Ok chmoˈn kykyaqil nimil kyuˈn kabˈlajaj tsanjil, ex kyqˈma: Nya wen tuˈn tkyij qtzaqpiˈn tuˈn qyolin tiˈj Tyol qMan Dios, exsin oˈkxtza tuˈn qkubˈe tena sipil teˈ tkyaqiljo n‑ajbˈin kye mebˈe qya anetziˈn. 	 Kwa hiyo, mitume kumi na wawili waliita jumuiya yote ya wanafunzi, wakasema, "Si vizuri sisi tuache kulihubiri neno la Mungu ili tushughulikie ugawaji wa mahitaji.


Atzaj teˈ kybˈinte Parisey tyol ikyjo, xi kyqˈmaˈn te: Axa ma kujsinte tyola tiˈjxa. ¿Nyapela noq nlaˈjiˈn? Tuˈnpetziˈn, nlayx txi qbˈiˈn tyola. 	 Basi, Mafarisayo wakamwambia, "Wewe unajishuhudia mwenyewe; kwa hiyo ushahidi wako si halali."


Ex ma kubˈ tyuchˈin wuq ma tij chˈuq xjal toj txˈotxˈ te Canaán, tuˈntzin t‑xi qˈoˈn txˈotxˈ anetziˈn kye ojtxe qxeˈchil. 	 Aliyaangamiza mataifa ya nchi ya Kanaani akawapa hao watu wake ile nchi kuwa mali yao.


Ex tuˈntziˈn, bˈeˈx i ok tzyuˈn, ex bˈeˈx i kuˈx tjpuˈn toj ttze te tnam. 	 Basi, wakawatia nguvuni, wakawafunga ndani ya gereza kuu.


Me ayetzin nimil kux kyqˈoˈn Saulo toj jun ma tij chiˈl, ex toj qnikyˈin, kutz kyqˈoˈn tibˈaj tape, a bˈinchinkstaq tiˈjile tnam. Ikytzin tene Saulo, tej ttzaqpaj. Ex xiˈ Jerusalén. 	 Lakini wakati wa usiku wanafunzi wake walimchukua, wakamteremsha chini ndani ya kapu kubwa kwa kupitia nafasi iliyokuwako ukutani.


Tuˈntziˈn tyol Jesús ikyjo, kyajtaq tuˈn tok kytzyuˈn, ex tuˈn tkux kyqˈoˈn toj tze; me mix aˈl jun aqˈpin tqˈobˈ tiˈj, quˈn naˈmx tpon kanin tqˈijil, tuˈn tkyim. 	 Basi, watu wakataka kumtia nguvuni, lakini hakuna mtu aliyethubutu kumkamata kwa sababu saa yake ilikuwa haijafika bado.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, jax Jesús twiˈ jun wutz, ex i tzaj ttxkoˈn a aye tajqetaq. 	 Yesu alipanda kilimani, akawaita wale aliowataka. Basi, wakamwendea,


Ikytziˈn, ntiˈ n‑ok tkaˈyin Dios kyxeˈchilxjal, quˈn tkyaqilxjal junx toklin twutz. 	 Maana Mungu hambagui mtu yeyote.


¿Ma nyatzin nimxixtl toklin jun ichin twutz jun rit? Tuˈnpetziˈn, bˈaˈn tuˈn tkubˈ qbˈinchin qejiˈy a bˈaˈn toj tqˈijil ajlabˈl. 	 Mtu ana thamani kuliko kondoo! Basi, ni halali kutenda mema siku ya Sabato."


¡Me nya tiquˈnil! Quˈn tkyaqiljo lo bˈantninl tiˈj tuˈn tjapiˈn tzeˈnku kyyoleˈ yolil Tyol Dios ojtxe, ex i kubˈ tzˈibˈin tojjo Tuˈjil Tyol Dios. Ex bˈeˈx kyij qtzaqpiˈn, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, tjunalx. Bˈeˈx o bˈaj kubˈe toj bˈe. 	 Lakini haya yote yametendeka ili Maandiko ya manabii yatimie." Kisha wanafunzi wote wakamwacha, wakakimbia.


Attaq junjun xjal najleqe tojx Jerusalén i ok ten qanilte kyxol: ¿Nyapetzilaˈ ichin lo a nchi jyoˈnxjal tiˈj, tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn? 	 Baadhi ya watu wa Yerusalemu walisema, "Je, yule mtu wanayemtafuta wamuue si huyu?


Atziˈn Tbˈanil Tqaniljo nyolin tiˈjjo Tkˈwal Dios, a qAjaw Jesucrist, a at kabˈe tten: Xjal ex Tkˈwal Dios. Tnejil, xjal teˈ tzeˈnku qeˈ, quˈn antza tzajnin tyajil tiˈj jun xjal, a qtzan nmaq kawil David. 	 Hii Habari Njema inamhusu Mwana wa Mungu, Bwana wetu Yesu Kristo, ambaye mintarafu ubinadamu wake, alikuwa mzawa wa Daudi;


Me metzin teˈ tqˈijil qAjaw, ilxix tiˈj tuˈn tul. Me ntiˈ tqanil, tzeˈnku tulil jun ileqˈ toj qnikyˈin. Antza kkyˈele kyaˈj, njulin wen, ex tkyaqil ktzˈeˈyil tuˈn qˈaqˈ. Ex tkyaqil kybˈinchbˈinxjal kyjel chikyˈbˈit twutz qMan Dios toj paˈbˈin. 	 Siku ya Bwana itakuja kama mwizi. Siku hiyo, mbingu zitatoweka kwa kishindo kikuu; vitu vyake vya asili vitateketezwa kwa moto, nayo dunia itatoweka pamoja na kila kitu kilichomo ndani yake.


¿Ma nyatzin bˈiˈn kyuˈn, qa a kyxmilila o tzˈok te tnajbˈil Xewbˈaj Xjan, a o tzaj tqˈoˈn Dios toj kyanmiˈn? Tuˈnpetziˈn, nyaqe kyeˈ tajawjo kyxmilila, qalaˈ a Dios. 	 Je, hamjui kwamba miili yenu ni hekalu la Roho Mtakatifu aliye ndani yenu, ambaye mlimpokea kutoka kwa Mungu? Ninyi basi, si mali yenu wenyewe.


Ex noq tuˈn qbˈinchbˈin, ex tuˈn nkubˈ qnimin tnukˈbˈil, at qˈuqbˈil qkˈuˈj, tuˈn ttzaj tqˈoˈn Dios, ikyx tzeˈnku nxi qqanin te. 	 na twaweza kupokea kwake chochote tunachoomba, maana tunazitii amri zake na kufanya yale yanayompendeza.


Aye xjal aj Judiy i ok ajqˈoj tiˈjjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil, noq tuˈn xi qˈoˈn tumil kolbˈil kyeˈy, ayiˈy nya Judiyqiˈy. Me kˈuˈjlinqe tuˈn qMan Dios, quˈn ax jaw skˈoˈnkye atxix ojtxe kyukˈa tnejil kyxeˈchil. 	 Kwa sababu wanaikataa Habari Njema, Wayahudi wamekuwa adui wa Mungu, lakini kwa faida yenu nyinyi watu wa mataifa. Lakini, kwa kuwa waliteuliwa, bado ni rafiki wa Mungu kwa sababu ya baba zao.


Me qa ma jatz qpaˈn qil, kqebˈil qkˈuˈj tiˈj qMan Dios, a tzˈaqlexix, tuˈn njapinxix Tyol, ex tuˈn tnajsin te qil, ex tuˈn ttxjoˈnte tkyaqil nya bˈaˈn toj qchwinqil. 	 Lakini tukiziungama dhambi zetu, basi Mungu ni mwaminifu na mwadilifu, naye atatusamehe dhambi zetu na kututakasa na uovu wote.


Atzaj teˈ tok tbˈin Pilat ikyjo, xi tqˈmaˈn kye, tuˈn tetz kyiˈn Jesús tzma peˈn toj jun kol ja bˈinchin toj tuˈn abˈj, a Gabata n‑ele toj kyyol aj Judiy, ex antza kubˈ qeˈ tojjo qˈuqbˈil te kawbˈil. 	 Basi, Pilato aliposikia maneno hayo akamleta Yesu nje, akaketi juu ya kiti cha hukumu, mahali paitwapo: "Sakafu ya Mawe" (kwa Kiebrania, Gabatha).


Ex alkye n‑el tiˈjlin Tkˈwal Dios, ntiˈ qMan Dios tukˈa. Me ankyeˈ, a n‑el tnikyˈ te qa ate Jesús Klolqe, at qMan Dios tukˈa. 	 Maana yeyote anayemkana Mwana, anamkana pia Baba; na yeyote anayemkubali Mwana, anampata Baba pia.


Tuˈn ikyjo, bˈiˈn quˈn qa kyajtaq jun najbˈil tbˈanil, nya tzaluˈn twutz txˈotxˈ, qalaˈ toj kyaˈj. Tuˈntziˈn ikyjo, mix tzaje txˈixwe Dios tuˈn tok tqˈoˈn tibˈ te kyDios, ex ax Dios o bˈinchin teˈ jun najbˈil tbˈanilxix toj kyaˈj te kye, tuˈn kynajan te jun majx junx tukˈa. 	 Lakini sasa wanataka nchi iliyo bora zaidi, yaani nchi ya mbinguni. Ndiyo maana Mungu haoni haya wakimwita yeye Mungu wao, kwa sababu yeye mwenyewe amekwisha watayarishia mji.


Ex nchin xobˈa yaˈj qa, aj npoˈn jun majla kyxola, qa ẍin elkuy toj ntxˈixewa twutz nDiosa tuˈn kypaja, ex qa ẍin oqˈa kyiˈjjo, ayeˈ nchi bˈinchintaq il ojtxe, ex qa naˈm tkyij kytzaqpiˈn nya bˈaˈn tzeˈnku kyˈaˈjin, ex tkyaqil achbˈil nbˈanttaq kyuˈn. 	 Naogopa huenda hapo nitakapokuja safari ijayo Mungu wangu atanifanya niaibike mbele yenu, nami nitaomboleza kwa ajili ya wengi wa wale waliotenda dhambi lakini hawakujutia huo uchafu, tamaa zao mbaya na uzinzi waliokuwa wamefanya.


Jun tzaljbˈilx te kyeˈ aqˈnil, a qa itzˈqe aj kyel jyet tuˈn tajaw aqˈuntl, jniˈchaqxla ortz kanin, exla qa nikyˈjin aqˈwil mo chˈixtaq qsqixj. 	 Heri yao watumishi hao ikiwa bwana wao atawakuta wanakesha hata ikiwa atarudi usiku wa manane au alfajiri.


Teˈ tok kybˈiˈn kynejil kypale aj Judiy ikyjo exqetziˈn jniˈ xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil, bˈeˈxsin i ok ten jyol ttxolil tzeˈn tuˈn tkubˈe kybˈyoˈne, quˈn otaqx tzˈok kyxobˈil te, quˈn nimxxjal otaq tzˈok lipe tiˈjjo t‑xnaqˈtzbˈil. 	 Makuhani wakuu na walimu wa Sheria waliposikia hayo, walianza kutafuta njia ya kumwangamiza. Lakini walimwogopa kwa sababu umati wa watu ulishangazwa na mafundisho yake.


Quˈn atziˈn qxmilil, tbˈanilx tuˈn qtzalaj tzaluˈn twutz txˈotxˈ. Ex ikyxjo, aj qjapin toj kyaˈj, ex ktzajil qˈoˈn juntl wiq qxmilil tbˈanilx, tuˈn qtzalaj toj kyaˈj. 	 Iko miili ya mbinguni na miili ya duniani; uzuri wa miili ya mbinguni ni mwingine, na na uzuri wa miili ya duniani ni mwingine.


Ex nimxix tkˈuˈj Tito kyiˈja, aj ttzaj tnaˈn tzeˈn xi kyniminjiˈy tyol, ex tzeˈn xkˈmete kyuˈn tukˈa jun kymutxbˈil kyibˈa, ex tukˈa nim tchewil qMan Dios kyukˈiy. 	 Hivyo upendo wake wa moyo kwenu unaongezeka zaidi akikumbuka jinsi ninyi nyote mlivyo tayari kutii, na jinsi mlivyomkaribisha kwa hofu nyingi na kutetemeka.


Iteˈtaqtzin txqantl tnej txˈotxˈ nqayintaq iteˈye tkˈatzjo najbˈil antza, a etzintaq tuˈn jun ichin, Publio tbˈi, nimxixtaq toklin tojjo tkyaqil txˈotxˈ te Malta. Toj tbˈanil iwliˈy tuˈn, ex toj tbˈanil mojin qukˈiy toj oxe qˈij. 	 Karibu na mahali pale palikuwa na mashamba ya Publio, mkuu wa kile kisiwa. Publio alitukaribisha kirafiki, tukawa wageni wake kwa siku tatu.


Tuˈnpetziˈn, ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: K‑okil nyupiˈn kynabˈljo aj nabˈl; ex k‑elil wiˈjliˈn kyojtzqibˈljo aj uˈjil. 	 Maana Maandiko Matakatifu yasema: "Nitaiharibu hekima yao wenye hekima, na elimu ya wataalamu nitaitupilia mbali."


Ex tojjo qˈij anetziˈn, tkyaqil xjal twutz txˈotxˈ kqebˈil kykˈuˈj tiˈj. 	 Katika jina lake mataifa yatakuwa na tumaini."


Tej tel tabˈqˈe Herodes, kubˈ ikyˈsit jun nintz qˈij, ex atzin tal Herodías etz bˈixil kywutz kykyaqiljo txokenj. 	 Katika sherehe za sikukuu ya kuzaliwa kwake Herode, binti ya Herodia alicheza mbele ya wageni. Herode alifurahiwa,


quˈn ma tzaj qˈoˈn ambˈil weˈy, tuˈn waqˈniˈn toj taqˈin qAjaw, tuˈn ma nintzxjal tuˈn tnimin, ex nimku ajqˈoj wiˈja. 	 Mlango uko wazi kabisa kwa ajili ya kazi yangu muhimu hapa, ingawa wapinzani nao ni wengi.


Teˈ nxnaqˈtzintaq Jesús toj tnejil ja te naˈbˈl Dios, xi tqanin jun t‑xjelbˈitz kye xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil: ¿Tzeˈntzin tten kyqˈmaˈn xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil, qa tyajil David te Crist, a Kolil, a at toklin tuˈn Dios? 	 Wakati Yesu alipokuwa akifundisha Hekaluni, aliuliza, "Mbona walimu wa Sheria wanasema ya kwamba Kristo ni mwana wa Daudi?


¿Ankye noq nja bˈant tuˈn? Atzin xjal, a ntqˈmaˈn qa nya te Jesús, a Crist, a skˈoˈnxix tuˈn qMan Dios. Atziˈn xjal luˈn, ajqˈoj tiˈj Klolqe Jesús, ex n‑el tiˈjlin Dios tukˈax Tkˈwal. 	 Mwongo ni nani? Ni yule anayekana kwamba Yesu ni Masiha. Mtu wa namna hiyo ni adui wa Kristo--anamkana Baba na Mwana.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx ex Pabl toj Atenas, exsin xiˈtz tzmax toj tnam Corint. 	 Baada ya hayo, Paulo aliondoka Athene, akaenda Korintho.


Quˈn ayiˈn, a Tkˈwal Ichin, mi ẍin ula yuchˈil kychwinqilxjal, qalaˈ tuˈn kyklet. Noqx teˈ tbˈaj tqˈmaˈn ikyjo, bˈeˈx i xiˈ toj junxil kojbˈil. 	 kwa maana Mwana wa Mtu hakuja kuyaangamiza maisha ya watu, bali kuyaokoa." Wakatoka, wakaenda kijiji kingine.


Quˈn tkyaqilxjo n‑ikyˈx quˈn, noq tuˈn kyel wena twutz Dios, ex tuˈntzintla ttchˈiyxjo aqˈbˈil chjonte te Dios te nimsbˈil tbˈi, tuˈn jniˈ t‑xtalbˈil, a nchˈiy toj tkyaqil twutz txˈotxˈ. 	 Yote haya ni kwa faida yenu; ili kama vile neema ya Mungu inavyoenea kwa watu wengi zaidi na zaidi vivyo hivyo watu wengi zaidi watoe shukrani nyingi kwa utukufu wa Mungu.


Ayiˈn Pabl, a intinkuxa toj tze noq tuˈn tpaj Crist, a Jesús, nxi ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn junx tukˈa qerman, Timotey, tuˈn tkanin tukˈiy, ay Filemón, a kˈuˈjlin quˈn ex qukˈiy toj aqˈuntl. 	 Mimi Paulo, mfungwa kwa ajili ya Kristo Yesu, na ndugu Timotheo, ninakuandikia wewe Filemoni mpendwa, mfanyakazi mwenzetu


Ikyx nbˈaj kyqˈmaˈntaqjo jniˈ kynejil pale exqetziˈn jniˈ xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil. Nbˈaj kubˈ kyqˈmaˈntaq kyxolile: ¿Tzeˈn tten nbˈaj klettaq junjuntl xjal tuˈn, me antetz, mi nbˈant tklonte tibˈ? chi chiˈ. 	 Nao makuhani wakuu pamoja na walimu wa Sheria walimdhihaki wakisema, "Aliwaokoa wengine, lakini kujiokoa mwenyewe hawezi!


ex tuˈntzintla telxix kynikyˈa tiˈj, kyukˈa tkyaqil nimil, jniˈ t‑xilin twutz, ex jniˈ tqine, ex jniˈ t‑xe, ex jniˈ tokxeˈ tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj Crist. 	 kusudi muweze kufahamu pamoja na watu wote wa Mungu jinsi upendo wa Kristo ueneavyo kwa mapana na marefu, kwa kimo na kina.


Tej kykanin Pabl ex Bernabé toj Jerusalén, i kˈmet tukˈa tzaljbˈil kyuˈn tsanjil, junx kyukˈa jniˈ nejinel ex tkyaqil Ttanim Dios. Xitzin kyyolintz tkyaqiljo otaq bˈant kyuˈn, noq tiˈj tbˈi Dios. 	 Walipofika Yerusalemu walikaribishwa na kanisa, mitume na wazee; nao wakawapa taarifa juu ya yote Mungu aliyoyafanya pamoja nao.


Nimkuxjal i pon kychmoˈn kyibˈ tkˈatz Jesús, ayej i bˈaj tzaj tojile junjun tnam, quˈn kyajtaqjo xjal anetziˈn tuˈn tiwle Jesús kyuˈn. Oktzin ten Jesús yolil tiˈjjo jun techil, a ntqˈmaˈn kyjaluˈn: 	 Kundi kubwa la watu lilikuwa linakusanyika, na watu walikuwa wanamjia Yesu kutoka kila mji. Naye akawaambia mfano huu:


Me bˈiˈn quˈn a ntqˈmaˈn Tuˈjil Tyol Dios tuˈn tex lajet Agar, a qya noq aqˈnil exsiˈn tal, quˈn atzin tal Agar ntiˈtaq toklin tiˈj tkyaqiljo at te ttata, tzeˈnkul teˈ tal Sara, a qya xuˈjilkuxix, ex at tzaqpibˈl, quˈn nya noq aqˈnil. 	 Lakini Maandiko Matakatifu yasemaje? Yasema: "Mfukuze mama mtumwa pamoja na mwanawe; maana mtoto wa mtumwa hatarithi pamoja na mtoto wa mama huru."


Liwey tzaj tqˈmaˈn Jesús juntl majl qeˈy: Qexit kykˈuˈja, ex tzalajxit kyanmiˈn. Ikytziˈn tzeˈnku weˈ, ma chin tzaj tchqˈoˈn nMaˈn bˈinchil tajbˈil, ex ikyx kyejiˈy, kchi xel nchqˈoˈn. 	 Yesu akawaambia tena, "Amani kwenu! Kama vile Baba alivyonituma mimi, nami nawatuma ninyi."


Me nim n‑ajbˈin Jesús te qe, quˈn oˈkx te Jesús Kolil, ex mix aˈl qukˈa aku jyete kolbˈil te qe, quˈn ntiˈ toklin juntl bˈibˈaj tzaluˈn twutz txˈotxˈ, a o tzaj qˈmaˈn tuˈn Dios, a jaˈ aku qo klete, chi Pegr. 	 Wokovu haupatikani kwa mtu mwingine yeyote, kwa maana duniani pote, binadamu hawakupewa jina la mtu mwingine ambaye sisi tunaweza kuokolewa naye."


