Ñande ningo jaguereko pe kapasida jasegi hag̃ua ñaaprende jaikove aja entéro, ha la oimérire Ñandejára oipota jaiko 70 térã 80 áñonte, ¿mbaʼérepa oiméne ñandeapo jareko hag̃ua upe kapasida? 	 Terus, apa gunané Gusti Allah mènèhi kuwi nèk umuré manungsa mung 80 utawa 90 taun?


Oiméramo pe persóna okéntevaicha, añetehápe ikatu hína ohendupa la oikóva ijerére. 	 [Pasièn] biyasané isih isa krungu senajan kétoké turu.


Rekontrivuiséramo, ikatu reike Internétpe: www.jw.org 	 Nèk arep nyumbang deloken www.jw.org/jv.


Ha oiméramo oñeñeʼẽ vai raʼe ndéve la Bíbliare térã ndéve voi ndahaʼéi la ndegustapáva, eñehaʼã emboyke koʼã pensamiénto ha eheja Ñandejára tanemboʼe (Salmo 25:4). 	 Bèn isa éntuk piwulang sing bener saka Gusti Allah, panjenengan perlu nyingkirké pikiran sing klèru bab Alkitab.—Jabur 25:4.


Por ehémplo, peteĩ infórme heʼi São Páulope (Brasil) umi diez áño ohasa vaʼekuépe 80 por ciento saʼiveha oiko jejuka. 	 Ing kutha São Paulo, Brasil, sing akèh pendhudhuké, ana laporan nèk cacahé pembunuhan mudhun 80 persèn sepuluh taun iki.


Upépe aikuaa unos kuánto ermáno oĩvape préso. 	 Para sedulur kuwi mbantu aku lan liyané tetep akrab karo Yéhuwah.


Ikatu voi heʼi peteĩ ihénte oreko hague el mísmo provléma ñande jarekóva, ha oĩha peteĩ tratamiénto ojapo porãva hese. 	 Ning, kuwi ora tegesé awaké dhéwé mesthi cocog karo pengobatan kuwi.


¿Mbaʼéichapa ikatu rehechauka ne família michĩvape rentendeha chupe? 	 nresnani? nduwèni sipat andhap asor? nduwèni pangertèn?


Ikatu ou ne akãme umi gérra, pe kontaminasión, pe violénsia térã pe korrupsión. 	 Panjenengan isa waé nyebutké bab perang, polusi, kejahatan, utawa korupsi.


Péro ñanehentemanóramo ndahaʼeiete upéicha. 	 Mbokmenawa isa cepet mari, banjur lali larané.


Hasýma ojejerovia jey hag̃ua pe ijapúvare. 	 Kekancan kuwi dhasaré rasa percaya.


PURAHÉI: 120, 64 	 LAGU: 6, 34


¿Reaseptánepa peteĩ invitasión reaprendeve hag̃ua la Bíbliagui? 	 Apa panjenengan gelem sinau luwih akèh?


Koʼág̃a ojapóma heta áño aservi hague Jehovápe de tiémpo kompléto ha avyʼaiterei”. 	 Dadi, Jesús bungah ngabdi marang Yéhuwah.


Ymave, umi patrón noñemongetái vaʼekue ijesklávondi, por ehémplo, nomombeʼúi chupekuéra opensáva ni oñandúva. 	 Jaman mbiyèn, majikan ora gelem crita-crita karo abdiné bab pikiran lan perasaané.


Omombeʼu Adrián De la Fuente 	 Pengalamané Adrián De La Fuente


Upévare heta hénte ipyʼaporãva oñehaʼãmbaite ojetradusi hag̃ua hetave idiómape la Biblia. 	 Bèn tulisan iki ana ing basa liya, dibutuhké upaya tenanan saka para penerjemah sing tulus kanggo nerjemahké.


Hitoshi, oñemensionáva pe primer artíkulope, ohupyty heta mbaʼe porã iñonrrádo haguére. 	 Hitoshi kandha, ”Maturnuwun banget aku éntuk gawéan sing isa ndhukung bèn aku nduwé rasa ati sing kepénak.”


Ñande avei ikatuha jaguerovia ñande pyʼaite guive Ñandejára Jehová okumplitaha entéro umi mbaʼe opromete vaʼekue, umi detálle michĩvéva jepe. 	 Kita isa bener-bener yakin nèk kabèh janjiné Allah Yéhuwah bakal kelakon, nganti rincian sing paling cilik.


Amalisia Mateo oskrivi vaʼekue ilívro idióma evréope, ha upe rire haʼe voi otradusi griégope. 	 Ana sing nganggep nèk buku Matéus ditulis ing basa Ibrani, terus diterjemahké ing basa Yunani.


Ko artíkulope ñarrespondéta mbohapy porandu nepytyvõtava ikatu hag̃uáicha reikuaa reimépa preparádo rejevautisa hag̃ua: 1) ¿Cheakãguapýmapa ha antende porã la ajapóva? 2) ¿Mbaʼérepa ajevautisase? 3) ¿Antende porãpa mbaʼépa heʼise jajededika Jehovápe? 	 Bèn isa terus netepi janji kuwi, gatèkna pitakonan-pitakonan iki kanggo mriksa apa kowé wis siap dibaptis: (1) Apa aku wis diwasa kanggo nggawé keputusan dibaptis? (2) Apa dibaptis kuwi keputusanku dhéwé? (3) Apa aku ngerti maksudé janji ngabdi marang Yéhuwah?


Upe tiémpope che túa omanóma kuri ha che sýgui oikóma testígo de Jehová. 	 Wektu kuwi, bapakku wis mati lan ibuku wis dadi Seksi Yéhuwah.


Péro, ¿mávapa omeʼẽ Jesúspe autorida oñorairõ hag̃ua? 	 Sapa sing maringi wewenang marang Yésus?


La Biblia heʼi pe ñemano ohupytyha entéro kuimbaʼépe, ha jaikuaa upéva siertoha. 	 Ning, akèh wong percaya nèk manungsa nduwé roh sing ora isa mati.


Heʼi avei umi filistéo oñemoĩ hague peteĩ sérro opytávape éntre Socoh ha Azeqá. 	 Uga, dijelaské nèk wong Filisti manggon ing pinggiran bukit sing diapit kutha Sokho lan Azéka.


Jesús oguerovia vaʼekue upéva ipyʼaite guive, ha umi mbaʼe omboʼéva rupive oipytyvõ avei umi héntepe omombareteve hag̃ua ijerovia. 	 Yésus yakin nèk janjiné Gusti Allah mesthi bakal kelakon, lan piwulangé isa mbangun imané para muridé.


Oĩ oñemboʼéva ohasa hag̃ua peteĩ exámen, ogana hag̃ua iclúb, oiko porã hag̃ua hogapýpe ha umícha. 	 Alesané ana sing mutu lan ana sing ora. Ana sing ndonga saktulusing ati, ning ana mung sing merga kebiyasaan waé.


La Biblia ombohovái koʼã porandu 16 	 KACA 28 WULANGAN SING DISINAONI


Pe predikasión ningo iñimportanteterei, pórke omeʼẽ oportunida umi héntepe oñemoĩ porã hag̃ua Ñandejárandi ha oikove hag̃ua opa árare (2 Cor. 5:20). 	 Kuwi isa ndadèkké wong dadi kancané Gusti Allah lan urip saklawasé.—2 Kr. 5:20.


Gail oguerovia Ñandejára okumplitaha ipromésa, upévare oipuru 70 órarupi káda mes omombeʼu hag̃ua umi héntepe og̃uahẽtaha pe tiémpo ‘ndaiporimoʼãveimahápe omanóva’. 	 Gail dadi perintisé Seksi-Seksi Yéhuwah lan martakké janjiné Gusti Allah nèk mbésuk ”ora ana pati manèh”. Ayub yakin nèk dhèwèké bakal diuripké manèh


OJEGUEROMANDUʼÁTA JESÚS OMANO HAGUE ÁRA | MARTES 11 DE ABRIL DE 2017 	 PÈNGETAN SÉDANÉ YÉSUS | SELASA, 11 APRIL 2017


1:15-17). Ojapóramo hikuái koʼã mbaʼe, ndaiporimoʼãi unida kongregasiónpe. 	 (Gl. 1:15-17) Jemaat ora bakal rukun nèk wong-wong sing dipilih tumindak ngono.


Kuatiarogue upeigua 	 Kaca Candhaké


Haʼe ojapo vaʼekue avei Ñandejára rembipota ojapo haguéicha ivisavuélo Enoc. 	 Lamèkh éntuk wahyu saka Yéhuwah lan isa ngucapké ramalan bab anaké, yaiku Nuh, sing kelakon sakwisé Banjir Gedhé.


8 ¿Ikatúpa oiko avei ñandehegui Ñandejára amígo? 	 8 Apa awaké dhéwé isa dadi kanca akrabé Yéhuwah?


Che ameʼẽmi chupe heta joya amonda vaʼekue ha aimoʼã péicha akumplimaha hendive. 	 Ning, ana kedadéan sing ora disangka-sangka.


Umi vautísmo ojejapo umi rríorupi, ha umi hénte oúva ojahu omañajoa hesekuéra. 	 Mobil halo-halo kuwi paédahé gedhé banget kanggo nginjil.


Upévare la Biblia heʼi pe Léi haʼe hague “peteĩ gía ñandegueraháva Crístope” (Gál. 3:23, 24). 	 Dadi, Hukum Musa mau mung dinggo nganti tekané Yésus.—Gl. 3:23, 24.


Peteĩ komparasión ideprovechoitereítava ndéve 14 	 Apa Panjenengan Gelem Mbandhingké Agama Panjenengan karo Alkitab? 14


¿Mbaʼépa Ñandejára opensa umi gérrare? 	 Dhidhiken Anakmu Bèn Dadi Abdiné Yéhuwah


Péro che upepete haʼe chupe: “¡No!”, ha aexplika chupe añehaʼãha hína aiko Ñandejára oipotaháicha (1 Corintios 6:18). 	 (1 Korinta 6:18) Dhèwèké ora trima lan malah ngrèmèhké pandhangan Alkitab bab hubungan sèksual sing ora sah.


9 Pablo heʼi vaʼekue Timotéope opensa vaʼerãha mbaʼéichapa omoñeñandúta ótrope umi mbaʼe heʼíva, ojapóva ha omboʼéva (elee 1 Timoteo 4:12-16). 	 (Wacanen 1 Timotéus 4:12-16.) Panjenengan uga isa mikirké bab-bab iki.


Péro upéi Jehová tuichaiterei chevendesi ha omeʼẽ chéve che familiarã. 	 Wektu isih cilik aku ora isa ngumpul bareng keluargaku.


Ha áño 2005-pe, omeʼẽ permíso umi idióma otradusímavape rrevísta Ñemañaha, otradusi hag̃ua avei la Biblia. 	 Taun 2005 wis ana ijin kanggo nerjemahké Alkitab ing basa sing dinggo nerjemahké Warta Penting.


Techaukaha mboguepyre 	 Tetenger diilangi


Tendaite 	 Pernah


Pe esklávo oagradesérire pe rréi operdona haguére chupe idéuda, operdona vaʼerã avei ikompañérope. 	 Pangapurané raja kuwi sakjané mbantu abdi mau gelem ngapura kancané.


David nontendéi mbaʼérepa avave noñanimái ombohovái Goliátpe. 	 Dawud ora trima karo kahanan kuwi.


¿Mbaʼéichapa ikatu nepytyvõ umi gía de estúdio oĩva jw.org-pe? 	 Bab-bab ing ”Apa yang Sebenarnya Alkitab Ajarkan” ing jw.org/id isa mbantu nguwatké imanmu.


Apóstol Pablo heʼi vaʼekue: “Peẽ pejerovia rire hese, Ñandejára oiporu pe espíritu sánto opromete vaʼekue, omoĩ hag̃ua penderehe peteĩ márka. 	 Ning, rasul Paulus nerangké sing dialami salah sijiné.


Haʼe heʼi vaʼekue: “Ani rehecharamo ko haʼéva ndéve: Peẽ penase jey vaʼerã. 	 (Yo. 3:3, 5) Yésus banjur kandha, ”Aja gumun, déné Aku pitutur ing kowé: Kowé kudu padha kalairaké manèh.


Peteĩ ermána heʼi: “La Biblia ningo haʼete peteĩ jóya ryru, ha pype henyhẽte diferénte kláse de tesóro. 	 Liyané ngrasakké sing padha kaya sing dirasakké sedulur wédok iki, ”Alkitab iki kaya pethi sing kebak harta karun, sing isiné luwih aji timbang mas-masan.


Omano mas de 15.000 persóna. 	 Luwih saka wong 15.000 mati.


Ñandejára avei ovyʼa ñandereheve mborayhúpe jarregaláramo ñande rapichápe. Apóstol Pablo ofelisita vaʼekue umi kristiáno Corintoguápe pórke haʼekuéra ipojera ha vyʼápe orahaka kuri provísta umi kristiáno Judeaguápe oikotevẽrõ guare hikuái. 	 Rasul Paulus ngalem wong-wong Kristen ing Korintus wektu wong-wong kuwi mènèhi bantuan kanthi lila lan bungah kanggo wong-wong Kristen ing Yudéa.


