˈinchin tzeˈnku taj qMan, ntiˈ aku tzˈok bˈajqe. 	 Lakini mtu akitembea usiku atajikwaa kwa maana mwanga haumo ndani yake."


Me bˈalaqa chin tenbˈila kyukˈiy ilaˈ qˈij, ex bˈalaqa axsi kkyˈela jbˈalil wuˈn, tuˈntzintla kyoniˈn wiˈja toj nbˈey, a jaˈ kchin xeliˈy. 	 Labda nitakaa kwenu kwa muda fulani, au huenda nitakaa pamoja nanyi wakati wote wa baridi, ili mpate kunisaidia niendelee na safari yangu kokote nitakakokwenda.


Me jun maj, attaq jun taqˈnil tajaw il, xi tzaqˈwinte kyjaluˈn: Wojtzqin weˈ Jesús, ex bˈin weˈ wuˈn alkye Pabl; me ayetzinkyetza, ¿Tiˈn kyeˈ kyoklin tuˈn kyyoliˈn ikyjo? 	 Lakini pepo mbaya aliwajibu, "Ninamfahamu Yesu, ninamjua pia Paulo, lakini ninyi ni nani?"


Ayiˈy werman, nya noq aˈlchaqku kye, tuˈn tok te jun xnaqˈtzil Tyol Dios, quˈn bˈiˈn kyeˈ kyuˈn, awoxixpeqe a nqo xnaqˈtzin tiˈj Tyol, ok qo tzajil kawin kuj tuˈn Dios, qa mina nqo bˈet toj tumiljo qxnaqˈtzbˈil. 	 Ndugu zangu, wengi wenu msiwe walimu. Kama mjuavyo, sisi walimu tutapata hukumu kubwa zaidi kuliko wengine.


Ex jaw ttzyuˈn Jesús jun tkˈwel vin. Atzaj teˈ tbˈaj qˈon chjonte te Dios tiˈj, xi tqˈmaˈ kyjaluˈn: Kytzyunxjiˈy lo, exsin kysipinxa kyxoliliy; 	 Kisha akatwaa kikombe, akashukuru akasema, "Pokeeni, mgawanye ninyi kwa ninyi.


Me ajtzin tuljo Xewbˈaj Xjan, a Onil, ex Qˈuqbˈil kykˈuˈja, ktzajil tqˈmaˈnjo twutzxix wiˈja, quˈn tkˈatz Dios ktzajile. 	 "Atakapokuja huyo Msaidizi nitakayemtuma kwenu kutoka kwa Baba, huyo Roho wa kweli atokaye kwa Baba, yeye atanishuhudia mimi.


Tojxi tkabˈ qˈij, i kanin toj Cesarea, jaˈ nyontaq Cornelio kyiˈj, junx tukˈa jun chˈuq t‑xjalil ex qeˈ tukˈa, ayeˈ otaq chi tzaj ttxkoˈn. 	 Siku ya pili yake, walifika Kaisarea na huko Kornelio alikuwa anawangojea pamoja na jamaa na marafiki aliokuwa amewaalika.


Tzuntaq chi bˈet, tej tjaw yolin jun ichin, exsin xi tqˈmaˈn te Jesús kyjaluˈn: Taa, wajx weˈ tuˈn wok lipe tiˈja, jaˈchaqx txaˈyetza. 	 Walipokuwa wakisafiri njiani, mtu mmoja akamwambia Yesu, "Nitakufuata kokote utakakokwenda."


Ex toj Tuˈjil Tyol Dios, chitzin Diosjo kyiˈj angel kyjaluˈn: O chi kubˈ tbˈinchin Dios angel, tuˈn kyok te tsan, ex tzunxix nchi ajqelin wen tuˈn kyajbˈinxix te, tzeˈnku qˈaqˈ nimxix n‑ajbˈin kyexjal. 	 Lakini kuhusu malaika, Mungu alisema: "Mungu awafanya malaika wake kuwa pepo, na watumishi wake kuwa ndimi za moto."


Antza ok kchin xela qˈoniˈy toj kyqˈobˈ nya Judiy; ok kchi jawil xmayin wiˈja, ok kchin okil yisoˈn kyuˈn, exsin ok k‑okix tzubˈin toj nwutza kyuˈn. 	 Kwa maana atakabidhiwa kwa watu wa mataifa nao watamtendea vibaya na kumtemea mate.


Exsin xi tqˈmaˈnltz: Tzeˈnku nteˈn, ayiˈn Tkˈwal Ichin, chqˈonqintza tuˈn Dios kyxola; ex ayiˈn at woklin tibˈajjo qˈij te ajlabˈl, ex ayiˈn chin qˈmalte qa wen tuˈn tkubˈ bˈinchit jun tiˈ mo qa minaj. 	 Hivyo akawaambia, "Mwana wa Mtu ni Bwana wa Sabato."


I ul t‑xnaqˈtzbˈin Juan tukˈa, ex xi kyqˈmaˈn te: ¡Xnaqˈtzil, kaˈyinxa! A xjal at tukˈiy jlajxi Nim Aˈ Jordán, aj tqˈmay qeˈy qa wen; nimxjal nchi kuˈx tqˈoˈn toj aˈ te jawsbˈil aˈ, ex tkyaqilxjal ma cheˈx lipe tiˈj. Ajo lo nya wen toj qwutza. 	 Basi, wanafunzi hao wakamwendea Yohane na kumwambia, "Mwalimu, yule mtu aliyekuwa pamoja nawe ng'ambo ya Yordani na ambaye wewe ulimshuhudia, sasa naye anabatiza, na watu wote wanamwendea."


Quˈn qa tukˈa tumil njapin bˈaj jun xjal toj jun tiˈ tal muchˈ, ex ikyxjo tukˈa tumil kjapin bˈajjo toj jun tiˈ, a nimxix toklin. Tuˈnpetziˈn, aku tzˈok qe qkˈuˈj tiˈj. Qalaˈ atzinl teˈ nya bˈaˈn tbˈinchbˈin toj jun tiˈ tal netzˈ, ex nya bˈaˈn kˈwel tbˈinchine toj jun tiˈ, a nimxix toklin. 	 Yeyote aliye mwaminifu katika mambo madogo, atakuwa mwaminifu katika mambo makubwa; na yeyote asiye mwaminifu katika mambo madogo, hatakuwa mwaminifu katika mambo makubwa.


Tuˈnpetziˈn, kxel nqˈmaˈn juntl majl kyeˈy, ayiˈy chmilbˈaj, qa teyile junjun kye tuˈn tok kykˈuˈjliˈn kyxuˈjila tzeˈnkuxjo ayiˈy, ex ikyx te qya, tuˈn tkubˈ kynimin kychmil. 	 Lakini yanawahusu ninyi pia: kila mume lazima ampende mkewe kama nafsi yake mwenyewe, naye mke anapaswa kumstahi mumewe.


Tuˈn ikyjo, nimx i jaw yolbˈin Parisey tiˈj Jesús junx kyukˈa xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil. Chi chiˈ kyjaluˈn: Ajo maˈ xjal lo, nchi tkˈmoˈn jniˈ xjal aj il, exsin nwaˈntz kyukˈa, chi chiˈ kyxolile. 	 Mafarisayo na walimu wa Sheria wakaanza kunung'unika: "Mtazameni mtu huyu! Anawakaribisha wenye dhambi, na tena anakula nao."


A nyola xbˈaj ntzˈibˈiˈn lo, twutzxix teˈ. Tuˈntzintzjo, waja tuˈn t‑xi t‑xnaqˈtzinjiy lo tukˈa tkyaqil tanmiˈn, quˈn tuˈntzin ayeˈ nimil tiˈj qMan Dios, tzˈokit kyqˈoˈnxix tilil, tuˈn tbˈantjo a wen kyuˈn. Ayetziˈn luˈn, ilxix tiˈj, ex nimxix tajbˈin te tkyaqil xjal. 	 Jambo hili ni kweli. Ninakutaka uyatilie mkazo mambo haya, ili wale wanaomwamini Mungu, wawe na hamu ya kuutumia wakati wao katika kutenda mema, ambayo ni mambo mazuri na ya manufaa kwa watu.


Me twutzxix tetz, qa ate Crist xjatz anqˈin kyxol kyimnin, tzeˈnku tnejil twutz awal, te jun yekˈbˈil te qe, qa il tiˈj tuˈn qjatz anqˈinqe. 	 Lakini ukweli ni kwamba Kristo amefufuliwa kutoka wafu, limbuko lao wale waliolala katika kifo.


Quˈn ayetziˈn nxjalila kubˈ kybˈyoˈn qAjaw Jesús, tzeˈnku bˈant kyuˈn ojtxe, tej tkubˈ kybˈyoˈn tkyaqil yolil Tyol Dios. Ex tzeˈnku jaˈlin, xqo etz lajoˈn kyuˈn. Ex kukx nchi bˈinchin tiˈjjo a tkyˈeˈ Dios tiˈj, ex nchi el kyikyˈin kykyaqil xjal. 	 ambao walimuua Bwana Yesu na manabii, wakatutesa na sisi pia. Watu hao wanamchukiza Mungu, tena ni adui za kila mtu!


Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈn Jesús kye: Ajtzin njaw kyyoˈbˈiˈn a ayiˈn Tkˈwal Ichin twutz kyaˈj, tzmaxitzin k‑elil kynikyˈjiˈy te, qa ayin wejiˈy, a tzeˈnkuxjo xi nqˈmaˈn, ex qa oˈkx nkubˈ nbˈinchinjiˈy tzeˈnku tzaj t‑xnaqˈtzin nMaˈn weˈy. 	 Basi, Yesu akawaambia, "Mtakapokwisha mwinua Mwana wa Mtu hapo ndipo mtakapojua kwamba Mimi ndimi, na kwamba sifanyi chochote mimi mwenyewe, ila nasema tu yale Baba aliyonifundisha.


A qˈuqlek tkˈuˈj tiˈjjo a n‑el tnikyˈ te, nya tumil taˈye tnabˈl twutz Dios. 	 Anayefikiri kwamba anajua kitu, kwa kweli hajui chochote kama inavyompasa.


Me tuˈnpetziˈn xkyim Crist, tuˈn tkletjo a neˈẍ toj tnimbˈil lo, me atzin kyeˈ, noq tuˈn tpajjo noq chˈin kynabˈla, knajileˈ kyermana te jun majx. 	 Hivyo, huyo ndugu yako dhaifu ambaye Kristo alikufa kwa ajili yake, atapotea kwa sababu ya ujuzi wako.


quˈn ma qbˈiˈy jun tqanil tiˈj kynimbˈila tiˈj Crist, a Jesús, ex tiˈj tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja kyxoliliˈy tiˈj tkyaqil txqantl nimil. 	 Maana tumesikia juu ya imani yenu katika Kristo Yesu na juu ya upendo wenu kwa watu wote wa Mungu.


I xi ttzaqˈwin Pilat: ¿Kyajtziˈn tuˈn t‑xi ntzaqpinjiˈy Jesús, a nmaq kawil kye Judiy? 	 Pilato akawauliza, "Je, mwataka niwafungulieni Mfalme wa Wayahudi?"


Ayetzin kynejil pale nimx ja bˈant kyuˈn tiˈj Jesús twutz Pilat. 	 Makuhani wakuu wakamshtaki Yesu mambo mengi.


Kukx nxi nqaninjiˈy te qMan, a tDios qAjaw Jesucrist, a nimxix tbˈi, tuˈn ttzaj tqˈoˈn kynabˈla toj kyanmiˈn, tuˈn tel kynikyˈa tiˈjjo jniˈ t‑xilin. 	 ili Mungu wa Bwana wetu Yesu Kristo Baba mtukufu, awajalieni Roho wake atakayewapa hekima na kuwafunulieni Mungu mpate kumjua.


Nimxix tqˈaqˈbˈil nkˈuˈja kyiˈja. Nya nim tqan chin tenbˈiltla kyukˈiy jaˈlin. Ok chi jyola wiˈja, me ikytziˈn tzeˈnku xi nqˈmaˈn kye aj Judiy, ex kxel nqˈmaˈn kyeˈy jaˈlin, nlayx cheˈxa jaˈ kchin xeliy. 	 "Watoto wangu, bado niko nanyi kwa muda mfupi tu. Mtanitafuta, lakini sasa nawaambieni yale niliyowaambia viongozi wa Wayahudi: Niendako ninyi hamwezi kwenda!


Axit Dios kyˈiwlin kyeˈy tukˈa tkyaqil t‑xtalbˈil. Ikyxit bˈantjo. 	 Tunawatakieni nyote neema ya Mungu.


Nya wen ele ikyjo toj twutz Herodes; bˈeˈx xi tqˈmaˈn tuˈn tkux jpet Juan toj tze. Tuˈntzin ikyjo, bˈeˈx chmet nim til twutz Dios. 	 Kisha Herode akazidisha ubaya wake kwa kumtia Yohane gerezani.


a ttata Abiud, a ttata Eliaquim, a ttata Azor, 	 Zerobabeli alimzaa Abiudi, Abiudi alimzaa Eliakimu, Eliakimu alimzaa Azori,


Me xi ttzaqˈwin Jesús: ¿Ma naˈmtzin tkux kyuˈjin kyejiˈy bˈant jun maj tuˈn qtzan David, a nimx toklin, tej ttzaj waˈyaj tiˈj kyukˈa tukˈa? 	 Yesu akawajibu, "Je, hamjasoma alivyofanya Daudi pamoja na wenzake wakati walipokuwa na njaa?


Me il tiˈj nej tuˈn tbˈet tojxix tumil, tuˈn ntiˈ jun xjal yolbˈin tiˈj, ex junchˈin t‑xuˈjil, jikyinxix toj tchwinqil, ex tzyuˈn tibˈ tiˈj tkyaqil nya bˈaˈn, ex nkubˈ nimin kyuˈnxjal, bˈaˈn xkˈamin kyiˈjxjal toj tja, at‑xix tnabˈl tuˈn t‑xnaqˈtzin, 	 Basi, kiongozi wa kanisa anapaswa awe mtu asiye na lawama; anapaswa awe na mke mmoja tu, awe mwenye kiasi, nidhamu na utaratibu; ni lazima awe mkarimu na anayeweza kufundisha;


Okx kbˈajilx wiˈja, ayiˈn Tkˈwal Ichin, tzeˈn ntqˈmaˈn Tyol Dios, tuˈn nxi kˈayiˈn. Me atzin kxel kˈayin weˈy, noqxpet mi s‑ul itzˈje twutz txˈotxˈ. 	 Naam, Mwana wa Mtu anakwenda zake kama Maandiko Matakatifu yasemavyo, lakini ole wake mtu yule atakayemsaliti Mwana wa Mtu! Ingalikuwa afadhali kwa mtu huyo kama hangalizaliwa."


Atzin te Cornelio xi kyim tiˈjjo angel, ex tukˈa nim t‑xobˈil, xi tqanin: ¿Tiˈn te taj, Tata? Xitzin ttzaqˈwin angel kyjaluˈn: O tzaj tbˈiˈn Dios tkubˈsbˈil twutza, ex ma tli mojbˈil, a ma txi tqˈoˈn kye yaj. 	 Kornelio alimkodolea macho huyo malaika kwa hofu, akamwambia, "Kuna nini Mheshimiwa?" Huyo malaika akamwambia, "Mungu amezipokea sala na sadaka zako kwa maskini.


Bˈisbˈajilxla kyeˈy, ayiˈy xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil exqetziˈn Parisey xmiletzˈ. Quˈn ikyqejiˈy tzeˈnku jun tja kyimnin tbˈanilx tkaˈyajtzjo tiˈjxi, me atziˈn tojxi nojnin tukˈa tbˈaqil kyimnin ex manyor tzuˈjx. 	 "Ole wenu walimu wa Sheria na Mafarisayo, wanafiki! Mko kama makaburi yaliyopakwa chokaa ambayo kwa nje yanaonekana kuwa mazuri, lakini ndani yamejaa mifupa ya maiti na kila namna ya uchafu.


Ma qo ok tzˈaqle twutz qMan Dios noq tuˈn qnimbˈil. Tuˈntziˈn ikyjo, at qmujbˈil qibˈ tukˈa, noq tuˈn qAjaw Jesucrist. 	 Sasa, kwa vile tumekubaliwa kuwa wadilifu kwa imani, basi, tunayo amani na Mungu kwa ajili ya Bwana wetu Yesu Kristo.


Quˈn tzˈaqlexix te Dios. Tuˈnpetziˈn, il tiˈj tuˈn ttzaj tqˈoj Dios kyiˈjjo ayeˈ nchi yajin kyiˈja. 	 Mungu atafanya jambo la haki: atawalipa mateso wale wanaowatesa ninyi,


Quˈn ojtxe, tej iteˈxtaqa te taqˈnil il, mi nchi okintaqa te bˈinchil bˈaˈn. 	 Mlipokuwa watumwa wa dhambi, mlikuwa huru mbali na uadilifu.


Ex kchi okix toj jun patbˈil ma tij, ja njuline qˈaqˈ wen, ex antza okx chi juˈchˈilx kyste tuˈn kyixkˈoj, a mix kbˈajilx. 	 na kuwatupa katika tanuru ya moto, na huko watalia na kusaga meno.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, in xiˈy tojjo txˈotxˈ te Siria ex Cilicia. 	 Baadaye nilikwenda katika tarafa za Siria na Kilikia.


Noq kyuˈn tsanjil i bˈante nim techil te yekˈbˈil tipin Dios kyxol xjal. Ex kykyaqil nimil ok kychmoˈn kyibˈ toj tnejil ja te naˈbˈl Dios twiˈ peˈn, Salomón tbˈi. 	 Mitume walifanya miujiza na maajabu mengi kati ya watu. Waumini walikuwa wakikutana pamoja katika ukumbi wa Solomoni.


Klomiltzin tibˈa jaˈlin, ex qˈinkutz tibˈa twutz cruz, chi chiˈ. 	 Sasa, shuka msalabani ujiokoe mwenyewe!"


Nxi nyoliˈn ikyjo, tuˈntzin kyjaw tzalaja wukˈiy, ex tuˈntzin kynoja tuˈn ntzaljbˈila. 	 Nimewaambieni mambo haya ili furaha yangu ikae ndani yenu, na furaha yenu ikamilike.


Me metzin teˈ Tyol qAjaw ktenbˈil teˈ te jun majx. Ex atzin yol lo, a Tbˈanil Tqanil kolbˈil, a nyolajtz kyxola. 	 Lakini neno la Bwana hudumu milele." Neno hilo ni hiyo Habari Njema iliyohubiriwa kwenu.


