Ex atzin xjal, a tokxtaq twiˈja, nlay taqˈ ambˈil tuˈn tkuˈtz qˈilte jun tiˈ te tuja. 	 Aliye juu ya paa la nyumba yake asishuke kuchukua kitu nyumbani mwake.


Me o xi ttxkoˈn Jesús, ex tzaj tqˈmaˈn qeˈy: Ojtzqiˈnl kyeˈ kyuˈn tzeˈn kytenxjal nya nimil; quˈn ayetziˈn tnejil kawil, qa tiˈx jun tiˈ, manyor txˈuˈjqex tukˈa kykawbˈil, quˈn nyakuj etzinqe kyuˈn. 	 Hivyo Yesu akawaita, akawaambia, "Mnajua kwamba watawala wa mataifa hutawala watu wao kwa mabavu na wakuu hao huwamiliki watu wao.


Me ayetziˈn xjal nchi qˈmante, qa ilxix tiˈj tuˈn tel qitit chˈin kytzˈumil te kyechil, bˈantla kye tuˈn tel kyqitin kychibˈjil te jun majx. Tuˈnpetziˈn, ojtzqiˈn kyuˈn, tuˈn mi cheˈx lipey kyiˈj. 	 Laiti hao wanaowavurugeni wangejikatakata wenyewe!


Bˈeˈxsin i xiˈ, ex jyet kyuˈn tzeˈnkuxjo otaq txi qˈmaˈn kye, tuˈn Jesús. Oktzin ten bˈinchil teˈ wabˈj te ikyˈsbˈilte Xjan Qˈij. 	 Basi, wakaenda, wakakuta kila kitu sawa kama Yesu alivyokuwa amewaambia; wakaandaa karamu ya Pasaka.


Tuˈnpetziˈn jniˈ luˈn, ktzajil tkawbˈil Dios kujxix kyibˈaj kykyaqiljo a nchi bˈinchin ikyjo, ex mi nkubˈ kynimin Dios. 	 Kwa sababu ya mambo hayo hasira ya Mungu huwajia wote wanaomwasi.


Me ntiˈx bˈiˈn kyuˈn, teˈ ttzaj qˈaqabˈil kyibˈaj, ex bˈeˈx bˈajxi mulqˈaj toj aˈ kykyaqilx. Ikytzin kbˈajiljo, aj wula ayiˈn, a Tkˈwal Ichin. 	 Hawakujua kuna nini mpaka ile gharika ilipotokea, ikawakumba wote. Ndivyo itakavyokuwa wakati Mwana wa Mtu atakapokuja.


Nimxix nkˈuˈja tiˈj, me kxel nsmaˈn juntl majl tukˈiy. 	 Sasa namrudisha kwako, naye ni kama moyo wangu mimi mwenyewe.


Noqxit aku chin ten kyukˈiy, tuˈn nyoliˈn toj jun tumil nya ma kujxix wen, tzeˈnkuˈ xi ntzˈibˈiˈn, quˈn ntiˈ kytxolila te weˈy. 	 Laiti ningekuwa pamoja nanyi sasa, maana ningalipata msimamo ufaao juu yenu! Nina wasiwasi sana nanyi!


Me nbˈajel kyelqˈin kyja qya mebˈeqe, a o chi kyim kychmil, ex tkyaqiljo jniˈ at kye, ex tuˈn mina tzˈel kynikyˈtzajil, nchi ok tennaj naˈl Dios nimx tqan. Tuˈntzin ikyjo, okx kychjaˈbˈilx toj qˈaqˈ. 	 Huwanyonya wajane huku wakijisingizia kusali sala ndefu. Siku ya hukumu watapata adhabu kali!"


Quˈn ilaˈku yol nyolajtz tzaluˈn twutz txˈotxˈ, me ntiˈ jun ntit ttxolil kye nchi yolin. 	 Zipo lugha mbalimbali ulimwenguni, na hakuna hata mojawapo isiyo na maana.


Quˈn tuˈn ikyjo, tqˈma Dios tiˈj, toj Tuˈjil Tyol. Chi kyjaluˈn: A te pale te jun majx, ikyxjo tzeˈn te Melquisedec. 	 Maana Maandiko yasema: "Wewe ni kuhani milele, kufuatana na utaratibu wa ukuhani wa Melkisedeki."


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi nkaˈyiˈn jun ttzija jqoˈn toj kyaˈj. Ex xi nbˈiˈn jun tqˈajqˈojil twiˈ, a nyolintaq wukˈiy, tzeˈn tqˈajqˈojil chun, a tzeˈnkuxjo otaq nbˈiˈy nej. Chiˈ kyjaluˈn: Ku tjatza tzaluˈn, quˈn kxel nyekˈiˈn tey tkyaqiljo kbˈajil tibˈajxi luˈn. 	 Baada ya hayo nilitazama nikaona mlango umefunguliwa mbinguni. Na ile sauti niliyoisikia pale awali ambayo ilikuwa kama sauti ya tarumbeta, ikasema, "Njoo hapa juu nami nitakuonyesha mambo yatakayotukia baadaye."


Atzin te Santyaw exsin Juan, kˈwalbˈajqe te Zebedey, i xi laqˈe tkˈatz Jesús, exsin xi kyqˈmaˈn te: Xnaqˈtzil, qaja tuˈn tbˈinchiˈn jun bˈaˈn qiˈja. 	 Yakobo na Yohane, wana wa Zebedayo, walimwendea Yesu wakamwambia, "Mwalimu, tunataka utufanyie kitu tutakachokuomba."


Me noq njaw tnimsin tbˈiy tibˈajjo ojtxe kawbˈil, ex n‑el tiˈjliˈn Dios, noq tuˈn mi nkubˈ tbˈinchiˈn a tzeˈnkuxjo ntqˈmaˈn ojtxe kawbˈil. 	 Kwa kujigamba ati unayo Sheria ya Mungu, je huoni kwamba kwa kuivunja Sheria unamdharau Mungu?


Xitzin tqˈmaˈn Pabl: Ayiˈy werman, noq sameqiˈy, quˈn nya bˈintaq weˈ wuˈn, qa a tnejilxix paleˈ; quˈn toj Tuˈjil Dios ntqˈmaˈn kyjaluˈn: Mina qanbˈin tiˈjjo kawil toj ttanim. 	 Paulo akajibu, "Ndugu zangu, sikujua kama yeye ni Kuhani Mkuu. Maana Maandiko yasema hivi: Usiseme vibaya juu ya mtawala wa watu wako."


Atzin jaˈlin, kxel nqˈmaˈn tiˈjjo qerman Apolos. Wajxixtaqa tuˈn t‑xiˈ kyukˈa erman lol kyeˈy. Me mi xttziye tuˈn t‑xiˈ jaˈlin, me okla kxeˈl, aj tten ambˈil tiˈj. 	 Kuhusu ndugu Apolo, nimemsihi sana aje kwenu pamoja na ndugu wengine, lakini hapendelei kabisa kuja sasa ila atakuja mara itakapowezekana.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, tzaj tyekˈin angel jun nim aˈ ẍqiyin wen, a aˈ te chwinqil, a tzajnin tiˈj tqˈuqbˈil Dios ex tiˈjjo teˈ tal Tal rit. 	 Kisha malaika akanionyesha mto wa maji ya uzima maangavu kama kioo yakitoka kwenye kiti cha enzi cha Mungu na Mwanakondoo.


Atzaj teˈ tbˈaj tqˈmaˈn ikyjo, kubˈ ttzubˈin twutz txˈotxˈ, ex kubˈ tbˈinchin chˈin xoqˈl tuˈn taˈl ttzi, ex ok tsuˈn kyiˈj twutzjo moẍ, 	 Baada ya kusema hayo, akatema mate chini, akafanyiza tope, akampaka yule kipofu machoni,


exsin i bˈaj ok tentz ẍchˈil tiˈj: Nimxit tbˈiˈy, ay nmaq kawil kye aj Judiy, chi chiˈ. 	 Wakaanza kumsalimu, "Shikamoo Mfalme wa Wayahudi!"


Ex kˈwel nnajsin kybˈinchbˈin nya wen, ex nlay tzaj nnaˈntla juntl majl kyil. 	 Nitawasamehe makosa yao, wala sitakumbuka tena dhambi zao."


Ex aye oxe taqˈnil tajaw il i etz chmol te tkyaqiljo nmaq kawil tojjo txˈotxˈ Armagedón, a n‑ele toj kyyol aj Judiy. 	 Basi, roho hao wakawakusanya hao wafalme mahali paitwapo kwa Kiebrania Harmagedoni.


Pon kyin toj jun najbˈil Gólgota tbˈi, atzin tzˈelpine bˈibˈaj ikyjo: Ja taˈ tbˈaqil twiˈ kyimnin. 	 Kisha wakampeleka Yesu mpaka mahali palipoitwa Golgotha, maana yake, "Mahali pa Fuvu la Kichwa."


Me chjonte Dios, a qxmilil junchˈin, me nimku elnin. 	 Ukweli ni kwamba, sehemu za mwili ni nyingi, lakini mwili ni mmoja.


Teˈ tbˈinte Jesúsjo ikyjo, i tzaj ttxkoˈn, ex kubˈ tqˈmaˈn jun techil kye: ¿Tzeˈntzin tteˈn tajaw il tuˈn tbˈant tlajonte tibˈ, ex tuˈn tok meltzˈaj tiˈjx? 	 Hapo Yesu akawaita, akawaambia kwa mifano, "Shetani anawezaje kumfukuza Shetani?


a lipcheqetaq tiˈj, ex njaw kyẍchˈintaq tuˈn tkyim. 	 Kwa maana kundi kubwa la watu walimfuata wakipiga kelele, "Muulie mbali!"


Nchin aqˈniˈn tuˈn tnimsit kykˈuˈj toj kynimbˈil, ex tuˈn kymujbˈinte kyibˈ, noq tuˈnjo kyqˈaqˈbˈil kykˈuˈj kyxolx; ex noq tuˈn tel kynikyˈxix wen tiˈj tkyaqil t‑xilin Tyol Dios, ex tuˈn tqe kykˈuˈj tiˈjjo a ewintaq ojtxe tuˈn Dios, a Crist ewintaq. 	 Nafanya hivi kusudi mioyo yao ifarijiwe na kuvutwa pamoja katika upendo, ili wajazwe uthabiti mwingi uletwao na elimu ya kweli. Hapo wataijua siri ya Mungu ambayo ni Kristo mwenyewe.


quˈn qa ma qo kyim, ma qo tzaqpaj toj il. 	 Kwa maana, mtu aliyekufa, amenasuliwa kutoka katika nguvu ya dhambi.


Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, bˈeˈx i etz lajoˈn kyexjal twutz kawil. 	 Basi, akawafukuza kutoka mahakamani.


Ex nlayxla bˈijte toja, ajo chnabˈ arpa, ex xux, ex chun, nixpe alkye jun aqˈnil. Ex nlayxla bˈijte tqˈajqˈojil abˈj chebˈl triy. 	 Sauti za vinubi za muziki, sauti za wapiga filimbi na tarumbeta hazitasikika tena ndani yako. Hakuna fundi wa namna yoyote ile atakayepatikana tena ndani yako; wala sauti ya jiwe la kusagia haitasikika tena ndani yako.


tuˈn mi kubˈ kyyoline; qalaˈ tuˈn t‑xi kyqˈmaˈn kyjaluˈn: Toj qnikyˈin, tej s‑aj chˈin qwatla, bˈeˈx ẍi uljo t‑xnaqˈtzbˈin, ex ma txi kyelqˈin t‑xmilil Jesús. 	 wakisema, "Ninyi mtasema hivi: Wanafunzi wake walikuja usiku, wakamwiba sisi tukiwa tumelala.


Tuˈnpetziˈn, nchin kubˈsin nwutza kyeˈy, tuˈn tkubˈ kyxmoxin kyibˈa tukˈa. 	 Kwa hiyo nawasihi: mwonyesheni kwamba mnampenda.


Tuˈnpetziˈn, aye Parisey exqetziˈn kynejinel pale, bˈeˈx ok kychmoˈn kyibˈ kyukˈa jniˈ Judiy aj kawil. I ok ten yolil kyxol: ¿Tiˈtzin kbˈantil quˈn tiˈjjo maˈ xjal lo? Nimku techil nbˈant tuˈn, tuˈn kykaˈylajxjal tiˈj. 	 kwa hiyo makuhani wakuu na Mafarisayo wakafanya kikao cha Baraza kuu, wakasema, "Tufanye nini? Mtu huyu anafanya ishara nyingi mno.


Bˈeˈxsin bˈaj ok tentz yolil kyxolile, ex kyqˈma: Qa ma txi qqˈmaˈn a Dios, bˈeˈx ktzajil tqˈmaˈn qe, ¿Tin quˈn mi xi kynimintza? chilaˈ. 	 Wakaanza kujadiliana, "Tukisema, Yalitoka mbinguni, atatuuliza, Basi, mbona hamkumsadiki?


Me aˈkxtaq tbˈajjo ikyjo, ox juminx txqan kyqˈiqˈ, tzajnin jawl, ex ok peqˈj tiˈj bark. 	 Lakini haukupita muda, upepo mkali uitwao "Upepo wa Kaskazi" ulianza kuvuma kutoka kisiwani.


Xitzin ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: ¿Titziˈn o kubˈ tzˈibˈit toj kawbˈil? ¿Titzin tetza nkux tuˈjin? 	 Yesu akamwuliza, "Imeandikwa nini katika Sheria? Unaelewaje?"


Kyyekˈintzin jun pwaq weˈy, a n‑ajbˈin te chojbˈil kˈaybˈil te kawil te Rom. Ex tzaj kyiˈn jun pwaq. 	 Nionyesheni fedha ya kulipia kodi." Nao wakamtolea sarafu ya fedha. sarafu ya fedha.


Atzin Yoljo te Chwinqil lo, a o tzaj tyekˈin tibˈ tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex awokuy o qo lonte, ex xi qqˈoˈn jun tqanil kywutz tkyaqil xjal. Ex ikyxjo, nqo qˈoˈn tqanil kyeˈy tiˈjjo chwinqil lo te jun majx. A chwinqil lo, ax Jesús, a attaq tkˈatz Manbˈaj, ex o tzaj tyekˈin tibˈ qeˈy. 	 Uzima huo ulipotokea sisi tuliuona na sasa tunasema habari zake na kuwaambieni juu ya uzima huo wa milele uliokuwa kwa Baba na uliodhihirishwa kwetu.


Quˈn ntiˈ jun xoˈl qˈaqˈ nxiˈ jyol juntl aqˈuntl, qa tokx te xoˈl qˈaqˈ, quˈn ex nlay tzˈel wen toj twutzjo a nejinel. 	 Mwanajeshi vitani hujiepusha na shughuli za maisha ya kawaida ili aweze kumpendeza mkuu wa jeshi.


Atzaj teˈ kyxiˈ, ok ten qˈankyaq tinil qoptzˈajiyil tukˈa txqan kyqˈiqˈ; jniˈ nijabˈ ox lipin, ex okx chitj toj bark. 	 Basi, dhoruba kali ikaanza kuvuma, mawimbi yakaipiga ile mashua hata ikaanza kujaa maji.


Tuˈnpetziˈn, mi xi qtzˈibˈiˈn junjun nmaq tumil, a nlay tzˈel kynikyˈa te, noq te qnimsbˈil qibˈa. Qalaˈ, kukx nqo tzˈibˈinjiˈy kyojjo quˈja tukˈa jun yol, a nya kuj tuˈn tja kyuˈjiˈn, ex tuˈn tel pjet toj kynabˈla. Ex kqebˈil qkˈuˈja tiˈj, 	 Tunawaandikia ninyi mambo mnayoweza kuyasoma na kuyaelewa. Ninatumaini kwamba mtaelewa vizuri kabisa,


Tuˈnpetziˈn, ayiˈy tata, chi Pabl, kyinks kyibˈa, quˈn qˈuqle nkˈuˈja tiˈj Dios, qa ikyx kbˈajiljo tzeˈnku ma tzaj tqˈmaˈn angel weˈy. 	 Hivyo, waheshimiwa, jipeni moyo! Maana ninamwamini Mungu kwamba itakuwa sawa kama nilivyoambiwa.


Tuˈnpetziˈn, nqo yoliˈn tiˈjjo lo, nya tukˈa jun yol, a noqit s‑el qbˈiˈn kyiˈjxjal, qalaˈ tuˈn saj t‑xnaqˈtzin Xewbˈaj Xjan. Ikytziˈn, nqo qˈmaˈnejiˈy jun tumil tuˈn Xewbˈaj Xjan kyeˈy tukˈa t‑xilin yol te Xewbˈaj Xjan. 	 Basi sisi twafundisha, si kwa maneno tuliyofundishwa kwa hekima ya binadamu, bali kwa maneno tuliyofundishwa na Roho, tukifafanua mambo ya kiroho kwa walio na huyo Roho.


Ex kubˈ mukˈe juntl majl, ex ok tenl tzˈibˈil toj quq. 	 Kisha akainama tena, akawa anaandika ardhini.


Ex ayetziˈn i xi chqˈoˈn kyuˈn Parisey tuˈn kyyolin tukˈa Juan xi kyqanin te: 	 Hao watu walikuwa wametumwa na Mafarisayo.


Tojxjo oxe xjaw, tzuntaq nxiˈ Pabl tojjo ja te kynabˈl Dios Judiy. Antza, tzuntaq qˈumlaj tiˈjjo Tbˈanil Tqanil, me ntiˈxtaq chˈin t‑xobˈil. Tzuntaq nyolin, ex tzuntaq xmoxin, tuˈn tkubˈ kykˈuˈjxjal, tuˈn kynimin tiˈjjo Tkawbˈil qMan Dios. 	 Kwa muda wa miezi mitatu Paulo alikuwa akienda katika sunagogi, akawa na majadiliano ya kuvutia sana juu ya Ufalme wa Mungu.


Ajo qxmilil te twutz txˈotxˈ kˈwelix muqet, me a qxmilil te Xewbˈaj Xjan, at tchwinqil te jun majx. Quˈn ikytziˈn qa at qxmilil te twutz txˈotxˈ, ex ikyxjo, il tiˈj jun qxmilil te Xewbˈaj Xjan. 	 Unapozikwa ni mwili wa kawaida, unapofufuliwa ni mwili wa kiroho. Kuna mwili wa kawaida na kutakuwa na mwili wa kiroho.


I xi ttzaqˈwin Jesús: Twutzx tej tqˈma yolil Tyol Dios, a Isaías ojtxe, tiˈjjo kyxmiletzˈila, teˈ tqˈma: A ayiˈy nchin nkubˈ kynaˈn, me noq tukˈa kytziˈy. Me atzin kyanmiˈn tzunx nloˈchj wen. 	 Yesu akawajibu, "Wanafiki ninyi! Nabii Isaya alitabiri ukweli juu yenu alipoandika: Watu hawa, asema Mungu, huniheshimu kwa maneno matupu, lakini mioyoni mwao wako mbali nami.


Tuˈnpetziˈn, waja tuˈn nxiˈy qˈmalte Tbˈanil Tqanil kolbˈil kyeˈy, a ayiˈy iteˈ toj tnam Rom. 	 Ndiyo maana ninatamani pia kuihubiri Habari Njema kwenu ninyi mlioko huko Roma.


Ex luˈpe Agripa lo, a nmaq kawil. Atzin te ojtzqil teˈ, a jniˈchaqjo ma bˈaj nqˈmaˈn. Tuˈnpetziˈn, nchin yolin jikyin wen twutz, quˈn bˈiˈnxix wuˈn, qa bˈin tkyaqiljo luˈn tuˈn, quˈn nya toj ewajil xbˈante, a ma bˈaj nqˈmaˈn. 	 Wewe Mfalme unayafahamu mambo haya, kwa hiyo ninaweza kuongea bila uoga mbele yako. Sina mashaka kwamba matukio hayo yanajulikana kwako maana jambo hili halikutendeka mafichoni.


Qa a ojtxe kawbˈil ma tzul tukˈa tqoptzˈajiyil Dios, exsin nqanintz kyiˈjxjal tuˈn kykyim tuˈn, ¿Yajtzila teˈ akˈaj tumil, a ma chi okxjal tzˈaqle tuˈn? 	 Ikiwa basi, kulikuwa na utukufu katika huduma ile iliyoleta hukumu, ni wazi kwamba huduma ile iletayo kukubaliwa kuwa waadilifu itakuwa na utukufu mkuu zaidi.


