Otaqxi kyim Esteban ikyjo, tej t‑xi xkye joybˈil qˈoj kyiˈj nimil. Tuˈnpetziˈn, ilaˈ bˈeˈx oq tuˈn kykanin toj txˈotxˈ Fenicia, Chipre, ex Antyokiy. Antza, i yoline kye xjal Judiy, tiˈjjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil, me mix i yoline kyukˈa aj nya Judiy. 	 Kutokana na mateso yaliyotokea wakati Stefano alipouawa, waumini walitawanyika. Wengine walikwenda mpaka Foinike, Kupro na Antiokia wakihubiri ule ujumbe kwa Wayahudi tu.


Tkyaqiljo lo bˈijte tuˈn Juan, a Jawsil Aˈ, quˈn tuˈn bˈeˈx xi qˈmaˈn te kyuˈnj t‑xnaqˈtzbˈin. I tzajtzin ttxkoˈn kabˈe, 	 Wanafunzi wa Yohane walimpa habari Yohane juu ya mambo hayo yote. Naye Yohane, baada ya kuwaita wawili kati ya wanafunzi wake,


Tkyaqilx yolil Tyol Dios ojtxe, ayeˈ i yolin tiˈjjo tulil Jesús, a xjanxix, i ok yisoˈn kyuˈn ojtxe qxjalil, ex ayeˈ i kubˈ bˈyon kye. Me ayetzin kyeˈ, mix ele kynikyˈa te, qa nya tumiljo anetziˈn, quˈn atzin teˈ tul Jesús, i ok meltzˈaja tiˈj, ex bˈeˈx kubˈ kybˈyoˈn. 	 Je, yuko nabii yeyote ambaye baba zenu hawakumtesa? Waliwaua hao Mungu aliowatuma watangaze kuja kwake yule Mwenye Haki. Na sasa, ninyi mmemsaliti, mkamuua.


Xitzin tqˈmaˈnltz kyeˈ xjal, a iteˈtaq antza kyjaluˈn: Kyimiljiˈy pwaq te, exsin kyqˈonxsa te aqˈnil, a lajaj maj s‑aliˈn npwaqa tuˈn. 	 Hapo akawaambia wale waliokuwa pale: Mnyang'anyeni hizo fedha, mkampe yule aliyepata faida mara kumi.


Nyataq ilaˈ qˈij tuˈn tul kanin Xjan Qˈij kye Judiy. Tuˈnpetziˈn, nimku xjal aj Judiy bˈeˈx i xiˈ toj Jerusalén, tuˈn kybˈinchin kyten tzeˈnkuxtaqjo nbˈant kyuˈn. 	 Sikukuu ya Wayahudi ya Pasaka ilikuwa karibu, na watu wengi walikwenda Yerusalemu ili wajitakase kabla ya sikukuu hiyo.


Tzmataq nnaˈn te Jesús Dios, tej ttxˈixpit tkaˈybˈil twutz, exsin ajo t‑xbˈalin ox qoptzˈajx wen. 	 Alipokuwa akisali, sura yake ilibadilika, mavazi yake yakawa meupe na kung'aa sana.


Ex mi ẍin el tmaˈtziˈn te qˈolbˈil weˈy, tzeˈnku ntene qxol; qalatzin teˈ qya lo, noqx teˈ ẍin oktza, bˈeˈx s‑ok ten maˈtzilkye nqaˈn, ex naˈmx tuˈn tkubˈ qen jaˈlin. 	 Wewe hukunisalimu kwa kunibusu, lakini huyu mwanamke tangu nilipoingia hapa amekuwa akiibusu miguu yangu.


Tuˈnpetziˈn, chqˈonxa jun aˈla toj tnam te Jope, tuˈn ttzaj Simun, a ojtzqiˈn tukˈa juntl tbˈi, Pegr. 	 Sasa, watume watu Yopa wakamwite mtu mmoja aitwaye Simoni, kwa jina lingine Petro.


Quˈn tkyaqiljo Tuˈjil Tyol qMan Dios, ax o qˈmante. Tuˈnpetziˈn, at tajbˈin te xnaqˈtzbˈil, te kawbˈil tiˈjjo nya wen, te jikysbˈil, ex te qˈolte tumil, tuˈntzin qbˈet tzˈaqle toj qchwinqil, 	 Maandiko yote Matakatifu yameandikwa kwa uongozi wa Mungu, na yanafaa katika kufundishia ukweli, kuonya, kusahihisha makosa, na kuwaongoza watu waishi maisha adili,


Atzin jaˈlin, bˈiˈn quˈn qa kbˈajiljo qxmilil tzeˈnku jun tal pach, a jun paqx kbˈajil. Me qa ma bˈajjo qxmilil luˈn, at juntl bˈinchin tuˈn Dios toj kyaˈj, a mixla kbˈajilx, quˈn nya tqˈobˈ ichin bˈinchilte. 	 Maana tunajua kwamba hema hii ambayo ndani yake tunaishi sasa hapa duniani, yaani mwili wetu, itakapong'olewa, Mungu atatupa makao mengine mbinguni, nyumba ya milele isiyotengenezwa kwa mikono.


Tzaj tchqˈoˈn tnejil xqˈuqil, kabˈe xoˈl qˈaqˈ, ex xi tqˈmaˈn kye, tuˈn kyok kyjyoˈn lajaj kˈal xoˈl qˈaqˈ, tuˈn kyxi lipe kyiˈj, lajaj toj jun mutxˈ xoˈl qˈaqˈ kyibˈaj chej, junx kyukˈa lajaj kˈal tukˈa kybˈiybˈil; tuˈn kyxiˈ tzma Cesarea, aj tok bˈeljaj or toj qnikyˈin. 	 Basi, mkuu wa jeshi aliwaita askari wawili akawaambia, "Wekeni tayari askari mia mbili, wapanda farasi sabini na askari mia mbili wa mikuki, waende Kaisarea; muwe tayari kuondoka kabla ya saa tatu leo usiku.


Tuˈnpetziˈn, kytzyuˈnksinjiˈy a jniˈ n‑ajbˈin toj joybˈil qˈoj, a ma tzaj tqˈoˈn Dios kyeˈy, tuˈntzin tikyˈx kyuˈn tojjo tqˈijil nya wen. Ajtzin tbˈajjo ikyjo, kukx kchi kyjel wejiˈy kujxix toj kynimbˈila. 	 Kwa sababu hiyo, vaeni silaha za Mungu ili siku ile itakapofika muweze kuyapinga mashambulio ya adui; na mkisha pigana mpaka mwisho, muwe bado thabiti.


Quˈn tuˈn ma tzˈel kychkyˈeljo aye nimilqe, ex aye ma chi yolin tiˈja. Me atzin jaˈlin, ma txi tqˈoˈnjiy chikyˈ te t‑xel, tuˈn t‑xi kykˈwaˈn. Quˈn ikytzin nkyqaniˈn tuˈn kybˈinchbˈin nya wen tiˈja. 	 Maana waliimwaga damu ya watu wako na ya manabii, nawe umewapa damu wainywe; wamestahili hivyo!"


Tej tbˈinte ex ok tkaˈyin tajaw aqˈuntl, bˈeˈx el tnikyˈ te qa manyor ẍtijxtaq tnabˈljo xjal, tuˈn tnabˈlin jun tiˈ, a tuˈn tkubˈ tbˈinchin. Noqtzin tuˈntz, chi Jesúsjo, aye xjal nya nimil, manyor ẍtijqex tiˈj kyaqˈin tzaluˈn twutz txˈotxˈ tzeˈnqekuxljo nimil. 	 "Basi, yule bwana akamsifu huyo karani asiye mwaminifu, kwa kuwa alitumia busara. Kwa maana watu wa dunia hii wana busara zaidi na mambo yao kuliko watu wa mwanga."


Ajo tajlal lo tnejil maj tuˈn tel tqanil jniˈ xjal at twutz txˈotxˈ. Ataq Sirenio toktaq te kawil toj Siria. 	 Kuandikishwa huku kulikuwa mara ya kwanza, wakati Kirenio alipokuwa mkuu wa mkoa wa Siria.


Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, xi qˈmaˈn kye, tuˈn kyetz, ex xi qanin kye kyjaluˈn: Ayiˈy tata, ¿Tiˈtzila chˈin weˈ, aku kubˈ nbˈinchiˈn, tuˈn nkleta? 	 Halafu aliwaongoza nje, akawauliza, "Waheshimiwa, nifanye nini nipate kuokoka?"


Tej kybˈinte ikyjo, bˈeˈx kyij kytzaqpiˈn kytzuybˈil kyiẍ, ex i xi lipe tiˈj Jesús. 	 Mara wakaziacha nyavu zao, wakamfuata.


Quˈn tkyaqiljo o tzaj tqˈoˈn Dios, nlay tzˈel tiˈn; ex a txokbˈil tuˈn kyok te Ttanim, nlay txˈixpit. 	 Maana Mungu akisha wapa watu zawadi zake na kuwateua, hajuti kwamba amefanya hivyo.


Me ante Pegr xi tqˈmaˈn: Nlayx ntziyiˈy jun maj tuˈn tel ttxjoˈn nqaˈn. Xi ttzaqˈwin Jesús: Qa mi s‑el ntxjoˈn tqan, ntiˈxpen toklintza wukˈiy. 	 Petro akamwambia, "Wewe hutaniosha miguu kamwe!" Yesu akamjibu, "Nisipokuosha hutakuwa na uhusiano nami tena."


Tuˈnpetziˈn, ¿Tiˈn te toklin tuˈn tkawiˈn kyibˈaj txqantl nimil? ¿Ex tiquˈnil nchi el tiˈjliˈn? Quˈn qkyaqilx qo pon twutz Crist, tuˈn qkawajtz tuˈn. 	 Kwa nini, basi wewe wamhukumu ndugu yako? Nawe, kwa nini wamdharau ndugu yako? Sisi sote tutasimama mbele ya kiti cha hukumu cha Mungu.


¿Me tiquˈnil il tiˈj ul kanin juntl tumil? Quˈn tuˈn mix japine kyuˈnxjal te tnejil. Tuˈn ikyjo, chitzin Tyol Dios kyjaluˈn toj Tuˈjil Tyol: Tzul tqˈijil, chi tAjaw Tkyaqil, ex ktzajil nqˈoˈn jun akˈaj tumil kye xjal aj Israel ex aj Judá. 	 Lakini Mungu aliwalaumu watu wake aliposema: "Siku zinakuja, asema Bwana, ambapo nitafanya agano jipya na watu wa Israeli na kabila la Yuda.


Quˈn jun taqˈnil qMan Dios ntiˈ tuˈn tten toj qˈoj, qalaˈ cheˈw tanmin tukˈa tkyaqil, tbˈanil tnabˈl tuˈn t‑xnaqˈtzin, ex mi nxi lipin kyiˈjjo nchi yolbˈin tiˈj. 	 Mtumishi wa Bwana asigombane. Anapaswa kuwa mpole kwa watu wote, mwalimu mwema na mvumilivu,


Kyxoljo xjal, a lipcheqetaq tiˈj Jesús, attaq jun qya, a otaq bˈant‑xiˈ kabˈlajaj abˈqˈe ttzyetlin tukˈa kyyabˈilqya, ex mix jaˈ nqenetaq. Ex tuˈn ikyjo, otaq xbˈaj tyajiˈn tibˈ kyukˈa qˈanil, ex otaq bˈaj tyupin jniˈ attaq te, te twiˈ tqˈanbˈil, me mix aˈltaq otaq qˈaninte. 	 Kulikuwa na mwanamke mmoja kati ya lile kundi la watu, ambaye alikuwa na ugonjwa wa kutokwa damu kwa muda wa miaka kumi na miwili, ingawa alikuwa amekwisha tumia mali yake yote kwa waganga, hakuna aliyefaulu kumponya.


Atzin teˈ tkanin qya tja, kuẍletaqjo tal twiˈ twatbˈil, quˈn otaq tzˈexjo taqˈnil tajaw il toj tanmin. 	 Basi, akaenda nyumbani kwake, akamkuta mtoto amelala kitandani, na pepo amekwisha mtoka.


K‑yoliljo nsaˈn tojjo tzqij txˈotxˈ, jaˈ ntiˈ kynajbˈilxjal toj. Chkuˈ kyjaluˈn: Kybˈinchin kyteˈn twutz qAjaw; kyqˈoˈnx kyanmiˈn te jikyinxix wen. 	 Sauti ya mtu imesikika jangwani: Mtayarishieni Bwana njia yake, nyoosheni mapito yake."


Ayeˈ xjal lo: Abraham, Isaac ex Jacob, i kyim, teˈ naˈmxtaq kyetzin teˈ txˈotxˈ te Canaán, a tzaj tqˈoˈn Dios kye. Me noq tuˈn kynimbˈil, qe kykˈuˈj tiˈjjo a otaq tzaj tqˈmaˈn Dios kye. Ex tuˈn ikyjo, o chi tzalaj tiˈj qa toj jun qˈij, iltaq tiˈj tuˈn kyetzin teˈ txˈotxˈ anetziˈn, me noq kyuˈn kyyajil, a ẍi el anqˈin kyiˈj. Ikytziˈn ele kynikyˈjo tiˈj, qa a kynajbˈil twutzxix nya tzaluˈn twutz txˈotxˈ, qalaˈ toj kyaˈj. Tuˈn ikyjo, ok kyqˈoˈn kyibˈ te bˈetin xjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ, quˈn tuˈn kyajtaq tuˈn kynajan tojjo kyaˈj, a jaˈ nimxixtl kyoklin tuˈn kynajan toj. 	 Watu hawa wote walikufa wakiwa na imani. Walikufa kabla ya kupokea mambo ambayo Mungu alikuwa ameahidi, lakini kwa mbali waliyaona, wakashangilia, na kukiri wazi kwamba wao walikuwa wageni na wakimbizi duniani.


Xi tqˈmaˈn Jesús te: Kjawil anqˈintl te t‑xibˈinch. 	 Yesu akamwambia, "Kaka yako atafufuka."


Tzaj qˈaqˈinx tkˈuˈj Jesús tiˈj kyten xjal, quˈn ikyqe tzeˈn jun chˈuq rit, mix aˈl kyikˈlelkye, ex ntiˈ tumil kybˈe, tzeˈn tuˈn kyxaˈye. 	 Basi, alipowaona watu, makundi kwa makundi, aliwaonea huruma kwa sababu walikuwa hoi na wenye wasiwasi kama kondoo wasio na mchungaji.


Ataqtzin te Eliaquim kˈwalbˈajtaql teˈ te Melea, a tkˈwaltaq Mena, a tkˈwaltaq Matata, a tkˈwaltaq Natán. 	 mwana wa Melea, mwana wa Mena, mwana wa Matatha, mwana wa Nathani, mwana wa Daudi,


Tzmax tzaluˈn, ntiˈ jun tiˈ o txi kyqaniˈn noq toj tumil nbˈiˈy. Me atziˈn jaˈlin, kyqaninxa, ex ok ktzajil tqˈoˈn, tuˈntzin kynoja tukˈa tzaljbˈil. 	 Mpaka sasa hamjaomba chochote kwa jina langu. Ombeni nanyi mtapata ili furaha yenu ikamilike.


Ex tuˈn ikyjo, bˈeˈx nkubˈ tzˈaqa twutz txˈotxˈ, ex xi nbˈiˈn tqˈajqˈojil jun tqˈajqˈojil yol. Chiˈ kyjaluˈn: Saulo, Saulo, ¿Tiquˈn nchin lajchiˈy tuˈn? 	 Hapo nilianguka chini, nikasikia sauti ikiniambia: Saulo, Saulo! Kwa nini unanitesa?


Bˈeˈx tzyet tej lo tqˈumle kyuˈnj xjal i lonte, tzeˈn tten tqˈanitj ichin anetziˈn. 	 Wale watu walioshuhudia tukio hilo waliwaeleza hao jinsi yule mtu alivyoponywa.


Nxi nqˈmaˈn tkyaqiljo lo a loqiˈn intinx kyukˈiy tzaluˈn twutz txˈotxˈ. 	 "Nimewaambieni mambo haya nikiwa bado pamoja nanyi


Ikytzin kbˈajiljo, aj tjapin bˈaj tkyaqil twutz txˈotxˈ. Kchi elitz t‑angel Dios paˈl kyeˈ nya wenqe kyiˈjjo a wen. 	 Ndivyo itakavyokuwa mwishoni mwa nyakati: malaika watatokea, watawatenganisha watu wabaya na watu wema,


Kyqˈma ikyjo tiˈjjo tnejil ja te naˈbˈl Dios, quˈn otaqxi tzˈiwle Pabl kyuˈn toj tnam junx tukˈa jun nya Judiy te Éfeso, Trófimo tbˈi, exsin kubˈ kybˈisin qa ax Pabl xi qˈintej Trófimo tojjo tnejil ja anetziˈn, quˈn tuˈn nya wentaq toj kykawbˈil aj Judiy tuˈn tokx jun nya aj Judiy toj. 	 Sababu ya kusema hivyo ni kwamba walikuwa wamemwona Trofimo mwenyeji, wa Efeso, akiwa pamoja na Paulo mjini, wakadhani kwamba Paulo alikuwa amemwingiza Hekaluni.


Kynaˈntzinjiˈy jniˈ ikyˈ tiˈj t‑xuˈjil Lot. 	 Kumbukeni yaliyompata mke wa Loti.


Ex xi tqˈmaˈnl Jesús kyexjal kyjaluˈn: Luˈ jbˈal tzul, chi chijiˈy, tzeˈnku nxi kykaˈyiˈn, aj qa ma tzaj qxope twutz kyaˈj tuˈn muj tumiljo jaˈ n‑exe qˈij. Ex ikyx nbˈajjo; bˈeˈx ntzaj jbˈal. 	 Yesu akayaambia tena makundi ya watu, "Mnapoona mawingu yakitokea upande wa magharibi, mara mwasema: Mvua itanyesha, na kweli hunyesha.


Nchi kawiˈn wiˈja tukˈa jun tumil noq te twutz txˈotxˈ. Me metzin weˈ, mina kubˈ nbˈinchiˈn ikyjo. 	 Ninyi mnahukumu kwa fikira za kibinadamu, lakini mimi simhukumu mtu.


Ok kypejkˈin jun tzˈlan tibˈajxi twiˈ, me nej ok kytzˈibˈin twutz kyjaluˈn: Ate Jesúsjo, a Nmaq Kawil kye aj Judiy. 	 Na mshtaka wake ulikuwa umeandikwa: "Mfalme wa Wayahudi."


Toj nwutza, noq tuˈn tpajjo tqˈijil jaˈlin, nimxix nikyˈx quˈn, tuˈn tpajjo qnimbˈil, bˈaˈntla tuˈn tkyij jun xjal tzeˈnkuxjo tten. 	 Basi, kutokana na shida iliyopo sasa nadhani ingefaa mtu abaki kama alivyo.


Qˈuqejqetaqjo xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil, tej tok kybˈiˈn ikyjo, kubˈ kyximin: 	 Baadhi ya walimu wa Sheria waliokuwa wameketi hapo wakawaza mioyoni mwao,


Me metzin qetz, ntiˈ juntl dios, qa nya oˈkxjo Dios, a qMan, a ttxuyil tkyaqil, ex noq te, ok qo ajbˈila. Ex junchˈinx qAjaw, a Jesucrist, a kubˈ bˈinchinte tkyaqil, ex noq tuˈn, nqo anqˈine. 	 hata hivyo, kwetu sisi yuko Mungu mmoja tu: Baba, Muumba wa vyote, ambaye kwa ajili yake sisi tuko. Pia yuko Bwana mmoja tu, Yesu Kristo, ambaye kwa njia yake vitu vyote viliumbwa, na sisi twaishi kwa njia yake.


Qalaˈ, aj t‑xi kyqˈoˈn jun onbˈil kye yaj, kyqˈonxa toj ewajil, tuˈntzin mix aˈl jun aku lonte, mixpela jun kyukˈaxixa kbˈilte. Quˈn a te qMan Dios, a nkaˈyin kyiˈja toj ewajil, ktzajil qˈonte t‑xel kyeˈy tiˈjjo lo. 	 Lakini wewe unapomsaidia maskini, fanya hivyo kwamba hata rafiki yako asijue ufanyalo.