Me tuˈn tchˈuẍil kyanmiˈn, kykyˈetaqa tuˈn t‑xi kyqaniˈn tuˈn ttzaqpaj Jesús, a xjan ex wenxix, me kyja xi kyqaniˈn tuˈn ttzaqpaj jun bˈyol xjal. 	 Alikuwa mtakatifu na mwema; lakini ninyi mlimkataa, mkataka mtu mwingine aliyekuwa muuaji afunguliwe.


Me atzaj teˈ t‑xi kykaˈyin manil txˈotxˈ, teˈ ttzaj kˈwalbˈaj, bˈaj kubˈ kyyolin manil kyxolx: Ate luˈn kyjel te tajaw txˈotxˈ. Qoˈqe, ex qbˈyonku, tuˈn qkyij te tajaw. 	 Wale wakulima walipomwona tu, wakasemezana: Huyu ndiye mrithi. Basi, tumwue ili urithi wake uwe wetu.


Ex at juntl tuˈn t‑xi nqˈmaˈn kyeˈy kyiˈjjo qya, a mi n‑el kynikyˈ te yol toj kˈulbˈil, quˈn noq tiˈchaqku tiˈ nchi ok ten qanilte te kychmil, ex noq nbˈajel kyyuchˈiˈn chmobˈl. Nya wen ikyjo. Tuˈnpetziˈn, bˈaˈntla noq tuˈn tkubˈ kybˈiˈn, ex tuˈn tkubˈ kynimin tzeˈnku ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios. 	 Kama ilivyo desturi katika makanisa yote ya watu wa Mungu, wanawake wakae kimya katika mikutano ya waumini. Hawana ruhusa kusema; ila wawe watii kama isemavyo Sheria.


Tkyaqilx bˈilte qa manyor nimilqiˈy, ex tuˈntzin ikyjo tzunx nchin tzalajxa. Ex waja tuˈn tkubˈ kyyekˈinjiˈy kynabˈla bˈaˈn, me nya te bˈinchbˈil te nya bˈaˈn, qalaˈ te bˈinchbˈil teˈ tbˈanil. 	 Kila mtu amesikia juu ya utii wenu na hivyo mmekuwa sababu ya furaha yangu. Nawatakeni muwe na hekima katika mambo mema, na bila hatia kuhusu mambo mabaya.


Mi tzˈel kyiˈjlinjiˈy Tyol Dios nyolajtz kyxola. 	 msidharau unabii.


Xi qqaniˈn, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin: Ay Aj Xnaqˈtzil, ¿Tiˈtzila quˈnil s‑itzˈje ichin moẍ lo; tuˈnpela kyiljo ttata, mo qa tuˈnx til? 	 Basi, wanafunzi wakamwuliza, "Mwalimu! Ni nani aliyetenda dhambi: mtu huyu, ama wazazi wake, hata akazaliwa kipofu?"


Qa at jun qya nimil at juntl qya toj tja, a o kyim tchmil, bˈaˈn tuˈn t‑xi tmojin, tuˈn mi tzˈoke te tkˈaˈch Ttanim Dios; tuˈntzin tonin Ttanim Dios kyiˈjjo qya, a o kyim kychmil, ayeˈ ntiˈx jun itzˈ kyiˈj. 	 Lakini kama mama Mkristo anao wajane katika jamaa yake, yeye anapaswa kuwatunza na si kuliachilia kanisa mzigo huo, ili kanisa liweze kuwatunza wajane wale waliobaki peke yao kabisa.


Lu jun qˈa lo, qˈin jweˈ wabˈj tuˈn, junxte nmaq triy, ex qˈiˈn kabˈe tal netzˈ kyiẍ tuˈn, me ¿Ma akutzin kanin kyxoljo txqan xjal lo? 	 "Yupo hapa mtoto mmoja aliye na mikate mitano ya shayiri na samaki wawili; lakini hivi vyatosha nini kwa watu wengi kama hawa?"


a ttata Aminadab, a ttata Naasón, a ttata Salmón. 	 Rami alimzaa Aminadabu, Aminadabu alimzaa Nashoni, Nashoni alimzaa Salmoni,


Me atziˈn bˈiˈn wuˈn ajo ichin, qa tukˈa t‑xmilil mo minaj; oˈkx Dios ojtzqilte, 	 Narudia: najua kwamba mtu huyo alinyakuliwa mpaka peponi. (Lakini sijui kama alikuwa huko kwa mwili au kwa roho; Mungu ajua.)


Xitzin tqˈmaˈn qAjaw te kyjaluˈn: Atzin kyeˈ, a ayiˈy Parisey, tbˈanilx kykaˈyajtza kywutzxjal, tzeˈnku jun vas ex jun laq manyor txjonx tiˈj, me atzin tojxi, manyor tzuˈjx. Ikytzin kyejiˈy toj kyanmiˈn; nojnin iteˈya tuˈn nknet kyuˈn tuˈn kyelqˈbˈiˈn, ex tuˈn kybˈinchbˈiˈn nya bˈaˈn. 	 Bwana akamwambia, "Ninyi Mafarisayo huosha kikombe na sahani kwa nje, lakini ndani mmejaa udhalimu na uovu.


Me anteˈ xi tzyuˈnte jun mil, bˈeˈx xiˈ ewil teˈ tpwaq tajaw toj jun jul, ex kux tmiquˈn toj txˈotxˈ. 	 Lakini yule aliyekabidhiwa talanta moja akaenda akachimba shimo ardhini, akaificha fedha ya bwana wake.


Atzin tnejil angel xi toqˈsin tchun, ex bˈeˈx etz saqbˈaqin ex qˈaqˈ, smoˈn tukˈa chikyˈ. Ex bˈeˈx xi xoˈn twutz txˈotxˈ. Ex bˈeˈx tzˈeˈyjo toxin tnej txˈotxˈ, junx tukˈa toxin tnej tze, ex tkyaqil kˈul txaˈx. 	 Malaika wa kwanza akapiga tarumbeta yake. Mchanganyiko wa mvua ya mawe na moto, pamoja na damu, ukamwagwa juu ya nchi. Theluthi moja ya nchi ikaungua, theluthi moja ya miti ikaungua, na majani yote mabichi yakaungua.


Nimkutaq xjal otaq txiˈ ikyˈsil Xjan Qˈij toj Jerusalén. Toj junxil qˈij, ok kybˈin qa tuˈntaq tkanin Jesús antza. 	 Kesho yake, kundi kubwa la watu waliokuja kwenye sikukuu walisikia kuwa Yesu alikuwa njiani kuja Yerusalemu.


Otaqtzin chex chqˈoˈn ikyjo tuˈn Ttanim Dios toj Antyokiy; atzaj teˈ kyikyˈ toj txˈotxˈ te Fenicia ex Samaria, xi kyqˈmaˈn kye nimil anetziˈn, qa otaq kyij kytzaqpiˈn aye nya Judiy a nbˈanttaq kyuˈn, tuˈn kyok lipe tiˈj qMan Dios. Tuˈnjo tqanil ikyjo, bˈeˈx i ja tzalaj tkyaqil nimil. 	 Basi, kanisa liliwaaga, nao walipokuwa wanapitia Foinike na Samaria waliwaeleza watu jinsi mataifa mengine yalivyomgeukia Mungu. Habari hizo zikawafurahisha sana ndugu hao wote.


Ma kubˈ ntzˈibˈinjiˈy luˈn, nya tuˈn kyjaw txˈixwiˈy, qalaˈ te jun onbˈil wuˈn te kyeˈy, quˈn chebˈe kˈuˈjlinqiˈy wuˈn tzeˈnqekux nkˈwala. 	 Siandiki mambo haya kwa ajili ya kuwaaibisha ninyi, bali kwa ajili ya kuwafundisheni watoto wangu wapenzi.


Xi tqˈmaˈn Jesús kye: Ku kybˈaj exa peˈn. Quˈn a tal txin lo nya ma kyim, qalaˈ noq nktan. Me noqx i bˈaj jaw tzeˈnxjal tiˈj. 	 akasema, "Ondokeni hapa! Msichana huyu hakufa, amelala tu." Nao wakamcheka.


Tuˈnpetziˈn, mi chi tzaj xobˈ kyeˈ. Quˈn ntiˈ jun tiˈ aku tzˈewit te jun majx, a mit tzˈel tnikyˈtzajil. Ex ntiˈ jun tiˈ ewin, a mit tzˈel tqanil. 	 "Basi, msiwaogope watu hao. Kila kilichofunikwa kitafunuliwa, na kila kilichofichwa kitafichuliwa.


Tej tbˈinte Jesúsjo yol lo, xitzin ttzaqˈwin kyjaluˈn: Me atx juntl tiˈ, a naˈmx tbˈant tuˈn: Kˈayinxjiy jotxjo jniˈ at tey, exsin oyinxjiy tpwaqtza kye jniˈ yaj. Qa ma bˈantjo luˈn tuˈn, okpetzin ktenbˈil tqˈinimiltza toj kyaˈj. Exsin ku tzajtza lipeka wiˈja. 	 Yesu aliposikia hayo akamwambia, "Unatakiwa bado kufanya kitu kimoja: uza kila ulicho nacho, wagawie maskini, na hivyo utakuwa na hazina yako mbinguni; halafu njoo unifuate."


At jun nyola kyukˈiy, ayiˈy nya Judiyqiˈy, quˈn ma tzaj tqˈoˈn Dios wokliˈn te tsanjil kyxola. Tuˈnpetziˈn, tokxix tilil wuˈn toj waqˈiˈn, 	 Basi, sasa nawaambieni ninyi watu wa mataifa mengine: Maadamu mimi nimekuwa mtume kwa watu wa mataifa mengine, ninajivunia huduma yangu,


Oxe maj o txi nqaniˈn te qAjaw tuˈn tel tiˈn kyixkˈoj wiˈja, 	 Nilimsihi Bwana mara tatu kuhusu jambo hili ili linitoke.


Nqo aqˈnin ex n‑ikyˈx yasbˈil quˈn, noq tuˈn tpajjo yol luˈn: Qˈuqlek qkˈuˈj tiˈjjo Dios itzˈ, a Klol tkyaqil xjal, ayeˈ kchi nimil tiˈj. 	 Sisi tunajitahidi na kufanya kazi kwa bidii kwani tumemwekea tumaini letu Mungu aliye hai ambaye ni Mwokozi wa watu wote, na hasa wale wanaoamini.


Quˈn ikytzin k‑ikyˈile tzeˈnku jun xloqˈlin kyaˈj qˈanchaˈl toj tkyaqil twutz kyaˈj; ktzajil qoptzˈaj toj tjawitz qˈij ex toj telix qˈij. Ex tkyaqil xjal kxel kaˈyin weˈy, ayiˈn, a Tkˈwal Ichin, aj wula. 	 maana, kama vile umeme uangazavyo toka mashariki hadi magharibi, ndivyo kutakavyokuwa kuja kwake Mwana wa Mtu.


Ex atzin toxin angel, xi tqonjo tlaq kyibˈaj nim aˈ ex jniˈ xlokˈ aˈ, ex bˈeˈx chikyˈix kywutz. 	 Malaika wa tatu akamwaga bakuli lake katika mito na chemchemi za maji, navyo vikageuka damu.


Ex i ok ten aj Judiy jyolte Jesús toj nintz qˈij, ex xi kyqˈmaˈn: ¿Jaˈtzila taˈ tej ichin? 	 Viongozi wa Wayahudi walikuwa wanamtafuta kwenye sikukuu hiyo; Wakauliza: "Yuko wapi?"


Quˈn ax te Dios tzaj smaˈn qey qkabˈila tuˈn qoka te tsanjil: Ante Pegr kyukˈa aj Judiy; ayintzin weˈ kyukˈa nya aj Judiyqe. 	 Maana, yule aliyemwezesha Petro kuwa mtume kwa Wayahudi, ndiye aliyeniwezesha nami pia kuwa mtume kwa watu wa mataifa mengine.


Aj tjaw kyuˈjiˈn, antza k‑elile kynikyˈa tiˈj, qa wojtzqiˈnjiˈy, a t‑xim Crist lo, 	 nanyi mkiyasoma maneno yangu mtaweza kujua jinsi ninavyoielewa siri hiyo ya Kristo.)


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi nkaˈyiˈn toj kyaˈj, xi jaqle ja, a jaˈ najle Dios. 	 Baada ya hayo nikaona Hekalu limefunguliwa mbinguni, na ndani yake hema ionyeshayo kuwapo kwa Mungu.


¿Ma mitzin bˈiˈn tuˈn, noqit waja txi nqaniˈn te nMaˈn, tuˈn ttzaj tsmaˈn jun kabˈlajaj chˈuq angel klol weˈ, jaˈlinxitla tzaj tqˈoˈn? 	 Je, hamjui kwamba ningeweza kumwomba Baba yangu naye mara angeniletea zaidi ya majeshi kumi na mawili ya malaika?


Me jun taljo tanebˈ Pabl, bˈin teˈ, a otaq bˈaj qˈmet, ex bˈeˈx xiˈ qˈmalte te Pabl, a attaq toj kyja xoˈl qˈaqˈ. 	 Lakini mtoto wa kiume wa dada yake Paulo alisikia juu ya mpango huo; hivyo akaenda ndani ya ngome, akamjulisha Paulo juu ya njama hiyo.


Tzunx nchi tzalajx kyej kabˈlajaj toj jun mutxˈ xjal, tej kymeltzˈaj. Chi chiˈ kyjaluˈn: Taa, majqexpe kyeˈ taqˈnil tajaw il nqo kubˈ nimiˈn kyuˈn, tzeˈnku nqo yoliˈn toj tumil tbˈiy. 	 Baadaye, wale sabini na wawili walirudi wamejaa furaha, wakisema, "Bwana, hata pepo wametutii tulipolitaja jina lako."


Ayiˈy werman, tiˈjtziˈn luˈn, nimxixtl tetz tuˈn qyolin tiˈj, ex nim chˈin t‑xilin, tuˈn t‑xi qchikyˈbˈiˈn kyeˈy, quˈn kuj chˈin tuˈn tel kynikyˈa te. 	 Tunayo Mengi ya kusema juu ya jambo hili, lakini ni vigumu kuwaelezeni, kwa sababu ninyi si wepesi wa kuelewa.


Ayetzin tqan nchi tilkˈaj tzeˈnku jun kxbˈil ntzˈiltzˈin wen, aj tetz toj qˈaqˈ. Ex atzin tqˈajqˈojil twiˈ kujxix tzeˈnku tqˈajqˈojil jun nim aˈ njulinxix wen. 	 miguu yake iling'aa kama shaba iliyosafishwa katika tanuru ya moto na kusuguliwa, na sauti yake ilikuwa, kama sauti ya poromoko la maji.


Ajtzin tjawil qˈij, kˈwel tzqij tqan, ex k‑elil tzˈaq t‑xmakil, ex bˈeˈx knajiljo tkaˈybˈil tbˈanilxtaq. Ikytziˈn, atzin qˈinin at nim tqˈinimil; me ilxix tiˈj kyjel, aj tkyim, ikyxjo tzeˈnku tal t‑xmakil kˈul. 	 Jua huchomoza na kwa joto lake kali hukausha mimea, nayo maua yake huanguka, na uzuri wake wote huharibika. Vivyo hivyo, tajiri ataangamizwa katika shughuli zake.


Tuˈnpetziˈn, kykaˈyinktzin kyibˈa, tuˈn mi bˈaj kytxˈaˈn kyibˈa kyxolxa tuˈn yasbˈil, ex tuˈn mi bˈaj kybˈinchiˈn tzeˈnqeku txuk toj kˈul noq nkyxbˈayin kyibˈ. Quˈn qa ikyjo, aku chi el xitja kyxolxa te jun majx. 	 Lakini ikiwa mtaumana na kutafunana kama wanyama, jihadharini msije mkaangamizana wenyewe kwa wenyewe!


Erman, nimxix nkˈuˈja tiˈja. Tbˈanilx taˈy tojjo aqˈuntl kyxoljo txqantl nimil, ex ikyxjo kyukˈaˈ xnaqˈtzilkye nchi tzaj najchaq. 	 Mpenzi wangu, wewe ni mwaminifu kila mara unapowahudumia ndugu, hata kama ni wageni.


Kchi kˈwel nqˈoˈnjiˈy aye wen xjal, ayeˈ tzeˈnqekuˈ rit, toj nman qˈobˈa, ex ayetziˈn nya wen, ayeˈ tzeˈnqekuˈ chiv, toj nẍnayaja. 	 Atawaweka kondoo upande wake wa kulia na mbuzi upande wake wa kushoto.


Ex tibˈajjo kax tkubˈtaq kabˈe kyilbˈiyil tzeˈnku angel, kerubim kybˈi, ayeˈ yekˈbˈilte tqoptzˈajiyil Dios. Ex tibˈajtaqjo kax likyˈintaq kyxikyˈjo kerubim; antza xi tqˈoˈn tnejilxix pale tchkyˈel aluˈmj te najsbˈil kyilxjal. Quˈn antza taˈyetaq tipin Dios. Me toj tkyaqiljo luˈn, nya il tiˈj tuˈn qyolinl tibˈaj jaˈlin. 	 Juu ya hilo Sanduku kulikuwa na viumbe vilivyodhihirisha kuweko kwa Mungu, na mabawa yao yalitanda juu ya mahali ambapo dhambi huondolewa. Lakini sasa, hatuwezi kusema kinaganaga juu ya mambo hayo.


Ayetziˈn xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil exqetziˈn Parisey xi kyiˈn jun qya, a knet kyuˈn tzmataq nchi kyˈaˈjin. Kubˈ kywaˈbˈin kyxol tkyaqilxjal, ayeˈ iteˈtaq antza, 	 Basi, walimu wa Sheria na Mafarisayo wakamletea mwanamke mmoja aliyefumaniwa katika uzinzi. Wakamsimamisha katikati yao.


Ntiˈ te toklin tuˈn t‑xi tkˈmoˈn toyaj Dios, quˈn nya jikyin taˈye tanmiˈn twutz qMan Dios. 	 Huna sehemu yoyote wala haki katika kazi hiyo kwa maana moyo wako hauko sawa mbele ya macho ya Mungu.


Atzaj teˈ tkubˈ kybˈisiˈn, tuˈn qxi chqˈoˈn tzma Italia, jaˈ taˈ Rom, atzin Pabl exqetziˈn txqantl iteˈtaq toj tze, bˈeˈx i xi qˈoˈn tjaqˈ tkawbˈiljo jun xoˈl qˈaqˈ, Juliotaq tbˈi, a toktaq te tajlaljo jun chˈuq xoˈl qˈaqˈ te Augusto César, a tnejilxix kawil toj Rom. 	 Walipokwisha amua tusafiri mpaka Italia, walimweka Paulo pamoja na wafungwa wengine chini ya ulinzi wa Yulio aliyekuwa ofisa wa jeshi katika kikosi kiitwacho "Kikosi cha Augusto."


