Tzuntzin nkubˈ nbˈisintza, chi Santyawjo, qa nya il tiˈj tuˈn tkubˈ kybˈinchin aye nya Judiyqe tkyaqiljo nbˈant quˈn, a awo Judiyqo. 	 "Kwa hiyo, uamuzi wangu ni huu: tusiwataabishe watu wa mataifa wanomgeukia Mungu.


Mix jyete tumil kyuˈn, tzeˈn tuˈn tkubˈe tzˈaqetaq Jesús kyuˈnx tyol kywutzxjal. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx i kubˈ qen, ex i jaw kaˈylaj, tuˈn tumil tyol Jesús, tej tok ten tzaqˈwil teˈ jniˈ kyyol. 	 Hawakufaulu kumnasa kwa neno lolote pale mbele ya watu na hivyo wakakaa kimya wakilistaajabia jibu lake.


Atzin jaˈlin erman, waja noq tuˈn kybˈintiˈy qa ilaˈ maj o kubˈ nximiˈn tuˈn nxiˈy lol kyeˈy, me ntiˈx jun tumil tzeˈn tten tuˈn nxiˈy. Quˈn ataq wajiˈy tuˈn kynimin kyxjalila wuˈn, tzeˈnku toj junjuntl tnam. 	 Ndugu zangu, nataka mjue kwamba mara nyingi nilikusudia kuwatembeleeni, lakini mpaka sasa nimezuiwa. Ningependa kupata mafanikio mema kati yenu kama nilivyopata kati ya watu wa mataifa mengine.


Ex tzeˈnku weˈ, ilaˈ maj kubˈ nbˈisiˈn tuˈn nxiˈy lol kyeˈy. Me a tajaw il miyon weˈy tuˈn nxiˈy. 	 Kwa hiyo tuliamua kuwatembeleeni tena. Nami, Paulo, nilijaribu kuja kwenu zaidi ya mara moja, lakini Shetani alituzuia.


Nchin ajbˈiˈn te Dios tukˈa tkyaqil wanmiˈn, ex nchin qˈumlaja tiˈj Tbˈanil Tqanil tiˈjjo Tkˈwal. Ax Dios ojtzqilte, qa kukx nchi tzaj nnaˈjiˈy toj nnaˈj Diosa. 	 Mungu, ambaye ninamtumikia kwa moyo wangu wote katika kuhubiri Habari Njema ya Mwanae, ni shahidi wangu kwamba ninawakumbukeni


Kyxoljo xjal anetziˈn, attaq jun te ichin jaw yolin kujxix wen. Chiˈ kyjaluˈn: Ay Xnaqˈtzil, bˈinchim t‑xtalbˈila, qˈaninkujiy tal nkˈwala lo, noq tuˈn oˈkx wejiˈy tal nkˈwal junchˈin: 	 Hapo, mtu mmoja katika lile kundi akapaaza sauti, akasema, "Mwalimu! Ninakusihi umwangalie mwanangu--mwanangu wa pekee!


Quˈn bˈantnintaq tiˈj tuˈn Dios te Abraham ex kye jniˈ tyajil, qa tuˈntaq t‑xi qˈoˈn jniˈ twutz txˈotxˈ kye, tuˈn kyetzinte te jun majx; me nya tuˈn tjapin bˈajjo ojtxe kawbˈil kyuˈn, qalaˈ ikytzin noq tuˈn kynimbˈil tiˈj Dios. Tuˈntziˈn, ok tqˈoˈn Dios te tzˈaqle twutz. 	 Mungu alimwahidi Abrahamu na wazawa wake kwamba ulimwengu ungekuwa mali yao. Ahadi hiyo haikufanywa kwa sababu Abrahamu aliitii Sheria, bali kwa kuwa aliamini, akakubaliwa kuwa mwadilifu.


Chjonte qMan Dios, tuˈn xkux tqˈoˈn toj tanmin Tito nim tkˈuˈj kyiˈja tzeˈnkuxjo weˈ. 	 Namshukuru Mungu aliyeweka ndani ya moyo wa Tito hamu hiyo niliyo nayo mimi ya kuwasaidia.


Ex awo qeˈ nqo yoliˈn tiˈj Jesucrist, ex nqo qˈoˈn tumil kye kykyaqil xjal, ex nxi qxnaqˈtziˈn te tkyaqil, tukˈa tkyaqil qnabˈla, noq tuˈn kynimin jniˈ xjal Tbˈanil Tqanil, ex tuˈn kytijinxjal toj kynimbˈil, noq tuˈn Crist, a Jesús. 	 Kwa sababu hiyo tunamhubiri Kristo kwa watu wote; tunawaonya na kuwafundisha wote kwa hekima yote, ili tuweze kumleta kila mmoja mbele ya Mungu akiwa amekomaa katika kuungana na Kristo.


Atzin jaˈlin kyiˈjjo aye nchi yolin Tyol Dios, bˈaˈn tuˈn kyyolin kabˈe mo oxe, ex ayetzin txqantl toj kˈulbˈil bˈaˈn tuˈn kyximinxix tiˈjjo a nqˈumle. 	 Kuhusu wale wenye kipaji cha kutangaza ujumbe wa Mungu, waseme wawili au watatu, na wengine wayapime maneno yao.


Ayiˈy werman, nxi ntzˈibˈiˈn kyeˈy nyakuj tal nkˈwalqiˈy, quˈn tuˈn o kubˈ najsin kyila noq tiˈj tbˈi qMan Dios. 	 Ninawaandikieni ninyi watoto, kwa kuwa dhambi zenu zimeondolewa kwa jina la Kristo.


Tzaj ttxkoˈn Jesús jun tal kˈwal, ex kubˈ twaˈbˈin kyxolx, ex jaw tchleˈn. Xi tqˈmaˈn kye: 	 Kisha akamchukua mtoto mdogo, akamsimamisha kati yao, akamku mbatia, halafu akawaambia,


Me at juntl nkujsinte tyol wiˈja, a Juan Jawsil Aˈ. Ex bˈiˈn we wuˈn a ntqˈmaˈn wiˈja twutzxix, ex at tajbˈin te kujsil weˈy. 	 Lakini yuko mwingine ambaye hutoa ushahidi juu yangu, nami najua kwamba yote anayosema juu yangu ni ya kweli.


Atziˈn Yol ok te xjal, najan qxol, ex awoqoxixa o lonte nim t‑xilin toklin; a toklin akuxixjo Tkˈwal qMan Dios, nimxix t‑xtalbˈil ex twutzxtaqjo Tyol. 	 Naye Neno akawa mwanadamu, akakaa kwetu. Nasi tumeuona utukufu wake, utukufu wake yeye aliye Mwana wa pekee wa Baba; amejaa neema na ukweli.


Tuˈnpetziˈn, ku tajtz tiˈj kyanmiˈn, kymeltzˈintz kyibˈa wukˈiy, ex chi kubˈsin kywutza weˈy, tuˈn tkubˈ nnajsiˈn kyila. Quˈn qa mina, kchin xela jyol qˈoj kyiˈja tukˈa kxbˈil te qˈoj, a n‑etz toj ntziˈy. 	 Basi, achana na madhambi yako. La sivyo, nitakuja kwako upesi na kupigana na watu hao kwa upanga utokao kinywani mwangu.


Quˈn atzin taj nManjiˈy, tuˈn kykyaqilxjo ma chi tzaj lipe wiˈja, ayiˈn Tkˈwal Dios, ex nqe kykˈuˈj wiˈja toj tkyaqil, atpen kye kychwinqil te jun majx, ex kchi jawil anqˈin wuˈn, aj tjapin bˈaj tqˈijil tzaluˈn twutz txˈotxˈ. 	 Maana anachotaka Baba yangu ndicho hiki: kila amwonaye Mwana na kumwamini awe na uzima wa milele; nami nitamfufua Siku ya mwisho."


Mina chi sbˈuˈn tukˈa juntl, quˈn o chi tzaqpaja toj ojtxe kyteˈn ex tkyaqiljo nya bˈaˈn, a nkubˈ kybˈinchintaqa ojtxe. 	 Msiambiane uongo, kwani ninyi mmekwisha vua ule utu wa kale pamoja na matendo yake yote,


Ex iteˈtaq jun jteˈbˈin qya lipcheqektaq tiˈj, ayej a otaq chi qˈanit tuˈn Jesús kyeˈ taqˈnil tajaw il ex teˈ ilaˈkul yabˈil. Kyxoljo qya anetziˈn tokxtaq Mariy, aj Xleˈn tbˈi nqˈolbˈajtztaq, exsin otaq chi etzjo wuq taqˈnil tajaw il toj tanmin. 	 Pia wanawake kadhaa ambao Yesu alikuwa amewatoa pepo wabaya na kuwaponya magonjwa, waliandamana naye. Hao ndio akina Maria (aitwaye Magdalene), ambaye alitolewa pepo wabaya saba;


Texjo paq anetziˈn, ok ten Pilat jyol tumil tzeˈn tuˈn t‑xi tzaqpete Jesús. Me ayetziˈn Judiy i ok ten ẍchˈilte: Qa ma txi ttzaqpiˈn, nya wen k‑elile toj twutz nmaq kawil, a César. Quˈn alkye tzˈok tqˈoˈn tibˈ te nmaq kawil ajqˈoj tiˈjjo César, a manyor nmaq kawil toj Rom. 	 Tangu hapo, Pilato akawa anatafuta njia ya kumwachilia, lakini Wayahudi wakapiga kelele: "Ukimwachilia huyu mtu, wewe si rafiki yake Kaisari; kila mtu anayejifanya kuwa Mfalme humpinga Kaisari!"


I bˈaj tzaj kyiˈnxjal junjun tal kˈwal tkˈatz Jesús, tuˈn tkubˈ tqˈoˈn tqˈobˈ kyibˈaj, tuˈn kykubˈ tkyˈiwlin. Me ayetziˈn t‑xnaqˈtzbˈin bˈeˈx i ok ten yisol kyeˈ nchi bˈaj kanintaq. 	 Watu walimletea Yesu watoto wadogo ili awaguse, lakini wanafunzi wakawakemea.


¡Maˈ kan, ex maˈ tyajil qˈantinqiˈy! ¿Tzeˈntzin tten tuˈn kyel oqa twutzjo kawbˈil tzul, a qˈaqˈ, a tzunx njulinx wen? 	 Enyi kizazi cha nyoka wenye sumu! Mnawezaje kuiepa hukumu ya moto wa Jehanamu?


Toxin, ¿Anqiˈj tzaje tqˈoj Dios, ex anqiˈj kubˈ tqˈmaˈn Dios, tuˈn mi chi okxi tojjo txˈotxˈ te ajlabˈl, a otaq txi tqˈmaˈn Dios kye? ¿Nyapela aye xjal, mix kubˈe kynimine Tyol Dios? 	 Mungu alipoapa: "Hawataingia huko ambako ningewapa pumziko," alikuwa anawasema akina nani? Alikuwa anasema juu ya hao walioasi.


Tojjo qˈij anetziˈn, a qa at jun xjal tokxtaq twiˈja, nlay bˈant tuˈn tkuˈtz tuja qˈil teˈ jniˈ at te. Exsin qa attaq juntl, a tzunxtaq n‑aqˈnin toj ttxˈotxˈ, ex nlay bˈant tuˈn tajtz meltzˈaj tja. 	 "Siku hiyo, yeyote atakayekuwa juu ya paa asishuke nyumbani kuchukua mali yake. Kadhalika, naye atakayekuwa shambani asirudi nyuma.


Ma chi kuˈxa toj aˈ wuˈn, te jawsbˈil aˈ, me anteˈ tzul nya noq oˈkx tuˈn kykuˈxa toj aˈ tuˈn, te jawsbˈil aˈ, qalaˈ kxel tqˈoˈn Xewbˈaj Xjan toj kyanmiˈn te jun majx. 	 Mimi ninawabatiza kwa maji, lakini yeye atawabatiza kwa Roho Mtakatifu."


Kyˈiwlinxixa, a ma tzul kaniˈn, ay tyajil David, tuˈn tkawiˈn qxola. Nimxitjo toklin tbˈiy toj tnajbˈila. 	 Ubarikiwe Ufalme ujao wa baba yetu Daudi. Hosana juu mbinguni!"


Atzin nnukˈbˈiljiˈy lo, tuˈn kykˈuˈjlin te kyibˈa kyxolxa, tzeˈnku we nchi ok nkˈuˈjliˈn. 	 Hii ndiyo amri yangu: pendaneni; pendaneni kama nilivyowapenda ninyi.


Exsin Jesús bˈetil kyukˈa toj tkyaqil tnam te Galiley kyojileˈ muˈẍ ja te kynaˈbˈl Judiy Dios, qˈmal Tyol Dios ex lajolkye taqˈnil tajaw il toj kyanmin xjal. 	 Basi, akaenda kila mahali Galilaya akihubiri katika masunagogi na kufukuza pepo.


Mikyxi tzˈoka tuˈn; qalaˈ aj tkubˈ tikyˈsin te jun nintz qˈij toj tjay, txkonqetz tejiy jniˈ qe xjal yaj, jniˈ qe xjal, ayeˈ mi nbˈantl kybˈet, jniˈ qe kox exqetziˈn moẍ. 	 Badala yake, unapofanya karamu, waalike maskini, vilema viwete na vipofu,


Quˈn aj tpon kaniˈn ambˈil, a jaˈ tuˈn kyyoliniy, ate Xewbˈaj Xjan ok ktzajil qˈmante kyeˈy tiˈ tuˈn t‑xi kyqˈmaˈn. 	 Kwa maana wakati huo Roho Mtakatifu atawafundisheni kile mnachopaswa kusema."


Atziˈn jaˈlin werman, qa ma chin kaniˈn yolil kyxola toj noq tzeˈnchaqku yol, ¿Tiˈn k‑ajbˈile kyeˈy, qa mi ẍin yoliˈn jun xim, jun nabˈl, jun yol, mo jun xnaqˈtzbˈil, a tiˈj Tyol Dios? 	 Hivyo, ndugu zangu, kama nikija kwenu na kusema nanyi kwa lugha ngeni itawafaa nini? Haitawafaa chochote, isipokuwa tu kama nitawaelezeni ufunuo wa Mungu au ujuzi fulani au ujumbe wa Mungu au mafundisho fulani.


Me qatzin qa mi xkubˈ tbˈiˈnxtz, kˈleˈnx juntl tukˈiy mo kabˈetl, tuˈntzin kyok te tstiyil, quˈn ikyxjo ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios, qa il tiˈj tuˈn kyok kabˈe mo oxe tstiyil, tuˈntzin kywutzku kbˈajileˈ yol. 	 Asipokusikia, chukua mtu mmoja au wawili pamoja nawe, ili kwa mawaidha ya mashahidi wawili au watatu, kila tatizo litatuliwe.


Me tzaj tqanin Jesús qeˈy: ¿Jteˈ wabˈj qˈiˈn kyuˈn? Noq tal wuq, ex jun tal jteˈbˈin netzˈ kyiẍ, qo chijiˈy. 	 Yesu akawauliza, "Mnayo mikate mingapi?" Wakamjibu, "Saba na visamaki vichache."


Ex noq tuˈn kymujbˈil kyibˈa tukˈa Crist, ma chi oka nyakuj at kyechila. Me nyateljo tzeˈnku kyij ttzˈibˈin Moisés, tuˈn tok qitittaq tiˈj kytzˈumil xjal ojtxe, ex tuˈn tel paˈyit chˈin kytzˈumil kyiˈj, ex tuˈn ikyjo, tuˈn kykyijxjal toj wen tukˈa Dios; quˈn at juntl wiql paˈbˈl te qe jaˈlin: Noq tuˈn ma tzˈel qpaˈn qibˈ tiˈj ojtxe qten, ajo tkyaqil il, ex tiˈjjo jniˈ nya wen tokxtaq toj qanmin, aku bˈant tuˈn qkyij toj wen tukˈa Dios. Atziˈn tkabˈ paˈbˈl lo, axixsinte akˈaj techiljo toj qanmin, a tzajnin tiˈj Crist. 	 Katika kuungana na Kristo ninyi mlitahiriwa, lakini si kwa tohara ifanywayo na watu, bali inayofanywa na Kristo mwenyewe, na ambayo inahusikana na kukombolewa kutoka katika utu wa dhambi.


Tojjo tnejil qˈij te Waˈj Pan, a waˈj pan ntiˈ txˈamsbˈilte nxiˈ, o xi laqˈeˈy tkˈatz Jesús, ex xi qqaniˈn te: ¿Jaˈtzin tajiy tuˈn tkubˈ qbˈinchinjiˈy wabˈj te ikyˈsbˈil Xjan Qˈij? 	 Siku ya kwanza kabla ya Sikukuu ya Mikate Isiyotiwa Chachu, wanafunzi walimwendea Yesu wakamwuliza, "Unataka tukuandalie wapi chakula cha Pasaka?"


Me kyxol Ttanim Dios antza, iteˈtaq jun chˈuq Parisey, a otaq chi nimin. Jaw weˈks, ex kyqˈma kyjaluˈn: Il tiˈj tuˈn tok kyqitiˈn jun kyechiljo nimil, a nya Judiyqe ikyxjo tzeˈnku qeˈ; quˈn ikytzin knimitiljo tkyaqil tkawbˈil Moisés tibˈaj qchwinqil, a awo aj Judiyqo. 	 Lakini waumini wengine waliokuwa wa kikundi cha Mafarisayo walisimama, wakasema, "Ni lazima watu wa mataifa mengine watahiriwe na kufundishwa kuifuata Sheria ya Mose."


Xitzin tqanin Jesús teˈ ttata: ¿Jteˈxitzin qˈij ttzyetlin tuˈn ikyjo? chiˈ. Xi ttzaqˈwiˈn ttata: Atxixjo te muchˈxtaq. 	 "Amepatwa na mambo hayo tangu lini?" Naye akamjibu, "Tangu utoto wake.


At junjun Judiyqe, a kyitzˈjlinx, ex junjun i ok te Judiy noq tuˈn kynimbˈil. Ex iteˈ ẍi tzaj te Creta ex te Arabia. Ex qkyaqilx nqbˈiˈn kyyol tojxjo qyol atzin nkyqˈmaˈn tiˈjjo tbˈinchbˈin Dios. 	 Wayahudi na watu walioongokea dini ya Kiyahudi; wengine wametoka Krete na Arabia. Sisi sote tunasikia wakisema kwa lugha zetu wenyewe mambo makuu ya Mungu."


Atzin jaˈlin, kyjaˈ waja, a jaˈ taˈy. Ma txi nqˈmanjiˈy jniˈ lo, a loqin intinx chˈintl tzaluˈn twutz txˈotxˈ, tuˈntzintla kynoj tukˈa tzaljbˈil tzeˈnku weˈ. 	 Basi, sasa naja kwako, na nimesema mambo haya ulimwenguni, ili waweze kushiriki kikamilifu furaha yangu.


Atzaj teˈ tjaw bˈaj quˈn, i noj kabˈlajaj chiˈl tiˈjjo tbˈuchil jweˈ wabˈj kybˈajlin xi waˈn kykyaqil xjal. 	 Basi, wakakusanya vipande vya mikate ya shayiri walivyobakiza wale watu waliokula, wakajaza vikapu kumi na viwili.


Tej tbˈinte xqˈuqil ikyjo, bˈeˈxsin i okx qˈoˈntz tzma txeje, ex kubˈ yiqˈoˈn kyqan, tuˈn mina chi jaw yekj. 	 Kutokana na maagizo hayo, huyo askari aliwaweka katika chumba cha ndani kabisa cha gereza na kuifunga miguu yao kwenye nguzo.


Nimx i ja naj xjal tojjo tkyaqil tnam, ex ok kytzyuˈn kabˈe tukˈa Pabl, a Gay ex Aristarco kybˈi, kabˈe ichin te aj Macedonia, ex i el jukikin kyuˈn tzmax tkˈatz ja, jaˈ nchi chmete xjal. 	 Mji wote ukajaa ghasia. Wakawavamia Gayo na Aristarko, wenyeji wa Makedonia, ambao walikuwa wasafiri wenzake Paulo, wakakimbia nao mpaka kwenye ukumbi wa michezo.