Xi tqˈmaˈn Jesús: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, toj tqˈijil, a jaˈ ktxˈixpitile tkyaqil, aj nkubˈ qey ayiˈn, a Tkˈwal Ichin, tibˈaj nqˈuqbˈila, tukˈa tkyaqil nqoptzˈajiyila, ex ayetzin kyeˈ, tuˈn ma chi ok lipeˈy wiˈja, ex kchi kˈwel qey kyibˈaj kabˈlajaj qˈuqbˈil, tuˈn kykawiˈn kyibˈaj kabˈlajaj chˈuq xjal te tyajil Israel. 	 Yesu akawaambia, "Nawaambieni kweli, Mwana wa Mtu atakapoketi katika kiti cha enzi cha utukufu wake katika ulimwengu mpya, ninyi mlionifuata mtaketi katika viti kumi na viwili mkiyahukumu makabila kumi na mawili ya Israeli.


Me atzin jaˈlin, ma kanin tqˈijil tuˈn tyekˈin te Diosjo Tyol kyexjal, noq tuˈn xi nyolinjiˈy Tyol, a oqxenintz weˈy tuˈn, a Klolqe te jun majx. 	 na wakati ufaao ulipowadia, akaudhihirisha katika ujumbe wake. Mimi nilikabidhiwa ujumbe huo nuutangaze kufuatana na amri ya Mungu, Mwokozi wetu.


quˈn kubˈ tbˈisin, qa noq tuˈn tok tmikoˈn ttxaˈn t‑xbˈalin, bˈeˈx k‑elil weˈ. 	 Alifanya hivyo kwani alifikiri moyoni: "Nikigusa tu vazi lake, nitapona."


Quˈn ma cheˈx jaˈlin aqˈnil toj taqˈin Klolqe Jesús, ex mix tzaj kytzyuˈne jun onbˈil kye xjal nya nimil. 	 Maana wanaanza safari yao katika utumishi wa Kristo bila kupokea msaada wowote kutoka kwa watu wasioamini.


Atzin te Pabl ex Bernabé, ilaˈ qˈij i kyij ten kyeˈ kyukˈaˈ nimil antza. 	 Wakakaa pamoja na wale waumini kwa muda mrefu.


Tuˈn ikyjo, a xjal, a bˈaˈn taˈye; noq tuˈn tnimbˈil, at jun tchwinqil, a nlay bˈaj, quˈn nchin tzalaja tiˈj. Me qatzin qa ma tzˈaj meltzˈaja tiˈjxiy, mina nchin tzalaja tiˈja, chi Diosjo. 	 Lakini mtu wangu aliye mwadilifu ataamini na kuishi; walakini akirudi nyuma, mimi sitapendezwa naye."


Xi tqˈmaˈn Mart te: Ikytziˈn Tata, ma txi nnimin weˈ, a tejiy Crist, a Tkˈwal qMan Dios, a iltaq tiˈj tuˈn tul tzaluˈn twutz txˈotxˈ. 	 Martha akamwambia, "Ndiyo Bwana! Naamini kwamba wewe ndiwe Kristo, Mwana wa Mungu, yule ajaye ulimwenguni."


Ayiˈy kˈwalbˈaj, kyniminqekutzinjiˈy kytatiy, tzeˈnku taj qAjaw, quˈn ante wenjo, 	 Enyi watoto, watiini wazazi wenu Kikristo maana hili ni jambo jema.


Aye tsanjil exqe nimil, a iteˈtaq toj txˈotxˈ te Judey, kybˈi tqanil qa otaq chi nimiˈn nya Judiyqe tiˈj Tyol Dios. 	 Mitume na ndugu kule Yudea walisikia kwamba watu wa mataifa mengine pia walikuwa wamelipokea neno la Mungu.


Ayiˈy werman, tnejil lajoˈnxixtaq kyuˈn wen toj kynimbˈila, tzeˈnqeku rinil, tuˈn kykanbˈinte jun chojbˈil. ¿Me aˈltzila xqˈmante kyeˈy, tuˈn tkyij kytzaqpinjiˈy Tbˈanil Tqanil, a twutzxix? 	 Mwenendo wenu ulikuwa mzuri! Nani, basi aliyewazuia kuuzingatia ukweli?


a o japin toj kyaˈj kawil tukˈa qMan Dios tibˈaj tkyaqil angel, jniˈ kawil, ex tkyaqil at kyipin, tuˈntzintla tkubˈ kynimin. 	 ambaye alikwenda mbinguni na sasa amekaa upande wa kulia wa Mungu, anatawala juu ya malaika, wakuu na wenye enzi.


Ante Jse aj Arimatey, jun xjal nimxixtaq toklin kyxol kawil ex nyoˈntaq tiˈjjo Tkawbˈil Dios, el tiˈn tchewil tiˈj, exsin xiˈ tukˈa Pilat, a kawil, qanil teˈ t‑xmilil Jesús, tuˈn tel tiˈn twutz cruz, ex tuˈn t‑xi muqbˈaj toj jul. 	 Hapo akaja Yosefu mwenyeji wa Armathaya, mjumbe wa Baraza Kuu, aliyeheshimika sana. Yeye pia alikuwa anatazamia kuja kwa Ufalme wa Mungu. Basi, alimwendea Pilato bila uoga, akaomba apewe mwili wa Yesu.


Tej kybˈinte nimil qa antza taˈyetaq Pegr toj Lida, ex quˈn tuˈn nqayintaq iteˈye, xi kychqˈoˈn kabˈe ichin qˈmalte te: Liwey ku tzaja qukˈiy toj Jope, chi chiˈ. 	 Yopa si mbali sana na Luda; kwa hiyo wafuasi waliposikia kwamba Petro alikuwa Luda, wakawatuma watu wawili kwake na ujumbe: "Njoo kwetu haraka iwezekanavyo."


Iky xi ttzaqˈwin ichin kyjaluˈn: Tkyaqiljo lo bˈeˈx japin bˈaj teˈ wuˈn, atxixj tej ẍin ntzaja toj nqˈayila. 	 Yeye akasema, "Hayo yote nimeyazingatia tangu ujana wangu."


Me alkye qˈij ex alkye or chin ula, mix aˈl teˈ bˈilte, mixpe aye angel toj kyaˈj, mixpe ayinkuy, a Kˈwalbˈaj te Dios; qalaˈ oˈkx te nMan bˈilte. 	 "Lakini, juu ya siku au saa hiyo, hakuna mtu ajuaye itakuja lini; wala malaika wa mbinguni, wala Mwana, ila Baba peke yake ndiye ajuaye.


quˈn itzˈqo noq tuˈn Dios, ex noq tuˈn, nqo yekje, ex nqo anqˈin. Tzeˈnkux kyyoljo junjun kyxjalila, a aj tzˈibˈilqe, a kyqˈma kyjaluˈn: Awotzinqe tyajil Diosqo, chi chiˈ. 	 Kama alivyosema mtu mmoja: Ndani yake yeye sisi tunaishi, tunajimudu, na tuko! Ni kama washairi wenu wengine walivyosema: Sisi ni watoto wake.


Bˈeˈx i jqet chˈin twutzjo moẍ, ex tqˈma: Ma bˈant chˈin we nkaˈyin, me noq chˈin, quˈn ayetziˈn ichin ncheˈx nkaˈyiˈn nyakuj tzeqe nchi bˈet. 	 Huyo kipofu akatazama, akasema, "Ninawaona watu wanaoonekana kama miti inayotembea."


Me atziˈn a bˈinchil il, te tajaw ilx teˈ, quˈn ate tajaw il bˈinchin il te tnejil. Tuˈntzin ikyjo, ul Tkˈwal Dios tzaluˈn twutz txˈotxˈ tuˈn t‑xititjo tkyaqil taqˈin tajaw il. 	 Lakini atendaye dhambi ni wa Ibilisi, maana Ibilisi ametenda dhambi tangu mwanzo. Lakini Mwana wa Mungu alikuja duniani kuiharibu kazi ya Ibilisi.


I xitzin ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: ¿Ma akutzin kubˈ kywutzlin kyeˈ, tuˈn tkubˈ kypaˈn txokenj waˈyaj toj jun mejebˈlin, qa axsa taˈye chmilbˈaj kyxol? Ikytzin iteˈye wejiˈy nxnaqˈtzibˈin, quˈn loqiˈn ntin kyxol. 	 Yesu akawajibu, "Je, mnaweza kuwataka wale walioalikwa arusini wafunge hali bwana arusi yuko pamoja nao?


Quˈn kyojjo qˈij ojtxe, ntiˈtaq Crist bˈiˈn kyuˈn, ex nimxtaq nchi qˈojiˈn kyukˈa aj Judiy, a skˈoˈnqe tuˈn Dios, ex ntiˈtaq tumil tuˈn kykyija toj wen tukˈa Dios. Ntiˈtaq Dios toj kyanmiˈn tuˈn nya nimilqetaqa, ex ntiˈtaq jun qˈuqbˈil kykˈuˈja tiˈj jun akˈaj kychwinqila, aj kykyima. 	 Wakati ule ninyi mlikuwa bila Kristo; mlikuwa nje ya jamii ya Israeli; mlikuwa wageni na hamkuwa na sehemu yoyote katika lile agano la zile ahadi. Mlikuwa bila matumaini Mungu hapa duniani.


Atzaj teˈ tkux kyxoˈn kypa toj aˈ, nimx kyiẍ tzyet kyuˈn. Ayetzin kyej pa noqx tuˈn kybˈajeltaq laqj tuˈn kyiẍ. 	 Baada ya kufanya hivyo, wakavua samaki wengi, hata nyavu zao zikaanza kukatika.


Atzaj teˈ kybˈin teˈ t‑xnaqˈtzbˈin Juan qa otaq kyim, bˈeˈx i xtaˈj qˈilte t‑xmilil, tuˈn tkux muqet. 	 Wanafunzi wa Yohane walipopata habari, walikwenda wakachukua mwili wake, wakauzika kaburini.


Ikyqetzin kyejiˈy tzeˈnku jun tze. Qa ma tzˈok kaˈyit wen, tbˈanil k‑elile twutz wen. Ex qa mina, nya tbˈanil twutz k‑elil. Tuˈnpetziˈn, k‑elile tnikyˈtzajil tiˈjjo tze, noq tuˈnjo twutz. 	 "Ufanyeni mti kuwa mzuri na matunda yake yatakuwa mema; ufanyeni kuwa mbaya na matunda yake yatakuwa mabaya. Mti hujulikana kwa matunda yake.


Me atzin teˈ ntqˈoˈn Xewbˈaj Xjan kyjaluˈn: A qkˈuˈjbˈil qibˈ qxolx, tzaljbˈil, qmujbˈil qibˈ, tqˈuqbˈil qkˈuˈj tiˈj Dios, ex qwenil, tkyaqil bˈaˈn, tzˈaqleqoxix tuˈn tjapin bˈaj qyol, 	 Lakini matokeo ya kuongozwa na Roho ni mapendo, furaha, amani, uvumilivu, wema, fadhili, uaminifu,


ex xi kyqˈmaˈn te Jesús kyjaluˈn: ¿Tiˈn tokiy tuˈn ntbˈinchinjiy jniˈ lo, a nkubˈ tbˈinchiˈn? ¿Ex ankye saj qˈoˈnte tokliˈnch? 	 wakasema, "Tuambie! Unafanya mambo haya kwa mamlaka gani?"


ajo xjal anetziˈn, nimx teˈ ktzajil qˈoˈn te te t‑xel tzaluˈn twutz txˈotxˈ, exsin ktzajil qˈoˈn tchwinqil te jun majx toj kyaˈj. 	 atapokea mengi zaidi wakati huu wa sasa, na kupokea uzima wa milele wakati ujao."


Bˈisbˈajilxla kyeˈy, ayiˈy xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil exqetziˈn Parisey xmiletzˈ. Quˈn ikyqetzinjiˈy tzeˈnku jun tkˈwel kˈwabˈj ex jun laq, a chebˈe txjoˈn tiˈj, me atzin tojxi, manyor tzˈil: Nojnin tukˈa jniˈ kyelaqˈa ex tukˈa jniˈ kyachbˈila. 	 "Ole wenu walimu wa Sheria na Mafarisayo, wanafiki! Mnasafisha kikombe na bakuli kwa nje, lakini ndani mnaacha kumejaa vitu mlivyopata kwa unyang'anyi na uchoyo.


Ma tzˈok kybˈiˈn weˈy, tej t‑xi nqˈmaˈn, qa ma chinka, ex kchin ul meltzˈaja tuˈn nteˈn kyukˈiy juntl majl. Noqit qa twutzx kˈuˈjlinqiˈn kyuˈn, matla chi jaw tzalaja, aj kybˈintiˈy qa ma chiˈn tukˈa nMaˈn, quˈn ate nimxixtl toklin nwutza. 	 Mlikwisha sikia nikiwaambieni: Ninakwenda zangu, kisha nitarudi tena kwenu. Kama mngalinipenda mngalifurahi kwa sababu ninakwenda kwa Baba, maana yeye ni mkuu kuliko mimi.


Me mina xkyij ttzaqpiˈn te Dios tuˈn tyekˈin te tibˈ, noq tuˈn tbˈanil nbˈanttaq tuˈn. Quˈn atzin nxi qˈonte jbˈal kyibˈaja, exsin tbˈanil awal, ex a ntzaj qˈonte tkyaqil tuˈntzintla kywaˈn, ex tuˈn kytzalaja. 	 Hata hivyo, Mungu hakuacha kujidhihirisha kwa mambo mema anayowatendea: huwanyeshea mvua toka angani, huwapa mavuno kwa wakati wake, huwapa chakula na kuijaza mioyo yenu furaha."


Atzin tej aqˈnil, a n‑el tnikyˈ te, tiˈxixjo taj tajaw aqˈuntl, me mina nkubˈ tbˈinchin tibˈ, ex mibˈin nimin, ok kbˈajil jikytzˈin ilaˈ maj. 	 Mtumishi ambaye anajua matakwa ya bwana wake lakini hajiweki tayari kufanya anavyotakiwa, atapigwa sana.


Kxel nqˈmaˈn kyeˈy jaˈlin, chi Jesúsjo, ankye te mi kubˈ tewin kywutzxjal, qa nimil wiˈja, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, ex ikyx wejiˈy mi kubˈ wewiˈn twutz t‑angel nMaˈn, a at toj kyaˈj. 	 "Nawaambieni kweli, kila mtu anayekiri hadharani kwamba yeye ni wangu, Mwana wa Mtu naye atakiri mbele ya malaika wa Mungu kwamba mtu huyo ni wake.


Qalatziˈn kye qtzan qtaˈẍ ojtxe i waˈn tiˈjjo wabˈj, a maná, a xiˈ tqˈoˈn Moisés tojjo tzqij txˈotxˈ, ikyxtaqjo tzeˈnkuˈ ntqˈmaˈn Tuˈjil Tyol Dios: Xi tqˈoˈn kywa, aj kuˈtz toj kyaˈj. 	 Wazee wetu walikula mana kule jangwani, kama yasemavyo Maandiko: Aliwalisha mkate kutoka mbinguni."


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, ok ten Jesús kawil kyeˈ xjal kyojjo tnam, a jaˈ otaq kubˈ tbˈinchin nimku yekˈbˈil tipin, quˈn aye xjal antza kykyˈeˈxtaq tuˈn tajtz tiˈj kyanmin, ex tuˈn ttxˈixpit kychwinqil. Xi tqˈmaˈn kyjaluˈn: 	 Kisha Yesu akaanza kuilaumu miji ambayo, ingawaje alifanya miujiza mingi humo, watu wake hawakutaka kubadili nia zao mbaya:


Bˈeˈxsin xiˈ Lip, ex xi tqˈmaˈn te Andrés, ex kykabˈilx i xiˈ qˈmalte te Jesús. 	 Filipo akaenda akamwambia Andrea, nao wawili wakaenda kumwambia Yesu.


Nya qˈanchaˈl te Dios, me atziˈn jaˈlin, ma qli noq tuˈn Tkˈwal, a nimxix toklin, atxixj tej naˈmxtaq tkubˈ tchˈiysin Dios tkyaqil. 	 Kristo ni mfano wa Mungu asiyeonekana; ni mzaliwa wa kwanza wa viumbe vyote.


Ikytzin bˈantjo kyuˈn, ex noq te Bernabé ex Saulo xi smaˈne mojbˈil kye nejinel toj Ttanim Dios toj Jerusalén, tuˈn t‑xi kysipin kye nimil antza. 	 Basi, wakafanya hivyo na kupeleka mchango wao kwa wazee wa kanisa kwa mikono ya Barnaba na Saulo.


Ku kyoka soˈj kyukˈa kykyaqil, ex axte Dios k‑okil soˈj kyukˈiy. Ex ktzajil tqˈoˈn Dios t‑xel kyeˈy tzˈaqlexix, ex nojninxix, ex chˈuqin wen. Quˈn axla malbˈiljo k‑okil tqˈoˈn Dios kyiˈja, tzeˈnkuxjo s‑ok kyqˈoˈn kyiˈj txqantl. 	 Wapeni wengine wanavyohitaji, nanyi mtapewa. Naam, mtapokea mikononi mwenu kipimo kilichojaa, kikashindiliwa na kusukwasukwa hata kumwagika. Kwa maana kipimo kilekile mnachotumia kwa wengine ndicho ambacho Mungu atatumia kwenu."


Qatzin kyaj kyetza, tuˈn kyqaniˈn juntl tiˈla, iltzin tiˈjtz tuˈn tyolajtz kywutz kawil ex toj tumilxix. 	 Kama mna matatizo mengine, yapelekeni katika kikao halali.


quˈn ojtzqiˈn wuˈn, qa kyajxixa tuˈn kyoniˈn kyiˈj, ex nimx nchin yolin kyiˈja kyxol nimil aj Macedonia, qa ayiˈy toj txˈotxˈ te Acay kubˈ kybˈisiˈn tuˈn kyoniˈn atxix tojjo abˈqˈe xbˈaj. Ex atzin yekˈbˈil lo ma qe kykˈuˈj nim aj Macedonia tiˈj, ex tok tilil kyuˈn, tuˈn kymojin tiˈjjo onbˈil anetziˈn. 	 Ninajua jinsi mlivyo na moyo wa kusaidia, na nilijivuna juu yenu kuhusu jambo hilo mbele ya watu wa Makedonia. Niliwaambia: "Ndugu zetu wa Akaya wako tayari tangu mwaka jana." Hivyo, moto wenu umekwisha wahimiza watu wengi zaidi.


Antza, ele jyete jun bark tuˈn Julio, aj tnejil xoˈl qˈaqˈ. Ajo bark anetziˈn tzajnintaq toj Alejandría. Okxsin qˈoˈntza toj, tuˈn qkaniˈn tzma Italia. 	 Hapo yule ofisa alikuta meli moja ya Aleksandria iliyokuwa inakwenda Italia, na hivyo akatupandisha ndani.


Quˈn junjun nyakuj nimil okx qxola toj ewajil, ex otaq tzˈok kykaˈyin qa ntiˈtaq techil Tito tok. Ex noq tuˈn ikyjo, ox chi labˈtex, tuˈn tkubˈ qniminjiˈy ojtxe kawbˈil, a tuˈn tel qitit ttzˈumil Tito, tuˈn tkyij toj wen twutz Dios. Me quˈn at jun qtzaqpibˈl tjaqˈ ojtxe kawbˈil jaˈlin, tuˈn qel wen twutz Dios noq tuˈn qmujbˈil qibˈ tukˈa Crist, a Jesús, 	 ingawa kulikuwa na ndugu wengine wa uongo waliotaka atahiriwe. Watu hawa walijiingiza kwa ujanja na kupeleleza uhuru wetu tulio nao katika kuungana na Kristo Yesu, ili wapate kutufanya watumwa.


Qbˈajlinxi waˈn te qlixje, xi tqanin Jesús te Simun Pegr: Simun, ay tkˈwal Juan, ¿Tzuntzin nchin ok tkˈuˈjliˈn nimxixtl tzeˈnku tkyaqiljo te twutz txˈotxˈ? Atzin te Pegr xi ttzaqˈwin te: Ikytziˈn wAjaw, ojtzqiˈn tuˈn qa nimx waja tiˈja. Xi tqˈmaˈn Jesús te: Kaˈyinqektzinjiy tal neˈẍ nimil, tzeˈnku jun kyikˈlel kyiˈj tal tal trit. 	 Walipokwisha kula, Yesu alimwuliza Simoni Petro, "Simoni, mwana wa Yohane! Je, wanipenda mimi zaidi kuliko hawa?" Naye akajibu, "Naam, Bwana; wajua kwamba mimi nakupenda." Yesu akamwambia, "Tunza wana kondoo wangu."


