Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈn Jesús kye: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa ayiˈn Tkˈwal Dios, nlay bˈant tuˈn nbˈinchiˈn jun tiˈ noq wuˈnx wibˈxa; qalaˈ oˈkx nkubˈ nbˈinchinjiˈy a n‑ok nkaˈyiˈn te nMaˈn. Quˈn tkyaqilxjo nbˈant tuˈn nMaˈn, ex ikyxjo nbˈant wuˈn, ayiˈn Tkˈwal. 	 Yesu akawaambia, "Kweli nawaambieni, Mwana hawezi kufanya kitu peke yake; anaweza tu kufanya kile anachomwona Baba akikifanya. Maana kile anachofanya Baba, Mwana hukifanya vilevile.


Tuˈnpetziˈn, n‑ikyˈx tkyaqiljo luˈn wuˈn, tuˈn kypajjo ayeˈ ma chi jaw tskˈoˈn qMan Dios, ex tuˈntzin kyklet tuˈn Crist, a Jesús, ex tuˈn kyxiˈ tukˈa toj tqoptzˈajiyil kyaˈj te jun majx. 	 na hivyo navumilia kila kitu kwa ajili ya wateule wa Mungu, ili wao pia wapate ukombozi upatikanao kwa njia ya Yesu Kristo, na ambao huleta utukufu wa milele.


Me tej nqayintaq taˈ tkˈatz Damasco, xi tkaˈyin jun tqoptzˈajiyil tzaj, tzaj toj kyaˈj, ex noq tnaˈbˈinkux noq attaql tiˈjile. 	 Lakini alipokuwa njiani karibu kufika Damasko, ghafla mwanga kutoka angani ulimwangazia pande zote.


Kyojjo qˈij ojtxe, aye yolil Tyol Dios, aye i kˈmoˈnte Tyol, nim i xpichˈin tiˈj, ex i jyoˈn tiˈjjo t‑xilin kolbˈil, a tuˈntaq xi tqˈoˈn Dios kyeˈy tuˈn t‑xtalbˈil. 	 Manabii walipeleleza kwa makini na kufanya uchunguzi juu ya wokovu huo, wakabashiri juu ya neema hiyo ambayo ninyi mngepewa.


Ultzin kanin qˈij te Waˈj Pan, a jaˈ n‑ikyˈsite Xjan Qˈij, tuˈn kywaˈnxjal pan, a ntiˈ txˈamsbˈilte tkuˈx, ex jaˈ tuˈn tkubˈe bˈyete jun tal rit te ikyˈsbˈilte. 	 Basi, siku ya Mikate Isiyotiwa chachu ikafika. Hiyo ndiyo siku ambayo mwana kondoo wa Pasaka huchinjwa.


Ex atjo t‑xtalbˈil Dios at kyukˈiy ex kyukˈa kykyaqiljo, a nkykˈuˈjlin qAjaw Jesucrist tukˈa jun kykˈuˈjbˈil, a nlay bˈaj. Ikyxitjo. 	 Nawatakia neema ya Mungu wote wanaompenda Bwana wetu Yesu Kristo kwa mapendo yasiyo na mwisho.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi tqˈmaˈn kye taqˈnil: Tkyaqilx noq tkubˈl. Me ayetzin kyeˈ txokenj kykyˈeˈ tuˈn kytzaj. 	 Kisha akawaambia watumishi wake: Karamu ya arusi iko tayari kweli, lakini walioalikwa hawakustahili.


Teˈ tkanin Judas tkˈatz Jesús, ex xi tqˈmaˈn te: ¡Xnaqˈtzil! Ex el tmaˈtzin. 	 Yuda alipofika tu, alimwendea Yesu moja kwa moja, akasema, "Mwalimu!" Kisha akambusu.


Me tuˈn mina xi tniminjiy a xi nqˈmaˈn tey, mina bˈantl tyoliˈn jaˈlin, tzmaxi ajxi tjapin tqˈijjo, a ma txi nqˈmaˈn tey. 	 Sikiliza, utakuwa bubu kwa sababu huyasadiki haya maneno yatakayotimia kwa wakati wake. Hutaweza kusema mpaka hayo niliyokuambia yatakapotimia."


Ayetzin kyej xjal, a tzuntaq nchi xqˈuqin tiˈj Jesús, noqxtaq nchi jaw xmayin tiˈj, exsin n‑oktaq kybˈyoˈn. 	 Wale watu waliokuwa wanamchunga Yesu, walimpiga na kumdhihaki.


Bˈeˈx xi tqˈmaˈn Jesús kye: Ayin wejiˈy a Wabˈj, a qˈolte chwinqil. Ankye teˈ ma tzaj lipey wiˈja nlayxpen tzaj te waˈyaj tiˈj; ex ankye teˈ knimil wiˈja, ex nlayxpen tzaj te kˈwaj tiˈj. 	 Yesu akawaambia, "Mimi ndimi mkate wa uzima. Anayekuja kwangu hataona njaa; anayeniamini hataona kiu kamwe.


ex nxi kyqˈmaˈntaq: ¿Nyakutzin atejiy nqˈmante tuˈn tjaw yuchˈin teˈ tnejil ja te naˈbˈl Dios, exsin tuˈn tbˈant juntl tuˈn toj oxe qˈij? Klomiltzin tibˈa jaˈlin, ex qˈinkutz tibˈa twutz cruz, qa twutzxix qa ajiy Tkˈwal Dios. 	 "Wewe! Si ulijidai kulivunja Hekalu na kulijenga kwa siku tatu? Sasa jiokoe mwenyewe. Kama wewe ni Mwana wa Mungu, basi shuka msalabani!"


Axsa toj Babilonia ante Jeconías ok te ttata Salatiel, a ttata Zorobabel, 	 Baada ya Wayahudi kupelekwa uhamishomi Babuloni: Yekonia alimzaa Shealtieli, Shealtieli alimzaa Zerobabeli,


Exla qa nim yajbˈil n‑ikyˈx quˈn, me nyat ntiˈ qelix; exla qa ma tzaj bˈis qiˈj, me nya tuˈn qo kˈwel numje; 	 Daima twapata taabu, lakini hatugandamizwi; twapata mashaka, lakini hatukati tamaa;


Ex xi tqˈmaˈnl Jesús: Qa ma chin ok kykˈuˈjliˈn, kyniminkutzinjiˈy jniˈ nnukˈbˈila. 	 "Mkinipenda mtazishika amri zangu.


Tzˈok tilil tuˈn, tuˈn tjapin bˈajjo taqˈin qMan Dios toj tnimbˈila. Ex kukxit tzaj tnaˈnjiy tkabˈ tchwinqila, quˈn tuˈnpetziˈn o txokliˈy tuˈn Dios tiˈj, tej tqˈmaˈy, ex tej tkubˈ tyekˈin tnimibˈila kywutz nimku xjal. 	 Piga mbio kadiri uwezavyo katika shindano la mbio za imani, ukajipatie tuzo la uzima wa milele, uliloitiwa wakati ulipokiri imani yako mbele ya mashahidi wengi.


Atzin tej kynejil xqˈuqil muˈẍ ja te kynaˈbˈl Judiy Dios bˈeˈx tzaj teˈ tqˈoj, quˈn tuˈn toj jun qˈij te ajlabˈl, kubˈe tqˈanin Jesúsjo qya. Xitzin tqˈmaˈn kyexjal kyjaluˈn: Qaq qˈij qˈoˈntz tuˈn qaqˈnin. Tuˈnpetziˈn, chi ul kyeˈ qˈanil kyibˈa kyojjo qˈij anetziˈn, ex nya toj jun qˈij te ajlabˈl. 	 Lakini mkuu wa sunagogi alikasirika kwa sababu Yesu alikuwa amemponya siku ya Sabato. Hivyo akawaambia wale watu walikusanyika pale, "Mnazo siku sita za kufanya kazi. Basi, fikeni siku hizo mkaponywe magonjwa yenu; lakini msije siku ya Sabato."


Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈn Herodes kye taqˈnil: Ala te Juan luˈn, ma jatz anqˈin kyxol kyimnin. Quˈn tiˈjkutziˈn, tbˈanilx tipin tuˈn tbˈant txqan tbˈanil techil tuˈn. 	 Basi, akawaambia watumishi wake, "Mtu huyu ni Yohane mbatizaji, amefufuka kutoka wafu; ndiyo maana nguvu za miujiza zinafanya kazi ndani yake."


Junjun aj Judiy i ok ten yolbˈil tiˈj Jesús, tuˈn otaq tqˈma qa aku wabˈj ma kuˈtz toj kyaˈj. 	 Basi, Wayahudi wakaanza kunung'unika kwa kuwa alisema: "Mimi ni mkate ulioshuka kutoka mbinguni."


Me atzin teˈ kynejil xoˈl qˈaqˈ tajtaq teˈ tuˈn tkolin tiˈj Pabl. Tuˈnpetziˈn, mix ttziye, tuˈn kykubˈ bˈyet, qalaˈ xi tqˈmaˈn kyeˈ, a bˈaˈn chi xaˈlin aˈ, tuˈn nej tuˈn t‑xi kyxoˈn kyibˈ toj aˈ, tuˈn kykanin ttzi txˈotxˈ. 	 Lakini kwa vile yule ofisajeshi alitaka kumwokoa Paulo, aliwazuia wasifanye hivyo. Aliamuru wale waliojua kuogelea waruke kutoka melini na kuogelea hadi pwani,


Ex xiˈ te Lip jyol Natanael. Tej tel jyet tuˈn, xi tqˈmaˈn te: O jyet qeˈ Crist quˈn, aj tzeˈnku kyij ttzˈibˈin Moisés exqetziˈn jniˈ yolil Tyol Dios toj Tuˈjil Tyol: Jesús aj Nazaret tbˈi, a tkˈwal Jse. 	 Naye Filipo akamkuta Nathanieli, akamwambia, "Tumemwona yule ambaye Mose aliandika juu yake katika kitabu cha Sheria, na ambaye manabii waliandika habari zake, yaani Yesu Mwana wa Yosefu, kutoka Nazareti."


Quˈn oˈkx te qMan Dios, at nimxix tnabˈl ex at nimxix tipin te klolqe, tuˈn tkyimlin Jesús, tuˈn mina qo kubˈe tzˈaq toj il. Ex axjo tipin luˈn, kxel qˈiˈnqe saqxix wen toj qchwinqil, ex tukˈa nim tzaljbˈil, ajxi qkanin twutz, a jaˈ taˈ nim tqoptzˈajiyil. Noqit nimxix toklin qMan Dios, nimxix tipin, ex nimxix tbˈi, texix kawil tibˈaj tkyaqil, atxix ojtxe, ex jaˈlin, ex te jun majx. Ikyxitjo. 	 Kwake yeye awezaye kuwalinda msije mkaanguka, na kuwaleta ninyi bila hatia mpaka mbele ya utukufu wake,


Axit qMan Dios junx tukˈa qAjaw Jesús, tzaj qˈoˈnte t‑xtalbˈil kyibˈaja, tuˈn kymujbˈin te kyibˈa kyxolxa. 	 Tunawatakieni neema na amani kutoka kwa Mungu Baba yetu na kutoka kwa Bwana Yesu Kristo.


Me lu jun yekˈbˈil lo: Qa noq njaw bˈantjo jun yol wuˈn, ex qa ajo il lo nyekˈinte qa nimx tqoptzˈajiyil Dios, noq tuˈn tnajsit wila, ¿Tiquˈnil kchin kˈwel tkawin Diostza tzeˈnkuxjo jun aj il? ¿Nyaˈpela a taqˈin Diosjo tuˈn tnajsit qilch? 	 Labda utasema: "Ikiwa ukosefu wa uaminifu kwa upande wangu unamdhihirisha Mungu kuwa mwaminifu zaidi na hivyo kumpatia utukufu, basi singepaswa kuhukumiwa kuwa mwenye dhambi!"


Tzeˈnku nteˈn, ayiˈn Tkˈwal Ichin, chqˈonqintza tuˈn Dios kyxola; ex ayiˈn at wokliˈn tibˈajjo qˈij te ajlabˈl, ex ayiˈn kchin qˈmalte qa wen tuˈn tkubˈ bˈinchit jun tiˈ mo qa minaj. 	 Maana Mwana wa Mtu ni Bwana wa Sabato."


ex xi ttzyuˈn, exsin xi tchyoˈntz kywutz. 	 Akakichukua, akala, wote wakimwona.


Qa noq tuˈn tpaj jun tqˈobˈa mo jun tqan, aku kubˈ tzˈaqiy toj il, bˈantla tuˈn tel ttxˈemin, exsin tuˈn tokxa toj kyaˈj tukˈa junchˈin tqˈobˈa, tzeˈnkuljo tuˈn t‑xiˈy toj qˈaqˈ tukˈa kykabˈil. 	 Mkono wako ukikukosesha, ukate! Afadhali kuingia kwenye uzima bila mkono mmoja, kuliko kuwa na mikono miwili na kwenda katika moto wa Jehanamu.


Qa at jun kyeˈ ma tzˈok tkaˈyin jun terman nbˈinchin il, a nya nxi tiˈn toj kyimin, bˈaˈn tuˈn tnaˈn Dios tiˈj. Ikytziˈn, ktzajile tqˈoˈn Diosjo tchwinqiljo erman anetziˈn. Me a wejiˈy nxi nqˈmaˈn tiˈjjo il, a mi nqox tiˈn toj kyimin, quˈn at te il te kyimin, ex nya wejiˈy nxi nqˈmaˈn tzaluˈn tuˈn qnaˈn Dios tiˈjjo il ikyjo. 	 Mtu akimwona ndugu yake ametenda dhambi isiyompeleka kwenye kifo anapaswa kumwombea kwa Mungu, naye Mungu atampatia uzima. Nasema jambo hili kuhusu wale waliotenda dhambi ambazo si za kifo. Lakini ipo dhambi yenye kumpeleka mtu kwenye kifo nami sisemi kwamba mnapaswa kumwomba Mungu kwa ajili ya hiyo.


Tej qjapiˈn Jerusalén, toj tzaljbˈil o kubˈ ayoˈn kyuˈn nimil antza. 	 Tulipofika Yerusalemu, ndugu waumini walitupokea vizuri sana.


Tuˈnpetziˈn, a Tkawbˈil Dios toj kyaˈj, ikytziˈn tzeˈnku jun kawil tajtaq tuˈn tpeyin kykˈas taqˈnil. 	 Ndiyo maana Ufalme wa mbinguni umefanana na mfalme mmoja aliyeamua kukagua hesabu za watumishi wake.


Tzuntaq nyolin Jesús ikyjo, tej tjaw ẍchˈin jun qya kyxolxjal. Chiˈ kyjaluˈn: ¡Kyˈiwlinxix teˈ qya, a xkubˈ alintiy ex xjaw chˈiysintiy! 	 Alipokuwa akisema hayo, mwanamke mmoja katika lile kundi la watu, akasema kwa sauti kubwa: "Heri tumbo lililokuzaa, na maziwa yaliyokunyonyesha!"


Ayetzin kyej xqˈuqil, junx tukˈa kynejil, bˈeˈx i xtaˈj tzyulkye tsanjil, tuˈn kyul toj Sanedrín. Me chebˈe i tzaj qˈiˈn, quˈn tuˈn attaq kyxobˈil xqˈuqil tuˈn kyok xoˈn tuˈn abˈj kyuˈnxjal. 	 Hapo mkuu wa walinzi wa Hekalu pamoja na watu wake walikwenda Hekaluni, akawaleta. Lakini hawakuwakamata kwa kutumia nguvu, maana waliogopa kwamba watu wangewapiga mawe.


Tuˈnpetziˈn, i tzaj ttxkoˈnte Herodes toj ewajil aye aj nabˈl, ex xi tqanin alkyexix qˈij, tej kylonte cheˈw. 	 Hapo, Herode aliwaita faraghani hao wataalamu wa nyota, akawauliza wakati hasa ile nyota ilipowatokea.


Ajo Ttanim Dios toj Babilonia, a skˈoˈn tuˈn Dios ikyxjo tzeˈnku kye, ex Marks, a nyakuj nkˈwala, nxi kysmaˈn qˈolbˈil kyeˈy. 	 Jumuiya ya wenzenu walioteuliwa na Mungu hapa Babuloni wanawasalimuni. Vilevile mwanangu Marko anawasalimuni.


Ex antza ele tnikyˈ te, qa a Jesús otaq qˈaninte, ex xi tqˈmaˈn tqanil kye aj Judiy. 	 Huyo mtu akaenda, akawaambia viongozi wa Wayahudi kwamba Yesu ndiye aliyemponya.


Me ante Jesús tzaj ttzaqˈwin qeˈy: Tkyaqil kyxnaqˈtzbˈil Parisey ikyjo tzeˈnku jun wiˈ kˈul, a qa nya nTatiˈy tokx toj kyaˈj, xkux awante. Okla kjawitz xbˈoqit te jun majx tukˈa tkyaqil tlokˈ. 	 Lakini yeye akawajibu, "Kila mmea ambao Baba yangu aliye mbinguni hakuupanda, utang'olewa.


Bˈeˈxsin jaw qe tej kyimnintaq, exsin ok tentz yolil. Tuˈn ikyjo, bˈeˈxsin xi qˈoˈntz te tnana tuˈn Jesús. 	 Yule aliyekufa akaketi, akaanza kuongea. Na Yesu akamkabidhi kwa mama yake.


Ayetzin kye nchi bˈettaqa ojtxe tzeˈnqeku rit ma chi kyij naj. Me atzin jaˈlin, ma chi ul meltzˈaja tukˈa Crist, a Kyikˈlel kyeˈy, ex Kaˈyil tiˈj kyanmiˈn. 	 Ninyi mlikuwa kama kondoo waliokuwa wamepotea; lakini sasa mmemrudia Mchungaji na Mlinzi wa roho zenu.


Ex nlijiˈy tkabˈ ma tij txuk exqetziˈn nmaq kawil twutz txˈotxˈ kyukˈax tkyaqiljo xoˈl qˈaqˈ otaq bˈaj kychmoˈn kyibˈ, tuˈn kyqˈojin tiˈjjo Crist, a nchejintaq tibˈaj tchej ex kyiˈj kykyaqil tukˈa. 	 Kisha nikaona yule mnyama pamoja na mfalme wa dunia na askari wao wamekusanyika pamoja kusudi wapigane na yule aliyekuwa ameketi juu ya farasi, pamoja na jeshi lake.


Me mi bˈiˈn qe quˈn tzeˈn tten ẍi jqet twutz, ex alkye xkubˈ qˈaninte. Kyqaninxa te; quˈn ma bˈet tabˈqˈe, ex ax kqˈolte tqanil. 	 Lakini amepataje kuona, hatujui; na wala hatumjui yule aliyemfumbua macho. Mwulizeni yeye mwenyewe; yeye ni mtu mzima, anaweza kujitetea mwenyewe."


Ex xi ttzaqˈwin Jesús te: Ku txiˈy qˈolbˈil teˈ tchmila; ex ku kytzaja tzaluˈn. 	 Yesu akamwambia, "Nenda ukamwite mumeo uje naye hapa."


Quˈn ikyqinx wejiˈy at weˈ kawilwe, me ex iteˈ xoˈl qˈaqˈ iteˈkx tjaqˈ nkawbˈila. Qatzin ma txi nqˈmaˈn te jun kyjaluˈn: Kux txiˈy, ex bˈeˈxsin kxeˈltz; ex qa: Ku tzaja, qa nchijiˈy te juntl, ex bˈeˈx ktzajil. Ex qa: Bˈinchinkujiˈy luˈn, qa nchijiˈy te waqˈnila, ex bˈeˈx kˈwel tbˈinchin. Ikytziˈn, n‑el nnikyˈjiˈy tiˈja, qa aku qˈanj noq tuˈn Tyola. 	 Mimi pia ni mtu niliye chini ya mamlaka, na ninao askari chini yangu. Namwambia mmoja, Nenda!, naye huenda; namwambia mwingine, Njoo! naye huja; na nikimwambia mtumishi wangu, Fanya hiki!, hufanya."