Atzaj teˈ t‑xi qˈmaˈn te qa te Galileytaq, bˈeˈxsin xi tsmaˈntz Jesús tzma twutz Herodes, a nmaq kawiltaq toj tnam te Galiley, quˈn kyojjo qˈij anetziˈn, ataqtza taˈye Herodes toj tnam te Jerusalén. 	 Alipojua kwamba Yesu alikuwa chini ya utawala wa Herode, akampeleka kwa Herode, ambaye wakati huo alikuwa Yerusalemu.


Kykabˈilx tbˈanil xjalqe; ntiˈxtaq chˈin bˈaˈn tok qˈmet kyiˈj qa nya wenqe, quˈn noqx niminkutaqjo tkawbˈil Dios kyuˈn. 	 Wote wawili walikuwa wanyofu mbele ya Mungu, wakiishi kwa kufuata amri na maagizo yote ya Bwana bila lawama.


Quˈn qa ma jax tktxuˈn ichin twiˈ tzeˈnku qya toj tja Dios, aj taqˈe naˈl Dios, mo qa aj tyolin Tyol Dios, n‑el tikyˈiˈn tmujbˈil tibˈ tukˈa Crist. 	 Basi, kila mwanamume anayesali au anayetangaza ujumbe wa Mungu huku amefunika kichwa chake, huyo anamdharau Kristo.


Ok kychmoˈn junjun aj Judiy kyibˈ tiˈjile, ex xi kyqanin te: ¿Ma kukxsin ktenbˈiljiy qxola tuˈn tja kaˈmin qkˈuˈja tiˈja? Qa axixjiˈy Crist, a tuˈntaq tul te Kolil, qˈmantza qeˈy te jun majx jaˈlin. 	 Basi, Wayahudi wakamzunguka, wakamwuliza, "Utatuacha katika mashaka mpaka lini? Kama wewe ndiye Kristo, basi, tuambie wazi."


ex ikyx te Herodesjo, ntiˈ tilx xjyet tuˈn. Quˈn tzeˈn ttentz saj tmeltzˈintl. Kan lo, ntiˈ tetz il ma bˈant tuˈn, a atit kyimin tiˈj. 	 Wala si mimi tu, bali hata Herode hakuona kosa lolote, kwa maana amemrudisha kwangu. Ni dhahiri kwamba mtu huyu hakufanya chochote kinachostahili adhabu ya kifo.


Ayiˈy, a ma chi tijiˈn toj kynimbˈila, kykˈmoˈmqejiˈy ayeˈ nya kuj iteˈ toj kynimbˈil. Quˈn at ilaˈ tumil, a at tajbˈin te kˈulbˈil te qAjaw. Tuˈnpetziˈn, mi chi xoˈn yola tiˈj tiˈ t‑xilin kyxim, a nya junx taˈ tzeˈnku kyeˈ. 	 Mkaribisheni kwenu mtu aliye dhaifu, lakini msibishane naye juu ya mawazo yake binafsi.


Nya noq tuˈn nxoˈn yol kyiˈja ma txi nqˈmanjiˈy luˈn, quˈn o txi nqˈmaˈn kyeˈy, qa at‑xix nkˈuˈja kyiˈja. Nqo anqˈin ex kqo kyimila tukˈa qkˈuˈja kyiˈja toj qanmin. 	 Sisemi mambo haya kwa ajili ya kumhukumu mtu; maana, kama nilivyokwisha sema, ninyi mko mioyoni mwetu, tufe pamoja, tuishi pamoja.


Ex tkyaqil xjal toj tkyaqil twutz txˈotxˈ kchi ul chmet nwutza, ex kchi elil npaˈnjiˈy xjal jun tukˈa juntl, tzeˈnku jun kyikˈlel nchi el tpaˈn rit kyxol chiv. 	 na mataifa yote yatakusanyika mbele yake, naye atawatenganisha watu kama mchungaji anavyotenganisha kondoo na mbuzi.


Xi kyqanin te: ¿Jaˈtzin taˈye tMantza? I xi ttzaqˈwin Jesús: Mipe n‑el kyetza kynikyˈ wiˈja. ¿Yajtzilaˈ te nMaˈn? Noqit aku tzˈel kynikyˈa wiˈja, ex matla tzˈel kynikyˈa te nMaˈn. 	 Hapo wakamwuliza, "Baba yako yuko wapi?" Yesu akawajibu "Ninyi hamnijui mimi wala hamumjui Baba. Kama mngenijua mimi, mngemjua na Baba yangu pia."


Xitzin tqanin Jesús kyeˈ xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil junx kyukˈa jniˈ Parisey. Chiˈ kyjaluˈn: ¿Bˈaˈnpela toj kywutza, tuˈn tkubˈ qˈanit jun yabˈ toj qˈij te ajlabˈl, mo minaj? 	 Yesu akawauliza walimu wa Sheria na Mafarisayo, "Je, ni halali au la kumponya mtu siku ya sabato?"


¡Kux chi jaw weˈksa! ¡Qoˈqe! Quˈn luˈ tzul a kxel kˈayin weˈy. 	 Amkeni, twendeni zetu. Tazameni! Anakuja yule atakayenisaliti."


Kaˈwnaq qˈij ten Jesús antza, ex antza oke toj joybˈil tiˈj tuˈn tajaw il, tjoy ttxolil tuˈn tel tikyˈin tkawbˈil tMan. Kyojtziˈn qˈij anetziˈn, ntiˈx chˈin xi twaˈn. Tuˈntziˈn ikyjo, bˈeˈx tzaj waˈyaj tiˈj. 	 Huko alijaribiwa na Ibilisi kwa muda wa siku arubaini. Wakati huo wote hakula chochote, na baada ya siku hizo akasikia njaa.


tuˈn nkubˈ bˈyoˈn. Me tbˈajlinxi oxe qˈij nkyimliˈn, kchin jawil anqˈiˈn juntl majla kyxol kyimnin. Tej qbˈintiy tqanil ikyjo, bˈeˈx o jaw bˈisiˈn. 	 Watamuua, lakini siku ya tatu atafufuliwa." Wanafunzi wakahuzunika mno.


Werman, nchin kubˈsin nwutza tuˈn kykˈmoˈntejiˈy tkyaqiljo yol luˈn, a nxi ntzˈibˈiˈn chˈin te qˈuqsbˈil kykˈuˈja. 	 Basi, ndugu, nawasihi mpokee kwa utulivu ujumbe huu wa kuwatieni moyo. Hii ni barua fupi tu ambayo nimewaandikieni.


Kyojjo qˈij te Waˈj Pan lo, kubˈ tbˈinchin Jesús nim techil tipin, ex nimxjal i nimin tiˈj. 	 Yesu alipokuwa Yerusalemu kwa sikukuu ya Pasaka, watu wengi walimwamini walipoona ishara alizozifanya.


Quˈn twutzxix a tal netzˈxix kywutzjo txqantl twutz ijaj, me ajtzin tchˈiy, jun tijx n‑oke kywutzjo txqantl. Chˈime njapin tzeˈnku jun tze, a jaˈ n‑okxi kybˈinchin pichˈ kypaqbˈil kyxol tqˈobˈ. 	 Yenyewe ni ndogo kuliko mbegu zote, lakini ikishaota huwa kubwa kuliko mimea yote. Hukua ikawa mti, na ndege wa angani huja na kujenga viota katika matawi yake."


Bˈajxsiˈn aj yol qˈumj. Ul te Juan tojjo tzqij txˈotxˈ, a jaˈ ntiˈ kynajbˈilxjal toj; nim xjal xiˈ lolte, ex bˈeˈx i bˈaj kuˈx toj aˈ, te jawsbˈil aˈ, quˈn xi tqˈmaˈn Juan kye: Ilx tiˈj tuˈn kybˈinchinte kyteˈn twutz Dios, tuˈn kykuxa toj aˈ te jawsbˈil aˈ, ex tuˈntzin tkubˈ tnajsin Dios kyila. 	 Yohane Mbatizaji alitokea jangwani, akahubiri kwamba ni lazima watu watubu na kubatizwa ili Mungu awasamehe dhambi zao.


Quˈn ate k‑yolilte kye kykyaqil xjal, ex axa kxel qˈmante tiˈjjo ma tliy, ex ma tbˈiy. 	 Kwa maana utamshuhudia kwa watu wote ukiwaambia yale uliyoyaona na kuyasikia.


Ex kyˈiwlinqexixjo a mi njawje kykˈuˈj wiˈja. 	 Heri mtu yule ambaye hana mashaka nami!"


Ex kukx, kyqˈonxjiˈy chjonte te Dios, a Manbˈaj, tiˈj tkyaqil, noq toj tbˈi qAjaw Jesucrist. 	 Mshukuruni Mungu Baba daima kwa ajili ya yote, kwa jina la Bwana wetu Yesu Kristo.


Mi txiˈ kyqaniˈn qanbˈil kyibˈajjo nchi bˈinchin mibˈin kyiˈja, qalaˈ kyqaninxa tkyˈiwbˈil Dios kyibˈaj. 	 Watakieni baraka wote wanaowadhulumu ninyi; naam, watakieni baraka na wala msiwalaani.


Ex ikytzin tten ojtxe. Tuˈnpetzintzjo, tej tbˈantjo tnejil tumil ojtxe tuˈn Moisés, iltaq tiˈj tuˈn tkyim jun aluˈmj, ex tuˈn tel tchkyˈel. 	 Ndiyo maana hata lile agano la kwanza halikuwekwa bila damu kumwagwa.


Quˈn qa twutzxix at kynabˈla tzeˈnku nkubˈ kyximiˈn, ex ayexa k‑elil kynikyˈ te, qa twutzxixjo nyola lo. 	 Naongea nanyi, watu wenye busara; jiamulieni wenyewe hayo nisemayo.


Toj junxil qˈij, a tojjo qˈij te ajlabˈl, ayetziˈn kynejil pale kyukˈaxjo jniˈ Parisey i bˈaj xiˈ qˈolbˈilte Pilat. 	 Kesho yake, yaani siku iliyofuata ile ya Maandalio, makuhani wakuu na Mafarisayo walimwendea Pilato,


Xi qˈoˈn tuˈj Isaías te, aj yolil Tyol Dios. Atzaj teˈ tjaw tjqoˈn Jesús, antza jatze jyete jun tnej yol tuˈn, tzˈibˈinku kyjaluˈn: 	 Akapokea kitabu cha nabii Isaya, akakifungua na akakuta mahali palipoandikwa:


Twutzx teˈ qa a Crist tyajil David. ¿Me tzeˈntzin ttentz o yolin te David tiˈj Crist, a naˈmtaq titzˈje, ex ok tqˈoˈn te tAjaw? 	 Basi, ikiwa Daudi anamwita Kristo Bwana, anawezaje kuwa mwanawe?"


Tuˈnpetziˈn, qa ma chi tzaqpeta tuˈn kˈwalbˈaj, twutzxix ma chi tzaqpeta te jun majx, quˈn at te kˈwalbˈaj toklin tuˈn kytzaqpet‑xjal tuˈn. 	 Kama mwana akiwapeni uhuru mtakuwa huru kweli.


Tej kykanin toj Sanedrín, antej tnejilxix pale xi tqˈmaˈn kye tsanjil: 	 Basi, wakawapeleka, wakawasimamisha mbele ya Baraza. Kuhani Mkuu akawaambia,


Kyqˈonxa jun qˈolbˈil twutzxix kye kykyaqil erman. 	 Wasalimuni ndugu wote kwa ishara ya upendo.


Ok kypejkˈin jun tzˈlan tibˈaj twiˈ, jaˈ tzˈibˈinke tiquˈnil kubˈ kybˈyoˈne. Chiˈ kyjaluˈn: Ate Jesúsjo, a Nmaq Kawil kye aj Judiy. 	 Juu ya kichwa chake wakaweka shtaka dhidi yake lilioandikwa, "Huyu ni Yesu, Mfalme wa Wayahudi."


Ex ikyxjo qe, bˈiˈn quˈn noq tuˈn qnimbˈil, qa a qMan Dios kubˈ bˈinchin teˈ tkyaqil, noq tuˈn Tyol. Ex ikyxjo, bˈiˈn quˈn tuˈn qnimbˈil, qa tkyaqiljo a nqloˈn jaˈlin, antza tzajnin tiˈjjo a nya qˈanchaˈl. 	 Kwa imani sisi tunafahamu kwamba ulimwengu uliumbwa kwa neno la Mungu; vitu vinavyoonekana kutoka vitu visivyoonekana.


Ex majx, ok tchitin Moisésjo chikyˈ tiˈjjo ja te kynaˈbˈl Judiy Dios, a xbˈalin tten, junx kyukˈa kykyaqiljo laq, a nchi ajbˈintaq tojjo ja anetziˈn. 	 Vilevile Mose aliinyunyizia damu ile hema na vyombo vya ibada.


Tuˈnpetziˈn, ntiˈ tumil tuˈn kynimsin kyibˈa. Me tzeˈnku ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Qa at jun xjal taj tuˈn tja tnimsin jun tiˈ, bˈaˈn tuˈn tja tnimsin tbˈi qAjaw. 	 Basi, kama yasemavyo Maandiko Matakatifu: "Mwenye kutaka kujivuna, basi, na ajivunie kazi ya Bwana."


Ex antza taˈyetaql jun xjal, a yabˈtaq tuˈn malil. 	 Mbele yake Yesu palikuwa na mtu mmoja aliyekuwa na ugonjwa wa kuvimba mwili.


Ayiˈy werman, a nimilqiˈy tiˈj qAjaw Jesucrist, a nimxix toklin, mi kubˈ kybˈinchiˈn tuˈn nya nim toklin jun xjal tzeˈnku juntl. 	 Ndugu zangu, mkiwa mnamwamini Bwana Yesu Kristo, Bwana wa utukufu, msiwabague watu kamwe.


Me ankye teˈ nqˈmaˈnte ikyjo, il tiˈj tuˈn tel tnikyˈ te, qa nya noq toj quˈjkuy, aj otoˈy najchaq kykˈatza, qalaˈ ikyxsin qtenjiˈy tukˈa qbˈinchbˈiˈn, aj qteˈn kyxola. 	 Mtu asemaye hivyo heri akumbuke kwamba hakuna tofauti ya yale tunayoandika katika barua wakati tuko mbali, na yale tutakayofanya wakati tutakapokuwa nanyi.


Me xi tqˈmaˈn Jesús kye: Jaˈchaqx taˈ jun yolil Tyol Dios twutz txˈotxˈ, nxi qˈoˈnx toklin. Me qa tojx ttxˈotxˈ, ex kyxol t‑xjalil, ex tojx tja, ntiˈx toklin. 	 Yesu akawaambia, "Nabii hakosi heshima isipokuwa katika nchi yake, kwa jamaa zake na nyumbani mwake."


Ex ankye te ma chin tliˈy, ex ma tli Dios, a tzaj chqˈon weˈy. 	 Anayeniona mimi anamwona pia yule aliyenituma.


Ex kyli jun techil tzeˈnku taqˈ qˈaqˈ njulin tibˈaj junjunkye. 	 Kisha, vikatokea vitu vilivyoonekana kama ndimi za moto, vikagawanyika na kutua juu ya kila mmoja wao.


Qa ma kubˈ tbˈinchin jun nimil jun tiˈ tiˈja, a nya bˈaˈn, ku txiˈy yolil tukˈa tjunalx. Qˈmanxa te, tiˈ xbˈajte tiˈja. Qatzin qa ma kubˈ tbˈiˈntz, atpenl kymujbˈil kyibˈtza tukˈa juntl majl. 	 "Ndugu yako akikukosea, mwendee ukamwonye mkiwa ninyi peke yenu. Akikusikia utakuwa umempata ndugu yako.


Ex noq tuˈnjo lo, tzaj tyekˈin qa ma qo ok te tkˈwal: Tzaj tqˈoˈn Xewbˈaj Xjan, a T‑xew Tkˈwal, toj qanmin, ex tuˈn Xewbˈaj Xjan nxi qqˈmaˈn te qMan Dios kyjaluˈn: Ay Ntatiˈy. 	 Kwa vile sasa ninyi ni wana, Mungu amemtuma Roho wa Mwanae mioyoni mwenu, Roho ambaye hulia "Aba," yaani "Baba."


Qalaˈ antza kˈaˈ cheˈxiˈy kyxol aj Judiy, quˈn najnin iteˈ tzeˈnku rit toj kˈul ntiˈ kyikˈlelkye. 	 Ila nendeni kwa watu wa Israeli waliopotea kama kondoo.


¡Ntiˈ kynabˈla, ex moẍqiˈy! ¿Ankyeˈ nimxixtl toklin? ¿Apela qˈanpwaq, mo qa a tnejil ja te naˈbˈl Dios, a s‑ok qˈonte toklin pwaq te xjanxix toj taqˈin Dios? 	 Enyi vipofu wapumbavu! Kipi kilicho cha maana zaidi: dhahabu au Hekalu linalofanya hiyo dhahabu kuwa takatifu?


Naˈmxtaq t‑xi xkye taqˈin Jesús tzaluˈn twutz txˈotxˈ, otaq tzˈok ten Juan yolil tiˈjjo Tbˈanil Tqanil kye xjal te Israel, ex ikyx tqˈma qa iltaq tiˈj tuˈn kymeltzˈaj tukˈa Dios, ex tuˈn kykuˈx toj aˈ te jawsbˈil aˈ, noq te jun yekˈbˈil, qa otaq txˈixpit kynabˈl. 	 Kabla ya kuja kwake Yesu, Yohane alimtangulia akiwahubiria watu wote wa Israeli kwamba ni lazima watubu na kubatizwa.


Me ante aqˈnil, a xi ttzyuˈn jweˈ mil pwaq, bˈeˈx kubˈ tqˈoˈn tkˈaẍjil, tuˈn tchˈiy pwaq. Ex bˈeˈx tkanbˈe jweˈtl mil. 	 Mara yule aliyekabidhiwa talanta tano akafanya kazi nazo akapata faida talanta tano.


Me xiˈtzin nqˈmaˈntza kye, qa ajjo kawil te Rom, nya naqˈle, tuˈn tkubˈ tbˈyoˈn jun xjal, qa naˈmxtaq tmeje twutz kyukˈa tajqˈoj, tuˈn tkolin tiˈjx. 	 Lakini mimi niliwajibu kwamba si desturi ya Waroma kumtoa mtu aadhibiwe kabla mshtakiwa hajakutana na washtaki wake ana kwa ana na kupewa fursa ya kujitetea kuhusu hayo mashtaka.


Xi kyqanin Parisey te Jesús jtojtaq tuˈn tul kaniˈn Tkawbˈil qMan Dios. Xitzin ttzaqˈwin Jesús kye kyjaluˈn: Nlay qˈanchaˈlix teˈ Tkawbˈil qMan Dios, aj tul kanin. 	 Wakati mmoja, Mafarisayo walimwuliza Yesu, "Ufalme wa Mungu utakuja lini?" Naye akawajibu, "Ufalme wa Mungu hauji kwa namna itakayoweza kuonekana.


Xi ttzaqˈwin Jesús: Ankye te nkˈuˈjlin weˈy, ex nkubˈ tbˈiˈn tkyaqiljo xi nqˈmaˈn, okpen k‑okil kˈuˈjlin teˈ tuˈn nMaˈn, ex ayin weˈ tukˈax nMaˈn qo ul qeˈ najal tukˈa te jun majx. 	 Yesu akamjibu, "Mtu akinipenda atashika neno langu, na Baba yangu atampenda, nasi tutakuja kwake na kukaa naye.


Mi tzˈok kymujbˈin kyibˈa junx kyukˈa xjal nya nimil. Quˈn ¿Tzeˈntzin tten tuˈn tmujbˈinte tibˈjo bˈaˈn tukˈa nya bˈaˈn? Ex a spikyˈin, ¿Ma akutzin bˈant tmujbˈit tukˈa qxopin? 	 Msiambatane na watu wasioamini. Je, wema na uovu vyapatana kweli? Mwanga na giza vyawezaje kukaa pamoja?


Nxi ntzˈibˈinjiˈy luˈn kyiˈjjo a noq attaql, teˈ naˈmxtaq tkubˈ xkye tkyaqil, a Yol te Chwinqil, a o tzˈok qbˈiˈn, ex a o tzˈok qkaˈyiˈn kyuˈn qwutza, ex a o tzˈok qmikoˈn kyuˈn qqˈobˈa. 	 Habari hii ya yahusu Neno la uzima lililokuwako tangu mwanzo. Sisi tumepata kulisikia na kuliona kwa macho yetu wenyewe; tulilitazama na kulishika kwa mikono yetu wenyewe.