Heʼise ñañekonsentraha peteĩ mbaʼére ha ñapensa porãha hese (Sal. 77:12; Prov. 24:1, 2). 	 (Ms. 77:13; WB. 24:1, 2) Nèk awaké dhéwé sinau bab Yéhuwah lan Yésus, kuwi paédahé gedhé banget.


Ha Ñandejára pyʼaguapy tuichavéva opa mbaʼe ikatúvagui pentende, oñangarekóta pene korasõre ha umi mbaʼe pepensávare” (Filipenses 4:6, 7). Umi oservíva ñanendive Ñandejárape. 	 Temahan Gusti Allah bakal maringi katentreman sing ngungkuli nalaré manungsa, sing bakal gawé teteging ati lan pengangen-angenmu.”—Filipi 4:6, 7, BJP.


¿Mávapa rakaʼe umi “saserdóte ruvichakuéra” oñeñeʼẽha umi Escrituras Griegas Cristiánaspe? 	 Sapa sing dimaksud ”para pangareping imam” ing Kitab Yunani Kristen?


Umi golondrína ningo ikonosído vaʼekue umi oikóvape g̃uarã Jerusalénpe. 	 Ing Yérusalèm akèh manuk sriti sing biyasané nggawé susuh ing ngisor gentèng.


La majoría umi rrelihión omboʼe ñamano rire jahataha yvágape, ha ndeʼíri hikuái japytataha peteĩ paraísope ko yvýpe. 	 Akèh-akèhé wong sing teka ing gréja diwulang nèk sukmbèn manungsa bakal urip ing swarga, dudu ing bumi firdaus.


¿Mbaʼéichapa ojapo upéva? 	 Piyé carané?


Ñande jajavy jave, sonseramínteramo jepe upe jajapo vaʼekue, katuetei jaipotáta ótro ñanembyasy ha ñaneperdona. 	 Ning, luwih apik nèk kita ngetrapké naséhaté Yésus, ”Mulané apa sing kokkarepaké ing bab tumindaké wong marang kowé, iku iya etrapna marang wong.”


REBECA omaña ohóvo pe paisáhere. 	 DINA wis saya soré.


¿Ojapómapa álgo Ñandejára okambia hag̃ua ko situasión? 	 Apa Gusti Allah bakal ngowahi kahanané?


EHECHAUKA EHAYHUHA NE MÉNA TÉRÃ NE REMBIREKÓPE 	 NRESNANI BOJO


Redesidi mboyve mbaʼépa regueroviáta, roinvita rehechami hag̃ua mbaʼéichapa la Biblia ombohovái koʼã porandu: Jahechávo mbaʼeichaitépa jajejapo porãiterei vaʼekue, ¿mboy tiémpopa jaiko vaʼerã? 	 Ayo dirembug dhisik jawabané Alkitab saka telung pitakonan iki: Apa sing isa kita ngertèni bab masa depan saka carané manungsa digawé?


La Biblia heʼi kongregasiónpe ikatuha oĩ “ermáno guaʼu”, heʼínteva haʼeha unhído (Gál. 	 Alkitab kandha nèk ana ”sadulur-sadulur palsu” ing jemaat, sing omong nèk wong-wong kuwi dipilih munggah swarga.


Pe “rregálo iporãvéva” Ñandejára omeʼẽ vaʼekue ñandéve haʼe hína pe rreskáte, ha upéva rupive jahupytýta vída etérna 	 Tebusan kuwi hadiah paling aji saka Gusti Allah, sing isa nggawé kita éntuk pangarep-arep urip saklawasé


Por ehémplo, omombeʼúrõ guare ojejukataha chupe, Pedro osẽ heʼi Jesúspe opensave vaʼerãha ijehe, ha amo ipahápe ndoikomoʼãiha voi hese upéva. 	 Contoné, wektu Yésus ngandhani nèk bakal dipatèni, Pétrus kandha nèk kuwi aja nganti kedadéan.


Oĩ vaʼekue okambiaséva pe mensáhe oĩva la Bíbliape 6 	 Perjuangan Bèn Isiné Ora Diowahi 6


Ha Sem omano Abrahán orekórõ guare 150 áñorupi. 	 Sèm urip nganti Abraham umuré 150 taun.


Ha enterovéva oñondivepa roho romboʼe umi héntepe ikatuha oiko pára siémpre peteĩ paraísope, ojeroviáramo Jesús rehe. 	 Aku, Tony, lan para Seksi Yéhuwah seneng mbantu wong liya sinau Alkitab bèn nduwé iman marang Yésus lan isa ngrasakké urip seneng saklawasé.


Péicha jaikuaa porãve chupe, jaikuaa mbaʼe métapa oreko ha mbaʼépa ojapo hína ikatu hag̃uáicha ohupyty. 	 Awaké dhéwé dadi luwih ngerti sipat-sipaté. Uga ngerti cita-citané lan piyé carané kuwi diupayakké.


Jarresivíta umi oikove jeýtavape ha ñamboʼéta chupekuéra ojapo hag̃ua Jehová oipotáva. 	 Awaké dhéwé bakal ketemu lan mulang wong-wong sing diuripké manèh bab Yéhuwah.


Umi ihentemanóva sapyʼánte ojekulpa avei pe oikóvare. 	 Nèk ujug-ujug ditinggal mati, isa uga nduwé rasa salah.


Reikuaasevéramo mbaʼépa heʼi la Biblia oikoha umi omano vaʼekuégui, ehecha pe kapítulo 6 pe lívro héravagui ¿Mbaʼépa ñanemboʼe la Biblia?, ojapóva testígo de Jehová, ikatúva avei retopa Internétpe, www.jw.org/gug. 	 Kanggo katrangan luwih akèh bab kandhané Alkitab bab urip lan pati, deloken buku Apa Wulangané Alkitab kanggo Panjenengan? bab 6 sing dicétak karo Seksi-Seksi Yéhuwah.


Pe primer artíkulope ñañeʼẽ kuri Luísre, haʼe hasy ikorasõme ha dos vésema haimetete omano. 	 Luis, sing disebutké ing kaca 3, ngadhepi lara jantung sing parah, nganti ping pindho mèh mati.


Koʼág̃a antende porã mbaʼérepa Jehová ndochaʼeiete voi umi mbaʼe chéve chegusta vaʼekuére heta tiémpore. 	 Saiki aku ngerti apa sebabé Yéhuwah sengit karo sing mbiyèn tak senengi.


¿Mbaʼépa upéicharõ ojejapo vaʼerã anivéma hag̃ua oĩ violénsia? 	 Terus, apa sing isa ditindakké kanggo ngrampungi masalah kuwi nganti tuntas?


Peteĩ enkuésta ojejapo vaʼekue Estados Unídospe ohechauka oĩha 33%rupi opensáva pe astrolohía ojoguaha pe siénsiape ha 10% katu heʼi voi ouha pe siénsiagui. 	 Akèh wong percaya karo ramalané para astrolog.


¿Mbaʼéichapa oipytyvõ chupe umi iñamígo oservíva Ñandejárape? 	 Apa hasilé? Kirsten kandha, ”Para sedulur mbantu aku ing akèh cara.


Chupe g̃uarã upe visikléta haʼe vaʼekue pe rregálo iporãvéva orresivi vaʼekue pórke haʼe oipotaiterei kuri upéva. 	 Apa sebabé? Dhèwèké kandha, ”Merga kuwi sing bener-bener tak péngini.”


Haʼekuéra oiko vaʼekue Úrpe, peteĩ siuda oprogresa porãitereíva ha oĩháme heta artesáno ha komersiánte. 	 Ing kono ana akèh pengrajin lan pedagang.


¿Mbaʼérepa? Yma umi marinéro oikuaa porã ipeligrosoitereiha javiaha pe mar Mediterráneo rehe inviérno aja. 	 Para pelaut mbiyèn ngerti tenan nèk pelayaran ing Laut Tengah wektu musim adhem kuwi mbebayani banget.


¿Mbaʼéichapa ikatu reñepyrũ? 	 Piyé Carané Mulai?


Peteĩ ehérsito opyta peteĩ sérrope, ha pe ótro katu pe sérro oĩvape hovái (1 Samuel 17:1-3, 15-19). 	 Wong-wong kuwi adhep-adhepan ing dhaérah lembah.—1 Samuèl 17:1-3, 15-19.


¡Ajépa javyʼaitéta og̃uahẽ vove upe tiémpo! (Apoc. 21:4.) 	 Apa panjenengan péngin banget urip ing Pirdus sakwisé kabèh sing jahat, kasusahan, lan pati disingkirké?—Wy. 21:4.


7 Péro heta vése ijetuʼu avei ojepredika umi tarhétare. 	 7 Ning, ana wong-wong sing tanggepané ora apik.


Che memby ningo ohechagaʼueterei kuri itúape, upévare amombaʼeterei la ojapóva umi ermáno. 	 Para pinituwa éman banget karo Daniel.


Jesús nopensái péicha. Haʼe ontende Natanaélpe ha oikuaa isinseronteha. 	 Yésus kandha, ”Lah, iku wong Israèl sajati, kang ora kadunungan cidra.”


Ko rrevísta ohechauka mbaʼéichapa Ñandejára okumplíta ko promésa ha mbaʼérepa upéva iñimportánte avei ndéve g̃uarã. 	 Warta Penting iki ngrembug piyé Gusti Allah bakal netepi janjiné, lan gunané kanggo panjenengan.


Ñapensáramo péicha, katuete jaagradeséta chupe. 	 Kuwi isa mbantu panjenengan ngucap sokur marang Yéhuwah srana donga.


Ko dokuménto ojejapo ñaiʼũgui ha hese jatopa Tattannu réra 	 Jeneng Tattannu ditulis ing pinggiré watu sing ditatah iki


Jesús oñeʼẽ vaʼekue ko Rréinore omboʼérõ guare idisipulokuérape mbaʼéichapa oñemboʼe vaʼerã. 	 Yésus ngongkon para muridé ndongakké pamréntahan kuwi, ”Dhuh, Rama kawula ingkang wonten ing swarga, Asma Paduka mugi kasucèkaken.


Ha umi omoakãva pe rrelihión apytépe oĩ vaʼekue ipochýva upe haguére. 	 Wong-wong sing nduwé Alkitab sakliyané kitab Jabur ing basa Latin dianggep wong sing nglawan geréja Katolik.


Péro upéva ndeʼiséi ndaikatuiha ñañemoag̃ui hese. 	 Senajan ngono, Gusti Allah ora adoh saka manungsa.


9. a) ¿Mbaʼéichapa Jehová oipytyvõ rréi Ezequíaspe? b) ¿Oipotápa raʼe David Jehová omonguera chupe milagrósamente? 	 9. (a) Apa sing ditindakké Yéhuwah marang Raja Hizkia? (b) Apa penjaluké Dawud marang Yéhuwah?


Upéva ikatu jajapo ñane ermanokuérandi, por ehémplo, jahávo rreunionhápe ha japredika jave hendivekuéra. 	 Apa maksudé ”nindakké bab-bab sing ana hubungané karo ngupaya dadi abdi sing salèh”, lan piyé kuduné tanggepanmu bab kuwi?


Umi hudío ohasa asy vaʼekue Jesús tiémpope. 	 Wong-wong Yahudi ing jamané Yésus uga ditindhes bangsa Rum, banjur ping bola-bali ndonga marang Gusti Allah bèn dibébaské.


Pe ónda ideprovechoiterei rupi kómo árma, oĩ vaʼekue voi ehérsito orekóva peteĩ grúpo de soldádo oipurúva ónda. 	 Kuwi senjata ampuh sing kadhang kala digunakké karo kelompok prajurit pengumban.


JEHOVÁ NEPYTYVÕTA 	 YÉHUWAH BAKAL MBANTU


¿Mbaʼépa heʼise upéva? 	 (Rm. 1:12) Apa maksudé?


Avei ikatu oĩ algúna notísia ndovaléiva ñamombeʼu. 	 Mbokmenawa berita kuwi bakal diumumké mengko, utawa nganggo cara liya.


KO RREVÍSTAPE OÑEANALISA | ¿MBAʼÉREPA IÑIMPORTÁNTE ÑAÑEMBOʼE? 	 SING UTAMA DIREMBUG | APA NDONGA KUWI ANA GUNANÉ?


Upévare itiempoitépe, oipeʼaitéta entéro mbaʼe vai. La Biblia heʼi: “Umi iñañáva oñehundíta, péro Jehová omeʼẽta ko yvy umi ojeroviávape hese. 	 Alkitab janji, ”Wong laku ala mesthi bakal katumpes, nanging wong kang nganti-anti marang Sang Yéhuwah iku bakal padha olèh warisan bumi.


Ikatu reipuru aramboha emoakarapuʼã hag̃ua pe hasývape ani hag̃ua oñepytỹ. 	 Ganjelen sirahé nganggo bantal bèn ora keselak.


¿Ikatúnepa jaiko pyʼaguapýpe koʼág̃ama voi? 	 Apa kita saiki isa nduwé pikiran sing ayem?