Ajo Xewbˈaj Xjan ntzaj tqˈon teˈ chwinqil te jun majx; atzin teˈ qxmilil te twutz txˈotxˈ teˈ, ex ntiˈ tajbˈin tiˈjjo chwinqil anetziˈn. Ex ikyxjo, ayejo nxnaqˈtzbˈila twutzxix, quˈn tzajninqe tiˈjjo Xewbˈaj Xjan. Qa ma qe kykˈuˈja kyiˈj, at kychwinqila te jun majx. 	 Roho ndiye atiaye uzima; binadamu peke yake hawezi. Maneno niliyowaambieni ni Roho, ni uzima.


quˈn o chin yoliˈn tiˈjjo tkyaqil t‑xim Dios, ex ntiˈ chˈin xkubˈ wewiˈn kyeˈy. 	 Kwa maana sikusita hata kidogo kuwatangazieni azimio lote la Mungu.


I ok chmoˈn xoˈl qˈaqˈ, exqetziˈn nejinel tuˈn tnejil xqˈuqil, ex i xi rinin jaˈ iteˈtaqxjal. Tej kylonte xjaljo tnejil xqˈuqil exqetziˈn jniˈ xoˈl qˈaqˈ, bˈeˈx xi kytzaqpiˈn tuˈn kybˈujin tiˈj Pabl. 	 Mara, mkuu wa jeshi akawachukua askari na jemadari, akalikabili lile kundi la watu. Nao walipomwona mkuu wa jeshi na askari, wakaacha kumpiga Paulo.


Me teyile junjunqe, exla qa junchˈin t‑xtalbˈil Crist, ma tzaj qˈoˈn junxilchaq qoklin, a tzeˈnkuxjo taj. 	 Kila mmoja wetu amepewa neema kadiri ya kipimo alichojaliwa na Kristo.


Ex ikytziˈn kyuˈn kyiˈjqe ntiˈ kypaj, nchi kux kyjpuˈn toj tze, ex atku maj nchi kubˈ kybˈyoˈn, me mi ẍi ok meltzˈaj kyiˈja. Noqx kubˈ kyyoˈnx kyibˈ. 	 Mmemhukumu na kumwua mtu asiye na hatia, naye hakuwapigeni.


Tuˈnpetziˈn, mi kubˈ kyqˈmaˈn jun kyyola wiˈja mo tiˈj nbˈinchbˈiˈn, a naˈmxtaq tul tqˈijil; qalaˈ kyyoˈnkuy ajxi tul qAjaw. Quˈn oˈkx te kqˈmalte qa wen mo minaj, quˈn a kˈwel qˈonte tqan qˈijil tkyaqiljo ewintaq toj qxopin, ex kˈwel yekˈin teˈ tkyaqil t‑xilin t‑ximbˈitz kyanminxjal. Quˈn teyilex junjun ktzajil tkˈmoˈn nimsbˈilte tuˈn Dios, qa wen tbˈinchbˈin; ex qa nya wen, ktzajil tkˈmoˈn jun chojbˈilte nya wen. 	 Basi, msihukumu kabla ya wakati wake acheni mpaka Bwana atakapokuja. Yeye atayafichua mambo ya giza yaliyofichika, na kuonyesha wazi nia za mioyo ya watu. Ndipo kila mmoja atapata sifa anayostahili kutoka kwa Mungu.


Tkyaqilxjo jniˈ otaq bˈaj bˈinte ikyjo, bˈaj jaw yolin toj kyanmin ex kyqˈma: ¿Titzila kbˈantil tuˈn kˈwal? Quˈn nimx toklin ma tzaj tqˈoˈn Dios, a tAjaw Tkyaqil. 	 Wote waliosikia mambo hayo waliyatafakari mioyoni mwao wakisema: "Mtoto huyu atakuwa mtu wa namna gani?" Maana, hakika nguvu ya Bwana ilikuwa pamoja naye.


Ayiˈn Pabl, o chin txokliˈy noq tuˈn tajbˈil qMan Dios, tuˈn woka te jun tsanjil Klolqe Jesucrist. Nkubˈ ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn junx tukˈa qerman Sóstenes 	 Mimi Paulo, niliyeitwa kuwa mtume wa Kristo Yesu kwa mapenzi ya Mungu, na ndugu Sosthene,


Exsin aj tkanintz tja, bˈeˈx aku chi tzaj ttxkoˈn jniˈ tukˈa exqetziˈn jniˈ t‑xjalil tiˈjile, ex okla kxel tqˈmaˈn kyjaluˈn: Chi tzalaja wukˈiy, quˈn ma knet tej tal nrita, a otaq txi naj. 	 Anapofika nyumbani, atawaita rafiki zake akiwaambia, Furahini pamoja nami, kwa sababu nimempata yule kondoo wangu aliyepotea.


Quˈn a teˈ ojtxe kawbˈil nqanin qiˈj, tuˈn qkyim te chojbˈil qil, tuˈn mi njapin quˈn. Me bˈeˈx kyim Jesús te chojbˈil qil, ex nya il tiˈj tuˈn t‑xi qchjoˈn qil jaˈlin, qalaˈ noq tuˈn qbˈet tukˈa qMan Dios toj qchwinqil, ex tuˈn qajbˈin te; o qo ok tqˈoˈn Dios nyakuj o qo kyim twutz cruz junx tukˈa Kolil Jesús. 	 Maana, kuhusu Sheria hiyo, mimi nimekufa; Sheria yenyewe iliniua, nipate kuishi kwa ajili ya Mungu. Mimi nimeuawa pamoja na Kristo msalabani,


Ex ikyx te Jesúsjo kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin i tzaj txkoˈn toj mejebˈlin. 	 naye Yesu alikuwa amealikwa arusini pamoja na wanafunzi wake.


Qˈijl nxnaqˈtzintaq te Jesús tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios. Atziˈn tzeˈnkuˈ qnikyˈin, antza nkyijetaq twiˈ Wutz Olivos. 	 Wakati wa mchana, siku hizo, Yesu alikuwa akifundisha watu Hekaluni; lakini usiku alikuwa akienda katika mlima wa Mizeituni na kukaa huko.


Nimxix qˈuqle nkˈuˈja kyiˈja, expe nchin yoliˈn kyiˈja kywutz txqantl; ma chewx wanmiˈn kyuˈn. Noq toj tkyaqiljo n‑ikyˈx wuˈn, me nchin tzalaja kyiˈja toj tkyaqil. 	 Nina imani kubwa sana ninaposema nanyi; naona fahari kubwa juu yenu! Katika taabu zetu nimepata kitulizo kikubwa na kufurahi mno.


Ok tzyuˈn Jesús kyuˈn, exsin xi kyiˈntz tzma tja kynejil pale. Atzin te Pegr, najchaq xi lipeye teˈ. 	 Basi, wakamkamata, wakamchukua na kwenda naye nyumbani kwa Kuhani Mkuu. Petro akawa anamfuata nyuma kwa mbali.


I bˈaj bˈitzin jun bˈitz nej kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin, exsin i xiˈ twiˈ wutz Olivos. 	 Kisha wakaimba wimbo, wakaondoka, wakaenda katika mlima wa Mizeituni.


Quˈn ikyx t‑xim Diosjo atxix te tnejil, a naˈmtaq tkubˈ tbˈinchin tkyaqil. Ajo xim lo ma japin tuˈn qAjaw Jesucrist. 	 Mungu alifanya jambo hilo kufuatana na azimio lake la milele ambalo amelifanya kwa njia ya Kristo Bwana wetu.


Tej kybˈaj aqˈnin Bernabé ex Saulo, bˈeˈx i ajtz toj Jerusalén, tuˈn kykanin toj Antyokiy. Ex otaq t‑xi kykleˈn Juan kyukˈa, a Marksjo, juntl tbˈi. 	 Baada ya Barnaba na Saulo kutekeleza shughuli zao, walitoka tena Yerusalemu wakamchukua Yohane aitwaye pia Marko.


Me ntiˈtla tetz tkyˈi, qa kyaj tuˈn tkubˈ kykˈuˈja kyuˈn tiˈjjo jun tiˈ, a twutzxix; ex qa kukx nchi bˈinchiˈn ikyjo tukˈa tkyaqil kyanmiˈn, ex nya noq oˈkxjo tzeˈnku intiˈn kyukˈiy. 	 Kwa kweli ni jambo jema daima kuwahangaikia wengine katika mambo mema, na si tu wakati mimi nipo pamoja nanyi.


Tej kybˈinte ikyjo, bˈeˈxsin ok tentz chˈotjil kyxolx. Chi chiˈ kyjaluˈn: Qa ma txi qqˈmaˈn, qa Dios saj chqˈonte ¿Tiˈtzin quˈntz mina xi kynimiˈn? chilaˈ. 	 Lakini wao wakajadiliana hivi: "Tukisema yalitoka mbinguni, yeye atatuuliza: Mbona hamkumsadiki?


Noqx aj kybˈajjo qˈij ikyjo te yajbˈil, k‑okil qloljix twutz qˈij, ex mi kˈantl yaye. Ex jniˈ qeˈ cheˈw kchi kˈwelitz tzˈaq twutz txˈotxˈ. Ex tkyaqiljo jniˈ at twutz kyaˈj okx chi luˈlilx. 	 "Mara baada ya dhiki ya siku hizo, jua litatiwa giza, mwezi hautaangaza, nyota zitaanguka kutoka angani, na nguvu za mbingu zitatikiswa.


Tej tetz Jesús antza, pon tzma ttzi Nijabˈ te Galiley. Ex bˈeˈx jax twiˈ jun wutz, ex kubˈ qe antza. 	 Yesu alitoka hapo akaenda kando ya ziwa Galilaya, akapanda mlimani, akaketi.


Ex ankye teˈ mi n‑ok kˈuˈjlin weˈy, ex mi nkubˈ tbˈiˈn jniˈ nnukˈbˈila, a xi nqˈmaˈn. Ex kykyaqiljo yol ncheˈx nqˈmaˈn, nya wekuy, qalaˈ te nMaˈn, a tzaj chqˈoˈn weˈy. 	 Asiyenipenda hashiki maneno yangu. Na neno mlilosikia si langu, bali ni lake Baba aliyenituma.


Atzin jaˈlin, ¿Tiˈtzin ele yol lo, qa ma meltzˈaj toj kyaˈj? Atzin ntqˈmaˈn qa nej xkutz toj kyaˈj, tuˈn tkˈuˈl tzaluˈn twutz txˈotxˈ. 	 Basi, inaposemwa: "alipaa juu," ina maana gani? Maana yake ni kwamba, kwanza alishuka mpaka chini kabisa duniani.


Ajo neˈẍ lo jun tzaj kkˈantil toj kychwinqiljo jniˈ xjal, aye mina nxi kynimin Tyola, tuˈn tel kynikyˈ tiˈja. Ex a k‑okil te nimsbˈil tbˈiy kyxol tkyaqil aj Israel. 	 Mwanga utakaowaangazia watu wa mataifa, na utukufu kwa watu wako Israeli."


Ex nya noq tuˈn tponlin Tito, qalaˈ noq tuˈn otaq chewx tanmin Tito kyuˈn. Quˈn ma tqˈma Tito qeˈy, qa nimxix kykˈuˈja wiˈja, qa ma chi labˈiˈn, ex qa ma chi bˈisiˈn wiˈja. Me tuˈnjo lo, nimxix nchin tzalaja. 	 Si tu kwa kule kuja kwake Tito, bali pia kwa sababu ya moyo mliompa ninyi. Yeye ametuarifu jinsi mnavyotamani kuniona, jinsi mlivyo na huzuni, na mnavyotaka kunitetea. Jambo hili linanifurahisha sana.


Atx juntl techil kˈwel nqˈoˈn. ¿Ma tzuntzin n‑ajbˈin jun tzaj kyeˈy, aj tokx tjaqˈ jun kax mo tjaqˈ jun watbˈilj? ¿Ma nyatzin tuˈn tkubˈ tibˈaj jun tkubˈil tuˈn tkˈant toj kyjaˈy? 	 Yesu akaendelea kuwaambia, "Je, watu huwasha taa wakaileta ndani na kuifunika kwa pishi au kuiweka mvunguni? La! Huiweka juu ya kinara.


I yolin, ex i kyij toj wen tuˈn tkyij kyiˈn chˈin pwaq, a tzaj kytzyuˈn te twiˈ kytxˈotxˈ. Me atziˈn txqantl xi tqˈoˈn Ananías kye tsanjil. 	 Lakini, mkewe akiwa anajua, Anania akajiwekea sehemu ya fedha alizopata na ile sehemu nyingine akawakabidhi mitume.


Ex bˈeˈx xi kyiˈn bark ttzi txˈotxˈ. Ex antza kyije kytzaqpiˈn tkyaqiljo qˈiˈntaq kyuˈn, exsin i bˈaj xi lipetz tiˈj Jesús. 	 Basi, baada ya kuzileta zile mashua ukingoni mwa ziwa, wakaacha yote, wakamfuata.


Jotxjo a nyolajtztaq tiˈj Jesús, ex tiˈj tkyaqiljo nbˈanttaq tuˈn. Bˈeˈx bˈijte teˈ tuˈn Herodes, a nmaq kawiltaq, me mix elexix tnikyˈ te, quˈn ilaˈtaq nqˈmante a qa ataq Juan, a Jawsil Aˈ, otaq jatz itzˈje juntl majl. 	 Sasa, mtawala Herode, alipata habari za mambo yote yaliyokuwa yanatendeka, akawa na wasiwasi kwa vile walikuwa wakisema: "Yohane amefufuka kutoka wafu!"


Tuˈn ikyjo, tej tul kanin Jesús, a Klolqe, tzaluˈn twutz txˈotxˈ, xi tqˈmaˈn te Ttata kyjaluˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Tkyˈeˈy tuˈn tkubˈ bˈyoˈn aluˈmj te chojbˈil il. Ex mi ntzalaja tuˈn tkubˈ patin aluˈmj te oyaj twutza. Tuˈn ikyjo, ma tzaj tqˈoˈn jun nxmilila, tuˈn woka te chojbˈil il, ikyxixjo tzeˈnku taja. 	 Ndiyo maana Kristo alipokuwa anakuja ulimwenguni, alimwambia Mungu: "Hukutaka dhabihu wala sadaka, lakini umenitayarishia mwili.


Me atzin te ma tij txuk bˈeˈx jatz t‑xabˈiˈn aˈ toj ttzi, tuˈn tbˈant jun nim aˈ, tuˈntzintla t‑xi iqin qya tuˈn, tuˈn tkyim. 	 Basi, joka likatapika maji mengi kama mto, yakamfuata huyo mama nyuma ili yamchukue.


Me aye kynejil pale exqetziˈn jniˈ kawil ẍi qˈmante tuˈn tjaw pejkˈit twutz cruz, exsin tuˈn tkubˈ bˈyettz. 	 Makuhani na watawala wetu walimtoa ahukumiwe kufa, wakamsulubisha.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi oqxeninxix kye tuˈn Jesús, tuˈn mix alqeye tuˈn t‑xi kyqˈmaˈne qa ate Jesúsjo Crist. 	 Halafu Yesu akawaamuru wasimwambie mtu yeyote habari hiyo.


Ex bˈiˈn kyeˈ kyuˈn, qa xi qˈoˈn nim ipbˈil te Jesús te Nazaret, ex qa nojsit tanmin tuˈn Xewbˈaj Xjan. Ex qa ma bˈet Jesús bˈinchil bˈaˈn, ex i qˈanit kykyaqiljo xjal, a n‑ikyˈxtaq nya bˈaˈn kyuˈn tjaqˈ tkawbˈil tajaw il. I bˈantjo luˈn tuˈn, quˈn tuˈn attaq Dios tukˈa. 	 Mnajua Yesu wa Nazareti na jinsi Mungu alivyomteua kwa kummiminia Roho Mtakatifu na nguvu. Mungu alikuwa pamoja naye; yeye alikwenda huko na huko akitenda mema na kuwaponya wote waliokuwa wamevamiwa na Ibilisi.


Quˈn tnejilxix, kubˈ tbˈinchin Dios jun ichin ex jun qya. 	 Lakini tangu kuumbwa ulimwengu, Mungu aliumba mwanamume na mwanamke.


Ex ikyx kyejiˈy, ayiˈy kuˈxinqe, kyniminqekujiˈy at kyoklin kyibˈaja. Ex kykyaqilxa, tuˈn tkubˈ kymutxsin kyibˈa jun tukˈa juntl, quˈn ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: At tqˈoj Dios kyiˈjjo aye njaw kynimsin kyibˈ, me kxel tqˈoˈn t‑xtalbˈil kyibˈajjo mutxin kyten. 	 Kadhalika nanyi vijana mnapaswa kujiweka chini ya mamlaka ya wazee. Ninyi nyote mnapaswa kuwa na unyenyekevu mpate kutumikiana; maana Maandiko Matakatifu yasema: "Mungu huwapinga wenye majivuno, lakini huwajalia neema wanyenyekevu."


Me nya yajku kchi okil toj paˈbˈin twutzjo Dios, a Kawil kyibˈajjo tkyaqil kyimnin, ex aye itzˈqextaq. 	 Lakini watapaswa kutoa hoja juu ya jambo hilo mbele yake Mungu aliye tayari kuwahukumu wazima na wafu!


Ex waja tuˈn t‑xi nqˈmaˈn kabˈe tumil kyeˈy: Tnejil, qa kyaja tuˈn tkubˈ kyslepiˈn jun xbˈalin ttxˈaqin, nlay kubˈ kyqˈoˈn jun slepbˈilte saq, quˈn ajtzin tkuˈx txjetjo saq, bˈeˈx k‑okil jukˈpaj, exsin bˈeˈx k‑elix laqj txqantljo ttxˈaqin. 	 "Hakuna mtu anayekata kiraka kutoka katika nguo mpya na kukishonea katika nguo kuukuu. Kama akifanya hivyo, hicho kiraka kipya kitararuka kutoka hilo vazi kuukuu, nalo litaharibika zaidi.


Kxel woqxeniˈn erman Febe kyeˈy, a tok te mojil toj Ttanim qMan Dios toj Cencrea. 	 Napenda kumjulisha kwenu dada yetu Foibe ambaye ni mtumishi katika kanisa la Kenkrea.


Xitzin tqˈmaˈn Jesús te: Ayin wejiˈy Crist, a nchin yoliˈn tukˈiy. 	 Yesu akamwambia, "Mimi ninayesema nawe, ndiye."


Ex mix aˈl jun n‑el tnikyˈ te Dios, ex mix aˈl jun njyon tiˈj. 	 Hakuna mtu anayeelewa, wala anayemtafuta Mungu.


Quˈn ikytzin n‑el qnikyˈ te, qa a qxmilil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, nej xten; ex atziˈn tzul yajxi atziˈn te qxmililjo te Xewbˈaj Xjan. 	 Lakini unaotangulia kuwako si ule mwili wa kiroho, ila ule mwili wa kawaida kisha ule mwili wa kiroho.


Tzeˈn kyeˈ ma chi ok lipeˈy tiˈjjo yekˈbˈil quˈn, ex tiˈjjo yekˈbˈil tuˈn qAjaw Jesucrist. Ma txi kyniminjiˈy Tbˈanil Tqanil kolbˈil tukˈa tzaljbˈil, a tzajnin tuˈn Xewbˈaj Xjan, iˈchaqx nimx s‑ikyˈx kyuˈn. 	 Ninyi mlifuata mfano wetu, na kumwiga Bwana. Ingawa mliteswa sana, mliupokea ujumbe huo kwa furaha itokayo kwa Roho Mtakatifu.


Tej kyxi laqˈe chˈintl, i xi tkaˈyin Jesús kabˈetl xjal kyitzˈin kyibˈ, ayeˈ Jacob, a toktaq juntl tbˈi Santyaw, tukˈax titzˈin, Juan, tkˈwalqe Zebedey. Iteˈkxtaq toj jun bark tukˈax kytata nchi slepintaq kypa te tzuybˈil kyiẍ. I tzaj ttxkoˈn Jesús, 	 Alipokwenda mbele kidogo, aliwaona ndugu wengine wawili: Yakobo na Yohane, wana wa Zebedayo. Hao walikuwa ndani ya mashua pamoja na baba yao Zebedayo, wakitengeneza nyavu zao. Basi Yesu akawaita,


Me mix ele kynikyˈjo t‑xnaqˈtzbˈin teˈ a otaq bˈaj tqˈmaˈn Jesús kye, quˈn tuˈn axtaq te Dios otaq tzˈok jpunte kynabˈl, tuˈn minataq tzˈele kynikyˈ te. Ex nimx kyxobˈil tzaj tuˈn t‑xi kyqanin juntl majl, tzeˈn chi elpineˈ yol anetziˈn. 	 Lakini wao hawakuelewa maana ya usemi huo. Jambo hilo lilikuwa limefichwa kwao ili wasitambue; nao wakaogopa kumwuliza juu ya msemo huo.


