Mix aˈl jun aqˈnil aku tzˈajbˈin te kabˈe tajaw aqˈuntl. Quˈn k‑elil tiˈjlin tnejil, ex k‑okil tkˈuˈjlin tkabˈ; mo k‑okilj tzˈaqle tukˈa tnejil, me bˈeˈx aku tzˈel tiˈjliˈnljo tkabˈ. Nlayx bˈant tuˈn tokin te Dios ex te pwaq. 	 "Hakuna mtumishi awezaye kuwatumikia mabwana wawili; kwa maana atamchukia mmoja na kumpenda mwingine, au ataambatana na mmoja na kumdharau mwingine. Hamwezi kumtumikia Mungu na mali."


Atzin te Juan xi tqˈmaˈnl kyjaluˈn: Xnaqˈtzil, o qli qeˈ jun xjal, a nchi etzjo jniˈ taqˈnil tajaw il toj kyanminxjal tuˈn, noq toj tumil tbˈiy. Me o txi qmiyoˈn tuˈn mina kubˈ tbˈinchintl, quˈn tuˈn nya qukˈa. 	 Yohane alidakia na kusema, "Bwana, tumemwona mtu mmoja akitoa pepo kwa kulitumia jina lako nasi tukajaribu kumkataza kwa kuwa yeye si mmoja wetu."


Me metziˈn, aj qa at jun tnam, a jaˈ kykyˈeˈyexjal kyiˈja, bˈeˈx kˈaˈ chi etza antza. Me bˈeˈx kˈaˈ tzˈel kychtoˈn quq tiˈj kyqaˈn kywutzjo xjal tojjo tnam anetziˈn, tuˈn tajbˈin te techil kye, tuˈn mina xkubˈ kybˈiˈn Tyol Dios. 	 Watu wakikataa kuwakaribisha, tokeni katika mji huo, nanyi mnapotoka kung'uteni mavumbi miguuni mwenu kama onyo kwao."


Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx etz Pilat yolil kyukˈa; ex xi tqˈmaˈn kye: ¿Ankye tiljo xjal lo toj kywutza? 	 Kwa hiyo, Pilato aliwaendea nje, akasema, "Mna mashtaka gani juu ya mtu huyu?"


Ex tiˈjjo qˈuqbˈil nchi etztaq qoptzˈaj xloqˈlin kyaˈj, ex tqˈajqˈojil ntinin wen, ex qˈankyaq. Ex twutzjo qˈuqbˈil nchi kˈanttaq wuq tzaj, a jun yekˈbˈil tiˈj Xewbˈaj Xjan, a tzˈaqlexix. 	 Umeme, sauti na ngurumo, vilikuwa vinatoka kwenye hicho kiti cha enzi. Taa saba za moto zilikuwa zinawaka mbele ya hicho kiti cha enzi. Taa hizo ni roho saba za Mungu.


Atzin tiˈjile bˈinchin tuˈn abˈj jaspe, ex atzin tnam bˈinchin tuˈn qˈanpwaq, ikyxix kaˈyin tzeˈnku kaˈybˈil wutzbˈaj. Ntiˈ chˈin tzˈil tiˈj. 	 Ukuta huo ulikuwa umejengwa kwa mawe mekundu ya thamani, na mji wenyewe ulikuwa umejengwa kwa dhahabu safi, angavu kama kioo.


Telintzxi Judas, tzaj tqˈmaˈnl Jesús qeˈy, awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin: Chˈix nkyim weˈ jaˈlin, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, tuˈntzin tnimsit tbˈi nMan Dios. 	 Baada ya Yuda kuondoka, Yesu akasema, "Sasa Mwana wa Mtu ametukuzwa, naye Mungu ametukuzwa ndani yake.


quˈn tuˈn bˈiˈn kyuˈn, qa ma nikyˈbˈajtz kynimbˈila tuˈn Dios. Ikytzin kchi bˈantilejiˈy tuˈn tten nim kykˈuˈja tuˈn kyayoˈn tiˈj tkyaqil tajbˈil qMan. 	 kwani mwajua kwamba imani yenu ikisha stahimili, itawapatieni uvumilivu.


Loqiˈn intin nqayin kykˈatza, tzeˈnku jun kyukˈiy nqˈolbˈin ttzi kyjay, a jpuˈnxix wen. Ankye teˈ, qa ma txi tbˈiˈn tqˈajqˈojil nwiˈy, ex qa ma txi tjqoˈn tanmin, kchin okixa toj, kchin tenbˈila tukˈa, ex ktenbˈil wukˈiy toj tzaljbˈil. 	 Sikiliza! Mimi nasimama mlangoni na kubisha hodi. Mtu akisikia sauti yangu na kufungua mlango, nitaingia nyumbani kwake na kula chakula pamoja naye, naye atakula pamoja nami.


Xi ttzaqˈwin Jesús: Ay Lip, ¿Jtojetziˈn nkubˈlin ten kyukˈiy, ex naˈmx tel tnikyˈa weˈy? Quˈn alkye ma tzˈok kaˈyin weˈy, ma tzˈok tkaˈyin nMaˈn. Tuˈnpetziˈn, ¿Tiquˈn tzaj tqaniˈn weˈy, tuˈn t‑xi nyekˈiˈn Manbˈaj teˈy? 	 Yesu akamwambia, "Filipo, nimekaa nanyi muda wote huu, nawe hujanijua? Aliyekwisha niona mimi amemwona Baba. Unawezaje basi, kusema: Tuonyeshe Baba?


Tuˈnpetziˈn, mix aˈl juntl kyeˈ aku qˈmante qa tiˈj nbˈiˈy ẍi kuxiy toj aˈ. Quˈn ex noqit ma chi kuxa wuˈn toj aˈ, nyatla tiˈj nbˈiˈy xjawe wiˈn, qalaˈ tiˈjxitla tbˈi qMan Dios, ex Tkˈwal, exsin Xewbˈaj Xjan. 	 Kwa hiyo hakuna awezaye kusema amebatizwa kwa jina langu.


Tkyaqiljo nimil tzaluˈn wukˈiy, nxi kysmaˈn jun qˈolbˈil tey. Ex atzin te, qˈonxa jun qˈolbˈil kye kykyaqil tukˈiy, aye nimil, kˈuˈjlinqe quˈn. Axitjo t‑xtalbˈil qMan Dios kyukˈiy. 	 Watu wote walio pamoja nami wanakusalimu. Wasalimu rafiki zetu katika imani. Nawatakieni nyote neema ya Mungu.


Kanin Nicodem tkˈatz Jesús toj qnikyˈin, ex xi tqˈmaˈn te: Xnaqˈtzil, bˈinqe quˈn qa a Dios saj chqˈoˈntiˈy te xnaqˈtzil qeˈy; quˈn mix aˈl jun xjal aku tzaj yekˈinte tipin tukˈa nim techil tzeˈnku nbˈant tuˈn, qa nya qMan tukˈa. 	 Siku moja alimwendea Yesu usiku, akamwambia, "Rabi, tunajua kwamba wewe ni mwalimu uliyetumwa na Mungu, maana hakuna mtu awezaye kufanya ishara unazozifanya Mungu asipokuwa pamoja naye."


Atzaj teˈ tbˈaj yolin Jesús tiˈjjo techil lo, xi tqˈmaˈn: Ikytziˈn kchi tenbˈilajiˈy tuˈn nTatiˈy toj kyaˈj, qa mina xkubˈ kynajsiˈn til jun kyukˈiy tukˈa tkyaqil kyanmiˈn. 	 Na baba yangu aliye mbinguni atawafanyieni vivyo hivyo kama kila mmoja wenu hatamsamehe ndugu yake kwa moyo wake wote."


Tzeˈnku qe, awo nimilqo tiˈj Jesús, noqx n‑elje qiˈj tuˈn qkyim, noq tuˈn tpaj, tuˈn tyekˈit kyexjal, a akˈaj chwinqil te jun majx toj qanmin, a tzajnin tuˈn Jesús. 	 Naam, katika maisha yetu yote tunakabiliwa na kifo daima kwa ajili ya Yesu, ili uzima wake Yesu udhihirike katika miili yetu inayokufa.


Kykaˈyinktzinjiˈy kynajbˈila kyjel naj te jun majx. Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, texjo qˈij jaˈlin, mixla chin kylaˈbˈilix jun majla, qa nya ajxi tpon tqˈijil aj kyqˈmantiy: Kyˈiwlinxix teˈ, a tzul toj tbˈi qAjaw. 	 Haya, utaachiwa mwenyewe nyumba yako. Naam, hakika nawaambieni, hamtaniona mpaka wakati utakapofika mseme: Abarikiwe huyo ajaye kwa jina la Bwana."


A qMan Dios, a kyDios ojtxe qxeˈchil jatz anqˈsinte juntl majl Jesús, aj kubˈ kybˈyoˈn twutz cruz. 	 Mungu wa babu zetu alimfufua Yesu baada ya ninyi kumwua kwa kumtundika msalabani.


¿Yajtziljo kyetza? Majqexpeˈ jniˈ tsmal kywiˈy ajlaˈnqemile tuˈn Dios. Tuˈnpetziˈn, mina chi tzaj xobˈ kyeˈ, quˈn tuˈn nimxixtl kyeˈ kyoklin kywutzjo txqan tal pichˈ. 	 Lakini hata nywele za vichwa vyenu zimehesabiwa zote. Msiogope, basi, ninyi mna thamani zaidi kuliko shomoro wengi!


Kchin meltzˈajil weˈ juntl majl tojjo njaˈy, jaˈ ẍin etziˈych. Ex ajtzin tkanin juntl majl tkˈatzjo xjal, knetiljo xjal tuˈn, tzeˈnku jun ja, mix aˈl najalte, ex chebˈe misoˈn ex nikˈuˈn wen. 	 Hapo hujisemea: Nitarudi nyumbani kwangu nilikotoka. Lakini anaporudi na kuikuta tupu, imefagiwa na kupambwa,


Tkyaqiljo lo kbˈajil, aj tul tqˈijil, tuˈn tul qAjaw, tuˈn tjaw nimsin tbˈi, ex tuˈn kyjaw kaˈylaj tkyaqil nimil, junx kyukˈiy, ayiˈy ma txi kyniminjiˈy a yol xi qqˈmaˈn kyeˈy. 	 wakati atakapokuja Siku ile kupokea utukufu kutoka kwa watu wake na heshima kutoka kwa wote wanaoamini. Ninyi pia mtakuwa miongoni mwao, kwani mmeuamini ule ujumbe tuliowaletea.


Tuˈn tpajjo jniˈ otaq bˈaj, i ok ten xjal kubˈsin kywutz te, tuˈn tex tojjo tnam antza. 	 Basi, wakaanza kumwomba aondoke katika nchi yao.


quˈn nlay chin kyij tqˈon te jun majx toj tjulil kyimnin; ex nlay ttziyiy tuˈn tel puqˈj nchibˈjila, ayiˈn taqˈnila. 	 kwa kuwa hutaiacha roho yangu katika kuzimu, wala kumruhusu mtakatifu wako aoze.


Ayiˈy werman, axit qAjaw Jesucrist qˈonte t‑xtalbˈil tojile kyanmiˈn kykyaqilxa. Ikyxitjo. 	 Ndugu, nawatakieni ninyi nyote neema ya Bwana wetu Kristo. Amina.


Me xi ttzaqˈwin Jesús: Ex ikyxjo ntqˈmaˈn toj Tyol Dios kyjaluˈn: Mi tzˈok tqˈonjiy qAjaw, a tDiosa toj joybˈil tiˈjch. 	 Yesu akamwambia, "Imeandikwa pia: Usimjaribu Bwana, Mungu wako."


Tej tbˈinte Pilatjo yol lo, xitzin tqanintz, qa aj Galileytaq Jesús. 	 Pilato aliposikia hayo, akauliza, "Je, mtu huyu ni mwenyeji wa Galilaya?"


Tuˈntziˈn, mi chi bˈisiˈn, ex mi kyqˈmaˈy: ¿Tiˈ kxel qwaˈn, mo qa tiˈ kxel qkˈwaˈn, mo qa tzeˈn tten qxbˈalin tuˈn tok? qa chi chijiˈy. 	 "Basi, msiwe na wasiwasi: Tutakula nini, tutakunywa nini, tutavaa nini!


Ex mix ele wenjo luˈn toj kywutz Parisey. Bˈaj kubˈ kyyolin kyxolx: ¡Kaˈn! Ntiˈx jun aku bˈant quˈn tiˈj, quˈn kykaˈyinxsiˈn; kykyaqilxjal ma txi lipe tiˈj. 	 Basi, Mafarisayo wakaambiana, "Mnaona? Hatuwezi kufanya chochote! Tazameni, ulimwengu wote unamfuata."


Quˈn ajtzin kywaˈn junx, a naˈmtaq tpon or te Xjan Wabˈj, aye junjun kyxola, a at chˈin kyqˈinimil, nejxix nchi ok ten loˈlte jotx, tuˈn kynojxix wen, ex majxpe nchi bˈaj ja txˈujte. Me ayetzin junjun erman, a yajqe, chˈixtaq kyel kyim tuˈn waˈyaj. 	 Maana mnapokula kila mmoja hukikalia chakula chake mwenyewe, hata hutokea kwamba baadhi yenu wana njaa, na wengine wamelewa!


Quˈn tuˈn ilaˈtaq qbˈaja naˈmxtaq qwaˈn toj ilaˈ qˈij, jawtzin weˈ Pabl kyxolxjal, ex tqˈma kyjaluˈn: Ayiˈy tata, noqit ma kubˈ kyniminjiˈy a xi nqˈmaˈn kyeˈy, tuˈn mina tuˈn qetz toj Creta, minatla sikyˈxjo jniˈ mibˈin quˈn. 	 Baada ya kukaa muda mrefu bila kula chakula, Paulo alisimama kati yao, akasema, "Waheshimiwa, ingalikuwa afadhali kama mngalinisikiliza na kuacha kusafiri kutoka Krete. Kama mngalifanya hivyo tungaliiepuka shida hii na hasara hizi zote.


Chi weˈxixa wen toj kynimbˈila, quˈn ma chi ok kˈuˈjlin tuˈn qMan Dios. Ex kyayoˈnkuxixa wen tukˈa tkyaqil kykˈuˈja, ajxi tul qAjaw Jesús, a ktzajil qˈoˈnte qchwinqil te jun majx, quˈn ma qˈaqˈin tkˈuˈj qiˈj. 	 na kubaki katika upendo wa Mungu, mkiwa mnamngojea Bwana wetu Yesu Kristo awapeni uzima wa milele kwa huruma yake.


Twutzxix teˈ, qa tzunx nqo xjiˈpiˈnx wen tzaluˈn twutz txˈotxˈ, tuˈn jniˈ n‑ikyˈx quˈn, ex qajatla tuˈn ttxˈixpitjo qxmilil jaˈlinxix, tuˈn qpon toj jun ja te jun majx toj kyaˈj, 	 Na sasa, katika hali hii, tunaugua, tukitazamia kwa hamu kubwa kuvikwa makao yetu yaliyo mbinguni.


Me ma tzaj tyekˈin Dios qe, noq tuˈn Xewbˈaj Xjan, quˈn ate Xewbˈaj Xjan nxpichˈinte tkyaqil jniˈ t‑xilin tumil tuˈn qMan Dios. 	 Hayo ndiyo mambo Mungu aliyotufunulia kwa njia ya Roho wake. Maana Roho huchunguza kila kitu hata mambo ya ndani kabisa ya Mungu.


Ikyxjo tzeˈnku bˈaj tiˈj Crist, a qxmilil te twutz txˈotxˈ il tiˈj tuˈn tkyim. Me ma jatz anqˈin Jesús juntl majl tukˈa nimxix tipin. Ex nqo bˈet jaˈlin kywutzxjal tukˈa tipin Jesús toj qchwinqil. 	 Kila wakati tumekuwa tukichukua mwilini mwetu kifo cha Kristo, ili uhai wake Yesu pia udhihirike katika miili yetu.


Ex noqittzin oˈkxtzjo, qalaˈ noq nchi bˈeteje ttziyile ja, ex nchi el kyˈaj, ex nchi bˈaj iqin yol, ex nbˈaj okx kylimon kyibˈ toj tkyaqil, ex nchi bˈaj yolin tiˈjjo ntiˈ kyaj tiˈj. 	 Wajane kama hao huanza kupoteza wakati wao wakizurura nyumba hata nyumba; tena ubaya zaidi ni kwamba huanza kuwasengenya watu, na kujitia katika mambo ya watu wengine, huku wakisema mambo ambayo hawangepaswa kusema.


Tojjo ambˈil anetziˈn, jun jteˈbˈin xjal otaq cheˈx toj txˈotxˈ te Judey, tuˈn kykanin toj tnam Antyokiy, ex xi kyxikybˈin jun xnaqˈtzbˈil kye nimil, ex kyqˈma qa nlay chi klet, qa mina s‑ok kyqitin jun kyechil tiˈj kytzˈumil, tzeˈnkuxjo otaq tqˈma Moisés toj Tuˈjil Tyol Dios. 	 Basi, watu wengine walifika Antiokia kutoka Yudea wakaanza kuwafundisha wale ndugu wakisema, "Kama hamtatahiriwa kufuatana na mapokeo ya Sheria ya Mose, hamtaweza kuokolewa."


Me nya waja tuˈn tel wiˈn nim ambˈil tey, chtej Tértulo. Chin kubˈsil nwutza tey jaˈlin, tuˈn qtzaj tbˈiˈn chˈin tukˈa twenila. 	 Lakini, bila kupoteza wakati wako zaidi, tunakusihi kwa wema wako, usikilize taarifa yetu fupi.


Me tkyaqiljo qoklin lo, ax Xewbˈaj Xjan ntzaj qˈoˈnte teyile junjun, noq alkyex wen toj twutz. 	 Hizo zote ni kazi za Roho huyohuyo mmoja, ambaye humpa kila mtu kipaji tofauti, kama apendavyo mwenyewe.


Yajxi chˈintl, xi tqˈmaˈntl Jesús kye: Kchin ajil weˈ; ex kchi jyola wiˈja, me mi chin kneta kyuˈn, quˈn jaˈ ma chinkiy, ntiˈx tumil tuˈn kyxiˈy: Qalaˈ axsa kchi kyimila kyeˈ tjaqˈ tqanbˈil kyila. 	 Yesu akawaambia tena, "Naenda zangu nanyi mtanitafuta, lakini mtakufa katika dhambi zenu. Niendako mimi, ninyi hamwezi kufika."


Ayiˈy aqˈnil, kyniminkutzinjiˈy tajaw aqˈuntl, nya noq oˈkxjo kye wenqe kyeˈy, ex tbˈanilqex toj kywutza, qalaˈ ikyxjo kye, a kujqe. 	 Enyi watumishi wa nyumbani, watiini wakuu wenu kwa heshima yote, wawe wema na wapole au wenye kuchukiza.


Me atziˈn jaˈlin, ma japin bˈaj waqˈiˈn tzaluˈn. Quˈn ojtxex tkubˈlin nximiˈn tuˈn npoˈn qˈolbˈil kyeˈy. 	 Lakini maadam sasa nimemaliza kazi yangu pande hizi, na kwa kuwa kwa miaka mingi nimekuwa na nia kubwa ya kuja kwenu,


Tkyaqil xjal i kˈulin twutzjo ma tij txuk tnejil, quˈn tuˈn xi tqˈoˈn tkawbˈil te tkabˈ txuk. Ex ikyxjo, i kˈulin twutzjo tkabˈ txuk, ex kyqˈma: Mix tiˈx jun tzeˈnku te txuk lo. ¿Ma attzin jun aku qˈojin tukˈa? 	 Watu wote wakaliabudu lile joka kwa sababu lilimpa huyo mnyama uwezo wake. Wakamwabudu pia huyo mnyama wakisema, "Nani aliye kama huyu mnyama? Ni nani awezaye kupigana naye?"


Ikytziˈn tzeˈnku ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Qa at jun taj tuˈn tja tnimsin jun tiˈ, bˈaˈn tuˈn tjaw tnimsin tbˈi qAjawch. 	 Lakini kama yasemavyo Maandiko: "Mwenye kuona fahari na aone fahari juu ya alichofanya Bwana."