12 Heta tiémpore, umi kristiáno hoʼúva pe pan ha pe víno Konmemorasionhápe saʼive vaʼekue oúvo. 	 12 Pirang-pirang taun kepungkur, cacahé sing mangan roti lan ngombé anggur ing Pèngetan saya sithik.


Jesús heʼi haʼeteha “onase jeýva”[2] (Juan 3:3, 5). 	 Yésus kandha nèk wong kuwi ”kalairaké manèh”.


Techaukaha mohendahapegua 	 Tetenger Desktop


Péro, ¿oñekomprováma piko añetehápe upe pohã oporomongueraha? 	 Ning, apa bener ana obat sing kaya ngono?


Upepete añemboʼe mbykymi Jehovápe ha ajerure chupe tachepytyvõ ani hag̃ua arreaksiona vai. 	 Wektu kuwi aku langsung ndonga karo Yéhuwah, bèn aku isa tetep sabar senajan diserang.


Jehová oñangarekóta nderehe 	 Yéhuwah Bakal Ngopèni Kowé


14 ¿Mbaʼépa Jehová ojapove oipytyvõ hag̃ua isiervokuérape? 	 14 Bukti liya bab kwasané Yéhuwah kétok saka gawéan nginjil sak donya.


12 Umi kristiáno ojeporavóva espíritu sánto rupive ikatu oñeporandu: “¿Mbaʼére piko cheelehi chéve? 	 12 Wong sing dipilih mbokmenawa mikir, ’Apa sebabé Yéhuwah milih aku, kok ora wong liya?’


Koʼág̃a haʼe tuichaiterei omehora. 	 Akiré, Isabella ora seneng ngundur-undur manèh.


Jareko ningo heta puvlikasión nepytyvõtava rejapo hag̃ua koʼã mbaʼe. 	 Contoné, buku Asal Mula Kehidupan—Lima Pertanyaan yang Patut Direnungkan lan buku Apakah Ada Pencipta yang Mempedulikan Anda?


Enterovéva ñande ikatu hína jaiko Ñandejára amígoramo. 	 Alkitab nduduhké nèk awaké dhéwé uga isa dadi kancané Gusti Allah.


Umi oskrivi vaʼekue la Biblia ha umi ojapóva kópia chugui ojepokuaa vaʼekue oipuru papíro ha pergamíno (2 Timoteo 4:13).* Ha ojepuru haguére koʼã materiál ikatu vaʼekue ojeperde pe mensáhe oĩva la Bíbliape. ¿Mbaʼérepa jaʼe upéva? 	 MASALAHÉ: Alkitab ditulis lan diturun ing papirus lan kulit kéwan.* (2 Timotéus 4:13) Apa buktiné nèk Alkitab ora awèt merga ditulis ing papirus lan kulit kéwan?


Jehová omeʼẽ ñandéve oportunida ñakumpli hag̃ua ivolunta ha ñambaʼapo hag̃ua hendive. 	 Kaurmatan gedhé merga nindakké kersané Yéhuwah lan nyambut gawé bareng Yéhuwah.”


PURAHÉI: 57, 52 	 LAGU: 22, 52


Ojapoháicha avei heta guyra, umi siguéña “ohaʼarõjoa hiʼára ou jey hag̃ua” (Jeremías 8:7, ÑÑB). 	 Senajan pindhah panggonan, bango lan uga manuk-manuk liyané ”kèlingan mangsané bali”.—Yérémia 8:7.


Péro akyhyje avei ojejapórõ g̃uarã álgo ivaíva che hentekuérare. 	 Ning, aku wedi nèk keluargaku bakal dianiaya.


Ñandejára ningo pe persóna iñimportantevéva oĩva ko univérsope, upévare koʼytevéntema ñamombaʼe pe rregálo porãite haʼe omeʼẽ vaʼekue ñandéve. 	 Ora ana pribadi liya sing nduwé wewenang ngungkuli Gusti Allah. Kitab Jabur kandha, ”Paduka ingkang asma Yéhuwah, Ingkang Mahaluhur tuwin misésani ing salumahing bumi.”


Péro upérõ ningo la majoría umi lívro sagrádo oĩ vaʼekue latínpe añónte. ¿Mbaʼéichapa upéicharõ ikatúta oimehaichagua hénte ontende umi mbaʼe oĩva pype? 	 Ning, piyé carané wong-wong biyasa isa ngerti Alkitab nèk akèh-akèhé terjemahan Alkitab ditulis ing basa Latin?


Amasdía chekangyve ahávo, ha upéva ijetuʼu chéve. 	 Aku ora percaya nèk saiki wis ora kuwat manèh, lan krasa nèk tenagaku wis entèk.


¿Siérto piko upéva? Jahechamína mbaʼéichapa la Biblia oipytyvõma heta héntepe oevita hag̃ua umi provléma ivaietereíva, ha ojehekýi hag̃ua umívagui ivaieteve mboyve la isituasión. 	 Gatèkna piyé kawicaksanané Alkitab wis mbantu akèh wong kanggo ngedohi masalah urip sakdurungé kuwi dadi tambah parah.


Upéi, og̃uahẽ rire ikotýpe oñeñandu vaieterei upe oiko vaʼekuére ha oñemboʼe Jehovápe. 	 Dhèwèké lunga ing kamaré, banjur ndonga marang Yéhuwah lan njaluk dibantu.


Jehová ohayhu Maríape ha ojerovia hese, upévare omeʼẽ chupe ko priviléhio. 	 Mesthiné Yéhuwah nresnani lan percaya karo Maryam, mula dikèki tugas kusus.


Umi adórno de óro ningo iporãiterei, péro iporãvéntema oĩramo peteĩ mbaʼyru de plátape. 	 Semono uga, awaké dhéwé kudu ngomongké bab sing apik-apik marang wong liya.


Ñande ñaikotevẽ Ñandejárare. 	 Manungsa péngin cedhak karo Gusti Allah.


25:8, NM). Upéva ndeʼiséi Abrahán ikueraimaha oikove hague. 	 (Pd. 25:8) Wektu umuré 175 taun, Abraham ngakoni nèk uripé dawa lan nyenengké.


¿Mbaʼépa ñanemboʼe upéva? Jehovápe g̃uarã ndaiporiha idióma térã kultúra iñimportantevéva (elee Hechos 10:34). 	 Dadi, awaké dhéwé ngerti nèk kanggoné Yéhuwah ora ana basa utawa budaya sing luwih unggul timbang liyané.—Wacanen Lelakoné Para Rasul 10:34.


¿Mávapa la omeʼẽva pe rregálo iporãvéva ko múndope? 	 Sapa sing isa mènèhi hadiah sing paling aji?


Aleévo káda párte pe edición revisádape, antende porãvéma pórke isensillove. 	 Terjemahan Alkitab iki mbantu bèn isa ngerti luwih cetha sabdané Yéhuwah.


Ha oiméramo ndahaʼéi hína upéicha ikatu ou iprovléma hikuái upevakuére. 	 Senajan nduwé niyat sing apik, hadiah kuwi isa marahi salah tampa lan dadi masalah.


Umi soltéro ningo ndorekói umi rresponsavilida orekóva umi omendáva, ha péicha rupi ikatu oipuruve itiémpo ha imbaretekue oservi hag̃ua Ñandejárape (1 Corintios 7:32-35). 	 Wong sing lajang isa ngabdi luwih akèh merga ora perlu ngrasakké kekuwatiran sing dialami karo wong sing wis nduwé bojo.—1 Korinta 7:32-35.


VOLÚMEN 1 	 JILID 1


Por ehémplo, peteĩ Testígo Australiagua hérava Samuel, omombeʼu: “Chemichĩrõ guare, papa oleémi chéve káda pyhare ake mboyve Che lívro omombeʼúva istória oĩva Ñandejára Ñeʼẽme. 	 Kabèh pitakonanku dijawab. Aku dikekep lan diambung sakdurungé turu.


Oñekompleta mboyve 300 áño ojeskrivipa hague la Biblia, peteĩ eskritór ogueroviáva Ñandejára, Itaʼýra ha pe espíritu sánto peteĩnteha, omoĩ 1 Juan 5:7-pe ko fráse: “... yvágape pe Túa, pe Taʼýra ha pe Espíritu Sánto: ha koʼã mbohapy peteĩnte”. 	 Sarta kateluné iku dadi siji” ing 1 Yokanan 5:7.


14, 15. a) ¿Mbaʼérepa tekotevẽ ñañatende porã jadesidi mboyve mbaʼe tratamiéntopa jasegíta? b) ¿Mbaʼépa ñanemboʼe Proverbios 14:15? 	 14, 15. (a) Awaké dhéwé kudu ati-ati karo wong sing ngapa? (b) Apa sing isa disinaoni saka Wulang Bebasan 14:15?


Upéva hína pe traváho iñimportantevéva ojejapóva hína ko yvy ape ári (Mateo 24:14). Apóstol Juan ohecha vaʼekue peteĩ visión ohechaukáva umi ánhel oipytyvõha hína ko tembiapópe. Haʼe oskrivi: “Ahecha ótro ánhel ovevéva yvága mbytére, orekóva marandu porã opytátava opa ára g̃uarã. 	 (Matéus 24:14) Rasul Yokanan éntuk wahyu lan isa ndelok ”malaékat liyané mabur ing awang-awang ngasta Injil kang langgeng diwartakaké marang wong kang padha manggon ana ing bumi lan marang sadhéngah bangsa lan taler tuwin basa sarta golongan”.


Pe artíkulo oúvape jahecháta mbohapy Ñandejára amígo ehémplo. 	 Minggu ngarep, bakal dirembug telung conto saka kanca akrabé Yéhuwah.


Tiémpo rire katu, heta hetave kristiánoma oĩ oñeʼẽva griégo ha saʼivéma oĩ oñeʼẽva evréo. 	 Merga kabar apik diwartakké ing endi-endi, para muridé Yésus luwih akèh nganggo basa Yunani timbang basa Ibrani.


Oimérire Ñandejára okrea raʼe opa mbaʼe, ¿mávapa ojapo chupe?”. 	 Kok isa ana Gusti Allah?”


Ojapoháicha umi kuña itiempopegua, Rebeca oreko vaʼekue heta traváho pohýi ojapo vaʼerã. 	 Kaya umumé wong wédok ing jaman kuwi, Ribkah kudu nindakké gawéan omah, kaya nimba kanggo keluargané.


Ehecha mboy pevépa ipukukuaa rehaíva 	 Deleng watesan panggonan


Yvyporakuéra ningo oñepyrũ guive ogoverna, gérra ha ñemanómante ogueru. 	 Ning, wektu dadi raja, Yésus tenanan nresnani manungsa lan niru sipat-sipaté Gusti Allah, utamané katresnan.


La Biblia heʼi: “Pe ñeʼẽ ojeʼéva itiempoitépe, haʼete mansána de óro peteĩ mbaʼyru de plátape” (Prov. 25:11, NM). 	 Wulang Bebasan 25:11 kandha, ”Tetembungan kang diucapaké cocog karo wektuné, iku upamané kaya apel mas ana ing pinggan salaka.”


Ha avei rehechaukáta ndepyʼaporãha ne ermánondi, pórke umi ansiáno mborayhúpe oñemoñeʼẽta chupe, ha oipytyvõta upe ermánope oĩ porã jey hag̃ua Jehovándi (elee Levítico 5:1 ha Gálatas 6:1). 	 Kowé apikan karo sedulurmu, merga pinituwa isa mbantu dhèwèké nduwèni hubungan sing akrab karo Yéhuwah manèh. Para pinituwa bakal ngandhani, kanthi cara sing nyenengké.—Wacanen Kaimaman 5:1; Galati 6:1.


Upéi umi romano ojerretira jey avave oikuaaʼỹre mbaʼérepa. 	 Ning ora dinyana-nyana tentara Romawi mundur.


ENOC OPROFETISA MBAʼÉPA OIKÓTA 	 RAMALANÉ HÉNOKH


¿Reñeporandúvapa avei mbaʼépa heʼi la Biblia umi kumpleáñore? 	 Apa kandhané Alkitab bab ulang taun?


15 Sapyʼánte ningo nañañemeʼẽi enkuénta mbaʼéichapa Jehová ñanepytyvõ. 	 15 Kadhang kala, mbokmenawa awaké dhéwé ora rumangsa ngrasakké kwasané Yéhuwah.


Haʼe heʼive: “Ahechakuaa tekotevẽ hague añakarama hatãve Jehováre, haʼe ningo pe amígo iporãvéva ikatúva jaguereko. 	 Mula, aku ngerti nèk aku ora isa cedhak karo para sedulur nèk ora nyedhak marang Yéhuwah dhisik.”


Jesús ontende avei pe evréo antíguo Moisés ha umi proféta oñeʼẽ vaʼekue, pórke umi hudío oleémi vaʼekue umi téxto haʼekuéra oskrivi vaʼekue oñembyaty jave umi sinagogaháre (Luc. 4:17-19; 24:44, 45; Hech. 15:21). 	 Yésus uga ngerti basa Ibrani kuna sing dinggo Musa lan para nabi liyané, sing ana ing kitab sing diwaca saben minggu ing sinagoga, yaiku panggonan ibadahé wong Yahudi. (Lk. 4:17-19; 24:44, 45; PR.