Xi kyqˈmaˈn: Qˈontza qokliˈn, tuˈn qkubˈ qeˈy toj Tkawbˈila toj tman qˈobˈa ex juntl toj tẍnayaja kawil tukˈiy. 	 Wakamjibu, "Uturuhusu tuketi mmoja upande wako wa kulia na mwingine upande wako wa kushoto katika utukufu wa Ufalme wako."


Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx xi kyiˈn kywutzjo Parisey ajo ichin, a moẍtaq, 	 Kisha wakampeleka huyo mtu aliyekuwa kipofu kwa Mafarisayo.


Tzeˈnku kye, ma chi oka te junchˈin Ttanim Dios, a T‑xmilil Crist, ex teyile junjun kyeˈ at toklin tiˈj. Quˈn axte Dios xi qˈoˈnte toklin junjun kyeˈ toj Ttanim: Tnejil kye tsanjil; tkabˈ kye yolil Tyol Dios; toxin kye xnaqˈtzil; ex ikyxjo kye aye nchi bˈinchin yekˈbˈil te tipin Dios, ex aye nchi qˈanin kye yabˈ, ex aye nchi onin kyiˈj txqantl, ex aye nchi nikˈunte taqˈin Dios, ex aye nchi yolin toj tzeˈnchaqkul yol. 	 Basi, ninyi nyote ni mwili wa Kristo; kila mmoja wenu ni kiungo cha mwili huo.


Texjo or anetziˈn, bˈeˈx i etz kyej taqˈnil tajaw il toj tanminjo ichin anetziˈn, ex bˈeˈxsin i okxtz kyojileˈ kuch, a iteˈtaq. Ayetzin kyej kuch bˈeˈx i xi tilj kyeˈ kubˈl, ex atzaj teˈ kykupin, bˈeˈxsin xi kyxoˈn kyibˈtz tojjo nijabˈ, ex antza bˈeˈx i jiqˈwe. 	 Kwa hiyo pepo hao wakamtoka yule mtu, wakawaingia wale nguruwe, nao wakaporomoka kwenye ule mteremko mkali, wakatumbukia ziwani, wakazama majini.


Ex naˈnkuy t‑xilin Jesucrist; ax Dios, quˈn jatz anqˈin kyxol kyimnin, ex ok te ichin, quˈn tzajnin tiˈj tyajil qtzan nmaq kawil David. Atzin Tbˈanil Tqanil kolbˈiljo lo, a nxi nyoliˈn. 	 Mkumbuke Yesu Kristo aliyefufuliwa kutoka wafu, aliyekuwa wa ukoo wa Daudi, kama isemavyo Habari Njema ninayoihubiri.


Ex atziˈn jaˈlin, ma tzul tzaluˈn tukˈa toklin qˈoˈntz kyuˈn kynejil pale, tuˈn kyxi qˈiˈn toj tze kykyaqilxjo nchi naˈn tiˈj tbˈiy. 	 Na amekuja hapa akiwa na mamlaka kutoka kwa makuhani wakuu kuwatia nguvuni wote wanaoomba kwa jina lako."


Me a tnana xi qˈmante te, tiˈtaqjo tuˈn t‑xi tqanin: Qˈontzjiy twiˈ Juan, a Jawsil Aˈ, weˈy toj jun laq jaˈlinxix. 	 Naye, huku akichochewa na mama yake, akaomba, "Nipe papahapa katika sinia kichwa cha Yohane mbatizaji."


Me quˈn tuˈn iteˈtaq txqan kuch nchi waˈntaq twiˈ wutz, xitzin kyqaniˈn taqˈnil tajaw il te Jesús, tuˈntzintla t‑xi tqˈoˈn ambˈil kye, tuˈn kyokx kyojjo kye kuch. Xitzin tqˈoˈn Jesús ambˈil kye. 	 Kulikuwa na kundi kubwa la nguruwe wakilisha mlimani. Basi, hao pepo wakamsihi awaruhusu wawaingie. Naye Yesu akawapa ruhusa.


Ayetzin xjal te twutz txˈotxˈ nlay txi kykˈmoˈn, quˈn mi nchi jyoˈn tiˈj, ex mi n‑el kynikyˈ te. Me metzin kye, ma tzˈel kye kynikyˈ tiˈj, quˈn loqin intin kyxola jaˈlin, ex ktzajil tqˈoˈn Dios toj kyanmiˈn, tuˈn tten te jun majx. 	 Yeye ni Roho wa kweli. Ulimwengu hauwezi kumpokea kwa sababu hauwezi kumwona wala kumjua. Lakini ninyi mnamjua kwa sababu anabaki nanyi na yu ndani yenu.


Xitzin tqˈmaˈn Agripa te Pabl kyjaluˈn: Aku yolin jaˈlin, tuˈn tkolin tiˈjxa. Jawtzin tiˈn Pabl tqˈobˈ, exsin ok tentz yolil. Chiˈ kyjaluˈn: 	 Basi, Agripa akamwambia Paulo, "Unaruhusiwa kujitetea." Hapo Paulo alinyosha mkono wake akajitetea hivi:


Teˈ tbˈinte Jesúsjo ikyjo, bˈeˈx kubˈ weˈ, ex tqˈma: ¡Kyqˈolbˈintza! Ex bˈeˈxsin tzaj kyqˈolbˈintz moẍ, ex xi kyqˈmaˈn te: Qe tkˈuˈja. ¡Weˈksa! Luˈy nqˈolbˈajtz. 	 Yesu alisimama, akasema, "Mwiteni." Basi, wakamwita huyo kipofu, wakamwambia, "Jipe moyo! Simama, anakuita."


Quˈn te weˈy, n‑ok tilil wuˈn tuˈn tbˈantjo a wen kywutz tkyaqilxjal. Ex nya tok ipbˈil wuˈn tuˈn tbˈantjo tzeˈn waja te weˈy, qalaˈ kye txqantl, tuˈntzin kyklet. 	 Muwe kama mimi; najaribu kuwapendeza wote kwa kila njia, bila kutafuta faida yangu mwenyewe ila faida ya wote, wapate kuokolewa.


Kybˈintzjiˈy tiˈ t‑xilin tiˈjjo jun xjal xiˈ awal. 	 "Basi, ninyi sikilizeni maana ya mfano huo wa mpanzi.


Ex kxel nqˈmaˈn ayiˈn, a Nmaq Kawil, kye ayeˈ iteˈ toj nman qˈobˈa: Ku kytzaja, ayiˈy ma chi kubˈ kyˈiwliˈn tuˈn nMaˈn. Kyetzinxjiˈy kyokliˈn tiˈjjo tbˈanilxix Tkawbˈil nMaˈn, a bˈinchin te kyeˈy, atxix teˈ tkubˈku xkye twutz txˈotxˈ. 	 "Kisha Mfalme atawaambia wale walio upande wake wa kulia, Njoni enyi mliobarikiwa na Baba yangu; pokeeni Ufalme mliotayarishiwa tangu kuumbwa kwa ulimwengu.


Quˈn ate Dios at tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj tiˈj jun xjal noq aˈlchaqx kyetz, ex ax Dios aku txi kujsin te tanmin jun xjal, ex aˈlchaqx kyetz, noq qa taj. 	 Ni wazi, basi, kwamba Mungu humhurumia yeyote anayetaka kumhurumia, na akipenda kumfanya mtu awe mkaidi, hufanya hivyo.


Ex ikyx teˈ xi qˈmaˈnte: Ok k‑okil te te kawil kyibˈaj jweˈ tnam, chiˈ. 	 Naye akamwambia pia: Nawe utakuwa na madaraka juu ya miji mitano.


Quˈn ax te qAjaw kˈwelitz toj kyaˈj tukˈa jun tqˈajqˈojil twiˈ kujxix wen, ex tukˈa tqˈajqˈojil twiˈ tnejil angel, ex tukˈa tqˈajqˈojil tsu qMan Dios. Ex ayetziˈn nimil otaq chi kyim, kchi jawitz anqˈin nejxix. 	 Maana patatolewa amri, sauti ya malaika mkuu, sauti ya tarumbeta ya Mungu, naye Bwana mwenyewe atashuka kutoka mbinguni. Ndipo wale waliokufa wakiwa wanamwamini Kristo watafufuliwa kwanza.


Me mix ttziye ikyjo. Bˈeˈx xiku tiˈn, tuˈn tkux jpet toj tze, tzmaxi tuˈn tjatzjo, ajxi tchjet tuˈn tkyaqil. 	 Lakini yeye hakutaka, bali alimtia gerezani mpaka hapo atakapolipa lile deni.


Quˈn qa ma kubˈ qnajsin til juntl, mi qo kubˈ tuˈn tajaw il, quˈn bˈiˈn quˈn, qa ilaˈ tumil tzeˈn tten tuˈn qkubˈ tsbˈuˈn. 	 ili tusimpe nafasi Shetani atudanganye; maana twaijua mipango yake ilivyo.


Ex mape qo jaw xobˈ qe jaˈlin kyuˈn junjun qya, a iteˈ qukˈiy. Chi txaˈj qlixjexix ttzi jul, a jaˈ okxi muqet. 	 Tena, wanawake wengine wa kwetu wametushtua. Walikwenda kaburini mapema asubuhi,


Atzin tkyajin angel xi toqˈsin tchun, ex bˈeˈx kyˈixbˈe toxin tnej qˈij ex toxin tnej yaye, ex toxin tnej cheˈw. Ikytziˈn jun toxin tnej kye nchi kˈant toj kyaˈj bˈeˈx i kyij toj qxopin. Tuˈn ikyjo, ntiˈtaq tqoptzˈajiyil toj toxin qˈij ex toj toxin qnikyˈin. 	 Kisha malaika wa nne akapiga tarumbeta yake. Ndipo theluthi moja ya jua, ya mwezi na ya nyota ikapata pigo; hata mwangaza ukapoteza theluthi moja ya mng'ao wake. Theluthi moja ya mchana ikakosa mwanga, hali kadhalika na theluthi moja ya usiku.


Ikytzin tetzjo luˈn; tzeˈnku ntiˈ tajbˈin jun xmilil qa ntiˈ t‑xew toj, quˈn kyimnin taˈye; ikytzin jun nimbˈiljo qa ntiˈ tbˈinchbˈin tukˈa. 	 Basi, kama vile mwili bila roho umekufa, vivyo hivyo imani bila matendo imekufa.


ex mix jaˈ xqo ok waniˈy kyiˈja. Qalaˈ ma qo aqˈniˈn qˈijl ex qnikyˈin, tuˈntzin mi tzˈoke jun iqtz kyiˈja. 	 hatukula chakula kwa mtu yeyote bila ya kumlipa. Tulifanya kazi kwa bidii na taabu mchana na usiku ili tusiwe mzigo kwa mtu yeyote kati yenu.


Bˈaˈnqexsintza tuˈn mi txi kyqˈoˈn kyibˈa tuˈn kyxi qˈiˈn toj junxil xnaqˈtzbˈil, a nya bˈaˈn, tzeˈnku jun xnaqˈtzbˈil tiˈjjo kynikyˈbˈila, qalaˈ wenxix tuˈn tok kyipiˈn tuˈn t‑xtalbˈil Dios, quˈn ntiˈ kyajbˈin xnaqˈtzbˈil anetziˈn, ex ntiˈ ajbˈine kyeˈ ayeˈ lipcheqextaq kyiˈj. 	 Msipeperushwe huku na huku kwa mafundisho tofauti ya kigeni. Neema ya Mungu ndiyo inayoimarisha roho zetu na wala si masharti juu ya chakula; masharti hayo hayakumsaidia kamwe mtu yeyote aliyeyafuata.


Antza, tzaj laqˈe jun qya qˈiˈntaq jun tal ẍunk tuˈn, bˈinchin tuˈn jun wiq abˈj tbˈanilx wen, ex nojnin tukˈa jun wiq jupsbˈil manyor wiˈyil wen, nardo tbˈi. Tzmataq qˈuqle Jesús tiˈj meẍ, tej tok tsuˈn qya jupsbˈil tiˈj twiˈ Jesús. 	 mama mmoja aliyekuwa na chupa ya alabasta yenye marashi ya thamani kubwa, alimjia pale mezani alipokuwa amekaa kula chakula, akammiminia hayo marashi kichwani.


Ex ma chin ula, ayiˈn Tkˈwal Ichin jaˈlin, a nchin waˈn ex nchin kˈwan kyukˈa noq tiˈchaqku xjal, me nkyqˈmaˈnla wiˈja qa loˈlqin weˈ, ex jun kyukˈa peyil pwaq ex kyukˈa aj il. Ex ayetzin kyeˈ, ¿Tiˈxsila kyajtza? Kxel nqˈmaˈn qa atzin k‑elile kynikyˈa tiˈjjo nabˈl ntzaj tuˈn Dios tiˈjjo qbˈinchbˈiˈn. 	 Mwana wa Mtu akaja, anakula na kunywa, nao wakasema: Mtazameni huyu, mlafi na mlevi, rafiki yao watoza ushuru na wahalifu! Hata hivyo, hekima ya Mungu inathibitishwa kuwa njema kutokana na matendo yake."


Tuˈnpetziˈn werman, aj qa ma tzˈok kychmoˈn kyibˈa, i tbˈitzin junjun jun bˈitz, mo i tqˈoˈn junjun jun xnaqˈtzbˈil, mo jun tumil tzajnin te Dios, mo juntl tumil toj noq tzeˈnchaqku yol, mo jun pujbˈil kye yol ayeˈ. Bˈaˈn teˈ ikyjo, me noqit tkyaqil tzˈajbˈin te chˈiysbˈilte Ttanim Dios toj kynimbˈil. 	 Ndugu, tuseme nini, basi? Mnapokutana pamoja, mmoja aimbe wimbo, mwingine atoe mafundisho, mwingine awe na ufunuo kutoka kwa Mungu, mwingine atumie kipaji cha kusema kwa lugha ngeni na mwingine afafanue yanayosemwa. Yote yawe kwa ajili ya kulijenga kanisa.


Atzin tuˈn kykubˈ nimitjo tnukˈbˈil; ex ayetziˈn tnukˈbˈil, nya jun iqtzqe. 	 maana kumpenda Mungu ni kuzitii amri zake. Na, amri zake si ngumu,


Ex xi ttzaqˈwin qya: Ikyx te tten, Tata. Me kaˈnqetzin kyejiˈy tal chit nchi waˈn kye tjaqˈ meẍ tiˈjjo tbˈuchil wabˈj nbˈajel tzˈaq kyuˈn kyajaw. Ikyqintzintlaˈ wejiˈy, qˈontz chˈin weˈ tiˈjjo nxi tqˈoˈn kye t‑xjalila. 	 Huyo mama akajibu, "Ni kweli, Mheshimiwa; lakini hata mbwa hula makombo yanayoanguka kutoka meza ya bwana wao."


Ex jax kychtoˈn quq tibˈaj kywiˈ te jun yekˈbˈil tiˈjjo labˈil, ex nchi oqˈ, ex nchi jaw ẍchˈin: Ay, bˈisbˈajil tejo nim tnam. Tuˈn nim tqˈinimila, ma chi qˈinimix tkyaqiljo a attaq kybark toj ttxuyil aˈ. Ex noq toj jun paqx, ma kubˈ yuchˈj te jun majx. 	 Wakajimwagia vumbi juu ya vichwa vyao wakilia kwa sauti na kuomboleza: "Ole! Ole kwako mji mkuu! Ni mji ambamo wote wenye meli zisafirizo baharini walitajirika kutokana na utajiri wake. Kwa muda wa saa moja tu umepoteza kila kitu!"


I tzaj ttxkoˈn kabˈlajaj t‑xnaqˈtzbˈin, tuˈn kyxiˈ yolil teˈ Tyol Dios, ex xi tqˈoˈn kyoklin kyibˈajjo taqˈnil tajaw il, a iteˈkxtaq toj kyanminxjal; ex i xi tchqˈoˈn kakabˈchaq kybˈaj. 	 Aliwaita wale wanafunzi kumi na wawili, akaanza kuwatuma wawiliwawili. Aliwapa uwezo wa kuwatoa pepo wachafu,


atku maj nqo bˈaj laqtziˈn, ex o qo kux jpuˈn toj tze, ex ikyˈx quˈn, tej tjaw tiljxjal qiˈja. Ex atku maj nqo aqˈniˈn kujxix wen, ex mixpe o ktaniˈy, ex o tzikyˈx waˈyaj quˈn. 	 Tumepigwa, tumetiwa gerezani na kuzomewa hadharani; tumefanya kazi tukachoka; tumekesha na kukaa bila kula.


Ex ikyxjo, taj Dios tuˈn tyekˈin qa twutzxix tiˈjjo qoklin, a ma tzaj tqˈmaˈn tuˈn ttzaj tqˈoˈn qe, awo nimilqo. Tuˈn ikyjo, tukˈaxix tkyaqil tipin, kubˈ tqˈmaˈn Dios tiˈjjo a at qoklin tiˈj toj kyaˈj te jun majx, ex nlay jaw meltzˈajl tiˈjjo kyij tyolin. 	 Naye Mungu aliimarisha ahadi yake kwa kiapo; na kwa namna hiyo akawaonyesha wazi wale aliowaahidia kwamba hatabadili nia yake.


Tuˈntzin ikyjo, xi tqˈmaˈn Jesús kye t‑xnaqˈtzbˈin, tuˈn noqx tkubˈl jun bark kyuˈn ttzi nijabˈ, tuˈn t‑xi toj, ex tuˈn tokx laqˈe chˈin tojxi aˈ, tuˈn mina tzˈok jitzˈletaq kyxol xjal. 	 Yesu akawaambia wanafunzi wake wamtayarishie mashua moja, ili umati wa watu usije ukamsonga.


Tojjo kawbˈil anetziˈn itzˈje Moisés, chi Esteban. Tbˈanilx ele qˈa anetziˈn twutz Dios, ex jaw chˈiy oxe xjaw toj tja ttata. 	 Mose alizaliwa wakati huo. Alikuwa mtoto mzuri sana. Alilelewa nyumbani kwa muda wa miezi mitatu,


Tuˈnpetziˈn, mi kubˈ kyxkˈaˈyin kyibˈa jun te juntl, bˈapeˈ qa ma bˈant tiˈj kyuˈn, tuˈn tkyij kytzaqpiˈn kyibˈa jun jteˈ qˈij noq tuˈn kyokkuy toj naˈj Dios, qa kyajtaqkuy ikyjo. Aj kyjapin bˈajjo qˈij anetziˈn, liwey chi meltzˈaj jun majla, tzeˈnkuxtaq kyteˈn, quˈn qa mina, noq chi kubˈ tzˈaqa toj kyˈaˈjin tuˈn tajaw il. 	 Msinyimane haki zenu, isipokuwa kama mnaafikiana kufanya hivyo kwa kitambo tu, ili mpate nafasi nzuri ya kusali. Kisha rudianeni tena mara, ili Shetani asije akawajaribu kwa sababu ya udhaifu wenu.


Atzin jaˈlin, qqˈonktzin tilil tuˈntzin tel qnikyˈ tiˈj tkyaqiljo Tyol Dios, ex tuˈn qchˈiy toj qnimbˈil tzeˈnqekuˈ tij xjal. Qalaˈ mi qo kyij ten tojxjo tnejil xnaqˈtzbˈil tiˈj Crist, a skˈoˈnxix tuˈn Dios. Ex mi qo ximin tiˈj, qa oˈkx tuˈn qbˈantekuˈ tuˈn tnejil xnaqˈtzbˈil kyjaluˈn: Tzeˈnku tuˈn tajtz tiˈj qanmin tuˈn tqe qkˈuˈj tiˈj Dios ex nya tiˈj qbˈinchbˈin, a nxi qˈinqe toj kyimin te jun majx; ex tiˈjjo qnimbˈil tiˈj qMan Dios; 	 Basi, tusonge mbele kwa yale yaliyokomaa na kuyaacha nyuma yale mafundisho ya mwanzo ya Kikristo. Hatuhitaji kuweka msingi tena kwa kurudia yale mafundisho ya mwanzo kama vile kuachana na matendo ya kifo, kumwamini Mungu;


Nimku xjal lipchex tiˈj, quˈn o bˈaj kykaˈyiˈn yekˈbˈil teˈ tipin o bˈant, tej kybˈaj qˈanj yabˈ tuˈn. 	 Umati mkubwa wa watu ulimfuata kwa sababu watu hao walikuwa wameona ishara alizokuwa akifanya kwa kuwaponya wagonjwa.