Tuˈn ikyjo, mix yoline David tiˈjx, qalaˈ tiˈj Crist, a Kolil, a tuˈntaq tjaw anqˈin juntl majl. Ex tqˈma qa atziˈn Kolil minataq tuˈn tkyij toj tjulil kyimnin, ex qa minataq tuˈn tel puqˈj t‑xmilil, 	 Daudi aliona kabla mambo yatakayofanywa na Mungu na hivyo akasema juu ya ufufuo wa Kristo wakati aliposema: Hakuachwa kuzimu, mwili wake haukuoza.


Me attaq jun bˈis toj wanmiˈn tiˈj Tito, quˈn naˈntaq tul tukˈa tqanil kyiˈja. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx i kyij ntzaqpiˈn erman antza toj Troas, tuˈntziˈn bˈeˈx in xiˈy jyolte toj txˈotxˈ te Macedonia. 	 Lakini nilifadhaika sana kwa kutomkuta ndugu yetu Tito. Ndiyo maana niliwaaga wote pale nikaenda Makedonia.


Ex ma tzaj toqxenin weˈy, tuˈn t‑xi nchikyˈbˈiˈn kywutz tkyaqilxjal, a t‑xilin t‑xim Dios, a ewintaq atxix te tnejil, quˈn iky tajbˈil Diosjo, a kubˈ bˈinchinte tkyaqil. 	 tena niwaangazie watu wote waone jinsi mpango wa Mungu uliofichika unavyotekelezwa. Mungu aliye Muumba wa vitu vyote alificha siri hiyo yake tangu milele,


Tej tok tkaˈyin nmaq kawiljo ikyjo, bˈeˈx nimin, ex jaw kaˈylaj twutz tiˈjjo xnaqˈtzbˈil tiˈj tAjaw Tkyaqil. 	 Yule mkuu wa kisiwa alipoona hayo, aliongoka akawa muumini; akastaajabia sana mafundisho aliyosikia juu ya Bwana.


ex jun toxin tnej tkyaqil txuk toj, bˈeˈx i kyim. Ex jun toxin tnej bark, bˈeˈx i kubˈ yuchˈj. 	 theluthi moja ya viumbe vya baharini vikafa na theluthi moja ya meli zikaharibiwa.


Mina chi jaw bˈisiˈn, aj kyxi qˈiˈn tojjo muˈẍ ja te kynabˈl Judiy Dios, mo kywutzjo muchˈ kawil mo kywutzjo nmaq kawil. Ex mi chi jaw luˈliˈn tiˈj tiˈ yol tuˈn t‑xi kyqˈmaˈn te kolbˈil kyeˈy. 	 "Watakapowapeleka ninyi mbele ya masunagogi na mbele ya wakuu na watawala msiwe na wasiwasi juu ya jinsi mtakavyojitetea au jinsi mtakavyosema.


Quˈn at junjun ma tzˈel txalpaj kyiˈjjo lo; ma txi lipe tiˈjjo kyximxjal, a ntiˈ tajbˈin. 	 Watu wengine wamepotoka na kugeukia majadiliano yasiyo na maana.


Ex noq tiˈjjo kyjoybˈiˈn qˈoja kyxoliliˈy, n‑el tnikyˈtzajil qa ma kubˈ kyiˈja tuˈn nya bˈaˈn. ¿Ma nyapetzintla bˈaˈn tuˈn tikyˈx chˈin nya bˈaˈn kyuˈn, a n‑ok bˈinchin kyiˈja, ex tuˈn tikyˈx elqˈbˈin kyuˈn? 	 Kwa kweli huko kushtakiana tu wenyewe kwa wenyewe kwabainisha kwamba mmeshindwa kabisa! Je, haingekuwa jambo bora zaidi kwenu kudhulumiwa! Haingekuwa bora zaidi kwenu kunyang'anywa mali yenu?


Xi nqˈmanjiˈy luˈn, tuˈntzin aj tkaniˈn tqˈijil, tzul julkˈaj toj kykˈuˈja, qa otaq bˈaj nqˈmaˈn kyeˈy ikyjo. Mix kubˈe nqˈmanjiˈy luˈn ojtxe, quˈn intinxtaqa kyukˈiy chewsil kykˈuˈja. 	 Basi, nimewaambieni mambo haya ili saa yake itakapofika mkumbuke kwamba niliwaambieni. "Sikuwaambieni mambo haya tangu mwanzo kwa sababu nilikuwa pamoja nanyi.


Quˈn nyakuj nya tumiljo te weˈy, a tuˈn t‑xi smet jun xjal nim til, exsin mina txi tzˈibˈit tiquˈnil s‑etza til kyexjal. 	 Kwa maana nadhani itakuwa kichekesho kumpeleka mfungwa bila kutaja wazi mashtaka yanayomkabili."


Nxqˈnentaq Pegr tiˈj qˈaqˈ, teˈ tiwle tuˈn. Ok kyimxix tiˈj Pegr, exsin xi tqˈmaˈn te: ¡Ex ikyx tejiy ajintaq te nbˈet tukˈa Jesús aj Nazaret! chiˈ. 	 Alipomwona Petro akiota moto, alimtazama, akamwambia, "Hata wewe ulikuwa pamoja na Yesu Mnazareti."


Atzin tej tnejil kawil xi tyekˈin tukˈa tqˈobˈ, tuˈn tyolin Pabl. Chi Pabljo, tej tjaw yolin: Noq same, tata. Tukˈa tkyaqil wajbˈila kxeˈl nqˈmaˈn kabˈe tal nyola te kolbˈil weˈy twutza, quˈn bˈiˈn wuˈn, qa ay kawil tojjo txˈotxˈ luˈn, atxix ojtxe. 	 Basi, mkuu wa mkoa alimwashiria Paulo aseme. Naye Paulo akasema, "Nafurahi kujitetea mbele yako nikijua kwamba umekuwa hakimu wa taifa hili kwa miaka mingi.


Ayetzintzjo qya, bˈeˈx i etz toj jul, me nchi bˈaj luˈlintaq wen tuˈn kyxobˈil, ex bˈeˈx i aj, me mix alqe xi kyqˈmaˈn tuˈn kyxobˈil. 	 Basi, wakatoka pale kaburini mbio, maana walitetemeka kwa hofu na kushangaa. Hawakumwambia mtu yeyote kitu, kwa sababu waliogopa mno.


Tej t‑xi qkaˈyiˈn te nbˈettaq tibˈaj aˈ, bˈeˈx o jaw ẍchˈin wen tuˈn qxobˈila: Jun ma tij klelin, qo chijiˈy. 	 Wanafunzi wake walipomwona akitembea juu ya maji waliingiwa na hofu, wakasema, "Ni mzimu!" Wakapiga kelele kwa hofu.


I ok ten Parisey jyolte tumil, tzeˈn tuˈn tkubˈe tzˈaqetaq Jesús toj til kyuˈn. Tuˈnpetziˈn, i xi kychqˈoˈn jun jteˈbˈin xjal bˈilte tyol Jesús. Ayejo xjal anetziˈn ok kyqˈoˈn kyibˈ te tbˈanil, me oˈkxtaq kyajjo tuˈn tkubˈ tzˈaq Jesús kyuˈn tuˈnxjo tyol. 	 Basi, wakawa wanatafuta wakati wa kufaa. Wakawahonga watu fulani wajisingizie kuwa wema, wakawatuma wamnase Yesu kwa maswali, na hivyo waweze kumtia nguvuni na kumpeleka kwa wakuu wa serikali.


Ex k‑elil kynikyˈ tiˈjjo kujxix tkawbˈil Dios, quˈn otaq kubˈ tiˈj tajaw il wuˈn, a nkawin tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex kxeˈl toj najin te jun majx. 	 kuhusu hukumu kwa sababu mkuu wa ulimwengu huu amekwisha hukumiwa.


Atzin jaˈlin nqo tzalaja tiˈjjo lo: Quˈn a qanmiˈn qˈmante qa bˈaˈn ma qo bˈetiˈy kyxolxjal, ayeˈ nya nimilqe, ex ikyxjo kyxola tukˈa jun qchwinqila saqxix ex junchˈin tumil. Atziˈn lo tzajnin tuˈn t‑xtalbˈil qMan Dios, ex nya te jun kynabˈlxjal te twutz txˈotxˈ. 	 Sisi tunajivunia kitu kimoja: dhamiri yetu inatuhakikishia kwamba tumeishi ulimwenguni hapa, na hasa kati yenu, kwa unyenyekevu na unyofu tuliojaliwa na Mungu; hatukuongozwa na hekima ya kibinadamu bali neema ya Mungu.


Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, jaˈchaqx kubˈ yolit teˈ Tbˈanil Tqanil wiˈja tkyaqil twutz txˈotxˈ, ex kˈwel yolitjo ma kubˈ tbˈinchin qya wiˈja te jun naˈbˈl tejo qya lo. 	 Nawaambieni kweli, popote ambapo hii Habari Njema itahubiriwa ulimwenguni, kitendo hiki alichofanya mama huyu kitatajwa kwa kumkumbuka yeye."


Tuˈnpetziˈn, nchin kubˈsin nwutza kyeˈy, tuˈn tkubˈ kyniminjiˈy xjal tzeˈnku kye Estéfanas, exqetziˈn txqantl nchi mojin toj taqˈin qMan Dios. 	 muufuate uongozi wa watu kama hao, na uongozi wa kila mtu afanyaye kazi na kutumikia pamoja nao.


junx tukˈa t‑xim, a ewintaq kywutzxjal atxix ojtxe. Ewintaq tuˈn Dios nej, me atziˈn jaˈlin, ma kubˈ tchikyˈbˈin Dios te Ttanim. 	 ambao ni siri aliyowaficha binadamu wote tangu milele, lakini sasa amewajulisha watu wake.


Atzin tej xnaqˈtzil nya wen eˈle te te, tuˈn mix xkyeye tyolin tiˈj Jesús. Tuˈntziˈn, xi tqanin juntl majl kyjaluˈn: ¿Me altzin kye qe wetza nxjalil? chiˈ. 	 Lakini yeye akitaka kujihakikishia kuwa mwema akamwuliza Yesu, "Na jirani yangu ni nani?"


tuˈntzintla qyoliˈn Tbˈanil Tqanil kyojjo tnam najchaq iteˈ kykˈatza, jaˈ naˈmx tkanin Tyol Dios, me nya tuˈn tjaw qnimin qibˈa tiˈj taqˈnbˈin juntl. 	 Hapo tutaweza kuihubiri Habari Njema katika nchi nyingine, mbali nanyi; na haitakuwa shauri la kujivunia kazi waliyofanya watu wengine mahali pengine.


Ex nimx aj Judiy jaw kaˈylaj tiˈj t‑xnaqˈtzbˈil, ex kyqˈma: ¿Tzeˈntzin tten nimx tumil toj tnabˈl ichin lo, ex ntiˈ o tzˈokx toj xnaqˈtzbˈil? 	 Basi, Wayahudi wakashangaa na kusema "Mtu huyu amepataje elimu naye hakusoma shuleni?"


Tuˈn chˈixtaq qkaniˈn tkˈatzjo txˈotxˈ, bˈeˈx tzaj kyxobˈiljo aqˈnil, qa akutaq tzˈok takpajjo bark kyiˈj ma tij abˈj, ex toj qxopin. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx kux kyqˈoˈn kyaje kxbˈil tiˈjxi bark, tuˈn mina bˈetl. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, i ja naˈn Dios, ex xi kyqanin tuˈn liwey tuˈn qsqix. 	 Kwa sababu ya kuogopa kukwama kwenye miamba, waliteremsha nanga nne nyuma ya meli; wakaomba kuche upesi.


Ex ayetziˈn itzˈqex twutz txˈotxˈ kchi tzalaje tiˈjjo kyimin, ex kxel kysmaˈn oyaj kyxolx, quˈn aye xjal lo kubˈ kybˈinchin mibˈin kyiˈj kykyaqil xjal twutz txˈotxˈ. 	 Watu waishio duniani watafurahia kifo cha hao wawili. Watafanya sherehe na kupelekeana zawadi maana manabii hawa wawili walikuwa wamewasumbua mno watu wa dunia.


Ex nya noq oˈkx tuˈn ma chinka bˈinchilte kynajbˈila; qalaˈ ok chin ula juntl majl kˈlel kyeˈy, tuˈntzin kyteˈn junx wukˈiy te jun majx toj kyaˈj. 	 Na nikienda na kuwatayarishieni nafasi, nitarudi na kuwachukueni kwangu, ili nanyi muwe pale nilipo mimi.


Ex ankye k‑elil ikyˈin weˈy, ex mi xi tbˈin nyola, at jun kkawil tibˈaj; ayexjo yol, a o cheˈx nqˈmaˈn. Ex ayexsin kchi kawiljo tiˈj toj paˈbˈin twutz Dios, aj tjapin bˈaj tqˈijil tzaluˈn twutz txˈotxˈ. 	 Asiyeyashika maneno yangu anaye wa kumhukumu: neno lile nililosema ni hakimu wake siku ya mwisho.


Ayetziˈn qtzan kytaˈẍa ojtxe, i bˈaj waˈn tiˈjjo wabˈj, a maná, a tzaj smaˈn tuˈn Dios toj tzqij txˈotxˈ te qˈol chwinqil te twutz txˈotxˈ; me kykyaqilx bˈeˈx i bˈaj kyim. 	 Wazee wenu walikula mana kule jangwani, lakini walikufa.


Ex kubˈ tyolinl Jesúsjo juntl techil lo kyiˈj junjuntl xjal, a tzuntaq n‑ok kyqˈoˈn kyibˈ te tbˈanilx, me tzuntaq nchi el kyikyˈiˈn jniˈ txqantl. Chiˈ kyjaluˈn: 	 Halafu Yesu aliwaambia pia mfano wa wale ambao walijiona kuwa wema na kuwadharau wengine.


Tej mix jyetil tumil tuˈn tajaw il, tuˈn tok tqˈoˈntaq Jesús toj joybˈil tiˈj, bˈeˈxsin el tlaqˈwin jun jteˈbˈin qˈij tibˈtz tiˈj Jesús. 	 Ibilisi alipokwishamjaribu kwa kila njia, akamwacha kwa muda.


Me meqetzin kyeˈ xjal, a nchi bˈinchin bˈaˈn, kchi jawil nimsin tuˈn Dios, ex ktzajil qˈoˈn kyoklin ex jun nukˈbˈil toj kyaˈj te jun majx; tnejilxix kye Judiy, ex ikyxjo kye nya Judiyqe. 	 Lakini Mungu atawapa utukufu, heshima na amani wale wanaotenda mema; Wayahudi kwanza, na watu wa mataifa mengine pia.


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi nkaˈyiˈn kyjaˈtaq tjatz juntl txuk toj txˈotxˈ. Attaq kabˈe tkach tzeˈnku tkachjo tal tal rit, me ikytzin yoliˈn tzeˈnku ma tij txuk. 	 Kisha nikamwona mnyama mwingine anatoka ardhini. Alikuwa na pembe mbili kama pembe za kondoo, na aliongea kama joka.


A tuˈn tel klonqe kye qajqˈoj ex kye aye kykyˈeˈx qiˈj; 	 kwamba atatuokoa mikononi mwa adui zetu na kutoka mikononi mwa wote wanaotuchukia.


Quˈn qˈuqletzila tkˈuˈjtz tiˈj Dios. In tklettz tuˈn Dios jaˈlin, qa twutzx qa taj Dios tiˈj. ¿Ma nyatzin axtz qˈmante, qa Tkˈwal Dios? 	 Alimtumainia Mungu na kusema eti yeye ni Mwana wa Mungu; basi, Mungu na amwokoe kama anamtaka."


Quˈn atzin ntqˈmaˈn Tuˈjil Tyol Dios kyjaluˈn: Kˈuˈjlinqek tukˈiy tzeˈnkux ntkˈuˈjlin tibˈa til tibˈxa. 	 Maana Sheria yote hutimizwa katika kushika amri hii moja: "Mpende jirani yako kama unavyojipenda mwenyewe."


Tzaj ttzaqˈwin Jesús: ¿Ma nyatzin ayiˈn o chin jaw skˈoˈnte kabˈlajaj kybˈaja? Me atziˈn jaˈlin, at jun kyeˈ ma txi tqˈoˈn ambˈil te tajaw il, tuˈn tokx toj tanmin tuˈn tbˈinchin il wiˈja. 	 Yesu akawaambia, "Je, sikuwachagua ninyi kumi na wawili? Hata hivyo, mmoja wenu ni Ibilisi!"


Ok kyqˈoˈn jun xbˈalin tiˈj, kyaq kaˈyin, tzeˈn t‑xbˈalin jun kawil, noq tuˈn tok kyxmayinku. Bˈaj kubˈ kyxpatxˈiˈn tqan txˈiˈx, ex ok kymujbˈin ttxaˈn. Jax kyqˈoˈn toj twiˈ nyakuj jun toj twiˈ nmaq kawil, 	 Wakamvika vazi la rangi ya zambarau, wakasokota taji ya miiba, wakamwekea kichwani.


Naˈnxjiy luˈn kye nimil, ex qˈonxa kynabˈl toj tbˈi Dios, tuˈn mi chi ja chˈotje kyiˈjjo yol ex xnaqˈtzbˈil, a ntiˈ tumil. Quˈn atzin chˈotjbˈil ntiˈ tajbˈin, quˈn ayetzin nchi bˈin tiˈj, noq kyjaˈ nchi jaw naje. 	 Basi, wakumbushe watu wako mambo haya, na kuwaonya mbele ya Mungu waache ubishi juu ya maneno. Ubishi huo haufai, ila huleta tu uharibifu mkuu kwa wale wanaousikia.


Ayin wejiˈy, itzˈqiˈn; bˈaˈnxi in kyima, me atziˈn jaˈlin, itzˈqin weˈ te jun majx. Ayin weˈ at wokliˈn, tuˈn kyjatz kyimnin te chwinqil, mo tuˈn kyxiˈ toj kynajbˈil kyimnin te jun majx. 	 Mimi ni yeye aliye hai! Nilikuwa nimekufa, lakini, tazama, sasa ni mzima milele na milele. Ninazo funguo za kifo na Kuzimu.


Ex xi tqˈmaˈn te: Qa Kˈwaˈlbˈajxixtza te Dios, xoˈnkuxsin tibˈtza, tuˈn tkupin tzmax twutz txˈotxˈ, quˈn ikytziˈn ntqˈmaˈn Tyol Dios kyjaluˈn: Kchi tzajil tsmaˈn Dios t‑angel te kloltiy. Ex kjawil qˈiˈn kyuˈn toj kyqˈobˈ, tuˈntzintla mi kyˈixbˈiˈy twiˈ abˈj. 	 akamwambia, "Ikiwa wewe ni Mwana wa Mungu, jitupe chini; maana imeandikwa: Mungu atawaamuru malaika wake kwa ajili yako; watakuchukua mikononi mwao, usije ukajikwaa kwenye jiwe."


Attaq Jesús tojjo kojbˈil Betania, ex kanin tja jun xjal, Simun tbˈi. Atzin Simun otaq tzˈel weˈ te jun yabˈil tzeˈnku txˈaˈk, lepra tbˈi. Antza, tzaj laqˈe jun qya qˈiˈntaq jun tal ẍunk tuˈn, bˈinchin tuˈn jun wiq abˈj tbˈanilx wen, ex nojnin tukˈa jun wiq jupsbˈil manyor wiˈyil wen, nardo tbˈi. Teˈ tkanin, ex jaw tjqoˈn ẍunk, exsin jax tqoˈn jupsbˈil toj twiˈ Jesús. 	 Yesu alikuwa Bethania, nyumbani kwa Simoni, Mkoma. Alipokuwa mezani kula chakula, mama mmoja aliyekuwa na chupa ya alabasta yenye marashi ya nardo safi ya thamani kubwa alikuja, akaivunja hiyo chupa, akammiminia Yesu marashi hayo kichwani.


Bˈaj pon chmet txqan xjal ttzi ja, 	 Watu wote wa mji ule wakakusanyika nje ya mlango.


Teˈ mix ja jyete kyuˈn, bˈeˈx i meltzˈaj jyolte tzma Jerusalén. 	 Kwa kuwa hawakumwona, walirudi Yerusalemu wakimtafuta.


Me at jun te, a mix kubˈ tyoˈne, qalaˈ bˈeˈx xi lipin txˈemil teˈ taqˈnil tnejil pale. Bˈeˈx el tjaspiˈn tẍkyin, a at toj tman qˈobˈ. 	 Na mmoja wao akampiga upanga mtumishi wa Kuhani Mkuu, akamkata sikio lake la kulia.