Quˈn qa ma tzˈok qmujbˈin qibˈ junx tukˈa Crist tojjo tkyimlin, tej qkuˈx toj aˈ te jawsbˈil aˈ, ex ikyxjo ma tzˈok qmujbˈin qibˈ tojjo akˈaj chwinqil, tuˈn tjawlintz anqˈin juntl majl. 	 Maana, kama sisi tumeungana naye katika kufa kama yeye, vivyo hivyo tutaungana naye kwa kufufuliwa kutoka wafu kama yeye.


Quˈn tkyaqiljo luˈn noqx jun kyximxjal, ex ntiˈ tumil. Aye xjal luˈn noq n‑ok kyqˈoˈn kyibˈ te wenxix, me oˈkx nchi xnaqˈtzin tiˈjjo a kyaj, ex kyiˈjjo kywutzikyˈ, ex qa il tiˈj tuˈn qkˈulin kywutz angel. Me ayeˈ xjal lo, noq nkynimsin kyibˈ kywutzxjal, me ntiˈ tumil tuˈn qxi lipe kyiˈj. Quˈn qa ma kyij qtzaqpiˈnqe Tbˈanil Tqanil tiˈj Jesús, okla qo najil, ex ntiˈla jun oyaj te qe toj kyaˈj. 	 Msikubali kuhukumiwa na mtu yeyote anayejitakia kuwa wa maana kwa sababu ya maono ya pekee na ambaye anasisitiza juu ya unyenyekevu wa uongo na ibada kwa malaika. Mtu wa namna hiyo amepumbazika kwa fikira danganifu za kidunia


Quˈn noqit tuˈn ojtxe tumil, aku tzˈok jun xjal tzˈaqle toj tanmin te jun majx, nyatla il tiˈj tuˈn t‑xi oyit chojbˈil til ilaˈ maj, quˈn matla tnaˈ qa a il, o kubˈ naj tuˈn chojbˈil. 	 Kama hao watu wanaomwabudu Mungu wangekuwa wametakaswa dhambi zao kweli, hawangejisikia tena kuwa na dhambi, na dhabihu hizo zote zingekoma.


Ex tibˈaj tkyaqiljo lo, tenxit kynimbˈila tzeˈnku jun maqbˈil te yupbˈiltejo jniˈ tbˈaqˈ smaˈj nkˈant tuˈn tajaw il. 	 Zaidi ya hayo yote, imani iwe daima kama ngao mikononi mwenu, iwawezeshe kuizima mishale ya moto ya yule Mwovu.


Tuˈn ikyjo, tzˈaqleqoxix tuˈn tqˈaqˈbˈil qkˈuˈj qxolile, tuˈntzintla, aj tpon kanin qˈij tuˈn qok toj paˈbˈin twutz Dios, atitla jun qˈuqbˈil qkˈuˈj tiˈj, ex nya tuˈn qja xobˈ. 	 Upendo umekamilika ndani yetu kusudi tuweze kuwa na ujasiri Siku ile ya Hukumu; kwani maisha yetu hapa duniani ni kama yale ya Kristo.


Chi tenxixa tukˈa nukˈbˈil kyxolxa. Mi jaw kynimsin kyibˈa, ex mi chi tzaj txˈixwiˈy tuˈn tok kymujbˈin kyibˈa kyukˈa tal mutxin xjal. 	 Muwe na wema uleule kwa kila mtu. Msijitakie makuu, bali jishugulisheni na watu wadogo. Msijione kuwa wenye hekima sana.


Ex ma qo pon tkˈatz Jesús tej qnimin. Ex noq tuˈn tchkyˈel, at qmujbˈil qibˈ tukˈa Dios. Ex noq tuˈn tchkyˈel, ma txjet qanmin tuˈn jun akˈaj tumil, tuˈn qkyij toj wen tukˈa Dios. Quˈn nya ikyjo tzeˈnku tchkyˈel Abel, a bˈeˈx qanin tibˈaj Caín. Me metzin te Jesús tchkyˈel, nya tuˈn tqanin qibˈaj, qalaˈ n‑ajbˈin te qˈol najsbˈil qil. 	 Mmefika kwa Yesu ambaye ameratibisha agano jipya, na ambaye damu yake iliyomwagika inasema mambo mema zaidi kuliko ile ya Abeli.


exsin xi kyqˈmaˈn te Jesús: Ay Aj xnaqˈtzil, anteˈ qya lo tzmataq n‑ok tilil kyˈaˈjin tuˈn, tej s‑el qkˈulbˈiˈn. 	 Kisha wakamwuliza Yesu, "Mwalimu! Mwanamke huyu alifumaniwa katika uzinzi.


Antza itzˈje Jesús tojjo tal tnam Belén, toj txˈotxˈ te Judey, tej toktaq Herodes te nmaq kawil tojjo txˈotxˈ anetziˈn. I kanin tojjo tnam Jerusalén junjun ichin aj nabˈlqe, tzajninqe toj tjawitz qˈij, 	 Yesu alizaliwa mjini Bethlehemu, mkoani Yudea, wakati Herode alipokuwa mfalme. Punde tu baada ya kuzaliwa kwake, wataalamu wa nyota kutoka mashariki walifika Yerusalemu,


Tej kybˈinte nimil aj Jerusalén jniˈ yol lo, mix i jawe yolinil, ex i nimsin tbˈi Dios ex kyqˈma: Ikytziˈn, majqex kyeˈ nya aj Judiyqe, ma txi qˈoˈn ambˈil kye tuˈn Dios, tuˈn kytxˈixpin kynabˈl, ex tuˈn tknet chwinqil kyuˈn te jun majx. 	 Waliposikia hayo, waliacha ubishi, wakamtukuza Mungu wakisema, "Mungu amewapa watu wa mataifa mengine nafasi ya kutubu na kuwa na uzima!"


Me tojxjo or anetziˈn, tzaj jun nim kyaqnajnabˈ, ex tuˈn tpajjo kyaqnajnabˈ, bˈeˈx tzaj tzˈaqjo tlajajin tnejjo tnam, ex bˈeˈx i kyim wuq mil xjal toj. Ayetziˈn i kyij tukˈa kychwinqil, tukˈa nim kyxobˈil, i nimsin tbˈi Dios, a Tajaw Kyaˈj. 	 Wakati huohuo, kukatokea tetemeko kubwa la ardhi, sehemu moja ya kumi ya ardhi ikaharibiwa. Watu elfu saba wakauawa kwa tetemeko hilo la ardhi. Watu waliosalia wakaogopa sana, wakamtukuza Mungu wa mbinguni.


Ex xi tqˈmaˈnxix Jesús, tuˈn mi chi yoline tiˈj kywutzxjal. 	 akawaamuru wasiwaambie watu habari zake,


Ikytaqtzin nbˈajjo, me atzinte Saulo tzunxtaq njyon teˈ tumil, tzeˈn tuˈn kykyime nimil tiˈj tAjaw Tkyaqil. Tuˈnpetziˈn, xtaˈj tukˈa tnejilxix pale, 	 Wakati huo Saulo alikuwa akizidisha vitisho vikali vya kuwaua wafuasi wa Bwana. Alikwenda kwa Kuhani Mkuu,


Tuˈnpetziˈn, jotxjo kyeˈ, a o bˈaj kyqˈmaˈn toj ewajil, ok kbˈijtajil teˈ toj tqan qˈijil. Ex jotxjo, a o bˈaj kyjaskˈiˈn tuja, exsin ewinnaj taˈye kyuˈn, ok ktzajil ẍchˈiˈn teˈ tzmax toj twiˈ ja, tuˈn tbˈijte kyuˈnxjal. 	 Kwa hiyo, kila mliyosema gizani, watu watayasikia katika mwanga, na kila mliyonong'ona faraghani milango imefungwa, yatatangazwa juu ya nyumba.


Qa at jun njaw tnimin tibˈ yolil Tyol Dios, ex qa at Xewbˈaj Xjan toj tanmin, bˈaˈn tuˈn tel tnikyˈ te, qa ajo nkubˈ ntzˈibˈiˈn axjo tnukˈbˈil qMan Dios. 	 Kama mtu yeyote anadhani kwamba yeye ni mjumbe wa Mungu au kwamba anacho kipaji cha Roho, na ajue kwamba haya ninayowaandikia ninyi ni amri ya Bwana.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, oktzin ten Jesús chikyˈbˈilte kye jotxjo jniˈ ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios, ayeˈ jniˈ yol, a nchi yolin tiˈjjo tchwinqil; tzajx xkye tuˈn kyojjo tuˈj Moisés, exsin toj kyuˈjjo jniˈ txqantl yolil Tyol Dios. 	 Akawafafanulia mambo yote yaliyomhusu yeye katika Maandiko Matakatifu kuanzia Mose hadi manabii wote.


Kyojjo tqˈijil jaˈlin, aj tjaw kyuˈjin tkawbˈil Moisés, jpuˈnkjo kynabˈl nyakuj tuˈn jun kutxbˈil, tuˈn nya tzaqpiˈnqe tuˈn tel kynikyˈ te kolbˈil. 	 Naam, mpaka hivi leo kila isomwapo Sheria ya Mose akili zao huwa zimefunikwa.


Atzin te Barrabás otaq kux qˈoˈn teˈ toj tze noq tuˈn tpaj tjoybˈin qˈoj tiˈj kawil, ex tuˈn otaq kubˈ tbˈyoˈn jun xjal. 	 (Baraba alikuwa ametiwa ndani kwa kusababisha uasi katika mji na pia kwa sababu ya kuua.)


Qatzin tzunxix nkubˈ kybˈinchinjiˈy wen, a nukˈbˈil nimx toklin, a ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios, tuˈn tok tkˈuˈjlin t‑xjalila tzeˈnku n‑ok tkˈuˈjlin te tibˈ til tibˈxa; ex tbˈanilx teˈ nbˈant ikyjo. 	 Kama mnaitimiza ile sheria ya Utawala kama ilivyoandikwa katika Maandiko Matakatifu: "Mpende binadamu mwenzako kama unavyojipenda wewe mwenyewe", mtakuwa mnafanya vema kabisa.


Tuˈn ikyjo, ntiˈtaq tumil tuˈn tchjet qil quˈnx, quˈn qkyˈeˈtaq tiˈj. Me ante Dios, noq tuˈn t‑xtalbˈil, ma qo ok te tzˈaqle twutz, quˈn ma qo kotpit toj qil tuˈn Crist, a Jesús. 	 Lakini kwa zawadi ya neema ya Mungu, watu wote hukubaliwa kuwa waadilifu kwa njia ya Yesu Kristo anayewakomboa.


Tuˈnpetziˈn werman, kyqˈonka tilil tuˈn kyyoliˈn Tyol Dios, ex mi tzˈok kymiyoˈn tuˈn tyolatzjo noq tzeˈnchaqku yol. 	 Hivyo basi, ndugu zangu, mnapaswa kuwa na hamu ya kutangaza ujumbe wa Mungu; lakini msimkataze mtu kusema kwa lugha ngeni.


Kˈwel tnajsin Dios kyila, ex kchi kletila tuˈn, chkujiy kye. 	 kuwatangazia watu kwamba wataokolewa kwa kuondolewa dhambi zao.


Tzuntaqtzin nchi yolin, tej tkanin jun xjal, ex xi tqˈmaˈn kye: ¡Ayetzaj ẍi kux kyqˈoˈn toj tze, loqe kyeˈ nchi xnaqˈtzin kye xjal toj tnejil ja te naˈbˈl Dios! 	 Akafika mtu mmoja, akawaambia, "Wale watu mliowafunga gerezani, hivi sasa wamo Hekaluni, wanawafundisha watu."


Ex atzin xkutz, axsin xjaxjo najchaq kyibˈajxi kyaˈj, tuˈntzin tnoj tkyaqil tuˈn tukˈa tkyaqil tqoptzˈajiyil. 	 Basi, huyo aliyeshuka hapa duniani, ndiye aliyepaa juu ya mbingu zote apate kuujaza ulimwengu.


Quˈn tkyaqiljo o tzaj tqˈoˈn qMan Dios weˈy, ktzajil lipe wiˈja; ex ajo ktzajil lipe wiˈja, nlayx chi ex nlajoˈn. 	 Wote anaonipa Baba watakuja kwangu; nami sitamtupa nje yeyote anayekuja kwangu,


Me jun paqx tzaj tqˈmaˈn Jesús qeˈy: ¡Kykujsinx kykˈuˈja! ¡Ayin wejiˈy! Mi chi xobˈach. 	 Mara, Yesu akasema nao, "Tulieni, ni mimi. Msiogope!"


Me mix kubˈe kynimin aj Israel, a tqˈma Dios kye. ¿Ma tuˈntzin ikyjo, mi japin te Dios tuˈn, tkyaqiljo tzaj ttziyin kye Ttanim? ¡Mina! Quˈn nya tkyaqiljo, a el itzˈje kyxol aj Israel toj tchibˈjil, twutzxix aj Israelqe. 	 Sisemi kwamba ahadi ya Mungu imebatilika; maana si watu wote wa Israeli ni wateule wa Mungu.


Atzaj tel tnikyˈ teˈ tqˈajqˈojil twiˈ Pegr, nimx ja tzalaj, ex tuˈn ttzaljbˈil, mix oktze tjqoˈne ja, qalaˈ kyja oktze rininil tuja, tuˈn t‑xi tqˈmaˈn qa ataq Pegrjo nwokˈchin. 	 Huyo msichana aliitambua sauti ya Petro akafurahi mno, hata badala ya kuufungua ule mlango, akakimbilia ndani na kuwaambia kwamba Petro alikuwa amesimama nje mlangoni.


Tkyaqiljo lo, o bˈaj t‑xnaqˈtzin Epafras, a o tzˈaqˈnin junx qukˈiy, ex nimxix tqˈaqˈbˈil qkˈuˈja tiˈj. Waja tuˈn t‑xi nqˈmaˈn kyeˈy qa ajo Epafras jun tbˈanil taqˈnil Crist at kyxola. 	 Mlijifunza juu ya neema ya Mungu kutoka kwa Epafra, mtumishi mwenzetu, ambaye ni mfanyakazi mwaminifu wa Kristo kwa niaba yetu.


Xitzin tqˈmaˈnljo junl t‑xnaqˈtzbˈin, Andrés tbˈi, a titzˈin Simun Pegr: 	 Mmoja wa wanafunzi wake aitwaye Andrea, nduguye Simoni Petro, akamwambia,


Ma tzˈel naj kynabˈl te txˈixwejil, ex ma txi kyqˈoˈn kyibˈ toj kyachbˈil, tuˈn tkubˈ kybˈinchin tkyaqil wiq tzeqbˈil, a nya wen. 	 Wamepotoka na hawana aibu, wamejitosa katika ufisadi; hufanya kwa pupa kila aina ya mambo ya aibu.


I jaw weˈ kykyaqilx, exsin xi kyiˈn Jesús tzmax twutz Pilat. 	 Kisha, wote kwa jumla, wakasimama, wakampeleka Yesu mbele ya Pilato.


Exla iteˈ junjun kyxola, a kchi jawil weˈks xnaqˈtzil kyeˈ yol, a nya twutzx, tuˈn kyxi lipe nimil kyiˈj. 	 Hata kutoka miongoni mwenu watatokea watu ambao watasema mambo ya uongo ili kuwapotosha watu na kuwafanya wawafuate wao tu.


Teˈ qok sjumeˈ, ayetziˈn t‑xnaqˈtzbˈin chˈixtaq kykanin nikyˈjin nijabˈ. Me ante Jesús kyij tjunalx ttzi aˈ. 	 Ilipokuwa jioni, mashua ilikuwa katikati ya ziwa, naye alikuwa peke yake katika nchi kavu.


Atzaj teˈ tjatz Jesús toj aˈ, bˈeˈx xi jaqpaj kyaˈj, ex xi tkaˈyin T‑xew Dios, a Xewbˈaj Xjan, kyjaˈtaq tkuˈtz tzeˈnku jun palom, ex kubˈ ten tibˈaj. 	 Mara tu Yesu alipokwisha batizwa, alitoka majini; na ghafla mbingu zikafunguka, akaona Roho wa Mungu akishuka kama njiwa na kutua juu yake.


Ayetzin kyej kynejil pale exqetziˈn xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil, texjo paq anetziˈn kyajtaq tuˈn tok kytzyuˈn Jesús, quˈn tuˈn bˈeˈx kanin toj kynabˈl, qa kyiˈjtaq nyolineˈ techil, a kubˈ tyolin Jesús. Me bˈeˈx tzaj kyxobˈil kyexjal. 	 Walimu wa Sheria na makuhani wakuu walifahamu kwamba mfano huo ulikuwa unawahusu, na hivyo walitaka kumkamata palepale, ila tu waliogopa watu.


¡Me manyor ẍtijqexa tuˈn n‑ikyˈx kyuˈn ikyjo! Me qeˈ, nlayxla tzikyˈx qe quˈn ikyjo. Qalatzin kyeˈ n‑ikyˈx kye kyuˈn a nya wen tuˈn tikyˈx kyuˈn. Me qa ma jaw kynimsin kyeˈ txqantl kyibˈ, exsin ikyx wejiˈy, ex kjawil nnimsin chˈin we wibˈ, iˈchaqxsin ikytzjo tzeˈnku jun xjal o tzˈokx toj twiˈ. 	 Kwa aibu nakubali kwamba sisi tulikuwa dhaifu. Iwe iwavyo, lakini kama kuna mtu yeyote anayethubutu kujivunia kitu--nasema kama mtu mpumbavu--mimi nathubutu pia.


Tzˈeltzin kynikyˈa te, qa ajo oybˈil te Dios tuˈn tul juntl majl, noq tuˈn tzaj tqˈoˈn ambˈil tuˈn kyklet‑xjal. Quˈn ikyxjo o kubˈ ttzˈibˈin erman Pabl, a kˈuˈjlin quˈn, tukˈa tkyaqil tnabˈl, a xi tqˈoˈn Dios te. 	 Mnapaswa kuuona uvumilivu wa Bwana kuwa ni nafasi anayowapeni mpate kuokolewa, kama Paulo ndugu yetu mpenzi alivyowaandikia akitumia hekima aliyopewa na Mungu.


Quˈn ikytziˈn tzeˈnku qe, at jun qxmilil, ilaˈ elnin; ex nya ax toklin junjun. 	 Mwili una viungo vingi, kila kimoja na kazi yake.


Tqˈma xjaljo yol lo, quˈn bˈijte Jesús tej t‑xi tqˈmaˈn kyej taqˈnil tajaw il, qa iltaq tiˈj tuˈn kyetz toj tanminjo xjal anetziˈn. Ojtxetaq ttzyetla kyuˈn taqˈnil tajaw il. Mix tuˈn otaq chi kˈletjo tqˈobˈ exqetziˈn tqan kyukˈa kxbˈil kyuˈnxjal, tuˈntzintla mina tzaqpaje. Me bˈeˈx nchi laqjtaqjo kxbˈil tuˈn, tuˈn kyipin taqˈnil tajaw il. Ex ayejo taqˈnil tajaw il nxi qˈintetaq tojjo txˈotxˈ jaˈ ntiˈye kynajbˈilxjal. 	 Alisema hivyo kwa kuwa Yesu alikwishamwambia huyo pepo mchafu amtoke mtu huyo. Pepo huyo mchafu alikuwa anamvamia mtu huyo mara nyingi, na ingawa watu walimweka ndani na kumfunga kwa minyororo na pingu, lakini kila mara alivivunja vifungo hivyo, akakimbizwa na pepo huyo mchafu hadi jangwani.


Ex atzin kyaˈj bˈeˈx el naj, tzeˈnku jun uˈj njaw tbˈaltzˈin tibˈ. Ex kykyaqiljo wutz ex jniˈ txˈotxˈ toj ttxuyil aˈ, bˈeˈx i txˈixpaj jaˈ iteˈku. 	 Anga likatoweka kama vile karatasi inavyokunjwakunjwa; milima yote na visima vyote vikaondolewa mahali pake.