Ex ikyxjo, tzaj tqˈmaˈn weˈy, tuˈn mi kubˈ njpunjiy t‑xilin Tyol Dios tzˈibˈinku tojxjo uˈj lo, quˈn tuˈn chˈix tjapin bˈaj tqˈijil tkyaqiljo twutz txˈotxˈ. 	 Tena akaniambia, "Usiyafiche kama siri maneno ya unabii yaliyomo katika kitabu hiki, maana wakati wa kutimizwa kwake umekaribia.


Ex xi tqˈmaˈntl Jesús te: Bˈiˈnkuy. Mi txi tqˈmaˈn te aˈla. Qalaˈ ku txiˈy, ex yekˈinx tibˈa te kypale aj Judiy, ex qˈonxa jun oyaj te aqˈbˈil chjonte, tuˈn ma tzul Dios tey, a tzeˈnkuxjo kubˈ ttzˈibˈin Moisés ojtxe, tuˈntzin kybˈin texjal qa ma qˈanita. 	 Kisha Yesu akamwambia, "Sikiliza, usimwambie mtu yeyote, ila nenda ukajionyeshe kwa kuhani, na ukatoe sadaka iliyoamriwa na Mose kuwathibitishia kwamba umepona."


Atziˈn jaˈlin, bˈiˈn quˈn, a tzˈibˈiˈn toj Tuˈjil qMan, tzˈaqlexix ex ntiˈ tkyˈi. Quˈn qa ax Dios ok qˈoˈnte kybˈi te diosqe, a ayeˈ i xiˈ kˈmoˈnte Tyol ojtxe, 	 Mungu aliwaita miungu wale waliopewa neno lake; nasi twajua kwamba Maandiko Matakatifu yasema ukweli daima.


Me kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa a qtzan nmaq kawil Salomón ojtxe, tukˈa tkyaqil tqˈinimil, s‑ok tktxuˈn tibˈ tukˈa t‑xbˈalin tbˈanilx wen, me mix kanine tqoptzˈajiyil t‑xbˈalin, tzeˈn kaˈyiˈn jun tal t‑xmakil kˈul. 	 Lakini nawaambieni, hata Solomoni mwenyewe na fahari zake zote hakupata kuvikwa vizuri kama ua mojawapo.


Atzaj teˈ kyiwle tuˈn Jesús, iky xi qˈmaˈn kye kyjaluˈn: Kux cheˈxa, exsin kyyekˈinx kyibˈtza kye pale. Tzuntaq nchi bˈetjo ichin anetziˈn, tej kykubˈ qˈanin. 	 Alipowaona akawaambia, "Nendeni mkajionyeshe kwa makuhani." Basi, ikawa walipokuwa wanakwenda, wakatakasika.


Ex ¿Ma atpela jun o txi qˈoˈnte chˈin te qAjaw, tuˈntzintla tzaj tqˈoˈn t‑xel? 	 Au, nani aliyempa yeye kitu kwanza hata aweze kulipwa tena kitu hicho?"


Me ayetzin kyej xjal, bˈeˈx ok kymaqsiˈn kyẍkyin, ex bˈeˈx i jaw ẍchˈin kujxix wen, ex ok tilj tiˈj Esteban. 	 Hapo, watu wote katika kile kikao cha Baraza, wakapiga kelele na kuziba masikio yao kwa mikono yao. Kisha wakamrukia wote kwa pamoja,


Me atziˈn te Abraham noqx xi tqˈuqbˈinx teˈ tkˈuˈj tiˈjjo juntl tnam te najbˈil te jun majx, a at toj kyaˈj, a kubˈ tnaˈbˈlin Dios, ex kubˈ tbˈinchin. Tuˈnpetziˈn, kubˈ tbˈisin Abraham tuˈn tnajan tzeˈnku jun bˈetin xjal kyojileˈ tnam tzaluˈn twutz txˈotxˈ. 	 Maana Abrahamu alikuwa akingojea mji wenye misingi imara, mji ambao Mungu mwenyewe ndiye fundi aliyeubuni na kuujenga.


Ex ankye taj tuˈn tok te tnejil, il tiˈj tuˈn tok tzeˈnku jun aqˈnil te jun majx kye txqantl. 	 na anayetaka kuwa wa kwanza kati yenu sharti awe mtumishi wenu.


A xi tqˈoˈn tibˈ tuˈn tkyim, noq tuˈn tpaj qil, ex jaw anqˈin juntl majl kyxol kyimnin, noq tuˈn qok tzˈaqle twutz Dios. 	 Yeye alitolewa auawe kwa ajili ya dhambi zetu, akafufuka ili tupate kukubaliwa kuwa waadilifu na Mungu.


Ex ayetziˈn ẍi etz tiˈn kyxolxjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ, tuˈn kytzaj tqˈoˈn weˈy, ma kubˈ nchikyˈbˈiˈn kywutz, ankye te. Ex teqetaqa, me ma chi tzaj tqˈoˈn weˈy, ex ma kubˈ kynimiˈn Tyola. 	 "Nimekufanya ujulikane kwa watu wale ulionipa kutoka duniani. Walikuwa watu wako, nawe ukanipa wawe wangu; nao wamelishika neno lako.


tuˈntzintla aj nkaniˈn kyukˈiy, chin kaninxita tukˈa tzaljbˈil, tzeˈnku taj qMan Dios, ex tuˈn tjaw wiˈn wibˈa junx kyukˈiy. 	 Hivyo, Mungu akipenda, nitaweza kuja kwenu na moyo wa furaha, nikapumzike pamoja nanyi.


Exsin qˈiˈn Esteban tiˈjxi tnam, ex ok xoˈn tuˈn abˈj. Ex ayetzin ok bˈyonte, kyij kyoqxeniˈn tal kykamiẍ tukˈa jun kuˈxin, Saulo tbˈi. 	 wakamtoa nje ya mji, wakampiga mawe. Wale mashahidi wakayaweka makoti yao chini ya ulinzi wa kijana mmoja jina lake Saulo.


Bˈisbˈajilxla kyeˈy, ayiˈy xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil exqetziˈn Parisey xmiletzˈ. Quˈn nxi kyqˈoˈn twutz tlajajin tnej menta, anís, ex kominis, tzeˈnkuˈ ntqˈmaˈn toj ojtxe kawbˈil. Me mi n‑ok kybˈinjiˈy xnaqˈtzbˈil, a nimxixtl toklin toj kawbˈil: A tuˈn kynajaˈn tzˈaqle, ex tuˈn tten tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja kyiˈj txqantl, ex tuˈn tten kynimbˈila tiˈj Dios. Atzin tuˈn tkubˈ kybˈinchinjiˈy, ex tuˈn mi kyij kytzaqpinjiˈy txqantl. 	 Ole wenu walimu wa Sheria na Mafarisayo, wanafiki! Mnatoza watu zaka, hata juu ya majani yenye harufu nzuri, bizari na jira, na huku mnaacha mambo muhimu ya Sheria kama vile haki, huruma na imani. Haya ndiyo hasa mliyopaswa kuyazingatia bila kusahau yale mengine.


Xitzin tqˈmaˈnljo tajaw ja teˈ taqˈnil kyjaluˈn: Kux txitla kyojjo jniˈ nim bˈe ex kyojjo jniˈ tqˈobˈ bˈe, ex qˈmanxa kyeˈ xjal, qa il tiˈj tuˈn kyoktz, quˈn waj weˈ tuˈn tnoj njaˈy. 	 Yule bwana akamwambia mtumishi: Nenda katika barabara na vichochoro vya mji uwashurutishe watu kuingia ili nyumba yangu ijae.


exsin i jaw ẍchˈintz kyjaluˈn: ¡Jesús! Ay Xnaqˈtzil, qˈaqˈintzin teˈ tkˈuˈj qiˈja. 	 Wakapaza sauti wakisema, "Yesu Mwalimu, tuonee huruma!"


Junx tukˈa Jesús jaw kyqˈoˈn kabˈe ileqˈ twutz cruz, jun toj tman qˈobˈ ex juntl toj tẍnayaj. 	 Pamoja naye waliwasulubisha wanyang'anyi wawili, mmoja upande wake wa kulia na mwingine upande wake wa kushoto.


Xitzin ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: Tzˈibˈin taˈ toj Tyol Dios kyjaluˈn: Kˈuliˈn oˈkx twutz qAjaw, a tDiosa, ex noq te, tuˈn tajbˈiniych. 	 Yesu akamjibu, "Imeandikwa: Utamwabudu Bwana Mungu wako, na utamtumikia yeye peke yake."


Noq tuˈn t‑xtalbˈil qMan Dios, ma tzaj qˈoˈn wokliˈn tuˈn t‑xi nqˈmaˈn kyeˈy, tuˈn mix aˈl jun, jaw tnimsin tibˈ kywutzjo txqantl; qalaˈ teyilex te junjun tuˈn tkubˈ t‑ximin tojxix tumil, tzeˈnkuxjo tnimbˈil o tzaj tqˈoˈn Dios. 	 Kutokana na neema aliyonijalia Mungu, nawaambieni ninyi nyote: msijione kuwa ni kitu zaidi kuliko mnavyopaswa kuwa. Fikira zenu na ziwe na kiasi kufuatana na kipimo cha imani Mungu aliyomgawia kila mmoja.


Me kykyaqiljo yolil Tyol Dios ojtxe otaq chi yolin tiˈj Jesús, ex otaq kyqˈma qa aye kchi nimil tiˈj, ok kˈwel najsin kyil tuˈn. 	 Manabii wote waliongea juu yake kwamba kila mtu atakayemwamini atasamehewa dhambi zake zote kwa jina lake."


Ayiˈy kubˈ bˈinchinte il; me tuˈn ikyjo, ate Dios japin bˈaj Tyol, a otaq tqˈma ojtxe, noq kyuˈn kykyaqil yolil Tyol, qa iltaq tiˈj, tuˈn tkyim Crist, a Kolil kyiˈja. 	 Lakini ndivyo Mungu alivyotimiza yale aliyotangaza zamani kwa njia ya manabii wote, kwamba ilikuwa lazima Kristo wake ateseke.


Ayiˈy werman, nimxix nkˈuˈja kyiˈja. Qa ntiˈ nkubˈ qximin ikyjo toj qanmin, at qˈuqbˈil qkˈuˈjtz tiˈj Dios. 	 Wapenzi wangu, kama dhamiri yetu haina lawama juu yetu, basi, twaweza kuwa na uthabiti mbele ya Mungu,


Ex atzin Tkawbˈil qMan Dios ntzaj tqˈoˈn toj qanmin ex toj qchwinqil, nlay tzaj luˈlin, quˈn tuˈn at tqˈuqil, a Jesús, a Tkˈwal qMan. Tuˈnpetziˈn, qqˈoˈnx chjonte tuˈn tkyaqiljo luˈn, ex qo nimsin tbˈi qMan Dios tukˈa tkyaqil qanmin ex tukˈa tchewil Dios qiˈj, tuˈntzin ttzalaj Dios qiˈj. 	 Sisi basi, na tushukuru kwani tunapokea utawala usiotikisika. Tuwe na shukrani na kumwabudu Mungu kwa namna itakayompendeza, kwa ibada na hofu;


Atzin jaˈlintz, tuˈn mina tzikyˈ kyiˈja ikyjo, tenkutzintz toj kynabˈla, tej kyjaw nimiˈn. Quˈn kyojjo qˈij anetziˈn, ma tzikyˈx kyuˈn tukˈa tkyaqil kyipiˈn, jniˈ nya bˈaˈn sul kanin toj kychwinqila. 	 Kumbukeni yaliyotokea siku zile za kwanza mlipoangaziwa mwanga wa Mungu. Ingawa siku zile mlipatwa na mateso mengi, ninyi mlistahimili.


Kyqˈonxsiˈn nimbˈil te tkyaqil. Kˈuˈjlinqekjiˈy jniˈ nimil. Tenxit tchewil Dios kyiˈja. Ex kyniminkujiˈy nmaq kawil. 	 Waheshimuni watu wote, wapendeni ndugu zenu waumini, mcheni Mungu, mheshimuni mfalme.


Mitzin tzˈel naj toj kykˈuˈja tuˈn kybˈinchintejiˈy wen, ex tuˈn tkubˈ kysipiˈn kyxola a at kyeˈy, quˈn atziˈn kybˈinchbˈin ikyjo, ayetzin tbˈanilx oyajjo ntzalaj Dios kyiˈj. 	 Msisahau kutenda mema na kusaidiana, maana hizi ndizo dhabihu zinazompendeza Mungu.


Me mix ja knete jun til kyuˈn, exla qa ma nintzxjal o tzaj patilte. Me tbˈajlinxiˈ ikyjo, i kaninxpen kabˈetz qˈmalte: 	 lakini hawakupata ushahidi wowote, ingawa walikuja mashahidi wengi wa uongo. Mwishowe wakaja mashahidi wawili,


Ayetzin kyeˈ, werman, kˈuˈjlinqiˈy wuˈn, kynaˈntzjiˈy yol, a kyij kyqˈmaˈn tsanjil qAjaw Jesucrist ojtxe. 	 Lakini ninyi wapenzi wangu, kumbukeni yale mliyoambiwa hapo awali ni mitume wa Bwana wetu Yesu Kristo.


Me n‑el qnikyˈ tiˈjjo lo, quˈn noqit oˈkxtaq kyajjo jun kynajbˈil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, bˈeˈxitla i meltzˈaj najal te txˈotxˈ, jaˈ taˈyetaq Abraham te tnejil, quˈn kyetaqjo txˈotxˈ anetziˈn. 	 Kama wangalikuwa wanaifikiria nchi walikotoka zamani, wangalipata nafasi ya kurudi huko.


Ex qa at juntl nkubˈ t‑ximin qa nya wen tuˈn tmeje, ex qa ax t‑ximjo twutz Dios, ex nya noq nxi lipe tiˈj tyol juntl, qalaˈ tukˈa tkyaqil tkˈuˈj, ex bˈaˈn tuˈn mi mejeye. 	 Lakini kama huyo mwanamume akiamua kwa hiari moyoni mwake kutooa na kama anaweza kuzitawala tamaa zake na kuamua namna ya kufanya, basi, anafanya vizuri zaidi asipomwoa huyo mwenzake bikira.


Ikytziˈn tzeˈnku jun tal twutz mistas, aj tkux tawin jun xjal toj txˈotxˈ. Ex ajtzin tchˈiytz, kyinx njapine tweˈ tzeˈnku jun ma tij pujin tze, a jaˈ n‑okxi kybˈinchin pichˈ kypaqbˈil kyxol tqˈobˈ. 	 NI kama mbegu ya haradali aliyotwaa mtu mmoja na kuipanda shambani mwake; ikaota hata ikawa mti. Ndege wa angani wakajenga viota vyao katika matawi yake."


Xi ttzaqˈwin Jesús: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, aˈlchaqx kye kyij ttzaqpiˈn jniˈ tja, ttziky, titzˈin, tnana, ttata, tkˈwal, jniˈ ttxˈotxˈ ex tkyaqil jniˈ at te, noq tuˈn npaja ex tuˈn tpajjo nyola, 	 Yesu akasema, "Kweli nawaambieni, kila mtu aliyeacha nyumba, au ndugu, au dada, au mama, au baba, au watoto au mashamba kwa ajili yangu na kwa ajili ya Habari Njema,


Xitzin tqˈmaˈn tnejil xqˈuqil: ¿Ma nyatzin tejiy aj Egipto, a xi t‑xikyˈbˈin jun qˈoj qiˈja aj Romqoˈy, a atxix ojtxe, exsin extza toj kˈul kyukˈa kyaje mil bˈyol xjal? 	 Kwani wewe si yule Mmisri ambaye hivi majuzi alianzisha uasi na kuwaongoza majahili elfu nne hadi jangwani?"


Tzunxtaq nqoptzˈaj kyiˈjile ichin anetziˈn, tej kyok ten yolil tiˈjjo tkyimlin Jesús, a tuˈntaq tbˈaj toj Jerusalén. 	 ambao walitokea wakiwa wenye utukufu, wakazungumza naye juu ya kifo chake ambacho angekikamilisha huko Yerusalemu.


Ex chi Jesúsjo kyjaluˈn kyiˈjxjal te Jerusalén: ¡Ay! Jerusalén, Jerusalén, ay bˈiyil kyiˈj yolil Tyol Dios, ex nchi ok kyxoˈnjiˈy tsan qMan tukˈa abˈj; jteˈlixla majxla ẍin bˈaj labˈtiy kyiˈja, tuˈn kytzaj laqˈey nkˈatza, tzeˈnku jun ttxu ekyˈ nchi kubˈ tpaqin tal tal tjaqˈ t‑xikyˈ, me mi xkytziyiy ikyjo. 	 "Yerusalemu! We Yerusalemu! Unawaua manabii na kuwapiga mawe wale waliotumwa kwako! Mara ngapi nimetaka kuwakusanya watoto wako pamoja kama kuku anavyokusanya vifaranga vyake chini ya mabawa yake, Lakini wewe umekataa.


Ex liwey el tnikyˈ Jesús, qa ayex o chi ok ten chˈotjil tiˈj, ex xi tqanin kye: ¿Nyapela wenjo nxnaqˈtzbˈila toj kywutza? 	 Yesu alijua bila kuambiwa na mtu kwamba wanafunzi wake walikuwa wananung'unika juu ya jambo hilo, akawauliza, "Je, jambo hili linawafanya muwe na mashaka?


Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, xitzin tqˈmaˈn Jesús kyeˈ t‑xnaqˈtzbˈin kyjaluˈn: ¿Jaˈtzin saqˈekuˈ kynimbˈila? Ayetzin kyej t‑xnaqˈtzbˈin otaq chi xobˈ, ex i jaw kaˈylaj. Tuˈntziˈn, jaw qanlaj kyxolx kyjaluˈn: ¿Alxsila kye xjal ikyjo? A ajin kyqˈiqˈ ex aˈ ma kubˈ niminte. 	 Kisha akawaambia, "Iko wapi imani yenu?" Lakini wao walishangaa na kuogopa huku wakiambiana, "Huyu ni nani basi, hata anaamuru dhoruba na mawimbi, navyo vinamtii?"


In aj meltzˈaja wiˈjxiy, tuˈn nlontejiˈy ankyetaqjo nyolin wukˈiy. Atzaj teˈ t‑xi nkaˈyiˈn, nliˈy wuq xtankoˈl, bˈinchin tuˈn qˈanpwaq. 	 Basi, nikageuka nimwone huyo aliyesema nami, nikaona vinara vya taa saba vya dhahabu,


Quˈn ikyx nkubˈ nbˈinchinjiˈy kyxol tkyaqil Ttanim Dios. Ex mi ẍi ok nqˈoˈn noq chˈin kyokliˈn, a tuˈn mi xi nqaniˈn twiˈ nkˈuˈja kyeˈy. Qa nyaxix wen toj kywutza ikyjo, kynajsinkuy wila. 	 Je, mlipungukiwa nini zaidi kuliko makanisa mengine, isipokuwa tu kwamba mimi kwa upande wangu sikuwasumbueni kupata msaada wenu? Samahani kwa kuwakoseeni haki hiyo!


I jaw yasin tiˈj Nicodem, ex xi kyqˈmaˈn: ¿Mej qa aj Galiley teja? Kaˈyinkuxa toj Tuˈjil Tyol Dios, ex k‑elil tnikyˈa te qa mix tiˈx jun yolil Tyol Dios k‑elitz antza toj txˈotxˈ Galiley. 	 Nao wakamjibu, "Je, wewe pia umetoka Galilaya? Haya, kayachunguze Maandiko Matakatifu nawe utaona kwamba Galilaya hakutoki kamwe nabii!"


Qalaˈ, chi bˈet‑xixa toj jun tumil xjanxix toj kychwinqila, quˈn ate Dios, a xtxkon kyeˈy, tuˈn kyxi lipeˈy tiˈj, xjanxix teˈ. 	 Bali mnapaswa kuwa watakatifu katika mwenendo wenu wote, kama vile yule aliyewaiteni ni mtakatifu.