Ayetzin kyeˈ kukx o chi ten kyeˈ wukˈiy toj tkyaqiljo yajbˈil, a o tzikyˈx wuˈn. 	 "Ninyi ndio mliobaki nami wakati wote wa majaribu yangu;


Ikytaqtzin tumiljo nqo bˈettaq qkyaqilx ojtxe, lipcheqoxtaq tzeˈnkuxtaq tajjo qtzeq, ex njapintaqjo qxim, a nya wen, a tzeˈnkuxjo ntqanintaq tachbˈil qxmilil. Tuˈntzin tpajjo jniˈ luˈn, toj qilxtaqqe, tuˈn qkyij tjaqˈ kujxix tkawbˈil Dios te jun majx, tzeˈnqeku txqantl. 	 Na hata sisi sote tulikuwa kama wao; tuliishi kufuatana na tamaa zetu za kidunia na kufanya tu mambo yale yaliyoipendeza miili na akili zetu. Kidunia, sisi kama vile pia wao, tulistahili ghadhabu ya Mungu.


Ante Salmón tukˈa Rahab, ayeˈ ttata Booz, ex ante Booz tukˈa Rut, ayeˈ ttata Obed, a ttata Isaí. 	 Salmoni alimzaa Boazi (mama yake Boazi alikuwa Rahabu). Boazi na Ruthi walikuwa wazazi wa Obedi, Obedi alimzaa Yese,


Qˈaqˈinx kykˈuˈja kyxolxa nyakuj kyitzˈin kyibˈa, ex kyqˈonxa ambˈil te juntl, tuˈn tkubˈ kynimin kyibˈa kyxolxa. 	 Pendaneni kidugu; kila mmoja amfikirie mwenzake kwanza kwa heshima.


Atzin qe, qo yolin tiˈjjo twutzxix tukˈa jun yol te tqˈaqˈbˈil kˈuˈjbˈaj, tuˈntzin qchˈiy toj tkyaqil tumil, mujleqo tukˈa Crist, ajo nejinel tibˈaj Ttanim, a t‑xmilil. 	 Ila, sisi tukisema ukweli kwa moyo wa mapendo tutakua zidi katika kila jambo kulingana na Kristo ambaye ndiye kichwa;


Tojjo ja anetziˈn, attaq jun ichin kox te titzˈjlin. Tzuntaq nxi qˈiˈn kykyaqil qˈij ex nkubˈtaq qˈoˈn ttxlaj jun nim ttzi ja, Ponix tbˈi, tuˈn tqanin tmobˈitz kyeˈ xjal nchi okxtaq. 	 Na pale karibu na mlango wa Hekalu uitwao "Mlango Mzuri", palikuwa na mtu mmoja, kiwete tangu kuzaliwa. Watu walimbeba huyo mtu kila siku na kumweka hapo ili aombe chochote kwa wale waliokuwa wakiingia Hekaluni.


Me ayetzin kyexjal te toj tnam, paˈntaq iteˈye. Jteˈbˈin teˈ nchi mojintaq kyukˈa Judiy, ex txqantl kyukˈa tsanjil. 	 Watu wa mji huo waligawanyika: wengine waliwaunga mkono Wayahudi, na wengine walikuwa upande wa mitume.


¿Ma attzin tokliˈn tuˈn tkawiˈn tiˈj taqˈnil juntl? ¡Mina! Quˈn oˈkx te tajaw aqˈuntl at toklin tiˈjjo luˈn, qa wen toj twutz mo minaj. Me tiˈjjo a tuˈn t‑xi qchyoˈn mo minaj, ate qAjaw at tipin tuˈn tel wen tkyaqil nimil tuˈn. 	 Wewe ni nani hata uthubutu kumhukumu mtumishi wa mwingine? Akisimama au akianguka ni shauri la Bwana wake; naam, atasimama imara, maana Bwana anaweza kumsimamisha.


Nimku xjal i xtaˈj lolte Jesús, ex kyqˈma: Exla qa ntiˈ te Juan techil xbˈant tuˈn a nim tipin, me tkyaqilxjo o tqˈma tiˈjjo ichin lo twutzxix. 	 Watu wengi walimwendea wakasema, "Yohane hakufanya ishara yoyote. Lakini yale yote Yohane aliyosema juu ya mtu huyu ni kweli kabisa."


Xitzin ttzaqˈwin Jesús kye t‑xnaqˈtzbˈin kyjaluˈn: Ayiˈy xjal ntiˈ kynimbˈila, ex ntiˈ kyumila. ¿Jteˈxsin qˈij nkubˈlin teˈn kyxola? ¿Ex jteˈxsin qˈij kkyˈelix wuˈn kyukˈiy? Kyintzinjiˈy qˈa tzaluˈnch. 	 Yesu akasema, "Enyi kizazi kisicho na imani, kilichopotoka! Nitakaa nanyi na kuwavumilia mpaka lini?" Kisha akamwambia huyo mtu, "Mlete mtoto wako hapa."


Qo nimsin tbˈi qMan Dios, a Manbˈaj te qAjaw Jesucrist, quˈn atziˈn Manbˈajjo at tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qiˈj, ex kukx ntchewsin qanmin. 	 Atukuzwe Mungu na Baba wa Bwana wetu Yesu Kristo, Baba mwenye huruma na Mungu mwenye kuleta faraja yote.


Me atzin te Pegr xi tqˈmaˈn kye tzeˈnxix tzaje xkyeye a otaq bˈaj. Chiˈ kyjaluˈn: 	 Hapo Petro akawaeleza kinaganaga juu ya yale yaliyotendeka tangu mwanzo:


Atziˈn jaˈlin, kyqˈolbˈinqexa Ttanim Dios toj tnam Laodicey, ex ikyx kyqˈolbˈinxjiˈy qya, Ninfa tbˈi, junx kyukˈa kykyaqil nimil, a nchi chmet toj tja. 	 Salamu zetu kwa ndugu zetu wa Laodikea; msalimuni dada Nimfa pamoja na jumuiya yote ya waumini inayokutana nyumbani kwake.


Tej t‑xi nbˈinjiˈy kywiˈ wuq qˈankyaq, tuˈntaq tkubˈ ntzˈibˈiˈn, me xi nbˈiˈn juntl yol toj kyaˈj, a tqˈma weˈy: Kˈuˈnkuy toj tnabˈla a xkyij kyqˈmaˈn wuq qˈankyaq, ex mi kubˈ ttzˈibˈiˈn. Tuˈn ikyjo, mix kubˈe ntzˈibˈiniˈy jun tiˈ kyiˈj. 	 Na hizo ngurumo saba ziliposema, mimi nikataka kuandika. Lakini nikasikia sauti kutoka mbinguni: "Maneno ya ngurumo hizo saba ni siri; usiyaandike!"


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, nliy jun kyaˈj akˈaj ex jun txˈotxˈ akˈaj, quˈn ajo tnejil kyaˈj exsin tnejil txˈotxˈ otaq chi kubˈ naj. Ex ntiˈtaqljo ttxuyil aˈ. 	 Kisha nikaona mbingu mpya na dunia mpya. Mbingu ile ya kwanza na dunia ile ya kwanza vilikuwa vimetoweka, nayo bahari pia haikuweko tena.


Noqit aku Dios tzˈok qˈon kyeˈy tzˈaqle ex bˈaˈn kynabˈla, tuˈn tjapin bˈaj kyuˈn ikyxjo tzeˈnkuxjo tajbˈil. Ex noqit aku bˈant quˈn tzeˈnku tajbˈil, noq tuˈn Jesús, quˈn at Xewbˈaj Xjan toj qanmin, a nbˈinchinte ikyxjo tzeˈnku taj qMan Dios. Nimxitjo tbˈi Jesucrist jaˈlin ex te jun majx. Ikyxit tzˈeleˈ. 	 Mungu wa amani awakamilishe katika kila tendo jema ili mtekeleze mapenzi yake; yeye na afanye ndani yetu kwa njia ya Kristo yale yanayompendeza mwenyewe. Utukufu uwe kwake, milele na milele! Amina.


Ex toj Tuˈjil Tyol Dios, tqˈma kyjaluˈn tiˈjjo twuqin qˈij: Ajlan te Dios toj twuqin qˈij, tej bˈantjo tkyaqil taqˈin. 	 Maana Maandiko yasema mahali fulani kuhusu siku ya saba: "Mungu alipumzika siku ya saba, akaacha kazi zake zote."


Nimku txqantl yol te xmaybˈil i bˈaj ok ten qˈmalte te. 	 Wakamtolea maneno mengi ya matusi.


Me ataqtzin te Jesús tojtzqiˈntaql teˈ kyxim, exsin xi tqˈmaˈntz teˈ yabˈ: ¡Weˈksa, ex weˈkuy kywutzxjal! Atzin tej ichin bˈeˈx jaw weˈ. 	 Lakini Yesu alijua mawazo yao, akamwambia yule mwenye mkono uliopooza, "Inuka, simama katikati." Yule mtu akaenda akasimama katikati.


Qalaˈ ma tzaj tqˈoˈnx te Dios tsmal twiˈqya nmaq, tuˈn tok te jun yekˈbˈil qa at txˈixpibˈl kyxol tqoptzˈajiyil qya tukˈa tqoptzˈajiyil ichin. Quˈn ma tzaj tqˈoˈn twiˈqya, tuˈn tchˈiy nmaq wen, tuˈn tok te kutxbˈil twiˈ. 	 lakini kwa mwanamke kuwa na nywele ni heshima kwake; nywele zake ndefu amepewa ili zimfunike.


Jotxjo xjal toj tnam jaw tilj, ex kykyaqilx pon rinin. Ok tzyuˈn Pabl kyuˈn, ex el jukikin. Tej kyetz tojjo ja anetziˈn, bˈeˈx etz kyjpuˈn tjpel ja. 	 Mji wote ulienea ghasia; watu wakaja kutoka pande zote, wakamkamata Paulo, wakamburuta, wakamtoa nje ya Hekalu na papo hapo milango ya Hekalu ikafungwa.


Tuˈnpetziˈn, qa kˈayintaq tibˈa tuˈn toka te aqˈnil te jun majx kyukˈaxjal, tej tnimiˈn Tbˈanil Tqanil, mi jaw bˈisiˈn tuˈn ikyjo, quˈn junx kyoklinxjal twutz Dios, qa noq aqˈnil mo tajaw aqˈuntlqej. Me qa at ambˈil tuˈn ttzaqpaj tojjo lo, bˈaˈn tuˈn tok tqˈoˈn tilil. 	 Je, wewe ulikuwa mtumwa wakati ulipoitwa? Sawa, usijali; lakini ukipata fursa ya kuwa huru, itumie.


Tuˈnpetziˈn, ¿Tzeˈntzin chˈin te toj twutz? ¿Wenpela tuˈn t‑xi qchjonjiˈy kˈaybˈil te kawil te Rom, mo minaj? Xi kyqanin ikyjo quˈn kykyˈeˈtaq Parisey tuˈn t‑xi chjet kˈaybˈil, me ayetziˈn kyukˈa Herodes, kyajtaq. Ikytziˈn, iltaq tiˈj tuˈn tkubˈ tzˈaq Jesús kyuˈn toj til kywutzjo jun chˈuq xjal lo. 	 Haya, twambie maoni yako. Je, ni halali au la, kulipa Kaisari?"


Me nlayx chi ok lipe tiˈj juntl, a nya kyikˈlel; qalaˈ bˈeˈx kchi elil oq, quˈn nya ojtzqiˈn tqˈajqˈojil twiˈ juntl, a nya kyikˈlel. 	 Kondoo hao hawawezi kumfuata mgeni, bali watamkimbia kwa sababu hawaijui sauti yake."


I xi ttzaqˈwin Jesús: ¿Ma akutzin kubˈ kypaˈn kyeˈ txokenj toj jun mejebˈlin waˈyaj, a qa at chmilbˈaj kyxol? Nlay, quˈn nim tzaljbˈil at, ex nim waˈn nbˈaj bˈaj. Ikyqetziˈn wejiˈy nxnaqˈtzbˈin, quˈn loqiˈn intin kyxol. 	 Yesu akajibu, "Walioalikwa harusini wanawezaje kufunga kama bwana harusi yupo pamoja nao? Wakati wote wawapo pamoja na bwana harusi hawawezi kufunga.


Quˈn iteˈ xjal k‑okil qe kykˈuˈj kyiˈjx ex tiˈj pwaq, nimsil kyibˈqe, ex laˈjilqe, xoˈl yolqe tiˈj Dios, k‑elil kyiˈjlin kytata ex mi txi kyqˈoˈn chjonte kye, ex nya wenqe. 	 watu watakuwa na ubinafsi, wenye tamaa ya fedha, wenye majivuno, wenye kujiona, wenye kumtukana Mungu, wasiowatii wazazi wao, wasio na shukrani na waovu;


Me aye wiq taqˈnil tajaw il lo nlay chi ex noq tuˈn kukxjo, qalaˈ il tiˈj tuˈn tkubˈ kypaˈn waˈyaj toj naˈj Dios. 	 "Pepo wa namna hii hawezi kuondolewa ila kwa sala na kufunga."


Ex mi chi tiliˈn tuˈn tok qˈoˈn kyokliˈn te nejinel, quˈn ayin weˈ Crist, nejinel kywutza. 	 Wala msiitwe Viongozi, maana kiongozi wenu ni mmoja tu, ndiye Kristo.


Ex aye xjal ikyqexjo tzeˈn aˈ te ttxuyil aˈ; aj tul pulj tukˈa tplutil nim tzˈil toj. Ikytziˈn kybˈinchbˈin xjal luˈn nya wen. Iky qe xjal luˈn tzeˈnku cheˈw ntzaj tzˈaq. N‑el yupj toj qxopin te jun majx. 	 Watu hao ni kama mawimbi makali ya bahari, na matendo yao ya aibu yanaonekana dhahiri kama vile mapovu ya mawimbi. Wao ni kama nyota zinazotangatanga, ambao Mungu amewawekea mahali pao milele katika giza kuu.


Me noq tuˈn kykyˈeˈ tuˈn tel kynikyˈ te, ex tuˈn tzaj kynaˈn, qa nya ikyx te tten tzeˈnkuxjo tzaj xkye ojtxe. Quˈn noq tuˈn Tyol Dios, kubˈ tbˈinchin kyaˈj, ex kubˈ tbˈinchin txˈotxˈ toj tkˈuˈj aˈ, ex tuˈn aˈ tzaje tqˈoˈn Dios kychwinqil tkyaqil twutz txˈotxˈ. 	 Watu hao, kwa makusudi, husahau kwamba zamani Mungu alinena, nazo mbingu na nchi zikaumbwa. Dunia iliumbwa kutoka katika maji na kwa maji;


Quˈn ikytziˈn tzeˈnku weˈ, ayiˈn, a Tkˈwal Ichin, mi ẍin ul weˈ tuˈn kyajbˈinxjal weˈy; qalaˈ ayin weˈ tuˈn wajbˈiˈn kye txqantl, ex tuˈn t‑xi nqˈoˈn nchwinqila te kyxel, tuˈn kyklet te jun majx. 	 Jinsi hiyohiyo, Mwana wa Mtu hakuja kutumikiwa, bali kutumikia na kutoa maisha yake kuwa fidia ya watu wengi."


Xi ttzaqˈwin Jesús: An tnejiljo luˈn: Kˈuˈjlinkxixa Dios tukˈa tkyaqil tanmiˈn, ex tukˈa tkyaqil tkˈuˈja, ex tukˈa tkyaqil tnabˈla. 	 Yesu akamjibu, "Mpende Bwana Mungu wako kwa moyo wako wote, kwa roho yako yote na kwa akili yako yote.


Ktzajil tyekˈin jun ja kyeˈy, chebˈex bˈinchin wen tibˈajxi juntl. Kˈaˈ kubˈ kybˈinchinjiˈy qwa antza. 	 Naye atawaonyesha chumba kikubwa ghorofani kilichotayarishwa na kupambwa. Tuandalieni humo."


Werman, kxel nqˈmaˈnjiˈy luˈn kyeˈy: Mi tzˈok kykˈuˈjlinjiˈy tkyaqiljo nya bˈaˈn twutz txˈotxˈ, ex tkyaqiljo nya bˈaˈn ntzaj tqˈoˈn. Qa at jun xjal nkˈuˈjlin tiˈj tkyaqiljo luˈn, nlay bˈant tkˈuˈjlin tiˈj qMan Dios. 	 Msiupende ulimwengu, wala chochote kilicho cha ulimwengu. Mtu anayeupenda ulimwengu, upendo wa Baba hauwezi kuwamo ndani yake.


Me ayetzin manil, teˈ tkanin taqˈnil, bˈaj kylankˈin, ex kukxjo aj kychqˈoˈne. 	 Wale wakulima wakamkamata, wakampiga, wakamrudisha mikono mitupu.


Me mi xi ttziyine Jesús; oˈkx xi tqˈmaˈn te: Kux tzˈajxiy tjay kyukˈa t‑xjalila, ex qˈmanxa kye jniˈ xbˈaj tiˈja, ex tzeˈn tten saj qˈaqˈin tkˈuˈj Dios tiˈja, tuˈn tel weˈy. 	 Lakini Yesu akamkatalia. Badala yake akamwambia, "Nenda nyumbani kwa jamaa yako, ukawaambie mambo yote Bwana aliyokutendea na jinsi alivyokuonea huruma."


¿Me tiˈtzila t‑xim Abraham tiˈjjo luˈn? Quˈn qˈuqletaq tkˈuˈj tiˈj Dios qa at tipin tuˈn tjatz anqˈin juntl majl Isaac kyxol kyimin. Ex bˈeˈx tzaj tkleˈn juntl majljo tkˈwal. Mix kyime; nyakuj otaq jaw anqˈin juntl majl kyxol kyimnin, quˈn tuˈn otaq ttziye ttata tuˈn tkubˈ bˈyet. 	 Abrahamu aliamini kwamba Mungu anaweza kuwafufua wafu: na kwa namna fulani kweli Abrahamu alimpata tena mwanae kutoka wafu.


Atzin jaˈlin, waja tuˈn t‑xi nnaˈntla juntl majl kyeˈy tojjo uˈj luˈn, a ojtzqiˈn kyuˈn: Tej kyetz tiˈn qAjaw tyajil Israel, a qxeˈchil, toj txˈotxˈ te Egipto, tkyaqil i etz, me tuˈn mix ok qeye kykˈuˈj tiˈj qMan Dios, nya tkyaqilx i klet; oˈkqexjo nimil, ayeˈ ok kyqˈuqbˈin kykˈuˈj tiˈj. Ex ayetziˈn mina, chebˈe kyij kyim tuˈn Dios. 	 Nataka kuwakumbusheni mambo fulani ambayo mmekwisha yajua: kumbukeni jinsi Bwana alivyowaokoa watu wa Israeli na kuwatoa katika nchi ya Misri, lakini baadaye aliwaangamiza wale ambao hawakuamini.


Kxel nqˈmaˈn qa a Tbˈanil Tqanil kolbˈil, a tzaj nkˈmoˈn, a xi nqˈmaˈnjiˈy kyeˈy: Ajo t‑xilin yol lo: Bˈeˈx kyim Crist te chojbˈilte qil, tzeˈnku ntqˈmaˈn toj Tyol Dios; 	 Mimi niliwakabidhi ninyi mambo muhimu sana ambayo mimi niliyapokea: kwamba Kristo alikufa kwa ajili ya dhambi zetu kufuatana na Maandiko Matakatifu;


ex atziˈn xjal, a xtxokin kyiˈja kykabˈila, aku tzaj qˈmante tey kyjaluˈn: ¡Weˈksa! Qˈonx tqˈuqila teljo juntl lo chitjo tey. Ex tukˈatzin ttxˈixewtza, bˈeˈx aku txiˈy qebˈil twiˈ qˈuqbˈil, a at tzma tiˈjxi. 	 na mwenyeji wenu ninyi wawili atakuja na kukwambia: Mwachie huyu nafasi. Hapo utaaibika mbele ya wote na kulazimika kwenda kuchukua nafasi ya mwisho.


Kybˈinkutzinjiˈy kxel nqˈmaˈn kyeˈy: Jun maj, xiˈ jun xjal awal triy. 	 "Sikilizeni! Mpanzi alikwenda kupanda mbegu.


Atzin te Lejantr, a txˈnol kxbˈil, nimx nya bˈaˈn ma kubˈ tbˈinchin wiˈja. Ax qAjaw ktzajil qˈoˈnte t‑xel te, tiˈj tkyaqiljo ma bˈant tuˈn. 	 Yule sonara aitwaye Aleksanda amenitendea maovu mengi; Bwana atamlipa kufuatana na hayo matendo yake.


