Ojtxe, tuˈn kykyijxjal toj wen tukˈa Dios, attaq nim kawbˈil te kˈulbˈil, ex jun ja bˈinchin tukˈa xbˈalin, te naˈbˈl Dios tzaluˈn twutz txˈotxˈ. 	 Agano la kwanza lilikuwa na taratibu zake za ibada na pia mahali patakatifu pa ibada palipojengwa na watu.


Qapetla iky aku tzˈele twutzjo; qatzin qa minatz, kˈaˈ jaw ttxˈemintza. 	 Kama ukizaa matunda mwaka ujao, vema; la sivyo, basi utaweza kuukata."


Ikyxsin xbˈajtzjo qiˈj tzeˈnku kˈwal lo, tej naˈmtaq qnimin Tbˈanil Tqanil kolbˈil, ex kubˈ qniminl jniˈ nimbˈil te twutz txˈotxˈ. 	 Hali kadhalika na sisi tulipokuwa bado watoto, tulikuwa watumwa wa pepo watawala wa ulimwengu.


Me xi ttzaqˈwin Jesús te: Nya noq oˈkxjo wuq maj, qalaˈ wuq majjo lajaj toj jun mutxˈ. 	 Yesu akamjibu, "Sisemi mara saba tu, bali sabini mara saba.


Toj tkyaqiljo nxi nqˈmaˈn kyeˈy, atzin nimxixtl toklin kyibˈaj txqantl, a kxel qˈmet kyjaluˈn: Tnejil, atzin Jesús, a tnejilxix qpale, at nimxix toklin ex qˈuqle toj kyaˈj toj tman qˈobˈ qMan Dios kawil tukˈa. 	 Basi, jambo muhimu katika hayo tunayosema ni hili: sisi tunaye Kuhani Mkuu wa namna hiyo, ambaye anaketi upande wa kulia wa kiti cha enzi cha Mwenyezi Mungu mbinguni.


Jun maj, tej attaq Jesús ttzi jun ma tij nijabˈ, Genesaret tbˈi, nimku xjal pon kychmoˈn kyibˈ tkˈatz, ex ok jitzˈle kyuˈn, quˈn kyajtaq tuˈn tkubˈ kybˈiˈn Tyol Dios. 	 Siku moja Yesu alikuwa amesimama kando ya ziwa Genesareti, na watu wengi walikuwa wamemzunguka wakisongana wanalisikiliza neno la Mungu.


Ankye qe, kchi weˈbˈil twutz tkyaqiljo lo, kchi okil te nim kyoklin toj kyaˈj tukˈa Dios, ex mix jtojx tuˈn kyetz antza. Ex k‑okil ntzˈibˈiˈn tbˈi nMaˈn kyiˈj, tuˈn tyekˈin qa teˈqe; ex k‑okil ntzˈibˈiˈn tbˈi akˈaj tnam Jerusalén kyiˈj, a tzajnin te qMan Dios toj kyaˈj, tuˈn tyekˈin qa at kyoklin tiˈj. Ex k‑okil ntzˈibˈiˈn akˈaj nbˈiˈy kyiˈj. 	 "Wale wanaoshinda nitawafanya wawe minara katika Hekalu la Mungu wangu, na hawatatoka humo kamwe. Pia nitaandika juu yao jina la Mungu wangu na jina la mji wa Mungu wangu, yaani Yerusalemu mpya, mji ambao utashuka kutoka juu mbinguni kwa Mungu wangu. Tena nitaandika juu yao jina langu jipya.


¿Ma nyapetzila a ttata, a jsol tzˈlan? ¿Ma nya tnana, a Mariy? ¿Ma nyaqetzin titzˈin Santyaw, Jse, Simun, ex Judas? 	 Je, huyu si yule mwana wa seremala? Je, mama yake si anaitwa Maria, na ndugu zake si kina Yakobo, Yosefu, Simoni na Yuda?


Me matxitaq chˈintl, jniˈ iteˈtaq antza i xi laqˈe tkˈatz Pegr, ex xi kyqˈmaˈn te: Ex ikyx tejiy ajin te kyukˈa, quˈn noq tiˈjjo yoliˈn n‑ele qnikyˈa tiˈj. 	 Baadaye kidogo, watu waliokuwa pale wakamwendea Petro, wakamwambia, "Hakika, wewe pia ni mmoja wao, maana msemo wako unakutambulisha."


Atzin t‑ximjo, a ewintaq lo: Qa noq tuˈn Tbˈanil Tqanil kolbˈil, aye nimil nya Judiy at kyoklin tiˈjjo etzbˈil, a tzajnin te Dios, junx kyukˈa nimil Judiy. Atzin jaˈlin ma chi oka te junchˈin Ttanim, ex at kyokliˈn junx tiˈjjo tkyaqil, a ma tzaj ttziyin Dios, noq tuˈn Crist, a Jesús. 	 Siri yenyewe ni hii: kwa njia ya Habari Njema watu wa mataifa mengine wanapata sehemu yao pamoja na Wayahudi katika zile baraka za Mungu; wao ni viungo vya mwili uleule, na wanashiriki ahadi ileile aliyofanya Mungu kwa njia ya Kristo Yesu.


Tuˈnpetziˈn, kukx nxi nnaˈnjiˈy tiˈj tkyaqiljo lo, tuˈntzintla kukx kywejiˈy toj kynimbˈila, noq tuˈnjo yol twutzxix, a at kyukˈiy. 	 Kwa hiyo nitaendelea kuwakumbusheni daima mambo haya, ingawa mmekwisha yafahamu, na mko imara katika ukweli mlioupokea.


Me xi kyqanin t‑xnaqˈtzbˈin te Jesús: ¿Tzeˈntzin ttentz nkyqˈmaˈn xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil, qa ataq Elías tuˈn tul nej twutza? ¿Nyapela tiˈjjo lo nchi yolinetaq, a ma qliˈy? 	 Kisha wanafunzi wakamwuliza, "Mbona walimu wa Sheria wanasema ati ni lazima kwanza Eliya aje?"


Atzaj teˈ kykubˈ tqˈoˈn Pabl tqˈobˈ kyibˈaj, ex bˈeˈx okx Xewbˈaj Xjan toj kyanmin. Ex i yolin kyojileˈ yol, a nya ojtzqiˈn kyuˈn, ex tzuntaq chi qˈumlaj tiˈjjo tqanil ntzaj kybˈintaq te qMan Dios. 	 Basi, Paulo akawawekea mikono, na Roho Mtakatifu akawashukia, wakaanza kusema lugha mbalimbali na kutangaza ujumbe wa Mungu.


Kyˈiwlinxix, ex xjanqe aye, a at kyoklin tiˈj tnejil anqˈbˈil, quˈn atzin a tkabˈ kyimin ntiˈ tipin kyibˈaj; qalaˈ kchi okil te pale te Dios ex te Crist, ex kchi kawil tukˈa toj mil abˈqˈe. 	 Wameneemeka sana, tena heri yao wote wanaoshiriki ufufuo huu wa kwanza. Kifo cha pili hakitakuwa na nguvu juu yao; watakuwa makuhani wa Mungu na wa Kristo, na watatawala pamoja naye kwa miaka elfu moja.


Kykyaqiljo i bˈinte, bˈeˈx i jaw kaˈylaj, ex kyqˈma: ¿Ma nya antej luˈn, a nbˈettaq ikyˈil kye nimil toj Jerusalén, ex kyiˈjjo nchi yolintaq tiˈj tbˈi Jesús? Ex ¿Ma nya axjo ul tzaluˈn tzyulkye nimil ex qˈolkye toj kyqˈobˈ kynejil pale? 	 Watu wote waliomsikia walishangaa, wakasema, "Je, mtu huyu si yuleyule aliyewaua wale waliokuwa wanaomba kwa jina hili kule Yerusalemu? Tena alikuja hapa akiwa na madhumuni ya kuwatia nguvuni watu hao na kuwapeleka kwa makuhani!"


¿Me tiqunil? Quˈn junchˈinte ilxix tiˈj tuˈn tkubˈ bˈinchit. Atzin nkubˈ tbˈinchin Mariy, atzin te ilxix tiˈjjo tuˈn tkubˈ bˈinchit, quˈn mix aˈlx jun aˈla k‑elil qˈinte te. 	 Kitu kimoja tu ni muhimu. Maria amechagua kitu bora zaidi ambacho hakuna mtu atakayemnyag'anya."


Quˈn kyojjo qˈij lo, ok kˈwel nimitjo kawbˈil kyibˈajxjal, a kujxix wen, a tzˈibˈin taˈye toj Tuˈjil Tyol Dios. 	 Kwa maana siku hizo ni siku za adhabu, ili yote yaliyoandikwa yatimie.


Qˈmaˈnxixjiy Tyol Dios. Ex qa at ambˈil tiˈja ex qa ntiˈ, tzˈokx tilil tuˈn, tuˈn tbˈant. Kawinqexa, jikysinqexa, ex chebˈe qˈonxa kynabˈl tukˈa jun xnaqˈtzbˈil toj tumil. 	 hubiri huo ujumbe, sisitiza kuutangaza (iwe ni wakati wa kufaa au wakati usiofaa), karipia, onya na himiza watu ukiwafundisha kwa uvumilivu wote.


Tojjo qˈij anetziˈn, kxel kyqaniˈn jun tiˈ toj tumil nbˈiˈy, me nya il tiˈj tuˈn nkubˈsin nwutza te nMaˈn, tuˈn t‑xi tqˈoˈn kyeˈy, 	 Siku hiyo mtaomba kwa jina langu, na siwaambii kwamba nitamwomba Baba kwa niaba yenu;


Quˈn qa mibˈin kawin toj tja, ¿Tzeˈntzin ttentz aj tbˈant tkawin tibˈaj Ttanim Dios? 	 Maana kama mtu hawezi kuongoza vema nyumba yake, atawezaje kulitunza kanisa la Mungu?


Ex nbˈiy kyajlaljo a otaq tzˈok kyechil: 144,000 kyxoljo kyyajil aj Israel. 	 Kisha nikasikia idadi ya hao waliopigwa mhuri: Watu mia moja arobaini na nne elfu wa makabila yote ya watu wa Israeli.


Nim sikyˈx kyuˈn toj kychwinqil noq tuˈn npaja; nya oˈkqinxa nchin qˈoˈn chjonte, qalaˈ majqexjo, jniˈqe erman nya Judiyqe. 	 Wao walihatarisha maisha yao kwa ajili yangu. Wanastahili shukrani; si tu kutoka kwangu, bali pia kutoka kwa makanisa yote ya watu wa mataifa mengine.


Bˈeˈxsin aj tchqˈoˈn Jesús tuˈn taj tja, me nej xi tqˈmaˈn te: Mina meltzˈajla toj tnam, chiˈ. 	 Yesu akamwambia aende zake nyumbani na kumwamuru, "Usirudi kijijini!"


Atzin jaˈlin, chi Pabl, ma chinka tzma Jerusalén, ex chqˈoˈnqiˈn tuˈn Xewbˈaj Xjan, me ntiˈ bˈiˈn wuˈn tiˈ kykyˈelix wiˈja. 	 Sasa, sikilizeni! Mimi, nikiwa ninamtii Roho, nakwenda Yerusalemu bila kufahamu yatakayonipata huko.


Tuˈnpetziˈn, wajatlaˈy tuˈn tok kyqˈoˈn tilil tuˈn kyaqˈnin toj taqˈin qAjaw, ex nya oˈkx tuˈn tok naj kynabˈla tiˈjjo twutz txˈotxˈ. Ikytziˈn tzeˈnku jun ichin ntiˈ t‑xuˈjil, oˈkx nximin tiˈj tzeˈn tuˈn ttzalaj Dios tiˈj. 	 Ningependa ninyi msiwe na wasiwasi. Mtu asiye na mke hujishughulisha na kazi ya Bwana jinsi atakavyompendeza Bwana.


Ex tej ẍin bˈeta kyxol xjal, ayeˈ ntiˈxix kyoklin kyxoljo nmaq xjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ma tzˈok nqˈoˈn wibˈa tzeˈn jun kye, tuˈn tok kybˈiˈnku wiˈja, ex tuˈn t‑xi kyniminku Tbˈanil Tqanil. Waja tuˈn woka tzeˈnku tkyaqil wiq xjal, noq tuˈn tok kybˈiˈnku wiˈja, ex tuˈn t‑xi kyniminku Tbˈanil Tqanil kolbˈil. 	 Kwao walio dhaifu nimejifanya dhaifu ili niwapate hao walio dhaifu. Nimejifanya kila kitu kwa wote ili nipate kuwaokoa baadhi yao kwa kila njia.


Ex jun paqx njaw kyikyˈin tuˈn kybˈujin. 	 Miguu yao iko mbioni kumwaga damu,


Tuˈnpetziˈn, kybˈinchinkujiˈy kyukˈa txqantl, a tzeˈnku kyaja tuˈn tkubˈ kybˈinchin txqantl kyukˈiy. Quˈn a nukˈbˈil lo, ikyx t‑xilin tojjo ojtxe kawbˈil ex jniˈ kyyol yolil Tyol Dios ojtxe. 	 "Watendeeni wengine yale mnayotaka wao wawatendee ninyi. Hii ndiyo maana ya Sheria ya Mose na mafundisho ya manabii.


Tzuntaq nchi bˈin xjal tiˈjjo lo. Me atzaj teˈ kybˈinte, qa il tiˈj tuˈn t‑xiˈ Pabl kyxol nya Judiy, bˈeˈxsin jaw kyẍchˈintz kyjaluˈn: Nya bˈaˈn tuˈn tanqˈin ichin lo twutz txˈotxˈ. Il tiˈj tuˈn tkyim. 	 Mpaka hapa, wale watu walikuwa wanamsikiza, lakini aliposema maneno haya, walianza kusema kwa sauti kubwa, "Mwondoe duniani! Mtu wa namna hiyo hastahili kuishi."


Ex bˈeˈx i xiˈ Jesús tzma tja Pegr. Tej tkanin Jesús tja Pegr, ok tkaˈyin tnana t‑xuˈjil Pegr kuẍletaq tibˈaj watbˈil tuˈn kyaq. 	 Yesu alifika nyumbani kwa Petro, akamkuta mama mkwe wa Petro amelala kitandani, ana homa kali.


Tuˈn ikyjo, xi nqˈmaˈn tey: Ay, nMan Dios, loqiˈn ma chin ul bˈinchil teˈ tajbˈila, ikyxjo tzeˈn kyij tzˈibˈit wiˈja toj Tuˈjil Tyola. 	 Hapo nikasema: Niko hapa ee Mungu, tayari kufanya mapenzi yako kama ilivyoandikwa juu yangu katika kitabu cha Sheria."


Xitzin tqˈmaˈn Jesús te ichin: ¡Weˈksa, ex weˈkuy kywutzxjal! 	 Yesu akamwambia huyo mtu aliyekuwa na mkono uliopooza, "Njoo hapa katikati."


Qa ma txi qqˈmaˈn jaˈlin qa ntiˈ il toj qchwinqil, nkubˈ qsbˈuˈn qibˈ quˈnx qibˈ, quˈn atzin Yol twutzxix ntiˈ toj qanmin. 	 Tukisema kwamba hatuna dhambi, tunajidanganya wenyewe na ukweli haumo ndani yetu.


Ayen kyej qya jun paqx i etz rinin ttzi jul tuˈn kyxobˈil ex tuˈn kytzaljbˈil. Nchi ajqelin wen tuˈn kyxiˈ qˈmalte kye txqantl. 	 Wakiwa wenye hofu na furaha kubwa, hao wanawake walitoka upesi kaburini, wakakimbia kwenda kuwaambia wanafunzi wake.


Ilx tiˈj tuˈn kykˈul kaniˈn qˈij, jaˈ tuˈn toke qˈoj tuˈn junjun nim tnam tukˈa junjuntl; ex tzul kyaqnajnabˈ ex nintz waˈyaj noq jaˈchaqku tkyaqil twutz txˈotxˈ. Tkyaqiljo ikyjo, ikyjo tzeˈnku tnejil tchyoˈn tkˈuˈj jun qya tukˈa tal. 	 Taifa moja litapigana na taifa lingine; utawala mmoja utapigana na utawala mwingine; kila mahali kutakuwa na mitetemeko ya ardhi na njaa. Mambo haya ni kama tu maumivu ya kwanza ya kujifungua mtoto.


Xitzin kytzaqˈwin kyjaluˈn: Tyajil Abrahamqo qe. Bˈajx txaye qkˈayinqe qibˈ te taqˈnil jun aˈla. ¿Tzeˈntzin toke tyola ikyjo tuˈn qtzaqpeta? 	 Nao wakamjibu, "Sisi ni wazawa wa Abrahamu, na hatujapata kamwe kuwa watumwa wa mtu yeyote yule. Una maana gani unaposema: mtakuwa huru?"


Ilaˈxitaq qˈij otaq tzikyˈ, ex mix jaˈxitaq n‑oke bˈiˈnnaj tal mebˈe qya. Me chebˈe kubˈ mutxe tej kawil bˈisilte kyjaluˈn: Exla qa mina ntzaj weˈ tchewil Dios wiˈj, exla qa ntiˈx chˈin kyiwle jniˈ xjal weˈy, 	 Kwa muda mrefu huyo hakimu hakupenda kumtetea huyo mjane; lakini, mwishowe akajisemea: Ingawa mimi simchi Mungu wala simjali binadamu,


Me ilx tiˈj nej tuˈn tikyˈ toj ttxˈotxˈ Samaria. 	 na katika safari hiyo ilimbidi apitie Samaria.


Ex kxel nqˈoˈn kyokliˈn tuˈn kywaˈn ex tuˈn kykˈwaˈn wukˈiy tojjo Kawbˈil anetziˈn. Ex kchi kˈwel qeˈy toj qˈuqbˈil tuˈntzin kykawiˈn wukˈiy kyibˈajjo kabˈlajaj chˈuq xjal, a tzajnin tiˈj te qtzan qxeˈchil Israel. 	 Mtakula na kunywa mezani pangu katika ufalme wangu, na mtaketi katika viti vya enzi kuyahukumu makabila kumi na mawili ya Israeli.


Quˈn kyjel saqixjo jniˈ luˈn tuˈn Tyol qMan, tej tkyij tzˈibˈit ojtxe qa wen tkyaqil, ex tuˈn qnaˈbˈl Dios te aqˈbˈil chjonte te. 	 kwa sababu neno la Mungu na sala hukifanya kitu hicho kikubalike kwa Mungu.


Texjo qˈij anetziˈn bˈeˈx ok tukˈlin Pilat tibˈ tukˈa Herodes, quˈn kyajqˈojtaq kyibˈ. 	 Herode na Pilato, ambao hapo awali walikuwa maadui, tangu siku hiyo wakawa marafiki.


Me atzin te, Tito, paˈmil tibˈa kyiˈjjo kyyolxjal, a ntiˈ tumil, ex tiˈjjo nkyqˈmaˈnxjal kyiˈj ojtxe qxeˈchil. Ex mi txi tqˈoˈn ambˈil te jyoj qˈoj, ex jniˈ yasbˈil noq tuˈn tpajjo ojtxe kawbˈil, quˈn ajo yasbˈil lo ntiˈ tumil, ex ntiˈ tajbˈin. 	 Lakini jiepushe na ubishi wa kipumbavu, ugomvi na mabishano juu ya Sheria. Mambo hayo hayana faida yoyote na ni ya bure tu.


Ilaˈku kyxola njaw tnimsin tibˈ, tzeˈnkuxnaj jun aˈla nimxix toklin te twutz txˈotxˈ. Ex ikyx wejiˈy, kjawil nnimsin chˈin weˈ wibˈ. 	 Maadam wengi hujivuna kwa sababu za kidunia, nami pia nitajivuna.


Atziˈn xnaqˈtzbˈil ma txi nqˈoˈn kyeˈy, ax qAjaw saj qˈonte weˈy: Quˈn toj qnikyˈin, tej t‑xi kˈayin qAjaw Jesús, jaw ttzyuˈn jun wabˈj, 	 Maana mimi nilipokea kwa Bwana yale maagizo niliyowaachieni: kwamba, usiku ule Bwana Yesu aliotolewa, alitwaa mkate,


Atziˈn kˈwal nchˈiyxixtaq tweˈ ex tnabˈl, exsin najan tojjo najbˈil, jaˈ mixtaq aˈl najle toj, tzmaxi tpon qˈij, jaˈ tuˈn tkubˈ tyekˈine tibˈ kyxol aj Judiy. 	 Mtoto akakua, akapata nguvu rohoni. Alikaa jangwani mpaka alipojionyesha rasmi kwa watu wa Israeli.