Ex ikyxjo, noq tuˈn tnimbˈil Isaac, i kubˈe tkyˈiwlin tkˈwal, a Jacob ex Esaú, ex xi tqˈmaˈn tiˈjjo jniˈ tuˈntaq ttzaj tqˈoˈn Dios kye. 	 Kwa imani Isaka aliwabariki Yakobo na Esau, wapate baraka zitakazokuja baadaye.


Quˈn ex o tzaj tqˈoˈn Dios jun qchwinqil te jun majx, tzeˈnkuxjo tqˈmaˈn. 	 Na ahadi aliyotuahidia sisi ndiyo hii: uzima wa milele.


Jun maj, tzuntaq nchi paˈn waˈyaj, quˈn tuˈn otaq tzˈok jun kynaˈj Dios; atzin te Xewbˈaj Xjan tqˈma: Kyskˈoˈnqemetza Bernabé tukˈa Saulo, tuˈn kyaqˈnin tojjo aqˈuntl, jaˈ ma chi tzaje ntxkoˈn. 	 Walipokuwa wanafanya ibada yao kwa Bwana na kufunga, Roho Mtakatifu alisema: "Niteulieni Barnaba na Saulo kwa ajili ya kazi niliyowaitia."


Kykaˈyinkjiˈy techil tiˈj tqan iw: Aj ttzaj xulin tal tqˈobˈ, ex aj tzaj poqˈle t‑xaq, antza k‑elile kynikyˈa te, qa chˈix tul kanin tqˈijil. 	 "Kwa mtini jifunzeni mfano huu: Mara tu matawi yake yanapoanza kuwa laini na kuchanua majani, mnajua kwamba wakati wa kiangazi umekaribia.


tzeˈnku ma bˈaj te Himeneo ex Lejantr, ayeˈ o chex nqˈoˈn tjaqˈ tkawbˈil tajaw il, a satanás, tuˈntzin tajtz tiˈj kyanmin, ex tuˈn mi chi yolbˈine tiˈj qMan Dios. 	 Miongoni mwao ni Humenayo na Aleksanda ambao nimewakabidhi kwa Shetani, ili wafundishwe wasimtukane Mungu.


Noqpe oˈkx kyejiˈy tbˈanilxix kyaj te kykˈwala, exla qa nya wenqiˈy. ¿Yajtzin te Diostz, a at toj kyaˈj? ¿Ma nlaypetzila tzaj tqˈoˈn teˈ Xewbˈaj Xjan qe, qa ma txi qqanin te? 	 Ninyi, ingawa ni waovu, mnajua kuwapa watoto wenu vitu vizuri. Basi, baba yenu wa mbinguni atafanya zaidi; atawapa Roho Mtakatifu wale wanaomwomba."


I tzaj laqˈe junjun Parisey, junx kyukˈa junjun xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil tkˈatz Jesús, aye otaq chi kanin Jerusalén. 	 Baadhi ya Mafarisayo na walimu wa Sheria waliokuwa wametoka Yerusalemu walikusanyika mbele ya Yesu.


Ex ayinku weˈ in lonte. Tuˈnpetziˈn, xi nqˈmaˈn twutzxix, quˈn ankye ma lonte, twutzxix te tyol, tuˈntzin majqex kye, tuˈn kyxi niminte. 	 (Naye aliyeona tukio hilo ametoa habari zake ili nanyi mpate kuamini. Na hayo aliyosema ni ukweli, tena yeye anajua kwamba anasema ukweli.)


Bˈeˈxsin i xi tqˈolbˈin Jesústz, tuˈn kyxiˈ tukˈa, ex noq teˈ kybˈin teˈ ikyjo, bˈeˈx kyij kytzaqpiˈn kytata toj bark kyukˈax taqˈnil, exsin i xiˈtz tukˈa Jesús tzma tojjo jun tnam, Capernaum tbˈi. 	 Yesu akawaita mara, nao wakamwacha baba yao Zebedayo katika mashua pamoja na wafanyakazi, wakamfuata.


Chjontex qMan Dios, mix aˈl jun kyeˈ tkuˈx toj aˈ wuˈn te jawsbˈil aˈ wuˈn, qalaˈ oˈkx Crispo ex Gay. 	 Namshukuru Mungu kwamba sikumbatiza mtu yeyote miongoni mwenu isipokuwa tu Krispo na Gayo.


In tkuˈtz twutz cruz jaˈlin, tuˈn tok qkaˈyin, ex tuˈn t‑xi qnimin, qa twutzxix qa a Crist, a Kolil ex nmaq kawil te aj Israel. Ex ikyqexljo yoˈlqekstaq tukˈa twutz cruz, noqx nchi yasin, ex noqx nchi bˈaj xmayintaq tiˈj. 	 Eti yeye ni Kristo, Mfalme wa Israeli! Basi, na ashuke msalabani ili tuone na kuamini." Hata watu wale waliosulubiwa pamoja naye walimtukana.


Quˈn bˈiˈn wuˈn, aj npoˈn kyukˈiy, chin ponbˈila tukˈa t‑xilin Tbˈanil Tqanil, ex tukˈa tkyaqil tkyˈiwbˈil Crist. 	 Najua ya kuwa nikija kwenu nitawaletea wingi wa baraka za Kristo.


Me xi kyqanin jun chˈuq xjal kye, a iteˈtaq antza: ¿Titziˈn nbˈaj kyeˈy? ¿Ti qe n‑el kypjunjiˈy tal bur? 	 baadhi ya watu waliokuwa wamesimama hapo wakawauliza "Kwa nini mnamfungua huyo mwana punda?"


Me ate Dios kchewsil kyanminjo ayeˈ nchi bˈisin, ex ma qo onite tuˈn tponlin Tito qukˈiˈy. 	 Lakini Mungu, mwenye kuwapa shime wanyonge alitupa moyo sisi pia kwa kuja kwake Tito.


Nimku tumil bˈaj tqˈmaˈn Juan kyexjal, tej tqˈmetj Tbˈanil Tqanil. 	 Hivyo, pamoja na mawaidha mengine mengi, Yohane aliwahimiza watu akiwahubiria Habari Njema.


Ikytziˈn werman, nchin kubˈsin nwutza teˈy, tuˈn tbˈinchiˈn tzeˈnku nqaniˈn toj tbˈi tAjaw Tkyaqil. Chewsima wanmiˈn toj qnimbˈil tiˈj Crist. 	 Haya, basi, ndugu yangu, nifanyie jambo hilo kwa ajili ya jina la Bwana; burudisha moyo wangu kama ndugu katika Kristo.


Tej kykanin Jerusalén, i jax tojjo ja, a otaq tzaj qˈoˈn te kymajin. Iteˈtaq Pegr, Juan, Santyaw, Andrés, Lip, Tmas, Bartolomey, Matey, Santyaw, a tkˈwal Alpey; Simun, a tok qˈolbˈilte te Celote, a tajqˈojtaqjo kawil te Rom; ex Judas, a titzˈin Santyaw. 	 Walipofika mjini waliingia katika chumba ghorofani ambamo walikuwa wanakaa; nao walikuwa Petro, Yohane, Yakobo, Andrea, Filipo na Thoma, Bartholomayo na Mathayo, Yakobo mwana wa Alfayo, Simoni Zelote na Yuda mwana wa Yakobo.


Ex awotzin qeˈ, matla qo oka nikyˈil yol tiˈj Dios, quˈn ma qqˈmaˈy, qa ma jaw anqˈin juntl majl Crist tuˈn. Quˈn noqit ntiˈ a tuˈn tjatz anqˈin kyimnin, ex mitla xjatz anqˈin te Crist. 	 Zaidi ya hayo sisi tungekuwa mashahidi wa uongo mbele ya Mungu, maana tulisema kwamba Mungu alimfufua Kristo kutoka wafu na kumbe yeye hakumfufua--kama ni kweli kwamba wafu hawafufuliwi.


tzaj xkye atxix tej tkuˈx Jesús toj aˈ, te jawsbˈil aˈ tuˈn Juan, ex pon bˈaj, tej tjaw qˈiˈn twutz kyaˈj. Tuˈnpetziˈn, il tiˈj tuˈn tjaw skˈet juntl qxol tuˈn tok te t‑xel Judas, tuˈn tten junx qukˈa, tuˈntzin tyolin tiˈj Jesús, qa ma jaw anqˈin juntl majl, chi Pegr. 	 Anapaswa kuwa mmoja wa wale waliokuwa katika kundi letu wakati wote Bwana alipokuwa anasafiri pamoja nasi, tangu wakati Yohane alipokuwa anabatiza mpaka siku ile Yesu alipochukuliwa kutoka kwetu kwenda mbinguni."


Nkubˈ tbˈinchintaq Esteban techil tipin Dios kyxolxjal, quˈn tuˈn nojnintaq tanmin tuˈnxjo tipin ex tkyˈiwbˈil Dios. 	 Mungu alimjalia Stefano neema tele, akampa nguvu nyingi hata akawa anatenda miujiza na maajabu kati ya watu.


Attaq te Jse ttxˈotxˈ, ex bˈeˈx xi tkˈayin; atzin pwaq xi tqˈoˈn kye tsanjil. 	 Yeye pia alikuwa na shamba lake, akaliuza; akazichukua zile fedha, akawakabidhi mitume.


Kykyaqilxjo lonte tej tbˈet, ex tej tnimsin tbˈi Dios, 	 Watu wote waliokuwa hapo walimwona akitembea na kumsifu Mungu.


Tej tbˈinte Pabl ikyjo, bˈeˈxsin tzaj tqˈolbˈintz jun xoˈl qˈaqˈ, ex xi tqˈmaˈn te: Qˈinxjiy kuˈxin qˈa lo twutz tnejil xqˈuqil, quˈn at jun tyol tuˈn t‑xi tqˈmaˈn. 	 Hapo Paulo akamwita mmoja wa askari, akamwambia, "Mchukue kijana huyu kwa mkuu wa jeshi; ana kitu cha kumwambia."


Ex nchex nmiyoˈn, ex nchex nkawinjiˈy kykyaqiljo a kˈuˈjlinqe wuˈn. Tuˈnpetziˈn, ku tajtz tiˈj kyanmiˈn, kymeltzˈintz kyibˈa wukˈiy. 	 Mimi ndiye mwenye kumwonya na kumrudi yeyote ninayempenda. Kwa hiyo kaza moyo, achana na dhambi zako.


ay qˈmante tuˈn Xewbˈaj Xjan, ex tzˈibˈiˈn tuˈn taqˈnila David kyjaluˈn: ¿Tiquˈn ma chi jaw tiljjo tnam aj il? ¿Ex tiquˈn nkubˈ kyximin kyxim ntiˈ tnabˈl? 	 Ndiwe uliyemfanya mtumishi wako, babu yetu Daudi, aseme kwa nguvu ya Roho Mtakatifu: Kwa nini mataifa yameghadhibika? Mbona watu wamefanya mipango ya bure?


Bˈeˈxsin i kubˈ tqˈoˈn Jesús tqˈobˈ tibˈaj, ex texjo paq anetziˈn, bˈeˈx jikyimix tej qya tzkyel tiˈj, ex bˈeˈxsin ok tentz nimsil tbˈi Dios. 	 Akamwekea mikono, na mara mwili wake ukawa wima tena, akawa anamtukuza Mungu.


Atzaj teˈ chˈixtaq tkanin Jesús toj tnam Jericó, attaq jun moẍ qˈuqle ttxlaj bˈe, ex tzuntaq nqanin tmobˈitz. 	 Wakati Yesu alipokaribia Yeriko, kulikuwa na mtu mmoja kipofu ameketi njiani akiomba.


Me i xi ttxkoˈn Jesús kykyaqilx, ex xi tqˈmaˈn kye: Ojtzqiˈnl kyeˈ kyuˈn tzeˈn kytenxjal nya nimil; quˈn ayetziˈn tnejil kawil, qa tiˈx jun tiˈ, manyor txˈuˈjqex tukˈa kykawbˈil, quˈn nyakuj etzinqe kyuˈn. 	 Yesu akawaita, akawaambia, "Mnajua kwamba wale wanaofikiriwa kuwa watawala wa mataifa huwatawala watu wao kwa mabavu, na wakuu hao huwamiliki watu wao.


qaqlajaj toj kyajlajaj kˈal qbˈaja qkyaqila, a o tokxtaqa toj bark. 	 Jumla tulikuwa watu mia mbili na sabini na sita katika meli.


Quˈn tkyaqilxjal twutz txˈotxˈ ma txi kyqˈon kyibˈ toj kyˈaˈjin, tzeˈnku tuˈn kytxˈujte tukˈa tkyaqil kyachbˈil, a kubˈ bˈinchit toj tnam anetziˈn. Tkyaqil nmaq kawil twutz txˈotxˈ ma chi kyˈaˈjin tukˈa, ex kykyaqiljo xkˈamil ma chi qˈinimix noq tuˈn kykˈaẍjil ma wiˈyin kyuˈn aj Babilonia; xbˈajxi kylaqˈoˈn te kytzeqbˈil. 	 Maana mataifa yote yalileweshwa kwa divai kali ya uzinzi wake, nao wafalme wa dunia wamefanya uzinzi naye. Nao wafanyabiashara wa dunia wametajirika kutokana na anasa zake zisizo na kipimo."


Ul Ananías lol weˈy. Atzaj teˈ tul, tzaj tqˈmaˈn weˈy kyjaluˈn: Ay, werman Saulo, chi kˈant juntl majljo twutza. Texjo or anetziˈn, bˈeˈx i kˈant nwutza. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx nliˈy Ananías. 	 Yeye alikuja kuniona, akasimama karibu nami, akasema: Ndugu Saulo! Ona tena. Papo hapo nikaona tena, nikamwangalia.


Quˈn alkye nqanin jun tiˈ, ok kˈmetil tuˈn; ex alkye njyoˈnxix, ok knetil tuˈn; ex alkye nqˈolbˈin, ex ok ktzajil tzaqˈwin. 	 Maana yeyote aombaye hupewa, atafutaye hupata na abishaye hufunguliwa.


At kabˈe kykˈuˈja wiˈja, quˈn noqx nchi yolbˈiˈn wiˈja tzeˈnqeku xjal te twutz txˈotxˈ. Me qa nkynaˈn qa te Cristqiˈy, exsin ikyx qejiˈy, te Cristqoˈy. 	 Ninyi hutazama mambo kwa nje tu. Je, yupo mtu yeyote anayedhani kwamba yeye ni wa Kristo? Sawa! Basi, afikirie vilevile kwamba sisi pia ni wa Kristo kama yeye alivyo wa Kristo.


At junjun noq tiˈchaqku bˈaj ja bˈant tuˈn tiˈj, me ayeˈ txqantl, mina nkytziyintaq. 	 Watu wengi walitoa ushahidi wa uongo juu ya Yesu, lakini ushahidi wao haukupatana.


Atzaj teˈ tlonte kawil kyxol xoˈl qˈaqˈ aj Rom tkyaqiljo otaq bˈaj, jaw tnimsin tbˈi Dios, ex chiˈ kyjaluˈn: Twutzxpentetz, ntiˈtaq teˈ ichin til lo. 	 Hapo, yule jemadari alipoona yaliyotukia akamsifu Mungu akisema: "Hakika huyu alikuwa mtu mwema."


Ex iteˈ junjun qya, a noq tuˈn kynimbˈil, i jaw anqˈin juntl majljo kyal, ayeˈ otaq chi kyim. Me iteˈ junjuntl, bˈeˈx i kubˈ kyˈixsbˈin tuˈn kykyim, quˈn tuˈn mix kubˈe kyxkˈaˈyin kynimbˈil. Quˈn kubˈ kyximinjo nimil luˈn, qa iltaq tiˈj tuˈn t‑xi kyqˈoˈn kychwinqil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, tuˈntzintla tkanbˈit te jun majx a juntl kychwinqil toj kyaˈj, aj kyjaw anqˈin juntl majl kyxol kyimnin. 	 Na, wanawake walioamini walirudishiwa wafu wao wakiwa wamefufuliwa. Baadhi yao walikataa kufunguliwa, wakateswa mpaka kufa ili wapate kufufuliwa na kuingia katika maisha bora zaidi.


Ex ikyxjo, ex bˈeˈx etz tlajoˈn Jesús taqˈnil tajaw il toj tanmin, ex bˈeˈx bˈantkux tej xjal tyolin. Jotxjo jniˈ xjal bˈeˈx i bˈaj jaw kaˈylajx kywutz ikyjo, ex kyqˈma: Bˈajxpetzin qlaˈyix toj tkyaqil txˈotxˈ te Israel jun tiˈ tzeˈnku lo. 	 Mara tu huyo pepo alipotolewa, mtu huyo aliyekuwa bubu akaanza kuongea tena. Watu wakashangaa na kusema, "Jambo kama hili halijapata kuonekana katika Israeli!"


Me twutzxix, qa il tiˈj tuˈn t‑xi wiˈn wibˈa, quˈn tuˈn il tiˈj tuˈn nkaniˈn nchiˈj mo kabˈj tzma Jerusalén, quˈn nlay kyim jun te xjal, a tok toklin te yolil Tyol Dios, toj junxil tnam. 	 Hata hivyo, kwa leo, kesho na kesho kutwa, ni lazima niendelee na safari yangu, kwa sababu si sawa nabii auawe nje ya Yerusalemu.


Toj junxil qˈij te ajlabˈl, bˈalaqa kykyaqil xjal te toj tnam, ok kychmoˈn kyibˈ, tuˈn tok kybˈiˈn Tbˈanil Tqanil. 	 Siku ya Sabato iliyofuata, karibu kila mtu katika ule mji alikuja kusikiliza neno la Bwana.


Atzaj teˈ kyjaˈtaq tel kypaˈn kyibˈjo kabˈe ichin tiˈj Jesús, xitzin tqˈmaˈn Pegr kyjaluˈn: ¡Ay Xnaqˈtzil, tbˈanilx teˈ tuˈn otoˈ tzaluˈn! Kˈaˈ kubˈ qbˈinchiˈn oxe tal pach; jun te, ex jun te Moisés, ex jun te Elías. Me mix ele te Pegr tnikyˈ tiˈjjo a otaq txi tqˈmaˈn. 	 Basi, watu hao wawili walipokuwa wakiondoka, Petro alimwambia Yesu, "Bwana, ni vizuri kwamba tupo hapa: basi, tujenge vibanda vitatu: kimoja chako, kimoja cha Mose na kimoja cha Eliya." --Kwa kweli hakujua anasema nini.


Ayetzin kabˈel, Santyaw ex Juan, kyitzˈin kyibˈ, kˈwalbˈajqe te Zebedey, ok tqˈoˈn juntl kybˈi te Kˈwalbˈaj te Qˈankyaq. 	 Yakobo na Yohane, wana wa Zebedayo (Yesu aliwapa hawa ndugu wawili jina Boanerge, maana yake "wanangurumo"),


Toj nwutza, ntiˈ wokliˈn kywutzjo tkyaqil txqantl toj Ttanim Dios. Me noq tuˈn t‑xtalbˈil qMan, ma tzaj tqˈoˈn wokliˈn, tuˈn t‑xi nqˈmanjiˈy Tbˈanil Tqanil jniˈ t‑xilin tqˈinimil Crist, a ntiˈ tbˈajil, kye nya Judiyqe. 	 Mimi ni mdogo kuliko watu wote wa Mungu; lakini amenijalia neema yake, ili niwahubirie watu wa mataifa utajiri wake Kristo usiopimika,


Ex bˈeˈx i kyij ttzaqpiˈn, ex bˈeˈx xiˈ toj tox majin naˈl Dios. Ex ayex tyoljo i xi tqˈmaˈn toj tnaˈj Dios. 	 Basi, akawaacha, akaenda tena kusali mara ya tatu kwa maneno yaleyale.


Atzin ijajjo pon tzˈaq toj txˈiˈx, ikytziˈn tzeˈn jun xjal n‑ok tbˈiˈn nyola. Me oˈkx nchi bˈisin tiˈj tkyaqiljo tkubˈ twutz txˈotxˈ. Ex kyaj tuˈn tten tkyaqil tiˈchaqku tiˈ kye ex jniˈ kyqˈinmil. Tuˈntzintzjo anetziˈn, n‑el naje kynimbˈil tiˈj Dios, ikyxsin tzeˈnku triy njaw chˈiy toj txˈiˈx. Noq n‑el xkyˈiˈsix ex ntiˈ toj n‑el. 	 Ile mbegu iliyoanguka kati ya miti ya miiba, ni mfano wa mtu asikiaye huo ujumbe, lakini wasiwasi wa ulimwengu huu na anasa za mali huusonga ujumbe huo, naye hazai matunda.