Me bˈeˈx kubˈ tewin Pegr twutz tkyaqil, ex xi tqˈmaˈn: Ntiˈ bˈiˈn wuˈn tiˈ qiˈjil nyoliniych. 	 Petro akakana mbele ya wote akisema, "Sijui hata unasema nini."


Ex qa at jun kyxola mi nkubˈ tbˈiˈn a nxi qqˈmaˈn kyeˈy tojjo uˈj lo, noq kykaˈyinka, exsin kypamil kyibˈa tiˈj, tuˈntzin ttzaj txˈixwe. 	 Huenda kwamba huko kuna mtu ambaye hatautii huu ujumbe tunaowapelekeeni katika barua hii. Ikiwa hivyo, basi, mfichueni mtu huyo na msiwe na uhusiano wowote naye kusudi aone aibu.


Tej tbˈin teˈ txin ikyjo, etz qanilte te tnana: ¿Tiˈn kxel nqaniˈn? chiˈ. Xi ttzaqˈwin tnana: Qaninxjiy twiˈ Juan, chiˈ. 	 Hapo huyo msichana akatoka, akamwuliza mama yake, "Niombe nini?" Naye akamjibu, "Kichwa cha Yohane mbatizaji."


Qa ikyjo, at jun nxjela teˈy: Ayetziˈn qxeˈchila aj Samaria i kˈulin te Dios twiˈ wutz lo; me ayetzin kyeˈ aj Judiy nkyqˈmaˈn qa noq oˈkx toj Jerusalén aku qo kˈuline. 	 Babu zetu waliabudu juu ya mlima huu, lakini ninyi mwasema kwamba mahali pa kumwabudu Mungu ni kule Yerusalemu."


Qa at jun kyxola ma tzaj jun bˈis tiˈj, bˈaˈn tuˈn tnaˈn Dios. Ex qa at jun at ttzaljbˈil tukˈa, bˈaˈn tuˈn tbˈitzin bˈitz te nimsbˈil tbˈi qMan Dios. 	 Je, pana mtu yeyote miongoni mwenu aliye na shida? Anapaswa kusali. Je, yuko mwenye furaha? Anapaswa kuimba nyimbo za sifa.


Ayiˈy nxjalil, chi Pegr, kyqˈontza ambˈil weˈy, tuˈn t‑xi nqˈmaˈn kyeˈy; twutzxix qa a qxeˈchil David kyim, ex kux muqet, ex lu muqbˈilte; atx qxol jaˈlin. 	 "Ndugu zangu, napenda kuwaambieni waziwazi juu ya mambo yaliyompata Daudi, babu yetu. Yeye alikufa, akazikwa, tena kaburi lake liko papa hapa petu mpaka leo.


Ex k‑elil tsuˈn taˈl kywutz, a jaˈ ntiˈl kyimin ex oqˈil ex labˈil ex kyixkˈoj, quˈn tkyaqilxjo attaq nej ma tzikyˈ. 	 Yeye atayafuta machozi yao yote; maana hakutakuwako tena na kifo, wala uchungu, wala kilio, wala maumivu; maana ile hali ya kale imepita!"


Me attaq jun tukˈa Jesús jatz tiˈn tkxbˈil toj tja, ex el tjaspin tẍkyin jun taqˈnil tnejilxix pale. 	 Mmoja wa wale waliokuwa pamoja na Yesu akanyosha mkono, akauchomoa upanga wake, akampiga mtumishi wa Kuhani Mkuu, akamkata sikio.


Attaq Pegr twiˈ peˈn, tjaqˈ ja, teˈ tpon laqˈe jun txin tkˈatz, taqˈnilxjo tnejilxix pale. 	 Petro alipokuwa bado chini ukumbini, mmoja wa wajakazi wa kuhani Mkuu alikuja.


Me xitzin kyqanin aj Israel jun nmaq kawil, ex tuˈn kykubˈ kawin tuˈn. Ex tzajtzin tqˈoˈn Dios Saúl, a kˈwalbˈaj te Cis, tzajnin tojjo jun chˈuq aj Israel, Benjamín tbˈi, tuˈn tok te nmaq kawil kyxol toj kaˈwnaq abˈqˈe. 	 Hapo wakapendelea kuwa na mfalme, na Mungu akawapa Saulo, mtoto wa Kishi wa kabila la Benyamini, awe mfalme wao kwa muda wa miaka arobaini.


Me atzaj teˈ tok kychmoˈn nimil kyibˈ tiˈjile Pabl, bˈeˈx jaw weˈ, ex okx juntl majl toj tnam. Ex toj junxil qˈij, xiˈ tukˈa Bernabé tzma Derbe. 	 Lakini waumini walipokusanyika na kumzunguka, aliamka akarudi mjini. Kesho yake, yeye pamoja na Barnaba walikwenda Derbe.


Iteˈ junjun kchi qˈmalte kyjaluˈn: Lu at tzaluˈn, mo lu at tzachiˈn, qa chiˈ. Me ayetzin kyeˈ mina cheˈxa lolte, ex mina chi ok lipey kyiˈjjo kchi qˈmalte ikyjo. 	 Na watu watawaambieni: Tazameni yuko hapa; ninyi msitoke wala msiwafuate.


Atzin te Saulo ok ten jyolkye nimil, ex n‑okxtaq kyojileˈ ja, tuˈn kyetz qˈiˈn ichin ex qya, tuˈn kykux qˈoˈn toj tze. 	 Wakati huohuo, Saulo alijaribu kuliangamiza kanisa. Alikwenda katika kila nyumba, akawatoa nje waumini, wanaume kwa wanawake, akawatia gerezani.


exsiˈn tnejilxix pale, Anás tbˈi; junx tukˈa Caifás, Juan, Lejantr ex ilaˈ ichin t‑xjalil Anás. 	 Walikutana pamoja na Anasi, Kayafa, Yohane, Aleksanda na wengine waliokuwa wa ukoo wa Kuhani Mkuu.


Ankye qe, kchi weˈbˈil twutz tkyaqiljo lo, kxel nqˈoˈn kyoklin tuˈn kykubˈ qe kawil wukˈiy toj Nkawbˈila, ikyxjo tzeˈnku weˈ, ma tzaj tqˈoˈn nMaˈn wokliˈn, tuˈn nkubˈ qey kawil junx tukˈa toj Tkawbˈil. 	 "Wale wanaoshinda nitawaketisha pamoja nami juu ya kiti changu cha enzi, kama vile mimi mwenyewe nilivyoshinda nikaketi pamoja na Baba yangu juu ya kiti chake cha enzi.


Tojjo nintz qˈij te Waˈj Pan, ilxtaq tiˈj nchi waˈn aj Judiy pan, a nya txˈamsin, ex nkubˈ kybˈyoˈn jun tal tal rit. Tojtzin tnejil qˈij, xi kyqanin t‑xnaqˈtzbˈin Jesús te: ¿Jaˈtzin tajiy tuˈn qxiˈy bˈinchilte wabˈj te ikyˈsbˈil Waˈj Pan? 	 Siku ya kwanza ya sikukuu ya Mikate Isiyotiwa Chachu, wakati ambapo mwana kondoo wa Pasaka huchinjwa, wanafunzi wake walimwuliza, "Wataka tukuandalie wapi karamu ya Pasaka?"


Xi ttzaqˈwin Pegr exqetziˈn txqantl tsanjil: Ate qMan Dios ilxix tiˈj tuˈn tkubˈ qnimiˈn, ex nya aye ichin. 	 Hapo Petro, akiwa pamoja na wale mitume wengine, akajibu, "Lazima tumtii Mungu, na siyo binadamu.


Tuˈnpetziˈn, kxel nqˈmaˈn, qa mina ẍinx kynimiˈn qa ayinjiˈy, a xi nqˈmaˈn kyeˈy, kchi kyimila tjaqˈ tqanbˈil kyila. 	 Ndiyo maana niliwaambieni mtakufa katika dhambi zenu. Kama msipoamini kwamba Mimi ndimi, mtakufa katika dhambi zenu."


Ex lipcheqek tiˈj txqan xoˈl qˈaqˈ te toj kyaˈj, toktaq kyxbˈalin tzˈumin ex tbˈanilx, sjanin kaˈyin, ex ntiˈ chˈin tzˈil tiˈj. Ex iteˈkxtaq kyibˈaj chej sjanin kyiˈj. 	 Majeshi ya mbinguni yalimfuata yakiwa yamepanda farasi weupe na walikuwa wamevaa mavazi ya kitani, meupe na safi.


ex tuˈn kynaˈn Dios kyiˈjjo tkyaqil nejinel ex jniˈ kawil, tuˈntzintla qbˈet toj tumil, ex tukˈa jun bˈaˈn nukˈbˈil, ex tuˈn tajtz tiˈj qanmin twutz Dios, ex tuˈntzin qok tzˈaqlexix toj tkyaqil. 	 kwa ajili ya wafalme na wote wenye mamlaka, ili tupate kuishi maisha ya utulivu na amani pamoja na uchaji wa Mungu na mwenendo mwema.


Tuˈnpetziˈn, k‑okil kykaˈyiˈn tzeˈnkuˈ kubˈ ttzˈibˈin Daniel, a yolil Tyol Dios ojtxe, tiˈj jun ichin, a kˈwel tbˈinchin tkyaqil, me tixqex toj Najbˈil Xjanxix toj tnejil ja te kynaˈbˈl Judiy Dios (aj tkux kyujinjiˈy luˈn, tzˈelku kynikyˈa te). 	 "Basi, mtakapoona Chukizo Haribifu lililonenwa na nabii Danieli limesimama mahali patakatifu, (msomaji na atambue maana yake),


O bˈajxi ilaˈ abˈqˈe, chi Pabl, nbˈetbˈin toj junxil txˈotxˈ, ex ma chin meltzˈaj juntl majla toj ntanima, tuˈn nqˈoˈn mobˈitz kye yaj, ex tuˈn t‑xi nqˈoˈn woyaja te qMan Dios. 	 "Baada ya kukaa mbali kwa miaka kadhaa, nilirudi Yerusalemu ili kuwapelekea wananchi wenzangu msaada na kutoa dhabihu.


quˈn jotxjo xjal, a ma kux qˈonte toyaj, a t‑xkyijlbˈin; qalatzinl teˈ tal yaj, a ma kux tqˈoˈn, a attaq tajbˈin te tuˈn tanqˈin. 	 Maana wote walitoa kutokana na ziada ya mali zao, lakini huyu mama, ingawa ni maskini, ametoa yote aliyokuwa nayo, ametoa kila kitu alichohitaji kwa kuishi."


Tuˈnpetziˈn, kukx qo bˈinchiˈn bˈaˈn qkyaqil kyiˈj tkyaqil xjal, me nejxix kyiˈj nimil. 	 Kwa hiyo, tukiwa bado na wakati, tuwatendee watu wote mema, na hasa ndugu wa imani yetu.


Atziˈn tej qsqix, bˈeˈx ex Jesús toj tnam, tuˈn t‑xiˈ toj jun txˈotxˈ, a ntiˈ kynajbˈilxjal toj. Me bˈeˈx i ok tenxjal jyolte, ex jyet kyuˈn jaˈtaqjo taˈye, quˈn kyajtaq tuˈn tten Jesús kyukˈa te jun majx. 	 Kesho yake asubuhi Yesu aliondoka akaenda mahali pa faragha. Watu wakawa wanamtafuta, na walipofika mahali alipokuwa, wakajaribu kumzuia ili asiondoke kwao.


Me ayetzin kyeˈ xjal nya wenqe, noqx kyja chi xela toj najin, quˈn nchi sbˈuˈn kyiˈj txqantl, quˈn tuˈn o chi sbˈet. 	 Watu waovu na wadanyanyifu watazidi kuwa waovu zaidi na zaidi kwa kuwadanganya wengine na kudanganyika wao wenyewe.


Kyuˈntziˈn tbˈis nya bˈaˈn, nkuˈxa til; ex ajtzin tchˈiyjo il wen, ikytzin ktzajile kyimiˈn tiˈj. 	 Tamaa ikiiva huzaa dhambi; nayo dhambi ikikomaa huzaa kifo.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx i aj tchqˈoˈn Jesúsjo xjal kyja, ex bˈeˈx o okxa toj bark, tuˈn kyxiˈy toj txˈotxˈ te Magadán. 	 Basi, Yesu akawaaga watu, akapanda mashua, akaenda katika eneo la Magadani.


Weˈksa jaˈlin, quˈn ma tzˈok nyekˈin wibˈa tey tuˈntzin tajbˈiˈn weˈy, ex tuˈn tokin te qˈmal teˈ a ma tliy jaˈlin, exsin a naˈmx tlontiy wiˈja. 	 Haidhuru, inuka sasa; simama wima. Nimekutokea ili nikuweke rasmi kuwa mtumishi wangu. Utawathibitishia watu wengine mambo uliyoyaona leo na yale ambayo bado nitakuonyesha.


Etz Jesús tojjo txˈotxˈ, jaˈ i ponin kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin, ex i ikyˈku tojjo najbˈil Sidón, tuˈn kykanin juntl majl toj ttxˈotxˈ Decápolis, ttzi Nijabˈ te Galiley. 	 Kisha Yesu aliondoka wilayani Tiro, akapitia Sidoni, akafika ziwa Galilaya kwa kupitia nchi ya Dekapoli.


Tuˈnpetziˈn, qˈumle toj junxil tnej Tuˈjil: Ay, Dios, nlayla ttziyiy, tuˈn tel puqˈjjo t‑xmilil xjan taqˈnila, a kˈuˈjlinxix wen. 	 Naam, na katika sehemu nyingine za zaburi asema: Hutamwacha Mtakatifu wako aoze.


Quˈn a Jesús o txi tqˈoˈn tibˈ te qxel, tej tkyim twutz cruz, tuˈn qkotpit toj tkyaqil il, ex tuˈn qtxjet saqxix wen tuˈn qok te te, ex tukˈa tkyaqil qanmin, tuˈn qbˈinchin te bˈaˈn. 	 Yeye alijitoa mwenyewe kwa ajili yetu ili atukomboe kutoka katika uovu wote na kutufanya watu safi walio wake yeye mwenyewe, watu walio na hamu ya kutenda mema.


Atzin jaˈlin, tuˈn tjapin bˈaj nyola lo tiˈjjo mejebˈlin, kxel nqˈmaˈnjiˈy luˈn: Atziˈn qya nimil, qa mujlek tukˈa tchmil, il tiˈj tuˈn tnajan tukˈa, a itzˈxtaqjo tchmil. Me qatzin ma kyimjo tchmil, tzaqpiˈn tejo qya, tuˈn tok meje tzeˈnkuxjo taj tukˈa juntl tchmil, a nimil. 	 Mwanamke huwa amefungwa na mumewe kwa muda wote mumewe aishipo. Lakini mumewe akifa, mama huyo yuko huru, na akipenda anaweza kuolewa na mtu yeyote, mradi tu iwe Kikristo.


Naˈmx tel nnikyˈa te ankye te Crist, me akux Dios, a tzaj chqˈoˈn we, tuˈn kykuˈxxjal toj aˈ, te jawsbˈil aˈ, o tzaj tqˈmaˈn wey nej: Qa ma tlijiy Xewbˈaj Xjan tuˈn tkuˈtz, ex tuˈn tkubˈ ten tibˈaj jun xjal, axixsinte xjaljo at toklin tuˈn tkux qˈoˈnte Xewbˈaj Xjan toj kyanminxjal te jun majx. 	 Mimi sikumjua, lakini yule aliyenituma nikabatize watu kwa maji alikuwa ameniambia: Mtu yule utakayemwona Roho akimshukia kutoka mbinguni na kukaa juu yake, huyo ndiye anayebatiza kwa Roho Mtakatifu.


Me metzin te ojtxe kawbˈil nya tuˈn qnimbˈil teˈ, qalaˈ ntqˈmaˈn kyjaluˈn: Aye xjal, a kyaj tuˈn tjapin bˈaj kawbˈil kyuˈn, tuˈn kykanbˈin tkabˈ chwinqil, il tiˈj tuˈn kybˈet tjaqˈ kawbˈil, ex tuˈn tjapin bˈaj kyuˈn jotx tkyaqilx. 	 Lakini Sheria haitegemei imani, ila Maandiko yasema: "Mwenye kutimiza yanayotakiwa na Sheria ataishi."


Tej tjaw tlaqin tal Tal rit toxin jupbˈilte, nbˈiy toxin ajbˈil ntqˈmaˈn: Ku tzajach. Xi nkaˈyiˈn jun chej qˈaq kaˈyin. Ex atzin nchejin tibˈaj qˈintaq jun malbˈil toj tqˈobˈ. 	 Kisha Mwanakondoo akavunja mhuri wa tatu. Nikamsikia yule kiumbe hai wa tatu akisema, "Njoo!" Nikatazama na kumbe palikuwapo farasi mmoja hapo, mweusi. Mpanda farasi wake alikuwa na vipimo viwili vya kupimia uzito mkononi mwake.


Ex xi kyqˈmaˈn kye wutz ex kye piky: Ku kytzaj tzˈaqa qibˈaja, tuˈn qewita kyuˈn twutzjo ajo qˈuqle toj qˈuqbˈil toj kyaˈj, ex twutzjo tyabˈ twiˈ tal Tal rit. 	 Wakaiambia hiyo milima na hayo majabali, "Tuangukieni, mkatufiche mbali na yeye aketiye juu ya kiti cha enzi, na mbali na ghadhabu ya Mwanakondoo!


Me anteˈ mebˈe, a kˈwel tqˈon tibˈ, tuˈn tbˈinchin tzeˈnkux ntqanin t‑xmilil, ma naj twutz Dios. 	 Lakini mwanamke ambaye huishi maisha ya anasa, huyo amekufa, ingawa yu hai.


¿Tzeˈntziˈn qnimbˈil? Atzin qnimbˈiljo kyjaluˈn: Tnejil, tuˈn tok qe qkˈuˈj tuˈn ttzaj qˈoˈn a nqo ayoˈn tiˈj; ex tkabˈ, tuˈn t‑xi qnimin qa ikyxixjo tiˈjjo tumil, a mina nqloˈn. 	 Kuwa na imani ni kuwa na hakika ya mambo tunayotumainia; kusadiki kabisa mambo tusiyoyaona.