Jaw weˈks Jesús, ex mix aˈl jun xjal attaq, qalaˈ oˈkxtaqjo tal qya otaq kyij weˈ. Xi tqˈmaˈn Jesús te: Qya, ¿Nteˈtziˈn a kyajtaq tuˈn tkubˈ bˈyoˈn kyuˈn? ¿Ma ntiˈtzin jun xkubˈ bˈyontiy? 	 Yesu alipoinuka akamwuliza huyo mwanamke, "Wako wapi wale watu? Je, hakuna hata mmoja aliyekuhukumu?"


Me ayetzin kyeˈ txqantl xi kyqˈmaˈn: Ex tenkuj. Jekytzin tzul Elías klolte. 	 Wengine wakasema, "Acha tuone kama Eliya anakuja kumwokoa."


Tej tokx Pabl, bˈeˈx i ok laqˈe Judiy tkˈatz, ayej tzajninqetaq toj Jerusalén. Exsin ok tentz qˈmalte, qa nimku til Pabl, me ntiˈ jun yekˈinte qa twutzx. 	 Wakati Paulo alipofika, Wayahudi waliokuwa wametoka Yerusalemu walimzunguka wakaanza kutoa mashtaka mengi mazitomazito ambayo hawakuweza kuthibitisha.


Me ajtzin tul teˈ a tzˈaqlexix, tkyaqiljo tnejin kbˈajil. 	 Lakini kile kilicho kikamilifu kitakapofika, vyote visivyo vikamilifu vitatoweka.


Kykˈmomtzin kyibˈa toj kyjay jun tukˈa juntl, ex mi jawje kykˈuˈja kyxolxa. 	 Muwe na ukarimu ninyi kwa ninyi bila kunung'unika.


Ex bˈeˈx pon tkˈuˈj Herodes tiˈj, ex kubˈ tqˈmaˈn tbˈi Dios tiˈj tyol: Qanintza weˈy noq alkye taja, chiˈ te txin. 	 hata akaahidi kwa kiapo kumpa huyo msichana chochote atakachoomba.


Ex nya oˈkxjo lo; qalaˈ nqo tzalaj tiˈj qMan Dios noq tuˈn qAjaw Jesucrist, quˈn noq tuˈn, at qmujbˈil qibˈ jaˈlin tukˈa Dios. 	 Wala si hayo tu, ila tunafurahi pia katika Mungu kwa njia ya Bwana wetu Yesu Kristo ambaye ametupatanisha na Mungu.


Ktzajil tyekˈin jun ja kyeˈy, chebˈex bˈinchin wen tibˈajxi juntl. Kˈaˈ kubˈ kybˈinchinjiˈy qwa antza. 	 Naye atawaonyesheni chumba kikubwa ghorofani ambacho kimepambwa. Andalieni humo."


At ilaˈ kyxola, a nkaˈmin kykˈuˈj tiˈj kynimbˈil. Kyqˈonk tilila, tuˈn tkubˈ tiˈj kynabˈl. Ex atx txqantl, ma chi el naj tiˈj kynimbˈil. 	 Muwe na huruma kwa watu walio na mashaka;


Quˈn a t‑xim Diosjo, tuˈn kymujbˈin te kyibˈ tkyaqilxjal twutz txˈotxˈ tukˈa, noq tuˈn Crist, a kyim te chojbˈil kyil, tuˈntzintla kyel wen twutz. Ex atzin jaˈlin, ma tzaj tqˈoˈn qoklin tuˈn t‑xi qqˈmaˈn kye kykyaqil, tuˈn kymujbˈin te kyibˈ tukˈa. 	 Ndiyo kusema: Mungu, amekuwa akiupatanisha ulimwengu naye kwa njia ya Kristo, bila kutia maanani dhambi zao binadamu. Yeye ametupa ujumbe kuhusu kuwapatanisha watu naye.


Tuˈnpetziˈn, ntiˈl atx taj kyeˈy, tuˈn Xewbˈaj Xjan, a ayiˈy nchi ayoˈn tulil qAjaw Jesucrist. 	 hata hampungukiwi kipaji chochote cha kiroho mkiwa mnangojea kufunuliwa kwake Bwana wetu Yesu Kristo.


Tej tetz Jesús antza, ok lipe kabˈe moẍ tiˈj, nchi ẍchˈin wen: Ay Tyajil qtzan nmaq kawil David, qˈaqˈintz tkˈuˈja qiˈja. 	 Yesu aliondoka hapo, na alipokuwa anakwenda, vipofu wawili walimfuata wakipiga kelele, "Mwana wa Daudi, utuhurumie!"


Tikyˈlinxi chˈin yajbˈil kyuˈn toj jteˈbˈin qˈij, axte Dios, a tzaj qˈoˈnte t‑xtalbˈil kyeˈy, k‑okil qˈoˈn kyeˈy tzˈaqle, jikyinxix ex kujxix, tuˈn mi yekje, a ma tzaj txkon kyeˈy, tuˈn kyoka te tkˈwal, ex tuˈn kyxiˈ toj tqoptzˈajiyil kyaˈj te jun majx noq tuˈn Crist. 	 Lakini mkisha teseka muda mfupi, Mungu aliye asili ya neema yote na ambaye anawaiteni muushiriki utukufu wake wa milele katika kuungana na Kristo, yeye mwenyewe atawakamilisheni na kuwapeni uthabiti, nguvu na msingi imara.


Tuˈnpetziˈn, bˈaˈn tuˈn tjax tktxuˈn qya twiˈ, te jun yekˈbˈil kywutz angel, qa tjaqˈ tkawbˈil ichin taˈye. 	 Ndiyo maana mwanamke hufunika kichwa chake, iwe ishara ya mamlaka yaliyo juu yake, na pia kwa sababu ya malaika.


Atzin qya, a ma tliˈy, atziˈn nmaq tnamjo a nkawin tibˈajjo tkyaqil nmaq kawil twutz txˈotxˈ. 	 "Na yule mwanamke uliyemwona ndio ule mji mkuu unaowatawala wafalme wa dunia."


Atzin jaˈlin, kykujsim kyibˈa tuˈnjo kymujbˈil kyibˈa tukˈa qAjaw, ex tuˈn nimxix tipin. 	 Hatimaye, nawatakeni muwe imara katika kuungana na Bwana na kwa msaada wa nguvu yake kuu.


Tbˈajlinxitzin yolin, xitzin tqˈmaˈn te Simun kyjaluˈn: Qˈinkxsinjiy bark jaˈ nim t‑xe nijabˈ, exsin kyxoˈnkuxjiˈy kypaˈy te tzuybˈil kyiẍ. 	 Alipomaliza kufundisha, akamwambia Simoni, "Peleka mashua mpaka kilindini, mkatupe nyavu zenu mpate kuvua samaki."


Xi tkaˈyin Jesús tukˈa tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj, ex xi ttzaqˈwin: Noq junchˈintl tuˈn tbˈant tuˈn: Kux txiˈy kˈayil teˈ tkyaqiljo jniˈ at teˈy, ex oyinxjiy jniˈ tpwaqa kye yaj. Ikytzin ktenbˈila tqˈinimiljiy toj kyaˈj. Exsin ku tzajtza lipeka wiˈja. 	 Yesu akamtazama, akampenda, akamwambia, "Umepungukiwa na kitu kimoja: nenda ukauze vitu ulivyo navyo, uwape maskini, nawe utakuwa na hazina mbinguni; kisha njoo unifuate."


Quˈn mix aˈl junte ma lonte qMan Dios kyukˈaxix twutz. Me qa at qkˈuˈjbˈil qibˈ qxolile, antza qˈanchaˈle qa najle Dios qukˈa, ex qa a tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj tzˈaqleqoxix tuˈn toj qanmin. 	 Hakuna mtu aliyekwisha mwona Mungu kamwe; lakini kama tukipendana Mungu anaishi katika muungano nasi, na upendo wake unakamilika ndani yetu.


Ankye taj tuˈn tkubˈ tbˈiˈn nyola, in tkubˈ tbˈiˈntz, tuˈntzintla tkubˈ tbˈinchin. 	 Mwenye masikio na asikie!"


Ayin weˈ kyDios ojtxe t‑xjalila, ex ayin weˈ tDios Abraham, te Isaac, ex te Jacob. Bˈeˈxsin ok ten Moisés luˈlil tuˈn t‑xobˈil, ex mix jaw kaˈyin. 	 Mimi ni Mungu wa baba zako, Mungu wa Abrahamu, Isaka na Yakobo! Mose akatetemeka kwa hofu na wala hakuthubutu kutazama zaidi.


Ayetzin kyej xoˈl qˈaqˈ, kyajtaq kyeˈ tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn jotxjo jniˈ xjal, a tzajninqe toj tze, tuˈn mina chi tzaqpaje, aj kyok tentaq xaˈlil aˈ. 	 Askari walitaka kuwaua wafungwa wote kwa kuogopa kwamba wangeogelea hadi pwani na kutoroka.


Tuˈnpetziˈn, kukx qo nimsin tbˈi qMan Dios tuˈn tbˈanilxix t‑xtalbˈil, a ma tzaj toyin qe, noq tuˈn Tkˈwal, a kˈuˈjlinxix tuˈn. 	 Basi, tumsifu Mungu kwa sababu ya neema yake tukufu katika Mwanae mpenzi!


noq nchi ok bˈuˈkˈj, ex ntiˈx kyxobˈil tuˈn kyok lipin tiˈj jun tiˈ, xkabˈilqe, ex oˈkx npon kykˈuˈj tiˈj jniˈ achbˈil nya bˈaˈn, a tzeˈnku ntqanin kyxmilil; ex ntiˈx chˈin nkubˈ kybˈisin tiˈj qMan Dios. 	 watakuwa wahaini, wakaidi na waliojaa kiburi; watapenda anasa kuliko kumpenda Mungu.


Ex tiˈjile qˈuqbˈil lo, xi nkaˈyiˈn kyaje toj kaˈwnaq nejinel qˈuqleqetaq tibˈaj kyaje toj kaˈwnaq qˈuqbˈil, toktaq kyxbˈalin sjanin wen, ex tokxtaq jun toj kywiˈ bˈinchin tuˈn qˈanpwaq te jun yekˈbˈil teˈ kyoklin. 	 Kulikuwa na duara la viti ishirini na vinne kukizunguka kiti cha enzi, na juu ya viti hivyo wazee ishirini na wanne walikuwa wameketi wamevaa mavazi meupe na taji za dhahabu vichwani.


Me ayetziˈn nchi bˈaj kyikˈlentaq kuch, bˈeˈx i kubˈ toj bˈe tuˈn kyxobˈil. Tej kykanin toj tnam, i ok ten qˈmalte kyexjal tiˈ otaq bˈaj kyiˈjjo kuch ex kyiˈjjo ichin, ayeˈ tzyuˈnqetaq kyuˈn taqˈnil tajaw il. 	 Wachungaji wa hao nguruwe walikimbia, wakaenda mjini. Huko walitoa habari zote na mambo yaliyowapata wale watu waliokuwa wamepagawa.


Ex tzmataq nqo waˈn, tzaj tqˈmaˈn Jesús qeˈy: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, at jun kyeˈ kxel qˈoˈn weˈy toj kyqˈobˈxjal, chiˈ. 	 Walipokuwa wakila, Yesu akasema, "Nawaambieni kweli, mmoja wenu atanisaliti."


Chiˈ kyjaluˈn: Tzˈibˈinkujiy luˈn twutz jun uˈj, a ktlaˈbˈila, exsin smaˈnxa kye wuq Ttanim Dios tzmax toj tnam Éfeso, Esmirna, Pérgamo, Tiatira, Sardis, Filadelfia ex Laodicey. 	 Nayo ilisema, "Andika katika kitabu yote unayoyaona, ukipeleke kwa makanisa haya saba: Efeso, Smurna, Pergamoni, Thuatira, Sarde, Filadelfia na Laodikea."


Quˈn tojjo tnam lo ma knetjo kychkyˈeljo yolil Tyol Dios, junx kyukˈa jniˈ nimil, ex kykyaqiljo i kubˈ bˈyoˈn twutz tkyaqil twutz txˈotxˈ. 	 Mji huo uliadhibiwa kwani humo mlipatikana damu ya manabii, damu ya watu wa Mungu na damu ya watu wote waliouawa duniani.


Me ayetzin kye nimil, ok kyqˈoˈn tilil, tuˈntzintla jun paqx, tzˈex Pabl tzmax ttzi ttxuyil aˈ. Atzin te Silas ex Timotey, axsa i kyije kyeˈ toj Berea. 	 Wale ndugu wakamsindikiza haraka aende pwani lakini Sila na Timotheo walibaki Berea.


Jotxjo a otaq bˈant tuˈn Jesús, bˈeˈx bˈijte teˈ toj tkyaqil tnam te Judey exsin kyojjo txˈotxˈ, a nqayin iteˈk tkˈatz. 	 Habari hizo zikaenea kote katika Uyahudi na katika nchi za jirani.


Ayiˈy erman, mi chi sikytiˈy tuˈn kybˈinchintejiˈy wen. 	 Lakini ninyi ndugu, msichoke kutenda mema.


Ex ojtzqiˈn kyuˈn tzeˈn xqo nimsiniˈy kykˈuˈja teyile junjun, ex tzeˈn xqo yoliniˈy tuˈn tajtz tiˈj kyanmiˈn, ikyxjo tzeˈnku jun manbˈaj kyukˈa tkˈwal. Ex ma txi qoqxeniˈn kyeˈy, tuˈn kybˈeta tzeˈnku taj Dios toj kychwinqila, a ma tzaj txkon kyeˈy tuˈn kyokxa tojjo Tkawbˈil Dios tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex tzmax tojjo kyaˈj, a jaˈ nqoptzˈaje tkyaqil tipin Dios. 	 Mnajua kwamba sisi tulimtendea kila mmoja wenu kama vile baba anavyowatendea watoto wake mwenyewe.


Kubˈ tpiẍin Pabl pan, ex ok ten waˈl. Tuˈn ikyjo, jotx jaw qiˈn qibˈa, ex bˈeˈx ok tena waˈl; 	 Hapo wote wakapata moyo, nao pia wakala chakula.


Qalatzin teˈ nimbˈiltz tbˈanilx, ex ntiˈ tkyˈi twutz qMan Dios, a nmojin kyiˈj mebˈe, exqetziˈn qya, a o chi kyim kychmil, ex aye toj jun kyixkˈoj iteˈke; ex mi nxiˈ yajil tibˈ toj il tzaluˈn twutz txˈotxˈ. 	 Dini iliyo safi na isiyo na hitilafu mbele ya Mungu Baba ni hii: Kuwasaidia yatima na wajane katika shida zao, na kujilinda mwenyewe usichafuliwe na ulimwengu huu.


Tuˈn ikyjo, chitzin Tyol Diosjo kyjaluˈn: Qatzin ma kubˈ kybˈiˈn jaˈlin, a ntqˈmaˈn Tyol Dios, mi kubˈ kykujsin kyanmiˈn tuˈn kynimiˈn tzeˈnqeku kyxeˈchila ojtxe, ayeˈ el kyiˈjlin tajbˈil Dios. 	 Maandiko yasema hivi: "Kama mkisikia sauti ya Mungu leo, msiifanye mioyo yenu kuwa migumu kama wazee wenu walivyokuwa wakati walipomwasi Mungu."


Ex tzul qˈolte tkawbˈil kujxix kyibˈaj kykyaqiljo, a mi ẍi nimin tiˈj Dios, ex mi xkubˈ kynimin a Tbˈanil Tqanil kolbˈil te qAjaw Jesucrist. 	 na miali ya moto, kuwaadhibu wale wanaomkataa Mungu na wale wasiotii Habari Njema ya Bwana wetu Yesu.


Tuˈntziˈn ikyjo, a tkawbˈil Moisés ojtxe bˈeˈx kyij naj, quˈn ntiˈ tajbˈin, 	 Basi, ile amri ya zamani ilifutwa kwa sababu ilikuwa hafifu na isiyofaa kitu.


Ayejo taqˈnil tajaw il lo, a nimtaq techil nbˈant kyuˈn te sbˈubˈl, ex tuˈn kyjaw kaˈylajxjal kyiˈj. Ex i etz chmol te tkyaqiljo nmaq kawil twutz txˈotxˈ, junx kyukˈa tkyaqil kyxoˈl qˈaqˈ, tuˈntzintla kyqˈojin toj nintz tqˈijil Dios, a nimxix tipin. 	 Hawa ndio roho za pepo wafanyao miujiza. Ndio wanaokwenda kwa wafalme wa ulimwengu wote na kuwakusanya pamoja kwa ajili ya vita kuu Siku ile ya Mungu Mwenye Uwezo.


Twutzx teˈ qa a David t‑xeˈchil Crist. ¿Me tzeˈntzin ttentz o yolin te David tiˈj Crist, a naˈmtaq titzˈje, ex ok tqˈoˈn te tAjaw? Tbˈanilx ele t‑xnaqˈtzbˈin toj kywutzjo jniˈ xjal. 	 "Daudi mwenyewe anamwita Kristo Bwana. Basi, Kristo atakuwaje mwanae?" Umati wa watu ulikuwa ukimsikiliza kwa furaha.


Quˈn atzin ichin lo kjawil tnimsin tibˈ twutz Dios, ex kqˈojlil tiˈj tkyaqil kydiosxjal ex tiˈj tkyaqil kˈulbˈil. Ex okpe kˈwel qe toj tnejil ja te kynabˈl nxjalila Dios, ayeˈ aj Judiy. Ex k‑okil tqˈoˈn tibˈ nyakuj Dios. Ex ok tqˈmaˈbˈil: Ayiˈn weˈ Dios, chilaˈ. 	 Yeye atapinga kila kitu wanachokiona watu kuwa ni mungu, au wanachokiabudu. Naam, hata ataingia na kuketi ndani ya Hekalu la Mungu akijidai kuwa Mungu.


Atziˈn tej tel kynikyˈ nimil tiˈjjo tuˈntaq tikyˈx tiˈj Saulo, bˈeˈxsin xi kyintz toj tnam Cesarea, ex antzintza, xi smaˈn, tuˈn tkanin tzma toj tnam Tarso. 	 Wale ndugu walipogundua jambo hilo walimchukua Saulo, wakampeleka Kaisarea, wakamwacha aende zake Tarso.


Tej tbˈaj tqˈmaˈn Jesúsjo ikyjo, nimxjal i nimin tiˈj. 	 Baada ya kusema hayo watu wengi walimwamini.


Xi kytzaqˈwin t‑xnaqˈtzbˈin kyjaluˈn: At junjun nqˈmaˈnte qa ajiy qtzan Juan, a Jawsil Aˈ; at junjuntl nqˈmaˈnte qa ajiy Elías, a yolil Tyol Dios. Ex at junjuntl nqˈmaˈnte qa ajiy jun yolil Tyol Dios jaw itzˈje juntl majl. 	 Wakamjibu, "Wengine wanasema wewe ni Yohane Mbatizaji, wengine Eliya na wengine mmojawapo wa manabii."


Ex i bˈaj xi laqˈe tkˈatz, ex xi kyqˈmaˈn te: ¡Nimxit tbˈiˈy, ay, nmaq kawil kye aj Judiy! Exsin bˈaj okx kytzˈajchin toj twutz. 	 Wakawa wanakuja mbele yake na kusema: "Shikamoo, Mfalme wa Wayahudi!" Wakampiga makofi.


Atzaj teˈ ttzaj qˈiˈn Pabl, xitzin t‑xikybˈiˈn Tértulo tyol ex tqˈma: Noq samexixa, ex nimxix chjonte kxel qqˈoˈn tey, ay, Tata tnejil kawil, quˈn wen qeˈ qten toj qtanim, ex ntiˈ qˈoj qxola; ex chjonte noq tuˈn t‑xilin tnabˈla, quˈn nimku ma bˈant tuˈn tojjo qtxˈotxˈa. 	 Paulo aliitwa na Tertulo akafungua mashtaka hivi: "Mheshimiwa Felisi, uongozi wako bora umeleta amani kubwa na marekebisho ya lazima yanafanywa kwa manufaa ya taifa letu.


