Mɨrɨpan enna'po'pʉ to' a'kɨrɨ Nasare' pona mɨrɨ yau si to' maimu awɨrɨ iyesi'pʉ. Isan usenuminkapɨtʉ'pʉ serɨ ton pɨ' tewan yau. 	 Ug siya milugsong kuyog kanila ug nahiabut sa Nazaret, ug siya masinugtanon kanila; ug kining tanang mga butanga gitipigan sa iyang inahan sulod sa kasingkasing niya.


Kʉrai awɨrɨ ɨyun kon pi'pɨ puturʉkasa' auya'nokon kasa ɨwesi kon mɨrɨ, ɨri ɨyeseru kon nonkasa' auya'nokon winɨ, ka'pon amʉ' emiyatʉ ke serɨ e'ku'sa' pen e'tane Kʉrai uya iku'sa', 	 Diha kaniya usab kamo nakadawat sa sirkunsisyon nga dili hinimo sa mga kamot, kondili sa sirkunsisyon nga pinaagi kang Cristo sa diha nga nahukasan kamo sa unodnon nga lawas;


Tanporon kon si utɨ'pʉ mɨrɨ tese' kon menukai' tʉtɨpiya kon pata'pʉ ya'. 	 Ug ang tanan nangadto aron sa pagpalista, ang matag-usa ngadto sa iyang kaugalingong lungsod.


Pi'ta uya to' maimu eikʉ'pʉ, “Ɨmɨrɨ'nokon tikin pa'ne me'atʉi'ne' kaisa rɨ amakooi kon apai era'tɨtɨ', ina uya apa'taisimato' kon pe Sises ese' yau amakooi kon pɨ' usentu'man nɨto' pe, mɨrɨpan uya Wakʉ A'kwarʉ ke ɨrepa kon mɨrɨ. 	 Ug si Pedro mitubag kanila, "Paghinulsol kamo, ug pabautismo kamo ang matag-usa kaninyo sa ngalan ni Jesu-Cristo tungod sa kapasayloan sa inyong mga sala; ug madawat ninyo ang gasa nga Espiritu Santo.


Kamoro iwano' pe Papa uya wapiya i'tu'pʉ pena kanan to' koneka'pʉ iya Tʉmu kasa to' e'to' pe iwaraino kon pe, eke kuru iye'ka'sa' kon entaino pe wapiyaro' tʉmu pe tu'kan kon tonpa ton koro'tau. 	 Kay sila nga mga giila niyang daan gikabut-an usab niyang daan nga mahisama sila sa dagway sa iyang Anak, aron kini siya mahimong maoy panganay sa daghang mga magsoon.


te'tʉrawasomasen ɨpʉreman nɨto' iwʉ' tau, i'nairon kuru ta'porin, Itepuru rɨ ni'mʉ'sa'ka'pʉ, ka'pon ni'mʉ'sa'ka'pʉ pen. 	 usa ka mag-aalagad sulod sa dapit nga balaan ug sa tinuod nga tabernaculo nga gipatindog dili sa tawo kondili sa Ginoo.


Mɨrɨpan Paarʉ uya, “E'mʉ'sa'ka', utonpa!” ta'pʉ ipɨ' tʉukɨ'pɨ'nʉnse. Mɨrɨ etasa' tʉuya a'tai, iye'sanʉmʉ'pʉ, mɨrɨpan usarɨ'pʉ wakʉ pe. 	 miingon kaniya sa makusog nga tingog, "Itindog ang imong mga tiil ug tumul-id ka." Ug siya miugpo ug milakaw.


Apʉne toron amʉ' entɨ' ka'tawon kon. Ti'kiyari kon pɨnnin nan pen nɨ, anʉnnin nan pen nɨ, mɨrɨ pe pʉra amʉranʉ'nin nan pen nɨ, e'tane rɨ ɨkʉipʉnʉ kon, Epʉn pon uya to' ewekʉ. Ɨmɨrɨ'nokon ken pe' si esi pen i'nʉnkena' pe to' entai? 	 Tan-awa ninyo ang mga langgam sa kalangitan; wala sila magpugas ni mag-ani ni maghipos ngadto sa mga dapa; apan ginapakaon sila sa inyong langit-nong Amahan. Dili ba labaw pa man kamog bili kay kanila?


“Pori' pe kin esi Itepuru ese' yau nʉye'ai'ne'!” “Tʉusewankamai' pʉra Epʉn yau nesii, mɨrɨ awonsi'kɨ eke pe iku'to' nesii ka'tau!” ta'pʉ to' uya. 	 nga nanag-ingon, "Dalaygon ang Hari nga nagaanhi sa ngalan sa Ginoo!" Kalinaw sa langit ug himaya sa kahitas-an!"


Tʉpon pʉro'pon nin si eno'ma'pʉ iya mɨrɨ, te'sanʉmʉ pe iye'mʉ'sa'ka'pʉ, mɨrɨpan uyee'pʉ Sises piya'. 	 Ug giwakli niya ang iyang kupo, ug milukso ug miduol siya kang Jesus.


Mɨrɨ a'tai, “Ɨ'rɨ tukai' ɨyenu uta'kokasa'?” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 Ug sila miingon kaniya, "Naunsa man pagkabuka ang imong mga mata?"


“E'tane ipoken pʉra ɨwe'to' kon eposa' uya man: Moro Peran eseru ku'nin nan man ɨ'koro'tau'nokon. Para' enupa'pʉ iya Esuwerʉ amʉ' e'makoimato' ipɨkɨrɨ ku'to' pe iya, ika'sa' ena' itʉsa' rʉ'pʉ pɨ' to' uta're'tɨto' pe mɨrɨ awonsi'kɨ to' ekumato' pe. 	 Apan aduna akoy pila ka butang batok kanimo nga mao kini: anaa diha kanimo ang pipila nga nanagsunod sa tuloohan ni Balaam nga mao ang nagtudlo kang Balac sa pagbutang ug kapangdolan sa atubangan sa mga anak ni Israel, pinaagi sa pagdani kanila sa pagkaon sa mga hinalad ngadto sa mga larawan ug sa paghimog pakighilawas.


Utamokori kon pe' Epʉra'an pɨ' ipokena' e' ta'pʉ pen pe' inkupʉ'pʉ wenai Aisi' tʉmu tʉsa' iya a'tai, Papa ena' use'man nɨto' apon po? 	 Dili ba si Abraham nga atong ginikanan gipakamatarung man tungod sa binuhatan, sa paghalad niya kang Isaac nga iyang anak diha sa halaran?


Kamoro ka'pon amʉ' sa'man annawɨrɨ wakʉ kupʉ pɨ' te'san uya eke pe tʉku'to' kon, tʉnamato' kon mɨrɨ awonsi'kɨ eri'nɨto' pen warinpa ena' inke rɨ uko'man nɨto' tʉrʉ iya. 	 kanila nga uban sa pailub diha sa mga maayong pagbuhat, nagapangita sa himaya ug sa kadungganan ug sa pagkadili mamatay, kanila magahatag siyag kinabuhi nga dayon;


Mɨrɨ awonsi'kɨ main uyee'pʉ Epʉn awonsi'kɨ, “Umu ɨmɨrɨ, uni'nʉnkanʉ; ɨpɨ' pori' pe e'ai' ipan pe,” tawon. 	 Ug gikan sa langit miabut ang usa ka tingog nga nag-ingon, "Ikaw akong Anak nga pinalangga; kanimo may kalipay ako."


Use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton, Main pɨ' enupanin nan uya wakʉ kupʉ iya ensa' a'tai, mɨrɨ awonsi'kɨ mʉre amʉ' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ, “Usana! Kin Tepi' pa rʉ'pʉ apurɨpɨtʉ serɨ!” tawon etasa' a'tai, Esuwerʉ amʉ' epuru ton usakorota'pʉ ipan pe mɨrɨ pɨ'. 	 Apan sa diha nga ang mga sacerdote nga punoan ug ang mga escriba nakakita sa mga kahibulongang butang nga iyang gibuhat, ug sa mga kabataan nga nanaghugyaw sulod sa templo, nga nanag-ingon, "Hosanna sa Anak ni David?" sila nangasuko;


Apʉne pʉra ka'pon ewan yapai ɨri pɨ' isenuminkato' uyepʉ; e'wɨn, tʉron kon no'pʉ a'kɨrɨ te'sen pe, tʉnmari'ma'pʉ pen nɨ a'kɨrɨ tekumasen pe, ama' e' pe rɨ, kasi ye' pe rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri pe tʉron kon pɨ' tʉusauro'sen pe. 	 Kay gikan sa kasingkasing nagagula ang mga dautang hunahuna, pagbuno, panapaw, pakighilawas, pangawat, pagsaksig bakak, panulti sa pagbuling sa dungog.


Ise'si nin si esi'pʉ mɨrɨ Tepi' kin pe te'sen kʉipʉnʉ pe. Tepi' esi'pʉ Saraman kʉipʉnʉ pe, Iuraya no'pʉ rʉ'pʉ esi'pʉ na'ne' isan pe, 	 ug si Jese ang amahan ni David nga hari.


Kamoro si esi'pʉ makoi a'kwarʉ ton eke tʉtʉrawasooi kon kupʉ pɨ'. Pʉsamoro osorʉwawon kon a'kwarʉ amʉ' utɨto' oton non emʉ' kaisaron kon kin amʉ' amʉranʉ'se'na to' usewa'nomato' pe Papa Meruntɨ pe kuru te'sen ye', eke iweyu a'tai. 	 kay kini sila mao man ang mga espiritu sa mga yawa nga magahimog mga milagro, nga managpangadto sa mga hari sa tibuok kalibutan aron sa pagtigum kanila sa pag-asdang sa gubat sa dakung adlaw sa Dios nga Makagagahum sa Tanan.


E'tane apurɨto' winɨ ina enurikʉ kuru serɨ Iya'kwarʉ poro ipokena' pe e'nɨto' epoto' pɨ' te'ku'to' kon pɨ'. 	 Kay pinaagi sa Espiritu, tungod sa pagtoo, kita nagapaabut sa paglaum sa pagkamatarung.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ɨ'koro'ta'nokon pu'kena' amʉ', ta'kwarʉkena' nan mɨrɨ awonsi'kɨ ti'sa amʉ' ennoko uya to' tonpa ton tʉ'kato' auya'nokon oton mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon pokapɨ'to' auya'nokon kurusu' pona mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon nɨ ari'po'pɨ'to' auya'nokon oton ɨusenupato' kon iwʉ' tau, mɨrɨpan kon nɨ e'ma'pʉkapɨ'to' auya'nokon oton tʉron nɨ pata yapai'ne tʉron nɨ pata ya'ne. 	 Tungod niini, padad-an ko kamog mga profeta ug mga makinaadmanon ug mga escriba, nga ang uban kanila inyong pagapatyon ug igalansang sa krus, ug ang uban inyong pagahampakon sa sulod sa inyong mga sinagoga ug inyong pagalutoson gikan sa usa ka lungsod ngadto sa usa,


Ɨ'koro'tapai'nokon nɨ to' e'mʉ'sa'kato' oton, itekare ensimato' oton to' uya, Sises apurɨnin nan era'tɨto' oton to' pɨkɨrɨ. 	 ug gikan ra gayud kaninyo adunay managpanindog nga mga tawo nga magasultig mga binalit-ad aron sa pagpamira sa mga tinun-an ngadto kanila.


“Mɨrɨpan e'tane, Papa esi eke pe ka'pon namɨ'pʉ tau tʉuko'mansen pen. Pu'kena' amʉ' tonpa uya tasa', 	 Ngani ang Labing Halangdon wala magpuyo sa mga balay nga hinimog mga kamot; sumala sa ginaingon sa profeta:


Sises ekanwakasa' uya tu'ke anpisin pe ka'pon amʉ' ensa' a'tai, ipan pe rɨ to' pɨ' isentu'ma'pʉ, apʉne pʉra to' esi'pʉ karimeru amʉ' esi tʉpa'simanin ke pʉra kasa. Mɨrɨpan kon enupa pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ tu'kan pɨ' rɨ. 	 Ug sa pagtakas ni Jesus sa mamala, iyang nakita ang usa ka dakung pundok sa mga tawo, ug siya naluoy kanila, kay sila sama sa mga karnero nga walay magbalantay; ug iyang gisugdan ang pagpanudlo kanila sa daghang mga butang.


Serɨ kareta usekama ɨpɨ'nokon tʉpo, Ʉrawote'siya po so'si pɨ' kanan isekama mentʉi', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨmɨrɨ'nokon kanan Ʉrawote'siya pon kon karetaai unennoko'pʉ rɨ marɨ mekamatʉi'. 	 Ug tapus mabasa kining sulat ko diha kaninyo, ipabasa usab kini sa iglesia sa mga taga-Laodicea; ug paningkamoti nga makabasa usab kamo sa sulat ko ngadto sa Laodicea.


Sapa' pata'pʉ pe, Meri Mataren, Meri, Isens san, mɨrɨ awonsi'kɨ Saromi uya a'po'nan enna'pʉ Sises ekepu karapaimai' tʉutɨto' kon pe. 	 Ug sa pag-agi na sa adlaw nga igpapahulay, si Maria Magdalena, ug si Maria nga inahan ni Santiago ug si Salome, nanagpamalit ug mga pahumot aron ilang adtoon ug haplasan ang lawas ni Jesus.


Kiri'pas, Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' epuru, mɨrɨ awonsi'kɨ itiwʉ' tau te'san uya Sises apurɨ'pʉ. Tu'ke itekare etanin nʉ'san Koren pon kon uya apurɨ'pʉ, mɨrɨpan kon epa'taisima'pʉ. 	 Ug si Crispo, ang punoan sa sinagoga, mitoo sa Ginoo uban sa iyang tibuok panimalay; ug daghan sa mga taga-Corinto nga naminaw kang Pablo mitoo ug gibautismohan.


Pi'sitiya itese' pata poro tʉutɨ kon tʉpo, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas utɨ'pʉ Panperiya pona. 	 Ug unya milatas sila sa Pisidia ug miabut sa Panfilia.


Iyakʉ'pʉsa' anʉmʉ weyu si e'seposa' a'tai, tʉpoitorʉ si ennoko'pʉ iya umɨ tʉrʉ'pʉ tʉuya itena' ton piya' ti'kiyari epose'na. 	 Ug sa pag-abut na sa tingpopo, iyang gipaadto ang usa ka ulipon ngadto sa mga saop aron sa pagdawat ug bahin sa abut sa parrasan gikan kanila.


Itekare pe' iye'menukasa' ennin nan pen ɨmɨrɨ'nokon: “‘Tɨ' ɨutɨ amɨnin nan neno'ma'pʉ enasa' itekun airon tɨ' pe; 	 Wala ba kamo makabasa niining bahina sa kasulatan nga nagaingon: `Ang maong bato nga sa mga magtutukod gisalikway nahimong ulohang bato sa pamag-ang;


Kamoro to' rawɨrɨ tʉutɨsan mɨrɨ awonsi'kɨ kamoro to' e'ma'pʉ pe tʉutɨsan ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Usana!” “Pori' rɨ kʉrɨ esi Itepuru ese' yau nʉye'ai'ne'!” 	 Ug nanagsinggit ang mga nag-una ug ang mga nagsunod nga nanag-ingon, "Hosanna!" Dalaygon siya nga nagaanhi sa ngalan sa Ginoo!


Isuta esi'pʉ Peres mɨrɨ awonsi'kɨ Sera pokon kʉipʉnʉ pe, Temarʉ esi'pʉ na'ne' to' san pe. Peres esi'pʉ Esuran kʉipʉnʉ pe, Esuran esi'pʉ Ran kʉipʉnʉ pe, 	 ug si Juda ang amahan nila ni Fares ug ni Zara nga gianak ni Tamar, ug si Fares ang amahan ni Esrom, ug si Esrom ang amahan ni Ram,


Mɨrɨpan uya, Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ tau, ka'pon amʉ' uya paka amʉ', karimeru amʉ', wako'wa amʉ' kʉrʉpo'poma eporo'pʉ, pʉrata ensimapɨ'nin nan nɨ ereutapɨ'sa' esi'pʉ tʉtepʉrʉʉi kon piyau'ne. 	 Ug sa sulod sa templo iyang nakita ang mga nanagbaligyag mga baka ug mga karnero ug mga salampati, ug ang mga tigpangilis ug salapi nga diha sa ilang pamatigayon.


Ɨyenu kon esi ɨpun kon raan'puui pe. Wakʉ pe ɨyenu kon esi a'tai, tanporo ɨpun kon esi a'kwa pe. E'tane ɨri pe iyesi a'tai, ɨpun kon nɨ nɨrɨ esi ewarupɨ pe. 	 Ang imong mata mao ang suga sa imong lawas; kon maayo ra ang imong mata ang tibuok mong lawas mapuno sa kahayag; apan kon kini masakiton, ang imong lawas mapuno sa kangitngit.


E'tane ru'ku, wakʉ kuru pata, Epʉn pon enupɨkɨrɨ to' esi. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', Papa ɨpiyɨtʉ pen nɨ, to' e'to' itese' pɨ' ta a'tai tʉpɨ', apʉne pʉra to' pata konekasa' tʉuya pɨ'. 	 Apan ang tinuod mao nga ilang gitinguha ang usa ka labi pa ka maayong yuta, nga sa ato pa, usa nga langitnon. Tungod niana ang Dios dili maulaw nga paga-ingnon siya nga ilang Dios, kay siya nakaandam na man ug lungsod alang kanila.


Ina ekanwa'tɨ'pʉ kanau ya' Tʉrowas po, mɨrɨpan parau nɨ'kwɨrɨ'nʉkʉ'pʉ ina uya opa'wʉ Samo'tʉres itese' pona. Iyema'sa' yau, ina utɨ'pʉ Niya'pores itese' pata pona kanau yau. 	 Busa, sakay sa sakayan gikan sa Troas, milawig kami tadlas ngadto sa Samotracia, ug sa pagkasunod nga adlaw ngadto sa Neapolis,


Mɨrɨ moron nʉ'pʉ pe tensen pe tanporo kopʉna pata'se' erasu ton koro'tawɨrɨ iyenasa' mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon pona rɨ Kʉrai iwano' pe i'sen yau esi. 	 nga tungod niana nahibaloan na sa tanang kasundalohan nga bantay sa pritoryo ug sa tanang uban pa, nga ako karon nabilanggo diay tungod kang Cristo;


To' maimu eikʉ'pʉ iya, “Ɨri ton mɨrɨ awonsi'kɨ iyemari'masa' ekumankanin nan ka'pon amʉ' uya eke Papa tʉrawasooi i'tuto' tʉuya'nokon ipɨkɨrɨ ekama'po. Ikupʉ uya pen e'tane Isona, pu'kena' pɨ' i'tuto' ipɨ' rʉ'pʉ rɨken kupʉ uya. 	 Apan kanila mitubag siya nga nag-ingon, "Basta kaliwatan nga dautan ug mananapaw mangita gayud ug ilhanan; apan walay laing ilhanan nga igahatag ngadto niini gawas sa ilhanan nga mao si Jonas nga profeta.


To' uya auronpɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan arɨ'pʉ to' uya Paire', kopʉna ena'. 	 Ug siya ilang gigapos ug gitaral ug gihatud ngadto kang Pilato nga gobernador.