Xi tqˈmaˈn Pegrjo ikyjo, quˈn nimxtaq kyxobˈil junx kyukˈa Jacob ex Juan, ayeˈ tkˈwal Zebedey, ex tukˈaqetaq Simun, tuˈn nimx kyiẍ otaq tzyet kyuˈn. Me ante Jesús xi tqˈmaˈn te Simun: Mina jaw xobˈa, quˈn texjo paq jaˈlin, k‑okila te chmol xjal, tuˈn kyklet toj il, ex nya te chmol kyiẍ, tzeˈnku jaˈlin. 	 Simoni pamoja na wenzake wote walishangaa kwa kupata samaki wengi vile.


Ex noq tuˈn kypaj, ma tzˈel npaˈn we wibˈ wuˈnx wibˈxa, tuˈn wajbˈiˈn teˈy; ikyxintla kyetz tuˈn tel kypaˈn kyibˈ noq tuˈn Tyola twutzxix, tuˈn kyajbˈin teˈy. 	 na kwa ajili yao mimi mwenyewe najiweka wakfu ili nao pia wafanywe wakfu katika ukweli.


Tkyaqil xjal kchi kˈulil twutzjo txuk, ayeˈ a nya tzˈibˈin kybˈi toj Tuˈjil Chwinqil, a teˈ tal Tal rit, a kyim, a tzeˈnkuxtaqjo t‑xim Dios, a atxix naˈmtaq kubˈ tchˈiysin tkyaqil. 	 Wote waishio duniani watamwabudu isipokuwa tu wale ambao majina yao yameandikwa tangu mwanzo wa ulimwengu katika kitabu cha uzima cha Mwanakondoo aliyechinjwa.


Ex ikyxjo tzeˈnku jun aqˈnil toj kojbˈil, il tiˈj nej tuˈn tok tqˈoˈn tilil taqˈin, tuˈn tjaw tchmoˈn yajxi twutz tawal. 	 Mkulima ambaye amefanya kazi ngumu anastahili kupata sehemu ya kwanza ya mavuno.


Atziˈn pwaq nxi kyqˈoˈntaq kye tsanjil, tuˈn tkubˈ sipit teyile junjun, qa attaq tajbˈin kye. 	 na kuwakabidhi mitume fedha hizo, zikagawiwa kila mmoja kadiri ya mahitaji yake.


Tkyaqiljo nimil, ayeˈ ma chi ok te aqˈnil te jun majx, il tiˈj tuˈn tkubˈ kynimin tajaw aqˈuntl toj tkyaqil, tuˈntzintla mi chi yolbˈinxjal tiˈj tbˈi qMan Dios ex tiˈjjo qxnaqˈtzbˈil. 	 Watumwa wote wanapaswa kuwaheshimu wakuu wao ili kusiwe na sababu ya watu kulitukana jina la Mungu na mafundisho yetu.


Xi nkaˈyiˈn jun chej qˈan kaˈyin. Ex atzin nchejin tibˈaj, Kyimin tbˈi, ex tiˈjxi lipchetztaq tajaw kynajbˈil kyimnin. Ex xi qˈoˈn kyoklin tibˈaj tkyajin tnej xjal twutz txˈotxˈ, tuˈn kykubˈ bˈyoˈn toj qˈoj, tuˈn waˈyaj, tuˈn yabˈil ex kyuˈn txuk toj kˈul. 	 Nami nikatazama, na kumbe alikuwapo farasi mmoja hapo, rangi yake kijivu. Na jina la mpanda farasi wake lilikuwa kifo, na Kuzimu alimfuata nyuma. Hao walipewa mamlaka juu ya robo moja ya dunia, wawaue watu kwa upanga, njaa, tauni na kwa wanyama wakali wa dunia.


exqetziˈn jniˈ kyja kyimnin bˈeˈx bˈaj xi pax, ex ma nintzx nimil tiˈj Dios, bˈeˈx i bˈaj jatz anqˈintl. 	 makaburi yakafunguka na watu wengi wa Mungu waliokufa wakafufuliwa;


Me aye nimil lo bˈaˈnxix i ele twutz Dios, exla qa bˈeˈx i ok ikyˈin kyuˈnxjal, a nya nimilqe. Tuˈntziˈn ikyjo, ntiˈ kynajbˈil, noq nchi bˈetejetaq toj kˈul ex tojjo txˈotxˈ, jaˈ ntiˈye kynajbˈilxjal toj. Atku ma chi najan toj xaq ex toj jul. 	 Ulimwengu haukustahili kuwa na watu hao. Walitangatanga jangwani na mlimani, wakaishi katika mashimo na mapango ya ardhi.


Aj tetz jun taqˈnil tajaw il toj tanmin jun xjal, a nya nimil, bˈeˈx nxiku jyolte tojjo tzqij txˈotxˈ, jaˈ tuˈn ttene. Exsin qa mix xjyet tuˈn, kˈwel t‑ximin: 	 "Pepo mchafu akifukuzwa kwa mtu, huzururazurura jangwani akitafuta mahali pa kupumzika asipate.


Bˈaˈnx jyoˈn tumil tzeˈn tten tuˈn tula lol weˈy liweyxix, 	 Fanya bidii kuja kwangu karibuni.


Tej tul kanin juntl, iky xi tqˈmaˈn kyjaluˈn: Taa, atzin te tpwaq jweˈ maj ma tzˈalin teˈ. 	 Mtumishi wa pili akaja, akasema: Mheshimiwa, faida iliyopatikana ni mara tano ya zile fedha ulizonipa.


Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx in tzaj xobˈa tey, qa xnajku pwaq wuˈn. Tuˈnpetziˈn bˈeˈx xkux nmiquˈn toj txˈotxˈ. Ex luˈ tpwaqa lo. 	 Niliogopa, nikaificha fedha yako katika ardhi. Chukua basi mali yako.


Ikytaqtzin nbˈantjo kyuˈn wuq tkˈwaljo jun Judiy, Esceva tbˈi, a nejinel kyxol pale. 	 Watoto saba wa Skewa, Kuhani Mkuu wa Kiyahudi, walikuwa miongoni mwa hao waliokuwa wanafanya hivyo.


Quˈn ataq Judas qˈilte chˈuˈẍ tkˈwel pwaq, at junjunqe kubˈ ximinte, qa xi tqˈmaˈn tuˈntaq txiˈ Judas laqˈolte chˈin qwaˈy tuˈn tajbˈin toj nintz qˈij, moj qa tuˈn t‑xiˈ qˈol chˈin pwaq kye tal yaj. 	 Kwa kuwa Yuda alikuwa na wajibu wa kuutunza mfuko wa fedha, baadhi yao walidhani kwamba Yesu alikuwa amemwambia anunue vilivyohitajiwa kwa sikukuu, au kwamba alikuwa amemwambia akatoe chochote kwa maskini.


Ex bˈeˈx ul julkˈaj toj tkˈuˈj Pegr tiˈj tqˈma Jesús te: A naˈmxtaq toqˈ ekyˈ, ok kchin kˈwel tewiˈn oxe maj. Ex bˈeˈx etz Pegr antza, ex ox tzˈoqˈx wen. 	 Petro akakumbuka maneno aliyoambiwa na Yesu: "Kabla jogoo hajawika, utanikana mara tatu." Basi, akatoka nje akalia sana.


Tuˈnpetziˈn, kykaˈyinktzin kyibˈa. Quˈn tkyaqiljo, a nim n‑ok tilil Tyol Dios tuˈn, kyja kxela qˈoyit txqantl tnabˈl, tuˈn tel tnikyˈ tiˈj tkyaqil. Me ankye teˈ ntiˈ n‑ok tqˈoˈn tilil, majxpe ajo tnabˈl, a tbˈanilx toj twutz, me a ntiˈ tumil, k‑elil qˈiyit te jun majx. 	 "Kwa hiyo, jihadharini jinsi mnavyosikia; maana aliye na kitu ataongezewa, lakini yule asiye na kitu, hata kile anachodhani kuwa anacho, kitachukuliwa."


Tej tkyim Jacob, tzaj qˈiˈn t‑xmilil toj txˈotxˈ te Siquem, ex okx muquˈn antza toj jun tjulil kyimnin, a otaq tloqˈ Abraham tukˈa nim pwaq kye tkˈwal Hamor. 	 Miili yao ililetwa mpaka Shekemu, ikazikwa katika kaburi Abrahamu alilonunua kutoka kwa kabila la Hamori kwa kiasi fulani cha fedha.


Quˈn ate Dios nya qˈanchaˈl teˈ, exla at toj tkyaqil tchˈiˈysbˈin. ¿Ma akutzin qo kˈulin twutz noq tukˈa qtzi? Qalaˈ tukˈa tkyaqil qanmin, ex tukˈa jun qnimbˈil twutzxix. 	 Mungu ni Roho, na watu wataweza tu kumwabudu kweli kwa nguvu ya Roho wake."


O tzaj ttxkoˈn Jesús a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, ex tzaj tqˈmaˈn qeˈy: Nchyoˈn nkˈuˈja kyiˈjjo xjal lo, quˈn ma bˈant‑xi oxe qˈij kytenbˈile qukˈa, ex ntiˈx chˈin o txi kywaˈn. Ex nkyˈeˈy tuˈn kyaj nchqˈoˈn kyja kukxjo, quˈn aku chi kubˈ numj toj bˈe tuˈn waˈyaj. 	 Basi, Yesu aliwaita wanafunzi wake, akasema, "Nawaonea watu hawa huruma kwa sababu kwa siku tatu wamekuwa nami, wala hawana chakula. Sipendi kuwaacha waende bila kula wasije wakazimia njiani."


Kxel nqˈmaˈn kyeˈy, exla qa mi xjaw weˈks, noq tuˈn kyukˈa kyibˈ, me noq tuˈn tzunxix nlabˈte wen, kjawil weˈks qˈolte noq alkye ntqanin. 	 Hakika, ingawa hataamka ampe kwa sababu yeye ni rafiki yake, lakini, kwa sababu ya huyo mtu kuendelea kumwomba, ataamka ampe chochote anachohitaji.


Tbˈajlinxiˈ tkyaqiljo lo, tzaj tyekˈin juntl majl Jesús tibˈ qwutza, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, ttzij Nijabˈ Tiberias. Kubˈ tbˈinchin toj jun tumil kyjaluˈn: 	 Baada ya hayo Yesu aliwatokea tena wanafunzi wake kando ya ziwa Tiberia. Aliwatokea hivi:


Me kukx kˈwel nbˈinchinjiˈy luˈn, tuˈntzin mi txi qˈoyite ambˈil kye nchi jyon tumil kyoklin tzeˈnkuˈ qeˈ, ex njaw kynimsin kyibˈ nyakuj jun twutzxix tsanjil Jesúsqe. 	 Nitaendelea kufanya kama ninavyofanya sasa, ili nisiwape nafasi wale wanaotafuta nafasi, nafasi ya kujivuna kwamba eti wanafanya kazi kama sisi.


Me ante Pegr xi ttzaqˈwin: Ex qa kykyaqilx s‑el kyiˈn tqˈuqbˈil kykˈuˈj tiˈja, me mina weˈ, chi Pegrjo. 	 Petro akamwambia "Hata kama wote watakuwa na mashaka nawe na kukuacha, mimi sitakukana kamwe!"


Quˈn ikytziˈn tzeˈnku te qˈij, mikyxi tqoptzˈajiyiljo tzeˈnku te xjaw mo tzeˈnkuˈ kye cheˈw. Me ex ikyqex kye cheˈwjo nya junx kyqoptzˈajiyil kykyaqilx. 	 Uko uzuri wa jua, wa mwezi na wa nyota; hata nyota nazo huhitilafiana kwa uzuri.


Tbˈajlinxiˈ qaq qˈij, i xi tkleˈn Jesús oxe t‑xnaqˈtzbˈin tukˈa, a Pegr, Santyaw exsin Juan, ex i kanin twiˈ jun wutz. Kywutzx t‑xnaqˈtzbˈin, txˈixpitjo kaˈyin. 	 Baada ya siku sita, Yesu aliwachukua Petro, Yakobo na Yohane juu ya mlima mrefu peke yao. Huko, Yesu akageuka sura mbele yao,


Xitzin tqanin Jesús kyjaluˈn: ¿Ankyeˈ ma tzˈok mekoˈn weˈy? chiˈ. Quˈn tuˈn mix aˈl xi tzaqˈwinte, xitzin tqˈmaˈn Pegr kyjaluˈn: Taa, mix aˈlte ma tzˈok tzyunte, qalaˈ tuˈn nim xjal lipche; tuˈntziˈn, bˈeˈx nchi ok aqˈle tiˈja, expe bˈeˈx nxi limoˈn kyuˈn. 	 Yesu akasema, "Ni nani aliyenigusa?" Wote wakasema kwamba hapakuwa na mtu aliyemgusa. Naye Petro akasema, "Mwalimu, umati wa watu umekuzunguka na kukusonga!"


Awotzin qeˈ xi qqˈmaˈn te: Tata, qa ma ktan, bˈalaqa ma chewx yabˈil tiˈj. 	 Wanafunzi wake wakamwambia, "Bwana, ikiwa amelala, basi atapona."


Toj nintz qˈij, iltaq tiˈj tuˈn t‑xi tzaqpet jun xjal, a tkuˈxtaq toj tze. 	 Kila sikukuu ya Pasaka, ilimlazimu Pilato kuwafungulia mfungwa mmoja.


Tej tbˈaj tqˈmaˈn Pabljo lo, te kolbˈilte, bˈeˈx jaw weqj Festo, ex tqˈma: ¿Qape txˈuˈj taˈya te twiˈ, Pabl? Noq tuˈn nim t‑xnaqˈtzbˈila, jaˈ ma tzˈele txˈuˈj twiˈy. 	 Paulo alipofika hapa katika kujitetea kwake, Festo alisema kwa sauti kubwa, "Paulo! Una wazimu! Kusoma kwako kwingi kunakutia wazimu!"


Atzin tej qbˈintejiˈy xnaqˈtzbˈil lo, ilaˈku lipcheqetaq tiˈj xi kyqˈmaˈn: Kujxix teˈ yol luˈn, tuˈn t‑xi qnimin. ¿Ma atpela jun aku txi bˈinte? 	 Basi, wengi wa wafuasi wake waliposikia hayo, wakasema, "Haya ni mambo magumu! Nani awezaye kuyasikiliza?"


Ayetziˈn t‑xnaqˈtzbˈin bˈeˈx i xiˈku qˈmal teˈ Tyol Dios te kolbˈil kyexjal kyojile jniˈ najbˈil. Tbˈanilx bˈaj bˈant kyuˈn, quˈn ax Dios kubˈ yekˈinte tiˈchaqku tiˈ te yekˈbˈilte qa twutzxtaqjo nbˈaj kyqˈmaˈntaq. 	 Wanafunzi wakaenda wakihubiri kila mahali. Bwana akafanya kazi pamoja nao na kuimarisha ujumbe huo kwa ishara zilizoandamana nao.


Tuˈnpetziˈn, tzˈibˈinkujiy a jniˈ ma tliy, a n‑ok tkaˈyiˈn, ex a ktlabˈila yajxi. 	 Basi, sasa andika mambo haya unayoyaona, mambo yanayotukia sasa na yale yatakayotukia baadaye.


Xi tqˈmaˈn Jesús kye jniˈ xjal: ¿Tiquˈn ma chi ula tzaluˈn kyukˈa jniˈ kykxbˈila ex jniˈ kytzeˈy wiˈja nyakuj ileqˈqiˈn toj kywutza? 	 Yesu akawaambia, "Je, mmekuja na mapanga na marungu kunikamata kana kwamba mimi ni mnyang'anyi?


Me il tiˈj tuˈn tok takpajjo bark tiˈj chˈin txˈotxˈ toj ttxuyil aˈ. 	 Lakini ni lazima tutatupwa ufukoni mwa kisiwa fulani."


Twutzxix kxel nqˈmaˈn tey, anqejiˈy nqyolin, a bˈiˈn quˈn. Ex anqejiˈy nkubˈ qchikyˈbˈin a o qliˈy. Me ayetzin kye mi nxi kyniminjiˈy a nxi qqˈmaˈn. 	 Kweli nakwambia, sisi twasema tunayoyajua na kushuhudia tuliyoyaona, lakini ninyi hamkubali ujumbe wetu.


Quˈn tojjo qˈij anetziˈn, kxel tqˈoˈn Dios chojbˈil teyile junjun, tzeˈnkuxjo ntqanin tbˈinchbˈin. 	 Siku hiyo Mungu atamlipa kila mmoja kufuatana na matendo yake.


Qa at jun kyxola, a noq taj tuˈn tpaˈn Ttanim Dios, txkontza, ex kawinxa, tuˈn mi kubˈ tbˈinchin ikyjo. Ex qa il tiˈj, txkontza juntl majl. Me qa mi xkubˈ nimin tuˈn, kypamil kyibˈtza tiˈj, 	 Mtu anayesababisha mafarakano mpe onyo la kwanza na la pili, kisha achana naye.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx i xiˈ Jesús kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin kyojjo muchˈ najbˈil toj tnam te Cesarea Filipo. Nchi bˈaj bˈettaq, teˈ t‑xi tqanin Jesús kye: ¿Ankyeqiˈn toj kywutzjo jniˈ xjal? chiˈ. 	 Kisha Yesu na wanafunzi wake walikwenda katika vijiji vya Kaisarea Filipi. Walipokuwa njiani, Yesu aliwauliza wanafunzi wake, "Watu wanasema mimi ni nani?"


Ex noq tuˈn Jesús, a chojbˈil qil, ma tzˈok qanmin saqxix te jun majx, quˈn ate Jesucrist kubˈ tbˈinchin tajbˈil qMan Dios, tej tkyim twutz cruz. 	 Kwa kuwa Yesu Kristo alitimiza mapenzi ya Mungu, sisi tunatakaswa dhambi zetu kwa ile dhabihu ya mwili wake aliyotoa mara moja tu, ikatosha.


Me ayetzin kyetza okla kchi okil teˈn qˈmalte kyjaluˈn: Taa, ¿Ma nyatzin ma qo waˈn, ex ma qo kˈwaˈn junx tukˈiy? Ex ma qo bˈaj t‑xnaqˈtziˈn kyojjo jniˈ bˈe, a iteˈ toj qtanima. 	 Nanyi mtaanza kumwambia: Sisi ndio wale tuliokula na kunywa pamoja nawe; na wewe ulifundisha katika vijiji vyetu.


quˈn ate qMan Dios jaw anqˈsinte juntl majl Jesús, a Kolil; ex awotziˈn o lonte, ex nqo yolin tiˈj jaˈlin qa itzˈ te jun majx, chi Pegr. 	 Basi, Mungu alimfufua huyo Yesu na sisi sote ni mashahidi wa tukio hilo.


Quˈn bˈiˈn wuˈn, qa nlay bˈant jun bˈaˈn tuˈn ojtxe nteˈn. Mix tuˈn waja tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn bˈaˈn, me ntiˈ tumil tuˈn tbˈant wuˈn. 	 Najua kwamba hamna jema lolote ndani yangu mimi, kadiri ya ubinadamu wangu. Kwa maana, ingawa nataka kufanya jambo jema, siwezi kulitekeleza.


Exla qa kabˈe ichin junx nchi aqˈnin toj kyaqˈnin; junchˈin teˈ kxel qˈiˈn; atzin teˈ juntl, axsa kyjele qˈoˈne teˈ. 	 Watu wawili watakuwa shambani; mmoja atachukuliwa na mwingine ataachwa.


Qa taqˈnil Cristqe, me ayinxixpe weˈ nimxix woklin tzeˈnku kyeˈ, exla aj tkubˈ nqˈmanjiˈy lo, ikyqinjiˈy tzeˈnku jun txˈuˈj. Nimxix o chin aqˈnin weˈ tzeˈnku kye. Ilaˈ maj, o chin bˈaj bˈyoˈn, ex o chin kux jpuˈn toj tze; ilaˈ maj o tzˈelje wiˈja tuˈn nkyima. 	 Wao ni watumishi wa Kristo? Hata mimi--nanena hayo kiwazimu--ni mtumishi wa Kristo zaidi kuliko wao. Mimi nimefanya kazi ngumu zaidi, nimekaa gerezani mara nyingi zaidi, nimepigwa mara nyingi zaidi na nimekaribia kifo mara nyingi.