Xitzin tqˈmaˈn Pabl: Twutzx teˈ, tzuntaq nchi kuˈx kyeˈ xjal toj aˈ tuˈn Juan, te jawsbˈil aˈ, aj kynimintaq tiˈj qMan Dios. Me tzuntaq nxi tqˈmaˈn kye, a nchi nimintaq, qa iltaq tiˈj tuˈn t‑xi nimitjo juntl, a lipchetztaq tiˈj, a Jesucrist. 	 Naye Paulo akasema, "Ubatizo wa Yohane ulikuwa wa kuonyesha kwamba watu wametubu. Yohane aliwaambia watu wamwamini yule ambaye alikuwa anakuja baada yake, yaani Yesu."


¿Ma mitzin bˈiˈn kyuˈn, qa aye nimil kchi kawil kyiˈjjo xjal nya nimilqe tkyaqil twutz txˈotxˈ? Exsin qa ikytzjo, ¿Ma ntiˈtzin kyetza kynabˈl, tuˈn kynikˈetjo junjun tiˈ, a noq chˈin t‑xilin? 	 Je, hamjui kwamba watu wa Mungu watauhukumu ulimwengu? Ikiwa basi, ulimwengu utahukumiwa nanyi, kwa nini hamstahili kuhukumu hata katika mambo madogo?


Atzaj teˈ tkanin toj jun kojbˈil, bˈeˈx i tzaj laqˈe lajaj ichin tkˈatz, ayeˈ yabˈqetaq tuˈn txˈaˈk, a noq n‑el lemimin. Najchaq i tzaje weˈye, 	 Alipokuwa anaingia katika kijiji kimoja, watu kumi wenye ukoma walikutana naye, wakasimama kwa mbali.


Ex tzajtzin jun kyxoljo wuq angel, a tzyul teˈ wuq laq, ex tzaj tqˈmaˈn weˈy: Ku tzaja, ex kxel nyekˈinjiˈy tkawbˈil Dios, a kujxix wen, a ktzajil tibˈajjo qya, a manyor kyˈaˈjil, a qˈuqlek kyibˈajjo ma nintz aˈ. 	 Mmoja wa wale malaika saba waliokuwa na bakuli akaja, akaniambia, "Njoo, mimi nitakuonyesha adhabu aliyopewa yule mzinzi mkuu, mji ule uliojengwa juu ya maji mengi.


Chˈixtaq tkubˈ bˈyoˈn Pabl, tej tbˈintej jun ichin te aj Rom, a tnejil xqˈuqil tnam te Jerusalén, jun tqanil, qa otaq chi jaw tilj kykyaqil xjal. 	 Walikuwa tayari kumuua, lakini habari zilimfikia mkuu wa jeshi la Kiroma kuwa Yerusalemu yote ilikuwa imejaa ghasia.


Ex atzin tqaqin angel xi tqonjo tlaq tibˈajjo ma tij nim aˈ, Eufrates tbˈi, ex atzin nim aˈ, bˈeˈx tzqij, tuˈn tjqet jun bˈe kye nmaq kawil, junx kyukˈa kyxoˈl qˈaqˈ, ayeˈ i tzaj te elnix. 	 Kisha malaika wa sita akamwaga bakuli lake juu ya mto mkubwa uitwao Eufrate. Maji yake yakakauka, na hivyo njia ilitengenezwa kwa ajili ya wafalme wa mashariki.


Atzin tbˈanilxjo ma tzaj tqˈoˈn tAjaw Tkyaqil qe, ex ma qo jaw kaˈylajx tiˈj. 	 Bwana ndiye aliyefanya jambo hili, nalo ni la ajabu sana kwetu."


Tej ẍin bˈeta kyxol aj Judiy, ma tzˈok nmujbˈin wibˈa junx kyukˈa, noq tuˈn tok kybˈiˈnku wiˈja, ex tuˈn t‑xi kynimin a Tbˈanil Tqanil. Ex tej ẍin bˈeta kyxoljo kyaj tuˈn kyel wen twutz Dios noq tuˈn tjapin bˈaj ojtxe kawbˈil kyuˈn, ex ma txi nmujbˈin wibˈa kyukˈa, me nya tuˈn wel wena twutz Dios, qalaˈ noq tuˈn tok kybˈiˈnku xjal wiˈja, ex tuˈn t‑xi kyniminku Tbˈanil Tqanil. 	 Kwa Wayahudi nimeishi kama Myahudi ili niwapate Wayahudi; yaani, ingawa mimi siko chini ya Sheria, nimejiweka chini ya Sheria kwao, ili niwapate hao walio chini ya Sheria.


Bˈeˈxsin xi lipe Jesús lolte. Xi lipe txqan xjal tiˈj, me tzunxtaq nbˈaj kylimon kyibˈ tiˈj. 	 Basi, Yesu akaondoka pamoja naye. Watu wengi sana wakamfuata, wakawa wanamsonga kila upande.


Quˈn qa ma txi kyqˈoˈn jun oyaj tzeˈnkux at kyeˈy tukˈa tkyaqil kyanmiˈn, ntzalaj te Dios tiˈj, a xi kyqˈoˈn tzeˈnkuxjo at kyeˈy, quˈn mi nqaninte Dios tiˈjjo a ntiˈ at kyeˈy. 	 Maana ikiwa mtu ana moyo wa kusaidia, Mungu hupokea kila anachoweza kutoa: hadai zaidi.


Quˈn atzin qipiˈn, nya ikyjo tzeˈnku kyexjal nya nimil te twutz txˈotxˈ. Quˈn a qipiˈn tzajnin te Dios, tuˈn tkubˈ tiˈjjo jniˈ tipin tajaw il, 	 Maana, silaha tunazotumia katika vita vyetu si silaha za kidunia, ila ni nguvu za Mungu zenye kuharibu ngome zote. Tunaharibu hoja zote za uongo,


Me kyojjo qˈij anetziˈn, attaq jun xjal tkuˈxtaq toj tze, nimxtaq tyolajtz, Barrabás tbˈi. 	 Wakati huo kulikuwa na mfungwa mmoja, jina lake Baraba.


Me atziˈn ijaj, a kux awet toj tbˈanil txˈotxˈ, ikytziˈn tzeˈnqe xjal nxi kynimin nyola, ex nkubˈ kybˈinchin tzeˈnku nqˈmaˈn. Nchi chˈiy toj kynimbˈil, tzeˈnku triy, a s‑el jweˈ kˈal twutz junjun, ex junjuntl el ox kˈal, ex junjuntl el lajaj toj kaˈwnaq. 	 Ile mbegu iliyopandwa katika udongo mzuri ni mfano wa mtu ausikiaye ujumbe huo na kuuelewa, naye huzaa matunda; mmoja mia, mwingine sitini na mwingine thelathini."


Bˈeˈxsin kyij t‑xoˈnkuxjo t‑xbˈalin, jun paqx tjaw tˈikypaj, ex xi tiˈn tibˈ, tuˈn tkanin tkˈatz Jesús. 	 Naye akatupilia mbali vazi lake, akaruka juu, akamwendea Yesu.


Atzin Yol lo at junx tukˈa Dios te tnejil. 	 Tangu mwanzo Neno alikuwa na Mungu.


Ex ikyxjo tzeˈnkuˈ bˈiˈn quˈn, ntzaj tbˈiˈn Diosjo a qnaˈj Dios, ex bˈiˈn quˈn, qa ntzaj tqˈoˈn a nxi qqanin te. 	 Yeye hutusikiliza kila tunapomwomba; na kwa vile tunajua kwamba yeye hutusikiliza kila tunapomwomba, twajua pia kwamba atupatia yote tunayomwomba.


Tuˈn kykyijxjal toj wen wukˈiy, chi Dios, nya ikyxjo tzeˈnku ojtxe, quˈn atziˈn ojtxe tumil ma kyij naj. Qalaˈ atziˈn jaˈlin, kˈwelix nqˈoˈn saq Nkawbˈila toj kyanmin, ex k‑okix ntzˈibˈiˈn toj kynabˈl. 	 "Hili ndilo agano nitakalofanya nao, katika siku zijazo, asema Bwana: Nitaweka sheria zangu mioyoni mwao, na kuziandika akilini mwao."


Xnaqˈtzin te Jesús kyojile muˈẍ ja te kynaˈbˈl Judiy Dios tojile junjun najbˈil, ex tkyaqil xjal i jaw nimsin teˈ tbˈi Jesús. 	 Naye akawa anawafundisha watu katika masunagogi yao, akasifiwa na wote.


Quˈn ikytziˈn ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios kyjaluˈn: Nimku o bˈant tuˈn Dios kye kˈuˈjlinqe tuˈn. Me atziˈn o bˈant tuˈn, mix aˈl jun o lonte; mix aˈl jun o bˈinte; mixpe aˈlx jun o pon tiˈj. 	 Lakini, ni kama yasemavyo Maandiko Matakatifu: "Mambo ambayo jicho halijapata kuyaona wala sikio kuyasikia, mambo ambayo binadamu hajapata kuyafikiria moyoni, hayo ndiyo Mungu aliyowatayarishia wale wampendao."


Ex i kubˈsin kywutz te, tuˈn t‑xi ttziyin Jesús, noq tuˈn tok kymekoˈnxjal iˈchaqxitla noq tal ttxaˈn t‑xbˈalintz. Ex kykyaqiljo, ayeˈ i ok mekonte ttxaˈn t‑xbˈalin, bˈeˈx bˈajel weˈ. 	 wakamwomba awaruhusu waguse tu pindo la vazi lake; wote waliomgusa walipona.


Tuˈnpetziˈn, qo kyqˈonka tzeˈnku jun mojil te Crist, a oqxenilte qeˈy, tuˈn t‑xi qqˈmaˈnjiˈy Tyol, a noq ewintaq ojtxe. 	 Mtu na atuone sisi kuwa ni watumishi wa Kristo tuliokabidhiwa siri za mungu.


Me tej kykanin antza, mix i jyetil. Tuˈntziˈn, bˈeˈx i meltzˈaj tukˈa tqanil, 	 Lakini hao watumishi walipofika huko hawakuwakuta mle gerezani. Hivyo walirudi, wakatoa taarifa mkutanoni,


Me mi chi jaw kaˈylaja tuˈn ikyjo. Quˈn aku te tajaw il ok tqˈoˈn tibˈ te jun t‑angel Dios nqoptzˈaj wen, me noq tuˈn kykubˈku tsbˈuˈn xjal. 	 Wala si ajabu, maana hata Shetani mwenyewe hujisingizia kuwa malaika wa mwanga!


Atzaj teˈ kyjax twutz ja, bˈeˈx jaw iqin Pabl kyuˈn xoˈl qˈaqˈ, quˈn tuˈn tzunxtaq bˈiylajtz kyuˈn xjal, 	 Paulo alipofika kwenye ngazi, askari walilazimika kumbeba kwa sababu ya fujo za watu.


Ex xi qˈoˈn tipin txuk lo, tuˈn t‑xi tqˈoˈn tchwinqil twutzbˈiyiljo tkabˈ txuk, tuˈntzintla ajo twutzbˈiyil tuˈn tbˈant tyolin, ex tuˈn t‑xi tqˈmaˈn, tuˈn kykyim kykyaqiljo a mi ẍi kˈulin twutz. 	 Kisha alijaliwa kuipulizia uhai hiyo sanamu ya yule mnyama wa kwanza, hata ikaweza kuongea na kuwaua watu wote ambao hawakuiabudu.


Tkyaqiljo ikyjo; bˈaj tojjo txˈotxˈ Betania, a at tjlajxiˈ Nim Aˈ Jordán, jaˈ nchi kuxe tqˈoˈn Juan xjal toj aˈ te jawsbˈil aˈ. 	 Mambo haya yalifanyika huko Bethania, ng'ambo ya mto Yordani ambako Yohane alikuwa anabatiza.


Me ntiˈ tetz tzaluˈn jaˈlin. Qalaˈ ma jaw anqˈintl, tzeˈnkuxjo tqˈma. Ku kytzaja lolte jaˈ kubˈe qˈoˈne. 	 Hayupo hapa maana amefufuka kama alivyosema. Njoni mkaone mahali alipokuwa amelala.


Jotxjo jniˈ xjal antza, junx kyukˈa tkyaqiljo najleqe tojjo jniˈ najbˈil kyxol wutz te Judey, i bˈaj jaw kaˈylaj tiˈjjo jniˈ otaq bˈaj. 	 Hofu ikawaingia jirani wote, na habari hizo zikaenea kila mahali katika milima ya Yudea.


Tuˈnpetziˈn, tzaj laqˈexix tkˈatz Jesús, ex xi tqˈmaˈn: Chin qˈolbˈiˈn, Xnaqˈtzil, chiˈ. Exsin el tmaˈtzin Judas Jesús. 	 Basi, Yuda akamkaribia Yesu, akamwambia, "Shikamoo, Mwalimu!" Kisha akambusu.


Ikytziˈn tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj Dios qiˈj: Quˈn nyaqo xqo ok kˈuˈjlinte nej, qalaˈ ikytzin a saj qˈaqˈin tkˈuˈj qiˈj te tnejil, ex saj tchqˈoˈn Tkˈwal tuˈn tkyim te chojbˈil teˈ jniˈ qil. 	 Hivi ndivyo upendo ulivyo: si kwamba sisi tulikuwa tumempenda Mungu kwanza, bali kwamba yeye alitupenda hata akamtuma Mwanae awe sadaka ya kutuondolea dhambi zetu.


¿Ankye junx tzˈele tuˈn t‑xi qˈmet, tuˈn tkubˈ najsit til jun xjal, a tzeˈnkuljo tuˈn t‑xi qˈmet: Weˈksa, ex kux bˈeta? ¿Ma nyapela a te kujxixjo a tuˈn tnajsit til jun xjal? 	 Ni lipi lililo rahisi zaidi: kusema, Umesamehewa dhambi, au kusema, Simama utembee?


Xi tqˈmaˈn ichin te Jesús: Xnaqˈtzil, kykyaqilxjo anetziˈn, o bˈaj bˈant wuˈn atxix toj nqˈayila. 	 Naye akamjibu, "Mwalimu, hayo yote nimeyazingatia tangu ujana wangu."


Jun qˈolbˈil kyeˈy tuˈn Timotey, a wukˈiy aqˈnil, ex kyuˈn Lucio, Jasón ex Sosípater, ayeˈ nxjalila. 	 Timotheo, mfanyakazi mwenzangu, anawasalimu. Hali kadhalika Lukio, Yasoni, na Sosipatro, wananchi wenzangu, wanawasalimu.


quˈn axsin Diosjo xqˈmante tuˈn mina kyˈaˈjiˈn ex mi bˈiyiˈn. Atzin jaˈlintz, qatzin mi nkyˈaˈjiˈn, exsin qa ma bˈiyiˈn, ma tzˈel tiˈjlintza tkawbˈil Dios, ex mina nkubˈ tnimiˈn. 	 Maana yuleyule aliyesema: "Usizini," alisema pia "Usiue". Kwa hiyo, hata ikiwa hukuzini lakini umeua, wewe umeivunja Sheria.


Atzin jaˈlin, kxel nqˈmaˈn tiˈjjo oyaj, tuˈn t‑xiˈ kye nimil: Kybˈinchinkuy tzeˈnkuxjo xi nqˈmaˈn kye Ttanim Dios toj txˈotxˈ te Galacia. 	 Sasa, yahusu ule mchango kwa ajili ya watu wa Mungu: fanyeni kama nilivyoyaagiza makanisa ya Galatia.


Me tej tponl Jesús toj Galiley, kubˈ kywutzliˈn aye najleqe antza, quˈn otaq kyli tbˈinchbˈin tipin tzma Jerusalén toj nintz qˈij te Waˈj Pan, quˈn ajinqetaq iteˈ antza. 	 Basi, alipofika Galilaya, Wagalilaya wengi walimkaribisha. Maana nao pia walikuwa kwenye sikukuu ya Pasaka, wakayaona mambo yote Yesu aliyotenda huko Yerusalemu wakati wa sikukuu hiyo.


Quˈn atzin nya qˈanchaˈl tiˈj Dios, n‑el tnikyˈtzajilxjal toj kyanmin, noq tuˈn tkyaqiljo tbˈinchbˈin Dios, atxix tej tbˈantlinku txˈotxˈ. Quˈn antza n‑elexix tnikyˈtzajil Dios, qa axix Diosjo, a kubˈ bˈinchinte tkyaqil, ex nimxix tipin te jun majx. Ex noq tuˈnjo ojtzqibˈl lo, ntiˈxla kolbˈil kyibˈxjal aj il, aj kyxiˈ paˈl kyil twutz Dios. 	 Tangu Mungu alipoumba ulimwengu, uwezo wake wa milele na uungu wake, ingawa havionekani kwa macho, vinafahamika wazi. Watu wanaweza kuyajua mambo hayo kutokana na vitu hivyo alivyoumba Mungu. Kwa hiyo hawana njia yoyote ya kujitetea!


Me qa tuˈn qMan Diosjo lo, nlay chi kanbˈiˈn kyiˈj. Qalaˈ bˈaˈnqexi, quˈn noq chi jyoˈn qˈoj tukˈa Dios. Ayetzaj xjal kubˈ kynimiˈn chˈin tumil tzaj qˈmaˈn kye tuˈn Gamaliel. 	 Lakini kama imeanzishwa na Mungu, siyo tu kwamba hamtaweza kuwashinda, bali mtajikuta mnapigana na Mungu." Basi, wakakubaliana naye.


Ojtzqiˈn kyuˈn, erman, tej qkaniˈn kyukˈiy, nya noqx kukx o kaninjiˈy. 	 Ndugu, ninyi wenyewe mnafahamu kwamba ziara yetu kwenu haikuwa bure.


Chˈixtaq tul kanin nintz qˈij kye aj Judiy, a jaˈ nchi najan toj tal pach toj kˈul, noq te jun naˈbˈl tiˈjjo tej kyten qtzan qtaˈẍ toj tzqij txˈotxˈ ojtxe. 	 Sikukuu ya Vibanda ya Wayahudi ilikuwa imekaribia.


Xi tqˈmaˈn Jesús kye: Qoqechˈin ajlal toj jun najbˈil jaˈ ntiˈye xjal. Quˈn atziˈn jaˈ iteˈyetaq nimxtaq xjal nbˈaj kanin kykˈatz, ex mixpe tuˈn tbˈant kywaˈn kyxolxjal. 	 Alisema hivyo kwa kuwa kulikuwa na watu wengi mno walikuwa wanafika hapo na kuondoka hata Yesu na wanafunzi wake hawakuweza kupata nafasi ya kula chakula. Basi, Yesu akawaambia, "Twendeni peke yetu mahali pa faragha kula chakula, mkapumzike kidogo."


Atzin jaˈlin, qa jun elnin qyola tiˈjjo tanqˈbˈil Crist juntl majl kyxol kyimnin, ¿Tiquˈntzin at junjun kyxola nqˈmaˈnte qa nlay chi jatz anqˈintl juntl majl kyimnin? 	 Sasa, maadam inahubiriwa kwamba Kristo amefufuliwa kutoka wafu, baadhi yenu wanawezaje kusema kwamba hakuna ufufuo wa wafu?


Ma japin bˈaj nnimbˈila wuˈn, tzeˈnku jun wen xoˈl qˈaqˈ ma kanbˈin toj jyoj qˈoj, ex tzeˈnku jun rinil ma kanbˈin toj rinbˈil. Ma tzˈok nqˈoˈn tilil, tuˈn mix ja xkyij ntzaqpiˈn nnimbˈila. 	 Nimefanya bidii katika mashindano, nimemaliza safari yote na imani nimeitunza.


Me oˈkxsin chˈin wenjo nbˈant kyuˈn tojjo lo: N‑el kyikyˈinjiˈy t‑xnaqˈtzbˈil aj Nicolaítas, a tzeˈnkuxjo weˈ, a n‑el wikyˈiˈn. 	 Lakini nakusifu juu ya kitu kimoja: wewe unayachukia wanayoyatenda Wanikolai kama ninavyoyachukia mimi.


aj tok tkaˈyin chmilbˈaj, qa nbˈet t‑xuˈjil tukˈa junchˈin tumil ex tukˈa nim tnimbˈil te. 	 kwani wataona jinsi mwenendo wenu ulivyo safi na wa kumcha Mungu.