Ayetziˈn, a kyaja jun tiˈ, mi nknet kyuˈn. Tuˈnpetziˈn, nchi bˈiyiniˈy, exsin nloˈchj kyanmiˈn tiˈj jun tiˈ, me nlayx jyet kyuˈn. Tzunpen n‑ok tilil kyuˈn, ex nkubˈ kybˈinchiˈn tuˈn ttzaj qˈoj, me nlayx jyet a kyaja. Kxel nqˈmaˈn kyeˈy: Nlay knet‑xjo a kyaja, quˈn mina nxi kyqaniˈn te qMan Dios. 	 Mnatamani vitu na kwa vile hamvipati mko tayari kuua; mwatamani sana kupata vitu, lakini hamvipati, hivyo mnagombana na kupigana. Hampati kile mnachotaka kwa sababu hamkiombi kwa Mungu.


Tuˈnpetziˈn, xi ttzaqˈwin Tmas te: Ay wAjaw, ex nDiosa. 	 Thoma akamjibu, "Bwana wangu na Mungu wangu!"


Tuˈnpetziˈn, ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios tiˈj Sara kyjaluˈn: Tzalajxa ay qya mina s‑aliˈn, ex mix tliˈy tchyoˈn kˈwal. Quˈn atziˈn qya, a ntiˈ tal, me noq tuˈn tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qMan Dios, ilaˈxix teˈ tal tzul, tzeˈnkul teˈ, a at tchmil, ex sul tal tzeˈnkux nchi itzˈje txqantl kˈwal. 	 Maana imeandikwa: "Furahi, ewe uliye tasa usiyezaa; paaza sauti wewe usiyepata kujifungua mtoto; maana watoto wa yule aliyeachwa ni wengi zaidi kuliko wa yule aliye na mume."


Tuˈntziˈn, il tiˈj tuˈn tkux bˈinchit vin toj jun saq tzˈuˈn. Ikytziˈn wejiˈy nxnaqˈtzbˈil, nlay bˈant tuˈn tok smet tukˈa juntl tumil. 	 Divai mpya hutiwa katika viriba vipya!


Ajtzin tbˈaj kyuˈjinjiˈy uˈj luˈn, kysmaˈnxa toj Laodicey, tuˈn tjaw uˈjin kyxol Ttanim Dios antza. Ex ikyxjo, kyuˈjinksjiˈy uˈj, a xi nsmaˈn antza. 	 Mkisha soma barua hii, hakikisheni kwamba inasomwa na Wakristo wa Laodikea; na ninyi fanyeni mpango mpate kuisoma barua waliyoipata kwao.


Ax qMan Dios ktzajil qˈoˈnte nim tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj kyeˈy, ex tkyaqil tnukˈbˈil, ex tuˈn tok kykˈuˈjlin kyibˈa kyxola. 	 Nawatakieni huruma, amani na upendo kwa wingi.


Ex kˈaˈ txi kyqˈmaˈn te tajaw ja kyjaluˈn: Chitzin Xnaqˈtziljo kyjaluˈn: ¿Altzin kyeˈ ja ktzajil tqˈoˈn, a jaˈ tuˈn nwaniy junx kyukˈa nxnaqˈtzbˈiˈn tuˈn tikyˈsit Xjan Qˈij quˈn, chichkujiˈy? 	 Mwambieni mwenye nyumba: Mwalimu anakuuliza, kiko wapi kile chumba ambamo nitakula Pasaka pamoja na wanafunzi wangu?


Ayetziˈn lajaj nmaq kawil kchi kyjel toj wen, ex kxel kyqˈoˈn kyoklin ex kykawbˈil teyile junjun tejo ma tijxix txuk. 	 Shabaha ya hawa kumi ni moja, na watampa yule mnyama nguvu na mamlaka yao yote.


Ayiˈy nejinel, kykaˈyinktzinjiˈy nimil tiˈj Dios, a oqxeninqe kyeˈy, tzeˈnku jun wen kyikˈlel kyiˈj trit. Kybˈinchima tukˈa tkyaqil kyanmiˈn, tzeˈnkuxjo taj Dios, nya noq tuˈn at kyaqˈiˈn kyiˈj, ex nya noq tuˈn kykanbˈin pwaq, qalaˈ tukˈa tkyaqil kyajbˈila. 	 mlichunge lile kundi la Mungu mlilokabidhiwa, mlitunze si kwa kulazimika, bali kwa hiari kama atakavyo Mungu. Fanyeni kazi hiyo si kwa tamaa ya fedha, bali kwa moyo wenu wote.


Kykyaqil qˈij o chin ten weˈ kyukˈiy tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios, me mix jun maj ẍin ok kytzyuˈn. Me mapen kanin kyeˈ kyqˈijil, tuˈn tkubˈ kybˈinchinjiˈy a kyaja, quˈn atziˈn tqˈijiljo, tuˈn tkawin tajaw qlolj. 	 Nilipokuwa pamoja nanyi kila siku Hekaluni hamkunitia nguvuni. Lakini, huu ndio wakati wenu hasa, ndio wakati wa utawala wa giza."


ma qo el tpaˈn, tuˈn qok tqˈoˈn te tkˈwal, noq tuˈn Jesucrist, a tzeˈnkuxtaqjo taj, a otaq bˈant tiˈj tuˈn. 	 Mungu alikuwa ameazimia tangu zamani kutuleta kwake kama watoto wake kwa njia ya Yesu Kristo. Ndivyo alivyopenda na kunuia.


Ikyla te kye qa ajintaq Jesús lipchek kyiˈj kyxoljo jniˈ xjal. Me atzaj teˈ tok kykaˈyin, ex tbˈaj kyjyoˈn kyxoljo jniˈ xjal ex kyxoljo jniˈ aye kyojtzqiˈntaq, ntiˈl; exsin jun qˈij otaq txi kybˈetin. 	 Walidhani alikuwa pamoja na kundi la wasafiri, wakaenda mwendo wa kutwa, halafu wakaanza kumtafuta miongoni mwa jamaa na marafiki.


Otaqxi bˈant oxe qˈij kyjoybˈin tiˈj, teˈ tjyet kyuˈn, tokxtaq tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios, kyxoljo jniˈ xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil nbˈintaq tiˈjjo jniˈ kyyol, ex nbˈaj xi tqanintaq junjun tiˈ kye. Ex ikyqextaqjo xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil ex nbˈaj xi kyqanintaq junjun tiˈ te. 	 Siku ya tatu walimkuta Hekaluni kati ya walimu, akiwasikiliza na kuwauliza maswali.


Tej kybˈinte tsanjil, a iteˈtaq toj Jerusalén, qa otaq chi nimin aj Samaria Tyol Dios, bˈeˈxsin xi smaˈn Pegr ex Juan antza. 	 Wale mitume waliokuwa kule Yerusalemu walipopata habari kwamba wenyeji wa Samaria nao wamelipokea neno la Mungu, waliwatuma kwao Petro na Yohane.


Atzaj teˈ tuˈntaq tkyij tkoliˈn, bˈeˈx jaw qˈiˈn tuˈn jun qya, tkˈwal Faraón, ex jaw chˈiysin nyakuj tzeˈnku jun albˈaj. 	 na alipotolewa nje, binti wa Farao alimchukua, akamlea kama mtoto wake.


O bˈajjo ikyjo, a teˈ naˈmx tkuˈx Juan toj tze. 	 (Wakati huo Yohane alikuwa bado hajafungwa gerezani.)


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi nkaˈyiˈn nimku xjal te tkyaqil twutz txˈotxˈ, aˈlchaqx kye kyxeˈchiltz, kyyol ex kytanim. Ex waˈlqetaq twutzjo qˈuqbˈil ex twutzjo tal Tal rit. Ma nintz kybˈaj; mix aˈl jun aku bˈant tajlankye. Toktaq kyxbˈalin sjanin wen, ex qˈiˈn t‑xaq palma toj kyqˈobˈ. 	 Kisha nikatazama, nikaona umati mkubwa wa watu wasiohesabika: watu wa kila taifa, ukoo, jamaa na lugha. Nao walikuwa wamesimama mbele ya kiti cha enzi na mbele ya Mwanakondoo, wakiwa wamevaa mavazi meupe na kushika matawi ya mitende mikononi mwao.


Texjo paq anetziˈn, i jaw ttzyuˈn Jesúsjo jweˈ tal wabˈj exqetziˈn kabˈe tal netzˈ kyiẍ, jaw tiˈn twutz jawl, exsin xi tqˈoˈn chjonte te Dios kyiˈj. Atzaj teˈ tbˈaj naˈn Dios, bˈeˈxsin i kubˈ tpiẍin tal wabˈj, exsin i xi tqˈoˈntz kyeˈ t‑xnaqˈtzbˈin, tuˈntzintla tkubˈ kysipin kye tkyaqilxjal. 	 Kisha Yesu akaitwaa ile mikate mitano na wale samaki wawili, akatazama juu mbinguni, akamshukuru Mungu, akavimega, akawapa wanafunzi wake wawagawie watu.


Ex bˈeˈx etz juntl chej, kyaq kaˈyin. Ex atzin nchejin tibˈaj xi qˈoˈn jun kxbˈil tzeˈnku machet te bˈiˈybˈil, ex xi qˈoˈn toklin, tuˈn tel tiˈn kymujbˈil kyibˈxjal kyxolx, tuˈntzintla tkubˈ kybˈyoˈnxjal kyibˈ, jun tukˈa juntl. 	 Nami nikatazama na kumbe palikuwapo farasi mwingine hapo, mwekundu. Mpanda farasi wake alikabidhiwa jukumu la kuondoa amani duniani, watu wauane, akapewa upanga mkubwa.


Ex etz juntl majl Pilat toj ja te kawbˈil, ex xi tqˈmaˈn kye Judiy: Kykaˈyintza, ma tzˈetz wiˈn tzaluˈn, tuˈntzin tel kynikyˈa te; qa ntiˈ jun til ma knet wuˈn. 	 Pilato akatoka tena nje, akawaambia, "Tazameni, namleta nje kwenu, mpate kujua kwamba mimi sikuona hatia yoyote kwake."


Kyˈiwlinqexixjo aye ma txjet toj kyanmin, tzeˈnku jun xbˈalin sjanin wen. At kyoklin tiˈjjo Tze te Chwinqil, ex tuˈn kyokx tojjo Tnam te Dios. 	 Heri yao wale wanaoosha mavazi yao, kwani watakuwa na haki ya kula tunda la mti wa uzima, na haki ya kuingia mjini kwa kupitia milango yake.


Noq ja taˈ, aj ttzaj tiˈj, ex bˈeˈx nkubˈ tzˈaq tuˈn, ex nbˈaj n‑etz plut toj ttzi, tzunx nchi juˈchˈin tste, ex bˈeˈx n‑el ttxˈiˈlin tibˈ. Ma txi ntqˈmaˈn kye t‑xnaqˈtzbˈiˈn, tuˈn tex kylajoˈn taqˈnil tajaw il toj tanmin, me mina n‑ex kyuˈn. 	 Kila mara anapomvamia, humwangusha chini na kumfanya atokwe na povu kinywani, akisaga meno na kuwa mkavu mwili wote. Niliwaomba wanafunzi wako wamtoe huyo pepo lakini hawakuweza."


Tuˈnpetziˈn, mi txi kyqˈoˈn ambˈil te il, tuˈn tkubˈ tiˈj kyxmilila tuˈn, ex tuˈn tkubˈ kyniminjiˈy a ntqanin tachbˈil kyxmilila. 	 Kwa hiyo, dhambi isiitawale tena miili yenu ambayo hufa, na hivyo kuzitii tamaa zake.


Tukˈa yol anetziˈn; nyekˈin Jesús tzeˈn tumil tuˈn tkyime. 	 (Kwa kusema hivyo alionyesha atakufa kifo gani).


Mikyxipe teˈ tnejil angel, Miyel, tqˈma, tej kyjaw chˈotj tukˈa tajaw il tiˈjjo t‑xmilil Moisés, a otaq kyim, ex mix kubˈe tqˈoˈne tkawbˈil tzeˈnku tajbˈil tiˈj tajaw il. Noq oˈkx xi tqˈmaˈn kyjaluˈn: Ala te qAjaw kxel kawin tey, chiˈ. 	 Hata Mikaeli, malaika mkuu, hakufanya hivyo. Katika ule ubishi kati yake na Ibilisi waliobishana juu ya mwili wa Mose, Mikaeli hakuthubutu kumhukumu Ibilisi kwa matusi; ila alisema: "Bwana mwenyewe na akukaripie."


Nbˈettaq Jesús ttzi Nijabˈ te Galiley, tej t‑xi tkaˈyin kabˈe kyiẍil, kyitzˈin kyibˈ. Ataqtziˈn jun, Simun, a toktaq juntl tbˈi Pegr, junx tukˈa titzˈin, Andrés. Tzmataq nkux kyqˈoˈn kypa toj aˈ te tzuybˈil kyiẍ, 	 Yesu alipokuwa anatembea kando ya ziwa Galilaya, aliwaona ndugu wawili wavuvi; Simoni (aitwae Petro) na Andrea, ndugu yake; walikuwa wakivua samaki kwa nyavu ziwani.


Tojxi junxil qnikyˈin, ok tyekˈin tAjaw Tkyaqil tibˈ te Pabl, ex tqˈma: Qˈinks tibˈa, Pabl, quˈn ikyxjo tzeˈnku ma yolin wiˈja tzaluˈn toj Jerusalén, ikytzin k‑okila tuˈn toj Rom. 	 Usiku uliofuata, Bwana alisimama karibu na Paulo, akamwambia, "Jipe moyo! Umenishuhudia katika Yerusalemu, utafanya vivyo hivyo mjini Roma."


Ayiˈn Tkˈwal Ichin, ok kbˈajilx wiˈja tzeˈn ntqˈmaˈn Tyol Dios, tuˈn nxi kˈayiˈn, me atziˈn kxel kˈayin weˈ, wenxpetla noqit mina s‑ul itzˈje twutz txˈotxˈ. 	 Kweli Mwana wa Mtu anakwenda zake kama Maandiko Matakatifu yanavyosema juu yake; lakini, ole wake mtu yule anayemsaliti Mwana wa Mtu! Ingalikuwa afadhali kwa mtu huyo kama hangalizaliwa!"


Ex kukx chi yoliˈn toj tumil, me tukˈa jun yol bˈaˈn ex bˈunin wen, tuˈn kybˈinxjal kyiˈja. Tenxit kynabˈla, tuˈn kytzaqˈwintejiˈy yol tojxix tumil teyile junjun. 	 Mazungumzo yenu yanapaswa kuwa daima mema na ya kuvutia, na mnapaswa kujua jinsi ya kumjibu vizuri kila mmoja.


Teyilex junjun i tkyij tzeˈnkuxtaqjo tten, tej txoklajtz tuˈn Dios. 	 Basi, kila mmoja na abaki kama alivyokuwa wakati alipoitwa.


Kubˈtzin kyqˈoˈn Pegr ex Juan kyqˈobˈ kyibˈajxjal aj Samaria; ikytziˈn, bˈeˈx okx Xewbˈaj Xjan toj kyanmin. 	 Basi, Petro na Yohane wakawawekea mikono hao waumini, nao wakampokea Roho Mtakatifu.


Quˈn wenxix teˈ twutz Dios, qa ma tzikyˈx yajbˈil kyuˈn, a nya toj tumil, noq tuˈn nimilqiˈy tiˈj Dios. 	 Maana kama mnavumilia maumivu ya mateso msiyostahili kwa sababu mwajua kwamba Mungu anataka hivyo, basi Mungu atawafadhili.


Ex mi tzˈok kynikyˈbˈiˈn Crist, tuˈn tkubˈ kyximiˈn, qa wen te Dios qa ntiˈ aku tqˈma tuˈn tkubˈ kybˈinchin chˈiˈn tzeˈnku kyaja. Quˈn ikyx kyxim junjun aj Israeljo ojtxe, ex ikyxjo, ex bˈeˈx i kyim, tej kyok txˈaˈn tuˈn kan. 	 Tusimjaribu Bwana kama baadhi yao walivyomjaribu, wakauawa na nyoka.


Quˈn axjo Xewbˈaj Xjan nqˈmante te qanmin qa ma qo ok te tkˈwal Dios. 	 Naye Roho mwenyewe anajiunga na roho zetu na kuthibitisha kwamba sisi ni watoto wa Mungu.


Quˈn jaˈ nkychmome kabˈe mo oxej kyibˈ tiˈj tumil nbˈiˈy, loqiˈn intin kyxol, chi Jesús. 	 Kwa maana popote pale wanapokusanyika wawili au watatu kwa jina langu, mimi nipo hapo kati yao."


Tej qel sqix toj junxil qˈij, meltzˈaj jun majl tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios. Bˈaj pon chmetlxjal tkˈatz, kubˈ qe kyxol, ex ok ten majl xnaqˈtzilkye. 	 Kesho yake asubuhi na mapema alikwenda tena Hekaluni. Watu wote wakamwendea, naye akaketi akawa anawafundisha.


Me at Xewbˈaj Xjan toj kyanmiˈn, a tzajnin tiˈj Klolqe Jesús. Tuˈnpetziˈn, nya il tiˈj tuˈn kytzaj xnaqˈtziˈn tuˈn junl aˈla tiˈjjo luˈn, quˈn axte Xewbˈaj Xjan ktzajil xnaqˈtzin kyeˈy tiˈj tkyaqil. Quˈn a xnaqˈtzbˈil anetziˈn twutzxix, ex nya nikyˈj yol. Ex atzin xnaqˈtzbˈil luˈn, tuˈn kytenxixa kuj toj kynimbˈila. 	 Lakini, kwa upande wenu ninyi, Kristo aliwamiminieni Roho wake. Na kama akiendelea kukaa ndani yenu, hamhitaji kufundishwa na mtu yeyote. Maana Roho wake anawafundisheni kila kitu na mafundisho yake ni ya kweli, si ya uongo. Basi shikeni mafundisho ya huyo Roho na kubaki katika muungano na Kristo.


Ok tenl Jesús qˈmalte kyjaluˈn: Quˈn ilxix tiˈj nej tuˈn kyqˈojin junjun chˈuq xjal tukˈa junjuntl, ex junjun ma tij tnam kqˈojlil tukˈa juntl. 	 Halafu akaendelea kusema: "Taifa moja litapigana na taifa lingine, na ufalme mmoja utapigana na ufalme mwingine.


Ikytzin qˈmeteˈ Tyol tAjaw Tkyaqil tojjo tkyaqil txˈotxˈ anetziˈn. 	 Neno la Bwana likaenea kila mahali katika sehemu ile.