¿Ma nya nimxixtl toklin kychwinqila tzeˈnkuˈ wabˈj, exsin nyapela nimxixtl teˈ kyxmilila tajbˈin tzeˈnkuˈ kyxbˈaliˈn? 	 Kwa sababu uzima ni bora kuliko chakula, na mwili ni bora kuliko mavazi.


Ex iteˈ junjuntl aqˈnil iteˈk tuˈn manbˈaj, noq te xnaqˈtzil kyeˈ tkˈwal toj tkyaqil, ex tuˈn kykaˈyin tiˈj tkyaqil at te. Ex atzin te kˈwal il tiˈj tuˈn kykubˈ tnimin, tzmaxi ajxi tpon tqˈijil, a qˈoˈnkj tuˈn ttata, tuˈn tetzin te etzbˈil. 	 Wakati huo wote yuko chini ya walezi na wadhamini mpaka wakati ule uliowekwa na baba yake.


Tuˈntziˈn, bˈeˈx kubˈ lankˈaj Saulo twutz txˈotxˈ, ex xi tbˈiˈn jun tqˈajqˈojil twiˈ jun aˈla tqˈma kyjaluˈn: Saulo, Saulo, ¿Tiˈn wila ma chin el tikyˈiˈn? 	 Akaanguka chini na kusikia sauti ikimwambia: "Saulo, Saulo! Kwa nini unanitesa?"


Qalatziˈn qe, awo o qo nimin, awo o qo okix tojjo ajlabˈl tuˈn qnimbˈil, ikyx tzeˈnku a txˈotxˈ te ajlabˈl ojtxe, a kyij qˈmet toj Tuˈjil Tyol Dios kyjaluˈn: Tuˈnpetziˈn, chi Diosjo, tzaj nqˈoja kyiˈj, ex xi nqˈmaˈn kye, tuˈn mina chi okx tojjo txˈotxˈ te ajlabˈl, a qˈoˈnl wuˈn, tuˈn kyajlan wukˈiy. Ex tqˈma Diosjo ikyjo, quˈn otaq japin bˈaj taqˈin tiˈj tkyaqil tchˈiˈysbˈin, ex n‑ajlan jaˈlin. 	 Basi, sisi tunaoamini tunapata pumziko hilo aliloahidi Mungu. Kama alivyosema: "Nilikasirika, nikaapa: Hawataingia huko ambako ningewapa pumziko." Mungu alisema hayo ingawa kazi yake ilikuwa imekwisha malizika tangu alipoumba ulimwengu.


Tuˈnpetziˈn, chi Cornelio, bˈeˈxkux ẍi ex nchqˈoˈnjiˈy oxe ichin te jyoltiy, ex luˈy ma tzul tukˈa twenila. Loqotzintz otoˈ twutz Dios jaˈlin qkyaqilx, ex qaja tuˈn qbˈintiˈy tkyaqiljo ma tzaj tqˈmaˈn Dios tey, a tuˈn ttzaj tqˈmaˈn qeˈy. 	 Kwa hiyo nilikutumia ujumbe bila kuchelewa, nawe umefanya vyema kuja. Sasa, sisi tuko mbele ya Mungu, kusikiliza chochote ambacho bwana amekuamuru kusema."


Me noq kynaˈbˈinkux, teˈ ttzaj jun kyaqnajnabˈ kuj wen, a bˈeˈx tzaj luˈlin tqˈuqil tze tuˈn. Bˈeˈx i okx jaqpajjo tjpel, ex bˈeˈx i el tzˈaqjo kxbˈil, a iteˈktaq te kˈalbˈil kyej iteˈkuxtaq toj tze. 	 Ghafla, kulitokea mtetemeko mkuu wa ardhi ambao uliitikisa misingi ya gereza. Mara, milango yote ikafunguka na minyororo iliyowafunga hao wafungwa ikaachana.


Ex tzˈibˈinktaq tiˈj t‑xbˈalin ex tiˈj tkux a bˈibˈaj lo: A Kawil tibˈaj tkyaqil kawil, ex a tAjaw Tkyaqil tibˈaj tkyaqil tajaw. 	 Juu ya vazi lake, na juu ya mguu wake, alikuwa ameandikwa jina: "Mfalme wa wafalme na Bwana wa mabwana."


Teˈ kybˈaj waˈn kykyaqilx, exsin bˈaj jaw kychmoˈn jniˈ tbˈuchil wabˈj, kabˈlajaj chiˈl bˈant. 	 Wakaokota mabaki ya mikate na samaki pia, wakajaza vikapu kumi na viwili.


Mi nchin yolin weˈ tiˈjjo awal te twutz txˈotxˈ, qalaˈ kyiˈjjo xjal tuˈn kynimin, ex tuˈn tten kychwinqil te jun majx. Ayetzin kye, a nchi aqˈniˈn tiˈjjo aqˈuntl lo, ktzajil kytzyuˈn kye twiˈ kykˈuˈj, junx kyukˈa a ẍi ex xikyˈbˈinte aqˈuntl. 	 Mvunaji anapata mshahara wake, na anakusanya mavuno kwa ajili ya uzima wa milele; hivyo mpandaji na mvunaji watafurahi pamoja.


Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈn Pilat te: ¿Tiquˈn mi nchin tzaj ttzaqˈwiˈn? ¿Ma mitzin bˈiˈn tuˈn, qa at wokliˈn tibˈaja, tuˈn tjaw pejkˈita twutz cruz, mo tuˈn t‑xi ntzaqpiˈn? 	 Hivyo Pilato akamwambia, "Husemi nami? Je, hujui kwamba ninayo mamlaka ya kukufungua na mamlaka ya kukusulubisha?"


Atzaj teˈ tok kykaˈyin junjun xjal ikyjo, bˈeˈx bˈaj tzaj kyqˈoj tiˈjjo qya, exsin ok ten yolbˈil tiˈj: ¿Tiˈtzila qe ma kubˈ tyajin qya qˈanbˈil anetziˈn? 	 Baadhi ya watu waliokuwa hapo walikasirika wakajisemea, "Kwa nini kupoteza ovyo marashi haya?


Atzin te Pegr, ilaˈ qˈijl kyij teˈ toj tnam toj tja jun bˈinchil tzˈuˈn, Simun tbˈi. 	 Petro alikaa siku kadhaa huko Yopa, akiishi kwa mtu mmoja mtengenezaji wa ngozi aitwaye Simoni.


Xiˈ juntl majl naˈl Dios, ex ikyxl tnaˈj Diosjo kubˈ tqˈmaˈn. 	 Akaenda kusali tena akirudia maneno yaleyale.


Ayetziˈn Parisey i jaw yolin kyxolx tzeˈnxtaq jun tumil tuˈn tkubˈ tzˈaq Jesús kyuˈn toj til. 	 Kisha, Mafarisayo wakaenda zao, wakashauriana jinsi ya kumnasa Yesu kwa maneno yake.


Ex ayetziˈn kˈayil, a ma chi suqin tkyaqiljo lo, bˈeˈx i qˈinimix tuˈn tpwaqjo tnam lo, okla kchi kyjel ten najchaq tuˈn kyxobˈil tiˈjjo kawbˈil, ex okla kchi oqˈil, ex ok kchi labˈil, 	 Wafanya biashara waliotajirika kutokana na mji huo, watasimama mbali kwa sababu ya hofu ya mateso yake, watalalamika na kuomboleza,


ex xi tqˈmaˈn te: Kux txiˈy txjol kye twutza tojjo tkubˈil aˈ, Siloé tbˈi (atzin tzˈelpineˈ: Chqˈoˈn). Ex bˈeˈxsin xiˈ moẍ txjol twutz. Atzaj teˈ tmeltzˈaj, otaq bˈant tkaˈyin. 	 akamwambia, "Nenda ukanawe katika bwawa la Siloamu." (maana ya jina hili ni "aliyetumwa"). Basi, huyo kipofu akaenda, akanawa, kisha akarudi akiwa anaona.


Ayetziˈn jaˈlin erman, o chi pon laqˈey tkˈatz Dios tuˈn kynimbˈila, me nya tzeˈnku toj Tuˈjil Tyol Dios ojtxe. Quˈn nyolin toj Tuˈjil Tyol Dios tiˈj jun wutz tzaluˈn twutz txˈotxˈ, a jaˈ kutze yoline Dios te Moisés, tej ttzaj tqˈoˈn tkawbˈil. A wutz anetziˈn, at qˈaqˈ njulintaq tibˈaj, ex kubˈ qxope wen, ex tinin tzeˈn qˈankyaq. 	 Ninyi hamkuwasili mlimani Sinai, ambao unaweza kushikika kama walivyofanya watu wa Israeli, hamkufika kwenye moto uwakao, penye giza, tufani,


Nxi nqˈmanjiˈy luˈn kyeˈy, a naˈmxtaq tbˈaj, tuˈntzin aj tbˈajjo ikyjo, kxel kynimin qa ayin wejiˈy junx nteˈn tukˈa nMaˈn, a loqin nchin yoliˈn kyukˈiy. 	 Mimi nimewaambieni mambo haya sasa kabla hayajatokea, ili yatakapotokea mpate kuamini kuwa mimi ndimi.


Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, bˈeˈx xiˈ Jesús tojjo tnam Capernaum, tukˈa tnana, kyukˈa titzˈin ex t‑xnaqˈtzbˈin. Antza i tene jun jteˈbˈin qˈij. 	 Baada ya hayo, Yesu alishuka pamoja na mama yake, ndugu zake na wanafunzi wake, wakaenda Kafarnaumu ambako walikaa kwa siku chache.


Quˈn ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios, qa t‑xeˈchil David te Crist, ex qa iltaq tiˈj tuˈn titzˈje tojxjo tnam Belén, a ttanim David. 	 Maandiko Matakatifu yasemaje? Yanasema: Kristo atatoka katika ukoo wa Daudi, na atazaliwa Bethlehemu, mji wa Daudi!"


Qalaˈ atzin kybˈinchbˈin kyibˈa, tuˈn tyekˈin t‑xilin kyanmiˈn, ajo tbˈanilx tuˈn mi naje, tzeˈnku jun kyanmiˈn bˈunin ex wenxix, a tbˈanilxix twutz qMan Dios. 	 Bali, uzuri wenu unapaswa kutokana na hali ya ndani ya utu wa kweli, uzuri usioharibika wa wema na utulivu wa roho, ambao ni wa thamani kubwa mbele ya Mungu.


Me mix ele kynikyˈ te, qa nyolintaq Jesús tiˈj qMan Dios. 	 Hawakuelewa kwamba Yesu alikuwa akisema nao juu ya Baba.


Me ante Jesús xi ttzaqˈwin: Laqˈexa nkˈatza, ay, satanás, a tajaw il, quˈn ikytzin ntqˈmaˈn toj Tyol Dios: Kˈuliˈn oˈkx twutz qAjaw, a tDiosa, ex noq te, tuˈn tajbˈiniych. 	 Hapo, Yesu akamwambia, "Nenda zako Shetani! Imeandikwa: Utamwabudu Bwana Mungu wako na kumtumikia yeye peke yake."


Me atzin a qˈuqletaq antza, ikytzin kaˈyiˈn tzeˈnqeku tal abˈj nchi qoptzˈaj wen; nchi tilkˈaj ex manyor chikyˈxix kaˈyin. Ex atzin tiˈjile qˈuqbˈil, attaq jun t‑xew kan nqoptzˈaj wen tzeˈnku jun tal abˈj esmeralda. 	 Huyo aliyeketi juu yake alikuwa kama almasi na jiwe zuri jekundu. Upinde wa mvua ulikuwa unang'aa kama zumaridi na ulikizunguka kiti cha enzi pande zote.


Quˈn chˈix tjapin tqˈijil tuˈn qok qkyaqilx toj paˈbˈin twutz Dios, ex kxel xkye kyxol nimil. Ex qa il tiˈj tuˈn tkawin Dios kyibˈaj nimil, ¿Yajtzila kye, a mi xi kynimin Tbˈanil Tqanil, a tzaj tqˈmaˈn Dios? ¿Jaˈtzila kchi kanile? Ikytziˈn ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: 	 Wakati wa hukumu umefika, na hukumu hiyo inaanza na watu wake Mungu mwenyewe. Ikiwa hukumu hiyo inaanzia kwetu sisi, basi mwisho wake utakuwa namna gani kwa wale wasioamini Habari Njema ya Mungu?


Xi tqˈmaˈn Zakariy te angel: ¿Tiˈn ktzajil tqˈoˈn weˈy tuˈn t‑xi niminjiˈy tyola? Quˈn noq taˈẍqinla ex ikyx nxuˈjiljiˈy, ¿Exsin tuˈn tul jun nkˈwala jaˈlin? 	 Zakariya akamwambia huyo malaika, "Ni kitu gani kitakachonihakikishia jambo hilo? Mimi ni mzee, hali kadhalika na mke wangu."


Teˈ tbˈaj tqˈmaˈn tkyaqil te Pilat, bˈeˈxsin xi ttziyin te Jse, tuˈn tel tiˈn, ex tuˈn tokx tmuquˈn. 	 Pilato alipoarifiwa na huyo jemadari kwamba Yesu alikuwa amekwisha kufa, akamruhusu Yosefu auchukue mwili wake.


Me ankyeˈ teˈ ntiˈ tkˈuˈj tiˈj juntl, naˈm tel te tnikyˈ te Dios, quˈn te Dios nimxix teˈ tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj. 	 Mtu asiye na upendo hamjui Mungu, maana Mungu ni upendo.


Tuˈnpetziˈn, kxel nqˈmaˈn kyeˈy; qa toj tqˈijil paˈbˈin twutz Dios, teyile junjun k‑okil toj xjelbˈil tiˈj tkyaqiljo yol nkyqˈmaˈn jaˈlin, a nya wen. 	 "Basi, nawaambieni, Siku ya hukumu watu watapaswa kujibu juu ya kila neno lisilofaa wanalosema.


Noq jun tkˈwal kyij, tuˈn ttzaj tchqˈoˈn, a kˈuˈjlinxixtaq tuˈn. Quˈn kubˈ tbˈisin: Nyapela kˈwel kynimin nkˈwala. 	 Alibakiwa bado na mtu mmoja, yaani mwanawe mpendwa. Mwishowe akamtuma huyo akisema, Watamheshimu mwanangu.


Tkyaqiljo lo tzajnin tiˈjjo jun qˈuqbˈil qkˈuˈj tiˈjjo chwinqil te jun majx, ikyxjo tzeˈnku tqˈma Dios, atxix tej naˈmtaq tuˈn tkubˈ xkye tkyaqil. Ex atzin anetziˈn o tzaj tqˈmaˈn Dios, ex nlay qo kubˈ tsbˈuˈn. 	 ambayo msingi wake ni tumaini la kupata uzima wa milele. Mungu ambaye hasemi uongo, alituahidia uzima huo kabla ya mwanzo wa nyakati,


Me attaq jun t‑xnaqˈtzbˈin Jesús antza, a Judas Iscariot tbˈi, a tuˈntaq t‑xi kˈayinte toj kyqˈobˈ tajqˈoj. Xi tqˈmaˈn te Jesús: 	 Basi, Yuda Iskarioti, mmoja wa wale kumi na wawili ambaye ndiye atakayemsaliti Yesu, akasema,


Nimx aj Judiy kˈwel kybˈinchin kyten twutz Dios tuˈn. 	 Atawaelekeza wengi wa watu wa Israeli kwa Bwana Mungu wao.


Ok chi jyola wiˈja, me nlay chin kneta kyuˈn, quˈn nlay cheˈxa jaˈ kchin tenbˈiliy. 	 Mtanitafuta lakini hamtaniona, maana pale nitakapokuwa ninyi hamwezi kufika."


Me ante Jesús xi tqˈmaˈn te: Yonkuy nej, tuˈn kyxi nmojinjiˈy nxjalila, quˈn nya wen tuˈn tel kywaˈ tal kˈwal, exsin tuˈn t‑xiˈ kye chit, quˈn nej tuˈn kybˈaj waˈn tal kˈwal, exsin kxel xiljo kye chittz. Ikyqintzin wejiˈy kyukˈa nxjalila; nej chi okil nkaˈyiˈn, ex kxel nqˈoˈnjiˈy a ntiˈ at kye. 	 Yesu akamjibu, "Si sawa kuchukua chakula cha watoto na kuwatupia mbwa."


Werman, nimxix nkˈuˈja kyiˈja, mi txi kyqˈoˈn kyibˈa tuˈn kykubˈ sbˈuˈn. 	 Ndugu zangu wapenzi, msidanganyike!


Atzin te Saulo, a Pabljo juntl tbˈi, nojnintaq tanmin tukˈa Xewbˈaj Xjan, xi kyimxix toj twutz yuẍ, 	 Basi, Saulo ambaye aliitwa pia Paulo, akiwa amejaa Roho Mtakatifu, alimkodolea macho huyo mchawi,


Ex kyjaˈtaq qxiˈy waˈl, otaq kuˈx tajaw il toj tanmin Judas, tkˈwal jun xjal, Simun tbˈi, tuˈn t‑xiˈ kˈayilte Jesús toj kyqˈobˈ tajqˈoj. 	 Basi, Yesu na wanafunzi wake walikuwa mezani kwa chakula cha jioni. Ibilisi alikwisha mtia Yuda, mwana wa Simoni Iskarioti, nia ya kumsaliti Yesu.


Ex qa noq tuˈn tpaj tbˈaqˈ twutza aku kubˈ tzˈaqiy toj il, qˈimitza, ex qˈimila toj tkˈuˈja te jun majx. Quˈn bˈantla tuˈn tokxa toj kyaˈj noq tukˈa jun twutza, tzeˈnkul teˈ, tuˈn txiˈy kyukˈa kykabˈil toj qˈaqˈ, a mixla k‑yupjilx. 	 Na kama jicho lako likikukosesha, ling'oe na kulitupa mbali nawe. Ni afadhali kwako kuingia katika uzima ukiwa chongo, kuliko kutupwa katika moto wa Jehanamu ukiwa na macho yako yote mawili.


Atzin te qAjaw ikyl teˈ tqˈma kyjaluˈn: Ikytzin tqˈmaˈ aj kawil nya wen. 	 Basi, Bwana akaendelea kusema, "Sikieni jinsi alivyosema huyo hakimu mbaya.


Atziˈn t‑xnaqˈtzbˈil ok, tkyaqil xjal bˈeˈx jaw kaˈylaj tuˈn, quˈn bˈajxitaq kybˈiˈye jun xnaqˈtzbˈil ikyjo, quˈn nya noq tiˈchaqku tyol bˈaj tqˈmaˈn, tzeˈnkutaqjo nbˈaj kubˈ kyxnaqˈtzin xnaqˈtzilkye. Quˈn ntiˈtaq kawbˈil tuˈn; qalatziˈn te Jesús noq tiˈj tkawbˈil Dios yoline. 	 Watu wote waliomsikia walishangazwa na mafundisho yake, maana hakuwa anafundisha kama walimu wao wa Sheria, bali kama mtu mwenye mamlaka.


Antza, pon kyiqin jun ichin, a noq otaq tzˈok kˈolpaj kuẍletaq tibˈaj tkuẍbˈil. Tej t‑xi tkaˈyin Jesús qa qˈuqlektaq kykˈuˈj tiˈj tuˈn tqˈanj, xi tqˈmaˈn te yabˈ: Ay, nkˈwal, nimsinx tkˈuˈja, quˈn ayetziˈn tila ma chi kubˈ najsit jaˈlin. 	 Hapo watu walimletea mtu mmoja aliyepooza mwili, amelazwa juu ya kitanda. Yesu alipoona imani yao, akamwambia huyo mtu aliyepooza, "Jipe moyo mwanangu! Umesamehewa dhambi zako."


Tbˈajlinxiˈ wajxaq qˈij, ok qchmoˈn qibˈa toj jun ja. Tojjo qˈij anetziˈn, attaq Tmas qukˈiy. Exla qa jpuˈntaq ja, jun paqx kubˈ weˈ Jesús qxola, ex o ok tqˈolbˈiˈn, ex tqˈma: Qexit kykˈuˈja, ex tzalajxit kyanmiˈn. 	 Basi, baada ya siku nane hao wanafunzi walikuwa tena pamoja mle ndani, na Thoma alikuwa pamoja nao. Milango ilikuwa imefungwa, lakini Yesu akaja, akasimama kati yao, akasema, "Amani kwenu!"


quˈn toj jun qˈij te ajlabˈl, kubˈ tbˈinchin Jesúsjo xoqˈl, ex kubˈ tqˈaniˈn moẍ. 	 Siku hiyo Yesu alipofanya tope na kumfumbua macho mtu huyo, ilikuwa siku ya Sabato.