Ikyx kubˈ tbˈinchin Jesúsjo tukˈa kˈwabˈj, kybˈajlinxiˈ waˈn. Chiˈ kyjaluˈn: Ajo kˈwabˈj lo, atzin jun akˈaj tumiljo, a bˈantnin tiˈj tuˈn Dios, tuˈn kykyijxjal toj wen tukˈa. Ajo nchkyˈela, a k‑elil chitj te kolbˈil kyeˈy, atzin k‑okiljo te kujsbˈilte yol anetziˈn. 	 Akafanya vivyo hivyo na kikombe, baada ya chakula, akisema, "Kikombe hiki ni agano jipya linalothibitishwa kwa damu yangu inayomwagika kwa ajili yenu.


Bˈeˈxsin xi lipe Pegr tiˈj angel, me mix ele tnikyˈ te, qa twutzxjo nkubˈtaq tbˈinchin angel mo minaj, quˈn ikytaqjo lo te te, tzeˈnku jun twutzikyˈ n‑ok. 	 Petro akamfuata nje lakini hakujua kama hayo yaliyofanywa na huyo malaika yalikuwa ya kweli; alidhani alikuwa anaota ndoto.


Exla qa ma jaw nnimin wibˈa tibˈajxi wokliˈn, nlay chin tzaj txˈixwiˈy tuˈn, quˈn ax qAjaw ma tzaj qˈoˈnte wokliˈn tuˈn kychˈiya wuˈn toj kynimbˈila, ex nya noq tuˈn kykubˈ numja. 	 Hata kama nimezidi katika kujivuna kwangu juu ya ule uwezo aliotupa--uwezo wa kuwajenga na sio wa kubomoa--hata hivyo sijutii hata kidogo.


Xi tqˈmaˈn Jesús te: Qa taja tuˈn toka tzˈaqlexix, ku txiˈy, ex kˈayinxjiy jniˈ at tey, ex oyinxjiy tpwaqa kye yaj. Ikytzin ktenbˈile tqˈinimiljiy toj kyaˈj. Exsin lipektza wiˈja. 	 Yesu akamwambia, "Kama unapenda kuwa mkamilifu, nenda ukauze mali yako uwape maskini hiyo fedha, nawe utakuwa na hazina mbinguni, kisha njoo unifuate."


Tej kyjatz toj aˈ, bˈeˈx xi qˈiˈn te Lip tuˈn Xewbˈaj Xjan. Antej aj Etiopía mix tlonte juntl majl, me nojnin tanmin tuˈn tzaljbˈil, xi tiˈn tbˈe. 	 Walipotoka majini Roho wa Bwana akamfanya Filipo atoweke. Na huyo Mwethiopia hakumwona tena; lakini akaendelea na safari yake akiwa amejaa furaha.


xi tqˈmaˈn Jesús kye: Chi lipeka wiˈja. Quˈn ayetzin kyeˈ nchi chmoˈn kyiẍ jaˈlin, me kchi xel nxnaqˈtziˈn tzeˈn tten tuˈn tbˈant kychmoˈn xjal tuˈn kyklet. 	 Basi, akawaambia, "Nifuateni, nami nitawafanya ninyi wavuvi wa watu."


Ataqtzin te Er kˈwalbˈajtaqtzinl teˈ te Josué, a tkˈwaltaq Eliezer, a tkˈwaltaq Jorim, a tkˈwaltaq Matat, 	 mwana wa Yoshua, mwana wa Eliezeri, mwana wa Yorimu, mwana wa Mathati, mwana wa Lawi,


Atzaj teˈ qkaniˈn toj txˈotxˈ te Cesarea te Filipo, tzaj tqanin Jesús qeˈy: ¿Ankyeqiˈn, a Tkˈwal Ichin, toj kywutzjo xjal? 	 Yesu alipofika pande za Kaisarea Filipi, aliwauliza wanafunzi wake, "Watu wanasema Mwana wa Mtu kuwa ni nani?"


Me qalatziˈn te Melquisedec, nya tzajnin tiˈj Leví. Atzin te Abraham, nimtaq teˈ toklin, quˈn tuˈn otaq yolin qMan Dios tukˈa, ex otaq tzaj tqˈoˈn Dios nim tkyˈiwbˈil tibˈaj. Me atzin te Melquisedec, nimxixtl te toklin tibˈaj Abraham, quˈn atzin Melquisedec el tpeyin ajo tlajajin tkanebˈ Abraham toj jyoj qˈoj. Ex ikytzin kubˈe tqˈoˈn Melquisedecjo tkyˈiwbˈil tibˈaj Abraham. 	 Lakini huyo Melkisedeki hakuwa wa ukoo wa Lawi, hata hivyo alipokea sehemu ya kumi kutoka kwa Abrahamu; tena akambariki yeye ambaye alikuwa amepewa ahadi ya Mungu.


Tej t‑xi xkye tbˈe Jesús, bˈeˈx i ok ten kyexjal likyˈilte jniˈ kytxoˈw tojile tbˈe. 	 Yesu akaendelea na safari, na watu wakatandaza mavazi yao barabarani.


Exsin qa minatz, bˈaˈn tuˈn ttzaj kyqˈmaˈn a iteˈ tzaluˈn, qa at jun wila el jyet toj kywutz, tej nteˈn kywutzjo xjal lo, ex kywutz kykyaqil kawil toj Sanedrín. 	 Au, waache hawa walio hapa waseme kosa waliloliona kwangu wakati niliposimama mbele ya Baraza lao kuu,


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, tzaj tqˈmaˈn Jesús qeˈy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin: Ayin weˈ tzeˈnku jun tqan uv twutzxix, ex atzin nMaˈn tzeˈnku jun aqˈnil tiˈj. 	 "Mimi ni mzabibu wa kweli, na Baba yangu ndiye mkulima.


Quˈn atku junjun maj, ma chi ok yisoˈn junjun kyeˈ, ex iteˈ junjun ma chi ok bˈyoˈn kywutzxjal. Me iteˈ junjuntl ok kymujbˈin kyibˈ kyukˈa txqantl nimil, qˈol jun tumil tuˈn tjaw kyin kyibˈ toj kynimbˈil, tej tul kaniˈn nya bˈaˈn tzeˈnku luˈn kyiˈj, noq tuˈn tpaj kynimbˈil. 	 Mara nyingine mlitukanwa na kufedheheshwa hadharani; mara nyingine mlikuwa radhi kuungana na wale walioteswa namna hiyohiyo.


Tojjo kaˈwnaq abˈqˈe, nya bˈaˈn bˈant kyuˈn aj Israel tojjo tzqij txˈotxˈ, jaˈ ntiˈye kynajbˈilxjal; me tkyaqiljo lo, ma tzikyˈx tuˈn Dios. 	 Aliwavumilia kwa muda wa miaka arobaini kule jangwani.


Pon qˈiˈn Jesús twutzjo kynejilxix pale. Ex bˈaj pon chmetjo txqantl kynejil kypale aj Judiy, jniˈ nmaq xjal exqetziˈn jniˈ xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil. 	 Basi, wakampeleka Yesu kwa Kuhani Mkuu ambapo makuhani wakuu wote, wazee na walimu wa Sheria walikuwa wamekutanika.


Tuˈnpetziˈn, nya wen tuˈn tok jun aˈla te nejinel, qa aˈkxtaq tnimin, quˈn aku ja tnimin tibˈ, ex tuˈn ikyjo, aku kubˈ tzˈaq tjaqˈ tqanbˈil Dios, tzeˈnkuˈ bˈaj teˈ a ok te tajaw il ojtxe. 	 Mtu ambaye hajakomaa bado katika imani asifanywe kuwa kiongozi katika kanisa, asije akajaa majivuno na kuhukumiwa kama vile Ibilisi alivyohukumiwa.


Kyjaˈtaq kyjax Jesús kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin tzma Jerusalén; nejnin Jesús kywutzjo t‑xnaqˈtzbˈin, ex aye t‑xnaqˈtzbˈin tzaj tchewil kyiˈj, quˈn bˈeˈx kynabˈle tiˈ tuˈntaq tbˈaj tiˈj Jesús antza. Ex ayetzin xjal lipcheqextaq kyiˈj, bˈeˈx i tzaj xobˈ tuˈn ikyjo. Ajtz meltzˈaj Jesús, ex i tzaj ttxkoˈn t‑xnaqˈtzbˈin kyjunalx, ex ok ten qˈmalte kye: 	 Basi, walikuwa njiani kwenda Yerusalemu, na Yesu alikuwa anawatangulia. Wanafunzi wake walijawa na hofu, na watu waliofuata waliogopa. Yesu akawachukua tena kando wale kumi na wawili, akaanza kuwaambia yale yatakayompata:


Me metzin weˈ, nkyˈeˈy tuˈn tjaw nnimsin wibˈa. Qalaˈ, noq tuˈn nnimsiˈn tkyimlin qAjaw Jesucrist twutz cruz. Quˈn tkyaqiljo at twutz txˈotxˈ, a kyaj txqantl xjal, ntiˈl waja tiˈj, quˈn nyakuj kyimnin taˈye toj nwutza, ex nyakuj kyimninqiˈn toj twutz. 	 Lakini mimi sitajivunia kamwe chochote isipokuwa msalaba wa Bwana wetu Yesu Kristo; maana kwa njia ya msalaba huo ulimwengu umesulubiwa kwangu, nami nimesulubiwa kwa ulimwengu.


Tojx Damasco, najletaq jun nimil, Ananías tbˈi, a otaq tzˈok jun twutzikyˈ tuˈn tAjaw Tkyaqil, a qˈmante te: ¡Ananías! Tzajtzin ttzaqˈwin Ananías: Loqiˈn lo, wAjaw. 	 Basi, huko Damasko kulikuwa na mfuasi mmoja aitwaye Anania. Bwana akamwambia katika maono, "Anania!" Anania akaitika, "Niko hapa, Bwana."


Noq ok tmikoˈn Jesús, ex xi tqˈmaˈn te: Waja. ¡Bˈeˈx ma qˈanita jaˈlin! Noq tej t‑xi tqˈmaˈn Jesúsjo yol ikyjo, bˈeˈx qˈanitkux te jun majx. 	 Yesu akanyosha mkono wake, akamgusa na kusema, "Nataka! Takasika." Mara huyo mtu akapona ukoma wake.


Ex attaq juntl angel tukˈa jun tkˈwel storak bˈinchin tuˈn qˈanpwaq, ex kubˈ weˈ twutz t‑altar Dios toj kyaˈj. Xi qˈoˈn ma nintz storak, tuˈn t‑xi qˈoyit tibˈaj t‑altar twutzjo qˈuqbˈil, junx kyukˈa jniˈ kynaˈj Dios nimil. Ex ikyxjo, atzin altar bˈinchin tuˈn qˈanpwaq. 	 Malaika mwingine akafika, akiwa anachukua chetezo cha dhahabu, akasimama mbele ya madhabahu ya kufukizia ubani. Naye akapewa ubani mwingi autoe sadaka pamoja na sala za watu wote wa Mungu, juu ya madhabahu ya dhahabu iliyo mbele ya kiti cha enzi.


Tbˈanil ichinx ex k‑okil qˈoˈn tbˈi te Tkˈwaljo Dios nimx toklin. Ex ax Dios k‑okil qˈonte te kawil, tzeˈnku qtzan t‑xeˈchil, a David, 	 Yeye atakuwa mkuu na ataitwa Mwana wa Mungu Mkuu. Bwana Mungu atampa kiti cha mfalme Daudi, babu yake.


Me waja tuˈn kybˈintiˈy werman, qa nya tkyaqilx kkanbˈil chojbˈil, a tzaj tqˈoˈn Dios. Quˈn kanqetzinjiˈy aj Israel ojtxe, aye qxeˈchil toj qnimbˈil. Quˈn kykyaqilxjo i etz toj Egipto tukˈa Moisés, ex i mujbˈin te kyibˈ tukˈa, tej kyten tjaqˈ muj, ex tej kyikyˈx toj ttxuyil aˈ, Kyaq tbˈi, nyakuj te jun jawsbˈil aˈ. 	 Ndugu, nataka mjue kwamba babu zetu wote walikuwa chini ya ulinzi wa lile wingu, na kwamba wote walivuka salama ile bahari.


Nbˈettaq Jesús twutzjo ja anetziˈn, a nim telimitz, a tok tbˈi: Te Salomón. 	 Naye Yesu akawa anatembea Hekaluni katika ukumbi wa Solomoni.


Ay Tata tzˈaqlexix, mi ojtzqiˈn kyuˈnxjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ; me metzin weˈ wojtzqiˈn te. Ex ayetziˈn wukˈiy ma tzˈel kynikyˈ te, qa ay saj chqˈoˈn weˈy. 	 Baba Mwema! Ulimwengu haukujui, lakini mimi nakujua. Hawa nao wanajua kwamba wewe ulinituma.


Tkuˈxtaq Juan, a Jawsil Aˈ, toj tze, me tej tbˈin teˈ jniˈtaqjo nbˈant tuˈn Crist, bˈeˈx i xi tchqˈoˈn kabˈe t‑xnaqˈtzbˈin lolte. 	 Yohane mbatizaji akiwa gerezani alipata habari juu ya matendo ya Kristo. Basi, Yohane akawatuma wanafunzi wake,


Quˈn bˈiˈn quˈn, qa ax Diosjo, a jatz anqˈin qAjaw Jesús tuˈn, kyxol kyimnin; ex ikyxjo qe ok qo jawil anqˈin tuˈn, tuˈn qja tiˈn junx kyukˈiy toj kyaˈj, jaˈ taˈye qAjaw. 	 Tunajua kwamba yule aliyemfufua Bwana Yesu atatufufua sisi pia pamoja na Yesu na kutuweka mbele yake pamoja nanyi.


Xi ttzaqˈwin Pabl te: Qa noq chˈime mo qa nimxtaq, me noqit iky tajbˈil qMan Dios, nya oˈkxa a ay, nim tokliˈn, qalaˈ kykyaqilxitlaˈ a loqe nchi bˈin wiˈja jaˈlin, tuˈn kyoke nimil tzeˈnku weˈ; me nya kˈloˈnqiˈy tuˈn kxbˈil tzeˈnku weˈ. 	 Paulo akamjibu, "Namwomba Mungu kwamba, kwa muda mfupi au mrefu, si wewe tu bali wote wanaonisikia leo wapate kuwa kama nilivyo mimi, lakini bila hii minyororo."


Ex ikyxjo, tej titzˈje Moisés, tuˈn kynimbˈiljo ttata, oxe xjaw xi kyewin kyal, quˈn ok kykaˈyin qa tbˈanilxtaq kaˈyin Moisés. Tuˈn ikyjo, mix i tzaje xobˈ ttata tuˈnjo tyol nmaq kawil, qa iltaq tiˈj tuˈn tkubˈ bˈyet tkyaqil neˈẍ, a qˈa. 	 Kwa imani wazazi wa Mose walimficha huyo mtoto kwa muda wa miezi mitatu baada ya kuzaliwa kwake. Walimwona kuwa ni mtoto mzuri, wala hawakuiogopa amri ya mfalme.


Ex qa najle Xewbˈaj Xjan toj kyanmiˈn, kjawil anqˈin kyxmilila tuˈn, tzeˈnku jatz anqˈin te Crist, a Jesús, juntl majl kyxol kyimnin tuˈn Xewbˈaj Xjan, a T‑xew qMan Dios. 	 Ikiwa Roho wa Mungu aliyemfufua Kristo kutoka wafu anaishi ndani yenu, basi huyo aliyemfufua Kristo kutoka wafu ataipa uzima miili yenu yenye hali ya kufa; atafanya hivyo kwa njia ya Roho wake akaaye ndani yenu.


Qalaˈ a etzbˈil nqo ayon tiˈj, naˈmx qetzinte. Tuˈnpetziˈn, il tiˈj tuˈn qayon tiˈj tukˈa tqˈuqbˈil qkˈuˈj. 	 Kama tunakitumaini kile ambacho hatujakiona bado, basi, tunakingojea kwa uvumilivu.


Tej tkanin Simun Pegr nkˈatza, jun paqx okx toj jul; ex ikyxjo, ok tkaˈyin iteˈkutaqjo bˈuˈẍ, a jaˈ bˈaltzˈinkutaq. 	 Simoni Petro naye akaja akimfuata, akaingia kaburini; humo akaona sanda,


Ex xi nbˈiˈn jun tqˈajqˈojil twiˈ kujxix, a etz toj tja Dios toj kyaˈj. Xi tqˈmaˈn kye wuq angel kyjaluˈn: Ku kyxiˈy qolte tibˈaj txˈotxˈ a wuq laq, a nojnin tuˈn tyabˈ twiˈ Dios. 	 Kisha nikasikia sauti kubwa kutoka Hekaluni ikiwaambia wale malaika saba, "Nendeni mkamwage mabakuli hayo saba ya ghadhabu ya Mungu duniani."


Antza tene oxe qˈij, me mix kaˈyine, mix waˈne, ex ntiˈ chˈin tkˈwaˈ bˈaj. 	 Saulo alikaa siku tatu bila kuona, na wakati huo hakula au kunywa chochote.


Quˈn ikytziˈn ntqˈmaˈn Tuˈjil Tyol Dios kyjaluˈn: Quˈn ate Dios xi qˈoˈnte tuˈn tkanbˈin kyibˈaj tkyaqil. Me a yol, tkyaqil, mi ntqˈmaˈn qa ajin qMan Dios, quˈn apente Dios xi qˈonte tuˈn tkanbˈin Crist tibˈaj tkyaqil. 	 Maana, Maandiko yasema: "Mungu ameweka vitu vyote chini ya miguu yake." Lakini, Maandiko yanaposema: "Vitu vyote vimewekwa chini ya miguu yake avitawale" ni dhahiri kwamba Mungu haingii katika kundi hilo la vitu, maana yeye ndiye anayeviweka vitu hivyo chini ya Kristo.


mi kubˈ qbˈinchin a nya wen kywutz qukˈa, mi qo jyon tiˈj noqx te qeku, ntiˈ tyabˈ qwiˈ, ex mibˈin qo kˈuˈn qˈoj. 	 Mwenye upendo hakosi adabu, hatafuti faida yake binafsi, wala hana wepesi wa hasira; haweki kumbukumbu ya mabaya,


Quˈn ikytzin japin bˈajjo, a kubˈ ttzˈibˈin Jeremías, a yolil Tyol Dios ojtxe. Chiˈ kyjaluˈn: 	 Ndivyo yalivyotimia maneno yaliyosemwa kwa njia ya nabii Yeremia:


Tenxit kynabˈla, ex kykaˈyinktzin kyibˈa, quˈn a tajaw il ajqˈoj kyiˈja, ex nbˈeteje kyiˈjiliy jyol tumil tuˈn kybˈaja tuˈn, ikyx tzeˈnku jun bˈalun ntzanin wen. 	 Muwe macho; kesheni! Maana adui yenu, Ibilisi, huzungukazunguka kama simba angurumaye akitafuta mawindo.


Tetziˈn kyok qetz tiˈj meẍ, jawtzin ttzyuˈn Jesús jun wabˈj, exsin xi tqˈoˈn chjonte te Dios tiˈj. Bˈeˈx kubˈ tpiẍin, exsin xi tqˈoˈntz kye. 	 Alipoketi kula chakula pamoja nao, akachukua mkate, akaubariki, akaumega, akawapa.


Teˈ tkanin, xi tqanin Pilat te: ¿Atzinjiy nmaq kawil kye Judiy? Axa ma qˈmante, chi Jesús. 	 Pilato akamwuliza Yesu, "Je, wewe ni mfalme wa Wayahudi?" Yesu akajibu, "Wewe umesema."


Qalatziˈn, chi laqˈexsin kyeˈ tkˈatz qMan Dios, ex ikytzin ktzajila laqˈe Diosjo kyukˈiy. Ayiˈy ncheˈxa bˈinchil il, mina cheˈxa bˈinchilte; ikytzin ktxjetila kyanminjiˈy; ex ayiˈy, a kyaja tuˈn tok kykˈuˈjliˈn qMan ex jniˈ at twutz txˈotxˈ, kysaqsim kyibˈa, tuˈn tok kyanmiˈn bˈaˈn twutz Dios. 	 Mkaribieni Mungu, naye atakuja karibu nanyi. Osheni mikono yenu enyi wakosefu! Safisheni mioyo yenu enyi wanafiki!


qalaˈ noq oˈkx tzul qibˈaj jun tkawbˈil Dios kujxix wen, a qˈaqˈ njulin, a kˈwel yuchˈin teˈ ajqˈojqe tiˈj qMan Dios. 	 Linalobaki ni kungojea tu kwa hofu hukumu ya Mungu na moto mkali utakaowaangamiza wote wanaompinga.