Quˈn noqit iky te Jesúsjo, ilitla tiˈj tuˈn tkyim ilaˈ maj atxix teˈ saj xkye tchˈiysbˈin Dios twutz txˈotxˈ, tuˈn tchjet tkyaqil kyilxjal. Me atzin jaˈlin, kyojjo qˈij lo, a chˈix kyjapin bˈaj, noq jun maj o txi tqˈoˈn te Jesús tibˈ te chojbˈilte qil ex tkyaqil kyil xjal atxix ojtxe ex te jun majx. 	 maana ingalikuwa hivyo, Kristo angalipaswa kuteswa mara nyingi tangu kuumbwa ulimwengu. Lakini sasa nyakati hizi zinapokaribia mwisho wake, yeye ametokea mara moja tu, kuondoa dhambi kwa kujitoa yeye mwenyewe dhabihu.


Bˈeˈxsin ok laqˈe tnejil xqˈuqil kykˈatz, exsin xi tqˈmaˈntz, tuˈn tkuˈx Pabl toj tze, ex tuˈn tok kˈlet kyukˈa kabˈe kxbˈil. Tej tbˈajjo ikyjo, xi tqanintz ankyetaqjo Pabl, ex tiˈchaq otaq bˈant tuˈn. 	 Mkuu wa jeshi alimwendea Paulo, akamtia nguvuni na kuamuru afungwe minyororo miwili. Kisha akauliza, "Ni mtu gani huyu, na amefanya nini?"


¿Ma atpela jun aku tzˈok bˈinchin te jun nya bˈaˈn kyiˈja, qa kukx tok tililjo kyuˈn, tuˈn tkubˈ kybˈinchinjiˈy wen? 	 Ni nani atakayeweza kuwadhuru ninyi kama mkizingatia kutenda mema?


Tej kykanin tzma Antyokiy, ok kychmoˈn Ttanim Dios, ex xi kyyolin tkyaqiljo otaq bˈant tuˈn Dios kyukˈa, ex quˈn tuˈn otaq txi qˈoˈn kyoklin, a nya Judiyqetaq, tuˈn kynimin. 	 Walipofika huko Antiokia walifanya mkutano wa kanisa la mahali hapo, wakawapa taarifa juu ya mambo Mungu aliyofanya pamoja nao, na jinsi alivyowafungulia mlango watu wa mataifa mengine mlango wa kuingia katika imani.


Tzˈibˈinkujiy lo te nejinel toj Ttanim Dios toj tnam Esmirna: Ikytzin ntqˈmaˈn Jesús, a attaq te tnejil ex tibˈaj tkyaqil, a kyim, ex a jaw anqˈin juntl majl: 	 "Kwa malaika wa kanisa la Smurna andika hivi: "Huu ndio ujumbe kutoka kwake yeye wa kwanza na wa mwisho, ambaye alikufa na akaishi tena.


Tej tbˈajjo ikyjo, bˈeˈx okx toj bark, ex bˈeˈx ex toj tnam te Éfeso, tuˈn tkanin tzma Cesarea. Tej tkanin antza, bˈeˈx xiˈ toj Jerusalén qˈolbˈil kye nimil toj Ttanim Dios antza. Tej tbˈajjo ikyjo, bˈeˈx xiˈ toj tnam te Antyokiy. 	 Meli ilitia nanga Kaisarea, naye Paulo akaenda Yerusalemu kulisalimia lile kanisa, kisha akaenda Antiokia.


Ajtzin tjapin bˈajjo mil abˈqˈe, atzin satanás k‑elil tzaqpet jaˈ kˈloˈme, 	 Wakati miaka elfu mia moja itakapotimia, Shetani atafunguliwa kutoka gerezani mwake.


Ajo xtalbˈil lo ntzaj tyekˈin qe, tuˈn tkyij qtzaqpiˈn tkyaqiljo nya bˈaˈn, a tajjo ojtxe qten, ex tuˈn qbˈet‑xix toj qchwinqil jikyinxix wen tukˈa qnabˈl, ex tukˈa jun tumil tuˈn qximin tiˈj qMan Dios toj tkyaqil. 	 Neema hiyo yatufunza kuachana na uovu wote na tamaa za kidunia; tuwe na kiasi, tuishi maisha adili na ya kumcha Mungu katika ulimwengu huu wa sasa,


Me ayetzin kyej xjal anetziˈn, noq i kubˈ mutxe tuˈn. Atzin te Jesús bˈeˈx tzaj ttzyuˈn yabˈ, ex bˈeˈx kubˈ tqˈanin. Atzaj teˈ tqˈanit, xi tqˈmaˈn Jesús te tuˈn taj tja. 	 Lakini wao wakakaa kimya. Yesu akamshika huyo mgonjwa, akamponya, akamwacha aende zake.


¿Tiˈtzin kqqˈmaˈbˈil tiˈj tkyaqiljo lo? Quˈn qa aye xjal nya Judiyqe, a ntiˈtaq tumil tuˈn kyoktaq te Ttanim Dios, ex ntiˈtaq tuˈn kyok te tzˈaqle twutz, ayetzin ma chi okjo noq tuˈn kynimbˈil. 	 Basi, tuseme nini? Ni hivi: watu wa mataifa ambao hawakutafuta kukubaliwa kuwa waadilifu, wamekubaliwa kuwa waadilifu kwa njia ya imani,


Ex kyxoljo tyajil Simeón, kabˈlajaj mil; ex kyxoljo tyajil Leví, kabˈlajaj mil; ex kyxoljo tyajil Isacar, kabˈlajaj mil. 	 kabila la Simeoni, kumi na mbili elfu, kabila la Lawi, kumi na mbili elfu, kabila la Isakari, kumi na mbili elfu;


Tej kyxtaˈj toj tkabˈ majin, xi tqˈmaˈn Jse: Ayiˈn weˈ kyitzˈiˈn. Tzmaxitziˈn, el tnikyˈ Faraón alkyetaq t‑xjalil Jse. 	 Katika safari yao ya pili, Yosefu alijitambulisha kwa ndugu zake, na Farao akaifahamu jamaa ya Yosefu.


Atziˈn taqˈnil tajaw il tbˈinche tuˈn tjaw luˈlin ichin, ex bˈeˈx ex toj tanmin, me ox latˈinx teˈ tex. 	 Basi, huyo pepo mchafu akamtikisatikisa mtu huyo, kisha akalia kwa sauti kubwa, akamtoka.


Me atzin jaˈlin, ma tzˈel kynikyˈa te Dios, ex ojtzqiˈnqiˈy tuˈn. ¿Tiquˈntz s‑okx kyqˈoˈn kyibˈa tjaqˈ kyxim xjal, a ntiˈ kynabˈl, ex ntiˈ kyajbˈin, noq tuˈn kyoka juntl majla tzeˈnku jun aqˈnil te jun majx? 	 Lakini sasa, kwa vile mnamjua Mungu, au tuseme mnajulikana na Mungu, mnawezaje tena kurudi kwa wale pepo maskini na dhaifu hata kutaka kuwatumikia tena?


Atzaj teˈ qsqix, kykyaqiljo kynejil pale ex jniˈ nejinel kye Judiy i bˈaj kyij bˈant, tuˈn tkubˈ bˈyet Jesús. 	 Kulipopambazuka, makuhani wakuu wote na wazee wa watu walifanya mashauri juu ya Yesu wapate kumwua.


Bˈettzin Jesús antza kyojile najbˈil ex kyojile tnam. Ayetzin xjal bˈaj xi kyiˈn kyyabˈ toj tbˈe Jesús, ex tzunxtaq nchi bˈaj kubˈsin kywutz te, tuˈn kyok tmikoˈn iˈchaqx oˈkxtaqjo ttxaˈn t‑xbˈalin, quˈn ayetziˈn i bˈaj ok mikonte bˈeˈx i bˈajel weˈ. 	 Kila mahali Yesu alipokwenda, vijijini, mijini, au mashambani, watu waliwaweka wagonjwa uwanjani, wakamsihi waguse walau pindo la vazi lake. Nao wote waliomgusa walipona.


Chi kawiljo kyjaluˈn: Ok kxel nqˈmaˈn kyeˈy, alkyeˈ xjal, a at nim at te, ok kxeˈl txqantl te te; atzin teˈ xjal, a nya nim at te, majxpe k‑elil qˈiyitjo chˈin netzˈ at te. 	 Naye akawajibu: Kila aliye na kitu atapewa na kuzidishiwa. Lakini yule asiye na kitu, hata kile alicho nacho kitachukuliwa.


Qalatziˈn te Crist, nya jun aqˈnil, qalaˈ Kˈwalbˈaj, ex jikyinxixjo tkawbˈil qibˈaj, a awo, tja Diosqo, qa ma japin quˈn, ex qa ma qe qkˈuˈj te jun majx tiˈjjo a nqo ayoˈn tiˈj toj kyaˈj, ex nqo yolin tiˈj tzaluˈn twutz txˈotxˈ. 	 Lakini Kristo ni mwaminifu kama Mwana mwenye mamlaka juu ya nyumba ya Mungu. Sisi ni nyumba yake kama tukizingatia uhodari wetu na uthabiti wetu katika kile tunachotumainia.


Ayetzin kyeˈ, o chi kyim kyeˈ tukˈa Crist, tej ttzaj tqˈoˈn akˈaj kychwinqila. Tuˈn ikyjo, o chi tzaqpaja tjaqˈ jniˈ nmaq kawbˈil ex tkyaqil xnaqˈtzbˈil kyuˈnxjal, a nya tzˈaqleqe. Qatzin qa ikyjo, ¿Titzin quˈntz tzunx nchi anqˈiˈn nyakuj jun nya nimil, ex nkubˈ kyniminjiˈy a kyxnaqˈtzbˈilxjal, a nya toj tumil nqˈumle, 	 Ninyi mmekufa pamoja na Kristo na kukombolewa kutoka nguvu za pepo watawala wa ulimwengu. Kwa nini, basi, kuishi tena kama vile mngekuwa wa ulimwengu huu? Ya nini kuwekewa masharti:


Quˈn qa ma chi el ttxˈeˈmin Dios aj Judiy, aye tqˈobˈku tqan lobˈj, ex ikyxjo kyeˈ, ¿Tin quˈniltz nlay chi el txˈemin kyeˈ, qa ma tzˈel kyiˈjliˈn? 	 Kwa maana, ikiwa Mungu hakuwahurumia Wayahudi ambao ni kama matawi ya asili, je, unadhani atakuhurumia wewe?


Tuˈnpetziˈn, ankye kxel kˈmonte jun tal kˈwal tzeˈnku lo, noq tuˈn tnimbˈil tiˈj nbˈiˈy, nyakuj ayiˈn kchin xel tkˈmoˈn. 	 Yeyote anayemkaribisha mtoto mmoja kama huyu kwa jina langu, ananikaribisha mimi.


Ex mix in xtaˈjiˈy Jerusalén qanil jun tumil kyeˈ txqantl, ayeˈ otaq chi ok te tsanjil Jesús. Qalaˈ liweyx in xiˈy toj txˈotxˈ te Arabia, ex tbˈajlinxiˈ ikyjo, in xiˈy toj tnam Damasco. 	 na bila kwenda kwanza Yerusalemu kwa wale waliopata kuwa mitume kabla yangu, nilikwenda kwanza Arabia, kisha nikarudi tena Damasko.


Exsin tuˈnpaj kˈwalbˈaj te Crist te qMan Dios, me iltaq tiˈj tuˈn tikyˈx tuˈn, tzeˈnku n‑ikyˈx quˈn, noq tuˈn tbˈant tnimitjo Tyol tMan. 	 Lakini, ingawa alikuwa Mwana wa Mungu, alijifunza kutii kwa njia ya mateso.


Tuˈn tqanil ikyjo, ayetzaj nimil te Antyokiy kubˈ kybˈisin tuˈn tjaw chmet tmojbˈil junjunkye, tzeˈnkux attaq kye, tuˈn t‑xi smet te Ttanim Dios najleqetaq toj Judey. 	 Wale wanafunzi waliamua kila mmoja kwa kadiri ya uwezo wake apeleke chochote ili kuwasaidia wale ndugu waliokuwa wanaishi Yudea.


A uˈj luˈn nyolin tiˈjjo Tbˈanil Tqanil Jesucrist, a Tkˈwal Dios. 	 Habari Njema ya Yesu Kristo, Mwana wa Mungu.


Tajtaq Pabl tuˈn tok lipe Timotey tiˈj, me nejtaq tuˈn tok tqitin techil tiˈj ttzˈumil, tuˈntzintla mina ja kyikyˈin aj Judiy a najleqetaq antza, exsintla tuˈn tkubˈ nimitjo a otaq tzˈibˈit toj Tuˈjil Tyol Dios. Kubˈ bˈinchin ikyjo tukˈa Timotey, quˈn kykyaqil bˈiltetaq qa antza jawe chˈiye tjaqˈ tkawbˈil Moisés, quˈn a tnana jun aj Judiy, me naˈmtaq tok techil, quˈn nya Judiytaqjo ttata. 	 Paulo alitaka Timotheo aandamane naye safarini, kwa hiyo alimtahiri. Alifanya hivyo kwa sababu Wayahudi wote walioishi sehemu hizo walijua kwamba baba yake Timotheo alikuwa Mgiriki.


Tuˈn ikyjo, qa at jun a qˈmante: Kˈuˈjlinxix weˈ Tata Dios wuˈn, qa chiˈ; exsin n‑el tikyˈin txqantl, jun sbˈul xjal teˈ. Quˈn qa mi nyekˈin tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj kyiˈj txqantl, ¿Tzeˈntzin ttentz tuˈn tok tkˈuˈjlin Dios, a nya qˈanchaˈl? 	 Mtu akisema kwamba anampenda Mungu, hali anamchukia ndugu yake, huyo ni mwongo. Maana mtu asiyempenda ndugu yake ambaye anamwona, hawezi kumpenda Mungu ambaye hamwoni.


Atzin te Jesús, bˈeˈx tzaj chyoˈn juntl majl tanmin, ex bˈeˈx tzaj laqˈe ttzi jul, a jaˈ tokxitaq kyimnin, jpuˈntaq tukˈa jun ma tij abˈj. 	 Basi, Yesu akiwa amehuzunika tena moyoni, akafika kaburini. Kaburi lenyewe lilikuwa pango, na lilikuwa limefunikwa kwa jiwe.


Antza, i xiˈ toj bark tuˈn kykanin tzma Antyokiy, jaˈ otaq chex oqxenine toj tqˈobˈ Dios, a nkˈuˈjlintaq kyiˈj, ex tojjo aqˈuntl, a otaq japin bˈaj kyuˈn. 	 Kutoka huko walisafiri kwa meli wakarudi Antiokia ambako hapo awali walikuwa wamewekwa chini ya ulinzi wa neema ya Mungu kwa ajili ya kazi ambayo sasa walikuwa wameitimiza.


Kyojjo qˈij anetziˈn, iteˈ itzikybˈaj kchi bˈaj xel kykˈayin kyitzˈin kye kawil, tuˈn kybˈaj kubˈ bˈyoˈn; ex iteˈ manbˈaj kchi bˈaj kxel kykˈayin kykˈwal, ex ikyqexl kˈwalbˈajjo, kchi bˈaj xel kykˈayin kytata, tuˈn kybˈaj kubˈ bˈyoˈn. 	 Ndugu atamsaliti ndugu yake auawe; baba atamsaliti mwanae; watoto watawashambulia wazazi wao na kuwaua.


Tuˈnpetziˈn, kˈwel nqˈoˈn twiˈ watbˈil tuˈn jun yabˈil kujxix wen. Ex qa mi s‑ajtz tiˈj kyanmin ayeˈ lipcheqek tiˈj, ayeˈ nchi kyˈaˈjin tukˈa, ktzajil nsmaˈn nim kyixkˈoj kyibˈaj, ex majxpe kchi kˈwel nbˈyoˈn te jun majx. Ikytzin k‑elile kynikyˈjo tkyaqil Ttanim Dios, qa ayin weˈ ojtzqilte tkyaqil t‑xilin kynabˈl ex kyanminxjal, ex ayiˈn chin xel qˈoˈnte t‑xeljo kyaqˈnbˈiˈn, a tzeˈnkuxjo nbˈant kyuˈn. 	 Sikiliza! Sasa namtupa kitandani ambapo yeye pamoja na wote waliofanya uzinzi naye watapatwa na mateso makali. Naam, nitafanya hivyo, kama wasipotubu matendo yao mabaya waliyotenda naye.


Quˈn otaq nqˈmay te Tito, tej naˈmxtaq txiˈ kyukˈiy, qa tbˈanil xjalqetaqa. Ex twutzx nya noq ẍin ela toj ntxˈixewa tiˈjjo nqˈmay kyiˈja. Qalaˈ, tzeˈnkuxjo nqˈmaˈy kyeˈy, twutzxix s‑ele teˈ, ex tkyaqiljo xi nqˈmaˈn kyiˈja te Tito, ex twutzxix s‑ele. 	 Mimi nimewasifu sana mbele yake, na katika jambo hilo sikudanganyika. Tumewaambieni ukweli daima, na kule kuwasifia ninyi mbele ya Tito kumekuwa jambo la ukweli mtupu.


Ex tkyaqil txˈotxˈ toj ttxuyil aˈ bˈeˈx i xi mulqˈaj, ex jniˈ wutz, bˈeˈx i bˈajel naj. 	 Visiwa vyote vikatoweka, nayo milima haikuonekena tena.


quˈn tej t‑xi qqˈmaˈn tqanil kolbˈil kyeˈy, nya noq toj qnabˈla quˈnx qibˈxa, qalaˈ tuˈn tipin Xewbˈaj Xjan. Qˈuqlexix qkˈuˈja tiˈj, qa twutzxixjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil, ex bˈiˈn qchwinqila kyuˈn, tzeˈn xqo bˈetiˈy kyxola, noq tuˈn kyel wena twutz Dios. 	 maana wakati tulipowahubirieni ile Habari Njema haikuwa kwa maneno tu, bali pia kwa nguvu na kwa Roho Mtakatifu, tukiwa na hakika kwamba ujumbe huo ulikuwa wa kweli. Mnajua jinsi tulivyoishi pamoja nanyi; tuliishi kwa manufaa yenu.


Qˈonka tilil tuˈn toka tzeˈnku jun aqˈnil tbˈanil twutz qMan Dios, tuˈntzin ntiˈ tuˈn ttzaj txˈixwiˈy tiˈjjo taqˈnbˈiˈn. Qalaˈ, yekˈimjiy Tyol tzeˈnkux tten. 	 Jitahidi kupata kibali kamili mbele ya Mungu kama mfanyakazi ambaye haoni haya juu ya kazi yake, na ambaye hufundisha sawa ule ujumbe wa kweli.


Bˈeˈx i jaw kaˈylaj kyej ttata kˈwal tuˈn ikyjo, me bˈeˈx xi qˈmaˈn kye tuˈn Jesús, tuˈn mix alqeye, tuˈn t‑xi kyqˈmaˈne tkyaqilxjo otaq bˈaj. 	 Wazazi wake walishangaa, lakini Yesu akawaamuru wasimwambie mtu yeyote hayo yaliyotendeka.


Anteˈ Juan luˈn a kubˈ ttzˈibˈin Isaías, a yolil Tyol Dios ojtxe, tej tqˈmante kyjaluˈn: Ex bˈijte tqˈajqˈojil twiˈ jun aˈla kujxix wen tojjo tzqij txˈotxˈ, jaˈ ntiˈye kynajbˈilxjal toj. Chiˈ kyjaluˈn: Kybˈinchima kyibˈa twutzjo tAjaw Tkyaqil. Kyqˈonx kyanmiˈn te, quˈn chˈix tul tzaluˈn twutz txˈotxˈ. 	 Huyu Yohane ndiye yule ambaye nabii Isaya alinena juu yake aliposema: "Sauti ya mtu imesikika jangwani: Mtayarishieni Bwana njia yake, nyoosheni vijia vyake."