Ma chin oka tzeˈnku jun at toj twiˈ o tzˈokx tuˈn ma bˈaj nnimsin wibˈa kywutza, me ayexa at kypaja tiˈj. Quˈn noqit ma chi koliˈn wiˈja kywutzjo ma tzˈok kylimoˈn kyibˈ nyakuj tbˈanilxix tsanjil Jesús. ¿Ma nyapetzila nim chˈintl weˈ woklin, tzeˈnqeku xjal anetziˈn, exla qa ntiˈ wajbˈiˈn toj kywutz junjun kyxola? 	 Nimekuwa kama mpumbavu, lakini, ninyi mmenilazimisha kuwa hivyo. Ninyi ndio mngalipaswa kunisifu. Maana, ingawa mimi si kitu, kwa vyovyote, mimi si mdogo zaidi kuliko hao "mitume wakuu."


Quˈn chˈix tuˈn tjapin bˈaj tqˈijil tzaluˈn twutz txˈotxˈ; tuˈnpetziˈn, tenxix kynabˈla, ex kytzyumtzin kyibˈa, tuˈn kyokxa toj naˈj Dios. 	 Mwisho wa vitu vyote umekaribia. Kwa hiyo mnapaswa kuwa na utaratibu na nidhamu, ili mweze kusali.


Exsin ok tentz xnaqˈtzil noq tukˈa techil tiˈchaqku tiˈ; ok ten yolil tiˈj jun awal exsin tqˈma: 	 Aliwafundisha mambo mengi kwa mifano, na katika mafundisho yake aliwaambia,


Atzaj teˈ qkaniˈn, pon qkˈulbˈiˈn qa otaq bˈant kyaje qˈij tkubˈlinx muqet Lázaro. 	 Yesu alipofika huko alikuta Lazaro amekwisha kaa kaburini kwa siku nne.


O bˈantjo luˈn tuˈn tjapiˈn yol, a kubˈ tyolin yolil Tyol Dios ojtxe, a Isaías, tej tqˈmante: Ate tzaj mojinqe toj sikytlin. Ex a el qˈinte jniˈ yabˈil qiˈj. 	 Alifanya hivyo ili yale aliyosema nabii Isaya yatimie: "Yeye mwenyewe ameondoa udhaifu wetu, ameyachukua magonjwa yetu."


Xi ttzaqˈwin Jesús kye: Qoˈqe toj junjuntl tnam qˈmal Tyol Dios, quˈn tuˈnpetziˈn ẍin tzaja weˈ. 	 Yesu akawaambia, "Twendeni katika miji mingine ya jirani nikahubiri huko pia, maana nimekuja kwa sababu hiyo."


Ikyettziˈn tzˈokpint jun xjal kyxola tok t‑xmilqˈobˈ twiˈ wiyil ex tbˈanilx toj t‑xbˈalin, ex ikyxjo tzˈokxit jun tal yaj tukˈa t‑xbˈalin ttxˈaqin; exsintla xi kyqˈmaˈntza te teˈ tbˈanilx toj t‑xbˈalin: ¡Qekuy! ¡Lu tqˈuqbˈila lo tbˈanilx wen! Exsintla xi kyqˈmaˈn te tal yaj: Axsa wekuy, mo qa qekuy iˈchaqx twutz txˈotxˈtz nej. 	 Tuseme mtu mmoja ambaye amevaa pete ya dhahabu na mavazi nadhifu anaingia katika mkutano wenu, na papo hapo akaingia mtu maskini aliyevaa mavazi machafu.


Ex xi nkaˈyiˈn jun tal Tal rit waˈltaq, a otaq kubˈ bˈyoˈn. Attaq toj tkˈuˈjjo qˈuqbˈil, ex toj nikyˈjin kyaje ajbˈil exqetziˈn nejinel. Attaq wuq tkach ex wuq tbˈaqˈ twutz. Ayetzin wuq tbˈaqˈ twutz jun yekˈbˈil tiˈj Xewbˈaj Xjan, a tzˈaqlexix, a smaˈn tuˈn Dios, tuˈn tojtzqinte tkyaqiljo nbˈaj twutz txˈotxˈ. 	 Kisha nikaona pale katikati ya kiti cha enzi Mwana kondoo amesimama, akizungukwa kila upande na vile viumbe hai vinne, na wale wazee. Huyo Mwanakondoo alionekana kana kwamba amechinjwa. Alikuwa na pembe saba na macho saba ambayo ni roho saba za Mungu zilizokuwa zimepelekwa kila mahali duniani.


quˈn nlay bˈant tuˈn mina qo yoliˈn tiˈjjo a o qbˈiˈy ex o qliˈy. 	 Kwa maana hatuwezi kuacha kusema juu ya mambo yale tuliyoyaona na kuyasikia."


I xi ttzaqˈwiˈn ichin: Ajo xjal, a xkubˈ qˈanin weˈy, saj qˈmante weˈy, tuˈn t‑xi wiqiˈn nkuẍila, ex tuˈn nbˈeta. 	 Lakini yeye akawaambia, "Yule mtu aliyeniponya ndiye aliyeniambia: Chukua mkeka wako, tembea."


Quˈn atzin tnejil ichin xkubˈ bˈinchin tukˈa txˈotxˈ, ex te twutz txˈotxˈ teˈ. Me anteˈ tkabˈ te toj kyaˈj teˈ. 	 Adamu wa kwanza aliumbwa kwa udongo, alitoka ardhini; mtu wa pili alitoka mbinguni.


Tuˈn nqayin taˈ, nim xjal Judiy otaq kanin qˈolbˈilkye Mart tukˈa Mariy, tuˈn tchewsit kyanmin tiˈjjo tkyimlin kyxibˈin. 	 Wayahudi wengi walikuwa wamefika kwa Martha na Maria kuwafariji kwa kifo cha kaka yao.


Oxe maj yolin ikyjo, chi Pegr. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx jax likyˈikyˈin juntl majljo iqbˈil toj kyaˈj. 	 Jambo hilo lilifanyika mara tatu, na mwishowe vyote vilirudishwa juu mbinguni.


Tuˈn ikyjo, kubˈ tayoˈn Abraham tukˈa tqˈuqbˈil tkˈuˈj, tuˈn ttzaj qˈoˈn a tzaj tqˈmaˈn Dios te. 	 Abrahamu alisubiri kwa uvumilivu na hivyo alipokea kile alichoahidiwa na Mungu.


Quˈn tej tzunxtaq nqo anqˈin toj ojtxe qten, ma tzˈajbˈiˈn ojtxe kawbˈil qe, tuˈn tyekˈin te qe qa bˈinchil ilqo, ex nqo ok tyekin tuˈn qbˈinchin il. Ex nkubˈ qbˈinchintaq ikyxjo tzeˈnku ntqanintaq tachbˈil qxmilil, ex noq tuˈn qxiˈ toj najin te jun majx. 	 Maana, tulipokuwa tukiishi kimaumbile tu, tamaa mbaya zikichochewa na Sheria, zilifanya kazi katika miili yetu, na kuchuma pato la kifo.


Mi chi oka kawil kyibˈaj kynimbˈil txqantl, tuˈntzintla mi kawine Dios kyibˈaja. 	 "Msiwahukumu wengine, msije nanyi mkahukumiwa na Mungu;


Iky teˈ juntl tqˈma kyjaluˈn: Tzmaxix ma chin jaw meje weˈ. Tuˈntziˈn, nlay chin pon kanin weˈ. 	 Na mwingine akasema: Nimeoa mke, kwa hiyo siwezi kuja.


Me ntiˈtaqx tumil tzeˈn tten tuˈn tchjet tuˈn. Atziˈn kubˈ tbˈisin tajaw kˈas, tuˈn t‑xi kˈayit te aqˈnil te jun majx kyexjal, me tukˈax t‑xuˈjil ex kyukˈax tkˈwal ex tkyaqiljo jniˈ attaq te, tuˈntzintla tchjetjo tkˈas. 	 Mtu huyo hakuwa na chochote cha kulipa; hivyo bwana wake aliamuru wauzwe, yeye, mke wake, watoto wake na vitu vyote alivyokuwa navyo, ili deni lilipwe.


Quˈn te tnejil, nya te s‑el anqˈin tiˈjqya, qalaˈ a teqya tiˈj ichin. 	 Mwanamume hakutoka kwa mwanamke, ila mwanamke alitoka kwa mwanamume.


Bˈiˈntzintz kyuˈn, qa nyolin Dios kye aj Israel, ex tqˈma jun yol te tbˈanil tuˈn Jesucrist, a tAjaw kykyaqil xjal. 	 Huu ndio ule ujumbe Mungu alioupeleka kwa watu wa Israeli, akitangaza Habari Njema iletayo amani kwa njia ya Yesu Kristo ambaye ni Bwana wa wote.


Wajatlaˈy tuˈn kykyaqilxa tuˈn kyyoliˈn toj noq tzeˈnchaqku yol. Me tuˈn tchˈiy Ttanim Dios wen, nimxix toklin Tyol Dios tuˈn kyyoliˈn tiˈj, tzeˈnku tuˈn kyyoliˈn toj noq tzeˈnchaqku yol, a ntiˈ pujbˈilte. 	 Basi, ningependa ninyi nyote mseme kwa lugha ngeni lakini ningependelea hasa muwe na kipaji cha kutangaza ujumbe wa Mungu, maana mtu mwenye kipaji cha kutangaza ujumbe wa Mungu, ni wa maana zaidi kuliko yule mwenye kusema lugha ngeni, isipokuwa tu kama yupo hapo mtu awezaye kuyafafanua hayo mambo asemayo, ili kanisa lipate kujengwa.


Tuˈnpetziˈn, kykyaqiljo nchi bˈin nyola, ex nkubˈ kybˈinchin tzeˈnku nxi nqˈmaˈn, ikyqetziˈn tzeˈnku jun xjal at tnabˈl, a kux tqˈoˈn abˈj te tqˈuqil tja, tej tjaw tbˈinchin. 	 "Kwa sababu hiyo, kila mtu anayeyasikia maneno yangu na kuyazingatia, anafanana na mtu mwenye busara, aliyejenga nyumba yake juu ya mwamba.


Tuˈnpetziˈn, n‑ok qˈoˈn te nimil toj aˈlchaqx wiq xjaltz, ex nya noq oˈkx kyxol aj Judiy, qalaˈ alkyeˈ njaw nimsinte Dios, ex qa wenjo tbˈinchbˈin. 	 Mtu wa taifa lolote anayemcha Mungu na kutenda haki anapokelewa naye.


Me jun paqx, el tnikyˈtzajil Pegr tuˈn jun txin, a n‑aqˈnintaq tojjo ja anetziˈn. Ok kyim wen tiˈj Pegr, tej qˈuqlektaq tiˈj qˈaqˈ, exsin chitzjo kyjaluˈn: Ex majx teˈ luˈn attaq tukˈa Jesúsch. 	 Mjakazi mmoja alipomwona Petro ameketi karibu na moto, akamkodolea macho, akasema, "Mtu huyu alikuwa pia pamoja na Yesu."


Tuˈnpetziˈn, texjo qˈij jaˈlin, nya junx t‑xilin kynabˈl jweˈ xjal, a najleqe toj junx ja, quˈn tuˈn oxe mikyxil kynabˈljo tzeˈnqeku kabˈel. Ex ayetzin kyeˈ kabˈel mikyxi chi nabˈliˈn tzeˈnqeku oxel. 	 Na tangu sasa, jamaa ya watu watano itagawanyika; watatu dhidi ya wawili, na wawili dhidi ya watatu.


¿Tzeˈn tten tzma jaˈlin ẍin ok kytzyuˈn, ex qa kukx nchin xnaqˈtzinjiˈy tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios kyxola? Me nya tiquˈnil, quˈn ikytzin tuˈn tbˈajxjo tzeˈnku ntqˈmaˈn Tyol Dios wiˈja. 	 Kila siku nilikuwa pamoja nanyi nikifundisha Hekaluni, wala hamkunikamata. Lakini sasa lazima Maandiko Matakatifu yatimie."


Xi ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: Nlay bˈant tuˈn kyklet‑xjal kyuˈnx kyibˈx. Me mete Dios kbˈantil teˈ tuˈn tkyaqil. 	 Yesu akajibu, "Yasiyowezekana kwa binadamu, yanawezekana kwa Mungu."


Tej tikyˈ Jesús antza, in xi tkaˈyiˈn ayiˈn, Matey, qˈuqleqintaqa toj jun tal ja te peybˈil pwaq tuˈn tajbˈin kye aj Rom, a nchi kawintaq kyibˈaj aj Israel. Tzaj tqˈmaˈn Jesús weˈy: Lipeka wiˈjach. Ex bˈeˈx in ikyˈ lipeˈy tiˈj Jesús. 	 Yesu aliondoka hapo, na alipokuwa anakwenda zake, alimwona mtu mmoja aitwaye Mathayo, ameketi katika ofisi ya ushuru. Basi, Yesu akamwambia, "Nifuate." Naye Mathayo akainuka, akamfuata.


Me najchaq lipchexitaq Pegr tzma tpeˈn tja kynejilxix pale, a jaˈ otaq tzˈokxi Jesús, ex kyij qe antza kyxol xoˈl qˈaqˈ yolte tiˈtaq kbˈajil tiˈj Jesús. 	 Petro alimfuata kwa mbali mpaka uani kwa Kuhani Mkuu, akaingia ndani pamoja na walinzi ili apate kuona mambo yatakavyokuwa.


Ex ajtzin tjyettz tuˈn, nimx kjawil tzalaj, ex kjawix tqˈoˈn tiˈj tqul. 	 Akimpata, atambeba mabegani kwa furaha.


Uljo tnejil aqˈnil, ex xi tqˈmaˈn kyjaluˈn: Ay Taa, atzin te tpwaq lajaj maj ma tzˈalin te. 	 Mtumishi wa kwanza akatokea, akasema: Mheshimiwa, faida iliyopatikana ni mara kumi ya zile fedha ulizonipa.


Tej tjaw anqˈin juntl majl Jesús tuˈn Dios, chi Pegr, tnejil tzaj tsmaˈn te kyeˈy, ayiˈy aj Judiyqiˈy, tuˈn kykyˈiwlita, ex tuˈn ttzaqpaj junjun kyeˈ toj til. 	 Basi, ilikuwa kwa ajili yenu kwanza kwamba Mungu alimfufua mtumishi wake, alimtuma awabariki kwa kumfanya kila mmoja wenu aachane kabisa na maovu yake."


Me anteˈ pon chitj toj tbˈanil txˈotxˈ, tbˈanilx ele toj. At junjun tqan el jweˈ kˈal twutz, ex junjuntl el ox kˈal, ex junjuntl el lajaj toj kaˈwnaq. 	 Lakini nyingine zilianguka penye udongo mzuri, zikaota, zikazaa: nyingine punje mia moja, nyingine sitini na nyingine thelathini.


Me qajtzintza tuˈn qbˈintiˈy tzeˈn te tnaˈbˈl, quˈn bˈiˈn qeˈ quˈn, qa nyolbˈajtz toj tkyaqil twutz txˈotxˈ tiˈjjo akˈaj chˈuq xjal, aye nimilqe tiˈj Jesús. 	 Lakini tunafikiri inafaa tusikie kutoka kwako mwenyewe mambo yaliyo kichwani mwako. Kwa maana tujualo sisi kuhusu hicho kikundi ni kwamba kinapingwa kila mahali."


Xi kytzaqˈwin: Ttziye te Moisés, tuˈn tkubˈ bˈinchit jun uˈj te kypaˈbˈlxjal kyibˈ. Ikytzin n‑aje kychqˈoˈne ichin kyxuˈjil tja kytata. 	 Nao wakasema, "Mose aliagiza mume kumpatia mkewe hati ya talaka na kumwacha."


Ex noq tuˈn ikyjo, nimx jaw kynimsin tbˈi qMan Dios. 	 Basi, wakamtukuza Mungu kwa sababu yangu.


Xi tqˈmaˈn tajaw pwaq te: Chjontiy. Jun aqˈnil, a tbˈanilx wen ex tzˈaqlexix. Atzin jaˈlin, quˈn tuˈn nimx xbˈant tuˈn tukˈa tal chˈin, nimxixtl kxel nqˈoˈn tey. Ku toktza ex ku ttzalaja wukˈiy. 	 Bwana wake akamwambia, Vema, mtumishi mwema na mwaminifu. Umekuwa mwaminifu katika mambo madogo, nitakukabidhi makubwa. Njoo ufurahi pamoja na bwana wako.


Me atziˈn jun twiˈjo tkabˈ txuk attaq jun kyˈixbˈine tiˈj, nyakuj otaq kyim, me atziˈn kyˈixbˈine bˈeˈx qˈanj. Tuˈnpetziˈn, i jaw kaˈylaj tkyaqil xjal twutz txˈotxˈ, ex bˈeˈx i ok lipe tiˈj. 	 Kichwa kimojawapo cha huyo mnyama kilionekana kama kilikwisha jeruhiwa vibaya sana, lakini jeraha hilo lilikuwa limepona. Dunia nzima ilishangazwa na huyo mnyama na kumfuata.


Quˈn ayeku kyeˈ i bˈinte, tej t‑xi nqˈmaˈn kyeˈy, qa nyaqin wejiˈy a Crist; qalaˈ noq jun taqˈnil ul nej twutz. 	 Nanyi wenyewe mwaweza kushuhudia kuwa nilisema: Mimi siye Kristo, lakini nimetumwa ili nimtangulie!


Ikytzin tzeˈnku bˈiˈn kyuˈn, mix jaˈ xqo xmoxiniˈy kyiˈja tukˈa jun yol tbˈanilxnaj wen, ex mi xqo jyoˈn jun tumil tzeˈn tuˈn qkanbˈiˈn pwaq kyiˈja. Quˈn ax te Dios kaˈyil qey tiˈjjo luˈn. 	 Ninyi mnajua kwamba sisi hatukuja kwenu na maneno matamu ya kubembeleza wala hatukutumia maneno ya kijanja ya kuficha ubinafsi fulani; Mungu ni shahidi!


Me ayetzin kye aj ilqe: Aye yuẍqe, exqetziˈn jniˈ kyˈaˈjil, exqetziˈn bˈyol xjal, ex tkyaqil nchi kˈulin twutzjo twutzbˈiyil, ex jniˈqe sbˈulqe ntiˈ kyoklin tiˈj tkyaqiljo bˈaˈn tukˈa Ttanim Dios. 	 Lakini mbwa, wachawi, wazinzi, wauaji, waabudu sanamu na wote wanaopenda kusema uongo, watakaa nje ya mji.


Jun tumil wuˈn kyeˈy tuˈn tkubˈ kybˈinchiˈn tukˈa tkyaqil kyanmiˈn toj taqˈin qMan Dios, ikyx tzeˈnku we. Quˈn bˈiˈn kyeˈ kyuˈn, a kyxol txqan xjal, a rinil, tkyaqilx tetz nrinin, me noq junchˈin teˈ nkanbˈin chojbˈil. Ikytziˈn toj qnimbˈil, me il tiˈj tuˈn kykanbˈintiˈy chojbˈil qˈoˈntz tuˈn Dios toj kyaˈj. 	 Je, hamjui kwamba katika uwanja wa michezo, ingawa wapiga mbio wote hukimbia, ni mmoja tu anayejinyakulia zawadi?


Ikytziˈn, kjawil nimsit tbˈi qAjaw Jesucrist toj kychwinqila, ex ikyxjo kyeˈ ex kchi jawil nimsiˈn kywutz tkyaqil xjal noq tuˈn t‑xtalbˈil qMan Dios ex qAjaw Jesucrist. 	 Kwa namna hiyo, jina la Bwana wetu Yesu litapata utukufu kutoka kwenu, nanyi mtapata utukufu kutoka kwake kwa neema ya Mungu wetu na ya Bwana Yesu Kristo.


nimx t‑xel ktzajil tqˈoˈn Dios te twutzxjo txˈotxˈ luˈn, tzeˈnku tja, ttziky, titzˈin, tnana, tkˈwal, jniˈ ttxˈotxˈ, exla qa tukˈa yajbˈil tzaluˈn twutz txˈotxˈ. Me tojtziˈn juntl tchwinqil, ok tkanbˈe tchwinqil te jun majx. 	 atapokea mara mia zaidi wakati huu wa sasa nyumba, ndugu, dada, mama, watoto na mashamba pamoja na mateso; na katika wakati ujao atapokea uzima wa milele.