Tej kybˈinte ikyjo, i nimsin tbˈi qMan Dios, exsin xi kyqˈmaˈntz te Pabl kyjaluˈn: Kutzin, ay erman, chi Santyaw te Pabl. Ma tzˈok tkaˈyiˈn, qa ilaˈ mil xjal kyxol Judiy o chi nimin, ex kykyaqilx n‑ok tilil kyuˈn, tuˈn qok lipe tiˈj tkyaqil tkawbˈil Moisés. 	 Waliposikia hayo, walimtukuza Mungu. Kisha wakamwambia Paulo, "Ndugu, unaweza kuona kwamba kuna maelfu ya Wayahudi ambao sasa wamekuwa waumini na wote hao wanashika kwa makini Sheria ya Mose.


Mix qeyix tkˈuˈj ikyjo. Nkaˈylajtaq wen tiˈjile aˈltaq kyeˈ otaq tzˈok mikonte. 	 Lakini Yesu akaendelea kutazama amwone huyo aliyefanya hivyo.


Ex mi kubˈ kyqˈmaˈn jun kyyola, tiˈj tsaqil kywiˈy, quˈn nlay saqix mo qˈaqix jun tsmal kywiˈy kyuˈnxa. 	 Wala usiape kwa kichwa chako, maana huwezi kuufanya hata unywele mmoja kuwa mweupe au mweusi.


Mi chi el kyikyˈinjiˈy tal muchˈqe lo. Quˈn twutzx kxel nqˈmaˈn kyeˈy, loqe ky‑angel majx iteˈ yolil kyiˈj twutz nMaˈn toj kyaˈj. 	 "Jihadharini! Msimdharau mmojawapo wa wadogo hawa. Nawaambieni, malaika wao huko mbinguni wako daima mbele ya Baba yangu aliye mbinguni.


Me metziˈn, aj qa at jun najbˈil, a jaˈ kykyˈeˈyexjal kyiˈja, bˈeˈx liwey chi etza antza. Me bˈeˈx kˈaˈ tzˈel kychtoˈn quq tiˈj kyqaˈn kywutzjo xjal tojjo tnam anetziˈn, tuˈn tajbˈin te techil kye, qa mina xkubˈ kybˈiˈn Tyol Dios. 	 Mahali popote ambapo watu watakataa kuwakaribisheni au kuwasikiliza, ondokeni hapo na kuyakung'uta mavumbi miguuni mwenu kama onyo kwao."


Ayin weˈ Tbˈanil Kyikˈlel. Ikytziˈn tzeˈnku te nMaˈn ojtzqiˈnqiˈn tuˈn, ex ojtzqiˈn nMaˈn wuˈn; ikytzin wejiˈy ojtzqiˈnqe we nrit, ex ojtzqiˈnqiˈn kyuˈn. Ok kxel nqˈoˈn weˈ nchwinqil noq tuˈn kypaj. 	 Mimi ni mchungaji mwema. Nawajua walio wangu, nao walio wangu wananijua mimi,


Tej tbˈaj kybˈiˈn tyol, attaq junjun kyxol xjal kyqˈma: Twutzxix qa ajo ichin lo atzin yolil Tyol Dios, a iltaq tiˈj tuˈn tul. 	 Baadhi ya watu katika ule umati walisikia maneno hayo, wakasema, "Kweli mtu huyu ndiye yule nabii!"


O tzaj tyekˈiˈn weˈy tzeˈn tuˈn nbˈetiˈy toj tumil, ex chin tenbˈila toj tzaljbˈil, quˈn tuˈn ktenbˈila nwutza, chi David tiˈj Jesús. 	 Umenionyesha njia za kuufikia uzima, kuwako kwako kwanijaza furaha!


Ikyxjo tzeˈnku jun tze, n‑el tnikyˈtzajil noq tuˈnjo twutz. Quˈn nlay tzˈel twutz iw tiˈj txˈiˈx; ex nlay tzˈel twutz uv tiˈj saqtxˈiˈx. 	 Watu huutambua mti kutokana na matunda yake. Ni wazi kwamba watu hawachumi tini katika michongoma, wala hawachumi zabibu katika mbigili.


Me awotzin qeˈ, a t‑xnaqˈtzbˈin xi qqˈmaˈn: Qa iky tten jun ichin tukˈa t‑xuˈjiltz, bˈaˈnpetlatz tuˈn mi mejeye ichin. 	 Wanafunzi wake wakamwambia, "Ikiwa mambo ya mume na mkewe ni hivyo, ni afadhali kutooa kabisa."


Me ante Judas nya nbˈinsintaq kyiˈjjo yaj, qalaˈ kubˈ tqˈmaˈn ikyjo quˈn ileqˈtaq. Quˈn ate Judas toktaq toklin te chmol pwaq qxola, ex tzuntaq jatz telqˈin chˈin tiˈjjo a chmoˈntaq tuˈn. 	 Alisema hivyo, si kwa kuwa alijali chochote juu ya maskini, bali kwa sababu alikuwa mweka hazina, na kwa kuwa alikuwa mwizi, mara kwa mara aliiba kutoka katika hiyo hazina.


Tuˈnpetziˈn, kykaˈyinktzin kyibˈa tzeˈn tuˈn kybˈetiˈy, nya tzeˈnku jun ntiˈ tnabˈl, qalaˈ tukˈa tkyaqil tumil. 	 Basi, muwe waangalifu jinsi mnavyoishi: Msiishi kama wapumbavu, bali kama wenye hekima.


ex antza itzˈje tnejil tal. Teˈ tulku itzˈje, bˈaj tptzoˈn toj tan, exsin kubˈ tkuẍbˈin toj twabˈl chej, quˈn ntiˈtaq jun ja, jaˈ tuˈn tkubˈe tkuẍbˈine. 	 akajifungua mtoto wake wa kwanza wa kiume, akamvika nguo za kitoto, akamlaza horini kwa sababu hawakupata nafasi katika nyumba ya wageni.


Noqit ax qAjaw, a Tajaw tkyaqil nukˈbˈil, kukx tzaj qˈonte tnukˈbˈil toj tkyaqil. Ex axit qAjaw ten kyukˈiy toj tkyaqil. 	 Bwana mwenyewe ndiye chanzo cha amani, awajalieni amani siku zote kwa kila namna. Bwana awe nanyi nyote.


Tbˈajlinxiˈ tkyaqiljo ikyjo, nbˈettaq Jesús toj ttxˈotxˈ Galiley; quˈn tkyˈeˈtaq tuˈn tkyij ten toj ttxˈotxˈ Judey, quˈn at junjun kyxol aj Judiy kyajtaq tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn. 	 Baada ya hayo, Yesu alikuwa akitembea katika Galilaya. Hakutaka kutembea mkoani Yudea kwa sababu viongozi wa Wayahudi walikuwa wanataka kumwua.


Me ajtzin njaw anqˈiˈntla, kchin kˈwel neja kywutza toj Galiley. 	 Lakini baada ya kufufuka kwangu, nitawatangulieni Galilaya."


Ayiˈy wermana, nyakuj tal nkˈwalqiˈy; juntl majl n‑ikyˈx kyixkˈoj wuˈn, ikyxjo tzeˈnku n‑ikyˈx tuˈn jun qya, aj tjaw qˈiˈn tukˈa tal, noq tuˈn kytijinkuy toj kynimbˈila, ex tuˈn tok qe kykˈuˈja tiˈj Crist. 	 Watoto wangu, kama vile mama mja mzito anavyotaabika wakati wa kujifungua, mimi nataabika tena kwa ajili yenu mpaka hapo hali yake Kristo itakapoundwa ndani yenu.


Nimxix tqˈaqˈbˈil nkˈuˈja kyiˈja tzeˈnku jun manbˈaj kyiˈj tkˈwal. Tuˈnpetziˈn, nchin kubˈsin nwutza kyeˈy, tuˈntzintla kykˈuˈjliˈn wiˈja, tzeˈnku weˈ at nkˈuˈja kyiˈja. 	 Sasa nasema nanyi kama watoto wangu, wekeni mioyo yenu wazi kama nasi tulivyofanya.


Awotzin qeˈ o ok teˈn qanilte qxolilixa: ¿Ma atpela jun aˈla ma tzaj qˈinte twa? 	 Wanafunzi wake wakaulizana, "Je, kuna mtu aliyemletea chakula?"


Kukx chi bˈetjiˈy toj tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja kyukˈa kykyaqil, tzeˈnku te Crist, nqo ok tkˈuˈjlin, ex xi tqˈoˈn tibˈ te jun chojbˈil qil, ex te jun oyaj tbˈanilx ele twutz qMan Dios. 	 Upendo uongoze maisha yenu, kama vile Kristo alivyotupenda, na kwa ajili yetu akajitoa mwenyewe kama dhabihu yenye harufu nzuri na tambiko impendezayo Mungu.


Noqxla tzeˈn tten, n‑ikyˈtaqku jun pale tojjo bˈe anetziˈn. Atzaj teˈ tiwlej ichin tuˈn, a otaq kyˈixbˈe kyuˈn ileqˈ, liweyxix xi ttxalpin tibˈ ex mix kubˈ weˈyexix chˈin. 	 Kumbe, kuhani mmoja akawa anapita barabara ileile, akamwona, akapita kando.


Oktzin ten Judas jyol tumil, tzeˈn tten tuˈn t‑xi tqˈoˈn toj kyqˈobˈ. 	 na tangu wakati huo Yuda akawa anatafuta nafasi ya kumsaliti.


Ayiˈn Tercio nchin tzˈibˈiˈn tiˈjjo uˈj luˈn, ex kxel nsmaˈn jun qˈolbˈil kyeˈy toj tbˈi qAjaw. 	 Nami Tertio, ninayeandika barua hii nawasalimuni katika Bwana.


Me ajtzin kynaˈn Dios tukˈa kynimbˈil, oktzin kweˈbˈil yabˈ, exsin a qAjaw kˈwel qˈaninte. Ex qa at til o tbˈinche, ok kˈwel najsin tuˈn Dios. 	 Wakiomba kwa imani mgonjwa ataponyeshwa; Bwana atampatia nafuu, na dhambi alizotenda zitaondolewa.


Me attaq jun ichin yuẍtaq antza, Simun tbˈi. Otaq sbˈun kyiˈjxjal te Samaria, ex otaq tzˈok tqˈoˈn tibˈ te jun xjal nim toklin. 	 Basi, kulikuwa na mtu mmoja aitwaye Simoni ambaye alikuwa amekwisha fanya uchawi wake katika mji huo kwa muda na kuwashangaza watu wa Samaria, akijiona kuwa yeye ni mtu maarufu.


Ex mi txi kyqˈoˈn kyxmilila te bˈinchbˈil il. Qalaˈ, kyqˈonx kyxmilila te Dios te bˈinchbˈil bˈaˈn, quˈn ma chi kyima te il, noq tuˈn akˈaj kychwinqila, ex ma chi jatz anqˈiˈn juntl majl jaˈlin, me te Dios. 	 Wala msitoe hata sehemu moja ya miili yenu iwe chombo cha kutenda uovu na dhambi. Badala yake, jitoleeni ninyi wenyewe kwa Mungu kama watu waliofufuliwa kutoka wafu; toeni nafsi zenu zote kwa Mungu kwa ajili ya uadilifu.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, awotzinqe, a itzˈqoxtaq, qo xel tiˈn junx kyukˈa toj muj, tuˈntzin qten tukˈa qAjaw te jun majx. 	 Kisha sisi tulio hai wakati huo tutakusanywa pamoja nao katika mawingu kumlaki Bwana hewani. Na hivyo tutakuwa daima pamoja na Bwana.


Exsin ok ten xnaqˈtzil: Tzˈibˈinl teˈ toj Tuˈjil Tyol Dios: Atzin njaˈy k‑okil te ja te naˈbˈl Dios te tkyaqil xjal; me ayetzinl kyeˈ, ma chi ok qˈonte te kyja ileqˈ. 	 Kisha akawafundisha, "Imeandikwa: Nyumba yangu itaitwa nyumba ya sala kwa ajili ya mataifa yote! Lakini ninyi mmeifanya kuwa pango la wanyang'anyi!"


quˈn ate Demas, ma chin kyij ttzaqpiˈn tuˈn t‑xi Tesalónica, quˈn ma pon tkˈuˈj tiˈjjo at tzaluˈn twutz txˈotxˈ. Atzin te Crescente o txiˈ toj txˈotxˈ Galacia; ex ikyxjo te Tito, o txiˈ toj Dalmacia. 	 Dema ameupenda ulimwengu huu akaniacha na kwenda zake Thesalonike. Kreske amekwenda Galatia, na Tito amekwenda Dalmatia.


Atzin tkabˈtz: Kˈuˈjlink t‑xjalila tzeˈnkux ay. Ntiˈx juntl tkawbˈil nim toklin tzeˈnqe luˈn. 	 Na ya pili ndiyo hii: Mpende jirani yako kama unavyojipenda mwenyewe. Hakuna amri nyingine iliyo kuu kuliko hizi."


Me xi ttzaqˈwin Pabl kyjaluˈn: Me loqiˈn intin twutza, ay kawil te Rom, quˈn antza tzaluˈn il tiˈj tuˈn woka toj xjelbˈil. Quˈn bˈiˈnxix te tuˈn, qa ntiˈ jun nya bˈaˈn o bˈant wuˈn kyiˈj Judiy. 	 Paulo akajibu, "Nasimama mbele ya mahakama ya Kaisari na papa hapa ndipo ninapopaswa kupewa hukumu. Kama unavyojua vizuri, sikuwatendea Wayahudi ubaya wowote.


Me atzin jaˈlin, at qokix tkˈatz, noq tuˈn tkyimlin Jesús, quˈn ate tnejilxix o tzˈokx jqolte qbˈe. Tuˈn ikyjo, o tzˈok te tnejilxix qpale te jun majx, ikyxjo tzeˈnku te Melquisedec. 	 Yesu ametangulia kuingia humo kwa niaba yetu, na amekuwa kuhani mkuu milele, kufuatana na utaratibu wa ukuhani wa Melkisedeki.


Ex i nliˈy oxe taqˈnil tajaw il, nyakuj ẍulmaˈqe, i etz toj ttzi ma tijxix txuk, a iky kaˈyin tzeˈnku xmatx, ex toj ttzi tkabˈ txuk, ex toj ttzi toxin txuk, a ok tqˈoˈn tibˈ te jun yolil Tyol qMan. 	 Kisha nikaona pepo wabaya watatu walio kama vyura, wakitoka kinywani mwa yule joka, kinywani mwa yule mnyama, na kinywani mwa yule nabii wa uongo.


A twuqin tyajil Adán, Enoc tbˈi, ok qˈoˈn toj twutz tuˈn Xewbˈaj Xjan kyiˈjjo xjal luˈn, ex kyij ttzˈibˈin kyjaluˈn: Kybˈintziˈn jaˈlin. Ma tzul te qAjaw junx kyukˈa Ttanim xjanxix, nimxixjo kybˈaj; nlay bˈant tajlet. 	 Henoki, ambaye ni babu wa saba tangu Adamu, alibashiri hivi juu ya watu hawa: "Sikilizeni! Bwana atakuja pamoja na maelfu ya malaika wake watakatifu


Qalaˈ, atzin tnabˈl Dios, a ewintaq tuˈn, atxix naˈmxtaq tbˈant twutz txˈotxˈ tuˈn. Atzin tnabˈljo lo, ximintaq tuˈn atxix ojtxe, tuˈn ttzaj tqˈoˈn qe jaˈlin te jun tzaljbˈil. 	 Hekima tunayotumia ni hekima ya siri ya Mungu, hekima iliyofichika, ambayo Mungu aliiazimia tangu mwanzo kwa ajili ya utukufu wetu.


¿Yajtzin kye toj kywutz? ¿Ankyeqiˈn? chi Jesús. 	 Yesu akawauliza, "Na ninyi je, mwasema mimi ni nani?"


Exitla qa ma tzaj tkawbˈil qAjaw qibˈaj tzaluˈn twutz txˈotxˈ, noqitla tuˈn tjikysit qchwinqil, tuˈntzintla mi qo naje te jun majx kyukˈa nya nimilqe. 	 Lakini tunapohukumiwa na Bwana, tunafunzwa tuwe na nidhamu, ili tusije tukahukumiwa pamoja na ulimwengu.


Tuˈn ikyjo, mi jaw qnimsin qibˈ, tuˈn mi tzaje nya bˈaˈn qxol, ex mi loˈchj qkˈuˈj tiˈj juntl. 	 Basi, tusijivune, tusichokozane wala kuoneana wivu.


Tuˈntzintzjo, Timotey, mi tzaj txˈixwiˈy tuˈn tyolin tbˈi qAjaw, ex mi tzaj txˈixwiˈy tuˈn ma chin kux jpuˈn toj tze noq tuˈn tpaj. Ex ikyxjo te, kˈaˈ tzikyˈx tuˈn, jniˈ yajbˈil tzul toj tchwinqila, noq tuˈn tpajjo Tbˈanil Tqanil qMan Dios, quˈn ex ax ktzajil qˈonte tipin toj tkyaqil. 	 Basi, usione haya kumshuhudia Bwana wetu, wala usione haya kwa sababu yangu mimi niliye mfungwa kwa ajili yake. Lakini shiriki katika mateso kwa ajili ya Habari Njema, kadiri ya nguvu unazopewa na Mungu.


Qˈanchaˈlxix taˈ, qa a Jesús tnejilxix pale ikyjo tzeˈnkuˈ te Melquisedec, 	 Tena jambo hili ni dhahiri zaidi: kuhani mwingine anayefanana na Melkisedeki amekwisha tokea.


Bˈeˈx i kyij ttzaqpiˈn antza, ex bˈeˈx okx toj bark kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin, tuˈn kyjlajinx tjlajxiˈ nijabˈ. 	 Basi, akawaacha, akapanda tena mashua, akaanza safari kwenda ng'ambo ya pili ya ziwa.


Kyojjo qˈij anetziˈn, xi tqˈmaˈn Jesús kyjaluˈn: Taa, Ay tAjaw kyaˈj ex Ay tAjaw txˈotxˈ; loqiˈn nchin nimsin Tbˈiy jaˈlin, quˈn tuˈn ma kubˈ tewin tejiy t‑xilin tumil kolbˈil kyeˈ xjal, a ẍtijqe ex nim kynabˈl toj kywutz, exsin ma kubˈ tchikyˈbˈintza kywutzjo xjal, a qˈoˈnk kyoklin te ntiˈ bˈaˈn kyuˈn. 	 Wakati huo Yesu alisema, "Nakushukuru ee Baba, Bwana wa mbingu na dunia, maana umewaficha wenye hekima mambo haya, ukawafumbulia watoto wadogo.