Exla qa ma tzˈikyx quˈn tuˈn tpaj tbˈi Crist, mo qa nqo tzalaja tuˈn chewsbˈil qanmiˈn tuˈn, tkyaqiljo lo n‑ajbˈin te chewsbˈil kyanmiˈn, ex te kolbˈil kyeˈy, tuˈntzintla kyweˈxixa toj kynimbˈila toj tkyaqiljo yajbˈil n‑ikyˈx kyuˈn, tzeˈnkuxjo qeˈ n‑ikyˈx quˈn. 	 Ikiwa tunapata taabu, basi ni kwa ajili ya faraja na wokovu wenu. Tukifarijika, ni kwa ajili ya kuwafariji ninyi na kuwaunga mkono mpate nguvu ya kustahimili mateso yaleyale tunayoteseka sisi.


Kyaj tuˈn kyok te xnaqˈtzil tiˈjjo tkawbˈil qMan Dios, ex mi n‑el kynikyˈ te a nkyqˈmaˈn, ex tiˈjjo kyxnaqˈtzbˈil nxi kyqˈoˈn nyakuj twutzxix. 	 Wanapenda kuwa walimu wa Sheria, lakini hawaelewi maneno yao wenyewe au mambo wanayosisitiza.


Tkyaqilxjo lo ma txi nqˈmaˈn kyeˈy, tuˈntzin tknetjo nukˈbˈil kyuˈn. Tzaluˈn twutz txˈotxˈ nimx kkyˈelix kyuˈn. Me kyintz kyipiˈn, quˈn ma kubˈ tiˈj tkyaqiljo twutz txˈotxˈ wuˈn. 	 Nimewaambieni mambo haya ili mpate kuwa na amani katika kuungana nami. Ulimwenguni mtapata masumbuko; lakini jipeni moyo! Mimi nimeushinda ulimwengu!"


Tej tbˈaj tqˈmaˈn Jesúsjo yol lo, bˈeˈx etz toj txˈotxˈ Galiley, tuˈn tkanin toj txˈotxˈ Judey, jlajxi Nim Aˈ Jordán. 	 Yesu alipomaliza kusema maneno hayo, alitoka Galilaya, akaenda katika mkoa wa Yudea, ng'ambo ya mto Yordani.


Kyxoljo kabˈlajaj t‑xnaqˈtzbˈin Jesús, oˈkx jun aj meltzˈaj tiˈj, a Judas Iscariot tbˈi. Xiˈ Judas lol kyeˈ kynejil kypale aj Judiy, tuˈntzin t‑xi tqˈoˈn Jesús toj kyqˈobˈ. 	 Kisha Yuda Iskarioti, mmoja wa wale kumi na wawili, alienda kwa makuhani wakuu ili kumsaliti Yesu.


Noqx i bˈaj jaw tzeˈn jniˈ xjal tiˈjjo tyol Jesús ikyjo, quˈn tuˈn otaq tzˈiwleˈ txin kyuˈn, a qa otaq kyim. 	 Nao wakamcheka kwa sababu walijua kwamba alikuwa amekufa.


¿Ex jaˈn ntzaje kynimbˈila ex tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja? Antza ntzaje tiˈjjo a nchi ayoˈn tiˈj; aj tkyaqiljo a o tzaj ttziyin Dios, ex kˈuˈn tuˈn te kyeˈy toj kyaˈj. O tzaj kykˈmoˈnjiˈy qˈuqbˈil kykˈuˈja, atxixj tej tkubˈ kybˈiˈn, ex tkubˈ kyniminjiˈy Tbˈanil Tqanil kolbˈil, a Tyol Dios twutzxix wen. 	 Wakati ujumbe ule wa kweli, yaani Habari Njema, ilipowafikieni kwa mara ya kwanza, mlipata kusikia juu ya lile tumaini linalopatikana kwake. Kwa sababu hiyo imani na upendo wenu vinategemea jambo lile mnalotumainia ambalo mmewekewa salama mbinguni.


Ex tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx bˈantl tyolin Zakariy, exsin ok ten nimsil tbˈi Dios. 	 Papo hapo midomo na ulimi wake Zakariya vikafunguliwa, akawa anaongea akimsifu Mungu.


Me atzin te Pabl, bˈeˈx el tchtoˈn tiˈj tqˈobˈ. Tuˈn ikyjo, bˈeˈx kux tzˈaq tej kan toj qˈaqˈ, ex ntiˈ te Pabl bˈajte. 	 Lakini Paulo alikikung'utia kile kiumbe motoni na hakuumizwa hata kidogo.


Teˈ qok yupj, xi kyqˈmaˈn t‑xnaqˈtzbˈin te: Ma qoqixte. Chqˈonqexjiy xjal tuˈn kyxiˈ tojile najbˈil ex kyojile muchˈ tnam, tuˈn kyxiˈ laqˈol kywa, quˈn ntiˈ bˈaˈn txi kywaˈn tzaluˈn, chi chiˈ. 	 Saa za mchana zilikwisha pita. Basi, wanafunzi wakamwendea Yesu, wakamwambia, "Hapa ni nyikani, na sasa kunakuchwa.


Me ax te Dios xjaw skˈoˈn weˈy; teˈ naˈmxtaq witzˈjiˈy, ex noq tuˈn t‑xtalbˈil wiˈja, ma chin tzaj ttxkoˈn, a tzeˈnkuxjo taj. 	 Lakini Mungu, kwa neema yake, alikuwa ameniteua hata kabla sijazaliwa, akaniita nimtumikie.


Ex tzaj ttzaqˈwin Jesús: Ku kyxiˈy toj tnam toj tja jun ichin, ex kyqˈmanxa te: Chiˈ xnaqˈtziljo kyjaluˈn: Chˈix tpon or tuˈn nkyima. Tuˈnpetziˈn, waja tuˈn tkubˈ ikyˈsit Xjan Qˈij toj tjay junx kyukˈa nxnaqˈtzbˈiˈn chichkujiˈy. 	 Yeye akawajibu, "Nendeni mjini kwa mtu fulani, mkamwambie: Mwalimu anasema, wakati wangu umefika; kwako nitakula Pasaka pamoja na wanafunzi wangu."


Kxel nqˈmaˈn juntl majla: Ankye taj tuˈn tkubˈ tnimin ojtxe kawbˈil, noq tuˈn tok techil tiˈj ttzˈumil, ilxix tiˈjtz tuˈn tjapin bˈaj tuˈn tkyaqiljo ntqˈmaˈn ojtxe kawbˈil. 	 Nasema tena wazi: kila anayekubali kutahiriwa itambidi kuishika Sheria yote.


exqetziˈn ileqˈ, exqetziˈn npon kykˈuˈj tiˈj nimku tiˈ, exqetziˈn txˈujtinel, ex xoˈl yol, ex jniˈ sbˈul. 	 wevi, wachoyo, walevi, wasengenyaji, wanyang'anyi, hao wote hawatashiriki Utawala wa Mungu.


Tzmataq nchi bˈaj ulxjal, awotzin qeˈ t‑xnaqˈtzbˈin, o kubˈsin qwutza te: Xnaqˈtzil, ku tzaja waˈl jun twaˈy nej, qo chijiˈy. 	 Wakati huohuo wanafunzi wake walikuwa wanamsihi Yesu: "Mwalimu, ule chakula."


Otaqx bˈaj tyajiˈn tibˈ kyukˈa qˈanil, ex otaq bˈaj tyupin jniˈ attaq te te twiˈ tqˈanbˈil, me minataq n‑el weˈ; noq kyjaˈ nxayetaq toj il. 	 Mwanamke huyo alikuwa amekwisha sumbuka sana kuwaendea waganga wengi. Na ingawa alikuwa amekwisha tumia mali yake yote, hakupata nafuu bali hali yake ilizidi kuwa mbaya.


Alkyejo knimil wiˈja, k‑anqˈil jun xlokˈ aˈ itzˈ tojxi tanmin, ikyxjo tzeˈnku nyolin toj Tuˈjil Tyol Dios. 	 Kama yasemavyo Maandiko Matakatifu: Anayeniamini mimi, mito ya maji yenye uzima itatiririka kutoka moyoni mwake!"


Xi meltzˈaj Jesús kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin, ex noq kyeku xi tqˈmaˈne kyjaluˈn: Kyˈiwlinqexix kyeˈ, ayiˈy, a n‑ok kykaˈyiˈn jotxjo, a loqiˈy nchi kaˈyin tiˈj. 	 Halafu akawaelekea wafuasi wake akawaambia, "Heri wanaoona yale mnayoyaona ninyi!


Mi tzˈel naj toj kykˈuˈja tuˈn ttzaj pax kyanmin tiˈj jun bˈetin xjal, qa ma pon kyjaˈy, quˈn iteˈ xjal ojtxe, a tzaj pax kyanmin tiˈj jun bˈetin xjal, ntiˈtaq bˈiˈn kyuˈn qa angelqetaq, ex ikyx aku bˈajjo jaˈlin. 	 Msisahau kuwakaribisha wageni; maana kwa kufanya hivyo watu wengine walipata kuwakaribisha malaika bila kujua.


I tzajtzin ttxkoˈn Jesús t‑xnaqtzbˈin, exsin xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Kytzaqpinqetzjiˈy tal kˈwal, tuˈn kybˈaj tzaj laqˈe nkˈatza. Mi chi kubˈ kymeqoˈn, quˈn kykyaqiljo kˈwel kymutxsin kyibˈ tzeˈnqe tal kˈwal lo, ayepen kye kchi okixjo toj Tkawbˈil Dios. 	 Lakini Yesu akawaita kwake akisema: "Waacheni hao watoto waje kwangu, wala msiwazuie, kwa maana Ufalme wa Mungu ni kwa ajili ya watu kama hawa.


Tej kykanin, kujxix xi kyqanin qa antza taˈyetaq Simun, a ojtzqiˈntaq tukˈa juntl tbˈi, Pegr. 	 Wakaita kwa sauti: "Je, kuna mgeni humu aitwaye Simoni Petro?"


Exsin i xi ttzaqˈwin kye: Atzin ichin, a Jesús tbˈi, xkubˈ tbˈinchin chˈin xoqˈl, exsin s‑ok tsuˈn kyiˈj nwutza, ex tzaj tqˈmaˈn weˈy: Ku t‑xiˈy ttzi tkubˈil aˈ, Siloé tbˈi, ex txjomil twutzach. Kutzin, nchijiˈy. Ẍinka. Atzaj teˈ s‑el ntxjon nwutza, bˈeˈx bˈant nkaˈyiˈn. 	 Naye akawajibu, "Yule mtu aitwaye Yesu alifanya tope, akanipaka machoni na kuniambia: Nenda ukanawe katika bwawa la Siloamu. Basi, mimi nikaenda, nikanawa, nikapata kuona."


Me kxel nqˈmaˈn, qa noq tuˈn tpajjo nimku kyˈaˈjin, wenitla tuˈn tjyet te ichin t‑xuˈjil, ex ikyxjo te qya, il tiˈj tuˈn tjyet tchmil teku. 	 lakini kwa sababu ya hatari ya uzinzi, basi, kila mwanamume na awe na mke wake mwenyewe, na kila mwanamke awe na mume wake mwenyewe.


te kyeˈy, ayiˈy Ttanim Dios toj tnam Corint, ayiˈy o chi el paˈn tuˈn Crist, a Jesús, tiˈj tkyaqil nya bˈaˈn, ex o saqix kyanmiˈn tuˈn. Ex o chi oka te tajlal Ttanim Dios junx kyukˈa txqantl toj tkyaqil twutz txˈotxˈ, ayeˈ nimilqe tiˈj tbˈi Jesucrist, a tAjaw Tkyaqil, a kyAjaw ex qAjaw te jun majx. 	 tunawaandikia ninyi mlio kanisa la Mungu huko Korintho. Ninyi mmefanywa watakatifu katika kuungana na Kristo Yesu, mkaitwa muwe watu wa Mungu, pamoja na watu wote popote wanaomwomba Bwana wetu Yesu Kristo aliye Bwana wao na wetu pia.


Ex bˈeˈx o xi tsmaˈn Jesús tukˈa jun nukˈbˈil kyjaluˈn: Mi cheˈxa toj kytanim nya aj Judiyqe; ex mi chi okxa toj kytanim aj Samaria. 	 Yesu aliwatuma hao kumi na wawili na kuwapa maagizo haya: "Msiende kwa watu wa mataifa mengine, wala msiingie katika mji wa Wasamaria.


Ex quˈn ojtzqiˈnl tuˈn, ajo Xjan Tuˈjil Tyol Dios atxix toj tkˈwalila, ex bˈiˈnl tuˈn, qa noq tuˈn yol anetziˈn, aku tzˈele tnikyˈa te kolbˈil te jun majx, noq tuˈn tnimbˈila tiˈj Crist, a Jesús. 	 Unakumbuka kwamba tangu utoto wako umeyajua Maandiko Matakatifu ambayo yaweza kukupatia hekima iletayo wokovu kwa njia ya imani kwa Kristo Yesu.


I xi ttzaqˈwin Jesús: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy: Tej naˈmxtaq tul itzˈje Abraham, ayin weˈ intintaq. 	 Yesu akawaambia, "Kweli nawaambieni, kabla Abrahamu hajazaliwa, mimi niko."


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, tej kypon kanin toj jun txˈotxˈ jaˈ attaq aˈ, xitzin tqˈmaˈn tej aj Etiopía kyjaluˈn: Atpe te aˈ tzaluˈn. ¿Atpela tkyˈi tuˈn nkuˈxa toj aˈ te jawsbˈil aˈ? 	 Walipokuwa bado wanaendelea na safari walifika mahali penye maji na huyo ofisa akasema, "Mahali hapa pana maji; je, kuna chochote cha kunizuia nisibatizwe?"


Tej tbˈaj qwaˈnjiˈy a qajtaqa, bˈeˈx xi kyxoˈn toj aˈ, a chˈintl triy tokxtaq toj bark, tuˈntzintla nya nimxixjo talil bark. 	 Baada ya kila mmoja kula chakula cha kutosha, walipunguza uzito wa meli kwa kutupa nafaka baharini.


Ayetzin kyej xjal, a nejninqetaq twutz Jesús, bˈeˈx i ok ten miyolte, tuˈntzintla mina tzˈok tenil ẍchˈil. Me noqx kyja jawe ẍchˈin tej moẍ kujxix wen: Ay Jesús, tkˈwal qtzan nmaq kawil David, qˈaqˈintz tkˈuˈja wiˈja. 	 Wale watu waliotangulia wakamkemea wakimwambia anyamaze; lakini yeye akazidi kupaza sauti: "Mwana wa Daudi, nihurumie;"


Ayeqiˈy werman, nyakuj nya nimilqiˈy. ¿Ma nyatzin bˈiˈn kyuˈn, a tuˈn kyoka te tukˈa bˈinchil il, a tzeˈnku nbˈant tuˈn, tuˈntzin ikyjo, bˈeˈx kchi okila te tajqˈoj qMan Dios? Ikytziˈn aˈlchaqx kye juntz, tuˈn tok tukˈlin tibˈ tukˈa nya wen te twutz txˈotxˈ, bˈeˈx n‑ok te tajqˈoj Dios. 	 Ninyi ni watu msio na uaminifu kama wazinzi. Je, hamjui kwamba kuwa rafiki wa ulimwengu ni kuwa adui wa Mungu? Yeyote anayetaka kuwa rafiki wa ulimwengu anajifanya adui wa Mungu.


Quˈn noq tuˈn, ma tzˈok kymujbˈin kyibˈa tukˈa Crist, a Jesús, ex ma tzˈok Crist te kynabˈla, ex noq tuˈn, ma chi oka tzˈaqle twutz qMan, ex ma chi el paˈn tuˈn, tuˈn tsaqix kyanmiˈn, ex ma chi kotpaja tuˈn. 	 Mungu mwenyewe ndiye aliyewaunganisha ninyi na Kristo Yesu. Mungu amemfanya Kristo awe hekima yetu; kwa njia yake sisi tunapatanishwa na Mungu, tunakuwa watu wake Mungu na kukombolewa.


quˈn ayetzin kye o txi kyqˈoˈn kyibˈ te kyimin, noq tiˈj tbˈi Jesucrist, a tAjaw Tkyaqil. 	 ambao wamehatarisha maisha yao kwa ajili ya jina la Bwana wetu Yesu Kristo.


Jun qˈij, attaq Jesús toj jun tnam, kanin jun ichin tkˈatz, ex otaqx yajx tuˈn jun txˈaˈk noqx n‑el lemimin. Atzaj teˈ tok tkaˈyin Jesús, kubˈ meje, exsin kubˈ t‑xoˈn twutz tzmax twutz txˈotxˈ. Jaw kubˈsin twutz kyjaluˈn: Ay wAjaw, qa taja, bˈaˈn tuˈn nkubˈ tqˈaniˈn tukˈa nyabˈila. 	 Ikawa, Yesu alipokuwa katika mmojawapo wa miji ya huko, mtu mmoja mwenye ukoma mwili mzima akamwona. Basi, mtu huyo akaanguka kifudifudi akamwomba Yesu: "Mheshimiwa, ukitaka, waweza kunitakasa."


Ayetziˈn taqˈnil tajaw il i jaw kubˈsin kywutz te Jesús kyjaluˈn: Qa ma qo etz tlajoˈn toj kyanminjo xjal lo, tziyintza qeˈy, tuˈn qokxa kyoj kyanmin kuch. 	 Basi, hao pepo wakamsihi, "Ikiwa utatutoa, basi uturuhusu tuwaingie nguruwe wale."


Ayetzaj kawil exqetziˈn kykyaqiljo qˈuqleqetaq antza toj Sanedrín, tej tok kykaˈyin twutz Esteban tukˈa jun tzaljbˈil, ex el kynikyˈ qa ikytaq twutzjo tzeˈnku jun angel. 	 Wote waliokuwa katika kile kikao cha Baraza walimkodolea macho Stefano, wakauona uso wake umekuwa kama wa malaika.


Ex bˈeˈxsin etz kyiˈn Jesús iqin tcruz, tuˈn tkanin toj jun tal txˈotxˈ, a Tbˈaqil twiˈ kyimnin tbˈi, a Gólgota tbˈi toj kyyol aj Judiy. 	 Naye akatoka akiwa amejichukulia msalaba wake kwenda mahali paitwapo "Fuvu la Kichwa", (kwa Kiebrania Golgotha).


Bˈisbˈajilxla kyeˈy, ayiˈy Parisey. Quˈn oˈkx kyajiˈy tuˈn kykubˈ qeˈy kyibˈajjo meẍ tbˈanilqex wen, aj kyxiˈy toj muˈẍ ja te naˈbˈl Dios. Ex kyaj tuˈn kyqˈolbˈinxjal kyeˈy tukˈa kymutxbˈil kyibˈ kyojile bˈe. 	 "Ole wenu ninyi Mafarisayo, kwa sababu mnapenda kuketi mbele mahali pa heshima katika masunagogi, na kusalimiwa kwa heshima hadharani.


Tkyaqil qeˈ nimil toj Listra ex te Iconio wentaqjo kyyol tiˈj. 	 Timotheo alikuwa na sifa kubwa kati ya wale ndugu wa Lustra na Ikonio.


Ex tkyaqilxjo tnejilxix pale il tiˈj tuˈn tqˈoˈn oyaj te Dios, ex tuˈn tqˈoˈn chojbˈil te il. Ex quˈn tuˈn a Jesús tnejilxix qpale, il tiˈj tuˈn t‑xi tqˈoˈn jun tiˈ twutz Dios. Me a Jesús, nya tnejilxix qpale tzaluˈn twutz txˈotxˈ, qalaˈ tzma toj kyaˈj. 	 Kila Kuhani Mkuu ameteuliwa kumtolea Mungu vipawa na dhabihu, na hivyo Kuhani Mkuu wetu lazima pia awe na kitu cha kutolea.


Me xi ttzaqˈwin Jesús: Twutzx teˈ. Ate Elías tuˈntaq tul nej, tuˈntzintla noq bˈinchil kytenxjal, aj wula. 	 Yesu akawajibu, "Kweli, Eliya atakuja kutayarisha mambo yote.