Tzuntaq nqo bˈeta ikyjo, tuˈn qxiˈy tzma Siria, tej qlontiˈy chˈin txˈotxˈ toj ttxuyil aˈ, ex toj tumil qẍnayaja, Chipre tbˈi. Atzaj teˈ qkaniˈn toj txˈotxˈ Siria, o okxa toj tnam, Tiro tbˈi, quˈn iltaq tiˈj tuˈn tkyij tiqitz bark. 	 Baada ya kufika mahali ambapo tuliweza kuona Kupro, tulipitia upande wake wa kusini tukaelekea Siria. Tulitia nanga katika mji wa Tiro ambapo ile meli ilikuwa ipakuliwe shehena yake.


Tuˈnpetziˈn, ku kytzaja wukˈiy, ayiˈy sikytlin iteˈy, ex ayiˈy ma chi yajxa tojjo kychwinqila. Ex kxel nqˈoˈn ajlabˈl kyeˈy te jun majx. 	 Njoni kwangu ninyi nyote msumbukao na kulemewa na mizigo, nami nitawapumzisha.


Quˈn bˈeˈx i itzˈje juntl majl tuˈn Dios, ex nya kyuˈn xjal mo noq tuˈn t‑xim jun ichin. 	 Hawa wamekuwa watoto wa Mungu si kwa uwezo wa kibinadamu, wala kwa nguvu za kimwili, wala kwa mapenzi ya mtu, bali Mungu mwenyewe ndiye baba yao.


Tuˈntzintzjo jaˈlin, iteˈx junjuntl naˈmx kyokx tojjo ajlabˈl, tzeˈnqeku xjal ojtxe. ¿Ex tiquˈnil? Quˈn tuˈn mi nkubˈ kynimiˈn Tyol Dios, tzeˈnqeku xjal ojtxe. 	 Wale waliotangulia kuhubiriwa Habari Njema hawakupata pumziko hilo kwa sababu hawakuamini. Wapo, basi, wengine ambao wangejaliwa kulipata.


Ex kubˈ tkˈluˈn twutzjo a itzˈ te jun majx, aku bˈinchinte kyaˈj, ex txˈotxˈ, ex ttxuyil aˈ, ex tkyaqiljo at kyoj, ex tqˈma: Nlay txi laqˈel tqˈijil qAjaw. 	 akaapa kwa jina la Mungu aishiye milele na milele, Mungu aliyeumba mbingu na vyote vilivyomo, bahari na vyote vilivyomo, dunia na vyote vilivyomo. Akasema, "Wakati wa kusubiri zaidi umekwisha!


Me mi xi kynimiˈn qa ikyjo. Me atzin jaˈlin, kxel nyekˈiˈn kywutza qa ayiˈn weˈ, a Tkˈwal Ichin, at wokliˈn tzaluˈn twutz txˈotxˈ, tuˈn tkubˈ nnajsiˈn kyilxjal te jun majx. Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈn te yabˈ: ¡Weˈksa! ¡Qˈinxjiy tkuẍbˈila, ex kux tzˈaja tjay! 	 Basi, nataka mjue kwamba Mwana wa Mtu anao uwezo wa kuwasamehe watu dhambi duniani." Hapo akamwambia huyo mtu aliyepooza, "Inuka, chukua kitanda chako, uende nyumbani kwako."


Kubˈ qe Jesús, ex i xi ttxkoˈn t‑xnaqˈtzbˈin tkˈatz, exsin xi tqˈmaˈn kye: Alkye taj tuˈn tok te tnejil kyxol xjal, ilx tiˈj tuˈn tok te tchˈibˈil, ex tuˈn tajbˈin kye txqantl. 	 Yesu akaketi chini, akawaita wale kumi na wawili, akawaambia, "Yeyote anayetaka kuwa wa kwanza lazima awe wa mwisho na kuwa mtumishi wa wote."


Me yajtzin qetz, mi n‑el kynikyˈa te. ¿Ma nlan kanin jun wabˈj qxol? 	 Basi, akawaambia, "Na bado hamjaelewa?"


Tuˈnpetziˈn, qa qaj tuˈn qok ikyjo, il tiˈj tuˈn qweˈxix wen toj qnimbˈil, tuˈn mina jaw kaˈmin qkˈuˈj tiˈjjo a nqo ayoˈn tiˈj. Ikytziˈn, mina qo txalpaj tiˈjjo luˈn, a ma qbˈi, ex tzajnin tiˈjjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil. Atziˈn Tbˈanil Tqanil, atzin nqˈmaˈnte kyexjal toj tkyaqil twutz txˈotxˈ; ex ayiˈn Pabl, loqiˈn nchin mojin tuˈn tyolit. 	 Mnapaswa, lakini kuendelea kuwa imara na thabiti katika imani hiyo, na msikubali kusukumwa mbali na tumaini lile mlilopata wakati mlipoisikia Habari Njema. Mimi Paulo nimekuwa mtumishi wa hiyo Habari Njema ambayo imekwisha hubiriwa kila kiumbe duniani.


ex kux tqoˈn aˈ toj jun txˈajbˈil, ex ok ten txjol qqaˈn, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, ex i el ttzqijsin tuˈn bˈuˈẍ, a otaq tzˈok tbˈaltzˈin tiˈj tkˈuˈj. 	 Kisha akatia maji katika bakuli, akaanza kuwaosha wanafunzi wake miguu na kuipangusa kwa kile kitambaa alichojifungia.


quˈn kykyaqiljo a nkubˈ bˈinchin teˈ a taj Dios, ayetzin wejiˈy witzˈin, ex wanebˈ ex nnaniy. 	 Mtu yeyote anayefanya anayotaka Mungu, huyo ndiye kaka yangu, dada yangu na mama yangu."


¿Tzeˈntzin tten tuˈn t‑xi tqˈmaˈn te termana, Yonkutzin nej, tuˈn tetz wiˈn tzˈis toj twutza, ex mi ntnaˈn qa ma tijjo te tokx? ¡Xmiletzˈqiˈy! Ntiˈ kynabˈla ikyjo. Il tiˈj nej tuˈn tetz te ma tij tze toj twutz, tuˈntzintla tbˈant tkaˈyiˈn, tuˈn tetz tiˈn ajo tal netzˈ tzˈis, a at toj twutz termana. 	 Au, unawezaje kumwambia mwenzako, Ndugu, ngoja nikuondoe kibanzi katika jicho lako, na huku huioni boriti iliyoko katika jicho lako mwenyewe? Mnafiki wewe! Toa kwanza boriti iliyoko jichoni mwako, na hivyo utaona sawasawa kiasi cha kuweza kuondoa kibanzi kilicho katika jicho la ndugu yako.


Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, bˈeˈx kubˈ tjpuˈn Jesúsjo uˈj, exsin xi tqˈoˈntz teˈ mojil tojjo muˈẍ ja te kynaˈbˈl Judiy Dios, ex bˈeˈx kubˈ qe. Kykyaqilxjo iteˈtaq antza, noqx otaq chi ok kyim tiˈj. 	 Baada ya kusoma, akafunga kile kitabu, akampa mtumishi, kisha akaketi; watu wote wakamkodolea macho.


¡Ayex kyeˈ tal qya, a chˈixtaq kykubˈ tzˈaq, ex ayeˈ tzmataq nbˈaj miˈẍin kyal, quˈn tuˈn nimx kyixkˈoj tzul tojjo tnam anetziˈn tuˈnjo kawbˈil ktzajil, kujxix wen, kyibˈajjo jniˈ xjal antza! 	 Ole wao waja wazito na wanyonyeshao siku hizo! Kwa maana kutakuwa na dhiki kubwa katika nchi, na hasira ya Mungu itawajia watu hawa.


Ex kylaˈbˈila twutz kyaˈj a techiljo ayiˈn Tkˈwal Ichin, aj wula. Tkyaqil xjal twutz txˈotxˈ kchi bˈaj jawil oqˈ, aj nxi kykaˈyin a ayiˈn Tkˈwal Ichin, aj ntzaja toj muj twutz kyaˈj tukˈa tkyaqil wipiˈn ex jniˈ nqoptzˈajiyila. 	 Kisha, ishara ya Mwana wa Mtu itaonekana angani, na hapo makabila yote duniani yatalalamika; watamwona Mwana wa Mtu akija juu ya mawingu ya angani mwenye nguvu na utukufu mwingi.


Quˈn ate Dios tzˈaqlexix, ex nlay tzˈel najx toj tkˈuˈj tiˈj tkyaqiljo wen ma bˈant kyuˈn, ex kukx nbˈantjo kyuˈn, ex tkyaqil tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja, tuˈn ma chi oniˈn kyiˈjjo txqantl nimil. 	 Mungu hakosi haki; yeye hataisahau kazi mliyoifanya au upendo mlioonyesha kwa ajili ya jina lake katika huduma mliyowapa na mnayowapa sasa watu wake.


Tej kykanin, kuẍlekxtaqjo tnana t‑xuˈjil Simun twiˈ watbˈil, yabˈtaq tuˈn kyaq. Ok kyqˈmaˈn t‑xnaqˈtzbˈin te Jesús, qa yabˈtaqjo qya, 	 Basi, mama mmoja, mkwewe Simoni, alikuwa kitandani ana homa kali. Wakamwarifu Yesu mara alipowasili.


Toj ilaˈ qˈij, mix qlayiˈy tqan qˈij, exqetziˈn kyspikyˈimil cheˈw; ex otaq tzˈel toj qkˈuˈja, qa akutaq qo kleta, quˈn tuˈn nimxtaq jbˈal ex kyqˈiqˈ n‑ok jumintaq tiˈj qbarka. 	 Kwa muda wa siku nyingi hatukuweza kuona jua wala nyota; dhoruba iliendelea kuvuma sana, hata matumaini yote ya kuokoka yakatuishia.


Atxtaql kabˈe qˈij, tuˈn tkubˈ ikyˈsit nintz qˈij te Xjan Qˈij, a jaˈ nchi waˈnxjal pan, a ntiˈ txˈamsbˈilte. Ayetzin kynejil pale aj Judiy exqetziˈn xnaqˈtzil teˈ jniˈ kawbˈil nkyjyoˈntaq jun ttxolil toj ewajil, tuˈn ttzyet Jesús, ex tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn. 	 Ilikuwa siku mbili tu kabla ya sikukuu ya Pasaka na ya Mikate Isiyotiwa Chachu. Makuhani wakuu na walimu wa Sheria walikuwa wakitafuta njia ya kumtia Yesu nguvuni kwa hila wamuue.


Quˈn tzˈaqlexix teˈ, a ma txkon kyeˈy, tuˈn tjapin bˈaj Tyol, tzeˈnkuxjo ma tzaj tqˈmaˈn kyeˈy. 	 Yeye anayewaita ninyi atafanya hivyo kwani ni mwaminifu.


Minataq n‑el kynikyˈ te tiˈtaq tzˈelpine yol ikyjo, quˈn nchi xobˈtaq tuˈn t‑xi kyqanin. 	 Wanafunzi hawakufahamu jambo hilo. Wakaogopa kumwuliza.


Ma qo yolin tiˈj, qa a Dios ok qˈoˈnte Abraham te tzˈaqle twutz, noq tuˈn tnimbˈil. A kyˈiwbˈil lo ¿Ma noqpela kyeku xjal aj Judiy, a aye tok kyechil tiˈj kychibˈjil, mo qa ikyxjo kyeˈ aye ntiˈ kyechil tok? 	 Je, hiyo ni kwa wale waliotahiriwa tu, ama pia kwa wale wasiotahiriwa? Ni kwa wale wasiotahiriwa pia. Kwa maana tumekwisha sema: "Abrahamu aliamini, naye Mungu akamkubali kuwa mwadilifu."


Ma chin tzaj tchqˈoˈn Diosa, te jun yolil teˈ Tbˈanil Tqanil lo, ex noq tuˈn tpajjo luˈn, intinkuxa toj tze. Tuˈnpetziˈn, chi naˈn Diosa, tuˈn t‑xi nyolinjiˈy Tbˈanil Tqanil tukˈa tkyaqil wanmiˈn, tzeˈnkuxjo tuˈn tbˈant wuˈn. 	 Mimi ni balozi kwa ajili ya Habari Njema hiyo ingawa sasa niko kifungoni. Ombeni, basi, ili niweze kuwa hodari katika kuitangaza kama inipasavyo.


A noqpetzin iky tetzjo, ayetzintlaˈ nimil o chi kyim, najnintla iteˈ kyetzjo te jun majx. 	 Zaidi ya hayo, wale wote waliokufa wakiwa wameungana na Kristo wamepotea kabisa.


Bˈiˈn kyuˈn qa qˈumle ojtxe, qa ma tzˈetz jun kywutza tuˈn jun xjal, il tiˈj tuˈn tetzjo texjal; ex qa ma tzˈetz kysteˈy tuˈn jun xjal, ex il tiˈj tuˈn tetzjo texjal kyuˈn. 	 "Mmesikia kwamba ilisemwa: Jicho kwa jicho, jino kwa jino.


ex bˈaj kubˈ tqˈanin Jesúsjo jniˈ yabˈ exqetziˈn jniˈ tzyuˈnqetaq kyuˈn taqˈnil tajaw il. Ex mix ttziye tuˈn kyyolin taqˈnil tajaw il, quˈn kyojtzqiˈntaql alkye Jesús. 	 Naye Yesu akawaponya watu wengi waliokuwa na magonjwa mbalimbali; aliwafukuza pepo wengi, lakini hakuwaruhusu kusema kitu maana walikuwa wanamjua yeye ni nani.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, i jax tchqˈoˈn Jesús t‑xnaqˈtzbˈin toj bark, ex xi tqˈmaˈn kye, tuˈn kyikyˈx tjlajxi nijabˈ, tuˈn kykanintaq tojjo juntl tnam, Betsaida, me ataq tajjo tuˈn kynej twutz. Bˈeˈx i xiˈ, ex ante Jesús kyij qˈolbˈil kyeˈ jniˈ xjal. 	 Mara Yesu akawaamuru wanafunzi wake wapande mashua, wamtangulie kwenda Bethsaida, ng'ambo ya ziwa, wakati yeye anauaga umati wa watu.


Ataqtzin te Cainán kˈwalbˈajtaqtzin teˈ te Enós, a tkˈwaltaq Set, a tkˈwaltaq Adán. Ataqtzin te Adán tzajnin te Dios. 	 mwana wa Enosi, mwana wa Sethi, mwana wa Adamu, aliyekuwa wa Mungu.


Kykyaqil nmaq kawil te twutz txˈotxˈ o chi kyˈaˈjin tukˈa, ex kykyaqiljo najleqe twutz txˈotxˈ ma chi ok aj pajil tukˈa, nyakuj ma txi txˈujte tukˈa qˈeˈn. 	 Wafalme wa dunia wamefanya uzinzi pamoja naye; na wakazi wa dunia wamelewa divai ya uzinzi wake."


Qalatzin kyeˈ ayejiˈy nkubˈ kybˈinchin tzeˈnku nkubˈ tbˈinchin kymaˈn. Tuˈnpetziˈn xi kyqˈmaˈn te: Nya sikyˈaj kˈwalqo qe tzeˈnku te. Junchˈin qe qMan at, a aku Dios. 	 Ninyi mnafanya mambo yaleyale aliyofanya babu yenu." Wao wakamwambia, "Sisi si watoto haramu! Tunaye baba mmoja tu, yaani Mungu."


tzeˈnku ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Ankyeˈ kˈwel tsipiˈn a at te kye yaj tukˈa tkyaqil tanmin, a twenil lo kyjel te jun majx. 	 Kama yasemavyo Maandiko Matakatifu: "Yeye hutoa kwa ukarimu, huwapa maskini, wema wahudumu milele."


Noq jaw kaˈylaj Pilat, tuˈn mix xi ttzaqˈwine Jesús. 	 Lakini Yesu hakujibu neno, hata pilato akashangaa.


Ex nxi qchikyˈbˈinjiˈy luˈn kyeˈy, a o qliˈy, ex o qbˈiˈy, noq tuˈn kymujbˈin te kyibˈa junx qukˈiy, ikyxjo tzeˈnku nqmujbˈin qe qibˈ tukˈa qMan ex tukˈa Tkˈwal, a Jesucrist. 	 Tulichokiona na kukisikia ndicho tunachowatangazieni ninyi pia ili nanyi mpate kushirikiana nasi katika umoja tulio nao na Baba na Mwanae Yesu Kristo.


Texjo or anetziˈn, kubˈ tyekˈin tibˈ jun t‑angel Dios, ex tuˈntziˈn, bˈeˈx kubˈ noj tojjo tze tuˈn spikyˈin. Ok tyekin angel ttxlaj Pegr, tuˈn tjaw sakˈpaj, ex xi tqˈmaˈn: Weˈksa jaˈlin. Ex bˈeˈx i el tzˈaqjo kxbˈil iteˈktaq kyiˈj tqˈobˈ Pegr, 	 Ghafla, malaika wa Bwana akasimama karibu naye na mwanga ukaangaza kile chumba cha gereza. Malaika akamgusa akisema, "Amka upesi!" Mara ile minyororo ikaanguka kutoka katika mikono yake.


Toj qxopin taˈ kynabˈl, ex najchaq iteˈ tiˈj akˈaj chwinqil tuˈn Dios, quˈn ntiˈ tumil toj kywutz, tuˈn tpajjo tchˈuẍil kyanmin. 	 na akili zao zimo gizani. Wako mbali na uzima wa Mungu, kwa sababu ya upumbavu ulio ndani yao na ukaidi wao.


Me atzin jun xoˈl qˈaqˈ jun paqx okx t‑xyuˈn toj t‑xukˈ Jesús tukˈa jun tbˈujbˈil, chˈut twiˈ, ex jun paqx, etz ulbˈin chikyˈ tukˈa aˈ toj. 	 Lakini askari mmoja alimtoboa ubavuni kwa mkuki, na mara ikatoka damu na maji.


Me tuˈn bˈeˈx in kyij moẍixa, tuˈn spikyˈimil, noqtzin i xi xkoˈntza tzma Damasco kyuˈnj wukˈiy. 	 Kutokana na ule mwanga mkali sikuweza kuona na hivyo iliwabidi wale wenzangu kuniongoza kwa kunishika mkono mpaka nikafika Damasko.


Tej kyxiˈ Jerusalén, iltaq tiˈj tuˈn kyikyˈ tojjo jun tnam, Jericó. Teˈ kyex ttxanxi tnam, lipcheqektaq txqan xjal kyiˈj. Ex attaq jun moẍ qˈuqle ttzi bˈe, Bartimey tbˈi, tkˈwal Timey, nmoˈntaq. 	 Basi, wakafika Yeriko, naye Yesu alipokuwa anatoka katika mji huo akiwa na wanafunzi wake pamoja na umati mkubwa wa watu, kipofu mwombaji aitwaye Bartimayo mwana wa Timayo alikuwa ameketi kando ya barabara.


Qalaˈ bˈiˈn kyuˈn qa il tiˈj tuˈn kyok lipeˈy tiˈjjo yekˈbˈil xkubˈ qqˈoˈn kywutza, quˈn nyataq kyˈajqoˈy kyxola, 	 Ninyi wenyewe mnajua kwamba mnapaswa kufuata mfano wetu. Sisi tulipokuwa nanyi hatukuwa wavivu;


Tbˈajlinxi tqˈmaˈn ikyjo, bˈeˈx xi tkaˈyinku toj kywutzxjal iteˈtaq tiˈjile, exsin xi tqˈmaˈntz te ichin, yabˈtaqjo tqˈobˈ: Nuqpinx tqˈobˈa. Atzin tej ichin kubˈ tbˈinchin tzeˈnku otaq txi qˈmaˈn te, ex texjo tqan, bˈeˈx el weˈ tyabˈil tqˈobˈ. 	 Baada ya kuwatazama wote waliokuwa pale, akamwambia yule mtu, "Nyosha mkono wako." Naye akafanya hivyo, na mkono wake ukawa mzima tena.


Attaq tipin Xewbˈaj Xjan wibˈaja, ex toj jun wutzikyˈa nliˈy, ex ajo angel xi qˈiˈn weˈy tojjo txˈotxˈ, a ntiˈ kynajbˈilxjal toj. Antza, oke nkaˈyiˈn jun qya iqintaq tuˈnjo ma tij txuk kyaq tiˈj, a jaˈ tzˈibˈintaq ilaˈ bˈibˈaj tiˈj, te yasbˈil tiˈj Dios. Ex attaq wuq twiˈ ex lajaj tkach. 	 Kisha, Roho akanikumba, akaniongoza mpaka jangwani. Huko nikamwona mwanamke ameketi juu ya mnyama mwekundu. Mnyama huyo alikuwa ameandikwa kila mahali majina ya makufuru; alikuwa na vichwa saba na pembe kumi.