Me at junjun kyxola toj Ttanim Dios toj tnam Tiatira, a mi ẍex lipe tiˈjjo xnaqˈtzbˈil anetziˈn, ex mi ma tzˈel kynikyˈ te t‑xilinjo t‑xnaqˈtzbˈil tajaw il, tzeˈnku nkyqˈmaˈn qya lo. Kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa ntiˈ juntl nyola kyiˈja, 	 "Lakini ninyi wengine mlioko huko Thuatira ambao hamfuati mafundisho yake Yezabeli, na ambao hamkujifunza kile wanachokiita Siri ya Shetani, nawaambieni kwamba sitawapeni mzigo mwingine.


Tej kymeltzˈajjo t‑xnaqˈtzbˈin Juan, bˈeˈx ok ten Jesús yolil tiˈj Juan kyukˈaxjal. Xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Tej kyxiˈy lolte Juan toj tzqij txˈotxˈ, ¿Tiˈtaqtzin wiq ichin kyajtaqa tuˈn kylontiˈy? ¿Ma noqpe jun ichin kabˈe tkˈuˈj, tzeˈnku jun ajlaj meltzˈaje tuˈn kyqˈiqˈ? 	 Hapo wajumbe wa Yohane walipokwisha kwenda zao, Yesu alianza kuyaambia makundi ya watu juu ya Yohane: "Mlikwenda kule jangwani, hivi mlitaka kuona kitu gani? Mlitaka kuona unyasi unaotikiswa na upepo?


Ex ktzajil tqˈoˈn ajlabˈl kyeˈy, ayiˈy n‑ikyˈx kyuˈn; ikyxjo tzeˈnku qeˈ ktzajil tqˈoˈn ajlabˈl qeˈy, toj tqˈijil, aj tul qAjaw Jesús toj kyaˈj tukˈa qˈaqˈ njulin wen, ex kyukˈa jniˈ t‑angel. 	 na kuwapeni nafuu ninyi mnaoteseka, na sisi pia. Atafanya jambo hilo wakati Bwana atakapotokea kutoka mbinguni pamoja na malaika wake na wakuu


Ikyxjo tzeˈnku te Abraham, a ojtxe qxeˈchil. Xi tnimin a tzaj tqˈmaˈn Dios te. Ex tuˈn ikyjo, ok tqˈoˈn Dios te jun xjal tzˈaqle twutz. 	 Chukueni kwa mfano habari za Abrahamu: yeye alimwamini Mungu, naye Mungu akamkubali kuwa mwadilifu.


Tej kybˈinte xjaljo, qa jatz anqˈin juntl majl kyxol kyimnin, ilaˈ jaw xmayin, me iteˈxl i qˈmante kyjaluˈn: We qbˈintil teˈ luˈn toj junxil qˈij. 	 Walipomsikia Paulo anasema juu ya jambo la kufufuka kwa wafu, wengine wao waliangua kicheko; lakini wengine walisema, "Tunataka kukusikia tena juu ya jambo hili!"


Quˈn ayetzin yolil Tyol Dios ojtxe, mi ẍi yolin a tzeˈnkuxtaqjo kyaj tzaluˈn twutz txˈotxˈ. Qalaˈ ayetzin ichin luˈn i yolin, ex kubˈ kytzˈibˈin tzeˈnkuxtaqjo taj Dios, quˈn qˈiˈnqetaq tuˈn Xewbˈaj Xjan. 	 Maana hakuna ujumbe wa kinabii unaotokana na matakwa ya binadamu, bali watu walinena ujumbe wa Mungu wakiongozwa na Roho Mtakatifu.


¿Ma man chin oka te kyajqˈoja noq tuˈn t‑xi nqˈmaˈnjiˈy a twutzxix? 	 Je, sasa nimekuwa adui yenu kwa sababu ya kuwaambieni ukweli?


Ex bˈeˈx i xiˈ kyej xjal aqˈnil. Ante tajaw aqˈuntl xiˈ juntl majl, te tok nikyˈjin qˈij, ex teˈ tok oxe or te qale, ex i bˈaj xi tchqˈoˈn txqantl aqˈnil toj aqˈuntl. 	 Basi, wakaenda. Huyo mwenye shamba akatoka tena mnamo saa sita na saa tisa, akafanya vivyo hivyo.


O jaw tiˈn qMan Dios, ex o txi qˈoˈn toklin tuˈn tkawin junx tukˈa, ex o tzˈok qˈoˈn te Tnejil ex te Kolil, tuˈntzin tajtz tiˈj qanim, qkyaqil awo aj Israel, ex tuˈn tkubˈ tnajsin qil. 	 Huyu ndiye yule aliyekwezwa na Mungu mpaka upande wake wa kulia, akawa kiongozi na Mwokozi, ili awawezeshe watu wa Israeli watubu, wapate kusamehewa dhambi zao.


Ex ayetzin kyeˈ o chi kyija toj wen tukˈa Dios, ex tuˈn ikyjo, etzilqiˈy tiˈj tkyaqiljo tqˈma qMan Dios kyuˈnjo yolil Tyol ojtxe. Ex ikyxjo, at kyokliˈn tiˈjjo kyij bˈant tiˈj tuˈn Dios kyukˈa ojtxe qxeˈchil, quˈn ikytziˈn tqˈma Dios te Abraham: Kchi kyˈiwlitiljo kykyaqil xjal twutz txˈotxˈ noq tuˈn xkachmanbˈaj, kchi elil anqˈin tiˈj tyajila. 	 Ahadi zile Mungu alizotoa kwa njia ya manabii ni kwa ajili yenu; na mnashiriki lile agano Mungu alilofanya na babu zenu, kama alivyomwambia Abrahamu: Kwa njia ya wazawa wako, jamaa zote za dunia zitabarikiwa.


Xitzin tqˈmaˈn Jesús tej qya kyjaluˈn: Nkˈwal, axjo tnimbˈila ma kubˈ qˈanin tey. Kuxsin txiˈtza jaˈlin tukˈa tzaljbˈil. 	 Yesu akamwambia, "Binti, imani yako imekuponya. Nenda kwa amani."


Me bˈeˈx kubˈ tewin, ex xi tqˈma: Nya wojtzqiˈn weˈ Jesús, ex ntiˈ bˈiˈn wuˈn tiˈ qiˈjil nyoliniych. Ex bˈeˈx etz peˈn, ex n‑oqˈku tman ekyˈ. 	 Lakini Petro akakana, "Sijui, wala sielewi unayosema!" Kisha Petro akaondoka, akaenda nje uani. Hapo jogoo akawika.


Ex xi nkaˈyiˈn toj ttxuyil aˈ jatz juntl txuk ikytziˈn tzeˈnku a ma tij. At wuq twiˈ ex lajaj tkach. Ex kyibˈaj junjun tkach, attaq jun toj kywiˈ tzeˈnku te nmaq kawil. Ex kyibˈaj junjun kywiˈ, attaq jun bˈibˈaj tok tiˈj, te yasbˈil tiˈj Dios. 	 (G12-18) Na likajisimamia ukingoni mwa bahari. (G13-1) Kisha nikaona mnyama mmoja akitoka baharini. Alikuwa na vichwa saba na pembe kumi, na kila pembe ilikuwa na taji. Jina la kashfa lilikuwa limeandikwa juu ya vichwa hivyo.


¡Mina! Quˈn ma qo kyim toj twutz il, atxix tej xqo nimin, ex ntiˈ toklin qiˈj. ¿Tzeˈntzin ttentz tuˈn kukx tuˈn qbˈinchin il? 	 Hata kidogo! Kuhusu dhambi sisi tumekufa--tutaendeleaje kuishi tena katika dhambi?


Kxel nqˈmaˈn teˈy, ¡Weˈksa! Qˈinxjiy tkuẍbˈila, ex kux tzˈaja tjay. 	 "Nakwambia simama, chukua mkeka wako uende nyumbani!"


Kyojjo qˈij anetziˈn, nimxte kyjel ttzaqpiˈn kynimbˈil, ex kbˈajil kyikyˈin kyibˈ, ex kchi bˈaj okil meltzˈaj kyiˈjx. 	 Tena, wengi wataiacha imani yao, watasalitiana na kuchukiana.


Tzeˈnku ntqˈmaˈn Dios toj Tuˈj Oseas toj Tuˈjil Tyol: Ayetzin nya Ntanima, kchi tzajil ntxkoˈn, tuˈn kyok te Ntanima. Ex ayetzin nya kˈuˈjlinqe wuˈn, kchi okil nkˈuˈjliˈnch. 	 Maana ndivyo asemavyo katika kitabu cha Hosea: "Wale waliokuwa Si watu wangu nitawaita: Watu wangu! Naye Sikupendi ataitwa: Mpenzi wangu!


ex a ktzajil qˈoˈnte jun qetzbˈil te jun majx, a kˈuˈn tuˈn Dios toj kyaˈj, tuˈntzintla mi xitje, ex tuˈn mi yaje, ex tuˈn mi molje. 	 na hivyo tunatazamia kupata baraka zile ambazo Mungu aliwawekea watu wake. Mungu amewawekeeni baraka hizo mbinguni ambako haziwezi kuoza au kuharibika au kufifia.


Ma kyij ntzˈibˈinjiˈy luˈn, quˈn at nim sbˈul xjal tzaluˈn, aye nxi kyqˈmaˈn qa mi s‑ok Jesucrist te ichin, tej tul twutz txˈotxˈ. Ayetzin sbˈul xjaljo, aye ajqˈojqe tiˈj Klolqe Jesús. 	 Wadanganyifu wengi wamezuka duniani, watu ambao hawakiri kwamba Yesu Kristo amekuja kwetu akawa binadamu. Mtu asemaye hivyo ni mdanganyifu na ni Adui wa Kristo.


Me metziˈn qeˈ bˈiˈn quˈn jaˈ tzajnin ichin lo; me aj tul teˈ Crist, chitzin qa mix aˈl teˈ bˈilte jaˈ tumil ktzajila, chi chiˈ. 	 Kristo atakapokuja hakuna mtu atakayejua mahali alikotoka, lakini sisi tunajua alikotoka mtu huyu!"


Werman, nimxix nkˈuˈja kyiˈja, kynaˈntzinjiˈy luˈn: Kykyaqilxa nya nej kchi jawil yolbˈiˈn tukˈa tyabˈ kywiˈy; qalaˈ nej k‑okil kybˈiˈn, 	 Ndugu zangu wapenzi, kumbukeni jambo hili! Kila mtu na awe mwepesi wa kusikia lakini asiwe mwepesi wa kusema wala mwepesi wa kukasirika.


ex qa ma chi jaw kytzyuˈn kan, mina chi txˈaˈn kyiˈj; ex qa ma txi kynikyˈbˈin qˈanbˈil te kyimin, nlay chi kyim tuˈn; ex aj tkubˈ kyqˈoˈn kyqˈobˈ kyibˈaj yabˈ, bˈeˈx kchi bˈajel weˈ kyuˈn. 	 Wakishika nyoka au wakinywa kitu chochote chenye sumu, hakitawadhuru. Watawawekea wagonjwa mikono, nao watapona."


Tzaj qˈmaˈn juntl majl weˈy toj kyaˈj kyjaluˈn: Mina tzˈok tqˈoˈn te nya wen, quˈn ate Dios o qˈmante qa wen. 	 Ile sauti ikasikika tena kutoka mbinguni: Usiviite najisi vitu ambavyo Mungu amevitakasa.


Nimxtaq ambˈil otaq qnajsiˈy, noq tuˈn tpaj kyqˈiqˈ, ex nimxtaq xobˈajil tuˈn qbˈeta toj ttxuyil aˈ, quˈn tuˈn chˈixtaq tok jbˈalil. Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈn Pabl jun tumil. Chiˈ kyjaluˈn: 	 Muda mrefu ulikuwa umepita, na hata siku ya kufunga ilikuwa imekwisha pita. Sasa ilikuwa hatari sana kusafiri kwa meli. Basi, Paulo aliwapa onyo:


Kyojjo qˈij anetziˈn, toj jun qˈij te ajlabˈl, nqo bˈettaqa tukˈa Jesús toj jun bˈe n‑extaq toj triy. Tzaj qˈaqˈin qkˈuˈja, o ok teˈn xbˈoqil triy, exsin el qxqˈuchin te qwaˈy. 	 Wakati huo, Yesu alikuwa anapita katika mashamba ya ngano siku ya Sabato. Basi, wanafunzi wake wakaona njaa, wakaanza kukwanyua masuke ya ngano, wakala punje zake.


Me atziˈn qya nluˈlin wen tuˈn t‑xobˈil, tuˈn nqanlajtaq Jesús alkye otaq tzˈok mikonte, bˈeˈx kubˈ meje twutz, ex xi tqˈmaˈn tkyaqiljo jniˈ otaq bˈaj tiˈj, qa otaq weˈ. 	 Hapo huyo mwanamke, akifahamu yaliyompata, akajitokeza akitetemeka kwa hofu, akajitupa chini mbele ya Yesu na kusema ukweli wote.


Oktzin tentz limolte bark. Noqx kubˈ qyoˈn qibˈa te, quˈn tuˈn nlaytaq bˈant qbˈeta jaˈ qajataqa tuˈn tpaj kyqˈiqˈ. 	 Upepo uliipiga ile meli, na kwa kuwa hatukuweza kuukabili, tukaiacha ikokotwe na huo upepo.


Qa qaj tuˈn qten junx tukˈa Crist toj kyaˈj, il tiˈj tuˈn qten waˈlxix toj tkyaqil, tuˈn qbˈet wen toj qchwinqil, ex tuˈn tqexix qkˈuˈj, tzeˈnkuxjo tej xqo nimin te tnejil. 	 Maana sisi tunashirikiana na Kristo ikiwa tutazingatia kwa uthabiti tumaini tulilokuwa nalo mwanzoni.


Atzaj teˈ tiwleˈ mebˈe qya tuˈn Jesús, a tAjaw Tkyaqil, bˈeˈx tzaj qˈaqˈin tkˈuˈj tiˈj, exsin xi tqˈmaˈntz te kyjaluˈn: Ay qya, mina tzˈoˈqˈ te. 	 Bwana alipomwona mama huyo, alimwonea huruma, akamwambia, "Usilie."


Tuˈn tzaj twutzikyˈ Pabl ok, bˈeˈxsin kubˈ qbˈinchin qibˈtza, tuˈn qxiˈy tzma Macedonia, quˈn el qnikyˈa tiˈj, qa ataq qMan Dios ntxokintaq qiˈja, tuˈn tqˈmetjo Tbˈanil Tqanil antza. 	 Mara baada ya Paulo kuona ono hilo, tulijitayarisha kwenda Makedonia bila kukawia, tukiwa na hakika kwamba Mungu ametuita tuwapelekee Habari Njema.


Atzaj teˈ tkanin nqayin ttxaˈn tnam, oktzin tkˈulbˈin tibˈ kyukˈa txqan xjal, a iqintaq jun kyimnin kyuˈn, a tuˈntaq kyxiˈ muqulte. Ajo kyimnin anetziˈn, albˈajtaq te jun mebˈe qya, ex oˈkxtaq taljo qya anetziˈn. Tuˈn ikyjo nimxtaqjo xjal te aj tnam lipcheqektaq tiˈj te nimsil tkˈuˈj. 	 Basi, alipokuwa anakaribia lango la mji, walitokea watu wamebeba maiti ya kijana mmoja, mtoto wa pekee wa mama mjane. Watu wengi wa mji ule walikuwa pamoja na huyo mama.


Otaq xi tzˈel bˈaj kychmobˈl kyibˈ toj ja te naˈbˈl Dios, txqankux Judiy exqetziˈn Judiyqe noq tuˈn kynimbˈil, i xi lipe tiˈj Pabl ex Bernabé. Ex tzaj qˈmaˈn jun tumil kye, tuˈn kyten jikyinxix wen tojjo txokbˈil otaq tzaj qˈmaˈn kye tojjo Tbˈanil Tqanil te tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj Dios. 	 Mkutano huo ulipomalizika, Wayahudi wengi na watu wa mataifa mengine waliokuwa wameongokea dini ya Kiyahudi waliwafuata Paulo na Barnaba. Hao mitume waliongea nao, wakawatia moyo waendelee kuishi wakitegemea neema ya Mungu.


Atziˈn jaˈlin, chi chiˈ, jun maj, attaq wuq ichin kyitzˈimile kyibˈ. Atziˈn kytziky knet t‑xuˈjil, me ntiˈ jun tkˈwal kyij, teˈ tkyim. 	 Sasa, wakati mmoja kulikuwa na ndugu saba. Yule wa kwanza alioa na baadaye akafa bila kuacha mtoto.


Me ikyxjo ntqˈmaˈn toj Tyol Dios kyjaluˈn, chi Jesús: Mi tzˈok tqˈonjiy qAjaw, a tDiosa toj joybˈil tiˈjch. 	 Lakini Yesu akamjibu, "Imeandikwa: Usimjaribu Bwana Mungu wako."


Me taj te luˈn jun nim nabˈl kyeˈ kyaj tuˈn tel kynikyˈ te: Ayetziˈn wuq twiˈ, ntyekˈin wuq wutz, a jaˈ qˈuqle qya tibˈaj. Ex ikyxjo nyekˈin wuq nmaq kawil. 	 "Hapa panahitaji akili na hekima! Hivyo vichwa saba ni vilima saba, na huyo mwanamke anaketi juu yake. Vichwa hivyo pia ni wafalme saba.


Ayiˈy werman, ma chi txoklajtza tuˈn qMan Dios, tuˈn kytzaqpaja tjaqˈ tkyaqiljo lo. Me nya tuˈn ma chi tzaqpeta, kˈwel kybˈinchinjiˈy tkyaqiljo ntqanin ojtxe kyteˈn, a tkyaqil achbˈil. Qalaˈ il tiˈj tuˈn kyajbˈiˈn kyxolilixa, ex tuˈn tok kykˈuˈjlin kyibˈa. 	 Ninyi, ndugu, mliitwa muwe watu huru. Lakini uhuru huo usiwe kisingizio cha kutawaliwa na tamaa za kidunia; ila mnapaswa kutumikiana kwa upendo.


ayeˈ mi kubˈ kynimin Tyol Dios ojtxe kyojjo qˈij, tej tzmataq nbˈinchin Noé tiˈj arka, exla qa chebˈetaq n‑ayoˈn Dios kyiˈj tuˈn tajtz tiˈj kyanmin. Me mix i nimine; qalaˈ oˈkxjo wajxaq kybˈaj i klet toj aˈ. 	 Hao ndio wale waliokataa kumtii Mungu alipowangoja kwa saburi wakati Noa alipokuwa anatayarisha ile safina. Ndani ya chombo hicho ni watu wachache tu, yaani watu wanane, waliookolewa majini,


Quˈn junchˈin Ttanim Dios, a t‑xmilil Crist, ex junchˈin Xewbˈaj Xjan, ex junchˈin qˈuqbˈil qkˈuˈj tiˈj tkyaqil nqo ayoˈn toj kyaˈj, a tzeˈnkuxjo xqo txokle. 	 Kuna mwili mmoja na Roho mmoja, kama vile tumaini mliloitiwa na Mungu ni moja.


