Jewa dejulu te isha iia̱: —Sapaktäk, sá wa̱ iju̱ñer ba ktä rä bulee, jekäi ba ia̱ ra yi irä käi, ka je rä ji iá kuna. