Ha 2011 guive oñeinvita umi prekursór espesiálpe, superintendénte viahántepe, vetelíta ha umi misionéro ndohóiti vaʼekuépe ko eskuélape. 	 Mulai taun 2011 sing diundhang ing sekolah iki yaiku perintis istimewa, pinituwané wilayah, anggotané Bètel, lan utusan injil sing durung tau mèlu Giléad.


¿Añehaʼãpa ambaʼapove Jehová servísiope?” (2 Cor. 13:5). 	 Apa aku wis ngupaya tenanan crita karo wong liya bab Gusti Allah?


¿Mbaʼérepa ndajajepyʼapýi vaʼerã heta hetavéramo umi kristiáno hoʼúva pe pan ha víno Konmemorasionhápe? 	 Apa sebabé cacahé sing mangan roti lan ngombé anggur ing Pèngetan ora perlu dimasalahké?


Ymave jaipuru vaʼekue rrádio ikatu hag̃uáicha umi persóna oĩva mombyry jepe, ohendu pe notísia porã. 	 Saben sasi ana wong 1,6 yuta sing mbukak situs iki.


Ñandejára Ñeʼẽ heʼi voi la muérte haʼeha ñane “enemígo” (1 Corintios 15:26). 	 (1 Korinta 15:26) Dadi, wis lumrah nèk awaké dhéwé rumangsa ora trima nèk wong sing ditresnani kuwi arep mati.


Añetehápe ningo tekotevẽterei ñaneumílde ñarrekonose hag̃ua jajavy hague. 	 Kanggo nindakké kuwi dibutuhké sipat andhap asor.


La Biblia omombeʼu: “Ñandejára ojapo ñaiʼũgui kuimbaʼe ha oipeju itĩnguápe ipytu oporomoingovéva. 	 Buku Purwaning Dumadi kandha, ”Sang Yéhuwah Allah tumuli akarya manungsa, kang kinarya lebuning bumi, iku ing bolonganing irungé disebuli ambekaning urip; mangkono manungsa dadi titah kang urip.”


Pórke haʼekuéra ndorrespetái ni ndoadorái Jehovápe. 	 Merga wong-wong Kanaan ora ngajèni, lan ora nyembah Yéhuwah.


Káda kristiáno oñeporandu vaʼerã: “¿Omboʼépa che rrelihión umi mbaʼe oĩva la Bíbliape?”. 	 Kanggo njawab pitakonan mau, panjenengan isa mbandhingké ajaran geréja panjenengan karo Alkitab.


Péro Ñandejára orregala jeikove opaveʼỹva ñande Ruvicha Cristo Jesús rupive” (Romanos 6:23). 	 (Rum 6:23) Gusti Allah ngutus Putrané, yaiku Yésus Kristus, kanggo masrahké uripé sing sampurna bèn manungsa isa bébas saka ukuman mati.


¿Mbaʼépa Jehová oipota jajapo oĩramo nañanerenduséiva? 	 Yéhuwah péngin awaké dhéwé nduwé perasaan apa marang wong-wong sing dudu umaté?


Oñemoĩ rupi koʼã letréro, hetaiterei héntema ojesalva. 	 Nèk manut tulisan kuwi, mesthi slamet.


Ehecha Ñane Marandu Porã osẽ vaʼekue abril de 2010-pe, pe rrekuádro heʼíva “Umi mbaʼe jaikuaaséva”, oĩva páhina 3-pe. 	 Deloken Pelayanan Kerajaan Kita, April 2010, ”Kotak Pertanyaan”.


Oĩ heta puvlikasión ojejapóva oñentende porãve hag̃ua la Biblia ha ikatúva ideprovécho ndéve. 	 Sarana-sarana kanggo sinau Alkitab isa mbantu panjenengan éntuk paédah luwih akèh.


Omonguera vaʼekue umi hasývape, siégope, noñeʼẽivape, ohenduʼỹvape ha oguataʼỹvape (Mat. 11:4, 5). 	 (Mt. 11:4, 5) Ora kaya pemimpin agama wektu kuwi, Yésus seneng mulang wong sing péngin sinau bab Gusti Allah.


Upéi, og̃uahẽ rire pe témplope, oadora ha oalava hikuái Jehovápe oñondivepa (Luc. 2:41-44). 	 (Lk. 2:41-44) Saiki, wektuné awaké dhéwé siap-siap urip ing donya anyar.


Sapyʼánte ikatu ñapensa sonseraitereiha la jajapóva Jehová servísiope. 	 Kuwi sebabé nyambut gawé bareng Yéhuwah isa marahi bungah lan nggawé urip luwih ayem.”


¡Ajépa tuichaite omombarete ñande jerovia pe létra hebrea michĩvéva! 	 Huruf sing paling cilik saka abjad Yunani yaiku iota, lan kuwi mirib karo huruf Ibrani י (yod).


Ehecha avei Apocalipsis 14:1, 3. 	 Deloken uga Wahyu 14:1, 3.


Pe espíritu sánto oipytyvõ ermáno Knórrpe ikatu hag̃uáicha oñemeʼẽ enkuénta umi ermáno oñembokatupyryve vaʼerãha oporomboʼe hag̃ua la Biblia. 	 Wong-wong kuwi padha percaya nèk kuwi kabèh bantuané roh suci. Sedulur Knorr ngerti nèk para penginjil perlu dilatih carané nginjil sing apik.


Ko fuérsa ipoderosovéva oĩva ko univérsope, ñanepytyvõ ñaime hag̃ua unído ñane ermanokuéra opa tetãygua ndive (elee 1 Juan 4:20, 21). 	 Roh suci kuwi sing isa nggawé para sedulur seiman sak donya padha rukun.—Wacanen 1 Yokanan 4:20, 21.


Péro tahaʼe haʼeháicha enterovévape ojeasegura orresivitaha iñerénsia. 	 Ana sing ngerti pas dhèwèké dipilih Yéhuwah. Ana sing ngerti bar kuwi.


¿Heʼisépa upéva haʼe voi ndoipotái hague ojekuaa oikove jeyha? 	 Apa Yésus péngin berita kuwi dadi rahasia? Ora.


Upéicharõ jepe ymaite guive oĩ hetaiterei artísta ojapóva Jesús raʼanga. 	 Pancèn, para seniman kuwi ora ngerti kaya apa Yésus sing saktenané.


Upéicharõ, ñañakarama hatã Ñandejárare heʼise hína ñamotenonde memeha ñane amista hendive (Mateo 6:33). 	 Kuwi sing dimaksud tetep setya marang Gusti Allah.—Matius 6:33.


¿Otratápa Ñandejára entérope peteĩchante? 	 Apa Gusti Allah mbédak-mbédakké wong?


David heʼi kuri Goliátpe: “Jehová [...] orepytyvõta rogana hag̃ua” (1 Samuel 17:47, 52, 53). Ha upeichaite oiko. 	 Israèl akhiré menang padha kaya sing dikandhakké Dawud marang Goliat, ”Sang Yéhuwah . . . masrahaké kowé ana ing tanganku.”—1 Samuèl 17:47, 52, 53.


Jesús kyreʼỹme ombaʼapo Ñandejárandi, oñeñandu porã umi mbaʼe ohupytývare, ha ovyʼa Itúva ohayhu haguére chupe. 	 Nèk awaké dhéwé piyé? Apa ana gawéan sing luwih nyenengké timbang mulang wong bab Alkitab?


Ko goviérno koʼẽrõite ojapóta Ñandejára volunta ko yvýpe g̃uarã, ha Jesús voi hína pe Rréi. 	 Ora suwé manèh, kraton iki bakal mujudké kersané Gusti Allah ing bumi.


La Bíbliape jatopa umi instruksión Jesús omeʼẽ vaʼekue ha mbaʼe féchapepa haʼe omano vaʼekue (Lucas 22:19; 1 Corintios 11:25). 	 Kuwi kabèh, klebu tanggal sédané Yésus, dicathet ing Alkitab.—Lukas 22:7, 19; 1 Korinta 11:25.


Unos kuánto mése upe rire, atopa jey ótra mitãkuña chínape, orrepartíva avei kuatia omopropagánda hag̃ua peteĩ negósiope. 	 Pirang-pirang sasi sakwisé, aku nawakké majalah karo cah wédok liya sing lagi ngiklanké, lan dhèwèké gelem nampa.


David ojerure asy Jehovápe oipytyvõmi hag̃ua Husáipe, ha Jehová oipytyvõ chupe. 	 Dawud ndonga bèn Yéhuwah mbantu Husai, lan kuwi kelakon.


¿MBAʼÉPA OIKO UMI OMANO VAʼEKUÉGUI? 	 Piyé Kahanané Wong Mati?


Haʼe heʼi avei: “Pe añetegua penemosãsóta” (Juan 8:32). Koʼág̃a avei pe añetegua Jesús omboʼe vaʼekue osegi gueteri olivera umi héntepe heta hendáicha. 	 (Yokanan 8:32) Malah, ing jaman saiki, piwulangé Yésus isa mbébaské wong-wong ing akèh cara.—Deloken kothak ”Bébas saka Perbudhakan Jenis Liya”.


Péro, ¿mbaʼépa oiko raʼe ojetopa rire hetave manuskríto yma guare? 	 Ning, wektu tulisan kuna liyané ditemokké, apa sing dibuktèkké?


Haʼe voi heʼi: “Iñepyrũmby guive amombeʼúma umi mbaʼe ipahápe ojehútava, ha ymaiterei guive amyesakã umi mbaʼe neʼĩra gueteri oikóva” (Isaías 46:10, ÑÑB). 	 (Yésaya 46:10) Nèk gelem nggatèkké naséhaté Yéhuwah, kita isa éntuk paédah saka kesanggupané kuwi lan kawicaksanané sing tanpa tandhingan.—Yésaya 48:17, 18.


Péro oĩ heta pruéva ohechaukáva pe lívro de Génesis omombeʼuha umi mbaʼe oiko hagueichaite, ojapo haguéicha avei umi oskrivíva umi Evanhélio.* 	 Ning, kaya buku-buku Injil, buku Purwaning Dumadi cocog karo sejarah.*


Haʼetévaicha ningo naiñimportanteguasúiva upe detálle, ha umi israelita jepe oiméne nontendepái raʼe mbaʼérepa ndovaléi ojapo upéva. 	 Apa wong Israèl ngerti alesané Yéhuwah nggawé aturan kaya ngono? Mbokmenawa ora.


4 Umi ambue ovechakuéra ndoikuaáiramo entéro umi unhído réra, ¿mbaʼéichapa okumplíta hikuái pe profesía heʼíva “rohóta penendive”? 	 4 Nèk ora isa ngerti jeneng-jenengé wong sing dipilih munggah swarga, sing saiki isih ana ing bumi, lha piyé carané wedhus liyané isa ngetutké wong-wong kuwi?


Ha siémpre roñandu mbaʼéichapa haʼe okuida orerehe ha ore famíliare (Salmo 55:22). 	 Yéhuwah terus mbantu lan nyukupi kebutuhané keluargaku.—Jabur 55:23.


Péro, ¿mbaʼépa ikatu avei rejapo? 	 Apa manèh sing kudu ditindakké kanggo mbantu bocah kuwi, bèn isa nresnani lan ngabdi marang Yéhuwah?


La Biblia heʼi voi: “Péicha ojehechauka Ñandejára mborayhu ñande kásope: Ñandejára ombou Itaʼýra peteĩete ko múndope”. 	 Alkitab kandha, ”Sihé Gusti Allah iku kababaraké ana ing antara kita, iya iku déné Gusti Allah wus ngutus Kang Putra ontang-anting.”


Umi ermáno ipyʼaroryjoa rehechauka haguére rehayhuha Jehovápe nde pyʼaite guive, ne álma rugua guive ha opa ne arandu ha ne mbaretekue reheve (Mar. 12:30). 	 Wektu dibaptis, kuwi dina sing penting lan nyenengké ing uripmu, merga para sedulur isa ngerti nèk kowé wis nduduhké rasa tresnamu marang Yéhuwah sak gumolonging ati, nyawa, budi, lan kekuwatanmu.—Mk. 12:30.


Hasypeve Rebeca ojepokuaa ohóvo pe kaméllo okuʼe lájare. 	 Sakwisé pirang-pirang minggu, dhèwèké wis biasa numpak unta.


Péro upéva ndahaʼéi siérto. 	 Ning kuwi ora bener.


¿Mbaʼérepa Ñandejára oipota jaikuaa pe añetegua? 	 Apa sebabé gusti allah péngin manungsa ngerti sing bener?


Ta’ãnga jejoko 	 Blokir gambar


Oikuaa hag̃ua oikótava amo gotyove, heta persóna yma guare ohómi vaʼekue oporandu upéva umi proféta ha saserdótepe, haʼekuéra heʼi orrepresentaha peteĩ dios ikatúvape oikuaa ñane renonderã. 	 Ing jaman mbiyèn, ana sing takon karo dhukun sing jaréné éntuk wahyu saka allahé, bèn ngerti masa depané.


Ani ñañesorprende oĩramo omosarambíva japu ñane kóntrape. 	 Mbiyèn wong-wong uga ngomong sing ora bener bab Yésus.


Péicha Jehová oñangarekóta ñanderehe ha ñanevendesíta, ha upéi jahechakuaáta mbaʼeichaitépa ñanepytyvõ. 	 Kuwi isa nguwatké iman. Nèk ngabdi marang Yéhuwah, awaké dhéwé isa tentrem lan bungah.


Idióma evréope, pe órden oñemoĩ lája umi fráse, iñimportanteterei ojerresalta hag̃ua pe idéa prinsipál. 	 (Pd. 1:3) Wektu Yéhuwah bola-bali ngundang Adam ing Purwaning Dumadi 3:9, kuwi diterjemahké ”bola-bali ngundang”.


¿MBAʼÉPA NEPYTYVÕTA REÑEMOAG̃UIVE HAG̃UA JEHOVÁRE? 	 SING MBANTU BÈN LUWIH MANTEP


Umi ivuénova “opytáta ko yvy ape ári, haʼekuéra ovyʼaitereíta pórke oikóta pyʼaguapýpe ha noñekevrantamoʼãi mbaʼevete asýre” (Salmo 37:11, TNM). 	 (Jabur 46:10) Wong-wong sing seneng urip rukun ”bakal bungah-bungah marga ngrasakaké katentreman kang linuwih”.—Jabur 37:11.


Upéicharõ jepe, ñande jaikuaa porã ikatuha jaiko iñamígoramo. 	 Ning, sakjané ora ngono.


Adán tuichaiterei opeka vaʼekue odesovedesérõ guare Ñandejárape, ha upéva káusare operde pe vída perfékta oreko vaʼekue. 	 Alkitab nerangké nèk kuwi nyebabké keturunané Adam dadi nduwé dosa lan akiré mati.


Pe Aña ivale oporombotavy hag̃ua, péicha rupi oreko heta héntepe ipoguýpe (2 Corintios 11:14). 	 Iblis ngapusi manungsa bèn manut dhèwèké.—2 Korinta 11:14.


¡Mbaʼeichaitépa oiméne ovyʼa raʼe Abrahán ohecha jeývo Sárape! 	 Abraham mau kandha karo Sara, ”Aku weruh yèn kowé iku wanita kang éndah ing warna.”


Upévare, jaipotáramo Ñandejára okontesta ñane ñemboʼe jaikuaa porã vaʼerã chupe ha jajapo haʼe oipotáva. 	 Akèh wong sing percaya nèk ndonga kuwi ora mung kebiyasaan waé, ning percaya nèk Gusti Allah ngrungokké lan njawab dongané.


Koʼag̃aite peve koʼã konsého ideprovécho opaichagua persónape, noimportái moõpa oiko. 	 Nèk gelem mikirké tenanan pathokané Alkitab, awaké dhéwé isa dadi jujur lan tumindak bener.


La Biblia okambia chupekuéra:Che apensa vaʼekue avyʼaha 10 	 Apa Panjenengan Nresnani Wong Liya Kaya Nresnani Panjenengan Dhéwé?


Por ehémplo, Dorina heʼi voi: “Ahechakuaa ndovaleiha arrechasa oĩramo chepytyvõséva. 	 Rina kandha, ”Aku ngupaya bèn ora pekéwuh nampa bantuan saka wong liya.


Ikatu avei reñeñandu upéicha releévo primera ves la Biblia, pórke oñeʼẽ umi mbaʼe yma guarére ha ikatúva iñextráño ndéve g̃uarã. 	 Wektu sepisanan maca Alkitab, mbokmenawa panjenengan uga ngrasakké sing padha.


Che túa ikaʼueterei vaʼekue ha upéva káusare omano che arekórõ guare 10 áño. 	 Pas umurku 10, bapakku mati merga seneng ngombé-ngombé.


Umi astrólogo ha umi adivíno opensa oĩmbamaha mbaʼépa oikóta ñandehegui. 	 Praktèk astrologi lan ramalan nasib nduduhké nèk kaya-kayané urip kita iki wis ditakdirké.


Lucas 1:46-55-pe omombeʼu María oñemongetárõ guare Elisabétndi. 	 Ing Alkitab ora akèh katrangan bab omongané Maryam. Dongané Maryam sing dawa ana ing Lukas 1:46-55.


Por ehémplo, jajapóta jave peteĩ estúdio vívliko, iporã ñapensáma mbaʼe pregúntapa jaipurúta, térã mbaʼe ehémplopa oipytyvõvéta pe estudiántepe oñemoag̃uive hag̃ua Jehováre. 	 Panjenengan isa mikirké sing sinau Alkitab lan nggolèk pitakonan utawa conto sing cocog, bèn isa mbantu dhèwèké luwih maju.


Por ehémplo, Jesús heʼíma hague voi umi ára pahápe idisipulokuéra opredikataha ko múndo tuichakuére umi notísia porã oñeʼẽva Ñandejára Rréinore (Mateo 24:14). 	 Contoné, Yésus ngramalké nèk ing dina-dina pungkasan, para muridé bakal martakké kabar apik bab Kratoné Allah ing saklumahing bumi. (Matéus 24:14) Aku uga sinau nèk wong Kristen sejati ora nggolèk keuntungan matèri wektu nginjil.