Ex nya noq oˈkx teˈ, qalaˈ at jun tij xaq, a jun tijx t‑xe tkuˈx qxol. Tuˈnpetziˈn, mix tuˈn kyajku kyeˈ, a iteˈ tzaluˈn tuˈn kyikyˈx tzachiˈn, nlay chi ikyˈx. Ex nlay bˈant tuˈn kyikyˈtzjo a iteˈ tzachiˈn tzaluˈn. 	 Licha ya hayo, kati yetu na ninyi kumewekwa shimo kubwa, ili wanaotaka kuja kwenu kutoka huku wasiweze, wala wanaotaka kutoka kwenu kuja kwetu wasiweze.


Nya ate Juan spikyˈin, noq ul chikyˈbˈil teˈ tqanil. 	 Yeye hakuwa huo mwanga, ila alikuja tu kuwaambia watu juu ya huo mwanga.


ex ikyx bˈajjo kyiˈjjo txqantl. Ex bˈeˈx kyimljo qya. 	 Wote saba walikufa bila kuacha mtoto. Mwishowe yule mama mjane naye akafa.


Kykyaqiljo Judiy a iteˈtaq antza, xi kymujtzˈin qa twutzxjo a otaq bˈaj qˈmet. 	 Nao Wayahudi waliunga mkono mashtaka hayo wakisema kwamba hayo yote yalikuwa kweli.


Kyˈiwlinqexix kyeˈ, qa ma chi xoˈnxjal yol kyiˈja, ex qa ma tzikyˈx yajbˈil kyuˈn, ex tkyaqil nya bˈaˈn, a kjawil bˈant kyuˈnxjal kyiˈja, noq tuˈn npaja. 	 "Heri yenu ninyi watu wakiwatukana, wakiwadhulumu na kuwasingizia kila aina ya uovu kwa ajili yangu.


Ikyˈimiljiy tkyaqil kyyolxjal nya tumil, ex jniˈ kylaˈjxjal, a nya bˈaˈn. Qalaˈ qˈonka tilil, tuˈn tajbˈin te Dios. 	 Lakini achana na hadithi zile zisizo za kidini na ambazo hazina maana. Jizoeshe kuishi maisha ya uchaji wa Mungu.


Me kykaˈyinktziˈn, qa at juntl s‑ul qˈmal juntl tqanil kolbˈil, a mikyxi tzeˈnku o bˈaj qqˈmaˈn, kˈwel tzˈaq tjaqˈ tqanbˈil Dios te jun majx, expe qa ayinku weˈ, mo qa jun angelj nyakuj tzaj toj kyaˈj. 	 Lakini, hata kama mmoja wetu au malaika kutoka mbinguni, atawahubirieni Habari Njema tofauti na ile tuliyowahubirieni sisi, basi huyo na alaaniwe!


Atzin jaˈlin, iteˈxjal tzaluˈn, ayeˈ o chi ten qukˈa tkyaqil qˈij; 	 Kwa hiyo, ni lazima mtu mwingine ajiunge nasi kama shahidi wa ufufuo wake Bwana Yesu.


Tkyimlinxitzin Jesús, jaw anqˈin juntl majl, ex xi tyekˈin tibˈ, ex ten kyukˈa toj kaˈwnaq qˈij, tuˈntzin tel kynikyˈ qa twutzxix itzˈtaq; ex yolin kyukˈa tiˈjjo Tkawbˈil qMan Dios. 	 Kwa muda wa siku arobaini baada ya kifo chake aliwatokea mara nyingi kwa namna ambazo zilithibitisha kabisa kwamba alikuwa hai. Walimwona, naye aliongea nao juu ya ufalme wa Mungu.


Quˈn ikytziˈn tzeˈnkuj bˈaj kyojjo qˈij te Noé, ex ikytzin kbˈajiljo, aj wula, ayiˈn Tkˈwal Ichin. 	 Kwa maana kama ilivyokuwa nyakati za Noa, ndivyo itakavyokuwa kuja kwake Mwana wa Mtu.


Aj Judiyqiˈn weˈ. Antza ẍin itzˈjiˈy toj tnam Tarso te txˈotxˈ Cilicia. Me antza ẍin jaw chˈiyiˈy tzaluˈn toj Jerusalén, ex ma chin xnaqˈtzajtza tuˈn Gamaliel, tzeˈnkuxixjo ntqˈmaˈn kykawbˈil ojtxe qxjalil. Kukx o tzˈok tililjo wuˈn, tuˈn wajbˈin te qMan Dios tukˈa tkyaqil wanmiˈn, tzeˈnkuxjo n‑oke kyeˈ kyuˈn, te qˈij jaˈlin. 	 "Mimi ni Myahudi, mzaliwa wa Tarso katika Kilikia. Lakini nililelewa papa hapa mjini Yerusalemu chini ya mkufunzi Gamalieli. Nilifundishwa kufuata kwa uthabiti Sheria ya wazee wetu. Nilijitolea kwa moyo wote kwa Mungu kama ninyi wenyewe mlivyo hivi leo.


Ikytzin kye nya Judiyqe, a o chi nimin, ex o txi qtzˈibˈin kye, tzeˈn qe qxim: Tuˈn mina t‑xi kychyoˈn kychibˈjiljo aluˈmj, a nchi kubˈ bˈyet te chojbˈil il kywutz txqantl kydiosxjal; ex tuˈn mina t‑xi kychyoˈn kychibˈjiljo aluˈmj, a njaw kyjtzˈoˈn kyibˈ; ex tuˈn mina chi tzqˈajsin tiˈjjo chikyˈ te kychiˈ, ex nya wen tuˈn kykubˈ kẍe kyukˈa junxil qya, qa nya a kyxuˈjil, quˈn tkyaqiljo lo, manyor tzˈilxix toj kywutz kykyaqil Judiy. 	 Kuhusu wale watu wa mataifa mengine ambao wamekuwa waumini, tumekwisha wapelekea barua tukiwaambia mambo tuliyoamua: wasile chochote kilichotambikiwa miungu ya uongo, wasinywe damu, wasile nyama ya mnyama aliyenyongwa, na wajiepushe na uasherati."


Atzaj teˈ qqoqix, tuˈn otaq kybˈinte, ex otaq tzˈok kykaˈyiˈn xjal jniˈ otaq bˈant tuˈn Jesús, kykyaqilx xjal attaq yabˈ kyja ex noq tiˈchaqku kyyabˈil, i bˈaj xi kyiˈn tkˈatz Jesús, tuˈn kybˈaj kubˈtaq tqˈanin. I kubˈ tqˈoˈn tqˈobˈ tibˈajile junjun, ex bˈeˈx i qˈanit. 	 Jua lilipokuwa linatua, wote waliokuwa na wagonjwa wao mbalimbali waliwaleta kwake; naye akaweka mikono yake juu ya kila mmoja wao, akawaponya wote.


Mi s‑ul Jesús tzeˈnku jun angel tuˈn kyklet angel, qalaˈ ma tzul tzeˈnku jun xjal aj Judiy, a tzajnin tyajil tiˈj Abraham, tuˈn kyklet kykyaqil xjal tuˈn. 	 Maana ni wazi kwamba yeye hakuja kwa ajili ya kuwasaidia malaika, bali kama yasemavyo Maandiko; "Anawasaidia wazawa wa Abrahamu."


Me atzin jaˈlin, mina chi tzaj xobˈa, quˈn ma tzˈok tyekˈin jun t‑angel Dios tibˈ weˈy qnikyˈin, a saj chqˈoˈn tuˈn Dios, a at wokliˈn te, ex nchin ajbˈiˈn te. 	 Lakini sasa ninawaombeni muwe na moyo; hakuna hata mmoja wenu atakayepoteza maisha yake; meli tu ndiyo itakayopotea.


Ntiˈx jun te tiˈ mina tzˈel tqanil, qalaˈ ikytzin ilx tiˈj tuˈn tkubˈ chikyˈbˈit. Ikytzin te Diosjo Tyol; te tnejil, mina n‑eltaq kynikyˈa te. Me atzin jaˈlin, loqiˈn nchin xnaqˈtzin kyiˈja, tuˈn tel txˈole toj kynabˈla tzeˈnku tqan tzaj. Tuˈntzin ikyjo, ntiˈx jun tiˈ aku bˈant tuˈn tewit. 	 Basi, kila kilichofichwa kitafichuliwa, na kila kilichofunikwa kitafunuliwa.


Nimx n‑ajbˈine atzˈin te aqˈbˈil ttxutxjil qchiˈ. Me tzˈelit naj tpitzˈmejil, ntiˈ aku tzˈajbˈine qe. Tzˈelit tnaj tpitzˈmejil, ikyxjo tzeˈnku jun xjal tzˈel naj twenil kywutzx xjal ex twutz Dios. Tuˈnpetzintzjo, tentzin kywenila kykyaqilxa, tuˈntzin tten tzaljbˈil kyxola. 	 Chumvi ni nzuri, lakini ikipoteza ladha yake, itakolezwa na nini? Muwe na chumvi ndani yenu na kudumisha amani kati yenu."


Tojxi junxil qˈij i meltzˈaj twiˈ wutz. Atzaj teˈ kykuˈtzku, nimx xjal i bˈajetz kˈlulte Jesús. 	 Kesho yake walipokuwa wakishuka kutoka kule mlimani, kundi kubwa la watu lilikutana na Yesu.


Exla qa ntiˈ til jyet kyuˈn, tuˈn tkubˈ bˈyet Jesús, xi kyqanin te Pilat tuˈn tkubˈ bˈyoˈn. 	 Ingawa hawakumpata na hatia inayostahili auawe, walimwomba Pilato amhukumu auawe.


¡Kaˈyinxa! Chˈix tuˈn wula juntl majl, chi Jesús. Kyˈiwlinqexixjo a nkubˈ kynimin Tyol Dios, a kyij tzˈibˈin tojjo uˈj lo, a il tiˈj tuˈn tjapin bˈaj. 	 "Sikiliza! Naja upesi. Heri yake anayeyazingatia maneno ya unabii yaliyo katika kitabu hiki."


Atzaj teˈ kykanin, bˈeˈx kubˈ kykchoˈn kyqˈaqˈ nkyˈaj peˈn, exsin i ok txoletz tiˈj. Ex majx te Pegr tokxtaq kyxol. 	 Moto ulikuwa umewashwa katikati ya ua, nao wakawa wameketi pamoja Petro akiwa miongoni mwao.


Ex ikyxjo qa at jun qya nimil, me nya nimil tchmil, me qa tajjo ichin tuˈn tnajan tukˈa, ex mi kubˈ tpaˈn tibˈ. 	 Na, kama mwanamke Mkristo anaye mume asiyeamini, na huyo mwanamume akakubali kuendelea kuishi naye, basi, asimpe talaka mumewe.


Kykyaqilx nchi ayontaq jniˈ or kxel mal Pabl, tuˈn ttxˈaˈbˈin kan, mo jniˈ ortaq tuˈn tkyim. Nimku kubˈ kyayoˈn, me atzaj teˈ tel kynikyˈ te, qa ntiˈ otaq bˈajte, bˈeˈxsin ja kymeltzˈin kynabˈltz, exsin ok tentz qˈmalte qa jun diostaq te Pabl. 	 Wale watu walikuwa wakitazamia kwamba angevimba au hapohapo angeanguka chini na kufa. Baada ya kungojea kwa muda mrefu bila kuona kwamba Paulo amepatwa na jambo lolote lisilo la kawaida, walibadilisha fikira zao juu yake, wakasema kuwa ni mungu.


Me qa at jun kyeˈ tkyˈeˈ tuˈn tkubˈ tbˈinchiˈn lo, noq tuˈn tnimsin tibˈ, ntiˈ tajbˈin ikyjo, ex ax nkubˈ sbˈunte tibˈ. 	 Mtu akijiona kuwa ni kitu, na kumbe si kitu, huyo anajidanganya mwenyewe.


mix kubˈe qniminjiˈy kyyol, quˈn qajtaqa tuˈn kukx tten Tbˈanil Tqanil kyukˈiy tzˈaqlexix, ex ntiˈ chˈintl tuˈn tok tzˈaqsit. 	 Hatukukubaliana nao hata kidogo ili ukweli wa Habari Njema ubaki nanyi daima.


Xitzin tqˈmaˈn Jesús kye kynejil pale, kye xqˈuqil tnejil ja te naˈbˈl Dios, ex kye nejinel kyexjal; aye xjal lo, a ayetaqtziˈn otaq chi ul tzyulte Jesús. Chiˈ kyjaluˈn: ¿Tiquˈnil ma chi ula tzyul weˈy, qˈimila kykxbˈila ex kytzeˈy, nyakuj iky ma chin ele wejiˈy te kyeˈy tzeˈnku jun ileqˈ? 	 Kisha Yesu akawaambia makuhani wakuu, wakubwa wa walinzi wa Hekalu na wazee waliokuja kumkamata: "Je, mmekuja na mapanga na marungu kunikamata kana kwamba mimi ni mnyang'anyi?


Me ayetzin kyeˈ, a ktzajil qˈoˈn kyoklin tuˈn kyjatz itzˈje juntl majl toj tkabˈ chwinqil te toj kyaˈj, nlay chi jaw mejel kyeˈ, exla qa ichin exla qa qyaqe, 	 lakini wale ambao Mungu atawawezesha kushiriki ule wakati wa ufufuo, hawataoa wala kuolewa.


Me nya aku te Jesús kuˈx qˈoˈn kyexjal toj aˈ, qalaˈ awo keˈ, a t‑xnaqˈtzbˈin. 	 (Lakini ukweli ni kwamba Yesu hakuwa anabatiza ila wanafunzi wake.)


Ex atzin tnejilxix qpale at tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qiˈj, quˈn ojtzqiˈn tuˈn tkyaqiljo n‑ikyˈx qiˈj, quˈn ok te xjal tzeˈnku qe. Tuˈntziˈn, ikyˈx tkyaqil tuˈn, tzeˈnku qe, ex ok yekin tuˈn tajaw il tuˈn tkubˈtaq tzˈaq toj il, me mix kubˈe tiˈj. 	 Huyu Kuhani Mkuu wetu si mmoja ambaye hawezi kutuunga mkono katika unyonge wetu, ila ni Kuhani Mkuu ambaye alijaribiwa kama sisi kwa kila namna lakini hakutenda dhambi.


Atzaj teˈ qsqix, nim labˈil jaw kyxol xoˈl qˈaqˈ, quˈn mix ele kynikyˈ tiˈjjo otaq tzikyˈx tiˈj Pegr. 	 Kulipokucha, ulitokea wasiwasi mkubwa kati ya wale askari kuhusu yaliyokuwa yamempata Petro.


Ex ok chin jawil nimsiˈn tuˈn, quˈn kxel tkˈmoˈn tkyaqiljo at weˈy toj kyaˈj, ex atzin ok kˈwel tchikyˈbˈiˈn kyeˈy. 	 Yeye atanitukuza mimi kwa kuwa atawaambieni yale atakayopata kutoka kwangu.


Jotqexjo jniˈ xjal, a nya wenqe kywutz txqantl, junx kyukˈaˈ ayeˈ nchi peyin pwaq tuˈn tajbˈin kye aj Rom, i xi laqˈe bˈil teˈ Tyol Jesús. 	 Siku moja, watoza ushuru na wahalifu wengi walikwenda kumsikiliza Yesu.


Bˈeˈx aj kykˈleˈn, ex i kubˈ tnimin. Bˈeˈx xiˈ kyukˈa tzma Nazaret, quˈn antza najleqetaq, ex atziˈn tnana nbˈisintaq tjunalx toj tanmin tiˈjjo ikyjo. 	 Basi, akarudi pamoja nao hadi Nazareti, akawa anawatii. Mama yake akaweka mambo hayo yote moyoni mwake.


Quˈn aj kykaniˈn qˈmal Tyol Dios toj jun najbˈil, kˈaˈ chi kyija toj jun ja, ajxi kyikyˈa toj juntl najbˈil. 	 Tena aliwaambia, "Popote mtakapokaribishwa nyumbani, kaeni humo mpaka mtakapoondoka mahali hapo.


Ex axjo Xewbˈaj Xjan n‑onin qiˈj, tzeˈn tten tuˈn qnaˈn Dios, quˈn mi n‑el qnikyˈ teˈ taj. Me atzin Xewbˈaj Xjan nkubˈsin twutz qiˈj twutz qMan Dios tukˈa tqˈajqˈojil twiˈ, a nlay bˈant qyolinte. 	 Hali kadhalika, naye Roho anatusaidia katika udhaifu wetu. Maana hatujui inavyotupasa kuomba; lakini Roho mwenyewe anatuombea kwa Mungu kwa mlio wa huzuni usioelezeka.


Ikytzin oke kyuˈn, tuˈn tjaw tiljxjal. Ex ayeˈ nim kyoklin, junx kyukˈa xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil i xi tˈilpaj tzyulte Esteban. Tej ttzyet kyuˈn, bˈeˈx xi kyiˈn twutz Sanedrín, 	 Kwa namna hiyo, waliwachochea watu, wazee na walimu wa Sheria. Basi, wakamjia Stefano, wakamkamata na kumleta mbele ya Baraza kuu.


Tqˈma Festo, tuˈn ttzaj qˈiˈn Pabl, ex tqˈma kyjaluˈn: Noq samiy Agripa, ay nmaq kawil, ex kykyaqila xjal a loqiˈy chˈuqleqe tzaluˈn qukˈiy; lu tej xjal lo. Kykyaqilx Judiy nchi qanin tiˈj, i pon qˈmalte weˈy tzma Jerusalén, ex loqe ma chi ul tzaluˈn toj Cesarea qanilte weˈy, tuˈn tkubˈ bˈyet. Tzunx njaw kyẍchˈiˈn wen, ex mina nchi kubˈ qenx. 	 Kisha akasema, "Mfalme Agripa na wote mlioko hapa pamoja nasi! Hapa mbele yenu yuko mtu ambaye jumuiya yote ya Wayahudi hapa na kule Yerusalemu walinilalamikia wakipiga kelele kwamba hastahili kuishi tena.


Aku qAjaw Jesucrist ex qMan Dios o tzˈok kˈuˈjlinqe, ex o tzaj tqˈoˈn jun qˈuqbˈil qkˈuˈj te jun majx. Ex tuˈn ikyjo, tzaj tqˈoˈn jun tbˈanil tumil tuˈn kyayoˈn tiˈjjo a at toj kyaˈj, noq tuˈn t‑xtalbˈil. Axit qAjaw ex qMan Dios nimsin te kyanmiˈn ex tuˈn kyweˈxixa kujxix, tuˈntzin kyyoliˈn ex tuˈn kybˈinchintejiˈy wenxix toj tkyaqil. 	 Tunamwomba Bwana wetu Yesu Kristo mwenyewe na Mungu Baba yetu ambaye alitupenda, na kwa neema yake akatujalia faraja ya milele na tumaini jema,


¿Tzeˈntzin k‑okiltz wuˈn? Nyala tzeˈntz; qa ma chin naˈn Dios toj wanmiˈn, me il tiˈj tuˈn tel nnikyˈa te titziˈn nxi nqaniˈn; ex qa ma chin bˈitziˈn tukˈa wanmiˈn, ex il tiˈj tuˈn tel nnikyˈa te titziˈn nxi nbˈitziˈn. 	 Nifanye nini, basi? Nitasali kwa roho yangu, nitasali pia kwa akili yangu; nitaimba kwa roho yangu, nitaimba pia kwa akili yangu.


Quˈn ante ojtxe kawbˈil nyala teˈ toklin twutzjo akˈaj. Quˈn ante ojtxe kawbˈil il tiˈj tuˈn tbˈaj, me ante akˈaj, ok kyjel teˈ te jun majx. 	 Sasa utukufu mkuu zaidi umechukua nafasi ya ule utukufu uliokuja hapo awali, ambao fahari yake imekwisha toweka.


Tej tbˈiˈnte Jesús ikyjo, bˈeˈx o okxa toj jun bark toj ewajil, tuˈn qkaniˈn toj jun najbˈil ja ntiˈyetaq xjal. Me bˈeˈx kybˈin texjal tojile junjun tnam, ex bˈeˈx bˈaj xi lipe qiˈja tuˈn kyqan, quˈn kyajtaq tuˈn kynej qwutza. 	 Yesu alipopata habari hiyo, aliondoka mahali pale kwa mashua, akaenda mahali pa faragha peke yake. Lakini watu walipata habari, wakamfuata kwa miguu toka mijini.


Tuˈnpetziˈn, ax Dios kxel tzaqpinkye tuˈn kykubˈ sbˈuˈn, ex tuˈn t‑xi kynimin a yol nya twutzx, 	 Ndiyo maana Mungu amewaweka chini ya nguvu ya upotovu, wauamini uongo.