¿Tzeˈntzintz toj kywutza? ¿Ma man chin kˈuˈl wetza noq tuˈn kytzalajxjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ? Me twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa ¡Mina! Qalaˈ ma chin kˈuˈl weˈ noq tuˈn tpaˈyit kynabˈlxjal. 	 Mnadhani nimekuja kuleta amani duniani? Hata kidogo; si amani bali utengano.


Tuˈn ẍi kubˈ tzˈaq aj Judiy toj tkyaqiljo lo, ¿Mapela chi kubˈxtz te jun majx tiˈj kynimbˈil? ¡Mina! Me tuˈn s‑el kyiˈjlin aj Judiy qMan Dios, ex tuˈntzin tjaw chyoˈn kyanmin, bˈeˈx tzaj tqˈoˈn Dios kolbˈil kye nya Judiyqe. 	 Basi, nauliza: je, Wayahudi wamejikwaa hata wakaangamia kabisa? Hata kidogo! Kutokana na kosa lao ukombozi umewajia watu wa mataifa mengine, ili Wayahudi wapate kuwaonea wivu.


Xi tqˈmaˈn Pegr kye: ¡Twutzx Dios kxel nqˈmaˈn kyeˈy! ¡Nya wojtzqiˈn wejiˈy ichin, a nchi yoliˈn tiˈj! 	 Lakini Petro akaanza kulaani na kuapa akisema, "Mimi simjui mtu huyu mnayesema habari zake."


Quˈn ikytzin ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Tkyaqilxjal ikyxjo tzeˈnku tal kˈul. Ex ajo kybˈinchbˈin ikyxjo tzeˈnku t‑xmakil kˈul. Quˈn atzin te kˈul ktzqijil, ex atzin t‑xmakil k‑elil tzˈaq. 	 Kama Maandiko yasemavyo: "Kila binadamu ni kama nyasi, na utukufu wake wote ni kama maua ya porini. Nyasi hunyauka na maua huanguka.


ex xi kyqanin te: ¿Tiˈn tokiy tuˈn tbˈinchintejiy jniˈ lo, a nkubˈ tbˈinchiˈn? ¿Ex ankye saj qˈoˈnte tokliˈn? 	 wakamwuliza, "Unafanya mambo haya kwa mamlaka gani? Nani aliyekupa mamlaka ya kufanya mambo haya?"


Quˈn bˈapeˈ kye yaj kukx kyeˈ kytenku kyxola, bˈaˈn kyxi kymojiˈn alkye qˈij kyaja, qalatzin weˈ nya axsi chin kˈwel teniy kyxola. 	 Maskini mnao daima pamoja nanyi; mnaweza kuwasaidia wakati wowote mnaopenda. Lakini mimi sitakuwapo pamoja nanyi daima.


Me atzin jaˈlin, ma tzaj qˈoˈn jun oybˈil tiˈj jun akˈaj chwinqil qe, a awo tzajninqo kyiˈj. Atzin t‑xilin yol lo, ma kubˈ tbˈinchin tzmaxiˈ teˈ xjatz anqˈin juntl majl, tzeˈnkuxjo tzˈibˈin toj tkabˈ Bˈitz te Tuˈjil Tyol Dios: Axix te nkˈwala, quˈn jaˈlin ma txi nqˈoˈn tchwinqila twutz txˈotxˈ. 	 Kama ilivyoandikwa katika zaburi ya pili: Wewe ni Mwanangu, mimi leo nimekuwa baba yako.


Tuˈnpetziˈn kyimil kywatla toj kynimbˈila, ex kykaˈyink kyibˈa, quˈn nya bˈiˈn kyuˈn jtoj bˈaˈn nmeltzˈaja. 	 Muwe waangalifu na kesheni, maana hamjui wakati huo utafika lini.


Me atzaj teˈ tel kynikyˈxjal qa Judiytaq teˈ Lejantr, i jaw ẍchˈin kabˈe or kykyaqilx. Chi chiˈ kyjaluˈn: Nimx toklin Artemisa, a qdios a awo aj Éfeso. 	 Lakini walipotambua kuwa yeye ni Myahudi, wote kwa sauti moja walipiga kelele: "Mkuu ni Artemi wa Efeso!" Wakaendelea kupayukapayuka hivyo kwa muda wa saa mbili.


Jun qˈij ok kychmoˈn txqan xjal kyibˈ kyukˈa, ex ntiˈtaq tuˈn t‑xi kywaˈn. I xi ttxkoˈn Jesúsjo t‑xnaqˈtzbˈin, exsin xi tqˈmaˈn kye: 	 Wakati huo umati mkubwa wa watu ulikusanyika tena, na hawakuwa na chakula. Basi, Yesu akawaita wanafunzi wake, akawaambia,


Me qalaˈ nya ikyjo, quˈn ayetziˈn chojbˈil nchi ajbˈin, nya tuˈn tok kyanmin xjal saqxix kyuˈn, qalaˈ noq tuˈn ttzaj kynaˈnjo kyil junjun abˈqˈe. 	 Lakini dhabihu hizo hufanyika kila mwaka kuwakumbusha watu dhambi zao.


¿Yajtzin kye toj kywutz? ¿Ankyeqiˈn? Ate Pegr xi tzaqˈwinte kyjaluˈn: A tejiy Crist, a skˈoˈnxix tuˈn Dios, tuˈn tul tzaluˈn twutz txˈotxˈ, chiˈ. 	 Hapo akawauliza, "Na ninyi je, mwasema mimi ni nani?" Petro akajibu, "Wewe ndiwe Kristo wa Mungu."


Ataqtzin te Naasón kˈwalbˈajtaql teˈ te Aminadab, a tkˈwaltaq Admin, a tkˈwaltaq Arni, a tkˈwaltaq Esrom, a tkˈwaltaq Fares, a tkˈwaltaq Judá. 	 mwana wa Aminadabu, mwana wa Admini, mwana wa Arni, mwana wa Hesroni, mwana wa Feresi, mwana wa Yuda,


Altzin kye kˈwel bˈinchinte jun tiˈ nya bˈaˈn, a tzeˈnku ntqanin ojtxe tten, ikytzin t‑xeljo ktlaˈbˈil, ex kkyimil teˈ te jun majx. Me atzin teˈ a kˈwel tbˈinchin bˈaˈn, a tzeˈnku taj Xewbˈaj Xjan, ktlaˈbˈil tuˈn Xewbˈaj Xjan jun tchwinqil te jun majx. 	 Apandaye katika tamaa za kidunia, atavuna humo uharibifu; lakini akipanda katika Roho, atavuna kutoka kwa Roho uzima wa milele.


Tuˈnpetziˈn, kxel nqˈmaˈn tey, qa noq tuˈn nim tkˈuˈjjo qya wiˈja, ma chi kubˈ najsit nimku til. Me atzin teˈ xjal, a nya nim til toj twutz, ex nya nim tkˈuˈj wiˈja. 	 Kwa hiyo nakwambia amesamehewa dhambi zake nyingi kwa kuwa ameonyesha upendo mkubwa. Mwenye kusamehe kidogo, hupenda kidogo."


Quˈn jotxjo xjal, a ma kux qˈonte toyaj, a kyoyajjo ma kux kyqˈoˈn, a t‑xkyijlbˈin; qalatzinl teˈ tal yaj, a ma kux tqˈoˈn, a attaq tajbˈin te tuˈn tanqˈin. 	 Kwa maana, wengine wote wametoa sadaka zao kutokana na ziada ya mali zao, lakini huyu mama, ingawa ni maskini, ametoa kila kitu alichohitaji kwa kuishi."


Ex mi chi el tikyˈin ayejo numjninqe. Tuˈnpetziˈn, mi kubˈ twaqˈin jun tal tqan ptzˈan tal kox, ex mi kubˈ tyupin jun tal ttzaj yaj, a noqx tal chˈin nsbˈen, tzmaxiˈ aj t‑xi tqˈoˈn kyoklin, aj tkubˈ tqˈoˈn Tkawbˈil, a tzˈaqlexix. 	 Mwanzi uliopondeka hatauvunja, wala utambi ufukao moshi hatauzima, mpaka atakapoifanya hukumu ya haki itawale.


Qˈmanxa tukˈa tumil, tuˈn mi tzˈel ikyˈin kyuˈnxjal; qalaˈ noq tuˈn kyjaw txˈixwe aye nchi yolbˈin qiˈj, quˈn ntiˈ tumil tuˈn kyxoˈn yol ikyjo. 	 Maneno yako yasiwe na hitilafu yoyote ili adui zako waaibike wasipopata chochote kibaya cha kusema juu yetu.


Quˈn ayetzin kyeˈ txqantl xjal, a nya nimil, toj tkyaqil twutz txˈotxˈ, nimx nchi jaw melj kyeˈ tiˈj tkyaqiljo lo. Me metziˈn kyetza, at jun kyeˈ kyMan, a ojtzqiˈn tuˈn alkye atx taj kyeˈy. 	 Kwa maana hayo yote ndiyo yanayohangaikiwa na watu wasiomjua Mungu. Baba yenu anajua kwamba mnahitaji vitu hivyo.


Jaw ttzyuˈn Pegr tqˈobˈ, ex jaw tjkˈuˈn. I xi tqˈolbˈin mebˈe qya junx kyukˈa txqantl nimil, ex xi tqˈmaˈn: Lu Tabita lo; ex itzˈl. 	 Petro akamsaidia kusimama, halafu akawaita wale watu wa Mungu na wale wajane, akamkabidhi kwao akiwa mzima.


A kyaˈj ex txˈotxˈ ok kchi bˈajil, me mex weˈ nyol nlayx chi kyij xkyeˈ, tuˈn mi chi japin bˈaje. 	 Mbingu na dunia vitapita, lakini maneno yangu hayatapita.


Me bˈeˈx xi tqˈmaˈn angel te: ¡Zakariy! Mina tzaj xobˈa, quˈn atziˈn tnaˈj Diosa, ma tzaj ttzaqˈwin Dios. Atzin t‑xuˈjila tzul jun tal, ex atzin tbˈi k‑okil tqˈoˈn, Juan. 	 Lakini malaika akamwambia, "Zakariya, usiogope, kwa maana sala yako imesikilizwa, na Elisabeti mkeo atakuzalia mtoto wa kiume, nawe utampa jina Yohane.


Quˈn nimx k‑ajbˈila tkˈwala te Dios. Nya txˈujtinel, ex naˈmxtaq tul itzˈje, noq nojninl tanmin tuˈn Xewbˈaj Xjan. 	 Atakuwa mkuu mbele ya Bwana. Hatakunywa divai wala kileo, atajazwa Roho Mtakatifu tangu tumboni mwa mama yake.


Quˈn nya te twutz txˈotxˈqin weˈ, ex ikyqex kyeˈ, nya te twutz txˈotxˈqe. 	 Wao si wa ulimwengu, kama vile nami nisivyo wa ulimwengu.


Xitzin tqanin Jesús kyexjal: ¿Tiˈtzin nkyyoliˈn kyukˈa nxnaqˈtzbˈiˈn? 	 Yesu akawauliza, "Mnajadiliana nini nao?"


Me atzaj teˈ t‑xi kykaˈyiˈn manil txˈotxˈ, teˈ ttzaj kˈwalbˈaj, bˈeˈx i bˈaj ja yolin kyxolile: Ate luˈn kyjel te tajaw txˈotxˈ. Qalaˈ qbˈyonku, tuˈntzin qkyij te tajaw, chi chiˈ. 	 Lakini wale wakulima walipomwona mwanawe wakasemezana wao kwa wao: Huyu ndiye mrithi; na tumuue ili tuuchukue urithi wake!


Me ok kxel nqˈmaˈn weˈ kyeˈy, alqe tuˈn kytzaja xobˈiˈy. Chi xobˈtziˈn teˈ, a at toklin tuˈn kykyimxjal tuˈn, ex at toklin tuˈn kyxi qˈoˈnxjal tuˈn toj qˈaqˈ te jun majx, aj tkyimjo kyxmilil. Twutzx te, antza chi xobˈa kyeˈ. 	 Nitawaonyesheni yule ambaye ni lazima kumwogopa: mwogopeni yule ambaye baada ya kuua ana uwezo wa kumtupa mtu katika moto wa Jehanamu. Naam, ninawaambieni, mwogopeni huyo.


Ex ate Xewbˈaj Xjan tzaj qˈmaˈnte weˈy, tuˈn mina jaw kaˈmin wanmiˈn, ex tuˈn nxiˈy kyukˈa. Ex i xiˈtzin qaql nimil wukˈiy, aye loqe lo. Qkyaqilxa o okxa toj tja jun ichin, 	 Roho aliniambia niende pamoja nao bila kusita. Hawa ndugu sita waliandamana nami pia kwenda Kaisarea na huko tuliingia nyumbani mwa Kornelio.


Quˈn kykaˈyinktziˈn kyiˈj aj Israel. Ayeˈ nxi kyqˈoˈn aluˈmj te oyaj twutz Dios, at kyoklin tiˈj tchibˈjil, ex nchi kˈulin te Dios, aj t‑xi kychyoˈnjo oyaj lo. 	 Chukueni, kwa mfano, Wayahudi wenyewe: kwao, wenye kula vilivyotambikiwa madhabahuni waliungana na hiyo madhabahu.


Exsin ikyx kyejiˈy chmilbˈaj, kykˈuˈjlimqektzinjiˈy kyxuˈjila, tzeˈnku te Crist s‑ok tkˈuˈjlin Ttanim, ex xi tqˈoˈn tchwinqil tuˈn tpaj. 	 Nanyi waume, wapendeni wake zenu kama Kristo alivyolipenda kanisa, akajitoa mwenyewe sadaka kwa ajili yake.


Kxel tqˈoˈn jun chwinqil te jun majx toj kyaˈj, exsin jun kyoklin tbˈanilxix tiˈjjo tqoptzˈajiyil qMan Dios, aye nchi jyon tiˈj, ex tok tilil kyuˈn, tuˈn kybˈinchin teˈ bˈaˈn tzaluˈn twutz txˈotxˈ. 	 Wale wanaozingatia kutenda mema, kutafuta utukufu na heshima ya Mungu na kutokufa, watapata uzima wa milele.


Ex ikyxjo, noq tuˈn tnimbˈil Jse, tej chˈixtaq tkyim, yolin tiˈj, qa tuˈntaq tetz t‑xjalil, ayeˈ tzajninqe tiˈj Jacob, toj txˈotxˈ Egipto. Ex kyij tyolin Jse, qa aj kyikyˈtaq tojjo txˈotxˈ anetziˈn, iltaq tiˈj tuˈn tetz iqin tbˈaqil, tuˈn tkuˈx muqet tojjo ttxˈotxˈ, jaˈ tzajnin. 	 Kwa imani Yosefu alipokuwa karibu kufa, alinena juu ya kutoka kwa Waisraeli katika nchi ya Misri, na pia akawaachia maagizo kuhusu mifupa yake.


Ex qa kykyˈeˈy tuˈn kyok lipeˈy wiˈja, in tjapin bˈaj kyuˈn, tzeˈnkuxjo kyij yekˈin kyeˈy kyuˈn qtzan kychmaˈn ojtxe, aye bˈyol xjal. Me bˈiˈnku kyuˈn qa japin jun qˈij, tuˈn tul kawbˈil kyibˈaja kujxix wen tiˈj tkyaqiljo lo. 	 Haya, kamilisheni ile kazi wazee wenu waliyoianza!


Quˈn ajo nchibˈjila, ante wabˈjjo, a twutzxix, ex ajo nchkyˈela, ex ikyxjo, ante kˈwabˈjjo, a twutzxix. 	 Maana mwili wangu ni chakula cha kweli, na damu yangu ni kinywaji cha kweli.


Me tzuntaq nchin bˈeta ikyjo, ex chˈixtaq nkaniˈn toj Damasco, bˈalaqa kabˈlaj or ikyjo, noqx nnaˈbˈinkuy, tej tul tilkˈaj wiˈjaliˈy jun tqan tzaj tzajnintaq toj kyaˈj. 	 "Basi, nilipokuwa njiani karibu kufika Damasko, yapata saa sita mchana, mwangu mkubwa kutoka mbinguni ulitokea ghafla ukaniangazia pande zote.


Tuˈnpetziˈn, qa at kyqˈoja kyxola tiˈj junjun tiˈ tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ¿Tiquˈnil nchi ok kyqˈoˈnjiˈy nya nimil te kawil kyeˈy? Quˈn ntiˈ kye kyoklin toj Ttanim Dios. 	 Mnapokuwa na mizozo juu ya mambo ya kawaida, je, mnawaita wawe mahakimu watu ambao hata hawalijali kanisa?


Me nim ma chin tzalaja, tuˈn ma chi ul Estéfanas, Fortunato ex Acaico, quˈn ma kubˈ kybˈinchiˈn a naˈmxtaq tbˈant kyuˈn, quˈn ntiˈqetaqa. 	 Nafurahi sana kwamba Stefana, Fortunato na Akaiko wamefika; wamelijaza pengo lililokuwako kwa kutokuwako kwenu.


Ex ikyxjo tqˈma: Tuˈnpetziˈn, kyjel ttzaqpiˈn te ichin ttata ex tnana, noq tuˈn tok meje tukˈa t‑xuˈjil. Ex kykabˈilx kchi okil te junchˈin. 	 na akasema: Kwa sababu hiyo mwanamume atamwacha baba yake na mama yake, ataungana na mke wake, nao wawili watakuwa mwili mmoja?


Me mix ttziye tnana, quˈn Juan tbˈi k‑okilch. 	 Lakini mama yake akasema, "La, sivyo, bali ataitwa Yohane."


Me ayetziˈn jniˈ xjal nchi bˈaj naˈntaq Dios peˈn otaq chi bˈaj jaw qanlaj kyxolile, quˈn tuˈn nqˈaltex n‑etztaq Zakariy toj ja te naˈbˈl Dios. 	 Wakati huo, wale watu walikuwa wanamngoja Zakariya huku wakishangaa juu ya kukawia kwake Hekaluni.


quˈn mi nchi ajbˈin te qAjaw Jesucrist; qalaˈ texjo kyachbˈil nchi ajbˈine. Ex noq tuˈn kyyol ponix wen, nchi kubˈ kysbˈuˈn tal xjal, a mi ojtzqiˈn kyuˈn. 	 maana watu wa namna hiyo hawamtumikii Kristo Bwana wetu, bali wanayatumikia matumbo yao wenyewe. Kwa maneno yao matamu na hotuba za kubembeleza hupotosha mioyo ya watu wanyofu.


Ay, Agripa, ikytzin bˈajjo, chi Pabl. Kubˈ nniminjiˈy a tzaj tqˈmaˈn qMan Dios weˈy. 	 "Hivyo, mfalme Agripa, sikuweza kuwa mkaidi kwa maono hilo la mbinguni.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo; bˈeˈx i bˈaj aj junjun kyja. 	 Basi, wote wakaondoka, kila mtu akaenda zake;


Bˈisbˈajilxla ayiˈy Judiyqiy. Noq tuˈn kyxmiletzˈila ikyjo, kyij tzˈibˈit toj Tuˈjil Tyol Dios, qa noq tuˈn kypaja nchi yolin aye nya Judiy, qa ntiˈ tajbˈin Dios. 	 Kama vile Maandiko Matakatifu yasemavyo: "Watu wa mataifa mengine wamelikufuru jina la Mungu kwa sababu yenu ninyi Wayahudi!"


Bˈeˈxsin xiˈ Jesús toj jun najbˈil najchaq, Tiro, tbˈi. Okx toj jun ja kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin; tkyˈeˈtaq tuˈn tiwle tuˈn aˈla, me mix bˈante tewin, 	 Yesu aliondoka hapo, akaenda hadi wilaya ya Tiro. Huko aliingia katika nyumba moja na hakutaka mtu ajue; lakini hakuweza kujificha.