Ayetziˈn t‑xnaqˈtzbˈin bˈeˈx i ok ten qanilte kyxolx, alkyeˈ kxel qˈonte Jesús toj kyqˈobˈxjal. 	 Hapo wakaanza kuulizana wao kwa wao ni nani kati yao atakayefanya jambo hilo.


Ilaˈ maj i kubˈ kˈloˈn tqan ex tqˈobˈ tukˈa kxbˈil, me bˈeˈxtaq nbˈaj kubˈ tlaqin, ex mix aˈlxtaq nxkye tiˈj. 	 Mara nyingi walimfunga kwa pingu na minyororo lakini kila mara aliweza kuikata hiyo minyororo na kuzivunja hizo pingu, wala hakuna mtu aliyeweza kumzuia.


Nchi qˈojletaq, quˈn tuˈn nchi xnaqˈtzintaq Pegr ex Juan kyexjal, me nya tzeˈnku kyajtaq, quˈn kyqˈma Pegr ex Juan qa twutzxix jaw anqˈin juntl majl Jesús; ex tuˈntzin, kyij yekˈin qa kykyaqil kyimnin chi jawitz anqˈin juntl majl. 	 Walikasirika sana, maana hao mitume walikuwa wanawahubiria watu kwamba Yesu alifufuka, jambo ambalo linaonyesha wazi kwamba wafu watafufuka.


Kuˈtz Jesús kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin twiˈ wutz, exsin kubˈ weˈ Jesús toj jun chqˈajlaj. Antza otaq bˈaj chmete nimku xjal, ayeˈ otaq chi bˈaj ok lipe tiˈj, junx kyukˈa a otaq chi bˈaj tzajxi tzmax toj ttxˈotxˈ Judey, Jerusalén exqetziˈn najleqetaq toj mlaj toj ttxˈotxˈ Tiro, ex otaq chi pon chmetljo najal te Sidón. Otaq chi pon chmetjo xjal antza, noq tuˈn toktaq kybˈiˈn Tyol, ex tuˈn tkubˈ qˈanitjo yabˈqetaq. 	 Baada ya kushuka mlimani pamoja na mitume, Yesu alisimama mahali palipokuwa tambarare. Hapo palikuwa na kundi kubwa la wanafunzi wake na umati wa watu waliotoka pande zote za Yudea na Yerusalemu na pwani ya Tiro na Sidoni. Wote walifika kumsikiliza Yesu na kuponywa magonjwa yao.


Me japin kanin jun qˈij, jaˈ tuˈn tkubˈe bˈyoˈne Juan, noq tpajlin kubˈ ikyˈsit tabˈqˈe Herodes. I tzaj ttxkoˈn Herodesjo jniˈ tkawil, jniˈ kynejil xqˈuqil tnam ex jniˈqexjo a nim kyoklin toj Galiley, exsin kubˈ tqˈoˈntz chnabˈ, xi tqˈoˈn kywa ex kykˈwaˈ. 	 Ikapatikana nafasi, wakati wa sikukuu ya kuzaliwa kwake Herode. Herode aliwafanyia karamu wazee wa baraza lake, majemadari na viongozi wa Galilaya.


Nxi qnaˈnjiˈy luˈn kyeˈy, quˈn bˈiˈn quˈn qa at junjun kyxola, a kykyˈeˈ chi aqˈnin, ex noq n‑ex kyqˈij kybˈetbˈin kytziyile ja. 	 Tunasema mambo hayo kwa sababu tumesikia kwamba wako baadhi yenu ambao ni wavivu na ambao hawafanyi chochote, isipokuwa tu kujiingiza katika mambo ya watu wengine.


Me tkyaqiljo qoklin, ex jniˈ tumil tuˈn qajbˈin te Dios, ex tkyaqil qbˈinchbˈin tzajninqe tiˈj Xewbˈaj Xjan, tuˈn tajbˈin kye txqantl. 	 Kila mtu hupewa mwangaza wa Roho kwa faida ya wote.


Ikytziˈn, bˈeˈx etz lajoˈn ma tij txuk peˈn, ajo maˈ ojtxe kan, a tok tbˈi te tajaw il mo qa satanás, ajo nsbˈuntaq tiˈj tkyaqil twutz txˈotxˈ. Aku ex kyukˈaxjo taqˈnil, bˈeˈx etz xoˈn tzmax twutz txˈotxˈ. 	 Basi, joka hilo kuu likatupwa nje. Joka hilo ndiye yule nyoka wa kale ambaye huitwa pia Ibilisi au Shetani. Ndiye anayeudanganya ulimwengu wote. Naam, alitupwa duniani, na malaika wake wote pamoja naye.


Ikytziˈn ma bˈajel kyikyˈinejiˈy a Tkawbˈil Dios, tuˈn tpajjo kyij yekˈiˈn kyeˈy kyuˈn qtzan kytaˈẍa. Ex nimx txqantl nbˈaj kubˈ kybˈinchiˈn tzeˈnqeku lo. 	 Hivyo ndivyo mnavyodharau neno la Mungu kwa ajili ya mafundisho mnayopokezana. Tena mnafanya mambo mengi ya namna hiyo."


Me mix kubˈ kynimin kye ojtxe qxjalil, qalaˈ bˈeˈx el kyiˈjlin, ex kyajtaq tuˈn kyaj meltzˈaj toj Egipto. 	 "Lakini yeye ndiye babu zetu waliyemkataa kumsikiliza; walimsukuma kando, wakatamani kurudi Misri.


Kukx ma chin xnaqˈtzinjiy kyeˈy, tzeˈn tumil tuˈn qaqˈnin, ex tuˈn qmojin kyiˈjjo aye atx taj kye; tuˈn kytzaj naˈyitjo Tyol qAjaw Jesús, aj tqˈma: Nimxixtljo tzaljbˈil tzeˈn nxi qqˈoˈn, tzeˈnkuljo tuˈn ttzaj qtzyuˈn. 	 Nimekuwa nikiwapeni daima mfano kwamba kwa kufanya kazi mithili hiyo tunapaswa kuwasaidia walio dhaifu, tukikumbuka maneno ya Bwana Yesu mwenyewe: Heri zaidi kutoa kuliko kupokea."


Atziˈn jaˈlin, nimx nchyoˈn wanmiˈn tuˈn nbˈisa. ¿Tiˈtzila kxel nqˈmaˈn? ¿Ma okpela kxel nqˈmaˈn: Tata, chin tkloma, tuˈn mi tzˈikyxe wuˈn tkyaqilxjo kbˈajil wiˈja? ¡Mina! Quˈn tuˈnpen teˈ luˈn ẍin uliy. Qalaˈ kxel nqˈmaˈn: 	 "Sasa roho yangu imefadhaika, na niseme nini? Je, niseme: Baba, usiruhusu saa hii inifikie? Lakini ndiyo maana nimekuja--ili nipite katika saa hii.


Ikytziˈn japine bˈajjo yol, a kyij ttzˈibˈin Jeremías, a yolil Tyol Dios ojtxe, tej tqˈma: Tzaj kytzyuˈn lajaj toj kaˈwnaq saqpwaq, a twiˈ ok kyqˈoˈn aj Israel. 	 Hivyo maneno ya nabii Yeremia yakatimia: "Walizichukua sarafu thelathini za fedha, thamani ya yule ambaye watu wa Israeli walipanga bei,


Tbˈajlinxiˈ tqˈmaˈn Jesús ikyjo; axsa kubˈe tene toj ttxˈotxˈ Galiley. 	 Alisema hayo kisha akabaki huko Galilaya.


Ex twutzxixjo lo werman, quˈn ojtzqiˈn kyuˈn, tzeˈn xqo aqˈniniˈy, tej xqo teˈn kyxola. Nqo qˈmantaqa Tbˈanil Tqanil kolbˈil kyeˈy, ex nqo aqˈnintaqa qˈijl ex qnikyˈin, tuˈn tkanbˈitjo telix qqˈija, tuˈntzintla mi kubˈe jun iqtz kyibˈaja. 	 Ndugu, mnakumbuka jinsi tulivyofanya kazi na kutaabika. Tulipowaleteeni Habari Njema ya Mungu tulifanya kazi mchana na usiku kusudi tusiwe mzigo kwa mtu yeyote miongoni mwenu.


Atzin qˈa bˈeˈx xi yolinku kye: Mina chi xobˈa weˈy. ¿Atzin nkyjyoˈnjiˈy Jesús aj Nazaret, a ja pejkˈit twutz cruz? O jaw itzˈje teˈ; ntiˈl tzaluˈn jaˈlin. Kykaˈyinkutzinjiˈy jaˈ kubˈe qˈoˈne. 	 Lakini huyo kijana akawaambia, "Msishangae. Mnamtafuta Yesu wa Nazareti aliyesulubiwa. Amefufuka, hayumo hapa. Tazameni mahali walipokuwa wamemlaza.


Xi kyiˈn xqˈuqil te aj Rom twiˈ tpeˈn kawbˈil, ex bˈaj ok kychmoˈn jniˈ kybˈaj. 	 Kisha askari walimpeleka Yesu ndani ukumbini, katika ikulu, wakakusanya kikosi kizima cha askari.


Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈn Jesús kyjaluˈn: At jun nmaq xjal xiˈ toj junxil tnam najchaq, tuˈntzintla tok qˈoˈn toklin te nmaq kawil, me iltaq tiˈj tuˈn tmeltzˈaj. 	 Hivyo akawaambia, "Kulikuwa na mtu mmoja wa ukoo wa kifalme aliyefanya safari kwenda nchi ya mbali ili apokee madaraka ya ufalme, halafu arudi.


Kykyimlinxiˈ, ex bˈeˈx kyimjo qya. 	 Mwishowe akafa pia yule mwanamke.


Xitzin tqˈmaˈn Pabl qˈajqˈoj wen kyjaluˈn: ¡Weˈksa, ex weˈkuxixa jikyin wen! Jaw tˈikypajjo ichin, ex ok ten bˈetil. 	 akasema kwa sauti kubwa, "Simama wima kwa miguu yako!" Huyo mtu aliyelemaa akainuka ghafla, akaanza kutembea.


Tej tel bˈajjo chˈotjin toj Éfeso, i tzaj ttxkoˈn Pabljo aye nimil, tuˈn t‑xi qˈmet jun tumil kye. Ex ax orjo, bˈeˈx el tpaˈn tibˈ kyiˈj, exsin xiˈtz tzma Macedonia. 	 Ile ghasia ya Efeso ilipokwisha tulia Paulo aliwaita pamoja wale waumini, akawatia moyo. Kisha akawaaga, akasafiri kwenda Makedonia.


ex ma tzˈok te jun Abˈj te toljsbˈil, ex tuˈn kyjaw takpajxjal tiˈj. Ex kchi jawil toljxjal tiˈj, tzeˈnku t‑xim Dios, quˈn mi xi kynimin Tbˈanil Tqanil. 	 Tena Maandiko yasema: "Jiwe hilo ni jiwe la kujikwaa, mwamba wa kuwaangusha watu." Watu hujikwaa kwa sababu hawauamini ule ujumbe; na ndivyo walivyopangiwa tangu mwanzo.


Ayetzin kabˈe kawbˈiljo lo, ayetziˈn tqˈuqil tkyaqil t‑xilin kawbˈil ex jniˈ t‑xilin kyxnaqˈtzbˈil yolil Tyol Dios ojtxe. 	 Sheria yote ya Mose na mafundisho ya manabii vinategemea amri hizi mbili."


Me qa at jun nimil, a ntqˈmaˈn qa at spikyˈin toj tchwinqil, exsin n‑ikyˈin yol tiˈj juntl, nya twutzx tyol, quˈn toj qxopin taˈye. 	 Yeyote asemaye kwamba yumo katika mwanga, lakini anamchukia ndugu yake, mtu huyo bado yumo gizani.


Qa nya te Diosjo ichin lo, ¿Ma akupetla tzul Dios weˈy tuˈn? 	 Kama mtu huyu hakutoka kwa Mungu, hangeweza kufanya chochote!"


Qa at jun kyxola atx taj tuˈn tel tnikyˈ tuˈn tbˈet toj tumil, bˈaˈn txi tqanin te qMan Dios, ex ok ktzajil tqˈoˈn, quˈn ntzaj tqˈoˈn te Dios te qkyaqilx a at tajbˈin qe, ex mina nqo ok iˈlin tuˈn. 	 Lakini kama mmoja wenu ametindikiwa hekima, basi, anapaswa kumwomba Mungu ambaye atampatia; kwani Mungu huwapa wote kwa wingi na kwa ukarimu.


Ex ikyqex kyejiˈy, ayiˈy nimil toj tnam Éfeso, junx ma chi jawe chˈiya, tuˈn kyoka te jun ja, jaˈ najle Dios tuˈn Xewbˈaj Xjan. 	 Katika kuungana naye, ninyi pia mnajengwa pamoja na wote wengine, muwe makao ya Mungu kwa njia ya Roho wake.


Quˈn aku te Crist tzˈaqlexix, ex ikyˈx kyimin tuˈn, noq jun maj tuˈn tpajjo qil, awo nya bˈaˈnqo, ex tuˈn qpon tiˈn tkˈatz Dios. Twutzxix teˈ qa ma kyim t‑xmilil, me atzin jaˈlin, itzˈ noq tuˈn Xewbˈaj Xjan. 	 Kwa maana Kristo mwenyewe alikufa kwa ajili ya dhambi zenu; alikufa mara moja tu na ikatosha, mtu mwema kwa ajili ya waovu, ili awapeleke ninyi kwa Mungu. Aliuawa kimwili lakini akafanywa hai kiroho;


Quˈn ojtzqiˈn kyuˈn a xnaqˈtzbˈil xi qqˈoˈn, axjo tzaj tqˈoˈn qAjaw Jesús: 	 Maana mnayajua yale maagizo tuliyowapeni kwa mamlaka ya Bwana Yesu.


Me atzin te, Tito, qˈoˈnxa jun xnaqˈtzbˈil kye xjal tojxix tumil tzˈaqlexix wen. 	 Lakini wewe unapaswa kuhubiri mafundisho safi.


Ante Pilat xi tqˈmaˈn tuˈn kypejkˈit jun tzˈlan tibˈaj twiˈ, tukˈa jun yol tzˈibˈink tiˈj, a ntqˈmaˈn: Jesús aj Nazaret, a Nmaq Kawil kye aj Judiy. 	 Pilato aliandika ilani akaiweka juu ya msalaba. Nayo ilikuwa imeandikwa hivi: "Yesu wa Nazareti, Mfalme wa Wayahudi."


Me atzaj teˈ tel tnikyˈ Jesús tiˈjjo nbˈajtaq kyxol, tzaj tkˈleˈn jun kˈwal, exsin kubˈ twaˈbˈintz kyxol, 	 Yesu aliyajua mawazo yaliyokuwa mioyoni mwao; basi akamchukua mtoto mdogo akamweka karibu naye,


Ex ayetzin xjaljo luˈn tzˈaqleqe, ex saqxix kychwinqil; mi kubˈ kybˈinchin aj pajil, ex mix knet jun yol te sbˈubˈl toj kytzi, qalaˈ i xi lipe tiˈjjo tal Tal rit toj tkyaqil. Ex ma chi laqˈet kyxoljo tkyaqilxjal twutz txˈotxˈ, tuˈn kyok tzeˈnku jun oyaj te tnejil twutz awal twutz Dios ex twutzjo tal Tal rit. 	 Watu hao ndio wale waliojiweka safi kwa kutoonana kimwili na wanawake, nao ni mabikira. Wao humfuata Mwanakondoo kokote aendako. Wamekombolewa kutoka miongoni mwa binadamu wengine, wakawa wa kwanza kutolewa kwa Mungu na kwa Mwanakondoo.


Ex ankye jun n‑ok tilil tuˈn, tuˈn tajbˈin weˈy, bˈaˈn tuˈn tok lipe wiˈja, tuˈn tten junx wukˈiy toj tkyaqil. Ex ankye te n‑ajbˈin weˈy, apente kjawil nimsiˈn tuˈn nMaˈn. 	 Anayetaka kunitumikia ni lazima anifuate, hivyo kwamba popote pale nilipo mimi ndipo na mtumishi wangu atakapokuwa. Mtu yeyote anayenitumikia Baba yangu atampa heshima.


Tzmataq nyolin Pegr, tej tkubˈ juktzˈaj jun muj ntilkˈaj wen kyibˈaj. Ex tojjo muj etz yolin jun tqˈajqˈojil, ex tqˈma: Axixpen wejiˈy Nkˈwal lo kˈuˈjlinxix wuˈn, a o jaw nskˈoˈn. ¡Kybˈinkujiˈy Tyol! 	 Alipokuwa bado anasema hivyo, wingu jeupe likawafunika, na sauti ikasikika kutoka katika hilo wingu: "Huyu ni Mwanangu mpendwa, ninayependezwa naye, msikilizeni."


Ex toktaq jun bˈibˈaj tiˈj tplaj, a mix aˈl aku tzˈel tnikyˈ te, a ntqˈmaˈn: A nim tnam Babilonia, a kynana kykyaqil kyˈaˈjil, ex ttxuyil jniˈ ttzˈilil kyachbˈilxjal twutz txˈotxˈ. 	 Alikuwa ameandikwa juu ya paji la uso wake jina la fumbo "Babuloni mkuu, mama wa wazinzi na wa mambo yote ya kuchukiza sana duniani."


Quˈn ajo tnaˈbˈljo tnam lo, ma tzˈel najx. Jpunqek kyẍkyin, ex maqsiˈnqek kywutz, tuˈntzin mi kylonte, ex tuˈntzin mi kybˈiye, ex tuˈn mina tzˈel kynikyˈ, ex tuˈn mina chi tzaj meltzˈaj wukˈiy. Tuˈn ikyjo, nlay chi kubˈ nqˈaniˈn. 	 Maana akili za watu hawa zimepumbaa, wameziba masikio yao, wamefumba macho yao. La sivyo, wangeona kwa macho yao, wangesikia kwa masikio yao. Wangeelewa kwa akili zao, na kunigeukia, asema Bwana, nami ningewaponya."


ntiˈl weˈ woklin tuˈn wokla te tkˈwala; qalaˈ iky chin tqˈonkejiˈy tzeˈnku jun taqˈnila. 	 Sistahili hata kuitwa mwanao. Nifanye kama mmoja wa wafanyakazi wako.


Quˈn qa o tzaj tqˈoˈn akˈaj qchwinqil tuˈn Xewbˈaj Xjan, il tiˈj tuˈn qbˈet toj tkyaqil, tzeˈnkuxjo taj Xewbˈaj Xjan. 	 Tukiishi kwa msaada wa Roho, na tuufuate mwongozo wake.


Tej kyjaˈtaq tikyˈx Jesús toj jun bˈe, xi tkaˈyin jun ichin moẍ toj titzˈjlin. 	 Yesu alipokuwa akipita alimwona mtu mmoja, kipofu tangu kuzaliwa.


Nchin kubˈsin nwutza teˈy kyiˈj, ex nya kyiˈj kykyaqilxjal twutz txˈotxˈ; qalaˈ noq kyiˈjjo ma chi tzaj tqˈoˈn weˈy, quˈn teqiy. 	 "Nawaombea hao; siuombei ulimwengu, ila nawaombea hao ulionipa, maana ni wako.


Quˈn ikytzin tqˈmaˈn Dios tiˈj toj Tuˈjil Tyol kyjaluˈn: Kxel nchqˈoˈn weˈ nsan twutza qˈmalte tqanil tulila, tuˈn tkubˈ kybˈinchinxjal kyibˈ twutza. 	 "Huyu ndiye anayesemwa katika Maandiko Matakatifu: Tazama, hapa namtuma mjumbe wangu, asema Bwana, akutangulie na kukutayarishia njia yako.


Me nimx jaˈlin iteˈk te tnejil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, me kchi kyjel te tchˈibˈil, qa ntiˈ kynimbˈil. Ex nimx ntiˈ kyoklin tzaluˈn twutz txˈotxˈ jaˈlin, me kchi okil te tnejil noq tuˈn kynimbˈil. 	 Lakini walio wa kwanza watakuwa wa mwisho, na walio wa mwisho watakuwa wa kwanza.


