Me i ikyˈx twutz tnejil chˈuq xoˈl qˈaqˈ, ex liwey twutz tkabˈ. Ex atziˈn tej kykanin twutz tjpel tze, a kxbˈiltaq ex a attaq ttzi bˈe, bˈeˈx xi jaqle tilx tibˈ. I exsintz, ex tej otaq txi kybˈetin jun jteˈbˈin ech, bˈeˈx el tpaˈn angel tibˈ tiˈj. 	 Walipita kituo cha kwanza cha ulinzi na cha pili, halafu wakafika kwenye mlango wa chuma wa kuingilia mjini. Huo mlango ukawafungukia wenyewe, nao wakatoka nje. Wakawa wanatembea katika barabara moja na mara yule malaika akamwacha Petro peke yake.


Tej tbˈin teˈ qˈinin ikyjo, bˈeˈx jaw bˈisin, quˈn manyor qˈininxtaq. 	 Aliposikia hayo, alisikitika, akaenda zake akiwa na huzuni, kwa maana alikuwa na mali nyingi.


quˈn toj tkˈuˈj nbˈaj kupine, ex nya toj tanmin, ex tqanku n‑exl? (Antza ntqˈmaˈne qa a jniˈ nxi tnikyˈbˈin jun xjal, ntiˈ tkyˈi.) 	 kwa maana hakimwingii moyoni, ila tumboni, na baadaye hutolewa nje chooni?" (Kwa kusema hivyo, Yesu alivihalalisha vyakula vyote.)


Me otaqla tzˈok nikyˈjin aqˈwil ikyjo, tzmataq nnaˈn Pabl Dios junx tukˈa Silas, ex nchi bˈitzintaq bˈitz te Dios. Ayetzin kye txqantl xjal, a iteˈkuxtaq toj tze, tzuntaq nchi bˈin kyeˈ. 	 Karibu na usiku wa manane Paulo na Sila walikuwa wakisali na kuimba nyimbo za kumsifu Mungu, huku wafungwa wengine wakiwa wanasikiliza.


Atzin te Pegr tzuntaq nbˈet teˈ qˈolbˈil kye nimil, ex xtaˈj lol kyeˈ najleqetaq toj tnam Lida. 	 Petro alipokuwa anasafirisafiri kila mahali alifika pia kwa watu wa Mungu waliokuwa wanaishi Luda.


Ex mi kubˈ kybˈisiˈn qa noq t‑xim jun xjaljo luˈn, 	 Je, nasema mambo haya kibinadamu tu? Je, Sheria nayo haisemi hivyo?


Ex qa at jun s‑el qˈinte jun tiˈ tojjo Tyol Dios tojjo uˈj lo, k‑elil tiˈn Diosjo toklin tiˈjjo Tze te Chwinqil, ex tiˈjjo xjan Tnam, a o kubˈ tzˈibˈit tojjo uˈj lo. 	 Na mtu yeyote akipunguza chochote katika maneno ya unabii yaliyomo katika kitabu hiki, Mungu atamnyang'anya sehemu yake katika ule mti wa uzima, na sehemu yake katika mji mtakatifu, ambavyo vimeelezwa katika kitabu hiki.


Ex k‑elilxix kynikyˈa tiˈjjo a twutzxix, ex atzin twutzxix ktzaqpil kyeˈy. 	 Mtaujua ukweli, nao ukweli utawapeni uhuru."


Quˈn ojtzqiˈntaq tuˈn Dios, qa iltaq tiˈj tuˈn kykletjo nya Judiyqe noq tuˈn kynimbˈil tiˈj Tbˈanil Tqanil kolbˈil. Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈn te Abraham kyjaluˈn: Noq tuˈn tpaja, kˈwel nkyˈiwliˈn tkyaqil xjal twutz txˈotxˈ. 	 Maandiko Matakatifu yalionyesha kabla kwamba Mungu atawakubali watu wa mataifa kuwa waadilifu kwa njia ya imani. Hivyo Maandiko Matakatifu yalitangulia kumtangazia Abrahamu Habari Njema: "Katika wewe mataifa yote yatabarikiwa."


Me ayintaq weˈ intiˈn antza, nchin waˈntaqa ttxlaj Jesús. Nimx tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj wiˈja. 	 Mmoja wa wanafunzi, ambaye Yesu alikuwa anampenda sana, alikuwa ameketi karibu na Yesu.


Ajo techil, iky tzˈelpine teˈ kyjaluˈn, chi Jesúsjo: Ajo tumil, a ewintaq tiˈjxi Tkawbˈil qMan Dios, o tzˈel kynikyˈa te, quˈn tuˈn aku Dios o tzaj yekˈinte kyeˈy. Me ayetzin kyeˈ txqantl, a naˈmx tel kynikyˈ te, il tiˈj tuˈn nyoliˈn kye kyukˈa techil, tuˈntzintla aj nbˈaj yoliˈn, ajo otaq kyli, me mina s‑el kynikyˈ te; exsiˈn ajo otaq kybˈi, mi n‑okx toj kywiˈ. 	 Naye akajibu, "Ninyi mmejaliwa kujua siri za Ufalme wa Mungu, lakini hao wengine sivyo; ila hao huambiwa kwa mifano, ili wakitazama wasiweze kuona, na wakisikia wasifahamu.


Ma naˈmxsin kybˈintiˈy, qa a Dios tukˈa tkyaqil tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj saj yekˈin te weˈy, ex ma tzaj toqxenin, tuˈn t‑xi nqˈmaˈn Tbˈanil Tqanil t‑xtalbˈil kyeˈy, a ayiˈy nya Judiy. Ajo Tbˈanil Tqanil lo, a t‑xim Dios ewintaq ojtxe, a tzeˈnkuxjo ma txi ntzˈibˈiˈn. 	 Bila shaka mmekwisha sikia kwamba Mungu, kwa neema yake, alinikabidhi kazi hii niifanye kwa faida yenu.


Lip; Bartolomey; Tmas; ex ayiˈn, Matey, a peyil pwaqtaq; Jacob, a tkˈwal Alpey; Tadey; 	 Filipo na Bartholomayo, Thoma na Mathayo aliyekuwa mtoza ushuru; Yakobo mwana wa Alfayo, na Thadayo;


Timotey, tzeˈnku nchin naˈn Dios, ntzaj nnaˈn te toj nnaˈj Diosa qˈijl ex qnikyˈin, ex kukx nchin qˈonjiˈy chjonte te qMan, quˈn tuˈn nchin ajbˈiˈn te tukˈa jun nnabˈla saqxix, ikyxjo tzeˈn ẍi ajbˈin ojtxe nxeˈchila. 	 Ninamshukuru Mungu ambaye ninamtumikia kwa dhamiri safi kama walivyofanya wazee wangu; namshukuru kila ninapokukumbuka daima katika sala zangu.


I tzaj ttxkoˈn Jesús oˈkqexjo kabˈlajaj t‑xnaqˈtzbˈin, exsin xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Kyjaˈ qxiˈ jaˈlin tzmax Jerusalén. Antza japine bˈajjo jotxjo jniˈ xbˈaj kytzˈibˈin yolil Tyol Dios wiˈja, a ayiˈn Tkˈwal Ichin. 	 Yesu aliwachukua kando wale kumi na wawili, akawaambia, "Sikilizeni! Tunakwenda Yerusalemu na huko kila kitu kilichoandikwa na manabii kuhusu Mwana wa Mtu kitakamilishwa.


Me atzin kyeˈ, mi s‑el kyxnaqˈtzin ikyjo tiˈj Crist. 	 Lakini ninyi hamkujifunza hivyo juu ya Kristo.


Tzmataq n‑ok xoˈn Esteban tuˈn abˈj, me bˈeˈx jaw naˈn Dios kyjaluˈn: Tzyuˈnxa wanmiˈn Ay, wAjaw Jesús. 	 Waliendelea kumpiga mawe Stefano, huku akiwa anasali: "Bwana Yesu, ipokee roho yangu!"


Ex bˈeˈx jax Jesús toj jun bark, a tetaq Simun, ex kubˈsin twutz te, tuˈn t‑xi tlimoˈntaq chˈintljo bark tojxi aˈ. Ex bˈeˈx kubˈ qe Jesús toj bark, ex tojxsiˈn aˈ, ok tentz xnaqˈtzil kyeˈ xjal. 	 Baada ya Yesu kuingia katika mashua moja, iliyokuwa ya Simoni, alimtaka Simoni aisogeze majini, mbali kidogo na ukingo wa ziwa. Akaketi, akafundisha umati wa watu akiwa ndani ya mashua.


quˈn n‑ok nkaˈyiˈn qa nchyoˈnxix tkˈuˈja qiˈja, ex a il tzyultiy, chi Pegr. 	 Ni dhahiri kwangu kwamba umejaa wivu mkali na mfungwa wa dhambi!"


Qalaˈ kykyaqil bˈajel txalpaj, ex kykyaqilx ma cheˈx toj najin. Ex mix aˈlx jun nkubˈ tbˈinchin bˈaˈn, me tukˈaxpetla jun. 	 Wote wamepotoka wote wamekosa; hakuna atendaye mema, hakuna hata mmoja.


Kyqˈmanxa te Arquipo kyjaluˈn: Qˈonk tilila tuˈn tjapin bˈajjo aqˈuntl tuˈn, a o tzaj toqxenin tAjaw Tkyaqil tey. 	 Mwambieni Arkipo aitekeleze vizuri ile huduma aliyokabidhiwa na Bwana.


Xitzin ttzaqˈwin Pabl ex Silas: Niminxa Jesucrist, a tAjaw Tkyaqil; ikytzin kkletilejiy kyukˈa kykyaqil t‑xjalila. 	 Wao wakamjibu, "Mwamini Bwana Yesu nawe utaokolewa pamoja na jamaa yako yote."


Kyxoltzin xjal, attaq jun qya otaq bˈant‑xiˈ kabˈlajaj abˈqˈe tyabˈtlin tuˈn kyyabˈil. 	 Mmojawapo alikuwa mwanamke mwenye ugonjwa wa kutokwa damu kwa muda wa miaka kumi na miwili.


Qalaˈ, kyqˈonx kynabˈla kyxolxa tkyaqil qˈij, tzeˈnku at ambˈil; tuˈntzin mi chi kubˈ sbˈuˈniˈy tuˈn il, ex tuˈn mina txi kykujsin kyanmiˈn tiˈjjo tajbˈil qMan Dios. 	 Maadamu hiyo "Leo" inayosemwa katika Maandiko bado inatuhusu sisi, mnapaswa kusaidiana daima, ili mtu yeyote miongoni mwenu asidanganywe na dhambi na kuwa mkaidi.


Teˈ tbˈinte Pilat qa otaq kyim Jesús, bˈeˈx jaw kaˈylaj, exsin xi ttxkoˈn kynejiljo kawil xqˈuqil, tuˈn t‑xi tqanin te qa otaq kyim. 	 Pilato alishangaa kusikia kwamba Yesu alikuwa amekwisha kufa. Basi, akamwita jemadari, akamwuliza kama Yesu alikuwa amekufa kitambo.


Nxiku kyqanin juntl majl te: ¿Tzeˈntzin ttentz? ¿Me qa atejiy Elías? I xi ttzaqˈwin Juan. Nyaqin wejiˈy. ¿Me qa atejiy Tsan Dios, a attaq tulil? Ex xi tqˈmaˈnl Juan: Mina. 	 Hapo wakamwuliza, "Basi, wewe ni nani? Je, wewe ni Eliya?" Yohane akajibu, "La, mimi siye." Wakamwuliza, "Je, wewe ni yule nabii?" Yohane akawajibu, "La!"


Tuˈnpetziˈn, nya wen tuˈn qyolbˈiˈn kyiˈj juntl. Qalaˈ kyqˈonka tilil tuˈn kybˈinchintejiˈy tbˈanil, ex tuˈn mi chi jawe takpaje kyermana toj kynimbˈil tuˈn kypaja, tuˈn mi chi kubˈ tzˈaqe toj il. 	 Basi, tuache kuhukumiana, bali tuazimie kutokuwa kamwe kikwazo kwa ndugu yetu au kumsababisha aanguke katika dhambi.


Xitzin kytzaqˈwinxjal: ¿Qape yabˈ te? ¿Ankye taj tuˈn tkubˈ bˈyontiy? 	 Hapo watu wakamjibu, "Una wazimu wewe! Nani anataka kukuua?"


Me atzin jaˈlin, ¿Tzeˈntzila tteˈn tuˈn tjaw anqˈintl kyimnin? Quˈn, qa ikyjo, aj kyjaw itzˈje juntl majl, ¿Tiˈtzila kbˈajiltz? ¿Altzila kye k‑okil te tchmiljo qya kyxoljo wuq ichin, quˈn kykyaqilx i ok meje tukˈa? 	 Je, siku wafu watakapofufuliwa, mwanamke huyo atakuwa mke wa nani? Alikuwa ameolewa na wote saba."


Atzin qˈij anetziˈn, atxtaq jun qˈij tuˈn tjapin kaninjo qˈij te ajlabˈl, jaˈ iltaq tiˈj tuˈn tkubˈ kybˈinchin tkyaqil, tuˈn kyikyˈsin Judiy Xjan Qˈij. Kykyˈeˈtaq tuˈn tkyij ten kyxmililjo xjal twutz cruz toj qˈij te ajlabˈl, quˈn atzin qˈij te ajlabˈl lo, nimxix toklin te kye. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx i xiˈ qˈmalte te Pilat, tuˈn tok waqˈit kykuxjo xjal iteˈkxtaq twutz cruz, tuˈn kykyim liwey, ex tuˈn teljo kyxmilil antza. 	 Ilikuwa Ijumaa, siku ya Maandalio. Kwa hiyo, kusudi miili isikae msalabani siku ya Sabato, maana siku hiyo ya Sabato ilikuwa siku kubwa, Wayahudi walimwomba Pilato miguu ya hao waliosulubiwa ivunjwe na miili yao iondolewe.


Chitzin Pabljo kyjaluˈn, tej tkolin tiˈjx: Ntiˈ jun weˈ wil ma kuˈx, quˈn ntiˈ nya bˈaˈn o bˈant wuˈn tiˈj kykawbˈil Judiy, tiˈjjo tnejil ja te naˈbˈl Dios ex nipe tiˈjjo tnejil kawil te Rom. 	 Kwa kujitetea, Paulo alisema, "Mimi sikufanya kosa lolote kuhusu Sheria ya Wayahudi, wala kuhusu Hekalu, wala kumhusu Kaisari."


I xi ttzaqˈwin Jesús: Najninx iteˈya kyeˈ. ¿Naˈmxsin tel kynikyˈa te Tyol Dios, ex te jniˈ tipin? 	 Yesu akawaambia, "Ninyi mmekosea sana, kwa sababu hamjui Maandiko Matakatifu wala nguvu ya Mungu.


Ayiˈy werman, te qMan Diosqiˈy. Tuˈn kynimbˈila, xkubˈe kyiˈjjo sbˈul xjal kyuˈn, quˈn nimxixtl tokliˈn a at kyukˈiy, a tzeˈnku toklin tajaw il, a at kyukˈa sbˈul xjal twutz txˈotxˈ. 	 Lakini ninyi, watoto, ni wake Mungu na mmekwisha washinda hao manabii wa uongo; maana Roho aliye ndani yenu ana nguvu zaidi kuliko roho aliye ndani ya hao walio wa ulimwengu.


Tbˈajlinxi kybˈiˈn tkyaqiljo nimil, i ok ten naˈl Dios junx, ex kyqˈma: Ay, tAjaw Tkyaqil, a te kubˈ bˈinchinte kyaˈj ex txˈotxˈ ex ttxuyil aˈ ex jniˈ tiˈchaqkul; 	 Waliposikia habari hiyo waliungana pamoja katika kumwomba Mungu wakisema, "Bwana, wewe ni Muumba wa mbingu na nchi, bahari na vyote vilivyomo!


ex nbˈiˈntaq tiˈjjo ntqˈmaˈntaq Pabl. Ok kyim Pabl tiˈj, ex el tnikyˈtzajil qa nimtaq tnimbˈil tuˈn tqˈanit. 	 Mtu huyo alikuwa anamsikiliza Paulo alipokuwa anahubiri. Paulo alimtazama kwa makini, na alipoona kuwa alikuwa na imani ya kuweza kuponywa,


Chi laqˈetza tkˈatz qAjaw, a Abˈj itzˈxix, a s‑el kyiˈjlinxjal, nyakuj ntiˈ tajbˈin toj kywutz, me tbˈanilx twutz qMan Dios, ex skˈoˈnxix tuˈn. 	 Basi, mwendeeni Bwana! Yeye ndiye jiwe hai lililokataliwa na watu; lakini mbele ya Mungu ni jiwe teule, na la thamani kubwa.


a xi qˈoˈnte tibˈ te kyimin te chojbˈilte qil, tzeˈnkuxjo otaq chikyˈbˈajtz tuˈn qMan Dios toj tqˈijil, tuˈn tkotpit tkyaqil xjal tuˈn. 	 ambaye alijitoa mwenyewe kuwakomboa watu wote. Huo ulikuwa uthibitisho, wakati ufaao ulipowadia.


Ex ikyxjo tzeˈn jun rinil, nlay kanbˈin jun chojbˈil, qa mi s‑ok tqˈoˈn tilil, tuˈn tjapin tuˈn, tzeˈnkuxjo nukˈbˈil. 	 Mwanariadha yeyote hawezi kushinda na kupata zawadi ya ushindi kama asipozitii sheria za michezo.


Tzeˈn qa qaja tuˈn t‑xi qqˈmaˈn Tyol Dios kye xjal, a nya Judiyqe, tuˈn kyklet, mi nkytziyin, ex ma chmet kyil. Tuˈntzin tpajtzjo ikyjo, ktzajil tkawbˈil Dios kyibˈaj, a kujxix wen. 	 Hata walijaribu kutuzuia kuwahubiria watu wa mataifa mengine ujumbe utakaowaletea wokovu. Ndivyo walivyokamilisha orodha ya dhambi zote walizotenda siku zote. Lakini sasa hasira ya Mungu imewaangukia.


I xi qˈiˈn kabˈetl aj il, tuˈntzintla kyjaw pejkˈin twutz cruz junx tukˈa Jesús. 	 Waliwachukua pia watu wengine wawili, wahalifu, wauawe pamoja naye.


Me attaq jun kyxol xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil, tajtaq tuˈn tkubˈ tzˈaq toj til tuˈn. Xi tqanin te: 	 Mmoja wao, mwanasheria, akamwuliza Yesu kwa kumjaribu,


Xi tqˈmaˈn Jesús ikyjo, noq tuˈn tnikyˈbˈajtz Lip tiˈ ktqˈmaˈ tiˈjjo lo, quˈn bˈintaql te Jesús tuˈn, tiˈ tuˈn tkubˈ tbˈinchin. 	 (Alisema hivyo kwa kumjaribu Filipo, kwani alijua mwenyewe atakalofanya.)


Tuˈnpetziˈn, qo xmayiltz tiˈjjo kyimin, tzeˈnku kyij tzˈibˈit toj Tuˈjil Tyol Dios: Ay kyimin, ¿Jaˈn taˈ tipiˈn jaˈlin, ex jtojtzin bˈaˈn qkubˈ tbˈyoˈn? 	 "Kifo, ushindi wako uko wapi? Uwezo wako wa kuumiza uko wapi?"


Ex kynaˈntzinjiˈy kyyoljo xjan yolil Tyol Dios, aye i kˈmonte Tyol ojtxe, kyiˈjjo xnaqˈtzil nya wen, ex ikyxjo atzin nukˈbˈil kyij tqˈoˈn qAjaw ex Klolqe Jesús noq kyuˈn tsanjil, a qˈuqle kykˈuˈja kyiˈj. 	 Napenda mkumbuke maneno yaliyosemwa na manabii watakatifu, na ile amri ya Bwana na Mwokozi mliyopewa na mitume wenu.


Bˈeˈxsin xi kˈleˈn Simun tuˈn Andrés tkˈatz Jesús. Tetziˈn tok kaˈyin teˈ tuˈn Jesús, xi tqˈmaˈn te: Simun, ay tkˈwal Jonás. Me atzin jaˈlin k‑okil nqˈoˈn juntl tbˈiy, a Cefas, a ntqˈmaˈ, abˈj toj qyol, mo Pegr. 	 Kisha akampeleka Simoni kwa Yesu. Naye Yesu akamtazama Simoni akasema, "Wewe ni Simoni mwana wa Yohane. Sasa utaitwa Kefa." (maana yake ni Petro, yaani, "Mwamba.")