9 Peteĩ ermána hérava Olga ha oikóva Bolíviape, ohechauka siémpre ohayhu ha orrespetaha Jehovápe.[1] Iména ningo otrata vaieterei vaʼekue chupe. 	 9 Olga, sedulur wédok saka Amerika Selatan, nduduhké nèk setya karo Yéhuwah, nganggo cara ngajèni bojoné senajan dijahati.[1] (Deloken katrangan ing kaca 25.)


Upéva rangue, ojerovia Jehováre ha ojapo “heʼi hagueichaite chupe” (Gén. 17:10-14, 23, NM). 	 Dhèwèké percaya marang Yéhuwah lan manut ”ing dina iku uga”.—Pd. 17:10-14, 23.


Koʼã artíkulope oñeanalisa mbaʼéichapa la Biblia og̃uahẽ ñandéve, oĩramo jepe heta mbaʼe ikatu vaʼekue ojoko upéva. 	 Warta Penting iki ngrembug perjuangané Alkitab tekan saiki.


10 LA BIBLIA OKAMBIA CHUPEKUÉRANdagueroviái vaʼekue Ñandejára oexistiha 	 10 KUWASANÉ ALKITABKanggoku, Gusti Allah Kuwi Ora Ana


Avave ndoikuaái 	 Ora ana sing ngerti


Oiméne haʼe oipytyvõ raʼe chupe ha umi ótro kristiánope hasy jave umi viáhe aja (Gál. 	 11 Lukas kuwi dokter, lan ngancani Paulus nginjil.


Noñembopuporãiramo pe trompéta, umi soldádo ikatu oñekonfundipa ha ndojapói la ojapo vaʼerã. 	 Alkitab mbandhingké swara trompèt sing cetha karo tembung sing gampang dingertèni.


Amáske ñañemboʼe chupe imbaretevéta ñane amista hendive. “[Ñandejára] oñemoag̃ui umi oñemboʼévare” (Salmo 145:18) 	 ”Pangéran Yéhuwah celak karo saben wong sing nyebut marang asmané.”—Jabur 145:18


KO RREVÍSTAPE OÑEANALISA 	 BAB UTAMA


Nahániri. Haʼe ojerovia hese oikuaa porã rupi chupe, ha ohecháma rupi mbaʼéichapa oipytyvõ chupe oikotevẽ jave. 	 Imané Dawud ora mung asal percaya, ning ana dhasaré.


Ñande ñadepende Ñandejárare ñantende hag̃ua mbaʼérepa oiko heta mbaʼe ñane tiémpope. 	 Wong-wong Israèl ing jamané Yérémia ora nggagas tandha-tandha sing diramalké liwat para nabi.


NDE IKATU VYʼÁPE RELEE LA BIBLIA 	 CARANÉ ÉNTUK PAÉDAH SAKA MACA ALKITAB


Rréi David oñenórõ guare peteĩ tembireko ahénondi ha upéi ojukauka pe kuña ménape, Jehová omondo Natánpe okorrehi hag̃ua chupe. 	 Sakwisé Dawud ngrebut bojoné wong lan matèni sing lanang, Yéhuwah ngongkon Natan ngandhani Dawud.


Jahecháta umi orrespeta vaʼekue Jehovápe ehémplo, ha ñañeʼẽta umi ndorrespetái vaʼekuére chupe. 	 Minggu ngarep, awaké dhéwé bakal sinau bab wong-wong sing setya lan ora, ing jamané Dawud.


Iporãvéta eréramo chupe reñemeʼẽha enkuénta oñehaʼãha hína, ha rehechakuaaha umi mbaʼe porã ojapóva. 	 Aja pisan-pisan mikir ngono. Ning, malah kudu kandha karo dhèwèké nèk dhèwèké nduwé sipat sing apik, lan panjenengan yakin nèk dhèwèké péngin nindakké sing bener.


Haʼe iñakãvaiete peteĩ kuñataĩ ndahaʼéivare Testígo, ha omendase voi hese. 	 Dhèwèké arep nikah karo wong wédok sing dudu Seksi Yéhuwah.


Ñeikundaha ñemigua 	 Ndlajah pribadi


Ndovaléi ñatantea oimeraẽ mbaʼe ojeʼéva ñandéve, ñaime porãségui rei térã ñapenságui jaiko arevetaha. 	 Nèk lara, mbokmenawa awaké dhéwé péngin nyoba pengobatan apa waé bèn isa mari lan séhat terus.


Ha Ñandejára “ndoipotáigui avave oñehundi” pe Armagedónpe, heʼi ojepredika vaʼerãha umi notísia porã “oparupiete ko yvy ape ári, ojekuaa hag̃ua opa tetãrupi”, ha upéi og̃uahẽta pe fin (2 Pedro 3:8, 9; Mateo 24:14; 1 Timoteo 2:3, 4). 	 (2 Pétrus 3:8, 9; Matéus 24:14; 1 Timotéus 2:3, 4) Merga kagiyatan nginjilé Seksi-Seksi Yéhuwah sak donya, wong-wong nduwé kesempatan kenal karo Gusti Allah, manut karo piwulangé Yésus, lan isa urip ing donya sing ora ana perang manèh.


Lefèvre ontende porãse rupi mbaʼépa heʼise umi mbaʼe ojeskrivíva ymave, oñepyrũ ostudia porã pe Biblia oipurúva Iglésia Katólika, pe Vulgata latina. 	 Merga péngin ngerti tegesé sing sak tenané, dhèwèké mulai sinau tenanan nggunakké Alkitab standar saka Gréja Katolik, sing disebut Vulgata Latin.


¿Mávapa hína ‘ñande rapicha’? 	 Sapa sing dimaksud ”sapepadha” utawa wong liya kuwi?


Péro haʼe ndohechái vaʼekue peteĩ kuimbaʼe omanombotávape peteĩ kurusúre, síno ohecha peteĩ “Rréi omandáva entéro rréire ha mburuvichakuéra Ruvicha”. 	 Yokanan ora ndelok Yésus séda ing salib. Ning, Yokanan ndelok Yésus dadi ”Ratuné para ratu lan Gustiné para gusti”, Raja ing Kratoné Allah.


Jahechamína mbaʼépa oskrivi vaʼekue apóstol Pablo 2.000 áñorupi upe rire. 	 Paulus kandha, ”Saupama padha ngèngetana ing tanah wutah rah kang wus tinilar, padha kagungan wektu kang ombèr kanggo kondur.”


Koʼág̃a napensavéima la oiko vaʼekuére ha añehaʼã meme ajapo umi mbaʼe chembovyʼátava” (Raquel). 	 Saiki uripku nduwé tujuan.”—Raquel


Kongregasiónpe, umi ansiáno osegi vaʼerã Jesús ehémplo ha “pyʼaguapýpe porãnte” oñemoñeʼẽ vaʼerã ermanokuérape (Gál. 	 (Mk. 9:33-37) Para pinituwa isa niru tuladhané Yésus, ngomong karo para sedulur nganggo cara sing nyenengké.—Gl. 6:1.


Pe mborayhu ndeʼiséi ñande jahayhu hague Ñandejárape, síno haʼe la ñanderayhu vaʼekue ha ombou Itaʼýrape oñemeʼẽ hag̃ua sakrifísioramo” (1 Juan 4:9, 10). 	 Katresnan iku mangkéné: Dudu kita kang wus padha tresna marang Gusti Allah, nanging Gusti Allah kang wus nresnani kita.”—1 Yokanan 4:9, 10.


Ñande avei tekotevẽ jaikuaave jahávo Jehovápe, ha jahechakuaa mbaʼéichapa ñanepytyvõ. 	 Kaya dhèwèké, awaké dhéwé isa butuh sinau lan ngrasakké dhéwé kekancan karo Yéhuwah.


15 Umi ansiáno ningo oñehaʼãmbaite otrata porã hag̃ua entéro umi ermáno kongregasionguápe. 	 15 Jaman saiki, para sedulur sing nduwé wewenang ing jemaat ngupaya adil karo kabèh wong.


¿Mbaʼérepa umi testígo de Jehová okambia mimi jepi umi mbaʼe ogueroviáva? 	 Apakah Isi Alkitab Saling Bertentangan?


¿Mbaʼérepa tekotevẽ jasegi jajoayhu oñoermánoicha? 	 Apa sebabé kuwi penting terus diduduhké?


Por ehémplo, sapyʼánte ikatu ojerure ñandéve peteĩ mbaʼe nañantendeporãiva, térã haʼetévaicha ijetuʼuetereítava ñakumpli hag̃ua. 	 Apa kowé wis tau krasa ngono? Ana sing krasa nèk nginjil kuwi abot.


La majoría ningo oguerovia Jesús oiko hague ko yvy ape ári, péro oĩ ndogueroviáiva oikove jey hague omano rire. 	 Senajan umumé wong-wong gelem nampa nèk Yésus urip banjur séda, ning ana sing ora percaya nèk dhèwèké diuripké manèh. Malah, wektu ana lapuran bab kuwi, para rasulé ora langsung percaya.


¿Térãpa algúna ves repyta rejapysaka peteĩ ne amígore omombeʼu jave ndéve mbaʼéichapa oñeñandu? 	 Panjenengan mesthi ngrasa marem merga isa nggawé wong liya seneng.


Ha apóstol Pedro heʼi iñimportantetereiha jajapo upéva ikatu hag̃uáicha jajesalva ou vove pe jehasa asy guasu (Mat. 28:19, 20; 1 Ped. 3:21). 	 (Mt. 28:19, 20; 1 Pt. 3:21) Wektu dibaptis, kowé nduduhké nèk wis janji bakal ngabdi marang Yéhuwah saklawasé.


Ryguasu ha imembykuéra 	 Babon lan anaké


Aiméma vaʼekue ijykére peteĩ ajudánte ikatupyrývaicha [...] ha haʼe koʼẽ koʼẽre ohechauka chéve cherayhuha, ha vyʼápe aime hendive tódo el tiémpo” (Prov. 8:22, 30, NM). 	 (WB. 8:22, 30) Wektu nyambut gawé bareng Yéhuwah, Yésus seneng merga isa nindakké tugasé lan ngerti nèk ditresnani Yéhuwah.


Upéva omombarete jey chupe osegi hag̃ua iñasignasiónpe (Sal. 44:25, 26; Is. 41:10, 13). 	 Aku dibantu bèn isa terus nindakké tugasku.”—Ms. 44:26, 27; Yé. 41:10, 13.


¿Ha mbaʼépa oikóta upe rire? Oñehundíta yvyporakuéra goviérno ha oñepyrũta Ñandejára Rréino ogoverna. 	 Kuwi tegesé pamréntahané manungsa bakal dipungkasi lan diganti karo pamréntahané Gusti Allah.


Peteĩ investigasión ojejapo vaʼekue ohechauka “ñande ikatuha ñamomýi hetaiterei héntepe imbaʼeporã hag̃ua avei, ndajaikuaáiramo jepe chupekuéra”. 	 Mula, nurut salah siji penelitian, ”Wong siji isa mènèhi pengaruh kanggo akèh wong, sing dikenal lan sing ora dikenal.”


Pe ótro artíkulope oñeñeʼẽvéta upévare. 	 Kuwi bakal dirembug ing kaca sakbanjuré.


¿Mbaʼéichapa jahechauka imbareteha ñande jerovia? Ha ¿mbaʼérepa ñaime segúro Jehová katuete omeʼẽvetaha ñandéve fe jajeruréramo chupe? 	 Uga bakal dirembug apa sebabé awaké dhéwé isa percaya nèk awaké dhéwé njaluk, Gusti Allah bakal nggawé imané awaké dhéwé luwih kuwat.


Ni mbaʼevéicharõ. 	 Ora.


Upévare “ojapouka peteĩ kárro, ha 50 kuimbaʼe oho henonderã” (2 Sam. 15:1, NM). 	 (2 Sa. 15:1) Dhèwèké uga ngakali wong Israèl bèn dadi balané.


Ñandepyʼaguapýta jahechakuaáramo ñaikotevẽha Ñandejárare (Mateo 5:3). 	 Pikiran kita isa dadi ayem nèk nggatèkké kebutuhan rohani.—Lukas 11:28.


¿Arakaʼépa Ñandejára Rréino oipeʼáta pe sufrimiénto ha ohundíta umi iñañáva ha oporombohasa asývape? 	 Nganti kapan awaké dhéwé ngentèni anggoné Kratoné Gusti Allah nyingkirké kabèh kasusahan, kabèh sing jahat, lan sing nindhes?


Upévare Pablo oskrivi vaʼekue umi omoakãva kongregasión peteĩnte hembireko vaʼerãha ha ifamiliakuéra iñeʼẽrendu ha ojeporta porã vaʼerãha (1 Timoteo 3:2, 4). 	 Mula, Paulus kandha nèk para pengawas Kristen sing wis nikah kudu ”arabi [nduwé bojo] siji” lan ”diajèni déning anak-anaké”.—1 Timotéus 3:2, 4.


Umi ogajára oinvita chupe osena hag̃ua, péro haʼe heʼi ndoʼumoʼãiha mbaʼeve omombeʼu mboyve maʼerãpa oho upe lugárpe (Génesis 24:31-33). 	 (Purwaning Dumadi 24:31-33) Isa dibayangké nèk Élièzer mesthi semangat banget, wektu crita nèk dhèwèké weruh bukti Yéhuwah mberkahi tugasé sing penting.


Kuaave 	 Sinaoni Manèh


Umi ansiáno heta ombaʼapo kongregasiónpe ha oipuru itiémpo upearã. 	 Para pinituwa ing jemaat nggunakké akèh wektu kanggo mbantu awaké dhéwé.


KATUETE jaagradeséta jarresivíramo peteĩ rregálo iporãitereíva. 	 KITA mesthi maturnuwun wektu éntuk hadiah sing aji banget.


Peteĩ día aha ahendu la heʼíva hikuái ha añemongeta hendivekuéra. 	 Wong loro kuwi ajeg marani ibu-ibu enom ing kono.


18, 19. a) ¿Mbaʼépa heʼi Rose ha Christopher pe vautísmore? b) ¿Mbaʼépa nde repensa pe vautísmore? 	 18, 19. (a) Apa sing isa disinaoni saka pengalamané Rose lan Christopher? (b) Piyé perasaanmu bab dibaptis?


3 Peteĩ jey, Jehová ohechauka apóstol Juánpe peteĩ visión rupive 7 ánhel ombopúva trompéta. 	 3 Ing abad kapisan, rasul Yokanan weruh ana malaékat pitu lagi ngunèkké trompèt.


Amalisia Maud la omaneháva, ha oipuru meme pe veíkulo oanunsia hag̃ua pe diskúrso púvliko ojejapótava pe asambleahápe. 	 Maud dadi sopir mobil halo-halo.


Rebeca ohecha avei pe karai orekoha 10 kaméllo oñesũva hína ijypýpe ha neʼĩrava oñemboyʼu. 	 Ribkah ngerti nèk digatèkké bapak kuwi, mula péngin isa mbantu.


Ñepytyvõ 	 Pitulung


Por ehémplo, oĩ voi peteĩ lívro oanalisáva “umi mbaʼe ipyahuvéva odeskuvríva hína umi sientífiko ko témare”. 	 Contoné, ana buku sing nerangké nèk saiki ana akèh ”kemajuan ing ilmu pengetahuan modhèren” sing isa nambahi umuré manungsa.


ne ñe'ẽasakue 	 pertalan sampéyan


Ñane tiémpope, Jesús ñaneinvita avei jaha hag̃ua hendápe ñandeprotehe ha ñanembopiroʼy hag̃ua umi provlemaita jaguerekóvagui, haʼetéva peteĩ kárga pohýi (Mateo 11:28, 29). 	 Saiki, kita uga diundang bèn nyedhak marang Yésus supaya isa urip ayem, sarta diayomi bèn ora susah lan kuwatir bab urip saben dina.—Matéus 11:28, 29.


Che mba`eva 	 Pribadi


Koʼã mbaʼe oiko vaʼekue “iñepyrũme”, ojapo miles de millones de áño (Génesis 1:1, NM). Omombeʼu avei mbaʼéichapa ojeprepara ko yvy ikatu hag̃uáicha ojeiko pype, ha mbaʼéichapa ojejapo vaʼekue umi plánta, animalkuéra ha avei yvyporakuérape. Oexplika avei maʼerãpa ojejapo raʼe opa koʼã mbaʼe. 	 (Purwaning Dumadi 1:1) Alkitab nyritakké nèk bumi dicepakké kanggo sing bakal urip ing kono klebu tanduran, kéwan, lan manungsa, kaya sing dikersakké Gusti Allah.


¿Mbaʼeichagua téla ha kolorántepa ojepuru vaʼekue yma? 	 Kain lan pewarna kain apa sing ana ing jamané Alkitab?


Reikuaasevéramo Joségui ikatu relee Génesis kapítulo 39 al 41. 	 Panjenengan isa maca pengalamané Yusuf ing buku Purwaning Dumadi ing Alkitab bab 39-41.


2. a) ¿Mávapepa posívlemente Jesús omanda vaʼekue pe jatopáva Mateo 28:19 ha 20-pe? b) ¿Mbaʼérepa jaʼe upéva? 	 Sapa waé sing ngrungokké préntahé Yésus sing dicathet ing Matéus 28:19, 20, lan apa buktiné?


Jahechamína peteĩ suherénsia. Ikatu jaipuru unos kuánto día de la semána jajapo hag̃ua pe lektúra semanál oñeasignáva Eskuéla Jaipurukuaa Hag̃ua la Bíbliape. 	 Mbokmenawa seminggu kuwi, ana dina kanggo maca manut jadwal Maca Alkitab ing acara Sekolah kanggo Mulang Alkitab.


Eheka ambue oikopyréva 	 Golek asil sabanjure


Ñandejára omanda haguéicha chupe, Abrahán ombohéra itaʼýrape Isaac. 	 Bayangna Sara sing ora sabar lan ngguya-ngguyu karo kandha, ”Gusti Allah damel aku gumuyu, sapa kang krungu bab iki, mesthi bakal gumuyu marga saka aku.”


Por ehémplo, peteĩ vuéltape Husai tekotevẽ kuri ipyʼaguasu ohechauka hag̃ua omotenondeha Jehovápe ha Davídpe. 	 Wektu wong-wong péngin ndadèkké Absalom raja, Husai kudu wani bèn tetep setya karo Dawud lan Yéhuwah.