Ex xi ttzaqˈwin qˈinin: ¿Me ankyeqe kawbˈil? Xi tqˈmaˈn Jesús te: Mi bˈiyin. Mi kyˈaˈjin. Mi tzˈelqˈin. Mi jaw bˈant yol tiˈj jun aˈla noq kukxjo. 	 Yule mtu akamwuliza, "Amri zipi?" Yesu akasema, "Usiue, usizini, usiibe, usitoe ushahidi wa uongo,


Tej tok tkaˈyin tajaw il ikyjo, tzaj laqˈe tkˈatz, tuˈn tok tnikyˈbˈin toklin, exsin xi tqˈmaˈn te: Qa Kˈwaˈlbˈajxixtza te Dios, qˈmanxa kye abˈj lo, tuˈn kyok te wabˈj, quˈn manyor waˈyajx tiˈja. 	 Basi, mshawishi akamjia, akamwambia, "Ikiwa wewe ni Mwana wa Mungu, amuru mawe haya yawe mikate."


Me awotzinqe, awo at qipin toj qnimbˈil, il tiˈj tuˈn kyikyˈxjo qukˈa quˈn, a nyaxix kujqe toj kynimbˈil, ex mi kubˈ qbˈinchin a tzeˈnkuxjo qaj. 	 Sisi tulio imara katika imani tunapaswa kuwasaidia wale walio dhaifu wayakabili matatizo yao. Tusijipendelee sisi wenyewe tu.


Quˈn tuˈn qkyaqilx ma qo kˈmonte nimx tkyˈiwbˈil qAjaw, noq tuˈn nim t‑xtalbˈil qiˈj. 	 Kutokana na ukamilifu wake sisi tumepokea neema mfululizo.


¡Ayexjo tal qya, ayeˈ chˈixtaq kykubˈ tzˈaq, ex ayeˈ tzmataq nbˈaj miˈẍin kyal! 	 Ole wao waja wazito na wanaonyonyesha siku hizo!


Ok tenl Jesús qˈmalte: Aj wula, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, kchin ula tukˈa nim nqoptzˈajiyila ex kyukˈa kykyaqil n‑angela wukˈiy. Ex kchin kˈwel qeˈy tibˈaj nqˈuqbˈila kawil kyibˈaj kykyaqil tukˈa tkyaqil nqoptzˈajiyila. 	 "Wakati Mwana wa Mtu atakapokuja katika utukufu wake na malaika wote wakiwa pamoja naye, hapo ataketi juu ya kiti chake cha enzi kitukufu,


Atzaj teˈ tkanin Silas ex Timotey, a tzajninqetaq toj txˈotxˈ te Macedonia, bˈeˈxsin ok ten Pabltz yolil tiˈj Tbˈanil Tqanil, ex oˈkx kubˈ tbˈinchiˈn, quˈn tuˈn bˈeˈx kyij ttzaqpiˈn tuˈn tbˈinchin ja, a xbˈalin kyten. Tuˈntzintzjo, bˈante tyekˈit‑xix kye Judiy qa a Jesúsjo Crist. 	 Baada ya Sila na Timotheo kuwasili kutoka Makedonia, Paulo alianza kutumia wakati wake wote kwa ajili ya kuhubiri, akawathibitishia Wayahudi kwamba Yesu ndiye Kristo.


ex xi kyqˈmaˈn te kyjaluˈn: Ajo xjal lo, lu nbˈetje xmoxil kyexjal, tuˈn kykˈulin twutz Dios, me nya ikyjo tzeˈnku qe qkawbˈil. 	 Wakasema, "Tunamshtaki mtu huyu kwa sababu ya kuwashawishi watu wamwabudu Mungu kwa namna inayopingana na Sheria."


Ex ikyqex kyeˈ xjal toj tnam Nínive kyojjo qˈij te Jonás kchi jawil weˈks toj tqˈijil paˈbˈin, aj kyokxjal toj xjelbˈil twutz Dios, ayeˈ iteˈ kyojjo qˈij jaˈlin, tuˈn kykubˈ tzˈaq toj kyil kyuˈn. Quˈn ayetzinxjal toj Nínive bˈeˈx ajtz tiˈj kyanmin, tej t‑xi tqˈmaˈn Jonás Tbˈanil Tqanil Dios kye. Ex ajo Tbˈanil Tqanil wiˈja jaˈlin nimxixtl toklin tzeˈnku toj tqˈijil Jonás. 	 Watu wa Ninewi watatokea wakati kizazi hiki kitakapohukumiwa, na watashuhudia kwamba kizazi hiki kina hatia. Hao watu wa Ninewi walitubu kwa sababu ya mahubiri ya Yona; na hapa pana mkuu zaidi kuliko Yona!


Xitzin tchikyˈbˈin Lip jaˈxjo tzaje xkye tuˈjit Tyol Dios tuˈn aj Etiopía, exsin xi tqˈmaˈn Tbˈanil Tqanil tiˈj Jesús. 	 Basi, Filipo akianzia na sehemu hiyo ya Maandiko Matakatifu, akamweleza Habari Njema juu ya Yesu.


Quˈn tej tkyim Crist, bˈeˈx chjet til tkyaqil xjal tuˈn, a kchi nimil tiˈj. Tej tjatz anqˈin, lu nnajle tukˈa Dios jaˈlin. 	 Hivyo, kwa kuwa alikufa--mara moja tu--dhambi haina nguvu tena juu yake; na sasa anaishi maisha yake katika umoja na Mungu.


Kutzintz jaˈlin, chi Jesús. ¿Altzin kye ichintz kyxoljo oxe, aku tzˈok tqˈoˈn te t‑xjaliljo ichin, aj kyˈixbˈe kyuˈn ileqˈ? 	 Kisha Yesu akauliza, "Kati ya hao watatu, ni yupi aliyeonyesha kuwa jirani yake yule aliyevamiwa na majambazi?"


Oˈkqex kye n‑ajtz kyiˈjjo tuˈn xjal: A tzeˈnqeku toj kˈul txuk, jniˈqe nchi lipin, jniˈ kan, exqetziˈn txuk toj ttxuyil aˈ, kye bˈala tajtz kyiˈj tuˈn. 	 Binadamu anaweza kuwafuga wanyama, na amefaulu kufuga viumbe vyote--wanyama wa mwituni, ndege, nyoka na viumbe vya baharini.


ex atzin kynabˈla, tuˈn kytzyuˈnte kyibˈa, ex atziˈn kytzuybˈil kyibˈa, tuˈn kukx tok tilil kyuˈn toj kynimbˈila, ex atzin tuˈn tok tilil kyuˈn, tuˈn kukx kyximiˈn tiˈj qMan Dios toj kychwinqila, 	 kuwa na kiasi katika elimu yenu, uvumilivu katika kuwa na kiasi, uchaji wa Mungu katika uvumilivu wenu,


a ttata Manasés, a ttata Amón, a ttata Josías, 	 Hezekia alimzaa Manase, Manase alimzaa Amoni, Amoni alimzaa Yosia,


Tzajtzin ttzaqˈwinl Abraham: Nya il tiˈj tuˈn t‑xi qˈumbˈaj kye, quˈn tzˈibˈin taˈ tuˈn Moisés, ex kyuˈn kyyol yolil Tyol Dios. Tuˈnpetziˈn, bˈaˈn tuˈn t‑xi kynimiˈn yol anetziˈn. 	 Lakini Abrahamu akamwambia: Ndugu zako wanao Mose na manabii; waache wawasikilize hao.


Tuˈnpetziˈn, mi chi kˈuliˈn kywutzjo kywutzbˈiyil dios tzeˈnku kye txqantl, tzeˈn ntqˈmaˈn Tuˈjil Tyol Dios: Aye xjal i kubˈ qe waˈl ex kˈwal twutzjo kywutzbˈiyil dios. Exsin tej kybˈaj waˈntz, noq tiˈchaqku bˈaj bˈant kyuˈn kywutz. 	 Msiwe waabudu sanamu kama baadhi yao walivyokuwa; kama yasemavyo Maandiko: "Watu waliketi kula na kunywa, wakasimama kucheza."


Xi ttzaqˈwin Jesús: Ankye jun kyeˈ, qa akux xi tzˈaq jun trit toj jun jul toj jun qˈij te ajlabˈl, ¿Ma nlaypela aku jatz kyiˈn? ¿Ma atpela kyila tiˈjjo ikyjo? 	 Lakini Yesu akawaambia, "Tuseme mmoja wenu ana kondoo wake ambaye ametumbukia shimoni; je, hatamshika na kumtoa humo siku ya Sabato?


I ok tchmoˈn Jesúsjo kabˈlajaj t‑xnaqˈtzbˈin, exsin xi tqˈoˈn kyoklin te kawil, ex xi tqˈoˈn kyipin tuˈn kyetzjo jniˈ tkyaqil wiq taqˈnil tajaw il toj kyanminxjal kyuˈn, exsiˈn jniˈqe yabˈ tuˈn kyqˈanit. 	 Yesu aliwaita wale kumi na wawili, akawapa uwezo juu ya pepo wote, na uwezo wa kuponya wagonjwa.


Tuˈnpetziˈn, kxel nqˈmaˈn qa nimjo xjal nya Judiy, ktzajil toj tjawitz qˈij ex toj telix, ex kchi kˈwel qe waˈl tukˈa Abraham, tukˈa Isaac ex Jacob toj nintz qˈij toj Tkawbˈil Dios toj kyaˈj. 	 Basi, nawaambieni kwamba watu wengi watakuja kutoka mashariki na magharibi, nao wataketi karamuni pamoja na Abrahamu, Isaka na Yakobo katika Ufalme wa mbinguni.


Werman, twutzx ntiˈqiˈn kyukˈiy, me nimxix nchin ximiˈn kyiˈja, nyakutlaj intiˈn kyxola. Ex o kubˈ nximiˈn twutz qAjaw Jesucrist, tiˈ tuˈn tbˈant tiˈjjo a nkubˈ tbˈinchinjo luˈn: 	 Nami, kwa upande wangu, ingawa kwa mwili niko mbali nanyi, hata hivyo kwa roho niko hapo pamoja nanyi: na hivyo, kama vile nipo hapo, nimekwisha mhukumu huyo aliyefanya jambo hilo la aibu.


Tuˈnpetziˈn werman, ajtzin tok kychmoˈn kyibˈa waˈl teˈ Xjan Wabˈj, kyyoˈnku kyibˈa kykyaqilxa, quˈn junx kyokliˈn kykyaqila. 	 Kwa hiyo, ndugu zangu, mnapokutana kula chakula cha Bwana, kila mmoja amngoje mwenzake.


Quˈn bˈalaqa toj kywutza, il tiˈj tuˈn kypaˈn kyibˈa kyukˈa txqantl, tuˈntzintla kynimsin kyibˈa, ex tuˈn tyekˈinte nyakuj wenqiˈy twutz Dios kywutz txqantl. 	 maana ni lazima fikira tofauti ziweko miongoni mwenu, ili wale walio thabiti wapate kutambulikana.


Me qa waja tuˈn tel kynikyˈjo Ttanim Dios te nyola, il tiˈj tuˈn t‑xi nqˈmaˈn jun jweˈ nyola, me tuˈn tel kynikyˈ te, tzeˈnkul teˈ tuˈn wok ten qˈmal txqan nyola, exsin mi tzˈel kynikyˈ te. 	 Lakini katika mikutano ya waumini napendelea zaidi kusema maneno matano yenye kueleweka ili niwafundishe wengine, kuliko kusema maneno elfu ya lugha ngeni.


Qˈuqlexixtaq qeˈ qkˈuˈj, qapetzin ataq tetz, tuˈn tkolin kyiˈjjo aj Israel. Me ma bˈant‑xi oxe qˈij teˈ lo tbˈajlin, exsin ntiˈltz ma qliˈy. 	 Lakini sisi tulitumaini kwamba yeye ndiye angeikomboa Israeli. Zaidi ya hayo yote, leo ni siku ya tatu tangu mambo hayo yalipotendeka.


Quˈn nimxtaq kyxobˈil te, quˈn attaq jun tqanil bˈiˈntaq kyuˈn, a qa nya wen tuˈn kyjax bˈet tiˈjjo wutz, nixpe jun kyqan tuˈn t‑xi kyqˈoˈn tibˈaj. Ex majqexpe kyeˈ aluˈmj, noq tuˈn kybˈettaq antza, i kubˈ bˈyoˈn kyeˈ tuˈn abˈj, mo noq nchi ok xyuˈntaq, quˈn tuˈn xjanxixtaqjo wutz anetziˈn. 	 kwani hawakuweza kustahimili amri iliyotolewa: "Atakayegusa mlima huu, hata kama ni mnyama, atapigwa mawe."


Ex bˈaj kubˈ kylikyˈin xjal kytxoˈw toj tbˈe, ex txqantl tzaj toqinte t‑xaq tze, a palma tbˈi, ex bˈaj kubˈ kylikyˈin toj tbˈe tuˈn kytzaljbˈil. 	 Umati mkubwa wa watu ukatandaza nguo zao barabarani, na watu wengine wakakata matawi ya miti wakayatandaza barabarani.


Kuˈx toj aˈ te jawsbˈil aˈ, junx kyukˈa kykyaqiljo a iteˈtaq toj tja. Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, kubˈsin twutz qeˈy, ex tqˈma: Qa matxixix txi kynimiˈn, qa bˈaˈnxix nteˈn twutz tAjaw Tkyaqil, kuxsin chi tzajtza, tuˈn kyteˈn qukˈiy toj njaˈy. Ox kubˈsinx twutz qeˈy; tuˈntziˈn, xi qtziyiˈn. 	 Baada ya huyo mama pamoja na jamaa yake kubatizwa, alitualika akisema, "Kama kweli mmeona kwamba mimi namwamini Bwana, karibuni nyumbani kwangu mkakae." Akatuhimiza twende.


Xi tqˈmaˈn Jesús kye: ¿Ma miˈtzin nkux kyuˈjiˈn toj Tuˈjil Tyol Dios, a jaˈ tzˈibˈine kyiˈj junjun xjal, tej t‑xi tqˈmaˈn Dios kye, qa diosqe? 	 Yesu akawajibu, "Je, haikuandikwa katika Sheria yenu: Mimi nimesema, ninyi ni miungu?


Ikytzin te Diosjo. Taj tuˈn tyekˈin teˈ tyabˈ twiˈ ex tkyaqil tipin kyukˈa aye bˈantnintaq kyiˈj, tuˈn kyxiˈ toj najin. Me n‑ikyˈx tuˈn, quˈn n‑ayon kyiˈj tuˈn kymeltzˈaj. Me qatzin qa mi ẍi meltzˈajxtz, kchi xeˈl toj najin te jun majx. 	 Hivyo ndivyo ilivyo kwa Mungu. Alitaka kuonyesha ghadhabu yake na kujulisha uwezo wake, Basi, alikuwa na saburi sana, akiwavumilia wale ambao walikuwa lengo la ghadhabu yake, ambao walistahili kuangamizwa.


Ex ok tmikoˈn Jesús kywutz, ex xi tqˈmaˈn kye: Tzeˈnkuxsintzjo kynimbˈila, ikyxsin kbˈajiltzjo. 	 Hapo Yesu akayagusa macho yao, akasema, "Na iwe kwenu kama mnavyoamini."


Quˈn ikytziˈn tzeˈnkuxjo nchi chˈiya wen toj tkyaqil: Tzeˈnku toj kynimbˈila, ex jniˈ kyxnaqˈtzbˈila, ex at‑xix kynabˈla, ex o tzˈok tilil kyuˈn tuˈn kyela wen toj nwutza, ex nim kykˈuˈja qiˈja; ikyxsintzjo tojjo tbˈanil onbˈil lo, ok kchi elila twutz. 	 Ninyi mna kila kitu: imani, uwezo wa kusema, elimu; bidii yote ya kutenda mema, na upendo wenu kwetu. Hivyo, tunatazamia muwe wakarimu katika huduma hii ya upendo.


Quˈn jaˈ taˈyex kyqˈinimila, axsa kxel lipeye kyanmiˈn. 	 Pale ilipo hazina yako, ndipo pia utakapokuwa moyo wako.


Ex waja tuˈn tok kyoksin qya kyxbˈalin tbˈanilx ex toj tumil, me nya noq tuˈn tjaw kynimin kyibˈ kywutzxjal, qalaˈ tukˈa jun mutxsbˈil; nya tuˈn tjax kyqˈoˈn txqan tiˈ toj kywiˈ tuˈn tqoptzˈaj, noq tuˈn kykaˈyinxjal kyiˈj, ex tuˈn mina tzˈok kyqˈoˈn kyxbˈalin ntzˈiltzˈin tukˈa taˈl qˈanpwaq, ex tuˈn mina tzˈokx kyqˈoˈn kyu noq tal abˈj nqopin wen, 	 Hali kadhalika, nawataka wanawake wawe wanyofu na wenye busara kuhusu mavazi yao; wavae sawasawa na si kwa urembo wa mitindo ya kusuka nywele, kujipamba kwa dhahabu, lulu au mavazi ya gharama kubwa,


Xi ttzaqˈwin Jesús: ¿Bˈispela aku chi tene kyeˈ xjal, a txokenjqe toj jun mejebˈlin, exsin at chmilbˈaj kyxol? Quˈn toj jun mejebˈlin, nim tzaljbˈil at, ex nim waˈn nbˈaj bˈaj. Ikyqetzin wejiˈy nxnaqˈtzbˈin, quˈn loqiˈn intin kyxol. Me pon kanin jun qˈij, jaˈ tuˈn wele naja, ayiˈn a ikyx tzeˈnku chmilbˈaj kyxol. Ajtzin tjapin kaninjo qˈij anetziˈn, okpetzile kˈwel kypaˈntz waˈyaj tuˈn kynaˈn Dios wen. 	 Yesu akawajibu, "Je, walioalikwa arusini wanaweza kuomboleza wakati bwana arusi yupo pamoja nao? La hasha! Lakini wakati utafika ambapo bwana arusi ataondolewa kati yao; wakati huo ndipo watakapofunga.


Ex kykyaqiljo yolil Tyol Dios, chi Pegr, tzaj xkye tukˈa Samuel, ex jniˈ txqantl, i yolin kyiˈjjo qˈij te jaˈlin. 	 Manabii wote, kuanzia Samweli na wale waliomfuata, walitangaza habari za mambo haya ambayo yamekuwa yakitendeka siku hizi.


okla k‑ikyˈixjo chojbˈil tuˈn, kywutzjo angel, a xjanqe, ex twutzjo tal Tal rit, a tukˈa qˈaqˈ ex tzˈeˈnaq te jun majx. Ajo chojbˈil lo, a tyabˈ twiˈ Dios, a ktzajil tqˈoˈn tzeˈnku jun kˈwabˈj, a il tiˈj tuˈn t‑xi kykˈwaˈn, a nya smoˈn twutz tukˈa jun tiˈ. 	 yeye mwenyewe atakunywa divai ya ghadhabu ya Mungu, ambayo imemiminwa katika kikombe cha ghadhabu yake bila kuchanganywa na maji. Mtu huyo atateseka ndani ya moto na kiberiti mbele ya malaika watakatifu na mbele ya Mwanakondoo.


Ox chi kubˈsinx kywutz qeˈy, tuˈn t‑xi qtziyiˈn tuˈn kyok mojil qukˈiˈy tiˈjjo onbˈil kye erman toj Jerusalén. 	 walitusihi sana wapewe nafasi ya kushiriki katika huduma hii ya kuwasaidia watu wa Mungu.


Tej kybˈintej xjal chˈuqleqetaq antza tiˈjjo a yolajtz, nimxix i jaw bˈisin, ex xi kyqanin te Pegr, a tsanjil Jesús, junx kyukˈa txqantl: Ayiˈy nxjalil, ¿Tzeˈn k‑okila luˈn quˈn? 	 Basi, watu waliposikia hayo, walichomwa moyo, wakawauliza Petro na wale mitume wenzake: "Ndugu zetu, tufanye nini?"


Tuˈnpetziˈn, tej tmeltzˈaj juntl majl Pegr toj Jerusalén, jaw yolbˈil tiˈj, kyuˈn jun jteˈbˈin nimil aj Judiy. 	 Basi, Petro aliporudi Yerusalemu, wale Wayahudi waumini waliopendelea watu wa mataifa mengine watahiriwe, walimlaumu wakisema:


Ikytzin bˈajjo, bˈeˈx xiˈ Jacob najal toj Egipto, ex antza kyime; ex ikyqexjo tkˈwal, aye ojtxe qxeˈchil, antza i kyime. 	 Hivyo, Yakobo alikwenda Misri ambako yeye na babu zetu wengine walikufa.