Noq kloˈnqotaqla qkyaqilxa, tej qbˈintiˈy qa Maltataq tbˈi chˈin txˈotxˈ, a tkuˈxtaq toj aˈ. 	 Tulipokwisha fika salama kwenye nchi kavu, tuligundua kwamba kile kisiwa kinaitwa Malta.


Ilaˈku maj in bˈeta najchaq, ex n‑elje wiˈja tuˈn nxiˈy tuˈn aˈ, ex n‑elje wiˈja kyuˈn ileqˈ, kyuˈn nxjalila aj Judiy, ex kyuˈn nya Judiyqe. N‑elje wiˈja kyoj tnam ex toj kˈul, ex toj ttxuyil aˈ, ex kyxoljo nimil xmiletzˈqe. 	 Kila mara safarini nimekabiliwa na hatari za mafuriko ya mito, na hatari za wanyama; hatari kutoka kwa wananchi wenzangu na kutoka kwa watu wa mataifa mengine; hatari za mjini, hatari za porini, hatari za baharini, hatari kutoka kwa ndugu wa uongo


Ayetzin xjaljo luˈn, oˈkx kyajjo tuˈn kyyasin, ex tuˈn nkubˈ kypaˈn Ttanim Dios. Quˈn oˈkx nxi kyqˈoˈn ambˈil te kyajbˈil; ex tuˈn ikyjo, ntiˈ Xewbˈaj Xjan toj kyanmin. 	 Hao ndio watu wanaosababisha mafarakano, watu wanaotawaliwa na tamaa zao za kidunia, watu wasio na Roho wa Mungu.


Ex attaq tkawbˈil tzeˈnku te tkabˈ txuk, ex kubˈ tbˈinchin tkyaqil toj tbˈi. Ex kubˈ tbˈinchin tuˈn nim tipin, tuˈn kykˈulin tkyaqilxjal twutz txˈotxˈ teˈ a tkabˈ txuk, a otaq qˈanjjo tkyˈixlbˈin te kyimin. 	 Alikuwa na mamlaka kamili kutoka kwa yule mnyama wa kwanza, na akautumia uwezo huo mbele ya huyo mnyama. Akailazimisha dunia yote na wote waliomo humo kumwabudu huyo mnyama wa kwanza ambaye alikuwa na jeraha la kifo lililokuwa limepona.


Ikytziˈn, tkyaqil a ma tzaj tyekˈin Dios jun tumil, bˈaˈn tuˈn kyyolin toj kˈulbˈil, me junjun maj te junjun, tuˈntzin tkyaqilx tuˈn t‑xnaqˈtzajtz, ex tuˈn tnimsit kykˈuˈj toj kynimbˈil. 	 Maana nyote mwaweza kutangaza ujumbe wa Mungu, mmoja baada ya mwingine, ili nyote mpate kujifunza na kutiwa moyo.


Qa iltaq tiˈj tuˈn t‑xi qˈoˈn Jesús, a Tkˈwal Ichin, toj kyqˈobˈ bˈinchil il, ex tuˈn tjaw pejkˈin twutz tcruz; me toj toxin qˈij, iltaq tiˈj tuˈn tjatz anqˈin juntl majl. 	 Ni lazima Mwana wa Mtu atolewe kwa watu waovu, nao watamsulubisha, na siku ya tatu atafufuka."


Xi ttzaqˈwin Pegr: ¡Mina wAjaw! Mix jun majx o chin chyoˈn weˈ tiˈjjo chibˈj, a mi ntziyajtz tuˈn tchyoˈljtz qxola, quˈn ikytzin ntqˈmaˈn kawbˈil te Tuˈjil Tyol Dios. 	 Petro akajibu, "La, Bwana; mimi sijaonja kamwe chochote ambacho ni najisi au kichafu."


Me metzin weˈ kxel nqˈmaˈn kyeˈy, ankyeˈ qa ma txi tkaˈyin jun qya, ex qa ma pon tkˈuˈj tiˈj, ma bˈinchin aj pajil tukˈa toj tanmin twutz Dios. 	 Lakini mimi nawaambieni, atakayemtazama mwanamke kwa kumtamani, amekwisha zini naye moyoni mwake.


Awotzinqe, a o qo etz toj kyimin, ex ma qo kanin toj jun akˈaj chwinqil, ma tzˈel qnikyˈ te, tuˈn tkˈuˈjbˈil qkˈuˈj kyiˈj txqantl nimil. Ankye ntiˈ tkˈuˈjbˈil tkˈuˈj kyiˈj txqantl, naˈm tkanin tojjo akˈaj chwinqil, ex axsi taˈye toj kyimin. 	 Sisi tunajua kwamba tumekwisha pita kutoka katika kifo na kuingia katika uzima kwa sababu tunawapenda ndugu zetu. Mtu asiye na upendo hubaki katika kifo.


Tzajtzin ttzaqˈwin teˈ juntl aj il te tukˈa kyjaluˈn: ¿Ma ntiˈxsin chˈin tchewil Dios ntzaj tiˈja? ¿Ma minatzin nkubˈ tnabˈlin, qa ikyx kawbˈiljo ma kubˈ qˈoˈn tey, tzeˈnkuˈ te xjal lo? 	 Lakini yule mhalifu mwingine akamkemea mwenzake akisema: "Wewe humwogopi Mungu hata kidogo? Wewe umepata adhabu hiyohiyo.


Nya wenjo luˈn, quˈn bˈalaqa nlay bˈant tikyˈjo qkˈaẍjil. Bˈapetla teˈ, qalaˈ bˈala majxjo ja te naˈbˈlte qdios, a Artemisa, okla knajsitiljo tbˈanil yolbˈilte, ex tuˈntzintzjo, bˈeˈxla k‑elil iˈjlin nim toklin qdios anetziˈn, a kˈuˈjlinxix tzaluˈn toj Asia ex toj tkyaqil twutz txˈotxˈ. 	 Hivyo iko hatari kwamba biashara yetu itakuwa na jina baya. Si hivyo tu, bali pia jambo hilo linaweza kuifanya nyumba ya mungu Artemi kuwa si kitu cha maana. Hatimaye sifa zake huyo ambaye Asia na dunia yote inamwabudu, zitakwisha."


Me ate Dios ntzaj qˈonte tqan awal, tzeˈnkuxjo taj, ex teyile junjun wiq ijaj noqx alkye kaˈyin. 	 Mungu huipa hiyo mbegu mwili anaoutaka mwenyewe; kila mbegu hupata mwili wake wa pekee.


Me atzin tej kuˈxin qˈa, itzˈ teˈ te t‑xi qˈiˈn. Tuˈntzintzjo, qexix kykˈuˈjjo nimil. 	 Wale watu walimchukua yule kijana nyumbani akiwa mzima kabisa, wakapata kitulizo kikubwa.


Atzin jaˈlin, kxel ntzaqˈwinjiˈy kyxjelbˈitza, a saj kytzˈibˈiˈn weˈy: Tnejil, nkyqˈmaˈn qa bˈantla tuˈn mi jyone ichin t‑xuˈjil. 	 Yahusu sasa mambo yale mliyoandika: naam, ni vizuri kama mtu haoi;


ex tuˈn tqˈmetjo tqˈijil kolbˈil tuˈn t‑xtalbˈil tAjaw Tkyaqil. 	 na kutangaza mwaka wa neema ya Bwana."


Me mina, chi kˈwal. Me jun paqx tja tmeltzˈin tnabˈl, ex bˈeˈx xiˈl aqˈnil. 	 Yule kijana akamwambia, Sitaki! Lakini baadaye akabadili nia, akaenda kufanya kazi.


Twutzx at qeˈ qoklin, tzeˈnku jun xol qˈaqˈ at toklin tiˈj twiˈ tkˈuˈj; ex tzeˈnku jun kjol, aj tbˈaj aqˈnin; ex tzeˈnku jun kyikˈlel, at toklin tuˈn tkˈwaˈn chˈin tal timiẍ aluˈmj. 	 Je, mwanajeshi gani anayelipia utumishi wake jeshini? Mkulima gani asiyekula matunda ya shamba lake la mizabibu? Mchungaji gani asiyekunywa maziwa ya mifugo yake?


Me metzin weˈ nxi nqˈmanjiˈy a twutzxix, me mi nxi kynimiˈn. 	 Mimi nasema ukweli, na ndiyo maana ninyi hamniamini.


Atziˈn ijaj, a xpon chitj toj bˈe, antza nyoline teˈ kyiˈjjo xjal, a nchi bˈin tiˈj Tyol qMan Dios, me liwey n‑ul kanin tajaw il najsilte toj kyanmin, tuˈntzintla mina txi kynimin, ex mina chi klet. 	 Zile zilizoanguka njiani zinaonyesha watu wale wanaosikia lile neno, halafu Ibilisi akaja na kuliondoa mioyoni mwao wasije wakaamini na hivyo wakaokoka.


Xitzin tqˈmaˈn kye kykyaqilx: Ankye jun taj tuˈn tok te nxnaqˈtzbˈiˈn, il tiˈj tuˈn tel tiˈn toj tkˈuˈj tkyaqil tajbˈil, ex tuˈn t‑xi tqˈoˈn tibˈ tuˈn t‑xi lipe wiˈja tkyaqil qˈij, exla qa ma kyim twutz cruz. 	 Kisha akawaambia watu wote, "Mtu yeyote akitaka kuwa mfuasi wangu, ni lazima ajikane nafsi yake, auchukue msalaba wake kila siku, anifuate.


Ante Mariy tzaj tiˈn jun tkˈwel qˈanbˈil, nardo tbˈi, a jun wiq jupsbˈil tbˈanilxix wen ex wiyilxix. Ex kubˈ tqˈoˈn tkyaqil kyibˈajjo tqan Jesús, ex jun paqx ok tzqijsin tukˈa tsmal twiˈ. Ex tkyaqil toj ja kubˈ juptzˈaj tuˈn tbˈanil tkˈokˈjil. 	 Basi, Maria alichukua chupa ya marashi ya nardo safi ya thamani kubwa, akampaka Yesu miguu na kuipangusa kwa nywele zake. Nyumba yote ikajaa harufu ya marashi.


Ayin weˈ tqan uv; ayetzin kye tqˈobˈ. Ankye te mujlek wiˈja, ex mujleqinka tukˈa, nimxpen teˈ twutz n‑el. Quˈn ntiˈx kye aku bˈant kyuˈn kyjunalxa. 	 "Mimi ni mzabibu, nanyi ni matawi yake. Akaaye ndani yangu, nami ndani yake, huyo atazaa matunda mengi, maana bila mimi hamwezi kufanya chochote.


Ex nyolintaq tukˈa jun tqˈajqˈojil twiˈ kuj, ex chiˈ kyjaluˈn: Chi xobˈa te Dios, ex kynimsinksa tbˈi, quˈn ma kanin tqˈijil, tuˈn kyok tkyaqilxjal toj paˈbˈin twutz. Chi kˈuliˈn twutzjo ax kubˈ bˈinchinte kyaˈj ex txˈotxˈ, ttxuyil aˈ, ex jniˈ xlokˈ aˈ. 	 Akasema kwa sauti kubwa, "Mcheni Mungu na kumtukuza! Maana saa imefika ya kutoa hukumu yake. Mwabuduni yeye aliyeumba mbingu na nchi, bahari na chemchemi za maji."


ex kukx nchi tzaj qnaˈnjiˈy toj qnaˈj Diosa, tuˈn nchi aqˈniˈn tuˈn kynimbˈila, ex tuˈn nchi ajbˈiˈn tuˈn tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja, ex tuˈn waˈlqexixa toj kynimbˈila, noq tuˈn qˈuqlexix kykˈuˈja tiˈjjo a o tzaj tqˈmaˈn qAjaw Jesucrist, exla qa nim ma tzikyˈx kyuˈn. 	 Maana, mbele ya Mungu Baba yetu, twakumbuka jinsi mnavyoonyesha imani yenu kwa matendo, jinsi upendo wenu unavyowawezesha kufanya kazi kwa bidii, na jinsi tumaini lenu katika Bwana wetu Yesu Kristo lilivyo thabiti.


Tuˈnpetziˈn, nxi nkujsin Tyol Dios ex tkyaqiljo i ok nkaˈyiˈn, ex i ok nbˈiˈn; ex ikyxjo nxi nkujsiˈn tkyaqil, a ma tzaj tyekˈin Jesucrist. 	 naye Yohane, ameyasema yote aliyoyaona. Na hii ndio taarifa yake kuhusu ujumbe wa Mungu na ukweli uliofunuliwa na Yesu Kristo.


Bˈiˈn quˈn, qa ilaˈ xjal o chi kanin kyxola, me nya awoˈy o qox chqˈonkye, ex qa ma jawje kykˈuˈja tuˈn kyyol, ex tuˈntziˈn, o chi jaw naja. 	 Tumesikia kwamba watu wengine kutoka huku kwetu waliwavurugeni kwa maneno yao, wakaitia mioyo yenu katika wasiwasi. Lakini wamefanya hivyo bila ya idhini yoyote kutoka kwetu.


Kybˈajlinxi abˈqˈe anetziˈn, el qˈiˈn Saúl tojjo toklin tuˈn Dios, ex ok qˈoˈn juntl t‑xel, David tbˈi, ex tqˈma: Ma jyet David wuˈn, tkˈwal Isaí, chi Dios, a jun ichin tbˈanilx ma tzˈele weˈy, ex nimjo taj tuˈn tkubˈ tbˈinchin tkyaqiljo waja. 	 Baada ya kumwondoa Saulo, Mungu alimteua Daudi kuwa mfalme wao. Mungu alionyesha kibali chake kwake akisema: Nimemwona Daudi mtoto wa Yese; ni mtu anayepatana na moyo wangu; mtu ambaye atatimiza yale yote ninayotaka kuyatenda.


Ex mi tzˈel naj toj kykˈuˈja, a ojtxe, toj kywutz aj Judiy, ntiˈtaq kyajbˈiˈn, quˈn nyataq tok kyechila tzeˈnku kye. Me te weˈy, ajo kyechil noq jun tiˈ tiˈj tchibˈjil kyxmilil, bˈinchin kyuˈnxjal, ex ntiˈ tajbˈin twutz qMan. 	 Ninyi mlio kwa asili watu wa mataifa mengine--mnaoitwa, "wasiotahiriwa" na Wayahudi ambao hujiita, "Waliotahiriwa," (kwa sababu ya kile wanachoifanyia miili yao) --kumbukeni mlivyokuwa zamani.


Quˈn ojtzqiˈn kyuˈn kykyaqilxjal, qa axjo kybˈinchbˈiˈn nyekˈinte qa naˈm tajtz tiˈj kyanmiˈn. 	 Onyesheni basi kwa matendo, kwamba mmetubu kweli.


Jaw qˈiˈnte Jesús, tuˈn tjapin tukˈa qMan Dios tuˈn tkawin junx tukˈa. Tzaj tkˈmoˈn Xewbˈaj Xjan, a otaq tzaj tqˈmaˈn Dios. Axsiˈn a o tzaj tsipin qeˈy, ex loqiˈy nchi kaˈyin ex nchi bˈiˈn tiˈj. 	 Yesu aliinuliwa juu mpaka upande wa kulia wa Mungu, akapokea kutoka kwa Baba ile zawadi aliyoahidi yaani Roho Mtakatifu; na mnachoona sasa na kusikia ni mmiminiko wa huyo Roho.


Aye ichin, aye qya, ex majqex kˈwal nchi bˈinxix wen tiˈtaqjo ntqˈmaˈn Simun, ex kykyaqilx qˈmante: Apen tej luˈn nqˈumle Nimxix Tipin Dios Tukˈa, chi chi xjaljo. 	 Watu wote, wadogo na wakubwa, walimsikiliza kwa makini wakisema, "Simoni ndiye ile nguvu ya kimungu inayoitwa Nguvu Kubwa."


Ok kymaqsiˈn twutz Jesús, exsin xi kyqanin te kyjaluˈn: Kanintzin tiˈj. ¿Ankye s‑ok bˈyoˈntiych? 	 Walimfunga kitambaa usoni, wakawa wanamwuliza, "Ni nani aliyekupiga? Hebu bashiri tuone!"


Mi qˈojle, ex mi jaw ẍchˈin, tuˈntzintla mix aˈl kxel bˈinte tqˈajqˈojil twiˈ kyoj tbˈeyil tnam. 	 Hatakuwa na ubishi wala kupiga kelele, wala sauti yake haitasikika barabarani.


Me exla qa iwle Jesús kyuˈn, me atla jun tiˈ, a mix taqˈe tuˈn tel kynikyˈ te, alkyetaqjo nbˈettaq kytxlaj. 	 Walimwona kwa macho, lakini hawakumtambua.


Ex antza k‑elile tnikyˈtzajil tbˈis tanmin junjun, quˈn junjun kchi xel lipe tiˈj ex junjun mina. Me te tey, nana, jun kyˈixbˈajil te tanmiˈn tuˈn bˈisbˈajil, aj tok tkaˈyiˈn, aj tel ikyˈin kyuˈnxjal. 	 na hivyo mawazo ya watu wengi yataonekana wazi. Nawe mwenyewe, uchungu ulio kama upanga mkali utauchoma moyo wako."


Ayetzin kyej txqantl xjal, a otaq chi pon txkoˈntl waˈl junx tukˈa Jesús, i ok ten kyeˈ qanilte kyxolx kyjaluˈn: ¿Ankye teˈ xjal lo, a nimsil tibˈ? ¿Majqexjo kyilxjal nchi kubˈ tnajsin? 	 Na hapo wale waliokuwa pamoja naye mezani wakaulizana, "Ni mtu wa namna gani huyu awezaye kusamehe dhambi?"


Tiˈj Pabl xi lipeye Sópater, te tnam Berea, kˈwalbˈaj te Pirro; junx tukˈa Aristarco ex Segundo te tnam Tesalónica, Gay te tnam Derbe, ex Timotey; exsin Tíquico tukˈa Trófimo, a te txˈotxˈ te Asiaqe. 	 Sopatro, mwana wa Pirho kutoka Berea, aliandamana naye; pia Aristarko na Sekundo kutoka Thesalonika, Gayo kutoka Derbe, Timotheo, Tukiko na Trofimo wa mkoa wa Asia.


Xitzin kyqˈmaˈn Judiy te: A qejiˈy qman, a Abraham. Xi ttzaqˈwin Jesús kye: Noqit ax twutz qa tkˈwal Abrahamqe kyeˈ, tzuntla nkubˈ kybˈinchiˈn a tzeˈnkuˈ xbˈant tuˈn. 	 Wao wakamjibu, "Baba yetu ni Abrahamu!" Yesu akawaambia, "Kama ninyi mngekuwa watoto wa Abrahamu, mngefanya kama alivyofanya Abrahamu,


ex tuˈn tyupitjo jniˈ kyximxjal, a ntiˈ tajbˈin, ex tkyaqil tiˈ, a nqˈojle tiˈj Dios, a nmiyon kyexjal tuˈn tel kynikyˈ te. Ex tok tilil quˈn, tuˈn tkubˈ tiˈjjo tkyaqil kyximxjal, a nya wen tiˈj Dios, tuˈntzintla kyniminxjal tukˈa tkyaqil kyanmin tiˈj Crist. 	 na kubomoa kila kizuizi cha majivuno kilichowekwa kuipinga elimu ya Mungu; tunaziteka fikira zote na kuzifanya zimtii Kristo.


Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, at junjun iteˈ tzaluˈn wukˈiy, mi kyli kyimin, tzmaxiˈ aj kylonte aj wula, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, kawil tibˈaj tkyaqil. 	 Kweli nawaambieni, wako wengine papahapa ambao hawatakufa kabla ya kumwona Mwana wa Mtu akija katika Ufalme wake."


Ex kubˈ tyolin Jesús jun techil kye. Chiˈ kyjaluˈn: Attaq jun xjal qˈinin; nimxjo twutz tawal ttxˈotxˈ chmet. 	 Kisha akawaambia mfano: "Kulikuwa na tajiri mmoja ambaye shamba lake lilizaa mavuno mengi.