Rereko jave ne renondépe ñandutirogue rembohasáva ne ñe'ẽme, hesakãporãvéta ndéve he'iséva ñe'ẽnguéra. 	 Kanthi nglokalaké kaca wèb langsung ing kacané, sampéyan ora prelu kuwatir yèn tembung kang sampéyan pertal iku tembung kriya utawa tembung aran.


Jesús omboʼe vaʼekue upéva idisipulokuérape ha omanda chupekuéra omboʼe hag̃ua avei ótrope. 	 Dadi, Yésus mulang bab kersané Yéhuwah lan ngongkon para muridé nindakké sing padha.


Peteĩ vuéltape, Ñandejára heʼi umi isrraelítape natekotevẽmoʼãiha oñorairõ. 	 Mbiyèn, Gusti Allah wis tau ngandhani bangsa Israèl, ”Sira ora usah padha perang.”


Jaikuaa hag̃ua mbaʼépa ogusta peteĩ persónape ñahendukuaa vaʼerã. 	 Bèn isa ngerti apa sing dipéngini wong liya, kita isa ngetrapké naséhat Alkitab iki, ”Diénggal manawa ngrungokaké, nanging disarèh manawa calathu.”


Upéi, 400 áñorupi d.C., peteĩ eskritór rrelihióso hérava Juan Crisóstomo heʼi lívro de Mateo, Marcos, Lucas ha Juan ojetradusimaha umi idióma oñeñeʼẽvape Siria, Egipto, India, Persia, Etiopía ha hetave lugár rupi. 	 400 taun sakwisé Yésus lair, John Chrysostom kandha nèk piwulangé Yésus wis diterjemahké ing basané wong Siria, Mesir, India, Persia, Étiopia, lan liyané.


Algúno oñedesepsiona ohechávo ndaikatuiha oñesolusiona umi mbaʼe vai ohasáva umi hénte oĩ rupi inhustísia. 	 Sing liyané rumangsa kecéwa wektu ndelok akèh kejahatan lan tumindak ora adil ing donya.


La Biblia ohechauka Jehová oipuru hague ipodér oipytyvõ hag̃ua isiervokuérape (elee Deuteronomio 26:8). 	 Yéhuwah nggunakké kwasané kanggo mbantu umaté, lan numpes mungsuh-mungsuhé. (Wacanen Pangandharing Torèt 26:8.)


Ha kyhyjeʼỹme osegi heʼi chupekuéra ojejuka vaʼerãha Goliátpe. 	 Ana sing krungu omongané Dawud banjur dikandhakké Saul.


¿Mbaʼépa oiko upe haguére? 	 Apa akibaté?


Umi diskúrso, demostrasión ha dráma ñanemokyreʼỹ jaservi hag̃ua Jehovápe ñande pyʼaite guive. 	 Ceramah, sandiwara, lan wulangan sing dilakonké, isa nggedhèkké ati kanggo luwih tenanan ngabdi marang Yéhuwah.


Pe kuimbaʼe heʼi: “Mboʼehára, eremína che ermánope tombojaʼo chéve umi mbaʼe oheja vaʼekue oréve ore ru”. 	 Apa sing ditindakké Yésus wektu ana sing njaluk tulung bab andum warisan?


¿Iñimportántepa ñantende porã la Biblia? 	 Apa Iki Mung Salah Paham sing Sepélé?


¿“MÁVA PIKO AMO KUIMBAʼE”? 	 Keluargané Bétuèl mberkahi Ribkah.


Por ehémplo, peteĩ imitãva ikatu opensa pe rregálo iporãvéva haʼeha peteĩ selulár osẽ pyahuvéva. 	 Contoné, cah enom mbokmenawa nganggep nèk piranti èlèktronik sing paling anyar kuwi hadiah sing aji banget.


Pe léi hudía heʼi vaʼekue umi rréi ojapo vaʼerãha peteĩ kópia pe Léigui, haʼéva hína umi cinco lívro omoñepyrũva la Biblia (Deuteronomio 17:18). 	 (Pangandharing Torèt 17:18) Ing abad kapisan Masèhi, para ahli nurun akèh tulisan kuna.


Hardware 	 Piranti Atos


Ehecháta mbaʼéichapa Ñandejára okonsola umi héntepe tahaʼe haʼéva pe situasión ohasáva. 	 Gatèkna piyé wong-wong kuwi senajan ngadhepi masalah sing béda-béda ning isa éntuk panglipur sing sejati saka Gusti Allah.


¿Mbaʼépa jahecháta koʼág̃a? 	 Apa sing saiki bakal dirembug?


Jaagradeséramo Jehovápe ñaneperdona haguére, katuete ñaperdonáta avei ñande rapichápe ñande pyʼaite guive. 	 Nèk ora nresnani lan ngapura para sedulur, ora isa ngarep-arep Yéhuwah bakal nresnani lan ngapura awaké dhéwé.


Upepete jaheja vaʼerã upe jaleéva ha ani jarovia pe informasión. 	 Aja pisan-pisan diwaca lan dipercaya.


Upéicha rupi koʼã artíkulope oñeanalisáta Ñandejára haʼe hague upe omeʼẽva ñandéve pe rregálo porãite. 	 Mula, sing bakal dirembug ing artikel-artikel iki yaiku bab Gusti Allah sing nyedhiyakké tebusan.


Reñehaʼã vaʼerã reikuaave Ñandejárape ha ivolunta. 	 Bèn isa ngrasakké gunané, panjenengan kudu ngerti dhisik bab Gusti Allah lan kersané.


Péro tiémpo rire, Jehová omoñepyrũ pe Eskuéla Jaiporukuaa Hag̃ua la Biblia, ikatu hag̃uáicha ombokatupyry isiervokuérape opredika hag̃ua. 	 Banjur, Yéhuwah mulang umaté bèn trampil nginjil nganggo acara Sekolah kanggo Mulang Alkitab.


Amalisia Enoc rekove oĩ kuri en pelígro. 	 Dhèwèké éntuk tugas martakké kabar paukuman saka Gusti Allah.


Ikatu avei ojepuru oñeñeʼẽ hag̃ua peteĩ kondúkta porã ikatúvare jaguerohory. 	 Kuwi uga maksudé tumindak sing becik.


PETEĨ ERMÁNO OREKÓVA PRIVILÉHIO KONGREGASIÓNPE ÑANDETRATA VAÍRÕ 	 WEKTU ANA SEDULUR SING MAIDO UTAWA ORA ADIL


16 Jesús omombeʼu peteĩ ehémplo oñeʼẽva peteĩ esklávo odevévare peteĩ rréipe 60 millones de monéda de pláta. 	 16 Yésus nyritakké bab raja sing ngapura abdiné sing ngutang 60.000.000 dinar.


Péicha jave, ¿reikuaa porãpa mbaʼépa Jehová oipota rejapo? 	 Nèk ngadhepi kahanan kaya ngono, apa kowé wis mikirké dhisik kersané Yéhuwah bab kuwi?—Éf.


11. a) ¿Mbaʼépa oipyʼapy vaʼekue Abrahánpe? b) ¿Mbaʼéichapa Jehová oipytyvõ Abrahánpe? 	 11. Apa sebabé Abraham prihatin karo Sodom lan Gomora, lan piyé Yéhuwah mbantu dhèwèké?


Umi omoakãva hudiokuéra rrelihión omoĩ vaʼekue heta léi pe lépra rehegua noĩriva Ñandejára Ñeʼẽme, upévare ombohasa asyvéntema umi orekóvape ko mbaʼasy. 	 Para pemimpin agama Yahudi nggunakké ayat Alkitab kanggo nggawé aturan sing njlimet bab wong sing lara kusta, sing nyebabké wong kuwi tambah rekasa uripé.


¿Mbaʼérepa umi isrraelítape ijetuʼu vaʼekue iñeʼẽrendu Jehovápe Saúl ogoverna aja? 	 Apa sebabé bangsa Israèl angèl setya karo Yéhuwah wektu Saul dadi raja?


Por ehémplo, Moisés, pe omoakã ypy vaʼekue umi isrraelítape, “omyesakã” vaʼekue umi léi oñemeʼẽva chupekuéra (Deuteronomio 1:5, ÑÑB). 	 Contoné, Musa, sing dadi pemimpin bangsa Israèl, ”nggelaraké” utawa nerangké kitab kuwi.—Pangandharing Torèt 1:5.


¿Oipytyvõtapa haʼe umi ohasa asývape? 	 Piyé nèk wong-wong mèlu perang nglawan sing nindhes?


Tendayke mboty 	 Tutup Tab


Eñeimahinamína Sara oĩvo pe palásiope, oñemboʼy hína peteĩ ventána ypýpe ha omaña pe paisáhe porãitére. 	 Saiki, bayangna Sara lagi nyawang tanah Mesir saka cendhéla utawa balkon istana.


Ana ombyasyeterei isýpe, ha opromete orrespondetaha chupe peteĩ kárta rupive. 	 Ning, sakdurungé nulis, Marni mikirké dhisik pathokané Alkitab.


Haʼe ohechakuaa tekotevẽha ipasiénsia, upévare okorrehi chupekuéra heta vése. 	 Yésus kanthi sabar bola-bali ngandhani para muridé bab kuwi.


¿Mbaʼépa hína upéva? 	 Gusti Allah wis maringi akèh hadiah kanggo manungsa.


Koʼẽrõite Ñandejára omoingove jeýta Jóbpe ha hetave persónape oiko hag̃ua ko yvy ape ári peteĩ paraísope (Lucas 23:42, 43). 	 (Lukas 23:42, 43) ”Badhé wonten patangènipun tiyang pejah,” kandhané Lelakoné Para Rasul 24:15. Yésus kandha, ”Kowé aja padha gumun marang prakara iku mau.


¿Mbaʼéichapa ñande jaservíva Jehovápe jaipuru umi mbaʼe oĩva ko múndope? 	 Perkara donya éntuk digunakké ning aja nganti ngganggu ibadah marang Yéhuwah.


Umi rrelihión omboʼéramo kuimbaʼekuéra pensamiéntonte ndaideprovechomoʼãi (Marcos 7:7, 8). 	 Agama sing dhasaré ajaran manungsa ora ana gunané.—Markus 7:7, 8.


¿Resegítapa reservi Jehovápe nde sy térã nde túa oñemomombyrýramo chugui? 	 Apa kowé bakal terus ngabdi marang Yéhuwah, senajan wong tuwamu ora?


Al ótro día katu omosẽmba témplogui umi vendedórpe, oikóva oipuru Ñandejára róga ojaprovecha hag̃ua hapichakuérare ikatu hag̃uáicha oganave pláta (Luc. 19:45, 46). 	 Bakul-bakul kuwi anggoné dodolan larang banget kaya rampok.—Lk. 19:45, 46.


Umi mbaʼe ajapóvare ojekuaa mbaʼépa areko che akãme. 	 Pikiranku isa kétok saka tumindakku.


¿Mbaʼérepa tekotevẽ ñandepyʼaguasu ñamotenonde hag̃ua Jehovápe? 	 Kudu wani, bèn isa setya. Apa buktiné?


¿Mbaʼéichapa Jesús ohechauka idisipulokuérape iñumildeha? 	 Kok Yésus isa disebut andhap asor wektu mènèhi préntah para muridé?


Kuatiaroguépe jeheka 	 Golèk ing kaca


¿Mbaʼérepa? Pórke ko monuménto ohechauka porã umi profesía oĩva la Bíbliape oñekumplipaiteha, ikatuha jajerovia hese ha ouha Ñandejáragui (2 Pedro 1:19-21). 	 Kanggoné wong-wong sing sinau Alkitab, Gapura Titus kuwi istiméwa, merga dadi bukti nèk nubuat Alkitab kuwi isa dipercaya lan asalé saka Gusti Allah.—2 Pétrus 1:19-21.


Por ehémplo, heʼi hikuái pe ména ikatuha ojedivorsia hembirekógui ndahéiramo hembiʼu, térã ojuhúramo peteĩ kuña iporãvéva. 	 Contoné, masakané sing wédok ora énak, utawa kenal wong wédok liya sing luwih ayu.


Avei Pablo heʼi vaʼekue: “Ijapyteguikuéra heta oĩ gueteri ñanendive, péro oĩ avei umi omanómava”. 	 Paulus lan wong Kristen liyané kayané pancèn kenal karo wong-wong sing krungu langsung préntahé Yésus.


Reñemeʼẽrõ enkuénta ne famíliape ndogustaguasuiha pe predikasión, rehecha vaʼerã mbaʼéichapa reipytyvõta chupe. 	 Nèk panjenengan krasa anak panjenengan ora seneng ati wektu nginjil, coba golèk cara bèn bocah kuwi dadi seneng nginjil.


Upéicharõ jepe apóstol Pedro heʼi hese ‘ndojupíri hague yvágape’ (Hech. 2:34). 	 2:34) Yéhuwah mènèhi roh suciné marang wong-wong mau kanggo nindakké gawéan sing nggumunké, ora kanggo milih wong-wong kuwi bèn urip ing swarga.


Upéva ndeʼiséi ñande kristiáno jajotratante vaʼerãha haʼerõguáicha oñoermáno. 	 (Yo. 11:36) Awaké dhéwé ora mung éthok-éthok dadi sedulur, ning awaké dhéwé pancen sedulur.


Añemboʼévo Jehovápe ikatu añekonsentra umi mbaʼe arekóvare ha ndahaʼéi umi mbaʼe ndarekóivare. 	 Kebiyasaan kuwi mbantu aku terus fokus karo apa sing tak duwèni ketimbang sing ora tak duwèni.


¿Mbaʼépa ikatu rejapo oikóramo upéva? 	 Apa sing kudu kok tindakké? Aja cilik ati.


Ko visión ningo hetaitereípema omombarete ijerovia ha omeʼẽ chupekuéra peteĩ esperánsa iporãitereíva. ¡Ha ndéve tuichaiterei nepytyvõta avei! 	 Malah, akèh wong sing wis ngrasakké nèk crita kuwi isa nguwatké iman lan ngekèki pengarep-arep sing nyenengké kanggo dina mbésuk.


13 Ñañeʼẽ lája ningo ndahasýi vaʼerã oñentende hag̃ua. 	 13 Ing Israèl, swara trompèt digunakké kanggo mènèhi tandha.


Eikemína ore páhina de Internétpe, jw.org, rehecha hag̃ua mbaʼépa heʼi la Biblia. Koʼã mbaʼe katuete nepytyvõta reñeñandu porãve hag̃ua. 	 Bukaken situs wèb resminé Seksi-Seksi Yéhuwah, jw.org/id, bèn ngerti nèk Alkitab isa mènèhi jawaban sing cocog.


Ñandejára ñanemoarandu. 	 Éntuk kawicaksanan.


Upearã ikatu jahecha umi rreláto bíblico ikatúva ñanepytyvõ ñañeimahina hag̃ua mbaʼéichapa raʼe añetehápe Jesús pínta ha jahecha hag̃ua chupe hendaitépe. 	 Salah siji carané yaiku nliti katrangan saka Alkitab. Kuwi uga isa mbantu kita nduwé pandhangan sing bener bab Yésus. ”PADUKA SAMPUN NYAWISAKEN BADAN DHATENG KAWULA”


Umi ára pahápe umi hénte hekokyʼáta ha ndoikuaasemoʼãi mbaʼeve Ñandejáragui (2 Timoteo 3:2-5). 	 Ing dina-dina wekasan, manungsa bakal ngalami kahanan moral lan rohani sing bobrok.—2 Timotéus 3:2-5.


Péro añetehápe naentéroi umi unhído ojeporavo de la mísma fórma. 	 Contoné, Alkitab ora kandha ana kaya geni ing sirahé para wong ing Yérusalèm sing dipilih sakwisé kuwi.


La Atalaya del 1 de abril de 1959 heʼi vaʼekue umi kristiáno oñatende vaʼerãha ani hag̃ua hoʼupa chuguikuéra itiémpo umi mbaʼe osẽ pyahúva. 	 5 Awaké dhéwé ngerti nèk saiki akèh sing isa ngganggu awaké dhéwé ngabdi marang Yéhuwah, timbang jamané Yésus.


¿Itujaitereíma piko la Biblia ha upévare ndovalevéima, térãpa haʼe hína pe lívro ideprovechovéva? 	 Apa Alkitab kuwi ketinggalan jaman utawa cocog dadi tuntunan urip ing jaman saiki? Édhisi kusus Warta Penting iki mbantu panjenengan njawab pitakonan-pitakonan kuwi.


La Biblia ningo ndahaʼéi heʼínteva ñandéve mbaʼépa jajapo vaʼerã, síno ñanemboʼe ñamombaʼe hag̃ua umi enseñánsa ha avei mbaʼéichapa jajapo vaʼerã. 	 Alkitab ora mung nyebutké bab-bab kuwi. Ning, uga mulang bèn kita isa ngajèni lan ngetrapké kuwi ing urip saben dina.


Pe Traducción del Nuevo Mundo oĩva ingléspe oreko peteĩ seksión ipyahúva oñepyrũvo káda lívro vívliko. 	 Ana bagéan anyar ing buku Musthikaning Kidung sing nerangké sapa waé wong-wong sing lagi ngomong ing kono.


Lot avei omoirũ chupekuéra ha péicha oñondivepa okumpli pe Jehová ojerure vaʼekue osẽ hag̃ua umi “kaldeokuéra retãgui” (Hechos 7:4). 	 Lot uga mèlu lunga. Abraham lan Sara manut marang Yéhuwah lan metu saka ”tanahipun tiyang Kasdim”.—Para Rasul 7:4.


Péro, ¿mbaʼérepa koʼág̃arupi saʼi oĩ imanduʼáva upévare? 	 Lha terus, kenapa kok saiki wis dilalèkké?


Péro 400 áño upe rire, umi hénte mombyryvéma oĩ pe perfeksióngui. Upévare Ñandejára omoĩ Léi oproivíva peteĩ persóna oreko rrelasión sexuál ihéntendi (Levítico 18:6). 	 Ning, 400 taun sakbanjuré, Hukum Musa ora ngéntukké wong nikah karo sedulur cedhaké dhéwé, merga manungsa wis adoh saka jamané Adam sing sampurna.—Kaimaman 18:6.


14 Ñandepyʼaporãramo jahechauka jahayhu ha jarrespetaha Jehovápe ha ñande rapichápe. 	 14 Nèk kowé apikan, kuwi tegesé setya karo Yéhuwah lan liyané.