Ayetziˈn xnaqˈtzil nchi qˈmaˈnte, qa ilxix tiˈj tuˈn tel qitit chˈin kytzˈumila te kyechila. Nkyqˈmaˈn ikyjo, noq tuˈn kyel wen kywutzxjal, ex noq tuˈn mi chi el ikyˈine, tuˈn tpajjo xnaqˈtzbˈil lo: Qa nya tuˈn qbˈinchbˈin at kolbˈil qe te jun majx, qalaˈ noq tiˈj Crist, a kyim twutz cruz te qxel. 	 Wale wanaotaka kuonekana wazuri kwa mambo ya mwili ndio wanaotaka kuwalazimisha ninyi mtahiriwe. Wanafanya hivyo kwa sababu moja tu: kusudi wao wenyewe wasije wakadhulumiwa kwa sababu ya msalaba wa Kristo.


Qa ma chi aj nchqˈoˈn kyja kukxjo, aku chi bˈaj kubˈ numj toj bˈe tuˈn waˈyaj, quˈn at junjun najchaq saje. 	 Nikiwaacha waende nyumbani wakiwa na njaa watazimia njiani, maana baadhi yao wametoka mbali."


¿On chi tbˈijiy tkawbˈil Dios? Mi bˈiyiˈn. Mi kyˈaˈjiˈn. Mi tzˈelqˈiˈn. Mi jaw bˈant yol tiˈj jun aˈla noq tuˈn kukxjo. Niminkujiy ttatiy ex tnaniy. 	 Unazijua amri: Usizini; Usiue; Usiibe; Usitoe ushahidi wa uongo; Usidanganye; Waheshimu baba na mama yako."


Quˈn ate Jesús noq jun maj chˈin okx tojjo Najbˈil Xjanxix toj kyaˈj, tuˈn t‑xi tqˈoˈn jun chojbˈil il twutz Dios. Me atzin chojbˈil il nya kychkyˈel chiv ex wakx, qalaˈ teku tchkyˈel, te chojbˈil qil, ex tuˈn tkanbˈit kychwinqil kykyaqil xjal te jun majx, ayeˈ kchi nimil tiˈj. 	 Yeye aliingia Mahali Patakatifu mara moja tu, tena hakuwa amechukua damu ya mbuzi wala ng'ombe, bali aliingia kwa damu yake yeye mwenyewe, akatupatia ukombozi wa milele.


Ex jun paqx nliˈy jun angel waˈltaq twutz qˈij. Ex jaw ẍchˈin kujxix wen kye tkyaqiljo pichˈ, aye kˈutzqe, a nchi lipin twutz kyaˈj. Chiˈ kyjaluˈn: Ku kytzaja, ex kychmom kyibˈa, tuˈn kyula toj nmaq waˈn te tkawbˈil Dios, 	 Kisha nikamwona malaika mmoja amesimama katika jua. Akapaaza sauti na kuwaambia ndege wote waliokuwa wanaruka juu angani, "Njoni! Kusanyikeni pamoja kwa karamu kuu ya Mungu.


Ex i oktzin tentz ẍchˈil, ex xolpil teˈ kytxoˈw, ex jaw kychtoˈn quq toj kyqˈiqˈ. 	 Waliendelea kupayukapayuka huku wakitikisa makoti yao na kurusha vumbi angani.


I xi ttzaqˈwin Jesús: Ajo xnaqˈtzbˈil ma txi nqˈoˈn, nya wekuy; qalaˈ te Dios, a tzaj chqˈoˈn weˈy. 	 Hapo Yesu akawajibu, "Mafundisho ninayofundisha si yangu, bali ni yake yeye aliyenituma.


Kxel woqxeninxixa jaˈlin twutz qMan Dios, a tzaj qˈol chwinqil te tkyaqil, ex twutz Klolqe Jesucrist, a tqˈma te jun yekˈbˈil twutz Poncio Pilat qa twutzxixjo Tyol: 	 Mbele ya Mungu anayevipa vitu vyote uhai, na mbele ya Yesu Kristo aliyetoa ushahidi na kukiri ukweli mbele ya Pontio Pilato,


Me aku Jesús tzaj qˈmaˈnte qeˈy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, qa jun yolil Tyol Dios nlay tzˈok kˈuˈjlin kyuˈn t‑xjalil. 	 Maana Yesu mwenyewe alisema waziwazi kwamba, "Nabii hapati heshima katika nchi yake."


Ex ma noj kyanmin tukˈa tkyaqil wiq il, ex jniˈ aj pajil, ex tzeqbˈil. Npon kykˈuˈj tiˈj nimku, ex jniˈ nya wen. Nloˈchj kykˈuˈj tiˈj juntl, ex bˈyol xjalqe, ex yasilqe, ex sbˈulqe, ex nxi kyqˈoˈn kyibˈ toj achbˈil, ex iqil yolqe. 	 Wamejaa kila aina ya uovu, dhuluma, ulafi na ufisadi. Wamejaa wivu, uuaji, ugomvi, udanganyifu na nia mbaya; husengenya,


Me qa tkyaqil nbˈant oˈkx tzeˈnkuxjo ntqˈmaˈn Dios, akula txi qqˈmaˈn qa nya tzˈaqle te Dios. Me ntiˈx tumiljo xim lo, 	 Basi, tuseme nini? Je, Mungu amekosa haki? Hata kidogo!


Quˈn iteˈ junjun nchi yolin ikyjo, me ayeˈ o chi el txalpaj tiˈj kynimbˈil. Noq a Dios tzaj qˈoˈnte t‑xtalbˈil tibˈaja. 	 Maana wengine wamejidai kuwa na hiyo elimu, na matokeo yake wamepoteza imani. Nawatakieni nyote neema!


Ex Pabl toj Pafos toj bark kyukˈa tukˈa, tuˈn kykanin tzma Perge tojjo txˈotxˈ te Panfilia. Me atzin te Juan Marks, bˈeˈx meltzˈaj teˈ, tuˈn tpon toj Jerusalén. 	 Kutoka Pafo, Paulo na wenzake walipanda meli wakaenda hadi Perga katika Pamfulia; lakini Yohane (Marko) aliwaacha, akarudi Yerusalemu.


Nimx i jaw kaˈylaj, ex nimx tzeˈjbˈil kynaˈ. Tuˈn ikyjo, mix jaˈ nxi kynimine tkyaqil, qa ataq Jesúsjo. Tuˈnpetziˈn, chi Jesúsjo kye kyjaluˈn: ¿Ntiˈtzin chˈin wabˈj kyukˈiy tzaluˈn te nwaˈy? 	 Wakiwa bado katika hali ya kutosadiki kwa sababu ya furaha yao, na wakiwa wanastaajabu, akawauliza, "Mnacho chakula chochote hapa?"


Atzin jaˈlin werman, nqˈaqˈin nkˈuˈja kyiˈja, iˈchaqx qo yolin tiˈjjo txˈotxˈ nya wen, me qˈuqle nkˈuˈja kyiˈja, qa ayejiˈy tzeˈnku txˈotxˈ kyˈiwlin tuˈn Dios. Tuˈn ikyjo qˈuqle nkˈuˈja kyiˈja, ayiˈy ma chi kleta te jun majx tuˈn qMan Dios. 	 Lakini, ingawa twasema namna hii, wapenzi wetu, tunalo tumaini kubwa juu ya hali yenu. Tunajua kwamba mmepokea baraka zile bora za wokovu wenu.


Nxi ntzˈibˈiˈn tkyaqiljo lo kyeˈy kyiˈjjo a kyaj tuˈn kysbˈun kyiˈja. 	 Nimewaandikieni mambo haya kuhusu wale wanaotaka kuwapotosha ninyi.


Ex ayetziˈn chmilbˈaj, kykˈuˈjlinqektzinjiˈy kyxuˈjila, ex mina chi yolin kuj kye. 	 Nanyi waume, wapendeni wake zenu, na msiwe wakali kwao.


At jun ichin tzaj chqˈoˈn tuˈn Dios, atzin tbˈi Juan. 	 Mungu alimtuma mtu mmoja jina lake Yohane,


Me atzin yol lo, nya tiˈjx David nyolajtza, chi Pabl. Twutzx tetz, ma tzˈajbˈin te David kye t‑xjalil, tzeˈnxjo tzaj tqˈmaˈn Dios te. Ex qa otaqxi kyim, jax tanmin toj kyaˈj, junx kyukˈa ojtxe t‑xjalil. Me atzin t‑xmilil bˈeˈx el puqˈj. 	 Sasa, Daudi mwenyewe alitimiza mapenzi ya Mungu wakati wake; kisha akafa na kuzikwa karibu na wazee wake, na mwili wake ukaoza.


quˈn ayex kyexjal nchi tzaj qˈmaˈnte qeˈy, tzeˈn xqo kˈmetiˈy kyuˈn, tej qpoˈn kyxola. Ex nchi yolin tiˈjjo tbˈanil o qo kubˈ kywutzliˈn. Ex ntzaj kyqˈmaˈn qeˈy tzeˈn kyij kytzaqpinjiˈy jniˈ kyilbˈiyil kydiosa, ex tuˈn kyxi lipeˈy tiˈjjo Dios itzˈxix ex twutzxix, ex tuˈn kyajbˈiˈn te. 	 Watu hao wanazungumza juu ya ziara yetu kwenu: jinsi mlivyotukaribisha, jinsi mlivyoziacha sanamu mkamgeukia Mungu aliye hai na wa kweli,


Tuˈn ikyjo, bˈiˈn wuˈn qa at jun tumil toj nwutza, tzeˈn tten tuˈn tbˈantjo bˈaˈn, me axixl il nkubˈ nej wuˈn, a nya wen. 	 Basi, nimegundua kanuni hii: ninataka kufanya jema, lakini najikuta kwamba lile lililo baya ndilo ninalochagua.


Noqxix nkuˈtzku Jesús toj bark, tej tpon laqˈe jun ichin tkˈatz, a antza etza kyxolxjal toj tnam. Atziˈn ichin anetziˈn, iteˈtaq taqˈnil tajaw il toj tanmin ilaˈxitaq abˈqˈe. Minataq nchi ok tqˈoˈnjo t‑xbˈalin, ex nya toj jun ja najletaq; qalaˈ antza n‑anqˈinetaq toj muqbˈil kyimnin. 	 Alipokuwa anashuka pwani, mtu mmoja aliyekuwa amepagawa na pepo alimjia kutoka mjini. Kwa muda mrefu mtu huyo, hakuwa anavaa nguo, wala hakuwa anaishi nyumbani bali makaburini.


Nya qAjaw qˈmalte weˈy tuˈn tjaw nnimin wibˈa, qalaˈ ayinxa nchin qˈmante tzeˈnku jun xjal nyakuj tokx toj twiˈ, me noq tuˈn nklonte wibˈa kywutza. 	 Ninachosema sasa si kile alichoniagiza Bwana; kuhusu jambo hili la kujivuna, nasema tu kama mtu mpumbavu.


Jaw weˈks Jesús, ex bˈeˈx i xiˈ junx qukˈiy, awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin. 	 Yesu akaondoka pamoja na wanafunzi wake, akamfuata.


Tej kyxiˈ Pabl ex Silas toj kybˈe, i ikyˈx kyojjo tnam te Anfípolis ex Apolonia, ex liweyxix, i kanin tzma Tesalónica, jaˈ iteˈtaq txqan xjal aj Judiy, ex jaˈ taˈtaq jun ja kyuˈn, te nabˈl Dios. 	 Kwa kupitia Amfipoli na Apolonia, walisafiri mpaka Thesalonika ambako kulikuwa na sunagogi la Wayahudi.


Ok ten xnaqˈtzil nimku tumil noq kyukˈa techil, ex tqˈma: Jun maj, xiˈ jun xjal awal triy. 	 naye Yesu akawaambia mambo mengi kwa mifano. "Sikilizeni! Mpanzi alikwenda kupanda mbegu.


Ex toktaq jun t‑xbˈalin ukˈtzin t‑xe tqan tukˈa kychkyˈeljo tajqˈoj. Ex atzin tbˈi chejil lo, atzin Tyol Dios. 	 Alikuwa amevaa vazi lililokuwa limelowekwa katika damu. Na jina lake huyo ni "Neno la Mungu."


Tej kybˈaj pon chojbˈaj kyeˈ, a bˈeˈx i bˈaj okx aqˈnin qlixje, kubˈ kybˈisin qa nimxixtaq chˈintl kypwaq tuˈn ttzaj kytzyuˈn, quˈn tuˈn bˈeˈx i okx aqˈnil liwey. 	 Wale wa kwanza walipofika, walikuwa wanadhani watapewa zaidi; lakini hata wao wakapewa kila mmoja dinari moja.


¿A iteˈ kywutza, me mina nkyloˈn? ¿Iteˈ kyẍkyiˈn, me mina nkybˈiˈn? ¿Minatzin naˈn kyuˈn? 	 Je, Mnayo macho na hamwoni? Mnayo masikio na hamsikii? Je, hamkumbuki


Tzuntaq nyolin Jesús ikyjo, tej tpon kanin tnana exqetziˈn titzˈin antza, me mix i pon laqˈeyexix tkˈatz, quˈn tuˈn ma nintzxtaq xjal at. 	 Hapo mama na ndugu zake Yesu wakamjia, lakini hawakuweza kumkaribia kwa sababu ya umati wa watu.


Ayin weˈ ẍin kubˈ bˈinchinte ojtxe, ex kbˈajil tkyaqil wuˈn. Ayiˈn intin, ex mibˈin bˈaj. Ayin weˈ atxix te tnejil, ex tibˈaj tkyaqilch. 	 Mimi ni Alfa na Omega, Mwanzo na Mwisho, wa kwanza na wa mwisho."


Ayiˈy xkol moẍ, quˈn ikytzin nbˈantjo kyuˈn tzeˈnku tuˈn tel xkˈamit jun tal netzˈ us toj kˈwabˈj, me mi nkynaˈn aj t‑xi kykˈulpinjiˈy jun ma tij chej. Quˈn kyaja tuˈn tjapiˈn tal netzˈ tnukˈbˈil kawbˈil kyuˈn, me atzin a nimxixtl toklin toj kawbˈil, mi nkubˈ kybˈinchiˈn. 	 Viongozi vipofu! Mnatoa nzi katika kinywaji, lakini mnameza ngamia!


Ex ikyxjo te Abraham, kubˈ tnimin teˈ, tej ttzaj qˈolbˈin tuˈn Dios, ex bˈeˈx xiˈ tuˈn tkanin tojjo jun txˈotxˈ, a tuˈntaq ttzaj qˈoˈn te tuˈn Dios te jun oyaj, tuˈn tnajan antza. Tuˈn ikyjo, etz Abraham toj ttanim, me ntiˈtaq bˈiˈn tuˈn, jaˈ tuˈntaq tkanine. 	 Kwa imani Abrahamu alimtii Mungu alipoitwa aende katika nchi ambayo Mungu angempa iwe yake. Ingawa hakujua alikokuwa anakwenda, Abrahamu alihama.


Me ante Pilat, a aj kawil, aj tikyˈ junjun Xjan Qˈij, kukx nxi ttzaqpiˈntaq jun xjal, a tkuˈxtaq toj tze. Me nejtaq nxi tqanin alkye kyajxjal tuˈn t‑xi tzaqpet. 	 Kila wakati wa sikukuu ya Pasaka, Pilato alikuwa na desturi ya kuwafungulia mfungwa mmoja waliyemtaka.


Ataqtzin te Nagai kˈwalbˈajtaq teˈ te Maat, a tkˈwaltaq Matatías, a tkˈwaltaq Semei, a tkˈwaltaq Josec, a tkˈwaltaq Judá. 	 mwana wa Maathi, mwana wa Matathia, mwana wa Shemeni, mwana wa Yoseki, mwana wa Yuda,


Ex kukx nxi nqaninjiˈy te Dios, tuˈn t‑xi tqˈoˈn tumil toj kyanmiˈn, tuˈntzin tel kynikyˈa tiˈj alkye t‑xilin tkyaqil, a nchi ayoˈn tiˈj toj kyaˈj, a ma chi txokliˈy tiˈj tuˈn Dios; ex tuˈn tel kynikyˈa tiˈj alkye t‑xilin tkyaqil at toklin Dios tiˈj, a awo Ttanimqo, a tbˈanilxix wen twutz; 	 Namwomba Mungu aifunue mioyo yenu iweze kuuona mwanga wake, mpate kutambua lile tumaini alilowaitieni na utukufu mkuu wa zawadi alizowawekea watu wake,


Jun paqx jaw weˈ Leví, ex kyij ttzaqpiˈn tkyaqil, ex bˈeˈx ikyˈ lipe tiˈj Jesús. 	 Lawi akaacha yote, akamfuata.


I jaw tchleˈn kˈwal, ex i kubˈ tkyˈiwlin tukˈa tqˈobˈ. 	 Kisha akawapokea watoto hao, akawawekea mikono, akawabariki.


Xitzin tqˈmaˈnl Jesústz: Exsin ikyx wejiˈy, nlay txi nqˈmaˈn weˈ, alkye saj qˈoˈnte wokliˈn tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn tkyaqiljo lo. 	 Yesu akawaambia, "Hata mimi sitawaambia ninafanya mambo haya kwa mamlaka gani."


Tetz Jesús toj tnejil ja te naˈbˈl Dios, bˈeˈx xi tqˈmaˈn jun t‑xnaqˈtzbˈin te: Xnaqˈtzil, ayex kye junjun tij abˈj ex junjun tij ja tbˈanilqex wen. 	 Yesu alipokuwa anatoka Hekaluni, mmoja wa wanafunzi wake alimwambia, "Mwalimu, tazama jinsi mawe haya na majengo haya yalivyo ya ajabu!"


Ikyˈx tkyaqil yajbˈil ex nimku tiˈ tuˈn, tuˈntaq tkubˈ tzˈaq toj il, me mix kubˈe tiˈj. Tuˈntzintzjo, nqˈaqˈin tkˈuˈj qiˈj, ex ntzaj tqˈoˈn jun oˈnbˈil qe, tuˈn mina qo kubˈ tzˈaq toj il. 	 Na, anaweza sasa kuwasaidia wale wanaojaribiwa na kuteswa.


Atzin te Mart nim jaw labˈte teˈ, quˈn tuˈn nimxtaq taqˈin at. Tuˈntziˈn, xi laqˈe tkˈatz Jesús, exsin xi tqˈmaˈntz kyjaluˈn: Taa, ¿Ntiˈxsin chˈin npon tbˈisa, tuˈn njunalxa ma chin kyij tqˈoˈn ntzikya tiˈjjo txqan aqˈuntl lo? ¡Qˈmanx chˈin te, tuˈn tmojin wukˈiy! 	 Lakini Martha alikuwa anashughulika na mambo mengi. Basi, akamwendea Yesu, akamwambia, "Bwana, hivi hujali kwamba dada yangu ameniacha nishughulike peke yangu? Mwambie basi, anisaidie."


Atzin t‑xbˈalin Juan noq tsmal txuk, tukˈa jun tkˈalbˈil tzˈuˈn, tzeˈnku kyxbˈalin yaj. Atzin twa n‑oktaq noq txuk tzeˈnqekuˈ txanin, ex taˈl aq toj kˈul. 	 Yohane alikuwa amevaa vazi lililofumwa kwa manyoya ya ngamia, na mkanda wa ngozi kiunoni mwake. Chakula chake kilikuwa nzige na asali ya mwituni.


I xi ttzaqˈwin Jesús: Ax twutz weˈ nyol, exla qa ayinxa ma chin kujsinte wiˈjxa. Quˈn toj kyaˈj ẍin tzaja weˈ, ex axsa kchin ajiliˈy. ¿Ma akutzin chi kubˈ sbˈuˈn tuˈn jun te toj kyaˈj? Qalatzin kyeˈ ¿Ma bˈinajtzin kye kyuˈn ikyjo? 	 Yesu akawajibu, "Hata kama ninajishuhudia mwenyewe, ushahidi wangu ni wa kweli kwa sababu mimi najua nilikotoka na ninakokwenda. Lakini ninyi hamjui nilikotoka wala ninakokwenda.