Mɨrɨpan kon uya eikʉ'pʉ, “Sisa,” tukai'. Mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Mɨrɨ wenai, itʉtɨ' ken si Sisa ena' itiwano' pe rɨ te'sen, Papa ena' kanan itiwano' pe rɨ nɨrɨ te'sen tʉrʉi'ma,” ta'pʉ iya. 	 Siya miingon kanila, "Nan, bayri ninyo si Cesar sa mga butang nga iya ni Cesar, ug ang Dios sa mga butang nga iya sa Dios."


“Sises, Nasare' pon,” tukai' to' uya eikʉ'pʉ. “Kʉrɨ rɨ urɨ,” ta'pʉ Sises uya. (Isutas nin si eparankanin e'soto'kasa' esi'pʉ mɨrɨ to' pokon pe.) 	 Sila mitubag kaniya, "Si Jesus nga taga-Nazaret." Si Jesus miingon kanila, "Mao ako." Si Judas, nga mao ang nagbudhi kaniya, nagtindog uban kanila.


Ina epa'kasa' a'tai Ron pona, tiwano' pe iko'manto' pe to' uya Paarʉ kupʉ'pʉ soisa tʉku'se erasuntɨnin pe. 	 Ug sa pag-abut namo sa Roma, si Pablo gitugotan sa pagpuyo nga magkinaugalingon, uban sa sundalo nga nagbantay kaniya.


Awanakʉi' kuru, tanporo use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' epuru ton ekoneka'pʉ Sises uma'tato' pe iku'to' tʉuya'nokon pɨ'. 	 Ug sa pag-abut na sa kabuntagon, ang tanang mga sacerdote nga punoan ug ang mga anciano sa lungsod nanagkasabut batok kang Jesus aron ipapatay siya.


Esuwerʉ amʉ' epuru ton usekama'po'pʉ tʉtonpa kon amʉ' pokon pe esii'ma, “Nai ya' mairɨ itɨ eporo poken pʉra? Kiri' amʉ' pata'se' airɨ katɨ itɨ Esuwerʉ amʉ' na'ne' airɨ, Kiri' amʉ' enupai'? 	 Ug ang mga Judio nasig-ingon, ang usa sa usa, "Unsa man kahay buot niyang aadtoan, nga dili man kono kita makakaplag kaniya? Buot ba siya moadto sa mga Judio nga nanghitibulaag taliwala sa mga Gresyanhon ug manudlo sa mga Gresyanhon?


Ipoitorʉ ton uya serɨ main etasa' a'tai, to' etʉipɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan kon uta'mo'ka'pʉ non pona itemʉ'. 	 Sa pagkabati niini sa mga tinun-an, mihapa sila nga natugob sa kalisang.


mɨrɨ awonsi'kɨ Kʉrai, Papa Nanʉmʉ'pʉ ennoko iya mɨrɨ---Sises rɨ. 	 ug aron iyang ipadala si Jesus, ang Cristo nga gitagana alang kaninyo,


Papa sapema pe iye'sara'tɨ'pʉ; itese', ipata iko'manto' yau mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo rɨ Epʉn po te'san pɨ' ɨri pe isaurokʉ'pʉ. 	 Ug siya mibuka sa iyang baba aron sa paglitok ug mga pagpasipala batok sa Dios, sa pagpasipala batok sa iyang ngalan, ug batok sa iyang puloy-anan, kanila nga nanagpuyo sa langit.


Sa'man annawɨrɨ rɨ ɨutɨto' kon pe iyesi te'nonkai' pʉra, Papa e'to' i'se ku'sa' auya'nokon a'tai, isaurokʉ'pʉ rʉ'pʉ iye'ku'to' pe eporo kon pa. 	 Kay kamo nagakinahanglan ug pailub, aron kamo makatuman sa kabubut-on sa Dios ug makadawat sa gisaad.


Mɨrɨpan e'mʉ'sa'ka'pʉ tepʉrʉ piyapai, tʉpon pʉro'pon mo'ka'pʉ iya, mɨrɨpan uya towerʉ e'me'pʉ tʉworo'pai pɨ'. 	 mitindog siya gikan sa kan-anan, mihukas sa iyang mga sapot ug gibaksan niyag tualya ang iyang kaugalingon.


Mɨrɨ e'tane moro man ɨtonpa kon amʉ' apurɨnin nan pen,” ta'pʉ iya. Sises uya i'tusa' esi'pʉ iyepiya'tɨ'pʉ si'kɨrɨ, apurɨnin nan pen mɨrɨ awonsi'kɨ teparanka ton. 	 Apan aduna kaninyoy wala managpanoo." Kay si Jesus nasayud man sukad sa sinugdan kinsa kadto sila nga wala mosalig, ug kinsa kadto siya nga maoy magbudhi kaniya.


Eke pe to' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ. Tanporo to' utɨ'pʉ itekare pɨ', temiyatʉ kon tʉpɨtʉ'pʉ to' uya tʉpana kon pona imaimu eta tʉuya'nokon namai'. 	 Apan sila naniyagit sa makusog nga tingog ug gisap-ongan nila ang ilang mga dalunggan ug nanagdungan sa paghasmag kaniya.


tikin nɨ nin si itewan mɨrɨ awonsi'kɨ inta esii'ma urɨ'nokon Epuru Sises Kʉrai e'to' itese' pɨ' Papa mɨrɨ awonsi'kɨ Ikʉipʉnʉ apurɨpɨtʉ kon pa. 	 aron nga pinaagi sa usa ka tingog managkahiusa kamo sa paghimaya sa Dios ug Amahan sa atong Ginoong Jesu-Cristo.


Mɨrɨpan uya tʉyun pi'pɨ puturʉkato' eporo'pʉ ento' ipɨ' pe, Papa uya anʉnsa' ipokena' pe enpoikanin pe apurɨto' iya winɨ, itun pi'pɨ puturʉkasa' pe pʉra rɨ marɨ iyesi koro'tau. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', tanporon kon apurɨnin nan kʉipʉnʉ pe iyesi e'tane itun pi'pɨ iputurʉkasa' kon pen, anʉnsa' kon tato' pe to' pɨ'. 	 Gidawat niya ang sirkunsisyon ingon nga usa ka ilhanan o timri sa pagkamatarung nga iya nang nabatonan pinaagi sa pagtoo, bisan sa wala pa siyay sirkunsisyon. Ang tuyo niadto mao nga mahimo siya nga amahan sa tanang mga magtotoong walay sirkunsisyon aron nga sa ingon niini maisipan sila sa pagkamatarung,


“Ipokena' Papai, orʉ uya ɨi'tu pʉra iye'tane, ɨi'tu uya. Uyenno'sa' auya tukai' nɨrɨ pʉsamoro uya i'tu. 	 O Amahan nga matarung, ang kalibutan wala makaila kanimo, apan ako nakaila kanimo; ug kini sila nakaila nga ikaw mao ang nagpadala kanako.


Raan'pu uya pata wei'tɨsa' usento' oton pen nɨ kanan ayau, mɨrɨ awonsi'kɨ temari'masen uri'san mɨrɨ awonsi'kɨ itaan'pʉ maimu usetato' oton pen nɨ kanan ayau. Ɨpoitorʉ ton kʉrʉpo'po pɨ' te'san esi'pʉ eke ton kuru rɨ serɨ yau mɨrɨpan enwoke' pe ɨwe'to' ke tanporo tʉpataron kon ka'pon amʉ' ano'ma'pʉ auya. 	 ug diha kanimo wala na gayuy suga nga mosiga pa; ug diha kanimo wala na gayuy mabati pang tingog sa pamanhonon ug sa pangasaw-onon; kay ang imong mga magpapatigayon mao ang mga dagkung tawo sa yuta, ug ang tanang kamasuran nahisalang tungod sa imong lumay.


Epori'manpai'nokon, pori' pe e'nɨpai'nokon, eke pe iye'to' apurɨpɨ'pai'nokon! Karimeru mʉre emari'ma weyu e'seposa' man, ino'pʉ pe te'ton ekonekasa' man ite'ma ta'. 	 Managhugyaw ug managsadya kita ug ihatag ta kaniya ang himaya, kay ang kasal sa Cordero nahiabut na, ug ang iyang Pangasaw-onon nakaandam na sa iyang kaugalingon;


Mɨrɨ uriya', Sises uya ka'pon amʉ' kɨ'ma'pʉ tʉpiya'. Mɨrɨ yau, panton ekama'pʉ iya to' pɨ': “Nai kasa Se'tan nɨrɨ enpa'ka Se'tan uya tukai'? 	 Ug iyang gitawag sila ngadto kaniya, ug iyang gisultihan sila pinaagig sambingay, nga nag-ingon, "Unsaon ba ni Satanas sa pagpagula kang Satanas?


Wakʉ nʉnonkasa' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' nesii ɨyenakan kon pe Papa, ukʉipʉnʉ kon mɨrɨ awonsi'kɨ Itepuru Sises Kʉrai winon. 	 Kaninyo maanaa unta ang grasya ug ang kalinaw nga gikan sa Dios nga atong Amahan, ug gikan sa Ginoong Jesu-Cristo.


Ipan pe ɨyekama'po uya, umu, Onisimos iwano' pe, umu pe iyenasa' rʉ'pʉ i'sen yau esi koro'tau. 	 ako magahangyo kanimo alang sa akong anak nga si Onesimo, kang kinsa ako nahimong iyang amahan samtang ako binilanggo.


Ɨnʉ' uya rɨ ɨyekama'po kon yau, ‘Ɨ'rɨto' pe euka auya'nokon?’ tukai', ‘Itepuru esi i'se,’ mʉkatʉi',” ta'pʉ iya. 	 Kon adunay mangutana kaninyo, `Nganong gihubad ninyo kana?` isulti ninyo kini, `Gikinahanglan siya sa Ginoo.`"


“Uyewan man ika'nɨ' pʉra rɨ, e'tape'ne' pe rɨ iyesi uma'tanʉkʉ iya rɨ. Serɨ yau e'tɨ', uya'kɨrɨ tenu ke e'tɨ',” ta'pʉ iya. 	 Ug siya miingon kanila, "Ang akong kasingkasing natugob sa kasubo nga ikamatay; pabilin kamo dinhi ug pagtukaw kamo uban kanako."


Uye'sa' serɨ pata weyu pe, ɨnʉ' rɨ uyapurɨnin pe na'ne' enkurumʉ namai' moro ewarupɨ yau. 	 Ingon nga kahayag mianhi ako sa kalibutan aron ang tanang mosalig kanako dili na magpabilin sa kangitngit.


I'tu'nokon main esi Papa A'kwarʉ winon pe; e'tane urɨ esi Iya'kwarʉ pɨkɨron pe pʉra, ikʉrʉpo'pomasa' pe makoi poitorʉ pe. 	 Nahibalo kita nga espirituhanon ang kasugoan, apan ako lawasnon ug gikabaligya aron maulipon sa sala.


E'ku'nɨto' ipɨ' pʉra kasa rɨ iye'tane, te'ku'to' yau rɨ Epʉra'an uya apurɨ'pʉ, mɨrɨpan ena'pʉ tu'kan kon tʉpataron kon kʉipʉnʉ pe, ta'pʉ na'ne' tʉpɨ' kasa rɨ, “Mɨrɨ kasa kuru apayan nʉ'san e'to' oton,” tawon. 	 Bisan sa diha nga dili na unta takus kalauman, si Abraham mitoo nga malaumon nga siya mahimo gayud nga amahan sa daghang mga nasud, sumala sa gikaingon kaniya, "Maingon niana ang imong kaliwatan."


Tikin nɨ ene i'pai tonpa kuntɨpɨ'sa' ɨsɨ pe poken isene'pʉ, e'tane isepi'tɨsa' esi'pʉ. Tanporo non usewansiuka'pʉ mɨrɨpan kon utɨ'pʉ ene pɨkɨrɨ. 	 Usa sa iyang mga ulo daw may samad nga ikamatay, apan naayo ang iyang samad nga ikamatay, ug ang mga tawo sa tibuok yuta sa kahibulong minunot sa mapintas nga mananap.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ɨsoisaai ton apiyo'ma' iuruwasii erasuntɨto' pe to' uya serɨ awonsi'kɨ osorʉwau wʉi pʉ'kʉ pona rɨ ima'ta'pʉ awonsi'kɨ. Mɨrɨ pʉra nin iyesi yau, ipoitorʉ ton uyepʉ mɨrɨ itekepu onanse'na, mɨrɨpan a'tai nin si ka'pon amʉ' pɨ', ‘Sises e'mʉ'sa'kakaa'pʉ man,’ ta to' uya mɨrɨ. Serɨ nin si e'ku'sa' a'tai, wapiya iyesi'pʉ entai rɨ nin si ennakan nɨto' e'to' oton mɨrɨ ipan pe rɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 Busa magsugo ka nga ang lubnganan pabantayan pag-ayo hangtud sa ikatulong adlaw, kay tingali unyag adtoon ug kawaton siya sa iyang mga tinuin-an ug unya manugilon sila sla mga taawo nga manag-ingon, `Nabanhaw siya gikan sa mga patay,` ug ang ulahing limbong molabaw pa unya hinoon kangilad kay sa nahauna."


E'tane kʉrɨ rɨ isepi'tɨsa' rʉ'pʉ uya i'tu pʉra iyesi'pʉ ɨnʉ' pe iyesi tukai', apʉne pʉra anpisin pe mɨrɨ yau to' esi'pʉ, mɨrɨpan kon koro'tawɨrɨ Sises utɨ'pʉ esi'pʉ. 	 Apan ang tawo nga giayo wala mahibalog kinsa, sanglit si Jesus milikay na man tungod sa panon sa katawhan niadtong dapita.


Mɨrɨ kasa rɨ marɨ, ka'pon amʉ' uya emenna' waain entɨ pʉra iyesi mɨrɨ ipooi'pɨ iten ya'. Mɨrɨ ku'sa' to' uya a'tai, emenna' waain uya penaro' rʉ'pʉ iten toi'kwa rɨ mɨrɨ; mɨrɨ tʉpo, asa'rɨ rɨ marɨ waain mɨrɨ awonsi'kɨ iten uma'tasa' rɨ mɨrɨ. Ka'pon amʉ' uya emenna' waain entɨto' pe iyesi emenna' iten ya'. Mɨrɨ a'tai, asa'rɨ rɨ marɨ wakʉ pe iyesi mɨrɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 Usab, ang bag-ong bino wala igasulod sa mga daang sudlanan nga panit; kay kon mao pa, ang mga sudlanan mobusisi, ang bino mobuhagay, ug ang mga sudlanan madaut; apan ang bag-ong bino anha igasulod sa mga bag-ong sudlanan nga panit, busa ang duroha motunhay."


E'pe'sas po Paarʉ esi a'tai, eke tʉrawaso e'kupʉ emapu'tɨ'pʉ Papa uya iporo. 	 Ug ang Dios naghimog dagkung mga milagro pinaagi sa mga kamot ni Pablo,


Ewarupɨ uye'sa' pe rɨ, to' tonpa ton uya Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas ennoko'pʉ Pereya pata pona. Pereya pata eposa' tʉuya'nokon a'tai, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas pokon utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta'. 	 Ug dihadiha sa takna sa kagabhion si Pablo ug si Silas gipagikan sa mga kaigsoonan paingon sa Berea; ug sa ilang paghiabut didto, sila misulod sa sinagoga sa mga Judio.


Tu'kan kon nɨ uye'to' oton uyese' yau, ‘Urɨ rɨ kʉrɨ rɨ,’ ka'se'na, mɨrɨpan kon uya tu'kan kon nɨ enku'tɨto' oton. 	 Daghan unya ang motungha dinala ang akong ngalan, ug manag-ingon, `Ako mao ang Cristo!` Ug daghan ang ilang pahisalaagon.


Mɨrɨ rɨ ta tane, auta'tɨsa' pe iyesi yau are' e' apai mɨ airon nɨ i'naino airon, mɨrɨ awonsi'kɨ i'naino waraino pen nɨ utare'na'tɨsa' ipatamasa' are' e' ya', mɨrɨ entai kuru rɨ nin serɨ ton, i'naino ton ipanta ton, esi mɨrɨ itare'na'tɨ tʉye' are' e' kuru rɨ nin pona! 	 Kay kon ikaw giputol gikan sa usa ka kahoy nga sa kinaiya olibo nga ihalas ug gisumpay, supak sa kinaiya, ngadto sa olibo nga maayo, unsa ka labaw pa gayud nga igasumpay kining mga sangang tiunay balik ngadto sa ilang tiunayng punoan sa olibo.


Tʉpiya'nokon Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan nepʉ'pʉ to' uya to' ekama'popɨ'to' pe tʉuya'nokon, “Nai kasa ikupʉ'pʉ auya'nokon? Ɨnʉ' meruntɨrʉ yau, ɨnʉ' ese' yau ikupʉ'pʉ auya'nokon?” tukai'. 	 Ug ang mga apostoles ilang gipaatubang kanila ug gipangutana, "Pinaagi ba sa unsang gahum, o sa unsang ngalan gihimo ninyo kini?"


Ipoitorʉ ton utɨ'pʉ ipiya' enpakase'na, ta'pʉ to' uya ipɨ', “Ina epuru! Ina ipika'tɨkɨ! Ina aputan pɨ' man!” ta'pʉ to' uya. 	 Ug ilang giduol siya ug gipukaw nila nga nanag-ingon, "Ginoo, tabang; mangamatay na kita."


E'tane pʉra rɨ, ina mɨrɨ pe pʉra inserʉ Epʉn poino uya rɨ tʉron nɨ itekare ekama pe iyesi yau, serɨ ina nekamayai'ne' ɨpɨ'nokon warai pen nɨ, tɨwɨ ipa'nʉ'sa' pe nesii! 	 Apan bisan pa kon kami, o usa ba ka manolunda nga gikan sa langit, magawali kaninyog Maayong Balita nga supak sa amo nang gikawali kaninyo, ipatunglo siya.


E'tane ereutapai me'atʉi'ne' uyenwo'netʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ukamisi winɨ kupʉ uya poken pʉra iyesi. Serɨ esi mɨrɨ kamo to' ku'sa' na'ne' nan Papa uya rɨ pata'se' pe iyesi,” ta'pʉ iya. 	 apan ang pagpalingkod dapit sa akong too o sa akong wala, dili ako ang pagtugot; kini alang lamang kanila nga gikatagan-an niini."


Wakʉ pe kuru ina uya pata eposa' a'tai, ina uya Marʉ'ta itese' mɨrɨ opa'wʉ tukai' i'tu'pʉ. 	 Ug sa nakalingkawas na kami, mao pay among pagkahibalo nga ang pulo ginganlan ug Malta.


Mɨrɨ e'tane rɨ, tʉron kon ka'pon amʉ' esi mɨrɨ ite' tikʉkenan nʉ'ta' ipa'karakasa' kasa, main etanin nan, 	 Ug ang uban mao ang gikasabud diha sa kasampinitan; kini sila mao kadtong makadungog sa pulong,


Mɨrɨpan pɨ' to' usenuminka koro'tau, ite'kwanau pʉra rɨ, asa'ron kon ka'pon amʉ' e'soto'ka'pʉ to' piyau, to' pon ton e'wei'tɨpɨtʉ'pʉ a'kwa pe, kamiri' kasa. 	 Ug sa nangalibog sila tungod niini, tan-awa, tupad kanila dihay nanagtindog nga duha ka lalaki nga may bisti nga masilaw;


Eikʉ'pʉ iya, “Ipoken pʉra iyesi mʉre amʉ' yu pʉreti eno'ma to' ikʉn non pero amʉ' ena',” ta'pʉ iya. 	 Kaniya mitubag siya nga nag-ingon, "Dili matarung nga kuhaon ang tinapay nga alang sa mga anak ug iitsa ngadto sa mga iro."