Ñanembaʼeporãramo ñañopytyvõmba ha jajogueraha porãve ñande rapichándi 	 Wong sing loma isa gampang kerja sama lan kekancan


Pe létra hebrea michĩvéva ningo yod (י). 	 Huruf sing paling cilik saka abjad Ibrani yaiku י (yod).


Péro koʼág̃a ko tembiguái oguenohẽma puvlikasión oñeʼẽva la Bíbliare mas de 700 idiómape. 	 (Mt. 24:45) Ning saiki, wacan Alkitab wis ana ing luwih saka 700 basa.


Haʼe heʼi: “Ha opa koʼã mbaʼe oñemeʼẽta avei peẽme”. Ótra okasiónpe omanda avei idisipulokuérape: “Anive pehusga pende rapichápe”. Péro avei oexplika mbaʼérepa ndoporohusgái vaʼerã. 	 Contoné, Yésus ora mung ngandhani bèn muridé ndhisikké kersané Gusti Allah, ning uga kandha, ”Nuli samubarang iku mau kabèh bakal diparingaké marang kowé.”


Mbaʼépa opensa jepi umi hénte. Oĩ opensáva umi ára paha og̃uahẽvo huʼãme oñehunditaha ko yvy ha entéro jaikóva pype. 	 Ana sing percaya . . . nèk sukmbèn bumi lan manungsa bakal diancurké.


KÁDA áño, mas de 6 millón de persóna oviaha peteĩ kaʼaguy de sédrope opytáva península de Shímape, Japónpe. 	 SABEN taun, luwih saka wong nem yuta marani alas ing Semenanjung Shima, ing Jepang.


Haʼe heʼi oréve haʼeha testígo de Jehová ha omombeʼuseha oréve peteĩ mbaʼe iñimportánteva. 	 Jorge kandha nèk dhèwèké wis dadi Seksi Yéhuwah lan péngin ngekèki warta penting kanggo keluargaku.


Ñaikotevẽterei kuri Ñandejára ñanepytyvõ jajelivera hag̃ua pekádo ha ñemanógui. 	 Alkitab kandha, ”Amarga kelarangen regané pangluwaraning nyawané, lan ora nyukupi ing salawasé.”


Creso operde opa mbaʼe orekóva oguerovia rupi pe profesía oñekumplitaha ifavórpe. 	 Ramalan kuwi isa waé dianggep bener, ning ora jelas sapa sing sakjané bakal menang.


Jajepyʼamongetáramo koʼã mbaʼére, ñanepytyvõta ñamombaʼeve hag̃ua pe sakrifísio Ñandejára ojapo vaʼekue ñanderehehápe. 	 Nggatèkké bab-bab kuwi isa nggawé awaké dhéwé dadi luwih ngajèni hadiah paling aji saka Gusti Allah yaiku tebusan.


Upévare jaheka vaʼerã peteĩ lugár trankílo, ndaiporihápe mbaʼeve ñandedistrae vaʼerã. 	 Dadi, ora ana gangguan.


5 Ñande yvypóra ningo ikatu jajapo heta mbaʼe ñapensaʼỹre hese, por ehémplo jarrespira, jaguata térã jaiko visikléta ári. 	 5 Apa panjenengan wis tau nggatèkké nèk ana kegiyatan sing isa ditindakké rasah nganggo mikir kaya ambegan, mlaku, utawa pit-pitan?


Ha isirvientekuéra apytépe oĩ vaʼekue oikuaáva David haʼeha peteĩ músiko vale ha oñorairõkuaaha. 	 Sing isa nglipur Saul wektu ngalami kahanan kaya ngono yaiku musik.


Peteĩ díape, ombaʼapo jave peteĩ ermánandi, ipochy hendive ha oñeʼẽ hatã chupe. 	 Perasaané dadi ora pénak.


Entéronte ñaikotevẽ peteĩ ñanekonsola vaʼerã 3 	 Awaké Dhéwé Butuh Panglipur 3


¿Mbaʼérepa iporãite raʼe ko hardín? 	 Apa sebabé taman kuwi kétok nyenengké?


“Haʼe oipota opaichagua tapicha ojesalva ha oikuaa porã pe añetegua.” (1 Tim. 2:4.) Peteĩ okasiónpe oñeporandu Jesúspe mbaʼépa pe mandamiénto iñimportantevéva oñemeʼẽ vaʼekue Israélpe, ha haʼe heʼi: “‘Rehayhu vaʼerã Jehová nde Járape nde pyʼaite guive, ne álma rugua guive, ha opa ne arandukue reheve’. 	 (1 Tm. 2:4) Ana wong Farisi takon karo Yésus bab préntah sing paling utama, Yésus kandha, ”Sira tresnaa marang Pangéran Allahira kalawan gumolonging atinira, lan gumolonging nyawanira, sarta gumolonging budinira.


“Haʼe rupive pe hete kompletoite ojoaju ha ombaʼapo porã oñondive.” 	 ”Kaya badan kaé, senajan sikil-tangané nggoné déwé-déwé, nanging dadi siji lan nyambutgawé bebarengan.”—ÉF.


Koʼã traduksión núnka ndojepuvlikáiva ha ndojekuaái mbaʼépa oiko umívagui. 	 Terjemahan-terjemahan kuwi ora tau diterbitké lan saiki wis ilang.


16. a) ¿Mbaʼépa hína pe Rréino Mesiániko? b) ¿Mávapepa Ñandejára oiporavo ogoverna hag̃ua ko Rréino? 	 16. Kratoné Sang Mèsih kuwi apa, lan sapa sing dipilih Yéhuwah dadi raja?


12 Santiago heʼi vaʼekue: “Che ahechaukáta ndéve che jerovia che rembiapo porã rupive” (Sant. 2:18). 	 12 Piyé carané nduduhké nèk awaké dhéwé nduwé iman sing kuwat?


La Biblia omombeʼu hetaiterei mbaʼe Ñandejáragui, “pe ojapo vaʼekue yvága ha yvy”. 	 Kuwi isa mbantu nresnani lan ngajèni Yéhuwah.


Ñandejára ohendu umi iñumíldevape (Salmo 138:6). 	 Gusti Allah mirengké dongané wong sing andhap asor.—Jabur 138:6.


Upéicha rupi, umi disípulo núnka ndodudái oimépa Jesús ohayhu chupekuéra. 	 Apa sing isa ditiru saka Yésus?


Asegívo astudia la Biblia, ahechakuaa tekotevẽha akambia heta mbaʼépe. 	 Sakwisé aku terus sinau Alkitab, aku ngerti nèk ana sing kudu diowahi saka uripku.


Péro, ¿mbaʼépa jaʼekuaa ñane tiémpore? 	 Ning, piyé jaman saiki?


La majoría opensa: ‘Mbaʼe la tánto nañaneonrrádoiramo, ñaganavéma guive ha ñaipytyvõma guive opuʼã hag̃ua la ekonomía’. 	 Tanggepané wong-wong, ’Nèk ora jujur isa nggawé wong urip mulya lan sugih, apa salahé?’


LA BIBLIA NINGO NDAHAʼÉI PETEĨ LÍVRO DE MEDISÍNA, PÉRO YMA GUIVÉMA OMEʼẼ HETA KONSÉHO OIPYTYVÕVA LA HÉNTEPE HESÃIVE HAG̃UA, JEPE UMI DOKTÓR NEʼĨRA NI ODESKUVRI KURI UMÍVA. 	 SENAJAN ALKITAB DUDU BUKU MÉDIS, ISINÉ ANA PATHOKAN-PATHOKAN BAB KESÉHATAN SING LUWIH MAJU.


Ejevyjey tembipuru’i mboyveguávape 	 Balik menyang aplikasi kepungkur


Rréi David heʼi vaʼekue: “Ovyʼa pe oipytyvõva umi imboriahúvape, pórke Jehová osalváta chupe ohasa asy jave. 	 Wong iku bakal dipitulungi Sang Yéhuwah ing wektu nandhang sangsara.


10 Ezequías ehémplo ohechauka káda persóna ikatuha odesidi mbaʼépa ojapóta. 	 10 Uripé Hizkia mbuktèkké nèk kuwi ora bener.


Upévare peteĩ lívro heʼi voi umi mbaʼe ojeskrivi vaʼekue yma apytépe saʼieterei oĩha opytáva koʼág̃a peve, enterove lénto oñehundipa (Everyday Writing in the Graeco-Roman East). 	 Mula, akèh tulisan kuna sing saiki wis ora ana.


¿Mbaʼérepa Ñandejára oipota ñañemboʼe? 	 Alesané Gusti Allah Ngongkon Manungsa Ndonga


Péro nde ha ne hentekuéra peikuaáramo umi mbaʼe ikatúva oiko, upéva penepytyvõta ani hag̃ua peñemondýi, ha peñekonsentra hag̃ua umi mbaʼe ikatúvare pejapo peipytyvõ porãve hag̃ua pe hasývape. 	 Senajan ngono, kabèh anggota keluarga isa ngatasi rasa wedi lan isa bareng-bareng mbantu ngopèni, nèk kabèh padha siap-siap dhisik sakdurungé.


Upéicharõ jepe, haʼe osegi ifiél Ñandejárape ha iménape. 	 Ponakané sing ora nduwé bapak, yaiku Lot, wis dianggep dadi kaya anaké dhéwé.


Ko grúpope oñehenói la Bíbliape “ovechakuéra mbovymi”. 	 Wong-wong kuwi disebut ”pepanthan cilik”, sing dipilih Gusti Allah munggah swarga.


La Biblia ñanekonsola heʼívo: “[Ñandejára] omaʼẽ opa mbaʼe ko yvy ári ojehúvare, oipytyvõ hag̃ua umi hese añetehápe ojeroviávape” (2 Crónicas 16:9). 	 Kitab Suci njamin, ”Paningaling Yéhuwah punika ndlajahi ing salumahing bumi prelu badhé nglubèraken pangwaosipun dhateng para tiyang ingkang kaliyan terusing manah madhep dhateng ing Panjenenganipun.” (2 Babad 16:9) Yéhuwah kuwi Gusti Allah sing sejati lan luwih kuwat timbang Sétan.


5:22; Efes. 2:8). 	 (Gl. 5:22; Éf.


29:23, NM). Haʼe ou naiñeʼẽrenduvéi, upévare Jehová orrechasa chupe (1 Sam. 15:17-23). 	 (1 Sa. 15:17-23) Senajan ngono, Yéhuwah isih mènèhi Saul kesempatan dadi raja pirang-pirang taun bar kuwi.


¿Mbaʼépa ikatu jajapo péicha jave? 	 Piyé carané ngatasi kuwi?


Jahechataháicha umi mbohapy artíkulo oúvape, heta persóna osegíva umi konsého bíblico ohupyty hína hetaiterei mbaʼe porã. 	 Ing telung artikel sakbanjuré, ana wong-wong liyané sing uga wis ngrasakké bantuané Alkitab wektu ngadhepi masalahé.


Haimete voi entéro rrelihión iñimportánteva omboʼe ñane álma nomanoiha ha osegiha oikove peteĩ lugár oĩháme umi espíritu, umíva apytépe umi kristiáno, indu, hudío ha musulmán. 	 Akèh wong sing agamané Kristen, Hindu, Yahudi, Islam, lan liya-liyané percaya nèk sing mati kuwi mung ragané thok, ning rohé isih urip ing alam liya.


Pype ningo oĩ hetaiterei galáxia, ha káda galáxiape oĩ jey millones de planéta ha estrélla. 	 Ing jagat iki ana milyaran galaksi, lan saben galaksi ana milyaran lintang lan planèt.


Reikuaave hag̃ua Ñandejára Ñeʼẽ 	 Sinau saka Sabdané Gusti Allah:


Diana osegi vaʼekue ko konsého ha heʼi: “Ahechakuaa pe vevída nachepytyvõiha asolusiona hag̃ua umi mbaʼe chepyʼapýva. 	 Saiki dhèwèké isa kandha, ”Aku sadhar nèk mabuk-mabukan ora ngrampungi masalahku.


19 ¿Mbaʼéichapa ikatu avei jahechakuaa Ñandejára ñanepytyvõ jave? 	 19 Yésus ngendika nèk wong-wong sing ”bakal padha sumurup marang Allah” kudu ”resik atiné.”


Pe profesía omeʼẽ vaʼekue pe saserdóte ndoservíri mbaʼeverã, pórke upéva ikatu kuri oñekumpli umi mokõi impériore. 	 Ramalané dhukun kuwi ora jelas lan nggawé cilaka.


Haʼe heʼi voi ñandéve: ‘Peẽ cherenóiramo ha pejúramo che rendápe ha peñemboʼe, che pohendúta’ (Jeremías 29:12). 	 (Yérémia 29:12) Wektu panjenengan ndonga, panjenengan isa nyedhaki Gusti Allah lan ”Gusti Allah bakal nyelaki kowé.”


Ko ermáno ningo oservi vaʼekue 40 áñore de superintendénte viahánte. 	 Gatèkna Héctor, sing wis 40 taun dadi pinituwané wilayah.