Me atzin te, ma tzˈoka jun ichin te Dios. Tuˈnpetziˈn, tzaqpinkjiy tkyaqil anetziˈn, ex weˈkuxixa jikyin toj tchwinqila, toj tbˈinchbˈiˈn bˈaˈn, toj tnimbˈila, toj tqˈaqˈbˈil tkˈuˈja, ex kukx tuˈn tayoˈn tajbˈil qMan toj tkyaqil, ex mutxinku tten. 	 Lakini wewe, mtu wa Mungu, jiepushe na mambo hayo. Zingatia uadilifu, uchaji wa Mungu, imani, mapendo, subira na unyenyekevu.


Me iteˈ junjun, a noq xi kychˈuẍsin kyanmin, tuˈn mina t‑xi kynimin, ex noq i ja yolbˈin kywutzxjal tiˈjjo nimbˈil tiˈj Jesús. Tuˈn ikyjo, bˈeˈx etz Pabl toj ja te kynaˈbˈl Dios Judiy, junx kyukˈa nimil, exsin i xi tkˈleˈntz toj jun ja te xnaqˈtzbˈil, a tetaqjo jun ichin, Tirano tbˈi. 	 Lakini wengine walikuwa wakaidi, wakakataa kuamini, wakaanza kuongea vibaya hadharani juu ya Njia ya Bwana. Hapo Paulo alivunja uhusiano nao, akawachukua pembeni wale wanafunzi wake, akawa anazungumza nao kila siku katika jumba la masomo la Turano.


quˈn jaˈlin ntbˈisin jun tiˈ, ex mikyxiljo nchiˈj. Nya junxchˈin tumil nxi tiˈn. 	 asidhani ya kwamba atapata chochote kile kutoka kwa Bwana.


Mi qo tzalaj tiˈjjo nya wen, qalaˈ qo tzalaj tiˈjjo a twutzxix. 	 hafurahii uovu, bali hufurahia ukweli.


I xi ttzaqˈwin Jesús: Mina n‑el kynikyˈa tiˈjjo ntzaj kyqaniˈn weˈy. ¿Ma akutzin tzikyˈx kyeˈ kyuˈn tkyaqiljo jniˈ kkyˈelix wuˈn? ¿Ex ma akutzin kypa kyeˈ tkyaqil yajbˈil kkyˈelix wuˈn? 	 Yesu akawaambia, "Hamjui mnachoomba! Je, mnaweza kunywa kikombe nitakachokunywa, au kubatizwa kama nitakavyobatizwa?"


Tuˈn ikyjo, bˈeˈx tzaj tchqˈoˈn tej tajaw txˈotxˈ juntl taqˈnil, me ikyx bˈajjo tiˈj; noqx techx bˈaj yisoˈn, bˈaj bˈyoˈn, ex ntiˈ chˈin xi qˈoˈn te, tej taj meltzˈaj. 	 Yule bwana akamtuma tena mtumishi mwingine; lakini wao wakampiga huyo vilevile na kumtendea vibaya, wakamrudisha mikono mitupu.


Aye nya nimil bˈeˈx tzaj kyqˈoj. Me atzin jaˈlin, ma kanin tqˈijil tyabˈ twiˈy. Ex atzin paqjo jaˈlin, tuˈn kyok tkyaqil kyimnin toj paˈbˈin tuˈn. Ex kxel tqˈoˈn chojbˈil kyejo taqˈnila, aye yolil Tyola, junx kyukˈa kykyaqil nimil tiˈja, ayeˈ njaw kynimsin tbˈiˈy, exla qa ma nim kyoklin, ex qa mina. Ex kchi kˈwel tyuchˈinjiy toj najin, aye nchi yuchˈinte twutz txˈotxˈ. 	 Watu wa mataifa waliwaka hasira, maana wakati wa ghadhabu yako umefika, wakati wa kuwahukumu wafu. Ndio wakati wa kuwatuza watumishi wako manabii, watu wako na wote wanaolitukuza jina lako, wakubwa kwa wadogo. Ni wakati wa kuwaangamiza wale wanaoangamiza dunia."


Kykyaqilxjal bˈaj jaw kaˈylaj, ex i jaw yolin kyxolx: ¿Apela tyajil Davidjo lo, a skˈoˈnxix tuˈn Dios te Kolil? 	 Umati wote wa watu ulishangaa ukasema, "Je, huenda ikawa huyu ndiye Mwana wa Daudi?"


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, o jax tchqˈoˈn Jesús awoˈy, a t‑xnaqˈtzbˈin, toj bark, tuˈn qikyˈxa tjlajxi nijabˈ. Otaq qo neja tuˈn qikyˈxa jlajxi; kyij Jesús qˈolbˈil kyexjal. 	 Mara, Yesu akawaamuru wanafunzi wake wapande mashua, wamtangulie ng'ambo ya ziwa wakati yeye anawaaga watu.


Atzaj teˈ tkanin aqˈnil, a xi tzyuˈnte jun mil, xi tqˈmaˈn te tajaw: Taa, bˈiˈn wuˈn qa ay jun xjal kuj, ex qa njyet jun tpwaqa noq tuˈn taqˈnbˈin juntl, ex at tey, me mi n‑aqˈniˈn. 	 "Lakini yule aliyekabidhiwa talanta moja akaja, akasema, Bwana, najua wewe ni mtu mgumu; wewe huvuna pale ambapo hukupanda, na kukusanya pale ambapo hukutawanya.


Bˈeˈx i jaw txˈixwe kyej tajqˈoj Jesús, tej tbˈaj tyolin Jesúsjo tyol kye. Ayetzin kyeˈ txqantl xjal, a iteˈtaq antza, bˈeˈx i jaw tzalaj kyeˈ, tej kylon teˈ tbˈinchbˈin Jesús, a nimxix kyoklin. 	 Alipokwisha sema hayo, wapinzani wake waliona aibu lakini watu wengine wote wakajaa furaha kwa sababu ya mambo yote aliyotenda.


Aye Judiy exqetziˈn a nya Judiy, ma txi nqˈmaˈn kye, tuˈn kymeltzˈaj tukˈa Dios, ex tuˈn t‑xi kynimiˈn Tyol qAjaw Jesús, a Klolqe. 	 Niliwaonya wote--Wayahudi kadhalika na watu wa mataifa, wamgeukie Mungu na kumwamini Bwana wetu Yesu.


quˈn tuˈn chˈixtaq tkyimjo jun tkˈwal txin, a junchˈinxtaq, bˈalaqa te kabˈlajaj tabˈqˈe. Tzmataq nbˈet Jesús, tuˈn tkanin tja Jayr, tej tok jitzˈle kyxolxjal, quˈn tuˈn nimxtaq xjal lipcheqetaq tiˈj. 	 kwa kuwa binti yake wa pekee, mwana wa pekee mwenye umri wa miaka kumi na miwili, alikuwa mahututi. Yesu alipokuwa akienda, watu wakawa wanamsonga kila upande.


Me nya tuˈn luˈn, nqo jyon tumil tzeˈn tten tuˈn qnimsin qibˈa kywutza; qalaˈ nqo qˈoˈn tumil kyeˈy, tuˈn kykoliˈn qiˈja, kye noq nchi nimsin kyibˈ kywutzxjal; ex tukˈa kabˈe kykˈuˈj nchi bˈinchin tkyaqil. 	 Si kwamba tunajaribu tena kujipendekeza kwenu, ila tunataka kuwapa ninyi sababu zetu za kuona fahari juu yenu, ili mpate kuwajibu wale wanaojivunia hali yao ya nje zaidi kuliko jinsi walivyo moyoni.


Tuˈnpetziˈn, kykaˈyink kyibˈa, ex kynaˈntza, qa toj oxe abˈqˈe, qˈijl ex qnikyˈin, mina ẍin sikytiˈy, ex ma tzˈetz taˈl nwutza, tej nqˈoˈn tumil kujxix wen teyile junjun kyeˈ. 	 Kwa hiyo, muwe macho mkikumbuka kwamba kwa muda wa miaka mitatu, usiku na mchana, sikuchoka kumwonya kila mmoja wenu kwa machozi.


Noq tuˈn Crist, ajo ma tij ja kyja tjaw chˈiy toj ttxolil, tuˈn tok te jun ja te naˈbˈl Dios, a xjanxix tiˈj qAjaw. 	 Yeye ndiye mwenye kulitengeneza jengo lote na kulikuza hata liwe hekalu takatifu kwa ajili ya B wana.


Quˈn at junjun qya mebˈe ma tzˈel kypaˈn kyibˈ tuˈn kyxi lipe tiˈj tajaw il. 	 Kwa maana wajane wengine wamekwisha potoka na kumfuata Shetani.


Ex at jun weˈ oybˈil we tiˈj qMan Dios, tzeˈnkuxjo kye Judiy, qa chi jawil anqˈin juntl majljo kyimnin, aye tbˈanil xbˈant kyuˈn, exqetziˈn nya bˈaˈn xbˈant kyuˈn. 	 Mimi namtumainia Mungu, na wao wanalo tumaini hilo, kwamba watu, wema na wabaya, watafufuka.


Mi jaw kaˈmin tkˈuˈja tiˈjjo ma txi nqˈmaˈn tey: Tkyaqilx tetz il tiˈj tuˈn tjaw itzˈje tkabˈ majin. 	 Usistaajabu kwamba nimekwambia kuwa ni lazima kuzaliwa upya.


Kybˈajlinxi uˈjitjo uˈj te kawbˈil exsin uˈj kyij tzˈibˈin kyuˈn yolil Tyol Dios ojtxe, i xi txkoˈn Pabl ex Bernabé kyuˈn qeˈ tnejil kawil toj ja te naˈbˈl Dios, ex xi kyqˈmaˈn: Ayiˈy nxjalil, qa at jun tumil kyuˈn kyexjal, tuˈn kynimsin kykˈuˈj, kyqˈmantza jaˈlin. 	 Baada ya masomo katika kitabu cha Sheria ya Mose na katika maandiko ya manabii, wakuu wa lile sunagogi waliwapelekea ujumbe huu: "Ndugu, kama mnalo jambo la kuwaambia watu ili kuwapa moyo, semeni."


Atzaj teˈ kykanin nqayin kykˈatz tnam te Betfagé ex Betania, nqayin t‑xe wutz, a Olivos tbˈi; i xitzin tchqˈoˈntz kabˈe t‑xnaqˈtzbˈin. 	 Alipokaribia kufika Bethfage na Bethania, karibu na mlima wa Mizeituni, aliwatuma wanafunzi wake wawili,


Ay, ntiˈ tnabˈla ikyjo. Quˈn qa noq oˈkx tuˈn bˈiˈn quˈn, ex qa nya il tiˈj tuˈn tyekˈit tuˈn qbˈinchbˈin, ntiˈ te jun nimbˈil tajbˈin ikyjo. 	 Mpumbavu wee! Je, wataka kuonyeshwa kwamba imani bila matendo imekufa?


Kykyaqilxjo jniˈ xjal bˈaj jaw kaˈylaj, ex i bˈaj jaw yolin kyxolile. Chi chiˈ kyjaluˈn: ¿Titziˈn ikyjo? A xnaqˈtzbˈil luˈn bˈajxi qlaˈye juntl ikyjo, a ajin qeˈ taqˈnil tajaw il ma cheˈx niminte. 	 Watu wote wakashangaa, wakaulizana, "Ni mambo gani haya? Je, ni mafundisho mapya? Mtu huyu anayo mamlaka ya kuamuru hata pepo wachafu, nao wanamtii!"


Bˈeˈx okx toj ojtxe tja Dios, exsin i etz tiˈn wabˈj, a otaq chi kubˈ kyˈiwlit te oyaj twutz Dios. Ex i xi twaˈn, exsin xi tqˈoˈntz kyeˈ tukˈa, a ntiˈtaq kyoklin tiˈj tuˈn t‑xi kywaˈn, qalaˈ oˈkqextaq pale. 	 Yeye aliingia ndani ya nyumba ya Mungu, akachukua ile mikate iliyowekwa mbele ya Mungu, akala na kuwapa wenzake. Kisheria, ni makuhani tu peke yao ndio walioruhusiwa kula mikate hiyo."


Qˈontzjiy qwaˈy nimxix te qˈij jaˈlin. 	 Utupe leo chakula chetu tunachohitaji.


Ok kychmoˈn kyibˈ nimil kyojjo qˈij anetziˈn, bˈala qaq kˈal kybˈaj. Ja weˈks Pegr, ex xi tqˈmaˈn: 	 Siku chache baadaye, kulikuwa na mkutano wa waumini, karibu watu mia moja na ishirini. Petro alisimama mbele yao,


Me alkye teˈ ntiˈ n‑ok tqˈoˈn tilil, majxpe ajo tnabˈl, a tbˈanilx toj twutz, me a ntiˈ tumil, k‑elil qˈiyit te jun majx. 	 Aliye na kitu atapewa zaidi; asiye na kitu, hata kile alicho nacho kitachukuliwa."


Ikyqintzin wejiˈy tzeˈnku jun rinil ex jun bˈujil, nkubˈ ntzyuˈn wibˈa tuˈn nkanbˈintejiˈy jun oyaj toj kyaˈj, ex tuˈn mi chin eliˈy toj ntxˈixewa, quˈn qa otaq chin bˈaj xnaqˈtzin kyiˈj txqantl, exsin mi chin kanbˈintza. 	 Naupa mwili wangu mazoezi magumu na kuutia katika nidhamu kamili, nisije mimi mwenyewe nikakataliwa baada ya kuwahubiria wengine.


Quˈn noq tpajlin ẍi el iˈjlin Judiy tuˈn Dios, tkyaqil nimil nya Judiy ma kyij toj wen tukˈa Dios. Me noqit chi meltzˈaj, manyorxitla kyˈiwbˈilx tuˈn qMan Dios tibˈaj tkyaqil nimil Judiy ex nya Judiy, exsintla jun anqˈbˈil kyxol kyimnin. 	 Maana ikiwa kukataliwa kwao kulisababisha ulimwengu upatanishwe na Mungu, itakuwaje wakati watakapokubaliwa na Mungu? Wafu watafufuka!


Quˈn a teˈ tal Tal rit, a qˈuqle toj tkˈuˈj qˈuqbˈil, kchi okil tkyikˈleˈn tzeˈnku rit. Ex kchi xel ttxkoˈn tojjo xlokˈ aˈ, tuˈn kyten kychwinqil te jun majx. Ex aku Dios k‑elil suˈnte taˈl kywutz. 	 kwa sababu Mwanakondoo aliye katikati ya kiti cha enzi atakuwa mchungaji wao, naye atawaongoza kwenye chemchemi za maji ya uzima. Naye Mungu atayafuta machozi yote machoni mwao."


Kyaje toj jweˈ kˈal abˈqˈetaq Ana, ex noqtaq tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios tokxitaq. Minaxtaq n‑etz chˈin qnikyˈin ex qˈijl noqx nnaˈnku Dios, ex nimku maj nkubˈ tpaˈn waˈyaj toj naˈj Dios. 	 Halafu alibaki mjane hadi wakati huo akiwa mzee wa miaka themanini na minne. Wakati huo wote alikaa Hekaluni akifunga na kusali usiku na mchana.


Me mix kubˈ nbˈinchiˈn a naˈmtaqx nyoliˈn tukˈiy, tuˈntzintla qa ma tbˈinchiy jun bˈaˈn wiˈja, noq tzeˈn ktzajil itzˈje toj tanmiˈn, ex nyaqiˈn nchin qaninte. 	 Lakini sitafanya chochote bila kibali chako. Sipendi kukulazimisha unisaidie, kwani wema wako unapaswa kutokana na hiari yako wewe mwenyewe na si kwa kulazimika.


Tojxjo maj anetziˈn, o tzaj laqˈeˈy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, tkˈatz Jesús, ex xi qqaniˈn te: ¿Ankyexixtl nim toklin toj Tkawbˈil Dios toj kyaˈj? 	 Wakati ule wanafunzi walimwendea Yesu, wakamwuliza, "Ni nani aliye mkuu katika Ufalme wa mbinguni?"


O kybˈiˈy ajo qˈumle kye ojtxe qxeˈchil: Mi chi kyˈaˈjiˈnch. 	 "Mmesikia ya kuwa watu waliambiwa: Usizini!


Atziˈn kxel nqˈmaˈn kyeˈy, kyqˈmanxa kye kykyaqil. Ex ankyeˈ noq kxel njaskˈiˈn kyeˈy jaˈlin, kyẍchˈinxa tzmax toj twiˈ ja, tuˈntzin tbˈijte kyuˈn kykyaqilxjal. 	 Ninalowaambieni ninyi katika giza, lisemeni katika mwanga; na jambo mlilosikia likinong'onezwa, litangazeni hadharani.


Me ayetziˈn qya, a o chi kyim kychmil, ex o chi kyij toj mebˈeyil, qˈuqlek kykˈuˈj tiˈj Dios, ex mi tzˈel najx toj kykˈuˈj tuˈn kynaˈn Dios qˈijl ex qnikyˈin. 	 Mwanamke mjane kweli, asiye na mtu wa kumsaidia, amemwekea Mungu tumaini lake na huendelea kusali na kumwomba msaada usiku na mchana.


Ikyx te luˈn tzeˈnku jun ichin kyjaˈ t‑xi toj jun tbˈe toj junxil tnam najchaq. Kyjel kyqˈmaˈn kye taqˈnil tuˈn tok kykaˈyin tja; ex kyjel tqˈoˈn taqˈin junjun, kyjel tqˈmaˈn te xqˈuqil tja, tuˈn telsin twatl, ex tuˈn tok tkaˈyin tkyaqil. 	 Itakuwa kama mtu anayeondoka nyumbani kwenda safari akiwaachia watumishi wake madaraka, kila mmoja na kazi yake; akamwambia mlinzi wa mlango awe macho.


Atzaj teˈ chˈixtaq tul kanin qˈij, jaˈ tuˈn taje Jesús toj kyaˈj, okxix tilil tuˈn, tuˈn tkanin tzmax Jerusalén. 	 Wakati ulipokaribia ambapo Yesu angechukuliwa juu mbinguni, yeye alikata shauri kwenda Yerusalemu.


Ex ayiˈn kchin okil te kyTatiˈy, ex ayetzin kyeˈ kchi okil te nkˈwala, chitziˈn tAjaw Tkyaqil. 	 Mimi nitakuwa Baba yenu, nanyi mtakuwa watoto wangu, waume kwa wake, asema Bwana Mwenye Uwezo."


Atzaj teˈ tpon tqˈijil tuˈn tok chmet twutz awal, tzaj tchqˈoˈn jun taqˈnil qanil teˈ manbˈil txˈotxˈ kye manil. Me ayetzin kyej manil txˈotxˈ noq ok ten kyˈixsbˈilte tal taqˈnil, ex ntiˈ chˈin xi qˈoˈn te, tej taj meltzˈaj. 	 Wakati wa mavuno, mtu huyo alimtuma mtumishi wake kwa wale wakulima, akachukue sehemu ya matunda ya shamba la mizabibu. Lakini wale wakulima wakampiga mtumishi huyo wakamrudisha mikono mitupu.


Me ayetzin kyej aqˈnil, kubˈ kybˈisin tuˈn kyoq, noq tuˈn kyxobˈil te kyimin. Tuˈntzintzjo, tuˈntaq tkux kyiˈn tal muchˈ bark te kolbˈilkye, ex tuˈntaq tkux kyqˈoˈn jun jteˈbˈin kxbˈil twutz bark tuˈntzintla mina bˈetl. 	 Wanamaji walitaka kutoroka, na walikwisha kuteremsha ule mtumbwi majini, wakijisingizia kwamba wanakwenda kuteremsha nanga upande wa mbele wa meli.


¿Noqxitzin noq chˈin twiˈ? Qalaˈ noqxpet ma txi tkˈayin tuˈn jweˈlajaj kˈal pwaq ex atzintlaˈ pwaq xi oyit kye yaj. 	 Yangaliweza kuuzwa kwa fedha kiasi cha denari mia tatu, wakapewa maskini!" Wakamkemea huyo mama.


I xi tsmaˈn taqˈnil txkolkye txqan txokenj. Me ayetzin kyeˈ xjal luˈn, mix i tzaje. 	 Basi, akawatuma watumishi kuwaita walioalikwa waje arusini, lakini walioalikwa hawakutaka kufika.


O bˈajjo ikyjo, noq tuˈn tjapiˈn tyol Jesús, a akxtaq tbˈaj tqˈmaˈn kyjaluˈn: Kykyaqilxjo ma chi tzaj tqˈoˈn weˈy, ntiˈ jun ma naj. 	 (Alisema hayo ili yapate kutimia yale aliyosema: "Wale ulionipa sikumpoteza hata mmoja.")