Kykˈayinxjiˈy tkyaqil at kyeˈy, ex kyqˈonxa kyeˈ jniˈ yaj. Ikytziˈn kchmetila kyqˈinimiljiˈy twutz Dios toj kyaˈj, a nlay bˈaj. Tzˈok tilil kyuˈn tuˈn tkubˈ kybˈinchinjiˈy a taj Dios tzaluˈn twutz txˈotxˈ, quˈn atzin k‑okiljo te kyqˈinimila, a kˈwel tkˈuˈn Dios toj kyaˈj, a jaˈ nlay tzˈokxi ileqˈ elqˈil, ex nlay bˈajjo qˈinimil anetziˈn tuˈn pokˈ. 	 Uzeni mali yenu mkawape maskini misaada. Jifanyieni mifuko isiyochakaa, na jiwekeeni hazina mbinguni ambako haitapungua. Huko wezi hawakaribii, wala nondo hawaharibu.


Iteˈxtaq Belén, teˈ tjapin kaniˈn qˈij, jaˈ tuˈn tkubˈ tzˈaqe Mariy, 	 Walipokuwa huko, siku yake ya kujifungua ikawadia,


Tojjo tnam te Troas, o okxa toj jun bark, exsin o bˈettza toj ttxuyil aˈ, tuˈn qkaniˈn toj muchˈ txˈotxˈ, Samotracia tbˈi. Ex tojxi juntl qˈij, o kaniˈn toj Neápolis. Antza, o xiyiˈy tuˈn qkaniˈn toj tnam Filipos, a tnam luˈn, a etzin kyuˈn aj Rom, ex atzin jun tnamjo nim toklin toj tkyaqil txˈotxˈ te Macedonia. Ilaˈ qˈij o teˈn antza. 	 Kutoka Troa, tulisafiri kwa meli moja kwa moja mpaka Samothrake, na kesho yake tukatia nanga Neapoli.


Xi ttzaqˈwin Jesús te: Ntiˈxitla te tokliˈn wibˈaja, noqit nya Dios saj qˈonte teˈy. Tuˈnpetziˈn, a xjal saj qˈon weˈy toj tqˈobˈa ma nimxixtl teˈ til tzeˈnku te. 	 Yesu akamjibu, "Hungekuwa na mamlaka yoyote juu yangu kama hungepewa na Mungu. Kwa sababu hiyo, yule aliyenikabidhi kwako ana dhambi kubwa zaidi."


Ex anteˈ tnam ntiˈ tajbˈin qˈij te ex xjaw, tuˈn kyqopin tibˈaj, quˈn ate tqoptzˈajiyil Dios nqoptzˈinte. Ex ajo tal Tal rit ma tzˈok te tspikyˈemil. 	 Mji huo hauhitaji jua wala mwezi kuangazia, maana utukufu wa Mungu huuangazia, na taa yake ni yule Mwanakondoo.


Kykaˈyinktzinjiˈy kynajbˈila kyjel naj te jun majx. 	 Haya basi, nyumba yako itaachwa mahame.


Ex bˈeˈx i bˈaj kubˈ qe xqˈuqilte. 	 Wakaketi, wakawa wanamchunga.


Attaq jun ichin aj Betania, Lázaro tbˈi, yabˈtaq. Junxtaq iteˈ kyukˈa tanebˈ, Mariy tukˈax titzˈin Mart. 	 Mtu mmoja aitwaye Lazaro, mwenyeji wa Bethania, alikuwa mgonjwa. (Kijiji cha Bethania kilikuwa mahali walipokaa Maria na Martha, dada yake.


Bˈeˈxsin i bˈaj ok tentz yisolte, ex xi kyqˈmaˈn te: Ma txi lipey tiˈjjo maˈ ichin anetziˈn; me metzin qe, axsa qo xela lipe qe tiˈjjo t‑xnaqˈtzbˈil Moisés. 	 Lakini wao wakamtukana wakisema, "Wewe ni mfuasi wake; sisi ni wafuasi wa Mose.


Attaq jun ichin aj Cirene, Simun tbˈi, ttata Lejantr ex Ruf, n‑ikyˈkutaq antza tzajnin toj tbˈe. Teˈ tok kykˈulbˈin, ok kyqˈoˈn il tiˈj tuˈn t‑xi tiqin tcruz Jesús. 	 Walipokuwa njiani, walikutana na mtu mmoja aitwaye Simoni, mwenyeji wa Kurene. Yeye alikuwa baba wa Aleksanda na Rufo, na wakati huo alikuwa akitoka shambani. Basi, wakamlazimisha auchukue msalaba wa Yesu.


Ex kubˈ kybˈinchin junjun qxola, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, tzeˈnkuxjo tzaj tqˈmaˈn. Ex kubˈ kybˈinchin wabˈj te Xjan Qˈij. 	 Wanafunzi wakafanya kama Yesu alivyowaagiza, wakaandaa Pasaka.


Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, quˈn at wokliˈn te tsanjil Jesús, ex nchin yoliˈn jikyinxix wen tiˈj Tyol, ex ma chin tzaqpaja tjaqˈ kykawbˈil tkyaqil xjal. Tzeˈnku weˈ, ma nliy qAjaw Jesús, ex ayetzin kyeˈ ẍi ok te waqˈnbˈiˈn toj taqˈin. 	 Je, mimi si mtu huru? Je, mimi si mtume? Je, mimi sikumwona Yesu Bwana wetu? Je, ninyi si matokeo ya kazi yangu kwa ajili ya Bwana?


Tuˈnpetziˈn, qa noq tuˈn tpajjo nnikyˈbˈila, aku kubˈ tzˈaq juntl nimil, bˈaˈntz tuˈn mi t‑xi nnikyˈbˈinjiˈy chibˈj ikyjo, tuˈntzin mina chin okiˈy tzeˈnku jun tze, ja tuˈn tja tolpaje jun wermana toj tchwinqil. 	 Kwa hiyo, ikiwa chakula husababisha kuanguka kwa ndugu yangu, sitakula nyama kamwe, nisije nikamfanya ndugu yangu aanguke katika dhambi.


Tzmataq nikyˈjin nintz qˈij, teˈ tokx Jesús toj tnejil ja te naˈbˈl Dios, ex ok ten xnaqˈtzil. 	 Sikukuu hiyo ilipofikia katikati, Yesu naye alikwenda Hekaluni, akaanza kufundisha.


exla qa nyatza najle te qMan Dios, a nimxix toklin, kyojjo ja, a bˈinchin kyuˈnxjal; quˈn ikytziˈn tqˈma jun yolil Tyol Dios kyjaluˈn: 	 "Hata hivyo, Mungu Mkuu haishi katika nyumba zilizojengwa na binadamu; kama nabii asemavyo:


Aye jun chˈuq nimil tzaluˈn, aye ma chi skˈet tuˈn qMan Dios, ex nxi kyqˈoˈn jun qˈolbˈil kyeˈy. 	 Watoto wa dada yako mteule wanakusalimu.


Tuˈnpetziˈn, nxi qqˈmaˈnjiˈy t‑xnaqˈtzbˈil qAjaw: A awo itzˈqox, ajxi tul kanin qAjaw, mi qo nej kywutzjo ayeˈ o chi kyim. 	 Hili tunalowaambieni ni fundisho la Bwana; sisi tulio hai, ambao tutakuwa tumebaki, wakati Bwana atakapokuja, hakika hatutawatangulia wale waliokwisha fariki dunia.


Me atzin tzˈelpineˈ tyol Jesús ikyjo, qa otaq kyim. Me awotzin qe, kubˈ qximiˈn qa nyolintaq tiˈjjo watl te qxmilil. 	 Wao walidhani kwamba alikuwa amesema juu ya kulala usingizi, kumbe alikuwa amesema juu ya kifo cha Lazaro.


Atzin jaˈlin, at jun akˈaj tumil ma jqet, tuˈn qkyij qkyaqilx toj wen tukˈa Dios, noq tuˈn qnimbˈil tiˈj Crist, ex tuˈnjo qˈuqbˈil qkˈuˈj tiˈj. 	 Basi, katika kuungana na Kristo, na kwa njia ya imani katika Kristo, sisi tunathubutu kumkaribia Mungu kwa uhodari.


Oktzin tyisoˈn Jesúsjo taqˈnil tajaw il kyjaluˈn: Mi chˈotjiˈy. Kux tzˈetza toj tanminjo xjal lo, ex tzaqpinkja. 	 Yesu akamkemea, "Nyamaza! Mtoke mtu huyu."


ex tuˈn qkujsin te qibˈ qxol toj qnimbˈil qkyaqilx. 	 Ndiyo kusema, tutaimarishana: imani yenu itaniimarisha mimi, na yangu itawaimarisha ninyi.


Ex ankye teˈ nim toklin kyxola, il tiˈj tuˈn tajbˈin kye txqantl. 	 Aliye mkubwa miongoni mwenu ni lazima awe mtumishi wenu.


Tej tiwle kox tuˈn Pegr, xi tqˈmaˈn te: Qo tkaˈyitza. 	 Petro na Yohane walimkodolea macho, naye Petro akamwambia, "Tutazame!"


Xitzin kyqˈmaˈn titzˈin te ikyjo, quˈn naˈmxtaq txi kynimiˈn t‑xilin t‑xnaqˈtzbˈil. 	 (Hata ndugu zake hawakumwamini!)


Me qatzin qa najle Crist toj kyanmiˈn, exla qa ma kyimjo kyxmilila tuˈn tpaj kyila, me metzin kyanmiˈn, ok k‑anqˈil te jun majx tukˈa Dios, quˈn tuˈn ma tzˈok tzˈaqle twutz. 	 Lakini kama Kristo yumo ndani yenu, ingawa miili yenu itakufa kwa sababu ya dhambi, kwenu Roho ndiye uhai kwa sababu mmekubaliwa kuwa waadilifu.


quˈn elnintaql tnikyˈ te, qa at tipin Dios tuˈn tjapin bˈaj Tyol, a tqˈma. 	 Alijua kwamba Mungu anaweza kuyatekeleza yale aliyoahidi.


Quˈn noqit tkyaqil qxmilil wutzbˈaj, mitla nqbˈiˈn. Ex noqit tkyaqil qxmilil ẍkyinbˈaj, mitla nqsqoˈn. 	 Kama mwili wote ungekuwa jicho, sikio lingekuwa wapi? Na kama mwili wote ungekuwa sikio, mtu angewezaje kunusa?


Qa kˈuˈjlin qMan Dios quˈn, ex qa nkubˈ qnimiˈn a ntqˈmaˈn, n‑el qnikyˈ te qa ajin qeˈ tkˈwal kˈuˈjlinqe quˈn. 	 Hivi ndivyo tunavyojua kwamba tunawapenda watoto wa Mungu: Kwa kumpenda Mungu na kuzitii amri zake;


Aˈlchaqx kyetz k‑okil bˈin te a ntqˈmaˈn Xewbˈaj Xjan kye wuq chˈuq Ttanim Dios, bˈaˈn tuˈn tkubˈ kybˈinchin. Ankye qe kchi weˈbˈil twutz tkyaqiljo lo, kxel nqˈoˈn kyoklin tuˈn kywaˈn tiˈjjo twutz tze te chwinqil, a at tkˈatz Dios toj kyaˈj. 	 "Aliye na masikio, basi, na asikie yale Roho anayoyaambia makanisa! "Wale wanaoshinda nitawapa haki ya kula matunda ya mti wa uzima ulioko ndani ya bustani ya Mungu.


Bˈeˈx meltzˈaj kykˈatz oxe t‑xnaqˈtzbˈin. Atzaj teˈ tul kykˈatz, xi tqˈmaˈn te Pegr: Simun, ¿Ma tzuntzin nktan? ¿Ma mixsin s‑el jun orjo twatla? 	 Kisha akarudi kwa wanafunzi wale watatu, akawakuta wamelala. Basi, akamwuliza Petro, "Simoni, je umelala? Hukuweza kukesha hata saa moja?"


Yajqetzin kye wajxaqlajaj ichin toj tnam te Siloé, ayej i kyim, tej ttzaj yuchˈj jun ja, a jun tijxtaq tweˈ, kyibˈaj. ¿Tzeˈntzinla chˈin kyeˈ toj kywutz? ¿Ma tuˈnpetzilaˈ nimxixtl kyil tzeˈnqekuljo txqantl xjal, ayeˈ najleqetaq toj Jerusalén? 	 Au wale kumi na wanane walioangukiwa na mnara kule Siloamu wakafa; mnadhani wao walikuwa wakosefu zaidi kuliko wengine wote walioishi Yerusalemu?


Quˈn toj tspikyˈemil tqan qˈij, n‑ele tnikyˈtzajil tkyaqil. Tuˈnpetziˈn, ntqˈmaˈn kyjaluˈn: Qˈimiltzin twatla, a ay nktan. Ex weˈksa kyxol kyimnin. Ex ktzajil tqˈoˈn Crist spikyˈin toj tanmiˈn. 	 na kila kilichodhihirishwa huwa mwanga. Ndiyo maana Maandiko yasema: "Amka wewe uliyelala, fufuka kutoka wafu, naye Kristo atakuangaza."


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx xi tiˈn tajaw il Jesús toj xjan tnam te Jerusalén. Jax tkˈleˈn tzmax toj tjuchˈiljo tnejil ja te naˈbˈl Dios, a nimxix tweˈ. 	 Kisha Ibilisi akamchukua mpaka Yerusalemu, mji mtakatifu, akamweka juu ya mnara wa hekalu,


Me atzin teˈ at Xewbˈaj Xjan toj tanmin, n‑el teˈ tnikyˈ te tkyaqil, ex mix aˈlx jun aku tzaj qˈoˈnte juntl tumil te. 	 Lakini mtu aliye na huyo Roho anaweza kubainisha ubora wa kila kitu, naye mwenyewe hahukumiwi na mtu mwingine.


Antza jaw kypejkˈin twutz cruz junx kyukˈa kabˈe ichin tukˈa, junjun toj junjun plaj, ex ante Jesús toj nikyˈjin. 	 Hapo ndipo walipomsulubisha, na pamoja naye waliwasulubisha watu wengine wawili; mmoja upande wake wa kulia na mwingine upande wake wa kushoto, naye Yesu katikati.


Ayiˈn Pabl nxi ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn, junx tukˈa Silvano ex Timotey. Nxi ntzˈibˈiˈn kyeˈy, ayiˈy Ttanim Dios toj tnam Tesalónica, a ayiˈy ma tzˈok kymujbˈin kyibˈa tukˈa qMan Dios ex tukˈa qAjaw Jesucrist. 	 Mimi Paulo, Silwano na Timotheo tunawaandikia ninyi jumuiya ya kanisa la Thesalonike, ambao ni watu wake Mungu Baba yetu na wa Bwana Yesu Kristo.


Chi chiˈ t‑xnaqˈtzbˈin te Jesús, a tAjaw Tkyaqil, kyjaluˈn: Taa, qˈontza txqantl qnimbˈila. 	 Mitume wakamwambia Bwana, "Utuongezee imani."


Exla qa kabˈe qya junx nchi cheˈn, junchˈin teˈ kxel qˈiˈn; atzin teˈ juntl, axsa kyjele qˈoˈne teˈ. 	 Wanawake wawili watakuwa wakisaga nafaka pamoja; mmoja atachukuliwa na mwingine ataachwa."


Atzin xi tqˈmaˈn tajaw pwaq te: Jun aqˈnil, a nya bˈaˈn, ex manyor kyˈajxa. Qa bˈiˈntaq tuˈn, qa at npwaqa noq tuˈn taqˈnbˈin juntl, ex qa at weˈy, tuˈn mi nchin aqˈniˈn; 	 "Bwana wake akamwambia, Wewe ni mtumishi mwovu na mvivu! Unajua kuwa mimi huvuna mahali ambapo sikupanda, na hukusanya pale ambapo sikutawanya.


ex jaw kaˈyin twutz kyaˈj, ex jaw t‑xew. Xi tqˈmaˈn te ichin: Efata. Atziˈn n‑ele, ku kyxi jaqliych. 	 Kisha akatazama juu mbinguni, akapiga kite, akamwambia, "Efatha," maana yake, "Funguka."


Me atzin jaˈlin, nyolin qMan Dios qe, noq tuˈn Jesús, a Tkˈwal; quˈn tuˈn a Dios bˈinchilte tkyaqil twutz txˈotxˈ ex tkyaqil twutz kyaˈj, noq tuˈn Tkˈwal. Ikytziˈn tzeˈnku jun kˈwal at toklin tiˈj tkyaqiljo a at te ttata, exsin ikyxjo te Jesús at toklin tiˈj tkyaqiljo a at te ttata, a qMan Dios. 	 lakini siku hizi za mwisho, amesema nasi kwa njia ya Mwanae. Yeye ndiye ambaye kwa njia yake Mungu aliumba ulimwengu na akamteua avimiliki vitu vyote.


Aj qa nqo yoliˈn kyiˈja kywutz txqantl, mi nqo yoliˈn tiˈjjo taqˈnbˈin juntl, nyakutlaj tiˈj juntl tzajnin kynimbˈila. Quˈn awoˈy xqo pon nej kyxola yolil Tbˈanil Tqanil Crist. 	 Na kwa vile ninyi mu katika mipaka hiyo, hatukuipita tulipokuja kwenu, tukiwaleteeni Habari Njema juu ya Kristo.


Me kyˈiwlinqexix kyeˈ, tuˈn nchi kaˈyiˈn kywutza, ex n‑el kynikyˈa te; ex nchi bˈin kyẍkyiˈn, ex n‑okx toj kywiˈy. 	 "Lakini heri yenu ninyi, maana macho yenu yanaona na masikio yenu yanasikia.


Tetziˈn tkubˈ tyolin Jesús ikyjo, bˈeˈxtaq xi qˈiˈn toj tze kyuˈn kynejil Judiy, quˈn bˈeˈx el kynikyˈ te techil, qa kyiˈjtaq nyoline. Me bˈeˈx kyij kytzaqpiˈn, tuˈn kyxobˈil kye xjal. 	 Makuhani wakuu, walimu wa Sheria na wazee walifahamu ya kwamba mfano huo ulikuwa unawahusu. Kwa hiyo walijaribu kumtia nguvuni, lakini waliogopa umati wa watu. Basi, wakamwacha wakaenda zao.


I xi ttzaqˈwin Jesús: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa nchi jyoˈn wiˈja noq tuˈn noj kykˈuˈja wuˈn, ex nya tuˈn ma tzˈel kynikyˈa tiˈjjo t‑xilin techil wipiˈn. 	 Yesu akawajibu, "Kweli nawaambieni, mnanitafuta si kwa kuwa mmeona ishara, bali kwa sababu mlikula ile mikate mkashiba.


Ayiˈy werman, mi chi oka tzeˈnku jun kˈwal, a noq tiˈjx nbˈisine; qalaˈ ku kyoka tzeˈnku jun tij xjal at tnabˈl. Noq oˈkx tiˈjjo tumil il, bˈaˈn tuˈn kyoka te kˈwal, a naˈm tuˈn tel tnikyˈ te bˈinchj il. 	 Ndugu, msiwe kama watoto katika fikira zenu. Kuhusu uovu muwe kama watoto wachanga lakini katika kufikiri ni lazima muwe kama watu waliokomaa.


Kyˈiwlinqexixjo ayeˈ nkynaˈn toj kyanmin qa atx taj toj kychwinqil, quˈn at kyoklin tiˈj Tkawbˈil Dios toj kyaˈj. 	 "Heri walio maskini rohoni, maana ufalme wa mbinguni ni wao.