Me nya ojtzqiˈn kyuˈn. Me metzin weˈ wojtzqiˈn weˈ. Qa ma txi nqˈmaˈn kyeˈy qa mi wojtzqiˈn, jun nikyˈil yolqintlaˈy tzeˈnku kyeˈ. Me twutzxix wojtzqiˈn weˈ ex nkubˈ nbˈinjiˈy Tyol. 	 Ninyi hamjapata kumjua, lakini mimi namjua. Na, nikisema simjui, nitakuwa mwongo kama ninyi. Mimi namjua na ninashika neno lake.


Ex qˈajqˈojin tzeˈnku chun, ex nyolintaq Dios antza. Ayetzin xjal, ayeˈ lipajqetaq tiˈj Moisés, axsa i kyij tene t‑xe wutz. Ex noq tuˈn kyxobˈil tiˈj tkyaqiljo lo, xi kyqˈmaˈn te Moisés, tuˈn mina yolin Dios kyukˈa. 	 mvumo wa tarumbeta na sauti ya maneno. Wale waliosikia sauti hiyo waliomba wasisikie tena neno jingine,


Ex bˈeˈx ẍi ajtz meltzˈaj, quˈn tuˈn ntiˈ t‑xmilil xknet kyuˈn. Me atzin jaˈlin, tzun nchi yolin tiˈj, qa ma chi iwle kabˈe t‑angel Dios kyuˈn, ex ma tzaj qˈmaˈn kye, qa itzˈ te Jesús. 	 wasiukute mwili wake. Wakarudi wakasema kwamba walitokewa na malaika waliowaambia kwamba alikuwa hai.


Tuˈnpetziˈn, tkyaqil xjal qa ma txi tnimin tzeˈnku te Abraham, at tkyˈiwbˈil Dios kyibˈaj, tzeˈnku te Abraham, tuˈn tnimbˈil. 	 Basi, wale walio na imani wanabarikiwa pamoja na Abrahamu aliyeamini.


Oxe maj in bˈaj jemiˈn tuˈn tze; jun maj chˈime in kyimiˈy, teˈ wok xoˈn tukˈa abˈj; oxe maj xi mulqˈaj bark toj aˈ, a jaˈ intinkxetaqa. Antza ikyˈ jun qnikyˈin ex jun qˈij wuˈn toj ttxuyil aˈ. 	 Nilipigwa viboko mara tatu, nilipigwa mawe mara moja; mara tatu nilivunjikiwa meli baharini, na humo nikakesha usiku kucha na kushinda mchana kutwa.


¿Jtojtzin bˈaˈn tbˈajjo ikyjo, ex tiˈchaqtzin txqantl kbˈajil, aj chˈixtaq tkˈul kaniˈn ikyjo? chi chiˈ. 	 "Twambie mambo haya yatatukia lini? Ni ishara gani itakayoonyesha kwamba mambo haya karibu yatimizwe?"


Ayetzin kyaje ajbˈil attaq qaq t‑xikyˈ teyile junjun, ex nojnintaq kyiˈj tukˈa tbˈaqˈ kywutz, tzmax tjaqˈ kyxikyˈ. Tkyaqil qˈij ex tkyaqil qnikyˈin mi nchi kubˈ numj tuˈn kykˈulin, ex nkyqˈmaˈntaq: Xjanxix te, xjanxix te, xjanxix te tAjaw Tkyaqil, a Dios nimxix tipiˈn tuˈn tbˈant tkyaqil tuˈn, a attaqa te tnejil; ex ate jaˈlin, ex axjiˈy tzul kanin juntl majl twutz txˈotxˈ. 	 Viumbe hivyo vinne vilikuwa na mabawa sita kila kimoja, na vilikuwa vimejaa macho, ndani na nje. Usiku na mchana, bila kupumzika huimba: "Mtakatifu, mtakatifu, mtakatifu ni Bwana, Mungu Mwenye Uwezo, aliyekuwako, aliyeko na anayekuja!"


Me atzin tej peyil pwaq najchaq chˈintl tzaje weˈye teˈ, ex mixpe jaw kaˈyin chˈin twutz kyaˈj, qalaˈ noq ok ten qˈajtzil ttzi tkˈuˈj te bˈisbˈajil, exsin iky tqˈmaˈ kyjaluˈn: Ay Taa, qˈaqˈintzin teˈ tkˈuˈj wiˈja, a ayiˈn aj ilqiˈn, chiˈ. 	 Lakini yule mtoza ushuru, akiwa amesimama kwa mbali bila hata kuinua macho yake mbinguni, ila tu akijipiga kifua kwa huzuni, alisema: Ee Mungu, unionee huruma mimi mwenye dhambi.


me n‑el nnikyˈa te, qa a ojtxe nteˈn jun ajqˈoj tiˈjjo bˈaˈn, a waja tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn. Atziˈn iljo luˈn, atzin jtzˈol wejiˈy, tuˈn wajbˈiˈn te. 	 Lakini naona kwamba kuna sheria nyingine inayofanya kazi mwilini mwangu, sheria ambayo inapingana na ile inayokubaliwa na akili yangu. Hiyo inanifanya niwe mtumwa wa sheria ya dhambi ifanyayo kazi mwilini mwangu.


Tej t‑xiˈ tajaw aqˈuntl juntl majl, otaq tzˈok bˈeljaj or te qlixje, ex i ok tkaˈyin txqantl xjal iteˈtaq toj plas, ntiˈtaq kyaqˈin. 	 Akatoka mnamo saa tatu asubuhi, akaona watu wengine wamesimama sokoni, hawana kazi.


me ex nya nxi nqˈmaˈn, tuˈn tel kypaˈn kyibˈa te jun majx kyiˈjjo nya nimilqe, ayeˈ ikyx kyten: Tzeˈnku aj kyˈaˈjil, ayeˈ tzunx n‑el kyanmin tiˈj tkyaqil, ex ayeˈ ileqˈqe, ex ayeˈ nchi kˈulin kywutzjo twutzbˈiyil. Quˈn noqit ikytzjo, ilitla tiˈj tuˈn kyikyˈa twutzjo txˈotxˈ. 	 Ukweli ni kwamba sikuwa na maana ya watu wote duniani walio wazinzi, wachoyo, walaghai na wenye kuabudu sanamu. Maana, ili kuwaepa hao wote ingewalazimu ninyi kuihama dunia hii kabisa!


Ex ayetziˈn tsanjil nchi yolintaq tiˈjjo tjawlintz anqˈin Jesús juntl majl, a tAjaw Tkyaqil, quˈn tuˈn otaq kyli. Ex nimxix kubˈ kyˈiwlin kykyaqilx tuˈn Dios. 	 Mitume walishuhudia kwa nguvu nyingi kufufuka kwa Bwana Yesu, naye Mungu akawapa baraka nyingi.


Me nimku kyxoljo aye i bˈinte Tbˈanil Tqanil kolbˈil, bˈeˈx i nimin; quˈn atziˈn kybˈaj oˈkqexjo ichin, bˈalaqa jweˈ mil. 	 Lakini wengi kati ya wale waliosikia ujumbe wao waliamini, na idadi ya waumini ikawa imefika karibu elfu tano.


Nimku xjal ok lipe tiˈj Jesús, ex ajtz meltzˈaj tiˈjxi, ex xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: 	 Hapo, makundi mengi yakawa yanaandamana pamoja na Yesu. Basi, akawageukia akawaambia,


Ex nya tkyaqiljo, a el itzˈje tiˈj Abraham twutzxix tkˈwalqe, quˈn otaq tzaj tqˈmaˈn Dios te Abraham toj Tuˈjil Tyol kyjaluˈn: Noq tuˈn Isaac ktenbˈil tyajila. 	 Wala, si wazawa wote wa Abrahamu ni watoto wake wa kweli. Ila, kama yasemavyo Maandiko Matakatifu: "Wazao wake watatokana na Isaka."


Me jun jteˈbˈin xi lipe tiˈj, ex i nimin. Kyxoljo xjal anetziˈn, taˈyetaq Dionisio, a attaq toklin kyxol kawil toj Areópago, ex majx jun qya, Dámaris tbˈi, junx kyukˈa txqantl. 	 Lakini watu kadhaa waliandamana naye, wakawa waumini. Miongoni mwao walikuwa Dionisio wa Areopago, mwanamke mmoja aitwaye Damari na wengineo.


Ex ankyeˈ ok kˈwel xkˈamin kyeˈy, ayiˈn chin kˈwel t‑xkˈaˈmin. Ex ankyejo ma kˈmon weˈy, a Dios ma kˈmet tuˈn, a saj smaˈn weˈy. 	 "Anayewakaribisha ninyi, ananikaribisha mimi; na anayenikaribisha mimi, anamkaribisha yule aliyenituma.


Tuˈn ikyjo, waja tuˈn ttzaj kytzaqˈwinjiˈy a nxjela kyeˈy: ¿Ma man tzaj kykˈmonjiˈy Xewbˈaj Xjan toj kyanmiˈn noq tuˈn tjapin bˈaj ojtxe kawbˈil kyuˈn, mo qa tuˈn ma qe kykˈuˈja tiˈj Tbˈanil Tqanil, a o kybˈiˈy? 	 Napenda kujua tu kitu kimoja kutoka kwenu: Je, mlipokea Roho wa Mungu kwa sababu ya kutimiza matakwa ya Sheria ama kwa sababu ya kuisikia na kuiamini Habari Njema?


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, ok ten Jesús yolil kyukˈaxjal ex qukˈiy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin. Chiˈ kyjaluˈn: 	 Kisha Yesu akauambia umati wa watu pamoja na wanafunzi wake,


Xitzin tqˈmaˈn tnejil xqˈuqil, tuˈn tokx qˈoˈn Pabl toj kyja xoˈl qˈaqˈ, ex xi tqˈmaˈn, tuˈn tbˈaj laqtzˈin, tuˈntzintla tkubˈ tpaˈn Pabl til, ex tiquˈn otaq chi jaw ẍchˈin xjal tiˈj. 	 Mkuu wa jeshi aliwaamuru watu wake wampeleke Paulo ndani ya ngome, akawaambia wamchape viboko ili wapate kujua kisa cha Wayahudi kumpigia kelele.


Tzaj tchleˈn Simeón tal neˈẍ, exsin jaw naˈn Dios: 	 Simeoni alimpokea mtoto Yesu mikononi mwake huku akimtukuza Mungu na kusema:


Atzin ichin aj ilxix tzul noq tuˈn tipin satanás, a tajaw il. Ex kˈwel tbˈinchin nim techil tipin, a noq tuˈn kyjaw kaˈylajkuxjal tiˈj, me noq te sbˈuˈbˈl. 	 Huyo Mwovu atakuja na nguvu za Shetani na kufanya kila namna ya miujiza na maajabu ya uongo,


Tuˈntzin mix jyete tumil kyuˈn tzeˈn tuˈn tokxi kyinetaq, tuˈn tpajjo nimxtaq xjal at; tuˈntziˈn ikyjo, bˈeˈx i bˈaj jax tibˈajxi ja, ex jaw kypoˈqˈin xkˈoˈn antza, ex kux tuninin yabˈ kyuˈn tukˈax tkuẍbˈil, ex kupin kyiˈntz twutz Jesús ex kywutz txqan xjal. 	 Lakini kwa sababu ya wingi wa watu, hawakuweza kuingia ndani. Basi, wakapanda juu ya dari, wakaondoa vigae, wakamshusha huyo aliyepooza pamoja na kitanda chake, wakamweka mbele ya Yesu.


Tojjo txˈotxˈ, a jaˈ jawe qˈoˈn Jesús twutz cruz, attaq juntl chˈlaj te awbˈil tqan lobˈj. Ex tojtaqjo chˈlaj, attaq jun tjul kyimnin otaq bˈant, a jaˈ ntiˈtaq jun kyimnin otaq kuˈx toj. 	 Mahali hapo aliposulubiwa Yesu palikuwa na bustani, na katika bustani hiyo kulikuwa na kaburi jipya ambalo hakutiwa bado mtu yeyote ndani yake.


Quˈn noqit mi xjatz anqˈin Crist, ntiˈxitla tajbˈin kynimbˈila; kukxitla kytenjiˈy tjaqˈ tkawbˈil il, ex ntiˈxitla kolbˈil kyeˈy. 	 Na kama Kristo hakufufuliwa, basi, imani yenu ni ya bure; mngali bado katika dhambi zenu.


Bˈeˈxsin xi tqˈmaˈn kawil, tuˈn ttzaj txketjo tnejil aqˈnil, ex xi tqˈmaˈn te: Ay aqˈnil manyor aj ilxa. Ma kubˈ nnajsin weˈ tkyaqil tkˈasa, noq tuˈn xkubˈ mejey nwutza. 	 Hapo yule bwana alimwita huyo mtumishi, akamwambia, Wewe ni mtumishi mbaya sana! Uliniomba, nami nikakusamehe deni lako lote.


Ex bˈeˈx bˈaj kyjtzˈoˈn, ex xi kyiˈn, ex xi kyqˈoˈn toj tqˈobˈ Pilat, aj kawil. 	 Wakamfunga pingu, wakamchukua, wakamkabidhi kwa Pilato, mkuu wa mkoa.


Exla qa ikyjo, nlayx txi kynimin, quˈn atx juntl yol kyij ttzˈibˈin Isaías kyjaluˈn: 	 Hivyo hawakuweza kuamini, kwani Isaya tena alisema:


Me tiˈjtziˈn tuˈn kyjatz anqˈintl kyimnin, ¿Ma naˈmtzin tkux kyuˈjiˈn, a aku Dios qˈmante kyjaluˈn: 	 Lakini kuhusu suala la wafu kufufuka, hamjasoma yale aliyowaambieni Mungu?


Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy: Ankye te kxel kˈmoˈn teˈ a kxel nchqˈoˈn, ayiˈn chin xel tkˈmoˈn. Ex ankye te kxel kˈmoˈn weˈy, a nMaˈn kxel tkˈmoˈn, a tzaj chqˈoˈn weˈy. 	 Kweli nawaambieni anayempokea yule ninayemtuma anaponipokea mimi; na anayenipokea mimi, anampokea yule aliyenituma."


Tuˈn ojtxe kawbˈil, at jun qanbˈil qibˈaj nqanin qiˈj tuˈn qkyim, tuˈn mi njapin bˈaj quˈn. Me atziˈn qanbˈil, ate Crist s‑el qˈinte, tej tkyim twutz cruz te qxel. Quˈn kyij tzˈibˈin toj Tuˈjil Tyol Dios kyjaluˈn: At jun qanbˈil tibˈajjo xjal, a kjawil yoˈbˈit twutz jun tze. 	 Kristo alitukomboa kutoka katika laana ya Sheria kwa kujitwalia laana hiyo kwa ajili yetu; maana Maandiko yanasema: "Yeyote aliyetundikwa msalabani amelaaniwa."


Noq tuˈn jun ichin s‑oke il twutz txˈotxˈ. Ex noq tuˈn il, tkyaqilxjal il tiˈj tuˈn tkyim, quˈn tkyaqilxjal aj il. 	 Kwa njia ya mtu mmoja dhambi iliingia ulimwenguni, nayo ikasababisha kifo. Hivyo kifo kimeenea katika jumuiya yote ya binadamu, kwa maana wote wametenda dhambi.


Tuˈntzin tej kykubˈ tzˈaq aj Judiy, bˈeˈx tzaj tqˈoˈn qMan Dios kolbˈil kye txqantl, aye nya Judiyqe. Exsin qa nimx tkyˈiwbˈil qMan Diostz tzaj kyibˈaj kykyaqil xjal tuˈn ikyjo, ¿Mixla yaˈtzjo aj kymeltzˈaj aj Judiy tuˈn kyok te Ttanim Dios junx kyukˈaˈ txqantl xjal, a nya Judiyqe? 	 Kosa la Wayahudi limesababisha baraka nyingi kwa ulimwengu, na utovu wao kwa kiroho umeleta baraka nyingi kwa watu wa mataifa mengine. Basi, ni dhahiri zaidi kwamba utimilifu wao utasababisha baraka nyingi zaidi.


Twutzx teˈ qa ate Crist tyajil qtzan David. ¿Me tzeˈntzin ttentz o yolin te David tiˈj Crist, a naˈmtaq titzˈje, ex ok tqˈoˈn te tAjaw? 	 Ikiwa Daudi anamwita yeye, Bwana, basi atakuwaje mwanawe?"


Atzin teˈ aj tzˈibˈil te tnam, tej kyxmoxit‑xjal tuˈn, tqˈma: Noq sameqiˈy, ayiˈy xjal te Éfeso. Tkyaqil xjal te twutz txˈotxˈ bˈiˈn tuˈn, qa a tnam lo, atzin qˈoˈnkjo te xqˈuqil te ja te naˈbˈlte Artemisa, a qdios nimxix toklin, ex te kaˈyil teˈ twutzbˈiyil, a tzaj tzˈaq toj kyaˈj. 	 Hatimaye karani wa mji alifaulu kuwanyamazisha, akawaambia, "Wananchi wa Efeso, kila mtu anajua kwamba mji huu wa Efeso ni mlinzi wa nyumba ya mungu Artemi na mlinzi wa ile sanamu iliyoanguka kutoka mbinguni.


At junjun xjal n‑el tnikyˈtzajil liwey qa aj ilqe. Me ex at junjuntl tzmaxiˈ k‑elil tnikyˈtzajiljo, aj tok toj xjelbˈil tuˈn qAjaw. 	 Dhambi za watu wengine huonekana waziwazi, nazo zawatangulia kwenye hukumu; lakini dhambi za wengine huonekana tu baadaye.


Tuˈntziˈn ikyjo, ikyxsin tzeˈnku te il nkubˈ tiˈj tkyaqil xjal tuˈn, tuˈn kykyim; exsin ikyxjo, a t‑xtalbˈil qMan Dios nkubˈ tiˈj tkyaqil nya bˈaˈn tuˈn, tuˈn qok tzˈaqle twutz te jun majx, noq tuˈn qAjaw Jesucrist. 	 Kama vile dhambi ilivyotawala kwa kifo, kadhalika neema inatawala kwa njia ya uadilifu, na kuleta uzima wa milele kwa njia ya Yesu Kristo Bwana wetu.


Najchaqtaq otoˈye ojtxe tkˈatz Dios, ex ajqˈojqotaq tiˈj toj qanmin, noq tuˈn tpaj qbˈinchbˈin nya bˈaˈn. 	 Hapo kwanza ninyi pia mlikuwa mbali na Mungu na mlikuwa adui zake kwa sababu ya fikira zenu na matendo yenu maovu.


Me atzin teˈ ichin at t‑xuˈjil, kabˈe ja nbˈisine, quˈn ex il tiˈj tuˈn tbˈisin tiˈjjo te twutz txˈotxˈ, tuˈntzin ttzalaj t‑xuˈjil tiˈj. 	 Mtu aliyeoa hujishughulisha na mambo ya dunia jinsi atakavyompendeza mkewe,


Ex ikyxjo, qa at jun nmaq kawil tibˈaj jun ma tij tnam, taj tuˈn tjyon qˈoj tukˈa juntl nmaq kawil, ¿Ma nyapetzila nej kˈwel qe ximilte, aj qa tukˈa lajaj mil xoˈl qˈaqˈ, aku xkye tiˈjljo tajqˈoj, a lipche winqin mil xoˈl qˈaqˈ tiˈj? 	 "Au, ni mfalme gani ambaye, akitaka kwenda kupigana na mfalme mwingine, hataketi kwanza chini na kufikiri kama ataweza, kwa askari wake elfu ishirini?


Nqo yolin tiˈjjo saq tchˈiysbˈin Dios, a tzul kanin. ¿Me alkye kkawilte saq tchˈiysbˈin anetziˈn? Nya angel, qalaˈ ax xjal, 	 Mungu hakuwaweka malaika wautawale ulimwengu ujao, yaani ulimwengu ule tunaoongea habari zake.


Ex kukx o teˈn Tkˈwal te tnejil, atxixj tej naˈmtaq tbˈant tkyaqil, ex toj ttxolilxix tzyuˈmila tibˈjo tkyaqil tuˈn. 	 Kristo alikuwako kabla ya vitu vyote; kwa kuungana naye, vyote vyadumu mahali pake.