Xi ttzaqˈwin Mart te: Ikytziˈn. Bˈiˈn weˈ wuˈn qa ok kjawil anqˈintl tojjo tqˈijil, a jaˈ tuˈn kyjaw anqˈintl kyimnin, aj tjapin bˈaj tkyaqil tzaluˈn twutz txˈotxˈ. 	 Martha akamjibu, "Najua kwamba atafufuka wakati wa ufufuo, siku ya mwisho."


Timotey, qˈonka tililjo a ma kyij oqxenit teˈy. Ex mi txi tbˈinjiy kyyolxjal, a ntiˈ tajbˈin, exsin jniˈ nkyqˈmaˈnxjal, a nyakuj manyor tumil. 	 Timotheo, tunza salama yote yale uliyokabidhiwa. Jiepushe na majadiliano ya kidunia na ubishi wa kipumbavu juu ya kile wanachokiita watu wengine: "Elimu".


Ex noq kyuˈn techil, a kubˈ tbˈinchin toj tbˈi tkabˈ txuk, bˈeˈx i kubˈ sbˈuˈn kykyaqiljo xjal twutz txˈotxˈ, a nya nimilqe. Ex xi tqˈmaˈn tuˈn kybˈinchinxjal jun twutzbˈiyiljo te nimsbˈil tbˈi tkabˈ txuk, a otaq kyˈixbˈe twiˈ tuˈn kxbˈil, a otaq qˈanj. 	 Aliwapotosha wakazi wa dunia kwa miujiza hiyo aliyojaliwa kutenda mbele ya mnyama wa kwanza. Aliwaambia wakazi wa dunia watengeneze sanamu kwa heshima ya yule mnyama aliyekuwa amejeruhiwa kwa upanga lakini akaishi tena.


Quˈn tuˈn nqo aqˈniˈn junx tukˈa Dios toj taqˈin, nqo kubˈsin qwutza kyeˈy, tuˈn mi tzˈele kyikyˈinjiˈy t‑xtalbˈil, a ma tzaj tqˈoˈn kyeˈy. 	 Basi, tukiwa wafanyakazi pamoja na Mungu, tunawasihi msikubali ile neema mliyopokea kutoka kwa Mungu ipotee bure.


Mi tzˈok kykˈuˈjlinxixjiˈy pwaq, qalaˈ chi tzalajxixa tuˈn chˈin at kyeˈy, quˈn ax te Dios tzaj qˈmaˈnte kyjaluˈn: Nlayx chi kyij ntzaqpiˈn kyjunala. 	 Msiwe watu wa kupenda fedha; toshekeni na vile vitu mlivyo navyo. Mungu mwenyewe amesema: "Sitakuacha kamwe, wala sitakutupa."


Ex qa ma txi qqˈmaˈn qa xjal, at qxobˈil. ¿Ma nyatzin kykyaqil xjaltz qˈmante qa a Juan jun yolil Tyol Dios? 	 Na tukisema, Yalitoka kwa watu..." (Waliogopa umati wa watu maana wote waliamini kwamba Yohane alikuwa kweli nabii.)


O qbˈintexi qeˈ ntqˈmaˈn kyjaluˈn: Kˈwel nyuchˈinjiˈy tnejil ja te naˈbˈl Dios, a kybˈinchbˈin ichin, exsin toj oxe qˈij kbˈantile juntl wuˈn, me nya kybˈinchbˈin ichin. 	 "Tulimsikia mtu huyu akisema, Nitaliharibu Hekalu hili lililojengwa kwa mikono, na kwa siku tatu nitajenga lingine lisilojengwa kwa mikono."


Me atzaj teˈ tnaˈnte txqan tipin kyqˈiqˈ, bˈeˈx tzaj xobˈ, ex kyjaˈtaq txi mulqˈaj toj aˈ. Bˈeˈx jaw ẍchˈin tuˈn t‑xobˈil: Chin tkloma, wAjawch. 	 Lakini alipouona ule upepo, aliogopa, akaanza kuzama; akalia kwa sauti, "Bwana, niokoe!"


Tuˈnpetziˈn, in xi laqˈexixa tkˈatz, ex xi nqaniˈn te: WAjaw, ¿Altzila kye? 	 Mwanafunzi huyo akasogea karibu zaidi na Yesu, akamwuliza, "Bwana, ni nani?"


Tuˈnpetziˈn, qkyaqilx nya ktxun qwutz tukˈa jun kutxbˈilte tzeˈnku te Moisés; qalaˈ ma qo ok tzeˈnku jun kaˈybˈil wutzbˈaj, tuˈn kykaˈyinxjal tqoptzˈajiyil qAjaw toj qchwinqil. Quˈn axte T‑xew qAjaw ntxˈixpinte qchwinqil, tuˈntzintla chebˈe tuˈn qxi laqˈe, tuˈn qok tzeˈnku te Crist. 	 Basi, sisi sote ambao nyuso zetu hazikufunikwa, twaonyesha kama katika kioo, utukufu wa Bwana; tunabadilishwa tufanane zaidi na huo mfano wake kwa utukufu mwingi zaidi. Hiyo ni kazi yake Roho wa Bwana.


Ex alkye jun xjal mi xi tqˈoˈn tibˈ tuˈn t‑xi lipe wiˈja toj tkyaqil, exla qa ma kyim tzeˈnqeku xjal, ayeˈ xi kyiqin kycruz tuˈn kykyim, ntiˈ toklin tuˈn tok te weˈy, chi Jesúsjo. 	 Mtu asipochukua msalaba wake na kunifuata hawezi kuwa mwanafunzi wangu.


Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, texjo qˈij jaˈlin, mixla chin kylaˈbˈilxa jun majla, qa nya ajxi tpon tqˈijil aj kyqˈmantiˈy: Kyˈiwlinxix teˈ, a tzul toj tbˈi qAjaw. 	 Nakwambia kweli, hutaniona tena mpaka wakati utakaposema: Abarikiwe huyo ajaye kwa jina la Bwana."


Ex noq tuˈn t‑xtalbˈil qAjaw Jesucrist, ma tzaj qˈoˈn wokliˈn te tsanjil, noq tuˈn tkubˈ nimitjo tbˈi toj tkyaqil tnam twutz txˈotxˈ, ex tuˈn kynimin kykyaqilxjal tiˈj. 	 Kwa njia yake, mimi nimepewa neema ya kuwa mtume, ili kwa ajili yake niwaongoze watu wa mataifa yote wapate kuamini na kutii.


Etz kyiˈn Jesús toj tja Caifás, tuˈn tkanin toj ja te kawbˈil kye aj Rom. Ex chˈixtaq qel sqix, ex ayetziˈn aj Judiy mix i okxi tojjo ja te kawbˈil, quˈn noqit i okx, bˈeˈxitla ẍi tzˈilix twutzjo kykawbˈil, ex ntiˈtla kyoklin tuˈn kywaˈn tiˈjjo wabˈj te Xjan Qˈij, quˈn toj kywutz, jun iljo tuˈn kyten toj kyjaxjal nya Judiy. 	 Basi, walimchukua Yesu kutoka kwa Kayafa, wakampeleka ikulu. Ilikuwa alfajiri, nao ili waweze kula Pasaka, hawakuingia ndani ya ikulu wasije wakatiwa najisi.


Otaq kux tjpuˈn Herodes Juan toj tze, noq tuˈn tpaj Herodías, a t‑xuˈjiltaq Lip, a titzˈinx, quˈn otaq jaw meje tukˈa Herodías. Noq tuˈn tpajjo, xi tqˈmaˈn Juan te Herodes, qa nya wentaq tuˈn tok t‑xuˈjlin t‑xuˈjil titzˈin. Tuˈn tpajjo ikyjo, tzaj tqˈoj Herodías tiˈj Juan, ex noq tuˈn tpaj, kux tjpuˈn Herodes Juan toj tze, ex kubˈ tkˈloˈn wen tukˈa kxbˈil. 	 Hapo awali Herode mwenyewe alikuwa ameamuru Yohane atiwe nguvuni, akamfunga gerezani. Herode alifanya hivyo kwa sababu ya Herodia ambaye Herode alimwoa ingawaje alikuwa mke wa Filipo, ndugu yake.


Ex kubˈ tqˈmaˈn Jesúsjo juntl techil lo: Kykaˈyinka jun tqan iw mo qa aˈlchaqx kye juntl tzetz. 	 Kisha akawaambia mfano: "Angalieni mtini na miti mingine yote.


Chiˈ kyjaluˈn: Toj jun tnam attaq jun kawil, a mina ntzajx tchewil Dios tiˈj, ex ntiˈxtaq chˈin kyiwle jniˈ xjal te. 	 Alisema: "Katika mji mmoja kulikuwa na hakimu ambaye hakuwa anamcha Mungu wala kumjali binadamu.


Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, okx Jesús tojjo tnejil ja te nabˈl Dios, exsin ok ten lajol kyeˈ jniˈ xjal, a tzuntaq nchi kˈayin. 	 Kisha, Yesu aliingia Hekaluni, akaanza kuwafukuzia nje wafanyabiashara


Me ante qya bˈeˈx xiˈku qˈmalte kyeˈ nchi bˈaj bˈisintaq ex nchi bˈaj oqˈtaq tiˈj, quˈn i bˈaj bˈet tukˈa. 	 Maria Magdalene akaenda, akawajulisha wale waliokuwa pamoja na Yesu, na wakati huo walikuwa wanaomboleza na kulia.


Tuˈnpetziˈn tkyaqiljo luˈn, kukx tuˈn tqe qkˈuˈjjo tiˈj qnimbˈil tok tiˈj qMan Dios, ex tiˈjjo kolbˈil, a tzaj tqˈmaˈn, quˈn oˈkxte Dios njapinxixjo Tyol. 	 Tushikilie imara tumaini lile tunalokiri, maana Mungu aliyefanya ahadi zake ni mwaminifu.


ex jniˈ kyiqitz canela, ex tkyaqil wiq kˈokˈjsbˈil, ex pon, ex jupsbˈil, ex ilaˈ wiq qˈanbˈil, ex qˈeˈn, ex aseyt, ex tukˈax jarin cheˈn wen, ex triy; ex ikyxjo tzaj kyiˈn chej, a njax kyiqitz, ex rit, ex bˈaˈn chej, ex iqbˈil qˈinin, ex majqexpe tal xjal, tuˈn kyxi kˈayit, tuˈn kyok te aqˈnil te jun majx. 	 mdalasini, viungo, ubani, manemane, udi, divai, mafuta, unga na ngano, ng'ombe na kondoo, farasi na magari ya kukokotwa, watumwa wao na hata maisha ya watu.


Axsa kubˈ tene te Festo toj Jerusalén bˈalaqa wajxaq mo lajaj qˈijl, ex bˈeˈx meltzˈajl tzma Cesarea. Tej qsqix, kubˈ qe tojjo toklin te kawil, ex xi tqˈmaˈn, tuˈn t‑xi qˈiˈn Pabl. 	 Festo alikaa nao kwa muda wa siku nane au kumi hivi, kisha akarudi Kaisarea. Kesho yake alikwenda barazani, akaamuru Paulo aletwe ndani.


Quˈn ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios kyjaluˈn: Ma niminte Abraham tiˈj Dios. Ex noq tuˈn ikyjo, ma tzˈok qˈoˈn tzˈaqle tuˈn Dios. 	 Kwa maana, Maandiko Matakatifu yasema: "Abrahamu alimwamini Mungu, naye Mungu akamkubali kuwa mwadilifu."


Jawtzin anqˈin jun yol kyxol t‑xnaqˈtzbˈin Juan, a Jawsil Aˈ, kyukˈa junjun kyxol aj Judiy, kyiˈjjo a nbˈant kyuˈn ojtxe, tuˈn kyel wen twutz Dios. 	 Ubishi ulitokea kati ya baadhi ya wanafunzi wa Yohane na Myahudi mmoja kuhusu desturi za kutawadha.


Mi kubˈ kyximiˈn qa ma chin ula yupil teˈ tkawbˈil Moisés exqetziˈn kyxnaqˈtzbˈin yolil Tyol Dios ojtxe. Quˈn nya ma chin ula yupilte tkyaqiljo luˈn, qalaˈ tuˈn tjapin wuˈn tkyaqil t‑xilin. 	 "Msidhani ya kuwa nimekuja kutangua Sheria ya Mose na mafundisho ya manabii. Sikuja kutangua bali kukamilisha.


Me metzin qeˈ, a awo nimil, te qˈijlqo. Tuˈnpetziˈn, qtzyuˈmtzin qibˈ, ex qklomtzin qibˈ noq tuˈn qnimbˈil tiˈj qMan Dios, ex tuˈn qkˈuˈjbˈil qibˈ qxol, ikyx tzeˈnku jun xoˈl qˈaqˈ ntkloˈn tibˈ tukˈa jun kxbˈil te kolbˈil tkˈuˈj. Ex qˈuqlek qkˈuˈj tiˈjjo kolbˈilqe, ikyxjo tzeˈnku kolbˈil twiˈ jun xoˈl qˈaqˈ. 	 Lakini sisi ni watu wa mchana na tunapaswa kuwa na kiasi. Tunapaswa kuvaa imani na upendo kama vazi la kujikinga kifuani, na tumaini letu la wokovu kama kofia ya chuma.


Xi kytzaqˈwintz: Ok kkyˈelix qe quˈn. Xi ttzaqˈwinl Jesús kye: Twutzx teˈ, akula tzikyˈx kye kyuˈn tzeˈnku weˈ kkyˈelix wuˈn, 	 Wakamjibu, "Tunaweza." Yesu akawaambia, "Kikombe nitakachokunywa mtakinywa kweli, na mtabatizwa kama nitakavyobatizwa.


Ikytzintzjo erman, teyilex junjun tuˈn tweˈ toj tnimbˈil tzeˈnkuxjo toklin ma tzaj tqˈoˈn qMan Dios. 	 Ndugu zangu, kila mmoja wenu basi, na abaki na Mungu kama alivyokuwa wakati alipoitwa.


Ok kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa mina, chi Jesúsjo. Quˈn ikyqex kyejiˈy, ok chi kyimil kyeˈ, qa mina s‑ajtz tiˈj kyanmiˈn tukˈa Dios. 	 Nawaambieni hakika sivyo; lakini nanyi, hali kadhalika, msipotubu, mtaangamia kama wao.


Me mix tuˈn ikyjo, nimx n‑ikyˈtaqljo tqanil Jesús, ex nimxtaq xjal nbˈaj ok chmoˈn kyibˈ tiˈj, tuˈn tbˈaj ok kybˈiˈntaqjo Tyol, ex tuˈn kybˈaj kubˈ tqˈanintaqjo kyyabˈ. 	 Lakini habari za Yesu zilizidi kuenea kila mahali. Watu makundi mengi wakakusanyika ili kumsikiliza na kuponywa magonjwa yao.


Quˈn tbˈanilx teˈ, tuˈn tikyˈx quˈn, noq tuˈn qbˈinchbˈin wen, qa iky taj Diosjo, ex nya tuˈn qbˈinchbˈin nya bˈaˈn. 	 Maana ni afadhali kuteseka kwa sababu ya kutenda mema, kama Mungu akipenda, kuliko kuteseka kwa sababu ya kutenda uovu.


Me ayetziˈn t‑xnaqˈtzbˈin Juan i pon, ex xi kyiˈn t‑xmilil, tuˈn tkux muqet. Ex bˈeˈx i xiˈ qˈmalte te Jesús. 	 Wanafunzi wa Yohane wakaja, wakauchukua mwili wake, wakauzika. Kisha wakaenda kumpasha habari Yesu.


Ex ajo kybˈinchbˈin kyibˈa, nya oˈkxjo tuˈn tqˈanchaˈlix, tzeˈnku tuˈn tbˈaj kyxyebˈin kywiˈy, noq tuˈn kyyekˈin kyibˈa, ex tuˈn tokx kyqˈoˈn kyuˈy te qˈanpwaq, ex kyxbˈaliˈn wiyilxix, noq tuˈn kyel wena kywutzxjal. 	 Katika kujipamba kwenu msitegemee mambo ya njenje, kama vile mitindo ya kusuka nywele, kujivalia vitu vya dhahabu na nguo maridadi.


Quˈn ikytziˈn qnimbˈil tiˈj qAjaw tzeˈnku qwutz nkux qkaˈyin toj jun kaˈybˈil wutzbˈaj. Qˈanchaˈl, me nyakuj najchaq taˈye, quˈn nlay tzyet quˈn. Me aj tul qAjaw, k‑okil qkaˈyin qwutz tukˈa. Quˈn atzin jaˈlin, noq kyinchaqjo n‑el qnikyˈ te. Me toj tqˈijil qAjaw, okpin k‑elil qnikyˈtz te tkyaqil, ikytziˈn tzeˈnku te qAjaw ojtzqiˈnqo tuˈn qkyaqilx. 	 Tunachoona sasa ni kama tu sura hafifu katika kioo, lakini hapo baadaye tutaona uso kwa uso. Sasa ninajua kiasi fulani tu, lakini hapo baadaye nitajua yote kikamilifu, kama vile Mungu anavyonijua mimi.


Me atziˈn te Judas tzaj tlaqˈoˈn jun ttxˈotxˈ tukˈaj pwaq, a tzaj ttzyuˈn, tej t‑xi tkˈayin Jesús. Ex bˈeˈx tzaj tzˈaq Judas twutz txˈotxˈ, ex bˈeˈx el poqˈle tkˈuˈj, ex bˈeˈx etz qiˈyj t‑xqintxa. 	 ("Mnajua kwamba yeye alinunua shamba kwa zile fedha alizopata kutokana na kitendo chake kiovu. Akaanguka chini, akapasuka na matumbo yake yakamwagika nje.


Xi kyqˈmaˈntz tzeˈnkuxjo otaq txi tqˈmaˈn Jesús kye. Bˈeˈxsin tzaj kytzaqpiˈntz. Exsin tzaj kyiˈntzjo tal bur. 	 Wanafunzi wakajibu kama Yesu alivyokuwa amewaambia; nao wakawaacha waende zao.


Quˈn ikytziˈn tzeˈnku xjaw anqˈin t‑xmilil qAjaw tuˈn Dios, exsin ikyxjo qe, kjawil anqˈin qxmilil, tuˈn tipin. 	 Basi, Mungu aliyemfufua Bwana kutoka wafu atatufufua nasi pia kwa nguvu yake.


Me ate qMan Dios, jatz anqˈsintlte juntl majl. 	 Lakini Mungu alimfufua kutoka wafu.


Ex nliy txqan qˈuqbˈil, ex kyibˈajjo qˈuqbˈil qˈuqleqetaqjo a otaq txi kykˈmoˈn kyoklin tuˈn kykawin kyibˈajxjal. Ex nliy kyanminjo aye a otaq tzˈel kˈuẍbˈin kywiˈ noq tuˈn tpajjo nchi yolin tiˈj Jesús, ex tuˈn tpajjo Tbˈanil Tqanil tiˈj Dios, a ayeˈ mi ẍi kˈulin twutzjo ma tijxix txuk ex twutzjo twutzbˈiyil, ex mi xi kyqˈoˈn kyibˈ tuˈn kyok kyechil tiˈj kyplaj mo tiˈj kyqˈobˈ. Ex nliy, teˈ kyjaw anqˈintl, ex i kawin junx tukˈa Crist tojjo mil abˈqˈe. 	 Kisha nikaona viti vya enzi na watu walioketi juu yake; watu hao walipewa mamlaka ya hukumu. Niliona pia roho za wale waliokuwa wamenyongwa kwa sababu ya kumtangaza Yesu na kwa sababu ya neno la Mungu. Hawa hawakumwabudu yule mnyama na sanamu yake, wala hawakupigwa alama yake juu ya paji za nyuso zao, au juu ya mikono yao. Walipata tena uhai, wakatawala pamoja na Kristo kwa muda wa miaka elfu moja.


ex kyqˈma: Tej xqo kaniˈn, chebˈe jpuˈn te tze, ex ayetzin kyeˈ xqˈuqil waˈlqe kyeˈ ttzi. Me tej s‑okx qjqoˈn, mix aˈltaq jun tokx. 	 wakisema, "Tulikuta gereza limefungwa kila upande na walinzi wakilinda milango. Lakini tulipofungua hatukumkuta mtu yeyote ndani."