Mɨrɨpan kon ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ, “Ɨ'rɨ pe ina ku'se'na ɨuye'sa', Papa Mumu? Iweyu rawɨrɨ rɨ pe' ina kota'mai' ɨuye'sa'?” ta'pʉ to' uya. 	 Ug tan-awa, misinggit sila nga nanag-ingon, "O Anak sa Dios, unsay imong labut kanamo? Mianhi ba ikaw dinhi aron sa pagsakit kanamo sa dili pa ang panahon?"


Serɨ tʉpo, iwan pe mɨrɨ awonsi'kɨ tuna'kiri' ke to' enato' oton pen, wʉi enu mɨrɨ pe pʉra a'ne' pe te'sen uya to' kota'mato' oton pen, 	 Sila dili na gutomon, ug dili na usab pagauhawon; dili na sila pagahasulon sa Adlaw, ni sa bisan unsang makasunog nga kainit.


E'tane tu'kan kon ka'pon amʉ' uya itekare etaka'sa' esi'pʉ, mɨrɨpan kon uya apurɨ'pʉ, mɨrɨpan kon e'tonpa'tɨsa' esi'pʉ 5,000 kaisa rɨ. 	 Apan nanagpanoo ang daghan sa mga nakadungog sa pulong; ug ang gidaghanon sa mga lalaki mikabat na sa mga lima ka libo.


Mɨrɨ awonsi'kɨ itun pi'pɨ iputurʉkasa' kon kʉipʉnʉ pe rɨ marɨ iyesi, itun pi'pɨ iputurʉkasa' kon pe rɨken to' esi pen e'tane tʉutɨsan nɨ marɨ apurɨto' pʉta'pʉ awɨrɨ ukʉipʉnʉ kon Epʉra'an enau iye'sa' rʉ'pʉ itun pi'pɨ puturʉka rawɨrɨ. 	 ug nga amahan usab sa mga may sirkunsisyon, sa mga tawo nga dili lamang kay may sirkunsisyon ra kondili usab nanagsunod sa panig-ingnan sa pagtoo nga diha na sa atong amahan nga si Abraham bisan sa wala pa siyay sirkunsisyon.


Serɨ pe iwa na'ne' nan uya ikupʉ usi'nʉnkan nɨto' yau, i'tui'ma serɨ ya' e'tʉsa' esi wakʉ itekare wapu pe. 	 Ang naulahi nagahimo niini gumikan sa gugma, sa nasayran nila nga ako gibutang dinhi aron sa paglaban sa Maayong Balita;


Mɨrɨ koro'tau, Sises apurɨnin nan kota'ma i'se kin Era' esi'pʉ, mɨrɨpan uya soisa amʉ' ennoko'pʉ so'si epuru ton Surusiran pon kon a'sise'na, mɨrɨpan kon tʉto' pe to' uya pariki'si ta'. 	 Ug sa maong panahon, si Herodes nga hari mibakyaw sa iyang mga kamot aron sa pagdagmal sa pipila ka mga sakop sa iglesia.


Tʉron kon a'kɨrɨ e'sara'tɨtɨ' unkupʉ'pʉ kupʉ pɨ' utonpa ton, kamo ina nʉkupʉ'pʉ kasa tʉuko'mansan entɨ'. 	 Mga igsoon, panag-usa kamo sa pag-awat kanako, ug timan-i ninyo sila nga nanaggawi sa ingon sumala sa sulondon nga inyong nadawat kanamo.


“Ɨnʉ' uya mɨrɨ wʉi mɨrɨ pe pʉra iwekusi i'tu pʉra rɨ iyesi; inserʉ amʉ' Epʉn pon kon uya rɨ, mɨrɨ pe pʉra imu uya rɨ e'tane ikʉipʉnʉ uya rɨken serɨ i'tu. 	 "Apan mahitungod sa maong adlaw ug takna, walay usa nga nasayud, bisan pa ang mga manolunda sa langit, bisan pa ang Anak, gawas sa Amahan lamang.


Uri'san ainʉmʉ'pʉ rɨmono' ta', Papa nʉkoneka'pʉ ipata'se' pe. Mɨrɨ yau imainanpato' pe 1,260 kaisa rɨ wʉi pʉ'kʉ pona rɨ. 	 Ug ang babaye mikalagiw ngadto sa kamingawan, diin may dapit siya nga gitagana kaniya sa Dios, diin pagatil-ogan siya sulod sa usa ka libo duha ka gatus ug kan-uman ka adlaw.


Mɨrɨ pata'pʉ pe, inke pʉra Meri ekoneka'pʉ tʉutɨto' pe i'kʉrʉ po te'sen pata Isutiya pon ya'. 	 Ug niadtong mga adlawa si Maria mitindog ug midali pag-adto sa kabungturan, sa usa ka lungsod sa Juda,


Apʉne pʉra Papa i'tunin nan pen e'to' ipɨkɨrɨ ton serɨ, mɨrɨpan ɨkʉipʉnʉ kon, Epʉn pon uya i'tu serɨ ton i'se ɨwesi kon. 	 Kay ang mga Gentil nagapangita niining tanang mga butanga; ug ang inyong langitnong Amahan nasayud nga kamo nagakinahanglan niining tanan.


To' uya pata yau ɨkota'ma kon a'tai, tʉron nɨ pata ya' mapʉrʉntʉi'. I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, Esuwerʉ amʉ' pata ton awɨrɨ ɨutɨto' kon i'ma'kasa' auya'nokon pʉra iye'tane Ka'pon, Papa winon uye'to' oton,” ta'pʉ iya. 	 Ug sa diha nga lutoson kamo nila sa usa ka lungsod, pangagiw kamo ngadto sa sunod nga lungsod; kay sa pagkatinuod magaingon ako kaninyo, nga dili pa gani mahurot ninyog libut ang tanang kalungsuran sa Israel, ang Anak sa Tawo mahiabut na.


“Etakɨ,” ta Sises uya, “Serɨ pe kuru uye'ai'. To' epe'pʉ ton sine'ai' uya'kɨrɨ tikin pa'ne to' repato' pe uya, to' nʉkupʉ'pʉ pɨkɨrɨ rɨ. 	 "Tan-awa, moabut ako sa dili madugay, nga magadala sa akong ipamalus, sa pagbayad ngadto sa matag-usa sumala sa iyang binuhatan.


“Papa apurɨpɨ'pai'nokon, Esuwerʉ amʉ' e'to' itese' pɨ', apʉne pʉra iye'sa' pɨ' tʉpoitorʉ ton mo'kase'na. 	 "Dahaygon ang ginoong Dios sa Israel, tungod kay iyang giduaw ug gitubos ang iyang katawhan,


Tɨwɨrɨ rɨ Papa pɨ' tenki tawon urɨ ɨpɨ'nokon, apʉne pʉra wakʉ nonkasa' iya pɨ' ɨpona'nokon, Sises Kʉrai awɨrɨ. 	 Ang lalaki nga magapandong sa iyang ulo samtang nagaampo o nagahimo siyag profesiya, nagapakaulaw siya sa iyang ulo;


“Kʉrɨ rɨ entakanin nʉ'pʉ i'se e'to' kupʉ pɨ' iye'sa' iu'matʉ pona rɨ ena' eke pe e'nɨto' tʉto' uya oton ukʉipʉnʉ winɨpai uneporo'pʉ, ka'pon amʉ' tʉpataron kon esa' pe iye'to' pe— ‘Wa'ka pun konekasa' itɨɨi pe esii'ma to' esa' pe iyesi; mɨrɨ awonsi'kɨ to' a'morʉka iya tawa ka'sa' ɨinɨ pe a'morʉka kasa.’ Awanakʉi'no kaiyono' ke nɨrɨ irepa uya mɨrɨ. 	 Kaniya nga magamadaugon ug magatuman sa akong mga bulohaton hangtud sa katapusan, igahatag ko ang pagpanggahum ibabaw sa kanasuran,


Tʉron nɨ pe tato' yau, ka'pon i'naino kon esi pen Papa munkɨ pe, e'tane ikupʉ uya tukai' usauro'nɨsa' munkɨ ton esi Epʉra'an munkɨ pe. 	 Sa ato pa, ang mga anak sa Dios dili mao kadtong mga anak pinaagi sa pagkatawo, kondili ang pagaisipon nga iyang mga kaliwat mao kadtong mga anak sumala sa gisaad.


Mɨrɨ a'tai, Sises uya to' pana'tɨ'pʉ, “Serɨ ewarupɨɨi tau kuru, tanporo rɨ unɨmɨ auya'nokon mɨrɨ, te'ku'sen upɨ' wenai, apʉne pʉra iye'menukasa', “‘Karimeru amʉ' pa'simanin wɨnɨ uya mɨrɨ, mɨrɨpan karimeru amʉ' e'ta'nʉ'to' oton tamʉ' ke te'to' kon apai,’ tukai'. 	 Unya si Jesus miingon kanila, "Karong gabhiona kamong tanan managpanibog tungod kanako, kay nahisulat kini nga nagaingon, `Pagasamaran ko ang magbalantay, ug magakatibulaag ang mga karnero sa panon.`


Tonan tawon i'tunin nan pe pʉra ɨwesi kon i'se pʉra e'ai', utonpa ton, autaperʉka kon namai': Esuwerʉ uya sa'man pe enan i'tusa' mɨrɨ ipʉ'kʉ pe rɨ tanporo Esuwerʉ amʉ' pen ewomʉ pʉ'kʉ pona. 	 Basi magpakamakinaadmanon kamo diha sa inyong kaugalingong panghunahuna, buot ko, mga igsoon, nga inyong masabtan ang tinagoan nga mao kini: nga ang katig-a anha sa usa ka bahin sa Israel hangtud sa panahon nga mahisulod na ang hingpit gidaghanon sa mga Gentil,


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Atu' pe te'san esi ta'ta i'se pʉra. Takuru'kena' nan nɨken esi tepi'tɨnin kon i'se. 	 Ug si Jesus sa mingtubag mingon kanila: Ang mga maayog lawas wala magkinahanglan sa mananambal; kondili ang mga masakiton.


“Non waiyori pe rɨ ɨwesi kon, e'tane ine'ne' pe pʉra waiyo enasa' yau, nai kasa ine'ne' pe kanan iye'to' pe ikupʉ? Wakʉ pe pʉra rɨ iyesi mɨrɨ, eno'mato' pe rɨ iyesi ka'pon amʉ' uya iwasa'pɨ'to' pe tʉusarɨ kon a'tai. 	 "Kamo mao ang asin alang sa yuta; apan kon ang asin kawad-an sa iyang lami, unsaon pa man sa pagpabalik niini sa iyang kaparat? Kini dili na gayud magpulos sa bisan unsa, kondili angay na lang kining isalibay sa gawas aron tunobtunoban sa mga tawo.


mɨrɨ awonsi'kɨ ikinike' pe e'nɨto'; e'taripan nɨto', te'kamai' rɨ e'taripan ekuman nɨto' pe, mɨrɨ ton warai'nan. Apanamakapʉ uya 'nokon serɨ, wapiya siku'taine' kasa, kamoro serɨ kasa tʉuko'mansan uya Papa e'to' esa' wannɨ pe anʉnto' oton pen nɨ. 	 kasina, huboghubog, hudyaka-bahakhak, ug mga butang nga maingon-ingon niini. Pasidan-an ko kamo, sama sa ako nang pagpasidaan kaninyo kaniadto, nga ang mga nagabuhat sa maong mga butang dili magapanunod sa gingharian sa Dios.


Mɨrɨ wenai utonpa ton, kenari'nʉntʉu! Papa apurɨto' uya esi pɨ' iye'kupʉ rɨ inserʉ nekama'pʉ awɨrɨ. Mɨrɨ kasa kuru inserʉ uya uyauro'ka'pʉ mɨrɨ. 	 Busa, mga higala, sumalig kamo, kay nagatoo ako sa Dios nga kini mahitabo gayud sibo sa gikasulti kanako.


Mɨrɨpan kamoro ui'se pʉra iye'sa' kon nʉ'san kin pe, uyeyaton non, kota'ma uya mɨrɨ. To' ine'tɨ', mɨrɨpan kon tʉ'ka kon pa uyenu airɨ,’ ta'pʉ iya,” ta'pʉ Sises uya. 	 Ug mahitungod niining akong mga kaaway nga wala mobuot nga ako maoy magahari kanila, dad-a sila dinhi ug patya ninyo sila sa akong atubangan.`"


Sises uya to' eikʉ'pʉ to' ekama'po pe, “Ɨ'rɨ tawon ken Main tʉrʉ'pʉ Mosi' uya ɨyena'nokon?” ta'pʉ iya. 	 Siya mitubag kanila, "Unsa may gisugo ni Moises kaninyo?"


Tʉkonsʉrʉʉi amʉ' pokon pe tʉuseta tʉpo, eikʉ'pʉ iya, “Sisa uya ɨyekama'popɨtʉ i'se ɨwesi, mɨrɨ pɨ' ɨutɨto' pe iyesi Sisa piya'!” ta'pʉ Pesʉ'tas uya ipɨ'. 	 Ug si Festo, tapus makigsulti sa iyang mga magtatambag, mitubag, "Midangop ikaw kang Cesar; kang Cesar igaadto ikaw."


Inke parɨ iko'manto' pe to' uya ekama'po tane, e'pai pʉra iyesi'pʉ. 	 Ug sa paghangyo nila kaniya nga unta pabilin siyag taastaas pa nga panahon, siya wala mosugot;


tanporon kon eseru aimenkase'na, mɨrɨ awonsi'kɨ Papa uya tasa' pen nɨ awɨrɨ te'san eno'mase'na, Papa uya tasa' pen nɨ awɨrɨ te'san nʉkupʉ'pʉ Papa uya tasa' pen nɨ awɨrɨ te'san eseru yau, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon nɨ ɨsɨ pe Papa uya tasa' pen nɨ awɨrɨ te'san tʉmakooikena' nan usauro'sa' rʉ'pʉ ewa'noma pe,” ta'pʉ iya. 	 aron iyang igapatuman ang paghukom sa tanan, ug sa pagpadayag sa pagkamasad-anon sa tanang mga tawong dili diosnon, diha sa ilang tanang dili diosnong binuhatan nga ilang nahimo sa dili diosnong paagi, ug sa tanang mapait nga mga butang nga batok kaniya gikapamulong sa mga makasasala nga dili diosnon."


E'tane, ipan pe Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan usakorota'pʉ. “Ɨ'rɨ pe iku'pai nai?” tukai' to' usaurokʉ'pʉ. 	 Apan sila napuno sa kapungot ug ilang gipanagsabutan kon unsay ilang pagabuhaton kang Jesus.


Ɨmɨrɨ'nokon si, utonpa ton, esi Aisi' kasa, usauro'nɨsa' rʉ'pʉ iye'kupʉ tukai' munkɨ pe. 	 Karon, mga igsoon, kita ingon kang Isaac, mga anak sa saad.


Era' e'kamasa' Pi'ta enpa'ka pɨ' ekama'popɨ'to' pe tʉuya mɨn winon ewarupɨɨi tau, Pi'ta esi'pʉ e'nʉn nɨ pɨ' asa'ron kon soisa amʉ' a'sanau. To' uya itemekon auronpɨ'sa' esi'pʉ. Tʉron kon soisa amʉ' esi'pʉ mʉra'ta erasuntɨ pɨ'. 	 Ug sa maong gabii sa wala pa ang sunod nga adlaw sa pagpakuha unta kaniya ni Herodes, si Pedro nga gigapos ug duha ka talikala nagkatulog taliwala sa duha ka sundalo; ug sa atbang sa pultahan dihay mga bantay nga nanagbantay sa bilanggoan.


Isakon, Isaan usaurokʉ etanin nʉ'pʉ, Sises e'ma'pʉkanin nʉ'pʉ esi'pʉ Anturu, Saiman Pi'ta akon. 	 Usa sa duha nga nakadungog sa pagsulti ni Juan ug misunod kang Jesus, mao si Andres nga igsoon ni Simon Pedro.


Mɨrɨ yau inke kuru pʉra rɨ ina esi'pʉ tʉpo, pu'kena' Akapas itese' uyee'pʉ Isutiya winɨ. 	 Ug sa nagpabilin kami didto sulod sa pipila ka adlaw, usa ka profeta nga ginganlan si Agabo nahilugsong gikan sa Judea.


Mɨrɨpan kon maimu eikʉ'pʉ Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas uya te'namai' pʉra, “Sises ekareei, Papa winon ekamato' ina uya pe iyesi wapiya Esuwerʉ amʉ' pɨ', e'tane Papa Maimu ewaruma'tɨ auya'nokon, mɨrɨ uya ekama wakʉ tɨwɨrɨ uko'man nɨto' eponin nan pe pʉra rɨ tukai' ɨye'kupʉ kon. 	 Ug si Pablo ug si Bernabe, sa walay kokahadlok, miingon, "Kinahanglan gayud nga ang pulong sa Dios anha igauna sa pagmantala kaninyo. Apan kay inyo man kining gisalikway ug inyong gihukman ang inyong kaugalingon nga dili takus sa kinabuhing dayon, tan-awa, kami mangadto sa mga Gentil.


Pʉre'po'si a'tai rɨ, mɨrɨ ema'sa' yau, pata eporo to' uya koro'tau, Pi'ta enuku'pʉ ai'tou pan ɨutɨ nakapu pona ɨpʉremai'. 	 Ug sa sunod nga adlaw, sa nanaglakaw pa sila ug nagkahiduol na sa lungsod, si Pedro misaka sa atop sa balay sa may kaudtohon aron sa pag-ampo.


“Ɨnʉ' uya tɨ' uruwai' mʉra'ta pon tɨrinkato' pe uiwano' kon pe?” tukai' to' usekama'po'pʉ. 	 Ug nasig-ingon sila sa usag usa, "Kinsa may atong paligiron sa bato gikan sa pultahan sa lubnganan?"


Kin upokoita'pʉ tʉusaurokʉ'pʉ pɨ' ipan pe, e'tane, apʉne pʉra ikupʉ uya kuru tasa' tʉuya rʉ'pʉ pɨ' tʉnkɨ'ma'san pana airɨ, inurunpa iya poken pʉra iyesi'pʉ. 	 Ug ang hari nasubo sa hilabihan gayud, apan tungod sa iyang mga panumpa ug sa iyang mga dinapit, dili niya buot usbon ang iyang pulong ngadto kaniya.


Ɨpʉrema rɨ nɨrɨ ɨyewan kon yau ɨyenu kon uta'kwakato' pe ɨkɨ'mato' iya 'nokon ipona ɨye'ku'to' kon i'tunin pe ɨwesi kon pa, eke pe kuru rɨ meruntɨ pe ɨneporonʉ kon esi wakʉ pe te'san yau, 	 nga magalamdag sa mga mata sa inyong kasingkasing, aron inyong masayran kon unsa ang kalauman diha sa iyang pagtawag kaninyo, kon unsa ang mga bahandi sa iyang mahimayaong panulondon diha sa mga balaan,


Tɨwɨ tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' Kʉrai iwano', ɨyesa' kon pe nesii ɨyewan kon yau, tikin nan ipun pʉ'kʉ pe ɨwesi kon, tʉusewankamai' pʉra ɨwe'to' kon ya' ɨkɨ'masa' iya 'nokon. Tenki tawon pe e'tɨ'. 	 Ug paharia ang kalinaw ni Cristo diha sa inyong mga kasingkasing, nga ngadto sa maong kalinaw kamo sa pagkatinuod gipanagtawag diha sa mao rang usa ka lawas. Ug magmapasalamaton kamo.