Tukˈajo lo, japin bˈajjo tyol Isaías, a yolil Tyol Dios ojtxe, tej tkubˈ ttzˈibˈin: Tata, ¿Ankye ma txi niminte Tbˈanil Tqanil tiˈja, a ma txi qqˈmaˈn? ¿Altzila qe xaye tyekˈin tAjaw Tkyaqil toklin Tkawbˈil kyibˈaj? 	 Hivyo maneno aliyosema nabii Isaya yakatimia: "Bwana, nani aliyeuamini ujumbe wetu? Na uwezo wa Bwana umedhihirishwa kwa nani?"


Me bˈeˈx jaw ẍchˈin Pabl, ex tqˈma: Mi kubˈ tbˈyoˈn te tibˈ. Loqo qeˈ otoˈ qkyaqilxa tzaluˈn. 	 Lakini Paulo akaita kwa sauti kubwa: "Usijidhuru mwenyewe kwa maana sisi sote tuko hapa."


Ex ayetziˈn kˈayil twutz txˈotxˈ, ex okxla kchi oqˈil, ex kchi labˈil tiˈjjo tnam lo, quˈn mix aˈl kxel laqˈonte jniˈ kykˈaẍjil, a attaq: 	 Wafanyabiashara wa dunia watalia na kumfanyia matanga, maana hakuna mtu anayenunua tena bidhaa zao;


Ex tzunxtaq xqˈnen Pegr tiˈj qˈaqˈ, xitzin kyqˈmaˈn juntl majl te: ¿Nyapela ajin te jun t‑xnaqˈtzbˈin ichin lo? Kubˈ tewin Pegr, ex xi tqˈmaˈn: Mina, nyaqin wejiˈych. 	 Petro alikuwa hapo akiota moto. Basi, wakamwuliza, "Je, nawe pia si mmoja wa wanafunzi wake?" Yeye akakana na kusema, "Si mimi!"


Ayetziˈn ichin lo i qˈmante, tuˈn kytzaj qˈiˈn Pegr ex Juan, tuˈn kykubˈ qˈoˈn kyxol, ex xi kyqanin kye: ¿Tiˈn kyeˈ kyoklin mo an tiˈj qbˈi nkubˈ kybˈinchin kyejiˈy ikyjo? chi chiˈ. 	 Waliwasimamisha mitume mbele yao, wakawauliza, "Ninyi mmefanya jambo hili kwa nguvu gani na kwa jina la nani?"


Ex atziˈn aqˈnil ntiˈ tajbˈin, kyqˈomixa tzma peˈn toj qxopin kyukˈa jniˈ nya nimil, a jaˈ kchi oqˈile ex jaˈ kchi juˈchˈile kyste tuˈn kyixkˈoj. 	 Na kuhusu huyu mtumishi asiye na faida, mtupeni nje gizani! Huko kutakuwa na kilio na kusaga meno.


WAjaw, a tzaj tqˈmay ma bˈajx jaˈlin. Bˈaˈn tuˈn nkyim weˈ jaˈlin tukˈa tzaljbˈil, chiˈ. 	 "Sasa Bwana, umetimiza ahadi yako, waweza kumruhusu mtumishi wako aende kwa amani.


Tuˈnpetziˈn erman, nya bˈaˈn tuˈn qbˈet tzeˈnku ntqanin tachbˈil qxmilil. 	 Hivyo basi, ndugu zangu, tunalo jukumu, lakini si la kuishi kufuatana na maumbile ya kibinadamu.


Ayetzin kyej qya, a otaq chi tzaj lipe tiˈj Jesús tzmax Galiley, i pon kanin tzmax ttzi jul, ex ok kykaˈyin tzeˈn oke t‑xmilil Jesús, tej tkyij muquˈn. 	 Wale wanawake walioandamana na Yesu kutoka Galilaya walimfuata Yosefu, wakaliona lile kaburi na jinsi mwili wake Yesu ulivyowekwa


Quˈn ikytziˈn tzeˈnku te Moisés jax tyobˈin toj tzqij txˈotxˈ jun twutzbˈiyil kan tiˈj jun tze, te jun qˈanbˈil kyexjal; ikytzin wejiˈy, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, kchin jawil yobˈiˈn twutz jun cruz, 	 "Kama vile Mose alivyomwinua juu nyoka wa shaba kule jangwani, naye Mwana wa Mtu atainuliwa juu vivyo hivyo,


Ma chin ula tzaluˈn twutz txˈotxˈ, tzeˈnku jun qˈaqˈ njulin wen te kolbˈil ex te joybˈil qˈoj kyxolxjal. ¡Me atla wajiˈy noqit nkˈant jaˈlin! 	 "Nimekuja kuwasha moto duniani, laiti ungekuwa umewaka tayari!


Ex noq tuˈn Crist, ma jqet jun akˈaj tumil, tuˈn qkyij qkyaqilx toj wen tukˈa Manbˈaj, noq tuˈn Xewbˈaj Xjan. 	 Hivyo, kwa njia yake, sisi sote, Wayahudi na watu wa mataifa mengine, tunaweza kumwendea Baba katika Roho mmoja.


Ikyqetzin kyejiˈy tzeˈnku abˈj itzˈ, kyjaˈ kyjaw chˈiysiˈn tuˈn kyoka te tja qMan, a bˈinchin tuˈn Xewbˈaj Xjan; ex tuˈn kyoka te jun chˈuq pale xjanxix, tuˈn kyxi kyqˈoˈn oyaj tukˈa tkyaqil kyanmiˈn, a ntzalaj qMan Dios kyiˈj, noq tuˈn Jesucrist. 	 Mwendeeni yeye kama mawe hai mkajengeke na kuwa nyumba ya kiroho, ambamo mtatumikia kama makuhani watakatifu, kutolea dhabihu za kiroho zenye kumpendeza Mungu kwa njia ya Yesu Kristo.


Ma tzˈel jyetjo ichin lo quˈn, quˈn ma tzul qˈol teˈ jun yabˈil qxola, ex nbˈet twutz tkyaqil twutz txˈotxˈ, tuˈn tokx qˈoj kyxol Judiy, ex axix kynejiljo jun maˈ chˈuq xjal, Nazarenos kybˈi. 	 Tumegundua kwamba mtu huyu ni wa hatari mno. Yeye huanzisha ghasia kati ya Wayahudi kila mahali duniani na pia ni kiongozi wa kile chama cha Wanazareti.


Ma tzikyˈx tnaˈljtzjo tqˈijil ojtxe tuˈn Dios, a mi n‑eltaq kynikyˈxjal te. Me atzin jaˈlin, ntzaj tqˈmaˈn qe qkyaqilx toj tkyaqil twutz txˈotxˈ, tuˈn qmeltzˈaj tukˈa, 	 Mungu alifanya kama kwamba haoni nyakati zile watu walipokuwa wajinga. Lakini sasa, anaamuru watu wote kila mahali watubu.


Atzin jaˈlin, werman, qaja tuˈn kybˈintiˈy tzeˈn ma yekˈine t‑xtalbˈil Dios tojjo Ttanim toj ttxˈotxˈ Macedonia. 	 Ndugu, tunapenda kuwapa habari juu ya neema ambazo Mungu ameyajalia makanisa ya Makedonia.


Kubˈ kˈweˈ Jesús, tuˈn tok tkaˈyinj yabˈ, exsin xi tqˈmaˈntz teˈ nim kyaq, tuˈn teltaq tpaˈn tibˈ tiˈjjo qya. Texjo paq anetziˈn, bˈeˈx xi chewx kyaq, ex bˈeˈx jaw weˈks tej qya, ex n‑ok tentz bˈinchil chˈin tiˈ kye. 	 Yesu akaenda akasimama karibu naye, akaikemea ile homa, nayo ikamwacha. Mara yule mama akainuka, akawatumikia.


Werman, tuˈnpetziˈn tkyaqiljo lo, kyajsintz tiˈj kyanmiˈn, tuˈn mina chi txalpajiˈy toj kynimbˈila tiˈj qMan Dios. 	 Basi ndugu, jihadharini asije akawako yeyote miongoni mwenu aliye na moyo mbaya hivyo na asiyeamini hata kujitenga na Mungu aliye hai.


O tzaj tkaˈyiˈn Jesús, ex tzaj tqˈmaˈn qeˈy: Nlay bˈant tuˈn kyklet‑xjal kyuˈnx kyibˈx. Me mete Dios kbˈantil teˈ tuˈn tkyaqil. 	 Yesu akawatazama, akasema, "Kwa binadamu jambo hili haliwezekani, lakini kwa Mungu mambo yote huwezekana."


Me atzin kyxola, nya iky teˈ. Qalaˈ ankye teˈ taj tuˈn tok te nim toklin kyxola, il tiˈj tuˈn tajbˈin kye txqantl. 	 Lakini kwenu isiwe hivyo, ila yeyote anayetaka kuwa mkuu kati yenu sharti awe mtumishi wa wote;


Atziˈn tipin nya bˈaˈn, n‑aqˈnin jaˈlin twutz txˈotxˈ toj ewajil, tzmaxiˈ aj teljo a meqolte. 	 Hata hivyo, Mwovu huyo aliyefichika anafanya kazi sasa, lakini hataonekana mpaka yule anayemzuia aondolewe.


Ex nkyqˈmaˈn tukˈa tqˈajqˈojil kywiˈ kujxix wen: Ajo tal Tal rit, a kubˈ bˈyoˈn, nimxix toklin tuˈn tkˈmonte tkyaqil tipin, ex jniˈ tqˈinimil, ex tkyaqil tnabˈl ex tkujil, junx tukˈa jniˈ toklin, nimsbˈil tbˈi, ex bˈitz te. 	 wakasema kwa sauti kuu: "Mwanakondoo aliyechinjwa anastahili kupokea uwezo, utajiri, hekima, nguvu, utukufu na sifa."


Atzaj teˈ qsqix, i ok kychmoˈn kye tnejil Judiy kyibˈ, junx kyukˈa kynejil pale, exqetziˈn jniˈ xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil, exsin xi kyiˈntz Jesús twutz. Atzaj teˈ kykanin, xitzin kyqanintz te kyjaluˈn: 	 Kulipokucha, kikao cha wazee wa watu kilifanyika, ambacho kilihudhuriwa na makuhani wakuu na walimu wa Sheria. Yesu akaletwa mbele ya Baraza hilo.


¿Jtojetzin xqliˈy ay ma tzˈoka te bˈetin xjal, ex matla txi qqˈoˈn twatbˈila; ex jaˈtzin xqlaˈyiˈy ay ntiˈt t‑xbˈaliˈn tok, ex matla txi qqˈoˈn? 	 Ni lini tulikuona ukiwa mgeni nasi tukakukaribisha, au bila nguo nasi tukakuvika?


Kyqˈolbˈink kyibˈa kyxolxa tukˈa tkyaqil kykˈuˈja. 	 Salimianeni kwa ishara ya upendo.


Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, aqˈe majl naˈl Dios, tuˈntzin ttzaj jbˈal; bˈeˈxsin tzaj qˈoˈn jbˈaltz tibˈaj txˈotxˈ, tuˈn ttzaj tawal. 	 Kisha akaomba tena, mvua ikanyesha kutoka angani na nchi ikatoa mazao yake.


Me kxel nqˈmaˈn qa ajo paˈbˈl lo ntiˈ tajbˈin, ex ajo Xjan Wabˈj, a nchi waˈn tiˈj, nyaxla xjan twutz qAjaw. 	 Kweli mnakutana, lakini si kwa ajili ya kula chakula cha Bwana!


Tej naˈmxtaq tuljo ojtxe kawbˈil, attaq il twutz txˈotxˈ, me mix kawine Dios, quˈn naˈmtaq tzaj tqˈoˈn kawbˈil. 	 Kabla ya Sheria kuwako, dhambi ilikuwako ulimwenguni; lakini dhambi haiwekwi katika kumbukumbu bila sheria.


Xi kytzaqˈwin xjal: ¿Ma nyatzin tzun ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios, qa ate Crist il tiˈj tuˈn tten te jun majx? ¿Tzeˈntzin ttentz ntqˈmaˈntza, qa ajo Tkˈwal Ichin il tiˈj tuˈn tjaw twutz cruz tuˈn tkyim? ¿Tzeˈntzin tzˈelpineˈ Tkˈwal Ichin? 	 Basi, umati huo ukamjibu, "Sisi tunaambiwa na Sheria yetu kwamba Kristo atadumu milele. Wawezaje basi, kusema ati Mwana wa Mtu anapaswa kuinuliwa? Huyo Mwana wa Mtu ni nani?"


Me metzin te Jesucrist, xi tqˈoˈn teˈ tibˈ tuˈn tkyim, ex tuˈn tok te jun chojbˈil te tkyaqil il te jun majx. Tbˈajlinxi ikyjo, kubˈ qe toj kyaˈj toj tman qˈobˈ qMan Dios tuˈn tkawin junx tukˈa. 	 Lakini Kristo alitoa dhabihu moja tu kwa ajili ya dhambi, dhabihu ifaayo milele, kisha akaketi upande wa kulia wa Mungu.


tuˈn tkawin kyibˈaj aj Judiy te jun majx, quˈn a tkawbˈil nlay bˈajx. 	 Kwa hivyo atautawala ukoo wa Yakobo milele, na ufalme wake hautakuwa na mwisho."


Quˈn kaˈntzinjiy weˈ, a ayiˈn Tkˈwal Ichin; mi ẍin ul weˈ tuˈn kyajbˈinxjal weˈy; qalaˈ ayin weˈ tuˈn wajbˈiˈn kye txqantl, ex tuˈn t‑xi nqˈoˈn nchwinqila te kyxel, tuˈn kyklet te jun majx. 	 Maana Mwana wa Mtu hakuja kutumikiwa, ila alikuja kutumikia, na kutoa maisha yake kuwa fidia ya watu wengi."


Tkyaqilxjo jniˈ nbˈant kyuˈn, noq tuˈn kyjawku iqin kyuˈnxjal. Ex kyajxix tzˈok kyqˈoˈn tiˈj kyplaj mo tiˈj kyqˈobˈ junjun tnej Tyol Dios tzˈibˈink twutz tzˈuˈn ma nmaq twutz, me noq tuˈn kynimsin kyibˈ kywutzxjal. Ex nbˈaj ok kyqˈoˈn kyxbˈalin manyor xqerx wen, noq tuˈn kyokku kaˈyin kyuˈnxjal. 	 Wao hufanya matendo yao yote ili watu wawaone. Huvaa tepe zenye maandishi ya Sheria juu ya panda la uso na mikononi na hupanua pindo za makoti yao.


Quˈn ntiˈ jun tiˈ toj ewajil taˈye, a nlay tzˈel tqanil. Ex ntiˈ jun tiˈ ewin taˈye, a nlay tzˈetz toj qˈanchaˈl. 	 Kila kilichofunikwa kitafunuliwa, kila kilichofichika kitafichuliwa.


Me mi tzˈel kyikyˈiˈn, qalaˈ kyqˈoˈnxa jun tnabˈl, quˈn erman. 	 Lakini msimtendee mtu huyo kama adui, bali mwonyeni kama ndugu.


Tuˈntziˈn ikyjo, nimx Judiy, ayej o chex lipe tiˈj Mariy, ex ok kykaˈyiˈn bˈant tuˈn Jesús, i nimin tiˈj. 	 Basi, Wayahudi wengi waliokuwa wamefika kwa Maria walipoona kitendo hicho alichokifanya Yesu wakamwamini.


Ex ayin weˈ Jesús. Ma txi nchqˈonjiˈy n‑angela, tuˈn t‑xi tchikyˈbˈin tkyaqiljo lo te tkyaqil Ntanima. Ayin weˈ tlokˈil, a jaˈ saje David. Ex tzaluˈn twutz txˈotxˈ, antza ẍin tzajiˈy tiˈj. Ex ayin weˈ cheˈw nqoptzˈaj wen, a nyekˈinte qa chˈixtaq ttzaj t‑xe kyaˈj. Ikytziˈn, chˈix tul nqˈijila tuˈn wula. 	 "Mimi, Yesu, nimemtuma malaika wangu awathibitishieni mambo haya katika makanisa. Mimi ni mzawa wa ukoo wa Daudi. Mimi ni nyota angavu ya asubuhi!"


Kxel nqˈoˈn chjonte te qAjaw Jesucrist, a ma tzaj qˈoˈnte wipiˈn, quˈn ma chin ok tqˈoˈn tzˈaqle twutz, ex ma chin kubˈ tqˈoˈn toj taqˈin. 	 Namshukuru Bwana wetu Yesu Kristo aliyenipa nguvu kwa ajili ya kazi yangu. Namshukuru kwa kuniona mimi kuwa ni mwaminifu, akaniteua nimtumikie,


Ikytziˈn tzeˈnku n‑ok kykaˈyiˈn, chˈix qjapin Jerusalén, a jaˈ ayiˈn, a Tkˈwal Ichin, kchin xel kˈayiˈn kyeˈ kynejil kypale Judiy exsin kyeˈ xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil. Kyqˈmaˈbˈil qa ayiˈn at npaja, noq tuˈn nkubˈ bˈyoˈn. 	 "Sikilizeni! Tunakwenda Yerusalemu, na huko Mwana wa Mtu atakabidhiwa kwa makuhani wakuu na walimu wa Sheria, nao watamhukumu auawe.


Quˈn bˈiˈn kyuˈn, qa teyile junjun, exla qa aqˈnil mo tajaw aqˈuntl, ktzajil tkˈmoˈn jun chojbˈil te te tuˈn qAjaw tzeˈnkuxjo wen, a otaq bˈant tuˈn. 	 Kumbukeni kwamba kila mtu mwenye kutenda mema, awe mtumwa au mtu huru, atapokea tuzo lake kutoka kwa Bwana.


Me pon kanin jun qˈij, jaˈ tuˈn wele naja, a ayiˈn, a ikyxjo tzeˈnku chmilbˈaj kyxol. Ajtzin tjapin kaninjo qˈij anetziˈn, okpetzila kˈwel kypaˈntz waˈyaj, tuˈn kynaˈn Dios wen. 	 Lakini wakati utafika ambapo bwana harusi ataondolewa kati yao; wakati huo ndipo watakapofunga.


Me qa aku s‑ok tyekˈin Dios jun tumil toj tnabˈl jun xjal qˈuqle bˈil toj kˈulbˈil, atziˈn nyolintaq bˈaˈn tuˈn t‑xi tqˈoˈn ambˈil te tkabˈ tuˈn tyolin. 	 Ikiwa mmoja anaposema mwingine wa wasikilizaji amepata ufunuo kutoka kwa Mungu, basi, yule anayesema anyamaze.


Qa ma txi qqˈmaˈn qa bˈajxi qo bˈinchin il, n‑ok qqˈoˈn Dios nyakuj jun nikyˈil yol, ex ntiˈ Tyol toj qanmin. 	 Tukisema kwamba hatujatenda dhambi, tutakuwa tumemfanya Mungu mwongo, na neno lake halimo ndani yetu.


¿Ma atpela jun n‑el tnikyˈ tiˈjjo tnabˈl qAjaw? Ex ¿Ma atpela jun o tzaj xnaqˈtzinte? 	 "Nani aliyepata kuyajua mawazo ya Bwana? Nani awezaye kuwa mshauri wake?


Atzin tnejil kawbˈiljo ex nimxix toklin. 	 Hii ndiyo amri kuu ya kwanza.


Ex kyxoljo kyaje ajbˈil tiˈjile qˈuqbˈil, nbˈiy jun tqˈajqˈojil yol ntqˈmaˈn: Manyor wiˈyil tkyaqil kywaˈy jaˈlin. Quˈn jun tal malbˈil triy, mo oxe tal malbˈil nmaq triy, te twiˈ kykˈuˈja te jun qˈij. Ex mi kubˈ kyyajinjiˈy aseyt exsin vin. 	 Nikasikia kitu kama sauti itokayo kwa vile viumbe hai vinne. Nayo ilisema, "Kibaba kimoja cha unga wa ngano wa kiasi cha fedha dinari moja, na vibaba vitatu vya shayiri kwa dinari moja. Lakini usiharibu mafuta wala divai!"