Kyoqxeninxjiˈy tkyaqiljo nbˈaj kykˈuˈja tiˈj toj tqˈobˈ Dios, quˈn nqˈaqˈin tkˈuˈj Dios kyiˈja. 	 Mwekeeni matatizo yenu yote, maana yeye anawatunzeni.


ex tuˈn tel kynikyˈa tiˈjjo nimxix tipin Dios, a nbˈant tuˈn qukˈa, awo nimilqo. Atzin tipin lo ikyxjo tzeˈnkuxjo xkubˈ tyekˈin, 	 mpate kutambua jinsi uwezo wake ulivyo mkuu mno kwa ajili yetu sisi tunaoamini. Uwezo huo unaofanya kazi ndani yetu, ni sawa na nguvu ile kuu mno


Atzin jaˈlin, qo qˈoˈn chjonte te qMan Dios, a at tipin tuˈn tbˈant nimxixtl tuˈn, tibˈaj tkyaqiljo nxi qqanin te, ex nqo ximin tiˈj, noq tuˈnjo tipin, a n‑aqˈnin toj qanmin. 	 Kwake yeye ambaye kwa nguvu yake ifanyayo kazi ndani yetu, aweza kufanya mambo makuu zaidi ya yale tuwezayo kuomba au kufikiria;


Bˈeˈx i bˈaj kyij kytzaqpiˈn t‑xnaqˈtzbˈin jniˈ xjal attaq, exsin i jax tukˈa Jesús toj bark, ex i xiˈ. Me bˈeˈx i xi lipe jniˈ xjal kyiˈj toj junjuntl bark. 	 Basi, wakauacha ule umati wa watu, wakamchukua Yesu katika mashua alimokuwa. Palikuwapo pia mashua nyingine hapo.


Ikytziˈn te kyTatajiˈy, a at toj kyaˈj. Nya taj tuˈn tnaj jun kyeˈ, exla qa jun tal muchˈ kˈwal tzeˈnku lo. 	 Hali kadhalika, Baba yenu wa mbinguni hapendi hata mmoja wa hawa wadogo apotee.


Mina chi tzaj xobˈa. Nchin kaˈyin kyiˈja, quˈn tal nritqiˈy, a nya ilaˈ tal kybˈaja. Me noq tuˈnjo twenil Manbˈaj, a at toj kyaˈj, nimx ntzalaj tuˈn t‑xi tqˈoˈn kyokliˈn tojjo Tkawbˈil. 	 "Msiogope, enyi kundi dogo! Maana Baba yenu amependa kuwapeni Ufalme.


Quˈn ataqtzin ojtxe o tzˈokin Onésimo te jun taqˈnila toj tjaˈy, ntiˈ tajbˈin, exla qa Nimxix Tajbˈin n‑ele tbˈi toj qyol. Me atzin jaˈlin at‑xix tajbˈin tey ex te wey. 	 Ni Onesimo yuleyule ambaye wakati mmoja alikuwa hakufai kitu, lakini sasa ananifaa mimi na wewe pia.


Quˈn ma qo oka toj kywutza nyakuj ntiˈ qnabˈla, ex ntiˈ qipiˈn toj chˈin tal qaqˈiˈn toj tbˈi Crist. Qalatzin kye, ma tzˈok kyqˈoˈn kyibˈa twutz Crist, manyor ẍtijx ex nim kyipiˈn wen. Quˈn ma kubˈ kynimiˈn kyibˈa kyxola; me atzin qeˈ, ma qo el kyikyˈiˈn. 	 Sisi ni wapumbavu kwa ajili ya Kristo, lakini ninyi ni wenye busara katika kuungana na Kristo! Sisi ni dhaifu, ninyi ni wenye nguvu. Ninyi mnaheshimika, sisi tunadharauliwa.


Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, at junjun iteˈ tzaluˈn wukˈiy, mi kyli kyimin, tzmaxi aj kylonte Tkawbˈil Dios tzaluˈn twutz txˈotxˈ. 	 Nawaambieni kweli, kuna wengine papa hapa ambao hawatakufa kabla ya kuuona Ufalme wa Mungu."


Tej tok tkaˈyin Pilat, ntiˈxtaq tumil tuˈn tcheˈwx kywiˈxjal, qalaˈ noqx kyjaˈtaq txiˈ toj il, xi tqanin chˈin aˈ, tuˈn ttzaj qˈiˈn, exsin el ttxjoˈn tqˈobˈtz kywutzxjal te jun yekˈbˈil qa nya ajintaq tiˈj Jesús, exsin xi tqˈmaˈntz: ¡Ntiˈx weˈ npaj tiˈj tkyimliˈn xjal lo, quˈn ntiˈx til! ¡Kyukˈaxlaˈy taˈye luˈn! 	 Basi, Pilato alipotambua kwamba hafanikiwi chochote na kwamba maasi yalikuwa yanaanza, alichukua maji, akanawa mikono mbele ya ule umati wa watu, akasema, "Mimi sina lawama juu ya kifo cha mtu huyu; shauri lenu wenyewe."


Exla qa kˈuˈjlinxix Mart kyukˈax ttziky, 	 Yesu aliwapenda Martha, dada yake na Lazaro.


Juntl majl, ok ten Jesús xnaqˈtzil ttzi Nijabˈ te Galiley. Pon chmet txqan xjal tuˈn kybˈin tiˈjjo t‑xnaqˈtzbˈil. Me bˈeˈx jax Jesús toj jun bark tuˈn t‑xi laqˈe chˈintl tojjo nijabˈ, quˈn nimxxjal pon chmet. Tej tokx laqˈe Jesús axsi, i kyije tene txqantl xjal ttzi nijabˈ. 	 Yesu alianza kufundisha tena akiwa kando ya ziwa. Umati mkubwa wa watu ulimzunguka hata ikambidi aingie katika mashua na kuketi. Watu wakawa wamekaa katika nchi kavu, kando ya ziwa.


kuˈtz Jesús kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin toj bark. Noqx teˈ kykuˈtz, tzaj laqˈe jun ichin kykˈatz, tzajnin toj muqbˈil kyimnin, tokxtaq nimku taqˈnil tajaw il toj tanmin. 	 Mara tu Yesu aliposhuka mashuani, mtu mmoja aliyepagawa na pepo mchafu alitoka makaburini, akakutana naye.


Bˈeˈxsin xi ttzaqpiˈn Pilattz a Barrabás, ex xi tqˈmaˈn tuˈn ttzyet tjubˈchajtz Jesús, ex xi tqˈoˈn, tuˈn tok kypejkˈin twutz cruz. 	 Hapo Pilato akawafungulia Baraba kutoka gerezani, lakini akamtoa Yesu asulubiwe.


Me atzin te, tenx tnabˈla toj tkyaqiljo lo. Tzikyˈx tkyaqil yajbˈil tuˈn; qˈonka tilil, tuˈn tyoliˈn tiˈjjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil; japinx tkyaqil taqˈiˈn tuˈn, a ma tzaj tqˈoˈn Dios. 	 Wewe, lakini, uwe macho katika kila hali; vumilia mateso, fanya kazi ya mhubiri wa Habari Njema, timiza kikamilifu utumishi wako.


Ajo tnam attaq jun tiˈjile bˈinchink ma tij tweˈ, ex attaq kabˈlajaj tjpel, ex tiˈjjo tjpel, attaq kabˈlajaj angel, ex tzˈibˈinktaqjo kybˈi, a kybˈi kabˈlajaj tyajil Israel. 	 Ulikuwa na ukuta mrefu na mkubwa, wenye milango kumi na miwili, na malaika wanangojea kumi na wawili. Majina ya wangoja milango kumi na mawili ya Israeli yalikuwa yameandikwa juu ya milango hiyo.


Me bˈintaql te Jesús tuˈn, qa tukˈa Dios otaq tzaje, ex iltaq tiˈj tuˈn taj tukˈa juntl majl, ex ax Dios o tzaj qˈonte toklin tibˈaj tkyaqil. 	 Yesu alijua kwamba Baba alikuwa amemkabidhi kila kitu, na kwamba alikuwa ametoka kwa Mungu na anarudi kwa Mungu.


Ex xi lipe jun toxin angel, a ntqˈmaˈn tukˈa tqˈajqˈojil twiˈ kujxix: Qa at jun ma kˈulin twutzjo ma tij txuk, mo twutzjo twutzbˈiyil, ex qa ma txi ttziyin, tuˈn tok techil tiˈj tplaj, mo tiˈj tman qˈobˈ, 	 Na malaika wa tatu aliwafuata hao wawili akisema kwa sauti kubwa, "Yeyote anayemwabudu yule mnyama na sanamu yake na kukubali kutiwa alama yake juu ya paji la uso wake au juu ya mkono wake,


Quˈn atzin taj Diosjo tuˈn kyklet‑xjal kykyaqil, ex tuˈn tel kynikyˈ tiˈjjo a twutzxix. 	 ambaye anataka watu wote waokolewe na wapate kuujua ukweli.


Kyxoljo xjal a otaq chi kanin ikyˈsil nintz qˈij toj Jerusalén, attaq junjun xjal aj Grecia. 	 Kulikuwa na Wagiriki kadhaa miongoni mwa watu waliokuwa wamefika Yerusalemu kuabudu wakati wa sikukuu hiyo.


Tuˈntziˈn, chmet kybˈaj, quˈn ilaˈ ichin ex qya kubˈ kynimin Tyol tAjaw Tkyaqil. 	 Idadi ya watu waliomwamini Bwana, wanaume kwa wanawake, iliongezeka zaidi na zaidi.


Xi ttzaqˈwin Pegr: Ayeˈ jniˈ noq xjalqexa, chi Pegr. Ex xi tqˈmaˈn Jesús te: ¡Ikytziˈn! Quˈn ayetziˈn kˈwalbˈaj ntiˈ kykˈas twutz kawil. Ikytzintlaˈ qetz ntiˈtla tuˈn qchojinqe pwaq te mojbˈil tiˈj ja te naˈbˈl Dios, quˈn Tkˈwal Diosqo. 	 Petro akajibu, "Kutoka kwa wageni." Yesu akamwambia, "Haya basi, wananchi hawahusiki.


Kyqˈonxsin kyibˈa tuˈn tkawiˈn tnukˈbˈil Crist toj kyanmin, tuˈn kyoka te junchˈin Ttanim, ikyx tzeˈnku t‑xim Dios, tej kyjaw skˈoˈn tuˈn. Tuˈn ikyjo, kyqˈonxa chjonte te. 	 Nayo amani ya Kristo itawale mioyoni mwenu; maana kwa ajili hiyo ninyi mmeitwa katika mwili huo mmoja. Tena muwe na shukrani!


¿Jteˈtzila kywiˈ kabˈe tal pichˈ? ¿Nyapela noq jun tal muˈẍ pwaq? Me kxel nqˈmaˈn kyeˈy, nixpela jun tal pichˈ aku kyim, qa nya taj qMan Dios. 	 Shomoro wawili huuzwa kwa senti tano. Lakini hata mmoja wao haanguki chini bila kibali cha Baba yenu.


Tbˈajlinxiˈ oxe abˈqˈe, in xiˈy Jerusalén tuˈn tok wojtzqintiˈy Pegr; in teˈn jweˈlajaj qˈij tukˈa. 	 Ilikuwa tu baada ya miaka mitatu, ndipo nilipokwenda Yerusalemu kuonana na Kefa; nilikaa kwake siku kumi na tano.


Teˈ taj Jesús tja Jayr kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin tuˈn kykanin tojx Nazaret, 	 Yesu aliondoka hapo akaenda katika kijiji chake, akifuatwa na wanafunzi wake.


Ex in kubˈ kˈweˈy kaˈyilte, ex ok nkaˈyinjiˈy bˈuˈẍ, a jaˈ bˈaltzˈinkutaq. Me mix in okxiˈy toj jul. 	 Alipoinama na kuchungulia ndani, aliona sanda, lakini hakuingia ndani.


Ex tzeˈnku nchi meltzˈaj loqˈil, nlay cheˈx waˈl, qa mina ẍi txˈajin. Ex atx txqantl, tzeˈnku tuˈn tbˈaj ja txjet jniˈ tkˈwel kykˈwaˈ, jniˈ kyxar, jniˈ kylaq kxbˈil ex jniˈ kywatbˈil. 	 Tena hawali kitu chochote kutoka sokoni mpaka wamekiosha kwanza. Kuna pia desturi nyingine walizopokea kama vile namna ya kuosha vikombe, sufuria na vyombo vya shaba.


¡Ntiˈ kynabˈla, ex moẍqiˈy! ¿Ankyeˈ nimxixtl toklin? ¿Ma apela oyaj, mo qa a t‑altar Dios, a s‑ok qˈonte oyaj te xjanxix twutz? Kxel nqˈmaˈn qa junx kyoklin kykabˈil. 	 Enyi vipofu! Ni kipi kilicho cha maana zaidi: ile zawadi, au madhabahu ambayo hufanya hiyo zawadi kuwa takatifu?


Kykyaqilx nchi jaw ẍchˈintaq, ex iteˈ junjun te jun chˈuq xnaqˈtzbˈil te kawbˈil, a iteˈkxtaq kyxol Parisey, jaw weˈks ex kyqˈma: A ichin lo, ntiˈ tkyˈi ma bˈant tuˈn. Bˈalaqa ma yolin tukˈa jun t‑anjel Dios mo tukˈa jun xewbˈaj. 	 Kelele ziliongezeka na baadhi ya walimu wa Sheria wa kikundi cha Mafarisayo walisimama na kutoa malalamiko yao kwa nguvu: "Hatuoni chochote kilicho kiovu katika mtu huyu; huenda ikawa kwamba roho au malaika ameongea naye."


Quˈn ikytziˈn tzeˈnqej qˈij, tej naˈmtaq ttzaj qˈaqabˈil; kykyaqil xjal twutz txˈotxˈ nchi bˈaj waˈntaq, ex nchi bˈaj txˈujtetaq, ex nchi bˈaj mejetaq, ex nchi bˈaj xi kyqˈoˈntaq kykˈwal toj mejebˈlin, tzmaxi teˈ kyokx Noé toj ma tij bark. 	 Maana nyakati hizo, kabla ya gharika kuu, watu walikuwa wakila na kunywa, wakioa na kuolewa, mpaka Noa alipoingia ndani ya ile safina.


Ikytziˈn tzeˈnku nqo anqˈiˈn tjaqˈ xobˈajil te kyimin kyuˈnxjal, tuˈntzintla t‑xi qqˈmaˈn kyeˈy Tbˈanil Tqanil kolbˈil, ex tuˈn tten kychwinqila tuˈn te jun majx. 	 Hii ina maana kwamba ndani yetu kifo kinafanya kazi, lakini ndani yenu uhai unafanya kazi.


Tuˈn tpajjo ikyjo, nimku kyxola ntiˈ kyipin, ex yabˈqe, ex ilaˈ o kyim. 	 Ndiyo maana wengi kati yenu ni dhaifu na wagonjwa, na wengine kadhaa wamekufa.


Ex ok chi qˈojil tiˈjjo Jesús, a tal Tal rit. Me ante Jesús kˈwel kyiˈj tuˈn, quˈn a teˈ Tajaw kyibˈaj tkyaqil tajaw, ex Kawil tibˈaj tkyaqil kawil. Ex ayetziˈn iteˈ tukˈa o chi txket, ex o chi jaw skˈoˈn tuˈn Dios, ex o chi ok lipe tiˈj te jun majx. 	 Watapigana na Mwanakondoo, lakini Mwanakondoo pamoja na wale aliowaita na kuwachagua, ambao ni waaminifu, atawashinda kwa sababu yeye ni Bwana wa mabwana na Mfalme wa wafalme."


Tuˈnpetziˈn, kux cheˈx kyeˈ toj nintz qˈij. Mina weˈ, quˈn naˈm tjapin bˈaj tqˈijil ambˈil te weˈy. 	 Ninyi nendeni kwenye sikukuu hiyo. Mimi siendi kwenye sikukuu hiyo, maana saa yangu ifaayo haijafika."


Xitzin tqˈmaˈn Jesús te: Ay qya, noqit aku chinx tnimiˈn, quˈn tzul kanin jun qˈij, jaˈ tuˈn kykˈuliniy twutz qMan Dios, nya noq oˈkx twiˈ wutz lo, ex nya noq toj Jerusalén; qalaˈ toj tkyaqil twutz txˈotxˈ. 	 Yesu akamwambia, "Niamini; wakati unakuja ambapo hamtamwabudu Baba juu ya mlima huu, wala kule Yerusalemu.


Ayiˈy Parisey moẍqiˈy, kytxjonktzjiˈy tojxi tkˈwel kˈwabˈj nej ex tojxi laq. Quˈn ikytzin kyjela saqixjo tiˈjxi. 	 Mfarisayo kipofu! Kisafishe kikombe ndani kwanza na nje kutakuwa safi pia.


Twutzx teˈ, tej tjaw qˈoˈn Crist twutz cruz tuˈn tkyim, nyakuj ntiˈtaq tipin. Me atzin jaˈlin, itzˈ te jun majx, tuˈn tipin qMan Dios. Ex ikyxjo qeˈ jaˈlin; exla qa ntiˈ qipiˈn tuˈnx qibˈxa, me noq tuˈn qmujbˈil qibˈa tukˈa Dios, loqoˈy itzˈqo tuˈn tipin, tuˈn qajbˈiˈn kyxola tukˈa jun kawbˈil kujxix. 	 Maana hata kama alisulubiwa kwa sababu ya udhaifu, lakini sasa anaishi kwa uwezo wa Mungu. Sisi pia tu dhaifu kwa kuungana naye lakini tutaishi naye kwa uwezo wa Mungu kwa ajili yenu.


Qa at te Demetrio tqˈoj tiˈj jun aˈla, exqetziˈn nchi aqˈnin tukˈa, kˈaˈ cheˈx qˈmalte kywutz kawil. Teyile te junjuntz kˈaˈ klonte tibˈ. 	 Kama, basi Demetrio na wafanyakazi wake wana mashtaka yao kuhusu watu hawa, yapo mahakama na wakuu wa mikoa; wanaweza kushtakiana huko.


At jun ichin, Nicodem tbˈi, jun Parisey nejinel kyxol aj Judiy. 	 Kulikuwa na kiongozi mmoja Myahudi, wa kikundi cha Mafarisayo, jina lake Nikodemo.


Qa at jun s‑ok laqtzˈin te jun plaj kytziˈy, kymeltzˈinxjiˈy juntl plaj. Ex qa at jun nlabˈte tuˈn t‑xi tiˈn tchaketa, majx kykotpinxjiˈy kykamiẍa tukˈa te jun majx. 	 Mtu akikupiga shavu moja mgeuzie na la pili. Mtu akikunyang'anya koti lako mwachie pia shati lako.


Xitzin ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: Ay wukˈa, ¿Ankye weˈ ma tzˈok qˈonwe te kawil kyxola, tuˈn tkubˈ npaˈnjiˈy, a at kyeˈy? 	 Yesu akamjibu, "Rafiki, ni nani aliyeniweka mimi mwamuzi au msuluhishi kati yenu?"


Atziˈn te, mil: Yolil Tyol Dios teˈ tbˈi k‑okil, a Dios nimxix toklin. Quˈn ay kˈwel nej twutzjo Kolil qˈmalte tuˈn tkubˈ kybˈinchinxjal kyibˈ twutz. 	 Nawe mwanangu, utaitwa, nabii wa Mungu Mkuu, utamtangulia Bwana kumtayarishia njia yake;


Bˈiˈn quˈn qa twutzxixjo lo, quˈn toj Tuˈjil Tyol Dios, a kyij ttzˈibˈin Moisés ntqˈmaˈn qa attaq jun xjal mina nkubˈ tnimin kawbˈil, ex qa ma tzˈiwlin kyuˈn kabˈe mo oxe xjal, qa mina xjapin bˈaj kawbˈil tuˈn; il tiˈjtaq tuˈn tkyim, ex ntiˈtaq jun qˈaqˈbˈil kˈuˈjbˈaj tuˈn tnajsit tiljo xjal luˈn. 	 Mtu yeyote asiyeitii Sheria ya Mose, huuawa bila ya huruma kukiwa na ushahidi wa watu wawili au watatu.


¿Mapen tzˈel qnikyˈtza te jaˈlin, qa ntiˈ jun tiˈ mi n‑el tnikyˈa te, ex nyapen il tiˈjtz tuˈn ttzaj tqˈmaˈn jun aˈla jun tumil teˈy? Atziˈn jaˈlin, ma tzˈel qnikyˈa te, qa tukˈa Dios sajiy. 	 Sasa tunajua kwamba wewe unajua kila kitu, na huna haja ya kuulizwa maswali na mtu yeyote; kwa hiyo tunaamini kwamba umetoka kwa Mungu."


Kubˈ tyolin Juan, a Jawsil Aˈ, tiˈj Jesús kywutz xjal, ex iky tqˈmaˈ kyjaluˈn: Ayetziˈn, a tzuntaq chi bˈiˈn wiˈja, tej tbˈaj nqˈmaˈn kyeˈy: Aj lipchetz wiˈja, nimx teˈ toklin nwutza, quˈn noql at teˈ, tej naˈmtaq wul itzˈjiˈy, nchijiˈy kyeˈy. 	 Yohane aliwaambia watu habari zake, akasema kwa sauti, "Huyu ndiye niliyemtaja wakati niliposema: Anakuja mtu mmoja baada yangu ambaye ni mkuu kuliko mimi, maana alikuwako kabla mimi sijazaliwa."