Atzin teˈ tjapin kanin tqˈijil nintz qˈij te Waˈj Pan, bˈiˈntaq tuˈn Jesús, qa iltaq tiˈj tuˈn tkyim, ex tuˈn taj tukˈa tMan toj kyaˈj. Kukx nkˈuˈjlintaqjo kyiˈjjo aye otaq chi ok lipe tiˈj tzaluˈn twutz txˈotxˈ. Me atzin jaˈlin, tajtaq tuˈn t‑xi tyekˈin tkyaqil t‑xilin tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj. 	 Ilikuwa kabla ya sikukuu ya Pasaka. Yesu alijua kwamba saa yake ya kuondoka ulimwenguni na kwenda kwa Baba ilikuwa imefika. Alikuwa amewapenda daima watu wake walioko duniani; naam, aliwapenda mpaka mwisho!


Nxi ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn tey, Tito, a ay ma tzˈoka tzeˈnku jun nkˈwala, tuˈn ma nimiˈn tzeˈnku weˈ tiˈjjo Tbˈanil Tqanil, a xi nqˈmaˈn tey. Wajatlaˈy noqit ax qMan Dios ex qAjaw Jesucrist, a Klolqe, tzaj kyˈiwlintiy tukˈa t‑xtalbˈil, ex tuˈn tten jun nukˈbˈil toj tchwinqila. 	 Ninakuandikia wewe Tito, mwanangu wa kweli katika imani tunayoshiriki. Nakutakia neema na amani kutoka kwa Mungu Baba, na kutoka kwa Kristo Yesu, Mkombozi wetu.


Kxel nqˈmaˈn juntl majl kyeˈy: Jun paqxla aku tzˈex jun chej toj toyajil jun bˈaq te slepbˈil bˈuˈẍ, tzeˈnkul teˈ tuˈn tokx jun qˈinin toj Tkawbˈil Dios. 	 Tena nawaambieni, ni rahisi zaidi kwa ngamia kupita katika tundu la sindano, kuliko kwa tajiri kuingia katika Ufalme wa mbinguni."


Quˈn tkyaqilxjo nchi bˈinchin nya wen, n‑el kyiˈjlin spikyˈin, ex kykyˈeˈ tuˈn kytzaj laqˈe tkˈatz, tuˈntzin mi tzˈele tnikyˈtzajiljo kybˈinchbˈin nya wen. 	 Kila mtu atendaye maovu anauchukia mwanga, wala haji kwenye mwanga, maana hapendi matendo yake maovu yamulikwe.


Me il tiˈj tuˈn qok twutz Tkawbˈil Crist, tuˈn qok toj paˈbˈin tiˈjjo qbˈinchbˈin tukˈa qxmilil tzaluˈn twutz txˈotxˈ; qa bˈaˈn, mo minaj. 	 Maana sote ni lazima tusimame mbele ya kiti cha hukumu cha Kristo, ili kila mmoja apokee anayostahili kwa matendo aliyoyafanya wakati alipokuwa anaishi duniani, mema au mabaya.


Me noqtaq chˈin otaq txi kybˈetin, teˈ kyxi tkaˈyin kabˈetl ichin, Santyaw ex Juan, kyitzˈin kyibˈ. Ex attaq kytata Zebedey kyukˈa, ex kyukˈa taqˈnil. Iteˈkxtaq toj jun bark; nchi bˈinchintaq kypa te tzuybˈil kyiẍ. 	 Alipokwenda mbele kidogo, aliwaona Yakobo na Yohane, wana wa Zebedayo. Nao pia walikuwa ndani ya mashua yao wakizitengeneza nyavu zao.


Yajxi, el jyetjo ichin tuˈn Jesús tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios, ex xi tqˈmaˈn te: Kaˈyinktziˈn. Ma tzul Dios teˈy. Mitzin bˈinchintla il, tuˈntzin mi tzaje juntl tiˈ tiˈja kujxix wen. 	 Basi, baadaye Yesu alimkuta huyo aliyeponywa Hekaluni, akamwambia, "Sasa umepona; usitende dhambi tena, usije ukapatwa na jambo baya zaidi."


Ex qa at jun nt‑ximin tuˈn tkubˈ bˈinchin mibˈin kyiˈj, ok k‑okil qˈaqˈ toj kytzi, tuˈn kytzˈeˈy te jun majx. Ex ikytzin kchi kyimileˈ aye kyaj tuˈn kybˈinchin mibˈin kyiˈj. 	 Kama mtu akijaribu kuwadhuru, moto hutoka kinywani mwao na kuwaangamiza adui zao; na kila mtu atakayejaribu kuwadhuru atakufa namna hiyo.


Me atzaj teˈ tetz Lot toj tnam te Sodoma, bˈeˈx tzaj chitj qˈaqˈ toj kyaˈj tukˈa nimx tkˈokˈjil tzˈeˈnaq, ex bˈeˈx i bˈaj kyim kykyaqilx. 	 Lakini siku ile Loti alipoondoka Sodoma, moto na kiberiti vikanyesha kama mvua kutoka mbinguni na kuwaangamiza wote.


Me ayetzin kyeˈ jweˈtl ntiˈ kynabˈl xi kyqˈmaˈn kye ẍtij: Kyqˈontz chˈin qeˈ qaseyt tiˈjjo kyeˈ, quˈn chˈix tkubˈ yupj qtzaja, chi chiˈ. 	 Wale wapumbavu wakawaambia wale wenye busara: Tupeni mafuta yenu kidogo maana taa zetu zinazimika.


Tej tbˈaj tqˈmaˈn ikyjo, i tzaj tyekˈin tqˈobˈ qeˈy exsiˈn t‑xukˈ. Ex bˈeˈx o jaw tzalajxa, teˈ tok qkaˈyiˈn qAjaw. 	 Alipokwisha sema hayo, akawaonyesha mikono yake na ubavu wake. Basi, hao wanafunzi wakafurahi mno kumwona Bwana.


¿Tzeˈntzila t‑xilin tyol, a saj tqˈmaˈn qe, qa kqo jyol tiˈj, ex nlay knet quˈn, ex qa nlay qox jaˈ ktenbˈile? 	 Ana maana gani anaposema: Mtanitafuta lakini hamtanipata, na mahali nitakapokuwa ninyi hamwezi kufika?"


Quˈn ikytziˈn, ma tzaj qˈmaˈn qeˈy tuˈn Dios toj Tuˈjil Tyol Dios kyjaluˈn: Ma kubˈ nqˈoˈn tzeˈnku jun tzaj kyxol tkyaqil xjal, a nya Judiy, te twutz txˈotxˈ, tuˈntzin t‑xi tiˈn Nkolbˈila kyexjal, ex tuˈn tkanin kyojjo kynajbˈil, exla qa najchaq toj tkyaqil twutz txˈotxˈ. 	 Maana Bwana alituagiza hivi: Nimekuteua wewe uwe mwanga kwa mataifa, uwe njia ya wokovu kwa ulimwengu wote."


Tej tjapin Moisés te kaˈwnaq abˈqˈe, kubˈ tbˈisin tuˈn t‑xi qˈolbˈil kyeˈ t‑xjalil, ayej tyajil Jacob. 	 "Alipokuwa na umri wa miaka arobaini aliamua kwenda kuwaona ndugu zake Waisraeli.


Alkye taj tuˈn tok tbˈiˈn in tok tbˈiˈntz, exsin in tkubˈ tbˈinchiˈntz. 	 Mwenye masikio na asikie!


Me ayetziˈn tzˈibˈinqe tzaluˈn, noq tuˈn t‑xi kynimiˈn qa a Jesúsjo a Crist, a Tkˈwal Dios. Quˈn qa ma txi kynimiˈn ikyjo, ktenbˈil kychwinqila, a nlay bˈaj. 	 Lakini hizi zimeandikwa ili mpate kuamini kwamba Yesu ni Kristo, Mwana wa Mungu; na kwa kuamini mpate kuwa na uzima kwa nguvu ya jina lake.


Kyqˈonka tilil, tuˈn kyjyon tumil tuˈn kyanqˈiˈn tukˈa jun nukˈbˈil kyukˈa kykyaqil xjal. 	 Kadiri inavyowezekana kwa upande wenu, muwe na amani na watu wote.


Ex nlay tzikyˈx waˈyaj kyuˈn ex kˈwaj, ex nlay chi tzˈeˈy tuˈn tqan qˈij, ex nlay kynaˈn kyaq. 	 Hawataona tena njaa wala kiu; jua wala joto kali halitawachoma tena,


Me atzin jaˈlin, chin kubˈsil nwutza kyeˈy, tuˈn tkubˈ kybˈinchin kyteˈn, tuˈntzintla aj nxiˈy lol kyeˈy, nyatla ilxix tiˈj tuˈn tjaw nnimsin wibˈa, ex tuˈn nyoliˈn tiˈj junjun kyeˈ, a nkyqˈmaˈn, qa nqo aqˈniˈn tzeˈnku tachbˈil qxmilila, a tzeˈnku jun aˈla te twutz txˈotxˈ. Quˈn qa mi xkubˈ kybˈinchin kyibˈa, ok kchin yolila kuj kyiˈja. 	 Nawaombeni msinisababishe kuwa mkali wakati nitakapokuja, maana nina hakika naweza kuwa mkali kwa wote wale wanaotudhania kwamba tunaishi kidunia.


Atzin jaˈlin, kybˈintzinjiˈy luˈn te kyeˈy, ayiˈy nchi qˈmante kyjaluˈn: Me me qeˈ, qo kyˈel qeˈ jaˈlin mo nchiˈj tuˈn qxiˈy toj jun tnam. Ex antza qo tenbˈiliy jun abˈqˈe tuˈn qkˈayiˈn, ex tuˈn qkanbˈiˈn txqan qpwaqa, chi chijiˈy. 	 Basi, sasa sikilizeni ninyi mnaosema: "Leo au kesho tutakwenda katika mji fulani na kukaa huko mwaka mzima tukifanya biashara na kupata faida."


¿Me altzila kyeˈ nim chˈintl toklintz? ¿Apetzilaˈ a k‑okil qe waˈl tiˈj meẍ, mo a nsipin wabˈj? ¿Ma nyapetzila a te nim chˈin toklin toj kywutza, a k‑okil qe waˈl tiˈj meẍ? Me metzin weˈ, a te nim tokliˈn a n‑ajbˈin kye txqantl tzeˈnku weˈ. 	 Kwa maana, ni nani aliye mkuu: yule anayeketi mezani kula chakula, ama yule anayetumikia? Bila shaka ni yule anayeketi mezani kula chakula! Hata hivyo, mimi niko hapa kati yenu kama mtumishi.


Bˈeˈx tzaj kytzyuˈn, ex kyiˈn tzma ttxaˈn txˈotxˈ tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn. 	 Basi, wakamkamata, wakamtoa nje ya lile shamba la mizabibu, wakamwua.


Me ate Dios o kubˈ qˈoˈnte tqˈuqiljo Ttanim, a nlay yekj, quˈn ate Dios o kujsin teˈ kabˈe Tyol lo: Tnejil, tojtzqiˈnqexix te Diosjo, aye o chi ok te te; ex tkabˈ; kykyaqiljo o chi nimin tiˈj, il tiˈj tuˈn tel kypaˈn kyibˈ tiˈj il. 	 Lakini msingi thabiti uliowekwa na Mungu uko imara, na juu yake yameandikwa maneno haya: "Bwana anawafahamu wale walio wake," na "Kila asemaye yeye ni wa Bwana, ni lazima aachane na uovu."


Quˈn toj nwutza, a awoˈy tsanjil Jesús, ma qo kyij tqˈoˈn Dios te nyakuj ntiˈ qajbˈin, tzeˈnku jun ileqˈ, a o bˈant tiˈj tuˈn tkubˈ bˈyet. Ma qo okxa te jun kykaˈybˈil tkyaqil tchˈiysbˈin Dios tiˈj qmutxbˈil qibˈa; kywutz angel ex kywutz kykyaqilxjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ. 	 Nafikiri Mungu ametufanya sisi mitume tuwe watu wa mwisho kabisa, kama watu waliohukumiwa kuuawa, maana tumekuwa tamasha mbele ya ulimwengu wote, mbele ya malaika na watu.


Me ante Jesús xi tqˈmaˈn te: ¿Ma nyatzin ma txi nqˈmaˈn teˈy, qa ma txi tnimiˈn, okpin ktlabˈil te nimxix tipin Dios? 	 Yesu akamwambia, "Je, sikukwambia kwamba ukiamini utaona utukufu wa Mungu?"


quˈn atziˈn nchkyˈeljiˈy, jun akˈaj tumil, a bˈantnin tiˈj tuˈn Dios, tuˈn kykyijxjal toj wen tukˈa. Quˈn a nchkyˈela k‑elil chitj te chojbˈil kyilxjal. 	 maana hii ni damu yangu inayothibitisha agano, damu inayomwagwa kwa ajili ya watu wengi ili kuwaondolea dhambi.


Bˈeˈx xiˈ Jesús kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin tojjo najbˈil Getsemaní. Teˈ kykanin antza, xi tqˈmaˈn kye: Ku kykyij qeˈy tzaluˈn. Ma chin weˈ naˈl Dios. 	 Basi, wakafika katika bustani iitwayo Gethsemane. Yesu akawaambia wanafunzi wake, "Kaeni hapa wakati mimi nasali."


Atzin jaˈlin, kyqˈonktziˈn tilil tuˈn kynajan tukˈa jun kymujbˈil kyibˈa kyxol kyxjalila, ex tuˈn kybˈeta jikyin wen toj kychwinqila, ex tuˈn tel kypaˈn kyibˈa tiˈj bˈinchj il. Quˈn qa mina, nlay chi najaˈn tukˈa qMan Dios toj kyaˈj. 	 Jitahidini kuishi kwa amani na watu wote. Ishini maisha ya utakatifu, kwa sababu hakuna mtu atakayemwona Bwana bila ya maisha kama hayo.


Me tej tbˈinte Jesús ikyjo, xi tqˈmaˈn kye: Ayetziˈn bˈaˈnqe ntiˈ kye tajbˈin qˈanil kye; meqetziˈn yabˈqe, atpen kyeˈ tajbˈin kye. 	 Yesu aliwasikia, akasema, "Watu wenye afya hawahitaji daktari; wanaomhitaji ni wale walio wagonjwa. Sikuja kuwaita watu wema, ila wenye dhambi.


Tej tkanin tkˈatz Jesús, xi tqˈmaˈn Mart te: Tata, noqit attaqa tzaluˈn, mitla xkyim weˈ nxibˈin, 	 Martha akamwambia Yesu, "Bwana, kama ungalikuwa hapa, kaka yangu hangalikufa!


Tuˈnpetziˈn, i kyij toj wen a xjal Judiy exqetziˈn nya Judiy, junx kyukˈa kawil toj tnam, tuˈn kyok yiset Pabl ex Bernabé, ex tuˈn kyok xoyit tukˈa abˈj. 	 Mwishowe, baadhi ya watu wa mataifa mengine na Wayahudi, wakishirikiana na wakuu wao, waliazimu kuwatendea vibaya hao mitume na kuwapiga mawe.


Me ktzajil tkawbˈil Dios kyibˈaja kujxix wen, noq tuˈn tpaj kychkyˈeljo qtzan xjal tzˈaqleqe, ayeˈ i kubˈ bˈyoˈn atxix tiˈj Abel, a tzˈaqle, ex Zakariy, a tkˈwal Berequías, a kubˈ kybˈyoˈn, ayiˈy Judiy, tojx tnejil ja te naˈbˈl Dios ex twutz t‑altar qMan. 	 Hivyo lawama yote itawapateni kwa ajili ya damu yote ya watu wema iliyomwagwa juu ya ardhi. Naam, tangu kuuawa kwa Abeli ambaye hakuwa na hatia, mpaka kuuawa kwa Zakariya, mwana wa Barakia, ambaye mlimuua Hekaluni kati ya patakatifu na madhabahu.


Attaq jun xar tkubˈ antza, nojnin tukˈa jun wiq vin txˈamxix wen. Kux kymulin jun bˈuˈẍ toj, exsin ok kykˈloˈntz tiˈj jun tqˈobˈ tze, tuˈn tjapin tzma toj ttzi Jesús. 	 Hapo palikuwa na bakuli limejaa siki. Basi, wakachovya sifongo katika hiyo siki, wakaitia juu ya ufito wa husopo, wakamwekea mdomoni.


Atzaj teˈ nmeltzˈaja, chi Pabl, tuˈn wula toj Jerusalén, in xtaˈja tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios, tuˈn nnaˈn Dios. Nliˈy ikyjo, tzeˈnku jun wutzikyˈ. 	 "Basi, nilirudi Yerusalemu, na nilipokuwa nikisali Hekaluni, niliona maono.


tuˈn ttzaj qˈaqˈin tkˈuˈj kyiˈjjo qyajil, ex tuˈn mina tzˈel naje toj tkˈuˈj, a tumil xjanxix bˈant tiˈj tuˈn; tuˈn kykyij Ttanim toj wen tukˈa. 	 Alisema atawahurumia wazee wetu, na kukumbuka agano lake takatifu.


Tiˈjtzintzjo aj kyjatz itzˈje juntl majl kyimnin, ¿Ma naˈmtzin tkux kyuˈjinjiˈy Tyol Dios, a kyij ttzˈibˈin Moisés, tej tyolin Dios tukˈa tojjo tqan txˈiˈx, a nkˈanttaq? Chiˈ kyjaluˈn: Ayin wejiˈy tDios Abraham, te Isaac ex te Jacob. Mix tqˈma qa ayintaq wejiˈy, qalaˈ ayin wejiˈych. 	 Lakini kuhusu kufufuliwa kwa wafu, je, hamjasoma kitabu cha Mose katika sehemu inayohusu kile kichaka kilichokuwa kinawaka moto? Mungu alimwambia Mose, Mimi ni Mungu wa Abrahamu, Mungu wa Isaka, na Mungu wa Yakobo.


Tuˈntzin ikyjo, bˈeˈx jaw tiljxjal kyiˈj, exsin tzaj kyqˈmaˈn kawil, tuˈn teljo kyxbˈalin, ex tuˈn kyok jubˈin tuˈn tze. 	 Kundi la watu likajiunga nao, likawashambulia. Wale mahakimu wakawatatulia Paulo na Sila mavazi yao, wakaamuru wapigwe viboko.


Ex majxjo ichin anetziˈn, a otaq qˈanit, attaq kyukˈa; tuˈntziˈn, ntiˈtaq tumil tuˈn kyjaw xoˈn yol kyiˈj. 	 Lakini walipomwona yule mtu aliyeponywa amesimama pamoja nao, hawakuweza kusema kitu.


Tuˈnpetziˈn, ¿Tzeˈntzin chˈin te toj twutz? ¿Wenpela tuˈn t‑xi qchjonjiˈy kˈaybˈil te kawil aj Rom, mo minaj? 	 Basi, twambie kama ni halali, au la, kulipa kodi kwa Kaisari!"


Tej tbˈijtej lo kyuˈnxjal, a iteˈtaq tojjo txˈotxˈ te Gerasa, nimx kyxobˈil tzaj. Tuˈn ikyjo, kykyaqilx i xiˈ kubˈsil kywutz te Jesús, tuˈntzintla tex tojjo kytanim. Okxsin Jesús toj bark, ex bˈeˈx ikyˈ antza. 	 Wakazi wa nchi ya Gerase walishikwa na hofu kubwa. Kwa hiyo wakamwomba Yesu aondoke, aende zake. Hivyo Yesu alipanda tena mashua, akaondoka.


Teˈ kykanin antza, xi tqˈmaˈn Jesús kye: Kykyaqilxa k‑elil kyiˈn tqˈuqbˈil kykˈuˈja wiˈja, quˈn ikytzin ntqˈmaˈn Tyol Dios toj Tuˈjil: Kˈwel nbˈyonjiˈy kyikˈlel, ex ayetzin rit kchi bˈajelil tilj, chiˈ. 	 Yesu akawaambia wanafunzi wake, "Ninyi nyote mtakuwa na mashaka nami; maana Maandiko Matakatifu yasema: Nitampiga mchungaji nao kondoo watatawanyika.