Tej kylonte xjaljo lo, bˈeˈx i ok ten yolbˈil tiˈj Jesús. Chi chiˈ kyjaluˈn: ¿Titzila quˈn ma tzˈokx Jesús qanil twatbˈil, tuˈn tkyij toj tja jun xjal aj il? 	 Watu wote walipoona hayo, wakaanza kunung'unika wakisema, "Amekwenda kukaa kwa mtu mwenye dhambi."


Me ayetzin kyeˈ Parisey, bˈeˈx jaw kyikyˈin kyeˈ, ex kyqˈma: Axte tajaw il ma tzaj qˈonte toklin ichin lo, tuˈn kyetz taqˈnil tuˈn toj kyanminxjal, chi chiˈ. 	 Lakini Mafarisayo wakawa wanasema, "Anawatoa pepo kwa nguvu ya mkuu wa pepo wabaya."


Ex xi nkaˈyiˈn jun chej sjanin. Ex atzin nchejin tibˈaj qˈintaq jun smaˈj te joybˈil qˈoj toj tqˈobˈ, ex xi qˈoˈn jun toj twiˈ tiˈjjo toklin, ex bˈeˈx xiˈ, tuˈn tkanbˈin kyiˈj txqantl, tukˈa nim tipin. 	 Mimi nikatazama, na kumbe palikuwa na farasi mmoja mweupe hapo. Na mpanda farasi wake alikuwa na upinde, akapewa na taji. Basi, akatoka kama mshindi aendelee kushinda.


Quˈn aj ilqe kyexjal, noq tuˈn mi ẍinx kynimin. 	 Wamekosea kuhusu dhambi kwa sababu hawaniamini;


Ok kychmoˈnxjal kyibˈ, ex kykyaqilx i bˈinxix wen tiˈjjo tqˈma Lip, quˈn ok kykaˈyin nim techil tipin Dios bˈant tuˈn. 	 Watu walijiunga kusikiliza kwa makini ule ujumbe wa Filipo na kuona ile miujiza aliyoifanya.


Bˈisbˈajilxla teˈ, te jun xjal qa ma kubˈ tzˈaq toj tqˈobˈ Dios itzˈ, ex qa ma kyij ttzaqpiˈn tnimbˈil tiˈj. 	 Kuanguka mikononi mwa Mungu aliye hai ni jambo la kutisha mno!


Ante Mariy mix jaw yoline; noq kubˈ tbˈisin tkyaqiljo nkyqˈmaˈntaq. 	 Lakini Maria aliyaweka na kuyatafakari mambo hayo yote moyoni mwake.


Tuˈnpetziˈn, ikytzin ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Tej tmeltzˈaj toj kyaˈj, xi tiˈn tukˈa aye i kubˈ tiˈj tuˈn, tuˈn kyxi tyekˈin kywutz tkyaqil toj nintz qˈij te tzaqpibˈl. Ex xi tqˈoˈn junxilchaq kyoklinxjal. 	 Kama yasemavyo Maandiko: "Alipopaa mbinguni juu kabisa, alichukua mateka; aliwapa watu zawadi."


Xitzin tqanin Saulo: ¿Ankye te, Tata? Tzajtzin ttzaqˈwin: Ayin wejiˈy, Jesús; ayinxjiˈy, a ma chin el tikyˈiˈn. Axa n‑ok qˈoˈnte jun mibˈin tiˈjxa, ikyx tzeˈnku jun wakx nkjoˈn, aj tok twaˈbˈiˈn jun ma juchˈ kxbˈil, ex aj qa nya tumiljo nbˈant tuˈn. 	 Naye Saulo akauliza, "Ni nani wewe Bwana?" Na ile sauti ikajibu, "Mimi ni Yesu ambaye wewe unamtesa.


Ex ntiˈx chˈin tchewil Dios kyiˈj. 	 Hawajali kabisa kumcha Mungu."


Tuˈn teˈ Yol at tkyaqil chwinqil, ex atziˈn chwinqil n‑el spikyˈe te jun yekˈbˈil tiˈj Dios toj kynabˈlxjal. 	 Yeye alikuwa chanzo cha uhai na uhai huo ulikuwa mwanga wa watu.


Qalaˈ, aj kynaˈn Dios, ku kyokxa tuja, ex kyjpumitz kyjaˈy. Exsin kux chi naˈntza Dios kyjunala toj ewajil, quˈn ate Dios nkaˈyin kyiˈja toj ewajil, ex ax ktzajil qˈoˈnte chojbˈil kyeˈy tiˈj. 	 Lakini wewe unaposali, ingia chumbani mwako, funga mlango, kisha umwombe Baba yako asiyeonekana. Naye Baba yako aonaye yaliyofichika, atakutuza.


Noq alkye jun xjal ntjyoˈn tumil tzeˈn tten, tuˈn tel tpaˈn jun tal kˈwal tibˈ tiˈj tnimbˈil wiˈja, junxpetla tzˈele te te, tuˈn tok kˈlet jun ma tij abˈj te chebˈl triy tiˈj tqul, ex tuˈn t‑xi t‑xoˈn tibˈ toj aˈ, tuˈn tkyim te jun majx, tzeˈnkuljo tuˈn tokx toj paˈbˈin twutz Dios tukˈaˈ til ikyjo. 	 "Yeyote atakayemkosesha mmoja wa hawa wadogo wanaoniamini, ingekuwa afadhali afungwe shingoni jiwe kubwa la kusagia na kuzamishwa kwenye kilindi cha bahari.


Xi tqˈmaˈn Juan te Jesús: Xnaqˈtzil, o qli qeˈ jun xjal, a nchi etzjo jniˈ taqˈnil tajaw il toj kyanminxjal tuˈn, noq toj tumil tbˈiy, me nya jun qukˈa. Tuˈnpetzintzjo, kyij qqˈmaˈn teˈ, tuˈn mina kubˈ tbˈinchintaqljo ikyjo. 	 Yohane akamwambia, "Mwalimu, tumemwona mtu mmoja akitoa pepo kwa kulitumia jina lako, nasi tukajaribu kumkataza kwa kuwa yeye si mmoja wetu."


Noqit ax qMan Dios ex Jesucrist, a tAjaw Tkyaqil, tzaj qˈonte t‑xtalbˈil ex jun tnukˈbˈil toj tkyaqil. 	 Tunawatakieni neema na amani kutoka kwa Mungu Baba yetu na Bwana Yesu Kristo.


Tej kyok tkaˈyin Jesús ikyjo, bˈeˈx tzaj tqˈoj kyiˈj t‑xnaqˈtzbˈin, ex xi tqˈmaˈn kye: Kytzaqpinqetzjiˈy tal kˈwal, tuˈn kybˈaj tzaj laqˈe nkˈatza. Mi chi kubˈ kymeqoˈn, quˈn kykyaqiljo kˈwel kymutxsin kyibˈ tzeˈnqeˈ tal kˈwal lo, ayepen kye kchi okixjo toj Tkawbˈil Dios. 	 Yesu alipoona hivyo, alikasirika akawaambia, "Waacheni hao watoto waje kwangu, wala msiwazuie, kwa maana Ufalme wa Mungu ni kwa ajili ya watu walio kama watoto hawa.


Tuˈnpetziˈn, a ma tij txuk bˈeˈx tzaj tqˈoj tiˈjjo qya, ex bˈeˈx xiˈ qˈojil kyiˈjjo taljo qya, ayeˈ nkubˈ kynimin tkawbˈil Dios, ex aye ma chi ok lipe tiˈjjo Tbˈanil Tqanil Jesús tukˈa tkyaqil kyanmin. 	 Basi, joka hilo likamkasirikia huyo mama, likajiondokea, likaenda kupigana na wazawa wengine wa huyo mama, yaani wote wanaotii amri za Mungu na kuuzingatia ukweli wa Yesu.


Quˈn ikytzin k‑yekˈila kychwinqiljiˈy tbˈanilx, ex tzˈaqle, ex twutzxix. 	 maana matokeo ya mwanga ni wema kamili, uadilifu na ukweli.


Tzmaxipetzin jqet kywutzjo tuˈn tel kynikyˈ tiˈj Jesús, me texjo paq anetziˈn, bˈeˈx kubˈ naj te Jesús kywutz. 	 Mara macho yao yakafumbuliwa, wakamtambua; lakini yeye akatoweka kati yao.


Bˈajjo ikyjo, noq tuˈn qkˈmoˈnte kyˈiwbˈil, a tzaj tqˈoˈn qMan Dios te Abraham ojtxe, ex tuˈn qok te jun xjal tzˈaqle twutz qMan, exla qa Judiyqo, ex qa mina. Ex noq tuˈn qnimbˈil tiˈj Crist, a Jesús, at Xewbˈaj Xjan toj qanmin, a o tzaj tqˈoˈn Dios, tzeˈnku tqˈma. 	 Jambo hili lilifanyika kusudi ile baraka aliyopewa Abrahamu iwashukie watu wa mataifa mengine kwa njia ya Kristo, na ili kwa imani, tumpokee yule Roho ambaye Mungu alituahidia.


Me qa ma kubˈ nbˈinchiˈn ikyjo, ¿Tzeˈntzin ttentz tuˈn tjapiˈn a tzˈibˈiˈn toj Tuˈjil Tyol Dios, qa iltaq tiˈj tuˈn tbˈaj tkyaqiljo ikyjo? 	 Lakini yatatimiaje Maandiko Matakatifu yasemayo kwamba ndivyo inavyopaswa kuwa?"


Me mix tuˈn ikyjo, mix ja nchi kyijetaq toj wen tiˈjjo kyyol. 	 Lakini hata hivyo, ushahidi wao haukupatana.


Atzaj teˈ kyetzxjal tuˈn kykuˈx toj aˈ te jawsbˈil aˈ tuˈn Juan, xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Ntiˈx kyeˈ kyajbˈin, ikyqexjiy tzeˈnku jun chˈuq maˈ kan. ¿Ma noqtzin tuˈnjo jawsbˈil aˈ, aku chi kleta toj tyabˈ twiˈ Dios kujxix wen, a chˈix tul kanin? 	 Basi, Yohane akawa anawaambia watu wengi waliofika ili awabatize: "Enyi kizazi cha nyoka! Ni nani aliyewadokezea kwamba mngeweza kuiepuka ghadhabu inayokuja?


Nim aj Samaria i nimin tiˈj Jesús, noq tuˈn tyoljo qya, tej t‑xi tqˈmaˈn kye, qa o bˈaj tqˈmaˈn Jesús tkyaqiljo nya wen o bˈant tuˈn ojtxe. 	 Wasamaria wengi wa kijiji kile waliamini kwa sababu ya maneno aliyosema huyo mama: "Ameniambia mambo yote niliyofanya."


Ex xi ttzaqˈwin Jesús kye: ¿Ma naˈmtzin tkux kyuˈjiˈn toj Tuˈjil Tyol Dios, jaˈ ntqˈmaˈne kyjaluˈn: A abˈj, a xi kyxoˈn bˈinchil ja, a nyakuj ntiˈtaq tajbˈin, me axixpente abˈjjo ma tzˈokin te tqˈuqil tẍkyin ja, a nimxix toklin. Atziˈn tbˈanilxjo ma tzaj tqˈoˈn tAjaw Tkyaqil qe, ex ma qo jaw kaˈylajx tiˈj? 	 Hapo Yesu akawaambia, "Je, hamkusoma jambo hili katika Maandiko Matakatifu? Jiwe walilokataa waashi sasa limekuwa jiwe kuu la msingi. Bwana ndiye aliyefanya jambo hili, nalo ni la ajabu sana kwetu!


Ataqtziˈn Yol atx teˈ ojtxe, quˈn a kubˈ bˈinchin teˈ tkyaqil twutz txˈotxˈ. Me mix ele kynikyˈxjal te. 	 Basi, Neno alikuwako ulimwenguni; na kwa njia yake ulimwengu uliumbwa, lakini ulimwengu haukumtambua.


Me ante Pilat xi tqˈmaˈn: ¡Mina! Quˈn a ma kubˈ ntzˈibˈiˈn, nlay jaw ntxˈixpiˈn; qalaˈ kyijkuj kukxjo. 	 Pilato akajibu, "Niliyoandika, nimeandika!"


Ikyxsintzjo, aj tok kykaˈyiˈn tkyaqiljo luˈn, tzˈelku kynikyˈa te, qa chˈix tpon tqˈijil tuˈn wula juntl majl. 	 Hali kadhalika nanyi mtakapoona mambo hayo yakitendeka, jueni kwamba Mwana wa Mtu yuko karibu sana.


Ex at juntl erman, ma txi qsmaˈn tukˈa Tito, bˈaˈnxix tyolajtz kyuˈn tkyaqil Ttanim Dios, tuˈn taqˈnbˈin tiˈj Tbˈanil Tqanil. 	 Pamoja naye, tunamtuma ndugu mmoja ambaye sifa zake katika kueneza Habari Njema zimeenea katika makanisa yote.


Ate Dios, a tDios Abraham, Isaac, Jacob ex kykyaqil qe ojtxe qxeˈchil, a o tzaj qˈonte nimxix toklin Jesús, a taqˈnil. Ayiˈy xi qˈonte kye kawil te Rom, ex mix kytziyiˈy tuˈn t‑xi tzaqpet, tej tqˈmante Pilat. 	 Mungu wa Abrahamu, Isaka na Yakobo, Mungu wa baba zetu amemtukuza Yesu mtumishi wake. Yeye ndiye yuleyule mliyemtia mikononi mwa wakuu na kumkataa mbele ya Pilato hata baada ya Pilato kuamua kumwacha huru.


Tuˈnpetziˈn, qa waˈlqiˈy wen toj kynimbˈila toj kywutza, kykaˈyinktzin kyibˈtza, tuˈn mi chi kubˈ tzˈaqiˈy, tzeˈnku kye aj Israel ojtxe. 	 Anayedhani amesimama imara ajihadhari asianguke.


Kux cheˈxa toj tnejil ja te naˈbˈl Dios, tuˈn t‑xi kyqˈmaˈn kye xjal antza tiˈjjo tkyaqil t‑xilin akˈaj chwinqil. 	 "Nendeni mkasimame Hekaluni na kuwaambia watu kila kitu kuhusu maisha haya mapya."


Ex atzin qya bˈeˈx xi oq tojjo txˈotxˈ, a ntiˈ kynajbˈilxjal toj, a jaˈ otaq bˈante jun tnajbˈil tuˈn Dios, tuˈntzintla tkˈaˈchit toj 1,260 qˈij. 	 Huyo mama akakimbilia jangwani, ambako Mungu alikuwa amemtayarishia mahali pa usalama ambapo angehifadhiwa kwa muda wa siku elfu moja mia mbili na sitini.


Tuˈnpetziˈn, kypaˈnktz kyila jun tukˈa juntl, ex chi naˈn Diosa jun tiˈj juntl, tuˈntzin tul Dios kyeˈy. Quˈn a tnaˈj Diosjo, a bˈaˈn nbˈete toj tumil, kbˈantil nimku tuˈn. 	 Basi, ungamanianeni dhambi zenu, na ombeaneni, ili mpate kuponywa. Sala ya mtu mwema ina nguvu ya kutenda mengi.


Bˈaˈn txi kychyoˈnjiˈy tkyaqil chibˈj nkˈayajtz toj kˈaybˈil chibˈj, ex mi kubˈ kybˈisiˈn, mo tuˈn t‑xi kyqaniˈn, qa nej xkubˈ bˈyet kywutzjo twutzbˈiyil. 	 Kuleni chochote kile kiuzwacho sokoni bila ya kuulizauliza kwa sababu ya dhamiri zenu;


Xi ttzaqˈwin Jesús te: Nlay tzˈel tnikyˈa tiˈjjo nbˈant wuˈn jaˈlin, me yajxi, k‑elil tnikyˈa te. 	 Yesu akamjibu, "Huelewi sasa ninachofanya lakini utaelewa baadaye."


Nim ma chin jaw tzalaja tuˈn ntiˈqintaqa antza, quˈn wenxix te kyeˈy, tuˈn nxi kynimiˈn tukˈa tkyaqil kyanmiˈn. Me qoqe lolte. 	 Lakini nafurahi kwa ajili yenu kwamba sikuwako huko, ili mpate kuamini. Haya, twendeni kwake."


Mi ntzaj qˈaqˈin kykˈuˈj kyiˈj txqantl, aj qˈojilqe, iqil yolqe, mibˈin chi tzyuˈn kyibˈ, kuj kyanmin, ikyˈil tiˈj tkyaqiljo bˈaˈn, 	 watatokea watu wasio na upendo moyoni, wasio na huruma, wachongezi, walafi na wakali; watachukia chochote kilicho chema;


Quˈn axte Dios nim tipin, tuˈn ttzaj qˈoˈnte nimxix kyeˈy tuˈn t‑xtalbˈil, tuˈntzintla ttzqetjo tkyaqil atx taj kyeˈy, ex tuˈntzintla kukx tuˈn kyoniˈn kyiˈjjo txqantl, 	 Mungu anaweza kuwapeni ninyi zaidi ya yale mnayoyahitaji, mpate daima kuwa na kila kitu mnachohitaji, na hivyo mzidi kusaidia katika kila kazi njema.


Ante Judas qukˈataq, ex attaq toklin tojjo qaqˈin, chi Pegr. 	 Yuda alikuwa mmoja wa kikundi chetu maana alichaguliwa ashiriki huduma yetu.


Qa ma tzˈok tilil wuˈn tuˈn nyoliˈn Tbˈanil Tqanil kyukˈaxjal toj Éfeso, ayeˈ mi n‑okx toj kywiˈ, tzeˈnqeku toj kˈul txuk, mix aˈl n‑oksin kyiˈj, me ¿Tiˈtzin nkanebˈa tiˈj, qa oˈkx nchin bˈisinjiˈy tiˈj jun chojbˈil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex noqit mi nchi jaw anqˈin kyimnin? Noqit ikytzjo, bˈaˈntla tuˈn tkubˈ qqˈmaˈn tzeˈnku ntqˈmaˈn jun yol kyxolxjal: Qo waˈn ex qo txˈujte, quˈn yajtzilaˈ qa xqo kyimku nchiˈj. 	 Kama kusudi langu lingalikuwa la kibinadamu tu, kule kupigana kwangu na wanyama wakali hapa Efeso kungalinifaa kitu gani? Kama wafu hawafufuki, basi, "Tule na tunywe, maana kesho tutakufa."


Mix aˈl junte aku tzˈok tqˈoˈn tibˈ te tnejilxix pale, qalaˈ ikytziˈn, ate Dios k‑okil qˈoˈnte toklin, tzeˈnku xi tqˈoˈn Dios toklin Aarón tuˈn tok te tnejilxix pale ojtxe. 	 Hakuna mtu awezaye kujitwalia mwenyewe heshima ya kuwa kuhani mkuu. Kila mmoja huteuliwa na Mungu kuwa kuhani mkuu kama alivyokuwa Aroni.


Aye moẍtaq ma chi kˈant kywutz, aye koxtaq ma chi bˈet, exqetziˈn yabˈqetaq tuˈn nim txˈaˈk, ma chi qˈanit; exqetziˈn ẍoˈrqetaq, ma chi bˈin; exqetziˈn otaq chi kyim, ma chi jaw anqˈin juntl majl. Ex jniˈ kye yaj ma pon Tbˈanil Tqanil kolbˈil kye. 	 vipofu wanaona, viwete wanatembea, wenye ukoma wanatakaswa na viziwi wanasikia, wafu wanafufuliwa na maskini wanahubiriwa Habari Njema.


Xi tkaˈyin, tej t‑xi jaqle kyaˈj, ex kutz likyˈikyˈin twutz txˈotxˈ ikyjo tzeˈnku jun iqbˈil, xmoˈnqetaq kyibˈjo ttxaˈn. 	 Aliona mbingu zimefunguliwa na kitu kama shuka kubwa inateremshwa chini ikiwa imeshikwa pembe zake nne.


Kykˈmonxjiˈy nnukˈbˈila kxel nqˈoˈn kyeˈy; ex kykaˈyimila wiˈja, quˈn manyor wenqinxa ex manyor cheˈwxjo wanmiˈn. Ex ktenbˈil ajlabˈl toj kychwinqila te jun majx wukˈiy. 	 Jifungeni nira yangu, mkajifunze kwangu, maana mimi ni mpole na mnyenyekevu wa moyo, nanyi mtatulizwa rohoni mwenu.


Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx el kytajkˈin kyej xoˈl qˈaqˈ aqwil, a kˈalbˈil teˈ muchˈ bark, ex bˈeˈx xi kytzaqpiˈn, tuˈn t‑xi mulqˈaj toj ttxuyil aˈ. 	 Hapo wale askari walizikata kamba zilizokuwa zimeshikilia ule mtumbwi, wakauacha uchukuliwe na maji.