Me atzin te Mart, attaq jun teˈ ttziky, Mariy tbˈi. Bˈeˈx kubˈ qe te Mariy t‑xe tqan Jesús, bˈilte jniˈ Tyol. 	 Martha alikuwa na dada yake aitwaye Maria; huyu aliketi karibu na Yesu akisikiliza mafundisho yake.


Xi tqˈmaˈn Jesús kye: Bˈaˈnx chi kaˈyin kyibˈa noq cheˈxa tiˈjjo txˈamsbˈil kywa Parisey ex txˈamsbˈil twa Herodes. 	 Yesu akawaonya, "Angalieni sana! Jihadharini na chachu ya Mafarisayo na chachu ya Herode."


Me atzin xjal, a nkubˈ tnimin Tyol Dios, mapen tzˈok tkˈuˈjlintz qMan Dios tukˈa tumil, ex antza k‑elile qnikyˈ te, qa at qmujbˈil qibˈ tukˈa. 	 Lakini mtu yeyote anayeshika neno la Mungu, huyo ndiye aliye na upendo kamili wa Mungu ndani yake. Hivi ndivyo tunavyoweza kuwa na hakika kwamba tunaungana naye:


Ojtxe, tej naˈmtaq tuljo nimbˈil tiˈj Kolil Jesús, jpuˈnqokxtaq tjaqˈ tqanbˈil ojtxe kawbˈil, ex nqo ayoˈntaq tuˈn qtzaqpaj. Me atzin jaˈlin, ma qo tzaqpaj noq tuˈn qnimbˈil tiˈj Jesús. 	 Kabla ya kujaliwa imani, Sheria ilitufanya wafungwa mpaka imani hiyo iliyokuwa inakuja ifunuliwe.


Aye kyeˈ aku chi ok te kujsil teˈ tkyaqiljo lo. 	 Ninyi ni mashahidi wa mambo hayo.


Ajtzin tknet jun tuˈn, a wiˈyilxix wen, kbˈaj xel tkˈayin tkyaqiljo at te, noq tuˈn tlaqˈetku tal abˈj tuˈn. 	 Alipopata lulu moja ya thamani kubwa, alienda akauza yote aliyokuwa nayo, akainunua lulu ile.


Tuˈn ikyjo, nya waja noq tuˈn tokku kyxobˈila kye wuˈja. 	 Sipendi mfikiri kwamba nataka kuwatisha ninyi kwa barua zangu.


Mi nkubˈ qbˈinchiˈn jun tiˈ toj qchwinqila tuˈn mi jaw tolpaj jun aˈla toj tnimbˈil, tuˈntzin mi chi yolbˈinxjal tiˈj qaqˈnbˈiˈn. 	 Kusudi tusiwe na lawama yoyote katika utumishi wetu, hatupendi kumwekea mtu yeyote kizuio chochote.


Atzin jaˈlin, ma kyij ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn te kyeˈy, a ayiˈy o chi nimiˈn tiˈj Jesús, a Tkˈwal Dios, tuˈnxixsin tel kynikyˈa tiˈj, qa at kychwinqila te jun majx. 	 Nawaandikieni mpate kujua kwamba mnao uzima wa milele ninyi mnaoamini kwa jina la Mwana wa Mungu.


Qa jun tnam xjal paˈmile kyten, ex kyajqˈoj kyibˈ, noqx aku chi kubˈ kyimx tuˈn qˈoj. 	 Ikiwa utawala mmoja umegawanyika makundimakundi yanayopigana, utawala huo hauwezi kudumu.


Xi ttzaqˈwin Pegr: Kux chi meltzˈaja, ex kytxˈixpinks kynabˈla, tuˈn kybˈeta toj tumil twutz Dios, ex kux chi kuˈxa toj aˈ, te jawsbˈil aˈ teyile junjun tiˈj tbˈi Jesucrist, tuˈntzin tkubˈ najsin kyila tuˈn qMan, ex tuˈn ttzaj qˈoˈn Xewbˈaj Xjan kyeˈy. 	 Petro akajibu, "Tubuni na kila mmoja wenu abatizwe kwa jina la Yesu Kristo ili mpate kuondolewa dhambi zenu na kupokea ile zawadi ya Roho Mtakatifu.


O tzaj ttzaqˈwiˈn Jesús: Nya tuˈn kyil ttata, ex nya tuˈnxjo til; qalaˈ ma tzˈitzˈje moẍ, noq tuˈn tyekˈiˈn tipin qMan Dios tiˈj. 	 Yesu akajibu, "Jambo hili halikutukia kwa sababu ya dhambi zake yeye, wala dhambi za wazazi wake; ila alizaliwa kipofu ili nguvu ya Mungu ionekane ikifanya kazi ndani yake.


Ex xi tqˈmaˈnl: Tuˈnpetziˈn, o txi nqˈmaˈn kyeˈy, qa mix aˈl jun aku tzaj lipe wiˈja, qa nya nMaˈn saj qˈmante. 	 Kisha akasema, "Ndiyo maana niliwaambieni kwamba hakuna awezaye kuja kwangu asipowezeshwa na Baba yangu."


Quˈn ikytziˈn ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Atzin tnejil ichin Adán, ma tzaj tqˈoˈn qchwinqil tzaluˈn twutz txˈotxˈ. Ex ikyxjo tkabˈ Adán, a Jesús, ex ma tzul te qˈol chwinqil te qe te jun majx. 	 Maana Maandiko yasema: "Mtu wa kwanza, Adamu, alikuwa kiumbe mwenye uhai;" lakini adamu wa mwisho ni Roho awapaye watu uzima.


ex ntqˈmaˈntaq: Ku tajtz tiˈj kyanmiˈn, quˈn a Tkawbˈil Dios toj kyaˈj kyja tul laqˈe. 	 "Tubuni, maana Ufalme wa mbinguni umekaribia."


Iky bˈajjo tzeˈnkuxjo otaq ttzˈibˈe qtzan Isaías, a yolil Tyol Dios ojtxe. Chiˈ kyjaluˈn: Ex bˈijte tqˈajqˈojil twiˈ jun aˈla kujxix wen toj tzqij txˈotxˈ, jaˈ ntiˈ kynajbˈilxjal toj, a xi tqˈmaˈn kyjaluˈn: Kybˈinchim kyteˈn twutz qAjaw; kyqˈoˈnx kyanmiˈn teˈ jikyinxix wen. 	 Ndivyo ilivyoandikwa katika kitabu cha nabii Isaya: "Sauti ya mtu imesikika jangwani: Mtayarishieni Bwana njia yake; nyosheni mapito yake.


Tuˈnpetziˈn, mi tzˈok tilil kyuˈn tiˈjjo wabˈj te twutz txˈotxˈ, a kbˈajil; qalaˈ tzˈokx tilil kyuˈn tiˈjjo wabˈj te kyanmiˈn, a kolbˈil te jun majx. Quˈn a Dios saj smaˈn weˈy, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, tuˈn nqˈoˈn chwinqil kyeˈy, tzeˈnku jun oyaj te jun majx. Quˈn noq tuˈn techil wipiˈn, nyekˈine qa ayiˈn Tkˈwal Dios. 	 Msikishughulikie chakula kiharibikacho; kishugulikieni chakula kidumucho kwa ajili ya uzima wa milele. Mwana wa Mtu ambaye Baba amemthibitisha atawapeni chakula hicho."


Tbˈajlinxiˈ ilaˈ qˈij, i kyij bˈant Judiy, tuˈn tkubˈ bˈyet Saulo, 	 Baada ya siku nyingi kupita, Wayahudi walikusanyika na kufanya mpango wa kumwua Saulo.


Quˈn ankyeˈ at nim te, ex kyjaˈ kxele txqantl teˈ, tuˈn mi bˈajix. Me anteˈ, a ntiˈ at te, majxpeˈ tal chˈinl at te, k‑elil qˈiyit. 	 Maana, aliye na kitu atapewa na kuzidishiwa. Lakini yule asiye na kitu, hata kile alicho nacho kitachukuliwa.


Bˈeˈx xi tqˈmaˈn Jesús te: Ayiˈn weˈ Qˈol chwinqil, ex wuˈn weˈ kchi jawil anqˈinxjal kyxol kyimnin. Ankye teˈ knimil wiˈja, exla qa ma kyim t‑xmilil, me kjawil anqˈintl wuˈn, tuˈn tten jun chwinqil a nlay bˈaj. 	 Yesu akamwambia, "Mimi ndimi ufufuo na uzima. Anayeniamini mimi hata kama anakufa, ataishi:


Juntl tumil: At junjun nqˈmante qa at junjun qˈij nimxixtl toklin tzeˈnku juntl, ex at junjun nxi niminte qa kykyaqilx qˈij junx kyoklin. Me teyilex te junjun bˈaˈn tuˈn t‑ximin tiˈj alkyeˈ qˈij wen toj twutz, jaˈ tuˈn tkˈuline. 	 Mtu anaweza kufikiria siku fulani kuwa ya maana zaidi kuliko nyingine; mtu mwingine aweza kuzifikiria siku zote kuwa sawa. Kila mmoja na afuate msimamo wa akili yake.


Me aj nxiˈy España, chin kyˈelixa qˈolbˈil kyeˈy. Aj tbˈaj jun jteˈ qˈij wuˈn kyxola, wajatlaˈy tuˈn kymojiˈn wukˈiy toj nbˈeˈy, aj nxiˈy tzma tzachiˈn. 	 natumaini kufanya hivyo sasa. Ningependa kuwaoneni nikiwa safarini kwenda Spania na kupata msaada wenu kwa safari hiyo baada ya kufurahia kuwa kwa muda pamoja nanyi.


Ex kyqˈoˈnksinjiˈy kyteˈn, a saqxix, a bˈantnin tzeˈnkuxjo taj Dios, tuˈntzintla tyekˈin jun kychwinqila twutzxix, a tzˈaqle, ex xjanxix kywutz kykyaqil. 	 Vaeni hali mpya ya utu ambayo imeumbwa kwa mfano wa Mungu na ambayo hujionyesha katika maisha ya kweli ya uadilifu na utakatifu.


Ante Judas, a xi kˈayinte, tej tok tkaˈyin tkyij bˈant tiˈj tuˈn tkyim Jesús, ulx toj tkˈuˈj, ex bˈeˈx aj tmeltzˈin aj lajaj toj kaˈwnaq saqpwaq tzaj ttzyuˈn kye kynejil pale exsin kynejilxjal aj Judiy, 	 Hapo, Yuda ambaye ndiye aliyemsaliti, alipoona kwamba wamekwisha mhukumu Yesu, akajuta, akawarudishia makuhani wakuu zile sarafu thelathini za fedha.


Ex atzin tkabˈ chˈime ikyxjo tzeˈnku tnejil, tuˈn tok tkˈuˈjlin t‑xjalila, tzeˈnkux n‑ok tkˈuˈjlin tibˈa. 	 Ya pili inafanana na hiyo: Mpende jirani yako kama unavyojipenda wewe mwenyewe.


Kyajetaq te Lip tkˈwal kuˈxin txin, a naˈmxtaq kymeje, exsin nchi qˈumlajtaq tiˈjjo otaq tqˈma Dios kye. 	 Alikuwa na binti watatu ambao walikuwa na kipaji cha unabii.


Tukˈa tkyaqil tzaqpibˈl, nqˈumlajtaq tiˈjjo tkawbˈil qMan Dios, ex nxnaqˈtzintaq tiˈjjo qAjaw Jesucrist, ex mix aˈlxtaq jun nxi miyonte. 	 Alikuwa akihubiri Ufalme wa Mungu na kufundisha juu ya Bwana Yesu Kristo kwa uhodari, bila kizuizi.


Ex xi nbˈiˈn ajo angel nejinel te aˈ, ex tqˈma: Tzˈaqlexix teˈ, tuˈn ma kawiˈn ikyjo, Ay Dios xjanxix, a itzˈx jaˈlin ex te tnejil, quˈn ikytzin t‑ximjiˈy kyibˈaj. 	 Nikamsikia malaika msimamizi wa maji akisema, "Ewe mtakatifu, Uliyeko na uliyekuwako! Wewe ni mwenye haki katika hukumu hii uliyotoa.


Otaq bˈajjo ikyjo, jun t‑angel tAjaw Tkyaqil xi tqˈmaˈn te Lip kyjaluˈn: Bˈinchinku tibˈa, ex kux txiˈy kubˈl tojjo bˈe nxiˈ Jerusalén, tuˈn tkanin toj tnam Gaza, chi angel. N‑ikyˈxjo bˈe anetziˈn toj txˈotxˈ ntiˈ najbˈil toj. 	 Malaika wa Bwana alimwambia Filipo, "Jitayarishe uende kusini kupitia njia inayotoka Yerusalemu kwenda Gaza." (Njia hiyo hupita jangwani.)


Ayetziˈn kynejinel pale bˈeˈx i kyij toj wen tuˈn tkubˈ bˈyet Jesús majx Lázaro tukˈa, 	 Makuhani wakuu waliamua pia kumwua Lazaro,


Tzaj ttzaqˈwin Jesús qeˈy: Ex ikyx kyejiˈy, ¿Mi s‑el pjet toj kynabˈla? 	 Yesu akasema, "Hata nyinyi hamwelewi?


Noq tuˈn nim tkˈuˈja at, werman, ma tzaj tzaljbˈil, ex nimsbˈil nkˈuˈja, quˈn ma chewx kyanminjo kykyaqil nimil tuˈn. 	 Ndugu, upendo wako yameniletea furaha kubwa na kunipa moyo sana! Nawe umeichangamsha mioyo ya watu wa Mungu.


Atzaj teˈ ttzaj sakˈpajjo xqˈuqil tze, exsin ok tkaˈyintz qa otaq chi jaqpajjo tjpel, bˈeˈxsin jatz tiˈn jun kxbˈil te bˈiybˈil tibˈ, quˈn kubˈ tnaˈbˈlin qa otaq chi oqjo xjal tkyaqil. 	 Askari wa gereza alipoamka na kuiona milango ya gereza imefunguliwa, alidhani kwamba wafungwa wote walikuwa wametoroka na hivyo akauchomoa upanga wake, akataka kujiua.


Ajo kabˈlajaj chˈuq xjal, tyajil Israel, a ojtxe qxeˈchil, loqoˈy nqo ayon tiˈj tuˈn tjapin bˈajjo a tzaj ttziyin qMan Dios qeˈy: Qa il tiˈj tuˈn kyjaw anqˈin juntl majl kyimnin. Tuˈnpetziˈn, nqo kˈulin twutz Dios, ex nqo ajbˈin te, qˈijl ex qnikyˈin. Ay Agripa, noq tuˈnjo qqˈuqbˈil qkˈuˈja lo loqe Judiy nchi patin wiˈja tojjo paˈbˈin jaˈlin. 	 Ahadi hiyo ndiyo ileile inayotumainiwa na makabila kumi na mawili ya taifa letu, wakimtumikia Mungu kwa dhati mchana na usiku. Mheshimiwa mfalme, Wayahudi wananishtaki kwa sababu ya tumaini hilo!


Bˈiˈnku kyuˈn qa at jun kyeˈ kxel onil tiˈjjo ma txiˈ toj bˈe nya wen, kkletil tanmin xjal tuˈn, ex mi kyim tukˈa til. Atzin jniˈ til kˈwel najsin ikyjo tuˈn Dios. 	 fahamuni kwamba, huyo anayemrudisha mwenye dhambi kutoka njia yake ya upotovu, ataiokoa roho yake kutoka kifo, na dhambi nyingi zitaondolewa.


Tej ttzaj jbˈal, chˈiy nim aˈ tiˈjile, ex tzaj txqan kyqˈiqˈ tiˈj. Me mix yekchix, quˈn tuˈn tjaw tqˈuqil abˈj kujxix. 	 Mvua ikanyesha, mito ikafurika, pepo kali zikavuma na kuipiga nyumba hiyo. Lakini haikuanguka kwa sababu ilikuwa imejengwa juu ya mwamba.


Me ate qAjaw ten wukˈiy, ex tzaj tqˈoˈn wipiˈn tuˈn nyoliˈn tiˈjjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil kywutz nim xjal nya Judiyqe. Ex ax qAjaw mojin weˈy, tuˈn mi chin bˈajiˈy kyuˈn. 	 Lakini, Bwana alikaa pamoja nami, akanipa nguvu, hata nikaweza kuutangaza ujumbe wote, watu wa mataifa wausikie; tena nikaokolewa katika hukumu ya kifo kama kinywani mwa simba.


Jotx i bˈaj jaw kaˈylaj tuˈn tipin qMan Dios antza. Tzunxtaq nchi labˈtexjal antza tiˈjjo a nbˈanttaq tuˈn Jesús, xitzin tqˈmaˈn Jesús kye t‑xnaqˈtzbˈin kyjaluˈn: 	 Watu wote wakashangazwa na uwezo mkuu wa Mungu. Wale watu walipokuwa bado wanashangaa juu ya mambo yote aliyofanya, Yesu aliwaambia wanafunzi wake,


Ex kxel nqˈmaˈn kyeˈy, o tzul te Elías, quˈn ate Juan, a Jawsil Aˈ, ul te t‑xel. Ex kubˈ kybˈinchinxjal tiˈj tzeˈnkuxtaq kyaj, ikyxjo tzeˈnku ntqˈmaˈn Tyol Dios. 	 Lakini nawaambieni, Eliya amekwisha kuja, nao wakamtendea walivyotaka kama ilivyoandikwa juu yake."


Pon kanin Jesús toj tnam Sicar toj ttxˈotxˈ Samaria, nqayin tkˈatzjo txˈotxˈ, a o kyij tqˈoˈn qtzan Jacob ojtxe te Jse, a tkˈwal. 	 Basi, akafika Sukari, mji mmoja wa Samaria, karibu na shamba ambalo Yakobo alikuwa amempa mwanawe, Yosefu.


Atzaj teˈ tbˈaj tqˈmaˈn Pabl ikyjo, bˈeˈxsin i ok ten Parisey ex Sadusey chˈotjil kyxolx. Tuˈntzintzjo, el kypaˈn kyibˈ 	 Baada ya kusema hivyo, mzozo mkali ulitokea kati ya Mafarisayo na Masadukayo na mkutano ukagawanyika sehemu mbili.


Tej tlonte Pegr ikyjo, xi tqˈmaˈn kye: ¿Tiquˈn nchi jaw kaˈylaj kyeˈ, ayiˈy nxjalil, aj Israel? ¿Tiquˈn nqo tzaj kykaˈyiˈn? ¿Ma awotzin qeˈ quˈnx qibˈa, ma qo kubˈ qˈanin teˈ ichin lo? ¿Ma tuˈntzin qipiˈn mo tuˈn qwenila twutz Dios, ma bˈant tbˈetjo ichin lo? 	 Basi, Petro alipowaona watu hao akawaambia, "Wananchi wa Israeli, kwa nini mnashangazwa na jambo hili? Mbona mnatukodolea macho kana kwamba ni kwa nguvu zetu au utakatifu wetu sisi wenyewe tumemfanya mtu huyu aweze kutembea?


me bˈeˈx xi qiˈn toj kyaˈj, jaˈ oke tbˈiˈne nmaq yol, a mix aˈl qe tuˈn tkubˈe yolite. 	 Huko akasikia mambo ya siri ambayo binadamu hastahili kuyatamka.


Ex mi tzˈok kyqˈoˈn kyibˈa te kyajawjo oqxeninqe kyeˈy; qalaˈ tok tilil kyuˈn, tuˈn kyoka te jun yekˈbˈil kywutz. 	 Msiwatawale kwa mabavu hao waliowekwa chini ya ulinzi wenu, bali muwe mfano kwa hilo kundi.


Me ante Pegr xi tqˈmaˈn: WAjaw, ¿Tiquˈnil nlay chinx lipeˈy tiˈja jaˈlin? ¿Ma nyatzin ma bˈant weˈ nteˈn tuˈn t‑xi nqˈoˈn nchwinqila, tuˈn nkyima tuˈn tpaja? 	 Petro akamwambia "Bwana, kwa nini siwezi kukufuata sasa? Niko tayari kufa kwa ajili yako!"