Ha upe áñope onohẽ idióma francéspe umi Sálmo, ikatu hag̃uáicha umi hénte “opurahéi Ñandejárape ipyʼaite guive ha oñanduve umi mbaʼe opurahéiva”. 	 Banjur, Lefèvre nerjemahké buku Jabur ing basa Prancis, bèn wong-wong sing percaya isa ndonga ”luwih kusuk lan tenanan”.


Ñañemboʼe vaʼerã Ñandejárape ha jajerure chupe tañanepytyvõ (Filipenses 4:6, 7, 13). 	 (Filipi 4:6, 7, 13) Nèk kuwi ditindakké, awaké dhéwé isa terus wani nindakké sing bener lan jujur ing urip saben dinané.


Ñañemeʼẽvo enkuénta mbaʼeichaitépa Jehová ñanderayhu, ñanekyreʼỹve avei jahechauka hag̃ua jahayhuha ñane ermanokuérape. 	 Ayo nduduhké tresna marang para sedulur merga niru tresnané Yéhuwah!


Péro koʼã ermáno ohechakuaa oñeʼẽ reitaha gueteri umi héntepe pe rresurreksiónre. 	 Ning, malah mènèhi panglipur lan nyritakké apa sebabé wong apik kena musibah.


Ñandejára oipeʼapaitéta umi gérra (Salmo 46:8, 9). 	 Perang bakal ora ana manèh.—Jabur 46:9, 10.


¿Ikatúpa ñapensa mbaʼépepa tekotevẽ ñamehorave? 	 Apa panjenengan wis ngupayakké luwih apik bab kuwi?


¿Maʼerã piko jaipuruséta peteĩ lívro ymaiterei guare jaheka hag̃ua gía, si koʼág̃arupi henyhẽte umi teknolohía osẽ pyahúva? 	 Apa gunané nggunakké tuntunan sing wis kuna kanggo jaman modhèren?


Upéi haʼe ohechakuaa ojoguaha umi krajóla pehenguépe, haʼetéramo jepe ndoservíriva añetehápe ikatu gueteri ojepuru oñepinta hag̃ua. 	 Dhèwèké madhakké kahanané kaya krayon sing dinggo bocah-bocah nggambar. Senajan tugel, krayoné isih isa digunakké kanggo nggambar.


Oĩ avei papíro ojetopa rire oñemoĩva hesakãitereihápe térã iñumedahápe, ha upévare pyaʼeve oñembyaipa. 	 Sakwisé ditemokké, ana papirus sing tambah rusak merga kena srengéngé lan didèlèh ing panggonan sing lembap.


Oĩ lívro heʼíva pe palávra “léi”, ouha peteĩ palávra evréagui heʼiséva “odirihi, ogia térã omeʼẽ instruksión”. 	 Ana buku sing kandha nèk tembung Ibrani ”hukum” maksudé ”tuntunan, préntah, arahan”.


Avei, kyreʼỹme ñañeʼẽ vaʼerã ótrope opa mbaʼe ñaaprende vaʼekuégui (Sal. 77:11, 12; Luc. 8:18; Rom. 10:15). 	 Awaké dhéwé bakal seneng nèk gelem nyritakké sing disinaoni marang wong liya.—Ms. 77:12, 13; Lk. 8:18; Rm. 10:15.


Pablo imanduʼa vaʼekue proféta Habacuc ohai vaʼekuére ha heʼi: “Pe hekojojáva oikovéta ijerovia rupive” (Gál. 	 Paulus nyuplik omongané Habakuk wektu kandha, ”Wong kang kaanggep bener iku bakal urip marga saka pracaya.”


Koʼág̃a amombaʼe che rekove ha kuñanguérape 	 Aku Sinau Ngajèni Urip lan Wong Wédok


Lefèvre osegi vaʼekue pe rrelihión katólikape omano meve, péro itravahokuéra tuichaiterei oipytyvõ umi otradusívape la Biblia upe rire, ha haʼe opensa lája omomýi avei hetápe opuʼã hag̃ua pe Iglésia Katólikare. 	 Senajan Lefèvre tetep dadi wong Katolik nganti mati, terjemahané mènèhi pengaruh gedhé kanggo penerjemahan Alkitab lan mbukak dalan kanggo Reformasi.


Koʼág̃a ojepredikáma oparupiete. 	 Apa buktiné?


Chugui ningo omano kuri ifamília. Haʼe heʼi: “Che rembireko ha che roñemboʼe meme Jehovápe, ha haʼe orembopyʼaguapy heʼiháicha Filipenses 4:6, 7. 	 Robert, sing disebutké ing kaca 3, kandha, ”Merga ndonga marang Yéhuwah, aku lan bojoku krasa ayem tentrem kaya sing disebutké ing Filipi 4:6, 7.


Ñandejára heʼi pe mitãme oñembohéra vaʼerãha Isaac, heʼiséva “Opukáva”. 	 Anak lanangé Sara dijenengi Iskak karo Gusti Allah, sing tegesé ”Ngguyu”.


Heta millones oservi ichupe; ha heta 100 millones oñemboʼy henondépe” (Daniel 7:9, 10, Ñande Ruete Ñeʼẽ Bíblia [ÑÑB]). 	 Panjenengané kaladosan ing éwoning éwon lan puluhan éwon ping puluhan éwon.”—Dhanièl 7:9, 10.


Primerorã pe guárdia ndoroviaiete upéva ha osospecha voi Alexandra oguerahaha ótro paíspe umi héntepe, ovende térã omombaʼapo pohýi hag̃ua chupekuéra. 	 Mauné petugas kuwi ora percaya nèk wong kuwi pendhudhuk resmi lan malah ngira nèk Alexandra kuwi mèlu bisnis perdagangan manungsa.


Oñekontestárõ guare chéve umíva, añesorprendeterei. 	 Aku nggumun banget wektu ngerti nèk jebulé kabèh pitakonanku ana jawabané.


3 ¿Mbaʼépa oiko vaʼerãmoʼã ñandehegui Jehová nañanderayhúirire? 	 3 Piyé uripé manungsa nèk katresnan kuwi dudu sipaté Gusti Allah sing utama?


¿Mbaʼépa hína pe pruéva tuichavéva ohechaukáva Ñandejára ñanderayhuha? 	 Apa bukti katresnané Yéhuwah sing paling gedhé?


¿Mbaʼépa nde repensa? 	 Piyé Nurut Panjenengan?


¿Mbaʼérepa ñañemotiémpo vaʼerã jajepyʼamongeta hag̃ua Jesús sakrifísiore? 	 Nèk mikirké tenanan bab tebusan, piyé kuwi isa mbantu ngajèni Yéhuwah?


Jahechaháicha, Ezequías osẽ porã, pórke odesidíma kuri ndosegimoʼãiha itúva ehémplo. 	 Uripé Hizkia ora dipengaruhi karo kelakuané keluargané.


¿Arakaʼépa entéro oikóva ko yvy ape ári ohayhúta Jehovápe ha hapichápe? 	 Awaké dhéwé isa ngerti saka endi nèk wong-wong salumahing bumi bakal nresnani Yéhuwah lan wong liya?


¿Maʼerãpa? 	 Apa sebabé?


Umi sientífiko jepe ohechakuaa ojapo porãha ñanderehe ñanembaʼeporãramo. 	 Ayo dirembug apa waé paédahé nèk seneng mènèhi. ”PAWÈWÈHÉ KANTHI SUKA-RILA”


Armagedón rire ndaiporimoʼãvéima umi gérra (Salmo 46:8, 9). 	 Perang Armagédhon bakal nyirnakké kabèh perang.—Jabur 46:9, 10.


“Peteĩ karai chekoimeasemoʼã, péro che ndaaseptái. Che patrón ohendúrõ guare la oikóva heʼi chéve: ‘¡Nde reservi rupi Ñandejárape peichaite neonrrádo! 	 ”Wektu bosku ngerti nèk aku mbalèkké dhuwit sogokan, dhèwèké kandha, ’Gusti Allahmu wis nggawé kowé dadi wong jujur sing isa dipercaya.


Péicha jahecha Ñandejára puévlo situasión okambia jeymaha. 	 Dadi, kahanané umaté Gusti Allah wis béda manèh.


Por ehémplo, heta oĩ opensáva ñamano rire oĩha peteĩ párte osẽva ñandehegui ha osegíva oikove, térã omopensa chupekuéra umi pórare. 	 Bèn ora padha salah ngerti, para penerjemah éntuk ijin nerjemahké tembung ”nyawa” manut karo ukarané.


Jahechaháicha, umi ermáno otradusíva la Biblia ótro idiómape, oipytyvõiterei oñemehora hag̃ua pe Traducción del Nuevo Mundo 2013 ingléspe (Prov. 27:17). 	 Terjemahan Alkitab nganggo basa liyané sing lagi waé digawé, isa mbantu bèn terjemahan 2013 dadi luwih apik.—WB. 27:17.


14 Jesús ou vove oraha hag̃ua umi unhídope yvágape, haʼekuéra oĩta diferénte lugárpe ko yvy ape ári. 	 14 Isih ana wong sing dipilih, sing isih urip ing bumi, wektu Yésus teka ngajak munggah swarga.


Peteĩ ansiáno ñandetrata vaíramo, ani jarahaiterei enkuénta umi mbaʼe ojapo vaʼekue. 	 Mula, mbokmenawa wong-wong mau ora isa ngerti alesané tumindaké awaké dhéwé.


Péro ko ermáno ndoikói oñembyasyháre, síno siémpre ovyʼa. Haʼe orrekonose: “Hasy asy chéve ahechávo che rembireko koʼẽ koʼẽre oempeoraveha. 	 Héctor kandha, ”Senajan aku sedhih weruh bojoku sing tambah parah larané lan ora gampang ngopèni dhèwèké, kuwi ora nggawé aku nglokro.


¿Mbaʼépa ojehupyty ojejapo haguére pe Eskuéla de Galaad? 	 Apa gunané Sekolah Giléad?


Namombaʼevéi vaʼekue che rekove ha ajeguaru voi chejehegui. 	 Aku pegatan, lan uripku dadi saya ora nggenah.


Jaikuaaháicha María nogueronaséi pe fe, síno heta oñehaʼã ojeroviave hag̃ua. 	 Wektu dilairké, awaké dhéwé ora langsung nduwé iman.


Upéicha avei, ifasilvéta ndéve rentende hag̃ua la Biblia oĩramo álgien oexplikáva ndéve. 	 Nèk lagi teka ing panggonan sing anyar, mesthiné panjenengan bakal ngajèni wong sing mbantu nerangké kabèh karo panjenengan, ta?


Upévare jajecha vaieterei jepi peichagua situasiónpe ha ndajaikuaái voi mbaʼépa jajapóta. 	 Mula, ora perlu kagèt nèk rumangsa kélangan wektu wong sing ditresnani mati.


Hiʼarive ikausarekuéra jaju japeka ha ñamano (Rom. 5:12). 	 (Rm. 5:12) Ning, sakjané urip bebojoan kuwi isa nyenengké saiki.


Péro Ñandejára orregala jeikove opaveʼỹva ñande Ruvicha Cristo Jesús rupive” (Romanos 6:23). 	 (Roma 6:23) Gusti Allah uga ”maringké Putra siji-sijiné, supaya saben wong sing nduduhké iman marang Putrané ora disirnakké nanging éntuk urip saklawasé”.


Japredika jave, ñañekonsentra umi mbaʼe ideprovéchovare ñandéve, ndahaʼéi umi mbaʼe omokangývare ñande jerovia (Filip. 4:8). 	 (Fp. 4:8) Nginjil isa nguwatké iman, merga ngélingké bab janji lan pathokané Yéhuwah.


Jahechamína mbaʼépa ohasa vaʼekue peteĩ ermána hérava Ana.[1] Isy ningo oĩ expulsáda, ha peteĩ díape isy ohenói chupe por teléfono oporandu hag̃ua ikatúpa oho hógape ovisitami chupe. 	 Contoné, ibuné Marni, sing ditokké saka jemaat, nilpun Marni lan ngomong nèk arep mara ing omahé.[1] (Deloken katrangan ing kaca 30.)


Certificado de divorcio áño 71 térã 72-pe guare 	 Surat cerai taun 71/72 M


Pe rreunión aja, umi ermáno ohekáma voi umi téxto pe Biblia pyahúpe, ha ohechakuaa hikuái hesakã porãveha. 	 Wektu sedulur sing ceramah maca ayat saka Alkitab iki, kétok banget nèk terjemahané gampang diwaca lan dingertèni.


Ha upeichaite ningo. 	 Bocah-bocah kuwi wis isa mikir, lan péngin nggawé keputusan dhéwé.


Katuete ningo nemongaiguéta releéramo peteĩ Biblia orekóva umi palávra ndojepuruvéimava térã hasyetereíva oñentende hag̃ua. 	 Panjenengan mesthi ora seneng maca buku sing basané kuna lan angèl dingertèni.


Ha ndahaʼéi voi omeʼẽva chupe michĩmínte, síno hoyʼu hag̃ua igustoitépe. 	 Ribkah ndelok untané wong kuwi sing cacahé sepuluh ndhéprok ing kono, lan bak kanggo ngombé isih kosong.


PURAHÉI: 106, 118 	 LAGU: 27, 21


JAVYʼAITEREI ÑAMBAʼAPO HAGUÉRE JEHOVÁNDI 	 MARAHI BUNGAH


Oime vaʼerã omopotĩ ndéve la nde erída ha upéi ojokua. 	 Mbokmenawa dhèwèké ngresiki tangan utawa dengkul sing lara mau lan diblebet nganggo perban.


¿Mbaʼérepa? 	 Umat kuwi disebut Israèl rohani.


Jareko heta kópia ojejapo vaipa vaʼekue, ha la majoría ojejapo hetaiterei tiémpo ojeskrivi rire umi orihinál, ha jaʼekuaa hetaiterei mbaʼépe ojoavyha umívandi”. 	 Akèh-akèhé, kuwi digawé pirang-pirang atus taun sakwisé tulisan asliné ditulis, lan kuwi béda karo asliné.”


Avei omomanduʼa chupekuéra iñimperfektoha ha oikotevẽha Jesús sakrifísiore, ikatu hag̃uáicha oñeperdona pára siémpre ipekadokuéra (Gál. 	 Hukum kuwi ngélingké nèk bangsa Israèl ora sampurna lan butuh tebusan. Tebusan kuwi kudu sampurna, bèn isa ngilangké dosa sepisan kanggo saklawasé.


Oĩva Pype 	 Isiné Majalah Iki


¿Mbaʼéichapa Jehová ogia ipuévlope Noé ha Moisés tiémpope? 	 Yéhuwah ngekèki tuntunan apa ing jamané Nuh lan Musa?


Robert heʼi: “Ñepyrũrã ni ndaroviaséi kuri aikuaárõ guare pe avión oho haguépe che raʼy hoʼa hague ha haʼe omanoha. 	 Robert kandha, ”Wektu anakku lanang mati merga kecelakaan pesawat, aku ora percaya.


Koʼág̃arupi oĩ hetaiterei rrelihión heʼíva kristianoha, péro umi mbaʼe opensa ha ogueroviáva idiferentepa ojuehegui. 	 Nèk iya, tegesé panjenengan klebu salah sijiné luwih saka rong milyar wong ing bumi sing ngaku Kristen.


Umi hénte ohenduse vaʼekue Jesúspe pórke haʼe hory ha “oiporu umi ñeʼẽ porãite” (Luc. 4:22). 	 (Lk. 4:22) Nèk omongané awaké dhéwé nyenengké, wong-wong uga seneng ngrungokké lan gelem nampa sing diomongké.


Juan 3:16-pe Jesús omombeʼu ñandéve: “Ñandejára ohayhuetereígui pe múndo omeʼẽ Itaʼýra peteĩete, ani hag̃ua oñehundi opaite umi hese ojeroviáva, ohupyty hag̃ua guei jeikove opaveʼỹva”. 	 Ning, ana siji sing paling aji kaya kandhané Yokanan 3:16, ”Gusti Allah anggoné ngasihi marang jagad iku nganti masrahaké Kang Putra ontang-anting, supaya saben wong kang pracaya marang Panjenengané aja nganti nemu karusakan, nanging nduwènana urip langgeng.”


6 Jonatán siémpre iñeʼẽrendu Jehovápe. 	 6 Yonatan tetep setya karo Yéhuwah.


MBAʼÉPA HEʼI LA BIBLIA 	 Gusti Allah cedhak karo wong sing tumindaké bener.


David oĩma oñorairõ hag̃uáicha, ha ohóma Goliat oĩha gotyo. 	 Merga nggawa umban, Dawud langsung marani Goliat.


Che ikatu antende porã umi hénte orekóvape avei diskapasida. 	 Merga ora nduwé tangan, aku dadi luwih pangertèn karo wong-wong sing butuh bantuan.


Ko mandáto noĩri vaʼekue Moisés Léipe (Mat. 22:39; 1 Juan 3:16). 	 Kuwi sing ora ana ing Hukum Musa.—Mt. 22:39; 1 Yo. 3:16.


Umi hénte ndaijaʼéi Enoc rehe, nohenduséi hikuái pe mensáhe ha ndoikuaaséi mbaʼeve Ñandejáragui. 	 Wong-wong kuwi ora isa nyerang Yéhuwah, Gusti Allahé Hénokh, ning isa nyerang Hénokh.


¿Jaikópa hína “umi ára pahápe”? 	 Apa kita urip ing ”dina-dina wekasan”?


Aristóteles omboʼe vaʼekue ko yvy oĩha ko univérso mbytépe. 	 Aristoteles mulang nèk kabèh benda langit dibungkus karo bola kristal.


Oĩ oanotáva mbaʼe fechaitépa omano pe persóna, ikatu hag̃uáicha okonsola ihentekuérape. 	 Ana sing mbunderi tanggalan bèn isa éling tanggal wong sing mati, kanggo nggedhèkké atiné sing ditinggal mati.


Ha la aháramo katu, aaprovecha amokõ hag̃ua opa rire peteĩ kláse ha oñepyrũ mboyve pe ótro. 	 Sésuké aku mbolos sekolah merga isih kesel.


(Santiago 1:5.) Ñanepytyvõ ñaaguanta hag̃ua umi tentasión. “Peñemboʼe meméke ani hag̃ua peʼa mbaʼe vaípe.” 	 Tuntunan bèn isa nggawé keputusan sing bener ”Déné manawa panunggalanmu ana kang kekurangan kawicaksanan, iku nyuwuna marang Gusti Allah, kang maringi marang sakabèhing wong kanthi éklas, ora kanthi ngundhat-undhat, sarta bab iku bakal kaparingaké marang dhèwèké.”—Yakobus 1:5.