Metzin qa ajo aqˈnil ma tzˈok te nya wen, xkubˈ t‑ximin toj tanmin: Yajla tzul te tajaw ja, qa chiˈ, ex k‑okil ten yisol kyeˈ txqantl aqˈnil, ayeˈ ichin ex qya, exsin qa bˈeˈx s‑ok tentz waˈl ex kˈwal ex majxpe k‑okil ten txˈujtil. 	 Lakini, kama mtumishi huyo atafikiri moyoni mwake: na kusema: Bwana wangu amekawia sana kurudi halafu aanze kuwapiga watumishi wenzake, wa kiume au wa kike, na kula, kunywa na kulewa,


Kyojjo qˈij anetziˈn, jun jteˈbˈin yolil Tyol Dios i xiˈ toj Jerusalén tzma Antyokiy. 	 Wakati huohuo, manabii kadhaa walikuja Antiokia kutoka Yerusalemu.


Atzin te Jesús xi tqˈmaˈn kye: Naˈmx tpon kanin weˈ ambˈil we. Me metzin kyeˈ, tkyaqil qˈij wen te kyeˈy tuˈn kyxiˈy. 	 Basi, Yesu akawaambia, "Wakati wangu ufaao haujafika bado. Lakini kwenu ninyi kila wakati unafaa.


Ex te juntl ax Xewbˈaj Xjan ntzaj qˈoˈnte qˈuqbˈil tkˈuˈj tiˈjjo kˈwel tbˈinchin Dios. Ex te juntl ntzaj tqˈoˈn toklin tuˈn kyqˈanit yabˈ tuˈn. 	 Roho huyohuyo humpa mmoja imani, na humpa mwingine kipaji cha kuponya;


Ex kˈwel kawin kujxix wen, majx kxel smaˈn toj qˈaqˈ te jun majx, junx kyukˈa xmiletzˈ, jaˈ k‑oqˈile, ex kchi juˈchˈile tste tuˈn kyixkˈoj. 	 Atamkatilia mbali na kumweka kundi moja na wanafiki. Huko kutakuwa na kilio na kusaga meno.


Xi tqˈmaˈn Jesús kye t‑xnaqˈtzbˈin kyjaluˈn: Kxel nqˈmaˈn kyeˈy, kukx at te iljo tzaluˈn twutz txˈotxˈ, me bˈisbˈajilxla teˈ xjal, a kchi kˈwel tzˈaqjo txqantl toj il tuˈn tpaj. 	 Kisha, Yesu akawaambia wanafunzi wake, "Haiwezekani kabisa kusitokee vikwazo vinavyosababisha dhambi; lakini ole wake mtu yule atakayevisababisha.


Jotqexjo xjal, a iteˈtaq antza, bˈeˈx tzaj kyxobˈil, tej tiwleˈ a otaq bˈaj. Tuˈntziˈn, bˈeˈx ok ten nimsil teˈ tbˈi qMan Dios. Chi chiˈ kyjaluˈn: Luˈ jun nmaq yolil Tyol Dios ma jaw anqˈin qxol, ex: Luˈ te Dios ma tzul klol teˈ Ttanim, chi chiˈ. 	 Watu wote walishikwa na hofu, wakawa wanamtukuza Mungu wakisema: "Nabii mkuu ametokea kati yetu. Mungu amekuja kuwakomboa watu wake."


Me bˈaˈn ele nyola toj kywutz tiˈj t‑xtalbˈil qMan Dios. Tuˈntziˈn ikyjo, mixpe a te Tito mix oke il tiˈj tuˈn tok qitit techil tiˈj ttzˈumil, tzeˈnku tzˈibˈin toj ojtxe qkawbˈila, awoˈy aj Judiy. Mix kubˈe nimitjo lo, quˈn a te Tito nya Judiy, qalaˈ aj griego. 	 Lakini, hata mwenzangu Tito, ambaye ni Mgiriki, hakulazimika kutahiriwa,


Me qa ma tzaj qˈmaˈntz kyeˈy, qa nej xkubˈ bˈyet twutzjo twutzbˈiyil, nyapen wentz tuˈn t‑xi kychyoˈn, 	 Lakini mtu akiwaambieni: "Chakula hiki kimetambikiwa sanamu," basi, kwa ajili ya huyo aliyewaambieni hivyo na kwa ajili ya dhamiri, msile.


Texjo or anetziˈn, bˈeˈx jax Pabl juntl majl tuja, kubˈ tpiẍin wabˈj, ex i waˈn, ex ok tenl yolil ex tzmaxi kubˈ qeˈn te qsqix. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx xiˈ tzma Asia. 	 Kisha akapanda tena ghorofani, akamega mkate, akala. Aliendelea kuhubiri kwa muda mrefu hadi alfajiri, halafu akaondoka.


Me bˈiˈntaq te Jesús tuˈn, tiˈtaqjo nkybˈisin xjal. Tuˈntziˈn, xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Qa paˈn kytenxjal toj jun nim tnam, ex qa kyajqˈoj kyibˈ, noqx aku chi kubˈ naj tuˈn qˈoj. Ex ikyxjo toj jun ja xjal; qa kyajqˈoj kyibˈ, nlay chi el wen. 	 Lakini yeye, akiwa anayajua mawazo yao, akawaambia, "Ufalme wowote uliofarakana wenyewe, hauwezi kudumu; kadhalika, jamaa yeyote inayofarakana huangamia.


Ex bˈajxe tqˈmaye qMan Dios te jun angel kyjaluˈn: Qekuy nkˈatza tuˈn tkawiˈn junx wukˈiy, tzmaxi aj kykanbˈit tajqˈoja wuˈn. 	 Mungu hakumwambia kamwe hata mmoja wa malaika wake: "Keti upande wangu wa kulia, mpaka niwaweke adui zako chini ya miguu yako."


Me atzin te Pabl xi tqˈmaˈn kye xoˈl qˈaqˈ ex te kynejil. Chiˈ kyjaluˈn: Qa mina ẍi kyijjo aqˈnil toj bark, ayiˈy nlay chi kleta. 	 Lakini Paulo alimwambia yule ofisa wa jeshi na askari wake, "Kama wanamaji hawa hawabaki ndani ya meli, hamtaokoka."


Ex tzaj tqˈmaˈnl Jesús qeˈy: Tuˈnpetziˈn, jun xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil, aj qa ma txi lipe tiˈjjo Tkawbˈil Dios, a at toj kyaˈj, k‑okil tzeˈnku jun tajaw ja, a at kabˈe wiq tqˈinimil, jun ojtxe qˈinimil ex jun akˈaj. 	 Naye akawaambia, "Hivyo basi, kila mwalimu wa Sheria aliye mwanafunzi wa Ufalme wa mbinguni anafanana na mwenye nyumba atoaye katika hazina yake vitu vipya na vya kale."


Wajbˈila tuˈn kybˈintiˈy, qa tok tilil wuˈn kujxix wen, tuˈn kyel wena toj kynimbˈila, ex ikyxjo kyeˈ aj tnam Laodicey, ex kykyaqilxjo a naˈmx wiwliˈy kyuˈn. 	 Napenda mjue jinsi ninavyofanya kazi kwa bidii kwa ajili yenu, kwa ajili ya watu wa Laodikea na kwa ajili ya wote ambao hawajapata kuniona kwa macho.


Xi kyqanin juntl majl: ¿Tzeˈntzin tten te Moiséstz ttziye, tuˈn t‑xiˈ jun uˈj te qya, jaˈ ntqˈmaˈne qa o paˈyit tukˈa tchmil? 	 Lakini wao wakamwuliza, "Kwa nini basi, Mose alituagiza mwanamke apewe hati ya talaka na kuachwa?"


Ex xi tqˈmaˈnl kye: Kypluˈnktz chˈin, ex kyinxa te tnejil nukˈil. Ex kubˈ kybˈinchin ikyjo. 	 Kisha akawaambia, "Sasa choteni mkampelekee mkuu wa karamu."


Me qa ma kyij tiˈjliˈn tnimbˈila noq tuˈn t‑xiˈy juntl majl bˈinchil teˈ a ntqˈmaˈn ojtxe kawbˈil, tuˈn tnimsin tibˈa, axa at tpaj tiˈjxa. Atziˈn luˈn ikytzin tzeˈnku jun xjal nkubˈ tyuchˈin jun tiˈ, ex njaw tbˈinchin juntl majl. Ntiˈ tnabˈljo ikyjo. Ikytziˈn xi nqˈmanjiˈy te Pegr. 	 Lakini ikiwa ninajenga tena kile nilichokwisha bomoa, basi nahakikisha kwamba mimi ni mhalifu.


Quˈn tzul kanin jun qˈij tuˈn wula, ayiˈn Tkˈwal Ichin, tukˈa tkyaqil tqoptzˈajiyil nMaˈn ex kyukˈa jniˈ angel. Ex kxel nqˈoˈn chojbˈil teyile junjun, tzeˈnkuxjo ntqanin kybˈinchbˈin. 	 Maana, Mwana wa Mtu atakuja katika utukufu wa Baba yake pamoja na malaika wake, na hapo ndipo atakapomlipa kila mtu kadiri ya matendo yake.


Me atzaj teˈ tok qˈijil, bˈeˈx jaw tzqij, quˈn nya nim xaˈye tlokˈ. 	 Jua lilipochomoza, zilichomeka; na kwa kuwa mizizi yake haikuwa na nguvu, zikanyauka.


Me mina ẍin kubˈ numja, tuˈn tqˈmet kyxolxjal exsin toj kyjaˈy, a bˈaˈnxix te kyeˈy. 	 Mnajua kwamba sikusita hata kidogo kuwahubiria hadharani na nyumbani mwenu na kuwafundisha chochote ambacho kingewasaidieni.


Me ayetzin kyeˈ qˈinin, ¿Ma ntiˈtzin kye kyja tuˈn kywaˈn ex tuˈn kykˈwan wen antza? ¿Tiquˈnil n‑el kyikyˈinjiˈy Ttanim Dios, a jaˈ junx kyoklin tkyaqil nimil? ¿Ex tiquˈn n‑el kyiˈn kytxˈixewjo a ntiˈ at kye? ¿Tiˈtzila kxel nqˈmaˈn tiˈjjo lo? ¿Okpela kchin tzalajila? Mina. ¡Mixla jtojx! 	 Je, hamwezi kula na kunywa nyumbani kwenu! Au je, mnalidharau kanisa la Mungu na kuwaaibisha hao wasio na kitu? Niwaambie nini? Niwasifu? La hasha! Si kuhusu jambo hili.


Ex attaq junjun nchi bˈaj ẍlukˈintaq tiˈj Jesús, qa tuˈntaq tkubˈ tqˈanin yabˈ toj jun qˈij te ajlabˈl, noq tuˈn kystzˈimin tiˈj qa otaq kubˈ tzˈaq toj til, quˈn nya wentaq toj kywutz tuˈn tkubˈ bˈinchit jun tiˈ toj qˈij te ajlabˈl. 	 Humo baadhi ya watu walimngojea amponye mtu huyo siku ya sabato ili wapate kumshtaki.


Ex texjo paq anetziˈn, bˈeˈx xi joqpaj tej ichin, a attaq taqˈnil tajaw il toj tanmin kyibˈaj xjal, a nchi yolintaq, ex tukˈa txqan tipin, bˈeˈx i kubˈjo ichin tuˈn, ex i bˈaj tbˈyoˈn. Tuˈntzin ikyjo, ẍbˈiˈqqe ex iẍjlinqe tej kyoq tojjo ja, jaˈ iteˈkxtaq. 	 Kisha yule mtu aliyepagawa aliwarukia wote kwa kishindo, akawashinda nguvu. Na hao watoto wa Skewa wakakimbia kutoka ile nyumba wakiwa uchi na wamejaa majeraha.


Ayiˈn Pabl jun tsanjil qAjaw Jesucrist tuˈn tajbˈil qMan Dios. Junx tukˈa erman Timotey, nxi ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn kye erman, ayeˈ Ttanim Dios toj tnam Corint ex toj tkyaqil txˈotxˈ te Acay. 	 Mimi Paulo, mtume wa Kristo Yesu kwa mapenzi ya Mungu, na ndugu Timotheo, tunawaandikia ninyi mlio kanisa la Mungu huko Korintho, na watu wote wa Mungu kila mahali katika Akaya.


Nxnaqˈtzintaq Jesús tiˈj Tkawbˈil Dios ex tiˈj Tbˈanil Tqanil kyojile jniˈ muˈẍ ja te kynabˈl Judiy Dios. Kyojile jniˈ tnam ex kojbˈil nqˈanintaq tkyaqil wiq yabˈil kyiˈj xjal ex tkyaqil wiq kyixkˈoj. 	 Yesu alitembelea miji yote na vijiji, akafundisha katika masunagogi yao akihubiri Habari Njema ya Ufalme wa Mungu, na kuponya magonjwa yote na udhaifu wa kila namna.


Tzuntaq nchi bˈin kyexjal tiˈj Tyol Jesús. Tej chˈixtaq tpon kanin Jesús Jerusalén, kubˈ tyolinljo jun techil lo, quˈn tzuntaq nchi ximinxjal qa chˈixtaq tul kaniˈn Tkawbˈil qMan Dios twutz txˈotxˈ, ex bˈiˈntaq kyuˈn qa iltaq tiˈj tuˈn tkawin Kolil te jun majx toj tnam Jerusalén. 	 Wakati watu walipokuwa bado wanasikiliza hayo, Yesu akawaambia mfano. (Hapo alikuwa anakaribia Yerusalemu, na watu wale walidhani kwamba muda si muda, Ufalme wa Mungu ungefika.)


Tuˈnpetziˈn, ku kyetza kyxol nya nimil, ex kypaˈmil kyibˈa kyiˈj, chi qAjaw. Mi chi bˈinchiˈn il, ex ok kchi kˈmetila wuˈn. 	 Kwa hiyo Bwana asema pia: "Ondokeni kati yao, mkajitenge nao, msiguse kitu najisi, nami nitawapokea.


¿Tiquˈn mina nkubˈ kyximin kyxolxa, alkyexixjo bˈaˈn tuˈn tkubˈ bˈinchit? 	 "Na kwa nini hamwezi kujiamulia wenyewe jambo jema la kufanya?


Noq oˈkx bˈaj kyqˈmaˈn tiˈj, a jniˈchaqjo nbˈaj toj tnimbˈil, ex tiˈjjo jun bˈyal Jesús, a o kyim, me itzˈ, chi Pabljo. 	 Ila tu walikuwa na mabishano kadhaa pamoja naye kuhusu dini yao na kuhusu mtu mmoja aitwaye Yesu ambaye alikufa, lakini Paulo anashikilia kwamba yu hai.


Ate luˈn nyekˈinte qa tzˈaqlexix Dios tukˈa tkawbˈil, quˈn toj tkyaqiljo jniˈ n‑ikyˈx kyuˈn, ma tzaj tqˈoˈn Dios kyokixa toj kyaˈj. 	 Hayo yote yanathibitisha kwamba hukumu ya Mungu ni ya haki, na matokeo yake ninyi mtastahili Utawala wake ambao kwa ajili yake mnateseka.


Me atzaj teˈ xi qkaˈyiˈn, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, bˈeˈx tzaj qqˈoja, ex o jaw yolbˈiˈn tiˈj, ex xi qqˈmaˈn: ¿Tiˈtzila qe ma txi tyajin qya qˈanbˈil anetziˈn? 	 Wanafunzi wake walipoona hayo wakakasirika, wakasema, "Ya nini hasara hii?


Ntiˈ qnikyˈin ktenbˈil antza; ayetziˈn iteˈ antza ntiˈ tajbˈin tqan tzaj kye. Ex ntiˈ spikyˈin te tqan qˈij, quˈn ate qAjaw Dios ktzajil qˈoˈnte tspikyˈemil kye. Ex aye taqˈnil kchi kawil te jun majx. 	 Usiku hautakuwako tena, wala hawatahitaji mwanga wa taa au wa jua, maana Bwana Mungu atawaangazia, nao watatawala milele na milele.


Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈn Jesús kye kyjaluˈn: Kyajnaj kyeˈ tuˈn tok kyqˈoˈn kyibˈa te tbˈanil xjal kywutzjo txqantl, me ojtzqiˈn kyeˈ kyanmin tuˈn Dios; quˈn tkyaqil, a manyor wenxix kywutzxjal, bˈeˈx n‑el iˈjlin teˈ tuˈn Dios. 	 Hapo akawaambia, "Ninyi mnajifanya wema mbele ya watu, lakini Mungu anaijua mioyo yenu. Kwa maana kile kinachoonekana kuwa kitukufu mbele ya watu, Mungu anakiona kuwa takataka.


Quˈn ikytaqtziˈn ojtxe, attaqxjal nyakuj yolil Tyol Dios kyxol aj Judiy, a nya twutzx; exsin ikyxjo jaˈlin kyxola. At xnaqˈtzil, a nya twutzx kyyol. Ex chebˈe nchi xnaqˈtzin noq kyximxjal, a aku qo naj tuˈn. Ex n‑el kyiˈn toklin qAjaw, a xkotpinkye toj il. Noq tuˈnjo lo, liwey kchi najil te jun majx. 	 Palitokea manabii wa uongo kati ya watu, na vivyo hivyo walimu wa uongo watatokea kati yenu. Watu hao wataingiza mafundisho maharibifu na kumkana Bwana aliyewakomboa, na kwa njia hiyo watasababisha ghafla maangamizi yao wenyewe.


Atzaj teˈ tok jweˈ or te qale, xiˈ juntl majl toj plas. I knet junjuntl tuˈn antza, ntiˈ kyaqˈin, ex xi tqˈmaˈn kye: ¿Tiquˈn iteˈy tzaluˈn, a ma tzˈex qˈij, ex ntiˈ chˈin ma chi aqˈniˈn? 	 Hata mnamo saa kumi na moja jioni, akatoka tena; akakuta watu wengine wamesimama pale sokoni. Basi, akawauliza, Mbona mmesimama hapa mchana kutwa bila kazi?


Ex tzaj tqanin jun nejinel weˈy: ¿Ankyeqe luˈn, a tok kyxbˈalin sjanin, ex jaˈtzin ẍi tzaje? 	 Mmoja wa hao wazee akaniuliza, "Hawa waliovaa mavazi meupe ni watu gani? Na wametoka wapi?"


Quˈn bˈiˈn quˈn, qa a te qAjaw o qˈmante kyjaluˈn: Ayin weˈ kchin kawil kujxix wen, ex kchin qˈol chojbˈil kyibˈaj kykyaqil xjal, a nya wen. Ex ikyxjo o tqˈma: Atzin Ttanim Dios il tiˈj tuˈn tokx toj paˈbˈin twutz tAjaw Tkyaqil. 	 Maana tunamfahamu yule aliyesema, "Mimi nitalipiza kisasi, mimi nitalipiza," na ambaye alisema pia, "Bwana atawahukumu watu wake."


Iteˈtaq junjun Parisey antza, exsin bˈaj xi kyqanintz kye kyjaluˈn: ¿Tiquˈnil nkubˈ kybˈinchinjiˈy jun tiˈ, a nya qˈoˈn tuˈn tkubˈ bˈinchit kyojjo qˈij te ajlabˈl, jaˈ mix aˈl jun tuˈn tja aqˈnin? 	 Baadhi ya Mafarisayo wakawauliza, "Mbona mnafanya jambo ambalo si halali siku ya Sabato?"


Xi tqˈmaˈn Jesús tukˈa tqˈajqˈojil twiˈ: Ankye te knimil wiˈja, nya oˈkqinxa kchin xel tnimin; qalaˈ aku nMaˈn, a tzaj chqˈon weˈy. 	 Kisha Yesu akasema kwa sauti kubwa, "Mtu aliyeniamini, haniamini mimi tu, ila anamwamini pia yule aliyenituma.


Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, xi tqˈmaˈn Jse tuˈn tul kanin Jacob, a ttata, toj Egipto, junx kyukˈa kykyaqil t‑xjalil. Atziˈn kybˈaj xtaˈj, jweˈlajaj toj jun mutxˈ. 	 Yosefu alituma ujumbe kwa baba yake na jamaa yote, jumla watu sabini na tano, waje Misri.


Quˈn ajtzin njaw qˈoˈn twutz tze tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ktzajil nchmoˈn kykyaqil xjal wuˈnx wibˈxa. 	 Nami nitakapoinuliwa juu ya nchi nitamvuta kila mmoja kwangu."


Me kynaˈnkutzinjiˈy jun yol lo: Ankye teˈ nya nim kˈwelix tawaˈn, ex nya nim kjawil tchmoˈn. Ex ankye teˈ ma nintz kˈwelix tawaˈn, ex ma nintz teˈ kjawil tchmoˈn. 	 Kumbukeni: "Apandaye kidogo huvuna kidogo; apandaye kwa wingi huvuna kwa wingi."