Mɨrɨ pɨ', ɨmɨrɨ mɨrɨ awonsi'kɨ Konsʉrʉ amʉ' uya main ennoko i'se ina esi, eke soisa amʉ' epuru ena' Paarʉ enpa'kato' pe iya, ipokon pe asauro'pai kanan ina esi tukai', apʉne pʉra ina uya Paarʉ ekama'popɨ'to' esi tukai', itepuru mauro'katʉi'. Ina e'kama tane iwɨnɨ pɨ' iyepʉ koro'tau,” ta'pʉ to' uya. 	 Busa karon, uban sa Sanhedrin, ipahibalo ninyo sa koronil nga si Pablo kinahanglan iyang ipadala kaninyo, nga daw buot kamo pakisayud sa labi pang sibo mahitungod kaniya. Ug kami andam sa pagpatay kaniya sa dili pa siya mahiabut sa duol."


tanporon kon uya tʉmu namato' pe ikʉipʉnʉ nama tʉuya'nokon kasa rɨ marɨ. Ɨnʉ' uya rɨ imu nama pʉra iyesi yau, ikʉipʉnʉ nama iya pʉra rɨ marɨ iyesi mɨrɨ enno'nin nʉ'pʉ. 	 aron ang tanang tawo magapasidungog sa Anak maingon sa ilang pagpasidungog sa Amahan. Ang wala magpasidungog sa Anak wala magpasidungog sa Amahan nga mao ang nagpadala kaniya.


Mɨrɨ e'tane rɨ, tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ wakʉ non ya'. Mɨrɨpan a'ta'pʉ, iyepeta'pʉ. Iyepeta'pʉ eke pe rɨ, 100 kaisa rɨ ite'kwa e'to' airɨ inpɨmɨ'pʉ entai rɨ,” ta'pʉ iya. Serɨ ta'pʉ iya a'tai, ikɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ, “Kʉrɨ tʉpana ke na'ne' etato' ike, tɨwɨ netai!” ta'pʉ iya. 	 Ug ang uban diha mahulog sa maayong yuta ug mitubo ug namungag usa ka gatus ka pilo." Sa nakasulti na siya niini, siya miingon sa makusog nga tingog, "Ang mga may dalunggan nga makadungog kinahanglan magapatalinghug."


E'tane Pari'si amʉ' uya ta'pʉ, “Makoi amʉ' epuru winɨ makoi amʉ' enpa'kapɨtʉ iya,” ta'pʉ to' uya. 	 Apan ang mga Fariseo nanag-ingon, "Kini siya nagapagula sa mga yawa pinaagi sa punoan sa mga yawa."


Antiyo' po so'si tau te'san koro'tau, pu'kena' ton mɨrɨ awonsi'kɨ enupanin nan esi'pʉ. Kamoro si esi'pʉ Panapas; Simiyan, Mekoro tukai' to' nesakʉnʉ; Rusiyas, Sairini itese' pata winon; Manayen, kopʉna Era' isakon pe isemo'kasa' rʉ'pʉ; mɨrɨ awonsi'kɨ Saarʉ. 	 Ug sa iglesia sa Antioquia didtoy mga profeta ug mga magtutudlo nga mao sila si Bernabe, si Simeon nga ginganlan ug Niger, si Lucio nga taga-Cirene, si Manaen nga kanhi sakop sa panimalay ni Herodes nga gobernador, ug si Saulo.


Mɨrɨ kasa si ipʉra Papa Maimu kupʉ auya'nokon ɨyeseru kon mɨn winɨ rɨ iyɨ'kwɨrɨ'pɨ'sa' ke. Mɨrɨ awonsi'kɨ tu'ke rɨ ɨnkupʉnʉ kon man serɨ warai'nan,” ta'pʉ iya. 	 nga sa magong paagi ang pullong sa Dios inyong gipakawalay pulos tungod sa inyong kalagdaan nga inyong gikabilinbilin. Ug daghan ang mga sama niini nga inyong ginahimo."


Apʉne pʉra eta'pʉ auya'nokon uko'mamʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' eseru yau, ɨsɨ pe rɨ Papa so'sii kota'ma'pʉ uya, anma'tanʉ'pai rɨ esi'pʉ. 	 Kay kamo nakadungog na mahitungod sa akong kinabuhi kanhi diha sa tinoohan sa mga Judio, kon giunsa ka sa paglutos ang iglesia sa Dios sa hilabihan gayud, ug giunsa ko pagpaningkamot sa paglaglag niini;


Serɨ e'kupʉ'pʉ 450 kaisa rɨ wʉipiya yau iwa'ne rɨ. “Mɨrɨ tʉpo, Papa uya to' usewa'noma epuru pe te'ton kon anʉnpɨtʉ'pʉ, Sanwerʉ, pu'kena' pe te'sen ena to' epuru pe pona rɨ. 	 Ug tapus niana, iyang gihatagan silag mga maghuhukom hangtud kang Samuel nga profeta.


Pi'ta uya tenu ra'tɨ'pʉ, mɨrɨpan uya ipoitorʉ, Sises ni'nʉnkanʉ uyepʉ tʉpɨkɨrɨ'nokon ene'pʉ. (Pʉse rɨ kʉrɨ rɨ Sises pona iye'tʉnkasa' rʉ'pʉ to' enta'na a'tai, “Uyepuru, ɨnʉ' uya si ɨyeparankato' oton?” tawon nʉ'pʉ.) 	 Si Pedro milingi ug iyang nakita nga nagsunod kanila ang tinun-an nga hinigugma ni Jesus, siya nga sa panihapon nagpauraray gani sa dughan ni Jesus ug miingon kaniya, "Ginoo, kinsa ba ang magabudhi kanimo?"


Ti'tui' ɨko'mantɨ'—pu'pʉra pen e'tane pu'kena' pe, 	 Busa, pagbantay kamo pag-ayo sa inyong paggawi, dili ingon nga mga boangboang kondili ingon nga mga masinabuton,


E'tane to' uya eikʉ pʉra iyesi'pʉ, apʉne pʉra asanta tau ɨnʉ' esi eke pe kuru tukai' to' e'sei'pɨtʉ esi'pʉ. 	 Apan sila wala motingog, kay diha sa dalan nanaglalisay man ugod sila kon kinsa kanilay labing daku,


Sises uya Mata, itakon, mɨrɨ awonsi'kɨ Ʉrasaras i'nʉnka esi'pʉ. 	 Ug si Jesus nahigugma kang Marta ug sa iyang igsoong babaye ug kang Lazaro.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Mɨrɨ entai kuru kamoro Papa Maimu etanin nan, mɨrɨ awonsi'kɨ apurɨnin nan esi mɨrɨ pori' pe,” ta'pʉ iya. 	 Apan siya mitubag kaniya, "Bulahan pa hinoon ang mga nagapatalinghug sa pulong sa Dios ug nagabantay niini!"


Sises uya, “E'mʉ'sa'ka', ayapon tanʉnse enta!” ta'pʉ ipɨ'. 	 Ug si Jesus miingon kaniya, "Bumangon ka, dad-a ang imong higdaan, ug lumakaw ka."


Utonpa ton, ɨnʉ' rɨ e'makoimasa' a'tai, ɨmɨrɨ'nokon, ta'kwarʉ ke na'ne' nan nʉna'poi ɨ'sɨ'mʉn yai. E'tane ɨsenkɨ, a'tai pʉra ɨi'tupɨ'to' rɨ marɨ esi. 	 Mga igsoon, kon ang usa ka tawo mahiligas ngadto sa kalapasan, kamong mga espirituhanon mao ang magpahiuli kaniya uban sa espiritu sa kalomo. Palandunga ang imong kaugalingon, basi ikaw matintal usab.


Ɨpika'tɨ uya mɨrɨ ɨtonpa ton Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' pen namai'. Ɨyennoko uya to' piya' 	 nga magapalingkawas ako kanimo gikan sa mga tawo ug sa mga Gentil-- kang kinsa paadtoon ko ikaw


Paire' uya to' eikʉ'pʉ, “Imenukasa' uya na'ne' esi mɨrɨ, imenukasa' uya pe rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Si Pilato mitubag, "Ang gikasulat ko na, gikasulat ko na."


Eke soisa amʉ' epuru uya, “Paarʉ atɨ' soisa amʉ' iwʉ' ta',” ta'pʉ tʉpoitorʉ ton pɨ'. To' auro'ka'pʉ iya to' uya ari'po'pɨ'to' pe, isekamato' pe ɨ'rɨ wenai to' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ ewa'noma pe, tukai'. 	 ang koronil misugo nga ipadala siya ngadto sa kuta ug ipausisa pinaagi sa latigo, aron mahibaloan nganong nanagsinggit sila sa ingon batok kaniya.


Tiwano' kon pe to' usaurokʉ'pʉ, “‘Epʉn winon,’ ta pe iyesi yau, ‘Ɨ'rɨ pe ken si iyesi pɨ' apurɨ auya'nokon pʉra iyesi'pʉ?’ ta iya esi. 	 Ug ilang gitulotimbang kini diha sa ilang kaugalingon nga nanag-ingon, "Kon moingon kita, `Gikan sa langit,` siya moingon kanato, `Nan, nganong wala man lagi ninyo siya toohi?`


Tanporo serɨ ton anʉnka'sa' uya pen, mɨrɨ pe pʉra wakʉ pe ekonekaka'sa' pen, e'tane uta'kwarʉka uta'sito' pe Kʉrai Sises uya uya'sisa' na'ne' pɨ'. 	 Dili nga nakab-ot ko na kini, o nahingpit na ako; hinonoa ginaagpas ko kini aron mahimong akong kaugalingon, sanglit nahimo na man ako ni Cristo Jesus nga iyang kaugalingon.


Tanporo kareta amʉ' pu'kena' ton nʉmenuka'pʉ ka'pon amʉ' auro'kanin pe ipɨ' uya serɨ ekamasa': Ɨnʉ' rɨ kʉrɨ Sises apurɨnin pe te'sen uya, tʉmakooi pɨ' usentu'man nɨto' eporo mɨrɨ itese' poro,” ta'pʉ iya. 	 Kaniya ang tanang mga profeta nanghimatuod nga ang tanang magatoo kaniya magadawat sa kapasayloan sa mga sala pinaagi sa iyang ngalan."


“Menyai'ne' imenuka' kareta pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ menno'pɨtʉi' 7 kaisaron so'si ya'ne E'pe'sas pona, Simerʉna pona, Porʉkaman pona, Taya'tira pona, Sarʉtes pona, Piraterʉ'piya pona, mɨrɨ awonsi'kɨ Irawote'siya pona,” tawon. 	 nga nag-ingon, "Ang makita mo isulat sa usa ka basahon ug ipadala kini ngadto sa pito ka iglesia, sa Efeso ug sa Esmirna ug sa Pergamo ug sa Tiatira ug sa Sardis ug sa Filadelfia ug sa Laodicea."


apʉne pʉra eke pata, tapon kenan, Papa nʉkoneka'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ inamɨ'pʉ enupɨkɨrɨ tesi kon wenai. 	 Kay siya nagpaabut man niadtong lungsod nga may mga patukuranan, kinsang magtutukod ug magbubuhat mao ang Dios.


Mɨrɨ a'tai, tʉron nɨ main eta'pʉ uya Epʉn winɨpai se kasa tawon: “Iyapai epa'katɨ', umunkɨ amʉ'! imakooi yau ɨwesi kon namai', itonpa pe tenai', iteparan ton eporo auya'nokon namai'. 	 Unya nadungog ko gikan sa langit ang laing tingog nga nag-ingon, Gomowa kamo kaniya, mga tawo ko, aron dili kamo makaapil sa uyang kasal-anan, aron dili kamo makaambit sa iyang mga hampak;


“Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ekama uya serɨ ɨpɨ'nokon, ɨuko'manto' kon pɨ' rɨ kɨsewankamatʉu, ɨi'kiyari kon pɨ' rɨ mɨrɨ pe pʉra ɨuku kon pɨ' rɨ, mɨrɨ pe pʉra ɨpun kon pɨ' rɨ, ɨ'rɨ esi upon pe tukai'. Ɨuko'manto' pe' esi pen mɨrɨ kiyari entai? Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨpun kon pe' esi pen pon entai? 	 "Busa, ingnon ko kamo, ayaw na kamo pagkabalaka bahin sa inyong kinabuhi, kon unsay inyong kan-on, o unsay inyong imnon; o bahin sa inyong lawas, kon unsay inyong ibisti. Dili ba ang kinabuhi labaw pa man kay sa kalan-on, ug ang lawas labaw pa kay sa bisti?


Moro iyesi Surusiran po karimeru mʉra'ta airɨ, iku'pɨ mʉre'pʉ 5 kaisaron enkurun nɨto' itau ton esa'; Ipuru amʉ' maimu yau Pe'sata tato' ipɨ'. 	 Ug sa Jerusalem, duol sa pultahan sa mga karnero, anaay tuburan nga sa Hebreohanon ginatawag ug Betsata, nga may lima ka portico.


Inserʉ uya eikʉ'pʉ, “Kepʉrerʉ urɨ, Papa piyawon urɨ, enno'sa' urɨ ayauro'kase'na, mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ itekare ekamase'na ɨpɨ'. 	 Ang manolunda mitubag kaniya, "Ako mao si Gabriel nga anaa magtin-dugan sa atubangan sa Dios, ug ako gipadala aron sa pagsulti kanimo ug sa pagsugilon kanimo niining maayong balita.


Ikʉipʉnʉ tanporon kon a'samʉtʉ yawon kon apurɨnin nan Epʉn mɨrɨ awonsi'kɨ non pon kon uya tese' kon eposa' na'ne' iwinɨ. 	 kang kinsa nagadawat ug ngalan ang matag-usa ka banay sa langit ug sa yuta,


mɨrɨpan kon utɨ'pʉ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' epuru ton piya', “Ina e'kamasa' man, ɨ'rɨ rɨ pɨ' uta're'tɨn nɨto' pe pʉra Paarʉ wɨnɨ pʉ'kʉ pona rɨ tukai'. 	 Ug nangadto sila sa mga sacerdote nga punoan ug sa mga anciano, ug miingon kanila, "Ubos sa panumpa, nagsinaaray kami sa mapiuton gayud sa dili na pagtilaw sa bisan unsang pagkaon hangtud among mapatay si Pablo.


Tanporon yau rɨ to' nenton ɨnku'kɨ wakʉ ɨnkupʉnʉ winɨ. Enupan nɨto' auya yau, i'nai rɨ ɨnku'pai ɨwe'to' enpoikakɨ, tʉnamasen pe, 	 Sa tanang butang ipakita ang imong kaugalingon ingon nga panig-ingnan sa maayong binuhatan, ug sa imong pagpanudlo ipakita ang kaligdong, pagkatalahuron,


uya tu'ke ite'kwa rɨ serɨ a'tai teposen mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ enta' te'ton a'tai teposen tɨwɨrɨ uko'man nɨto' eporo pʉra iyesi ta pen nɨ,” ta'pʉ iya. 	 nga dili niining panahona karon makadawat sa pilopiloon ka labaw pa niini, ug unya sa kapanahonan nga umalabut, sa kinabu-hing dayon."


Iwenai ɨnɨmɨ'pʉ uya na'ne' Kʉri' po esi'pʉ isuraikakapʉ pa iye'nonkasa' pʉra iye'nɨnsa' na'ne' mɨrɨ awonsi'kɨ pata kaisa rɨ'ne itepuru ton oton kon mananʉnkapʉi' ukataine' kasa ɨpɨ'. 	 Gibilin ko ikaw sa Creta sa hinungdan nga mao kini, aron sa paghulip sa kakulangan, ug sa pagtudlog mga anciano sa matag-usa ka lungsod sumala sa akong gitugon kanimo,


E'tane rɨ Sises uya tenu tʉpɨtʉ'pʉ, ɨnʉ' uya iku'sa' tukai'. 	 Ug siya miliraw sa pagtan-aw kon kinsa ang naghimo niadto.


Isairas, Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' epuru uyee'pʉ, mɨrɨpan Sises ensa' tʉuya a'tai ita'mo'ka'pʉ i'ta piya'. 	 Ug miabut ang usa sa mga punoan sa sinagoga, nga ginganlan si Jairo; ug sa iyang pagkakita kang Jesus, mihapa siya sa tiilan niya,


Apʉne pʉra pun pokon pe mɨrɨ awonsi'kɨ mʉn pokon pe e'suranman pɨ' e'nɨ'nokon pen, e'tane esanon mɨrɨ awonsi'kɨ eke ton, mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ ewarupɨ orʉ meruntɨrʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri a'kwarʉ ton pana'pano, ka' eseru yawon kon pokon pe nin e'suranman. 	 Kay ang atong pakigdumog dili batok sa mga binuhat nga unod ug dugo, kondili batok sa mga punoan, batok sa mga kagamhanan, batok sa mga labawng agalon niining mangitngit nga kalibutan karon, batok sa mga dautan nga espirituhanong panon diha sa mga dapit sa kalangitan.


Anpisin auro'ka pɨ' Sises esi koro'tau rɨ marɨ, isan mɨrɨ awonsi'kɨ iyakon non e'soto'pɨ'sa' esi'pʉ pʉroroi po. Iya'kɨrɨ asauro'pai to' esi'pʉ. 	 Ug samtang nagsulti pa siya sa katawhan, tan-awa, ang iyang inahan ug ang iyang mga igsoong lalaki nanag-tindog didto sa gawas, buot makigsulti kaniya.


Wa'ka pun kanau ku'nin peten ewa ton akʉ'pɨtʉ'pʉ to' uya, mɨrɨpan nonka'pʉ to' uya parau ka'. Mɨrɨ a'tai'ne rɨ, kanau a'sito' ike ewa ton amʉ' eukapɨtʉ'pʉ to' uya. Mɨrɨ tʉpo, iputu pon kanau anin kareku i'mʉ'sa'ka'pʉ to' uya, a'setun uya tato' kon pe parau ka'ta pona. 	 Busa ilang giputol ang mga pisi sa mga angkla ug kini ilang gibiyaan sa dagat; ug sa maong higayon ilang gilugakan ang mga pisi nga gibanting sa mga bansalan; ug sa nabuklad nila sa hangin ang pook, sila mipadulong sa baybayon.


Iyereuta'pʉ to' pokon pe enta'nase'na, mɨrɨpan uya tenki ta pe Papa pɨ' pʉreti anʉmʉ'pʉ, i'kwɨtʉ'pʉ iya, mɨrɨpan tʉrʉ'pʉ iya to' ena'. Mɨrɨ a'tai, Papa uya to' enu a'koka'pʉ, mɨrɨpan to'ka'nʉkʉ'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon enu apai'ka'pʉ iya. 	 Ug sa nagtambong siya sa kan-anan uban kanila, siya mikuhag tinapay ug nanalangin, ug kini iyang gipikaspikas ug gihatag kanila.


Anpisin ton kuru rɨ takuru'kena' nan ɨpɨrinpɨ'sa' esi'pʉ mɨrɨ tau'ne, tenku'na' nan, sekentei'pa' nan ipu'tɨka'sa' kon nɨ. (Tuna e'tʉkʉi'tʉkʉi'ma enupɨkɨrɨ to' enurikʉ, 	 Dinhi niini nanaghigda ang dakung panon sa mga masakiton, lakip sa mga buta, nga bakul, ug mga paralitico. Sila nanagpaabut sa paglihok sa tubig.