Umi mbaʼe Ñandejára oskrivika vaʼekue pe Salmo 37-pe ohechauka porã umi ojeroviáva Jehováre ha ojapóva haʼe heʼíva ohupytytaha hetaiterei mbaʼe porã. 	 Ing Jabur 37, Gusti Allah njelaské nèk wong-wong sing ’padha nganti-anti marang Pangéran Yéhuwah’ isa nduwé pangarep-arep sing nyenengké.


¿Mbaʼérepa? 	 Kok isa?


Hiʼarive oĩ vaʼekue heta oñehaʼãva ohundi ko lívro. Por ehémplo oĩ vaʼekue ohapýva, oproivíva ojepuru ha avei heʼíva hese ndoserviriha. 	 Ana akèh wong sing ora ngajèni Alkitab, ngobong, lan nglarang, ning isiné Alkitab isih tetep wutuh lan isa diwaca nganti saiki.


Haʼe ñanekonsola opa umi ñande jehasa asýpe” (2 Corintios 1:3, 4). 	 Rasul Paulus kandha nèk Yéhuwah* kuwi, ”sumbering panglipur, kang nglipur aku kabèh ing sajroning kasusahanku.” (2 Korinta 1:3, 4) Mula, Alkitab nggawé awaké dhéwé yakin nèk Gusti Allah isa nglipur kabèh wong senajan masalahé wong kuwi gedhé banget.


Pype ojehechauka umi téxto kláve oĩva káda kapítulope. 	 Buku kuwi wujudé puisi kuna.


Koʼág̃arupi katu la hénte ijehénte ojepyʼapy, ¡ajépa idiferentete raʼe chuguikuéra Sara! 	 Padhahal saran kuwi bakal nggawé Sara dadi susah lan sedhih.


Ko kuñakarai oagradeseterei Jehovápe orresponde pyaʼe haguére iñorasión, ha un áño mboyve, ojevautisáma. 	 Ora nganti setaun, dhèwèké dibaptis.


Eheka 	 Golèk


Martín Lutero, pe traduktór bíblico William Tyndale ha pe rreformadór Juan Calvino ohecha vaʼekue mbaʼéichapa Lefèvre oexplika umi mbaʼe oĩva la Bíbliape, ha heta mbaʼépe ojapo avei haʼéicha. 	 Carané Lefèvre nerjemahké dadi pengaruh sing gedhé kanggo Luther sarta penerjemah Alkitab William Tyndale lan Reformis John Calvin.


Umi mbaʼe jahecha vaʼekue ohechauka porã añetehápe Jesús oikove jey hague, oñemombeʼuháicha umi Evanhéliope. 	 Nèk tenanan maca kitab-kitab Injil kuwi, panjenengan isa ngrasakké nèk kabèh kedadéan mau pancèn ana tenan.


2 ÑANE AMISTA ÑANDE APOHARÉNDI 	 2 KEKANCAN AKRAB KARO GUSTI ALLAH


Oime vaʼerã peñeimahináma voi mbaʼeichaitépa opyta vai kuri che sy ha che avuelokuéra. 	 Tanganku kobong lan kudu diamputasi utawa dikethok bèn ora inféksi.


Rekontrivuiséramo, ikatu reike Internétpe: www.jw.org/gug 	 Nèk arep nyumbang, deloken www.jw.org/jv.


¿Mbaʼe mbaʼépa jajapo vaʼerã upearã? 	 Apa sebabé?


Mbaʼérepa ikatu jajerovia la Biblia heʼívare 	 Apa Sebabé Panjenengan Isa Percaya karo Alkitab?


¿MBAʼÉPA NDE ERE? 	 APA JAWABAN PANJENENGAN?


¿Mbaʼépa omboʼe la Biblia? 	 Apa Kandhané Alkitab bab Urip lan Pati?


Ha haʼe omombeʼu chéve oĩma hague 15 áñore kárselpe ótro hendápe, ha upépe olee hague unos kuánto ñane puvlikasionkuéra. 	 Dhèwèké kandha, ”Wektu aku 15 taun dipenjara ing panggonan liya, aku maca wacané Seksi Yéhuwah.”


Péro Satanás oñehaʼãmbaite avei opa ikatuháicha ñanemomombyry hag̃ua Ñandejáragui (Prov. 10:22; 1 Ped. 5:8). 	 (WB. 10:22; 1 Pt. 5:8) Iki alesané wong tuwa Kristen kudu nggunakké wektu, kanggo mulang anaké maksudé dadi muridé Yésus.


Ha heʼive: “Hetáma voi cheprovléma, natekotevẽi aiko ajepyʼapy rei umi mbaʼe ndoikóivare gueteri ha ni ndaikuaáiva oikótapa hína”. 	 Rosie kandha, ”Aku wis akèh masalah.


Péro haʼe oprometéma oguerutaha upe kámbio. 	 Pancèn, kanggo nyingkirké kabèh perbudhakan, masyarakaté perlu dirombak.


Upévare operde pe gérra (Jos. 11:20). 	 (Ys. 11:20) Raja-raja kuwi kalah perang, merga ora gelem ngakoni nèk Yéhuwah sing perang kanggo umaté.


Héra vaʼekue tarhéta ojepredika hag̃ua. 	 Kertu kuwi ukurané cilik lan isiné ayat Alkitab sing cekak.


Upéicha avei oiko jaiporavo porãramo mbaʼe moméntopepa térã mbaʼe okasiónpepa jarregaláta peteĩ persónape. 	 Contoné, ana kanca sing arep nikah, cah enom sing arep lulus sekolah, utawa wong bebojoan sing arep nduwé anak.


Pablo ofelisita umi kristiáno evréope, pórke haʼekuéra oiporiahuvereko umi “ermáno oĩvape préso” (Heb. 10:34). 	 (Ib. 10:34) Ana sedulur-sedulur sing mbantu Paulus wektu patang taun dipenjara ing Rum, ning liyané ora isa merga adoh.


Aju amenda arekópe 28 áño, ha oime vaʼerã reñeimahináma voi mbaʼéichapa atrata che rembirekópe. 	 Wektu umurku 28, aku nduwé bojo.


Iména Sozos ivuenoiterei vaʼekue ha okuida porã umi ermáno kongregasionpeguáre. 	 Dhèwèké pinituwané Seksi Yéhuwah, sing sok ngundang mangan anak yatim lan randha ing omahé.


Segundo, ijáma guive ha oñentendétaramo, otradusíta hikuái palávra por palávra, péro noñentendemoʼãirõ, otradusíta hikuái umi idéa. 	 Dhasar-dhasar iki wis dinggo para penerjemahé Alkitab New World Translation ing luwih saka 130 basa liya.


Síno Jehová réra heʼise avei haʼe ikatuha oiporu ikreasión térã ointerveni umi mbaʼe oikóvape okumpli hag̃ua hembipota”. 	 Iki uga klebu nèk Yéhuwah isa nggawé kelakon kabèh sing ana hubungané karo pakaryané lan kersané.”


17. a) ¿Mbaʼépa ñañehaʼã vaʼerã jajapo? b) ¿Mbaʼépa jahecháta pe ótro artíkulope? 	 17. Apa tekadmu, lan apa sing arep dirembug minggu ngarep?


Upéicha rupi heta persóna oñepyrũ ostudia la Biblia ha ojevautisa. Pe karai ojevautisa avei, ha tiémpo rire mokõi itajýragui oiko misionéra. 	 Malahan, anak-anaké wédok sedulur Goslin sing cacahé loro, diundang mèlu sekolah Giléad lan dadi utusan injil.


Haʼe heʼi: “Ore Ru reiméva yvágape, toñemomarangatu nde réra. 	 Kraton Paduka mugi rawuh.


Oĩ umi ojepuru vaʼekue peteĩ tiémporente, péro oĩ avei umi jaipurúva koʼág̃a peve. 	 Ana sarana sing dinggo mung sedhéla, ning ana sing dinggo nganti saiki.


Añeporandúmi vaʼekue mbaʼépa ñaneraʼarõ ñane renonderãme ha maʼerãpa jaexisti. 	 Kaya apa kahanané donya sukmbèn?


Omano riréma ko karai, Jordan oikuaa Russell tuicha oipytyvõ hague ijavuélo ha ituakuérape ohasárõ guare umi situasión ijetuʼúva. 	 Sakwisé Russell mati, Jordan lagi ngerti nèk Russell kuwi sing nguwatké wong tuwané lan éyang kakungé wektu kahanané angèl.


Péro haʼe osegi orrespeta Davídpe. 	 Ning, Abisai tetep ngajèni Dawud.


PURAHÉI: 73, 36 	 LAGU: 25, 36


Omoherakuã 	 Dum lumantar


11 Oĩ ansiáno heta áñorema ombaʼapo jejopýva kongregasiónpe. Péro sapyʼánte haʼekuéra ndaikatuvéima ojapo heta mbaʼe yma guaréicha, pórke ijedáma ohóvo. 	 11 Ana sing wis pirang-pirang taun dadi pinituwa, ning mbokmenawa saiki wis ora isa manèh nindakké tugasé kaya mbiyèn merga wis tuwa.


Avei, ikatu algún unhído ou naiñeʼẽrenduvéi Jehovápe (Mat. 25:10-12; 2 Ped. 2:20, 21). Disípulo Judas heʼi naiporãiha ‘ñambojuruheʼẽ ñande rapichakuérape’. 	 (Mt. 25:10-12; 2 Pt. 2:20, 21) Nèk ora ngunggulké wong, awaké dhéwé ora bakal ngetutké wong kuwi utawa wong sing wis suwé ngabdi marang Yéhuwah.


¿Mbaʼéichapa Jesús oipytyvõ Pédrope ha umi ótro disípulope? 	 Piyé carané Yésus mbantu Pétrus lan murid liyané?


Pe ágila ikatuháicha “ohechapa mombyryete guive”, Jehová ikatu avei ohechapa umi mbaʼe oikótava tenonderãme. 	 Mula, Yéhuwah ngendika, ”[Aku] paring sumurup wiwit ing sakawit prakara kang ing tembe bakal kelakon lan wiwit ing jaman kuna apa kang durung kelakon.”


Péro upe kaʼarúpe itúa ohenoika chupe ha oipota pyaʼe porã oho (1 Samuel 16:12). 	 Banjur, ing sawijining dina, Dawud diundang bapaké merga péngin langsung ketemu karo dhèwèké.—1 Samuèl 16:12.


Satanás oikuaa upéva, ha oñehaʼãmbaite oity chupekuéra umi “proféta japu” rupive (Mat. 24:24). Umi unhído ikatúta oikuaa ohótapa yvágape Jehová okonfirma vove chupekuéra. 	 (Mt. 24:24) Wong sing dipilih kuwi yakin bakal munggah swarga nèk Yéhuwah dhéwé sing ngandhani, lan nganggep dhèwèké tetep setya.


¿Mbaʼépa jajapo vaʼerã ñaime hag̃ua unído? 	 Cara Nguwatké Paseduluran Kristen


Oĩ heʼíva ndaikatuiha oiko upéva. 	 Nèk diitung-itung kuwi kira-kira dhuwuré 2,9 mèter.


OJAPO mas de 200 áño, ko eskritór heʼi vaʼekue ndaikatuiha ojeguerovia opa mbaʼe osẽva umi diáriope. 	 LUWIH saka 200 taun kepungkur, wong-wong ora mung waton percaya kabèh sing ditulis ing koran.


¡Hetaite anga ambohasa asy mamáme! Haʼe oúmi vaʼerã chejagarra ha apúrope chegueraha ospitálpe. 	 Ibukku sedhih banget merga nemokké aku wektu kondhisiku kaya ngono, banjur nggotong aku lan digawa ing rumah sakit.


Okumpli hikuái ko promésa ojapo vaʼekue: “Jehová oĩta ñanendive ha oĩta ñane familiakuérandi pára siémpre” (1 Sam. 20:42, NM). 	 Wong loro kuwi janji, ”Sang Yéhuwah wontena ing antawis kula lan panjenengan sarta ing antawisipun turun kula lan turun panjenengan ngantos ing salami-laminipun.”—1 Sa. 20:42.


Areko kuri peteĩ che chíka, péro lomímonte asẽmi vaʼerã heta kuñándi. 	 Aku nduwé pacar ora mung siji thok.


Ajera rire, ambyasyeterei la ajapóva. 	 Wektu sadhar, aku rumangsa salah banget.


Ndaipóri ningo ni peteĩ persóna ikatúva opaga pe rreskáte. 	 Manungsa ora isa nyedhiyakké tebusan.


13 Japredika jave jahechauka hína jarekoha fe. 	 13 Nginjil kuwi cara sing cocog kanggo nduduhké iman sing kuwat.


Péro la Biblia ndeʼíri upéicha vaʼerãha, ha heta investigasión ohechauka iporãha umi konsého oĩva pype. 	 Kuwi hasil penelitian sing paling anyar.


¿Ndépa rehasáma avei peichagua situasión ijetuʼúvare? 	 Aku lan keluargaku ora tau ora mangan.”


Opokoiterei avei cherehe la heʼíva Romanos 12:17-19. 	 Ayat liya sing ana pengaruhé kanggo aku yaiku Rum 12:17-19, sing kandha, ”Aja males ala marang wong kang gawé piala. . . .