Upéva ñanepytyvõta ani hag̃ua jaʼe peteĩ mbaʼe jaʼeʼỹ vaʼerã térã jajapo álgo upéi ñambyasýtava. 	 Nèk ngrungokké tenanan, kita isa ngerti kabèh faktané, ora nduwé anggepan sing salah, lan ora nganti nggawé kesalahan.


¿Ndépa mbaʼe repensa? 	 Piyé nurut panjenengan?


Eva ojapo pe mbói heʼíva chupe, ha Adán katu ohendu hembirekópe. 	 Apa akibaté? Wong loro kuwi sengsara banjur mati, lan ora bakal diuripké manèh.


Javyʼaiterei ñanembaʼeporãramo 	 Paédahé Seneng Mènèhi


Añetehápe algúno umi ita ojepuru vaʼekue pe témplope ipuku vaʼekue 11 métro, ipe 5 métro ha ijyvate 3 métro. 	 Watu-watu ing bait dawané luwih saka 11 mèter, ambané 5 mèter, lan dhuwuré 3 mèter.


Nderetopamoʼãi ni peteĩ hendápe la Biblia oñeʼẽha peteĩ álma nomanóivare 	 Ing abad kapisan, rong sèkte Yahudi sing paling utama, yaiku kaum Eseni lan Farisi, ngajarké nèk rohé manungsa kuwi isih urip sakwisé ragané mati.


Aanalisávo umi profesía oĩva la Bíbliape, mbeguekatúpe akambia ahávo ha napensavéima Ñandejára ndoexistiriha. 	 Wektu sinau ramalan-ramalan ing Alkitab, kapracayan atéisku dadi luntur.


Ha ijetuʼuve jave orendive haʼekuéra oremokyreʼỹ ha orepytyvõ tekotevẽhápe”. 	 Aku lan bojoku uga éntuk dhukungan lan bantuan saka para sedulur Kristen wektu ngadhepi kasusahan.”


(Elee Juan 17:17 ha 2 Timoteo 3:16.) Ñandejára omombeʼu heta mbaʼe la Bíbliape jaikuaave hag̃ua chupe. 	 (2 Pétrus 1:20, 21) Awaké dhéwé isa ngerti sing bener bab Gusti Allah saka Alkitab.—Wacanen Yokanan 17:17; 2 Timotéus 3:16.


Oĩ rróllo oñeñongatu vaʼekue kambuchípe mar Muerto ypýpe umi kuévape, umíva areterei oiko pórke pe lugár isekoiterei. 	 Tulisan kuna sing jenengé Gulungan Laut Mati sing disimpen ing njero guci ing guwa ing dhaérah panas, sing umuré atusan taun


18 Kéniape, peteĩ ermána hérava Sara, oreko vaʼekue peteĩ estudiánte haʼetévaicha ku ndovaloráiva umi mbaʼe oaprendéva. 	 18 Sara, sedulur wédok saka Kenya, kandha, ”Aku ndongakké wong sing sinau Alkitab karo aku, merga rumangsaku dhèwèké ora niyat sinau.


Apóstol Pablo oñeʼẽ vaʼekue upévare heʼírõ guare: “Añetehápe, che pyʼaite guive aguerohory Ñandejára Léi, péro ahecha che retépe oĩha ótra léi, oñorairõva Ñandejára Léi ndive oĩva che akãme, ko léi haʼe hína pe pekádo oĩva che retépe ha cheguerekóva ipoguýpe” (Romanos 7:22, 23). 	 Angger-angger liya kuwi sing marakaké aku dierèh déning si dosa, sing ngwasani awakku.”—Rum 7:22, 23, Basa Jawi Padintenan.


Iporã vaʼerã jajepyʼamongeta koʼã persóna rembiasakuére, ha jasegi iñehémplo. 	 Merga, kekancan karo Gusti Allah kuwi tujuan urip sing paling penting.


Umi gérra rangue oĩta pas. 	 Peperangan bakal ora ana manèh.


Péicha avei, heta áñore ñande Rréi omeʼẽma diferénte kláse de eleménto, ikatu hag̃uáicha ñaipytyvõ umi héntepe oikuaa hag̃ua Jehovápe. 	 Semono uga, awaké dhéwé dikèki akèh sarana kanggo mbantu bèn wong-wong nampa kabar apik.


Pe artíkulope oĩ konsého ohechaukáva mbaʼéichapa ikatu ombohovái hikuái pe techagaʼu ha umi kostúmbre idiferénteva. 	 Artikel ing kono ngrembug masalah sing padha karo dhèwèké.


Heta ñane ermáno operde ihénte ha iñamigokuéra. 	 Ning, para sedulur iki ngerti nèk akèh-akèhé sing dibantu iki wong Budha, sing ora akèh ngerti bab Alkitab.


Nhamba'eapoa Regua 	 Pernak-pernik Desktop


Avei heʼi chupekuéra oñehaʼã vaʼerãha oiko pyʼaguapýpe ha peteĩ ñeʼẽme kongregasiónpe (Efes. 4:1-3). 	 (Éf. 4:1-3) Roh suciné Yéhuwah bakal mbantu umaté andhap-asor, ora sombong.


EJEASEGURA MBAʼÉPA REGUEROVIA 	 IMANMU


Iñexperiensiakuéra oñeguenohẽ jepi rrevísta Ñemañaha ha ¡Despertad!-pe,* upévare che siémpre ahekámi koʼã artíkulo alee hag̃ua. 	 Aku nggolèki pengalaman-pengalaman sing dicritakké ing majalah Sadarlah! lan Menara Pengawal.* Aku dadi éntuk piwulang sing apik saka pengalamané wong-wong sing wis isa ngowahi uripé kaya sing lagi tak upayakké.


11 ¿Mbaʼépa heʼise ‘ñanderekomarangatu’? 	 11 Apa maksudé ”tumindak kudus”?


Péicha ojeʼe peteĩ mitãkuña héravape Bebe oñeñotỹtarõ guare itúape, omanóva peteĩ aksidéntepe. 	 Aja . . . nangis . . . terus.” Kuwi omongané wong sing layat marang Bébé ing kuburané bapaké sing mati merga tabrakan.


15 Jehová odesidi arakaʼépa oiporavóta umi unhídope (Rom. 8:28-30). 	 (Rm. 8:28-30) Yéhuwah mulai milih wong-wong kuwi, sakwisé Yésus diuripké manèh.


Si, la Biblia heʼi mbaʼéicha vaʼerãpa umi kristiáno ha ñande jajesegi vaʼerã upévare. 	 Mesthiné ngono nèk panjenengan péngin nindakké ajarané Yésus ing Alkitab. Para muridé Yésus jaman mbiyèn disebut ”Kristen”.


Por ehémplo, pe Declaración de Independencia de los Estados Unidos ojekopia vaʼekue pergamínore. 	 Contoné, Deklarasi Kemerdekaan AS sing resmi, ditulis lan ditandatangani ing kulit kéwan.


Péro nde katu reheka reikóvo umi mbaʼe tuicháva ndejupe g̃uarã. 	 Sira aja ngarah marang prakara kang muluk-muluk kanggo sira dhéwé!


17 La majoría Ñandejára siérvo oikóva ko tiémpope, ndohomoʼãi yvágape. 	 17 Akèh abdiné Yéhuwah saiki ora munggah swarga.


Aníkena núnka jajogua Abner ha Absalónpe. 	 Awaké dhéwé ora péngin kaya Abnèr lan Absalom sing ora setya.


Peteĩ lívro ikatúva oñentende 4 	 4 Buku sing Isa Dingertèni


Péro epensamíntena, ojekuaa porã ñane tiémpope pe kuimbaʼe ijyvatevéva ohupyty hague 2 métro 70. 	 Ana sing ngomong nèk ora mungkin dhuwuré Goliat nganti semono, ning coba dipikirké tenanan, saiki wong sing paling dhuwur sing tau dicathet kuwi dhuwuré luwih saka 2,7 mèter.


Upérõ haʼe ndoipurúi hetaiterei palávra oexplikáta jave álgo, ni umi palávra ijetuʼúva oñentende hag̃ua oipotágui umi hénte heʼi hese oñeʼẽkuaaitereiha. 	 Ing ceramahé, Yésus ora nggunakké tembung-tembung sing angèl, sing ora perlu, lan sing nglarani ati.


¿Ikatúpa jaʼe upéva la Bíbliare? Si, reiko reikohápe, katuete reguerekóne la Biblia peteĩ idióma nde ikatúvape rentende. 	 Saiki, mbokmenawa Alkitab ana ing basa panjenengan, ora masalah panjenengan manggon ing endi lan saka negara endi.


Péro michĩ pe okẽ ha ipoʼi pe tape oporogueraháva jeikove opaveʼỹvape, ha saʼi umi ojuhúva upe tape” (Mateo 7:13, 14). 	 (Matius 7:13, 14) Dadi, keputusan sing panjenengan gawé kuwi ana pengaruhé kanggo masa depané panjenengan.


16 Jehová organisasión siémpre oipuru la Biblia ojapo hag̃ua umi puvlikasión. 	 16 Kabèh wacané Seksi Yéhuwah dhasaré Alkitab.


Péro che rembireko ha mama ndahaʼéi la ojogueraha porãmbáva. 	 Ning, ibuku lan bojoku ora rukun.


“Oiméramo nde soltéro térã remendáva, rejapóramo ikatúva guive Jehovápe g̃uarã lomímonte revyʼáta” (Claudia). 	 ”Ora masalah nduwé bojo apa ora, panjenengan isa tetep seneng nèk tenanan ngabdi marang Yéhuwah.”—Claudia


Ko kavaju arigua orrepresenta pe ñembyahýi. 	 Sing nunggang jaran iki nggambarké kahanan kurang pangan.


Upévo peteĩ disípulo hérava Felipe oñemboja hendápe ha heʼi: “¿Añetehápe piko rentende upe releéva?”. 	 Banjur, muridé Yésus sing jenengé Filipus, nyedhak lan takon, ”Panjenengan punapa mangretos ingkang panjenengan waos punika?”


Ha tercero, nemanduʼa vaʼerã reñemeʼẽramo Jehovápe, rehechaukaha hína rejeroviaha hese. 	 Yéhuwah bakal mbantu kowé ngabdi senajan akèh masalah.


Koʼág̃a ajapo peteĩ mbaʼe chegustavéva: aservi Jehovápe ha aime iñorganisasiónpe. 	 Salah siji pemain nguncalké bal cilik lan pemain saka tim lawan nggebug bal kuwi nganggo kayu sing diarani bat.


La Bíbliape oñeñeʼẽ heta kuñáre, péro Sáragui añoite oñemombeʼu mboy áñopa oreko vaʼekue omanórõ guare. 	 Sara kuwi siji-sijiné wong wédok sing umur matiné disebutké ing Alkitab.


Jehová heʼi haguéicha, tiémpo rire haʼekuéra omano ha upéicha operde pe oportunida oreko vaʼekue hikuái oikóvo pára siémpre ko yvy ape ári peteĩ paraísope (Génesis 2:17; 3:1-6; 5:5). 	 Adam lan Hawa kélangan kesempatan kanggo urip saklawasé ing Firdaus ing bumi.—Purwaning Dumadi 2:17; 3:1-6; 5:5.


Péro og̃uahẽvo David, Jehová heʼi Samuélpe: “Enombra chupe, pórke pévape aiporavo”. 	 Wektu Dawud teka, Yéhuwah kandha marang Samuèl, ”Jebadana, yaiku wongé!”


KO RREVÍSTAPE OÑEANALISA 	 MINGGU MULAI 30 NOVEMBER 2015–6 DESEMBER 2015


Pe Comité de Traducción de la Biblia del Nuevo Mundo koʼag̃agua, oaprovecha koʼã mbaʼe ostudia porã hag̃ua heta versíkulo, ha ohechakuaa hikuái tekotevẽha ojejapo unos kuánto kámbio. 	 Contoné, ing Septuaginta Yunani ana katrangan, ”Ning dhèwèké ora péngin nglarani atiné Amnon, anaké lanang, merga dhèwèké nresnani Amnon, merga kuwi anaké sing mbarep.”


¡Aníkena ñande jajogua chupekuéra! (Elee Mateo 20:8-15.) 	 Awaké dhéwé aja nganti kaya buruh sing sambat bab carané majikané ngopahi buruhé sing nyambut gawé kèri dhéwé.—Wacanen Matéus 20:8-15.


12 Segundo, jahechakuaávo Jehová ñanderayhuha, ñanekyreʼỹve jahayhu hag̃ua avei ñane ermanokuérape. 	 12 Loro, tresnané Yéhuwah isa mbantu awaké dhéwé nresnani para sedulur.


Ha oiméne oñekirirĩmbaite raʼe pe ita ovevévo ohóvo pe yvytúre Goliat oĩha gotyo. 	 Bayangna kahanané sing ora ana swara wektu dawud nguncalké watu kuwi.


Peteĩ kakuaa katu ikatu omombaʼeve peteĩ rregálo omomanduʼáva chupe umi ohayhúvare, por ehémplo peteĩ mbaʼe ihentekuéra aretereíma orekóva. 	 Ning, wong diwasa luwih seneng nèk éntuk hadiah sing ana kenangané, misalé barang warisan saka keluarga.


Rosa ningo oñeñandu vaieterei ndaikatuvéi haguére ojapo heta mbaʼe anteve guaréicha, péicha jave okonsola chupe heʼíva 2 Corintios 8:12: “Ñandejára oguerohoryeterei pe rregálo oñemeʼẽva pyʼaporãme, haʼe ohaʼarõgui ñameʼẽ pe ikatúva, ndahaʼéi pe ikatuʼỹva”. 	 Wektu Rose sedhih merga ora isa nindakké bab-bab sing mbiyèn isa ditindakké, dhèwèké éling ayat sing nentremké ati ing 2 Korinta 8:12, isiné ayat kuwi, ”Nèk wong mènèhi kanthi tulus, Gusti Allah bakal bungah, merga Panjenengané péngin supaya wong mènèhi miturut apa sing diduwèni, dudu miturut apa sing ora diduwèni.”


Áño 79-pe omano Vespasiano, ha Títogui oiko emperadór hekovia. 	 Taun 79 M, Titus dadi kaisar nggantèni bapaké.


(Eike heʼihápe: ORE INFORMASIÓN > OÑEPORANDU MEMÉVA) 	 ARTIKEL LIYANÉ 3 Piyé tanggepané Gusti Allah bab Perang?


Oñepyrũ ojeskrivi 1513-pe Jesús ou mboyve, ha oñetermina áño 98-pe Jesús ou rire. Upéicharõ jepe umi mbaʼe heʼíva ndojoavýi ni michĩmi. 	 Apa buktiné? Alkitab kuwi kumpulan saka 66 buku, cacahé penulisé kira-kira luwih saka 40 wong, lan ditulis saksuwéné 1600 taun, saka 1513 SM nganti 98 M. Ning, isiné nyambung siji lan sijiné.


Upévare, odesidi oapojataha Davídpe. Ñepyrũrã oavisa Davídpe mbaʼépa ojapose itúa, ha heʼi chupe okañy hag̃ua. 	 Dhèwèké ngerti nèk Yéhuwah nuntun Dawud, dudu Saul, dadi Yonatan mutuské setya karo Dawud.


Chemitãite guive chegustaiterei umi depórte, upévare ahuga meme vaʼekue pe béisbol. 	 Dadi, ibuku kudu nggedhèkké anak wolu dhèwèkan.


¿Mbaʼéichapa ikatu ajapo la aaprendéva?”. 	 Piyé aku isa niru sipat-sipat kuwi?’


Haʼe heʼi: “Jehová, nde hína umi ehérsito yvagapegua ruvicha. 	 Dhèwèké péngin dadi kaya manuk kuwi sing isa manggon ing padalemané Yéhuwah.


Pórke Jesús haʼe vaʼekue pe Mesías, ha idisipulokuéra osegíta kuri ko mandamiénto: “Ñandejára ningo peteĩ Espíritu, ha ojeadora vaʼerã chupe espíritu sánto poguýpe ha añeteguápe” (Juan 4:24). 	 Sakwisé dadi Sang Mèsih, Yésus nduwé murid-murid sing bakal manut karo préntahé, ”Gusti Allah iku Roh, mulané kang padha sujud marang Gusti Allah, anggoné sujud iku kudu ing sajroning roh lan kayektèn.” (Yokanan 4:24) Apa maksudé?


Saúl nontendéi mbaʼéicha rupípa Jonatán ohayhuete Davídpe. 	 Dhèwèké ora ngerti alesané Yonatan nresnani Dawud.


Heta hénte opensa oñemboʼéramo peteĩ lugár sagrádope isegurovetaha Ñandejára ohendúvo chupekuéra. 	 Ana panggonan sing dianggep suci, merga ing kono wis tau ana kedadéan utawa ”mukjijat” sing disebutké ing Alkitab utawa ana barang keramat.


7 Rréi Saúl osegi odesovedese Jehovápe. Péro Jonatán osegi iñeʼẽrendu itúape noñemoĩrima guive Jehová rembipotáre. 	 7 Senajan Saul terus-terusan ora setya karo Yéhuwah, Yonatan tetep manut karo bapaké, nèk préntahé bapaké ora nglawan kersané Yéhuwah.


Emoĩ peteĩ ehémplo ohechaukáva tekotevẽha jasegi ñamombarete ñande jerovia. 	 Critakna carané bèn imané awaké dhéwé tetep kuwat.


LA BIBLIA IKATU NEKONSOLA 	 AYAT-AYAT SING NGGEDHÈKKÉ ATI


Pe segunda gérra mundiál opa 1945-pe, péro che aime gueteri kárselpe. 	 Wektu Perang Donya Kapindho rampung taun 1945, aku isih dipenjara.


Avei pe témplope, haʼekuéra opurahéi oñondivepa ha ombopu músika ombotuicha hag̃ua Jehovápe. 	 Ing omahé Gusti Allah, wong-wong padha maén musik lan nyanyi kanggo muji Yéhuwah.


Ñandejára oikose ñane amígoramo (Santiago 4:8). 	 Gusti Allah péngin kita dadi sahabaté. —Yakobus 4:8.