Ex tuˈn ikyjo, ayex kchi kˈwelix qˈoˈn te kyil twutz Dios, quˈn k‑elil kypaˈn kyibˈ toj kynimbˈil tiˈj Crist. 	 na wataonekana kukosa uaminifu kuhusu ahadi yao ya pale awali.


Ex xi ttzaqˈwin Jesús: Noqit o tzˈel tnikyˈa tiˈjjo a tzaj tqˈoˈn Dios, ex noqit aku tzˈel tnikyˈa wiˈja, a nxi nqaniˈn nkˈwaˈy cheˈwe tey, atla te saj qanin te weˈy, ex matla txi nqˈoˈn weˈ cheˈwe itzˈ tey. 	 Yesu akamjibu, "Kama tu ungalijua zawadi ya Mungu na ni nani anayekwambia: Nipatie maji ninywe, ungalikwisha mwomba, naye angekupa maji yaliyo hai."


tej tpon kanin jun qya, a bˈinchil il, a axsa najletaq tojjo tnam anetziˈn. Ex otaq tbˈi tej qya anetziˈn qa otaq pon kanin Jesús waˈl toj tja Parisey. Tuˈn ikyjo, xi tiˈn jun ẍunk nojnin tukˈa jun wiq aˈ kˈokˈjxix wen; ajo ẍunk bˈinchin tukˈa jun wiq abˈj tbˈanilx wen. 	 Basi, katika mji ule kulikuwa na mama mmoja aliyekuwa anaishi maisha mabaya. Alipopata habari kwamba Yesu yuko nyumbani kwa huyo Mfarisayo, alichukua chupa ya alabasta yenye marashi.


Tej kybˈajjo jun jteˈbˈin qˈij, bˈeˈx ul tej nmaq kawil, Agripa tbˈi, junx tukˈa t‑xuˈjil Berenice, tzma Cesarea, tuˈn kyqˈolbˈin te Festo. 	 Siku chache baadaye, mfalme Agripa na Bernike walifika Kaisarea ili kutoa heshima zao kwa Festo.


Chi Jesúsjo kye kyjaluˈn: Aye nmaq kawil, a nya nimil, toj nmaq tnam, nchi kawin nyakuj tajaw tnamqe, ex n‑ok kyqˈoˈn kyibˈ te tbˈanil xjalqe. 	 Yesu akawaambia, "Wafalme wa mataifa huwatawala watu wao kwa mabavu, nao huitwa wafadhili wa watu.


Ex ikyxjo kyeˈ, nim tzaj qˈaqˈin kykˈuˈja kyiˈjjo nimil, ayeˈ i kuˈx toj tze noq tuˈn tpaj kynimbˈil. Ex tej tbˈajel qˈiˈn jniˈ at kyeˈy, mix jawe kyikyˈiniy, qalaˈ i jaw tzalaja, quˈn bˈiˈn kyuˈn, qa tkyaqil a at qe toj kyaˈj, nimxixtl kyoklin tzeˈnku tkyaqiljo at qe tzaluˈn twutz txˈotxˈ, quˈn kchi tenbˈil kyeˈ te jun majx. 	 Mlishiriki mateso ya wafungwa, na mliponyang'anywa mali yenu mlistahimili kwa furaha, maana mlijua kwamba mnayo mali bora zaidi na ya kudumu milele.


Tej tel tnikyˈ Herodes te, qa otaq kubˈ sbˈuˈn kyuˈn aj nabˈl, bˈeˈx tzaj tqˈoj kyiˈj. Ex bˈeˈx ex tqˈoˈn jun tkawbˈil, tuˈn kykubˈ bˈyetjo jniˈ kˈwal, a naˈmtaq kyjapin te kabˈe abˈqˈe, ayeˈ iteˈtaq toj Belén ex kykyaqil kojbˈil tiˈjile, tzeˈnku otaq kyqˈma aj nabˈl, qa otaq tzˈitzˈje jun nmaq kawil antza. 	 Herode alipogundua kwamba wale wataalamu wa nyota walikuwa wamemhadaa, alikasirika sana. Akaamuru watoto wote wa kiume mjini Bethlehemu na kandokando yake wenye umri wa miaka miwili na chini yake wauawe. Alifanya hivyo kufuatana na muda aliopata kujua kutoka kwa wale wataalamu wa nyota.


Me tzunxtaq yolin te Jesús, ex tqˈma: Noq jun jteˈbˈin qˈij kchin tenbˈiltla kyxola, quˈn kchin ajil meltzˈaja tkˈatzjo a saj chqˈon weˈy. 	 Yesu akasema, "Bado niko nanyi kwa muda mfupi, kisha nitamwendea yule aliyenituma.


I xi ttzaqˈwin: ¿Tiˈtzin kyij ttzˈibˈin Moisés kyeˈy toj Ojtxe Kawbˈil? 	 Yesu akawajibu, "Mose aliwapa maagizo gani?"


Ex noq tuˈn nchin el kyikyˈiˈn, nyekˈin qa n‑el kyikyˈin nMaˈn. 	 Anayenichukia mimi, anamchukia na Baba yangu pia.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, i okx kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin toj jun ja, jaˈ pon chmetl txqantl xjal, a mix bˈante kywaˈn kyxol. 	 Kisha Yesu alikwenda nyumbani. Umati wa watu ukakusanyika tena, hata Yesu na wafuasi wake wasiweze kupata nafasi ya kula chakula.


Tuˈnpetziˈn, mi kubˈ kybˈinchinjiˈy a ntiˈ tajbˈin. Tzˈelxit kynikyˈa tiˈj alkye tajbˈil qAjaw. 	 Kwa hiyo, msiwe wapumbavu, bali jaribuni kujua matakwa ya Bwana.


Me ayetzin kyeˈ, a o tzˈel kynikyˈ te qAjaw ex Klolqe Jesucrist, ma chi tzaqpaj kyeˈ te tkyaqiljo nya wen te twutz txˈotxˈ. Me qatzin qa ma txi kyqˈoˈn kyibˈ tuˈn kymeltzˈaj juntl majl toj il, ma chi kubˈ tuˈn, ex nimxixla tqanbˈil Dios kyibˈaj, a tzeˈnku tej naˈmtaq kynimin. 	 Watu waliokwisha ponyoka katika upotovu wa ulimwengu kwa kupata kumjua Bwana na Mwokozi wetu Yesu Kristo, kisha wakakubali kunaswa na kutawaliwa tena na upotovu huo, hali yao itakuwa mbaya zaidi kuliko awali.


Me mix aˈl jun xi tkujsin tyol tiˈj kywutzxjal, noq tuˈn kyxobˈil kye kynejil aj Judiy. 	 Hata hivyo hakuna mtu aliyethubutu kusema, habari zake hadharani kwa kuwaogopa viongozi wa Wayahudi.


Xi tqˈmaˈntl Jesús kye: Tuˈnpetziˈn, kykaˈyinktzin kyibˈa. Quˈn tkyaqiljo, a nim n‑ok tilil Tyol Dios tuˈn, kyja kxele qˈoyit txqantl tnaˈbˈl, tuˈn tel tnikyˈ tiˈj tkyaqil. 	 Akawaambia pia, "Sikilizeni kwa makini mnachosikia! Kipimo kilekile mnachowapimia watu wengine, ndicho mtakachopimiwa; tena mtazidishiwa.


Bˈeˈxsin i xi ttzaqˈwiˈn Jesús: Kytzaqpinxa tuˈn kyyolbˈiˈn. 	 Yesu akawaambia, "Acheni kunung'unika ninyi kwa ninyi.


Me teˈ tbˈinte Jse, qa ataq Arquelao, a tkˈwal qtzan Herodes, toktaq te kawil te t‑xel qtzan ttata toj txˈotxˈ te Judey, mix xaˈyil, quˈn bˈeˈx xobˈ tuˈn t‑xiˈ antza. Me toj juntl wutzikyˈ ok qˈmaˈne te, tuˈn t‑xiˈ toj txˈotxˈ te Galiley. 	 Lakini Yosefu aliposikia kwamba Arkelao mwanawe Herode alikuwa mfalme wa Yudea mahali pa baba yake, aliogopa kwenda huko. Naye baada ya kuonywa katika ndoto, alikwenda katika mkoa wa Galilaya,


Kxel nqˈoˈn jun yekˈbˈil tiˈjjo lo: Quˈn qa at jun ichin ma kubˈ tpaˈn tibˈ tukˈa t‑xuˈjil, exsin qa ma tzˈok meje tukˈa juntl qya, ma kyˈaˈjiˈn ichin anetziˈn. Exsin qa at juntltz s‑ok meje tukˈa jun qya, a o kubˈ tpaˈn tibˈ tukˈa tchmil, ex ikyxjo, ma kyˈaˈjintl teˈ, chi Jesúsjo. 	 "Yeyote anayemwacha mke wake na kuoa mwingine, anazini; na yeyote anayemwoa mwanamke aliyepewa talaka, anazini.


Qatzin qa ikyjo, ¿Ma kukxpela qo bˈinchiltzjo il, noq tuˈn tkubˈ tnajsin qMan Dios qil tuˈn t‑xtalbˈil? 	 Tuseme nini basi? Je, twendelee kubaki katika dhambi ili neema ya Mungu iongezeke?


Ex xi lipe juntl angel, a xi tqˈmaˈn: Ma kubˈ tzˈaq nim tnam Babilonia te jun majx, quˈn ma chi txˈujtexjal tuˈn, toj tkyaqil twutz txˈotxˈ, tuˈn tkyaqil tachbˈil. 	 Malaika wa pili alimfuata huyo wa kwanza akisema, "Ameanguka! Naam, Babuloni mkuu ameanguka! Babuloni ambaye aliwapa mataifa yote wainywe divai yake--divai kali ya uzinzi wake!"


Tuˈnpetziˈn, mi qo tzaj numj. Exla qa a qxmilil lajoˈn tuˈn tbˈaj, me mete qanmin noq kyja tuˈn t‑xi kuˈxinix teˈ junjun qˈij. 	 Kwa sababu hiyo hatufi moyo; na hata kama maumbile yetu ya nje yataoza, lakini kwa ndani tunafanywa wapya siku kwa siku.


Me atzin akˈaj tumil mikyxiˈ tzeˈnku bˈant tiˈj wuˈn te tnejil, kyukˈa ojtxe kyxeˈchila, tej kyetz nxkoˈn toj txˈotxˈ Egipto. Me mix japine kyuˈnxjal tzeˈnku kyij bˈant tiˈj wuˈn kyukˈa. Tuˈntziˈn, o chi kyij ntzaqpiˈn, chitzin Diosjo. 	 Agano hili halitakuwa kama lile nililofanya na babu zao siku ile nilipowaongoza kwa mkono kutoka nchi ya Misri. Hawakuwa waaminifu kwa agano langu; na hivyo mimi sikuwajali, asema Bwana.


Me teˈ otaqxi kyim Herodes, jun t‑angel qAjaw ok toj twutzikyˈ Jse, tej atxtaq toj txˈotxˈ Egipto, ex tqˈma: 	 Baada ya kifo cha Herode, malaika wa Bwana alimtokea Yosefu katika ndoto kule Misri,


Kyqˈonka tilil, tuˈn kukx tuˈn kymujbˈin te kyibˈjiˈy, a tzeˈnkuxjo ma tzaj tqˈoˈn Xewbˈaj Xjan tnukˈbˈil te qmujbˈil qibˈ. 	 Fanyeni bidii ya kuhifadhi umoja uletwao na Roho kwa kuzingatia amani iliyo kati yenu.


Tuˈntzin ikyjo, qanbˈin tiˈj, ex xi tqˈmaˈn te tqan iw: Mixla jtojx tuˈn tel twutza te kyloˈxjal. Kybˈi t‑xnaqˈtzbˈin ikyjo. 	 Hapo akauambia mtini, "Tangu leo hata milele mtu yeyote asile matunda kwako." Nao wanafunzi wake walisikia maneno hayo.


Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy; qa ntiˈ tqˈuqbˈil kykˈuˈja wiˈja tzeˈnku jun kˈwal, nlay bˈant tkawin Dios toj kychwinqila. 	 Nawaambieni kweli, mtu yeyote asiyeupokea Ufalme wa Mungu kama mtoto mdogo hataingia katika Ufalme huo."


Jweˈ maj, o chin bˈaj poqˈchiˈn tuˈn kykawil aj Judiy, a bˈeljajlajaj toj kaˈwnaq laqtzbˈil. 	 Mara tano nilichapwa vile viboko thelathini na tisa vya Wayahudi.


Xitzin kyqanin t‑xnaqˈtzbˈin te kyjaluˈn: Ay Xnaqˈtzil, ¿Jtojtzila bˈaˈn tbˈajjo ikyjo? ¿Altzila kye techil, tuˈn tok qkaˈyiˈn, noq tuˈn tel qnikyˈa te, qa chˈixtaq tul kanin tkyaqiljo lo? 	 Basi, wakamwuliza, "Mwalimu, mambo hayo yatatokea lini? Na ni ishara gani zitakazoonyesha kwamba karibu mambo hayo yatokee?"


Te tok kykaˈyin t‑xnaqˈtzbˈin teˈ ttzyet, bˈeˈx i bˈaj kubˈ toj bˈe, exsin kyij kytzaqpiˈntz tjunalx. 	 Hapo wanafunzi wote wakamwacha, wakakimbia.


Bˈisbˈajilxla kye xjal luˈn, quˈn ma chi ok lipe bˈinchilte ikyxjo tzeˈnku tbˈinchbˈin Caín, a kubˈ tbˈyoˈn titzˈin. Ex ma chi el txalpaj toj kychwinqil, ikyxjo tzeˈnku te Balaam, noq tuˈn tkanbˈit kypwaq, me nya toj tumil. Ex tzeˈnku kyime Coré, teˈ tok meltzˈaj tiˈj tkawbˈil Dios, ikyqetzin xjal luˈn, kchi najil te jun majx. 	 Ole wao! Watu hao wamefuata mwenendo uleule wa Kaini. Kwa ajili ya fedha, wamejiingiza katika mkosi uleule wa Baalamu. Wameasi kama Kora alivyoasi na wameangamizwa kama yeye alivyoangamizwa.


Ex o nliˈy qa n‑aqˈnin Epafras kujxix wen te kyxela, ex te kyxeljo Ttanim Dios toj Laodicey ex Hierápolis. 	 Naweza kushuhudia kwamba anafanya kazi kwa bidii kwa ajili yenu na kwa ajili ya watu wa Laodikea na Hierapoli.


Metzin wetza te we, chi Festo, nyakutzaj ntiˈ te ma tbˈinche, tuˈn tikyˈxjo luˈn tiˈj. Me quˈn ax ma qaninte, tuˈn tok toj xjelbˈitz tuˈn tnejilxix kawil toj Rom, César Augusto, a nim toklin tbˈi. Tuˈnpetziˈn, ma kubˈ nbˈisiˈn, tuˈn t‑xi smet antza. 	 Lakini mimi sikuona kuwa alikuwa ametenda chochote kibaya hata astahili kupewa adhabu ya kifo. Lakini, kwa vile Paulo mwenyewe alikata rufani kwa Kaisari, niliamua kumpeleka.


Quˈn ma japin kanin qˈij, jaˈ tuˈn nkubˈ bˈyoˈniˈy, jaˈ tuˈn wokiˈy tzeˈnku jun oyaj twutz Dios. 	 Kwa upande wangu mimi, niko karibu kabisa kutolewa dhabihu na wakati wa kufariki kwangu umefika.


Tzuntaq nkaˈyin Jesús kyiˈjjo xjal, a qˈininqetaq, tej nkuˈxtaq kyqˈoˈn kyoyaj tojjo tkubˈil pwaq toj tja Dios. 	 Yesu alitazama kwa makini, akawaona matajiri walivyokuwa wanatia sadaka zao katika hazina ya Hekalu,


Ex chi tenkuj, quˈn jpuˈn kynabˈl. Nchi kubˈ nej kywutz junjun ikyx kyten tzeˈnku aye. Ikyqetziˈn tzeˈn kabˈe moẍ nxi kyxkoˈn kyibˈ; me qa aku ẍi ex twiˈ xaq, kykabˈilx kchi xeˈl tolpaj. 	 Waacheni wenyewe! Wao ni vipofu, viongozi wa vipofu; na kipofu akimwongoza kipofu, wote wawili hutumbukia shimoni."


¡Mina! Quˈn iˈchaqx tkyaqilx te xjaltz nikyˈil yol, me mete Dios kukx njapin bˈajx teˈ tuˈn, tkyaqiljo nkubˈ tqˈmaˈn, tzeˈnkuxjo ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Ok k‑okila tzˈaqlexix noq tuˈn Tyola, ex kˈwel kyiˈj xjal tuˈn, aj qa ma tzˈoka toj xjelbˈil kyuˈnch. 	 Hata kidogo! Mungu hubaki mwaminifu daima, ingawaje kila binadamu ni mwongo. Kama Maandiko Matakatifu yasemavyo: "Kila usemapo, maneno yako ni ya haki; na katika hukumu, wewe hushinda."


Quˈn ma tzaj tqˈoˈn Dios wokliˈn te jun aqˈnil txol Ttanim, quˈn atzin waqˈiˈn, a o tzaj tqˈoˈn, a tuˈn t‑xi nqˈoˈn kyeˈy tkyaqiljo Tyol Dios, 	 Nami nimefanywa kuwa mtumishi wa kanisa kufuatana na mpango wake Mungu ambao alinikabidhi kwa faida yenu. Mpango wenyewe ni kuutangaza kwa ukamilifu ujumbe wake,


Tli jun tqan iw najchaq, ẍqiyin wen. Xiˈ lolte kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin, qa attaq twutz. Me teˈ kykanin, ntiˈ twutz, noq t‑xaq attaq, quˈn nyataq tqˈijjo tuˈn twutzin. 	 Basi, akaona kwa mbali mtini wenye majani mengi. Akauendea ili aone kama ulikuwa na tunda lolote. Alipoufikia, aliukuta bila tunda lolote ila majani matupu, kwa vile hayakuwa majira ya mtini kuzaa matunda.