Atziˈn teˈ tok David te nmaq kawil, bˈaˈn ele twutz Dios, ex tajtaq tuˈn tkubˈ tbˈinchin jun najbˈil, jaˈ tuˈntaq tnajane qMan Dios te jun majx. 	 Daudi alipata upendeleo kwa Mungu, akamwomba Mungu ruhusa ya kumjengea makao yeye aliye Mungu wa Yakobo.


Quˈn ikytziˈn kyojjo qˈij ojtxe, ikytzin ẍi bˈinchine kyibˈjo xuˈjlbˈaj, ayeˈ xjanqexix twutz Dios, ex ma qe kykˈuˈj twutz. Ex ma kubˈ kynimin kychmil, 	 Ndivyo walivyojipamba hapo kale wanawake waadilifu waliomtumainia Mungu; walijiweka chini ya mamlaka ya waume zao.


Twutzx teˈ qa a Klolqe Jesucrist ax Diosjo, a ul kanin tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex kubˈ tyekˈin ikyxjo, tej kuˈx toj aˈ te jawsbˈil aˈ; ex tej tkyim twutz cruz. Ex ax te Xewbˈaj Xjan attaq antza, ex atzin xqˈonte tqaniljo, quˈn a te Xewbˈaj Xjan twutzxix. 	 Yesu Kristo ndiye aliyekuja kwa maji ya ubatizo wake na kwa damu ya kifo chake. Hakuja kwa maji tu, bali kwa maji na kwa damu. Naye Roho anashuhudia kwamba ni kweli, kwani Roho ni ukweli.


Tuˈntziˈn, majx tqanku ikyˈx toj Misia, tuˈn kykuˈx ttzi ttxuyil aˈ tojjo tnam, Troas tbˈi. 	 Basi, walipitia Musia, wakaenda moja kwa moja mpaka Troa.


Tuˈnpetziˈn, ayiˈn Pabl intinkuxa toj tze, noq tuˈn tpajjo nchin yoliˈn Tyol Crist, a Jesús, noq tuˈn kyel wena ayiˈy, a nya Judiy. 	 Kutokana na hayo, mimi Paulo, mfungwa wa Kristo Yesu kwa ajili yenu, namwomba Mungu.


Tej tbˈinte Herodes ikyjo, bˈeˈx jaw bˈisin. Me quˈn tuˈn otaq kubˈ tqˈmaˈn tbˈi Dios tiˈj tyol, ex kywutz kykyaqiljo txokenj, qa akutaq txi tqˈoˈn noq alkyetaqjo tajjo txin, kubˈ t‑ximin qa iltaq tiˈj tuˈn tbˈajjo tyol. 	 Mfalme alihuzunika, lakini kwa sababu ya kile kiapo chake na kwa sababu ya wale wageni karamuni, akaamuru apewe.


Quˈn axte qAjawjo, a Xewbˈaj Xjan, ex jaˈ taˈye T‑xew qAjaw, antza taˈye tzaqpibˈl tuˈn tel qnikyˈ te. 	 Hapa "Bwana" ni Roho; na pale alipo Roho wa Bwana ndipo ulipo uhuru.


Quˈn ikytziˈn a ewintaq toj tanmin k‑elitz toj qˈanchaˈl, ex kˈwel meje tuˈn tnimsin tbˈi Dios, ex ktqˈmaˈ, qa twutzxix at Dios kyxola. 	 Siri za moyo wake zitafichuliwa, naye atapiga magoti na kumwabudu Mungu akisema: "Kweli Mungu yupo pamoja nanyi."


¿Ankye tzaj chqˈoˈnte qtzan Juan tuˈn kykuˈxxjal tuˈn toj aˈ te jawsbˈil aˈ? ¿Apela Dios, mo noq ayexjal? 	 mamlaka ya Yohane ya kubatiza yalitoka kwa Mungu au kwa watu?"


Ex kubˈ tqˈmaˈn tbˈi Dios tiˈj tyol kabˈe maj, tej t‑xi tqˈmaˈn te txin: Kxel nqˈmaˈn tey, qa aku txi nqˈoˈn noq tiˈx taja, exla qa nikyˈjin txˈotxˈ, a tokx tjaqˈ nkawbˈila, chiˈ. 	 Tena akamwapia, "Chochote utakachoniomba, nitakupa: hata ikiwa ni nusu ya ufalme wangu."


Atzin kxel nqˈmanjiˈy, ex kxel woqxeniˈn toj tbˈi qAjaw, tuˈn mi chi anqˈiniˈy tzeˈnqeku xjal, a nya nimil tiˈj Dios, a nchi anqˈin tzeˈnku ntqanin kynabˈl, a ntiˈ tumil. 	 Basi, kwa jina la Bwana, nawaonyeni: msiishi tena kama watu wasiomjua Mungu, ambao fikira zao zimekuwa upuuzi mtupu,


Ayetziˈn qya, ayeˈ i bˈaj bˈet tukˈa Jesús teˈ nbˈettaq toj Galiley, ex i mojin tukˈa, me nya oˈkqexjo, ex iteˈxtaq txqantl ncheˈxtaq tukˈa Jerusalén. 	 Hawa walimfuata Yesu alipokuwa Galilaya na kumtumikia. Kulikuwa na wanawake wengine wengi waliokuja Yerusalemu pamoja naye.


Me kykyaqilx xjal i jaw ẍchˈin junx: ¡Ntiˈpen teˈ ikyjo! ¡A te Barrabás tuˈn t‑xi tzaqpet! 	 Lakini wote wakapiga kelele pamoja: "Mwondoe huyo, utufungulie Baraba!"


¡Kux chi jaw weˈksa! ¡Qoqe! ¡Quˈn luˈ tzul a kxel kˈayin weˈy! 	 Amkeni, twendeni zetu. Tazameni, yule atakayenisaliti amekaribia."


Ikytziˈn, ankyeˈ taj noq tuˈn tkubˈ tbˈinchin tajbˈil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, kxeˈl toj najin te jun majx. Ex ankyeˈ kˈwel ttzyuˈn tibˈ tiˈj tkyaqiljo at tajbˈin kyexjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ, noq tuˈn npaja, ktenbˈil tchwinqil te jun majx. 	 Maana, mtu anayetaka kuyaokoa maisha yake mwenyewe, atayapoteza;


Ikytziˈn, tzaj kytzyuˈn, ex kyiˈn tzma ttxaˈn txˈotxˈ, ex kubˈ kybˈyoˈn. ¿Tzeˈntzin chˈin kyeˈ toj kywutz? ¿Tiˈtzila kbˈajil teˈ tajaw txˈotxˈ kyiˈjjo manil anetziˈn? 	 Basi, wakamtoa nje ya lile shamba la mizabibu, wakamwua." Yesu akauliza, "Yule mwenye shamba atawafanya nini hao wakulima?


Ex nimxjal bˈaj chmet jaˈ taˈyetaq. Ex qˈimila junjun kox kyuˈn, junjun moẍ, ex ilaˈkul mibˈintaq chi bˈet ex mibˈintaq chi yolin, ex nimku txqantl yabˈ bˈaj xi qˈiˈn twutz Jesús. Ex bˈeˈx i kubˈ tqˈanin. 	 Watu wengi sana wakamjia wakiwaleta vilema, vipofu, viwete, bubu na wengine wengi waliokuwa wagonjwa, wakawaweka mbele ya miguu yake, naye Yesu akawaponya.


Otaqxi bˈaj jweˈ qˈij, tej tkanin tnejilxix pale, Ananías tbˈi, tzma Cesarea, junx kyukˈa jun jteˈbˈin nim kyoklin kyxol Judiy, ex tukˈa jun qˈol tumil, Tértulo tbˈi. Kykyaqilx i kanin twutz Félix, a tnejil kawil, tuˈn kyyolin txqan yol te patilte Pabl. 	 Baada ya siku tano, Kuhani Mkuu Anania aliwasili Kaisarea pamoja na wazee kadhaa na wakili mmoja wa sheria aitwaye Tertulo. Walimwendea yule mkuu wa mkoa wakamweleza mashtaka yao juu ya Paulo.


Kˈlenqexa tukˈiy, saqsinku tibˈa junx kyukˈa, tzeˈnku qe qbˈinchbˈin, ex chjonkujiy, a kbˈajil kyuˈn, tuˈntzin tel kymitzoˈn tsmal kywiˈ, te yekˈbˈilte, qa ma kubˈ tbˈinchiˈn tzeˈnku tzˈibˈin taˈye toj Tuˈjil Tyol Dios. Tuˈntzintzjo ikyjo, jotx k‑elil kynikyˈ te, qa nya twutzxjo a o kyqˈma tiˈja, qalaˈ mikyxitla teˈ, quˈn majxtla te nkubˈ nimin teˈ Tuˈjil Tyol Dios te qkawbˈil junx qukˈiy. 	 Jiunge nao katika ibada ya kujitakasa, ukalipe na gharama zinazohusika, kisha wanyolewe nywele zao. Hivyo watu wote watatambua kwamba habari zile walizoambiwa juu yako hazina msingi wowote, na kwamba wewe binafsi bado unaishi kufuatana na maagizo ya Sheria za Mose.


Ayetziˈn t‑xnaqˈtzbˈin kubˈ kybˈinchin tzeˈnku xi tqˈmaˈn Jesús kye. 	 Hivyo, wale wanafunzi walienda wakafanya kama Yesu alivyowaagiza.


¿Ma ilaˈtzin elnin Crist toj kywutza? ¿Ma ajinqintzin weˈ ẍin jaw twutz cruz tuˈn kypaja? ¿Ma tiˈjtzin nbˈiˈy, i kuˈxiˈy toj aˈ, te jawsbˈil aˈ? 	 Je, Kristo amegawanyika? Je, Paulo ndiye aliyesulubiwa kwa ajili yenu? Au je, mlibatizwa kwa jina la Paulo?


Exsin xi tqˈmaˈntz: Kxel nqˈoˈn tkyaqiljo jniˈ chiˈ tey, qa ma kubˈ mejeˈy kˈulil nwutza. 	 akamwambia, "Hivi vyote nitakupa kama tu ukipiga magoti na kuniabudu."


Kyˈiwlinqexix kyeˈ xjal, ayeˈ mina ntzaj naˈntl kyil tuˈn qAjaw. 	 Heri mtu yule ambaye Bwana hataziweka dhambi zake katika kumbukumbu."


Quˈn tkyaqiljo ntqˈmaˈn Dios, o japin bˈaj tukˈa Crist. Tuˈnpetziˈn, at tqˈuqbˈil qkˈuˈj tiˈjjo Tyol, a twutzxix, ex nqo nimsin tbˈi, ex nxi qqˈmaˈn qa ikyxjo. 	 Maana ndani yake ahadi zote za Mungu zimekuwa "Ndiyo". Kwa sababu hiyo, "Amina" yetu husemwa kwa njia ya Kristo kwa ajili ya kumtukuza Mungu.


Ex ayetzin nmaq kawil twutz txˈotxˈ, ex aye nim kyoklin, junx kyukˈa nejinel kyxol xoˈl qˈaqˈ, exqetziˈn qˈinin, exqetziˈn at kyipin, junx kyukˈa tkyaqil aqˈnil ex jniˈ kyajaw aqˈuntl, bˈeˈx i okx ewin toj jul ex toj piky toj kˈul. 	 Kisha wafalme wa duniani, wakuu, majemadari, matajiri, wenye nguvu, kila mtumwa na mtu huru, wakajificha mapangoni na kwenye majabali milimani.


Atziˈn jaˈlin, noq nchin ayoˈn tiˈjjo tbˈanil oyaj ktzajil qˈoˈn weˈy tuˈn Kawil tzˈaqlexix, a qAjaw, aj tjapin tqˈijil. Ex nya noq te weˈy; qalaˈ majx kye jniˈ nchi ayoˈn tiˈj tulil tukˈa tzaljbˈil. 	 Na sasa imebakia tu kupewa tuzo la ushindi kwa maisha ya uadilifu, tuzo ambalo Bwana Hakimu wa haki, atanipa mimi Siku ile na wala si mimi tu, ila na wale wote wanaotazamia kwa upendo kutokea kwake.


Ex noq kyinchaqjo Tyol Dios n‑el qnikyˈ te jaˈlin. 	 Maana ujuzi wetu si kamili, na kipaji chetu cha kutangaza neno la Mungu si kamili.


Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx el tqanil toj tkyaqil txˈotxˈ antza, tiˈ otaq bˈaj. 	 Habari hiyo ikavuma sana katika nchi ile yote.


Atzin jaˈlin, ayiˈy, a ma chi nimiˈn tiˈj, atzin Abˈjjo tbˈanilxix, me ankye qe, a mi chi nimin tiˈj, kchi okil tzeˈnku ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Atzin Abˈj, a s‑el kyiˈjlin bˈinchil ja, ma tzˈok te nimxix toklin te tqˈuqil tẍkyin, 	 Kwenu ninyi mnaoamini, jiwe hilo ni la thamani kubwa; lakini kwa wale wasioamini, "Jiwe walilokataa waashi, sasa limekuwa jiwe kuu la msingi."


Me tuˈn tbˈajjo tkyaqil twutz txˈotxˈ, il tiˈj nej tuˈn tbˈaj yolitjo nyola te kolbˈil kyexjal toj kykyaqil twutz txˈotxˈ. 	 Lakini lazima kwanza Habari Njema ihubiriwe kwa mataifa yote.


Teˈ tul kanin tqˈij awal, tzaj tchqˈoˈn jun taqˈnil qanil teˈ twutz awal te manbˈil ttxˈotxˈ. 	 Wakati wa mavuno, alimtuma mtumishi wake kwa wale wakulima akamletee sehemu ya mazao ya shamba lake.


Noqx teˈ tkuˈtz Jesús toj bark, i xi tkaˈyin txqan xjal, ex bˈeˈx tzaj qˈaqˈin tkˈuˈj kyiˈj, quˈn ikyqetaqjo tzeˈnku txqan rit ntiˈ kyikˈlel kyiˈj. Tuˈnpetziˈn, ok ten xnaqˈtzilkye. 	 Waliposhuka pwani, Yesu aliona umati mkubwa wa watu, akawahurumia, kwa sababu walikuwa kama kondoo wasio na mchungaji. Akaanza kuwafundisha mambo mengi.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx xiˈ Jesús tuˈn tkujil tajaw il twiˈ jun ma tij wutz, ex jun paqx xi tyekˈiˈn kykyaqiljo tnam iteˈkutaq twutz txˈotxˈ, 	 Kisha Ibilisi akamchukua hadi mahali pa juu, akamwonyesha kwa mara moja falme zote za ulimwengu. Huyo Shetani akamwambia,


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, meltzˈaj Jesús tjlajxi Nim Aˈ Jordán. Antza kyije ten tojjo txˈotxˈ, a jaˈ nchi kuxa tqˈoˈntaq Juan xjal toj aˈ te jawsbˈil aˈ. 	 Yesu akaenda tena ng'ambo ya mto Yordani, mahali Yohane alipokuwa akibatiza, akakaa huko.


Me ante Tmas, a jun t‑xnaqˈtzbˈin Jesús, a toktaq tbˈi, Kwaˈch, ntiˈtaq teˈ, teˈ tul Jesús. 	 Thoma mmoja wa wale kumi na wawili (aitwaye Pacha), hakuwa pamoja nao wakati Yesu alipokuja.


Atzin te Agripa xi tqˈmaˈn te Festo: Matla txi tzaqpet te ichin lo, noqit nya ax saj qaninte, tuˈn tok toj paˈbˈin twutz Augusto César, a tnejilxix kawil te Rom. 	 Naye Agripa akamwambia Festo, "Mtu huyu angeweza kufunguliwa kama asingalikuwa amekata rufani kwa Kaisari."


exsin xi tqˈmaˈn kye: Ku kyxiˈy tkyaqil twutz txˈotxˈ qˈmal teˈ Tbˈanil Tqanil kolbˈil kye xjal. 	 Basi, akawaambia, "Nendeni ulimwenguni kote mkahubiri Habari Njema kwa kila mtu.


ex xi tqˈmaˈn te: Kykyaqil xjal nxi kysipin nej a tbˈanilx vin; ex ajtzin kybˈaj kˈwaˈn txokenj toj jun mejebˈlin, nxi kysipin vin, a nya wiyil, tuˈntzin mi kynaˈye ttxutxjil. Me atzin te, ma kubˈ tkˈuˈn tejiy vin tbˈanilxix, tuˈn tokin tzmax tzaluˈn. 	 akamwambia, "Kila mtu huandaa divai nzuri kwanza hata wakisha tosheka huandaa ile hafifu. Lakini wewe umeiweka divai nzuri mpaka sasa!"


Ex nlay bˈant tuˈn tok txqet jun tzaj, exsin tuˈn tokx ewitl tjaqˈ jun kax; qalaˈ il tiˈj tuˈn tjax tibˈaj xtankoˈl, tuˈntzin tspikyˈemix tkyaqil tuja tuˈn. 	 Wala watu hawawashi taa na kuifunika kwa chungu, ila huiweka juu ya kinara ili iwaangazie wote waliomo nyumbani.


Quˈn loqiˈn chin ul liwey, chi Jesús. Ex ktzajil wiˈn chojbˈil, a tuˈn t‑xi nqˈoˈn teyile junjun, a tzeˈnkuxjo ntqanin kybˈinchbˈin, qa wen ex qa nya wen. 	 "Sikiliza!" Asema Yesu, "Naja upesi, pamoja na tuzo nitakalompa kila mmoja kufuatana na matendo yake.


Ayiˈy werman, kˈuˈjlinqiˈy wuˈn, o nnaˈy toj wanmiˈn tuˈn t‑xi ntzˈibˈiˈn jun tqanil tiˈjjo kolbˈilqe qkyaqilx. Me atziˈn jaˈlin, ma tzul juntl tumil toj nnabˈla, a tuˈn il tiˈj tuˈn nkubˈsin nwutza kyeˈy, tuˈn tok tililxix kyuˈn, tuˈn mi tzˈele txaliliˈn kynimbˈila tiˈj Tyol qMan Dios, a xkyij tqˈoˈn qe te jun majx, a awo nimilqo. 	 Ndugu wapenzi, wakati nimo katika jitihada ya kuwaandikieni juu ya ule wokovu tunaoshiriki sote, nimeona lazima ya kuwaandikieni na kuwahimizeni mwendelee kupigana kwa ajili ya imani ambayo Mungu amewajalia watu wake mara moja tu kwa wakati wote.


Tzeˈnku weˈ nkubˈ nbˈinchiˈn toj nnimbˈila tzeˈnku jun rinil lajoˈnxix tuˈn jikyin wen, tuˈn tkanin tzma jaˈ taˈye chojbˈil. Ex ikyx tzeˈnku jun bˈujil toj saqchbˈil, nya noq k‑okil ten tzaqpilkye tqˈobˈ, qalaˈ ok tjyabˈil jaˈ tumil k‑aqˈila tukˈa tuˈn. 	 Ndivyo basi, ninavyopiga mbio nikiwa na nia ya kushinda; ndivyo ninavyopigana, na si kama bondia anayetupa ngumi zake hewani.


Me mix kanine kynabˈl tuˈn tel kynikyˈ tiˈjjo t‑xilin lo, quˈn tzaj tqˈmaˈn Dios kye, qa nya te kyex nchi ajbˈinetaq toj kyaqˈin, qalaˈ te qe jaˈlin, quˈn i yolin tiˈj a naˈmtaq tel kynikyˈ tiˈj. Me atzin jaˈlin, ayetzin kyeˈ ma tzˈel kynikyˈa tiˈj, kyuˈnjo aye nchi yolin tiˈjjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil, noq tuˈn Xewbˈaj Xjan, a tzaj smaˈn toj kyaˈj. Nimxix t‑xilinjo lo; majqexpe kye angel kyaj tuˈn tel kynikyˈ te. 	 Mungu aliwafunulia kwamba wakati walipokuwa wanasema juu ya hayo mambo ambayo ninyi mmekwisha sikia sasa kutoka kwa wale wajumbe waliowatangazieni Habari Njema kwa nguvu ya Roho Mtakatifu aliyetumwa kutoka mbinguni, hiyo kazi yao haikuwa kwa faida yao wenyewe, bali kwa ajili yenu. Hayo ndiyo mambo ambayo hata malaika wangependa kuyafahamu.