Quˈn il tiˈj tuˈn tok qˈoj kyxolile junjun chˈuq xjal, ex kyojile junjun ma tij tnam. Ex waˈyaj tzul, ex jniˈ yabˈil ex kyaqnajnabˈ noq jaˈchaqku. 	 Taifa moja litapigana na taifa lingine; ufalme mmoja utapigana na ufalme mwingine. Hapa na pale patakuwa na njaa na mitetemeko ya ardhi.


ex tkyaqil bˈujin, a mi nbˈajx kyxolxjal, ayeˈ xjal ma tzeˈl naj kynabˈl; mi n‑el kynikyˈ te yol twutzx. Toj kywutz a qnimbˈil n‑ajbˈin noq tuˈn kyqˈinimix. 	 na ubishi usio na kikomo kutoka kwa watu ambao akili zao zimeharibika, na ambao hawana tena ukweli. Wanadhani dini ni njia ya kujipatia utajiri.


Me noqx ncheˈxku kyej jweˈ txin, a ntiˈ kynabˈl, laqˈol kyaseyt, teˈ tkaniˈn qˈa. Ayetzin kyeˈ jweˈ txin, quˈn mix ele bˈete kyeˈ, bˈeˈx i okx tuja toj mejebˈlin, ex bˈeˈx etz kyjpuˈn ja. 	 Basi, wale wanawali wapumbavu walipokwenda kununua mafuta, bwana arusi akafika, na wale wanawali waliokuwa tayari wakaingia pamoja naye katika jumba la arusi, kisha mlango ukafungwa.


Bˈeˈxsin i xtaˈjjo xqˈuqil tnam qˈmalte kye kawil. Atzaj teˈ tok kybˈiˈn, bˈeˈx i jaw xobˈ, quˈn nya bˈiˈntaq kyuˈn, qa te aj Romqetaqjo Pabl ex Silas. 	 Hao maofisa waliwapasha habari mahakimu juu ya jambo hilo, nao waliposikia kwamba Paulo na Sila walikuwa raia wa Roma, waliogopa.


Ntiˈ weˈ waj, a pwaq, exsin xbˈalin te jun aˈla; 	 Mimi sikutamani hata mara moja fedha, wala dhahabu, wala nguo za mtu yeyote.


Tuˈnpetziˈn, tzaj tqˈmaˈn Jesús: Kykaˈyinktziˈn, loqin chin ul, a ntiˈ bˈiˈn kyuˈn, tzeˈnku jun ileqˈ. Tuˈnpetziˈn, kyˈiwlinqexixla kyeˈ, ayeˈ ma chi tzaj sakˈpaj toj kynimbˈil, ex ma bˈant kyten, tuˈntzin mi chi ele toj kytxˈixew, tzeˈnku jun xjal nbˈeteje ẍbˈiq kywutz txqantl. 	 "Sikiliza! Mimi naja kama mwizi! Heri mtu akeshaye na kuvaa nguo zake ili asije akaenda uchi huko na huko mbele ya watu."


jaˈ attaq jun ichin ntiˈtaq tanmin jun tqˈobˈ. Me tzunxtaq njoyle tumil kyuˈn junjun tzeˈn tten tuˈn tjaw stzˈimin jun tiˈ tiˈj Jesús, ex tuˈn tkubˈ tzˈaq toj jun il kyuˈn. Xi kyqanin te Jesús: ¿Tziyintzin toj ojtxe kawbˈil, tuˈn tqˈanit jun xjal tojjo qˈij te ajlabˈl? 	 Kulikuwa na mtu mmoja mwenye mkono uliopooza. Basi, watu wakamwuliza Yesu, "Je, ni halali kumponya mtu siku ya Sabato?" Walimwuliza hivyo wapate kisa cha kumshtaki.


Ex ayetzin tbˈaqˈ twutz nchi tilkˈaj tzeˈnku taqˈ qˈaqˈ, ex tokxtaq toj twiˈ nimku yekˈbˈil te nmaq kawil. Ex attaq jun tbˈi tzˈibˈink tiˈj, a mi ojtzqiˈn kyuˈnxjal, qalaˈ oˈkxtaqte n‑el tnikyˈ te. 	 Macho yake ni kama mwali wa moto, na alikuwa amevaa taji nyingi kichwani. Alikuwa ameandikwa jina ambalo hakuna mtu alijuaye isipokuwa tu yeye mwenyewe.


Quˈn chi ul sbˈul k‑okil kyqˈoˈn kyibˈ te Crist, mo te jun xjal tzeˈnku jun yolil Tyol Dios ojtxe. Ex okpe kˈwel kybˈinchin nim techil kyipin, noq tuˈn kysbˈetkuxjal kyuˈn. Ex okpela k‑okil kynikyˈin tuˈn kykubˈjo skˈoˈnqe tuˈn Dios, me nlay chi kubˈ. 	 Maana watatokea kina Kristo wa uongo na manabii wa uongo. Watafanya ishara kubwa na maajabu ya kuweza kuwapotosha ikiwezekana hata wateule wa Mungu.


Ex tkabˈ, tzeˈn aj tkux bˈinchit vin; nlay kuˈx bˈinchit toj jun ttxˈaqin tzˈuˈn, quˈn ajtzin tloqlin, bˈeˈx aku tzˈex laqj, ex noq aku chi kubˈ najx kykabˈil. 	 Wala hakuna mtu atiaye divai mpya katika viriba vikuukuu; kwani hiyo divai mpya itavipasua hivyo viriba, divai itamwagika, na viriba vitaharibika.


Qa at jun kyeˈ taj tuˈn tjaw tbˈinchin jun ja, a ma tijxix tweˈ, ¿Ma nyapela nej kˈwel qe ximilte jniˈ pwaq kbˈajil tuˈn, exsin kˈwel tnabˈlintz qa ok kkanilxixjo tpwaq at? 	 Kwa maana, ni nani miongoni mwenu ambaye akitaka kujenga mnara hataketi kwanza akadirie gharama zake ili ajue kama ana kiasi cha kutosha cha kumalizia?


Qnimsinks tbˈi qMan Dios, quˈn oˈkx aku kubˈ waˈbˈin kyeˈy jikyinxix tojjo Tyol, a o bˈaj nqˈmaˈn kyeˈy, ex tojjo xnaqˈtzbˈil tiˈj qAjaw Jesucrist. Ex atziˈn luˈn ikyxjo tzeˈnku bˈantlin tiˈj tuˈn Dios atxix ojtxe, teˈ naˈmxtaq tkubˈ xkye tkyaqil. 	 Basi, sasa na tumsifu Mungu! Yeye anaweza kuwaimarisheni katika ile Habari Njema niliyohubiri juu ya ujumbe wa Yesu Kristo, na katika ile siri iliyofunuliwa na ambayo ilikuwa imefichika kwa karne nyinyi zilizopita.


Ex at nimku tumil tuˈn qajbˈin te Dios, me junxchˈin qAjaw, a jaˈ nqo ajbˈine. 	 Kuna namna nyingi za kutumikia, lakini Bwana anayetumikiwa ni mmoja.


Bˈaj tqˈmaˈn Jesús tkyaqiljo lo kyexjal, noq kyukˈa techil. Quˈn ntiˈtaq jun tiˈ bˈaj tqˈmaˈn, qa nya tukˈa techil. 	 Yesu aliwaambia watu hayo yote kwa mifano. Hakuwaambia chochote bila kutumia mifano,


Bˈalaqa toj tumil nchi qˈoniˈy chjonte te Dios, me ante, a mi n‑el tnikyˈ te, nlay chˈiy toj tnimbˈil. 	 Sala yako ya shukrani yaweza kweli kuwa bora, lakini huyo mwingine haitamfaidia.


Tzul qAjaw qˈol chojbˈil te kykyaqilx, aj tjaw yupit jniˈ tnam twutz txˈotxˈ, tuˈn kykyij kykyaqiljo nya nimil toj najin te jun majx, noq tuˈn tpaj kybˈinchbˈin nya wen, ex tuˈn tpaj jniˈ xoˈj yol kyuˈn tiˈj Dios, chi Enoc. 	 kutoa hukumu juu ya binadamu wote, kuwahukumu wote kwa ajili ya matendo yao yote maovu waliyotenda na kwa ajili ya maneno yote mabaya ambayo watu waovu walimkashifu nayo."


Ankye te tkyˈeˈ tuˈn tok tmujbˈin tibˈ wukˈiy, okpin k‑elix xoyit teˈ, tuˈn ttzqij kyukˈa txqantl tqˈobˈ tze, a tzqij tuˈn kyxi chmet, ex tuˈn kytzˈeˈy tuˈn qˈaqˈ te jun majx. 	 Mtu yeyote asipokaa ndani yangu hutupwa nje kama tawi litupwalo nje hata likakauka. Watu huliokota tawi la namna hiyo na kulitupa motoni liungue.


Chi chiljo t‑xnaqˈtzbˈin kyjaluˈn: Taa, loqe kabˈe kxbˈil lo, a kabˈe kyste. Xi ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: Kukxjo jaˈlin, chiˈ. 	 Nao wakasema, "Bwana, tazama; hapa kuna panga mbili." Naye akasema, "Basi!"


Me at junjun noq bˈaj jaw xmayin, ex kyqˈma: Tuˈntziˈn ma chi txˈujte, chi chiˈ. 	 Lakini wengine wakawadhihaki wakisema, "Watu hawa wamelewa divai mpya!"


Aˈlchaqx kyetz k‑okil bˈinte a ntqˈmaˈn Xewbˈaj Xjan kye wuq chˈuq Ttanim Dios, bˈaˈn tuˈn tkubˈ kybˈinchin. 	 "Aliye na masikio, basi, na ayasikie yale Roho anayoyaambia makanisa!


Quˈn ate Adán bˈant nej tuˈn Dios, exsin kubˈ bˈinchinxilte Eva. 	 Maana Adamu aliumbwa kwanza, halafu Hawa.


Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx kyijx tbˈi txˈotxˈ anetziˈn: Ttxˈotxˈil Chikyˈ; ax tbˈi tok jaˈlin. 	 Ndiyo maana mpaka leo shamba hilo linaitwa Shamba la Damu.


Mi chi bˈisin kyeˈ tiˈjjo nchiˈj, quˈn nchiˈjxi teˈ, ex tex teˈ tkyaqiljo kbˈajil toj. Quˈn toj jun qˈij nimku aku bˈaj. 	 Basi, msiwe na wasiwasi juu ya kesho; kesho inayo yake. Matatizo ya siku moja yanawatosheni kwa siku hiyo.


Bˈapetzin wetza, jun jweˈ kˈal ma tij ẍoqˈ aseyt weˈ nkˈas, chiˈ. Twutzx, chtej kaˈyiltaq aqˈuntl, quˈn ikyxjo tzˈibˈin toj uˈjch. Qekuy jaˈlin, exsin bˈinchinkul juntl tuˈja, nya jun jweˈ kˈal tkˈasa kˈwelix tqˈon, qalaˈ noq lajaj toj ox kˈal. 	 Yeye akamjibu: Mapipa mia ya mafuta ya zeituni. Yule karani akamwambia: Chukua hati yako ya deni, keti haraka, andika hamsini.


Ex noq jaw kaˈylaj tuˈn, tuˈn mix xaye nimine kyuˈn jniˈ t‑xjalil. Bˈeˈxsin xiˈtz xnaqˈtzil kyojjo najbˈil nqayin tkˈatz Nazaret. 	 Alishangaa sana kwa sababu ya kutoamini kwao. Kisha Yesu alivitembelea vijiji vya pale karibu akiwafundisha watu.


Bˈeˈxsin xi kyqˈmaˈn Judiy te: ¿Tiˈtzin jun yekˈbˈil kˈwel tqˈoˈn qwutza, qa at tokliˈn tuˈn tkubˈ tbˈinchinjiˈy lo? 	 Baadhi ya Wayahudi wakamwuliza Yesu, "Utafanya muujiza gani kuonyesha kwamba unayo haki kufanya mambo haya?"


Ex chi naˈn Diosa qiˈja tuˈn qkleta toj kyqˈobˈxjal piˈsqe ex aj ilqe, quˈn nya tkyaqilxjal nimilqe tiˈj Tyol Dios. 	 Ombeni pia ili Mungu atuokoe na watu wapotovu na waovu, maana si wote wanaoamini ujumbe huu.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo; jaw weˈ, ex etz Jesús toj muˈẍ ja te kynaˈbˈl Judiy Dios. Bˈeˈx xiˈ, ex okx toj tja Simun. Ataqtziˈn tnana t‑xuˈjil Simun yabˈtaq tuˈn txqan kyaq. Tuˈntziˈn, i kubˈsin kywutz te Jesús, tuˈntaq tkubˈ tqˈanin. 	 Yesu alitoka katika lile sunagogi, akaenda nyumbani kwa Simoni. Mama mmoja, mkwewe Simoni, alikuwa na homa kali; wakamwomba amponye.


Ex waja tuˈn t‑xi nqˈmaˈn tiˈj qerman Timotey, a ma tzaqpaj toj tze. Qa ma tzul kanin liwey nkˈatza, kxel nkˈleˈn wukˈiy, aj nxiˈy qˈolbˈil kyeˈy. 	 Napenda kuwajulisheni kwamba ndugu yetu Timotheo amekwisha funguliwa gerezani. Kama akifika hapa mapema, nitakuja naye nitakapokuja kwenu.


Atzin jaˈlin erman, bˈaj tkyaqiljo lo te jun yekˈbˈil, tuˈn mi pon qkˈuˈj tiˈjjo nya wen tzeˈnku pon kye kykˈuˈj tiˈj. 	 Sasa, mambo hayo yote ni mfano tu kwetu; yanatuonya sisi tusitamani ubaya kama wao walivyotamani.


Me atziˈn xjal, a nkˈuˈjlin kyiˈj txqantl, apente atjo toj spikyˈin, ex nlay kubˈ tzˈaq toj il noq tuˈn tpaj jun tiˈ. 	 Yeyote ampendaye ndugu yake, yuko katika mwanga, na hamna chochote ndani yake kiwezacho kumkwaza mtu mwingine.


tuˈntzintla kykyaqilxjo Judiy ex nya Judiyqe, a at kyoklin noq tiˈj tumil nbˈiy, nchi jyon wiˈja, a ayiˈn tAjaw Tkyaqil. 	 Hapo watu wengine wote, watu wa mataifa yote niliowaita wawe wangu, watamtafuta Bwana.


Quˈn ma tzul Crist qˈmalte tqaniljo Tbˈanil Tqanil kolbˈil te kykyaqilxjal, exla qa ayiˈy, a najchaqtaq iteˈy tkˈatz Dios, exla qa aye Judiy, aye nqayintaq iteˈ. 	 Basi, Kristo alikuja akahubiri Habari Njema ya amani kwenu ninyi watu wa mataifa mengine mliokuwa mbali na Mungu, na pia kwa Wayahudi ambao walikuwa karibu na Mungu.


Atzaj teˈ tbˈinte Jesús, qa otaq tzˈex lajoˈn tej ichin toj ja te naˈbˈl Dios, el tkˈulbˈin tibˈ tukˈa, ex xi tqanin te: ¿Niminxsiˈn Tkˈwal Ichin tuˈn? 	 Yesu alisikia kwamba walikuwa wamemfukuzia mbali, naye alipomkuta akamwuliza, "Je, wewe unamwamini Mwana wa Mtu?"


Erman, atzin wajiˈy tuˈn t‑xi nqˈmaˈn kyjaluˈn: Aye at kyxuˈjil, bˈaˈn tuˈn tok kyqˈoˈn tilil tuˈn kyaqˈnin toj taqˈin qAjaw, ex nya oˈkx tuˈn kyximin tiˈjjo qya, quˈn chˈix tjapin bˈaj tqˈijil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex nimkul atx tuˈn tbˈant. 	 Ndugu, nataka kusema hivi: muda uliobaki ni mfupi. Na tangu sasa wale waliooa na waishi kama vile hawakuoa;


Ikytziˈn, alkye te kxel waˈn teˈ nchibˈjila ex kxel kˈwan teˈ nchkyˈela, at teˈ tbˈanil tchwinqil te jun majx; ex kjawil anqˈintl wuˈn, aj tjapin bˈaj tqˈijil tzaluˈn twutz txˈotxˈ. 	 Anayekula mwili wangu na kunywa damu yangu anao uzima wa milele nami nitamfufua siku ya mwisho.


Aku txi nqˈmaˈn kyeˈy, qa ayinjiˈy ichin xtaˈj toj kyaˈj, noq tuˈn nnimsinku wibˈa kywutza. Exla qa ma txi nqˈmaˈn, ex nya noq nchin laˈjiˈn, quˈn twutzxix. Me ex nya nxi nqˈmanjiˈy luˈn noq tuˈn tkubˈ kybˈisiˈn qa nimxix wokliˈn tibˈajjo n‑ok kykaˈyiˈn tiˈjjo nbˈinchbˈiˈn mo tuˈn nyola. 	 Kama ningetaka kujivuna singekuwa mpumbavu hata kidogo, maana ningekuwa nasema ukweli mtupu. Lakini sitajivuna; sipendi mtu anifikirie zaidi ya vile anavyoona na kusikia kutoka kwangu.


Me xi tqˈmaˈnl Jesús kye: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa mix aˈlx jun yolil Tyol Dios, aku kubˈ wutzlin tojx ttanim. 	 Akaendelea kusema, "Hakika nawaambieni, nabii hatambuliwi katika kijiji chake.


Ex bˈaj ok kytzuˈbˈin tiˈj, ex axjo ttze el kyiˈn, tuˈn tkux kyjemin toj twiˈ. 	 Wakamtemea mate, wakauchukua ule mwanzi, wakampiga nao kichwani.


Ex ikyxjo, qˈonxa kynabˈl aqˈnil, tuˈn tkubˈ kynimin tajaw aqˈuntl toj tkyaqil, ex tuˈn kyok te tbˈanil xjal, tuˈntzintla mibˈin chi tzaqˈwin, ex tuˈntzin ttzalaj tajaw aqˈuntl kyiˈj. 	 Watumwa wanapaswa kuwatii wakuu wao na kuwapendeza katika mambo yote. Wasibishane nao,


Ex ikyxtaq wejiˈy nnabˈl ojtxe, chi Pabl, qa iltaq tiˈj tuˈn tkubˈ bˈinchit ilaˈ mibˈin kyiˈjjo kykyaqil, a lipcheqetaq tiˈj tbˈi Jesús aj Nazaret. 	 Kwa kweli mimi mwenyewe niliamini kwamba ni wajibu wangu kufanya mambo mengi kulipinga jina la Yesu wa Nazareti.


Ex ayetziˈn jniˈ xjal nejninqetaq exqetziˈn lipcheqektaq tiˈj, i ok ten ẍchˈil: Nimxit tbˈiy, ay Tyajil qtzan nmaq kawil David. Kyˈiwlinxita a ay ma tzula toj tbˈi tAjaw Tkyaqil. Nimxitjo toklin tbˈiy toj tnajbˈila. 	 Makundi ya watu waliomtangulia na wale waliomfuata wakapaaza sauti: "Hosana Mwana wa Daudi! Abarikiwe huyo ajaye kwa jina la Bwana! Hosana Mungu juu mbinguni!"


Ex ikyxjo, tbˈajlinxiˈ waˈn, jaw ttzyuˈn jun tkˈwel kˈwabˈj, ex tqˈma: Atziˈn kˈwabˈj, a tkuˈx tojjo tkˈwel kˈwabˈj lo, atzin nchkyˈeljiˈy k‑okil te kujsil te akˈaj tumil bˈantnin tiˈj, tuˈn kykyijxjal toj wen tukˈa Dios. Junjun maj, aj t‑xi kykˈwanjiˈy lo, kykˈwanxa te naˈbˈl weˈy. 	 Vivyo hivyo, baada ya kula, akatwaa kikombe akasema: "Hiki ni kikombe cha agano jipya linalothibitishwa kwa damu yangu. Fanyeni hivi, kila mnapokunywa, kwa kunikumbuka."


Ikytziˈn tzeˈnku toj tja jun qˈinin, at laq tbˈanilxix wen, bˈinchin tukˈa qˈanpwaq ex saqpwaq, ex at junjun bˈinchin tukˈa tze ex junjun tukˈa tzˈaqbˈaj txˈotxˈ. At junjun nimxix toklin ex at junjun a mina. 	 Katika nyumba kubwa kuna mabakuli na vyombo vya kila namna: vingine ni vya fedha na dhahabu, vingine vya mbao na udongo, vingine ni vya matumizi ya pekee na vingine kwa ajili ya matumizi ya kawaida.