Tbˈajlinxiˈ yolin Pabl, bˈeˈx el kypaˈn kyibˈ, quˈn tuˈn mix jaˈtaq nchi kyija toj wen kyxolilex. Xitzin tqˈmaˈn Pabl kye kyjaluˈn: Wen teˈ a bˈaj tyolin Xewbˈaj Xjan kyeˈ ojtxe qxjalil, tej tkyij tzˈibˈin tuˈn Isaías, a yolil Tyol Dios, a chiˈ kyjaluˈn: 	 Basi, kukawa na mtengano wa fikira kati yao. Walipokuwa wanakwenda zao, Paulo alisema jambo hili, "Kweli ni sawa yale aliyoyanena Roho Mtakatifu kwa wazee wenu kwa njia ya nabii Isaya


a ttata Josafat, a ttata Joram, a ttata Uzías, 	 Asa alimzaa Yehoshafati, Yehoshafati alimzaa Yoramu, Yoramu alimzaa Uzia,


Mi chin kyij teˈn weˈ tzaluˈn twutz txˈotxˈ, me metzin kyetz axsa chi kyjele tene tzaluˈn. Me metzin weˈ, ma chin aj weˈ, tuˈn nteˈn tukˈiy. Ay Tata xjanxix, tuˈnpetziˈn, klomqetziˈn tukˈa tkyaqil tipiˈn, a aye ẍi tzaj tqˈoˈn weˈy, tuˈntzintla kukx kymujbˈin kyibˈjo tzeˈnku qe tukˈiy. 	 Na sasa naja kwako; simo tena ulimwenguni, lakini wao wamo ulimwenguni. Baba Mtakatifu! Kwa nguvu ya jina lako ulilonipa, tafadhali uwaweke salama ili wawe kitu kimoja kama sisi tulivyo mmoja.


ex tuˈn qmutxsin qibˈ, exsin tuˈn tbˈant qtzyunte qibˈ. Mixla aˈl aku tzaj kawinqe tiˈjjo ikyjo, quˈn ntiˈ jun kawbˈil tiˈjxi lo. 	 upole na kuwa na kiasi. Hakuna Sheria inayoweza kupinga mambo hayo.


Noq tij xjalqel, ntiˈx jun kyal otaq tzul, quˈn mitaq n‑alinxjo t‑xuˈjil. 	 Lakini hawakuwa wamejaliwa watoto kwa vile Elisabeti alikuwa tasa, nao wote wawili walikuwa wazee sana.


Me ayetzin kyej txqan xjal nimx txqan kyqˈoj tzaj; i jaw yolbˈin tiˈjlbˈinxi Jesús, exsin i ok tentz jyolte tumil tiˈtaq tuˈn tkubˈ kybˈinchin tiˈj. 	 Lakini wao wakakasirika sana, wakajadiliana jinsi ya kumtendea Yesu maovu.


Il tiˈj tuˈn tjaw kymojiˈn, tuˈn tjaw weˈ, ex tuˈn t‑xi xket toj jun bˈe jikyin wen, a bˈinchin kyuˈn; quˈn tuˈntzin mina jaw txalpajeˈ qanbˈaj, a qˈajal, qalaˈ tuˈn tqˈanit. 	 Endeleeni kutembea katika njia iliyonyoka, ili kile kilicholemaa kisiumizwe, bali kiponywe.


Teˈ kybˈaj kykyij tqˈolbˈin, bˈeˈx xiˈkux naˈl Dios twiˈ jun wutz. 	 Baada ya kuwaaga watu alikwenda mlimani kusali.


Ayetaqtziˈn kye Anás tukˈa Caifás nmaq paleqetaq kyeˈ kyxol aj Judiy. Tojjo ambˈil anetziˈn ex tojjo jun txˈotxˈ jaˈ ntiˈyetaq kynajbˈilxjal, kubˈ toqxenin Dios Tyol te Juan, a tkˈwal Zakariy. 	 na Anasi na Kayafa walikuwa makuhani wakuu mjini Yerusalem. Wakati huo ndipo neno la Mungu lilipomjia Yohane, mwana wa Zakariya, kule jangwani.


Ma txi nnejsinjiˈy tqanil kyeˈy lo, quˈn tuˈntzin aj tjapin, okpin kxel kynimintza qa twutzxjo o bˈaj nqˈmaˈn kyeˈy. 	 Nimewaambieni haya sasa kabla hayajatokea, ili yatakapotokea mpate kuamini.


¿Tzeˈntzin kyten kyeˈ t‑xnaqˈtzbˈiˈn mi nkubˈ kynimin a kyij yekˈin qe kyuˈn qtzan qtaˈẍ? Quˈn mi njapin techil kyuˈn, a tzeˈnku nbˈanttaq kyuˈn qtzan qtaˈẍ, tzeˈnku qe, a tuˈn tel kytxjon kyqˈobˈ tukˈa tumil, aj kyaqˈe waˈl. 	 "Kwa nini wanafunzi wako hawajali mapokeo tuliyopokea kutoka kwa wazee wetu? Hawanawi mikono yao kama ipasavyo kabla ya kula!"


Atzaj teˈ tel kynikyˈxjal, qa toj kyyol nyolintaq Pabl, ntiˈx chˈin jaw chˈotj. Ok tenl Pabl yolil kyjaluˈn: 	 Waliposikia akiongea nao kwa Kiebrania wakazidi kukaa kimya zaidi kuliko hapo awali. Naye Paulo akaendelea kusema,


Nxi nqˈoˈn chjonte te qMan Dios, tuˈn tbˈant‑xix chˈintl nyoliˈn toj noq tzeˈnchaqku yol tzeˈnku kyeˈ. 	 Namshukuru Mungu kwamba mimi nasema kwa lugha ngeni zaidi kuliko ninyi nyote.


Me quˈn tuˈn noq jun yoljo lo kyiˈj bˈibˈaj ex tiˈj kykawbˈila, nlay tzˈokx nlimoˈn weˈ wibˈ; kynikˈunku kyeˈ kyibˈ kyil kyibˈxa, chi Galión, aj kawil. 	 Lakini kama ni shauri la ubishi kuhusu maneno na majina ya Sheria yenu, amueni ninyi wenyewe. Mimi sitaki kuwa hakimu wa mambo haya!"


Kubˈ tzˈibˈin toj Tuˈjil Tyol Dios, qa ma tzˈok qˈoˈn Abraham tzˈaqle twutz Dios. Me nya noq tiˈj Abraham xyolineˈ, 	 Inaposemwa, "Alimkubali," haisemwi kwa ajili yake mwenyewe tu.


Ex xi tqˈmaˈn Jesús: Kybˈinkujiˈy juntl techil lo: Attaq jun tajaw txˈotxˈ ok tawin tqan uv. Ok tqˈoˈn jun chˈlaj tiˈjile, kubˈ tbˈinchin jun bˈinchbˈil taˈl uv, ex jaw twaˈbˈin jun xkyaqˈte te tzajbˈilte. I kyij bˈant kyukˈa jteˈbˈin aqˈnil tuˈn kymanin tiˈj, exsin xiˈtz toj jun tbˈe najchaq wen. 	 Yesu akasema, "Sikilizeni mfano mwingine. Mtu mmoja mwenye nyumba alilima shamba la mizabibu; akalizungushia ukuta, akachimba kisima cha kusindikia divai, akajenga humo mnara pia. Kisha akalikodisha kwa wakulima, akasafiri kwenda nchi ya mbali.


Tuˈnpetziˈn, qa ma tzˈok meje tukˈa jaˈ ma yoline, bˈaˈn kbˈantil tuˈn ikyjo. Ex qa mi xjaw meje tukˈa, tbˈanilxix ikyjo. 	 Kwa maneno mengine: yule anayeamua kumwoa huyo mchumba wake anafanya vema; naye anayeamua kutomwoa anafanya vema zaidi.


Mixpe noq toj kyaˈj, ex twutz txˈotxˈ, ex tzmax tjaqˈxi txˈotxˈ, mix aˈlx jun attaq toklin tuˈn tjqet tuˈn, mixpe noq tuˈn tok tkaˈyin. 	 Lakini hakupatikana mtu yeyote mbinguni, wala duniani, wala chini Kuzimu, aliyeweza kukifungua hicho kitabu au kukitazama ndani.


Ex jun paqx kyij ttzaqpiˈn tej qya tẍoqˈ, ex bˈeˈx xi rinin tzmax toj tnam qˈmalte kyexjal. 	 Huyo mama akauacha mtungi wake pale, akaenda mjini na kuwaambia watu,


Quˈn bˈiˈn kyuˈn, a tej tjapin bˈaj ambˈil te, tuˈntaq ttzaj tqˈoˈn ttata tkyˈiwbˈil tibˈaj, mix xaˈ tqˈoˈntl. Ex ntiˈtaql tumil tuˈn tetzinte majl, mixla qa kubˈsin twutz, ex oqˈ wen twutz ttata; me ntiˈtaql tumil tuˈn tkubˈ tkˈuˈj ttata tuˈn. 	 Ninyi mnafahamu kwamba hata alipotaka kuipata tena ile baraka iliyokuwa yake, alikataliwa, maana hakupata tena nafasi ya kutubu, ingawa aliitafuta kwa machozi.


Ikyxjo tzeˈnku nqˈumle: Kykaˈyinxa. Tzul Crist toj muj. Ex tkyaqilx klolte, majqexpeˈ aye i ok xyunte. Ex tkyaqiljo xjal twutz txˈotxˈ tzulx toj kykˈuˈj tukˈa bˈisbˈajil, tuˈn mi ẍi nimin, ex kchi oqˈil tiˈj. Ikytzin kbˈajileˈ. Ikyxitjo. 	 Tazama! Anakuja katika mawingu! Kila mtu atamwona, hata wale waliomchoma. Makabila yote duniani yataomboleza juu yake. Naam! Amina.


Tuˈnpetziˈn, kukx nqo naˈnjiˈy Dios kyiˈja, tuˈn kybˈeta toj tumilxix, a tzeˈnkuxjo kyokliˈn, teˈ ẍi tzaj txkoˈn tuˈn. Ex nqo kubˈsin qwutza te Dios, tuˈn kytzaj oniˈn tuˈn, tuˈn tjapin bˈajjo jniˈ kyajbˈila bˈaˈn ex tkyaqil kyaqˈiˈn, a nkybˈinchiˈn tuˈn kynimbˈila, noq tukˈa tkyaqil tipin qMan. 	 Ndiyo maana tunawaombeeni daima. Tunamwomba Mungu wetu awawezeshe muyastahili maisha aliyowaitia myaishi. Tunamwomba, kwa uwezo wake, atimize nia yenu ya kutenda mema na kukamilisha kazi yenu ya imani.


Ex ikyxjo te Abraham, junchˈintaq tkˈwal, Isaac tbˈi. Me noq tuˈn tnimbˈil, tej tok toj joybˈil tiˈj tuˈn Dios, xi tiˈn Isaac, tuˈn toktaq te jun chojbˈil twutz Dios. Ex xi ttziyin tuˈn tkubˈ bˈyettaqjo tkˈwal te chojbˈil, 	 Kwa imani, Abrahamu alimtoa mwanae Isaka sadaka wakati Mungu alipomjaribu. Huyo Abrahamu ndiye aliyekuwa amepokea ahadi ya Mungu, lakini, hata hivyo, alikubali kumtoa dhabihu mwanae wa pekee,


Ok kjawil weˈks ajo qya, a nmaq kawil tzajnin te najchaq te twutz txˈotxˈ, tuˈn kykubˈ tzˈaqxjal toj kyil tuˈn, ayeˈ iteˈ kyojjo qˈij jaˈlin. Quˈn ajo qya anetziˈn bˈeˈx xiˈ bˈilte tnabˈlxix qtzan Salomón. Me ajo t‑xilin naˈbˈl wiˈja jaˈlin, nimxixtl toklin tzeˈnku te Salomón. 	 Malkia wa kusini atatokea wakati kizazi hiki kitakapohukumiwa, naye atakihukumu kwamba kina hatia. Maana yeye alisafiri kutoka mbali akaja kusikiliza maneno ya hekima ya Solomoni, na kumbe hapa kuna kikuu kuliko Solomoni.


Mix aˈlx o tli jun maj twutz Dios, me ma tzaj tchqˈoˈn Tkˈwal, tuˈn tyekˈin te qe, tzeˈn t‑xilin tten, quˈn ax Diosjo. 	 Hakuna mtu aliyemwona Mungu wakati wowote ule. Mwana wa pekee aliye sawa na Mungu ambaye ameungana na Baba, ndiye aliyetujulisha habari za Mungu.


Ex iteˈtaq jun jteˈbˈin xnaqˈtzil nabˈl, Epicúreos ex Estoicos kybˈi, i ok ten chˈotjil tukˈa Pabl. Iteˈ junjun kyqˈma kyjaluˈn: ¿Me anqiˈj nyolineˈ maˈ xkrat tzi lo? Ex txqantl qˈmante kyjaluˈn: Nyakuj a teˈ suqil dios te junxil tnam. Ikytzin kyqˈmaˈ, quˈn tuˈn tzuntaq nyolin Pabl tiˈjjo Tbˈanil Tqanil Jesús, exsin tiˈjjo teˈ tjatz anqˈin juntl majl. 	 Wengine waliofuata falsafa ya Epikuro na Stoiki walibishana naye. Wengine walisema, "Anataka kusema nini huyu bwanamaneno?" Kwa kuwa Paulo alikuwa anahubiri juu ya Yesu na juu ya ufufuo, wengine walisema, "Inaonekana kama anahubiri juu ya miungu ya kigeni."


Chi oniˈn kyiˈjjo nimil, ayeˈ atx taj kye. Ex kyxkˈaminqekujiˈy toj kyjaˈy aye nchi kanin qˈolbˈil kyeˈy. 	 Wasaidieni watu wa Mungu katika mahitaji yao; wapokeeni wageni kwa ukarimu.


Qa at jun saj qˈmante kyeˈy kyojjo qˈij anetziˈn: Lu Crist lo, mo qa: Luˈ at tzachiˈn, qa chiˈ, mi txi kynimiˈn. 	 "Basi, mtu akiwaambieni siku hizo: Kristo yuko hapa au Yuko pale, msimsadiki.


Chi naˈn Dios, noqit nya toj jbˈalilku, mo tojku jun qˈij te ajlabˈl kubˈ tzˈaqe ikyjo. 	 Ombeni ili kukimbia kwenu kusiwe siku za baridi au siku ya Sabato!


Atzin Tkawbˈil Dios toj kyaˈj, ikytziˈn tzeˈnku jun nmaq kawil kubˈ tikyˈsin jun nintz qˈij, tej tmeje tkˈwal. 	 "Ufalme wa mbinguni umefanana na mfalme aliyemwandalia mwanawe karamu ya arusi.


Tuˈnpetziˈn, kanin Judas tukˈa jun chˈuq xoˈl qˈaqˈ, ex junjun xqˈuqil tnejil ja te naˈbˈl Dios, a chqˈoˈnqe kyuˈn kynejil pale exqetziˈn Parisey; qˈimile kytze, chˈut twiˈ, ex kymachet; ex qˈimile kytzaj ex kykandil njulin wen. 	 Basi, Yuda alichukua kikosi cha askari na walinzi kutoka kwa makuhani wakuu na Mafarisayo, akaja nao bustanini wakiwa na taa, mienge na silaha.


At tkyˈiwbˈil qMan tibˈaj jun nimil qa ma weˈxix wen, aj tul kanin nya bˈaˈn tiˈj. Ajtzin tikyˈxtz tuˈn, ok ktzajil qˈoˈn jun oyaj te tbˈanilx, a chwinqil te jun majx, a o tzaj ttziyin qMan Dios kyeˈ, a ok kchi okil kˈuˈjlinte. 	 Heri mtu anayebaki mwaminifu katika majaribu, kwani akisha stahimili atapewa tuzo la uzima ambalo Mungu aliwaahidia wale wanaompenda.


Tuˈnpetziˈn, ayiˈy werman, kˈuˈjlinqiˈy wuˈn, a naˈmxtaq tkanin tqˈijiljo lo, kyqˈonka tilil tuˈn kybˈeta tzˈaqle ex tukˈa tumil, ex tukˈa tnukˈbˈil Dios toj kychwinqila. 	 Kwa hiyo wapenzi wangu, mkiwa mnangojea Siku ile, fanyeni bidii kuwa safi kabisa bila hatia mbele ya Mungu, na kuwa na amani naye.


Me tojxix kykyaqiljo lo, ma kubˈ kyiˈj quˈn, noq tuˈn Crist, a kˈuˈjlinqo tuˈn. 	 Lakini, katika mambo haya yote, tumepata ushindi mkubwa kwa msaada wake yeye aliyetupenda.


Tej attaq Pabl toj tnam te Mileto, i tzaj tqˈolbˈinjo jniˈ nejinel kyxol Ttanim Dios toj Éfeso. 	 Kutoka Mileto Paulo alituma ujumbe kwa wazee wa Efeso wakutane naye.


Xiˈ te Jesús tojjo tnam Nazaret, a jaˈ jawe chˈiye. Tzeˈnkuxtaqjo n‑oke tuˈn, okx tojjo muˈẍ ja te kynaˈbˈl Judiy Dios toj tqˈijil ajlabˈl, ex jawtzin weˈtz uˈjil teˈ Tyol Dios. 	 Basi, Yesu alikwenda Nazareti, mahali alipolelewa, na siku ya Sabato, aliingia katika sunagogi, kama ilivyokuwa desturi yake. Akasimama ili asome Maandiko Matakatifu kwa sauti.


Me atzin qya luˈn chˈixtaq tuˈn titzˈje jun tal, ex nweqintaq tuˈn tkyixkˈojilkˈwal, ex nimx kyixkˈoj ikyˈx tuˈn, tuˈn tul itzˈje tal. 	 Alikuwa mja mzito, na akapaaza sauti kwa maumivu na uchungu wa kujifungua mtoto.


Jotx xjal i bˈaj kubˈ qe, tzeˈnxjo xi qˈmaˈn kye kyuˈnjo t‑xnaqˈtzbˈin Jesús. 	 Wanafunzi wakafanya walivyoambiwa, wakawaketisha wote.


Xi ttzaqˈwin Jesús: Qa waja tuˈn tteˈn, aj xi nmeltzˈaja, ¿Tiˈn te taj tiˈj? Qalaˈ lipek te wiˈja. 	 Yesu akamjibu, "Kama nataka abaki mpaka nitakapokuja, yakuhusu nini? Wewe nifuate mimi."


Tuˈnpetziˈn, nchin tzalaja, quˈn ma qe nkˈuˈja kyiˈja toj tkyaqil. 	 Nafurahi sana kwamba naweza kuwategemea ninyi kabisa katika kila jambo.


Ex ikyxjo, kubˈ tbˈinchin tuˈntzintla kyechitjo tkyaqil xjal twutz txˈotxˈ. Exla qa at kyoklin mo minaj, exla qa qˈininqe mo qa yajqe, exla qa tajaw aqˈuntlqe, exla qa aqˈnilqe, iltaq tiˈj tuˈn tok kyechil tiˈj tman kyqˈobˈ mo tiˈj kyplaj. 	 Aliwalazimisha wote, wadogo na wakubwa, matajiri na maskini, watu huru na watumwa, watiwe alama juu ya mikono yao ya kulia au juu ya paji za nyuso zao.


Quˈn ikyxjo tzeˈnku te kyqˈiqˈ njumin wen, me mina nqloˈn jaˈ ntzaje ex tzeˈn txiˈ, ex ikyqetzin kyeˈ aye nchi itzˈje tuˈn Xewbˈaj Xjan. 	 Upepo huvuma kuelekea upendako; waisikia sauti yake, lakini hujui unakotoka wala unakokwenda. Ndivyo ilivyo kwa mtu aliyezaliwa kwa Roho."


Ex chi Jesúsjo kyjaluˈn kyeˈ xjal te Jerusalén: ¡Ay! Jerusalén, Jerusalén, ay bˈiyil kyiˈj yolil Tyol Dios, ex nchi ok kyxoˈnjiˈy tsan qMan tukˈa abˈj; jteˈlixla majxla ẍin bˈaj labˈtiˈy kyiˈja, tuˈn kytzaj laqˈeˈy nkˈatza, tzeˈnku jun ttxu ekyˈ nchi kubˈ tpaqin tal tal tjaqˈ t‑xikyˈ, me mi xkytziyiy ikyjo. 	 "Yerusalemu, Ee Yerusalemu! Unawaua manabii na kuwapiga mawe wale waliotumwa kwako. Mara ngapi nimejaribu kuwakusanya watoto wako kwangu, kama vile kuku anavyokusanya vifaranga vyake chini ya mabawa yake, lakini hukutaka.


Ex kykyaqiljo a nchi kubˈ kybˈinchiˈn ex nkyqˈmaˈn, kybˈinchinqekuy toj tbˈi qAjaw Jesús, quˈn o chi oka te t‑xel Jesús tzaluˈn twutz txˈotxˈ. Ex kyqˈonxa chjonte te qMan Dios, noq tiˈj tbˈi qAjaw Jesús. 	 Na, kila mfanyacho kwa neno au tendo, fanyeni vyote kwa jina la Bwana Yesu na kumshukuru Mungu Baba kwa njia yake.