Tuˈnpetziˈn, qˈuqle nkˈuˈja qa mix aˈl jun aku tzˈel paˈnqe tiˈj tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qMan Dios: Exla qa ma qo kyim, exla qa itzˈqo; exla qa kyuˈn angel, exla qa kye taqˈnil tajaw il; exla qa a at tzaluˈn twutz txˈotxˈ jaˈlin, exla qa a tzul kanin; exla qa tkyaqil wiq kyipin aˈla. 	 Maana ninajua hakika kwamba hakuna kitu kiwezacho kututenganisha na upendo wake: wala kifo, wala uhai; wala malaika, au nguvu nyingine za mbinguni; wala yanayotokea sasa, wala yatakayotokea baadaye; wala mamlaka;


Me atzin tej Parisey noqx jaw kaˈylaj teˈ, quˈn tuˈn mix i ele ttxjoˈn te Jesús tqˈobˈ, tzeˈnku nbˈanttaq kyuˈn, teˈ tok ten waˈl. 	 Huyo Mfarisayo alistaajabu kuona kwamba alikula chakula bila kunawa.


Ex bˈeˈx xi tqanin Jesús kye jniˈ xjal: ¿Tiquˈn ma chi ula tukˈa kykxbˈila ex jniˈ kytzeˈy, tuˈn nxi qititiˈn kyuˈn nyakuj jun ileqˈqiˈn toj kywutza? ¿Ma nyatzin nchin xnaqˈtziˈn kyxola toj tnejil ja te naˈbˈl Dios tkyaqil qˈij? ¿Tiquˈn mix in ele qititintza kyuˈn antza? 	 Wakati huohuo Yesu akauambia huo umati wa watu waliokuja kumtia nguvuni, "Je, mmekuja kunikamata kwa mapanga na marungu kama kwamba mimi ni mnyang'anyi? Kila siku nilikuwa Hekaluni nikifundisha, na hamkunikamata!


Kxel nqˈmaˈn juntl majl kyeˈy: Akula jun paqx tuˈn tex jun chej toj toyajil jun bˈaq te slepbˈil bˈuˈẍ, tzeˈnku jun qˈinin tuˈn tokx toj Tkawbˈil Dios. 	 Naam, ni rahisi zaidi kwa ngamia kupita katika tundu la sindano, kuliko tajiri kuingia katika Ufalme wa Mungu."


Tuˈnpetziˈn, il tiˈj tuˈn t‑xi yekˈit qa ntiˈ tumiljo kyxnaqˈtzbˈil luˈn, tuˈn mi chi xnaqˈtzinil, quˈn nchi najsin kynabˈl nimku xjal, ex nchi bˈinchin mibˈin kyiˈj. Ex tkyaqiljo lo nchi xnaqˈtzin xjal luˈn noq tuˈn kykanbˈin pwaq. 	 Lazima kukomesha maneno yao, kwani wanavuruga jumuiya nzima kwa kufundisha mambo ambayo hawapaswi kufundisha; wanafanya hivyo kwa nia mbaya ya kupata faida ya fedha.


Tej t‑xi tqˈmaˈn Jesús ikyjo, xi tqanin Judas te (a junxil Judas, nya Iscariot): Tata, ¿Tiquˈn noq te qekuy ktzajil tyekˈin tibˈa, ex nya te kykyaqil xjal? 	 Yuda (si yule Iskarioti) akamwambia, "Bwana, itawezekanaje wewe kujidhihirisha kwetu na si kwa ulimwengu?"


Ex xi tqˈmaˈn, tuˈn kykuˈx toj aˈ te jawsbˈil aˈ tiˈj tumil tbˈi Jesucrist. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, kubˈsin kywutz te Pegr, tuˈn tkyij jun jteˈbˈintl qˈij kyukˈa. 	 Basi, akaamuru wabatizwe kwa jina la Yesu Kristo. Kisha wakamwomba akae nao kwa siku chache.


Me ante ichin mi bˈiˈn tuˈn ankye o kubˈ qˈaninte, tuˈn nimx txqan xjal at, ex otaq tzikyˈ Jesús antza. 	 Lakini yeye hakumjua huyo mtu aliyemponya, maana Yesu alikuwa amekwisha ondoka mahali hapo, kwani palikuwa na umati mkubwa wa watu.


Xi kyyekˈin te, ex xi tqanin Jesús kye: ¿An qwutzbˈiyiljo lo, ex an qbˈi tzˈibˈink twutz? Xi kytzaqˈwinxjal: Te nmaq kawil te Rom, chi chiˈ. 	 Wakamwonyesha. Naye akawauliza, "Sura na chapa hii ni ya nani?" Wakamjibu, "Ni ya Kaisari."


Me naˈmxtaq txi xkyeˈ lo, aye kyeˈ nej kchi okil tzyuˈn kyuˈnxjal, ex ktzyetil kylajchiy. Ok kchi xel qˈiˈn tojjo muˈẍ ja te kynaˈbˈl Dios Judiy, tuˈn kykawita. Ex ok kchi kˈwelix qˈoˈn toj tze, ex ok kchi xel patiˈn kyuˈnxjal kywutz nmaq kawil ex kywutzjo txqantl nejinel noq tuˈn npaja. 	 Lakini kabla ya kutokea hayo yote, watawatieni nguvuni, watawatesa na kuwapelekeni katika masunagogi na kuwatia gerezani; mtapelekwa mbele ya wafalme na watawala kwa ajili ya jina langu.


Ex tej s‑ok yisoˈn, ex mi s‑aj ttzaqˈwin tukˈa yasbˈil; ex tej s‑ikyˈx jniˈ yajbˈil tuˈn, mi xqanbˈin kyiˈjxjal; qalaˈ noq xi toqxenin tibˈ te Dios, a Kawil tzˈaqle tibˈaj tkyaqil. 	 Alipotukanwa yeye hakujibu kwa tukano; alipoteseka yeye hakutoa vitisho, bali aliyaweka matumaini yake kwa Mungu, hakimu mwenye haki.


Ajo n‑ikyˈx kyuˈn jaˈlin, tzeˈnku jun qˈaqˈ te saqsbˈil kynimbˈila, ikyxjo tzeˈnku qˈanpwaq il tiˈj tuˈn tsaqix tuˈn qˈaqˈ. Me atzin kyinimbˈila nimxixtl toklin tzeˈnku qˈanpwaq, quˈn atzin qˈanpwaq knajil, me atzin kynimbˈila kyjel teˈ te jun majx. Ikytzin kyejiˈy kynimbˈil tzeˈnku te qˈanpwaq, aj tsaqix tuˈn qˈaqˈ; qa ma chi weˈy toj tkyaqiljo n‑ikyˈx kyuˈn, axte Dios k‑yolil wen kyiˈja, ex kjawil tnimsin kybˈiy, ex ktzajil tqˈoˈn nim kyokliˈn, aj tul Jesucrist juntl maj. 	 Shabaha yake ni kuthibitisha imani yenu. Hata dhahabu yenyewe ambayo huharibika, hujaribiwa kwa moto; hali kadhalika na imani yenu ambayo ni ya thamani zaidi kuliko dhahabu, ni lazima ijaribiwe ipate kuwa thabiti. Hapo mtapokea sifa na utukufu na heshima Siku ile Yesu Kristo atakapofunuliwa.


Ajo ja lo te kabˈe elnin; atzin tnejil: Xjan Najbˈil tbˈi, jaˈ attaq jun xtankoˈl, junx tukˈa jun meẍ, a jaˈ nchi kubˈe xjan wabˈj. 	 Palitengenezwa hema ambayo sehemu yake ya nje iliitwa Mahali Patakatifu. Humo mlikuwa na kinara cha taa, meza na mikate iliyotolewa kwa Mungu.


Atzin jaˈlin, ayiˈy werman, saqxix taˈye kyanmiˈn twutz Dios, ex o chi txokliˈy tuˈn qMan Dios, tuˈn kyoka te Ttanim ex te tja. Chi ximintzintza tiˈj Crist, a Jesús, a smaˈn tuˈn Dios te onilqe, ex tok te tnejilxix pale te qe twutz Dios. 	 Ndugu zangu watu wa Mungu ambao mmeitwa na Mungu, fikirini juu ya Yesu ambaye Mungu alimtuma awe Kuhani Mkuu wa imani tunayoiungama.


Mi ẍi el najjo aj Judiy toj tkˈuˈj. Ma chi tzaj tmojin tukˈa tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj. 	 Amemsaidia Israeli mtumishi wake, akikumbuka huruma yake.


Ex kubˈ tqˈoˈn Dios tkyaqil tjaqˈ tkawbˈil Crist, quˈn xi tqˈoˈn toklin tibˈaj tkyaqil. Ex ikyxjo, xi tqˈoˈn toklin tuˈn tok te wiˈbˈaj, a nejinel, tibˈaj Ttanim. 	 Mungu ameweka vitu vyote chini ya miguu yake, akamkabidhi kwa kanisa akiwa mkuu wa vitu vyote.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈaj bˈet Jesús tojile ilaˈ tnam ex tojile ilaˈ kojbˈil, tuˈn tqˈmet, ex tuˈn tchikyˈbˈitjo Tkawbˈil qMan Dios. Majqex kyeˈ kabˈlajaj t‑xnaqˈtzbˈin, lipcheqektaq tiˈj. 	 Baada ya hayo, Yesu alipitia katika miji na vijiji akitangaza Habari Njema za Ufalme wa Mungu. Wale kumi na wawili waliandamana naye.


Quˈn te weˈy, tbˈanilx tuˈn tchˈiy toklin Jesús, exla qa kyja tkubˈ bˈaj we woklin. 	 Ni lazima yeye azidi kuwa maarufu, na mimi nipungue.


Xitzin tqˈmaˈnl Jesús kyjaluˈn: Ikyxixpetzin toka, chi Jesúsjo. Qatzin ma bˈanttz tuˈn ikyjo, okpetzin ktenbˈil tchwinqiltza te jun majx, chiˈ. 	 Yesu akawaambia, "Vema! Fanya hivyo, nawe utaishi."


Kykyaqilxjal noqx jniˈ i bˈaj waˈn. Tej kybˈaj waˈn, jaw chmetjo jniˈ tbˈuchil wabˈj tkyaqil, ex atzin tej tbˈaj chmet, bˈant wuq chiˈl. 	 Wote wakala, wakashiba. Kisha wakakusanya makombo, wakajaza vikapu saba.


Aˈlchaqx kyetz k‑okil bˈin te a ntqˈmaˈn Xewbˈaj Xjan kye wuq chˈuq Ttanim Dios, bˈaˈn tuˈn tkubˈ kybˈinchin. Ankye qe kchi weˈbˈil twutz tkyaqiljo lo, mi chi kyim toj tkabˈ majin toj qˈaqˈ. 	 "Aliye na masikio, basi, na asikie yale Roho anayoyaambia makanisa! "Wale wanaoshinda hawataumizwa na kifo cha pili.


Ex ikyxjo, bˈiˈn kyuˈn tzeˈn qˈumle kyuˈnxjal ojtxe: Kykˈuˈjlinqekjiˈy kyukˈiy, ex kyiˈjlinqemiljiˈy ayeˈ nchi jaw, tuˈn kyqˈoj kyiˈja. 	 "Mmesikia kwamba ilisemwa: Mpende jirani yako na kumchukia adui yako.


Ex ma chex qchqˈoˈn Judas ex Silas, ayetzin chi yoliljo kyukˈiy, tuˈn t‑xi kychikyˈbˈin tkyaqiljo ma bˈaj qqˈmaˈn. 	 Kwa hiyo, tunawatuma Yuda na Sila kwenu; hawa watawaambieni wao wenyewe haya tuliyoandika.


Xitzin ttzaqˈwinljo qˈinintz kyjaluˈn: Ay, Tata Abraham, okx chin kubˈsil weˈ nwutz tey; chqˈonsin te Lázaro tzmax tja ntatiy, 	 Huyo aliyekuwa tajiri akasema: Basi baba, nakuomba umtume aende nyumbani kwa baba yangu,


Ayiˈy werman, nimxix nkˈuˈja kyiˈja, kybˈintziˈn: A te Dios xja skˈoˈnkye yaj tzaluˈn twutz txˈotxˈ, tuˈn kyok qˈinin toj kynimbˈil, ex tuˈn ttzaj kykˈmoˈn Tkawbˈil Dios toj kyanmin te jun etzbˈil, a o tzaj ttziyin kyeˈ, aye kchi okil kˈuˈjlinte. 	 Ndugu zangu wapenzi, sikilizeni! Mungu amechagua watu ambao ni maskini katika ulimwengu huu ili wapate kuwa matajiri katika imani na kupokea Utawala aliowaahidia wale wanaompenda.


Ex qˈuqle qkˈuˈj tiˈj, ex tuˈntziˈn ikyjo, qajatla tuˈn tkyij tzaqpetjo qxmilil te twutz txˈotxˈ, ex tuˈn qaj najal tukˈa qAjaw te jun majx. 	 Lakini tuko imara na tungependelea hata kuyahama makao haya, tukahamie kwa Bwana.


Qa ilxtaq tiˈj tuˈn tkyim Crist, a Klolqe. Me tbˈajlinxitaqjo tkyimlin, axixtaq tnejiljo, tuˈn tjatz anqˈin juntl majl; exsin tuˈn tqˈmetjo kolbˈil te qtanima ex kyeˈ txqantl junxil tnam. Atzin kolbˈil, ikyx tzeˈnku jun tzaj te yekˈbˈil teˈ bˈaˈn. 	 yaani ilimpasa Kristo ateseke na kuwa wa kwanza kufufuka kutoka wafu, ili atangaze kwamba mwanga wa ukombozi unawaangazia sasa watu wote, Wayahudi na pia watu wa mataifa mengine."


Ayiˈn, Claudio Lisias, kxel ntzˈibˈiˈn ex chin qˈolbˈila tey, Félix, ay tnejil kawil, nimxix tokliˈn. 	 "Mimi Klaudio Lusia ninakuandikia wewe Mheshimiwa Felisi, mkuu wa mkoa. Salamu!


Ex ikyxjo tukˈa tkawbˈil qMan Dios. Quˈn aye xjal nya Judiyqe, a ntiˈ bˈiˈn tkawbˈil Moisés kyuˈn; iˈchaqxla nya bˈiˈntz kyuˈn, me atku maj nkubˈ kybˈinchin wen, tzeˈnkuxjo ntqˈmaˈn kawbˈil, ex at maj qa mina. Quˈn ax kynabˈl nqˈmante alkye wen tuˈn kybˈinchinte, ex alkye nya wen. Atzintzjo luˈn nyekˈinte qa at jun kawbˈil kyukˈa toj kyanmin. 	 Mathalan: watu wa mataifa mengine hawana Sheria ya Mose; lakini kila wanapotimiza matakwa ya Sheria wakiongozwa na dhamiri zao, wao wenyewe wanakuwa kipimo cha Sheria ingawa hawaijui Sheria.


At junjun bˈaj jaw kytxˈixpin teˈ tyol Jesús, ex kyqˈma: 	 Kisha wengine walisimama, wakatoa ushahidi wa uongo wakisema:


Exsin i xi chqˈoˈntz tuˈn Jesús tuˈn kyxiˈ yolil teˈ Tkawbˈil qMan Dios, ex tuˈn kyqˈanin kyiˈjjo jniˈ yabˈ. 	 Halafu akawatuma waende kuhubiri Ufalme wa Mungu na kuponya wagonjwa.


Me bˈeˈx ex telsin Pegr tjunalx, ex ok tentz qˈol tumil te Jesús: WAjaw, nlay taqˈ te Diosjo ikyjo. Nlay bˈajte ikyjo tiˈjach. 	 Hapo Petro akamchukua kando, akaanza kumkemea: "Isiwe hivyo Bwana! Jambo hili halitakupata!"


Quˈn nkawin jikyinxix wen ex twutzxix. Quˈn ma kawin kujxix wen tibˈajjo qya, a kyˈaˈjil, quˈn ma chi najxjal tuˈn, tuˈnjo tkyˈaˈjbˈin ex tkyaqil wiq il kubˈ tbˈinchin kyukˈa. Ma tzaj tqˈoˈn Dios t‑xel tejo qya, tuˈnjo otaq chi kubˈ tbˈyoˈn aye taqˈnil, noq tuˈn tpajjo Tbˈanil Tqanil. 	 Maana hukumu yake ni ya kweli na ya haki. Amemhukumu yule mzinzi mkuu ambaye alikuwa ameipotosha dunia kwa uzinzi wake. Amemwadhibu kwa sababu ya kumwaga damu ya watumishi wake!"


Kux txiˈy, ex qˈmaˈnxa teˈ tnam lo: Mixla tuˈn chi bˈiˈn tiˈj, nlayx tzˈel kynikyˈ te. Ex mixla tuˈn tzˈok kykaˈyin, nlayx kylonte. 	 akisema: Nenda kwa watu hawa ukawaambie: kusikia mtasikia, lakini hamtaelewa; kutazama mtatazama, lakini hamtaona.


Bˈeˈxkux kubˈ bˈe tuˈn, tuˈn tpon kanin juntl majl toj tja tman. Me naˈmxtaq tuˈn tpon kanin, tej tiwle tuˈn tman. Bˈeˈx tzaj qˈaqˈin tej manbˈaj tkˈuˈj tiˈj. Tuˈntziˈn, bˈeˈx xi rinin kˈlelte; ok tchleˈn, exsin el tmaˈtzin. 	 Basi, akaanza safari ya kurudi kwa baba yake. Alipokuwa bado yu mbali, baba yake alimwona, na kwa moyo wa huruma alimkimbilia, akamkumbatia na kumbusu.


Tuˈnpetziˈn tkyaqiljo lo, liwey chˈiy tyolajtzjo Tyol Dios. Tuˈntziˈn, chmet txqantl kybˈajjo nimil toj Jerusalén; ex nimku pale Judiy xi kynimiˈn nimbˈil. 	 Neno la Mungu likazidi kuenea na idadi ya waumini huko Yerusalemu ikaongezeka zaidi, na kundi kubwa la makuhani wakaipokea imani.


Ex qa ma tzaj kyqˈoja, mi chi bˈinchin ila; ex atzin qˈoj mi txi kykˈuˈn ajxi tex qˈij. 	 Kama mkikasirika, msikubali hasira yenu iwafanye mtende dhambi, na wala msikae na hasira kutwa nzima.


ex bˈeˈx xi t‑xkoˈn Jesúsjo moẍ ttxanxi tnam. Teˈ kykanin antza, i ok takˈsin twutzjo moẍ tukˈa taˈl ttzi, ex kubˈ tqˈoˈn tqˈobˈ tibˈaj, ex xi tqanin te qa otaq tli jun tiˈ. 	 Yesu akamshika mkono huyo kipofu, akampeleka nje ya kijiji. Akamtemea mate machoni, akamwekea mikono, akamwuliza, "Je, unaweza kuona kitu?"


Bˈalaqa at jun aku txi qˈmaˈnte: At te tnimbˈil. Me ayintzin weˈ, at we nbˈinchbˈin toj nnimbˈila. ¿Ma akupela bˈant tyekˈit tnimbˈila, qa mi nkubˈ tbˈinchiˈn? ¡Nlay! Qalatziˈn, kxel nyekˈin weˈ nnimbˈil tuˈn nbˈinchbˈiˈn. 	 Lakini mtu anaweza kusema: "Wewe unayo imani, mimi ninayo matendo!" Haya! Nionyeshe jinsi mtu anavyoweza kuwa na imani bila matendo, nami nitakuonyesha imani yangu kwa matendo yangu.


¡Ay! Ntiˈx kyajbˈin xjal aj il twutz txˈotxˈ, a ipbˈilxix iteˈke tuˈn kykubˈ tzˈaq txqantl toj il. Kxel nqˈmaˈn kyeˈy, kukx at te iljo tzaluˈn twutz txˈotxˈ, me nim bˈisbˈajil texjal, a tzunx nlabˈte kyiˈjjo txqantl, tuˈn kykubˈ tzˈaq toj il. 	 Ole wake ulimwengu kwa sababu ya vikwazo vinavyowaangusha wengine. Vikwazo hivyo ni lazima vitokee lakini ole wake mtu yule atakayevisababisha.


¿Tzeˈntzintz? ¿Ma okpela qo bˈinchiltz il, tuˈn nya otoˈkx tjaqˈ ojtxe kawbˈil, a nqanintaq qiˈj tuˈn qkyim, a qa at t‑xtalbˈil qMan Dios qukˈa te najsbˈil qil? ¡Mina! 	 Basi, tuseme nini? Je, tutende dhambi ati kwa sababu hatuko chini ya Sheria bali chini ya neema? Hata kidogo!


Quˈn ayetzin kye kykyˈeˈy tuˈn kyxi lipeˈy wiˈja, tuˈn kyten kychwinqila te jun majx. 	 Hata hivyo, ninyi hamtaki kuja kwangu ili mpate uzima.