Tata, ma chi tzaj tqˈoˈn weˈy, ex wajatlaˈy tuˈn kyten wukˈiy, a jaˈ kchin tenbˈiliy, tuˈn tok kykaˈyiˈn tqoptzˈajiyil wokliˈn, a otaq tzaj tqˈoˈn. Quˈn nimxix o chin ok tkˈuˈjliˈn, atxix te naˈmtaq tbˈant twutz txˈotxˈ. 	 "Baba! Nataka wao ulionipa wawe pamoja nami pale nilipo, ili wauone utukufu wangu ulionipa; kwa kuwa ulinipenda kabla ya kuumbwa ulimwengu.


tuˈn kxel toj najin te jun majx. Me teˈ, tuˈn kywaˈnxjal, a noq tuˈn mi tzˈele txjet tqˈobˈ jun xjal tzeˈnku kye, aj txi waˈl, ntiˈ te najin noq tuˈn tpajjo ikyjo, quˈn noq xnaqˈtzbˈil kye qtzan qtaˈẍ. 	 Hayo ndiyo yanayomtia mtu najisi. Lakini kula chakula bila kunawa mikono hakumtii mtu najisi."


Me ayetziˈn ntiˈx chˈin kyajbˈin tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ayeˈ nchi el kyiˈjlinxjal, ex najnin iteˈye toj kywutzxjal; me ma chi jaw tskˈoˈn Dios, tuˈn tel yupitjo a attaq tajbˈin toj kywutz, 	 Mungu ameyachagua yale ambayo kwa fikira za dunia ni mambo yaliyo duni na yanayodharauliwa, mambo ambayo hata hayakuwako, ili kwa hayo ayafutilie mbali yale ambayo kwa fikira za binadamu ni mambo ya maana.


Expela qa wuq maj xbˈinchin il tiˈja toj jun qˈij, me qatzin ma tzul wuq majltz qˈmalte tey kyjaluˈn: Noqx cheˈwx tkˈuˈja wiˈja kyuˈn nbˈinchbˈiˈn nya bˈaˈn tiˈja, me nlay chi kubˈ nbˈinchiˈntla chitjo, il tiˈj tuˈn kykubˈ tnajsiˈn til. 	 Na kama akikukosea mara saba kwa siku, na kila mara akarudi kwako akisema Nimetubu, lazima umsamehe."


Ayeˈ xjal tzaluˈn manyor aj ilqex ex aj pajilqe. Nkyqanin tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn jun tbˈanil techil wipiˈn kywutz, me mixla kbˈantil; oˈkxjo tzeˈn bˈaj tiˈj qtzan Jonás ojtxe. Ex bˈeˈx i kyij ttzaqpiˈn antza. 	 Kizazi kiovu kisicho na uaminifu! Mnataka ishara, lakini hamtapewa ishara yoyote isipokuwa tu ile ya Yona." Basi, akawaacha, akaenda zake.


Noqit ax qMan Dios ex qAjaw Jesucrist, txi qˈonte kymujbˈil kyibˈa kyxolxa, ex kyxol tkyaqil nimil, ex tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja, junx tukˈa kynimbˈila. 	 Ninawatakieni ninyi ndugu amani, upendo na imani kutoka kwa Mungu Baba na kutoka kwa Bwana Yesu Kristo.


Noqit iteˈkuxa toj il, matla chi ok kˈuˈjliˈn kyuˈn txqantl, tzeˈnkuxjo n‑ok kykˈuˈjlinxjal kyibˈ kyxolx. Me noq tuˈn ayiˈn ẍin jaw skˈoˈn kyeˈy kyxolxjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ. Tuˈnpetziˈn, kchi elil ikyˈin kyuˈn, quˈn nyatza iteyiy kyxol. 	 Kama mngalikuwa watu wa ulimwengu, ulimwengu ungaliwapenda ninyi kama watu wake. Lakini kwa vile ninyi si wa ulimwengu, ila mimi nimewachagueni kutoka ulimwenguni, kwa sababu hiyo ulimwengu unawachukieni.


Quˈn ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios kyjaluˈn: Te qMan Dios tkyaqil txˈotxˈ ex jniˈ at twutz. 	 maana Maandiko yasema: "Dunia na vyote vilivyomo ni mali ya Bwana."


Tzajtzin ttzaqˈwin Abrahamtz kyjaluˈn: ¡Ay nkˈwal! Naˈntzinjiy tchwinqila, tej naˈmxtaq tkyima; noqx toj tbˈanilx xteniy. Me metziˈn te Lázaro, nya toj tbˈanil s‑anqˈine teˈ. Tuˈnpetziˈn, nqˈuqbˈajtz te Lázaro tkˈuˈj tzaluˈn jaˈlin, ex atziljo te, luˈ te tzunx n‑ikyˈx yajbˈil tuˈn tzachiˈn. 	 Lakini Abrahamu akamjibu: Kumbuka mwanangu, kwamba ulipokea mema yako katika maisha, naye Lazaro akapokea mabaya. Sasa lakini, yeye anatulizwa, nawe unateswa.


¿Ankye jun nlay jaw xobˈ teˈy, Ay qAjawa? ¿Ex ankye jun nlay jaw nimsin te tbˈiy? Quˈn oˈkx teˈ xjanxix. Ex tkyaqil tnam twutz txˈotxˈ tzul tkˈatza kˈulil teˈy, quˈn tkyaqil taqˈnbˈiˈn tzˈaqlexix, ex ma qˈanchaˈlix. 	 Bwana, ni nani asiyekucha wewe? Nani asiyelitukuza jina lako? Wewe peke yako ni Mtakatifu. Mataifa yote yatakujia na kukuabudu maana matendo yako ya haki yameonekana na wote."


Mi chi jaw xobˈa, ayiˈy najleqe toj tnam Sion. ¡Kykaˈyinxa! Luˈ kyNmaq Kawila tzul qˈuqlekx chejil tibˈaj jun tal bur. 	 "Usiogope mji wa Sioni! Tazama, Mfalme wako anakuja, Amepanda mwana punda."


Qa at jun xjal iky t‑ximjo, qa nlay tzaj qˈoˈn te tuˈn qAjaw, 	 Mtu wa namna hiyo, mwenye nia mbili na asiye na msimamo katika mwenendo wake wote,


Ax qMan Dios, junx tukˈa Tkˈwal, a qAjaw Jesucrist, kˈwel kyˈiwlin kyeˈy tukˈa tkyaqil t‑xtalbˈil, ex tuˈn ttzaj tqˈon tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja kyxola, ex jun kymujbˈil kyibˈa, a tzajnin te Dios. 	 Neema na huruma na amani zitokazo kwa Mungu Baba na kwa Yesu Kristo, Mwana wa Baba, zitakuwa pamoja nasi katika ukweli na upendo.


a ttata Jeconías kyukˈa txqantl titzˈin, a teˈ kyxi jtzˈoˈn aj Israel tzmax toj txˈotxˈ te Babilonia. 	 Yosia alimzaa Yekonia na ndugu zake. Huo ulikuwa wakati Wayahudi walipopelekwa uhamishoni Babuloni.


Jawtzin weˈ nmaq kawil junx tukˈa t‑xuˈjil, Berenice tbˈi, ex tukˈa Festo, a kawil, ex kykyaqiljo a qˈuqleqetaq antza. 	 Hapo mfalme Agripa, mkuu wa mkoa, Bernike na wale wote waliokuwa pamoja nao, walisimama.


Ex nya noq oˈkx tuˈn tok kybˈiˈnjiˈy Tyol Dios; qalaˈ il tiˈj tuˈn tkubˈ kybˈinchinjiˈy a ntzaj tqˈmaˈn. Qatzin qa mikyxi s‑oke kyuˈn, nkubˈ kysbˈuˈn kyibˈa kyil kyibˈxa. 	 Msijidanganye wenyewe kwa kusikiliza tu neno lake, bali litekelezeni kwa vitendo.


Ex qa ma tzˈok kyqˈoˈn Dios te kyMaˈn, kynaˈntziˈn qa kchi okilxjal toj xjelbˈil tuˈn, a mi n‑ok tkaˈyin kytenxjal, qalaˈ kkawil jikyinxix wen. Tuˈnpetziˈn, chi bˈettzintza toj tchewil Dios tkyaqil qˈij, quˈn ma chi oka te jun bˈetin xjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ, noq tuˈn tpaj kynimbˈila tiˈj Crist. 	 Mnapomtaja Mungu ninyi humwita Baba. Basi, jueni kwamba yeye humhukumu kila mmoja kadiri ya matendo yake, bila ubaguzi. Hivyo tumieni wakati wenu uliowabakia hapa ugenini katika kumcha Mungu.


Atziˈn tej tkanin Saulo antza, tajtaq tuˈn tok tchmoˈn tibˈ kyukˈa nimil, me kykyaqil attaq kyxobˈil te, ex mix xi kynimin qa otaq tzˈok te nimil. 	 Saulo alipofika Yerusalemu alijaribu kujiunga na wale wanafunzi. Lakini wote walimwogopa, na hawakuweza kuamini kwamba yeye amekuwa mfuasi.


Ex atzin jaˈlin, ntiˈl tipin il kyibˈaja, quˈn ntiˈ kyokliˈn tiˈjjo a ntqanin ojtxe kawbˈil kyiˈja, a kyimin; qalaˈ noq tiˈjjo t‑xtalbˈil qMan Dios. 	 Maana, dhambi haitawatawala ninyi tena, kwani hamko chini ya Sheria, bali chini ya neema.


Ex ikyx kyejiˈy, ayiˈy tajaw aqˈuntl; chi oka tzˈaqle ex toj tumil kyukˈa kyaqˈnila, quˈn bˈiˈn kyuˈn qa ikyqex kyejiˈy at jun kyeˈ kyAjaw toj kyaˈj, a nkaˈyin kyiˈja. 	 Nanyi wakuu, watendeeni watumwa wenu kwa uadilifu na haki, mkikumbuka kwamba nanyi pia mnaye Bwana mbinguni.


Ayiˈy, tal nkˈwala; kykaˈyinktzin kyibˈa, tuˈn mi tzˈoke qe kykˈuˈja tiˈj jun tiˈla, tuˈn tok te kydiosa. 	 Watoto wangu, epukaneni na sanamu za miungu.


Me ayetzin kyeˈ Parisey exqetziˈn xnaqˈtzil tiˈjjo ojtxe kawbˈil ex kyukˈaxtaq kyibˈ i bˈaj jaw yolbˈin kyiˈj t‑xnaqˈtzbˈin Jesús kyjaluˈn: ¿Tiˈquˈnil majqex kyeˈ nchi bˈaj waˈn, ex nchi bˈaj kˈwan kyukˈa maˈ peyil kˈaybˈil ex jniˈ bˈinchil il? 	 Mafarisayo na walimu wa Sheria wakawanung'unikia wafuasi wake wakisema: "Mbona mnakula na kunywa pamoja na watoza ushuru na wenye dhambi?"


I ok ten t‑xnaqˈtzbˈin yolil kyxolx tiˈj kywa. 	 Wanafunzi wakaanza kujadiliana wao kwa wao, "Anasema hivyo kwa kuwa hatuna mikate."


Naˈm qlonte luˈn, me ojtzqiˈn quˈn, ex loqo nqo bˈet tojjo qchwinqil tukˈa qnimbˈil. 	 Maana tunaishi kwa imani, na si kwa kuona.


Ex nim nchin tzalaja tuˈn waqˈnbˈiˈn tiˈj qMan Dios, noq tuˈn Crist, a Jesús. 	 Kwa hiyo, nikiwa nimeungana na Kristo Yesu, naweza kujivunia huduma yangu kwa ajili ya Mungu.


I xi ttzaqˈwin Jesús: Ntiˈ jun taqˈnil tajaw il toj wanmiˈn; qalaˈ oˈkx waja tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn tuˈn tjaw nimsin tbˈi nMaˈn. Me metzin kye, oˈkx kyajiˈy tuˈn wel kyiˈjliˈn. 	 Yesu akajibu, "Mimi sina pepo; mimi namheshimu Baba yangu, lakini ninyi hamniheshimu.


Teˈ tel Jesús kabˈlajaj abˈqˈe, i xtaˈj kykyaqilx Jerusalén tzeˈnxtaq ntene kyuˈn. 	 Mtoto alipokuwa na umri wa miaka kumi na miwili, wote walikwenda kwenye sikukuu hiyo kama ilivyokuwa desturi.


Xi ttzaqˈwin Jesús: Tenxix kynimbˈila tiˈj Dios, ex tiˈjjo jniˈ nbˈaj bˈant tuˈn. 	 Yesu akawaambia, "Mwaminini Mungu.


Quˈn noq tuˈn mix kubˈe kynimin kye aj Judiy ja ẍi ele txˈemite, ex ayetzin kyeˈ ma chi ok te kyxel noq tuˈn kynimbˈila. Tuˈnpetziˈn, mi kyjaw kynimsin kyibˈa, qalaˈ kyajsintz tiˈj kyanmiˈn, quˈn ex ikyxjo aku chi el txˈemita. 	 Sawa! Yalikatwa kwa sababu ya kukosa imani, bali wewe unasimama kwa imani yako. Lakini usijivune; ila uwe na tahadhari.


Tkyaqiljo luˈn nya tzajnin tiˈj qMan Dios, quˈn tkyaqiljo luˈn kja kyikyˈ, ex tkyaqil txˈotxˈ kbˈajil te jun majx. Me atzin xjal, a nbˈinchin tzeˈnkuˈ taj Dios, ok ktenbˈil te jun majx. 	 Ulimwengu pamoja na vitu vyake vyote vyenye kutamanika unapita; lakini mtu atendaye atakalo Mungu, anaishi milele.


Me ma chex nchqˈonjiˈy erman lo, quˈn nya noq kukxjo nchin yoliˈn kyiˈja kywutzjo txqantl tiˈjjo lo. Qalaˈ tuˈntzintla noqx iteˈkula tzeˈnkuxjo o txi nqˈmaˈn kyeˈy. 	 Basi, nimewatuma ndugu zetu hao, ili fahari yetu juu yenu ionekane kwamba si maneno matupu, na kwamba mko tayari kabisa na msaada wenu kama nilivyosema.


Me qa at jun, a at chˈin at te, exsin qa noq s‑ok kyim tiˈjjo juntl, a ntiˈx chˈin at te, ex mi saj chyoˈnx tanmin tuˈn t‑xi tmojin, ¿Ma atpela tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj Dios toj tanmin? ¡Ntiˈ! 	 Basi, mtu akiwa na mali za hapa duniani, halafu akamwona ndugu yake ana shida, lakini akawa na moyo mgumu bila kumwonea huruma, anawezaje kusema kwamba anampenda Mungu?


Me tojtaqtziˈn jun muˈẍ ja te kynaˈbˈl Dios aj Judiy, attaq jun ichin tzyuˈntaq tuˈn jun taqˈnil tajaw il. Jaw ẍchˈin, ex tqˈma kyjaluˈn: 	 Na katika lile sunagogi kulikuwa na mtu aliyekuwa amepagawa na roho ya pepo mchafu; akapiga ukelele wa kuziba masikio:


Texjo or anetziˈn, el tnikyˈ Pabl, qa attaq kabˈe chˈuq xjal toj Sanedrín: Jun chˈuq Sadusey ex juntl Parisey. Tuˈntzintzjo, jaw yolin Pabl kujxix wen: Ayiˈy nxjalil, Pariseyqin weˈ, ex tzajninqiˈn tiˈj t‑xeˈchil Parisey. Exsin atzin jaˈlin, nchin oka toj paˈbˈin, noq tuˈn nxi nnimiˈn, qa nchi jatz anqˈin juntl majljo kyimnin. 	 Wakati huo Paulo alikwisha tambua kwamba sehemu moja ya wanabaraza wale ilikuwa ni Masadukayo na nyingine Mafarisayo. Basi, alipaaza sauti yake mbele ya Baraza: "Ndugu zangu, mimi ni Mfarisayo, mwana wa Mfarisayo. Mimi nimeletwa mahakamani kwa kuwa ninatumaini kwamba wafu watafufuka."


Tej tok qkaˈyiˈn Jesús, o kˈuliˈn twutz, me attaq junjun qxola attaq kabˈe kykˈuˈj tiˈj. 	 Walipomwona, wakamwabudu, ingawa wengine walikuwa na mashaka.


Ajqˈojqotaq tukˈa, me ma qo ok tmujbˈin Dios junx tukˈa, noq tuˈn tkyimlin Tkˈwal te qxel. Me nimxixtl tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qiˈj jaˈlin, quˈn ma qo ok te tkˈwal tuˈn qmujbˈil qibˈ tukˈa. Ex tuˈnjo tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj, ok qo kletil tuˈn te jun majx. 	 Maana, tulipokuwa bado adui zake, Mungu alitupatanisha naye kwa kifo cha Mwanae. Na kwa vile sasa tumepatanishwa naye, ni dhahiri zaidi kwamba tutaokolewa kwa uzima wa Kristo.


Me mix ja kaˈmin tkˈuˈj, ex mix ele tiˈjlin a otaq tqˈma Dios te. Qalaˈ noq kyjaˈ tkujsin tnimbˈil, ex qexix tkˈuˈj tiˈj, ex jaw tnimsin tbˈi Dios, 	 Abrahamu hakuionea mashaka ile ahadi ya Mungu; alipata nguvu kutokana na imani, akamtukuza Mungu.


Mi chi oktza tzeˈnqeku xnaqˈtzil, a at jun il nbˈant tuˈn, bˈalaqa tzeˈnku jun ma tij tze toj twutz, exsin taj tuˈn tmojin, tuˈn tetz jun tal netzˈ tzˈis toj twutz tukˈa. 	 Unawezaje kukiona kibanzi kilicho katika jicho la mwenzio, usione boriti iliyo katika jicho lako mwenyewe?


Exsin ikyxjo te Crist, nya ax ok qˈoˈnte tibˈ te tnejilxix qpale, qalaˈ ax qMan Dios ok qˈoˈnte toklin ikyjo, quˈn ax Dios qˈmante toj Tuˈjil Tyol Dios kyjaluˈn: Ma tzˈoka te Nkˈwala jaˈlin. Ex ayiˈn ma chin ok te Ttatiy. 	 Hali kadhalika naye Kristo hakujitwalia mwenyewe heshima ya kuwa kuhani mkuu, bali Mungu alimwambia: "Wewe ni Mwanangu; mimi leo nimekuwa baba yako."


Ntiˈxtaq tumil tzeˈn tten tuˈn qklet quˈnx qibˈ. Tuˈnpetziˈn, ate Crist bˈeˈx kyim te qxel tojxix tqˈijil, noq tuˈn qpaj. 	 Tulipokuwa bado wanyonge, Kristo, wakati ulipotimia, alikufa kwa ajili yetu sisi waovu.


Kyojjo qˈij anetziˈn, xi xkye joybˈil qˈoj tuˈn Herodes, a kawil, kyiˈj nimil. 	 Karibu wakati huohuo, mfalme Herode alianza kuwatesa baadhi ya Wakristo.


Ex qlixjexix, nbˈaj xiˈtaqxjal bˈil teˈ tyol tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios. 	 Watu wote walikuwa wanakwenda Hekaluni asubuhi na mapema, wapate kumsikiliza.


Tuˈnpetziˈn, waja tuˈn t‑xi nqˈmaˈn jaˈlin, qa nyaqiˈn at npaja tiˈj jun aˈla, 	 Hivyo, leo hii ninawathibitishieni rasmi kwamba ikijatokea akapotea mmoja wenu, mimi sina lawama yoyote.


Bˈiˈnl tuˈn, qa jniˈ erman toj txˈotxˈ te Asia ma chin kyij kytzaqpiˈn, tzeˈnku Figelo ex Hermógenes. 	 Kama unavyojua, watu wote mkoani Asia wameniacha, miongoni mwao wakiwa Fugelo na Hermogene.


ex tuˈn mi chi yolbˈin tiˈj aˈla, qalaˈ tuˈn kymujbˈinte kyibˈ tukˈa tkyaqil, ex tuˈn kyyekˈinte kymutxbˈil kyibˈ, a twutzxix wen, kywutz kykyaqil xjal. 	 Waambie wasimtukane mtu yeyote; bali waishi kwa amani na masikizano, wawe daima wapole kwa kila mtu.


quˈn kyajtaqjo xjal anetziˈn, tuˈn tkubˈ tzˈaq Jesús kyuˈn toj til kyuˈnxjo tyol. 	 ili wapate kumnasa kwa maneno yake.