Noqit a qAjaw Jesús tzaj qˈonte t‑xtalbˈil kyibˈaja, a ayiˈy Ttanim Dios. Ikyxitjo. 	 Nawatakieni nyote neema ya Bwana Yesu. Amen.


Xi tqˈmaˈn Jesús kye: Chi lipeka wiˈja. Quˈn ayetzin kyeˈ nchi chmoˈn kyiẍ jaˈlin, me kchi xel nxnaqˈtziˈn tzeˈn tten tuˈn tbˈant kychmoˈn xjal, tuˈn kyklet. 	 Yesu akawaambia, "Nifuateni nami nitawafanya ninyi wavuvi wa watu."


Quˈn ajtzin wul juntl majl weˈ, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, ikytzin wuliljiˈy tzeˈnku xloqˈlin kyaˈj, a qa ma jaw qoptzˈaj toj jun plaj t‑xe kyaˈj, ex bˈeˈx npon qoptzˈaj tojjo juntl. 	 Kwa maana kama vile umeme unavyotokea ghafla na kuangaza anga upande mmoja hadi mwingine, ndivyo Mwana wa Mtu atakavyokuwa siku yake.


Qalaˈ chi yolinxa twutzx qa twutzx, ex qa mina, minax. Quˈn atziˈn nkubˈ kyqˈmaˈn tbˈi aˈlchaqku kye toj kyyola, tuˈn tajaw iljo ikyjo. 	 Ukisema, Ndiyo, basi iwe Ndiyo; ukisema Siyo, basi iwe kweli Siyo. Chochote kinachozidi hayo hutoka kwa yule Mwovu.


Xi kytzaqˈwin Judiy: Tzmaxpin jaˈlin, kxel qnimiˈn qa at jun taqˈnil tajaw il toj tanmiˈn. Quˈn ate Abraham exqetziˈn nimku yolil Tyol Dios, a nimxix kyoklin ojtxe, bˈeˈx i kyim. Anajtzin te ntqˈmaˈn, ankye teˈ kˈwel nimin weˈy nlayx chi kyim, chijiˈy. 	 Basi, Wayahudi wakasema, "Sasa tunajua kweli kwamba wewe ni mwendawazimu! Abrahamu alikufa, na manabii pia walikufa, nawe wasema ati, Anayeuzingatia ujumbe wangu hatakufa milele!


Kykˈuˈjlink kyibˈa kyxolxa, nya tukˈa kabˈe kykˈuˈja. Kyiˈjlemiljiˈy tkyaqiljo nya wen, ex chi lipeka tiˈjjo wen. 	 Mapendo yenu na yawe bila unafiki wowote. Chukieni jambo lolote ovu, zingatieni jema.


Qalaˈ kytzyuˈnxjiˈy kypwaqa, ex kux chi ajxiy, quˈn waja tuˈn kyok nchjoˈnjiˈy ayeˈ yaj ẍi ul aqˈnil kyinxjo tzeˈnku kyeˈ. 	 Chukua haki yako, uende zako. Napenda kumpa huyu wa mwisho sawa na wewe.


Tzaj tqˈmaˈnljo xjal kabˈel tyol kyjaluˈn: Ay wAjaw, wexsin chin tzaj tnaˈn chˈin we, aj t‑xi xkyeˈ Tkawbˈila. 	 Kisha akasema, "Ee Yesu! Unikumbuke wakati utakapoingia katika ufalme wako."


At junte xjal kyxoljo xjal, xi qˈmante te Jesús kyjaluˈn: Xnaqˈtzil, qˈmanxa te ntzikya tuˈn ttzaj tyekˈin alkye weˈ wetzbˈil, a at wokliˈn tiˈj, tiˈjjo tqˈinimil qtzan ntatiy. 	 Mtu mmoja katika ule umati wa watu akamwambia, "Mwalimu, mwambie ndugu yangu tugawane urithi aliotuachia baba."


Tenxit tnimbˈila twutz qMan Dios, quˈn nimxix kyˈiwbˈil tibˈajjo nimil, a ntnaˈn toj tanmin qa ntiˈ til tiˈjjo t‑xim, ex tiˈjjo tbˈinchbˈin. 	 Basi, shikilia unachoamini kati yako na Mungu wako. Heri mtu yule ambaye, katika kujiamulia la kufanya, haipingi dhamiri yake.


Tuˈntziˈn ikyjo, bˈeˈxsin i bˈaj jaw weˈks, exsin tuˈn tex kylajoˈntaq Jesús. Xitzin kyiˈntz twiˈ jun tij wutz, jaˈ bˈinchinkutaqjo kytanim, tuˈntziˈn ttzajtaq kyxoˈn tzmantza. 	 Wakasimama, wakamtoa nje ya mji wao uliokuwa umejengwa juu ya kilima, wakampeleka mpaka kwenye ukingo wa kilima hicho ili wamtupe chini.


Iteˈ junjun kye kkyimil tuˈn kxbˈil, a kabˈe tste. Ex iteˈ junjuntl kchi xel xoˈn toj tze tojile tkyaqil twutz txˈotxˈ. Atzin teˈ tnam Jerusalén, noqx techx kbˈajil waˈbˈin teˈ kyuˈnxjal aj il, ex tzmaxi aj tjapin bˈajjo ambˈil, a xi tqˈmaˈn Dios. 	 Wengine watauawa kwa upanga, wengine watachukuliwa mateka katika nchi zote; na mji wa Yerusalemu utakanyagwa na watu wa mataifa mengine, hadi nyakati zao zitakapotimia.


Atzin jaˈlin, ¿Ma awotzinqe, a Judiyqo, nimxixtl qoklin tzeˈnku txqantl? Mina. Quˈn ma bˈaj qyekˈin tojjo xnaqˈtzbˈil lo, qa kykyaqilxjal aj ilqe, exla qa Judiy ex qa nya Judiyqe. 	 Tuseme nini, basi? Je, sisi Wayahudi ni bora zaidi kuliko wengine? Hata kidogo! Kwa maana nimekwisha bainisha hapo mwanzoni kwamba Wayahudi na watu wa mataifa mengine wote wako chini ya utawala wa dhambi.


tuˈn tjapin bˈajjo qanbˈil lo, ex tuˈn tok tkyaqil tchˈiysbˈin tojxix tzaqpibˈl manyor tbˈanilxix te qMan Dios, a saj qˈoˈn kye tkˈwal. 	 maana hivyo viumbe navyo vitaokolewa kutoka katika utumwa wa uharibifu, vishiriki uhuru mtukufu wa watoto wa Mungu.


Elpin kanin te tkyaqil, ex noqx jniˈ bˈaj noj. 	 Watu wote wakala, wakashiba.


Tuˈnpetziˈn, aye kawil kyxola, il tiˈj tuˈn kyxiˈ wukˈiy tzma Cesarea, te patil te Pabl tuˈn kyyolin antza, qa at til toj kywutza. 	 Waacheni viongozi wenu waende huko pamoja nami wakatoe mashtaka yao juu yake kama amefanya chochote kiovu."


Ex qa ma tzaj tqˈoˈn Dios tuˈn qyolin Tyol, ex tuˈn tel qnikyˈ te tkyaqil t‑xilin t‑xim Dios, a ewintaq, ex jniˈ tnabˈl, exla qa at nim qnimbˈil, tuˈn tikyˈ jun wutz quˈn, ex tuˈn tpon toj juntl tqˈuqbˈil, exsin qa ntiˈ qkˈuˈj kyiˈj qukˈa, ntiˈx qajbˈin ikyjo. 	 Tena, naweza kuwa na kipaji cha kutangaza ujumbe wa Mungu, nikafahamu siri zote na kujua kila kitu; naweza kuwa na imani yote hata nikaweza kuihamisha milima, lakini kama sina upendo mimi si kitu.


Ex a te tnejilxix qpale, tuˈn tyolin tukˈa Dios qiˈj, a Ttanim Diosqo. 	 Basi, tunaye kuhani maarufu aliye na mamlaka juu ya nyumba ya Mungu.


Xitzin tqaninl Jesús kye: ¿Tiˈquˈnil nkyqˈmaˈn xjal, qa t‑xeˈchil Crist te David, a nmaq kawil ojtxe? 	 Yesu akawauliza, "Yasemekanaje kwamba Kristo ni mwana wa Daudi?


Teˈ tok kykaˈyin junjun t‑xnaqˈtzbˈin Jesús, qa mix i txˈajine, teˈ kyok ten waˈl, tzeˈnku ntenetaq kyuˈn Parisey exqetziˈn jniˈ xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil; tuˈntzin ikyjo, i bˈaj ok ten yolbˈilkye. 	 Waliona kwamba baadhi ya wanafunzi wake walikula mikate kwa mikono najisi, yaani bila kunawa.


Kykaˈyink kyibˈa. Tuˈnpetziˈn, ma txi nqˈmaˈn kyeˈy naˈmtaq tuˈn tul kanin ikyjo. 	 Lakini ninyi jihadharini. Mimi nimewaambieni mambo yote kabla hayajatokea.


¿Ma nyatzin aye nchi xoˈn yol tiˈj tbˈi qMan Dios, a o txi kynimiˈn? 	 Je, si haohao wanaolitukana hilo jina lenu zuri mlilopewa?


Kyojjo qˈij anetziˈn, iteˈ junjunkye, a njaw kynimsin kyibˈ jaˈlin, me nlay tzaj qˈoˈnljo kyoklin te tnejil. Ex iteˈ junjuntl, a nyakuj ntiˈ kyoklin jaˈlin, me nimxix kyoklin ktzajil qˈoˈn kyojjo qˈij anetziˈn. 	 Naam, wale walio wa mwisho watakuwa wa kwanza; na wale walio wa kwanza watakuwa wa mwisho."


Otaq kybˈi kye nimil te Rom tqanil, qa tuˈntaq qkaniˈn. Tuˈnpetziˈn, i tzaj kˈlel qeˈy toj bˈe tzmax kyojjo kabˈe tnam, Foro de Apio ex Tres Tabernas kybˈi. Atzaj teˈ kyiwle quˈn, bˈeˈx xi tqˈoˈn Pabl chjonte te qMan Dios, ex bˈeˈx ja tiˈn tibˈ. 	 Ndugu wa kule Roma walipopata habari zetu, wakaja kutulaki kwenye soko la Apio na Mikahawa Mitatu. Paulo alipowaona alimshukuru Mungu, akapata moyo.


Tej tok tkaˈyiˈn tkyaqiljo ikyjo; kubˈ tbˈinchin jun asyal te poqˈchbˈil, ex i bˈajetz tlajoˈn xjal iteˈ toj tja Dios, tukˈa jniˈ kykˈaẍjil, kywakix ex kyrit. Ex ja ttolpin kymeẍjo txˈexbˈil pwaq, ex bˈaj kubˈ chitjjo pwaq twutz txˈotxˈ. 	 Akatengeneza mjeledi wa kamba, akawafukuza wote nje ya Hekalu pamoja na kondoo na ng'ombe wao, akazimwaga sarafu za wenye kuvunja fedha na kupindua meza zao.


tuˈnpetziˈn, noqit bˈeˈx s‑okx tqˈonjiy npwaqa toj nim ja te kˈuˈbˈl pwaq, tuˈntzintla, tej ẍin ula jaˈlin, matla tzˈetz wiˈn weˈ npwaq, ex matla tkanbˈe manbˈilte. 	 Ilikupasa basi, kuiweka fedha yangu katika benki, nami ningelichukua mtaji wangu na faida yake!


Tuˈnpetziˈn, mina chi jaw melj kyeˈ noq tiˈjjo tiˈ tuˈn t‑xi kywaˈn, ex noq tiˈjjo tiˈ tuˈn t‑xi kykˈwaˈn. 	 "Basi, msivurugike akili, mkihangaika daima juu ya mtakachokula au mtakachokunywa.


Quˈn ntiˈ teqya toklin tiˈjx t‑xmilil, qalaˈ a tchmil. Ex ikyxjo te ichin, ntiˈ toklin tiˈjx t‑xmilil, qalaˈ a t‑xuˈjil. 	 Mke hana mamlaka juu ya mwili wake, bali mumewe anayo; hali kadhalika naye mume, hana mamlaka juu ya mwili wake, bali mkewe anayo.


Ex tej tbˈaj tqˈmaˈn Jesús tkyaqiljo ikyjo, ilaˈku lipcheqetaq tiˈj el kypaˈn kyibˈ tiˈj. 	 Kutokana na hayo, wengi wa wafuasi wake walirudi nyuma wasiandamane naye tena.


Ikytziˈn, alkye kxel tziyinte jun oqxenj, il tiˈj tuˈn tkubˈ tyekˈin qa at tqˈuqbˈil kˈuˈjbˈaj tiˈj. 	 Kinachotakiwa kwa yeyote yule aliyekabidhiwa kazi ni kuwa mwaminifu.


Xi kyqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Twutzxix tetz qa ma jatz anqˈin juntl majl te qAjaw, ex qa ma tzˈok tyekˈin tibˈ te Simun. 	 wakisema, "Hakika Bwana amefufuka, amemtokea Simoni."


Quˈn ilaˈ ma chi kubˈ tzˈaq toj kynimbˈil, tuˈn mi ẍi ok lipe kyiˈjjo lo, 	 na ushike imani yako na dhamiri njema. Watu wengine hawakusikiliza dhamiri zao na hivyo wakaiharibu imani yao.


ex kykyaqiljo nchi bˈinchin aj pajil tiˈjlbˈinxi mejebˈlin, ex aye nchi kyˈaˈjin, ichin tukˈax jun ichin ex qya tukˈax jun qya, exqetziˈn jniˈ elqˈil xjal, ex jniˈ sbˈul yol, ex tkyaqiljo nkujsinte tyol, a nya twutzx, twutz kawil; ex tkyaqiljo nkubˈ kybˈinchin nya bˈaˈn tiˈjjo xnaqˈtzbˈil twutzxix. 	 sheria imewekwa kwa ajili ya waasherati, wafiraji, wanaowaiba watu, waongo, na wanaoapa uongo au wanaofanya chochote ambacho ni kinyume cha mafundisho ya kweli.


Tej tbˈinte Natanael ikyjo, xi tqanin te Jesús kyjaluˈn: ¿Tzeˈntzin tten el tnikyˈa wiˈja? Xi tqˈmaˈn Jesús te: Quˈn ma nliˈy tokxtaqa t‑xe tqan iw, tej naˈmtaq tok kˈulbˈin tuˈn Lip. 	 Naye Nathanieli akamwuliza, "Umepataje kunijua?" Yesu akamwambia, "Ulipokuwa chini ya mtini hata kabla Filipo hajakuita, nilikuona."


Tej kybˈaj tqˈolbˈin Jesús xjal, jax twiˈ jun wutz naˈl Dios tjunalx. Tej qok yupj, ex tjunalxtaq Jesús at. 	 Baada ya kuwaaga, alipanda mlimani peke yake kusali. Ilipokuwa jioni, yeye alikuwa huko peke yake,


Teˈ kybˈinte kynejil pale ikyjo, ox chi tzalajx wen, exsin bˈeˈx xi kysuqin pwaq te Judas. Bˈeˈxsin okku tentz jyol ttxolil, tzeˈn tten tuˈn tel jyet Jesús tuˈn, tuˈntzin t‑xi tqˈoˈn kye pale. 	 Makuhani wakuu waliposikia habari hiyo, walifurahi, wakaahidi kumpa fedha. Basi, Yuda akaanza kutafuta nafasi ya kumsaliti Yesu.


Ex kchi kˈwel yuchˈiˈn kytanima kyuˈn te jun majx. Ex kchi kˈwel bˈyoˈn jniˈ kyxjalila iteˈ toj; ntiˈx jun abˈj kyjel tibˈaj juntl; quˈn tuˈn mina s‑el kynikyˈa teˈ tqˈijil Dios, tej nteˈn kyxola. 	 Watakupondaponda wewe pamoja na watoto wako ndani ya kuta zako; hawatakuachia hata jiwe moja juu jingine, kwa sababu hukuutambua wakati Mungu alipokujia kukuokoa."


Atzin jaˈlin erman, nqo kubˈsin qwutza kyeˈy, tuˈn kykubˈ kyniminjiˈy ayeˈ nchi aqˈnin kuj kyxola, a ayeˈ nejinel kyxola toj tbˈi qAjaw, ayeˈ nchi jikysin kyeˈy toj kynimbˈila. 	 Ndugu, tunawaombeni muwastahi wale wanaofanya kazi kati yenu, wale wanaowaongoza na kuwafundisheni kuhusu maisha ya Kikristo.


Qa at jun kye ẍtij n‑el tnikyˈ te, in tyekˈin tetz tukˈa tbˈinchbˈin, ex qa mutxin tuˈnjo n‑el tnikyˈ te. 	 Je, ni nani mwenye hekima na akili miongoni mwenu? Basi, aonyeshe jambo hilo kwa mwenendo wake mzuri na kwa matendo yake mema yanayofanyika kwa unyenyekevu na hekima.


Twutzxix te luˈn: Qa at jun nimil taj tuˈn tok te nejinel kyxol nimil, tbˈanilxjo t‑xim ikyjo. 	 Msemo huu ni wa kweli: mtu akitaka kuwa kiongozi katika kanisa, huyo anatamani kazi nzuri.


Ex ok tqˈoˈn Dios te tukˈa. Man kylitza, qa ma tzˈok tqˈoˈn Dios xjal tzˈaqle twutz, nya noq oˈkx tuˈn tnimbˈil, qalaˈ majx tukˈa tbˈinchbˈin, a tzajnin tiˈj tnimbˈil. 	 Mnaona basi, kwamba mtu hukubaliwa kuwa mwadilifu kwa matendo yake na si kwa imani peke yake.


Ex ikyxjo qe jaˈlin, kyˈiwlinqoxixqe, qa ma qo weˈ twutz tkyaqiljo kkyˈelix quˈn. O tzˈok kybˈiˈn tiˈj tkˈuˈj Job, tuˈn tayoˈn tkyaqil tajbˈil qMan, ex ma tzˈok kybˈiˈn tzeˈnx tene tuˈn tAjaw Tkyaqil tuˈn tklet, tbˈajlinxitziˈn sikyˈx tuˈn. Ikytziˈn, tbˈanilx te qAjaw, ex nimx tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qiˈj. 	 Tunawaita hao wenye heri kwa sababu walivumilia. Mmesikia habari za uvumilivu wa Yobu, na mnajua jinsi Bwana alivyomtendea mwishoni. Maana Bwana amejaa huruma na rehema.


Nimxit tbˈi kyxoljo Ttanim, noq tuˈn Crist, a Jesús, jaˈlin ex te jun majx. 	 kwake Mungu uwe utukufu katika kanisa na katika Kristo Yesu, nyakati zote, milele na milele! Amina.


Atzin jaˈlin, erman, qaja tuˈn tel kynikyˈa kyiˈjjo ayeˈ nimil nchi kyim, tuˈntzin mi chi jaw labˈiˈn, tzeˈnqeku txqantl xjal, aye nya nimilqe, aye ntiˈ tqˈuqbˈil kykˈuˈj, tuˈn kylonte kywutz juntl majl. 	 Ndugu, twataka mjue ukweli kuhusu wale ambao wamekwisha fariki dunia, ili msipatwe na huzuni kama watu wengine wasio na matumaini.


Toj junxil qˈij, ayetzin xjal otaq chi kyij tjlajxi nijabˈ, tzaj kynaˈnl qa noq junchˈin bark attaq qnikyˈin iqil kyexjal, a jaˈ o xiyiy, ex nyajin Jesús okx qukˈiy. 	 Kesho yake umati wa watu wale waliobaki upande wa pili wa ziwa walitambua kwamba kulikuwa na mashua moja tu pale, na Yesu hakuingia katika mashua pamoja na wanafunzi wake, ila wanafunzi hao walikuwa wamekwenda zao peke yao.