Ataqtzin te Neri kˈwalbˈajtaql teˈ te Melkí, a tkˈwaltaq Adi, a tkˈwaltaq Cosam, a tkˈwaltaq Elmadam, a tkˈwaltaq Er. 	 mwana wa Melki, mwana wa Adi, mwana wa Kosamu, mwana wa Elmadamu, mwana wa Eri,


Ex tojjo ja, bˈeˈx i etz wuq angel, a qˈintaqjo wuq kyˈixsbˈajil kyuˈn. Ex toktaq kyxbˈalin tzˈumin ex tbˈanilx wen. Ex toktaq tkˈalbˈil kykˈuˈj bˈinchin tuˈn qˈanpwaq ex japine tzma ttzi kykˈuˈj. 	 Basi, wale malaika saba wenye mabaa saba wakatoka humo Hekaluni, wakiwa wamevaa nguo za kitani safi zenye kung'aa, na kanda za dhahabu vifuani mwao.


Tuˈnpetziˈn, nchin kubˈsin nwutza tiˈj Onésimo, a ma tzˈok te nkˈwala toj qnimbˈil tzaluˈn toj tze. 	 Basi, ninalo ombi moja kwako kuhusu mwanangu Onesimo, ambaye ni mwanangu katika Kristo kwani nimekuwa baba yake nikiwa kifungoni.


Luˈtziˈn ayiˈn ntiˈ chˈin nkubˈ nbˈisiˈn qa nchi yolbˈiˈn wiˈja, qa bˈaˈn nbˈant wuˈn mo minaj, expela qa aye kawil twutz txˈotxˈ nchi yolbˈin wiˈja. Quˈn nixpe ayin weˈ ntiˈ chˈin nkubˈ nbˈisiˈn tiˈjjo ikyjo. 	 Kwangu mimi si kitu nikihukumiwa na ninyi, au na mahakama ya kibinadamu; wala sijihukumu.


Ayiˈy werman, qa at jun o tzˈel txalpaj tiˈjjo tumil twutzxix, il tiˈj tuˈn ttzaj onit, tuˈn tajtz meltzˈaj. 	 Ndugu zangu, mmoja wenu akipotoka kuhusu ukweli, na mwingine akamrudisha,


Tuˈnpetziˈn, xi nchqˈoˈn Timotey kyukˈiy, tuˈn ttzaj tnaˈn kyeˈy tzeˈn nchin bˈetiˈy toj nnimbˈila tiˈj Crist, a Jesús, ex tzeˈnx nxi nxnaqˈtziˈn toj tkyaqil Ttanim Dios, quˈn kukx njapiˈn tuˈn Timotey twutz qAjaw, ex kˈuˈjlinxix wuˈn nyakuj nkˈwala. 	 Ndiyo maana nimemtuma Timetheo kwenu. Yeye ni mtoto wangu mpenzi na mwaminifu katika Bwana. Atawakumbusheni njia ninayofuata katika kuishi maisha ya Kikristo; njia ninayofundisha kila mahali katika makanisa yote.


me bˈeˈx kanin te Saulo tiˈj. Ayetzin bˈiyil nkubˈtaq kyyoˈn qˈijl ex qnikyˈin ttxanila tnam, tuˈn tkubˈ bˈyet. 	 Lakini Saulo alipata habari ya mpango huo. Usiku na mchana walilinda milango ya kuingia mjini ili wapate kumwua.


Quˈn kykyaqilxjo, a kyaj tuˈn kybˈet tojxix tumil, tzeˈnku taj Crist, a Jesús, ok kyˈelix yajbˈil kyuˈn. 	 Kila mtu anayetaka kuishi maisha ya kumcha Mungu katika kuungana na Kristo Yesu lazima adhulumiwe.


Nim kyiqitz te qˈanpwaq ex saqpwaq, tkyaqil wiq abˈj ntzˈiltzˈin wen, tuˈn tokx te kyuxjal, ex jniˈ a wiˈyil, a jatz toj ttxuyil aˈ, a perlas tbˈi, ex jniˈ xbˈalin tzˈumin ex tbˈanilx wen, ex seda, a ilaˈ wiq kaˈyin, tzeˈnku kyaq, ex manyor wiˈyilxix; ex nim kyiqitz te tzˈlan tbˈanilxix, ex kykyaqil wiq tiˈ bˈinchin tuˈn tste ma tij txuk a tzajnin najchaq, ex tuˈn tze tbˈanil, ex tuˈn qˈankxbˈil ex tuˈn kxbˈil; ex jniˈ kyiqitz tbˈanil abˈj te bˈinchbˈil ja; 	 hakuna tena wa kununua dhahabu yao, fedha, mawe ya thamani na lulu, kitani na nguo za rangi ya zambarau, hariri na nguo nyekundu; vyombo vya kila aina ya miti ya pekee, vyombo vya pembe za ndovu, vya miti ya thamani kubwa, vya shaba, chuma na marmari;


Me qa tzunx nloˈchj kyanmiˈn tukˈa ikyˈbˈil, ex qa nkubˈ kybˈinchiˈn tkyaqil tukˈa nimsbˈil kyibˈa; tuˈntzin ikyjo, mi tzˈok kyqˈoˈn kyibˈtza te ẍtij, qalaˈ ma chi txalpaja tojjo tumil, a twutzxix. 	 Lakini ikiwa mioyo yenu imejaa wivu, chuki na ubinafsi, basi, msijisifu na kusema uongo dhidi ya ukweli.


Majqexpe kyeˈ xoˈl qˈaqˈ i ok ten xmayil tiˈj Jesús. Nchex laqˈetaq tkˈatz, exsin nxitaq kyqˈoˈn txˈam vin te tkˈwaˈ. 	 Askari nao walimdhihaki pia; walimwendea wakampa siki


Me nya tuˈn ikyjo bˈeˈxit kyij najjo a otaq tzaj tqˈmaˈn Dios tiˈjjo ajlabˈl. Qalaˈ o tzaj tqˈoˈn juntl majl ambˈil te qe jaˈlin, tuˈn qokx tojjo juntl wiq ajlabˈl. El qnikyˈ te luˈn, quˈn otaqxi bˈaj nimxix abˈqˈe ikyjo, tej tyolin juntl majl Dios toj Tuˈjil Tyol Dios, noq tuˈn David, a nmaq kawil, tiˈjjo juntl ajlabˈl. Chi kyjaluˈn: Qatzin ma kubˈ kybˈinjiˈy tqˈajqˈojil twiˈ Dios jaˈlin, mitzin kubˈ kykujsiˈn kyanmintza tuˈn kynimiˈnch. 	 Jambo hili ni wazi, kwani Mungu aliweka siku nyingine ambayo inaitwa "Leo". Miaka mingi baadaye Mungu alisema juu ya hiyo siku kwa maneno ya Daudi katika Maandiko yaliyokwisha tajwa: "Kama mkisikia sauti ya Mungu leo, msiifanye mioyo yenu kuwa migumu."


Quˈn ikyxjo tzeˈnku s‑ul kanin kyimin kye jniˈ xjal noq tuˈn jun ichin, ex ikyxjo noq tuˈn jun ichin, kchi jawitz anqˈin kyimnin, aye kchi nimil tiˈj, tuˈn tten kychwinqil te jun majx. 	 Maana kama vile kifo kilivyoletwa duniani na mtu mmoja, vivyo hivyo nako kufufuka kutoka wafu kumesababishwa na mtu mmoja.


Ex bˈeˈx el te Jesús tnikyˈ tiˈjjo kybˈis, qa nya bˈaˈntaq. Tuˈntziˈn, xi tqˈmaˈn kyjaluˈn: ¡Xmiletzˈ! N‑el we nikyˈa te kyaja. Kyaja tuˈn nkubˈ tzˈaqa tiˈjjo nxnaqˈtzbˈila. 	 Lakini Yesu alitambua uovu wao, akawaambia, "Enyi


Tej t‑xiˈ Jesús toj tbˈe tzma Jerusalén, o xi tkˈleˈn a awoˈy kabˈlajaj t‑xnaqˈtzbˈin qjunalxa, ex tzaj tqˈmaˈn qeˈy: 	 Yesu alipokuwa anakwenda Yerusalemu, aliwachukua wale wanafunzi kumi na wawili faraghani, na njiani akawaambia,


Me ante Abraham, a qtzan kytaˈẍa, nimx o jaw tzalaj tuˈn tlontetaq wulila. Ex o tli noq tuˈnjo tnimbˈil, ex o noj tukˈa tzaljbˈil. 	 Abrahamu, baba yenu, alishangilia aione siku yangu; naye aliiona, akafurahi."


Me qa ikykutaq taj qMan Diosjo, liwey chin kaniˈn kyukˈiy, ex antza k‑elile nnikyˈa te, tzeˈntzin nbˈant kyuˈn nimsil kyibˈ, ex nya noq tukˈa kyyol a nkyqˈmaˈn. 	 Lakini, Bwana akipenda, nitakuja kwenu upesi; na hapo ndipo nitakapojionea mwenyewe, sio tu kile wanachoweza kusema hao wenye majivuno, bali pia kila wanachoweza kufanya.


Ex jaw ẍchˈin Jesús juntl majl kujxix wen, teˈ tel kyim. 	 Basi, Yesu akalia tena kwa sauti kubwa, akakata roho.


Ex ayetzin kabˈe kujsil yol, xi kybˈiˈn jun tqˈajqˈojil wibˈaj toj kyaˈj, ex ntqˈmaˈn: Ku kyjatza tzaluˈn. Ex bˈeˈx i xiˈ toj muj, tuˈn kykanin toj kyaˈj. Ex iwle kyuˈn kyajqˈoj. 	 Kisha hao manabii wawili wakasikia sauti kubwa kutoka mbinguni ikiwaambia, "Njoni hapa juu!" Nao wakapanda juu mbinguni katika wingu, maadui wao wakiwa wanawatazama.


Ntiˈ juntl tzaljbˈil te wey toj wanmiˈn tzeˈnku tej nbˈintiˈy tqanil, qa aye nkˈwala toj qnimbˈil tiˈj qMan Dios nchi bˈet tojjo twutzxix, tzeˈnkuxjo taj qMan Dios. 	 Hakuna kitu kinachonifurahisha zaidi kuliko kusikia kwamba watoto wangu wanaishi katika ukweli.


Ikytzin japin bˈajjo Tyol Dios tiˈj Jesús, a ntqˈmaˈ: Ok qˈoˈn tzeˈnku jun ileqˈ. 	 Hapo yakatimia Maandiko Matakatifu yanayosema, "Aliwekwa kundi moja na waovu."


Texjo paq anetziˈn, bˈeˈx i ok ten kyej t‑xnaqˈtzbˈin Jesús chˈotjil kyxolile, quˈn kyajtaq tuˈn kybˈinte alkyexixjo nimxixtl toklin kyxol. 	 Kukatokea majadiliano kati ya wale wanafunzi kuhusu nani kati yao aliyekuwa mkuu zaidi.


Xi kyqˈmaˈn Judiy te: Taj qaq toj ox kˈal abˈqˈe tuˈn tjapin bˈajjo ja lo. ¿Ma akutzin japinte tuˈn, toj oxe qˈij? 	 Hapo Wayahudi wakasema, "Hekalu hili lilijengwa kwa muda wa miaka arobaini na sita. Je, wewe utalijenga kwa siku tatu?"


Me ilaˈ at kyxola tzeˈnkuˈ ntzaj nya bˈaˈn kyiˈj, mina nbˈantl kyjaw weˈ toj kynimbˈil. Iky tzˈelpineˈ tzeˈn jun xjal ma qˈajle tqˈobˈ moj qa tqan. 	 Basi, inueni mikono yenu inayolegea na kuimarisha magoti yenu yaliyo dhaifu.


Aj tok kybˈiˈn tqanil jniˈ qˈoj n‑ok tzaluˈn mo tzachiˈn, mina chi jaw xobˈa, quˈn atziˈn jniˈ anetziˈn ilx tiˈj tuˈn tbˈaj. Me naˈmtaqtzin tul kanin teˈ qˈij, a jaˈ tuˈn tbˈaje twutz txˈotxˈ tkyaqilx. 	 Mtakaposikia juu ya vita na fununu za vita, msifadhaike. Mambo hayo lazima yatokee, lakini mwisho wenyewe ungali bado.


Qˈolbˈin Pabl kye, ex texjo or anetziˈn, ok ten qˈmalte, tzeˈnxix toketaqjo jotxjo jniˈ otaq bˈant tuˈn, tiˈj tbˈi Dios, kyxol aj nya Judiy. 	 Baada ya kuwasalimu, Paulo aliwapa taarifa kamili kuhusu yote Mungu aliyokuwa ametenda kati ya mataifa kwa njia ya utumishi wake.


Twutzx teˈ, chi chiˈ, qa i ok kychmoˈn Herodes ex Poncio Pilat kyibˈ tzaluˈn toj Jerusalén, junx kyukˈa aj Israel ex kyukˈa nya aj Israel, tuˈn kyjyon qˈoj tiˈj xjan taqˈnila Jesús, aj jaw tskˈoˈn te Kolil. 	 "Maana, kwa hakika, ndivyo Herode, Pontio Pilato, watu wa Israeli na watu wa mataifa walivyokutanika papa hapa mjini, kumpinga Yesu Mtumishi wako Mtakatifu ambaye umemtia mafuta.


Atzin twutz kyaˈj, ok k‑okil naj tqan qˈij, ex k‑elil kyaqix twutz yaye, ikyx tzeˈnku chikyˈ; chˈixtaqtzin tul kanin qˈij te tulil juntl majl qAjaw. Nimx tokliˈn qˈij anetziˈn te bˈisbˈajil, ex ok kqoptzˈajil tipin Dios. 	 jua litatiwa giza, na mwezi utakuwa mwekundu kama damu, kabla ya kutokea ile siku kuu na tukufu ya Bwana.


texjo paq, bˈeˈx tnaˈn qa otaq tzˈel weˈ. 	 Mara chemchemi ya damu yake ikakauka, akajisikia mwilini mwake kwamba ameponywa ugonjwa wake.


Quˈn ayetziˈn ichin lo noqx ttenku kyuˈn, ex sbˈulqe; n‑ok kyqˈon kyibˈ tzeˈnku tsanjil Crist. 	 Maana, hao ni mitume wa uongo, wafanyakazi wadanganyifu wanojisingizia kuwa mitume wa Kristo.


Ayetziˈn n‑ok tilil kyuˈn, tuˈn kykanbˈin tkyaqil twutz txˈotxˈ, tuˈn mi kubˈe kyiˈj tuˈn, nyakuxtlaj ntiˈ at kye. Quˈn tkyaqiljo n‑ok qkaˈyin tzaluˈn twutz txˈotxˈ, kyjaˈ tbˈaj. 	 nao wenye shughuli na dunia hii wawe kama vile hawana shughuli sana nayo. Maana ulimwengu huu, kama tuujuavyo, unapita.


Xnaqˈtzil, ¿Ankyeˈ tkawbˈil Dios nimxixtl toklin txoljo txqantl? 	 "Mwalimu, ni amri ipi iliyo kuu katika Sheria ya Mose?"


Atzin tkawbˈil Moisés toj Tuˈjil Tyol Dios, tzaj tqˈoˈn Dios kye xjal, noq kyuˈn angel. Tzaj jun kawbˈil kuj wen kyibˈajxjal, qa mataq tzˈel kyiˈjliˈn yol luˈn. 	 Ujumbe ule waliopewa wazee wetu na malaika ulionyeshwa kuwa kweli, hata mtu yeyote ambaye hakuufuata au hakuutii aliadhibiwa kama alivyostahili.


Bˈeˈx el tnikyˈ Jesús te, qa qajtaqa tuˈn txi qqaniˈn te tiˈj tkyaqiljo luˈn. Tuˈnpetziˈn, tzaj tqˈmaˈn: ¿Ma tzuntzin nchi labˈtiˈy tiˈjjo yol, a xi nqˈmaˈn, qa noq te jun paqkutl, mi chin ok kykaˈyintla, ex yajxi chˈintl kchin okil kykaˈyintla? 	 Yesu alijua kwamba walitaka kumwuliza, basi akawaambia, "Je, mnaulizana juu ya yale niliyosema: Bado kitambo kidogo nanyi hamtaniona; na baada ya kitambo kidogo tena mtaniona?


Toj junxil qˈij, i kanin Agripa ex Berenice twutz ja te kawbˈil, ex i okx tuja tzeˈnqeku kawil, junx kyukˈa kynejil xoˈl qˈaqˈ exqetziˈn xjal, a nim kyoklin toj tnam. 	 Hivyo, kesho yake, Agripa na Bernike walifika kwa shangwe katika ukumbi wa mkutano wakiwa wameandamana na wakuu wa majeshi na viongozi wa mji. Festo aliamuru Paulo aletwe ndani,


Ikytzintlaˈ chit qanbˈajjo kyjaluˈn: Tuˈn nya qˈobˈajqiˈn, ntiˈ wokliˈn tiˈjjo xmilil, chitjo. Me nya tuˈn ikyjo, ntiˈt toklin tiˈj qxmilil. 	 Kama mguu ungejisemea: "Kwa kuwa mimi si mkono, basi mimi si mali ya mwili", je, ungekoma kuwa sehemu ya mwili? La hasha!


Tej tkubˈ nbˈisiˈn ikyjo, ¿Ma tukˈapela kabˈe nkˈuˈja tzeˈnku jun sbˈulxjal te twutz txˈotxˈ, a nxi tqˈmaˈn qa bˈaˈn tuˈn tbˈinchin jun tiˈ ex te jun paqx qa mina? 	 Je, mnadhani nilipopanga hivyo nimekuwa kama mtu asiye na msimamo? Je, mnadhani kwamba ninafanya uamuzi wangu kwa fikira za kibinadamu na kwamba nasema "Ndiyo" na "Siyo" papo hapo?


Me bˈisbˈajilxla kyeˈy, a ayiˈy qˈininqiˈy; ntiˈx kyeˈ tzaljbˈil tuˈn tkubˈ kyyoˈn, quˈn loqe kyeˈ noqx nchi tzalaj jaˈlin. 	 Lakini ole wenu ninyi mlio matajiri, maana mmekwisha pata faraja yenu.


Toj tnejil qˈij te seman, qlixjexix wen, i ul kanin kyej qya ttzi jul. Tzaj kyiˈn jniˈ qˈanbˈil te kˈokˈjsbˈil, a otaq bˈaj kybˈinchin. 	 Jumapili, alfajiri na mapema, wale wanawake walikwenda kaburini wakichukua yale manukato waliyotayarisha.