Me tzaj tqˈmaˈn Jesús qeˈy: Nya il tiˈj tuˈn kyxiˈ jyol jun tiˈ. Qalaˈ kyqˈonxa kywa. 	 Yesu akawaambia, "Si lazima waende, wapeni ninyi chakula."


Me tej kybˈinte Pariseyjo ikyjo, ex kyqˈma: Mina, chi chiˈ. Nchi etz teˈ xjal taqˈnil tajaw il tuˈn, quˈn tuˈn a te Beelzebú, a tajaw il, o txi qˈonte tipin. 	 Lakini Mafarisayo waliposikia hayo, wakasema, "Mtu huyu anawafukuza pepo kwa uwezo wa Beelzebuli, mkuu wa pepo."


Ex kxel kyqˈmaˈn te tnam luˈn: Atzin jaˈlin, ntiˈ tkyaqiljo lobˈj, a tbˈanilx wen, a npontaq tkˈuˈja tiˈj. Ex tkyaqiljo tqˈinimila, ex jniˈ tzeqbˈil, a attaq, ma naj te jun majx. 	 Wafanyabiashara wanamwambia: "Faida yote uliyotazamia imetoweka, na utajiri na fahari vimekuponyoka; hutaweza kuvipata tena!"


Exsin nya bˈaˈntz tuˈn tkubˈ ttzyuˈn ichin tibˈ te t‑xuˈjil, ex ikyx te qya, nya wen tuˈn tkubˈ ttzyuˈn tibˈ te tchmil. 	 Mume atimize wajibu alio nao kwa mkewe, naye mke atimize wajibu alio nao kwa mumewe.


Qa at jun xjal xkanin xnaqˈtzil kyukˈiy, qa nyatil t‑xnaqˈtzbˈiljo tzeˈnku te Jesús, mi tzˈokx kykˈleˈn toj kyjay, ex mina kubˈ kytziyiˈn. 	 Basi, kama mtu akija kwenu bila kuwaleteeni mafundisho hayo, msimkaribishe nyumbani kwenu, wala msimsalimu.


Tzajtzin ttzaqˈwin jun ichin kyxoljo txqan xjal: Xnaqˈtzil, ma tzaj wiˈn nkˈwala twutza, tuˈn tkubˈ tqˈaniˈn, quˈn mina nbˈant tyolin, tuˈn tzyuˈn tuˈn jun taqˈnil tajaw il. 	 Hapo mtu mmoja katika ule umati wa watu akamjibu, "Mwalimu, nimemleta mwanangu kwako, ana pepo aliyemfanya kuwa bubu.


Quˈn aye nimil toj txˈotxˈ te Macedonia ex Acay o kubˈ kybˈisiˈn tuˈn tjaw chmet jun tal oyaj, tuˈn t‑xi smet kyeˈ erman tal yajqe toj Jerusalén. 	 Maana makanisa ya Makedonia na Akaya yemeamua kutoka mchango wao kuwasaidia watu wa Mungu walio maskini huko Yerusalem.


Tzaj tqanin Jesús qeˈy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin: ¿Tzuntzin n‑el kynikyˈa tiˈj tkyaqiljo lo? chiˈ. Exsin xi qtzaqˈwiˈn: Tzun, qAjaw, qo chijiˈy. 	 Yesu akawauliza, "Je, mmeelewa mambo haya yote?" Wakamjibu, "Naam."


Quˈn twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, ikytzin wejiˈy tzeˈnku jun twutz triy. Qa mix xkux miqet toj txˈotxˈ, nlay chˈiy, qalaˈ oˈkxjo tal junchˈin ex ntiˈ tajbˈin. Me qa ma kux miqet toj txˈotxˈ tuˈn tkyim, ok chmetil txqantl twutz. 	 Kweli nawaambieni, punje ya ngano hubaki punje tu isipokuwa ikianguka katika udongo na kufa. Kama ikifa, basi huzaa matunda mengi.


Xi kyqanin majljo Parisey te: ¿Tzeˈntzin s‑okiy tuˈn? ¿Tiˈtzin xbˈant tuˈn, tuˈn tjqet twutza? 	 Basi, wakamwuliza, "Alikufanyia nini? Alikufumbuaje macho yako?"


Ay qAjaw ex qDiosa, at te toklin tuˈn t‑xi tkˈmoˈn tkyaqil nimsbˈil tbˈiy, ex tokliˈn ex tipiˈn, quˈn ate xkubˈ bˈinchinte tkyaqiljo at, ex noq tuˈn tajbˈila iteˈ tkyaqiljo, a xkubˈ tchˈiysiˈn. 	 "Wewe ni Bwana na Mungu wetu, unastahili utukufu na heshima na nguvu; maana wewe uliumba vitu vyote, na kwa matakwa yako kila kitu kimepewa uhai na uzima."


¿Tiquˈnil ntzaj kyqˈmaˈn weˈy, wAjaw, wAjaw, exsin mina nkubˈ kybˈinchinjiˈy a nxi nqˈmaˈn kyeˈy? 	 "Mbona mwaniita Bwana, Bwana, na huku hamtimizi yale ninayosema?


Tbˈajlinxitziˈn lo, i tzaj tkleˈn Jesús najchaq chˈintl tkˈatz tnam, tzmax toj Betania. I jawtzin tiˈn Jesús tqˈobˈ twutz kyaˈj, exsin i kubˈ tkyˈiwliˈntz. 	 Kisha akawaongoza nje ya mji hadi Bethania, akainua mikono yake juu, akawabariki.


Mi tzˈok tbˈinjiy jniˈ chˈotjbˈil, a ntiˈ tumil, ex ntiˈ tnabˈl, quˈn bˈiˈn tuˈn, qa noq te joybˈil qˈojjo anetziˈn. 	 Epuka ubishi wa kijinga na kipumbavu; wajua kwamba hayo huleta magomvi.


Me ayetziˈn ẍtij, xi kynojsinl tkˈwel kyaseyt, ex xi kyiˈn junx tukˈa kytzaj. 	 Lakini wale wenye busara walichukua mafuta katika chupa pamoja na taa zao.


Quˈn mixpetzin tuˈn chi ja meljtza, ¿Ma akutzin txi nimix toj kychwinqila nipela jun qˈij? 	 Ni nani kati yenu kwa kuwa na wasiwasi anaweza kuongeza urefu wa maisha yake?


Ex mix aˈl juntl tsanjil Jesús nliˈy, oˈkx Santyaw, a titzˈin qAjaw. 	 Lakini sikuwaona mitume wengine isipokuwa Yakobo, ndugu yake Bwana.


Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈntl Jesús kye: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, ayin wejiˈy Tjpel Chˈlaj, a jaˈ nchi okxi rit. 	 Basi, akasema tena, "Kweli nawaambieni, mimi ni mlango wa kondoo.


Aye xjal lo, chi Pabljo, nlay yekˈit kyuˈn, qa twutzxixjo a ma bˈaj kyqˈmaˈn te patil weˈy. 	 Wala hawawezi kuthibitisha mashtaka waliyotoa juu yangu.


quˈn tuˈn xi tqˈmaˈn Juan te Herodes: Nya wen tuˈn tok mejeˈy tukˈa t‑xuˈjil titzˈiˈnch. 	 kwamba alikuwa amemwambia Herode, "Si halali kwako kuishi na huyo mwanamke!"


Ikytzin xjapineˈ ntqˈmaˈn Tuˈjil Tyol Dios. Chitzin kyjaluˈn: Kubˈ tnimin Abraham Diosch. Tuˈntzin tnimbˈiltz ikyjo, bˈaˈn ele twutz Dios. 	 Hivyo yakatimia yale Maandiko Matakatifu yasemayo: "Abrahamu alimwamini Mungu na kwa imani yake akakubaliwa kuwa mtu mwadilifu; na hivyo Abrahamu akaitwa rafiki wa Mungu."


a tkˈwaltaq Leví, a tkˈwaltaq Simeón, a tkˈwaltaq Judá, a tkˈwaltaq Jse, a tkˈwaltaq Jonam, a tkˈwaltaq Eliaquim. 	 mwana wa Simeoni, mwana wa Yuda, mwana wa Yosefu, mwana wa Yonamu, mwana wa Eliakimu,


Quˈn ikytzin tqˈma Diosjo tiˈj toj Tuˈjil Tyol kyjaluˈn: Kxel nchqˈoˈn weˈ nsan twutza qˈmalte tqanil tulila, tuˈn tkubˈ kybˈinchinxjal kyibˈ twutza. 	 Huyu Yohane ndiye anayesemwa katika Maandiko Matakatifu: Hapa ni mtumishi wangu, asema Bwana; ninamtuma akutangulie, akutayarishie njia."


Tej kybˈin teˈ xjal yol lo exqetziˈn kawil, bˈeˈx jaw kyikyˈin. 	 Kwa maneno hayo waliwatia wasiwasi wakuu wa mji na kundi la watu.


Tbˈajlinxiˈ jun jteˈ qˈij, teˈ tmeltzˈaj juntl majl Jesús kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin, ex el tqanil, qa attaq toj jun ja toj tnam Capernaum. 	 Baada ya siku kadhaa, Yesu alirudi Kafarnaumu, watu wakapata habari kwamba alikuwa nyumbani.


Bˈeˈx xi t‑xikyˈbˈin Saulo, tuˈn tyolin kyojile ja te naˈbˈl Dios, ex tqˈma qa a Crist, Tkˈwal Dios. 	 Mara alianza kuhubiri katika masunagogi kwamba Yesu ni Mwana wa Mungu.


Quˈn jaˈ taˈyex kyqˈinimila, axsa kxele lipeye kyanmiˈn. 	 Maana pale ilipo hazina yako, ndipo pia utakapokuwa moyo wako.


Kubˈ kybˈisin, qa akutaq txi qiˈn qbˈeˈy, quˈn noq chˈin njumintaq kyqˈiqˈ tzajnin kubˈl. O etza, ex bˈet bark qjaqˈa toj ttxuyil aˈ ttxlajile Creta. 	 Basi, upepo mzuri wa kusi ulianza kuvuma, nao wakadhani wamefanikiwa lengo lao; hivyo wakang'oa nanga, wakaiendesha meli karibu sana na pwani ya Krete.


Xi tqˈmaˈn kye jniˈ xjal tuˈn kybˈaj kubˈ qe twiˈ txaˈx kˈul toj junjun chˈuq. 	 Basi, Yesu akawaamuru wanafunzi wawaketishe watu wote makundimakundi penye nyasi.


Xi ttzaqˈwin Jesús: ¿Tiquˈn ntzaj tqˈmaˈn qa wenqiˈn? Ntiˈx jun te xjal wen tzaluˈn twutz txˈotxˈ, qalaˈ oˈkx te Dios. Me qa taja tuˈn tten tchwinqila te jun majx, niminqekutzinjiy ojtxe kawbˈil. 	 Yesu akamwambia, "Mbona unaniuliza kuhusu jambo jema? Kuna mmoja tu aliye mwema. Ukitaka kuingia katika uzima, shika amri."


Ex tukˈa onbˈil tuˈn Xewbˈaj Xjan toj qanmin, niminkutzinjiy tbˈanil xnaqˈtzbˈil, a ma kyij woqxeniˈn teˈy. 	 Jambo lile bora ulilokabidhiwa lilinde kwa nguvu ya Roho Mtakatifu anayeishi ndani yetu.


Me metzin qe tiˈjjo kolbˈil, ntiˈ tuˈn qaqˈnin tiˈj. Qalaˈ noq tuˈn qnimbˈil tiˈj qMan Dios, a nchi klet aj il tuˈn, ma qo ok tqˈoˈn te tzˈaqle twutz, ex ma qo klet tuˈn. 	 Lakini mtu asiyetegemea matendo yake mwenyewe, bali anamwamini Mungu ambaye huwasamehe waovu, basi, Mungu huijali imani ya mtu huyo, na hivi humkubali kuwa mwadilifu.


Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈn Jesús kye: Noq tzaj kywatla toj kynimbˈila, quˈn mi bˈiˈn kyuˈn tiˈ qˈijil mo alkye or chin ula, ayiˈn Tkˈwal Ichin, chiˈ. 	 Kisha Yesu akasema, "Kesheni basi, kwa maana hamjui siku wala saa.


Tuˈn ikyjo, bˈeˈx in jaw oqˈa nimxix, quˈn tuˈn mix aˈl jun knet, a at toklin tuˈn tjaw jqet, ex tuˈn tkubˈ uˈjitjo uˈj, iˈchaqxpetla noq tuˈn tok kaˈyit. 	 Basi, mimi nikalia sana kwa sababu hakupatikana mtu aliyestahili kukifungua, au kukitazama ndani.


Tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ayetzin pale tzajninqe tiˈj Leví, attaq kyoklin tuˈn kypeyin tlajajin kykanebˈ kyibˈajxi kyxjalil, ayexjo tzajninqe tiˈj Abraham, ikyx tzeˈnku kyij tqˈmaˈn toj ojtxe kawbˈil. 	 Tunajua vilevile kwamba kufuatana na Sheria, wana wa Lawi ambao ni makuhani, wanayo haki ya kuchukua sehemu ya kumi kutoka kwa watu, yaani ndugu zao, ingawaje nao ni watoto wa Abrahamu.


Ikytzin qe jaˈlin werman; nya albˈajqo teˈ Agar, a noq aqˈnil te jun majx, quˈn mi nqe qkˈuˈj tiˈj, tuˈn tjapin bˈaj ojtxe kawbˈil quˈn, tuˈn qklet. Qalaˈ at qchwinqil te jun majx noq tuˈn Tyol Dios bˈantnin tiˈj tuˈn. Tuˈnpetziˈn, ma qo ok albˈaj jaˈlin te Sara, a qya, a at tzaqpibˈl teˈ. 	 Kwa hiyo, basi, ndugu, sisi si watoto wa mtumwa bali wa mama huru.


Me ayetzin kyeˈ xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil exqetziˈn jniˈ Parisey, bˈeˈx i ok ten kyeˈ ximilte kyjaluˈn: ¿Tzeˈntzin tten n‑el tzaqpaj ttzi ichin ikyjo? quˈn noq nxoˈn yol tiˈj Dios tuˈn maˈ tyolch. Quˈn oˈkx te Dios aku bˈant najsin te til jun xjal. 	 Walimu wa Sheria na Mafarisayo wakaanza kujiuliza: "Nani huyu anayemkufuru Mungu kwa maneno yake? Hakuna mtu awezaye kusamehe dhambi ila Mungu peke yake!"


Kykaˈyinktzin kyejiˈy kychwinqil joj: Mina nchi awan, ex mina nchi chmon twutz kyawal. Ntiˈ jun kykˈubˈl te tkubˈil kywa, ex ntiˈ jun kytxˈutxˈ. Me ate Dios nxi qˈonte kywa. ¿Yajtziljo kyetza? ¿Ma nyapela nimxtl kyeˈ kyoklin kywutzjo jniˈ joj? 	 Chukueni kwa mfano, kunguru: hawapandi, hawavuni wala hawana ghala yoyote. Hata hivyo, Mungu huwalisha. Ninyi mna thamani zaidi kuliko ndege!


quˈn atzin nkˈwala lo, kyimnintaq toklin quˈn, me ma jaw itzˈje juntl majl. Otaq txi naj, me atzin jaˈlin, ma jyetl quˈn. Bˈeˈxsin ok tentz ikyˈsil nintz qˈij. 	 Kwa sababu huyu mwanangu alikuwa amekufa, kumbe yu mzima alikuwa amepotea, lakini sasa amepatikana. Wakaanza kufanya sherehe.


Tuˈn ikyjo, at‑xix qˈuqbˈil qkˈuˈj tiˈj, quˈn bˈiˈn quˈn, qa ma txi qqanin jun tiˈ te toj qnaˈj Dios, a tzeˈnkuxjo tajbˈil, ok qo tzajil tbˈiˈn. 	 Na sisi tuko thabiti mbele ya Mungu kwani tuna hakika kwamba tukimwomba chochote kadiri ya mapenzi yake, yeye hutusikiliza.


Me ante Jesús xi tqˈmaˈn te a xi qˈmante ikyjo: ¿Ankyeqe weˈ nnana, ex ankyeqe weˈ witzˈin? 	 Lakini Yesu akamjibu mtu huyo, "Mama yangu ni nani? Na ndugu zangu ni kina nani?"


Jaw weˈ Jesús, ex xi tqˈmaˈn te kyqˈiqˈ ex te aˈ: ¡Noqx tenkuy, ex numekuy! Bˈeˈx kubˈ nume te kyqˈiqˈ, ex tkyaqilx bˈeˈx kubˈ qen. 	 Basi, akaamka, akaukemea ule upepo na kuyaamrisha mawimbi ya ziwa, "Kimya! Tulia!" Hapo upepo ukakoma, kukawa shwari kabisa.


Quˈn qkyaqil ma qo ok te spikyˈin, ex te qˈijl toj qanmin, quˈn qojtzqiˈn qMan Dios, ex nya te qnikyˈinqo, ex ntiˈ nqo bˈet toj qxopin. 	 Ninyi nyote ni watu mnaoishi katika mwanga, watu wa mchana. Sisi si watu wa usiku, wala wa giza.


Kabˈe ichin i xiˈ naˈl Dios tojjo tnejil ja te nabˈl Dios: Pariseytaq teˈ jun; ante juntl peyil pwaqtaq teˈ te tnam Rom. 	 "Watu wawili walipanda kwenda Hekaluni kusali: mmoja Mfarisayo, na mwingine mtoza ushuru.


Quˈn mix aˈl jun, aku tzˈel ikyˈin te t‑xmilil, qalaˈ n‑ok tkˈaˈchin, ex n‑ok tkaˈyin, tzeˈnku te Crist tiˈj Ttanim, quˈn atzin t‑xmililjo. 	 (Hakuna mtu yeyote auchukiaye mwili wake; badala ya kuuchukia, huulisha na kuuvika. Ndivyo naye Kristo anavyolitunza kanisa,


Ikytzin nbˈajjo tuˈn qaqˈ; tal netzˈpetzin toj qxmilil, me at tipin tuˈn tbˈant nimku tiˈ tuˈn. Ikyjo tzeˈnku chˈin tal t‑xkˈitil qˈaqˈ nkubˈ bˈaj jun tij wutz tuˈn. 	 Vivyo hivyo, ulimi, ingawa ni kiungo kidogo cha mwili, hujisifia makuu sana. Moto mdogo waweza kuteketeza msitu mkubwa.


Tej kybˈinte ikyjo, bˈeˈx i jaw txˈuˈjin, ex kubˈ kybˈisin tuˈn kykubˈ bˈyet. 	 Wajumbe wote wa lile Baraza waliposikia hayo, wakawaka hasira, hata wakaamua kuwaua.


Xi tqanin ttata jun tzˈlan, jaˈ tuˈn tkubˈ tzˈibˈite tbˈi. Atzaj teˈ tzaj ttzyuˈn, kubˈ ttzˈibˈin, Juan tbˈi. Teˈ tok kybˈiˈn jniˈ xjal ikyjo, jotx bˈeˈx i bˈaj jaw kaˈylaj. 	 Naye akaomba kibao cha kuandikia, akaandika hivi: "Yohane ndilo jina lake." Wote wakastaajabu.


Nya te qMan Dios at tpaj tiˈjjo luˈn, quˈn apente Dios tzaj txkon kyeˈy, tuˈn kyoka te Tkˈwal noq tuˈn kynimbˈila. 	 Aliyesababisha hali hiyo si Mungu ambaye amewaiteni.


Ex ntiˈ qmujbˈil qibˈ tukˈa qAjaw, qa axsa nqo kˈwane tojxjo Xjan Wabˈj, ex axsa tuˈn qkˈwan toj kykˈwabˈl taqˈnil tajaw il. Ex ntiˈ qmujbˈil qibˈ kyukˈa tkyaqil nimil, a junx nchi waˈn wabˈj toj Xjan Wabˈj, ex axsa tuˈn qmujbˈin te qibˈ kyukˈa xjal nchi waˈn kywutzjo kywutzbˈiyil taqˈnil tajaw il. Nlay qo ok te kabˈe tumil. 	 Hamwezi kunywa kikombe cha Bwana na kikombe cha pepo; hamwezi kushiriki katika meza ya Bwana na katika meza ya pepo.