Xi ttzaqˈwin Esteban kyjaluˈn: Ayiˈy nxjalil, ex noq sameqiˈy tata, kybˈinkuy nyola. A qMan Dios, a nimxix toklin, xi tyekˈin tibˈ te ojtxe qxeˈchil Abraham, tej najletaq toj txˈotxˈ te Mesopotamia, atxix tej naˈmtaq t‑xiˈ najal toj txˈotxˈ te Harán, 	 Naye Stefano akasema, "Ndugu zangu na akina baba, nisikilizeni! Mungu alimtokea baba yetu Abrahamu alipokuwa kule Mesopotamia kabla hajaenda kukaa kule Harani.


Kubˈ meje, ex kupiˈn twiˈ tzmax twutz txˈotxˈ, tej t‑xi tqˈoˈn chjonte te Jesús. Teˈ aj Samariataq te ichin anetziˈn, a ikyˈin kyuˈn aj Israel. 	 Akajitupa chini mbele ya miguu ya Yesu huku akimshukuru. Huyo alikuwa Msamaria.


Me chjontexla Dios. Ma tzaj tqˈoˈn tumil tuˈn tkubˈ tiˈj il quˈn, noq tuˈn qAjaw Jesucrist. 	 Lakini tumshukuru Mungu anayetupatia ushindi kwa njia ya Bwana wetu Yesu Kristo.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, n‑okku tzˈaq taljo t‑xuˈjil. Teˈ tok tzˈaq tal, ex jweˈ xjaw mix etz bˈete toj tja, ex tqˈma: 	 Baadaye Elisabeti mkewe akapata mimba. Akajificha nyumbani kwa muda wa miezi mitano, akisema:


Quˈn qa ma kubˈ kynajsiˈn kyiljo nchi ok lipin kyiˈja, ex ikyxjo te qMan Dios, a at toj kyaˈj, kˈwel tnajsin kyila. 	 "Maana mkiwasamehe watu makosa yao, Baba yenu wa mbinguni atawasamehe ninyi pia.


Ntiˈtla kypajxjal noqit mi ẍin ula qˈmalte kye qa at kyil. Me tuˈn ma chin ula qˈmalte Tbˈanil Tqanil kye, ntiˈ kykolbˈil kyibˈ tiˈjjo kyil. 	 Kama nisingalikuja na kusema nao wasingalikuwa na hatia; lakini sasa hawawezi kujitetea kwamba hawana dhambi.


Quˈn kykyaqilx naˈmxtaq kyel itzˈje, ex iteˈkxtaq tiˈj t‑xmilil Abraham tej tchjetjo tkanebˈ. Ex tuˈn ikyjo, nimxixtl toklin Melquisedec kyibˈaj pale, ayeˈ tzajninqe tiˈj Leví. 	 Maana Lawi hakuwa amezaliwa bado, bali ni kama alikuwa katika mwili wa baba yake, Abrahamu, wakati Melkisedeki alipokutana naye.


Ex bˈeˈx jax twiˈ wutz, ex antza kubˈe qe qukˈiy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin. 	 Yesu alipanda mlimani, akaketi pamoja na wanafunzi wake.


Me atzin nxi ntzˈibˈinjiˈy kyeˈy jaˈlin ma tzˈok tzeˈnku jun akˈaj kawbˈil, tuˈn tkubˈ kynimiˈn tzeˈnkuxjo kubˈ tnimin Jesús. Quˈn atzin qxopin kyjaˈ tikyˈ, ex ma tzaj spikyˈeˈxixjo, a spikyˈin twutzxix, a t‑xim qMan Dios. 	 Hata hivyo, amri hii ninayowaandikieni ni amri mpya, na ukweli wake unaonekana ndani ya Kristo na ndani yenu pia. Maana giza linatoweka, na mwanga wa ukweli umekwisha anza kuangaza.


Jaˈchax nchi bˈetitz, noqx nchi xitin, ex nkyij kyqˈoˈn bˈis. 	 popote waendapo husababisha maafa na mateso;


Ex ikyxjo kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa at kabˈe kye tzaluˈn twutz txˈotxˈ, xbˈant tiˈj tuˈn, tuˈn t‑xi kyqanin te nTatiˈy toj naˈj Dios jun tiˈ, aˈlchaqx kye kyajtza, ex ktzajil qˈoˈn kyeˈy tuˈn. 	 Tena nawaambieni, wawili miongoni mwenu wakikubaliana hapa duniani kuhusu jambo lolote la kuomba, Baba yangu wa mbinguni atawafanyia jambo hilo.


Me ayetzin kyeˈ kˈwel kynimiˈn Tyol qAjaw, ok chi kletil kyeˈ. 	 Hapo, yeyote atakayeomba kwa jina la Bwana, ataokolewa.


¿Ex tiquˈnil? Quˈn a ojtxe tumil nyolin noq tiˈjjo wabˈj, ex kˈwabˈj, ex tuˈn tel txjetjo jun tiˈx tiˈ, ex ilaˈ kawbˈil tiˈjjo kybˈinchbˈin xjal. Me ntiˈtaq toklin tuˈn ttxˈixpit kyanminxjal tuˈn. Qalaˈ tkyaqiljo luˈn n‑ajbˈintaq kyexjal ojtxe, teˈ naˈmtaq tul kanin Jesús tuˈn ttxˈixpit tumil, tzeˈn tuˈn kykyijxjal toj wen tukˈa Dios. 	 kwani haya yote yanahusika na vyakula, vinywaji na taratibu mbalimbali za kutawadha. Yote hayo ni maagizo ya njenje tu; na nguvu yake hukoma wakati Mungu atakaporekebisha vitu vyote.


Bˈeˈxsin tzaj kynaˈntz t‑xnaqˈtzbˈin, aj tzˈibˈin toj Tuˈjil Tyol Dios: Ay, Dios, Nimxix nchin xkyˈaqiˈn tiˈj Tjaych. 	 Wanafunzi wake wakakumbuka kwamba Maandiko yasema: "Upendo wangu kwa nyumba yako waniua."


Noq teˈ tok tbˈiˈn Pilat ikyjo, bˈeˈx tzaj txqantl t‑xobˈil. 	 Pilato aliposikia maneno hayo akazidi kuogopa.


Chi oka soˈj tukˈa tkyaqil, ex mi chi oka nya soˈj tukˈa xjal, a ntiˈ at te. 	 Akuombaye mpe, na mtu akitaka kukukopa kitu usimnyime.


Ikyx te Nicodemjo; a xtaˈj yolil tukˈa Jesús toj qnikyˈin, pon tiˈn bˈalaqa qaq alme qˈanbˈil te jupsbˈil, smaˈn tten tukˈa mir ex áloe. 	 Naye Nikodemo ambaye hapo awali alikuwa amemwendea Yesu usiku, akaja akiwa amechukua mchanganyiko wa manemane na ubani kiasi cha kilo thelathini.


Tej tyolin Dios tiˈjjo jun akˈaj tumil, antza kyij tyekˈine qa a ojtxe ntiˈtaq tipin tuˈn tsaqix kyanmin xjal tuˈn, quˈn chˈixtaq tjapin bˈaj te jun majx. 	 Kwa kusema juu ya agano jipya, Mungu alilichakaza lile la kwanza; na chochote kinachochakaa na kuwa kikuukuu kitatoweka karibuni.


ex kjawitz, tuˈn tsbˈuˈn tibˈaj tkyaqilxjal toj tkyaqil nmaq tnam twutz txˈotxˈ, a Gog ex Magog. Ex ktzajil tchmoˈn, tuˈn kyxiˈ toj jyoj qˈoj. Ma nintz kybˈaj, tzeˈnku tzˈawin ttzi ttxuyil aˈ. 	 Basi, atatoka nje, ataanza kuyapotosha mataifa yote yaliyotawanyika kila mahali duniani, yaani Gogu na Magogu. Shetani atawakusanya pamoja kwa ajili ya vita; nao watakuwa wengi kama mchanga wa pwani.


¿Ma nyaqetzin tanebˈjo najleqe qxol? ¿Jaˈtzin xbˈante tkyaqiljo luˈn tuˈn? chi chiˈ. 	 Na dada zake je, si wote wako hapa pamoja nasi? Basi amepata wapi haya yote?"


Toj jun qˈij te ajlabˈl, o exa ttxaˈn tnam tzma ttzi jun aˈ n‑ajqelin, quˈn kubˈ qbˈisiˈn qa antza nchi naˈne jun chˈuq Judiy Dios. Bˈeˈxsin o kubˈ qeˈy, ex o yoliˈn tiˈj Tbˈanil Tqanil kyeˈ qya, a otaq chi chmet antza. 	 Siku ya Sabato tulitoka nje ya mji, tukaenda kando ya mto ambapo tulidhani ya kuwa ni mahali pa kusali. Tuliketi, tukaongea na wanawake waliokusanyika mahali hapo.


Ma nintz texjal i ok lipe tiˈj Jesús, ex ma nintz teqya ox chi oqˈx, ex ox chi weqinx, tuˈn kybˈisbˈin tiˈj. 	 Watu, umati kwa umati, walimfuata; miongoni mwao wakiwemo wanawake waliokuwa wanaomboleza na kumlilia.


Xi tqanin Jesús kye: ¿Jteˈn wabˈj qˈiˈn kyuˈn? Noq tal wuq, chi chiˈ. 	 Yesu akawauliza, "Mnayo mikate mingapi?" Nao wakamjibu, "Saba."


Atzin jaˈlin, qo ximin chˈin tiˈjjo ojtxe kawbˈil, a te kyimin, a ok tzˈibˈin twutz abˈj. Atzinjo lo ul kyxol aj Israel tukˈa txqan tqoptzˈajiyil Dios. Me ayetzin aj Israel mix kypaˈye tuˈn kykaˈyin twutz Moisés, noq tuˈn tpajjo tqoptzˈajiyil Dios pon kanin tiˈj, a chebˈe kubˈ bˈaj tqan. 	 Sheria iliwekwa kwa kuandikwa juu ya vipande vya mawe. Ingawaje mwisho wake umekuwa kifo, utukufu wake ulikuwa mkuu mno hata wana wa Israeli wasiweze kuutazama uso wa Mose kwa sababu ya mng'ao wake. Tena mng'ao huo ulikuwa wa muda tu. Basi, ikiwa huduma ya kile ambacho kimesababisha kifo imefanyika kwa utukufu mwingi kiasi hicho,


Tuˈntzin ikyjo, axsa kyije Pabl toj Corint juntl abˈqˈe tukˈa nikyˈjin, xnaqˈtzin Tyol qMan Dios kyxoljo xjal anetziˈn. 	 Basi, Paulo alikaa huko akifundisha neno la Mungu kati yao kwa muda wa mwaka mmoja na nusu.


Qa ma qo yolin yol tbˈanilx tzeˈnku kye xjal, mo qa toj noq tzeˈnchaqkul yol tzeˈnku kye angel, ex qa ntiˈ tqˈaqˈbˈil qkˈuˈj kyiˈj qukˈa, ntiˈxla qajbˈin; ikyqoxjo tzeˈnku tqˈajqˈojil jun tiˈ ntinin wen, mo tzeˈnku jun kxbˈil, a noq oˈkx ntzlinin. 	 Hata kama nikinena lugha za watu na hata za malaika, lakini kama sina upendo mimi nimekuwa tu kama sauti ya debe tupu au kengele.


Kyqˈonxa chjonte te qMan Dios tojjo bˈaˈn ex qa tojjo nya bˈaˈn, quˈn ikytzin taj Diosjo qukˈa, awo nimilqo tiˈj tbˈi Crist, a Jesús. 	 na muwe na shukrani katika kila hali. Hayo ndiyo anayotaka Mungu kwenu katika kuungana kwenu na Kristo Yesu.


Ate Mariy, aj Xleˈn; Juana; Mariy, a tnana Santyaw; exqetzintljo txqantl qya, ayetzin i xi qˈinte tqaniljo kyeˈ t‑xnaqˈtzbˈin Jesús. 	 Hao waliotoa habari hizo kwa mitume ni: Maria Magdalene, Yoana na Maria mama wa Yakobo, pamoja na wanawake wengine walioandamana nao.


Me ante Esteban, quˈn nojnintaq teˈ tanmin tukˈa Xewbˈaj Xjan, xi tkaˈyin toj kyaˈj, ex tli tqoptzˈajiyil Dios, junx tukˈa Jesús, waˈltaq toj tman qˈobˈ Dios. 	 Lakini Stefano akiwa amejawa na Roho Mtakatifu, akatazama juu mbinguni, akauona utukufu wa Mungu na Yesu amekaa upande wa kulia wa Mungu.


Teˈ tok kybˈiˈn jniˈ t‑xjalil, ex jniˈ xjal, a at iteˈke te, i xtaˈj qˈolbˈilte, quˈn otaq qˈaqˈin tkˈuˈj Dios tiˈj. 	 Jirani na watu wa jamaa yake walipopata habari kwamba Bwana amemwonea huruma kubwa, walifurahi pamoja naye.


Xi tqˈmaˈn angel te: A t‑xlekemil Xewbˈaj Xjan kˈwel tibˈaja tzeˈn t‑xlekemil muj, ex noq tuˈn tipin Dios, a nimxix toklin, k‑okil tzˈaq tala. Tuˈntziˈn ikyjo, a tala tzul itzˈje xjanxix ex k‑okil tbˈi te Tkˈwal Dios. 	 Malaika akamjibu, "Roho Mtakatifu atakushukia, na uwezo wake Mungu Mkuu utakujia kama kivuli; kwa sababu hiyo, mtoto atakayezaliwa ataitwa Mtakatifu, Mwana wa Mungu.


quˈn tzeˈn n‑ok nkaˈyinjiˈy jaˈ nchi naˈniˈy kydiosa, ma nliˈy jun xjan tkubˈil, a tzˈibˈink jun jteˈbˈin yol tiˈj, a ntqˈmaˈn kyjaluˈn: Teˈ dios a nya ojtzqiˈn quˈn. Quˈn ikypetziˈn, chi Pabl, a teˈ Dios anetziˈn, a nchi kˈuliˈn twutz, exsin nya kyojtzqiˈn; tiˈjxsiˈn Dios anetziˈn loqin weˈ nchin yolin. 	 Sababu yenyewe ni kwamba katika pitapita yangu niliangalia sanamu zenu za ibada nikakuta madhabahu moja ambayo imeandikwa: Kwa ajili ya Mungu yule Asiyejulikana. Basi, huyo mnayemwabudu bila kujua, ndiye ninayemhubiri kwenu.


Nqo waˈntaqa, tej tjaw ttzyuˈn Jesús jun pan, ex xi tqˈoˈn chjonte te Dios tiˈj; ex kubˈ tpiẍin, ex xi tsipin qeˈy, awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, ex tzaj tqˈmaˈn: Kywanxjiˈy lo, quˈn atzin nxmililjiˈy. 	 Walipokuwa wanakula, Yesu akatwaa mkate, akashukuru, akaumega, akawapa wanafunzi wake akisema, "Twaeni mle; huu ni mwili wangu."


Quˈn ax Dios s‑ok moẍsinte kywutz, ex s‑ok chˈuẍsinte kyanmin, tuˈntzin mi tzˈele kynikyˈ te tuˈn kywutz. Ex tuˈn mi kybˈiye tuˈn kyanmin. Ex ntiˈx ma chi meltzˈaj wukˈiy, tuˈn kykubˈ nqˈaniˈn. 	 "Mungu ameyapofusha macho yao, amezipumbaza akili zao; wasione kwa macho yao, wasielewe kwa akili zao; wala wasinigeukie, asema Bwana, ili nipate kuwaponya."


Me il tiˈj tuˈn kyok kaˈyit nej, ex qa ntiˈ chˈin kykyˈi, bˈaˈn tuˈn kyok te mojil toj Ttanim Dios. 	 Ni lazima kwanza wathibitishwe, na wakionekana kuwa wanafaa, basi, watoe huduma yao.


Ex majxpe teˈ aj kawil, Herodes tbˈi, xi tmiyoˈn Juan, a Jawsil Aˈ, quˈn tuˈn otaq tzˈok t‑xuˈjlin Herodías, a t‑xuˈjil Lip, a titzˈin. 	 Lakini Yohane alimgombeza Herode, mkuu wa mkoa, kwa sababu alikuwa amemchukua Herodia, mke wa ndugu yake, na kumfanya mke wake; na pia kwa ajili ya mabaya yote aliyokuwa amefanya.


Me xi tqanin Pilat kye: ¿Ankyeˈ kyaja kyxoljo kabˈe, tuˈn t‑xi ntzaqpiˈn? A Barrabás, chi chiˈ. 	 Mkuu wa mkoa akawauliza, "Ni yupi kati ya hawa wawili mnayetaka nimfungue?" Wakamjibu, "Baraba!"


Tej tqˈmaˈnte Pegr ikyjo, ok ttzyuˈn tman qˈobˈjo kox, ex jaw tjkˈuˈn. Ex bˈeˈxsin ul kyanmin tqantz, 	 Halafu, akamshika mkono wa kulia, akamwinua. Papo hapo miguu na magoti yake yakapata nguvu.


Ex ikyx te Lucas, a qˈanil, ex kˈuˈjlin quˈn, junx tukˈa Demas ncheˈx qˈolbˈiˈn kyuˈn. 	 Luka, daktari wetu mpenzi, na Dema, wanawasalimuni.


¿Mo tzeˈn chˈin kyeˈ toj kywutz? Ex atzin kyexjal xi kytzaqˈwin: Axte at tpaj tiˈjx, ex toj tilx tuˈn tkyim, chi chiˈ. 	 Ninyi mwaonaje?" Wao wakamjibu, "Anastahili kufa!"


Ex mi nja qnimin qibˈa tukˈa taqˈnbˈin juntl, tuˈn tok qqˈoˈn te qeˈy; qalaˈ noqx qˈuqle qkˈuˈja tiˈj, tuˈn tchˈiy kynimbˈila, ex tuˈn tchˈiyjo qaqˈiˈn kyxola, 	 Basi, hatujivunii kazi waliyofanya wengine zaidi ya kipimo tulichopewa; ila tunatumaini kwamba imani yenu itazidi miongoni mwenu kufuatana na kipimo alichotuwekea Mungu.


Quˈn tzˈibˈin toj Tuˈjil Tyol Dios, qa a Abraham, a ojtxe qxeˈchil, ul kabˈe tkˈwal, jun tiˈj Agar, a qya noq ok te jun taqˈnil te jun majx, ex juntl tiˈj Sara, a t‑xuˈjilkuxix. 	 Imeandikwa katika Maandiko Matakatifu kwamba Abrahamu alikuwa na watoto wawili: mmoja kwa mwanamke mtumwa, na wa pili kwa mwanamke huru.


Ay, qAjaw, chi chiˈ, atzin jaˈlin, bˈintzinjiy tiˈjjo ma kyqˈma qiˈja, ex qˈontza tumil qeˈy, awoˈy taqˈnila, tuˈn mina qo xobˈiˈy, aj qyoliˈn tiˈj Tyola. 	 Lakini sasa, ee Bwana, angalia vitisho vyao. Utuwezeshe sisi watumishi wako kuhubiri neno lako kwa uhodari.


Me tzunxtaq nbˈisin Pegr tiˈjjo twutzikyˈ, tzaj tqˈmaˈn Xewbˈaj Xjan te kyjaluˈn: ¡Kaˈyinxa! Oxe ichin nchi jyon tiˈja. 	 Petro alikuwa bado anajaribu kuelewa lile maono, na hapo Roho akamwambia, "Sikiliza! kuna watu watatu hapa, wanakutafuta.


Tuˈntzin ikyjo, bˈeˈx xi tqˈoˈn Pilat Jesús toj kyqˈobˈ xoˈl qˈaqˈ, tuˈn tjaw pejkˈit twutz cruz. 	 Basi, hapo Pilato akamtia Yesu mikononi mwao ili asulubiwe. Basi, wakamchukua Yesu.


Tuˈn ikyjo, tkyaqil xjal, a o tmujbˈe tibˈ tukˈa, mi nbˈetl toj il. Me ayetzin xjal nchi bˈet toj il, naˈm tel kynikyˈ te, ex nya ojtzqiˈn kyuˈn. 	 Basi, kila aishiye katika muungano na Kristo hatendi dhambi; lakini kila mtu atendaye dhambi hakupata kamwe kumwona, wala kumjua Kristo.