Peteĩva umíva apytégui ojetopa peteĩ pagare ojejapo vaʼekue áño 502-pe, Jesús ou mboyve. 	 Salah siji tulisan kuwi isiné cathetan perjanjian sing dianakké ing taun kaping 20 saka pamréntahané Darius I, yaiku taun 502 SM.


Haʼe heʼi: “Ñandejára rupive añandu añetehápe oñeperdonamaha umi mbaʼe vai ajapo vaʼekue, ha upévare ahayhueterei chupe. 	 Dhèwèké kandha, ”Aku nresnani Gusti Allah merga aku ngrasakké nèk wis tenan diapura Gusti Allah.


Umi 5 primero jatopa 1 Samuel 2:25; 6:3; 10:26 ha 23:14, 16-pe. ¿Mbaʼérepa ojejapo koʼã kámbio? Pórke ramoiténte oñemoĩ kuri al púvliko umi Rollo del mar Muerto, ha pype oĩmbaite Ñandejára réra koʼã versíkulo jasitávape.* (Elee pe nóta.) 	 Sing lima ditambahké, merga ana katrangan bab kuwi ing buku sing ngrembug Gulungan Laut Mati, sing dicétak durung suwé iki.* Tambahan lima kuwi ana ing 1 Samuèl 2:25; 6:3; 10:26; 23:14, 16.


Heʼise hína ñande avei jarekoha umi kualida porã orekóva Ñandejára, por ehémplo ikatu japorohayhu ha ñandehústo. 	 Sakliyané kuwi, manungsa diwènèhi kemampuan kanggo mikir lan isa nggawé keputusan.


Umi provléma ikatu ñanemokangy ha ñanemokaneʼõ físika, emosionál ha espirituálmente (Proverbios 24:10). 	 (Wulang Bebasan 24:10) Ning, Yéhuwah ”paring kakuwatan marang kang sayah lan paring tambahing karosan marang kang tanpa daya”.


Péro, ¿mbaʼéichapa Ñandejára okontesta ñandéve jajerure jave chupe ñanepytyvõmi hag̃ua? 	 Ning, piyé carané Gusti Allah njawab dongané wong-wong sing butuh tuntunané?


Ndahaʼéi vaʼekue ojeskrivíva hese de un puku, síno ojedividi en kolúmna. 	 Nèk gulungané dawa, gagangé ana loro.


11 “Lucas, haʼéva doktór”, omoirũmi vaʼekue Páblope iviáhepe (Col. 4:14; Hech. 16:10-12; 20:5, 6). 	 Lukas kuwi sapa, lan piyé carané dhèwèké mbantu Paulus?


Por ehémplo, Pablo heʼi vaʼekue Timoteo hoʼu hag̃ua michĩmi víno, pórke oikuaa hasyha ipyʼágui, oiméne hoʼu haguére y oñekontamináva (elee 1 Timoteo 5:23).* (Elee pe nóta.) 	 Timotéus nduwé lara weteng, mbokmenawa merga ngombé banyu sing ora resik.* (Wacanen 1 Timotéus 5:23.)


Upérõ chereja hikuái aha, péro unos kuánto día upe rire, peteĩ polisía oho ógape ha chearresta. 	 Aku éntuk mulih, ning pirang-pirang dina sakwisé, ana petugas teka ing omahku lan kandha, ”Corwin Robison, aku nggawa surat kanggo nyekel kowé.”


Koʼág̃arupi heta tembireko omombaʼe pe ehémplo oheja vaʼekue Sara, haʼekuéra oaprende chugui mbaʼéichapa ikatu omombeʼu porã iménape umi mbaʼe opensáva ha ohechauka orrespetaha avei chupe. 	 Mbokmenawa ana wong wédok sing péngin Yéhuwah langsung tumindak kaya sing dialami Sara.


Por ehémplo, ¿ihústotapa haʼe odesidi jave máva mávapa Adán familiare apytégui ikatúta oiko pára siémpre? 	 Contoné, apa Gusti Allah bakal adil wektu milih wong-wong sing isa urip saklawasé ing antarané keturunané Adam?


¿Ha mbaʼéichapa Rebeca oñeñandúta? 	 Lan, apa dhèwèké bakal isa nresnani wong kuwi?


Ojeskrivi ñepyrũ vaʼekue Médio Oriéntepe, ojapo 3.500 áñorupi. 	 Alkitab mulai ditulis ing Timur Tengah kira-kira 3.500 taun kepungkur.


Pe espíritu sánto ha umi mbaʼe ñañandúva, oikuaauka ñande haʼeha Ñandejára raʼy” (Rom. 1:7; 8:15, 16). 	 (Rm. 1:7; 8:15, 16, BJS.)


Por ehémplo, haʼe ndoipotái vaʼekue ojeiko vai, omongaru hetaitereípe peteĩ milágro rupive, avei omonguera umi hasývape ha umi omanóvape jepe omoingove jey (Mateo 12:15; 14:19-21; 26:52; Juan 11:43, 44). 	 Yésus seneng urip rukun, nggawé mukjijat mènèhi panganan kanggo éwonan wong, nambani sing lara, lan nguripké manèh sing wis mati.—Matéus 12:15; 14:19-21; 26:52; Yokanan 11:43, 44.


Ojapóma diez áño Abrahán ha ifamiliakuéra ohasa hague pe rrío Éufrates oike hag̃ua Canaánpe. 	 Wektu kuwi, Sara gelem ndhukung bojoné kanggo mlaku adoh menyang dhaérah sing ora dikenal.


Amalisia síglo primérope entéro umi kristiáno haʼe vaʼekue unhído. 	 Pirang-pirang atus taun sakwisé, wong-wong sing ngaku muridé Yésus ora manut wulangané Yésus.


Ndojoavýi pe istória ndive: Umi mbaʼe oñemombeʼúva la Bíbliape ndojoavýi umi istóriandi. 	 Cocog karo Sejarah: Kedadéan-kedadéan sing dicathet ing Alkitab kuwi cocog karo bukti-bukti sejarah.


¿Oimépa koʼã mbaʼe iporãitereíma oñekumpli hag̃ua? 	 Akèh wong mesthi péngin urip kaya sing dijanjèkké ing Alkitab.


Jehová nañanderayhúirire, ¿mbaʼépa oiko vaʼerãmoʼã ñandehegui? 	 Nèk Yéhuwah ora nresnani manungsa, piyé uripé manungsa?


Péro upéva ndeʼiséi ñande tuakuéra odesiditamaha mbaʼeichagua persónatapa ñande. 	 Apa sebabé?


Haʼekuéra oasepta opyta Rebeca rógape, ha haʼe oñeadelanta hesekuéra omombeʼu hag̃ua isýpe la oikóva (Génesis 24:22-28, 32). 	 Ribkah banjur mulih omah nemoni ibuné, lan nyritakké kedadéan sing dialami mau.—Purwaning Dumadi 24:22-28, 32.


Por ehémplo, ojapo amo 1.600 áñorupi oñetermina hague peteĩ traduksión ikonosidoitereíva hérava Peshitta siríaca. 	 Wong-wong terus nggawé terjemahan-terjemahan Alkitab liyané, contoné Pesyita Siria sing mulai akèh digunakké kira-kira ing abad kalima.


¿Ha ikatúpa jajapo álgo ani hag̃ua jajavy? 	 Apa kuwi isa dicegah?


Rebeca ningo okakuaa vaʼekue Mesopotámiape, peteĩ siuda héravape Harán térã ijypýrupi. 	 Ribkah wis biasa nindakké gawéan omah, lan gawéan kuwi sing akhiré bakal ngowahi uripé.


3, 4. a) ¿Mbaʼéichapa ñañeñandu jarresivi jave peteĩ rregálo? b) ¿Mbaʼéichapa peteĩ rregálo ikatu ñanekambia? 	 3, 4. (a) Piyé perasaanmu pas dikèki hadiah? (b) Kok isa ana hadiah sing isa nggawé uripmu luwih apik?


Avei jajogueraha porãvéta ñande rapichándi ha ñande voi ñañeñandu porãvéta. 	 Kita isa luwih ngrasa ayem lan rukun karo wong liya.


¡Ajépa iporãite ko promésa! Ndaipóri ótro lívro ikatu vaʼerã omeʼẽ peichagua esperánsa. 	 Nèk panjenengan sinau lan ngetrapké tuntunané Alkitab, panjenengan isa ngrasakké urip sing luwih kepénak saiki lan dadi cedhak karo Gusti Allah.


Upe lugár ningo isekoiterei ha ndoikoguasúi oñeñemitỹ hag̃ua, péro oĩ heta pásto umi animálpe g̃uarã, upévare oiméne Rebeca ohecha raʼe heta ovecha upérupi. 	 Negara kuwi ora subur lan kurang cocog dinggo tani, ning ana akèh suket dinggo pakan kéwan.


Péro, ¿ndépa reñeporandúva umi Jesús apóstol ha idisipulokuérapa ofesteha vaʼekue pe Navidad? 	 Ning, apa para rasul lan pengikuté Yésus ngrayakké Natal?


“Jahayhu Ñandejárape heʼise ñakumpli imandamiénto” (1 Juan 5:3). 	 ”Katresnan marang Gusti Allah iku wujudé yaiku, yèn kita padha netepi ing pepakoné.”—1 Yokanan 5:3.


Ñandejára oiméne ojapo raʼe péicha avei Moisés ha Jesús retekuére, ani hag̃ua ojejapo avei hesekuéra koʼã mbaʼe (Deuteronomio 34:5, 6; Lucas 24:3-6; Judas 9). 	 Gusti Allah uga nggawé mayaté Musa lan Yésus ilang, bèn ora digunakké kanggo bab sing ora bener.—Pangandharing Torèt 34:5, 6; Lukas 24:3-6; Yudas 9.


Ha iporãveha, jajapóvo upéva ñaipytyvõ heta persónape oikuaa hag̃ua Ñandejára Jehová imbaʼeporãitévape (Santiago 1:17). 	 (Yakobus 1:17) Apa panjenengan uga ngrasakké paédahé seneng mènèhi?


Ñakumpli vaʼerã umi goviérno omandáva ñandéve. 	 Yéhuwah mènèhi wewenang marang ”panguwasa” kanggo mréntah, lan awaké dhéwé dikon manut.


¿Mbaʼe situasiónpepa jahechauka vaʼerã jahayhu ha jarrespetaha Jehovápe? 	 Awaké dhéwé kudu tetep setya lan ora mentingké awaké dhéwé wektu ngapa?


Péro peteĩ vuéltape, ahaʼarõʼỹetére, umi autorida oheja chéve aviaha Alemania Occidentálpe, ha upépe ndojeproivíri umi Testígo rembiapo. 	 Ing kono, Seksi Yéhuwah ora dilarang.


10 Umi siérvo ministeriál oipytyvõ avei oĩ hag̃ua unida kongregasiónpe. 	 10 Para abdiné jemaat uga mbantu bèn jemaat tetep rukun.


Che areko vaʼekue peteĩ Biblia michĩʼíva oĩháme umi Salmo ha ainventámi umi músika apurahéi hag̃ua umíva. 	 Aku nduwé Alkitab cilik sing isiné mung buku Jabur, lan aku seneng nyanyèkké isiné buku Jabur kuwi.


Jehová ojevale koʼã kuña ha kuimbaʼe iñeʼẽrendúvare, ikatu hag̃uáicha okumpli hembipota. 	 Kabèh wong kuwi lan liyané gelem nyambut gawé bareng Yéhuwah bèn kersané kelakon.


David omonde pe armadúra, péro ipohýi chupe ha naikomodoiete voi, upévare pyaʼe voi opilla ostorva reitaha chupe. 	 Dawud nyoba piranti perang mau ning dhèwèké kangèlan.


Filipínaspe katu peteĩ kuñakarai hérava Cecilia heʼi: “Che ningo ajepyʼapyeterei che membykuñanguérare ha che sýre avei, pórke haʼe anga hasy ha ni ndachekuaavéima. 	 Liana, saka Filipina, ngomong, ”Wektu ngopèni ibuku sing wis pikun lan lumpuh sarta anakku, aku sok kuwatir.


Upe eskuéla haʼete peteĩ internádo ohohápe umi mitã orekóva diskapasida. 	 Aku lara ati banget merga dinakali kanca-kancaku.


La Bíbliape jatopa heta konsého oipytyvõva umi omendávape ovyʼa hag̃ua (Ehecha párrafo 6 ha 7) 	 Alkitab ngandhani carané urip bebojoan sing nyenengké (Deloken paragraf 6, 7)


Ha oñemombeʼu voi Davídpe un mésma péicha oĩha hikuái. 	 Dawud wis ngerti kahanan iki luwih saka sesasi.


Katuete oiméne reikuaase mbaʼéichapa oñepyrũ oexisti hikuái ha mbaʼe mbaʼépa ojapo. 	 Kita isa nemokké jawabané ing Alkitab.


Ñandejára opromete omoingove jeytaha umi omano vaʼekuépe (Isaías 26:19; Juan 5:28, 29). 	 Gusti Allah janji arep nguripké sing wis mati.—Yésaya 26:19; Yokanan 5:28, 29.