To' ewarumansa' ito'ka'nʉ'to' tʉuya'nokon yau, mɨrɨpan kon e'ta'nʉ'sa' Papa iwano' uko'man nɨto' piyapai, apʉne pʉra to' yau na'ne' ito'ka'nʉ'nin pen esi to' ewan usa'manta winɨ. 	 Ang ilang pagpanabut gingitngitan. Sila nahimulag gikan sa kinabuhi sa Dios tungod sa kaburong nga naanaa kanila gumikan sa katig-a sa ilang kasingkasing.


“Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' ɨpoitorʉ ton uya ina epuru ton eseru rʉ'pʉ i'kwɨtʉ? Temiyatʉ kon korʉka to' uya pʉra iyesi tenta'na kon rawɨrɨ,” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 "Ngano bang lapason man sa imong mga tinun-an ang kalagdaan nga gikabilin-bilin sa mga katigulangan? Kay inig-pangaon dili sila manghunaw sa ilang mga kamot."


Ɨpɨ'nokon ina parusi Pepi ekama uya, so'si Senkʉre yawon poitorʉ pe te'sen. 	 Ipailaila ko diha kaninyo si Febe nga atong igsoong babaye, usa ka alagad sa iglesia sa Cencrea,


Sises ewomʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ ta'. Mɨrɨ yau, to' enupa pɨ' iyesi koro'tau, Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' epuru ton pokon uyee'pʉ ipiya'. “Ɨ'rɨ meruntɨrʉ winɨ serɨ ton kupʉ auya? Ɨnʉ' uya serɨ meruntɨ ke ɨrepa'pʉ?” tukai' to' uya ekama'po'pʉ. 	 Ug sa pagsulod niya sa templo, ang mga sacerdote nga punoan ug ang mga anciano sa lungsod miduol kaniya samtang nagpanudlo siya, ug miingon sila kaniya, "Pinaagi ba sa unsang kagahum gibuhat mo kining mga butanga, ug kinsa may naghatag kanimo sa maong kagahum?"


5 kaisaron wʉi tʉpo, use'man nɨto' tʉrawasomanin epuru, Ananayas utɨ'pʉ Sisariya pona Esuwerʉ amʉ' epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ raya Tɨ'turas itese' pokon pe. Mɨrɨpan kon uya Paarʉ eseru'tɨto' tʉuya'nokon nepʉ'pʉ kopʉna piya'. 	 Ug unya tapus sa lima ka adlaw, ang labawng sacerdote nga si Ananias milugsong uban sa pipila ka mga anciano ug sa usa ka manlalaban nga ginganlan si Tertulo. Ug ilang gihikyad sa atubangan sa gobernador ang ilang pahayag batok kang Pablo.


Mɨrɨpan uya onpa'pʉ, tuna si enasa' waain pe. I'tu iya pʉra iyesi'pʉ nai winɨ iye'seposa' tukai' (e'tane to' poitorʉ ton uya rɨken i'tu'pʉ). Mɨrɨpan uya warawo', temari'masen kɨ'ma'pʉ, 	 Ug sa natilawan sa punoan sa kombira ang tubig nga nahimo nang bino, ug kay wala man siya masayud diin kini gikan (bisan tuod nasayud niini ang mga sulogoon nga nanagkabo sa tubig), ang punoan sa kombira mitawag sa bana


‘Kenari'nʉmʉi Paarʉ! Me'mʉ'sa'kai' rɨ, ɨyekama'popɨ'to' Sisa uya yau. Papa uya nɨrɨ tʉusentu'ma wenai kamoro kanau yau iye'sa' kon aya'kɨrɨ pika'tɨsa' mɨrɨ.’ 	 ug miingon kanako, `Ayaw kahadlok, Pablo. Kinahanglan mangatubang ikaw kang Cesar, ug tan-awa, ang tanan mong mga kasakay gihatag na sa Dios kanimo.`


Papa eseru awɨrɨ kuru enupasa' pe iyesi'pʉ. Pana' pe kuru nɨrɨ tʉusauro'sen pe iyesi'pʉ, iye'to' poro kuru Itepuru Sises eseru pɨ' enupanin pe kuru nɨrɨ iyesi'pʉ. Isaan Pa'tes ekareei epa'taisiman tawon nɨken i'tunin pe iyesi'pʉ. 	 Siya gikatun-an mahitungod sa Dalan sa Ginoo; ug maingon nga madasigon man siya sa espiritu, siya nagsulti ug nanudlo sa sibo gayud sa kaagi ni Jesus, bisan tuod nga ang bautismo nga iyang nasinati mao ra ang kang Juan.


Kʉrai uya uye'masa' kon, main uya pa'nʉ'nɨsa' apai, ipa'nʉ'sa' pe urɨ'nokon pe tenai', apʉne pʉra iye'menukasa', “Ipa'nʉ'sa' kon kamoro yʉi pɨ' isinkasa' kon,” tukai'. 	 Gilukat kita ni Cristo gikan sa tunglo sa kasugoan sa diha nga nahimo siyang tunglo alang kanato--kay nahisulat kini nga nagaingon, "Matinunglo ang matag-usa nga pagabitayon diha sa kahoy."--


Kiyarari pona itɨsa' a'tai, mɨrɨ yawon kon ka'pon amʉ' uya wakʉ pe kuru ereutanʉkʉ'pʉ, apʉne pʉra itɨsa' kon nʉ'san pe to' esi'pʉ To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ pɨ' Surusiran pona, mɨrɨpan kon uya tanporon nɨ inkupʉnʉ ensa' esi'pʉ mɨrɨ a'tai. 	 Busa sa pag-abut niya sa Galilea, ang mga Galileanhon nahinangop sa pagdawat kaniya, sanglit ila mang nakita ang tanang gibuhat niya didto sa Jerusalem sa panahon sa fiesta, kay sila nahiadto man usab sa fiesta.


Ipɨkɨron esi se: ‘Ɨtonpa i'nʉnkakɨ mɨsi'nʉnkayai'ne' kasa,’ tawon. Serɨ ton iyawɨrɨ e'nɨto' entaino eke pʉra rɨ iyesi mɨrɨ,” ta'pʉ Sises uya ipɨ'. 	 Ang ikaduha mao kini: `Higugmaa ang imong silingan sama sa imong kaugalingon.` Wala nay laing sugo nga labi pang daku niini kanila."


Mɨrɨ a'tai, Saiman Pi'ta, supara esa' pe te'sen uya imo'ka'pʉ, mɨrɨpan uya use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru poitorʉ pana enwo'ne' winon a'tɨ'pʉ. (Ipoitorʉ ese' esi'pʉ Marʉ'kas.) 	 Unya si Simon Pedro nga nagdalag espada, milanit niini ug iyang gitigbas ang ulipon sa labawng sacerdote, ug napalongan kini sa too niyang dalunggan. Ang ngalan sa ulipon mao si Malco.


to' wei'tɨnin pe kamo ewarupɨ yau tʉuko'mansan uma'tan nɨto' pɨ' tenari'nʉnsan. Uyanin kon pe usewankaman nɨto' pen e'ma tawɨrɨ,” ta'pʉ Sakaraya uya tʉmu pɨ'. 	 aron sa paghatag ug kahayag ngadto sa mga nagalingkod sa ug sa landong sa kamatayon, aron sa pagmando sa atong mga tiil ngadto sa dalan sa pakigdait."


Tikin nɨ tanporo to' e'to' pe, Papai, ɨmɨrɨ esi na'ne' kasa uyau, urɨ nɨrɨ ayau. To' nɨrɨ e'to' pe tikin nɨ nɨrɨ uyau'nokon, orʉ pon kon uya apurɨto' pe uyenno'sa' auya tukai'. 	 aron silang tanan ma-usa; maingon nga ikaw, Amahan, ania kanako ug ako anaa kanimo, aron sila usab maania kanato, aron ang kalibutan motoo nga ikaw mao ang nagpadala kanako.


Mɨrɨ kasa rɨ, ɨusene kon ipokena' pe tʉron kon pona, e'tane ɨyewan kon yau makoi pe ɨwesi kon wakʉ pe ɨye'kupʉ kon. 	 Sa ingon usab niini, sa gawas ninyo kamo nagapakita nga daw mga matarung sa atubangan sa mga tawo, apan sa sulod ninyo natugob kamo sa kamaut ug sa kadautan.


Ise'sʉn uya to' ereutanʉ'sa' tʉpiyau. Tu'kan nɨ kupʉ'pʉ to' uya kin Sisa uya tasa' poro pʉra. Ta to' uya moro man tʉron nɨ kin, Sises tukai' tesa'sen ta to' uya,” ta'pʉ to' uya. 	 ug si Jason nagpasaka kanila sa iyang balay; ug kini silang tanan nagabuhat supak sa mga sugo ni Cesar pinaagi sa pag-ingon nga aduna konoy laing hari nga mao si Jesus."


E'tane kʉrɨ ka'pon ikasimanin useno'masa' mɨrɨ iyenta'nasa' yau, apʉne pʉra iyenta'nato' esi apurɨto' iya winɨ pʉra; mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon apurɨto' winɨ pʉra nʉye'ai'ne' esi makoi pe. 	 Apan ang tawo nga may pagduhaduha mahitungod sa kan-onon, ug unya mokaon niini, mahinukman siya sa silot, kay ang iyang pagkaon dili man gumikan sa pagtoo; kay ang tanan nga dili gumikan sa pagtoo, kini sala.


Serɨ Papa e'to' esa' wannɨ pe ekareei usekamato' oton pata emʉ' kaisa rɨ, ennin nʉ'san uya ekama tanporo ka'pon amʉ' pɨ', mɨrɨ a'tai kuru nin si, iu'matʉ e'seporo mɨrɨ. 	 Ug kining Maayong Balita mahitungod sa gingharian igawali ngadto sa tibuok nga kalibutan ingon nga pagpamatuod ngadto sa tanang kanasuran; ug unya moabut na ang katapusan.


Tanporo ense'na iyamʉrasa' kon Esuwerʉ amʉ' Konsʉrʉʉi ton iwʉ' ta' uya enpɨtʉ'pʉ itemʉ' poi rɨ, mɨrɨpan kon uya itemʉ' ene'pʉ inserʉ emʉ' kasa rɨ. 	 Ug ang tanang nanag-lingkod sa Sanhedrin, sa pagtutok nila kaniya, nakamatikod nga ang iyang nawong sama sa nawong sa manulunda.


Toron amʉ' pɨ' ɨsenupatɨ': Te'pɨnsan pen, kiyari akʉ'pʉsa' amʉranʉ'nin nan pen, to' i'kiyari pata'se' pʉnon kon nɨ; e'tane Papa uya to' ewekʉ. Mɨrɨ entai i'nʉnkena' pe ɨwesi kon mɨrɨ toron amʉ' entai! 	 Palandunga ninyo ang mga uwak: wala sila magpugas ni mag-ani, wala silay tipiganan ni dapa; ang Dios mao ang nagapakaon kanila. Pagkalabaw pa gayud ninyog bili kay sa mga langgam!


E'tane Papa nanʉmʉnʉ ipokena' pe e'nɨto' ya' apurɨto' winɨ te'sen uya ta: “Kʉkai ɨyewan yau, ‘Ɨnʉ' enuku Epʉn pona?’” kʉkai ta (Kʉrai nu'tɨnin pe ta e'kwa pe), 	 Apan ang pagkamatarung nga pinaagi sa pagtoo nagaingon, Ayaw pag-ingon sa sulod sa imong kasingkasing, "Kinsa bay mosaka sa langit?" (nga sa ato pa, aron sa pagdala kang Cristo sa ubos),


Itenu ton esi'pʉ apo' epo'tɨ kasa mɨrɨ awonsi'kɨ tu'kan nɨ aro', kʉron amʉ' esi'pʉ i'pai po. Ese' e'menukasa' esi'pʉ ipɨ', ɨnʉ' ni'tunʉ pen nɨ, kʉrɨ rɨ uya rɨken i'tu. 	 Ang iyang mga mata morag kalayo nga nagasiga, ug sa iyang ulo dihay daghang mga purongpurong; ug siya may sinulat nga ngalan nga walay bisan kinsa nga nasayud gawas sa iyang kaugalingon.


Mɨrɨ e'tane rɨ, tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ wakʉ non ya', mɨrɨpan epeta'pʉ 100 kaisarɨ rɨ, 60 mɨrɨ pe pʉra 30 kaisarɨ rɨ ite'kwa ipɨmɨ'pʉ entai rɨ. 	 Ug ang ubang mga binhi diha mahulog sa maayong yuta ug kini namunga; may namungag usa ka gatus ka pilo, ang uban kan-oman, ug ang uban katloan.


Apʉne pʉra Papa poitorʉ pe iyesi wakʉ pe ɨku'nin kon pe. E'tane ipokena' pen ku'sa' auya'nokon yau, ipɨ' enari'nʉntɨ', notʉn pe supara esa' pe te'sen pen kʉrɨ rɨ. Papa poitorʉ kʉrɨ rɨ, Papa uya kota'man nɨto' ne'nin kamoro ɨri ku'nin nan kota'mai'. 	 kay siya sulogoon sa Dios alang sa imong kaayohan. Apan kon ang dautan maoy imong ginabuhat, angay ka nga malisang, kay dili baya kawang ang iyang pagdaladalag ispada; siya mao ang sulogoon sa Dios aron sa pagpadapat sa iyang kapungot diha sa mamumuhat ug dautan.


apʉne pʉra tʉtonpa ton amʉ' pokon pe tʉusewansiukasa' kon pɨ' tʉna'si'san kon moro' amʉ' tense. 	 Kay siya nahibulong man ugod, ug ang tanan nga mga kauban niya, tungod sa mga isda nga ilang nakuha;


E'tane ɨnʉ' rɨ unurunpayai'ne' ka'pon amʉ' rau nurunpato' oton Papa inserʉʉi ton rau. 	 apan ang dili moila kanako sa atubangan sa mga tawo dili pagailhon sa atubangan sa mga manolunda sa Dios.


Mɨrɨ a'tai, Meri uya se kasa ta'pʉ: “Uyewan uya kuru Papa apurɨpɨtʉ. 	 Ug si Maria miingon, Ang akong kalag nagadayeg sa Ginoo,


Kʉrɨ uyewaruma'tɨnin uya ukʉipʉnʉ rɨ marɨ ewaruma'tɨ mɨrɨ. 	 Ang nagadumot kanako nagadumot sa akong Amahan usab.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', Papa kasa te'san pe e'tɨ', ini'nʉnkanʉ ton imunkɨ pe, 	 Busa magmaawaton kamo sa Dios, ingon nga mga anak nga pinalangga.


Pata uko'mansa' a'tai, wʉi enu pata'pʉ pe, ka'pon amʉ' uya tanporo rɨ takuru'kena' nan mɨrɨ awonsi'kɨ makoi a'kwarʉ yen ton nee'pʉ Sises piya'. 	 Ug sa pagkasawomsom, sa pagsalop na sa Adlaw, ilang gipanagdala ngadto kaniya ang tanang mga masakiton ug mga gipangyawaan.


Sises uya tu'ke rɨ eke Papa tʉrawasooi ti'tuto' ipɨkɨrɨ kupʉ'pʉ tʉpoitorʉ ton uya entane, e'tane serɨ kareta pɨ' iye'menukasa' pʉra iyesi. 	 Ug sa atubangan sa mga tinun-an gipanghimo ni Jesus ang daghan pang ubang mga milagro nga wala mahisulat niining basahona;


Apurɨto' winɨ Reyapu, pʉrata pɨkɨrɨ tekumasen, wɨnɨ pʉra iyesi'pʉ, main awɨron kon pen pokon pe, apʉne pʉra, ama'ai non ense itɨsa' kon ereutanʉ'sa' iya pɨ'. 	 Tungod sa pagtoo si Rahab nga dautang babaye wala malaglag kauban sa mga masukihon, kay iya mang gihinangop ang pagdawat sa mga maniniid ingon nga mga higala.


Eke ton tuna tɨ'mooi 100 pon kaisaro' nan uta'pokʉ'pʉ ka' winɨpai ka'pon amʉ' pona. Mɨrɨ pɨ', ka'pon amʉ' uya Papa pa'nʉkʉ'pʉ, apʉne pʉra ɨsɨ pe kuru mɨrɨ paran esi pɨ'. 	 ug dihay dagkung mga panibug-ok sa ulan, nga tagkalim-an ka kilo ang gibug-aton, nga diha sa mga tawo mangatagak gikan sa langit; ug ang Dios gibalikas sa mga tawo tungod sa hampak sa nanibug-ok nga ulan, hilabihan gayud ka makalilisang ang maong hampak.


Utamokori kon pɨ' isentu'mato' pokon pe, wakʉ tʉusaurokʉ'pʉ kupʉ iya tenu yau. 	 aron sa pagtuman sa kaluoy nga iyang gisaad ngadto sa atong mga ginikanan, ug sa paghinumdom sa iyang balaang pakigsaad,


mɨrɨpan e'sara'tɨ tʉron kon ipoitorʉ ton panta'ma pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ enta'nan pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ e'taripan pɨ' te'taripasan pokon pe. 	 ug unya mosugod siya sa pagpamospos sa iyang mga masigkaulipon, ug magakaon ug maga-inom kauban sa mga palahubog,


“Mɨrɨ pe iyesi pɨ', enei'ma e'tɨ'; apʉne pʉra iweyu mɨrɨ pe pʉra iwekusi i'tu auya'nokon pʉra iyesi pɨ',” ta'pʉ Sises uya tʉpoitorʉ ton pɨ'. 	 Busa pagtukaw kamo, kay wala ninyo hibaloi ang adlaw o ang takna.


Mɨrɨ a'tai, Anas mɨrɨ awonsi'kɨ Kaya'pas esi'pʉ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru pe. Mɨrɨ a'tai, Main uyee'pʉ Papa winon, Sakaraya mumu, Isaan itese' piya', rɨmono' tau iyesi koro'tau. 	 sa diha nga ang labawng sacerdote mao si Anas ug si Caifas, ang pulong sa Dios miabut kang Juan nga anak ni Zacarias, sa didto siya sa mga awaaw.


“Wakʉ pe etatɨ' kanyauro'kayatʉi'ne', Ka'pon, Papa winon eparankato' oton ka'pon amʉ' ena',” ta'pʉ iya. 	 "Ipatidlum kining mga pulonga diha sa inyong mga dalunggan, nga ang Anak sa Tawo igatugyan ngadto sa mga kamot sa mga tawo."


mɨrɨ si ɨ'rɨ rɨ kupʉ iya poken pʉra tʉkʉipʉnʉ mɨrɨ pe pʉra tʉsan iwano' pe ikupʉ auya'nokon. 	 sa ingon niini gipahigawas na ninyo siya sa pagbuhat ug bisan unsa alang sa iyang amahan o inahan,


Mɨrɨpan pɨ' Sises uya ta'pʉ, “Ɨsenupatɨ' ɨri, eseru aimenkanin pɨ'. 	 Ug ang Ginoo miingon, "Patalinghugi ninyo ang giingon sa dili matarung nga maghuhukom.