Atzaj teˈ chˈixtaq tokx qˈoˈn Pabl toj kyja xoˈl qˈaqˈ, xi tqanin te tnejil xqˈuqil. Chiˈ kyjaluˈn toj tyol: ¿Noqit aku chin yolin chˈiˈn tukˈiy? chi Pabl. Jaw kaˈylaj tnejil xqˈuqil tuˈn tyol, exsin xi ttzaqˈwintz: ¿Bˈaˈntzin te yolin toj griego? Bˈaˈn, chi Pabljo. 	 Walipokuwa wanamwingiza ndani ya ngome, Paulo alimwomba mkuu wa jeshi akisema, "Naweza kukwambia kitu?" Yule mkuu wa jeshi akamjibu, "Je unajua Kigiriki?


Atxixjo tej qkaniˈn toj txˈotxˈ te Macedonia, tuˈn qbˈintiˈy kyqanila, ntiˈ chˈin twenil o qnaˈy, qalaˈ noqx tiˈchaqku yajbˈil o tzaj qiˈja; nchi jaw xjal tuˈn kyqˈoj, ex nimxix bˈis toj qanmiˈn. 	 Hata baada ya kufika Makedonia hatukuweza kupumzika. Kila upande tulikabiliwa na taabu: nje ugomvi; ndani hofu.


Ex at wokliˈn tuˈn tok lipe jun nxuˈjila wiˈja, a nimil, tzeˈnku te Pegr ex kyeˈ txqantl tsanjil, exqetziˈn titzˈin qAjaw. 	 Je, hatuna ruhusa kumchukua mke Mkristo katika ziara zetu, kama vile wafanyavyo mitume wengine, ndugu zake Bwana, na pia Kefa?


Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, bˈaj qbˈinchin qibˈa, tuˈn qtzaja tzma Jerusalén. 	 Baada ya kukaa pale kwa muda, tulifunga mizigo yetu, tukaendelea na safari kwenda Yerusalemu.


Bˈaˈnqexa, quˈn kchi xeˈl qˈoˈn kyuˈn toj kyqˈobˈ kawil, ex kchi okil lipin kyiˈja kyojjo muˈẍ ja te kynaˈbˈlxjal Dios. 	 Jihadharini na watu, maana watawapeleka ninyi mahakamani na kuwapiga viboko katika masunagogi yao.


Tkyaqiljo nbˈant kyuˈn, kybˈinchinkuy tukˈa kykˈuˈjbˈil kyibˈa kyxola. 	 Kila mfanyacho kifanyike kwa upendo.


Me ikytziˈn, ma chi okajiˈy te jun yekˈbˈil kye nimil tojjo txˈotxˈ te Macedonia ex te Acay. 	 Kwa hiyo ninyi mmekuwa mfano mzuri kwa waumini wote wa Makedonia na Akaya.


Quˈn qa iky nbˈant kyuˈn xjal wiˈja jaˈlin, a ayiˈn ntiˈ wila, ¿Yajtzil tetzjo kyiˈj xjal toj Jerusalén jniˈlixla kbˈantile kyuˈn? 	 Kwa maana, kama watu wanautendea mti mbichi namna hiyo, itakuwaje kwa mti mkavu?"


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, tzaj qˈmaˈn weˈy: Il tiˈj tuˈn t‑xi tqˈmaˈn juntl majl ajo ntqˈmaˈn Dios teˈy kyiˈjjo nimku tnam, nimku txˈotxˈ, ex yol ex nmaq kawil. 	 Kisha nikaambiwa, "Inakubidi tena kutangaza ujumbe wa Mungu kuhusu watu wengi, mataifa, watu wa lugha nyingi na wafalme!"


Ok ten Apolos yolil tukˈa tkyaqil xjal toj ja te kynabˈl Dios Judiy. Me tej tbˈijte tuˈn Priscila ex Aquila, bˈeˈx xi txkoˈn, exsin xi qˈmaˈntz te, tzeˈnxix tzˈelpineˈ tumil tbˈeyil qMan Dios; xi tnimin ikyjo. 	 Priskila na Akula walipomsikia akiongea kwa uhodari ndani ya sunagogi, walimchukua kwao wakamfundisha hiyo Njia ya Mungu kwa usahihi zaidi.


Ex ikyxjo, nxi tqˈoˈn Aristarco jun qˈolbˈil kyeˈy, quˈn a ichin lo, luˈ tkuˈx wukˈiy toj tze. Ex ikyxjo ncheˈx qˈolbˈiˈn tuˈn Marks, a tkˈwal titzˈin ttata Bernabé. Ex bˈiˈn jun tqanil kyuˈn tiˈj Marks. Tuˈnpetziˈn, qa ma pon kanin kyukˈiy, kykˈmoma tukˈa tkyaqil kyanmiˈn. 	 Aristarko, ambaye yuko kifungoni pamoja nami, anawasalimuni; hali kadhalika Marko, binamu yake Barnaba, (mmekwisha pata maagizo juu yake; akifika kwenu mkaribisheni).


Tuˈnpetziˈn, kchi tzajil nsmaˈn weˈ yolil Tyol Dios, exqetziˈn aj nabˈl, ex xnaqˈtzil. Me kchi kˈwel kybˈyoˈn junjun, ex kchi jawil kypejkˈiˈn junjuntl twutz cruz tuˈn kykyim, ex kchi bˈajil kybˈyoˈn junjuntl toj ja te naˈbˈl Dios, exsin kchi okil teˈn lajolkye tojile junjun tnam. 	 Ndiyo maana mimi ninawapelekea ninyi manabii, watu wenye hekima na walimu; mtawaua na kuwasulubisha baadhi yao, na wengine mtawapiga viboko katika masunagogi yenu na kuwasaka katika kila mji.


Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, toj tqˈijil paˈbˈin twutz Dios, kujxixtl kye tkawbˈil Dios tzul kyibˈaj, tzeˈnkuj kye aj Tiro ex Sidón. 	 Hata hivyo nawaambieni, Siku ya hukumu, ninyi mtapata adhabu kubwa kuliko Tiro na Sidoni.


Tbˈajlinxiˈ ilaˈ abˈqˈe, ul Juan, a Jawsil Aˈ, tojjo tzqij txˈotxˈ, jaˈ ntiˈ kynajbˈilxjal toj, tojx ttxˈotxˈ Judey. Me bˈeˈx i xiˈ nim xjal bˈilte, quˈn nyolintaq Juan tiˈj Tyol Dios, 	 Siku hizo Yohane Mbatizaji alitokea, akaanza kuhubiri katika jangwa la Yudea:


Teˈ kyjapin bˈajjo qˈij tuˈn taqˈnin tojjo nim ja te naˈbˈl Dios, bˈeˈx aj tja. 	 Zamu yake ya kuhudumu ilipokwisha, alirudi nyumbani.


Me bˈeˈx el tnikyˈ Jesús te, qa otaq jaw bˈisin. Tuˈnpetziˈn iky xi qˈmaˈn kyjaluˈn: Kujx tetz, tuˈn tokx jun qˈinin toj Tkawbˈil Dios. 	 Yesu alipoona akihuzunika hivyo, akasema, "Jinsi gani ilivyo vigumu kwa matajiri kuingia katika Ufalme wa Mungu!


Xi tqˈmaˈn Jesús kye t‑xnaqˈtzbˈin: Ntiˈxsin kynimbˈila tiˈj Dios. ¿Jteˈxsin qˈij nkubˈlin ten kyxola, ex naˈmxsin tok qeˈ kykˈuˈja wiˈja? ¿Jteˈxsila qˈij kkyˈelixjo ikyjo wuˈn? Qˈintzinjiy qˈa, chiˈ. 	 Yesu akawaambia, "Enyi kizazi kisicho na imani! Nitakaa nanyi mpaka lini? Nitawavumilia mpaka lini? Mleteni kwangu."


Me ma txi nqˈoˈn ambˈil te, tuˈn tajtz tiˈj tanmin, ex tuˈn tmeltzˈaj wukˈiy, me tkyˈeˈx kyij ttzaqpiˈn kyˈaˈjin. 	 Nimempa muda wa kutubu dhambi zake, lakini hataki kuachana na uzinzi wake.


Me toj Ttanim Dios il tiˈj kykabˈil, quˈn ntiˈ ichin qa ntiˈ qya, ex ikyxjo qya ntiˈ, qa ntiˈ ichin. 	 Hata hivyo, mbele ya Bwana mwanamke si kitu bila mwanamume, naye mwanamume si kitu bila mwanamke.


Tuˈnpetziˈn, wenitla tuˈn tjatz kyiˈn toj kyanmiˈn tkyaqiljo, a nxi qˈiˈn kyeˈy toj il. Ikytziˈn, noqit qa tuˈn tpaj kywutza aku chi kubˈ tzˈaqiy toj il, kyimitza, ex kyxomixa najchaq. Quˈn wenitla tuˈn tnaj jun tnej kyxmilila, tzeˈnku tuˈn kyxiˈ kyxmilila tkyaqil toj qˈaqˈ te jun majx, aj kykyima. 	 Basi, kama jicho lako la kulia linakukosesha, ling'oe ukalitupe mbali. Afadhali zaidi kwako kupoteza kiungo kimoja cha mwili wako, kuliko mwili wako wote kutupwa katika moto wa Jehanamu.


Me metzin qeˈ, noq tuˈn qnimbˈila, a tzajnin tiˈj Xewbˈaj Xjan, qˈuqle qkˈuˈja tuˈn qoka tzˈaqle twutz Dios. 	 Kwa upande wetu, lakini, sisi tunatumaini kwamba kwa nguvu ya Roho tunakubaliwa kuwa waadilifu kwa njia ya imani.


Noqit nkˈant tqoptzˈajiyil Dios toj kyaˈj, ex jun tzaljbˈil kyxolxjal toj tkyaqil twutz txˈotxˈ, a nkubˈ kybˈinchin taj Dios. 	 "Utukufu kwa Mungu juu mbinguni, na amani duniani kwa watu aliopendezwa nao!"


Tuˈnpetziˈn, tkyaqiljo nbˈet tzeˈnku xnaqˈtzbˈil lo, a twutzxix Ttanim qMan Dios. Axit Dios kubˈ kyˈiwlin kyeˈy tukˈa jun nukˈbˈil ex tukˈa tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj. 	 Wanaoufuata mwongozo huo nawatakia amani na huruma; amani na huruma kwa Israeli--Wateule wa Mungu.


Me atzaj teˈ chˈixtaq qel sqix, kubˈ tyekˈin Jesús tibˈ ttzi nijabˈ, me mix ele qnikyˈa te qa ataq Jesús. 	 Kulipoanza kupambazuka, Yesu alisimama kando ya ziwa, lakini wanafunzi hawakujua kwamba alikuwa yeye.


Tej tbˈaj qbˈitziˈn jun bˈitz, bˈeˈx o xiˈy twiˈ wutz Olivos. 	 Baada ya kuimba wimbo, wakaondoka, wakaenda katika mlima wa Mizeituni.


Tuˈnpetziˈn, ntiˈx jun kolbˈil teˈy, qa nyolbˈiˈn tiˈj jun bˈinchil il, ex qa ikyxl tejiy nbˈant tuˈn. Quˈn tibˈajxa kˈwele tzˈaqjo tyola. 	 Basi, rafiki, kama unawahukumu wengine, huwezi kamwe kujitetea haidhuru wewe ni nani. Kwa maana, kwa kuwahukumu wengine, unajilaani wewe mwenyewe kwa vile nawe unayafanya mambo yaleyale unayohukumu.


Ex ikyxjo erman, nqo kubˈsin qwutza kyeˈy, tuˈn kyxi kykawinjiˈy ayeˈ kykyˈeˈ tuˈn kyaqˈnin, ex tuˈn kynimsin kykˈuˈjjo ayeˈ kyjaˈ kykubˈ numj, ex tuˈn kymojiˈn kyukˈa a ntiˈxixl kyipin. Chebˈe chi ayoˈn tajbˈil qMan Dios kyukˈa kykyaqil. 	 Ndugu, tunawahimizeni muwaonye watu walio wavivu, muwatie moyo watu wanyonge, muwasaidie watu dhaifu, muwe na subira kwa wote.


Tej kybˈij teˈ yol lo kyuˈn xjal, a qˈuqleqetaq tiˈj meẍ, at junte, xi qˈmaˈnte te Jesús kyjaluˈn: ¡Kyˈiwlinxla teˈ xjal, a ok k‑okil qe waˈl tiˈjjo meẍ, a ok ktenbˈil toj Tkawbˈil qMan Dios! 	 Mmoja wa wale waliokuwa wameketi pamoja na Yesu akasema, "Ana heri mtu yule atakayekula chakula katika Ufalme wa Mungu."


Me atzin kyeˈ, ayeˈ o chi txokle, kyxoljo Judiy ex nya Judiyqe, ma tzˈok Crist te t‑xilin tipin ex t‑xilin tnabˈl qMan Dios. 	 lakini kwa wale walioitwa, Wayahudi kwa Wagiriki, Kristo ni nguvu ya Mungu na hekima ya Mungu.


Nim xjal aj Judey exsin jniˈ aj Jerusalén i bˈajetz bˈil teˈ tyol Juan. Bˈaj kubˈ kypaˈn kyil, ex i kux tqˈoˈn Juan toj jun nim aˈ, Jordán tbˈi, te jawsbˈil aˈ. Atzin teˈ kyjatz toj aˈ, kubˈ kyyekˈiˈn kynimbˈil tiˈj Dios. 	 Watu kutoka sehemu zote za Yudea na wenyeji wote wa Yerusalemu walimwendea, wakaziungama dhambi zao, naye akawabatiza katika mto Yordani.


Tuˈnpetziˈn, kykaˈyink kyibˈa, ex ikyxjo tkyaqil nimil, quˈn ma chi ok qˈoˈn tuˈn Xewbˈaj Xjan, te kyikˈlel tiˈj tkyaqil Ttanim qAjaw Jesús, a ma chi laqˈet tuˈnxjo tchkyˈel. 	 Jihadharini wenyewe; lilindeni lile kundi ambalo Roho Mtakatifu amewaweka ninyi muwe walezi wake. Lichungeni kanisa la Mungu ambalo amejipatia kwa damu ya Mwanae.


Ax Xewbˈaj Xjan xi qˈinte Simeón tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios, jaˈ iteˈtaq Jse ex Mariy tukˈaxjo kyneˈẍ, tuˈn tjapin kyuˈn a tzˈibˈin toj tkawbˈil Dios. 	 Basi, akiongozwa na Roho Mtakatifu, Simeoni aliingia Hekaluni; na wazazi wa Yesu walipomleta Hekaluni mtoto wao ili wamfanyie kama ilivyotakiwa na Sheria,


Ankye teˈ ma tzˈel tnikyˈ te, ex kˈwel tnimin jniˈ nnukˈbˈila, antza k‑elile tnikyˈtzajil, qa twutzxix tzun nchin ok tkˈuˈjliˈn. Ex ankye te nchin ok tkˈuˈjliˈn, ex ate nMaˈn k‑okil kˈuˈjlinte, ex ikyx wejiˈy kxel nyekˈin teˈ tkyaqil wajbˈila. 	 Azipokeaye amri zangu na kuzishika, yeye ndiye anipendaye. Naye anipendaye mimi atapendwa na Baba yangu, nami nitampenda na kujidhihirisha kwake."


Quˈn ikytzin tzeˈnku weˈ, tej kˈwalqinxtaqa, nchin yolintaqa, nchin ximintaqa, ex ikytaq nnabˈla tzeˈnku jun kˈwal. Me atzin te ẍin tijiˈn, o kyij nqˈoˈnjiˈy tkyaqiljo tzeˈnku nbˈanttaq wuˈn, tej kˈwalqintaqa. 	 Nilipokuwa mtoto mchanga nilisema kitoto, nilifahamu kitoto, nilifikiri kitoto. Lakini sasa, maadam mimi ni mtu mzima, mambo ya kitoto nimeyaacha.


O txi kyqˈmaˈn ikyjo, noq tuˈn tkubˈ tzˈaq toj jun til kyuˈn. Me bˈeˈx kubˈ mukˈe Jesús twutz txˈotxˈ, ex ok ten tzˈibˈil tukˈa twiˈ tqˈobˈ toj quq. 	 Walisema hivyo kumjaribu, wapate kisa cha kumshtaki. Lakini Yesu akainama chini, akaandika ardhini kwa kidole.


Me metzin qeˈ, nqo yoliˈn tiˈj tkyimlin Crist twutz cruz. Me atzin toj kywutz Judiy nya wen n‑ele, ex toj kywutzjo aj uˈjil ntiˈ tajbˈin. 	 lakini sisi tunamhubiri Kristo aliyesulubiwa. Kwa Wayahudi jambo hili ni kikwazo, na kwa watu wa mataifa ni upumbavu;


Ajo toklin ex Tyol Jesús, nimx ikyˈeˈ tqanil kyxolileˈ tkyaqil tnam tiˈjile Capernaum. 	 Habari zake zikaenea mahali pote katika mkoa ule.


Me junjuntl qˈmante: Mina, quˈn ¿Ma akutzin yolin jun xjal, a at jun taqˈnil tajaw il toj tanmin ikyjo? ¿Akutzin bˈant kykaˈyin moẍ tuˈn jun taqˈnil tajaw il? 	 Wengine wakasema, "Haya si maneno ya mwenye pepo. Je, pepo anaweza kuyafumbua macho ya vipofu?"


Tuˈntzintzjo, xi tqanin Jesús kye: ¿Yajtzilaˈ? Aj tuljo tajaw txˈotxˈ, ¿Tiˈtzila kbˈajil kyiˈjjo manil txˈotxˈ? 	 "Sasa, huyo mwenye shamba la mizabibu atakapokuja, atawafanyaje hao wakulima?"


Tzˈibˈinkujiy lo te nejinel toj Ttanim Dios toj tnam Pérgamo: Ikytzin ntqˈmaˈn Jesús, a at tkxbˈil te qˈoj te kabˈe tste, a juchˈ twiˈ: 	 "Kwa malaika wa kanisa la Pergamoni andika hivi: "Huu ndio ujumbe wake yeye aliye na upanga mkali wenye kuwili.


Ex axte Dios kˈwel waˈbˈin kyeˈy jikyinxix wen toj kynimbˈila te jun majx, tuˈntzin mix aˈl jun tzˈokx ẍchˈinte jun tiˈ toj kywutza, aj tpon tqˈijil tuˈn tul qAjaw Jesucrist. 	 Yeye atawaimarisha ninyi mpaka mwisho mpate kuonekana bila hatia Siku ile ya Bwana wetu Yesu Kristo.


Toj junxil qˈij, xi tkaˈyin Juan Jesús kyjataq ttzaj laqˈe tkˈatz, ex xi tqˈmaˈn Juan kyexjal: Kykaˈyinxa. Kyja tzaj laqˈeˈ tal Tal Trit Dios, a k‑elil qˈinte kyilxjal toj tkyaqil twutz txˈotxˈ, tzeˈnqeku tal tal rit, a kubˈ kybˈyoˈnxjal, atxix ojtxe te chojbˈil kyil. 	 Kesho yake, Yohane alimwona Yesu akimjia, akasema, "Huyu ndiye Mwana-kondoo wa Mungu aondoaye dhambi ya ulimwengu!


Ex mi qo ok tzeˈnku te Caín, a xi tqˈoˈn tibˈ te tajaw il. Ex tuˈn ikyjo, kubˈ tbˈyoˈn titzˈin. ¿Me tinquˈnil kubˈ tbˈyoˈn? Quˈn tuˈn nya wentaq tbˈinchbˈin Caín, quˈn tuˈn tlochˈj tanmin tiˈj titzˈin, quˈn atzin tbˈinchbˈin titzˈin wentaq taˈ. 	 Tusiwe kama Kaini ambaye, kwa kuongozwa na yule Mwovu, alimuua ndugu yake. Na, kwa nini alimuua? Kwa sababu matendo yake yalikuwa maovu, lakini yale ya ndugu yake yalikuwa mema!