Avei omopotĩ pe témplo, ojerure Jehovápe toperdonami pe puévlope ipekadokuéra, ha oitypaite umi taʼanga oĩva Israel tuichakuére (2 Crón. 	 Hizkia ngresiki omahé Gusti Allah, njaluk Yéhuwah ngapura rakyaté, lan ngremuk patungé para déwa ing negarané.


Sara oiméne opensa mombyry ha oipichy anga pe ipo ombopytuʼu hag̃ua. 	 Sara lan keluargané wis pindhah-pindhah panggonan nganti pirang-pirang taun nganggo kémah kuwi.


Ha koʼág̃a primera ves heʼi Sara oipytyvõtaha oñekumpli hag̃ua upe promésa. 	 Mauné, jenengé Sara kuwi Sarai sing tegesé ”Seneng Padu”.


Jahechamína mbaʼérepa ikatu jaguerovia upeichaha. 	 Ayo didelok buktiné.


OÑEPORANDU MEMÉVA UMI TESTÍGO DE JEHOVÁRE:¿Umi testígo de Jehová apytépe piko oĩ avei kuña opredikáva? 	 PITAKONAN ALKITAB LIYANÉ SING DIJAWABMengapa Manusia Mati?


Añetehápe ñamoinge meméramo ñane akãme umi pensamiénto porã oĩva Ñandejára Ñeʼẽme, jaipeʼáta ñandejehegui umi mbaʼe vai ha ñanepotĩta Ñandejára renondépe (Efesios 5:26). 	 (Éfesus 5:26) Hasilé, wong-wong sing kejem lan mentingké awaké dhéwé isa dadi apikan lan seneng rukun.


Che katu haʼe peẽme: Akóintekena pehayhu pene enemigokuérape ha peñemboʼe umi pendepersegívare. 	 Yésus kandha, ”Kowé iya wus padha krungu pangandika: Sira tresnaa marang sapepadhanira lan sengita marang mungsuhira!


Ani ñanderesarái haʼekuéra ndahaʼeveimaha mitãtavy, síno oaprendeha ohóvo opensakuaa ha odesidi porã hag̃ua (Rom. 12:1). 	 (Rm. 12:1) Barry ngomong, ”Bocah-bocah kuduné ngupaya nggawé keputusan sing bener, sing ana alesané dudu merga perasaan waé.


Tiémpo riremínte peteĩ persóna oñemboja che rendápe ha heʼi chéve haʼe ikatuha chepytyvõ”. 	 Ora let suwé, ana sing teka kanggo mbantu aku sinau Alkitab.”


(Retopáta hetave ehémplo pe rrekuádro heʼívape “¿Mbaʼérepa iporã ñañemboʼe?”.) 	 Panjenengan uga isa ngrasakké tuntunané Gusti Allah, wektu ndonga bab kabèh sing isa nggawé hubungan panjenengan karo Yéhuwah tetep akrab.


Primero, epensami mbaʼérepa nderejedesidíri reñemeʼẽ Jehovápe. 	 Pancèn, ing donya iki sing disembah wong werna-werna, ning keputusan sing bener kuwi ya mung ngabdi marang Yéhuwah.


“EHEJA NDE VÁLLE” 	 ”LUNGAA SAKA ING TANAHIRA”


Ko artíkulope jahecháta mbaʼéichapa Jehová oipytyvõ isiervokuérape umi 100 áño ohasa vaʼekuépe: 1) omeʼẽvo umi eleménto ojepredika hag̃ua, 2) oipytyvõvo umi método de predikasión rupive, ha 3) ombokatupyrývo umi puvlikadórpe. 	 (Ib. 13:20, 21) Ing artikel iki, awaké dhéwé bakal ngrembung samubarang kang becik kuwi: (1) sarana kanggo nginjil, (2) carané nginjil, lan (3) sekolah kanggo mbantu bèn trampil nginjil.


Káda uno oreko irrángo, por ehémplo oĩ umi serafín ha keruvín. La Bíbliape oñemensiona umi ánhelpe mas de 250 vése. 	 Kitab Suci nyebutké malaékat ping 250 punjul, kuwi klebu para sérafim lan kerub.


PURAHÉI: 41, 89 	 LAGU: 41, 11


Párrafo 4-pe ñañeʼẽ kuri peteĩ ermána héravare Ilaria. 	 Wong tuwané nggatèkké sing dirasakké Ilaria.


HETA mbaʼe oñepensa pe jeikove ha ñemanóre. 	 PANDHANGANÉ wong-wong bab urip lan pati kuwi béda-béda.


Péro umi áño ohasa ramóvape heta hetave. 	 Ning, pirang-pirang taun iki cacahé mundhak saben taun.


Péro umi omendáva ikatu kuri oreko rrelasión sexuál, pórke la Biblia oñeʼẽvo upévare heʼi porã voi: “Ména omeʼẽ vaʼerã hembirekópe oikotevẽva”, ha heʼive avei umi omendávape: “Ani penega ojuehegui upéva” (1 Corintios 7:3-5). 	 Sing dimaksud kuwi dudu praktèk selibat ing urip bebojoan, merga Alkitab kandha nèk ’kang lanang [kudu] netepi kawajibané marang somahé’ lan wong sing wis bebojoan ”aja padha cegah-cinegah” nindakké hubungan sèks.


Ha che túa ndaipóri aja, chemboʼémi chéve ha che ermánape umi mbaʼe oaprendéva. 	 Mula, wektu Bapak lunga, Ibu crita bab sing disinaoni marang aku lan adhiku wédok.


Jahecha haguéicha Apocalípsispe, Jesús oñepyrũ ogalopea oñemeʼẽ rire chupe peteĩ koróna (Apocalipsis 6:2). 	 (Wahyu 6:2) Kapan Yésus dadi Raja ing swarga? Yésus ora langsung dadi Raja wektu balik menyang swarga sakwisé mati.


Omano chugui imembykuña, oheja chupe iména ha opyta isogueterei. 	 Dhèwèké ditinggal mati anak wédoké.


Jahecha haguéicha pe ótro artíkulope, upéva peteĩ desisión iñimportantetereíva. 	 Kaya sing dirembug ing wulangan wingi, dibaptis kuwi keputusan sing penting banget.


Peteĩ ermána Sudafricagua hérava Elaine, omombeʼu: “Mama ha papa katuete omombeʼu chéve mbaʼérepa chekorrehi. 	 Wong tuwané mesthi nerangké apa sing dikarepké saka anaké.


19 Jehová siervokuérape opárupi ojekuaa ojoayhu haguére. Apóstol Pablo tiémpope upéicha vaʼekue avei. 	 19 Umaté Yéhuwah dikenal merga katresnaning pasaduluran, kaya jamané rasul Paulus mbiyèn.


¿Mbaʼépa jajapo vaʼerã upearã? Tekotevẽ jaiko iñamígoramo. 	 Ning, sing paling penting awaké dhéwé butuh ditresnani Yéhuwah.


“Emoĩ Jehová pópe umi mbaʼe ndepyʼapýva haʼetéva peteĩ kárga ndéve g̃uarã, ha haʼe katuete nepytyvõta” (Salmo 55:22, NM) 	 ”Sumelangmu pasrahna marang Pangéran Yéhuwah, temah kowé mesthi direksa!”—Jabur 55:23


Ikatu oime iñextráño ndéve la Sara tekotevẽ vaʼekue odesidi. 	 Mbokmenawa awaké dhéwé mikir, ’Gusti Allah ora mungkin ngongkon aku utawa bojoku tumindak kaya ngono.’


Marcos 10:21-pe Jesús heʼi vaʼekue: “Eju chemoirũ”, ha aleérõ upéva adesidi oikotaha chehegui peteĩ testígo de Jehová. 	 Mula, aku gelem dadi Seksi Yéhuwah wektu maca undangané Yésus ing Markus 10:21 sing kandha, ’Mèlua aku!’


Ohechaukaháicha pe ehémplo jahecha vaʼekue, ñañatende vaʼerã pe persónapa nontendevaimoʼãi hína mbaʼérepa ñameʼẽ chupe peteĩ rregálo. 	 Kaya conto sing disebutké sakdurungé, kita perlu mikirké apa wong sing éntuk hadiah saka kita isa dadi salah tampa.


Saúl oreko vaʼekue peteĩ armadúra ojoguáva Goliat armadúrape, ha oipota kuri David omonde upéva. 	 Saul masangké klambi perangé marang Dawud. Klambi kuwi kaya sing dinggo Goliat, digawé saka tembaga.


13 Ñaneimperféktoramo jepe, ikatu hína ñaneñeʼẽrendu Jehovápe ha jaiko iñamígoramo. 	 13 Senajan ora sampurna, awaké dhéwé isa manut karo Gusti Allah.


Ehecha avei Salmo 37:29 ha 2 Pedro 3:13. 	 Deloken uga Jabur 37:29; 2 Pétrus 3:13.


Timoteo oĩ kuri segúro Ñandejára Ñeʼẽme oĩha pe añetegua. 	 Dadi, Timotéus wis digawé yakin nèk sing disinaoni saka Alkitab kuwi bener.


9. a) ¿Mbaʼéichapa Jesús omboʼe idisipulokuérape iñumílde ha oservi hag̃ua ótrope? b) ¿Mbaʼépa ojapóta ne família ohechárõ neumildeha ha reserviha ótrope? 	 9. (a) Piyé Yésus ngekèki conto para muridé bèn andhap asor lan ora mentingké awaké dhéwé? (b) Nèk panjenengan andhap asor lan ora mentingké awaké dhéwé, anak isa sinau apa saka panjenengan?


17 Ko tiémpo jajepreparahápe pe Konmemorasionrã omeʼẽ ñandéve oportunida ñañeporandu hag̃ua: “¿Chetrata vaípa raʼe peteĩ ermáno? 	 17 Wektu nyiapké acara Pèngetan, awaké dhéwé isa mikirké, ’Apa aku wis tau dilarani sedulur liya?


Oiméne oñekompara voi hikuái pe kuimbaʼe tuichaitére, ha ohecha ikuʼarupimínte ohupytyha chupe. 	 Wong-wong kuwi mbayangké nèk senjatané Goliat gampang ngalahké Saul lan prajurité.


Eñeimahinamína mbaʼéichapa reñeñandúta reikuaa vove Enócpe. 	 Mesthi seneng banget nèk isa ketemu karo Hénokh.


Ahechakuaa haʼe núnka ndofallaiha chendive, ha che ndafallaséi avei hendive. 	 Aku ngerti nèk Yéhuwah ora bakal ninggalké aku.


¿Mbaʼéichapa jahechauka jahayhuha ñane ermanokuérape ñanekyreʼỹramo? 	 Piyé rasa ”ora wedi” isa mbantu nduduhké katresnaning pasaduluran?


Ha la Biblia ñanemboʼe voi upéva odependeha umi mbaʼe jadesidívare. 	 Gatèkna apa sing dikandhakké Alkitab.


1 Samuel kapítulo 25 	 1 Samuèl bab 25 Èster


Pórke haʼe voi heʼi jey jey ñanepytyvõseha (ehecha pe rrekuádro). 	 Bukti sing sepisanan, Gusti Allah kerep kandha nèk péngin mbantu awaké dhéwé.


¡Enoc idiferénte vaʼekue Adángui! 	 Coba bandhingna Hénokh karo Adam.


Ndahaʼéi tuakuéra omoĩ haguére mal ehémplo, ifamiliakuéra katuete osegi vaʼerãha ojapo upéva. 	 Ora ana alesan kanggo nesu utawa nyalahké Yéhuwah. Dudu Yéhuwah sing nyebabké manungsa sengsara.


Péro añetehápe entéro ñaime hína peichagua situasiónpe, ha ñapensámante vaʼerã mbaʼépa jadesidíta. 	 Kita urip ing donya sing seneng mburu bandha, sing ngojok-ojoki awaké dhéwé kanggo ngutamakké bandha lan urip nyaman.


Upéi Satanás “omyenyhẽ Jóbpe kuru vaígui ipy guive iñakã meve” (Job 1:7-19; 2:7). 	 Sakwisé kuwi, Sétan nggawé Ayub kena ”memala barah wiwit ing tlapakané nganti tekan ing embun-embunané”.—Ayub 1:7-19; 2:7.


Relee jave la Biblia, eñehaʼã etopa peteĩ mbaʼe jepe nepytyvõtava ha ikatúva ideprovécho ndéve, péicha katuete igustovéta ndéve relee. 	 Wektu maca Alkitab, nduwéa tujuan kanggo sinau bab sing isa ditrapké ing urip panjenengan dhéwé.


Péro ivaíta oñekonsideráramo umíva peteĩ lugár sagrádo térã ojeadora upépe taʼanga térã rrelíkia. 	 Ora perlu lunga ing panggonan suci bèn dongané awaké dhéwé dijawab.


Ñandejára Rréino oguerúta hetaiterei mbaʼe porã ñandéve g̃uarã, ha upe goviérno poguýpe ndaiporimoʼãvéima umi gérra. 	 Yésus kandha bab pamréntahané Allah ing dongané sing terkenal, ”Kraton Paduka mugi rawuh.