10 Jareko ningo heta pruéva ohechaukáva Jehová koʼag̃aite peve oipytyvõha umi iñeʼẽrendúvape. 	 10 Wis ana akèh bukti nèk Yéhuwah mbantu wong-wong saiki.


Oĩ Biblia otradusíva ko párte heʼívo Ñandejára ogueraha hague Enócpe yvágape. 	 Ana terjemahan Alkitab sing kandha nèk Gusti Allah nggawa Hénokh menyang swarga.


Upéi, Jesús orekórõ guare 12 áño, heʼi vaʼekue isýpe peteĩ mbaʼe opokoitereíva ikorasõre. 	 Bar kuwi, wektu umuré Yésus 12 taun, Yésus ngomongké bab sing nggumunké Maryam.


Akalkula vaʼekue voi opa hag̃ua umi imboriahúva tekotevẽha ojerrepartipaite umi rrikésa oĩva. 	 Dadi, ora ana manèh wong sing sugih banget utawa sing mlarat banget.


PYʼAGUASÚPE ODEFENDE LA BIBLIA 	 KENDEL MBÉLA ALKITAB


%1$s rehegua 	 Ngenani %1$s


Upérõ oho 110 persóna ohendu hag̃ua pe diskúrso. 	 Mobil kuwi nawakké wacan lan ana wong 110 sing nyedhaki.


Oĩ avei algúno ofaltapámava chupe heta párte. 	 Ning, ana salah siji patung sing isih apik lan bentuké sing rumit isih wutuh.


Ikatu ñainvita umi ermánope ñande rógape okaru hag̃ua, térã jahasa porã hag̃ua oñondive sapyʼaitemi jepe. 	 Awaké dhéwé isa ngundang sedulur liyané kon mangan utawa ngobrol bareng nggedhèkké atiné.


16 ¿MBAʼÉPA HEʼI LA BIBLIA? 	 16 APA KANDHANÉ ALKITAB?


Térã opensa omopuʼã hogarã, oñemitỹ ha hoʼu iproduktokue (Is. 65:21-23). 	 65:21-23) Apa sebabé saiki dhèwèké ora mikir kaya ngono manèh?


Ikatu ñaime segúro koʼẽrõitéma jaikotaha pyʼaguapýpe (Salmo 37:11; 72:14). Roipotaite reaprendeve mbaʼépa rejapo vaʼerã reiko hag̃ua pe múndo Ñandejára oprometévape, ndaiporimoʼãveimahápe umi ivioléntova. 	 (Jabur 37:11; 72:14) Apa panjenengan péngin ngerti luwih akèh carané urip ing donya sing ayem tentrem lan ora ana sing tumindak kasar manèh?


ASẼ KÁRSELGUI 	 METU SAKA PENJARA


Koʼág̃a haʼe ha hembireko oservi oñondive Ñandejárape ha mokõivévante ovyʼaiterei. 	 David lan Mary seneng isa bebarengan ngabdi marang Yéhuwah manèh.


¡Ajépa tuichaite mbaʼe upéva! (Ecl. 3:11). 	 Kuwi kaurmatan sing gedhé banget.—Ko. 3:11.


¿Mbaʼéichapa jaikuaáta japororregalápa hína ñande pyʼaite guive? 	 Apa kuduné niyat kita wektu mènèhi hadiah?


La Biblia ohenói avei chupekuéra “Israel Ñandejára mbaʼéva” (Gál. 	 Wong-wong kuwi uga disebut ”Israèl kagungané Gusti Allah”.


Che ningo ni naimoʼãi kuri upeichataha”. 	 Isiné Alkitab isa ditrapké kabèh wong.”


Ha jajeruréramo chupe omombareteve hag̃ua ñande fe, haʼe katuete orrespondéta ñane orasión. 	 Yéhuwah bakal njawab nèk awaké dhéwé njaluk dikuwatké imané.


Ko visión rupive, haʼe ohechakuaa Ñandejára ohayhu ha oguerohoryha chupe. 	 Ora ana wong sing jahat, ibadahé palsu, lan seneng nganiaya.


Enterove oguapypa rire mesápe, Margarita ogueru la ólla ha omoĩ mesa ári, péro odestapávo pe ólla ni ndoroviaséi hikuái la ohecháva. 	 Sakwisé kabèh wis padha lungguh, Margaret nggawa masakané lan didèlèh ing méja.


Rebeca ombohovái lájare ojekuaa mbaʼépa opensa pe kámbio tuichaite oikótavare hekovépe. 	 Jawabané Ribkah nduduhké perasaané, senajan uripé mengko bakal ora kaya mbiyèn manèh.


Heta tiémpo rire, umi inietokuéra omombeʼu jey ifamiliakuérape upe oiko vaʼekue ha imanduʼa hikuái mbaʼéichapa ohasa porã vaʼekue ijavuelokuérandi. 	 Pirang-pirang taun sakbanjuré, putuné lanang loro nyritakké pengalaman kuwi marang anak-anaké lan kuwi dadi kenangan bab simbahé.


Upévare, haʼe ndoipotái avave omano. 	 Sayangé, saiki akèh wong jahat sing seneng nindhes lan matèni liyané.


Ensegída ahechakuaa umi testígo de Jehová añoite omboʼe ha oipuruha Ñandejára réra (Salmo 83:18; Mateo 6:9). Aaprende Jehová oprometeha ñandéve ojapotaha ko yvýgui peteĩ paraíso. 	 (Jabur 83:19; Matéus 6:9) Banjur, aku sinau nèk Allah Yéhuwah maringi pangarep-arep urip saklawasé ing bumi firdaus kanggo kabèh manungsa.


Péro Jesús heʼi vaʼekue umi idisípulope haʼekuéra la ‘oho’ vaʼerãha oheka umi héntepe (elee Mateo 28:19, 20). 	 (Wacanen.) Yésus ngongkon muridé ’lunga’ marang sakabèhing bangsa.


¿Oñemombaʼeguasuse piko raʼe? 	 Apa Dawud sombong? Ora.


Upe pyharevépe, pe saserdóte prinsipál oikuaveʼẽ umi ofrénda jepiveguáicha pe témplope. 	 Wong-wong ngrayakké Péntakosta, perayaan suci mulai panèn gandum.


Tahaʼe haʼeháicha, haʼekuéra osẽ Harángui ha osegi iviáhe. 	 Sakbanjuré, keluarga kuwi lunga saka Haran lan nutugké perjalanan.


Haʼe ojapo iména heʼíva chupe, ha upe rire omombeʼu: “Ni ndagueroviaséi ningo mbaʼeichaitépa chepytyvõ pe orasión. 	 Hilda manut, banjur kandha, ”Aku isa ngrasakké bantuané Gusti Allah.


Péro tuicha okambia Ñandejára opensáva umi hudíore. 	 Bangsa kuwi wis dadi ora manut, malah ora gelem nampa Yésus dadi Sang Mèsih.


Amo 300 áñorupi Jesús ou mboyve oĩ vaʼekue heta expérto judío oñepyrũva otradusi griégope umi Escrituras Hebreas. 	 Kira-kira 300 taun sakdurungé jamané Yésus, para sarjana Yahudi mulai nerjemahké Kitab-Kitab Ibrani ing basa Yunani.


Omano mboyvemi, ikatu oime Jehová ohechauka raʼe chupe peteĩ visión rupive mbaʼéichatapa hína ko yvy, oiko rire chugui peteĩ paraíso. 	 Piyé critané? Sakdurungé mati, Hénokh kétoké éntuk wahyu saka Gusti Allah lan isa ndelok bumi sing didadèkké pirdus.


OĨRAMO OMEʼẼVA ÑANDÉVE KONSÉHO ÑANDE SALÚRE 	 KATRANGAN ENDI SING ISA DIPERCAYA?


Amo 40 kuimbaʼérupi oskrivi la Biblia, Ñandejára espíritu rupive. 	 Ana wong lanang sing cacahé 40, sing dituntun roh suci kanggo nulis Alkitab.


Haʼe ipasiénsia cherehe ha cherendu porãnte. 	 Dhèwèké nggunakké ayat-ayat Alkitab kanggo mbantu aku bèn ora ketagihan manèh.


Japuka mimi vaʼerã ani hag̃ua ñamboguapyeterei ñandejehe upe oiko vaʼekue. 	 Ngupayaa seneng guyon bèn ora pati tegang.


¿Mbaʼérepa jaʼekuaa Jesúspe g̃uarã iñimportanteterei hague pe Rréino? 	 Sepira pentingé gawéan nginjil kanggoné Yésus? Terangna. YÉSUS seneng nyritakké bab Kratoné Gusti Allah.


Umi planéta ha umi estrélla ningo ndorekói mbaʼeve ikatúva okambia ñande rekove heʼiháicha umi astrólogo. 	 Planèt-planèt lan bintang-bintang ora nduwé kekuwatan sing isa mengaruhi manungsa kaya sing diomongké para astrolog.


Upémarõ reporandu jey chupe: “¿Entónse piko kóva siémpre oñeñongatúva el mísmo lugárpe?”. 	 Patung iki uga kerep kena udan angin lan akèh wong ngupaya ngrusak patung iki.”


¿Mbaʼépepa ikatu ohopa ñandehegui ñane tiémpo? 	 Ana wong sing akhiré ndadèkké perkara-perkara mau, kebiyasaan sing nyandu.* (Deloken katrangan ing ngisor.)


Ko império románope umi hénte ovyʼa ha oiko porã vaʼekue. 	 Ning, ana siji dhaérah sing dadi sumber masalah kanggo bangsa Romawi, yaiku Yudéa sing dienggoni wong-wong Yahudi.


Koʼãva omeʼẽ ñandéve esperánsa, ñanepytyvõgui ñaaguanta hag̃ua ha ñanekonsola avei” (Romanos 15:4). 	 Alkitab. ”Samubarang kang katulisan ing sadurungé, iku katulisan minangka piwulang kanggo kita, supaya kita ngandhemana ing pangarep-arep kalawan sabar mantep sarta kalawan gondhèlan panglipur kang saka ing Kitab Suci.”—Rum 15:4.


Apopyvusu ijypykuéva 	 Gawan sistem


Ha omenda rire, osegi hikuái upe servísiope. 	 Sakwisé bebojoan, wong loro kuwi isih terus merintis.


Añetehápe che py ideprovécho chéve haʼerõguáicha che po. 	 Malah, sikilku ya mèlu obah wektu lagi omongan karo wong.


2 Jehová ningo ohayhu opa mbaʼe ojapo vaʼekue, upévare jaikuaa porã haʼe katuete okumplitaha entéro mbaʼe oprometéva ñandéve. 	 2 Yéhuwah kuwi apikan lan welas asih karo sing digawé. Katresnané isa marakké awaké dhéwé percaya nèk Yéhuwah bakal nindakké kersané nganggo cara sing paling cocog.


ÓTRA INFORMASIÓN: IMITÃITÉRE HYEGUASU VAʼEKUE HA OIKO IÑAKÃRE 	 MBIYÈNÉ: WONG WÉDOK SING ORA NGGENAH


La Biblia heʼi: “Peñakarama hatãkena Ñandejárare; péro peñemoĩ mbaretéke pe Añáre ha haʼe odiparáta pendehegui” (Santiago 4:7). 	 (Yakobus 4:7) Nèk panjenengan manut lan ngabdi marang Yéhuwah, Sétan lan para dhemité ora isa nguwasani panjenengan.


14 Siémpre ningo entéro ñanemanduʼa pe priviléhio tuichaite Ñandejára omeʼẽ vaʼekuére Maríape. 	 14 Awaké dhéwé arang ngomongké tugas kusus sing dikèkké Maryam.


Jehová oikuaa porã mbaʼépa jahasa hína, ha haʼe nañanderejareimoʼãi. 	 Yéhuwah uga isa maringi kekuwatan lan kawicaksanan.


“[Jesucristo] hína Ñandejára jahechaʼỹva joguahaite, pe taʼýra ypykue ojejapo vaʼekue opaite mbaʼe mboyve” (Colosenses 1:15). 	 Sang Kristus dadi Putra mbarep sing luwih unggul ketimbang karo samubarang sing katitahaké déning Gusti Allah.”—Kolosé 1:15, Basa Jawi Padintenan.


Péro la iñimportantevéva, mokõivévante voi ohayhu kuri Jehovápe. 	 Banjur, Sara nikah karo Abraham, sing luwih tuwa sepuluh taun.* (Purwaning Dumadi 17:17) Abraham sakbanjuré dikenal dadi ”ramané para wong pracaya”.


Umi proféta ha rreikuéra 	 Para Nabi lan Raja


Ehecha pe artíkulo “Oĩpa rakaʼe peteĩ lugár hérava Edén?”, osẽ vaʼekue Ñemañaha Abril-Junio de 2011, páhina 4-pe. 	 Deloken ”Kejadian sebagai Buku Sejarah” ing buku Pemahaman Alkitab jilid 1 kaca 1203, sing dicétak Seksi-Seksi Yéhuwah.


Dos áñore roñemantene changaʼi mimíme, ha avei ore hentekuéra orepytyvõ. 	 Saksuwéné rong taun aku lan bojoku kerja srabudan kanggo nyukupi kebutuhan keluargaku.


Péro ndaivaíri ningo avei jaagradeséramo Ñandejárape ñapensáramo peteĩ ánhel ñanepytyvõ hague peteĩ mbaʼépe (Colosenses 3:15; Santiago 1:17, 18). 	 Senajan ngono, kita tetep rumangsa maturnuwun banget marang Gusti Allah sing Mahakuwasa merga wis nulungi kita nganggo cara sing werna-werna.—Kolosé 3:15; Yakobus 1:17, 18.


Koʼã mbaʼe oho porãiterei umi mbaʼe oskrivi vaʼekuére pe salmísta: “Jehová ningo ipoderosoiterei, haʼe omerese jaadora chupe. 	 Contoné, permata sing mengkilap, pelangi, lan dhampar utawa takhta sing agung.


¿Mbaʼérepa ikatu ñaime segúro ko yvýgui katuete oikotaha peteĩ paraíso? 	 Apa sebabé kita isa yakin nèk pangarep-arep bab Firdaus ing bumi kuwi ora mung dongèng?


Ótro infórme omombeʼu 2012 guive 2014 peve oĩ hague 805 millónrupi ndokaruporãiva, upéva heʼise 1 de káda 9 persóna oĩva ko múndope. 	 Laporan liyané kandha, ”Saben taun, jumlahé wong sing mati merga kurang pangan luwih akèh timbang sing mati merga AIDS, malaria, lan tuberkulosis.”


Ostudiávo ohóvo la Biblia, omombeʼu ihentekuérape umi mbaʼe oaprendéva. 	 Keluargané sedhih banget lan bar kuwi nesu tenan karo dhèwèké.


Ñepytyvõ 	 Sokongan


Peteĩ mitãkuñaʼi ohechárõ guare peteĩ fávrika chimenéagui osẽha tatatĩ ojoguáva umi araípe, haʼe oimoʼã upépe ojejapoha umi arai porã porã oĩva yvágare. 	 Ana bocah wédok sing ndelok asep metu saka corongé pabrik lan ngumpul ing ndhuwur dadi kétok kaya awan putih. Bocah mau mikir nèk pabrik kuwi sing nggawé awan. Apa sing dipikirké bocah mau pancèn lucu lan kuwi mung salah paham sing sepélé.


Upéva ñanepytyvõta ñaanima ha ñakonsola hag̃ua ñane ermanokuérape. 	 Uga, isa mbantu nduwèni pikiran sing nggenah.


Amáske ñapensa hese, hetave mbaʼe ñaaprende chugui. 	 Saya akèh awaké dhéwé mikirké hubungan karo Yéhuwah, saya akèh uga awaké dhéwé nemokké bab sing anyar saka Yéhuwah.


Péicha ñamereséta jaiko “Ñandejára Rréino” poguýpe (2 Tes. 1:3, 5). 	 Imané awaké dhéwé bakal saya kuwat, lan awaké dhéwé bakal ”dadi wargané Kratoné Gusti Allah”.—2 Ts. 1:3, 5.


Ha ikatu hag̃uáicha amás día ohayhuve ohóvo chupe, ojepyʼamongeta vaʼerã Jesús sakrifísiore (elee 2 Corintios 5:14, 15 ha 1 Juan 4:9, 19). 	 (Wacanen 2 Korinta 5:14, 15; 1 Yokanan 4:9, 19.)


“¿Mávapa pende apytépe omopuʼãsérõ peteĩ tórre ndoguapyraẽi okalkula mboýpa ogastáta, ohecha hag̃ua ikatútapa ojapopa?” (LUC. 	 ”Sabab sapa ta panunggalanmu kang arep ngadegaké manara, ora linggih dhisik ngétung-étung, apa dhuwité cukup kanggo ngragadi nganti sarampungé.”—LK.


Péro, ¿oĩ vai piko ñañeporandúramo avei mbaʼépepa ñanepytyvõta pe orasión? 	 Sakdurungé mulai dodolan, mbokmenawa awaké dhéwé mikir, ’Apa aku éntuk bathi?’


“Pesegíkena pejoayhu oñoermánoicha.” (HEB. 	 ”Rumatana katresnaning pasaduluran!”—IB.


¿Mbaʼépa ikatu rejapove omanóramo ndehegui peteĩ rehayhúva? 	 Apa panjenengan péngin ngerti carané ngatasi rasa sedhih?


Pe artíkulo héravape “La Biblia ombohovái koʼã porandu” oñeñeʼẽve ko témare. 	 Gusti Allah bakal nguripké manèh wong-wong sing mati, klebu sing mati merga perang.


Ko traduksión oñepyrũ ojejapo 300 áño a.C., ha amalisia oñetermina 150 áñope. 	 Kayané terjemahan kuwi mulai digawé kira-kira 300 taun sakdurungé Masèhi, lan digawé saksuwéné 150 taun.


Péro ñaneimperfékto rupi, heta vése ñanderasy. 	 Ning, awaké dhéwé ora sampurna dadi tetep isa lara.


Ore testígo de Jehová rogueromanduʼáta hína upéva ág̃a martes 11 de abril oike rire kuarahy. 	 (Lukas 22:19) Seksi-Seksi Yéhuwah bakal mèngeti sédané Yésus dina Selasa, 11 April 2017 ing wayah surup.