Tzuntaq nchi kaˈyin kyexjal tiˈtaqjo nbˈaj; ayetzin kyej kawilqetaq, noq nchi jaw xmayintaq kyeˈ tiˈj Jesús. Chi chiˈ kyjaluˈn: Qa ilaˈ xjal o klet tuˈn; klomtzin tibˈtza tilx tibˈa jaˈlin, a qa twutzx, qa Kolila, a Crist, a skˈoˈnxix tuˈn Dios. 	 Watu wakawa wamesimama pale wakitazama. Nao viongozi wakamdhihaki wakisema: "Amewaokoa wengine; sasa na ajiokoe mwenyewe, kama yeye ndiye Kristo, mteule wa Mungu!"


Nxi ntzˈibˈiˈn kyeˈy, ayiˈy werman te aj Colosa, a waˈlqiˈy toj kynimbˈila tiˈj Crist, a skˈoˈnxix tuˈn Dios. Axte qMan Dios ktzajil qˈonte jun t‑xtalbˈil kyibˈaja, ex jun kymujbˈil kyibˈa toj tkyaqil. 	 tunawaandikia ninyi watu wa Mungu huko Kolosai, ndugu zetu waaminifu katika kuungana na Kristo. Tunawatakieni neema na amani kutoka kwa Mungu Baba yetu.


Ma kubˈ ntzˈibˈinjiˈy kabˈe tal nyola lo, noq tuˈn Silvano, jun tbˈanil erman toj nwutza. Noq chˈin nyola, tuˈn t‑xi nnimsiˈn kykˈuˈja, ex tuˈn nkujsinte nyola, qa twutzxixjo a t‑xtalbˈil Dios. Tuˈnpetziˈn, chi weˈkuxixa toj. 	 Nimewaandikieni barua hii fupi kwa msaada wa Silwano, ndugu ambaye namjua na kumwamini. Nataka kuwapeni moyo na kushuhudia kwamba jambo hili ni neema ya Mungu kweli. Kaeni imara katika neema hiyo.


Atzaj teˈ nlontiˈy, bˈeˈx in kubˈ tzˈaqa t‑xe tqan, nyakuj jun kyimnin. Me bˈeˈx kubˈ tqˈoˈn tman qˈobˈ wibˈaja, ex tzaj tqˈmaˈn weˈy kyjaluˈn: Mi tzaj xobˈa. Ayin wejiˈy intiˈn te tnejil, ex kbˈajil tkyaqil wuˈn. 	 Basi, nilipomwona tu, nilianguka mbele ya miguu yake kama maiti. Lakini yeye akaweka mkono wake wa kulia juu yangu, akasema, "Usiogope! Mimi ni wa kwanza na wa mwisho.


Mix aˈl jun xjal aku tzˈok te tkˈwal qMan Dios qa kukx nbˈetjo toj il, quˈn tuˈn o tzˈok te tkˈwal Dios, ex quˈn o tzaj tqˈoˈn Dios jun akˈaj tchwinqil. Tuˈnpetziˈn, nya tuˈn tbˈinchin il, quˈn o tzˈok kˈwalbˈaj te Dios. 	 Kila aliye mtoto wa Mungu hatendi dhambi, maana anayo hali ya kimungu ndani yake; hawezi kutenda dhambi kwa sababu yeye ni mtoto wa Mungu.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, kykanin juntl majl Jerusalén, ex i ok ten bˈetejil tpeˈn tnejil ja te naˈbˈl Dios. I tzaj laqˈe kynejil pale kyukˈa xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil, junx kyukˈa jniˈ nejinel kyxolxjal, 	 Basi, wakafika tena Yerusalemu. Yesu alipokuwa akitembea Hekaluni, makuhani wakuu, walimu wa Sheria na wazee walimwendea,


Xi tqˈmaˈn Mariy: Noq bˈiˈnku we wuˈn tzeˈn taj Dios wukˈiy. Qa ikyjo tzeˈn ma tqˈmay, bˈaˈnla. Ex bˈeˈx xiˈ angel. 	 Maria akasema, "Mimi ni mtumishi wa Bwana, nitendewe kama ulivyosema." Kisha yule malaika akaenda zake.


Quˈn tej tqˈaqˈin nkˈuˈja, mix tzaje kyqˈoˈn nwaˈy. Ex tej ttzaj kˈwaj wiˈja, mix tzaje kyqˈoˈn nkˈwaˈy. 	 Maana nilikuwa na njaa nanyi hamkunipa chakula; nilikuwa na kiu nanyi hamkunipa maji.


Nlay kubˈ nwutzlinjiˈy nimsbˈil weˈy ntzaj kyuˈnxjal, 	 "Shabaha yangu si kupata sifa kutoka kwa watu.


Quˈn wenxixtaq toj kywutz, tuˈn kyja nimsin kyuˈnxjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ, tzeˈnku tuˈn kyja nimsin tuˈn Dios toj kyaˈj. 	 Walipendelea kusifiwa na watu kuliko kusifiwa na Mungu


Quˈn bˈiˈnxix tetz qa a Jesús tzajnin teˈ tiˈj Judá ex nya tiˈj Leví. Me ntiˈ te Moisés tqˈma toj ojtxe kawbˈil qa tuˈntaq tul jun pale kyxoljo xjal, ayeˈ tzajninqe tiˈj Judá, qalaˈ noq tiˈj Leví. 	 Inafahamika wazi kwamba yeye alizaliwa katika kabila la Yuda ambalo Mose hakulitaja alipokuwa anasema juu ya makuhani.


Xjansinqekuy tiˈja tuˈn Tyola toj kyanmin, tuˈn kyokin teˈy, quˈn a Tyola twutzxix. 	 Waweke wakfu kwa ukweli; neno lako ni ukweli.


Ex ax Moisés xi qˈmante kye aj Israel kyjaluˈn: Axte qMan Dios k‑elitz qˈinte jun yolil Tyol Dios kyxola tzeˈnku weˈ. Il tiˈj tuˈn tkubˈ kynimiˈn tkyaqil tyol. 	 Mose ndiye aliyewaambia watu wa Israeli: Mungu atawateulieni nabii kama mimi kutoka katika ndugu zenu ninyi wenyewe.


I xi ttzaqˈwin: Jun kyeˈ, a luˈ nwaˈn junx wukˈiy. 	 Yesu akawaambia, "Ni mmoja wenu ninyi kumi na wawili, anayechovya mkate pamoja nami katika bakuli.


Tbˈajlinxitziˈn ikyjo; bˈeˈx ikyˈx Jesús tjlajxi Nijabˈ te Galiley, ex axjo Tiberias tbˈi. 	 Baada ya hayo, Yesu alivuka ziwa Galilaya (au Ziwa Tiberia).


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, tzaj tqˈmaˈn Jesús qeˈy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin: Ankye jun taj tuˈn tok te nxnaqˈtzbˈiˈn, il tiˈj tuˈn tel tiˈn toj tkˈuˈj tkyaqil tajbˈil, ex tuˈn t‑xi tqˈoˈn tibˈ, tuˈn t‑xi lipe wiˈja toj tkyaqil, exla qa ma kyim twutz cruz. 	 Kisha Yesu akawaambia wanafunzi wake, "Kama mtu yeyote anataka kuwa mfuasi wangu, ni lazima ajikane mwenyewe, auchukue msalaba wake, anifuate.


Ex kchin kubˈsin nwutza te qMan, tuˈn ttzaj tchqˈoˈn juntl Onil kyeˈy, ex Qˈuqbˈil kykˈuˈja, a Xewbˈaj Xjan, a twutzxix, tuˈn tten kyukˈiy te jun majx. 	 Nami nitamwomba Baba naye atawapeni Msaidizi mwingine, atakayekaa nanyi milele.


Me toj nwutza nya tuˈn tel ikyˈit tkawbˈil Moisés, quˈn toj tkyaqil tnam, nimku Judiy at, a o tzˈel kynikyˈ te tkyaqil tkawbˈil Moisés, ex kyajxix tuˈn tkubˈ nimit tkyaqil; quˈn atxix ojtxe nchi qˈumlaj tiˈj tkawbˈil Moisés kyojileˈ tkyaqil ja te nabˈl Dios, tzeˈnku nkubˈ ikyˈsitjo qˈij te ajlabˈl. 	 Kwa maana kwa muda mrefu maneno ya Mose yamekuwa yakihubiriwa katika kila mji na kusomwa katika masunagogi yote kila siku ya Sabato."


Xi rinin txin qˈmalte te Herodes: Waja tuˈn ttzaj tqˈoˈn jaˈlinxix a twiˈ Juan, a Jawsil Aˈ, weˈy toj jun laq. 	 Msichana akamrudia mfalme mbio akamwomba, "Nataka unipe sasa hivi katika sinia kichwa cha Yohane mbatizaji."


Ex ikyxjo jaˈlin, noq tuˈn tpajjo aqˈuntl, tzunx n‑ikyˈx waˈyaj ex kˈwaj quˈn. Ex ntiˈx chˈin qxbˈaliˈn tok. Ex ma qo ok bˈyoˈn kyuˈnxjal, ex ntiˈx jun qjaˈy qekuy. 	 Mpaka dakika hii, sisi tuna njaa na kiu, hatuna nguo, twapigwa makofi, hatuna malazi.


Tej tbˈaj tkyˈiwlin Jesúsjo tal kˈwal, bˈeˈx ex tojjo txˈotxˈ antza. 	 Basi, akawawekea mikono, kisha akaondoka mahali hapo.


Me twutzxix kxel nqˈmaˈn tey: Tkyaqil t‑xilin kyaˈj ktzajil nyekˈin teˈy, nyakuj aye t‑angel Dios nchi jax ex nchi kuˈtz nkˈatza, ayiˈn Tkˈwal Ichin, noq tuˈn tkujsit nyola. 	 Yesu akaendelea kusema, "Nawaambieni kweli, mtaona mbingu zinafunguka na malaika wa Mungu wakipanda na kushuka juu ya Mwana wa Mtu."


Me chjonte qMan Dios, tuˈn txolin qten te ikyˈsbˈil teˈ tzaljbˈil, junx kyukˈa ma kubˈ tiˈj il kyuˈn, ikyxjo tzeˈnqeku xoˈl qˈaqˈ nchex txolin kyten te ikyˈsilte tzaljbˈil, aj kykanbˈin toj jyoj qˈoj. Ma qo kanbˈin tuˈn qAjaw Crist, a Jesús, quˈn ma tzaj tqˈoˈn Tbˈanil Tqanil qe. Ma kanin Tbˈanil Tqanil kyxol tkyaqil xjal quˈn, ikyxjo tzeˈnku tkˈokˈjil storak nja jupin toj kyqˈiqˈ toj nintz qˈij te xoˈl qˈaqˈ. 	 Lakini, shukrani kwa Mungu anayetuongoza daima katika msafara wa ushindi wa Kristo. Yeye hutufanya tuueneze ukweli wa Kristo kama harufu nzuri, kila mahali.


Kyojjo qˈij anetziˈn, a Tkawbˈil Dios toj kyaˈj, ikyxjo tzeˈnku lajaj txin, i xiˈ toj jun mejebˈlin. Xi kynojsin kytzaj tukˈa aseyt, tej kyxiˈ yolte qˈa. 	 "Wakati huo, Ufalme wa mbinguni utafanana na wasichana kumi waliochukua taa zao, wakaenda kumlaki bwana arusi.


Tuˈnpetziˈn, kxel nqˈmaˈn kyeˈy, mi chi bˈisiˈn tiˈj tzeˈn tten tuˈn kyanqˈiˈn: Qa tiˈj kywaˈy mo tiˈj kykˈwaˈy, mo tiˈj kyxbˈaliˈn. ¿Ankye nej; a kywaˈy mo a kychwinqilja? ¿Ex atzin kyxbˈaliˈn mo a kyxmililja? 	 "Ndiyo maana nawaambieni, msiwe na wasiwasi juu ya chakula na kinywaji mnavyohitaji ili kuishi, wala juu ya mavazi mnayohitaji kwa ajili ya miili yenu. Je, maisha ni chakula tu au zaidi? Na mwili, je, si zaidi ya mavazi?


Xi ttzaqˈwin Jesús: Kyˈiwlinxix te, ay Simun, a tkˈwal Jonás; quˈn mix aˈl jun xjal saj qˈmante tey, qalaˈ a nMaˈn, a at toj kyaˈj. 	 Yesu akasema, "Heri wewe Simoni mwana wa Yona, kwa maana si binadamu aliyekufunulia ukweli huu, ila Baba yangu aliye mbinguni.


Tuˈn tel kynikyˈa te, ok kjyetil jun neˈẍ kyuˈn ptzoˈnkux toj tan ex kuẍleku toj twabˈl chej toj jun kyja aluˈmj. 	 Na hiki kitakuwa kitambulisho kwenu: mtamkuta mtoto mchanga amevikwa nguo za kitoto, amelazwa horini."


Tej kyokx tuja, kykyaqilxjal tzuntaq nchi oqˈ tuˈn bˈisbˈajil tiˈjjo tal txin, a otaq kyim. Me atzin te Jesús xi qˈmante kye kyjaluˈn: Mina chi oqˈ kyeˈ, quˈn nya ma kyim tetxin, qalaˈ luˈ noq nktan. 	 Watu wote walikuwa wakilia na kuomboleza kwa ajili yake. Lakini Yesu akawaambia, "Msilie, kwa maana mtoto hajafa, amelala tu!"


Me ante Pegr axsa kyije ten tiˈjxi tjpel ja. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx in etza, ex in yoliˈn tukˈa txin, a xqˈuqil tjpel ja, ex okx nkˈleˈn Pegr tzma tuja. 	 Lakini Petro alikuwa amesimama nje, karibu na mlango. Basi, huyo mwanafunzi mwingine aliyekuwa anajulikana kwa Kuhani Mkuu alitoka nje akasema na mjakazi, mngoja mlango, akamwingiza Petro ndani.


Quˈn qa ma xi nqˈoˈn chjonte te Dios tiˈjjo a nxi nchyoˈn, ¿Tiquˈntzin nyolbˈin wiˈja tuˈn xi nchyoˈn? 	 Ikiwa mimi nashiriki chakula hicho huku namshukuru Mungu, kwa nini nilaumiwe kwa chakula ambacho kwa ajili yake nimemshukuru Mungu?"


Tuˈnpetzintzjo, qa ma najsit il tuˈn qMan Dios, nya il tiˈj tuˈn t‑xiˈ juntl chojbˈil, quˈn o japin bˈaj te jun majx tuˈn Jesús. 	 Basi, dhambi zikisha ondolewa, hakutakuwa na haja tena ya kutoa dhabihu za kuondoa dhambi.


Ex bˈeˈx tzaj qoptzˈaj xloqˈlin kyaˈj, ex txqan tqˈajqˈojil ntinin wen, ex poqˈle qˈankyaq. Ex bˈeˈx tzaj luˈlin txˈotxˈ tuˈn jun kyaqnajnabˈ, a nimxixtl tzeˈnku tkyaqil kyaqnajnabˈ atxix ojtxe. 	 Kukatokea umeme, kelele, ngurumo na tetemeko kubwa la ardhi ambalo halijapata kutokea tangu Mungu alipomuumba mtu.


Tuˈnpetziˈn, tzaj tqˈmaˈn Jesús qeˈy: Ku kytzaja waˈl te qlixjech. Mix jun qxola xi qaninte te: ¿Ankyetaq? quˈn bˈiˈn quˈn qa a qAjaw. 	 Yesu akawaambia, "Njoni mkafungue kinywa." Hakuna hata mmoja wao aliyethubutu kumwuliza: "Wewe ni nani?" Maana walijua alikuwa Bwana.


Alkye jun xjal nyolin tuˈnx tibˈ, ntjyoˈn tuˈn tjaw nimsin kyuˈnxjal. Me anteˈ xjal taj tuˈn tjaw nimsin toklin tuˈn a saj chqˈonte, ante twutzxix tyoljo, ex nya sbˈul. 	 Yeye anayejisemea tu mwenyewe anatafuta sifa yake mwenyewe; lakini anayetafuta sifa ya yule aliyemtuma, huyo ni mwaminifu, na ndani yake hamna uovu wowote.


El laqˈe chˈintl kykˈatz, kubˈ mutxe twutz txˈotxˈ, ex xi tqanin te Dios noqit tzeˈn tten mina tzikyˈxi kyixkˈoj tuˈn. 	 Akaenda mbele kidogo, akajitupa chini kifudifudi, akasali kwamba, kama ingewezekana, asiipitie saa hiyo ya mateso.


Quˈn ikytziˈn, iteˈ xjal n‑ok kyqˈoˈn kyibˈ nyakuj nimilqe; chebˈe ma chi okx kyxola sbˈul kyeˈy. Ayetzin wiq xjal luˈn, o chi yolajtz toj Tuˈjil Tyol Dios, qa te najinqe te jun majx. Aye xjal luˈn, mina nkubˈ nimin Dios kyuˈn, ex nya wen kybˈinchbˈin. Tzunxix nxi kyqˈmaˈn qa tuˈn nimilqo, ntiˈl qil twutz Dios; noq tuˈn t‑xtalbˈil, aku qo bˈinchin tkyaqil noq tzeˈn qaj, chi chiˈ. Mina ntzaj tchewil tkawbˈil qMan Dios kyiˈj, ex n‑el kyiˈjlin Jesucrist, a oˈkx qAjaw ex Klolqe te jun majx. 	 Maana watu wasiomcha Mungu wamepata kujiingiza kwa siri miongoni mwetu, watu ambao, kwa faida ya maisha yao mabaya, wanaupotosha ujumbe wa neema ya Mungu wetu na kumkana Yesu Kristo aliye peke yake kiongozi na Bwana wetu. Maandiko Matakatifu yalikwisha bashiri tangu awali hukumu inayowangojea watu hao.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx o xiˈy tzma twiˈ wutz Olivos. Tej tkubˈ qe Jesús, bˈeˈx o xi laqˈeˈy tkˈatz qjunalxa, ex xi qqaniˈn te: QAjaw, qˈmantza qeˈy. ¿Jtojtzila bˈaˈn tbˈajjo ikyjo? ¿Ex tiˈtzila techil kqlaˈbˈila, aj chˈixtaq tula, ex a chˈixtaq tjapin bˈaj tkyaqil twutz txˈotxˈ? 	 Yesu alipokuwa ameketi juu ya mlima wa Mizeituni, wanafunzi walimwendea faraghani, wakamwuliza, "Twambie mambo haya yatatukia lini? Ni ishara gani itakayoonyesha kuja kwako na mwisho wa nyakati?"


Me ataqtziˈn ntene kyuˈn nej nbˈaj kyjyoˈn kyxolx, alkye jun tuˈn tokx tojjo tnejil ja te nabˈl Dios, a jaˈ nkubˈe patittaq pon; me a Zakariy tzyet tuˈn tokx. 	 Zakariya alichaguliwa kwa kura, kama ilivyokuwa desturi, kuingia hekaluni ili afukize ubani.


¿Titzila kˈwel nbˈinchintza? chtej tajaw txˈotxˈ: Bˈaˈn qa ok kxel nsmaˈn wejiˈy nkˈwala, a kˈuˈjlinxix wuˈn; nyapela aku kubˈ nimin teˈ. 	 Yule mwenye shamba akafikiri: Nitafanya nini? Nitamtuma mwanangu mpenzi; labda watamjali yeye.


Ayiˈy werman kˈuˈjlinqiˈy wuˈn, atzin luˈn tkabˈ wuˈja kxel ntzˈibˈiˈn kyeˈy. Kyojjo kabˈe uˈj wajtaqa tuˈn kyxiˈ nkˈasiˈn toj kyanmiˈn tuˈn kyximiˈn tukˈa tumil. 	 Wapenzi wangu, hii ni barua ya pili ninayowaandikia. Katika barua hizo mbili nimejaribu kufufua fikira safi akilini mwenu kwa kuwakumbusheni mambo haya.