Tetziˈn tokx Jesús kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin toj jun ja kyjunalx, xi kyqanin t‑xnaqˈtzbˈin te: ¿Tzeˈntzin tten mi xbˈant qe qlajon teˈ taqˈnil tajaw il toj tanminjo qˈa? chi chiˈ. 	 Yesu alipoingia nyumbani, wanafunzi wake walimwuliza kwa faragha, "Kwa nini sisi hatukuweza kumtoa?"


Me qa at kabˈe tkˈuˈja tiˈjjo nxi tchyoˈn, axa n‑ok aj paj tiˈjxa, quˈn nya tukˈa tnimbˈila nxi tchyoˈn. Ex tkyaqiljo nya tukˈa qnimbˈil nbˈante, atzin iljo. 	 Lakini mtu anayeona shaka juu ya chakula anachokula, anahukumiwa kama akila, kwa sababu msimamo wa kitendo chake haumo katika imani. Na, chochote kisicho na msingi wake katika imani ni dhambi.


Ayetzin kyej nchi bˈettaq tukˈa Saulo, bˈeˈx i xobˈx kyeˈ, quˈn tuˈn otaq kybˈi tqˈajqˈojil twiˈ jun aˈla, me ntiˈ jun otaq kyli. 	 Wale watu waliokuwa wanasafiri pamoja na Saulo walisimama pale, wakiwa hawana la kusema; walisikia ile sauti lakini hawakumwona mtu.


Antza, i yoline tiˈjjo Tbˈanil Tqanil. 	 wakawa wanahubiri Habari Njema huko.


Quˈn noq tuˈn Jesús, o tzˈele pjet tkyaqiljo tqˈinimil t‑xilin nabˈl ex jniˈ ojtzqibˈl. 	 Ndani yake zimefichika hazina zote za hekima na elimu.


Oˈkx Lucas at wukˈiy. Kˈlentza Marks tukˈiy, quˈn at‑xix tajbˈin mojil weˈy toj aqˈuntl. 	 Luka peke yake ndiye aliye hapa pamoja nami. Mpate Marko uje naye, kwa maana ataweza kunisaidia katika kazi yangu.


quˈn nya noq jun tyol xjal, ex nya noq el nxnaqˈtziˈn kyiˈjxjal, qalaˈ aku Jesucrist tzaj qˈonte weˈy. 	 Wala mimi sikuipokea kutoka kwa binadamu, wala sikufundishwa na mtu. Yesu Kristo mwenyewe ndiye aliyenifunulia.


Quˈn chebˈex nkux kyxpichˈinjiˈy Tyol Dios, quˈn toj kywutza antza kknetila kychwinqila te jun majx, me mi n‑el kynikyˈa te, qa antza nyolineˈ Tyol Dios wiˈja. 	 Ninyi huyachunguza Maandiko Matakatifu mkidhani kwamba ndani yake mtapata uzima wa milele; na kumbe maandiko hayohayo yananishuhudia!


Mi kubˈ kybˈinchinjiˈy jniˈ nya wen, a nkubˈ kybˈinchin aye iteˈ toj qxopin, qalaˈ kyinqemetza tqan qˈijil, 	 Msishiriki katika matendo yasiyofaa, ya giza bali yafichueni.


Xitzin tqˈmaˈn Jesús teˈ bˈetin xjal kyjaluˈn: Kux jaw weˈksa, ex kux txiˈy. Axjo tnimbˈila ma kubˈ qˈanintiy. 	 Halafu akamwambia huyo mtu, "Simama, uende zako; imani yako imekuponya."


Me liwey el tnikyˈ Jesús tiˈj kyximxjal, qa kyajtaq tuˈn tok kyqˈoˈn te nmaq kawil kyibˈaj te jun majx. Tuˈntziˈn ikyjo, bˈeˈx el tpaˈn tibˈ Jesús kyiˈj, ex bˈeˈx jax twiˈ wutz tjunalx. 	 Yesu akajua ya kuwa watu walitaka kumchukua wamfanye mfalme, akaondoka tena, akaenda mlimani peke yake.


Me bˈeˈx el tnikyˈ Jesús te kyyol, ex xi tqˈmaˈn kye: Qa paˈn kyten xjal toj jun nim tnam, ex qa kyajqˈoj kyibˈ, noqx aku chi kubˈ naj tuˈn qˈoj. Ex ikyxjo toj jun muˈẍ tnam, mo toj jun ja xjal. Qa kyajqˈoj kyibˈ, nlay chi el wen. 	 Yesu, akiwa anayajua mawazo yao, akawaambia, "Ufalme wowote uliogawanyika makundimakundi yanayopingana, hauwezi kudumu, na mji wowote au jamaa yoyote iliyogawanyika makundimakundi yanayopingana, itaanguka.


Xitzin kyqˈmaˈn te: ¿Nya ma tzaj toj twiˈy? Me atzin tetxin xi tqˈmaˈn juntl majl qa twutzxix. Ayetzin kyetz xi kyqˈmaˈn: Nya te Pegrjo; a teˈ t‑angel. 	 Wakamwambia yule msichana, "Una wazimu!" Lakini yeye akasisitiza kwamba ilikuwa kweli. Nao wakamwambia, "Huyo ni malaika wake."


tuˈntzin telxix tnikyˈa te o bˈaj xnaqˈtzin tey. 	 ili nawe uweze kujionea mwenyewe ukweli wa mambo yale uliyofundishwa.


Ex qa at jun s‑ok tstzˈiˈminte tkamiẍ kyiˈja, ex chex qˈiˈn twutz kawil tuˈn tpajjo ikyjo, kyqˈonxa te, expe qa majxjo kychaketa kykotpinxa. 	 Mtu akikupeleka mahakamani kutaka kukuchukulia shati lako, mwache achukue pia koti lako.


Weˈksa, kux kuˈxa, ex kux txiˈy kyukˈa; ex mina ja kaˈmin tkˈuˈja, quˈn ayin weˈ ẍin tzaj chqˈonkye. 	 Shuka upesi na wala usisite kwenda pamoja nao kwa maana ni mimi niliyewatuma."


Ayepetzintla kye xjaljo ẍi ul patil weˈy twutza, qa at wila toj kywutz. 	 Lakini kulikuwa na Wayahudi wengine kutoka mkoa wa Asia; hao ndio wangepaswa kuwa hapa mbele yako na kutoa mashtaka yao kama wana chochote cha kusema dhidi yangu.


Ex bˈeˈx el te Jesús tnikyˈ te, qa nya bˈaˈntaqjo kyximxjal anetziˈn. Tuˈnpetziˈn, xi ttzaqˈwin kyjaluˈn: 	 Yesu alitambua mtego wao, akawaambia,


ex xi tqˈmaˈn kye: Ma tzajx jun tij bˈis toj wanmiˈn, nya tzaj chin kyimila, chiˈ. Ku kykyija tzaluˈn, me noq tzaj kywatla. 	 Akawaambia, "Nina huzuni kubwa moyoni hata karibu kufa. Kaeni hapa mkeshe."


Ate Erasto kyij Corint, ex atzin te Trófimo, tej yabˈtaq, kyij nqˈoˈn toj Milet. 	 Erasto alibaki Korintho, naye Trofimo nilimwacha Mileto kwa sababu alikuwa mgonjwa.


Iteˈ junjun i xi niminte a ntqˈmaˈntaq Pabl, me iteˈ txqantl mix xi kynimine. 	 Baadhi yao walikubali maneno yake, lakini wengine hawakuamini.


Tuˈntziˈn ikyjo, nlay tzˈel wikyˈiˈn t‑xtalbˈil qMan Dios. Quˈn noqit aku chin kleta noq tuˈn tjapin bˈajjo ojtxe kawbˈil wuˈn, ntiˈxitla tajbˈiˈn tkyimlin Crist. 	 Sipendi kuikataa neema ya Mungu. Kama mtu huweza kukubaliwa kuwa mwadilifu kwa njia ya Sheria, basi, Kristo alikufa bure!


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi nbˈiˈn jun tqˈajqˈojil nyakuj tqˈajqˈojil twiˈ nimku xjal toj kyaˈj. Nkyqˈmaˈn: ¡Aleluya! Nimxitjo tbˈi qMan Dios; ajo kolbˈil, ex tqoptzˈajiyil ex nimxix tipin, quˈn teqe te qMan Diosjo. 	 Baada ya hayo nikasikia kitu kama sauti kubwa ya umati wa watu wengi mbinguni ikisema, "Haleluya! Ukombozi, utukufu na nguvu ni mali yake Mungu wetu!


Tuˈntziˈn ikyjo, kykyaqiljo jniˈ xjal toj tnam, bˈeˈx i bˈaj tzaj lolte Jesús. Tej tok kykaˈyin ikyjo, i kubˈsin kywutz te Jesús, tuˈn tikyˈ jaˈ taˈyetaq. 	 Basi, watu wote katika mji ule walitoka, wakamwendea Yesu; na walipomwona, wakamsihi aondoke katika nchi yao.


Me i xi tkˈleˈn oxe tukˈa; a Pegr, Santyaw exsin Juan. Tzajx txqan bˈis toj tanmin, 	 Kisha akawachukua Petro, Yakobo na Yohane; akaanza kufadhaika sana na kuhangaika.


Chˈixtaq tul kanin nintz qˈij te Waˈj Pan, a jaˈ n‑ikyˈsite Xjan Qˈij, tuˈn kywaˈnxjal pan, a ntiˈ txˈamsbˈilte. 	 Sikukuu ya Mikate Isiyotiwa chachu, iitwayo Pasaka, ilikuwa inakaribia.


Quˈn qˈanchaˈlqex kyeˈ xjal nya bˈaˈn ntqanin ojtxe kyten tzeˈnku: Tuˈn kyjyon juntl kyxuˈjil tiˈjbˈinxi kyxuˈjilku mo tiˈjlbˈinxi kychmilku; ex jniˈqe kyˈaˈjil; ex aye nchi bˈinchin tkyaqil tzeqbˈajil, a nya bˈaˈn. 	 Basi, matendo ya kidunia yanajulikana: uzinzi, uasherati, ufisadi;


Xi tqˈmaˈn Jesús te: Tmas, ¿Man txi tnimiˈn noq tuˈn ma chin tliˈy? Me kyˈiwlinqexix kyeˈ, a mi ẍin kyliˈy, me ma txi kynimin. 	 Yesu akamwambia, "Je, unaamini kwa kuwa umeniona? Heri yao wale ambao hawajaona, lakini wameamini."


Tej tokx Jesús toj tja nejinel, ok tkaˈyin noql nchi bˈaj chinbˈin kyej chinbˈil tiˈj kyimnin, ex nchi bˈaj oqˈjo jniˈ xjal tiˈj. 	 Kisha Yesu akaingia nyumbani kwa yule ofisa. Na alipowaona wapiga filimbi na umati wa watu wanaofanya matanga,


Tqˈma Mariy: Kjawil nnimsiˈn tukˈa tkyaqil wanmiˈn tbˈi wAjawa. 	 Naye Maria akasema,


Quˈn ikytziˈn ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Twutzxix itzˈqin weˈ, chi qAjaw. Ex twutzxix qa tkyaqil xjal kˈwel meje, ex kˈwel tpaˈn tbˈinchbˈin nwutza, qa wen ex qa minajch. 	 Maana Maandiko yanasema: "Kama niishivyo, asema Bwana kila mtu atanipigia magoti, na kila mmoja atakiri kwamba mimi ni Mungu."


¿Ma attzin jun kyeˈ, a ayiˈy manbˈajqiˈy, aku txi qˈonte jun kan te jun kykˈwala, aj ttzaj tqanin jun tchiˈ kyiẍ? ¿Mo akupela txi tqˈoˈn jun manbˈaj abˈj te jun tkˈwal, aj qa ma tzaj tqanin kˈwal jun twa pan? 	 Mtoto akimwomba baba yake samaki, je, atampa nyoka badala ya samaki?


At junjun qˈmante: ¿Tiquˈn nxi kybˈinjiˈy xjal lo? ¿Nyapela at jun taqˈnil tajaw il tokx toj tanmin, mo qa ma tzˈel txˈuˈj twiˈ? 	 Wengi wao wakasema, "Ana pepo; tena ni mwendawazimu! Ya nini kumsikiliza?"


Kaˈntzin tejiy yolil Tyol Dios ojtxe, a Elías: Xjalx tzeˈnku qe xjalqo. Me atziˈn teˈ t‑xi tqanin toj tnaˈj Dios, tuˈn mi tzˈetza jbˈal tibˈaj txˈotxˈ, ex mix etze jbˈal toj oxe abˈqˈe tukˈa nikyˈjin. 	 Eliya alikuwa binadamu kama sisi. Aliomba kwa moyo mvua isinyeshe, nayo haikunyesha nchini kwa muda wa miaka mitatu na miezi sita.


Ex iteˈ txqantl weˈ nrit, a nya iteˈ tojjo chˈlaj lo. Me ilxix tiˈj tuˈn kytzaj wiˈn, ex kchin kˈwel nimin kyuˈn. Junx chˈuq rit k‑elile, ex junchˈin kyikˈlel. 	 Tena ninao kondoo wengine ambao hawamo zizini humu. Inanibidi kuwaleta hao pia, nao wataisikia sauti yangu, na kutakuwako kundi moja na mchungaji mmoja.


Tuˈnpetziˈn, kyyekˈinxa qa at‑xix kykˈuˈja kyiˈj, ex japinxitjo qyola ma txi qqˈmaˈn kye, qa wenqexixa, tuˈn kyoka te jun yekˈbˈil kywutzjo tkyaqil Ttanim Dios. 	 Basi, waonyesheni uthabiti wa upendo wenu, makanisa yapate kuona kweli kwamba fahari ninayoona juu yenu ni ya halali.


Ex mikyxi Jesúsjo tzeˈnku txqantl tnejilxix pale ojtxe, ayeˈ iltaq tiˈj tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn aluˈmj tnejil te chojbˈil kyilku, ex te chojbˈil kyilxjal. Me metziˈn te Jesús xi tqˈoˈn tibˈ te jun majx, tej tkyim te chojbˈil kyil kykyaqil xjal. 	 Yeye si kama wale makuhani wakuu wengine; hana haja ya kutoa dhabihu kila siku, kwanza kwa ajili ya dhambi zake mwenyewe, kisha kwa ajili ya dhambi za watu. Yeye alifanya hivyo mara moja tu wakati alipojitoa yeye mwenyewe, na hiyo yatosha kwa nyakati zote.


Kyyekˈintza jun pwaq weˈy. Tej t‑xi ttzyuˈn, xi tqanin kye: ¿An qwutzbˈiyiljo lo, ex an qbˈi tzˈibˈink twutz? Xitzin kytzaqˈwintz kyjaluˈn: Twutzbˈiyil ex tbˈi nmaq kawil te Rom tok tiˈj, chi chiˈ. 	 "Nionyesheni sarafu. Je, sura na chapa ni vya nani?"


Quˈn tkyaqiljo at mujbˈil tibˈ tukˈa Crist, ma tzˈok te jun akˈaj tchiˈysbˈin. Ex mi xi lipe tiˈjjo ojtxe tumil, quˈn tkyaqil jaˈlin, ma tzˈok te akˈaj toj tchwinqil. 	 Mtu yeyote akiungana na Kristo huwa kiumbe kipya, mambo ya kale yamepita, hali mpya imefika.


I okxsin qˈiˈntz tuˈn Pegr tuja, ex antza i kyije tojjo qnikyˈin anetziˈn. Toj junxil qˈij, xiˈ Pegr kyukˈa, ex xi lipe jun jteˈbˈinl nimil, ayeˈ najleqetaq toj Jope. 	 Petro akawaalika ndani, akawapa mahali pa kulala usiku ule. Kesho yake, Petro alianza safari pamoja nao, na baadhi ya ndugu wa huko Yopa walifuatana naye.


Quˈn qa oˈkqex nchi ok kykˈuˈjlinjiˈy aye kˈuˈjlinqiˈy kyuˈn, ¿Ma atpela jun oyaj kyeˈy toj kyaˈj? Quˈn ikypen kye peyil pwaq ex jniˈ aj il nbˈant kyuˈn. 	 Je, mtapata tuzo gani kwa kuwapenda tu wale wanaowapenda ninyi? Hakuna! Kwa maana hata watoza ushuru hufanya hivyo!


Xi kyqanin xjal te: ¿Tiˈtzin tuˈn tkubˈ qbˈinchiˈn tuˈn ttzalaj Dios qiˈja, ex tuˈn tzaj tqˈoˈnjo oyaj anetziˈn? 	 Wao wakamwuliza, "Tufanye nini ili tuweze kuzitenda kazi za Mungu?"


Qa ma tzˈel kynikyˈa wiˈja, ex ok k‑elil kynikyˈa tiˈj nMaˈn. Ex ma tzˈel kynikyˈa tiˈj jaˈlin, quˈn kukx nchin ok kykaˈyinjiˈy. 	 Ikiwa mnanijua mimi mnamjua na Baba yangu pia. Na tangu sasa, mnamjua, tena mmekwisha mwona."


Ex xi ttzaqˈwin qya: Ikyx te tten, Tata. Me kaˈntzin kye tal chit nchi waˈn kye tjaqˈ meẍ tiˈjjo tbˈuchil wabˈj nbˈajel tzˈaq kyuˈn kyajaw. Ikyqintzintla wejiˈy, qˈontz chˈin weˈ tiˈjjo nxi tqˈoˈn kye t‑xjalila. 	 Lakini huyo mama akasema, "Sawa, Bwana, lakini hata mbwa walio chini ya meza hula makombo ya watoto."


Ex nkubˈ nimintaq, quˈn tuˈn ttyuẍbˈin otaq sbˈun kyiˈj toj ilaˈ abˈqˈe. 	 Walivutiwa sana naye kwa vile alikuwa amewashangaza kwa uchawi wake kwa muda mrefu.


Xitzin tqˈmaˈntz kye: Ma tzaj tqˈoˈn Dios jun tumil kyeˈy, tuˈn tel kynikyˈa te tiˈjjo nbˈaj bˈant kyxolxjal twutz txˈotxˈ. Loqiˈn nchin yolin noq tukˈa techil, noq te ewil teˈ nyola kyeˈ a mina nxi kynimin. 	 Naye akawaambia, "Ninyi mmejaliwa kujua siri ya Utawala wa Mungu, lakini wale walio nje wataambiwa kila kitu kwa mifano,


Twutzxix kxel nqˈmanjiˈy luˈn, quˈn nimilqiˈn tiˈj Crist, ex nya noq njaw bˈant wuˈn, ex ax Xewbˈaj Xjan toj wanmiˈn nkujsinte qa twutzxixjo nyola luˈn: 	 Nasema ukweli mtupu; nimeungana na Kristo nami sisemi uongo. Dhamiri yangu ikiongozwa na Roho Mtakatifu inanithibitishia jambo hili pia.


Ex texjo paq anetziˈn i pon kanin jun jteˈbˈin Parisey tkˈatz Jesús, exsin xi kyqˈmaˈn kyjaluˈn: Kux tzˈexa tojjo tnam lo, quˈn taj Herodes tuˈn tkubˈ bˈyoˈn tuˈn. 	 Wakati huohuo, Mafarisayo na watu wengine walimwendea Yesu wakamwambia, "Ondoka hapa uende mahali pengine, kwa maana Herode anataka kukuua."


Noq tuˈn nyoliˈn kyukˈa nya aj Judiy, chi Pabl, in ok tzyuˈn kyuˈn Judiy toj tnejil ja te naˈbˈl Dios toj Jerusalén, ex kyajtaq tuˈn nkubˈ kybˈyoˈn. 	 Kwa sababu hiyo, Wayahudi walinikamata nikiwa Hekaluni, wakajaribu kuniua.


Tunpetziˈn, ok chin ajil meltzˈajla toj tja nmaˈn, ex kxel nqˈmaˈn te kyjaluˈn, aj npon kaniˈn: Taa, ma chin bˈinchinx weˈ il twutz Dios ex ikyxjo twutza; 	 Nitarudi kwa baba yangu na kumwambia: Baba, nimemkosea Mungu, na nimekukosea wewe pia.