Péro amo ipahápe entéro oĩ unído pórke osegi Jesucristo ehémplo. 	 Kabèh manut karo Yésus Kristus, sing Mimpin Jemaat.


JEHOVÁ okrea vaʼekue Jesúspe raẽvete, ha upéi ombaʼapo hikuái oñondive ojapo hag̃ua opaite mbaʼe. 	 Yéhuwah nggawé Yésus sakdurungé nggawé liyané. Banjur, Yésus ”nyarengi” Yéhuwah wektu nggawé jagat sak isiné.


¿Ha mbaʼépa ojapo raʼe haʼe ikatu hag̃uáicha opaichagua hénte ontende Ñandejára Ñeʼẽ? 	 Lan piyé carané dhèwèké mbantu wong-wong biyasa ngerti pangandikané Gusti Allah?


Jarrespetáramo Jehovápe, katuete jatrata porãta ñane ména térã ñane rembirekópe, ndahaʼéiramo jepe Testígo (Ehecha párrafo 9) 	 Carané setya karo Yéhuwah yaiku ngajèni bojo, senajan dudu Seksi Yéhuwah (Deloken paragraf 9)


Ha pe omanóva oñemoingérõ guare tupaópe, Olga opytánte okápe ohaʼarõ iménape. 	 Wektu layat, Olga ngentèni bojoné ing njaba geréja.


Oimérire Sara oiko raʼe umichagua ógape, heta mbaʼe operdéta kuri. 	 Merga nduwé iman, Sara gelem ninggalké omahé sing nyaman


Pe karai heʼi chupe: “¡Eʼa! ¡Iñextrañoite la repensa lája!”. 	 Wong sing nakoni ngomong, ”Pikiranmu kuwi anèh banget.”


Péro Jesús ha Pablo ndeʼíri kuri umi líder rrelihióso ndovaleiha omenda. 	 Yésus nyebutké nèk lajang kuwi ”kanugrahan” sing ora mesthi diduwèni karo kabèh muridé.


Upévare iporã ñañeporandu: “¿Mbaʼéichapa añeñandu ko rregálo porãitére? ¿Mbaʼépa ikatúma ajapo koʼág̃a og̃uahẽ mboyve pe Konmemorasión?”. 	 Apa pengaruhé hadiahé Yéhuwah kuwi kanggo awaké dhéwé, wektu nyiapké Pèngetan Sédané Yésus, dina Rebo tanggal 23 Maret 2016?


Upévare oskrivika vaʼekue la Bíbliape heta ehémplo ikatúva ñanepytyvõ jajerovia mbarete hag̃ua. 	 Conto-conto kuwi ”katulisan minangka piwulang kanggo kita”.


Chesorprendeterei heta mbaʼe aaprendéva la Bíbliagui. 	 Aku tertarik karo akèh ajarané Alkitab sing tak sinaoni.


Tiémpo rire, omeʼẽ “Cristo Léi” pe kongregasión kristiánape. 	 Semono uga, Alkitab kandha nèk ing Pirdus mengko, awaké dhéwé bakal éntuk kitab-kitab sing isiné tuntunan anyar.


¡Ajépa tuichaite mbaʼe jarresivi haguére peteĩ rregálo pe persóna iñimportantevévagui! 	 Sing kapindho, Gusti Allah kuwi ”Rama kawula sadaya”.


Ko Biblia oguenohẽ umi testígo de Jehová ha ojetradusíma mas de 130 idiómape, umíva apytépe oĩ avei guarani (Nuevo Testamento, térã Escrituras Griegas Cristianas). 	 Alkitab iki digawé karo Seksi-Seksi Yéhuwah lan wis ana ing luwih saka 130 basa.


Por ehémplo, omombeʼu maʼerãpa ojapo yvyporakuérape, mbaʼépa ojapóta ñanderehehápe ha mbaʼéichapa oipota jaiko (Hechos 17:24-27). 	 Ing Alkitab, Gusti Allah ngandhani alesané manungsa digawé, kersané kanggo manungsa, carané urip ayem tentrem, lan nyritakké kaya apa Gusti Allah kuwi.


Upéva heʼise mas de 90 de káda 100 persóna ikatuha olee peteĩ párte jepe la Biblia iñidiomaitépe. 	 Iki tegesé 90 persèn wong ing bumi isa maca Alkitab nganggo basané dhéwé.


Jajapo porã jave peteĩ mbaʼe, vyʼápe voi jaasepta oĩramo ñandeguerohorýva ñañandu rupi ñamereseha upéva. 	 Nèk nindakké bab-bab sing apik, kita seneng lan ngrasa pantes nèk dialem.


11 Pe Israel espirituál oñevenefisiaiterei ‘Cristo Léigui’. 	 11 Israèl rohani éntuk paédah saka tuntunané Yéhuwah liwat Yésus.


17 Umi mbaʼe heʼíva. 	 17 Sing diomongké Maryam.


La Biblia heʼi Jehová ‘ohekomboʼe hague chupe omokyreʼỹ hag̃ua’ umi osufrívape (Is. 50:4). 	 50:4) Penting uga mikirké apa omongané awaké dhéwé ana pengaruhé kanggo wong liya.


Pe orasión. 	 Donga.


Avei ñambaʼapo umi ánhel ndive, pórke haʼekuéra ñanepytyvõ japredika hag̃ua (Apoc. 14:6). 	 Wektu kuwi ditindakké, sakjané awaké dhéwé nyambut gawé bebarengan karo para sedulur sak donya, lan para malaékat sing mbantu umaté Gusti Allah nginjil.—Wy. 14:6.


Ajaʼo vaipa, ainupã ha namombaʼeiete voi chupe. 	 Ning, aku ora ngajèni bojoku. Dhèwèké tak kasari lan tak antemi.


Pe léi iñimportanteterei oĩ hag̃ua hustísia (Salmo 37:28). 	 Hukum kuwi penting banget kanggo keadilané Gusti Allah.—Jabur 37:28.


2 Heta persóna opensa Ñandejára ndohechaiha umi mbaʼe ojapóva hikuái (Is. 26:10, 11; 3 Juan 11). 	 26:10, 11; 3 Yo. 11) Wong-wong ing jamané rasul Paulus uga mikir kaya ngono.


¿Mbaʼépa ñanepytyvõta jahayhuve hag̃ua umi ansiánope? 	 Piyé nduduhké katresnaning pasaduluran marang para pinituwa?


Tuicha rojodiskuti, ha amo ipahápe asẽ aha ógagui. 	 Aku padu karo ibuku, terus minggat saka omah.


“Pe Túa tuichave [...] chehegui” (Juan 14:28). 	 ”Sang Rama iku ngluwihi Aku.”—Yokanan 14:28.


Anase vaʼekue peteĩ puévlo oĩva estádo de Sajóniape (yma haʼe vaʼekue República Democrática Alemana). 	 Aku lair ing salah siji désa ing Saxony, sing mbiyèn dadi bagéan saka Républik Démokrasi Jerman (RDJ).


12 Ñandejára Ñeʼẽ heʼi ñandéve: “Emaña pe kuimbaʼe ivuénovare ha ejesareko pe hembiapo porãvare, ha rehecháta haʼe oikotaha pyʼaguapýpe. Péro entéro umi hembiapo vaíva oñehundíta; umi hénte aña ndohopukumoʼãi” (Sal. 37:37, 38, NM). 	 12 Alkitab kandha, ”Mara titènana mungguh wong mursid, lan delengen wong kang temen, awit wong kang ambek rukun iku kaanané bakal nyenengaké ing tembé mburiné; balik wong mursal padha tinumpes bebarengan, sarta para wong duraka pangarep-arep” (Ms. 37:37, 38) ”Wong mursid [bener]” gelem kenal Yéhuwah lan putrané, lan nindakké kersané.


Por ehémplo, oñenkarga ani hag̃ua ofalta puvlikasión jaipurútava japredika hag̃ua. 	 Awaké dhéwé isa terus ngajèni gawéané para abdiné jemaat.


Upévare heta ohasa asy vaʼekue hikuái ha ojerure jey jey Ñandejárape oipytyvõmi hag̃ua chupekuéra. 	 Kuwi dialami bangsa Israèl, umaté Gusti Allah jaman mbiyèn. Sing nindhes yaiku bangsa Mesir.


Pe lugár iplanoha hérava Elah 	 Lembah Élah


JAJEPYʼAPYETEREI 	 RASA KUWATIR BANGET


La Biblia heʼi Abrahán ojerovia hague Jehová ikatuha omoingove jey Isaácpe (elee Hebreos 11:19). 	 Abraham ngerti nèk Yéhuwah isa nguripké manèh nèk Iskak mati. (Wacanen Ibrani 11:19.)


10 Jesús oreko vaʼekue autorida heʼi hag̃ua idisipulokuérape mbaʼépa ojapo vaʼerã. 	 10 Yésus nduwé wewenang kanggo ngatur sing kudu ditindakké muridé.


Jarekóramo enkuénta umi mbaʼe jahecha vaʼekue, ikatúta jarregala peteĩ persónape álgo ogusta ha ombovyʼátava chupe. 	 Nèk nggatèkké patang bab mau, kita isa mènèhi hadiah sing bakal nggawé wong liya bungah.


Oñesolusionaite hag̃ua ko provléma oñembaʼapómante vaʼerã umi héntere, okambia vaʼerã hikuái opensa ha oaktua lája. 	 Carané ngrampungi masalah kuwi nganti tuntas yaiku ngowahi manungsané, yaiku ngowahi tumindak lan kebiasaané manungsa.


Upérõ haʼekuéra ojapo peteĩ festého tuichapa jepéva pe kapitálpe. 	 Kabèh wong Romawi ing kutha kuwi ngrayakké kemenangané Titus, lan iki dadi kemenangan sing paling gedhé ing Roma.


Péicha rejapóramo, ifasilvéta ndéve reñekonsentra hag̃ua. 	 Luwih pénak manèh nèk macané ing panggonan sing padhang lan hawané seger.


Ne estudiánte iñimportantevéva haʼe hína ne família. Nde reipytyvõ vaʼerã chupe oikuaa ha ohayhu hag̃ua Jehovápe, ha remboʼe vaʼerã chupe Ñandejára volunta. 	 Anak panjenengan kuwi siswa Alkitab sing paling utama, sing perlu ngerti bab Yéhuwah, nresnani Yéhuwah, lan nindakké kersané.


Aĩ segúro che túa orresusitataha, pórke Ñandejára siémpre okumpli umi mbaʼe oprometéva” (Eclesiastés 9:11; Juan 11:25; Tito 1:2). 	 Merga Gusti Allah ora isa ngapusi, aku percaya nèk bakal isa ketemu manèh karo bapakku wektu wong-wong mati diuripké manèh.”—Kohèlèt 9:11; Yokanan 11:25; Titus 1:2.


Heta mbaʼe ikatu jajapo ñaipytyvõ hag̃ua umi ihentemanóvape 	 Golèka cara-cara kanggo mbantu sing ditinggal mati


Eikundaha tapykuévo 	 Balik manèh


¿Mbaʼépa reaprende ko artíkulope? 	 Piyé wulangan dina iki mbantu awaké dhéwé?


¿Añetehápe piko David imitãiterei raʼe? 	 Apa Dawud bener-bener isih cilik?


Péro oĩ vaʼekue peteĩ lugár pe impériope siémpre omoakã rasýva Rómape, upéva haʼe vaʼekue Judea. Peteĩ ensiklopédia heʼi: “Judéape umi hénte siémpre ojoavy umi governantekuérandi, ha upéva ndoikoguasúi vaʼekue Roma territóriope. 	 Buku Encyclopedia of Ancient Rome nyritakké, ”Ing wilayah jajahané Romawi, ana bangsa-bangsa sing gething karo Romawi, kayadéné dhaérah Yudéa.


Koʼã método ideprovechoiterei kuri ñandéve, pórke upérõ oĩ vaʼekue saʼive testígo de Jehová (elee Mateo 9:37). 	 Cara-cara kuwi penting utamané nèk cacahé penginjil mung sithik. (Wacanen Matéus 9:37.) Contoné nganggo koran.


Upévare áño 1943-pe, umi kongregasiónpe oñepyrũ ojejapo pe Eskuéla Jaiporukuaa Hag̃ua la Biblia. 	 Mula, mulai taun 1943 ana Sekolah kanggo Mulang Alkitab ing jemaat-jemaat. Sekolah iki mbantu kabèh bèn dadi guru sing trampil.


Ñandejára ojevaléta Jesúsre oipeʼapaite hag̃ua opa mbaʼe vai ojapo vaʼekue pe Aña (1 Juan 3:8). 	 Gusti Allah bakal nggunakké Yésus kanggo nyingkirké kasusahan sing disebabké karo Sétan.—1 Yokanan 3:8.


13 Abrahán ojupi mboyve pe montáñape Isaac ndive, heʼi isirvientekuérape: “Pepyta koʼápe oreraʼarõ ha rohejáta avei koʼápe ore rymba vúrro. Che ha che raʼy katu rohóta amoite roadora hag̃ua Ñandejárape ha upéi roju jeýta pene rendápe” (Gén. 	 13 Sakdurungé ninggal lunga abdiné, Abraham kandha, ”Kowé karo kuldiné padha karia ana ing kéné, aku karo bocah iki arep mrana prelu sembahyang, sawusé iku aku bakal padha mbalèni kowé manèh.”


¿Ndépa ere upéva haʼeha peteĩ rregálo? 	 Piyé perasaanmu bab hadiah kuwi?


Umi guyra ijeheguiete osẽ pe lugár oikohágui oho hag̃ua ótro lugárpe, avave nomboʼéi chupekuéra upearã. 	 Buku Collins Atlas of Bird Migration kandha, ”Sing nggumunké, manuk-manuk kuwi isa pindhah panggonan merga nduwé naluri.”


CHE REMBIASAKUE 	 MBIYÈNÉ


LA Biblia heʼi ‘Ñandejára haʼeha mborayhu’ (1 Juan 4:8). 	 Kok isa? 1. Apa sipat utamané Gusti Allah, lan piyé perasaan panjenengan marang Yéhuwah nèk ngerti bab kuwi?


Ñandeorgullósoramo, ikatu jaʼe sonseraiterei hague la ñande fálla, ikatu avei jakulpa ótrope térã ñanega voi upe jajapo vaʼekue. 	 Nèk sombong, kita isa waé nyepèlèkké kesalahan kita, nyalahké wong liya, utawa malah ora gelem ngakoni kesalahan.


Ótro katu oreko provléma ekonómiko, térã imboriahueterei pe korrupsión káusare (Apoc. 6:5, 6). 	 (Wy. 6:5, 6) Mula, saya akèh masalah sing diadhepi, saya akèh kesempatan nresnani siji lan sijiné.


Javyʼáramo ikatúta ñaneresãive. 	 Hubungané perasaan karo keséhatan jasmani.


(Ehecha párrafo 14) 	 (Deloken paragraf 14)


Heta áño upe rire, umi omoakãva umi Iglésia oñepyrũma avei oproivi pe ñemenda. 	 Ing taun-taun sakbanjuré, déwan gréja lan Bapak-Bapak Gréja nyebarké praktèk selibat ing antarané para klérus.


Upéva oiko jepi huguy ndokorreporãvéima rupi hetyma térã ijyva gotyo ikatu hag̃uáicha osegi ombaʼapo umi párte iñimportantevéva oĩva hetepýpe. 	 Biyasané merga aliran getihé ngarah menyang organ-organ sing penting.


[2] (párrafo 11) Reikuaave hag̃ua mbaʼépa heʼise ñanase jey, ehechasee Ñemañaha abril-junio de 2009, páhina 3 guive 11 peve. 	 [2] (paragraf 11) Deloken katrangan tegesé dilairaké manèh, ing Menara Pengawal 1 April 2009, kaca 3-11.


Tuvakuéra mborayhúpe okorrehi vaʼerã ifamíliape, péro núnka ndojapói vaʼerã upéva pochýre. 	 Kuwi ditindakké aja kasar, lan aja pas nesu.


Ohecha avei hetaiterei kuimbaʼe ha kuña hesãi asýva ha ovyʼaitereíva. 	 Wong-wong ing bumi pirdus sing didelok Hénokh kuwi padha séhat lan prakosa kaya wong enom.


Heta vése tekotevẽnte ñaime pe persónandi, ha jaʼe chupe ñambyasyha la oikóva. 	 Kerep-kerepé, sing perlu ditindakké yaiku panjenengan nyedhaki wong kuwi karo ngomong, ”Aku mèlu bélasungkawa.”


Péro umi prekursór oikóva ag̃ui hógagui, ojeofrese ikatu hag̃uáicha oraha chupe veíkulope, ha oiporavo hag̃ua peteĩ território ndoforsamoʼãiva chupe opredika hag̃ua. 	 Para perintis kuwi nyedhiyakké nunutan, lan milihké dhaérah nginjil sing cocog.


¿Mbaʼéichapa umi ermáno Japongua osegi Jesús ehémplo? 	 Piyé para sedulur ing Jepang niru tuladhané Yésus?


JAHAYHUVÉKENA KOʼẼ KOʼẼRE ÑANE ERMANOKUÉRAPE 	 TERUSA NGUPAYA NINDAKKÉ


Ejepyʼamongetákena ikatu hag̃uáicha eipytyvõ porãve ne estudiántepe (Ehecha párrafo 9) 	 Apa panjenengan mikirké carané mbantu wong sing sinau Alkitab karo panjenengan? (Deloken paragraf 9)


Péro koʼág̃a katu enterovetéva rorekóma la Biblia. 	 Ning, saiki kabèh anggota keluargaku wis nduwé.


Tembiapo mbopaha 	 Metu


Adán ou opeka naiñeʼẽrendúirõ guare Ñandejárape, ha upéicha rupi ndaikatuvéima oiko pára siémpre. 	 Dhèwèké ora isa urip saklawasé.


¿Mbaʼéichapa reñekomporta vaʼekue reikuaa mboyve Jehovápe? 	 Apa kowé kèlingan uripmu mbiyèn sakdurungé kenal Yéhuwah?


Umi oservíva Ñandejárape omboykete avei pe astrolohía ha pe adivinasión pórke chupe ombojeguaru koʼã mbaʼe. 	 Wong-wong sing ngabdi marang Gusti Allah mesthi ora bakal percaya karo astrologi lan ramalan nasib, merga Gusti Allah gething karo bab-bab kaya ngono.