Tbˈajlinxiˈ oxe qˈij, bˈaj jun mejebˈlin toj tnam Caná, toj ttxˈotxˈ Galiley, ex antza taˈyetaqjo tnana Jesús. 	 Siku ya tatu kulikuwa na arusi mjini Kana, mkoani Galilaya. Mama yake Yesu alikuwapo,


In kubˈsin nwutza te Tito tuˈn t‑xiˈ lol kyeˈy, ex xi nchqˈoˈn juntl erman tukˈa, tuˈn kyqanin jun mojbˈil kye erman toj Jerusalén. ¿Ma maˈtzin chi kubˈ sbˈuˈn tuˈn Tito, noq tuˈn ttzaj tiˈn kypwaqa weˈy? ¡Mina! ¿Ma nyapela junx qten tukˈa Tito, ex jun qbˈisa, ex tzˈaqle qanmiˈn toj tkyaqil? 	 Mimi nilimwita Tito, nikamtuma kwenu na ndugu yetu mwingine. Je, Tito aliwanyonyeni? Je, hamjui kwamba sisi tumekuwa tukiongozwa na roho yuleyule, na mwenendo wetu ni mmoja?


Tuˈnpetziˈn, chi Diosjo, tzaj nqˈoja kyiˈj, ex xi nqˈmaˈn kye, tuˈn mina chi okx tojjo Canaán, a txˈotxˈ te ajlabˈl, a bˈantnin wuˈn, tuˈn kyajlan wukˈiy. 	 Basi, nilikasirika, nikaapa: Hawataingia huko ambako ningewapa pumziko."


Me kxel ntzaqˈwiˈn: Okxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, tkyaqilxjo mi s‑ok kybˈinchiˈn kyiˈjjo tal yaj, mo tiˈj jun aˈlaj, ayeˈ kˈuˈjlinqexix wuˈn; toj twutz Dios, wiˈja mi s‑oke kybˈinchiniˈy. 	 Naye atawajibu, Nawaambieni kweli, kila mlipokataa kumtendea mambo haya mmojawapo wa hawa wadogo, mlikataa kunitendea mimi.


qalaˈ tukˈa kybˈinchbˈin bˈaˈn tzeˈnkux ntene tuˈn jun qya nimil tiˈj qMan Dios. 	 bali kwa matendo mema kama iwapasavyo wanawake wamchao Mungu.


Quˈn ikytzin ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Kchin yolila kyukˈa nmaq tnam lo toj junxil yol; junxilqel kchi okil nqˈoˈn te yolil wiˈja. Me mixla tuˈnxj nlayxla chin kubˈ kynimiˈn, chi tAjaw Tkyaqil. 	 Imeandikwa katika Sheria: "Bwana asema hivi: Kwa njia ya wenye kunena lugha ngeni, na kwa midomo ya wageni, nitasema na watu hawa, hata hivyo, hawatanisikiliza."


Ex ikyxjo, xi nkaˈyiˈn jun angel nlipin twutz kyaˈj, ex xi tqˈmaˈn Tbˈanil Tqanil qMan kye kykyaqil xjal, aˈlchaqx kye kytxˈotxˈ, kyxeˈchiltz, kyyoltz, ex kytanim. 	 Kisha nikamwona malaika mwingine anaruka juu angani akiwa na Habari Njema ya milele ya Mungu, aitangaze kwa watu wote waishio duniani, kwa mataifa yote, makabila yote, watu wa lugha zote na rangi zote.


Tunpetziˈn tkyaqiljo luˈn, qqˈonktzintz tilil tuˈn tkubˈ qnimiˈn tkyaqiljo o tqˈma Dios qe, ex nya noq oˈkxjo tiˈj tnejil xnaqˈtzbˈil. Tuˈn ikyjo, waja tuˈn t‑xi nchikyˈbˈiˈn tiˈxixjo t‑xilin xnaqˈtzbˈil, qa aku tzˈel kynikyˈa te: 	 tusonge mbele! Hayo tutayafanya, Mungu akitujalia.


Kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa Crist, a Jesús, xi tqˈoˈn tibˈ tuˈn tajbˈin qe, a awo aj Judiy, ex tuˈn tyekˈit qa tzˈaqlexix Dios tukˈa Tyol, tej tjapin bˈaj tuˈn Jesús tuˈn tkujsitjo a tzaj ttziyin qMan Dios kye qxeˈchil ojtxe. 	 Maana, nawaambieni Kristo aliwatumikia Wayahudi apate kuonyesha uaminifu wa Mungu, na zile ahadi Mungu alizowapa babu zetu zipate kutimia;


Ok tkaˈyin jun tqan iw ttzi bˈe, ex bˈeˈx xiˈ t‑xe tqan. Me ntiˈx jun twutzjo tze knet tuˈn, noq txqan t‑xaq. Tuˈntziˈn ikyjo, xi tqˈmaˈn te tqan iw: Mixla jtojx tuˈn tel twutza te kyloˈxjal. Ex antej tqan iw jun paqx jaw tzqij. 	 Akauona mtini mmoja kando ya njia, akauendea; lakini aliukuta hauma chochote ila majani matupu. Basi akauambia, "Usizae tena matunda milele!" Papo hapo huo mtini ukanyauka.


Ex tkabˈ, lu n‑aqˈnin te qe tukˈa toklin te tnejilxix qpale, jaˈ najle Dios toj kyaˈj tojjo twutzxix tja, bˈinchin tuˈn, ex nya kyuˈnxjal. 	 Yeye hutoa huduma ya Kuhani Mkuu katika Mahali Patakatifu sana, yaani ndani ya ile hema ya kweli iliyojengwa na Bwana, siyo na binadamu.


Ok qˈoˈn Bernabé kyuˈn tzeˈnku kydios, Zeus tbˈi, ex ante Pabl, ok qˈoˈn tzeˈnku kydios, Hermes tbˈi, quˈn tuˈn ataqxixsin nyoliˈn. 	 Barnaba akaitwa Zeu, na Paulo, kwa vile yeye ndiye aliyekuwa anaongea, akaitwa Herme.


Ikytaqtzin tten junjun kyejiˈy ojtxe. Me atzin jaˈlin, ma chi txjeta toj tkyaqiljo lo, ex ma chi el paˈn tuˈn Dios, tuˈn tsaqix kychwinqila, ex ma chi oka tzˈaqle twutz Dios toj tbˈi qAjaw Jesucrist, tuˈn Xewbˈaj Xjan. 	 Baadhi yenu mlikuwa hivyo; lakini sasa mmeoshwa, mkafanywa watakatifu, na kupatanishwa na Mungu kwa jina la Bwana Yesu Kristo na kwa Roho wa Mungu wetu.


Me qa ntiˈ Xewbˈaj Xjan toj tanmin jun xjal, nlay txi tnimiˈn a tzajnin te Xewbˈaj Xjan, quˈn ntiˈ tajbˈin toj twutz. Ex nlay tzˈel tnikyˈ te, quˈn noq tuˈn Xewbˈaj Xjan, aku tzˈel pjete. 	 Mtu wa kidunia hapokei mambo ya Roho wa Mungu. Kwake mtu huyo mambo hayo ni upumbavu mtupu; yanapita akili yake; maana yanaweza tu kutambuliwa kwa msaada wa Roho.


Ex ikyxjo, nchi bˈaj xmayintaqjo jniˈ kynejil pale exqetziˈn xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil junx kyukˈa nejinel kyxol aj Judiy, ex nkubˈ kyqˈmaˈntaq twutz Jesús, me noq tuˈn tok tbˈiˈn: 	 Hali kadhalika na makuhani wakuu pamoja na walimu wa Sheria na wazee walimdhihaki wakisema,


Ikytzin bˈantjo wuˈn toj Jerusalén; ilaˈ nimil kux nqˈoˈn toj tze, tej ttzaj kytziyin kynejil pale. Ex atzaj teˈ kykubˈ bˈyoˈn, bˈaˈntaqjo luˈn te weˈy. 	 Mambo hayo ndiyo niliyoyafanya huko Yerusalemu. Mimi binafsi, nikiwa nimepewa mamlaka kutoka kwa makuhani wakuu, nilipata kuwatia gerezani wengi wa watu wa Mungu. Nao walipohukumiwa kuuawa, nilipiga kura ya kukubali.


ex bˈeˈx tzaj laqˈe tkˈatz. Jaw tiˈn tukˈa tqˈobˈ tuˈn tjaw weˈ. Texjo paq, bˈeˈx ul Dios te, ex bˈeˈx ok ten bˈinchil chˈin tiˈ kye. 	 Yesu akamwendea huyo mama, akamshika mkono, akamwinua. Na ile homa ikamwacha, akaanza kuwatumikia.


Quˈn a teˈ Tyol Dios itzˈ, ex at tipin ex nimxixtl toklin tzeˈnku jun machet, a kabˈe tste tbˈanilx wen, ex juchˈ twiˈ. Jun machet ikyjo aku tzˈokx toj qxmilil; me metzin teˈ Tyol Dios, nya noq toj qxmilil, qalaˈ tojxi qnabˈl, ex tojxi qanmin. Mix tiˈx aku naj tuˈn, quˈn bˈaˈn xpichˈin tkyaqil qxim ex tkyaqil qnabˈl. 	 Neno la Mungu ni hai na lina nguvu; ni kali zaidi kuliko upanga wenye makali kuwili. Hukata kabisa mpaka mahali ambapo moyo na roho hukutana, mpaka pale vikutanapo viungo vya mwili na mafuta. Neno hilo huchambua nia na fikira za mioyo ya watu.


Bˈiˈn weˈ wuˈn qa tyajil Abrahamqe kyeˈ, me ¿Tiquˈniltz n‑ok tilil kyuˈn tuˈn nkubˈ kybˈyoˈn? ¿Tinquˈn mi nxi kyniminjiˈy nyola? 	 Najua kwamba ninyi ni wazawa wa Abrahamu. Hata hivyo, mnataka kuniua kwa sababu hamuyakubali mafundisho yangu.


Mi chi ok tmiyonjiy xjal ma chi tijin, qalaˈ chebˈe xmoxinqeka nyakuqexitlaj ttatiy ex tnaniy. Ex ikyqexjo kuˈxin qˈa, nyakutlaj titzˈinqiy; ex ikyqexjo txin nyakutlaj tanebˈqiy. Mi kubˈ tbˈinchin jun nya bˈaˈn kyiˈj, tuˈntzin mix aˈl jun jaw yolbˈin tiˈja. 	 Usimkemee mtu mzee, bali msihi kama vile angekuwa baba yako. Watendee vijana kama ndugu zako,


Chitzin Jesús kye kyjaluˈn: Ntiˈxla kyeˈ kynabˈl, ex yajx nxi kyniminjiˈy tkyaqiljo, a xbˈaj kyqˈmaˈn yolil Tyol Dios ojtxe. 	 Kisha Yesu akawaambia, "Mbona mu wapumbavu kiasi hicho na mioyo yenu ni mizito hivyo kusadiki yote yaliyonenwa na manabii?


Tlonte te Jesús, qa ataq kyajjo jniˈ txokenj, tuˈn kykubˈ qe kyibˈajjo tbˈanil qˈuqbˈil, a iteˈkutaq kyiˈjile meẍ te wabˈl. Tuˈntziˈn, xi tqˈoˈn jun tumil kye, tuˈn mi kynimsinxjal kyibˈ: 	 Yesu aliona jinsi wale walioalikwa walivyokuwa wanajichagulia nafasi za heshima, akawaambia mfano:


Ex ante ma tijxix txuk, a attaq ojtxe, me a ntiˈ jaˈlin, atzin twajxaqin nmaq kawil, ikyxjo tzeˈnku wuql nmaq kawil. Ex kxeˈl toj najin te jun majx. 	 Huyo mnyama ambaye alikuwa anaishi hapo awali lakini sasa haishi tena ni mfalme wa nane, naye pia ni miongoni mwa hao saba, na anakwenda zake kuharibiwa.


Atzin te ichin xi tqˈmaˈn te: Tata, qˈmaˈntza weˈy ankye, tuˈntzintla nnimiˈn tiˈj. 	 Huyo mtu akajibu, "Mheshimiwa, niambie yeye ni nani, ili nipate kumwamini."


Teˈ tok kabˈlaj qˈij, ex tzmaxi toj oxe or te qale, bˈeˈx ok yupj twutz txˈotxˈ. 	 Ilikuwa yapata saa sita mchana; jua likaacha kuangaza, giza likafunika nchi yote mpaka saa tisa,


Noqx teˈ kykutz toj bark, bˈeˈx el tnikyˈtzajil Jesús kyuˈnxjal, 	 Walipotoka mashuani, mara watu wakamtambua Yesu.


O tzˈok tkˈuˈjlinjiy a tbˈanil, ex o tzˈel tikyˈinjiy a nya toj tumil. Tuˈntziˈn ikyjo, o tzˈok qˈoˈn te Kawil tuˈn qMan Dios, a tDiosa, ex nimxixtl ntzalaj tiˈja tzeˈnku kye angel, ayeˈ iteˈ tukˈiy. 	 Wewe wapenda uadilifu na kuchukia uovu. Ndiyo maana Mungu, Mungu wako amekuweka wakfu na kukumiminia furaha kubwa zaidi kuliko wenzako."


Ex antza, taˈtaq jun qya, a otaqxi bˈaj wajxaqlajaj abˈqˈe tyabˈtlin. Otaq tzaj kˈolpaj tiˈj tuˈn jun taqˈnil tajaw il, ex ntiˈxtaq tumil tuˈn tjikyimix tzkyel tiˈj. 	 Na hapo palikuwa na mwanamke mmoja aliyekuwa mgonjwa kwa miaka kumi na minane kutokana na pepo aliyekuwa amempagaa. Kwa sababu hiyo, mwili wake ulikuwa umepindika vibaya hata asiweze kusimama wima.


Mi kubˈ kybˈinchiˈn nya wen kyiˈjjo aye nchi bˈinchin nya wen kyiˈja; qalaˈ kyqˈonka tilil, tuˈn kybˈinchintejiˈy wen twutz tkyaqil. 	 Msilipe ovu kwa ovu. Zingatieni mambo mema mbele ya wote.


Ex texjo or anetziˈn ntiˈl okx kylimon kyibˈ tuˈn kyqanin te Jesús juntl tiˈ. 	 Walisema hivyo kwa sababu hawakuthubutu kumwuliza tena maswali mengine.


Qalaqetziˈn xjal kyxola, loqe nchi yolbˈin nya bˈaˈn tiˈjxjo a mina n‑el kynikyˈ te. Noq n‑ok kyuˈn, ex atziˈn a ojtzqiˈn kyuˈn qa nya wen, axixsin ncheˈxjo bˈinchilte, ikyqe tzeˈnqe txuk ntiˈ kynabˈl. Tuˈntzintzjo, chi xeˈltz toj najin te jun majx. 	 Lakini watu hawa hutukana chochote wasichokielewa; mambo yaleyale wanayoyajua kwa silika kama vile wanyama wanayoyajua ndiyo yanayowaangamiza.


Tuˈnpetziˈn, nimxix jaw chˈotj tojjo ja te kynabˈl Dios Judiy, kyukˈa a nchi naˈntaq Dios. Ex ikyxjo, o chˈotj tojile junjun qˈij tojjo plas, ja nchi chmetetaq xjal. 	 Alijadiliana na Wayahudi na watu wengine waliomcha Mungu katika sunagogi; na kila siku alikuwa na majadiliano sokoni pamoja na wowote wale waliojitokeza.


Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx jaw weˈ Jse, ex xi tchleˈn tal kˈwal tukˈa toj qnikyˈin tukˈaxjo tnana, tuˈn kyxiˈ Egipto. 	 Hivyo, Yosefu aliamka, akamchukua mtoto pamoja na mama yake, akaondoka usiku, akaenda Misri.


Ex atzin jaˈlin, ma chin tzaj qˈiˈn toj paˈbˈin noqxix tuˈn at jun qˈuqbˈil qkˈuˈja tiˈjjo o tzaj tqˈmaˈn qMan Dios kye ojtxe qxjalila. 	 Na sasa niko hapa nihukumiwe kwa sababu ninaitumainia ile ahadi ambayo Mungu aliwaahidia babu zetu.


Attaq junjun a kyaj tuˈn t‑xi kyiˈn toj tze, me mix aˈl jun ok tzyunte. 	 Baadhi ya watu walitaka kumtia nguvuni lakini hakuna aliyejaribu kumkamata.


a o kyim te qxel, tuˈn qanqˈin junx tukˈa, qa itzˈqoxtaq, ex qa otaq qo kyim. 	 ambaye alikufa kwa ajili yetu, ili tuishi pamoja naye, iwe tu hai au tumekufa.


Ex atzin twuqin angel xi tqonjo tlaq toj kyqˈiqˈ, ex tzmax jaˈ najle Dios toj kyaˈj, tzaj jun tqˈajqˈojil kujxix wen, ex tqˈma: Ma japin bˈaj jaˈlinch. 	 Kisha malaika wa saba akamwaga bakuli lake hewani. Sauti kubwa ikasikika kutoka kwenye kiti cha enzi, Hekaluni, ikisema, "Mwisho umefika!"


Quˈn chi ul sbˈul k‑okil kyqˈoˈn kyibˈ te Crist, mo te jun xjal tzeˈnku jun yolil Tyol Dios ojtxe. Ex okpe kˈwel kybˈinchin nim techil kyipin, noq tuˈn kysbˈetkuxjal kyuˈn. Ex okpela k‑okil kynikyˈin tuˈn kykubˈjo skˈoˈnqe tuˈn Dios, me nlay chi kubˈ. 	 Maana watatokea kina Kristo wa uongo na manabii wa uongo, watafanya ishara na maajabu, ili kuwapotosha wateule wa Mungu, kama ikiwezekana.


Me ayetzin kyeˈ o chi kyima kyoj kykyaqiljo lo, ex o chi jaw anqˈin junx tukˈa Crist. Tuˈnpetziˈn, kyjyomtziˈn tkyaqiljo twutzxix, a at toj kyaˈj, a jaˈ qˈuqle Jesús toj tman qˈobˈ qMan Dios kawil junx tukˈa. 	 Basi, ikiwa mmefufuka pamoja na Kristo, panieni mambo ya juu, kule Kristo aliko, ameketi upande wa kulia wa Mungu.


Xi ttzˈubˈin, ex tqˈma: Ma japin bˈaj kykyaqilx jaˈlin. Tzaj tmutxbˈiˈn twiˈ, ex bˈeˈx el kyim. 	 Yesu alipokwisha pokea hiyo siki, akasema, "Yametimia!" Kisha akainama kichwa, akatoa roho.


¿Ma attzin jun xlokˈ aˈ, a n‑etz aˈ wen toj, ex axsa k‑elitze aˈ kˈa? ¡Mina! 	 Je, chemchemi moja yaweza kutoa maji matamu na maji machungu pamoja?


Ok kˈwel kybˈinchiˈn ikyjo, quˈn mi ojtzqiˈnqiˈn kyuˈn, ex mi ojtzqiˈn nMaˈn kyuˈn. 	 Watawatendeeni mambo hayo kwa sababu hawamjui Baba, wala hawanijui mimi.


Ex o xiˈy toj junxil qˈij, ex o kaniˈn toj Sidón. Xi qˈoˈn ambˈil te Pabl tuˈn Julio, noq tuˈn t‑xiˈ qˈolbˈil kyeˈ tukˈa, ex tuˈn tok kaˈyin kyuˈn. 	 Kesho yake tulitia nanga katika bandari ya Sidoni. Yulio alimtendea Paulo vizuri kwa kumruhusu awaone rafiki zake na kupata mahitaji yake.


Nbˈettaq Jesús toj tkyaqil txˈotxˈ te Galiley, ex nxnaqˈtzintaq kyojile junjun tnam antza kyojjo muˈẍ ja te kynaˈbˈl aj Judiy Dios. Nyolintaq Tbˈanil Tqanil tiˈj Tkawbˈil Dios, ex nqˈanintaq tkyaqil wiq yabˈil, a otaq tzˈok lemtzˈaj kyiˈjxjal. 	 Yesu alikuwa anakwenda kila mahali wilayani Galilaya, akifundisha katika masunagogi na kuhubiri Habari Njema juu ya ufalme wa Mungu. Aliponya kila namna ya maradhi na magonjwa waliyokuwa nayo watu.


Atzin jaˈlin, qa at jun nya nimil, nxi txkon kyeˈy waˈl tja; ex qa kyajtaqkuy tuˈn kyxiˈy, bˈaˈn tuˈn kyxiˈy, ex bˈaˈn tuˈn kynikyˈbˈiˈn tiˈchaqx kubˈ qˈoˈntz kywutza, ex nya wen tuˈn tkubˈ kybˈisiˈn, mo tuˈn t‑xi kyqaniˈn, qa nej xkubˈ bˈyet twutz jun twutzbˈiyil. 	 Kama mtu ambaye si muumini akiwaalikeni nanyi mkakubali kwenda, basi, kuleni vyote atakavyowaandalieni bila kuulizauliza kwa sababu ya dhamiri zenu.