(Kasi pe pʉra, Esuwerʉ amʉ' pen, main, Mosi' winon esanon pen, uya ikupʉ ti'naino kon nɨ main e'to' i'se, main pe rɨ tiwano' kon pe to' esi, main esanon pe pʉra rɨ esii'ma, 	 Kon tuman sa kinaiya ang mga Gentil nga walay kasugoan magabuhat sa gimbut-an sa kasugoan, nan, sila kasugoan na sa ilang kaugalingon, bisan wala silay kasugoan.


Mɨrɨpan kon uya ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ kuru ken kupʉ ina uya, Papa tʉrawasooi kupʉ pe ta auya?” ta'pʉ to' uya. 	 Ug sila miingon kaniya, "Unsa may kinahanglan among buhaton aron sa pagbuhat sa ipabuhat sa Dios?"


Serɨ ton uriya' Papa uya kota'man nɨto' uyepʉ na'ne'. 	 Tungod niining mga butanga ang kapungot sa Dios nagaabut diha sa mga tawong masupilon.


To' uya tʉtariren pon ya' ipontɨ'pʉ, mɨrɨpan kon uya tikʉ ke te'sen e'mepɨtʉ'pʉ aro', kʉron pe, mɨrɨpan ke to' uya arʉko'tɨ'pʉ. 	 Ug ilang gisul-oban siyag kapa nga mapula, ug sa nakalukong silag purong-purong nga sampinit, kini ilang gipahiluna diha kaniya.


Esuwerʉ amʉ' tapurɨnin nan pɨ' ta'pʉ Sises uya, “Ɨyenupato' kon uya pɨ' auta'sisa' kon yau, upoitorʉ ton pe kuru rɨ ɨwesi kon mɨrɨ. 	 Unya si Jesus miingon sa mga Judio nga misalig kaniya, "Kon pabilin kamo sa akong pulong, nan, kamo tinuod gayud nga akong mga tinun-an,


Tɨ' pona sipa'sipa uya ina arɨ tukai' to' enari'nʉmʉ'pʉ. 4 kaisaron ton wa'ka pun kanau ku'nin peten eno'ma'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon enurikʉ'pʉ pata emakʉ i'se. 	 Ug sa kahadlok nga tingali unya mahisangyad kami sa katakutan, ilang giariya ang upat ka mga angkla gikan sa ulin, ug nangandoy sila nga maadlaw na unta.


Mɨrɨ a'tai, itɨ 7 kaisaron kon ɨri ton kuru tentaino kon nepʉ iya. To' ewomʉ mɨrɨ yau ɨko'manse'na. Mɨrɨ a'tai, ipan pe, ɨri pe ka'pon esi wapiya tesi'pʉ entai,” ta'pʉ iya. 	 Ug unya molakaw siya ug magkuhag laing pito ka mga espiritu nga labi pang dautan kay kaniya, ug sila mosulod ug mopuyo niini; ug ang ulahing kahimtang niadtong tawhana molabi pa ka ngil-ad kay sa sinugdan."


Mɨrɨ pɨ' si ka'pon e'to' i'se pɨ' mɨrɨ pe pʉra inkuu'pʉ pɨ' iyesi pen, e'tane Papa usentu'mato' pɨ' iyesi. 	 Busa magaagad diay kini dili sa kabubut-on sa tawo o sa iyang paningkamot, kondili sa kalooy sa Dios.


E'tane ru'ku, ɨmɨrɨ'nokon pe rɨ tʉusennakai' ɨsitonpa pe esii'ma ɨ'senta' ɨye'rapuma kon, ɨsitonpa pe rɨ esii'ma ɨ'senta' ipoken pʉra ɨwesi kon, ɨtonpa kon pokon pe kuru rɨ. 	 Apan magapabilin pa una ako sa Efeso hangtud sa Pentecostes,


Ɨyeyaton kon pe pe' enasa' serɨ i'nairon tekamai' ɨpɨ'nokon? 	 Sarang ba nga karon ako nahimo nang inyong kaaway tungod sa akong pagsugilon kaninyo sa matuod?


Mɨrɨ a'tai, tese ke te'sen a'sisa' pariki'si ta' esi'pʉ, Parapas tukai' tesa'sen. 	 Ug niadtong panahona dihay ilang usa ka bantugang binilanggo nga ginganlan si Barrabas.


Tanporo ina uta'mo'ka'pʉ non pona. Mɨrɨ yau, main eta'pʉ uya, Arami' pe, ‘Saarʉ, Saarʉ, ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' uponi'sima auya? Ɨiwano' pe rɨ e'ne' mʉmoronkayai' tɨwɨrɨ rɨ urɨ poni'sima auya kaisa rɨ, tesa' yʉʉi pona te'wɨpɨ'sen itikʉn paka waraino kasa.’ 	 Ug sa nangatumba kaming tanan sa yuta, nadungog ko ang usa ka tingog nga misulti kanako sa pinulongan nga Hebreohanon, nga nag-ingon, `Saulo, Saulo, nganong ginalutos mo ako? Gisakitan ikaw sa imong pagpatid batok sa mga igtotudyok.`


“Eta'pʉ auya'nokon nɨ, ‘En epe'pʉ pe en nɨ esi; ɨ epe'pʉ pe ɨ rɨ esi,’ tawon. 	 "Kamo nakadungog na nga giingon, `Mata tungod sa mata ug ngipon tungod sa ngipon."


Apʉne pʉra ɨyewan pokon pe apurɨ auya mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyekoneka, mɨrɨ awonsi'kɨ anta ke ekama auya mɨrɨ awonsi'kɨ si ɨyepika'tɨ. 	 Kay ang tawo magatoo diha sa iyang kasingkasing aron mamatarung siya; ug siya magasugid pinaagi sa iyang baba aron maluwas siya.


I'naino pe kuru rɨ Papa pe te'sen, e'tane Papa kaisa rɨ esi i'se iyesi'pʉ pen, ta'sisen pe, 	 nga, bisan tuod siya naglungtad diha sa kinaiya sa Dios, siya wala mag-isip sa iyang pagkasama sa Dios ingon nga usa ka butang nga pagailogan;


Tu'kan kon uya rɨ nin si apurɨ'pʉ mɨrɨ imaimu etasa' tʉuya'nokon pɨ'. 	 Ug milabi pa ka daghan ang mitoo kaniya tungod sa iyang pulong.


Kʉrɨ rɨ ite' uta'po'sa' na'ne' tɨ' pona kasa esi ka'pon Main etanin nʉ'pʉ, mɨrɨpan uya inke pʉra anʉmʉ'pʉ pori' pe esii'ma. 	 Ug mahitungod niadtong gikasabod diha sa kabatoan, kini mao kadtong magapatalinghug sa pulong ug dihadiha iya kining dawaton uban sa kalipay;


A'sito' tʉuya'nokon ipɨkɨrɨ warinpa'pʉ to' uya, apʉne pʉra tʉpɨ'nokon ta iya e'kwa pe mɨrɨ panton ekamasa' iya tukai' to' uya i'tu'pʉ. E'tane anpisin ton ka'pon amʉ' pɨ' to' enari'nʉmʉ'pʉ; mɨrɨpan kon uya nin si inɨmɨ'pʉ mɨrɨ, to' utɨ'pʉ ipiyapai. 	 Ug unya misulay sila sa pagdakop kaniya, apan nahadlok sila sa katawhan, kay nakasabut man ugod sila nga sila mao ang gitumong niya sa iyang pagsugilon sa maong sambingay; ug ilang gibiyaan siya ug nanglakaw sila.


“To' maimu pe' metayan?” ta'pʉ to' uya Sises pɨ'. “Ewai',” ta'pʉ Sises uya. “Iye'menukasa' pe' ene auya'nokon pʉra nai: “‘Apurɨpɨ'nin pe eke ton nʉ'kwɨ mʉre amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ mana' pokon kon mʉre amʉ' ku'sa',’ tawon?” ta'pʉ iya. 	 ug sila miingon kaniya, "Nakabati ka ba sa ilang ginsingon?" Ug si Jesus mitubag, "Oo; ug wala ba gayud kamo makabasa niini: `Gikan sa baba sa mga gagmayng bata ug sa mga masoso gihatud mo ang nahingpit nga pagdalayeg`?"


Na'taniyerʉ uya ta'pʉ ipɨ', “Rapai, ɨmɨrɨ esi Papa Mumu pe, ɨmɨrɨ esi Esuwerʉ amʉ' Kin pe!” ta'pʉ iya. 	 Ug si Natanael miingon kaniya, "Rabi, ikaw mao ang Anak sa Dios! Ikaw mao ang Hari sa Israel!"


Sises uya nin si ta'pʉ ipɨ', “Ɨsuparaai ina'poka'kɨ si ipata'pʉ ya'! Kamoro supara apurɨnin nʉ'san nɨ eri'to' oton esi mɨrɨ supara ke rɨ. 	 Ug si Jesus miingon kaniya, "Iuli sa sakob kanang imong espada; kay ang tanang magagamit ug espada mamatay sa espada.


“Mɨrɨpan kon utɨto' oton tɨwɨrɨ rɨ ekota'man nɨto' ya', e'tane ipokena' ton pe iye'sa' kon utɨto' oton tɨwɨrɨ rɨ uko'man nɨto' ya',” ta'pʉ Sises uya. 	 Ug sila mamahawa paingon ngadto sa silot nga dayon, apan ang mga matarung ngadto sa kinabuhing dayon."


E'tane ipokena' ton e'wei'tɨto' oton wʉi enu kasa tʉkʉipʉnʉ kon e'to' esa' wannɨ pe yau. Kʉrɨ rɨ tʉpana ke na'ne' tɨwɨ netai,” ta'pʉ Sises uya. 	 Unya ingon sa Adlaw mosidlak ang mga matarung didto sa gingharian sa ilang Amahan. Ang may mga dalunggan nga makadungog, kinahanglan magpatalinghug.


Mʉre amʉ' anʉmʉ'pʉ iya temekon pona, mɨrɨpan kon pona temiyatʉ tʉtʉse to' pʉrema'pʉ iya. 	 Ug gikugos niya sila ug sa gipandungan niya sila sa iyang mga kamot, iyang gipanalanginan sila.


Itisakon nʉ'pʉ uya ti'sawʉ yawon i'kwamʉ'pʉ parau ka'. Tuna era'tɨ'pʉ iyeri'sa' ka'pon mʉnʉ kasa, mɨrɨpan tanporo rɨ ikau te'san erikʉ'pʉ. 	 Ang ikaduhang manolunda miyabo sa iyang panaksan ngadto sa dagat, ug ang dagat nahimong daw dugo sa usa ka minatay, ug nangamatay ang tanang buhing butang diha sa dagat.


Isenuminkato' uya nin si eporo'pʉ mɨrɨ. Mɨrɨpan uya, ‘Ukʉipʉnʉ apiyo' ton i'kiyari esi serɨ eke pe rɨ to' entai rɨ,’ ta'pʉ iya. ‘E'tane si, serɨ yau apʉ'ka'nɨ pɨ' esi. 	 Apan sa nahiulian na siya sa pamuot, siya miingon, `Pagkadaghan gayud sa mga sinuholan sa akong amahan nga may mga pagkaon nga nanghingapin, samtang dinhi nagakamatay ako sa gutom!


mɨrɨ yau korʉ pun konekasa' use'man nɨto' apon a'po'nan kɨrɨi'nʉnpato' ipo, mɨrɨ awonsi'kɨ korʉ ke ipi'pɨ'tɨsa' ekonekan nɨsa' en. Serɨ yau kanan korʉ pun konekasa' samaku pe yau “mana” tato' to' yu pe iye'sa' rʉ'pʉ esi'pʉ, Eran yʉʉi iyenpʉrʉkʉtasa' rʉ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ tɨ' amʉ' ekonekan nɨto' apon ton. 	 nga niini diha ang bulawang halaran nga insinsohanan ug ang arka sa pakigsaad, nga hinal-upan ug bulawan sa tanang bahin niini, diin gibutang ang tibud nga bulawan nga sa sulod niini diha ang mana, ug ang kang Aaron nga sungkod nga nanalingsing, ug ang mga papan nga gisulatan sa pakigsaad;


“I'napai rɨ ta uya ɨpɨ'nokon; kʉrɨ rɨ mʉra'ta awɨrɨ pʉra tewonsen karimeru amʉ' iwʉ' ta' e'tane tʉron nɨ winɨ tewonsen esi mɨrɨ ama' e', rapumanin nɨ. 	 "Sa pagkatinuod, sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, nga ang tawo nga mosulod sa toril nga dili moagi sa pultahan kondili mokatkat sa laing kaagian, kana siya kawatan ug tulisan.


I'tu tʉuya wenai teparanka ton; mɨrɨ pɨ' nin si, tanporo wakʉ pe ɨwesi kon pen, ta'pʉ iya na'ne'. 	 Kay siya nasayud man kinsa ang magabudhi kaniya; mao man gani nga miingon siya, "Dili tanan kamo mga mahinlo."


Tanporon kon epori'ma'pʉ enno'sa' kon maimu pɨ', mɨrɨpan kon uya si Si'tipʉn anʉmʉ'pʉ Papa Maimu apurɨnin ye' kuru, Wakʉ A'kwarʉ yen; Piri' rɨ kanan to' tonpa pe; tʉron kon Pʉro'koras; Ni'kanorʉ; Timon; Parʉmenas; Ne'koras, Antiyo' winon, iyera'tɨsa' rʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' tonpa pe. 	 Ug kining sultiha nakapahimuot sa tibuok katilingban, ug ilang gipili sila si Esteban, usa ka tawo nga puno sa pagtoo ug sa Espiritu Santo, ug si Felipe, si Procor, si Nicanor, si Timon, si Parmenas, ug si Nicolas nga usa ka kinabig nga ta-Antioquia.


Mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' wako'wa amʉ' kʉrʉpo'pomanin nan pɨ', “To' akanʉ'tɨ' serɨ tapai, ukʉipʉnʉ iwʉ' kʉ'ku'tʉu kʉrʉpo'po pɨ' e'nɨ iwʉ' pe,” ta'pʉ iya. 	 Ug siya miingon sa mga nanagbaligyag mga salampati, "Kuhaa ninyo dinhi kining mga butanga; ang balay sa akong Amahan ayaw ninyo paghimoang merkado."


Sises esi koro'tau enupan pɨ' Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ tau, to' ekama'po'pʉ iya, “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' Main pɨ' enupanin nan uya Kʉrai esi Tepi' pa rʉ'pʉ pe ta? 	 Ug sa nagpanudlo si Jesus sa sulod sa templo, siya miingon, "Unsaon ba sa mga escriba sa pagpakaingon nga si Cristo anak ni David?


Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan a'si'pʉ to' uya pariki'si ta'; pata uko'mansa' pɨ', tʉron nɨ wʉi emakʉ pʉ'kʉ pona rɨ. 	 Ug sila ilang gidakop ug Gibanlud sa bilanggoan hangtud sa pagkasunod nga adlaw, kay nagkagabii na man kadto.


Imu poitorʉ pe te'sen uri'san winɨpaino esi'pʉ entun eseru yau rɨ iyentusa' pe; e'tane imu apiyo' pen uri'san winɨ iyentusa' esi'pʉ iye'kupʉ tukai' usauro'nɨsa' otori'pɨ pe. 	 Apan ang anak sa babayeng ulipon natawo sumala sa paagi sa kinaiya, samtang ang anak sa babayeng may kagawasan natawo pinaagi sa saad.


Mɨrɨ pɨ' ta'pʉ iya, “Tanporon kon Main pɨ' enupanin usenupasa' Papa e'to' esa' wannɨ pe pɨ' esi mɨrɨ, ka'pon tiwʉ' tawon emenna' ton mɨrɨ awonsi'kɨ penaro' ton timamin enpa'kapɨ'nin kasa,” ta'pʉ iya. 	 Ug siya miingon kanila, "Busa ang matag-usa ka escriba nga gikatudloan mahitungod sa gingharian sa langit sama sa usa ka pangulo sa panimalay nga magakuha sa mga butang bag-o ug karaan gikan sa iyang tinigum nga bahandi."


6 kaisa rɨ wʉi To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ rawɨrɨ, Sises utɨ'pʉ Pe'tani pona, Ʉrasaras, Sises nʉ'mʉ'sa'ka'pʉ iyerikʉ'pʉ apai pata'se' ya'. 	 Unom ka adlaw sa wala pa ang Pasko, si Jesus miabut sa Betania, diin didto si Lazaro, ang gibanhaw ni Jesus gikan sa mga patay.


non esi'pʉ wakʉ pe pʉra rɨ to' pona. To' usarɨ'pʉ te'ma ke pʉra rɨ rɨmono'ta awɨrɨ, wʉ' poro'ne rɨ, tɨ' euta nau'ne rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ non euta nau'ne rɨ. 	 nga kanila ang kalibutan dili takus-- nahadiindiin sila sa mga kaawaawan ug mga kabukiran, sa mga lungib ug mga langub sa yuta.


Apʉne pʉra ka'pon amʉ' eseru maimenkayatʉi'ne' kasa rɨ marɨ ɨyeseru kon aimenka mɨrɨ. I'tuto' auya'nokon yai pe rɨ ɨnkupʉ'pʉ yai rɨ ɨyena'nokon i'tu mɨrɨ. 	 Kay ang hukom nga inyong ipakanaug, mao usab ang igahukom kaninyo; ug ang takus nga inyong ipanghatag, mao usab ang takus nga inyong pagadawaton.


Tanporon kon e'tʉto' pe iyesi eke ton esa' wannɨ pe te'san ena', apʉne pʉra moro ɨnʉ' rɨ eke pʉra iyesi Papa nʉ'mʉ'sa'ka'pʉ pen. Eke pe na'ne' nan esi Papa nʉ'mʉ'sa'ka'san pe. 	 Kinahanglan ang tanang tawo magpasakop nga masinugtanon sa mga punoan sa kagamhanan. Kay walay laing pagbulot-an gawas sa gikan sa Dios, ug ang mga anaa karon mga tinukod sa Dios.


Mɨrɨ yau, Esuwerʉ amʉ' pen mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' usaurokʉ'pʉ Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas kota'mato', tepuru kon pokon pe to' e'kama'pʉ, tɨ' ke to' wɨto' pe tʉuya'nokon. 	 Ug sa diha nay lihok sa mga Gentil ug mga Judio, uban sa ilang mga punoan, sa pagdagmal ug pagbato kanila,


I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, Satan mɨrɨ awonsi'kɨ Komora uya imoronka poken parɨ iye'to' oton eseru aimenka weyu a'tai mɨrɨ pata uya imoronka entai iye'tane,” ta'pʉ iya. 	 Sa pagkatinuod, maga-ingon ako kaninyo, nga sa adlaw sa hukom maarang-arang pa unya alang sa yuta sa Sodoma ug sa Gomorra kay sa maong lungsod.


E'tane, ewai' ta iya pʉra iyesi'pʉ, a'si'pʉ iya pariki'si ta' tʉnko'manʉkʉ'pʉ e'ma iya pʉ'kʉ pona. 	 Apan wala siya mosugot ug milakaw ug iyang gipabilanggo kini hangtud nga makabayad sa utang.


Tɨwɨ kamoro Isutiya po na'ne' nan nainʉmʉi wʉ' ton pona'ne; tɨwɨ kamoro eke pata yawon kon nepa'kai, mɨrɨ awonsi'kɨ kamoro pata yau na'ne' nan kʉsepa'kanin eke pata pona. 	 Ug unya sila nga anha sa Judea, pakalagiwa ninyo ngadto sa kabukiran; ug sila nga anha sa sulod sa siyudad, papahawaa sila; ug sila nga adto sa banika, ayaw na sila pagpasudla sa siyudad.