Jesús una ves heʼi vaʼekue idisipulokuérare: “Aníkena peapoʼi ni peteĩva koʼã michĩvévape. 	 Amarga aku pitutur marang kowé: Malaékaté [malaékaté bocah-bocah cilik mau] ana ing swarga tansah padha mandeng marang pasuryané Ramaku kang ana ing swarga.’


Natekotevẽi rekyhyje umi demóniogui 	 ORA PERLU WEDI KARO SÉTAN LAN PARA DHEMITÉ


Nde ikatu avei revyʼave releéramo la Biblia, ojapoháicha koʼã ha hetaiteve persóna (Isaías 48:17, 18). La Biblia ikatu nepytyvõ redesidi porã hag̃ua, reguereko hag̃ua amígo tee, reñeñandu porãve hag̃ua ha reñemoag̃ui hag̃ua Ñandejárare, upéva peteĩ mbaʼe ndaijojaháiva. 	 (Yésaya 48:17, 18) Sakliyané kuwi, maca Alkitab uga isa mbantu panjenengan nggawé keputusan sing apik, éntuk kanca sing sejati, ngatasi strès, lan sing luwih penting, isa sinau bab Gusti Allah.


Ahechakuaa ndahaʼeiha vyrorei upéva, ifásilramo jepe ñanovillea, upéva ndeʼiséi oĩ porãha jajapo”. 	 Aku dadi sadhar nèk kebiasaan kuwi bahaya.”


Oiméramo upéicha, ejapo porã. 	 Kuwi apik banget.


Péro oiko jave upéva, neumílde vaʼerã ha errekonose rejekivoka hague (1 Juan 1:8). 	 Panjenengan kudu ngakoni nèk akèh sing ora isa ditindakké, lan kudu gelem ngakoni salah. (1 Yo. 1:8) Kuwi bakal ditiru anak panjenengan.


Upéi Rebeca oho pe póso ypýpe ha ojapo Eliezer ojerure hagueichaite iñemboʼépe. 	 Kuwi Ribkah. Bayangna piyé perasaané Ribkah wektu krungu crita kuwi.


Peẽme katu Ñandejára pendeporavo ipodér rupive, ha upéva opyta pene korasõme, ha napeikotevẽi avave penemboʼe. 	 Dhèwèké uga kandha, ”Sabab jebadan kang wus padha koktampani saka Panjenengané iku tetep ana ing kowé.


4 ¿Mbaʼépa heʼise jajepyʼamongeta térã ñamedita? 	 4 Mikirké tenanan kuwi maksudé nggatèkké tenanan banjur dirasak-rasakké.


¡Ndapeichaiete chetrata vaʼekue pe iglésia aha haguépe yma! 	 Senajan uripku ora nggenah, Seksi-Seksi Yéhuwah apikan karo aku.


¿MBAʼÉPA RERRESPONDÉTA? 	 PIYÉ NURUT PANJENENGAN?


Tetepy rapykuehoha 	 Nelusuri kontèn


¿Mbaʼérepa jaʼe pe predikasión ñanemoag̃uiveha Jehováre ha ñane ermanokuérare? 	 Apa sebabé nginjil isa mbantu saya cedhak karo Yéhuwah lan wong liya?


Una ves al mes, pe veíkulo oviaha 97 kilómetro opresenta hag̃ua peteĩ prográma bíblico peteĩ kolónia oikohápe 3.000 persónarupi orekóva lépra, opytáva noroeste gotyo São Páulogui. 	 Rekaman wacan Alkitab disetèlké saben sasi kanggo wong 3.000 sing lara lépra, sing adohé 97 km saka São Paulo.


“Ahechárõ guare la Biblia orekoha hetaiterei páhina, ndaleeseveietéma voi” (Ezekiel). 	 ”Alkitab kuwi kandel, aku dadi wegah maca.”—Ezekiel


Ñande avei japeka, ha upévare ñamerese ñamano. 	 Adam mati merga dosa.


Chupe g̃uarã iñimportanteve vaʼekue Ñandejára Jehová opensáva, ha ndahaʼéi umi mbaʼe chupe ogustávante. 	 Saiki, Yéhuwah ngekèki tuntunan sing paling apik kanggo urip bebojoan, contoné, carané milih bojo lan carané dadi bojo sing apik.


Umi ehémplo jahecha vaʼekue ohechauka porã Ñandejára ikatuha okonsola umi ohasa asývape, tahaʼe haʼéva pe situasión ohasáva. 	 Kaya conto-conto mau, Gusti Allah isa nglipur wong-wong wektu ngadhepi masalah lan tantangan werna-werna.


¿Mbaʼépa oiko ñandehegui ñamano rire? 	 Kaya apa wong mati kuwi?


Péro jahecháma haguéicha umi ótro artíkulope, Ñandejára añoite oreko derécho odesidívo arakaʼépa oñepyrũta peteĩ gérra ha mávapa oñorairõta. 	 Uga, nduduhké nèk Gusti Allah dhéwé sing nduwé hak nemtokké kapan perang kuwi isa ditindakké, lan sapa sing éntuk mèlu.


Pe espíritu sánto oipytyvõ Ñandejára siervokuérape ani hag̃ua oñemombaʼeguasu, síno iñumílde hag̃ua (Col. 3:12). 	 (Kl. 3:12) Wong sing dipilih munggah swarga, ora rumangsa luwih apik timbang liyané.


NEKONDÚKTA PORÃVE 	 TUMINDAKMU


Restudia porãve hag̃ua la Biblia. 	 Contoné, buku kanggo sinau Alkitab sing judhulé Apa Wulangané Alkitab kanggo Panjenengan?


Péicha avei ikatu oiko ñanderehe jalee jave. 	 Ning, piyé nèk bab maca?


Ñane tiémpope katu, jaipuru pe kapasida ikatu hag̃uáicha jatradusi la Biblia, ha ñaipytyvõ ñande rapichakuérape oikuaa hag̃ua Jehovápe. 	 Saiki, umaté Gusti Allah nggunakké basa kanggo nerjemahké Alkitab, bèn akèh wong isa sinau bab Yéhuwah.


Upéi oamenasa Ólgape ohejataha chupe ha orahataha chugui imembykuéra. 	 Bojoné tau ngomong nèk arep ninggalké Olga banjur anaké digawa lunga.


Avei oikuaa porã Jehovápe g̃uarã ndaiporiha imposívle. Añetehápe ningo Abrahán ndoikuaái kuri mbaʼépa oikóta upe día. 	 (Ib. 11:11, 12, 18) Dadi, Abraham percaya nèk Yéhuwah isa nindakké apa waé senajan kayané ora mungkin.


OĨ HEʼÍVA pe Aña ndaikatuiha ojapo ñanderehe mbaʼeve, péro ótro katu okyhyjeterei oñendemoniárõ g̃uarã. 	 ANA SING KANDHA nèk ora mungkin Iblis nguwasani wong-wong. Ning liyané, ana sing wedi dikuwasani.


Nahániri. 	 Apa sebabé?


Agosto de 1523-pe haʼekuéra heʼi ndoipotaiha ojetradusi la Biblia umi idióma oñeʼẽvape la hénte, ha ndoipotái avei ojejapo umi idiómape oimehaichagua lívro oanalisáva la Biblia heʼíva. 	 Ing taun 1523, wong-wong kuwi nolak terjemahan lan katrangan Alkitab ing basa sing umum digunakké, merga jaréné kuwi ”bahaya kanggo gréja”.


Upérõ Jehová omondo proféta Natánpe okorrehi hag̃ua chupe. 	 Dawud ngakoni nèk dosa, banjur mertobat.


Ha ñambyasýramo jepe, oĩ vaʼekue ánhel odesidíva oñemoĩ Ñandejára kóntrape (Judas 6). 	 Sayangé, ana malaékat sing pilih mbrontak nglawan Gusti Allah.—Yudas 6. Sak leksa kuwi padha karo 10.000.


2 Zacarías oprofetisa haguéicha, Jesús heʼi vaʼekue avei Ñandejára siervokuéra oĩtaha unído. 	 2 Kaya nabi Zakharia, Yésus kandha nèk umaté Gusti Allah bakal rukun.


Péro, ¿mbaʼérepa okambia hikuái opensa lája? 	 Apa merga strès utawa susah?


16 Job ohasa vaʼekue avei peteĩ situasión ijetuʼúva. 	 16 Ayub mung mikirké masalahé dhéwé. Dadi, Ayub ora isa mikir kaya sing dipikirké Yéhuwah.


Aagradese ha ahayhu Jehovápe, ha upéva chepytyvõ akambia hag̃ua”. 	 Rasa maturnuwun lan tresnaku marang Yéhuwah wis mbantu ngowahi uripku.”


Upéicha rupi oĩrõ guare ko yvy ape ári, oñeʼẽ pe Rréinore mas de 100 vése. 	 Yésus ngrembug bab Kratoné Allah nganti ping 100 luwih wektu nginjil.


Upéva omombarete umi disípulo jerovia. 	 Bar kuwi, apa sing isa ditindakké para muridé?


“Yma che rógape henyhẽte vaʼekue umi mbaʼe amonda vaʼekue, péro koʼág̃a ndahaʼevéima upéicha, ha upéva tuicha chembopyʼaguapy. 	 ”Mbiyèn omahku kebak barang colongan, ning saiki barang-barang kuwi wis ora ana.


¿Máva mávapepa jahechauka vaʼerã jahayhuha ñane ermáno teéicha? 	 Apa sing dingertèni Seksi-Seksi Yéhuwah bab tegesé katresnaning pasaduluran?


Reñepyrũramo relee la Biblia, ha rejepokuaáramo rejapo upéva, rehechakuaáta mbaʼéichapa ikatu ndegia koʼág̃ama voi ha avei ikatúta reikuaa porãve Ñandejárape. 	 Ning, mbokmenawa pas maca Alkitab panjenengan nduwé pitakonan-pitakonan bab isiné Alkitab.


La Biblia heʼi mbaʼépa jajapo vaʼerã jajesalva hag̃ua Armagedónpe (Sofonías 2:3). 	 Alkitab nerangké piyé carané bèn isa slamet wektu Armagédhon.—Zéfanya 2:3.


Pe traduksión Reina-Valérape jepe oñemoĩ vaʼekue avei ko fráse, ha ko traduksión oĩ hína umi ojepuruvéva apytépe españólpe. 	 Kesalahan iki ana pengaruhé kanggo Alkitab basa Inggris King James Version.


Rekontrivuiséramo, ikatu reike Internétpe: www.jw.org 	 Nèk arep nyumbang, deloken www.jw.org/jv.


¿Mbaʼépa oguerovia umi testígo de Jehová? 	 Buku Wahyu—Apa Artinya?


Cháke reʼuha ára upéva, remanóta” (Génesis 2:16, 17). 	 (Purwaning Dumadi 2:16, 17) Préntah kuwi jelas banget lan ora angèl.


Áño 1943-pe oñepyrũ ojejapo kongregasiónpe pe Eskuéla Ñanembokatupyrýva Japredika Hag̃ua. 	 Wektu ana Sekolah Mulang Alkitab taun 1943, aku éntuk tugas latihan ceramah ing jemaat.


KO RREVÍSTAPE OÑEANALISA | ¿OEXISTÍPA UMI ÁNHEL? 	 BAB UTAMA | MALAÉKAT—ANA TENAN APA ORA?


La Biblia heʼi koʼã mbaʼe oiko hague Eláhpe, haʼéva hína peteĩ lugár iplánova opytáva umi sérro paʼũme. 	 Alkitab kandha nèk kedadéan perang kuwi ana ing Lembah Élah.


Hasy ningo ñandéve omanóramo peteĩ jahayhúva, ha ndahaʼéi voínte sapyʼaitépe ñañeñandu porã jeýtamava. 	 Pancèn, rasa sedhih sing dirasakké kuwi lumrah.


Enterove, tahaʼe imitãva térã ijedáva, kuña térã kuimbaʼe, omendáva térã nomendáiva, oñehaʼãmbaite vaʼerã osegi iñehémplo. 	 Awaké dhéwé—ora masalah isih enom utawa tuwa, lanang utawa wédok, nduwé bojo utawa ora—kudu niru imané Ribkah.


Ta`anga 	 Gambar


¿Mbaʼépa heʼise jajerovia? Ndahaʼéi jaʼénteva jajeroviaha, síno jahechauka vaʼerã upéva (Santiago 2:17). 	 (Yakobus 2:17) Contoné, nèk péngin éntuk hadiah, panjenengan ya kudu ngupaya mara lan nampani hadiah kuwi.


Avei umi diário ha rrevístape osẽ jepi pe oróskopo. 	 Ana sing takon-takon karo juru ramal bintang; ing akèh majalah lan koran ana artikel sing isiné ramalan bintang.


3 ¿Jasegítapa jaikove ñamano rire? 	 3 Apa Kandhané Wong-Wong?


9 Pe amista ningo peteĩ mbaʼe ivaliosoitereíva, péro odura hag̃ua tekotevẽ ñanerakateʼỹ hese (elee Proverbios 17:17). 	 9 Kekancan sing akrab kuwi kaya harta karun. (Wacanen Wulang Bebasan 17:17.)


Pablo voi omoĩ ñandéve la ehémplo. 	 Paulus mènèhi conto sing apik.


Péro ñañatendékena ha ani jajapo oimeraẽ mbaʼe ojeʼéva ñandéve. Sapyʼánte ningo peteĩ ermáno ikatu heʼi ñandéve jaʼu hag̃ua algún pohã votíka, pohã naturál, térã pohã ñana. 	 Ning, awaké dhéwé kudu ati-ati nèk ana sedulur sing ngojok-ojoki kon ngombé obat, obat herbal, utawa ngatur endi sing éntuk dipangan lan endi sing ora.


¿Iñimportántepa ñantende la Biblia? 3 	 BAB LIYANÉ 3 Alesané Perlu Ngerti Alkitab


Ñantende porãve hag̃ua mbaʼérepa ideprovechoite pe Biblia ojapo vaʼekue Hutter, ñapensami mbaʼe provlémapa oreko vaʼekue umi oleeséva la Biblia hebréope. 	 Alkitab terjemahan Basa Ibrani sing digawé Hutter iki migunani banget.


Pe Evanhélio de Mateo heʼi héra hague Jacob, péro Lucas heʼi José haʼe hague “Helí raʼy”. 	 Nèk maca silsilahé Yésus ing buku Matéus, bapaké Yusuf kuwi Yakub, ning ing buku Lukas, Yusuf disebut ”tedhaké [anaké] Èli”.


Kuaave. 	 Sinaoni Manèh.


Péro, ¿mbaʼéichapa ikatu rehechauka nde rekove operteneseha Jehovápe? (Rom. 14:8.) 	 (Mt. 5:33) Apa buktiné nèk saiki uripmu mung kanggo ngabdi marang Yéhuwah, ora mung kanggo awakmu dhéwé?—Rm. 14:8.


¿Mbaʼérepa ojapo upéva? 	 Kuwi bukti nèk dhèwèké ngajèni calon bojoné.


Ko rrevísta noñevendéi. Ojejapo donasión voluntária rupive ikatu hag̃uáicha umi hénte oparupigua oikuaa la Biblia omboʼéva. 	 Buku iki ora didol, nanging dicétak kanggo pendhidhikan Alkitab sakdonya sing diragadi wong-wong sing gelem nyumbang.


Jehechakuaa upéicharõ Ñandejára ikatuha ñanekonsola ñañemboʼéramo chupe. 	 Dadi, Gusti Allah pancèn isa nguwatké awaké dhéwé wektu ndonga.


Péro, ¿mbaʼéichapa haʼe ou raʼe opeka ha mbaʼérepa upéva káusare omano? 	 Adam sengaja nglanggar utawa ora manut karo hukumé Gusti Allah. Kuwi tegesé nindakké dosa.


Job ojeroviaiterei Ñandejára ohechagaʼutaha ha omoingove jeytaha chupe. 	 Ora suwé manèh, Gusti Allah bakal nguripké Ayub lan liya-liyané, wektu bumi dadi pirdus.


ÑAPERDONA ÑANDE RAPICHÁPE ÑANDE PYʼAITE GUIVE 	 SENENG NGAPURA PARA SEDULUR


10 ¿Mbaʼéichapa jahechauka jarrespetaha umi ermáno Ñandejára oiporavo vaʼekuépe oho hag̃ua yvágape? 	 10 Piyé carané ngajèni wong sing dipilih munggah swarga?


Ñemboheko 	 Setèlan


Aaprende avei ajevale che pýre ajesepilla ha añakãkarãi hag̃ua. 	 Bayangna wektu mangan aku nyekel séndhok utawa garpu nganggo sikil.


Peteĩ investigasión rupive umi sientífiko ohechakuaa “entéro yvypóra ñagueronaseha voi pe ñaipytyvõse ótrope”. 	 Hasil penelitian ilmiah nggawé kesimpulan sing nggumunké, yaiku ”sikap seneng mènèhi kuwi kétoké wis gawan bayi.


La Biblia heʼi voi: “Hembiapokuére umi hénte ikatu ohecha mbaʼeichaguápa haʼe, ohecha ipodér opaʼỹva ha haʼeha Ñandejára” (Rom. 1:20). 	 Lan, kuwi uga nduduhké sipat-sipaté Yéhuwah, kaya kuwasané, kapinterané, lan katresnané. ”Wiwit jagad dititahaké, kawontenané Gusti Allah sing ora ketingal, yakuwi pangwasané sing langgeng sarta ka-Allahané, wis diketingalaké kanthi cetha ana ing samubarang sing dititahaké.”—Rm. 1:20, Basa Jawi Padintenan.


7 Entéro kristiáno tekotevẽ ontende porã mbaʼépa heʼise Ñandejára réra. 	 7 Seksi-Seksi Yéhuwah nganggep penting banget nèk isa ngerti tegesé jenengé Gusti Allah.


Ikatu ndegia koʼág̃ama voi. 	 Tuntunan kanggo urip panjenengan.


Jahecháramo hendápe porãnte umi fálla, nañarreaksionavaimoʼãi umíva oiko jave. 	 Nèk nduwé pandhangan sing bener bab kesalahan, kita isa luwih gampang kanggo ngatasi masalah.


Ko kavaju arigua orrepresenta umi gérra. 	 Sing nunggang jaran iki nggambarké peperangan.