Kykyaqilx jaw kaˈylaj, ex jaw naj kynabˈl, ex xi kyqanin kyxolile: ¿Tzeˈntzin tzˈelpine luˈn? 	 Wote walishangaa na kufadhaika huku wakiulizana, "Hii ina maana gani?"


Atzaj teˈ tkubˈ qen Jesús tuˈn tyolin, bˈeˈx xi txkoˈn waˈl tuˈn jun Parisey. Atzaj teˈ tkanin tzma tja Parisey, okxsintz tuja, exsin ok qetz waˈl tiˈj meẍ. 	 Yesu alipokuwa akiongea, Mfarisayo mmoja alimkaribisha chakula nyumbani kwake, naye akaenda, akaketi kula chakula.


Atzin tej tnejilxix pale, Ananías tbˈi, xi tqˈmaˈn kyeˈ, a iteˈtaq nqayin tkˈatz Pabl, tuˈn tokx kypoqˈchin toj ttzi. 	 Hapo Kuhani Mkuu Anania akaamuru wale waliokuwa wamesimama karibu na Paulo wampige kofi mdomoni.


Quˈn qa itzˈqo, te nimsbˈil tbˈi qAjaw; ex aj qkyim, ex ikyxjo, te nimsbˈil tbˈi qAjaw. Ex qa itzˈqo ex qa ma qo kyim, te qAjawqo. 	 maana tukiishi twaishi kwa ajili ya Bwana; tukifa, tunakufa kwa ajili ya Bwana. Basi, kama tukiishi au tukifa, sisi ni mali yake Bwana.


Tej tbˈinte Jesús tqanil ikyjo, bˈeˈx etz toj ttxˈotxˈ Judey, ex bˈeˈx xiˈ majl Galiley. 	 Basi, Yesu aliposikia hayo, alitoka Yudea akarudi Galilaya;


Me ankye te at t‑xobˈil tuˈn t‑xi lipe wiˈja, junx kxele kyukˈa jniˈ nya nimil, ex aj ilqe, exqetziˈn bˈyol xjal, exqe aj pajil, exqetziˈn yuẍ, ex ayetziˈn nchi kˈulin twutzjo twutzbˈiyil, ex kykyaqiljo nikyˈil yol; antza chi xeˈle toj ttxuyil qˈaqˈ, a nkˈant tukˈa tkˈokˈjil tzˈeˈnaq. Atzin qˈaqˈ tkabˈ kyimin te jun majx. 	 Lakini watu waoga, wasioamini, wapotovu, wauaji, wazinzi, wachawi, waabudu sanamu, na waongo wote, mahali pao patakuwa ndani ya lile ziwa linalowaka moto na kiberiti; hicho ndicho kifo cha pili."


Tej tbˈinte Jesúsjo ikyjo, bˈeˈx jaw kaˈylaj, ex xi tqˈmaˈn kye lipajqe tiˈj kyjaluˈn: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy; bˈajxi nbˈintiˈy jun xjal kyxol kykyaqil aj Israel iky tnimbˈiljo tzeˈnku tnimbˈiljo ichin lo. 	 Yesu aliposikia hayo, alistaajabu, akawaambia watu waliokuwa wanamfuata, "Kweli nawaambieni, sijapata kumwona mtu yeyote katika Israeli aliye na imani kama hii.


Nimx txqan xjal ok lipe tiˈj Jesús toj txˈotxˈ te Galiley, te txˈotxˈ Decápolis, te Jerusalén, te tkyaqil txˈotxˈ te Judey, ex kyoj txˈotxˈ jlajxi Nim Aˈ Jordán. 	 Makundi mengi ya watu kutoka Galilaya, Dekapoli, Yerusalemu, Yudea na ng'ambo ya mto Yordani, walimfuata.


Kyojjo qˈij anetziˈn, kanin toj tnam Éfeso jun Judiy, Apolos tbˈi, te tnam Alejandría. Atzin xjal anetziˈn, tbˈanilxtaq yolin, ex n‑elxixtaq tnikyˈ tiˈjjo Tuˈjil Tyol Dios; me naˈmxtaq tjapin kanin tnimbˈil, quˈn oˈkxtaq n‑el tnikyˈjo tzeˈn tzˈelpineˈ t‑xnaqˈtzbˈil Juan, a Jawsil Aˈ. Qˈoˈntztaq tnaˈbˈljo xjal lo tiˈjjo tulil tAjaw Tkyaqil, ex tzuntaq nyolin tukˈa tkyaqil tanmin ex nnikˈuˈnxixtaqjo t‑xnaqˈtzbˈil tiˈj Kolil. 	 Myahudi mmoja aitwaye Apolo, mzaliwa wa Aleksandria, alifika Efeso. Alikuwa mtu mwenye ufasaha wa kuongea na mwenye ujuzi mkubwa wa Maandiko Matakatifu.


Xitzin tqˈmaˈn Jesús kye t‑xnaqˈtzbˈin kyjaluˈn: Pon kanin jun te qˈij, jaˈ kyajiˈy tuˈn wok kykaˈyiˈn, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, iˈchaqxpetla noq jun qˈijtz, chichkulajiˈy, me nlayx kylontiˈy. 	 Halafu akawaambia wanafunzi wake, "Siku zinakuja ambapo mtatamani kuona mojawapo ya siku za Mwana wa Mtu, lakini hamtaiona.


Tej kyajtz aj nabˈl, jun t‑angel qAjaw ok tyekˈin tibˈ toj twutzikyˈ Jse, ex xi tqˈmaˈn te: Kux jaw weˈksa. Chlentzjiy tal qˈa tukˈax tnana, ex kux cheˈxa toj txˈotxˈ Egipto, ex tenkja antza, tzmaxiˈ aj t‑xi nqˈmaˈn tey. Quˈn kjyol Herodes tiˈjjo tal qˈa, tuˈn tkubˈ bˈyet. 	 Baada ya wale wageni kuondoka, malaika wa Bwana alimtokea Yosefu katika ndoto, akamwambia, "Amka! Mchukue mtoto pamoja na mama yake, mkimbilie Misri. Kaeni huko mpaka nitakapokwambia, maana Herode anakusudia kumwua huyu mtoto."


Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, chi Jesúsjo, qa tojtaq qnikyˈin ẍin uliˈy, exla qa kabˈetaq xjal junx kuẍle tibˈaj jun watbˈil, junchˈin teˈ kxel qˈiˈn; atzin teˈ juntl, axsa kyjele qˈoˈne teˈ. 	 Nawaambieni, siku ile usiku watu wawili watakuwa wanalala pamoja, mmoja atachukuliwa na yule mwingine ataachwa.


Tuˈn qaqˈ, nqo nimsin tbˈi qMan Dios; ex tuˈn qaqˈ, nqo yolbˈin kyiˈjxjal, aye bˈinchin tuˈn Dios tukˈa toklin toj tanmin, tuˈn t‑ximin, ex tuˈn t‑xi tiˈn toj tumilxix tzeˈnku Dios. 	 Kwa ulimi sisi twamshukuru Bwana na Baba yetu. Kwa ulimi huohuo twawalaani watu, watu ambao wameumbwa kwa mfano wa Mungu.


Exsin xi tqanin Pabl kye: ¿Kuˈxsin Xewbˈaj Xjan toj kyanmiˈn, tej kyjaw nimiˈn? Tzajtzin kytzaqˈwintz kyjaluˈn: ¡Mina! Ntiˈx qeˈ o qbˈi, iˈchaqxpetla noq tuˈn tyolajtz tiˈjjo Xewbˈaj Xjan. 	 Akauliza, "Je, mlipopata kuwa waumini mlipokea Roho Mtakatifu?" Nao wakamjibu, "La! Hata kusikia kwamba kuna Roho Mtakatifu hatujasikia."


ex xi kyqanin: ¿Jaˈtzin taˈ nmaq kawil kye xjal aj Judiy, a ma tzˈitzˈje? Quˈn ma qliˈy tcheˈw te tqanil tojjo qtxˈotxˈa toj tjawitz qˈij, ex ma qo tzaja tzaluˈn tuˈn qkˈulin twutz. 	 wakauliza, "Yuko wapi mtoto, Mfalme wa Wayahudi, aliyezaliwa? Tumeiona nyota yake ilipotokea mashariki, tukaja kumwabudu."


Ex ayetziˈn jniˈ nmaq kawil te tkyaqil twutz txˈotxˈ kxel kyqˈoˈn kyqˈinimil ex kyqoptzˈajiyil antza. 	 Fahari na utajiri wa watu wa mataifa utaletwa humo ndani.


Quˈn nimxix tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj Dios kyiˈjxjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ma chin tzaj tchqˈoˈn, a ayiˈn Tkˈwal junchˈin, tuˈntzin kykyaqiljo a kchi nimil wiˈja nlay chi naj, qalaˈ ktenbˈil kychwinqil te jun majx. 	 Maana Mungu aliupenda ulimwengu hivi hata akamtoa Mwana wake wa pekee, ili kila amwaminiye asipotee, bali awe na uzima wa milele.


Oˈkx Diosjo junchˈin bˈilte ex ojtzqilte tkyaqil. Ex nimxitjo tbˈi te jun majx, noq tuˈn qAjaw Jesucrist. Ikyxitjo. 	 Kwake Mungu aliye peke yake mwenye hekima, uwe utukufu kwa njia ya Yesu Kristo, milele na milele! Amina.


Kyqˈolbˈinxa Trifena, Trifosa ex Pérsida, quˈn nchi aqˈninxix wen toj taqˈin qAjaw. 	 Nisalimieni Trufena na Trufosa wanaofanya kazi katika utumishi wa Bwana, na rafiki yangu Persi ambaye amefanya mengi kwa ajili ya Bwana.


Xitzin tqˈmaˈn Jesús kye: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy: Kykyaqilxjo nchi bˈinchin il, ma txi kykˈayin kye kyibˈ tuˈn kyok te taqˈnil il. 	 Yesu akawajibu, "Kweli nawaambieni, kila mtu anayetenda dhambi ni mtumwa wa dhambi.


Bˈiˈn kyuˈn qa nimx ma tzikyˈx qiˈja tojjo tnam Filipos, ikyxjo tzeˈnku toj kytanima, a Tesalónica. Me ax Dios saj qˈonte qipiˈn tuˈn mi tzaj qxobˈila, qalaˈ tuˈn t‑xi qqˈmaˈnjiˈy Tbˈanil Tqanil kolbˈil toj tkyaqiljo yasbˈil qeˈy. 	 Mnajua jinsi tulivyodhulumiwa na kutukanwa kule Filipi kabla ya kufika kwenu Thesalonike. Ingawa kulikuwa na upinzani mwingi, Mungu wetu alitujalia uhodari wa kuwahubirieni Habari Njema yake.


Tkyaqiljo lo o qliˈy, ex nqo yoliˈn tiˈj, junx tukˈa Xewbˈaj Xjan, a o tzaj tqˈoˈn qMan Dios kyeˈ nchi kubˈ niminte, chi chiˈ. 	 Sisi ni mashahidi wa tukio hilo, naye Roho Mtakatifu ambaye Mungu amewapa wale wanaomtii, anashuhudia pia tukio hilo."


Atzin tej tokx Jesús toj jun ja, i tzaj laqˈe moẍ tkˈatz, ex xi tqanin kye: ¿Oktzin kxel kynimiˈn, qa aku tzul Dios kyeˈy wuˈn? Ex tzaj kytzaqˈwin: Ok, Tata, chi chiˈ. 	 Yesu alipoingia nyumbani, vipofu hao wawili wakamwendea, naye akawauliza, "Je, mnaamini kwamba naweza kuwafanyia jambo hilo?" Nao wakamjibu, "Naam, Mheshimiwa."


Quˈn ma chi itzˈjiˈy tkabˈ majin, nya tuˈn jun kytatiy tzaluˈn twutz txˈotxˈ, a kkyimil; qalaˈ tuˈn Tyol Dios, a itzˈ, ex ktenbˈil te jun majx. 	 Maana kwa njia ya neno hai la Mungu, ninyi mmezaliwa upya, si kama watoto wa baba awezaye kufa, bali baba asiyekufa milele.


Exla qa nya ojtzqiˈnqoˈy kyuˈnxjal, me mete Dios, ojtzqiˈnqoxixa tuˈn; ex atku maj n‑elje qiˈja tuˈn qkyima, me loqoˈy itzˈqo tzmax tzaluˈn. Ex nqo bˈiylajtza, me nya ma qo kubˈ bˈyoˈn. 	 kama wasiojulikana, kumbe twajulikana kwa wote, kama waliokufa, lakini mwonavyo, sisi ni wazima kabisa.


O ikyˈxa tiˈjxi jun tal muchˈ txˈotxˈ tkuˈx toj ttxuyil aˈ, Clauda tbˈi, jaˈ nyale njumintaq kyqˈiqˈjo. Ex tukˈa nim aqˈuntl, jaˈtza qiˈnjiˈy jun tal muchˈ bark te kolbˈil kyexjal, a kˈloˈntaq tiˈjxi bark jaˈ o tokxitaqa. 	 Kisiwa kimoja kiitwacho Kanda kilitukinga kidogo na ule upepo; na tulipopita kusini mwake tulifaulu, ingawa kwa shida, kuusalimisha ule mtumbwi wa meli.


Aj tiwletaq Jesús kyuˈnxjal, ayeˈ tokxtaq taqˈnil tajaw il toj kyanmin, bˈeˈx nchi kubˈ meje twutz, exsin nchi jaw ẍchˈin kyjaluˈn: Atejiy Tkˈwal Dios. 	 Na watu waliokuwa wamepagawa na pepo wachafu walipomwona, walijitupa chini mbele yake na kupaaza sauti, "Wewe ni Mwana wa Mungu!"


Nxi ntzˈibˈiˈn tkyaqiljo lo, quˈn ate Dios o tzaj yekˈinte t‑xtalbˈil toj tkyaqil twutz txˈotxˈ, tuˈn tklet tkyaqilxjal tuˈn. 	 Maana neema ya Mungu imedhihirishwa kwa ajili ya wokovu wa watu wote.


Ikyxjo tzeˈnku ma chin tzaj tchqˈoˈn kyxolxjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex ikyx kchi xel nchqˈonjiˈy kyxolxjal qˈmalte Tyola. 	 Kama vile ulivyonituma ulimwenguni, nami pia nimewatuma wao ulimwenguni;


Quˈn qkyaqilx awo xjalqo twutz txˈotxˈ o qo bˈinchin il, ikytziˈn tzeˈn ntqˈmaˈn Tyol Dios. Tuˈn ikyjo, tkyaqilx xjal tokx tjaqˈ tkawbˈil il. Me noq tuˈn qnimbˈil tiˈj Jesucrist, at qoklin tiˈjjo aj bˈantnin tiˈj atxix ojtxe tukˈa Abraham, a chwinqil te jun majx. 	 Lakini sivyo; Maandiko Matakatifu yamekwisha sema kwamba ulimwengu wote upo chini ya utawala wa dhambi; na hivyo, kwa kumwamini Yesu Kristo, wenye kuamini watimiziwe ile ahadi.


tuˈn mi tzˈoke qe kykˈuˈja tiˈjjo nabˈl, a tbˈanilx kyexjal, qalaˈ oˈkxjo tiˈjjo tipin qMan Dios. 	 Nilifanya hivyo kusudi imani yenu ipate kutegemea nguvu ya Mungu, na si hekima ya binadamu.


Tbˈajlinxitziˈn t‑xnaqˈtzbˈil, bˈeˈx i bˈajel tiljo txqan xjal. Me atx junjuntl kyij kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin, a bˈaj xi kyqanin te Jesús: ¿Tzeˈntzin tzˈeleˈ yol, a xbˈaj tyolin? chi chiˈ. 	 Yesu alipokuwa peke yake, baadhi ya wale waliomsikia walimwendea pamoja na wale kumi na wawili, wakamwuliza juu ya hiyo mifano.


Ex atzin te ajqˈoj, a xi chtonte tyajil kˈul toj triy, ax tajaw il. Atzin teˈ joˈj triy, atzin teˈ aj tbˈaj twutz txˈotxˈ te jun majx. Ex ayetziˈn aqˈnil mo joˈl triy, ayetziˈn t‑angel Dios. 	 Adui aliyepanda yale magugu ni Ibilisi. Mavuno ni mwisho wa nyakati na wavunaji ni malaika.


Ok kˈwel nqˈmaˈn tuˈn tjubˈchit tetz, me bˈeˈx kxel ntzaqpiˈn, aj tbˈaj jubˈchit. 	 Hivyo, nitaamuru apigwe viboko, halafu nitamwachilia."


Me aye nchi xoˈn yol tiˈj Xewbˈaj Xjan nlay kubˈ tnajsinx Dios kyil; ma kyijx te jun majx. 	 lakini anayesema mabaya dhidi ya Roho Mtakatifu, hatasamehewa kamwe; ana hatia ya dhambi ya milele."


Ex kykyaqilx i waˈn tiˈjjo xjan wabˈj, tej kywaˈn tiˈj maná, a tzaj tqˈoˈn Dios, ex tej kykˈwan tiˈjjo aˈ etz toj piky tuˈn Dios. Me atziˈn piky luˈn nyolin tiˈj Crist, a attaq kyukˈa toj tzqij txˈotxˈ. 	 Wote walikula chakula kilekile cha kiroho,


Ayiˈn Pegr jun tsanjil Jesucrist; nxi ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn kyeˈy, a ayiˈy kysipin kyibˈa tuˈn tpaj kynimbˈila, ex ma chi oka te bˈetin xjal toj txˈotxˈ te Ponto, Galacia, Capadocia, Asia ex Bitinia. 	 Mimi Petro, mtume wa Yesu Kristo nawaandikia ninyi wateule wa Mungu Baba, ambao mmetawanyika na mnaishi kama wakimbizi huko Ponto, Galatia, Kapadokia, Asia na Bithunia.


Bˈaˈn tuˈn tel tpaˈn tibˈ tiˈjjo nya bˈaˈn, tuˈn tkubˈ bˈinchitjo wen, ex tuˈn tok tilil tuˈn, tuˈn tknetjo nukˈbˈil toj tchwinqil, ex tuˈn tok lipe tiˈj. 	 Na ajiepushe na uovu, atende mema, atafute amani na kuizingatia.


Ex bˈeˈx jaw kˈant kywutz, ex jaw yolin kyxolx: ¿Me nyan te Galiley qe xjal nchi yolin? 	 Walistaajabu na kushangaa, wakisema, "Je, hawa wote tunaowasikia wakisema hivi, si wenyeji wa Galilaya?


Tuˈnpetziˈn xi kytzaqˈwin te: Ntiˈ te tajbˈiˈn tuˈn tyolin qukˈiy ikyjo, quˈn manyor aj ilx te atxix teˈ titzˈjiy. ¿Ex tajnaja tuˈn qkubˈ t‑xnaqˈtziˈn? Ex bˈeˈx etz kylajoˈn toj ja te naˈbˈl Dios. 	 Wao wakamjibu, "Wewe ulizaliwa na kulelewa katika dhambi; unawezaje kutufundisha sisi?" Basi, wakamfukuzia mbali.


quˈn atziˈn ichin qˈanit otaq tzikyˈ tibˈaj kaˈwnaq abˈqˈe. 	 Huyo mtu aliyeponywa alikuwa na umri wa miaka zaidi ya arobaini.


Atzin teˈ ijaj, a xpon chitj kyxol txˈiˈx, antza nyoline teˈ kyiˈjjo xjal, a nchi bˈin tiˈjjo Tyol qMan Dios, me liwey nchi tzaj numj toj kynimbˈil tuˈnjo t‑xim kyanmin nya jikyin. Atku tuˈn tpajjo qˈinimil, ex atku noq tuˈn tpajjo achbˈil, a at twutz txˈotxˈ, tuˈntziˈn mina nchi wutzin toj kychwinqil. 	 Zile zilizoanguka kwenye miti ya miiba ni watu wale wanaosikia lile neno, lakini muda si muda, wanapokwenda zao, husongwa na wasiwasi, mali na anasa za maisha, na hawazai matunda yakakomaa.