Ikytziˈn, aj qa at jun saj txˈixwe wiˈja ex tiˈjjo nyola kywutzjo jniˈ xjal aj il, ex ikyx wejiˈy, ayiˈn Tkˈwal Ichin, ex ok kchin tzajil txˈixwe weˈ te, aj wula tukˈa nkawbˈila ex tukˈa tkyaqil tqoptzˈajiyil nMaˈn junx kyukˈa jniˈ xjan angel. 	 Mtu yeyote katika kizazi hiki kiovu na kisichomjali Mungu anayenionea aibu mimi na mafundisho yangu, Mwana wa Mtu atamwonea aibu mtu huyo wakati atakapokuja katika utukufu wa Baba yake pamoja na malaika watakatifu."


Ikytziˈn, tkyaqiljo kxel kyqaniˈn tiˈj tumil nbˈiˈy, ok kbˈantil wuˈn, tuˈntzin t‑xi nyekˈiˈn qa nimxix tbˈi nMaˈn. 	 Na chochote mtakachoomba kwa jina langu nitafanya, ili Baba atukuzwe ndani ya Mwana.


Aj tnejilxix pale, junx kyukˈa jun chˈuq Sadusey, bˈeˈx i jaw xkyˈaqlin kyiˈjjo tsanjil. 	 Kisha, Kuhani Mkuu na wenzake waliokuwa wa kikundi cha Masadukayo wa mahali hapo, wakawaonea mitume wivu.


Xi tqˈmaˈn Jesús kye kyjaluˈn: Twutzx tetz nimx te xjal tuˈn kynimin, tzeˈnku nim twutz awal ma bˈant tuˈn tjaw chmet; me noqtzin tuˈn nya ilaˈqel kye aqˈnil iteˈ. Tuˈnpetziˈn, kyqaninxa te tajaw aqˈuntl, tuˈn ttzaj tsmaˈn txqantl aqˈnil te chmol teˈ twutz awal. 	 Akawaambia, "Mavuno ni mengi, lakini wavunaji ni wachache. Kwa hivyo, mwombeni mwenye shamba atume wavunaji shambani mwake.


Tej t‑xi qqˈmaˈn Tbˈanil Tqanil kyeˈy, nya najninqotaqa tiˈj, ex nya tuˈn kabˈe qkˈuˈja, ex ntiˈtaq jun qxima tuˈn kykubˈ qsbˈuˈn. 	 Jambo tunalosisitiza kwenu si jambo linalotegemea uongo au nia mbaya; wala hatupendi kumdanganya mtu yeyote.


Noq tuˈn tnimbˈil Moisés, xi tqˈmaˈn tuˈn tikyˈsit tnejil Xjan Qˈij kyukˈa t‑xjalil. Tuˈn ikyjo, xi tqˈmaˈn tuˈn tok chititjo tchkyˈel tal tal rit kyiˈj kyjpel ja te techil, tuˈntzintla mina chi kubˈ bˈyoˈneˈ tkyaqiljo tnejil kˈwal qˈa kyxol aj Israel, tuˈn t‑angel kyimin. 	 Kwa imani aliadhimisha siku ya Pasaka, akaamuru damu inyunyizwe juu ya milango, ili yule Malaika Mwangamizi asiwaue wazaliwa wa kwanza wa Israeli.


Quˈn qˈuqletaq nkˈuˈja tiˈjjo lo, kubˈ nbˈisiˈn tuˈn wikyˈa lol kyeˈy kabˈe maj, tuˈntzintla nmojiˈn kyiˈja. 	 Nikiwa na matumaini hayo, nilikusudia kuja kwenu hapo awali ili mpate baraka maradufu.


Tej tok kykaˈyin Parisey exqetziˈn xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil nwaˈntaq Jesús kyxolxjo xjal anetziˈn, xi kyqanin kye t‑xnaqˈtzbˈin: ¿Tzeˈntzin toke ikyjo, a kyxnaqˈtzila nwaˈn kyukˈa xjal peyil pwaq, ex kyukˈa noq tiˈchaqku maˈ xjal, a ntiˈ tajbˈin? chi chiˈ. 	 Basi, baadhi ya walimu wa Sheria ambao walikuwa Mafarisayo walipomwona Yesu akila pamoja na watu wenye dhambi na watoza ushuru, wakawauliza wanafunzi wake, "Kwa nini anakula pamoja na watoza ushuru na wenye dhambi?"


Kyimil kywatla, ex kux chi bˈaj naˈn Dios, tuˈn mina chi kubˈ tzˈaqa toj tqˈobˈ tajaw il, quˈn kyaja tuˈn tkubˈ kybˈinchinjiˈy a taj Dios, me alkyetz kuj n‑ele te kyeˈy tuˈn tbˈant. 	 Kesheni na kusali ili msije mkaingia katika majaribu. Roho i tayari lakini mwili ni dhaifu."


Ex ikyxjo kxel nqˈmaˈn kye iteˈ toj nẍnayaja: Ku kyela nkˈatza, quˈn ma chi kyija tjaqˈ tqanbˈil nMaˈn. Ku kyxiˈy toj qˈaqˈ, a mixla k‑yupjilx, bˈinchinl te kawbˈil kujxix te tajaw il exqetziˈn jniˈ taqˈnil. 	 "Kisha atawaambia wale walio upande wake wa kushoto, Ondokeni mbele yangu enyi mliolaaniwa! Nendeni katika moto wa milele aliotayarishiwa Ibilisi na malaika wake.


Me antej tajaw pwaq xi tqˈmaˈn: Chjontiy. Jun aqˈnil, a tbˈanilx wen ex tzˈaqlexix. Atzin jaˈlin, quˈn tuˈn nimx xbˈant tuˈn tukˈa tal chˈin, nimxixtl kxel nqˈoˈn tey. Ku toktza ex ku ttzalaja wukˈiy. 	 Bwana wake akamwambia, Vema, mtumishi mwema na mwaminifu. Umekuwa mwaminifu katika mambo madogo nitakukabidhi makubwa. Njoo ufurahi pamoja na bwana wako.


Aye xnaqˈtzil lo, ntiˈ kymujbˈil kyibˈ tukˈa Jesucrist, a wibˈaj tibˈaj tkyaqil Ttanim Dios, a axjo t‑xmilil Crist. Atziˈn Crist tok te wiˈbˈaj, atzin nchˈiysin teˈ t‑xmilil, a Ttanim Dios: Nqo tzaj tkˈaˈchin, ex nqo ok tmujbˈin toj tumil tuˈntzin qchˈiy, tzeˈnkuxjo tajbˈil qMan Dios. 	 na amejitenga na Kristo aliye kichwa cha huo mwili. Chini ya uongozi wa Kristo, mwili wote unalishwa na kuunganishwa pamoja kwa viungo na mishipa yake, nao hukua kama atakavyo Mungu.


Nchi yolintaq, tej kyokx tuja, ex xi tkaˈyin Pegr txqan xjal chˈuqleqetaq. 	 Petro aliendelea kuongea na Kornelio wakiwa wanaingia nyumbani ambamo aliwakuta watu wengi wamekusanyika.


I xi ttzaqˈwin Jesús: Ex ikyx wejiˈy, kxel nqaniˈn jun nxjelbˈitza kyeˈy. 	 Lakini Yesu akawaambia, "Nitawaulizeni swali moja; mkinijibu, na pia nitawaambieni ni kwa mamlaka gani ninafanya mambo haya.


Me metzin weˈ nchi kux nqˈoˈnxjal toj aˈ, te jawsbˈil aˈ, te jun yekˈbˈil qa ma tzˈajtz tiˈj kyanmin. Me ante tzul wiˈjxiˈy nya noq oˈkx tuˈn kykuˈxxjal tuˈn toj aˈ, te jawsbˈil aˈ, qalaˈ kxel tqˈoˈn Xewbˈaj Xjan toj kyanmin te jun majx te patbˈil jniˈ il toj. Quˈn at nimxixtl tipin tzeˈnku weˈ, nipela at wokliˈn tuˈn woka te taqˈnil. 	 Mimi ninawabatizeni kwa maji kuonyesha kwamba mmetubu. Lakini yule anayekuja baada yangu ana uwezo kuliko mimi. Mimi sistahili hata kubeba viatu vyake. Yeye atawabatizeni kwa Roho Mtakatifu na kwa moto.


Attaq jun jweˈ mil ichin antza. Me chi Jesúsjo kye t‑xnaqˈtzbˈin kyjaluˈn: Kyqˈmanxa kyexjal tuˈn tok kychmoˈn kyibˈ toj chˈuqin, lajaj toj ox kˈal tuˈn tten toj junjun chˈuq, ex tuˈn kykubˈ qe. 	 (Walikuwepo pale wanaume wapatao elfu tano.) Basi, Yesu akawaambia wanafunzi wake, "Waambieni watu waketi katika makundi ya watu hamsinihamsini."


Atku maj nqo kubˈ nimiˈn, ex atku maj mina. Atku maj nyolajtz bˈaˈn qiˈja, ex atku mina. Exla qa nqo yoliˈn Tyol Dios jikyin wen, me atku maj n‑ok qˈmaˈn qa sbˈulqoˈy. 	 Tuko tayari kupata heshima na kudharauliwa, kulaumiwa na kusifiwa. Twadhaniwa kuwa waongo, kumbe twasema kweli;


quˈn tuˈntzin mix aˈl jun jaw tnimsin tibˈ twutz Dios. 	 Basi, hakuna mtu awezaye kujivunia chochote mbele ya Mungu.


Ikytzin kyejiˈy, werman; o chi kyima noq tuˈn tkyimlin Crist. Ex atzin jaˈlin, ntiˈ toklin ojtxe kawbˈil kyibˈaja; qalaˈ ma chi oka te juntl chmilbˈaj, a Jesucrist, a jaw anqˈin kyxol kyimnin te jun majx. Tuˈnpetziˈn, qo ajbˈintzintz te bˈinchil teˈ bˈaˈn twutz qMan Dios. 	 Hali kadhalika ninyi ndugu zangu: ninyi pia mmekufa kuhusu Sheria kwa kuwa ninyi ni sehemu ya mwili wa Kristo; sasa mmekuwa wake yeye aliyefufuliwa kutoka wafu ili tupate kuzaa matunda mema kwa ajili ya Mungu.


Ex tiˈjjo lo kxel nqˈmaˈn kabˈe tumil kyeˈy: Tnejil, qa kyaja tuˈn tkubˈ kyslepiˈn jun xbˈalin ttxˈaqin, nlay kubˈ kyqˈoˈn jun slepbˈilte saq, quˈn ajtzin tkuˈx txjetjo saq, bˈeˈx k‑okil jukˈpaj, exsin bˈeˈx k‑elix laqj txqantljo ttxˈaqin. 	 "Hakuna mtu atiaye kiraka cha nguo mpya katika vazi kuukuu. Maana kiraka hicho kitararua hilo vazi kuukuu, na pale palipokuwa pameraruka pataongezeka.


qatzin iteˈ junjun xjal ikyjo, exsin qa ma tzˈel kyiˈjlin kynimbˈiltz, nlayxpetzin tzˈajtz kyeˈ tiˈj kyanmin juntl majl, quˈn tukˈa kybˈinchbˈin ikyjo, nyakuj njaw kyqˈoˈn Jesús juntl majl twutz cruz tuˈn tkyim tzeˈnku jun xjal ntiˈ toklin te najsbˈil il. Ex noq tuˈn ikyjo, aku chi xmayin xjal tiˈjjo tkyimlin Jesús. 	 kisha wakaiasi imani yao! Haiwezekani kuwarudisha watubu tena, kwa sababu wanamsulubisha tena Mwana wa Mungu na kumwaibisha hadharani.


¿Me tiˈtaqtzin tkyˈi tojjo ojtxe tumil? Quˈn ayetzin txqantl pale, ilaˈtaq kybˈaj, quˈn tuˈn te kyiminqetaq. Ex tuˈn ikyjo, nlaytaq chi ten te jun majx. 	 Kuna tofauti nyingine pia: hao makuhani wengine walikuwa wengi kwa sababu walikufa na hawakuweza kuendelea na kazi yao.


Ex kxel woqxeninjiˈy Nxnaqtzbˈila tey nyakutlaj jun tal tal tjpel ja, tuˈntzintla noq tiˈj ktqˈmaˈbˈila, tzˈele kynikyˈxjal tiˈjjo Tbˈanil Tqanil Tkawbˈil Dios. Ex qa ma kotpitjo xjal tuˈn toj kyil, noq tuˈn ktqˈmaˈbˈila tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex aj kyok toj paˈbˈin twutz Dios toj kyaˈj, kchi kotpajil te jun majx. Ex qa mi xi kynimin a ktqˈmaˈbˈila, ma chi kˈlet tuˈn kyil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex aj kyok toj paˈbˈin twutz Dios toj kyaˈj, chi xel toj najin te jun majx. 	 Nitakupa funguo za Ufalme wa mbinguni; kila utakachofunga duniani, kitafungwa pia mbinguni; kila utakachofungua duniani, kitafunguliwa pia mbinguni."


Ex i jaw pejkˈinl kabˈe ileqˈ tukˈa twutz cruz, jun toj tman qˈobˈ ex jun toj tẍnayaj. 	 Wanyang'anyi wawili walisulubishwa pia pamoja naye, mmoja upande wa kushoto na mwingine upande wa kulia.


Texjo or anetziˈn, bˈeˈx kyim Safira t‑xe tqan Pegr. Tej kyokxjo kuˈxin qˈa, noq kyimnel. Tej tiwle, bˈeˈxsin xi kyiˈntz, tuˈn tkux muqet ttxlajjo qtzan tchmil. 	 Mara Safira akaanguka mbele ya miguu ya Petro, akafa. Wale vijana walipoingia, walimkuta amekwisha kufa; hivyo wakamtoa nje, wakamzika karibu na mume wake.


Me ajo xjal, a kxel kˈayin weˈy, lu qˈuqlik junx wukˈiy tiˈj meẍ. 	 "Lakini, tazameni! Yule atakayenisaliti yuko nami hapa mezani.


Tuˈn ikyjo, kubˈ kytajkˈin kˈalbˈil kyeˈ kxbˈil te tzuybˈilte bark, ex bˈeˈx xi kytzaqpiˈn toj ttxuyil aˈ, ex tzaj kykoˈpin tze, a n‑ajbˈin te xuybˈilte bark. Ex texjo or anetziˈn, bˈeˈx jax kyqˈoˈn jun xbˈalin, a attaq twutz bark. Tuˈn ikyjo, bˈeˈx xi laqˈe tej bark tuˈn kyqˈiqˈ toj tzˈawin ttzi aˈ. 	 Hivyo walikata nanga na kuziacha baharini, na wakati huohuo wakazifungua kamba zilizokuwa zimeufunga usukani, kisha wakatweka tanga moja mbele kushika upepo, wakaelekea ufukoni.


Tbˈajlinxitziˈn luˈn, chin ul juntl majla nikˈulte tkawbˈil tyajil David, a nmaq kawil ojtxe, a ma tzˈel xitj, tuˈntzin tel wen juntl majltz, 	 Baada ya mambo haya nitarudi. Nitaijenga tena ile nyumba ya Daudi iliyoanguka; nitayatengeneza magofu yake na kuijenga tena.


exsin i xi tkyˈiwlin Simeón kyoxelx. Xi tqˈmaˈn te tnana Jesús: Atziˈn neˈẍ luˈn ma tzaj tqˈoˈn Dios kyxol aj Judiy, tuˈn tel wen junjun ex junjun mina. A k‑ajbˈil te techiljo a taj Dios kyukˈaxjal, me nya tkyaqilx kxel niminte. 	 Simeoni akawabariki, akamwambia Maria mama yake, "Mtoto huyu atakuwa sababu ya kupotea na kuokoka kwa watu wengi katika Israeli. Naye atakuwa ishara itakayopingwa na watu;


Qikyˈlinxiˈy antza, ex nqo bˈettaqa junx toj txˈotxˈ te Galiley, tzaj tqˈmaˈn Jesús qeˈy: Ayiˈn, a Tkˈwal Ichin, kchin xel kˈayiˈn kyexjal 	 Walipokuwa pamoja huko Galilaya, Yesu aliwaambia, "Mwana wa Mtu atakabidhiwa kwa watu.


Me qa mix kubˈ kynajsiˈn kyiljo nchi ok lipin kyiˈja, ex ikyxjo te qMan Dios, mi kubˈ tnajsin kyila. 	 Lakini msipowasamehe watu makosa yao, naye Baba yenu hatawasamehe ninyi makosa yenu.


Noqit aku tzikyˈx chˈin nyola kyuˈn, nyakutlaj toj nwiˈy tokx, me o tzikyˈx chˈin kyuˈn tzmax tzaluˈn, 	 Laiti mngenivumilia kidogo, hata kama mimi ni mjinga kiasi fulani! Naam, nivumilieni kidogo.


Quˈn noq tuˈn kynimbˈil ojtxe qxjalil, i ele bˈaˈn twutz Dios. 	 Maana wazee wa kale walipata kibali cha Mungu kwa sababu ya imani yao.


Ex kubˈ tqˈoˈn Jesús juntl techil kyjaluˈn: A Tkawbˈil Dios toj kyaˈj, ikytziˈn tzeˈnkuˈ ttxˈamil wabˈj, a nkux tqˈoˈn jun qya toj oxe malbˈil jarin. Ex ajtzin tbˈaj tsmoˈn, tkyaqiljo tqˈotjil wabˈj ktxˈamixil, ex nchˈiy wen. 	 Yesu akawaambia mfano mwingine: "Ufalme wa mbinguni umefanana na chachu aliyotwaa mama mmoja, akaichanganya na unga pishi tatu, hata unga wote ukaumuka."


Qlixje wen, xi chqˈoˈn jun jteˈ xqˈuqil tnam kyuˈn kawil, tuˈn kyxiˈ tukˈa xqˈuqil tze, ex tuˈn t‑xi qˈmet te, qa tuˈntaq ttzaqpaj Pabl ex Silas. 	 Kesho yake asubuhi, mahakimu waliwatuma maofisa wao wakisema, "Wafungueni wale watu."


Toj junxil qˈij qlixjexix, i okx toj tnejil ja te nabˈl Dios tuˈn t‑xnaqˈtzit tkyaqiljo a otaq kybˈi, tzeˈn tzaj tqˈmaˈn angel. Tzuntaq nchi xnaqˈtzin tsanjil, atzin tej tnejilxix pale exqetziˈn iteˈtaq tukˈa, i tzaj kytxkoˈn nim kyoklin kyxol aj Israel, tuˈn tok kychmoˈn kyibˈ toj Sanedrín, a tnejilxix chmobˈl kyxol aj Judiy. Tej kychmet, bˈeˈx xi kysmaˈn xqˈuqil, tuˈn kyxi iqˈbˈajjo tsanjil, a iteˈkuxtaq toj tze. 	 Mitume walitii, wakaingia Hekaluni asubuhi na mapema, wakaanza kufundisha. Kuhani Mkuu na wenzake walipofika, waliita mkutano wa Baraza kuu, yaani halmashauri yote ya wazee wa Wayahudi halafu wakawatuma watu gerezani wawalete wale mitume.


Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, el tpaˈn Jesús tibˈ kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin, exsin i okx toj jun ja antza. Xi kyqanin t‑xnaqˈtzbˈin tiˈjjo bˈaj tqˈmaˈn, ex tiˈtaq tzˈelpine. 	 Alipouacha umati wa watu na kuingia nyumbani, wanafunzi wake walimwuliza maana ya huo mfano.


Nchin xobˈa tuˈn nxiˈy lol kyeˈy; yaˈj qa naˈmtaqx tjaw kytxˈixpin kyteˈn tzeˈnkuxjo waja. Ikytziˈn, bˈalaqa il tiˈj tuˈn kyok wiliˈn, ex nya tuˈn nyoliˈn tukˈa jun yol bˈunin tzeˈnku kyaja. Yaˈj qa atku qˈoj kyxola, qa atku ikyˈbˈil tuˈn tyabˈ kywiˈy, qa nchi bˈaj paˈn kyibˈa, qa nchi bˈaj xoˈn yol kyxola, qa atku iqj yol kyxola, qa nchi bˈaj nimsin kyibˈa, qa ntiˈx nukˈbˈil kyxola. 	 Naogopa, huenda nitakapokuja kwenu nitawakuta katika hali nisiyopenda, nami itanilazimu kuwa katika hali msiyoipenda. Naogopa huenda kukawa na ugomvi, wivu, uhasama, ubishi, masengenyano, kunong'ona, majivuno na fujo kati yenu.