Ex atzin teˈ tnejil nukˈil kubˈ nikyˈbˈin teˈ aˈ, a otaq tzˈok te vin, ntiˈ bˈiˈn tuˈn jaˈ otaq tzaje, me ayetzin kye sipil bˈintaql kye kyuˈn, quˈn o kyli kyeˈ jaˈ otaq chi meltzˈaje kyeˈ qˈaˈyil. Ex atzinj tnejil nukˈil te mejebˈlin, tzaj ttxkoˈn chmilbˈaj, a tzmataq njaw meje, 	 Mkuu wa karamu alipoonja hayo maji, kumbe yalikuwa yamegeuka kuwa divai. Yeye hakujua ilikotoka, (lakini wale watumishi waliochota maji walijua). Mkuu wa karamu akamwita bwana arusi,


Ex kˈwalbˈajqe kye tnejil qxeˈchil, aye nmaq nimil tiˈj Dios. Ex tuˈntzin kyyajil ikyjo, itzˈje Crist, a Dios, tAjaw Tkyaqil, nimxit tbˈi te jun majx. Ikyxitjo. 	 Wao ni wajukuu wa mababu, naye Kristo, kadiri ya ubinadamu wake, ametoka katika ukoo wao. Mungu atawalaye juu ya yote, na atukuzwe milele! Amina.


Noq tuˈn tnimbˈil Moisés, kyij ttzaqpiˈn Egipto kyukˈa tkyaqil t‑xjalil. Ex mix tzaje xobˈ te tqˈoj kawil, quˈn nyakuj otaq tzˈiwle Dios tuˈn, a nya qˈanchaˈl. 	 Kwa imani Mose alihama kutoka nchi ya Misri bila kuogopa hasira ya mfalme; na wala hakurudi nyuma, kwani alikuwa kama mtu aliyemwona yule Mungu asiyeonekana.


Tkyaqiljo a kxel niminte qa a Jesús Tkˈwal Dios, kxel tiˈn tqanil toj tanmin. Ex tkyaqiljo mi txi niminte, iky tzˈelpine Diosjo toj twutz tzeˈnku jun nikyˈil yol, quˈn ma tzˈel tiˈjlin tqanil, a tzaj tqˈoˈn Dios tiˈj Tkˈwal. 	 Anayemwamini mwana wa Mungu anao ushahidi huo ndani yake; lakini asiyemwamini Mungu, anamfanya yeye kuwa mwongo, maana hakuamini ushahidi alioutoa Mungu juu ya Mwanae.


Ex at junjun Parisey tzaj laqˈe tkˈatz Jesús, noq tuˈn tkubˈ tzˈaq kyuˈn toj til. Xi kyqanin te: ¿Wenpetzila tuˈn tkubˈ tpaˈn jun ichin tibˈ tukˈa t‑xuˈjil, qa noq tiˈ s‑etza til? 	 Mafarisayo kadhaa walimjia, wakamwuliza kwa kumtega, "Je, ni halali mume kumpa talaka mkewe kwa kisa chochote?"


Attaq jun xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil xi laqˈe yolil tkˈatz Jesús, me noq tuˈn tkubˈ tzˈaq tuˈn toj til tuˈn tyol. Xitzin tqanintz kyjaluˈn: Xnaqˈtzil, ¿Tiˈtzin weˈ tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn, tuˈn nkanbˈintejiˈy chwinqil te jun majx? 	 Baadaye mwalimu mmoja wa Sheria alisimama akamwuliza akitaka kumtega, "Mwalimu, nifanye nini ili nipate uzima wa milele?"


Qalaˈ, chi chiˈtla kyejiˈy kyjaluˈn: Qa iky tajbˈil qAjaw, ex qa atx toj qchwinqil, okla kbˈantiljo a qaja. 	 Mngalipaswa kusema: "Bwana akitujalia tutaishi na tutafanya hiki au kile."


Me iteˈl txqantl xjal xi kyqanin te Jesús, tuˈn tkubˈ tbˈinchin jun yekˈbˈil tipin toj kyaˈj. Xi kyqanin ikyjo, quˈn kyajtaqjo xjal tuˈn tel kynikyˈ te, a qa antza tzajniˈn tipin Jesús toj kyaˈj mo minaj. 	 Wengine, wakimjaribu, wakamtaka afanye ishara kuonyesha kama alikuwa na idhini kutoka mbinguni.


Me kxel nqˈmaˈn kyeˈy, o tzul te Elías, me mi s‑el kynikyˈxjal te. Ex ma tzikyˈx tuˈn, tzeˈnkuxtaq kyajxjal tiˈj. Exsin ikyx wejiˈy, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, nimx kkyˈelix wuˈn toj kyqˈobˈxjal. 	 Lakini nawaambieni, Eliya amekwisha kuja nao hawakumtambua, bali walimtendea jinsi walivyotaka. Mwana wa Mtu atateswa vivyo hivyo mikononi mwao."


Ex tuˈnpetziˈn, nxi ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn naˈmxtaq nxiˈy lol kyeˈy, quˈn tuˈntzintla aj nkaniˈn, nyatla il tiˈj tuˈn nkawiˈn kujxix kyiˈja. Quˈn a nkawbˈila tzaj tqˈoˈn Dios tuˈn kychˈiya toj kynimbˈila, ex nya tuˈn kykubˈ numje. 	 Basi, ninaandika barua hii nikiwa mbali, ili nitakapofika kwenu nisilazimike kuwa mkali kwenu kwa kutumia ule uwezo alionipa Bwana; naam, uwezo wa kujenga na si wa kubomoa.


Ex atzin abˈj jun techil wiˈja. Ankye teˈ kˈwel t‑xoˈn tibˈ tibˈajjo abˈj, tuˈn tyuchˈj tuˈn; axte kˈwel tyuchˈin tibˈ tibˈaj. Ex qa a abˈj xkubˈ tzˈaq tibˈaj jun aˈla te kawbˈil kujxix, bˈeˈx kˈwel quqix te jun majx. 	 "Atakayeanguka juu ya jiwe hilo atavunjika vipandevipande; na likimwangukia mtu yeyote, litamponda."


¿Ankyenaj te? ¿Ma nimxixnajtzinl te toklin tzeˈnku qtzan qxjalil Jacob, a xkyij qˈon teˈ xoch lo, jaˈ xkˈwaˈne kyukˈa jniˈ tkˈwal majqexjo talin? 	 Au, labda wewe wajifanya mkuu kuliko babu yetu Yakobo? Yeye alitupa sisi kisima hiki; na yeye mwenyewe, watoto wake na mifugo yake walikunywa maji ya kisima hiki."


Kyxpichˈinkujiˈy tkyaqil kyxnaqˈtzbˈilxjal, ex kyniminkujiˈy a wen. 	 Pimeni kila kitu: zingatieni kilicho chema,


Ikytziˈn, chi Pabl, awotzin qeˈ nqo qˈmante Tbˈanil Tqanil kyeˈy, qa a t‑xilin yol otaq tqˈma qMan Dios kyeˈ ojtxe qxjalil, naˈmtaq tbˈant. 	 Sisi tumekuja hapa kuwaleteeni Habari Njema: jambo lile Mungu alilowaahidia babu zetu amelitimiza sasa kwa ajili yetu sisi tulio wajukuu wao kwa kumfufua Yesu kutoka wafu.


Qa ma qo ajbˈin te Crist tojjo tumil lo, ktzalajil qMan Dios qiˈj, ex wen qo elile kywutzxjal. 	 Anayemtumikia Kristo namna hiyo humpendeza Mungu, na kukubaliwa na watu.


Xiˈ toj tkabˈ majin naˈl Dios. Chiˈ kyjaluˈn: Ay nMaˈn, qa ntiˈx tumil tuˈn mi tzikyˈx xiˈ luˈn wuˈn, bˈinchimtzinjiy a taja wukˈiy. 	 Akaenda tena mara ya pili akasali: "Baba yangu, kama haiwezekani kikombe hiki kinipite bila mimi kukinywa, basi, mapenzi yako yafanyike."


Quˈn k‑itzˈjil jun tal qˈa, ex k‑okil tqˈoˈn tbˈi Jesús. K‑okil tbˈi ikyjo, quˈn kchi kletil xjal toj il tuˈn. 	 Atajifungua mtoto wa kiume, nawe utampa jina Yesu, kwa kuwa yeye atawaokoa watu wake kutoka katika dhambi zao."


An teˈ mina n‑el naj toj tkˈuˈj, qalaˈ kyja n‑oke tnabˈl wen tiˈj Tyol Dios, ex tuˈn tten jikyin toj tchwinqil, ex tuˈn tbˈantjo a ntqˈmaˈn Tyol Dios, oktzin ktzalajil tojjo tbˈinchbˈin. Atzin Tyol Diosjo tzˈaqlexix wen, a xqo tzaqpet tuˈn toj qil. 	 Lakini mtu anayeangalia kwa makini sheria kamilifu ambayo huwapa watu uhuru, mtu anayeendelea kuizingatia, na si kuisikia tu na kuisahau baadaye, bali anaitekeleza, mtu huyo atabarikiwa katika kila kitu anachofanya.


Qa ma kubˈ nbˈinchinjiˈy luˈn a wuˈnkuxa, atla jun chojbˈil weˈ. Me nyaxix noq tuˈn ikyjo, quˈn ma chin jaw skˈoˈn weˈ tuˈn Dios, ex ma tzaj toqxenin Tyol weˈy, ex nlay kubˈ wewiˈn, quˈn ilxix tiˈj tuˈn tkubˈ bˈinchit. 	 Ningekuwa nimeichagua kazi hii kwa hiari, basi, ningetazamia malipo; lakini maadam naifanya ikiwa ni wajibu, hiyo ina maana kwamba ni jukumu nililopewa nitekeleze.


Ex tzeˈnku kyij tzˈibˈit toj tkawbˈil Moisés, chˈime tkyaqil iltaq tiˈj tuˈn tok chtet tukˈa chikyˈ, tuˈntzintla tok qˈoˈn tzˈaqle twutz Dios. Quˈn qa mina s‑el chitj kychkyˈeljo oyaj, ayeˈ nchi kubˈ bˈyettaq, nlaytaq kubˈ najsit kyilxjal. Tuˈn ikyjo, iltaq tiˈj tuˈn tkyim Jesús, ex tuˈn tel chitj tchkyˈel te najsbˈilte qil. 	 Naam, kadiri ya Sheria karibu kila kitu chaweza kutakaswa kwa damu, na dhambi nazo zaondolewa tu ikiwa damu imemwagwa.


Quˈn aj tkanin tqˈijiljo twuqin angel, tuˈn toqˈsin tchun, atzin qˈijjo tuˈn tjapin t‑xim Dios, a ewintaq te tnejil, ikyxjo tzeˈnku kyqˈma yolil Tyol Dios ojtxe. 	 Lakini wakati ule malaika wa saba atakapotoa sauti yake, wakati atakapopiga tarumbeta yake, Mungu atakamilisha mpango wake wa siri kama alivyowatangazia watumishi wake manabii."


Tej kykanin Capernaum, okx Jesús qˈol jun xnaqˈtzbˈil toj jun qˈij te ajlabˈl toj jun muˈẍ ja te kynaˈbˈl Dios aj Judiy. 	 Wakafika mjini Kafarnaumu, na mara ilipofika Sabato, Yesu akaingia katika Sunagogi, akaanza kufundisha.


Kyqˈonka tilil, tuˈn kyanqˈiˈn wen, ex tuˈn mi tzˈokx kylimoˈn kyibˈa tojjo a nya kyeˈy. Qalaˈ kukx chi aqˈninjiˈy, tzeˈnkuxjo o txi qqˈmaˈn kyeˈy, 	 Muwe na nia ya kuishi maisha ya utulivu, kila mmoja ashughulikie mambo yake mwenyewe na afanye kazi kwa mikono yake mwenyewe kama tulivyowaagiza pale awali.


Me anteˈ kˈwel ewinte kywutzxjal qa ojtzqiˈnqiˈn tuˈn, ex ikyx wejiˈy, kˈwel wewiˈn twutz t‑angel nMaˈn, a at toj kyaˈj. 	 Lakini, mtu yeyote anayenikana mbele ya watu, naye atakanwa mbele ya malaika wa Mungu.


Bˈeˈxsin xi qˈiˈn Pabl jaˈ nchi chmetetaq kawil te tnam, Areópago tbˈi, exsin xi kyqanin te: ¿Akutzin tzaj tqˈmaˈn tzeˈntzin tzˈelpineˈ saq xnaqˈtzbˈil, a luˈy nyoliˈn tiˈj? 	 Hivyo walimchukua Paulo, wakampeleka Areopago, wakasema, "Tunataka kujua jambo hili jipya ulilokuwa unazungumzia.


Xjalqo junxchˈin qchibˈjil ex junchˈin qchkyˈel, quˈn xjalqo qkyaqilx. Ikytzintzjo, iltaq tiˈj tuˈn tok Jesús te xjal tzeˈnku qe tukˈa tchibˈjil ex tukˈa tchkyˈel, quˈn noq tuˈn ikyjo, bˈantjo tkyimlin te chojbˈil qil. Ex noq tuˈn tkyimlin Jesús, ex tej tjaw anqˈin juntl majl, kubˈ tiˈj tajaw kyimin, a axjo tajaw il. 	 Basi, kwa vile watoto hao, kama awaitavyo, ni watu wenye mwili na damu, Yesu mwenyewe akawa kama wao na kushiriki ubinadamu wao. Alifanya hivyo ili kwa njia ya kifo chake amwangamize Ibilisi, ambaye ana mamlaka juu ya kifo,


I bˈaj xitzin tiljo jniˈ xjal qˈmalte te Pilat, ex i ok ten qˈmalte te, tuˈn tjatz ttzaqpiˈn jun xjal tzeˈnkuxtaqjo ntene kyuˈn. 	 Watu wengi wakamwendea Pilato wakamwomba awafanyie kama kawaida yake.


Ex mi chi yolbˈiˈn tiˈj Dios tzeˈnku junjunkye i yolbˈin, ex bˈeˈx i kyim tuˈn angel te kyimin. 	 Wala msinung'unike kama baadhi yao walivyonung'unika, wakaangamizwa na Mwangamizi!


Ikytziˈn, alkye taj noq tuˈn tkubˈ tbˈinchin tajbˈil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, kxeˈl toj najin te jun majx. Ex alkye kˈwel ttzyuˈn tibˈ tiˈj tkyaqiljo at tajbˈin kyexjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ, noq tuˈn npaja, ktenbˈil tchwinqil te jun majx. 	 Maana, mtu anayetaka kuyaokoa maisha yake mwenyewe, atayapoteza; lakini atakayeyapoteza maisha yake kwa ajili yangu, atayaokoa.


Texjo or anetziˈn, jun t‑angel tAjaw Tkyaqil kubˈ tbˈinchin, tuˈn tyabˈte Herodes, quˈn tuˈn xi ttziyin tuˈn tok qˈoˈn te jun dios. Bˈeˈx kyim tukˈa nim kyixkˈoj, ikyjo tzeˈnku nchyoˈljtz jun aˈla kyuˈn ẍchuqˈ. 	 Papo hapo malaika wa Bwana akamwangusha Herode chini kwa sababu hakumpa Mungu hizo sifa. Akaliwa na wadudu, akafa.


Xitzin kytzaqˈwin: Ma qo ula tiˈj tbˈi Cornelio, jun nejinel kywutz xoˈl qˈaqˈ, jun ichin tzˈaqlexix, at tchewil Dios tiˈj, ex kˈuˈjlinxix kyuˈn kykyaqil aj Judiy. Jun t‑angel Dios qˈmante te, qa iltaq tiˈj tuˈn t‑xi txketa, tuˈntzintla t‑xiy tzma tja, tuˈn tok tbˈiˈn, tiˈ tuˈn t‑xi tqˈmaˈn te. 	 Wao wakamjibu, "Jemadari Kornelio ambaye ni mtu mwema, mcha Mungu na mwenye kuheshimika mbele ya Wayahudi wote ametutuma. Aliambiwa na malaika mtakatifu akualike nyumbani kwake ili asikilize chochote ulicho nacho cha kusema."


Ex tzunx ntzalajx wanmiˈn tiˈj Dios, a Klol weˈy. 	 "Moyo wangu wamtukuza Bwana, roho yangu inafurahi kwa sababu ya Mungu Mwokozi wangu.


Me metzin weˈ kxel nqˈmaˈn, qa at jun ichin xkubˈ tpaˈn tibˈ tukˈa t‑xuˈjil noq kukxjo, ex nya tuˈn ma kubˈ tzˈaq t‑xuˈjil toj kyˈaˈjin, tuˈn tpaj k‑okileˈ t‑xuˈjil te aj kyˈaˈjil, aj tok meje tukˈa juntl ichin. Ex ankyeˈ ichin, k‑okil meje tukˈa qya, a otaq tzˈel lajoˈn, ex ikyxjo, k‑okil aj kyˈaˈjil, quˈn twutz Dios, nya ma paˈyitjo qya tukˈa tnejil tchmil. 	 Lakini mimi nawaambieni, anayempa mkewe talaka, isipokuwa kwa sababu ya uzinzi, anamfanya azini; na mtu akimwoa mwanamke aliyepewa talaka, anazini.


Tej tbˈaj kyqˈmaˈn tsanjil Tyol Dios junx tukˈaˈ otaq tzikyˈx kyiˈj, oktzin tentz qˈmalte Tbˈanil Tqanil toj tkyaqil txˈotxˈ te Samaria. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx i meltzˈaj Jerusalén. 	 Baada ya Petro na Yohane kutoa ushuhuda wao na kuutangaza ujumbe wa Bwana, walirudi Yerusalemu. Walipokuwa wanarudi walihubiri Habari Njema katika vijiji vingi vya Samaria.


Ex nya noq oˈkxjo, qalaˈ ktzajil tqˈoˈn jun qˈolbˈil kyeˈy tuˈn kyokxa toj kyaˈj te jun majx, jaˈ nkawin Jesucrist, a qAjaw ex Klolqe. 	 Kwa namna hiyo mtafaulu kupewa haki kamili ya kuingia katika Utawala wa milele wa Bwana na Mwokozi wetu Yesu Kristo.


Quˈn mi n‑el nnikyˈa te tiquˈnil mi nbˈant wuˈn a waja tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn. Ex atziˈn a nkyˈeˈy tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn, atzin bˈantjo wuˈn. 	 Sielewi nifanyacho, maana kile ninachotaka sikifanyi, bali kile ninachochukia ndicho nikifanyacho.


Xi tqˈmaˈn kye: Ikyqex kyejiˈy, ku kyxiˈy aqˈnil toj tqan wawala, ex kxel nchjoˈn twiˈ kykˈuˈja toj tumil tzˈaqle. 	 Akawaambia, Nendeni nanyi mkafanye kazi katika shamba la mizabibu, nami nitawapeni haki yenu.


Ayiˈy erman, kˈuˈjlinqiˈy tuˈn qMan Dios; bˈiˈn quˈn qa ax o jaw skˈoˈn kyeˈy, 	 Ndugu, twajua kwamba Mungu anawapenda na kwamba amewateua muwe watu wake,


Atzaj teˈ kykanin, xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Noq sameqiˈy werman. Bˈiˈn kyeˈ kyuˈn, tzeˈn tten nchwinqila tzaluˈn kyxola toj txˈotxˈ te Asia, atxix tej wula tnejil qˈij. 	 Walipofika kwake aliwaambia, "Mnajua jinsi nilivyotumia wakati wote pamoja nanyi tangu siku ile ya kwanza nilipofika Asia.


mo tuˈn kyqˈanin yabˈ, mo tuˈn kyyolin toj tzeˈnchaqkul yol, mo tuˈn tpjet yol kyuˈn? ¡Mina! 	 Je, wote ni wenye kipaji cha kuponya? Wote ni wenye kipaji cha kusema lugha ngeni? Je, wote hufafanua lugha?


Me qa at jun n‑ikyˈx tuˈn, noq tuˈn tpajjo tbˈi Crist, mina jaw txˈixwe tuˈn; qalaˈ bˈaˈn tuˈn tnimsin tbˈi Dios, quˈn tuˈn at toklin tuˈn tok tbˈi te nimil tiˈj. 	 Lakini kama mtu akiteseka kwa sababu ni Mkristo, basi asione aibu, bali amtukuze Mungu, kwa sababu mtu huyo anaitwa kwa jina la Kristo.


Waˈltaq ttzi nijabˈ, teˈ tpon jun kynejiljo kawil te jun muˈẍ ja te naˈbˈl Dios, Jayr tbˈi. 	 Hapo akaja mmojawapo wa maofisa wa sunagogi, jina lake Yairo. Alipomwona Yesu, akajitupa mbele ya miguu yake,


Werman, kykaˈyinktziˈn, nimx teˈ qMan Dios tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qiˈj; ma tzaj tqˈoˈn qoklin te kˈwalbˈaj. Me aye xjal nya nimilqe mi n‑el kynikyˈ qe, quˈn tuˈn naˈm tel kynikyˈ te qMan Dios. 	 Oneni basi, jinsi Baba alivyotupenda mno hata tunaitwa watoto wa Mungu! Na kweli, ndivyo tulivyo. Ndiyo maana ulimwengu haututambui sisi, kwani haumjui Mungu.