Ikytziˈn, qa at jun at toklin tuˈn tyolin, noqit yolin tzeˈnkuxjo Tyol Dios. Ex qa at jun at toklin tuˈn tajbˈin kye txqantl, noqit tzˈajbˈin tukˈa tkyaqil tipin, tzeˈnkuxjo ma tzaj tqˈoˈn Dios, tuˈntzintla tkyaqiljo nbˈant, bˈant‑xitla te nimsbˈil tbˈi Dios, noq tuˈn Jesucrist, a nimxit tbˈi toj tkyaqil tipin jaˈlin ex te jun majx. Ikyxitjo. 	 Anayesema kitu, maneno yake na yawe kama maneno ya Mungu; anayetumika anapaswa kutumikia kwa nguvu anayojaliwa na Mungu, ili katika mambo yote, Mungu atukuzwe kwa njia ya Yesu Kristo, ambaye utukufu na nguvu ni vyake milele na milele! Amina.


Tuˈnpetziˈn, qa ma kubˈ kynajsiˈn til, ex ikyxjo weˈ kˈwel nnajsiˈn tkyaqiljo nya bˈaˈn, a xbˈant tuˈn. Me tzeˈnku qa nya wiˈja xkubˈ tbˈinchineˈ il, bˈalaqa nyaqiˈn kchin najsilte. Me kˈwel nbˈinchiˈn, noq te jun yekˈbˈil kywutza qa at jun najsbˈil qil te jun majx tuˈn Crist. 	 Mkimsamehe mtu, nami pia ninamsamehe. Maana ninaposamehe--kama kweli ninacho cha kusamehe--nasamehe mbele ya Kristo kwa ajili yenu,


Qa at jun xjal nkubˈ tbˈisin qa nimil, exsin qa nya jkˈuˈn ttzi, ax nkubˈ sbˈunte tibˈ tuˈnjo tbˈis, ex atzin tnimbˈil ntiˈ tajbˈin. 	 Kama mtu akijiona kuwa ni mtu mwenye dini, lakini hawezi kuutawala ulimi wake, dini yake haifai kitu, na anajidanganya mwenyewe.


Tej qklet, bˈeˈx qe qkˈuˈj tiˈjjo etzbˈil toj kyaˈj, me naˈm qkˈmonte, quˈn noqit oje, mitla nqo ayontltz tiˈj. Quˈn ¿Tiquˈnil tuˈn qayonl tiˈjjo a atl? 	 Maana kwa matumaini hayo sisi tumekombolewa; lakini tumaini halina maana ikiwa tunakiona kile tunachotumainia. Maana ni nani anayetumaini kile ambacho tayari anakiona?


Me ante tajaw aqˈuntl xi ttzaqˈwin: Ay, wukˈa, me ntiˈ jun weˈ nya bˈaˈn ma kubˈ nbˈinchiˈn kyiˈja. Quˈn ma qo kyijku kyukˈiy, tuˈn kyaqˈniˈn wukˈiy tuˈn jun tal pwaq jun qˈij. 	 "Hapo yule bwana akamjibu mmoja wao, Rafiki, sikukupunja kitu! Je, hukupatana nami mshahara wa denari moja?


Bˈiˈn quˈn qa at tchewil Dios; tuˈnpetziˈn, i tok qqˈoˈn tilil, tuˈn tkubˈ kykˈuˈjxjal quˈn, tuˈn kynimin. Ojtzqiˈn te Dios tuˈn, qa tukˈa junchˈin qanmiˈn nqo aqˈniˈn, ex qˈuqle qkˈuˈja kyiˈja noqit aku tzˈel kynikyˈa te. 	 Basi, sisi tunajua umuhimu wa kumcha Bwana, na hivyo tunajitahidi kuwavuta watu. Mungu anatujua waziwazi, nami natumaini kwamba nanyi pia mnatujua kinaganaga.


Atzin jaˈlin, at nimku qoklin, me ate Xewbˈaj Xjan junchˈin, ex ttxuyil tkyaqiljo qoklin. 	 Vipaji vya kiroho ni vya namna nyingi, lakini Roho avitoaye ni mmoja.


Atzaj teˈ tkanin antza, bˈeˈx i xiˈ najal toj tnam Nazaret toj txˈotxˈ te Galiley, tuˈntzin tjapin bˈajjo a kyqˈma yolil Tyol Dios ojtxe, qa tuˈn toktaq tbˈi Jesús, Aj Nazaret. 	 akahamia katika mji uitwao Nazareti. Ndivyo yalivyotimia maneno yaliyonenwa kwa njia ya manabii: "Ataitwa Mnazare."


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, nliy jun ma tij qˈuqbˈil, a sjanin kaˈyin, ex nliy Crist qˈuqletaq toj. Ex ajo txˈotxˈ ex kyaˈj bˈeˈx kchi kˈwel naj twutz Crist, ex mi chi knet te jun majx. 	 Kisha nikaona kiti cha enzi kikubwa cheupe, na yule aketiye juu yake. Dunia na mbingu vikatoweka mbele ya macho yake, na havikuonekana tena.


Quˈn ikytzin ntqˈmaˈn Tuˈjil Tyol Dios: Mix aˈl jun xjal tzˈaqle twutz Dios, me tukˈaxpetla jun. 	 Kama Maandiko Matakatifu yasemavyo: "Hakuna hata mmoja aliye mwadilifu!


Ankyeˈ nya wukˈiy taˈ, noq njaw, tuˈn tqˈoj wiˈja. Ex ankyeˈ tkyˈeˈ mojin wukˈiy tuˈn tjaw chmet twutz awal, kyja n‑ok tene chtolte. 	 "Yeyote asiyejiunga nami, anapingana nami; na yeyote asiyekusanya pamoja nami, hutawanya.


Aˈlchaqx kyetz k‑okil bˈinte a ntqˈmaˈn Xewbˈaj Xjan kye wuq chˈuq Ttanim Dios, bˈaˈn tuˈn tkubˈ kybˈinchin. 	 "Aliye na masikio, basi, na ayasikie yale Roho anayoyaambia makanisa!"


Tuˈntziˈn toklin Pabl, bˈeˈx el kypaˈn kyej xoˈl qˈaqˈ kyibˈ tiˈj, ayej tuˈntaq kyok laqtzˈinte, ex majx tej tnejil xqˈuqil, bˈeˈx tzaj t‑xobˈil, tuˈn otaq bˈaj tkˈloˈn. 	 Wale watu ambao walikuwa tayari kumchunguza Paulo walitoweka mara. Hata yule mkuu wa jeshi aliogopa alipojua kwamba Paulo ni raia wa Roma na kwamba alikuwa amekwisha mfunga minyororo.


Qalaˈ kynimsinksa tbˈi Crist toj kyanmiˈn, a kyAjawa, tuˈntzintla bˈantnin kyteˈn, tuˈn t‑xi kytzaqˈwiˈn tkyaqiljo nchi kanin qanilte tiˈjjo qˈuqbˈil kykˈuˈja at. 	 Lakini mtukuzeni Kristo kama Bwana mioyoni mwenu. Muwe tayari kumjibu yeyote atakayewaulizeni juu ya matumaini yaliyo ndani yenu,


Kykyaqil qˈij o chin teˈn kyxola, ex o chin ajbˈiˈn te tAjaw Tkyaqil, tukˈa tkyaqil mutxbˈil, ex ilaˈ maj ma tzˈetz taˈl nwutza, noqitla tuˈn tel wenjo taqˈin qMan Dios. Ex nimku nya bˈaˈn s‑ul wiˈja kyuˈn Judiy. 	 Mnajua jinsi nilivyomtumikia Bwana kwa unyenyekevu wote, kwa machozi na matatizo yaliyonipata kutokana na mipango ya hila ya Wayahudi.


Ex qa at jun kyeˈ n‑ikyˈx tuˈn, me noqit nya tuˈn tbˈiybˈin, mo tuˈn telqˈbˈin, mo tuˈn jun il, ex nya tuˈn tlimoˈn tibˈ tiˈjjo a ntiˈ toklin tiˈj, quˈn kykyaqiljo lo n‑ikyˈx kyuˈn noq tuˈnxjo kybˈinchbˈin. 	 Asiwepo mtu yeyote miongoni mwenu ambaye anapaswa kuteseka kwa sababu ni muuaji, mwizi, mhalifu au mwovu.


Quˈn jniˈ ntqanin ojtxe kyteˈn, a nya bˈaˈn, tkyˈeˈ Xewbˈaj Xjan tiˈj; ex a taj Xewbˈaj Xjan, tkyˈeˈ ojtxe kyteˈn tiˈj. Tkyˈeˈ teˈ jun tiˈjjo tajjo juntl, ikyx teˈ juntl. Me axte Xewbˈaj Xjan n‑onin kyeˈy tuˈn tbˈantjo a taj. 	 Maana, tamaa za kidunia hupingana na matakwa ya Roho; na matakwa ya Roho hupingana na tamaa za kidunia. Mambo hayo mawili hayaafikiani; kwa sababu hiyo hamwezi kufanya yale mnayotaka ninyi wenyewe.


Xi ttzaqˈwin Pegr kyjaluˈn: ¡Mina! Mi wojtzqiˈn weˈ, ex ntiˈx n‑el nnikyˈa te, tiˈ qiˈjil nyoliniy. Jun paqx, naˈmtaqxpe tbˈaj yolin te Pegr, tej tjaw oqˈ te tman ekyˈ. 	 Lakini Petro akasema, "Bwana wee; sijui hata unachosema!" Na papo hapo, akiwa bado anaongea, jogoo akawika.


Tej kytzaqpaj Pegr ex Juan, i xiˈ, ex ok kychmoˈn kyibˈ kyukˈa nimil, ex xi kyqˈmaˈn tkyaqiljo otaq bˈaj kyqˈmaˈn kynejil pale ex qe nim kyoklin kyxol aj Judiy. 	 Mara tu walipoachwa huru, Petro na Yohane walirudi kwa wenzao, wakawaeleza yale waliyoambiwa na makuhani wakuu na wazee.


Tej tbˈijtej yol lo tuˈn xoˈl qˈaqˈ, bˈeˈx xtaˈj qˈmalte te tnejil xqˈuqil, ex chiˈ kyjaluˈn: ¿Tzeˈntzin k‑okila luˈn tuˈn? ¡Te aj Rom te ichin! chiˈ. 	 Yule jemadari aliposikia hayo, alimpasha habari mkuu wa jeshi akisema, "Unataka kufanya nini? Mtu huyu ni raia wa Roma!"


Ante Tmas, a Kwaˈch tbˈi tok, tzaj tqˈmaˈn qeˈy: Qoqe qkyaqilx, tuˈntla qkyim junx tukˈa. 	 Thoma (aitwaye Pacha) akawaambia wanafunzi wenzake, "Twendeni nasi tukafe pamoja naye!"


Me metzin weˈ noq tuˈn tipin Xewbˈaj Xjan, a T‑xew Dios, nchi etze taqˈnil tajaw il wuˈn toj kyanminxjal; atzin jun yekˈbˈiljo qa ma tzul Tkawbˈil Dios kyxola. 	 Lakini ikiwa ninawafukuza pepo kwa nguvu ya Roho wa Mungu, basi jueni kwamba Ufalme wa Mungu umekwisha fika kwenu.


Me junjunkye jaw ẍchˈinte jun tiˈla, me mikyxi kyuˈn junjuntl. Tuˈntzintzjo, mix bˈante tchikyˈbˈit tuˈn tnejil xqˈuqil, quˈn nimx chˈotjin nbˈanttaq kyuˈnxjal. Tuˈn ikyjo, bˈeˈx xi tqˈmaˈn tuˈn t‑xi qˈiˈn Pabl toj kyja xoˈl qˈaqˈ. 	 Wengine katika lile kundi la watu walikuwa wanapayuka kitu hiki na wengine kitu kingine. Kwa sababu ya ghasia hiyo, mkuu wa jeshi hakufaulu kujua kisa kamili. Hivyo, aliamuru watu wake wampeleke Paulo ndani ya ngome.


Ex chi naˈl Dios kyiˈja, quˈn at‑xix kykˈuˈj kyiˈja, tuˈn t‑xtalbˈil Dios, a ma tzaj tqˈoˈn kyeˈy. 	 Kwa hiyo watawaombea ninyi kwa moyo kwa sababu ya neema ya pekee aliyowajalieni Mungu.


Ex qa at jun saj qaninte jun tiˈ kyeˈy: At tajbˈin te qAjaw, me jaˈlinx tzul quˈn, chichkujiˈy. 	 Kama mtu akiwauliza sababu, mwambieni, Bwana anawahitaji, naye atawaachieni mara."


Chitzin Jesúsjo kyjaluˈn: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy; ajo tal qya lo, nim chˈintljo toyaj ma kux tqˈoˈn kywutzjo txqantl. 	 Basi, akasema, "Nawaambieni kweli, mama huyu mjane ametia zaidi katika hazina kuliko wote.


Me okpetzin kˈwel nqˈmaˈntza, qa nchin ajbˈin te kyDios nxeˈchila, tzeˈnkuxjo ntqˈmaˈn Tbˈanil Tqanil, a tok tbˈi te maˈ chˈuq xjal kyuˈn. Quˈn nxi nnimiˈn a jotxjo tzˈibˈin kyojjo uˈj te kawbˈil, exsin tzˈibˈin kyuˈn yolil Tyol qMan Dios ojtxe. 	 Ninachokubali mbele yako ni hiki: Mimi ninamwabudu Mungu na wazee wetu nikiishi kufuatana na Njia ile ambayo wao wanaiita chama cha uzushi. Ninaamini mambo yote yaliyoandikwa katika vitabu vya Sheria na manabii.


Ex tukˈa tkyaqil tqˈajqˈojil chun, kchi tzajil nsmaˈn n‑angela, tuˈn kyok chmetjo jniˈ skˈoˈnqe wuˈn toj tkyaqil twutz txˈotxˈ. 	 Naye atawatuma malaika wake wenye tarumbeta la kuvuma sana, nao watawakusanya wateule wake kutoka pande zote nne za dunia, toka mwisho huu wa mbingu hadi mwisho huu.


Okx juntl majl Pilat toj ja te kawbˈil, ex okx ttxkoˈn Jesús, ex xi tqanin te: ¿Atzin tejiy nmaq kawil kye aj Judiy? 	 Pilato akaingia tena ndani ya ikulu, akamwita Yesu na kumwuliza: "Ati wewe ndiye Mfalme wa Wayahudi?"


Tqˈma Jesúsjo ikyjo, quˈn ataqtza nyoline tiˈj Judas Iscariot, a tkˈwal Simun, quˈn ataq Judas tuˈn t‑xi kˈayinte Jesús toj kyqˈobˈ tajqˈoj, exla qa attaq toklin qxola, a awoˈy kabˈlajaj t‑xnaqˈtzbˈin. 	 Yesu alisema hayo juu ya Yuda, mwana wa Simoni Iskarioti; maana huyu alikuwa ndiye atakayemsaliti, ingawa alikuwa mmoja wa wale kumi na wawili.


Tej kybˈinte t‑xnaqˈtzbˈin Juan yol ikyjo, bˈeˈx i xi lipe tiˈj Jesús. 	 Hao wanafunzi walimsikia Yohane akisema maneno hayo, wakamfuata Yesu.


Axit qMan Dios junx tukˈa qAjaw Jesucrist ktzajil qˈoˈnte t‑xtalbˈil ex jun kymujbˈil kyibˈa kyxola. 	 Nawatakieni neema na amani kutoka kwa Mungu Baba yetu na kwa Bwana Yesu Kristo.


Kyˈiwlinqexixjo ayeˈ kyajxix tuˈn kybˈinchin a taj qMan Dios, quˈn axte Dios ktzajil oninkye tuˈn tbˈant kyuˈn. 	 Heri wenye njaa na kiu ya kufanya atakavyo Mungu, maana watashibishwa.


Ikytzin bˈajjo tiˈjjo jun ichin, Jse tbˈi, tzajnintaq toj txˈotxˈ Chipre, ex attaq toklin kyxol t‑xjalil qtzan Leví. Atzin te Jse ok qˈoˈn juntl tbˈi kyuˈn tsanjil, Bernabé, atzin tzˈelpineˈ, aj qˈuqbˈil kˈuˈjbˈaj. 	 Kulikuwa na Mlawi mmoja, mzaliwa wa Kupro, jina lake Yosefu, ambaye mitume walimwita jina Barnaba (maana yake, "Mtu mwenye kutia moyo").


Tuˈnpetziˈn, ma chi tzaj ntxkoˈn, tuˈn kyok nkaˈyiˈn, ex tuˈn nyoliˈn kyukˈiy, quˈn awo aj Judiyqo at junqe qqˈuqbˈil qkˈuˈj tuˈn tten tkawbˈil qMan Dios qxol, ex tuˈn qjaw anqˈin juntl majl kyxol kyimnin, aj qkyim. Ex noq tuˈn tpajjo ikyjo, loqiˈn kˈloˈnqin tuˈn kxbˈil. 	 Ni kwa sababu hiyo nimeomba kuonana na kuongea nanyi, maana nimefungwa minyororo hii kwa sababu ya tumaini lile la Israeli."


Ex kabˈe qya nchi cheˈn junx tiˈj kyka. Ex ikyxjo, jun teˈ kxel qˈiˈn, ex jun teˈ kyjel. 	 Kina mama wawili watakuwa wanasaga nafaka, mmoja atachukuliwa na mwingine ataachwa.


Xi ttzaqˈwin Jesús te: Twutzxix kxel nqˈmaˈn tey, qa nlayx tzˈokx jun xjal toj Tkawbˈil Dios, qa mina s‑itzˈje te twutz txˈotxˈ ex tuˈn Xewbˈaj Xjan. 	 Yesu akamjibu, "Kweli nakwambia, mtu asipozaliwa kwa maji na Roho, hawezi kamwe kuingia katika ufalme wa Mungu.


Ex twutzxixjo, a o tqˈma. Tuˈnpetziˈn, il tiˈj tuˈn kyxi kawit, tuˈntzin kyel wen toj kynimbˈil tiˈj qMan Dios, 	 Naye alitoboa ukweli kwa sababu hiyo, unapaswa kuwakaripia vikali, ili wawe na imani kamilifu.


Mi txi kyqˈoˈn kyibˈa tuˈn tkubˈ kyiˈja tuˈn nya bˈaˈn; qalaˈ ate nya bˈaˈn tuˈn tkubˈ tiˈj, tuˈn wen nkubˈ kybˈinchiˈn. 	 Usikubali kushindwa na ubaya, bali ushinde ubaya kwa wema.


Atzin te Pabl, kabˈe abˈqˈe kyij teˈ tojjo ja, a otaq manit tuˈn. Antza nchi kanine kykyaqiltaqjo qˈolbˈilte. 	 Kwa muda wa miaka miwili mizima Paulo aliishi katika nyumba aliyoipanga yeye mwenyewe; akawa anawakaribisha wote waliofika kumsalimu.


Tuˈnpetziˈn, kynimsinx kykˈuˈja kyxolilixa, ex kykujsinx kyibˈa, tzeˈnkuxjo ntena kyuˈn. 	 Kwa hiyo farijianeni na kusaidiana ninyi kwa ninyi kama mnavyofanya sasa.


Me atzin teˈ ijaj, a xpon chitj toj tbˈanil txˈotxˈ, antza nyoline teˈ kyiˈjjo xjal, a tbˈanilxjo kyanmin ex at‑xixjo kyajbˈil tuˈn kybˈin ex tuˈn tkubˈ kybˈinchiˈn a ntqˈmaˈn Tyol qMan Dios. Tuˈntziˈn, jikyinxix iteˈye toj kynimbˈil, ex tbˈanilxjo kywutz n‑el toj kychwinqil, chi Jesúsjo kye. 	 Na zile zilizoanguka kwenye udongo mzuri ndio watu wale wanaolisikia lile neno, wakalizingatia kwa moyo mwema na wa utii. Hao huvumilia mpaka wakazaa matunda.


Tzmaxitzin el qnikyˈjiˈy tiˈj, qa mi nyolintaq Jesús tiˈjjo juntl txˈamsbˈil wabˈj, qalaˈ tiˈjjo kyxnaqˈtzbˈil Parisey exqetziˈn Sadusey. 	 Hapo wanafunzi wakafahamu kwamba aliwaambia wajihadhari siyo na chachu ya mikate, bali na mafundisho ya Mafarisayo na Masadukayo.


Ataqtzin tej itzikybˈaj, attaq teˈ toj kojbˈil. Atzaj teˈ tmeltzˈaj, exsin ul kanin nqayin tkˈatz ja, xi tbˈiˈn tqˈajqˈojil chnabˈ, ex tbˈi qa tzuntaq nchi bˈixin xjal tuja. 	 "Wakati huo kaka yake alikuwa bado shambani. Alipokuwa akirudi na kukaribia nyumbani akasikia vifijo na ngoma.