Quˈn nlay chi el ikyˈin kyeˈ kyuˈnxjal. Me metzin weˈ, nchin el ikyˈin kyuˈn, quˈn nxi nqˈmaˈnjiˈy kykyaqil kybˈinchbˈin nya wen. 	 Ulimwengu hauwezi kuwachukia ninyi, lakini mimi wanichukia kwa sababu mimi nauambia wazi kwamba matendo yake ni maovu.


Tej kybˈaj skˈoˈn wuq ichin kyxol nimil, bˈeˈx i xi qˈiˈn jaˈ iteˈtaq tsanjil. Tej kykanin antza, kubˈ kyqˈoˈn tsanjil kyqˈobˈ kyibˈaj, ex i naˈn Dios. 	 Wakawaweka mbele ya mitume, nao wakawaombea na kuwawekea mikono.


Exsin aj tkubˈ tnabˈlin qa nlay xkye tiˈjjo tajqˈoj, bˈeˈx aku chex tchqˈoˈn jteˈbˈin tsan qˈmalte te tajqˈoj, a naˈmtaq chˈintl kyul kanin, tuˈn tel kynikyˈ tiˈ kyaj tuˈn tchewxjo qˈoj. 	 Kama anaona hataweza, atawatuma wajumbe kutaka masharti ya amani wakati mfalme huyo mwingine angali mbali.


a ttata Jotam, a ttata Acaz, a ttata Ezequías, 	 Uzia alimzaa Yothamu, Yothamu alimzaa Ahazi, Ahazi alimzaa Hezekia,


exsin xi tqˈmaˈntz kyjaluˈn: Kxel nqˈoˈn tkyaqiljo kyoklin jniˈ tnam tzaluˈn twutz txˈotxˈ, tuˈn tkawiˈn kyibˈaj, junx tukˈa tkyaqil kynimsbˈil kyibˈ. Quˈn weˈy o tzaje qˈoˈneˈ luˈn, ex noq alqe wajiˈy tuˈn t‑xi nqˈoˈn. 	 "Nitakupa uwezo juu ya falme zote hizi na fahari zake, kwa maana nimepewa hivi vyote; nikitaka kumpa mtu ninaweza.


Atzaj teˈ tok tbˈiˈn, qa attaq nimxku xjal n‑ikyˈik antza, xitzin tqanintz tiˈtaqjo nbˈaj. 	 Aliposikia umati wa watu ukipita aliuliza, "Kuna nini?"


Xi tqˈmaˈnl Jesús kyjaluˈn: ¿Tzeˈnxsilaˈ Tkawbˈil qMan Dios, ex anqukˈa aku tzˈoke qmujbˈine? 	 Yesu akauliza: "Ufalme wa Mungu unafanana na nini? Nitaulinganisha na nini?


Te weˈy, tbˈanilxitla tuˈn tjaw nnimin wibˈa toj tkyaqiljo tzaj tyekˈin Dios weˈy, me mina, quˈn ex bˈeˈx tzaj qˈoˈn jun kyixkˈoj toj nxmilila te aqˈbˈil nnabˈla, tuˈn mina jaw nnimsin wibˈa. Atziˈn kyixkˈoj ma tzaj smaˈn tzeˈnku jun taqˈnil tajaw il, tuˈn nkyˈixbˈajtza tuˈn, tuˈn mi jawe nnimin wibˈa. 	 Lakini, kusudi mambo haya makuu niliyofunuliwa yasinifanye nilewe majivuno, nilipewa maumivu mwilini kama mwiba, mjumbe wa Shetani mwenye kunipiga nisijivune kupita kiasi.


Mi ttziyiy tuˈn qkubˈ tzˈaqa toj jun joybˈil, aj ttzaj qiˈja; qalaˈ qo tkloma toj tqˈobˈ tajaw il. Quˈn tex te tkyaqil Tkawbˈil, ex nimx te tipin, ex jniˈ tqoptzˈajiyila jaˈlin, ex te jun majx. 	 Usitutie katika majaribu, lakini utuokoe na yule Mwovu. is Baadhi ya makala za zamani zina; Kwa kuwa ufalme ni wako, na nguvu, na utukufu, hata milele. Amina.


quˈn ntiˈx te Dios nlayit bˈant tuˈn. 	 Kwa maana hakuna jambo lisilowezekana kwa Mungu."


Quˈn qa noq oˈkx s‑ok qqˈoˈn qanmin tiˈjjo qxmilil, qo xeˈl tojjo najin te jun majx. Me qa ma tzˈok qxoˈn qanmin tiˈjjo taj Xewbˈaj Xjan, ktzajil qˈoˈn chwinqil te jun majx ex jun nukˈbˈil, a nlay bˈajx. 	 Fikira za mwili huleta kifo; fikira za Roho huleta uzima na amani.


Quˈn bˈiˈn kyuˈn, qa ma chi oka te kyaqˈnil jun xjal, il tiˈj tuˈn tkubˈ kynimiˈn. Exsin ikyxtzjo luˈn, qa ma txi kyqˈoˈn kyibˈa tuˈn kybˈinchiˈn il, kchi okila te taqˈnil il. Me noq tuˈn kˈwel kynimiˈn il, kchi xel qˈiˈn tuˈn toj kyimin. Qalaˈ qa ma kubˈ kynimiˈn qMan Dios, kchi okila te tzˈaqle tuˈn. 	 Mnajua kwamba mkijitolea ninyi wenyewe kama watumwa na kumtii fulani, mnakuwa kweli watumwa wake mtu huyo--au watumwa wa dhambi, na matokeo yake ni kifo, au wa utii, na matokeo yake ni kukubaliwa kuwa waadilifu.


Kykaninxitzin toj Capernaum; i okx toj jun ja, ex xi tqanin Jesús kye: ¿Titziˈn nkyyolintaqa toj bˈe? 	 Basi, walifika Kafarnaumu. Na alipokuwa nyumbani, aliwauliza, "Mlikuwa mnajadiliana nini njiani?"


Xitzin tqˈmaˈn Jesús kye: Ayetzin kyeˈ te kumnixqe kyeˈ, te twutz txˈotxˈ; me metzin weˈ te jawnixqin weˈ, a toj kyaˈj. Ikytzin te twutz txˈotxˈ kyokliˈn; qalatzin weˈ, nya te twutz txˈotxˈqin weˈ. 	 Yesu akawaambia, "Ninyi mmetoka papa hapa chini, mimi nimetoka juu; ninyi ni wa ulimwengu huu, mimi si wa ulimwengu huu.


Me ma pon kanin jun qˈij, ex atzin qˈijjo jaˈlin, ex ayetziˈn a kxel kyqˈoˈn kyibˈ twutz qMan tukˈa tkyaqil kyanmin, ayexixsin kye kchi kˈuliljo tukˈa tumil, exla qa noq jaˈchaqku iteˈye, quˈn ikytzin te Diosjo taj. 	 Lakini wakati unakuja, tena umekwisha fika, ambapo wanaoabudu kweli, watamwabudu Baba kwa nguvu ya Roho; watu wanaomwabudu hivyo ndio Baba anaotaka.


Ikytziˈn, kchi qˈinimilxjiˈy toj tkyaqil, tuˈntzintla kukx t‑xi kysipinjiˈy kye txqantl, ayeˈ, a ntiˈ at kye, ex ajtzin t‑xi qinjiˈy kyoyaja kye erman toj Jerusalén, ktzajil anqˈin aqˈbˈil chjonte te qMan Dios toj kyanmin, noq tuˈn kywenila. 	 Yeye atawatajirisha ninyi daima kwa kila kitu, ili watu wapate kumshukuru Mungu kwa ajili ya zawadi zenu wanazozipokea kwa mikono yetu.


Ex ikyxjo qe jaˈlin: Il tiˈj tuˈn tten qnimbˈil tuˈntzintla qel wen twutz Dios. Quˈn tuˈn qa at jun xjal qa taj tuˈn tok tmujbˈin tibˈ tukˈa Dios, ex tuˈn tel wen twutz, il tiˈj tuˈn t‑xi tnimin qa itzˈxix te Dios, ex qa aku tzaj tqˈoˈn jun tbˈanil chojbˈil te kyeˈ, ayeˈ nchi jyoˈnxix tiˈj. 	 Basi, pasipo imani haiwezekani kumpendeza Mungu. Kwa maana kila mtu anayemwendea Mungu ni lazima aamini kwamba Mungu yuko, na kwamba huwatuza wale wanaomtafuta.


Toj junxil qˈij, attaq Juan kyukˈa kabˈe t‑xnaqˈtzbˈin. 	 Kesho yake, Yohane alikuwa tena mahali hapo pamoja na wanafunzi wake wawili.


Qa ma txi qqˈmaˈn at qmujbˈil qibˈ tukˈa Dios, exsin nqo bˈetl toj qxopin, tuˈn qbˈinchin il, nqo nikyˈin yol tuˈn ikyjo; ntiˈx njapin yol quˈn, a twutzxix. 	 Tukisema kwamba tuna umoja naye, na papo hapo twaishi gizani, tutakuwa tumesema uongo kwa maneno na matendo.


Teˈ tiwle kyuˈnxjal, chˈixtaq tkanin kykˈatz, i jaw kaˈylaj, ex bˈeˈx i el rinin qˈolbˈilte Jesús. 	 Mara tu ule umati wa watu ulipomwona, wote walishangaa sana, wakamkimbilia wamsalimu.


Kxel nsmaˈn te Tíquico, a qerman, kˈuˈjlinxix wen, ex njapinxix tuˈn toj tkyaqil taqˈin qMan. Kxel tqˈoˈn tqanil wiˈja, tzeˈn intiniˈy, ex tiˈ nbˈant wuˈn, tuˈntzintla bˈiˈn kyuˈn tzeˈn otoyiˈy tzaluˈn, ex tuˈn toksin kykˈuˈja. 	 Tukiko, ndugu yetu mpenzi na mtumishi mwaminifu wa Bwana, atawapeni habari zangu zote mpate kujua ninachofanya.


quˈn nxobˈtaq Herodes tiˈj Juan, quˈn tuˈn wentaq ex xjantaq, ex nyolintaq Tyol Dios. Tuˈntziˈn, mina nttziyintaq Herodes tuˈn tkubˈ bˈyet, quˈn tajtaq bˈin wen tiˈjjo tyol Juan. Tuˈntziˈn ikyjo, ntiˈtaq tumil toj twutz Herodías tzeˈn tuˈn ttene. 	 Herode alimwogopa Yohane kwa maana alijua kwamba yeye ni mtu mwema na mtakatifu, na hivyo akamlinda. Herode alipenda kumsikiliza Yohane, ingawaje baada ya kumsikiliza, alifadhaika sana.


I bˈaj ok ten jemil toj twiˈ Jesús tukˈa tze, bˈaj ok kytzubˈin tiˈj, ex bˈaj kubˈ meje twutz, nyakutlaj nchi kˈulenaj twutz. 	 Wakampiga kichwani kwa mwanzi, wakamtemea mate; wakampigia magoti na kumsujudia.


Qalaˈ ikyx bˈantjo quˈn tzeˈnku jun txubˈaj kˈuˈjlinqe tal tuˈn. 	 ingawa sisi tukiwa mitume wa Kristo, tungeweza kudai mambo fulani kwenu. Lakini sisi tulikuwa Wapole kati yenu kama alivyo mama kwa watoto wake.


Ikytzin taˈye te satanásjo, a tajaw il. Qa ax s‑etz lajonte tibˈ toj kyanminxjal, ax n‑ok meltzˈaj tiˈjx ikyjo, ex atzin tkawbˈil nlay chˈiy. ¿Ma man kubˈ numjjo tipintz? 	 Ikiwa Shetani anamfukuza Shetani, anajipinga mwenyewe. Basi, ufalme wake utasimamaje?


Ex tkabˈ: Tqˈma Jesús kyjaluˈn: Ay, nMan Dios, loqiˈn ma chin ul bˈinchil teˈ tajbˈila. Tuˈntziˈn kabˈe tumil tyol Jesús lo, bˈiˈn quˈn qa aye aluˈmj te chojbˈil ex te oyaj, o chi kyij naj tuˈn Dios, noq tuˈn tok tqˈoˈn Jesús te t‑xeljo chojbˈil anetziˈn. 	 Kisha akasema: "Niko hapa, ee Mungu, tayari kufanya mapenzi yako." Hivyo Mungu alibatilisha dhabihu za zamani na mahali pake akaweka dhabihu nyingine moja.


Noq same, tata. Tzunx nchin tzalaja jaˈlin, ay, nmaq kawil Agripa, tuˈn nim toklin, tuˈn kchin yolila twutza, ex tuˈn tbˈant nklonte wibˈa, tiˈj tkyaqiljo nya bˈaˈn, a ma bˈaj kyqˈmaˈn Judiy wiˈja. 	 "Mfalme Agripa, ninajiona mwenye bahati leo kujitetea mbele yako kuhusu yale mashtaka yote ambayo Wayahudi walikuwa wamesema juu yangu.


Bˈalaqa kabˈlajajtaq kybˈajjo ichin anetziˈn. 	 Wote jumla, walikuwa watu wapatao kumi na wawili.


Quˈn te qe, o qˈumlajtzjo yol luˈn te kolbˈil, ikytziˈn tzeˈnku qˈumlajtz kye xjal ojtxe. Me ayetziˈn xjal, ntiˈx ajbˈine yol kye, a qˈumj, quˈn noq ok kybˈiˈn, ex mix kubˈ kynimine. 	 Maana Habari Njema imehubiriwa kwetu kama vile ilivyohubiriwa kwa hao watu wa kale. Lakini ujumbe huo haukuwafaa chochote, maana waliusikia lakini hawakuupokea kwa imani.


Ex xi ttzaqˈwin nejinel: WAjaw, ntiˈx weˈ woklin, tuˈn tokxa toj njaˈy. Qalaˈ noq qˈmaˈnx jun Tyola, ex bˈeˈx kweˈbˈil weˈ waqˈnil. 	 Huyo ofisa akamwambia, "Mheshimiwa, sistahili uingie nyumbani mwangu. Lakini sema tu neno, na mtumishi wangu atapona.


Jotxjo luˈn bˈin ex ojtzqiˈn tuˈn tnejil pale, exqetziˈn nim kyoklin kyxola, ayiˈy Judiyqiˈy. Iteˈ uˈj tzaj kyqˈoˈn weˈy, chi Pabl, tuˈn kykanin kye qxjalil Judiy te Damasco; in xtaˈja antza jyolkye nimil, tuˈn kytzaj wiˈn tzaluˈn toj Jerusalén, ex tuˈn kykubˈ kawit. 	 Kuhani Mkuu na baraza lote la wazee wanaweza kushuhudia jambo hilo. Kutoka kwao nilipokea barua walioandikiwa wale ndugu Wayahudi waliokuwa huko Damasko. Nilikwenda Damasko ili niwatie nguvuni watu hao na kuwaleta wamefungwa mpaka Yerusalemu ili waadhibiwe.


Ex tej tul tzaluˈn, a ul qˈinte tqanil kyiˈja, qa nimxix tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja qiˈja, a tzajnin tiˈj Xewbˈaj Xjan. 	 Yeye alitupa habari za upendo wenu mliojaliwa na Roho.


Quˈn axte qAjaw nkaˈyin kye, a tzˈaqleqe, ex nkubˈ tbˈiˈn kynaˈj Dios. Me ayetzin kye nchi bˈinchin nya bˈaˈn, nqˈojle qAjaw kyiˈj. 	 Maana Bwana huwatazama kwa wema waadilifu na kuzisikiliza sala zao. Lakini huwapa kisogo watu watendao maovu."


Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi kyqanin junjun Parisey, exqetziˈn xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil te Jesús: Xnaqˈtzil, qaja tuˈn qlontiˈy jun techil tipiˈn, a tbˈanilxix. 	 Kisha baadhi ya walimu wa Sheria na Mafarisayo wakamwambia Yesu, "Mwalimu, tunataka kuona ishara kutoka kwako."


Me noqx nnikyˈjinku nijabˈ tuˈn bark, tej ttzaj txqan kyqˈiqˈ, ex bˈeˈx okx piqˈj txqan aˈ toj. 	 na wakati huo ile mashua ilikwishafika karibu katikati ya ziwa, lakini ilikuwa inakwenda mrama kwa sababu upepo ulikuwa unaipinga.


Tuˈntzin ikyjo, tzaj kyqˈoj tiˈj Jesús, ex kyajtaq tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn, quˈn tuˈn nchi kubˈ tqˈanin xjal toj qˈij te ajlabˈl. 	 Kwa vile Yesu alifanya jambo hilo siku ya Sabato, Wayahudi walianza kumdhulumu.


quˈn axte nMaˈn kˈuˈjlil kyeˈy, noq tuˈn nchin ok kykˈuˈjliˈn, ex ma txi kynimiˈn qa tukˈa Dios ma chin tzajiˈy. 	 maana yeye mwenyewe anawapenda ninyi, kwa sababu ninyi mmenipenda mimi na mmeamini kwamba nimetoka kwa Mungu.


Tbˈajlinxiˈ kaˈwnaq abˈqˈe antza, tej tok tyekˈin jun angel tibˈ toj tqˈaqˈil tqan txˈiˈx tzunxtaq nkˈant wen, tojjo jun tzqij txˈotxˈ ja ntiˈ najbˈil, a at tkˈatzjo wutz, Sinaí tbˈi. 	 "Miaka arobaini ilipotimia, malaika wa Bwana alimtokea Mose katika kichaka kilichokuwa kinawaka moto kule jangwani karibu na mlima Sinai.


Tuˈnpetziˈn, ax junjun bˈaˈn tuˈn t‑xi tqˈoˈn tzeˈnkuxjo ma kubˈ tbˈisin toj tanmin; nya tukˈa kabˈe tkˈuˈj, ex nya noq jun aˈla aku labˈte kyiˈja, quˈn ate Dios nkˈuˈjlin teˈ, a nxi tqˈoˈn tukˈa tzaljbˈil. 	 Kila mmoja, basi, na atoe kadiri alivyoamua, kwa moyo na wala si kwa huzuni au kwa kulazimishwa, maana Mungu humpenda yule mwenye kutoa kwa furaha.


Tuˈnpetziˈn, iky chi naˈla Diosjiˈy kyjaluˈn: Ay qMan Dios, ate toj kyaˈj, noqit tzˈel kynikyˈxjal qa xjanxixjo tbˈiy. 	 Basi, hivi ndivyo mnavyopaswa kusali: Baba yetu uliye mbinguni: Jina lako litukuzwe.


Tuˈnpetziˈn, tnejilxix, kyqˈonxsinjiˈy oyaj te mojbˈil tukˈa jun kyanmiˈn txjonxix, ex noq tuˈn ikyjo, tkyaqilx kychwinqila ok k‑elil saqix. 	 Toeni kwa maskini vile vitu vilivyomo ndani, na vingine vyote vitakuwa halali kwenu.


Atzin kynejineljo xqˈuqil te Rom, waˈltaq twutz Jesús, teˈ tok tkaˈyin otaq tzˈel kyim, tqˈma kyjaluˈn: Twutzx tetz Tkˈwal Diostaq teˈ ichin lo. 	 Jemadari mmoja aliyekuwa amesimama mbele yake aliona jinsi Yesu alivyolia kwa sauti na kukata roho, akasema, "Kweli mtu huyu alikuwa Mwana wa Mungu!"


Ma japin bˈaj tajbˈil nMaˈn wuˈn tzaluˈn twutz txˈotxˈ, noq tuˈn tnimsit tbˈi. Tuˈnpetziˈn, ktzajil tqˈoˈn wokliˈn liwey, tuˈn nteˈn tukˈa toj kyaˈj tukˈa tkyaqil nqoptzˈajiyila. 	 Na kama utukufu wa Mungu umefunuliwa ndani ya Mwana, basi, naye Mungu ataudhihirisha utukufu wa Mwana ndani yake mwenyewe, na atafanya hivyo mara.