Ex atziˈn tchˈibˈil tajqˈoj, a kˈwel yuchˈit te jun majx, atziˈn kyimin. 	 Adui wa mwisho atakayeangamizwa ni kifo.


Quˈn nimxixtl bˈant kyuˈn, tzeˈnkuljo qeˈ kubˈ qbˈisin nej; xi kyqˈoˈn kyibˈ tuˈn kyajbˈin te Dios, ex kyaqˈ kyibˈ tuˈn kyajbˈin qeˈy, tzeˈnku taj qMan. 	 Hilo lilikuwa jambo ambalo hatukulitazamia kabisa! Kwanza walijitolea wao wenyewe kwa Bwana, kisha wakajitolea wenyewe kwetu pia, kufuatana na mapenzi ya Mungu.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, kykyaqilx kubˈ numle, exsin kubˈ kybˈiˈn kyyol Bernabé ex Pabl, a nchi yolintaq tiˈj tkyaqiljo tbˈanil techil exqetziˈn nim kyoklin, a otaq bˈant kyuˈn kyxoljo aj nya Judiyqe, me noq tuˈn attaq Dios kyukˈa. 	 Kikundi chote kilikaa kimya, kikawasikiliza Barnaba na Paulo wakieleza miujiza na maajabu ambayo Mungu alitenda kwa mikono yao kati ya watu wa mataifa mengine.


Me mina, erman. Quˈn ikyxjo tzeˈnku te Dios kukx njapin bˈaj Tyol, ex ikyxjo qeˈ. Mina nqo yoliˈn tukˈa kabˈe qyola. 	 Mungu ni ukweli mtupu; basi, kile tulichowaambia ninyi si jambo la "Ndiyo" na "Siyo".


quˈn axte Dios ma tzaj qˈonte qokliˈn tuˈn qoka te taqˈnil tiˈj jun akˈaj tumil bˈantlin tiˈj tuˈn, tuˈn kykyijxjal toj wen tukˈa. Quˈn atzin ojtxe tumil nqanin qiˈj tuˈn qkyim tuˈn, tuˈn mi njapin bˈaj tkyaqil quˈn. Atzin kolbˈil jaˈlin nya te ojtxe tumil, a tzˈibˈink twutz abˈj, qalaˈ tuˈn Xewbˈaj Xjan, a ntzaj tqˈoˈn qchwinqil te jun majx. 	 maana yeye ndiye aliyetuwezesha kulihudumia Agano Jipya ambalo si agano la sheria iliyoandikwa, bali Agano la Roho. Maana sheria iliyoandikwa huleta kifo, lakini Roho huleta uzima.


Qa at jun saj qˈmaˈnte kyeˈy kyojjo qˈij anetziˈn: Lu Crist lo, mo qa luˈ at tzachiˈn, qa chiˈ, mi txi kynimiˈn. 	 "Basi mtu akiwaambieni, Tazama, Kristo yupo hapa! au Yupo pale! msimsadiki.


Ajtzin nkˈula twutz txˈotxˈ, kchi tzajil nsmaˈn n‑angela, tuˈn kyok chmetjo jniˈ skˈoˈnqe wuˈn toj tkyaqil twutz txˈotxˈ. 	 Kisha atawatuma malaika wake; atawakusanya wateule wake kutoka pande zote nne za dunia, kutoka mwisho wa dunia mpaka mwisho wa mbingu.


Xi tqˈoˈn Jesús tibˈ te chojbˈil qil, tej tkyim twutz cruz, nya noq oˈkx tuˈn tnajsitku qil, qalaˈ tuˈn tnajsit kyil tkyaqil xjal twutz txˈotxˈ. 	 Kristo ndiye sadaka iondoayo dhambi zetu; wala si dhambi zetu sisi tu, bali pia dhambi za ulimwengu wote.


Ex nlayxla kˈantl tzaj toja. Ex mix jtojx tuˈn tbˈijte chnabˈ te mejebˈlin, exla qa aye kˈayil toja, i ok te nmaq xjal te twutz txˈotxˈ. Quˈn noq tuˈnjo tyuẍbˈiˈn, i kubˈ tsbˈuˈnejiy tkyaqilxjal twutz txˈotxˈ. 	 Mwanga wa taa hautaonekana tena ndani yako; sauti za bwana arusi na bibi arusi hazitasikika tena ndani yako. Wafanyabiashara wako walikuwa wakuu duniani, na kwa uchawi wako mataifa yote yalipotoshwa!"


Aj qa at jun xi txkontiy toj jun nintz qˈij te mejebˈlin, nya bˈaˈn tuˈn tkubˈ qey tibˈaj jun tbˈanil qˈuqbˈil, quˈn yajtzaj qa xpon kaninku juntl txokenj, a nim chˈintl toklin tzeˈnku te, 	 "Kama mtu akikualika arusini, usiketi mahali pa heshima isije ikawa amealikwa mwingine mheshimiwa kuliko wewe;


Xi kyqˈmaˈn xjal te: ¿Tiquˈn ikyjo? ¿Ma attzin jun kyeˈ iky tbˈi? chi chiˈ. 	 Wakamwambia, "Mbona hakuna yeyote katika ukoo wake mwenye jina hilo?"


Akuxjo jaˈlin, a nkubˈ kybˈinchintaqa ojtxe, a tzeˈnkuxjo kytzeqbˈilxjal nya nimilqe. Quˈn ikytaqtzin nchi bˈetejiˈy tojjo jniˈ nya wen, ex nimkutaq n‑el kyanmiˈn tiˈj, ex txˈujtinelqiˈy, ex manyor kyˈaˈjilqiˈy, ex noqx nchex lipe tiˈj tkyaqiljo il, ex nchi kˈuliˈn kywutzjo kywutzbˈiyil junxil kydiosxjal. 	 Wakati uliopita mlikuwa na muda mrefu wa kufanya mambo wanayofanya watu wasiomjua Mungu. Mliishi maisha ya anasa, ubinafsi, ulevi, ugomvi, kunywa mno na ya ibada haramu za sanamu.


Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈn Pilat kye: ¿Ma ntiˈtzin kye kykawbˈil? Kyimixa kyukˈiy, ex kykawinkuy tzeˈnkuxjo ntqˈmaˈn kykawbˈila. Xi kytzaqˈwin aj Judiy: Me ntiˈ qe qoklin, awoˈy aj Judiy, tuˈn tkubˈ qbˈyoˈn jun aˈla. 	 Pilato akawaambia, "Haya, mchukueni ninyi wenyewe, mkamhukumu kufuatana na Sheria yenu." Wayahudi wakamjibu, "Sisi hatuna mamlaka ya kumwua mtu yeyote."


Me ayetzin kyeˈ Judiy i yolin kyukˈa jteˈbˈin qya nya Judiyqe, aye nchi kanintaq toj ja te naˈbˈl Dios, ex nimtaq kyoklin, junx kyukˈa ichin nejinel toj tnam. Ok ten tzpetsil kynaˈbˈlxjal, tuˈn kyjyoˈn qˈoj kyiˈj Pabl ex Bernabé, ex tuˈn kyex lajettaq tojjo txˈotxˈ anetziˈn. 	 Lakini Wayahudi waliwachochea wanawake wa tabaka ya juu wa mataifa mengine ambao walikuwa wacha Mungu, na wanaume maarufu wa mji huo. Wakaanza kuwatesa Paulo na Barnaba, wakawafukuza kutoka katika eneo lao.


tzeˈnku ntqˈmaˈn Tuˈjil Tyol Dios: Ex ax Dios ok jpunte kynabˈl, tuˈn mi tzˈel kynikyˈ te, ex ax xi kujsinte kyanmin, tuˈn mi kynaˈye, ex ok tjpun kyẍkyin, tuˈn mi kybˈiye. Tzeˈnx kyten jaˈlin. 	 kama yasemavyo Maandiko Matakatifu: "Mungu ameifanya mioyo yao kuwa mizito, na mpaka leo hii hawawezi kuona kwa macho yao wala kusikia kwa masikio yao."


Me ax te Dios ma klon qey te kyimin toj Asia, ex nqo tkloˈn jaˈlin, ex ma qe qkˈuˈja tiˈj, qa kukx qo kletiljiˈy tuˈn, 	 Yeye alituokoa katika hatari kubwa ya kifo, na anaendelea kutuokoa; sisi tumemwekea tumaini letu kwamba atatuokoa tena,


Me atzin Xewbˈaj Xjan, a ktzajil tchqˈoˈn nMaˈn toj tumil nbˈiˈy te Onil kyeˈy ex te Qˈuqbˈil kykˈuˈja, ok ktzajil t‑xnaqˈtzin tkyaqil, ex ktzajil tnaˈn kyeˈy tkyaqiljo o bˈaj nqˈmaˈn kyeˈy. 	 lakini Msaidizi, Roho Mtakatifu, ambaye Baba atamtuma kwa jina langu, atawafundisheni kila kitu na kuwakumbusheni yote niliyowaambieni.


Quˈn ex bˈiˈnxix quˈn qa a qMan Dios te tkyaqil xjal, ex nya noq oˈkx kye aj Judiy. 	 Au je, Mungu nu Mungu wa Wayahudi tu, ama pia wa watu wa mataifa mengine? Naam, wa mataifa mengine pia.


Ex bˈinkuxjo lo kyuˈn, chi Jesúsjo: A noqit bˈiˈn te tajaw ja tuˈn, jniˈxix or kanin ileqˈ elqˈil toj tja, akula kubˈ ten xqˈuqilte, ex nlayla ttziye tuˈn tetz elqˈin toj tja. 	 Jueni kwamba, kama mwenye nyumba angejua saa ambayo mwizi atakuja, angekesha, wala hangeiacha nyumba yake ivunjwe.


¡Ayexjo tal qya, ayeˈ chˈixtaq kykubˈ tzˈaq, ex ayeˈ tzmataq nbˈaj miˈẍin kyal! 	 Ole wao kina mama waja wazito na wanaonyonyesha siku hizo!


Quˈn kykaˈyinqektzinjiˈy tal pichˈ nchi lipin twutz kyaˈj; mi nchi awan, mi nchi kˈuˈn kyawal. ¿Ma tzuˈntzin nchi kyim? Mina, quˈn a kyMaˈn, a at toj kyaˈj, kˈaˈchilkye. ¿Ma nyatzin aye kyeˈ nim kyoklin tzeˈnqekuˈ tal pichˈ? 	 Waangalieni ndege wa mwituni: hawapandi, hawavuni, wala hawana ghala yoyoye. Hata hivyo, Baba yenu wa mbinguni huwalisha. Je, ninyi si wa thamani kuliko hao?


Kyqˈolbˈinxa Mariy, quˈn nimx o tzˈaqˈnin kyiˈja. 	 Nisalimieni Maria ambaye amefanya kazi kwa bidii kwa ajili yenu.


Okxsin tajaw il toj tanmin Judas, a Iscariot tbˈi nqˈolbˈajtz, ex toktaq te tkabˈlajajin t‑xnaqˈtzbˈin Jesús. 	 Basi, Shetani akamwingia Yuda aitwae Iskarioti, mmoja wa wale mitume kumi na wawili.


Ex tzeˈnku tqˈma Isaías ojtxe: Noqit mi xkyij tqˈoˈne Dios, a tAjaw Tkyaqil, jteˈbˈin qyajil, ikyqotlaˈ tzeˈnku tnam Sodoma ex Gomorra, aye i kubˈ yuchˈj tuˈn te jun majx. 	 Ni kama Isaya alivyosema hapo awali: "Kama Bwana Mwenye Nguvu asingalituachia baadhi ya watoto wa Israeli, tungalikwisha kuwa kama Sodoma, tungalikwisha kuwa ma Gomora."


Tuˈnpetziˈn, kubˈ nbˈisiˈn tuˈn kyxi nchqˈonjiˈy erman lo, tuˈn kyxi nej kyukˈiy, tuˈntzintla kymojin tuˈn ttzqetjo oyaj, a xi kytziyiˈn, ex noqitla tkubˈ te jun yekˈbˈil tiˈjjo kysoˈjila, ex nya tiˈjjo tkujil kyanmiˈn. 	 Kwa hiyo, nimeona ni lazima kuwaomba hawa ndugu watutangulie kuja kwenu, wapate kuweka tayari zawadi yenu kubwa mliyoahidi; nayo ionyeshe kweli kwamba ni zawadi iliyotolewa kwa hiari na si kwa kulazimishwa.


Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈn Lip: Ay wAjaw; yekˈintzin Manbˈaj qeˈy. Tukˈaxjo lo, bˈeˈxpen k‑elil qnikyˈtza te. 	 Filipo akamwambia, "Bwana, tuonyeshe Baba, nasi tutatosheka."


Toj kykyaqiljo tnam, jaˈ nchi ikyˈetaq, xi kyqˈmaˈn kye nimil jotxjo tumil, a otaq tzaj kyqˈmaˈn tsanjil, exqetziˈn jniˈ nejinel toj Ttanim Dios toj Jerusalén. 	 Walipokuwa wanapita katika ile miji waliwapa watu yale maagizo yaliyotolewa na mitume na wazee kule Yerusalemu, wakawaambia wayazingatie.


Atzaj teˈ qbˈintiy, awoˈy lajajtl t‑xnaqˈtzbˈin ikyjo, bˈeˈx tzaj qqˈoja kyiˈjjo kabˈel kyitzˈin kyibˈ. 	 Wale wanafunzi wengine kumi waliposikia hayo, wakawakasirikia hao ndugu wawili.


Texjo tqan, bˈeˈx i jqet tẍkyin ẍonẍ, ex bˈeˈx bˈant tyolin. 	 Mara masikio yake yakafunguka na ulimi wake ukafunguliwa, akaanza kusema sawasawa.


Atziˈn jaˈlin, at jun qxjela teˈy: ¿Tzeˈntzila tteˈn tuˈn kyjaw anqˈintl kyimnin? Quˈn, qa ikyjo, aj kyjaw itzˈje juntl majl, ¿Tiˈtzila kbˈajiltz? ¿Altzila kye k‑okil te tchmiljo qya kyxoljo wuq ichin, quˈn kykyaqilx i ok meje tukˈa? 	 Basi, siku watu watakapofufuka, mama huyo atakuwa mke wa nani? Maana wote saba walikuwa wamemwoa."


Noqx nbˈajkutaq tqˈmaˈn luˈn, ajtz meltzˈaj twutz, ex tli waˈltaq Jesús tkˈatz, me mix ele tnikyˈ te qa a Jesús. 	 Baada ya kusema hayo, aligeuka nyuma, akamwona Yesu amesimama hapo, lakini asitambue ya kuwa ni Yesu.


Me atzin te Jesús xi ttzaqˈwin kyjaluˈn: Ay, Mart, ¿Man jaw bˈisin te, ex man jaw bˈajxte tkˈuˈj tuˈn ma nintzx taqˈin? 	 Lakini Bwana akamjibu, "Martha, Martha, unahangaika na kusumbuka kwa mambo mengi.


Ex tuˈn tpajjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil, nim yajbˈil n‑ikyˈx wuˈn, nyakuj tzeˈn jun ileqˈ, kˈloˈnqiˈn tuˈn kxbˈil tzaluˈn toj tze. Me metzin teˈ Tyol qMan Dios nlay kˈlet teˈ, qalaˈ lu teˈ nchˈiy wen tkyaqil twutz txˈotxˈ. 	 Kwa sababu ya kuihubiri Habari Njema mimi nateseka na nimefungwa minyororo kama mhalifu. Lakini neno la Mungu haliwezi kufungwa minyororo,


Tzulx jun te tqˈijil, a nim bˈisbˈajil. Ayejo jniˈ kyajqˈoja ok kjawil kybˈinchin kybˈe tiˈjile kytanima; ok k‑okil kytxolbˈin kyibˈ kyiˈjiliy, exsin ok kchi okil lipin kyiˈja toj tkyaqil kytxlaja. 	 Maana siku zaja ambapo adui zako watakuzungushia maboma, watakuzingira na kukusonga pande zote.


Ex kyniminkuxixjiˈy mejebˈlin tukˈa tkyaqil kyanmiˈn, a kymujbˈil kyibˈa tojjo mejebˈlin, quˈn tzul tkawbˈil Dios kyibˈajjo xjal aj kyˈaˈjilqe, exqetziˈn jniˈqe paˈl mejebˈlin. 	 Ndoa inapaswa kuheshimiwa na watu wote, na haki zake zitekelezwe kwa uaminifu. Mungu atawahukumu waasherati na wazinzi.


tuˈn tex kylajonjiˈy ichin luˈn, tuˈn t‑xiˈ juntl majl kyxol nya nimil, jaˈ nkawin tajaw il, tuˈn tkyˈixbˈajtzjo t‑xmilil, tuˈn tajtz tiˈj tanmin, ex tuˈn tklet te jun majx, aj tul tqˈijil qAjaw. 	 mkabidhini mtu huyo kwa Shetani ili mwili wake uharibiwe na roho yake iweze kuokolewa Siku ile ya Bwana.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, i pon kanin junjun xjal Sadusey kybˈi lolte Jesús. Aye xjal anetziˈn minataq nxi kynimin, qa nchi jaw anqˈin juntl majljo kyimnin. Tuˈnpetziˈn, xi kyqanin te Jesús kyjaluˈn: 	 Kisha Masadukayo, ambao husema kwamba wafu hawafufuki, wakamjia Yesu, wakasema:


Ayiˈy werman, atzin kawbˈil, a nxi ntzˈibˈiˈn kyeˈy, nya jun akˈaj kawbˈil, qalaˈ axjo kawbˈil, a at kyukˈiy, ex bˈiˈn kyuˈn atxix ojtxe. 	 Wapenzi wangu, amri hii ninayowaandikieni si amri mpya; ni amri ileile ya zamani mliyokuwa nayo tangu mwanzo. Amri hiyo ya zamani ni ule ujumbe mliousikia.


Ok kxel nqˈmaˈn kyeˈy, nlay jatz toj tze, aj qa mina xchjet tkˈas tkyaqil. 	 Hakika hutatoka huko nakwambia, mpaka utakapomaliza kulipa senti ya mwisho."


Tej kyjlajinxjo xjal, jyet Jesús kyuˈn, ex xi kyqˈmaˈn te: ¿Xnaqˈtzil, jtojetzin tkanliˈn tzaluˈn? 	 Wale watu walipomkuta Yesu ng'ambo ya pili wa ziwa walimwuliza, "Mwalimu, ulifika lini hapa?"


Ayetzin o chi nimin tiˈj Crist o jaw kyqˈoˈn twutz cruz a nbˈanttaq kyuˈn ojtxe, tzeˈnku tkyaqil achbˈil ex jniˈ tzeqbˈajil nya bˈaˈn. 	 Wale walio wa Kristo wameisulubisha hali yao ya kidunia pamoja na mawazo yake mabaya na tamaa zake.


Bˈeˈx tzaj txqan kyxobˈil, ex i kubˈ mukˈe tzmax twiˈ txˈotxˈ. Me ayetzin kyej ichin, a waˈlqetaq antza, iky tzaj kyqˈmaˈn kyjaluˈn: ¿Titzin quˈn nchi jyoˈn kyxol kyimnin tiˈjjo a itzˈ? 	 Hao wanawake wakaingiwa na hofu, wakainama chini. Ndipo wale watu wakawaambia, "Kwa nini mnamtafuta aliye hai kati ya wafu?


Quˈn ikytziˈn, ma tzˈel nnikyˈa te qa a kawbˈil tzaj qˈoˈn, noq tuˈn tten nchwinqila te jun majx. Me noq tuˈn tpajjo wila, axjo kawbˈil, a bˈaˈn, nqanin wiˈja tuˈn nkyima. 	 nami nikafa. Hiyo amri ambayo shabaha yake ilikuwa kuleta uhai, kwangu imeleta kifo.


Tuˈn ikyjo, ex tej tok tkaˈyin Jesúsjo kynimbˈil, xi tqˈmaˈn te yabˈ kyjaluˈn: Ay wukˈa, ayetzin tila ma chi kubˈ najsit jaˈlin. 	 Yesu alipoona jinsi walivyokuwa na imani kubwa, akamwambia huyo mtu, "Rafiki, umesamehewa dhambi zako."