Qˈuqletaq Jesús jun maj tkˈatz jun tkubˈil oyaj pwaq, tokxtaq toj tnejil ja te naˈbˈl Dios, nkaˈyintaq kyiˈjjo jniˈ xjal tzeˈn nbˈaj kux kyqˈoˈntaq kyoyaj. Ex ayetzin qˈinin, nimx pwaq bˈaj kux kyqˈoˈn. 	 Yesu alikuwa ameketi karibu na sanduku la hazina. Akawa anatazama jinsi watu wengi walivyokuwa wakitoa fedha na kuzitia katika hazina ya Hekalu. Matajiri wengi walitoa fedha nyingi.


I bˈaj kubˈ nejjo txqan xjal twutz, ex txqantl bˈaj ok lipe; kykyaqilxtaq nchi bˈaj bˈitzin wen, ex kyqˈmaˈntaq: Qo bˈitzin tiˈj tbˈi a tzul tiˈj tbˈi tAjaw Tkyaqil, quˈn kyˈiwlinxix. 	 Watu wote waliotangulia na wale waliofuata wakapaaza sauti zao wakisema, "Hosana! Abarikiwe huyo ajaye kwa jina la Bwana!


Tzunxtaq nchi yolin tiˈjjo otaq tzikyˈ kyiˈj, tej tkubˈ weˈ Jesús kyxol, exsin qˈolbˈin kye. Chiˈ kyjaluˈn: Qexit kykˈuˈja, ex tzalajxit kyanmiˈn, chiˈ. 	 Wanafunzi wote wawili walipokuwa wakiwaambia hayo, Yesu mwenyewe akasimama kati yao, akawaambia "Amani kwenu."


Xitzin ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, a qa at jun xjal ma kyij ttzaqpiˈn tja, exqe ttata, ex t‑xuˈjil, exqe titzˈin, exqe ttziky, exqe tkˈwal, noq tuˈn tpaj Tkawbˈil qMan Dios, 	 Yesu akawaambia, "Kweli nawaambieni, mtu yeyote aliyeacha nyumba au mke au kaka au wazazi au watoto kwa ajili ya Ufalme wa Mungu,


Kyajsintz kyibˈa. ¿Ankye kyaja? Chin xela qˈol kawbˈil kujxix kyibˈaja, qa mi ẍin kubˈ kynimiˈn, ikyxjo tzeˈnku jun tata kyukˈa tkˈwal. Me qa ma chin kubˈ kynimiˈn, chin xela tukˈa nim nkˈuˈja kyiˈja ex tukˈa jun yol bˈunin wen. 	 Mnapendelea lipi? Nije kwenu na fimbo, ama nije na moyo wa upendo na upole?


Tej kylonte Pariseyjo ikyjo, xi kyqanin te Jesús: ¡Bˈiˈnkutziˈn! Tojjo qˈij te ajlabˈl, jaˈ mix aˈl jun tuˈn tja aqˈnin, ¿Me tiquˈnqe t‑xnaqˈtzbˈiˈn nchi xbˈoqin triy? 	 Mafarisayo wakawaambia, "Tazama! Kwa nini wanafanya jambo ambalo si halali kufanya wakati wa Sabato?"


Jawtzin weˈks Pabl kyxoljo kawil tnam antza, ex tqˈma: Ayiˈy xjal te Atenas, tiˈj tkyaqiljo a n‑ok nkaˈyiˈn kyiˈja, tzuntzin n‑el nnikyˈtza te, qa ayejiˈy xjal, a nimin ilaˈku dios kyuˈn, 	 Basi, Paulo alisimama mbele ya baraza la Areopago, akasema, "Wananchi wa Athene! Ninaona kwamba ninyi, kwa vyovyote, ni watu wa dini sana.


Me atzin teˈ t‑xmilil Jesús, a jatz anqˈin juntl majl tuˈn Dios; mix ele puqˈj teˈ, quˈn nya te kyimin teˈ. 	 Lakini yule ambaye Mungu alimfufua kutoka wafu hakupata kuoza.


Twutzxix kxel nqˈmaˈn, qa kyxol tkyaqilxjal twutz txˈotxˈ, mix aˈl jun nimxixtl toklin tzeˈnku te Juan, a Jawsil Aˈ. Me ajo a noq tal chˈin toklin toj Tkawbˈil Dios toj kyaˈj, nimxixtl toklin tzeˈnku te Juan. 	 Yesu akamalizia kwa kusema, "Nawaambieni, kati ya binadamu wote hakuna aliye mkubwa zaidi kuliko Yohane Mbatizaji. Hata hivyo, yule aliye mdogo kabisa katika ufalme wa Mungu ni mkubwa zaidi kuliko yeye."


Quˈn tkyaqiljo xnaqˈtzbˈil luˈn, ok kbˈajil liwey, quˈn noq xnaqˈtzbˈilku ex noq kyximxjal. 	 Mambo hayo yote yanahusika na vitu vyenye kuharibika mara tu vinapotumiwa; hayo ni maagizo na mafundisho ya kibinadamu tu.


Ku kyxiˈ toj xkyˈich bˈe, ex kyojileˈ jniˈ nim bˈe toj tnam, ex kytxkonqetza aˈlchaqx kye xjaltz jaˈlin, tuˈn kytzaj toj mejebˈlin. 	 Basi, nendeni kwenye barabara na wowote wale mtakaowakuta waiteni waje arusini.


Kyqˈoˈnxa jun qˈolbˈil te Ruf, quˈn tbˈanil nimil te qAjaw, junx tukˈa tnana, quˈn te wey nyakuj nnaniˈy. 	 Nisalimieni Rufo, mtu hodari sana katika kazi ya Bwana, na mama yake ambaye ni mama yangu pia.


Kyˈiwlinqexixjo ayeˈ o txjet il toj kyanmin, quˈn ok kylaˈbˈil Dios toj kyaˈj. 	 Heri wenye moyo safi, maana watamwona Mungu.


Ayetzin xqˈuqil te tnejil ja te naˈbˈl Dios, i meltzˈaj jaˈ iteˈyetaq Parisey exqetziˈn kynejil pale, ex xi kyqanin kyeˈ. ¿Tiquˈn mi saj kyinjiˈy ichin, a xi qqˈmaˈn kyeˈy? 	 Kisha wale walinzi wakarudi kwa makuhani wakuu na Mafarisayo; nao wakawauliza, "Kwa nini hamkumleta?"


Tej tjaw tlaqin tal Tal rit tjweˈyin jupbˈilte, nliy tjaqˈ t‑altar qMan toj kyaˈj aye kyanminjo a otaq chi kubˈ bˈyoˈn noq tuˈn tpajjo Tbˈanil Tqanil tiˈj Dios, ex noq tuˈn kyyekˈin kywutzxjal Tyol Dios toj kychwinqil. 	 Kisha Mwanakondoo akavunja mhuri wa tano. Nikaona pale chini ya madhabahu ya kufukizia ubani roho za wale waliouawa kwa sababu ya ujumbe wa Mungu, na kwa sababu ya ushuhuda waliotoa.


Me ayetzin kyej t‑xnaqˈtzbˈin Jesús, bˈeˈxkux xi kyqanin kyeˈ, tzeˈn tzˈelpineˈ techil, a otaq bˈaj tyolin kyxol. 	 Wanafunzi wake wakamwuliza Yesu maana ya mfano huo.


Kyojjo qˈij anetziˈn, liwey i chˈiy kybˈajjo nimil. Tuˈntzintzjo, ayetzaj nchi yolintaq griego jaw wulj kyiˈjjo nchi yolintaq ebrey, ex kyqˈma qa minataq ntzaj qˈoˈnxix kyokliˈn qya mebˈe, ayeˈ iteˈtaq kyxol, tzeˈnku nkubˈ paˈntaqjo mojbˈil, a ntzaj qˈoˈn kyuˈn tsanjil te junjun qˈij. 	 Baadaye, idadi ya wanafunzi ilipokuwa inazidi kuongezeka, kulitokea manung'uniko kati ya wanafunzi waliosema Kigiriki na wale waliosema Kiebrania. Wale waliosema Kigiriki walinung'unika kwamba wajane wao walikuwa wanasahauliwa katika ugawaji wa mahitaji ya kila siku.


Ikytziˈn, mi txi kyqˈoˈn ambˈil te tajaw il. 	 Msimpe Ibilisi nafasi.


Quˈn tuˈn ilaˈ qˈij i ten antza, bˈeˈx ok ten te Festo qˈmalte te Agripa, a tiˈjjo otaq tzikyˈx tiˈj Pabl. Chiˈ kyjaluˈn: At jun ichin tzaluˈn, a kyij qˈoˈn toj tze tuˈn Félix ojtxe. 	 Walikuwa huko siku kadhaa naye Festo akamweleza mfalme kesi ya Paulo: "Kuna mtu mmoja hapa ambaye Felisi alimwacha kizuizini.


Ex ayiˈy aqˈnil, kyniminqekujiˈy tajaw aqˈuntl tzaluˈn twutz txˈotxˈ tukˈa kymutxbˈil kyibˈa, ex tuˈn kykubˈ kynimin toj tumil, ex tukˈa tkyaqil kyanmiˈn, nyakuxtlaj te Crist nchi ajbˈiniˈy. 	 Enyi watumwa, watiini mabwana zenu hapa duniani kwa hofu na tetemeko; fanyeni hivyo kwa unyofu wa moyo kana kwamba mnamtumikia Kristo.


Ex nliy tkyaqil kyimnin; jniˈ nmaq xjal ex aye yajqe, waˈlqetaq twutz qˈuqbˈil. Ex bˈeˈx i jaw jqetjo uˈj, ex ikyxjo juntl uˈj, a Uˈj te Chwinqil. Ayetzin kyimnin i kubˈ kawin tzeˈnkuxjo otaq bˈant kyuˈn, tzeˈnkuxjo tzˈibˈintaq kyojjo uˈj. 	 Kisha nikawaona watu wakubwa na wadogo, wamesimama mbele ya kiti cha enzi, na vitabu vikafunguliwa. Halafu kitabu kingine, yaani kitabu cha uzima, kikafunguliwa pia. Wafu wakahukumiwa kadiri ya matendo yao, kama ilivyoandikwa ndani ya vitabu hivyo.


Ayiˈy nxjalil, chi Pegrjo, bˈiˈn wuˈn qa ayiˈy, junx kyukˈa kynejila, a kawil aj Israel, i kubˈ bˈyoˈnte Jesús; me mix ele kynikyˈa te, qa ataq Tkˈwal qMan Diosjo kubˈ kybˈyoˈn. 	 "Sasa ndugu zangu, nafahamu kwamba ninyi na wakuu wenu mlitenda hayo kwa sababu ya kutojua kwenu.


Me atzin teˈ juntl iky te tqˈma kyjaluˈn: Taa, luˈ te tal pwaq lo. Chebˈex xkubˈ nkˈuˈn toj jun tal suˈtj; 	 "Mtumishi mwingine akaja, akasema: Chukua fedha yako; niliificha salama katika kitambaa,


Xi tqˈmaˈn Jesús kyeˈ Judiy, aye otaq chi ok lipe tiˈj: Qa ma chi weˈxixa toj tkyaqiljo o txi nqˈmaˈn kyeˈy, okpin kchi okil kye twutzxix te nxnaqˈtzbˈiˈn. 	 Basi, Yesu akawaambia wale Wayahudi waliomwamini, "Kama mkiyazingatia mafundisho yangu mtakuwa kweli wanafunzi wangu.


Quˈn majqexpe kyeˈ xjal luˈn bˈin kyuˈn tiˈj Dios atxix ojtxe, quˈn ax Dios o tzaj yekˈinte te tkyaqil xjal. 	 Kwa maana, yote yanayoweza kujulikana juu ya Mungu ni wazi kwao; maana Mungu mwenyewe ameyadhirisha.


Xi tqanin juntl majl te Jesús: ¿Tzeˈntzin ttxoliljo ikyjo? 	 Nikodemo akamwuliza, "Mambo haya yanawezekanaje?"


Ikytzin kyeˈ werman, alkye ntzaj kˈmonte Tyol Dios te jun xnaqˈtzil, il tiˈj tuˈn tkubˈ tpaˈn a at te tukˈa xnaqˈtzilte. 	 Mwenye kufundishwa neno la Mungu na amshirikishe mwalimu wake riziki zake.


Ex bˈeˈx xi tnuqpin tqˈobˈ tibˈaj txˈotxˈ, ex jaw tchmoˈn xjal anetziˈn, ex bˈeˈx i kux tqˈoˈn toj jyoj qˈoj, tzeˈnku jun jitzˈbˈil taˈl twutz uv, tuˈn tex yitzˈet. Ajo jitzˈbˈil lo jun yekˈbˈil tiˈj tyabˈ twiˈ Dios. 	 Basi, malaika huyo akautupa mundu wake duniani, akakata zabibu za dunia, akazitia ndani ya chombo kikubwa cha kukamulia zabibu, chombo cha ghadhabu ya Mungu.


Tej tbˈaj tnikˈuˈn Jesús qeˈy, awoˈy kabˈlajaj t‑xnaqˈtzbˈin, bˈeˈx xiˈ kyojjo tnam toj txˈotxˈ te Galiley xnaqˈtzil ex yolil Tyol Dios. 	 Yesu alipomaliza kuwapa wanafunzi kumi na wawili maagizo, alitoka hapo, akaenda kufundisha na kuhubiri katika miji yao.


Ex noq nloˈchj kykˈuˈj; bˈyol xjalqe; twiˈ txˈujtilqe; ma txi kytolinx kyibˈ toj tkyaqil achbˈil; ex nchi bˈinchin tkyaqil wiq il. Kxel nqˈmaˈn kyeˈy tzeˈnkuxjo xi nqˈmaˈn kyeˈy ojtxe: Kykyaqiljo iky nbˈantjo kyuˈn, ntiˈx kyoklin tiˈj Tbˈanil Tkawbˈil qMan Dios. 	 husuda, ulevi, ulafi na mambo mengine kama hayo. Nawaambieni tena kama nilivyokwisha sema: watu wanaotenda mambo hayo hawatakuwa na nafasi yao katika ufalme wa Mungu.


Atzin t‑ximjo lo: Kchi okil tqˈoˈn Dios tkyaqil tjaqˈ junchˈin tnukˈbˈil Crist: Jniˈ at toj kyaˈj exsin twutz txˈotxˈ, a il tiˈj tuˈn tjapin tojjo tqˈijil. 	 Mpango huo ambao angeutimiza wakati utimiapo ni kukusanya pamoja viumbe vyote, kila kitu mbinguni na duniani, chini ya Kristo.


Ikytziˈn, bˈeˈx kyij Saulo toj Jerusalén junx kyukˈa tsanjil. Yolin, ex chˈotj Saulo kyukˈa Judiy, ayej griego kyyol, tiˈj tAjaw Tkyaqil tukˈa tkyaqil tipin. Me ayetzin kyej Judiy kyajtaq tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn. 	 Basi, Saulo alikaa pamoja nao, akatembelea Yerusalemu yote akihubiri neno la Bwana bila hofu.


Ex jun paqx ku kyxiˈy qˈmalte kyeˈ t‑xnaqˈtzbˈin, qa ma jaw anqˈintl kyxol kyimnin, ex ok knejil kywutza toj txˈotxˈ te Galiley. Ex antza k‑okile kykaˈyiˈn. Ataqtzin tuˈn t‑xi nqˈmaˈnjiˈy kyeˈy. Atzin jaˈlin, ¡Ma kybˈiˈy! 	 Basi, nendeni upesi mkawaambie wanafunzi wake kwamba amefufuka kutoka wafu, na sasa anawatangulieni kule Galilaya; huko mtamwona. Haya, mimi nimekwisha waambieni."


Ex ikyxjo tenxit kynabˈla, ex chi bˈet‑xita tojxix tumil kywutzjo nya nimilqe. Tzˈajbˈinxit kyuˈn tuˈn kyyekˈintejiˈy kynimbˈila kywutzxjal kykyaqil qˈij. 	 Muwe na hekima katika uhusiano wenu na watu wasioamini, mkitumia vizuri kila nafasi mliyo nayo.


Qalaˈ, jun nejinel toj Ttanim Dios il tiˈj tuˈn tkubˈ t‑xkˈaˈmin bˈetin xjal toj tja, ex tuˈn tbˈinchin bˈaˈn toj tkyaqil, ex at‑xix tnabˈl, ex tzˈaqle toj tchwinqil, ex tzyuˈn tibˈ tiˈj jniˈ nya bˈaˈn. 	 Anapaswa kuwa mkarimu na anayependa mambo mema. Anapaswa kuwa mtu mtaratibu, mwadilifu, mtakatifu na mwenye nidhamu.


Atzin jaˈlin ntiˈx te aku kubˈ tjaqˈ tqanbˈil Dios. A tqˈuqbˈil Dios exsin te tal Tal rit kˈwel ten tojjo tnam lo. Ex ayetzin taqˈnil kchi kˈulil te. 	 Hapana kitu chochote kilicholaaniwa kitakachokuwa katika mji huo. Kiti cha enzi cha Mungu na cha Mwanakondoo kitakuwa katika mji huo, na watumishi wake watamwabudu.


Ex tojjo plaj elnix attaq oxe tjpel, ex jawnix, ex oxe tjpel, ex kumnix, ex oxe, ex oknix, ex oxe. 	 Kila upande ulikuwa na milango mitatu: upande wa mashariki, milango mitatu, kaskazini milango mitatu, kusini milango mitatu na magharibi milango mitatu.


Ex il tiˈj tuˈn tnimajtz kyuˈnxjal nya nimilqe, noq tuˈn nbˈet toj tumil, tuˈntzin mi tzˈele toj ttxˈixew, ex tuˈn mi kubˈ tzˈaq toj tqˈobˈ tajaw il. 	 Anapaswa awe mwenye sifa njema kati ya watu walio nje ya kanisa, ili asije akalaumiwa na kuanguka katika mtego wa Ibilisi.


Ex ikyxjo, nqo kubˈsin qwutza te Dios, tuˈntzintla kybˈeta toj tumilxix tzeˈnkuxjo tajbˈil qAjaw, ex tuˈntzintla ttzalaj Dios kyiˈja toj tkyaqil, tuˈn kybˈinchintejiˈy wen, ex tuˈn kyel wena toj kychwinqila tzeˈnku jun tbˈanil awal, nimxix twutz n‑el. Ikytziˈn, k‑elilexix kynikyˈjiˈy te Dios. 	 Hapo mtaweza kuishi kama anavyotaka Bwana na kutenda daima yanayompendeza. Maisha yenu yatakuwa yenye matunda ya kila namna ya matendo mema na mtazidi kukua katika kumjua Mungu.


Me metzin kye qtata tzaluˈn twutz txˈotxˈ nqo xi kykawin tzeˈnku n‑ele toj kywutz, me noq oˈkx toj jteˈbˈin abˈqˈe. Me metzin te qTata Dios nqo tzaj tkawin teˈ tukˈa tkyaqil tumil, tuˈn ttenxix jun bˈaˈn te qe, tuˈntzin qok jikyinxix wen tzeˈnku te. 	 Wazazi wetu hapa duniani walituadhibu kwa muda, kama wao wenyewe walivyoona kuwa vema; lakini Mungu anatuadhibu kwa ajili ya faida yetu wenyewe, tupate kuushiriki utakatifu wake.


Tuˈnpetziˈn, kyqanixa te qMan Dios, a tAjaw awal, tuˈn kytzaj tsmaˈn aqˈnil tiˈj awal. 	 Kwa hivyo mwombeni mwenye shamba atume wavunaji shambani mwake."


Ex atzin tnejil angel xi tqonjo tlaq tibˈaj txˈotxˈ. Ex kyibˈajjo kykyaqiljo xjal, a toktaq techiljo ma tij txuk kyiˈj, exqetziˈn aye nchi kˈulintaq twutzjo twutzbˈiyil, bˈeˈx etz jun txˈaˈk kyiˈj, a nya wen ex manyor taqˈlinx. 	 Basi, malaika wa kwanza akaenda akamwaga bakuli lake juu ya nchi. Mara madonda mabaya na ya kuumiza sana yakawapata wote waliokuwa na alama ya yule mnyama, na wale walioiabudu sanamu yake.