Oĩ heʼíva pe inséndio oñepyrũ hague tata piriríguinte hoʼáva umi tren ohasávagui upérupi. 	 Iki ngélingké kandhané Alkitab, ”Geni iku sanadyan mung sapelik bisa ngobong alas kang gedhé.”


Ani rekyhyje ni retĩ eju hag̃ua emombeʼu chéve. 	 Aja wedi lan aja isin.


Sara ohayhueterei vaʼekue iménape, ha omenda rire oho ojogapo hikuái Úrpe iparientekuéra ypýpe. 	 Sara lan bojoné mbangun keluarga lan manggon ing cedhaké para seduluré ing Ur. Ora let suwé, Sara lan bojoné ngadhepi masalah sing marahi gela.


Jesús heʼi vaʼekue jaadora hag̃ua Ñandejárape haʼe oipotaháicha, jaadora vaʼerãha chupe añeteguápe, ha pe añetegua jatopa la Bíbliape (Juan 4:24; 17:17). 	 (Yokanan 4:24; 17:17) Rasul Paulus kandha awaké dhéwé isa slamet nèk ”ngerti pitutur sing bener”.


Upérõ Nathaniel, haʼéva peteĩ inheniéro huviládo, oreko 62 áño. 	 Nathaniel, sing umuré 62 kuwi pènsiunan insinyur.


Péro, ¿añetépa upéva? 	 Apa kuwi bener?


Péro peteĩ día oñemeʼẽ enkuénta omotenondeveha ijeskuélape Jehovápe rangue. 	 Henri kandha nèk kegiyatan mau nggawé sekolahé luwih penting timbang Gusti Allah.


Oiméramo nde eguereko peteĩ família rekuida vaʼerã, ideprovechoitereíta ndéve Enoc ehémplo. 	 Nèk panjenengan dadi kepala keluarga, panjenengan isa sinau saka pengalamané Hénokh.


¿Mbaʼépa Jehová ojapóta ñanderayhu rupi? 	 Merga ngerti nèk Yéhuwah nresnani manungsa, awaké dhéwé isa percaya bab apa?


Péro umi párte ojavy haguépe hikuái nokambiái la Biblia omboʼéva. 	 Isiné cocog karo sing ana ing Alkitab saiki


9 Apóstol Pablo heʼi vaʼekue ‘káda uno ñañomokyreʼỹ vaʼerãha ñande jerovia rupive’ (Rom. 1:12). 	 9 Rasul Paulus kandha nèk muridé Yésus isa dikuwatké nganggo imané wong liya.


Yasmín omombeʼu avei haʼe ojepyʼapyeterei hague, ha oñandu upéva odominaitemaha chupe. 	 Aku ora bakal nguwatirké bab-bab sing durung mesthi kelakon, merga iku isa nambahi masalah.”


Upéva ohechauka ñanderayhuetereiha, ha haʼe núnka nokambiamoʼãi. 	 Kuwi bukti nèk Yéhuwah nresnani manungsa, lan katresnané bakal ana saklawasé.


Heta hénte opensa Ñandejára oguerohoryha umi gérra, pórke la Biblia voi ohechauka yma haʼe ojerure hague isiervokuérape oho hag̃ua gerrahápe. 	 Apa jawabané pitakonan kuwi? Akèh wong nganggep nèk Gusti Allah seneng perang. Alesané merga ing Alkitab ana crita nèk Gusti Allah ngongkon umaté perang.


Koʼag̃aite ningo ndaikuaái moõpa oĩ hikuái, péro hiʼãite chéve toĩ oĩháme osegi ostudia la Biblia. 	 Kuwi terakhir aku ketemu cah wédok mau. Mbuh saiki wong loro kuwi ing endi, ning muga-muga padha gelem sinau bab Yéhuwah.


Reaprendeve hag̃ua ikatu rehecha umi informasión bíblica oĩva www.jw.org-pe. 	 Seksi-Seksi Yéhuwah seneng mbantu panjenengan.


Iñeʼẽme haʼe ñanemokyreʼỹ ñamombaʼeguasu hag̃ua chupe, avei jarrespeta ha ñaneñeʼẽrendu hag̃ua chupe haʼe omereseháicha (Eclesiastés 12:13; Apocalipsis 4:11). 	 Alkitab uga mulang nèk kita kudu muji, ngluhurké, lan manut marang Gusti Allah. (Kohèlèt 12:13; Wahyu 4:11) Nèk kita nggawé keputusan sing wicaksana, kita isa nyenengké Gusti Allah.


Pe paraísope ojeavríta lívro pyahu ohechaukátava mbaʼéichapa jaiko vaʼerã (Ehecha párrafo 19 ha 20) 	 Ing Pirdus, awaké dhéwé bakal éntuk kitab-kitab sing isiné tuntunan anyar kanggo urip ing kono (Deloken paragraf 19, 20)


Jehová ningo che amigoite, ha ikatu haʼe upéva chesalva hague. 	 Uripku saiki nggenah merga aku nduwé hubungan sing cedhak karo Yéhuwah.


4 Jehová omeʼẽ ñandéve peteĩ tembiapo iñimportantetereíva. 	 4. Apa tugasé umaté Yéhuwah saiki, lan piyé kuwi isa ditindakké?


La Biblia ndeʼíri ñañemboʼe vaʼerãha ñañeñandu porãve hag̃uánte. 	 Alkitab mulang nèk ndonga kuwi ora mung kanggo nentremké pikiran.


Pesegíkena pepyta hendive” (1 Juan 2:20, 27). Koʼápe Juan ndeʼiséi kuri umi unhído natekotevẽiha orresivi pe enseñánsa oúva Jehovágui. Haʼekuéra oikotevẽ avei upe enseñánsa umi ótro kristiánoicha. 	 Nanging kayadéné bab anggoné njebadi iku mulang marang kowé bab samubarang – lan piwulangé iku nyata, ora goroh – lan kayadéné anggoné Panjenengané biyèn wus mulang marang kowé, mangkono uga kowé padha tetepa ana ing Panjenengané.” (1 Yo. 2:20, 27) Wong Kristen sing dipilih butuh diwulang Yéhuwah, kaya liyané.


¿Mbaʼépa jahupyty ñambaʼapo rupi oñondivepa? 	 Merga nyambut gawé bebarengan, awaké dhéwé isa nindakké apa?


Jajeroviáramo Jehováre, javyʼáta umi mbaʼe jarekomívare. 	 Rasa percaya marang Yéhuwah isa mbantu awaké dhéwé marem lan seneng karo sing diduwèni.


Nde ikatu rentende la Biblia 	 Panjenengan Isa Ngerti Alkitab


Upéi katu hasyeterei chéve, ha heʼiháicha la Biblia haʼete voi peteĩ espáda puku chekutu rasýva” (Lucas 2:35). 	 Ning, saya suwé aku krasa sedhih banget kaya ditusuk pedhang sing landhep.”—Lukas 2:35.


Ani ñapensa Ñandejára hesaráima hague ñandehegui. 	 Senajan masalahé tetep ana, Gusti Allah isa maringi kekuwatan sing dibutuhké.


Ikatu avei rejerure peteĩ testígo de Jehovápe ogueraha hag̃ua ndéve peteĩ Biblia nde rogaitépe voi. 	 Utawa, nèk gelem, panjenengan isa njaluk Alkitab kuwi marang Seksi-Seksi Yéhuwah.


Reikuaasevéramo ko témagui, ikatu rehecha pe kapítulo 8 oĩva ko lívrope, ojapóva testígo de Jehová 	 Kanggo katrangan luwih akèh, deloken bab 8 buku iki, sing dicétak karo Seksi-Seksi Yéhuwah


Ha oimérõ reduda katu, nepytyvõta pyaʼe reime jey hag̃ua segúro (Hech. 17:11). 	 (PR. 17:11) Akèh wacan sing isa mbantu kowé sinau.


Che ningo ndachepochyreíri ha añemomirĩ che pyʼaite guive, upévare katuete pombopiroʼýta. 	 Amarga pasanganKu iku kapénak lan momotanKu iku ènthèng.”


La Biblia heʼi Jehová ndochaʼeieteha umi ivioléntovare (Salmo 11:5). 	 (Jabur 11:5, Basa Jawi Padintenan) Gusti Allah adil lan seneng rukun.


ÑEMAÑAHA omombaʼeguasu Ñandejára Jehovápe, haʼe hína Mburuvicha Guasu yvága ha yvýpe. 	 Buku iki ora didol, nanging dicétak kanggo pendhidhikan Alkitab sak donya sing diragadi wong-wong sing gelem nyumbang.


Ñañatende vaʼerã avei jahecha hag̃ua mbaʼérepa ñande voi jajapose upéva. 	 Sakliyané kuwi, wong sing mènèhi hadiah kudu mriksa niyaté dhéwé.


Upérõ ningo 3 millón de persónarupi voi oñemosãso. 	 Kira-kira telung yuta wong dibébaské saka perbudhakan ing Mesir.


Ifamília oĩ porãʼi vaʼekue, upévare oreko hikuái sirviénte hogapýpe. 	 Senajan keluargané sugih lan nduwé akèh batur, ning Ribkah ora dimanja kaya ratu.


8 ¿Mbaʼéichapa ikatu jasegi Jonatán ehémplo ha siémpre jaovedese Jehovápe? 	 8 Kaya Yonatan, awaké dhéwé isa manut karo sing mréntah negara nèk kahanané cocog.


18 “Penemanduʼákena umi penemoakãvare.” 	 18 ”Padha élinga marang para pangiridmu.”


Che ahechaukasénte kuri tuicha ojavyha hikuái, péro amo ipahápe chesorprende mbaʼéichapa oipuru hikuái la Biblia orresponde hag̃ua chéve aporandúva guive. 	 Banjur aku mèlu rembugan bareng karo Seksi-Seksi Yéhuwah. Aku péngin mbuktèkké nèk ajarané Seksi Yéhuwah kuwi salah.


Aikuaa porã haʼe núnka ndahesaraimoʼãiha umi mbaʼe ajapóvagui hesehápe”. Franco, oikóva avei Itáliape, heʼi: “Káda día Jehová oipuru la Biblia, umi puvlikasión ha ñane rreunionkuéra ñanemomanduʼa hag̃ua mbaʼeichaitépa ñanderayhu. 	 Franko sing nginjil ing Italia uga kandha, ”Liwat Alkitab lan pathokané, Yéhuwah ngélingké saben dina nèk nresnani awaké dhéwé, lan kabèh sing ditindakké nggo Yéhuwah kuwi penting, senajan awaké dhéwé krasa nèk upayané awaké dhéwé kétoké ora ana gunané.


¿Mbaʼérepa oĩ hetaite kláse de Biblia? 	 Apa sebabé saiki ana akèh terjemahan Alkitab?


Diana, ñañeʼẽma hague anteve, omombeʼu mbaʼéichapa oñeñandu kuri ohasa rire umi desgrásia: “Ahecha entéronte oikoha vyʼápe oñondivepa, péro che katu añeñandu cheaño peteĩ ha ndavyʼái”. 	 Sophia sing disebutké ing kaca enem uga tau ngrasakké kesepian.


Peteĩ várko de kárga raʼanga síglo primérope guare 	 Wektu lunga menyang Italia, ana angin badai sing nerjang kapal sing ditumpaki Paulus.


Heta vése Jehová orresponde ñane ñemboʼe la Biblia rupive. 	 Mula, cara liyané yaiku mriksa jadwal sinau Alkitabmu.


La Biblia heʼi Ñandejára heraha Jehová. 	 Yéhuwah kuwi asmané Gusti Allah ing Alkitab.


La Biblia heʼi: “Ni peteĩva ndaikatúi osalva ótrope, ni ndaikatúi opaga Ñandejárape orreskata hag̃ua hapichápe [...] avave ndaikatúi opaga hese la ovaléva, ni iplatavéramo jepe” (Salmo 49:7, 8, TNM). 	 Alkitab kandha, ”Ora ana wong siji-sijia baé kang bisa ngluwari awaké dhéwé, utawa ngaturi tebusan marang Gusti Allah minangka liruning nyawané.” (Jabur 49:8) Kita butuh banget tebusan kuwi merga ora isa nyedhiyakké tebusan dhéwé. Nèk ora ana sing nulungi, kita ora isa apa-apa.


JEHOVÁ OMEʼẼ INSTRUKSIÓN IPUÉVLO PYAHÚPE 	 BANGSA ANYAR, TUNTUNAN ANYAR 6.


Haʼe ohundi umi hénte añáme naipohãvéiramo añoite (Ezequiel 18:32). 	 Sing disirnakké Yéhuwah mung wong-wong jahat sing ora gelem mertobat.—Yéheskièl 18:32.


Ha ikatu hag̃uáicha ideprovécho ñandéve upe sakrifísio, ñaneñeʼẽrendu vaʼerã Ñandejárape. 	 Ning, bèn éntuk paédahé, manungsa kudu manut karo Yéhuwah.


21 Jahechaukákena jarrespeta ha jahayhuveha Jehovápe 	 21 Buktèkna Kowé Setya marang Yéhuwah