E'tane ɨ'rɨ ken nɨkayan imenukasa' itekare? “Uri'san poitorʉ pe te'sen mɨrɨ awonsi'kɨ imʉre inonkakɨ, apʉne pʉra poitorʉ pe te'sen mʉre uya ɨnʉ' enawon pen mʉre pokon pe inonkasa' rʉ'pʉ anʉmʉ pen mɨrɨ,” tawon. 	 Apan unsa may ginaingon sa kasulatan? "Hinginli ang babayeng ulipon ug ang iyang anak; kay ang anak sa babayeng ulipon dili magpanununod kauban sa anak sa babayeng may kagawasan."


Ayamʉrasa' kon a'tai uyepuru kon Sises ese' yau, urɨ ɨpiyau'nokon iya'kwarʉ yau, mɨrɨ awonsi'kɨ uyepuru kon Sises meruntɨrʉ esi mɨrɨ yau, 	 nga siya gilubong, nga siya nabanhaw sa ikatulo ka adlaw sumala sa kasulatan,


Mɨrɨpan kon utɨ'pʉ umɨ ya' e'tʉrawasomase'na. “Non esa' kanan utɨkaa'pʉ kʉrʉpo'po pɨ' e'nɨto' pata'se' ya' 12 a'kʉra' a'tai, mɨrɨ awonsi'kɨ 3 a'kʉra' kanan ka'pon amʉ' anʉnse'na to' e'tʉrawasomato' pe tʉmainarʉ yau. 	 Ug siya milakaw sa may ikanapulog-duha ang takna sa kaudtohon, ug sa ikatulo ang takna sa hapon, ug mao usab ang iyang gihimo.


Ekama'po auya'nokon a'tai, eporo auya'nokon pʉra iyesi, apʉne pʉra ɨri pe iteseru esii'ma ekama'po auya'nokon, ɨneporo'pʉ kon ma'tanʉkʉ ke ipan pe i'se ɨwe'to' kon nɨ kupʉ pɨ'. 	 Kamo nagapangayog mga butang apan dili managpakadawat niini tungod kay dinautan man ang inyong pagpangamuyo, aron lamang gastohon kini sa pagtagbaw sa inyong mga pangibog.


Tanporo ka'pon amʉ' mɨrɨ yau te'san uya isarɨ ene'pʉ Papa apurɨpɨtʉ pɨ', 	 Ug ang tanang tawo nakakita kaniya nga naglakaw na ug nagdayeg sa Dios.


“Iye'kupʉ rɨ Papa A'kwarʉ rɨ uyepʉ ɨpona, mɨrɨ awonsi'kɨ Papa meruntɨrʉ ereuta ɨpiyau. Mɨrɨ pɨ' wakʉ mʉre esa'to' oton Papa Mumu, tukai',” ta'pʉ inserʉ uya. 	 Ang manolunda mitubag kaniya, Pagakunsaran ikaw sa Espiritu Santo, ug pagalandungan ikaw sa gahum sa labing Halangdon; tungod niini, ang bata nga matawo paganganlan nga balaan, ang Anak sa Dios.


Mɨrɨpan pʉsamoro asa'ron kon uya Emeas e'ma tau iye'ku'sa' rʉ'pʉ ekama'pʉ kanan to' pɨ', ito'ka'nʉkʉ'pʉ tʉuya'nokon pʉreti i'kwɨtʉ iya a'tai. 	 Ug sila usab nanghingasoy sa nahitabo diha sa dalan, ug giunsa nila pagpakaila kaniya diha sa pagpikaspikas niya sa tinapay.


Esuwerʉ amʉ' pen uya Papa apurɨpɨ'to' pe ɨsentu'ke' pe iyesi pɨ', iye'menukasa' na'ne' kasa: “Serɨ wenai ayapurɨpɨtʉ uya mɨrɨ Esuwerʉ amʉ' pen koro'tau; eren erenka uya mɨrɨ ɨyese' pɨ',” tasa' iya. 	 ug aron ang mga Gentil managhimaya sa Dios tungod sa iyang kalooy. Ingon sa nahisulat: Busa kanimo magadayeg ako taliwala sa mga Gentil, ug magaawit ako sa paghimaya sa imong ngalan";


To' uya rɨ ɨwɨsa' kon e'tane, aya'kwarʉ kon nɨ mainanpa uya. 	 apan walay bisan usa ka buhok sa inyong ulo nga mawagtang.


Mɨrɨ a'tai, Sises uyee'pʉ Kiyarari winɨ Isaan piya' Isotan tuna airɨ tʉpa'taisimato' pe iya, 	 Ug niadtong panahona si Jesus gikan sa Galilea miadto kang Juan sa Jordan aron sa pagpabautismo kaniya.


“Orʉ uya ɨyewaruma'tɨ kon yau, ɨyenu kon yau mʉku'tʉi' wapiya urɨ ewaruma'tɨ'pʉ iya. 	 "Kon ang kalibutan nagadumot man kaninyo, hibaloi nga kini nagdumot na kanako sa wala pa kini magdumot kaninyo.


Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta' iyewomʉ'pʉ, ipʉremasa' pʉreti tʉyu oton tepose iyenta'na'pʉ, Main uya Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan yu pe rɨken te'sen tasa' ɨku'pʉ iya, e'tane rɨ mɨrɨ uya imakoima'pʉ pen. Tʉtonpa ton nɨrɨ repa'pʉ iya,” ta'pʉ iya. 	 naunsa nga misulod man siya sa balay sa Dios, ug mikuha ug mikaon sa mga tinapay-nga-binutang-sa-atubangan-sa-Dios, nga supak man unta sa kasugoan ang pagkaon niini ni bisan kinsa gawas sa mga sacerdote lamang, ug nanghatag usab siya niini ngadto sa mga kauban niya?"


To' e'sara'tɨ'pʉ usauro'nɨ pɨ' tiwano' kon pe. “Apʉne pʉra pʉreti pʉra iyesi pɨ' isaurokʉ mɨrɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 Ug kini ilang gisultihan sa usag usa, nga nag-ingon, "Wala man gani kitay tinapay."


To' i'pai i'po' esi'pʉ uri'san amʉ' inse' kasa, to' yɨ esi'pʉ rayan yɨ kasa. 	 ang ilang buhok ingon sa buhok sa babaye, ug ang ilang mga ngipon ingon sa mga ngipon sa leon.


I'tu auya'nokon pʉra rɨ iyesi mɨrɨ, ukʉipʉnʉ pɨ' ɨpʉremato', mɨrɨ a'tai upiya' 12 kaisa rɨ ite'kwa anpisin ton kuru rɨ inserʉ amʉ' enno'to' iya upika'tɨnin nan pe. 	 Nagahunahuna ka ba nga dili ako makapangayo sa akong Amahan, ug nga dili siya makapadala karon dayon ug mga manolunda nga kapin sa napulog-duha ka mga legion?


Apʉne pʉra urɨ'nokon kamoro iputurʉkasa' ton, tʉwɨpʉremasan Papa A'kwarʉ awɨrɨ, Kʉrai Sises apurɨto' ipɨkɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ pun kupʉ pɨ' tenu kon yau te'san pen— 	 Kay kita mao ang tinuod nga mga may sirkunsisyon, kita nga nagasimba sa Dios diha sa espiritu, ug nagapasigarbo kang Cristo Jesus, ug walay pagsalig sa unod.


Tʉnonkasa' kon a'tai, Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan enna'po'pʉ tʉtonpa kon amʉ' koro'ta', ekamase'na tanporon nɨ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ itepuru ton uya ta'pʉ tʉpɨ'nokon nʉ'pʉ. 	 Ug sa dihang gibuhian na sila, nangadto sila sa ilang mga kauban ug ilang giasoy ang gisulti kanila sa mga sacerdote nga punoan ug sa mga anciano.


E'tane moro i'sero' kon pen esi'pʉ, mɨrɨpan kon uya tʉtonpa kon amʉ' ennoko'pʉ ite'ma'pʉ tau. ‘Pʉse rɨ ka'pon i'se pʉra ina man kin, tepuru kon pe,’ ta'pʉ to' uya. 	 Apan ang iyang mga tagilungsod nanagdumot kaniya, ug siya ilang gipasundan ug mga tinugyanan aron sa pag-ingon, `Dili kami buot nga maoy magahari kanamo kining tawhana.`


E'tane rʉ'kwɨ nin si entu'manin itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'pʉ uyee'pʉ, mɨrɨpan uya rʉ'kwɨ asa'ron pʉrata ka'pa muku'pɨ tʉrʉ'pʉ, peni punu'pɨ rʉ'kwɨ rɨ. 	 Ug dihay usa ka kabus nga babayeng balo nga miabut ug mihulog ug duha ka diyot, nga mibilig usa ka daku.


Serɨ rupɨ ton kupʉ to' uya mɨrɨ, apʉne pʉra to' uya ikʉipʉnʉ mɨrɨ pe pʉra urɨ i'tu pʉra iyesi pɨ'. 	 Ug kini ilang pagabuhaton tungod kay wala man sila makaila sa Amahan, ni kanako.


Utonpa ton, 7 kaisaron kon ka'pon amʉ' epotɨ' ɨ'koro'tapai'nokon, i'tunin nan pe kuru ka'pon amʉ' ni'tunʉ ton, Wakʉ A'kwarʉ ke ita'kwarʉ'tɨsa' kon, serɨ i'se e'nɨto' tʉrawasomanin pe te'ton kon, 	 Busa, mga igsoon, pagpili kamog pito ka tawo diha kaninyo nga inyong hingmatud-an nga maayo, nga puno sa Espiritu ug sa kinaadman, nga atong ipahimutang niining bulohatona.


To' ɨpʉrema upɨ', ɨ'rɨ epoton kon kasa rɨ, to' usenupato' esi ka'pon amʉ' uya rɨken to' enupa'pʉ ipɨ' to' e'to' yawɨrɨ pe,’ tawon,” ta'pʉ iya. 	 kawang lamang ang ilang pagsimba kanako, sanglit sa ilang pagpanudlo ila mang gipaka-doctrina ang kalagdaan nga hinimo lamang mga tawo."


Mɨrɨ si esi'pʉ mɨrɨ ekonekan weyu pe, mɨrɨ ema'sa' yawon Sapa' esi pɨ' eke pe kuru To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ pe. Apʉne pʉra Sapa' a'tai eke' amʉ' i'se pʉra tesi kon wenai kurusu' po'ne, Esuwerʉ amʉ' uya Paire' ekama'po'pʉ to' pisi ton i'kwɨ'pɨ'to' pe iku'to' pe iya, mɨrɨpan kon ekepu nu'tɨpɨ'to' pe kurusu' poi. 	 Ug kay kadto adlaw man sa Pangandam, ug aron ang mga lawas dili magpabilin sa krus sa adlaw nga igpapahulay (kay kadtong adlawa nga igpapahulay daku man nga adlaw), gihangyo sa mga Judio kang Pilato nga balibalion ang mga bitiis sa mga tawong himalatyon ug ipakuha ang ilang mga lawas.


Itʉkɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyena' iye'tʉto' pe. Wakʉ i'tuto' yai, eremuru'sa', itʉntʉnmasa', mɨrɨpan anʉ'sa' e'tʉrʉ'kwa, tʉrʉ mɨrɨ ɨye'mata pona. Apʉne pʉra i'tuto' auya yai, yai ɨyenakan i'tu mɨrɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 Panghatag kamo, ug kamo pagahatagan; ang takus nga pinaugdo, dinasok ug tinantan, ug magaawas, igabutang ra unya diha sa inyong sabakan. Kay ang takus nga inyong igahatag mao usab unya ang takus nga inyong pagadawaton."


I'tuto' yʉi ke urepa'pʉ. Mɨrɨ yau, main eta'pʉ uya, “Enta Papa ena' use'man nɨto' iwʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ use'man nɨto' apon, mɨrɨ awonsi'kɨ itau tʉwɨpʉremasan tu'kanoro mi'tui',” tawon. 	 Unya gihatagan akog sukdanan nga daw sungkod, ug giingnan ako, "Tumindog ka ug sukda ang templo sa Dios, ug ang halaran, ug ang mga nanagsimba sa sulod niini,


To' uya imaimu eikʉ'pʉ, “Ɨri ku'sa' iya pʉra iyesi yau, ina nʉnepʉi'no pen ɨyena',” ta'pʉ to' uya. 	 Kaniya mitubag sila nga nanag-ingon, "Kon kining tawhana dili pa mamumuhat ug dautan, wala unta namo siya itugyan kanimo."


Mɨrɨpan kon eikʉ'pʉ iya, “Kʉrɨ rɨ pata ennakanin ipana'tɨtantɨ' unkupʉnʉ pɨ': ‘Ɨri a'kwarʉ ton enpa'ka pɨ' esi, mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' epi'tɨ pɨ' esi, serɨ pe, awanapai rɨ nɨrɨ, mɨrɨ ema'sa' yau'ne rɨ nin si utʉrawasooi u'ma'sa' pe iyesi mɨrɨ.’ 	 Siya mitubag kanila, "Adtoa ug suginli ninyo ang maong singgalong, `Tan-awa, ginapagula ko ang mga yawa ug ginahimo ko ang pagpang-ayo karon ug ugma, ug sa ikatulo ka adlaw matapus ko na ang akong bulohaton.


Mɨrɨpan uya to' pɨ' ekama'pʉ tʉpɨ' itekare usauro'sa' Mosi' nʉmenuka'pʉ si'kɨrɨ te'sara'tɨi', siya rɨ pu'kena' amʉ' nʉmenuka'pʉ rɨ tʉpɨ'. 	 Ug sugod kang Moises ug sa tanang mga prfeta, iyang gisaysay kanila ang mga butang sa tibuok nga kasulatan mahitungod sa iyang kaugalingon.


(Ewai', Sitipanas pokon nɨ nɨrɨ kenʉ' pa'taisima'pʉ uya man; tʉron kon nin si pa'taisima'pʉ uya pʉra kuru man uyenu yau.) 	 Apan kon aduna may makiglalis bahin niini, pahibaloa siya nga ako o ang mga iglesia nga iya sa Dios wala magaila ug batasan nga lahi niini.


Serɨ si ipona iku'nin pe te'sen ipʉ'kʉ i'tu pʉra rɨ ekama'posa' entai rɨ mɨrɨ kasa na'kɨ tato' entai rɨ, tʉmeruntɨrʉ awɨrɨ ne'tʉrawasomayai'ne' uyau'nokon, 	 Ug kaniya, nga pinaagi sa gahum nga nagalihok sa sulod nato, arang makahimo sa tanang mga butang sa sukod nga labaw pa gayud kadaghan kay sa atong arang mapangayo o mahunahuna,


E'tane, se ito'ka'nʉ'tɨ': Ɨutɨ esa' uya ama' uyepʉ i'tusa' yau, tiwʉ' ta' ewon nɨ kuu'pʉ iya nesii'no pen. 	 Apan hibaloi ninyo kini, nga kon ang pangulo sa panimalay nasayud pa unsang taknaa ang iabut sa kawatan, magtukaw unta siya ug dili niya tugotan nga pagasak-on ang iyang balay.


Mɨrɨ pɨ' ipoitorʉ ton uya, “Nai yau rɨ eke pe pʉreti eporo ina uya pʉsamoro ka'pon amʉ' a're'tɨto' ike serɨ ɨnnon nɨ pata yau?” ta'pʉ to' uya. 	 Ug ang mga tinun-an miingon kaniya, "Asa man kita manguhag tinapay dinhi sa mga awaaw nga igong ibusog niining dakung panon sa katawhan?"


Apʉne pʉra, ɨimamin kon e'to' airɨ, mɨrɨ yau ɨyewan kon nɨ nɨrɨ e'to' oton,” ta'pʉ Sises uya. 	 Kay hain gani ang inyong bahandi, atua usab didto ang inyong kasingkasing.


Tikin ite'kwa e'ta'nʉ'nɨ emapu'tɨnin ipanama' mɨrɨ awonsi'kɨ iyakon ite'kwa pe. Mɨrɨ tʉpo nin si, kɨsa'pɨ'pɨtʉi. 	 Ang tawo nga malalison, tapus nimo siya katambagi sa makausa o makaduha, igasalikway mo siya,


Mɨrɨ kasa si Papa uya wana' rɨ pontɨ pe iyesi yau wana' serɨ pe na'ne' mɨrɨ awonsi'kɨ awanapairɨ eno'ma apo' ya', mɨrɨ na'ne' entai pe' ɨpontɨ iya 'nokon pen mɨ? Aiko sɨ, aiko pe rʉ'kwɨ rɨ apurɨto' auya'nokon esi! 	 Ug kon sa ingon gibistihan sa Dios ang mga tanum sa kaumahan, nga karon buhi pa apan ugma igasalibay na ngadto sa hudno, dili ba kamo labaw pa nga iyang pagabistihan, O mga tawo nga diyutayg pagsalig?


Uri'san epontɨsa' esi'pʉ tʉtariren pon ya', isuweyu ya', mɨrɨpan uta'kʉ'tɨsa' esi'pʉ korʉ ke, epe'kena' ton tɨ' ke mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ ton mokon ke. Tenau ko' korʉ pun konekasa' a'sisa' iya esi'pʉ, ɨri ton kuru nuirapanin nan ke iyepe'tɨsa' esi'pʉ, tekumai' ɨri ton ku'sa' iya moron nʉ'pʉ. 	 Ug ang babaye nagbistig purpora ug escarlata, ug may mga dayandayan nga bulawan ug mga batong hamili ug mga mutya; sa iyang kamot may gikuptan siya nga usa ka kopa nga bulawan nga napuno sa kangil-aran ug kahugawan sa iyang pagkamakihilawason;


Ipayan nʉ'san pe rɨ to' esi pɨ' tanporo Epʉra'an munkɨ pe to' esi pen. E'tane mɨrɨ kasa pʉra kuru rɨ; “Aisi' poro ɨmunkɨ amʉ' e'seporo mɨrɨ,” tasa'. 	 ug dili ang tanan iyang mga anak ni Abraham bisan tuod mga kaliwat sila niya; apan, "Ang pinaagi kang Isaac maoy pagahinganlan nga imong mga kaliwat."


Mɨrɨ awonsi'kɨ a'pai rɨ kʉsesakʉi, apʉne pʉra tikin nɨ rɨ a'pai i'po' aimu'naka auya pʉra iyesi mɨrɨ awonsi'kɨ i'kʉrʉntanʉkʉ auya pʉra rɨ iyesi. 	 Ug ayaw pagpanumpa tungod sa imong ulo, kay ikaw dili arang makapaputi ni makapaitom sa bisan usa na lang ka lugas nga buhok niini.


Iyepiya'tɨ koro'tau, ipoitorʉ uya eke kuru rɨ ipʉrataai ko'manʉ'pɨ'nin nʉ'pʉ nee'pʉ ipiya'. 	 Sa pagsugod niya sa husay, gipaatubang kaniya ang usa nga nakautang kaniyag napulo ka libo ka talanton;


Papa uya tʉmunkɨ ton ewaruma'tɨsa' pʉra iyesi, iwapiya rɨ tʉni'tu'san. I'tu auya pʉra pe' nai iye'menukasa' itekare uya ta Iraisa pɨ' ipʉ'kʉ yau—Esuwerʉ amʉ' pataka'pʉ iya Papa pɨ' ɨri pe to' e'sa' pɨ': 	 Ang Dios wala magsalikway sa iyang mga tawo nga daan na niyang giila. Wala ba kamo masayud sa ginaingon sa kasulatan mahitungod kang Elias, giunsa niya sa pagpangamuyo sa Dios batok sa Israel?