Me metzin kyeˈ, ntiˈx kye kyajbˈin, quˈn noq tal chˈin maqˈmaj, a nya cheˈw ex nya kyaq. Tuˈnpetziˈn, kchi elitz nxabˈiˈn toj ntziˈy. 	 Basi, kwa kuwa hali yako ni vuguvugu, si baridi wala si moto, nitakutapika!


Ajo kywutza tzeˈnku jun tzaj te kyxmilila ex te kyanmiˈn. Qa wen kywutza, at spikyˈin toj kyanmiˈn tuˈn tel kynikyˈa tiˈj tkyaqiljo wen. Me qatzin ma txi kyqˈoˈn ambˈil te kywutza noq tuˈn tkaˈyin tiˈjjo nya wen, ex ikyx ok k‑okil kyanmiˈn te nya wen, ex toj qxopin. 	 Jicho lako ni kama taa ya mwili wako; likiwa zima, mwili wako wote utakuwa katika mwanga. Jicho lako likiwa bovu, na mwili wako pia utakuwa katika giza.


¿Tzeˈntzintz? chi Santyaw te Pabl. ¿Tiˈtzin kˈwel qbˈinchintz? Quˈn jotqex qxjalil kchi bˈilte qa ma tzula. 	 Sasa, mambo yatakuwaje? Ni dhahiri kuwa watapata habari kwamba umekwisha wasili hapa.


I xitzin ttzaqˈwin Jesús: Tuˈn kyxima ikyjo, bˈalaqa aku tzaj kyqˈmaˈn jun yol weˈy kyjaluˈn: Jun qˈanil aku kubˈ tqˈaˈnin tibˈ jaˈchaqx taˈyitz. Ikytziˈn, akula tzaj kyqˈmaˈn weˈy, tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn tzaluˈn tkyaqiljo techil wipiˈn xbˈant wuˈn tzma toj tnam Capernaum, tuˈn tel kynikyˈa wiˈja. 	 Naye akawaambia, "Bila shaka mtaniambia msemo huu: Mganga jiponye mwenyewe, na pia mtasema: Yote tuliyosikia umeyafanya kule Kafarnaumu, yafanye hapa pia katika kijiji chako."


Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx o xiˈy tukˈa Pegr, exsin o pon kaniˈn tzma ttzi jul. 	 Petro pamoja na yule mwanafunzi mwingine wakaenda kaburini.


Ex etz juntl angel twutz t‑altar Dios toj kyaˈj, a nejinel tibˈaj qˈaqˈ, ex tzaj ttxkoˈn tukˈa tqˈajqˈojil twiˈ kuj a angel qˈiˈntaq tsemil, a at tste wen: Qˈinktz tsemila, a at tste wen, ex chmonksjiy tkyaqil xjal twutz txˈotxˈ, a nya nimil, tzeˈnku junjun tqˈobˈ uv, a ma qˈanix. 	 Kisha malaika mwingine msimamizi wa moto, akatoka madhabahuni akamwambia kwa sauti kubwa yule malaika mwenye mundu wenye makali, "Nawe tia huo mundu wako mkali, ukakate vichala vya mizabibu ya dunia, maana zabibu zake zimeiva!"


Me atziˈn txuk, a xi nkaˈyiˈn, ikytzin kaˈyiˈn tzeˈnku jun ma tij wech, me kyukˈa tqan tzeˈnku te oso, ex ttzi tzeˈnku te bˈalun. Me atzin ma tij txuk, a attaq nej, xi qˈoˈnte tipiˈn juntl, tukˈa nim toklin, ex tkyaqil tkawbˈil. 	 Mnyama huyo niliyemwona alikuwa kama chui; miguu yake ilikuwa kama ya dubu, na kinywa chake kama cha simba. Lile joka likampa huyo mnyama nguvu yake, kiti chake cha enzi na uwezo mkuu.


Ex xi tqˈmaˈnl Jesús kye: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy; at junjun iteˈ tzaluˈn wukˈiy, mi kyli kyimin, tzmaxi aj kylonte nimku tipin Tkawbˈil Dios tzaluˈn twutz txˈotxˈ. 	 Yesu akaendelea kuwaambia, "Kweli nawaambieni, wako wengine papa hapa ambao hawatakufa kabla ya kuuona Ufalme wa Mungu ukija kwa enzi."


Me mina nyolin David tiˈjjo jun tal txˈotxˈ te ajlabˈl, a tzaj tqˈoˈn Dios kye aj Israel ojtxe, junx tukˈa Josué, a kynejinel. Quˈn noqit ate Josué tzaj qˈoˈnte ajlabˈl te jun majx, mitla saj tqˈoˈn te Dios ambˈil te qe jaˈlin tuˈn qkanin tojjo juntl wiq ajlabˈl, tzeˈnku kyij ttzˈibˈin David. 	 Kama Yoshua angaliwapa watu hao hilo pumziko, Mungu hangalisema baadaye juu ya siku nyingine.


Atziˈn ichin otaq qˈanit, bˈeˈx ok tzoje tiˈj Pegr ex Juan. Kykyaqil xjal jaw kaˈylaj, ex i xi rinin tuˈn kykanin tojjo twutz ja, Salomón tbˈi, jaˈ taˈtaqjo ichin, junx tukˈa Pegr ex Juan. 	 Watu wote, wakiwa na mshangao mkubwa wakaanza kukimbilia mahali palipoitwa "Ukumbi wa Solomoni," ambapo yule mtu alikuwa bado anaandamana na Petro na Yohane.


¿Tiˈtzila chojbˈil wetza ikyjo toj nwutza? Atziˈn nchin tzalaja tuˈn nchin yoliˈn tiˈjjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil noq kukxjo, nya loqˈaj. Tuˈnpetziˈn, mi nchin qaniˈn jun onbˈil tiˈj, quˈn tuˈntzin mi chi jaw yolbˈinxjal wiˈja, qa noq tuˈn jun onbˈil nchin yoliniˈy tiˈj Tyol Dios. Exla qa at we woklin tiˈj jun onbˈil, me mina ntzaj ntzyuˈn. 	 Mshahara wangu ni kitu gani, basi? Mshahara wangu ni fursa ya kuihubiri Habari Njema bure, bila kudai haki ninazostahili kwa kuihubiri.


Ikytzin jun tbˈanil xjaljo, tbˈanil tanmin, a jaˈ n‑anqˈine tbˈinchbˈin wen. Me atzin xjal nya wen, ex nya wen tanmin, a jaˈ n‑anqˈineˈ tbˈinchbˈin nya wen. Tzeˈnkuxsiˈn at toj kyanmin, qa jun tbˈanil mo jun nya wenj, ikyxsin chi yoliˈn. 	 Mtu mwema hutoa yaliyo mema kutoka katika hazina bora iliyo moyoni mwake; na mtu mbaya hutoa yaliyo mabaya katika hazina mbaya iliyo moyoni mwake, kwa maana mtu huongea kutokana na yale yaliyojaa moyoni mwake.


Antza kubˈe kybˈinchin jun wabˈj te aqˈbˈil chjonte te Jesús. Ate Mart nsipintaq wabˈj, ex ajin te Lázaro qˈuqlektaq waˈl kyukˈa tiˈj meẍ. 	 Huko walimwandalia chakula cha jioni, naye Martha akawa anawatumikia. Lazaro alikuwa mmoja wa wale waliokuwa mezani pamoja na Yesu.


Tukˈa tkyaqil tipin, nchi el tiˈn nimsil kyibˈ toj kytxˈixew, ex n‑ok tyupiˈn kybˈis. 	 Amefanya mambo makuu kwa mkono wake: amewatawanya wenye kiburi katika mawazo ya mioyo yao;


Ante Jesús tzaj tqˈmaˈn qeˈy: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy: Kujx teˈ, tuˈn tokx jun qˈinin toj Tkawbˈil Dios. 	 Hapo Yesu akawaambia wanafunzi wake, "Kweli nawaambieni, itakuwa vigumu sana kwa tajiri kuingia katika Ufalme wa mbinguni.


Tbˈajlinxi jniˈ ikyjo, ok tyekˈin tibˈ weˈy, a otaqxi tzˈaj toj kyaˈj. 	 Baada ya wote, akanitokea hata mimi, mimi niliyekuwa kama mtu aliyezaliwa kabla ya wakati.


Me bˈeˈx yabˈte, ex bˈeˈx kyim. Atzaj teˈ tbˈaj txjoˈn tiˈj, kubˈ qˈoˈn toj jun ja te tkabˈ kol. 	 Wakati huo ikawa kwamba aliugua, akafa. Watu wakauosha mwili wake, wakauzika katika chumba ghorofani.


Me ayetzin kyej xjal aj Samaria, mix kytziye tuˈn tkyij Jesús antza, quˈn tuˈn otaq kybˈi qa kyjaˈtaq t‑xiˈ Jesús tzma Jerusalén, ex nimtaq qˈoj kyxol aj Samaria kyukˈa aj Jerusalén. 	 Lakini wenyeji wa hapo hawakutaka kumpokea kwa sababu alikuwa anaelekea Yerusalemu.


Kyqˈolbˈinqexa Asíncrito, Flegonte, Hermes, Patrobas, ex Hermas, junx kyukˈa kykyaqil nimil iteˈ kyukˈa. 	 Nisalimieni Asunkrito, Flegoni, Herme Patroba, Herma na ndugu wote walio pamoja nao.


Me kubˈ tbˈisin tajaw txˈotxˈ tuˈn t‑xi tchqˈoˈn a tkˈwalkuxix, quˈn kubˈ t‑ximin, nyapela kˈwel kynimin nkˈwalach. 	 Mwishowe akamtuma mwanawe huku akifikiri: Watamheshimu mwanangu.


Nxi ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn junx kyukˈa txqantl nimil iteˈ wukˈiy tzaluˈn, kye kykyaqil Ttanim Dios iteˈ toj tkyaqil txˈotxˈ Galacia. 	 na ndugu wote walio pamoja nami, tunayaandikia makanisa yaliyoko Galatia. Mimi nimepata kuwa mtume si kutokana na mamlaka ya binadamu, wala si kwa nguvu ya mtu, bali kwa uwezo wa Yesu Kristo na wa Mungu Baba aliyemfufua Yesu kutoka wafu.


Tej tbˈaj tqˈmaˈn Pabl ikyjo, jaw ttzyuˈn jun pan, ex kywutz kykyaqil, xi tqˈoˈn chjonte tiˈj te qMan Dios. 	 Baada ya kusema hivyo, Paulo alichukua mkate, akamshukuru Mungu mbele yao wote, akaumega, akaanza kula.


Ayiˈy nxjalil, aj Judiy, chi Pegrjo, kybˈintzinjiˈy a kxel nqˈmaˈn kyeˈy, quˈn bˈiˈnxix kyuˈn qa a Jesús aj Nazaret, jun ichin, a ma tzaj tyekˈin kyeˈy, qa bˈaˈn ele twutz Dios, tuˈn nimxix tbˈinchbˈin, ex tuˈn ilaˈ techil bˈant tuˈn. 	 "Wananchi wa Israeli, sikilizeni maneno haya! Yesu wa Nazareti alikuwa mtu ambaye mamlaka yake ya kimungu yalithibitishwa kwenu kwa miujiza, maajabu na ishara Mungu alizofanya kati yenu kwa njia yake, kama mnavyojua.


Ex ikyxjo ntqˈmaˈn toj juntl tumil: A te pale te jun majx, ikyxjo tzeˈn te Melquisedec. 	 Alisema pia mahali pengine: "Wewe ni kuhani milele, kufuatana na utaratibu wa ukuhani wa Melkisedeki."


Ex ntqˈmaˈntaq Juan: Loqin weˈ nchin yolin kyxola tiˈj Tyol Dios. Me atx juntl tetz lipchetz wiˈja nimxixtl toklin tzeˈnku weˈ. Bˈinchil Tkyaqil ex nimxjo tkawbˈil. Ayintzin weˈ ntiˈx wokliˈn nipe tuˈn woka te taqˈnil. 	 Naye alihubiri akisema, "Baada yangu anakuja mwenye uwezo zaidi kuliko mimi, ambaye mimi sistahili hata kuinama na kufungua kamba za viatu vyake.


Xi tqanin Simun Pegr te Jesús: WAjaw, ¿Jaˈtzin kxela te? Xi ttzaqˈwin Jesús: A jaˈ kchin xeliˈy, nlayx txi lipey wiˈja jaˈlinxix, me ok kxel lipey wiˈja yajxi chˈintl. 	 Simoni Petro akamwuliza, "Bwana, unakwenda wapi?" Yesu akajibu, "Niendako huwezi kunifuata sasa, lakini utanifuata baadaye."


Tuˈnpetziˈn, nimxit tbˈi qMan jaˈlin ex te jun majx. 	 Kwake yeye uwe utukufu milele! Amina.


Ikytziˈn tzeˈnku n‑ok kykaˈyiˈn, chˈix qjapin Jerusalén, a jaˈ ayiˈn, a Tkˈwal Ichin, kchin xel kˈayiˈn kyeˈ kynejil kypale Judiy exsin kyeˈ xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil. Kyqˈmaˈbˈil qa ayiˈn at npaja, noq tuˈn nkubˈ bˈyokuy kyuˈn aj il. 	 "Sikilizeni! Tunakwenda Yerusalemu, na huko Mwana wa Mtu atakabidhiwa kwa makuhani wakuu na walimu wa Sheria, nao watamhukumu auawe na kumkabidhi kwa watu wa mataifa.


Quˈn otaq qnaˈy tuˈn qkyij kyima antza. Me ma tzˈokin luˈn, tuˈn mi qeye qkˈuˈja qiˈjxa, qalaˈ tuˈn tqe qkˈuˈja tiˈj qMan Dios, a at tipin tuˈn tjatz anqˈin kyimnin tuˈn. 	 Naam, tulikuwa kama watu waliohukumiwa kuuawa, ili tufundishwe kumtegemea Mungu mwenye kuwafufua wafu, badala ya kutegemea nguvu zetu sisi wenyewe.


Kaˈntzinjiy qe tej kˈwalqoxtaq: Ntzajtaq tqˈoˈn jun tumil qe, ex atku nqo kawajtz kyuˈn qtata tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex nchi kubˈ qnimin, aj kykawin qiˈj. Qa ikyjo kyukˈa qtata twutz txˈotxˈ, ¿Me yajtzila teˈ tjaqˈ tkawbˈil qTatatz toj kyaˈj? Quˈn qa ma kubˈ qnimiˈn tumil, a ntzaj tqˈoˈn, at qchwinqil tukˈa te jun majx. 	 Zaidi ya hayo sisi tunawaheshimu wazazi wetu waliotuzaa hata wanapotuadhibu. Basi, tunapaswa kumtii zaidi Baba yetu wa kiroho ili tupate kuishi.


Quˈn nkyˈeˈ weˈ noq tuˈn wikyˈ aja kyukˈiy, qalaˈ wajatlaˈy tuˈn nteˈn ilaˈ qˈij kyxola, qa iky taj qAjaw. 	 Sipendi kupita kwenu harakaharaka na kuendelea na safari. Natumaini kukaa kwenu kwa kitambo fulani, Bwana akiniruhusu.


Attaq junjun nkyqˈmante: Atziˈn. Ex junjuntl nkyqˈmaˈntaq: Nya teˈ, bˈaˈnxi chˈime ikyx kaˈyiˈn. Me axjo ichin nqˈmante: Ikytziˈn. Ayin wejiˈy. 	 Baadhi yao wakasema, "Ndiye." Wengine wakasema, "La! Ila anafanana naye." Lakini huyo aliyekuwa kipofu akasema, "Ni mimi!"


Ikytzin kyejiˈy, chi Jesús. Quˈn tej tul Juan, a mix waˈn ex mix kˈwane kyukˈa txqantl, tuˈn ikyjo kyqˈmaˈy tiˈj, qa attaq taqˈnil tajaw il toj tanmin. 	 Kwa maana Yohane alikuja, akafunga na wala hakunywa divai, nao wakasema: Amepagawa na pepo.


Quˈn ate Dios ma klon kyeˈy tojjo kychwinqila, a ntiˈtaq tajbˈin, a tzeˈnku tzaj kyyekˈin ojtxe kyxeˈchila. Quˈn bˈiˈnxix kyuˈn, qa a chojbˈil tejo kolbˈil mix chjete tukˈa jun tiˈ, a kbˈajil, tzeˈnku qˈanpwaq mo saqpwaq; 	 Maana mnajua kwamba ninyi mlikombolewa katika mwenendo wenu usiofaa ambao mliupokea kutoka kwa wazee wenu, si kwa vitu vyenye kuharibika: kwa fedha na dhahabu;


Atziˈn techiljo sikyˈbˈil atza kubˈe tzˈaqe tiˈj Matías. Tuˈntziˈn, ok te tajlal tsanjil Jesús, junx kyukˈa txqantl. 	 Hapo, wakapiga kura; kura ikampata Mathia, naye akaongezwa katika idadi ya wale mitume wengine kumi na mmoja.


Jotqex kyej xjal tzuntaq chi ayon kyeˈ, ex tzuntaq chi ximin kyeˈ toj kynabˈl, qa ataq te Juan a Crist, a Kolil, a otaq tzaj qˈoˈn toklin tuˈnx Dios. 	 Wote walikuwa wanatazamia kitu fulani; basi, wakaanza kujiuliza mioyoni mwao kuhusu Yohane: kuwa labda yeye ndiye Kristo.


Atzaj teˈ tajtz meltzˈaj Pegr, xi tkaˈyin qa lipcheqintztaqa tiˈjxi Jesús, quˈn kˈuˈjlinqinxixtaqa tuˈn. Ex ayinxjiˈy, a intintaq ttxlaj Jesús, tej t‑xi nqaniˈn te: WAjaw, ¿Ankye kxel qˈontiy toj kyqˈobˈxjal? 	 Hapo Petro akageuka, akamwona yule mwanafunzi ambaye Yesu alimpenda, anafuata (Huyu mwanafunzi ndiye yule ambaye wakati wa chakula cha jioni, alikaa karibu sana na Yesu na kumwuliza: "Bwana ni nani atakayekusaliti?")


Me ankyeˈ nkyqˈmaˈn, qa at jun manbˈaj mo jun txubˈaj xkanin qanil jun tiˈ te tkˈwal mo te tal, bˈaˈn tuˈn t‑xi tqˈmaˈn kˈwalbˈaj te: Mina. Nlay txi nqˈoˈn kyeˈy, quˈn jotxjo jniˈ at weˈy corban, atzin n‑ele kxel nqˈoˈn te Dios, aj nkyima. 	 Lakini ninyi mwafundisha, Kama mtu anacho kitu ambacho angeweza kuwasaidia nacho baba au mama yake, lakini akasema kwamba kitu hicho ni Korbani (yaani ni zawadi kwa Mungu),


Atzin jaˈlin, bˈiˈn quˈn, qa kykyaqiljo tkˈwal Dios, a o chi nimin tiˈj, mi nchi bˈetl toj il, quˈn ate Jesús nkolin kyiˈj. Ex tuˈn ikyjo, nlay chi ok tzyuˈn tuˈn tajaw il. 	 Tunajua kwamba kila aliye mtoto wa Mungu hatendi dhambi, kwa sababu Mwana wa Mungu humlinda salama, na yule Mwovu hawezi kumdhuru.


¿Tzeˈntzin chˈin kye toj kywutz? ¿Ma oˈkqoxsin qeˈ tukˈa Bernabé ntiˈ qokliˈn tiˈj jun chojbˈil twiˈ qkˈuˈja tiˈjjo aqˈuntl nbˈant quˈn, tzeˈnku kye txqantl? 	 Au ni mimi tu na Barnaba ambao tunapaswa kujipatia maslahi yetu kwa kufanya kazi?


Atzaj teˈ t‑xi tkaˈyin Jesús, nimxtaqxjal o tzˈok lipe tiˈj, xi tqˈmaˈn te Lip: ¿Jaˈtzin ktzajile qlaqˈon kywa txqan xjal lo? 	 Basi, Yesu na alipotazama na kuona umati wa watu ukija kwake, alimwambia Filipo, "Tununue wapi mikate ili watu hawa wapate kula?"


Me qatzin qa ma nimin jun xjal tiˈj qAjaw, atzin kutxbˈil bˈeˈx k‑elil. 	 Lakini, wakati mtu amgeukiapo Bwana, kifuniko hicho huondolewa.