Me bˈeˈx i bˈajetz tlajoˈn xjal peˈn. Atzaj teˈ tokpin Jesús tuja, ex jaw ttzyuˈn tqˈobˈjo tal txin, ex bˈeˈx jaw weˈks. 	 Basi, umati wa watu ulipoondolewa, Yesu aliingia ndani, akamshika huyo msichana mkono, naye akasimama.


Ante ojtxe kawbˈil ma tzul, noq tuˈn tyekˈinku il. Me atzaj teˈ xchˈiy kyilxjal, atzin t‑xtalbˈil Dios nimxixtl tuˈn tkubˈ tiˈj tkyaqil il tuˈn. 	 Sheria ilitokea, ikasababisha kuongezeka kwa uhalifu; lakini pale dhambi ilipoongezeka, neema iliongezeka zaidi.


Atzaj teˈ tiwle lo kyuˈnxjal, a nchi kyikˈlentaq kyiˈj kuch, bˈeˈxsin i kubˈtz toj bˈe yolilte kyeˈ xjal, a iteˈtaq toj tnam ex kyojjo jniˈ kojbˈil. 	 Wale wachungaji walipoona yote yaliyotokea walikimbia, wakaenda kuwapa watu habari, mjini na mashambani.


ex ikyxjo kye aj kawil, a smaˈnqe tuˈn, tuˈn kykubˈ kawitjo bˈinchil il, ex tuˈn kyyolin wen kyiˈjjo aye nchi bˈinchin bˈaˈn. 	 utii kwa wakuu wa mikoa ambao wameteuliwa naye kuwaadhibu wahalifu na kuwasifu watendao mema.


Ankye teˈ noq oˈkx nkyjaˈye tuˈn ma tzˈok tbˈiˈn, ex mina nkubˈ tbˈinchin, ikytzin k‑elileˈ tzeˈnku jun xjal nkux tkaˈyin twutz toj jun kaˈybˈil wutzbˈaj. 	 Yeyote anayesikiliza hilo neno lakini halitekelezi, huyo ni kama mtu anayejiangalia sura yake mwenyewe katika kioo.


Chi Diosjo kyjaluˈn: Aj kyxi xkye qˈij te chˈixtaq tuˈn nkaniˈn, kxel nqˈoˈn Xewbˈaj Xjan tibˈaj tkyaqil xjal. Ok chi yolil kykˈwala txin ex qˈa wiˈja. Ok k‑elil kyeˈ kuˈxin qˈa kynikyˈ tiˈjjo kbˈantil tuˈn Dios. Ex ok k‑okil kywutzikyˈjo ichin, a ma chi tijin, tuˈn Dios, tiˈjjo kbˈajil. 	 Katika siku zile za mwisho, asema Bwana, nitawamiminia binadamu wote Roho wangu. Watoto wenu, wanaume kwa wanawake, watautangaza ujumbe wangu; vijana wenu wataona maono, na wazee wenu wataota ndoto.


Jun paqx, xiˈ Andrés jyolte Simun. Tetziˈn tknet tuˈn, xi tqˈmaˈn te: Ma jyet Crist quˈn, a skˈoˈnxix tuˈn Dios. 	 Andrea alimkuta kwanza Simoni, ndugu yake, akamwambia, "Tumemwona Masiha" (maana yake Kristo).


Tkyaqiljo rinil, a taj tuˈn tkanbˈin, il tiˈj tuˈn tkubˈ ttzyuˈn tibˈ tiˈjjo jniˈ tiˈchaq tiˈ, a aku bˈant tuˈn tsikyte t‑xmilil, aj txiˈ rinil. ¿Tiquˈnil? Noq tuˈn tkanbˈitkuˈ jun tal oyaj, a jun paqx nbˈaj. ¿Me atzin qetz? Iltzin tiˈj tuˈn qrinin wen toj qnimbˈil tuˈn qkanbˈin teˈ jun oyaj, a nlayx bˈaj toj kyaˈj. 	 Wanariadha hujipa mazoezi na nidhamu kali; hufanya hivyo ili wajipatie taji iharibikayo! Lakini sisi twafanya hivyo tupate taji ya kudumu daima.


Ex xi tqˈmaˈn Jesús te juntl: Lipeka wiˈjach. Me ante xjal xi ttzaqˈwin: Me ntiˈ ambˈil wiˈja jaˈlin, quˈn ma tijin ntatiy. Wajatlaˈy nej tuˈn tkubˈ nyoˈn ajxi tkyim, ex tuˈn tkuˈx nmuquˈn, tzmaxitzintla ẍinx lipejiˈy tiˈja. 	 Kisha akamwambia mtu mwingine, "Nifuate." Lakini huyo akasema, "Bwana, niruhusu kwanza niende kumzika baba yangu."


Ex jaw ẍchˈin tukˈa tqˈajqˈojil twiˈ kujxix wen, tzeˈnku jun bˈalun nweqj. Tej tjaw ẍchˈin angel, bˈeˈx bˈijte kywiˈ wuq qˈankyaq. 	 na kuita kwa sauti kubwa kama ya mngurumo wa simba. Alipopaaza sauti, ngurumo saba ziliitikia kwa kishindo.


I ok xobˈtzin juntl majl kyuˈn kawil, me bˈeˈx i xi tzaqpiˈn, quˈn tuˈn mix jyete kyil. Kykyaqil xjal nchi nimsintaq tbˈi Dios tiˈjjo otaq bˈaj, 	 Basi, hao wazee wa Baraza wakawaonya kwa ukali zaidi, halafu wakawaacha huru. Hawakuweza kuwapa adhabu kwa sababu watu wote walikuwa wakimtukuza Mungu kwa sababu ya tukio hilo.


Tuˈnjo tchkyˈel Tkˈwal ma qo kotpaj toj tkyaqil nya wen, ex ma kubˈ tnajsin qil, noq tuˈn nimku t‑xtalbˈil, 	 Maana kwa damu yake Kristo sisi tunakombolewa, yaani dhambi zetu zinaondolewa. Ndivyo ulivyo ukuu wa neema yake


Jun paqx k‑elil tqanil, ikyxjo tzeˈnku tqanil jun kyimnin n‑el kyxol kˈutz. 	 Pale ulipo mzoga, ndipo watakapokusanyika tai.


Kˈloˈnxtaql te Jesús, tej t‑xi tsmaˈn Anás Jesús twutz Caifás, a tnejil pale, quˈn otaq kubˈ kykˈloˈn, ex mix ele kytzaqpiˈn. 	 Basi, Anasi akampeleka Yesu akiwa amefungwa, kwa Kuhani Mkuu Kayafa.


Kubˈ tqˈoˈn Jesúsjo techil lo kywutzxjal, me mix ele kynikyˈ te, tiˈtaq tzˈelpineˈ tyol ikyjo. 	 Yesu aliwaambia mfano huo, lakini wao hawakuelewa alichotaka kuwaambia.


Otaq qˈanit tej taqˈnil kawil, tej kymeltzˈajjo xjal, ayej i xi chqˈoˈn tuˈn nejinel txkolte Jesús. 	 Wale watu walipowasili nyumbani walimkuta yule mtumishi hajambo kabisa.


Ex qa at jun tajaw aqˈuntl nimil, mi kubˈ kybˈisin aqˈnil qa noq tuˈn kyerman kyibˈ mi chi kubˈ kynimin, qalaˈ noqpe kyja chi kyniminku wen, ex chi ajbˈinxix kye, quˈn nchi ajbˈin kyex nimil, ayeˈ kˈuˈjlinqexix kyuˈn. Atzin luˈn, Timotey, xnaqˈtzinxa, ex qˈonxa tumil kye. 	 Watumwa ambao wakuu wao ni Wakristo wasiwadharau kwani ni ndugu zao. Badala yake, wanapaswa kuwatumikia hata vizuri zaidi, maana hao wanaopata faida kutokana na kazi yao ni waumini ambao wanawapenda. Unapaswa kufundisha na kuhubiri mambo haya.


Exsin ikyxjo jaˈlin, ma tzˈel kyiˈjlin aj Israel Dios, tuˈn ttzaj qˈaqˈin tkˈuˈj kyiˈj, ikyxjo tzeˈnku kyeˈ. 	 Hali kadhalika, kutokana na huruma mliyojaliwa ninyi, Wayahudi wanamwasi Mungu sasa ili nao pia wapokee sasa huruma ya Mungu.


Qa ma tzaj qˈoˈn tuˈn qoksin kykˈuˈj txqantl, bˈaˈn tuˈn tok tilil quˈn; qa ma tzaj qˈoˈn qoklin tuˈn qsipin chˈin tiˈjjo at qe, qqˈonx tukˈa tkyaqil qanmin. Ex qa ma tzaj qˈoˈn qoklin te nejinel, bˈaˈn tuˈn tjapin bˈajx quˈn toj tumil; ex qa ma tzaj qˈoˈn qoklin tuˈn tqˈaqˈin qkˈuˈj tiˈj jun qukˈa, qˈaqˈinx qkˈuˈj tukˈa tzaljbˈil. 	 Mwenye kipaji cha kuwafariji wengine na afanye hivyo. Mwenye kumgawia mwenzake alicho nacho na afanye hivyo kwa ukarimu. Msimamizi na asimamie kwa bidii; naye mwenye kutenda jambo la huruma na afanye hivyo kwa furaha.


Me qa ma tzˈel kypaˈn toklin jun xjal tukˈa toklin juntl, mapen kux jun kyiltza ikyjo, ex ma chi oktza bˈinchil mibˈin twutz Tkawbˈil qMan Dios. 	 Lakini mkiwabagua watu, basi, mwatenda dhambi, nayo Sheria inawahukumu ninyi kuwa mna hatia.


Me atzaj teˈ tpon kanin tuˈn kyel txjet tqan Simun Pegr, xi tqˈmaˈn Pegr te: WAjaw, ¿Ma attzin we woklin tuˈn tel ttxjoˈn nqaˈn? 	 Basi, akamfikia Simoni Petro; naye Petro akasema, "Bwana, wewe utaniosha miguu mimi?"


Teˈ tok tbˈiˈn Jesús, teˈ otaq txi ttzaqˈwin xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil toj tumil, xi tqˈmaˈn te: Noq chˈintl tuˈn tel te tnikyˈ teˈ Tkawbˈil Dios. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, mix aˈl juntl el t‑xobˈil, tuˈn t‑xi tqanin juntl t‑xjelbˈitz te Jesús. 	 Yesu alipoona kwamba huyu mtu alimjibu kwa ujasiri, akamwambia, "Wewe huko mbali na Ufalme wa Mungu." Baada ya hayo, hakuna mtu aliyethubutu tena kumwuliza kitu.


Quˈn atziˈn kyoyaja kxel kysmaˈn at kabˈe tumil: Tnejil, tiˈjjo onbˈil a kxel kysmaˈn, ex tkabˈ, te aqˈbˈil chjonte te qMan Dios. Quˈn atziˈn kyoyaja k‑okil te jun yekˈbˈil kywutz txqantl, qa ma kubˈ kynimiˈn Tbˈanil Tqanil tiˈj Crist tukˈa tkyaqil kyanmiˈn, ex kjawil kynimsin tbˈi qMan Dios tuˈn kyoyaja, a kxel kyqˈoˈn kye, ex kye txqantl. 	 Maana huduma hii takatifu mnayoifanya si tu kwamba itasaidia mahitaji ya watu wa Mungu, bali pia itasababisha watu wengi wamshukuru Mungu.


Awotzin qeˈ o kaniˈn tzma ttzi aˈ tukˈa bark qititin tel pa tuˈn bark nojnin kyukˈa kyiẍ. Nya najchaqtaq otoˈy ttzi nijabˈ, bˈalaqa noq kyaje ech. 	 Lakini wale wanafunzi wengine walikuja pwani kwa mashua huku wanauvuta wavu uliojaa samaki; hawakuwa mbali na nchi kavu, ila walikuwa yapata mita mia moja kutoka ukingoni.


Tej kybˈinte xjal ikyjo, bˈeˈx jaw kyikyˈinxix, ex jaw kyẍchˈin kyjaluˈn: Nimxix toklin Artemisa, a qdios a awo aj Éfeso. 	 Waliposikia hayo, waliwaka hasira, wakaanza kupiga kelele: "Mkuu ni Artemi, wa Efeso!"


Ex atziˈn jaˈlin, nya wunx wibˈa itzˈqiˈn, qalaˈ noq tuˈn Crist, a najle toj wanmiˈn. Ex nchin bˈeta toj nchwinqila tzaluˈn twutz txˈotxˈ, noq tuˈn tipin Tkˈwal qMan Dios, a qˈaqˈin tkˈuˈj wiˈja, ex xi tqˈoˈn tibˈ tuˈn tkyim noq tuˈn npaja. 	 na sasa naishi, lakini si mimi tena, bali Kristo anaishi ndani yangu. Maisha haya ninayoishi sasa naishi kwa imani, imani katika Mwana wa Mungu aliyenipenda hata akayatoa maisha yake kwa ajili yangu.


Atzin lo tkabˈ techil tipin bˈant tuˈn Jesús, tej tajtz Judey, ex pon kaninl Galiley. 	 Hii ilikuwa ishara ya pili aliyoifanya Yesu alipokuwa anatoka Yudea kwenda Galilaya.


Qalaˈ, ayetziˈn tnej qxmilil, a nyakuj ntiˈxix kyipin toj qwutz, ayexixpe kye nim kyajbˈin. 	 Zaidi ya hayo, inaonekana kwamba sehemu zile za mwili zinazoonekana kuwa ni dhaifu ndizo zilizo muhimu zaidi.


Atzin ma tij txuk, a ma tliˈy, atziˈn a attaq ojtxe, a ntiˈ jaˈlin, me il tiˈj tuˈn tjatz juntl maj tojjo jul te kawbˈil, a nimxix t‑xe, a naˈmtaqx txiˈ toj najin te jun majx. Ex ayetziˈn iteˈ twutz txˈotxˈ, bˈeˈx kchi jawil kaˈylaj, aj tok kykaˈyin ma tij txuk, a attaq ojtxe, a ntiˈ jaˈlin, me il tiˈj tuˈn tul juntl majl. Aye xjal lo, nya tzˈibˈin kybˈi tojjo Tuˈjil Chwinqil, a atxix teˈ ttzaj tchˈiysin Dios twutz txˈotxˈ. 	 Huyo mnyama uliyemwona alikuwa hai hapo awali, lakini sasa amekufa. Hata hivyo, karibu sana atapanda kutoka shimoni kuzimu, lakini ataangamizwa. Wanaoishi duniani watashangaa; naam, watu wote ambao majina yao hayakupata kuandikwa katika kitabu cha uzima tangu mwanzo wa ulimwengu, watashangaa kumwona huyo mnyama ambaye hapo awali, aliishi, kisha akafa na sasa anatokea tena!


¿Yajtzin qetz, ma nlan qo waˈntz wuˈn qkyaqilx? Qalaˈ nya tiˈjjo wabˈj te twutz txˈotxˈ nchin yoline weˈ, tej xi nqˈmaˈn: Kykaˈyink kyibˈa tiˈjjo ttxˈamsbˈil kywa Parisey ex Sadusey. 	 Inawezekanaje hamwelewi ya kwamba sikuwa nikisema juu ya mikate? Jihadharini na chachu ya Mafarisayo na Masadukayo!"


Tej tyolin Dios tukˈa Moisés ojtxe, tzaj luˈlin txˈotxˈ noq tuˈn Tyol. Me tbˈajlinxiˈ ilaˈ abˈqˈe, tqˈma juntl majl Dios kyjaluˈn: Juntl majl ok kchi tzajil luˈlin nya noq oˈkx txˈotxˈ, qalaˈ majx jniˈ kyaˈj. 	 Wakati ule sauti ilitetemesha nchi, lakini sasa ameahidi: "Nitatetemesha nchi tena, lakini si nchi tu bali pia mbingu."


Atximaytaq chˈintl, ok tyekˈin tibˈ kye jweˈ syent nimil junx, a nimku itzˈx, ex iteˈ junjun o chi kyim. 	 Kisha aliwatokea ndugu zaidi ya mia tano kwa mara moja; wengi wao wanaishi bado, lakini baadhi yao wamekwisha kufa.


Me atzin jaˈlin werman, tuˈn ikyjo, nchin kubˈsin nwutza kyeˈy kykyaqila, tuˈn tok qkˈuˈjlin qibˈ qxolilex. Atziˈn yol lo, nya jun nukˈbˈil ma tzajxi, quˈn atxtaq ojtxe. 	 Basi, Bimkubwa, ninalo ombi moja kwako: tupendane. Ombi hili si amri mpya, bali ni amri ileile tuliyokuwa nayo tangu mwanzo.


Ex ikyx bˈajjo tiˈj aj kyˈaˈjiltaq Rahab toj Tuˈjil Tyol Dios. Bˈaˈn ele twutz Dios tuˈn tbˈinchbˈin, tej i kubˈ tewin aye tsanjil Israel, ex i xi tmojin tuˈn kyoq toj junxil bˈe, tuˈn kyklettaq toj tqˈobˈ nmaq kawil te Jericó. 	 Ilikuwa vivyo hivyo kuhusu yule malaya Rahabu; yeye alikubaliwa kuwa mwadilifu kwa sababu aliwapokea wale wapelelezi na kuwasaidia waende zao kwa kupitia njia nyingine.


Atzin teˈ ichin xi tqanin kyeˈ taqˈnil jniˈ or tchewx kyaq tiˈj. Ewe tikyˈlinxi kabˈlaj, chi chiˈ. 	 Naye akawauliza saa mtoto alipopata nafuu; nao wakamwambia, "Jana saa saba mchana, homa ilimwacha."


Atzin jaˈlin werman, nyakuj nkˈwalqiˈy; chi tenkuxixa kuj toj kynimbˈila tiˈj Klolqe Jesús, tuˈntzin tqe qkˈuˈj tiˈj, aj tul juntl majl, ex tuˈn mi qo tzaj txˈixwe twutz. 	 Naam, watoto, kaeni ndani yake kusudi wakati atakapotokea tuwe hodari bila kuwa na sababu ya kujificha kwa aibu Siku ya kuja kwake.


Ex atzaj teˈ kyaj meltzˈaj ttzi jul, bˈeˈx i ok ten qˈmalte jniˈxjo otaq kybˈi, exsin otaq kyli kyeˈ junlajaj t‑xnaqˈtzbˈin Jesús, ex kye kykyaqil xjal. 	 wakarudi kutoka kaburini, wakawapa mitume wale kumi na mmoja na wengine habari za mambo hayo yote.


Mix qopinil te qˈij, ex bˈeˈx kubˈ laqjjo ma tij xbˈalin toj nikyˈjin, a tokxtaq te paˈbˈl toj tnejil ja te naˈbˈl Dios. 	 na pazia lililokuwa limetundikwa Hekaluni likapasuka vipande viwili.


Me tzaj laqˈe jun ichin tkˈatz Jesús, yabˈtaq tuˈn jun txˈaˈk, a noq n‑el lemimin. Ex kubˈ meje twutz Jesús, ex xi tqˈmaˈn: WAjaw, qa taja, bˈaˈn tuˈn nkubˈ tqˈaniˈn tukˈa nyabˈila. 	 Basi, akaja mtu mmoja mwenye ukoma, akamsujudia akisema, "Bwana, ukitaka, waweza kunitakasa!"


Tuˈnpetziˈn, xiˈ jyolte Pilat, exsin xi tqanintz t‑xmilil Jesús. 	 Basi, yeye alikwenda kwa Pilato, akaomba apewe mwili wa Yesu.


Xi ttzaqˈwin Jesús: Ay Nicodem, jun tnejil xnaqˈtzila kyxol aj Israel, exsin ¿Mi n‑el tnikyˈa tiˈjjo lo? 	 Yesu akamjibu, "Je, wewe ni mwalimu katika Israel na huyajui mambo haya?


Quˈn ayetziˈn Parisey exqetziˈn xjal antza lipcheqektaq tiˈjjo xnaqˈtzbˈil, a kyij yekˈin kye kyuˈn qtzan kytaˈẍ, nlayxtaq chi waˈn qa mina ẍi txˈajin nej toj jun tumil tzeˈnkuxjo nbˈanttaq kyuˈn. 	 Maana Mafarisayo na Wayahudi wengine wote huzingatia mapokeo ya wazee wao: hawali kitu kabla ya kunawa mikono ipasavyo.