Xi tqanin Jesús te: Qya, ¿Tiquˈn n‑oqˈa? ¿Altzin kye ntjyoˈn? Kubˈ t‑ximin Mariy qa ataqjo xqˈuqil chˈlaj te tqan lobˈj, ex xi tqˈmaˈn te: Tata, qa ay o txi qˈinte, qˈmaˈntza weˈy, jaˈ xkubˈe tqˈoniy, tuˈn nxiˈy jyolte. 	 Yesu akamwuliza, "Mama, kwa nini unalia? Unamtafuta nani?" Maria, akidhani kwamba huyo ni mtunza bustani, akamwambia, "Mheshimiwa, kama ni wewe umemwondoa, niambie ulikomweka, nami nitamchukua."


Kyojjo qˈij anetziˈn, attaq jun qya nimil toj tnam te Jope, Tabita tbˈi; atzin toj griego, Dorcas tzˈelpine. Atzaj qya anetziˈn oˈkxtaq taqˈiˈn tuˈn tbˈinchin jun bˈaˈn, ex tuˈn tmojin kyukˈa yaj. 	 Kulikuwa na mfuasi mmoja mwanamke mjini Yopa aitwaye Tabitha (kwa Kigiriki ni Dorka, maana yake, Paa). Huyo mwanamke alikuwa akitenda mema na kuwasaidia maskini daima.


Ma ntlon tetz tzeˈn iky twutz, me ajtzin tel bˈet, ma tzˈel naj kaˈyin twutz toj tkˈuˈj. Ikytzin Tyol Diosjo tzeˈnku kaˈybˈil wutzbˈaj. 	 Hujiangalia mwenyewe, kisha huenda zake, na mara husahau jinsi alivyo.


Ex ikyxjo, nxi tqˈoˈn Epafras qˈolbˈil kyeˈy. A ichin luˈn juntl kyxjalila, ex nimxix n‑ajbˈin toj taqˈin Crist. Kukx nnaˈnxix Diosjo kyiˈja, tuˈntzin kyweˈxixa toj kynimbˈila, ex tuˈn ttijinxjo kynabˈla, ex tuˈn tjapin bˈaj tkyaqiljo tajbˈil qMan Dios kyuˈn. 	 Epafra, mwananchi mwenzenu na mtumishi wa Kristo Yesu anawasalimuni. Daima anawaombeeni ninyi kwa bidii ili mpate kusimama imara, mkomae na kuwa thabiti kabisa katika mambo yote anayotaka Mungu.


Kykyaqilxjo Judiy ex nya Judiy i bˈinte, a najleqetaq toj tnam te Éfeso. Tuˈntziˈn, bˈeˈx tzaj txqan kyxobˈil, ex tuˈnjo ikyjo, jaw nimsite tbˈi Jesús, a tAjaw Tkyaqil. 	 Kila mtu huko Efeso, Myahudi na asiye Myahudi, alisikia juu ya tukio hilo. Wote waliingiwa na hofu, wakalitukuza jina la Bwana Yesu.


Quˈn a tumil, a tzajnin tuˈn Xewbˈaj Xjan, ntzaj tqˈoˈn akˈaj chwinqil qe, noq tuˈn qmujbˈil qibˈ tukˈa Crist, a Jesús, ex ma qo tzaqpaj tjaqˈjo tumil tuˈn il ex te kyimin. 	 Maana, sheria ya Roho iletayo uzima kwa kuungana na Kristo Yesu imenikomboa kutoka katika sheria ya dhambi na kifo.


Atzin teˈ t‑xi kykaˈyin manil txˈotxˈ teˈ ttzajjo kˈwalbˈaj, bˈeˈx i bˈaj ja yolin kyxolile: Ate luˈn kyjel te tajaw txˈotxˈ. Tuˈnpetzintzjo, qbˈyoˈnku, tuˈntzin qkyij te tajaw. 	 Lakini hao wakulima wakaambiana, Huyu ndiye mrithi, basi, tumuue ili urithi wake uwe wetu!


I xi ttzaqˈwin Jesús: Twutzx teˈ. Ate Elías tuˈntaq tul nej, tuˈntzintla noq bˈinchil kytenxjal, aj wula. Me ntqˈmaˈntl Tuˈjil Tyol Dios qa nimx tuˈn tikyˈx tuˈn Tkˈwal Ichin, ex qa tuˈn tel ikyˈin kyuˈn xjal. 	 Naye akawajibu, "Naam, Eliya anakuja kwanza kutayarisha yote. Hata hivyo, kwa nini basi imeandikwa katika Maandiko Matakatifu kwamba Mwana wa Mtu atapatwa na mateso mengi na kudharauliwa?


Me ante Jesús, a qAjaw, ex a nyolajtz toj Tyol Dios, nya tzajnin teˈ tiˈj Leví, qalaˈ tiˈj juntl chˈuq xjal, a tzajnin tiˈj Israel, a jaˈ ntiˈtaq jun tuˈn tok te pale. 	 Naye Bwana wetu ambaye mambo hayo yote yanasemwa juu yake, alikuwa wa kabila lingine, na wala hakuna hata mmoja wa kabila lake aliyepata kutumikia madhabahuni akiwa kuhani.


Me nej i xi tnejsin kabˈe t‑xnaqˈtzbˈin tzma tojjo jun kojbˈil te Samaria, tuˈntzintla tjyet jun ja kyuˈn, jaˈ tuˈntaq tktane Jesús. 	 Basi, akawatuma wajumbe wamtangulie, nao wakaenda wakaingia kijiji kimoja cha Wasamaria ili wamtayarishie mahali.


Ex nya oˈkqox; qalaˈ tuˈn tnimsit tbˈi qMan Dios kyuˈnxjal nya Judiyqe, noq tuˈn tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qMan kyiˈj, tzeˈnku ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Tuˈnpetziˈn, kchin bˈitzila bˈitz, ex ok kjawil nnimsiˈn tbˈiy kyxol txqantl xjal, ayeˈ nya Judiyqe. 	 ili nao watu wa mataifa mengine wapate kumtukuza Mungu kwa sababu ya huruma yake. Kama yasemavyo Maandiko Matakatifu: "Kwa sababu hiyo, nitakusifu miongoni mwa watu wa mataifa. Nitaziimba sifa za jina lako."


Ex ikyxjo, wuq qˈij, i bˈet aj Israel tiˈjile tnam Jericó. Ex noq tuˈn kynimbˈil, i tzaj tzˈaqjo nmaq tape, a iteˈktaq tiˈjileˈ tnam anetziˈn. 	 Kwa imani kuta za mji wa Yeriko zilianguka watu wa Israeli walipokwisha zunguka kwa muda wa siku saba.


Atzaj teˈ tiwle lo kyuˈnxjal, a nchi kyikˈlentaq kyiˈj kuch, bˈeˈxsin i kubˈtz toj bˈe yolilte kyeˈ xjal, a iteˈtaq toj tnam ex kyoj jniˈ kojbˈil. Bˈeˈxsin i bˈajetz kyej xjal lolte, qa twutzxtaqjo a otaq kybˈi. 	 Wachungaji wa hao nguruwe walikimbia, wakatangaza jambo hilo mjini na mashambani. Watu wakafika kuona yaliyotukia.


Ex nchin kubˈsin nwutza kyeˈy, tuˈn kynaˈn Dios wiˈja, noqit liweyku, chin ul kaniˈn juntl majla qˈolbˈil kyeˈy. 	 Nawasihi sana mniombee ili Mungu anirudishe kwenu upesi iwezekanavyo.


Tzmataq jun ajlabˈ tukˈa nikyˈjin qxilin bˈeta tibˈaj nijabˈ, tej t‑xi qkaˈyiˈn Jesús, nbˈettaq tibˈaj aˈ, tuˈn tpon kanin tkˈatz bark; ex bˈeˈx o jaw xobˈa te, quˈn mix ele qnikyˈa tiˈj. 	 Wanafunzi walipokuwa wamekwenda umbali wa kilomita tano au sita, walimwona Yesu akitembea juu ya maji, anakaribia mashua; wakaogopa sana.


Nya tkyaqil nimil qxol, ma tzˈel tnikyˈ te lo. Quˈn nkubˈ kyximin tiˈjjo kybˈinchbˈin ojtxe, qa tuˈn kychyoˈn a tchibˈjil aluˈmj, a kubˈnin kywutzjo kywutzbˈiyil dios, nkubˈ kyximin qa ma kuˈx kyil. 	 Lakini, si kila mtu anao ujuzi huu. Maana wako watu wengine waliokwisha zoea sanamu, watu ambao mpaka hivi sasa wanapokula vyakula huviona bado kama vyakula vilivyotambikiwa sanamu. Na kwa vile dhamiri zao ni dhaifu, hutiwa unajisi.


I xi ttzaqˈwin Jesús: Ayetziˈn xjal nya wenqe ex aj il nchi qanin jun techil wipiˈn. Me nlay txi yekˈiˈt kye; qalaˈ oˈkxjo techil tiˈjjo bˈaj tiˈj Jonás, a yolil Tyol Dios ojtxe. 	 Naye akawajibu, "Kizazi kiovu kisicho na uaminifu! Mnataka ishara; hamtapewa ishara nyingine, ila tu ile ishara ya nabii Yona.


Ex at pon chitj kyxol txˈiˈx. Me atzin txˈiˈx jun paqx tchˈiy; atzin te triy noq jaw xkyˈiˈsix. 	 Nyingine zilianguka kwenye miti ya miiba, nayo ikakua na kuzisonga.


Ikytzin kyejiˈy, kyyekˈima kynimbˈila kywutzxjal, tzeˈnku spikyˈin, tuˈntzin aj tok kykaˈyin xjaljo kybˈinchbˈiˈn tbˈanilx, ex kjawil kynimsin tbˈi qMan Dios toj kyaˈj. 	 Vivyo hivyo, ni lazima mwanga wenu uangaze mbele ya watu, ili wayaone matendo yenu mema, wamtukuze Baba yenu aliye mbinguni."


Xi tqˈmaˈn Jesús te: Tenkuj. Quˈn ma kubˈ tkˈuˈn luˈn tzmax jaˈlin, tuˈn tbˈant nteˈn te muqbˈil weˈy. 	 Lakini Yesu akasema, "Msimsumbue huyu mama! Mwacheni ayaweke kwa ajili ya siku ya mazishi yangu.


Bˈeˈxsin i xi ttxkoˈn kabˈe t‑xnaqˈtzbˈin, ex xi tqˈmaˈn kye: Ku kyxiˈy toj tnam. Ex aj kylontiy jun ichin iqin jun ẍoqˈ aˈ tuˈn, bˈeˈx kˈaˈ chi ok lipey tiˈj, ex tojjo ja, jaˈ k‑okixe, 	 Basi Yesu akawatuma wawili wa wanafunzi wake akiwaambia, "Nendeni mjini, nanyi mtakutana na mtu anayebeba mtungi wa maji. Mfuateni


Qalaqetziˈn kye angel, xewbˈajqe; ex nchi ajbˈin te tsan Dios, ex smaˈnqe tuˈn Dios tuˈn kymojitjo xjal, ayeˈ kchi kletil tuˈn. 	 Malaika ni roho tu wanaomtumikia Mungu, na Mungu huwatuma wawasaidie wale watakaopokea wokovu.


Nmojintaq te Saulo antza tukˈa tumil, tzeˈn tuˈn tkyime Esteban. Iteˈ junjun nimil i kyij muqulte, ex ox chi oqˈxix wen tiˈj. Tojxjo qˈij anetziˈn, xi xkye jun joybˈil qˈoj tiˈj Ttanim Dios, a attaq toj Jerusalén. Kykyaqilx nimil xi kysipin kyibˈ toj tkyaqil txˈotxˈ te Judey ex Samaria. Oˈkqex tsanjil i kyij toj Jerusalén. 	 Saulo naye alikiona kitendo hicho cha kumwua Stefano kuwa sawa. Siku hiyo kanisa la Yerusalemu lilianza kuteswa vibaya. Waumini wote, isipokuwa tu wale mitume, walilazimika kutawanyika katika sehemu za mashambani za Yudea na Samaria.


¿Ma atpela jun aku tzˈel paˈnqe tiˈjjo tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj Crist? ¿Ma apelaˈ yajbˈil, a n‑ikyˈx quˈn, apelaˈ bˈis, ayepelaˈ ajqˈoj, tuˈnpelaˈ waˈyaj, tuˈnpelaˈ ntiˈ qxbˈalin, tuˈnpelaˈ xobˈajil, apelaˈ kyimin? 	 Ni nani awezaye kututenga na mapendo ya Kristo? Je, ni taabu, au dhiki, au mateso, au njaa, au ukosefu wa nguo, au hatari, au kuuawa?


Tej tbˈinte Jesús ikyjo, tzaj tqˈmaˈn: Ajo yabˈil anetziˈn nlay japin bˈaj teˈ te kyimin; qalaˈ noq tuˈn tyekˈiˈn tipin tqoptzˈajiyil Dios, ex tuˈn tjaw nimsit nbˈiˈy, ayiˈn Tkˈwal. 	 Yesu aliposikia hivyo akasema, "Ugonjwa huo hautaleta kifo, ila ni kwa ajili ya kumtukuza Mungu; ameugua ili kwa njia hiyo Mwana wa Mungu atukuzwe."


Atzaj teˈ tok tkaˈyin qa otaq jqet, bˈeˈx xi rinin a jaˈ otoˈtaqa, junx tukˈa Simun Pegr, a ayiˈn t‑xnaqˈtzbˈin Jesús kˈuˈjlinqinxixa tuˈn. Tzaj tqˈmaˈn Mariy qeˈy: O tzˈex qˈiˈn t‑xmilil qAjaw toj jul, ex ntiˈ bˈiˈn quˈn jax kubˈe qˈoˈne. 	 Basi, akaenda mbio hadi kwa Petro na yule mwanafunzi mwingine ambaye Yesu alimpenda, akawaambia, "Wamemwondoa Bwana kaburini, na wala hatujui walikomweka."


Tzmataq nyolin Pegr, tej tkubˈ juktzˈaj jun muj kyibˈaj. Tuˈntziˈn, nimx kyxobˈil tzaj. 	 Petro alipokuwa akisema hayo, mara wingu likatokea na kuwafunika; na wingu hilo lilipowajia, wale wanafunzi waliogopa sana.


Me qa nlay bˈant kyuˈn ikyjo, bˈaˈn tuˈn kymeje, quˈn ex tbˈanilx teˈ tuˈn kymeje, tzeˈnkul teˈ tuˈn kyxiˈ toj najin tuˈn tpaj tajbˈil kyxmilil. 	 Hata hivyo, kama mtu hawezi kujizuia basi, na aoe; maana ni afadhali zaidi kuoa kuliko kuwaka tamaa.


Tojjo muj anetziˈn, etz yolin jun tqˈajqˈojil, ex tqˈma: Axixpen wejiˈy Nkˈwal lo, skˈoˈnxix wuˈn. Kybˈinkujiˈy Tyol. 	 Sauti ikasikika kutoka katika hilo wingu: "Huyu ndiye Mwanangu niliyemchagua, msikilizeni."


Ex atl tzeˈnku txˈotxˈ nim tqan txˈiˈx toj. Nbˈaj kubˈ kybˈiˈn Tyol Dios, 	 Watu wengine ni kama zile mbegu zilizoanguka penye miti ya miiba. Huo ni mfano wa wale wanaolisikia hilo neno,


Ayeqiˈy werman, nimxix nkˈuˈja kyiˈja, a nyakuj tal nkˈwalqiˈy; nxi ntzˈibˈiˈn tkyaqiljo luˈn kyeˈy, tuˈn mi chi bˈinchiniˈy il. Me qa at jun nbˈinchin il kyxola, at najsbˈil, quˈn at jun Yolil qiˈj twutz qMan Dios, a Jesucrist, a tzˈaqlexix. 	 Watoto wangu, ninawaandikieni mambo haya, kusudi msitende dhambi. Lakini, ikijatokea mtu akatenda dhambi, tunaye mmoja ambaye hutuombea kwa Baba, ndiye Yesu Kristo aliye mwadilifu kabisa.


Me atziˈn n‑etz toj ttzi, toj tanminx ntzaje anqˈine. Apente iljo, 	 Lakini yale yatokayo kinywani hutoka moyoni, na hayo ndiyo yanayomtia mtu najisi.


Ex xi ntzaqˈwiˈn: Ojtzqiˈn te tuˈn, tata, nchijiˈy. Ex tzaj tqˈmaˈn weˈy: Ayetziˈn, a o chi etz toj nim bˈisbˈajil twutz txˈotxˈ. Noq tuˈn tchkyˈeljo Jesús, ajo tal Tal rit, ma saqix kychwinqil, ikyx tzeˈnku jun xbˈalin sjaninxix, a ma tzˈel txjet tiˈj. 	 Nami nikamjibu, "Mheshimiwa, wewe wajua!" Naye akaniambia, "Hawa ni wale waliopita salama katika ule udhalimu mkuu. Waliyaosha mavazi yao katika damu ya Mwanakondoo, yakawa meupe kabisa.


Attaq Jesús tojjo kojbˈil Betania toj tja Simun, jun xjal otaq tzˈel weˈ tuˈn txˈaˈk. 	 Yesu alipokuwa Bethania, nyumbani kwa Simoni, aitwaye Mkoma,


Ex o tzˈok tqˈoˈn jun qechil toj qanmin, a Xewbˈaj Xjan, tuˈn tyekˈin qa o qo ok te te. Quˈn atziˈn Xewbˈaj Xjan jun kujsbˈil Tyol tiˈjjo ktzajil tqˈoˈn qe toj kyaˈj. 	 ndiye aliyetutia mhuri wa kuwa mali yake yeye na kutujalia Roho mioyoni mwetu kama dhamana ya mambo yote ambayo ametuwekea.


Kykaˈyinktziˈn tzeˈn nchi chˈiyeˈ jniˈ t‑xmakil kˈul. Mina nchi aqˈnin ex mina nchi chubˈin. Me kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa a qtzan nmaq kawil Salomón ojtxe, tukˈa tkyaqil tqˈinimil, s‑ok tktxuˈn tibˈ tukˈa t‑xbˈalin tbˈanilx wen; me mix kanine tqoptzˈajiyil t‑xbˈalin, tzeˈn kaˈyiˈn jun tal t‑xmakil kˈul. 	 Angalieni maua jinsi yanavyomea. Hayafanyi kazi wala hayafumi. Hata hivyo, nawahakikishieni kwamba hata Solomoni mwenyewe na fahari zake zote hakupata kuvikwa vizuri kama ua mojawapo.


Kubˈ tyolin Jesúsjo techil lo kywutzxjal. Chiˈ kyjaluˈn: Jun ichin kux tawaˈn jun tqan iw kyxol tawal. Atzaj teˈ t‑xiˈ jyol jun twutz te tloˈ, ntiˈ knet tuˈn. 	 Kisha, Yesu akawaambia mfano huu: "Mtu mmoja alikuwa na mtini katika shamba lake. Mtu huyu akaenda akitaka kuchuma matunda yake, lakini akaukuta haujazaa hata tunda moja.


Qalaˈ kaˈntzin te Abraham, a ojtxe qxeˈchil, bˈaˈn ele twutz qMan Dios tuˈn tbˈinchbˈin, tej tkubˈtaq tbˈyoˈn tkˈwal, a Isaac, te chojbˈil il. 	 Je, Abrahamu baba yetu alipataje kukubalika mbele yake Mungu? Kwa matendo yake, wakati alipomtoa mwanae Isaka sadaka juu ya madhabahu.


Me mi kux tzˈibˈit kybˈi qya, a kuˈxinqe, a o kyim kychmil, quˈn aku chi ja meje juntl majl tukˈa jun ichin nya nimil, mo aku tzˈel kypaˈn kyibˈ tiˈj Crist, noq tuˈn tajbˈil kyxmilil. 	 Usiwaandikishe wajane vijana, kwani kama tamaa zao za maumbile zikizidi kuwa na nguvu zaidi kuliko kujitolea kwao kwa Kristo watataka kuolewa tena,


Tbˈajlinxiˈ ikyjo; bˈeˈx xiˈ Jesús juntl majl tuˈn tkujil tajaw il tzma toj tnam te Jerusalén. Jax tkˈleˈn tzmax toj tjuchˈiljo tnejil ja te naˈbˈl Dios, a nimxix tweˈ, exsin xi tqˈmaˈntz te kyjaluˈn: Qa Kˈwalbˈajxixtza te Dios, xoˈnkuxsin tibˈtza, tuˈn tkupiˈn tzmax twutz txˈotxˈ. 	 Ibilisi akamchukua mpaka Yerusalemu, kwenye mnara wa Hekalu, akamwambia, "Kama wewe ni Mwana wa Mungu,