Serɨ ta tʉpo, Kiyarari po iye'nɨmɨ'pʉ. 	 Ug sa nakapamulong siya niini, siya mipabilin sa Galilea.


Ɨnʉ' rɨ aiko pe rʉ'kwɨ na'ne' Main tonpa i'kwɨ'nin mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon enupanin mɨrɨ rɨ marɨ ku'to' pe to' uya e'to' oton aiko pe Papa e'to' esa' wannɨ pe yau; e'tane ɨnʉ' rɨ Main kupʉ pɨ' na'ne' mɨrɨ awonsi'kɨ ipɨ' enupanin pe na'ne' e'to' oton eke pe kuru Papa e'to' esa' wannɨ pe yau. 	 Tungod niini, bisan kinsa nga magapahuyang sa usa sa mga labing diyutay niining mga sugo ug magapanudlo sa mga tawo sa pagbuhat sa ingon, kini siya pagaisipon nga iwit didto sa gingharian sa langit; apan bisan kinsa nga magatuman ug magapanudlo niini, kini siya pagaisipon nga daku didto sa gingharian sa langit.


Mɨrɨ yau Esuwerʉ pʉra rɨ iyesi, Esuwerʉ pen pʉra rɨ, poitorʉ pʉra rɨ, a'sisa' pen pʉra rɨ, warawo' pʉra rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ uri'san pʉra iyesi, apʉne pʉra tikin nɨ ɨwesi kon Kʉrai Sises yau. 	 Walay Judio ni Gresyanhon, walay ulipon ni gawas, walay lalaki ni babaye; kay kamong tanan usa ra diha kang Cristo Jesus.


“Ka'pon entanʉ'tɨ' tanporon nɨ unku'pɨtʉ'pʉ ekamasa' iya upɨ'. Kʉrai pe pe' si pʉse rɨ esi serɨ?” ta'pʉ iya. 	 "Umari kamo, tan-awa ninyo ang usa ka tawo nga mitug-an kanako sa tanang nabuhat ko. Mao ba kaha kini ang Cristo?"


I'tu auya'nokon pʉra pe' iyesi ɨye'tʉsa' kon a'tai ka'pon ena' imaimu awɨrɨ ɨwesi kon pa ipoitorʉ ton pe, imaimu awɨrɨ ɨwe'to' kon poitorʉ pe ɨwesi kon? Makoi poitorʉ pe ɨwesi kon yau, uma'tan nɨto' ya' anin, mɨrɨ pe pʉra main awɨrɨ e'nɨto' ya', ipoken uko'man nɨto' ya' anin. 	 Wala ba kamo masayud nga kon itugyan ninyo ang inyong kaugalingon ingon nga mga masinugtanong ulipon ngadto kang bisan kinsa, kamo mga ulipon niya nga inyong ginasugot,-- mga ulipon nga iya sa sala nga nagahatud ngadto sa kamatayon, o iya sa pagkamasinugtanon nga nagahatud ngadto sa pagkamatarung?


Mɨrɨpan kon epa'ka'pʉ to' eka'tumʉ'pʉ uruwai' piyapai e'tɨtɨtɨ'kai'ma, apʉne pʉra ipan pe rɨ to' etʉipɨ'sa' esi'pʉ. Ɨ'rɨ ta'pʉ to' uya pen nɨ ɨnʉ' pɨ' rɨ, apʉne pʉra enari'ke' pe tesi kon pɨ'. 	 Ug nanggula sila ug nanalagan gikan sa lubong; kay nangurog sila, giabut ug kahibulong; ug wala silay gikasulti kang bisan kinsa, kay nangalisang man sila.


Makoi apai ɨyemo'kasa' kon; ipoken e'nɨto' Papa enu yau poitorʉ pe ɨyenasa' kon. 	 ug nga sa paghigawas ninyo gikan sa sala, kamo nahimong mga ulipon sa pagkamatarung.


Mɨrɨ awonsi'kɨ utonpa kon pɨ' tʉusenuminkasen pe e'nɨpai'nokon to' pori'manin pe tʉusi'nʉnkasen pe mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ ku'nin pe to' e'to' pe. 	 ug mamalandong kita alang sa pagdinasigay sa usa ug usa ngadto sa paghigugma ug sa mga maayong binuhatan,


To' a'kɨrɨ iu'tɨ'pʉ, mɨrɨpan e'soto'ka'pʉ rɨmon po. Tu'ke rɨ anpisin pe ipoitorʉ ton esi'pʉ mɨrɨ yau mɨrɨ awonsi'kɨ tu'ke rɨ ka'pon amʉ' Isutiya, mɨrɨ awonsi'kɨ Surusiran winon kon uye'sa' esi'pʉ. Tʉron kon ka'pon amʉ' uyee'pʉ parau e'pi Taya, Saitan winon kon. 	 Unya milugsong siya uban kanila ug mitindog sa usa ka dapit nga patag, kinuyogan sa usa ka dakung panon sa iyang mga tinun-an ug sa hilabihan kadaghang mga tawo nga gikan sa tibuok Judea ug sa Jerusalem ug sa kabaybayonan sa Tiro ug sa Sidon, nga nanagpanugok aron sa pagpatalinghug kaniya ug sa pagpaayo gikan sa ilang mga sakit;


Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' uya pʉsamoro sepa' nan nʉ'kwɨ rɨ o'pa yau komi' tuna ke rʉ'kwɨ rɨ, apʉne pʉra upoitorʉ pe to' esi pɨ', i'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, tepe'pʉ nonka iya pen kuru rɨ mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Ug bisan kinsa nga magahatag ug bisan usa na lang ka kabo nga bugnawng tubig aron ipainom sa usa niining mga gagmay tungod kay kini usa ka tinun-an, sa pagkatinuod, magaingon ako kaninyo, dili gayud siya kawad-an sa iyang balus."


Iye'u'na'tɨsa' pe rɨ e'nɨ'pʉ'nokon; mɨrɨ pe iyesi pɨ', ipokon pe epa'taisiman nɨto' poro uma'tan nɨto' ya', Kʉrai e'mʉ'sa'ka'pʉ terikʉ'pʉ apai kasa kuru eke pe Ikʉipʉnʉ ku'to' poro, urɨ'nokon nɨ nɨrɨ uko'manto' pe iyesi emenna' uko'man nɨto' yau. 	 Busa, pinaagi sa bautismo gilubong kita uban kaniya ngadto sa kamatayon, aron nga maingon nga si Cristo gibanhaw gikan sa mga patay pinaagi sa himaya sa Amahan, kita usab managgawi diha sa kabag-o sa kinabuhi.


E'tane Sayan Wʉpʉ pona ɨuye'sa' kon, Epʉn pe te'sen Surusiran pona, nurɨnan Papa pata'se' eke kuru ya'. Tu'kan kon, tu'kan kon inserʉ amʉ' pori' pe iyamʉrasa' kon piya' ɨuye'sa' kon, 	 Apan kamo nanagpakaduol na ngadto sa bukid sa Sion ug sa lungsod sa Dios nga buhi, sa langitnon nga Jerusalem, ug sa dili maisip nga mga manulonda nga nanagtigum sa pagsadya,


Ɨko'manse'na itɨ'pʉ Ka'paneyan pona, Nasare' tʉnɨnse. Mɨrɨ pata esi'pʉ mɨrɨ parau ku'pɨri piyau Sepuran mɨrɨ awonsi'kɨ Na'tari nono airɨ. 	 ug sa pagpahawa niya sa Nazaret, siya miadto ug mipuyo sa Capernaum sa daplin sa lanaw, sa kayutaan sa Zabulon ug Neftali,


Isose' uya nin si itekepu arɨ'pʉ mɨrɨ. Iwontɨ'pʉ iya epe'kena' pon renen tato' atʉ ke, 	 Ug gikuha ni Jose ang lawas ug gilimisan niya kini sa malinis nga panaptong lino,


To' uya ayato' oton kon mɨrɨ kopʉna mɨrɨ awonsi'kɨ kin amʉ' piya' urɨ wenai, urɨ ekama kon pa Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' pen pɨ'. 	 ug tungod kanako kamo pagataralon ngadto sa atubangan sa mga punoan ug sa mga hari, aron makapanghimatuod kamo ngadto kanila ug sa mga Gentil.


Mɨrɨ a'tai, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru uya tʉpon karaka'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Papa sapema pe isaurokʉ! Ɨ'rɨto' pe miyarɨ rɨ ekamanin nan i'se e'nɨ? Entɨ', Papa sapema pe isaurokʉ etasa' auya'nokon. 	 Ug ang labawng sacerdote migisi sa iyang mga sapot ug miingon, "Nakasulti siyag pasipala! Nganong magkinahanglan pa kitag mga saksi? Kamo na gayud mao ang nakadungog karon sa iyang pagpasipala.


“‘Ɨnʉ' uya rɨ ina anʉnsa' pʉra iyesi,’ ta'pʉ to' uya. “Ta'pʉ iya to' pɨ', ‘Itɨtɨ' e'tʉrawasomatantɨ' umainarʉ ya',’ ta'pʉ iya. 	 Kaniya mitubag sila nga nanag-ingon, `Kay wala may misuhol kanamo.` Ug siya miingon kanila, `Pangadto usab kamo sa parrasan.`


Tanporo urɨ'nokon iyakʉ'pʉsa' ton uya ento' esi. Mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron nɨ airɨ usauro'ai'ne' pɨ' tʉron nɨ pe ɨusenuminka kon yau, mɨrɨ rɨ kanan enpoika Papa uya ɨyena'nokon. 	 Kitang tanan nga mga hamtong na sa pagtoo kinahanglan magabaton sa maong panghunahuna; ug kon ugaling kamo lahi man ug panghunahuna, kini usab igapadayag ra kaninyo sa Dios.


Serɨ si ekonekan nɨto' esakʉ iya winɨ “emenna',” tukai', wapiyaro' ku'sa' iya tapurɨsen pe pʉra; mɨrɨpan si tapurɨsen pe pʉra te'sen mɨrɨ awonsi'kɨ ipooi'pɨ pe te'sen pʉra iyena serɨ pe rɨ. 	 Sa iyang paghisgot ug bag-ong pakigsaad, giisip niya ang nahaunang pakigsaad ingon nga kinaraan na. Ug bisan unsay kinaraan na ug tigulang na, kana hapit na mahanaw.


Utamokori kon amʉ' Epʉra'an, Aisi', mɨrɨ awonsi'kɨ Seko' e'to' itese' pɨ' Papa uya tʉpoitorʉ Sises ku'sa' eke pe, mɨrɨpan Paire' piya' inee'pʉ auya'nokon iwɨto' pe iya. Inonka tane iya rɨ, ‘Sises i'se pʉra ina man,’ ta'pʉ auya'nokon Paire' pɨ'. 	 Ang Dios ni Abraham ug ni Isaac ug ni Jacob, ang Dios sa atong mga ginikanan, nagpasidungog sa iyang Alagad nga si Jesus, nga inyong gitugyan ug gidumilian sa atubangan ni Pilato, sa diha nga nahukman na unta niini nga pabuhian na lamang siya.


Mɨrɨ a'tai, kopʉna Era' uya ka'pon amʉ' nekamanʉ eta'pʉ mɨrɨ kupʉ Sises uya tukai'. 	 Niadtong panahona si Herodes nga gobernador nakadungog sa kabantug ni Jesus.


Oso sɨ! Epʉn, pori' pe e'kɨ, apʉne pʉra ima'tasa' pɨ'. Pori' pe e'tɨ', Papa munkɨ amʉ', itekare ekamai' enno'sa' kon mɨrɨ awonsi'kɨ pu'kena' ton, apʉne pʉra Papa uya ɨpɨ'nokon inkupʉ'pʉ ku'sa' mɨrɨ ipɨ',’” tato' oton. 	 Paghugyaw tungod kaniya, O kalangitan, O mga balaan ug mga apostoles ug mga profeta, kay alang kaninyo gikapakanaug sa Dios ang hukom batok kaniya!"


Sises uya to' usenuminkato' i'tusa' esi'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Tanporo esa' wannɨ pe te'san epantakapɨ'sa' a'tai ɨsewa'nomai' tiwano' kon pe rɨ, to' uma'ta mɨrɨ; pata mɨrɨ pe pʉra ɨsiwʉ' tawon kon ka'pon amʉ' epantakapɨ'sa' a'tai ɨsewa'nomai' tiwano' kon pe rɨ uko'mamʉ pen nɨ mɨrɨ. 	 Ug sa pagkasayud ni Jesus sa ilang mga huna-huna, siya miingon kanila, "Ang mataggingharian nga mabahin batok sa iyang kaugalingon, malaglag; ug ang matagsiyudad o balay dili mobarug kon kini mabahin batok sa iyang kaugalingon.


Pori' pe te'ton kon kamoro iwan pe, mɨrɨ awonsi'kɨ tuna'kiri' ke na'ne' nan ipokena' i'se, apʉne pʉra to' rɨ a'wetato' oton. 	 "Bulahan ang mga gigutom ug gi-uhaw sa pagkamatarung, kay sila pagabusgon.


Sises uya ta'pʉ, “Ekama uya ɨpɨ'nokon, pʉse rɨ, isakon pen, ekonekasa' Papa pokon pe enna'po'pʉ, apʉne pʉra mɨ pe te'ku'sen ena mɨrɨ se pe rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ se pe rɨ te'ku'sen ena mɨrɨ eke pe,” ta'pʉ iya. 	 Sultihan ko kamo, nga sa iyang balay mipauli kining tawhana nga mao hinooy gipakamatarung ug dili kadtong usa; kay ang matag-usa nga magapahitaas sa iyang kaugalingon, igapaubos; apan ang magapaubos sa iyang kaugalingon, igapahitaas."


Asanta piyau tʉna'sen ye', pi' tukai' tesa'sen ene tʉuya pɨ', itekare pɨ' itɨ'pʉ, e'tane ɨ'rɨ eporo'pʉ iya pen nɨ ipo, iyare ton nɨken, mɨrɨpan uya ta'pʉ ipɨ', “Tɨwɨ si tepetasen pe pʉra e'kɨ!” ta'pʉ iya. Inke pʉra rɨ yʉi useketa'pʉ. 	 Ug sa pagkakita niya sa usa ka kahoyng igira diha sa daplin sa dalan, iyang giduol kini, ug wala siyay nakita niini nga bisan unsa gawas sa mga dahon lamang. Ug iyang giingnan kini, "Sukad karon dili ka na gayud makapamungag usab." Ug ang kahoyng igira nalaya dihadiha.


To' utɨ'pʉ Siriya mɨrɨ awonsi'kɨ Siri'siya awɨrɨ, apurɨnin nan meruntɨtanʉkʉ pɨ'. 	 Ug siya mibaktas agi sa Siria ug sa Cilicia, nga nakapalig-on sa mga iglesia.


Tʉmaimu awɨrɨ pʉra rɨ to' e'tane, to' nʉkupʉnʉ moronka pɨ' iyesi'pʉ 40 kaisa rɨ wʉipiya rɨmono' tau to' uko'mamʉ koro'tau. 	 Ug sulod sa mga kap-atan ka tuig, giantus niya ang ilang mga batasan didto sa kamingawan.


Kamoro si Papa ena' use'ma nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru e'seposa' a'tai Esuwerʉ amʉ' epuru ton pokon pe, to' ekoneka'pʉ mɨrɨ ku'to' kon pe tukai'. Soisa amʉ' ena' eke pe rɨ pʉrata tʉrʉ'pʉ to' uya. 	 Ug sa nanagkatigum sila uban sa mga anciano ug nagkasabut, ilang gihatagan ug kuwarta ang mga sundalo


To' uya to' ekama'po'pʉ, “Pʉse rɨ pe' esi ɨmʉre kon pe? Tenku'ne iyentusa' rʉ'pʉ tato' auya'nokon ipɨ'? Nai kasa ken si ennin pe iyenasa'?” ta'pʉ to' uya. 	 ug nangutana sila kanila, "Inyo bang anak kining giingon ninyong nahimugso nga buta? Nan, naunsa ba nga makakita na man siya karon?"


Tʉron nɨ pɨ' nin si ta'pʉ iya mɨrɨ, “Ɨisirɨ uya'kɨrɨ,” ta'pʉ iya. E'tane eikʉ'pʉ iya, “Uyepuru, apʉne wapiya ukʉipʉnʉ siu'na'tɨka'tai'ya,” ta'pʉ iya. 	 Ug dihay usa nga iyang giingnan, "Sumunod ka kanako." Apan kini mitubag kaniya, "Ginoo, tugoti una ako sa pag-adto ug paglubong sa akong amahan."


12 a'kʉra' awonsi'kɨ 3 a'kʉra' pʉ'kʉ pona rɨ, tanporo rɨ pata ewarumamʉ'pʉ. 	 Ug sukad sa ikanapulog-duha ang takna sa kaudtohon, dihay kangitngit sa tibuok kayutaan hangtud sa ikatulo ang takna sa hapon.


Pʉse rɨ sa'ne si kʉrɨ rɨ ko iye'menukasa' itekare usauro'sa' rʉ'pʉ ipɨ': “‘Umaimu ekamanin ennoko uya mɨrɨ arawɨrɨ, ɨye'ma konekanin pe awapiya,’ ta'pʉ rʉ'pʉ ipɨ',” ta'pʉ iya. 	 Kay kini siya mao man ang gihisgutan sa nahisulat nga nagaingon: `Tan-awa, igapadala ko ang akong magsasangyaw nga magauna kanimo; siya mao ang magaandam sa imong dalan sa atubangan mo.`


Moro uyau ɨko'mantɨ', moro ayau'nokon nɨrɨ uko'manto' pe. Ipanta epeta pʉra iyesi tiwa rɨ; moro tʉye' pɨ' iko'manto' pe iyesi. Ɨmɨrɨ'nokon nɨ nɨrɨ epeta pʉra iyesi mɨrɨ moro uyau ɨuko'mamʉ kon pʉra iye'tane. 	 Pabilin kamo kanako, ug pabilin ako kaninyo. Maingon nga ang sanga sa iya rang kaugalingon dili makabunga, gawas kon magapabilin kini sa tanum, sa ingon usab kamo dili makapamunga gawas kon magpabilini kamo kanako.


emenna' mɨrɨ awonsi'kɨ nurɨnan uye'ma kon uta'kokasa' pɨ' iwapu awɨrɨ, ipun nɨ si, 	 pinaagi sa bag-o ug buhi nga agianan nga iyang gibuksan alang kanato lahus sa tabil, nga sa ato pa, pinaagi sa iyang lawas,


Sises uya si tiwʉ' epoka'sa' a'tai, Sa'kiyas e'soto'ka'pʉ tase'na ipɨ', “Apʉne enkɨ, Uyepuru, serɨ awonsi'kɨ a'sa'mʉyai uimamin tʉku'se entu'manin nan repa uya mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' rɨ rapumasa' uya pe iyesi yau, inna'po uya mɨrɨ asakɨrɨ'ne ite'kwa,” ta'pʉ iya. 	 Ug si Zaqueo mitindog ug miingon sa Ginoo, "Tan-awa, Ginoo, ang katunga sa akong kabtangan ihatag ko sa mga kabus; ug kon ugaling diha man kanilay akong gikalimbongan ug bisan unsa, igauli ko kini sa upat ka pilo."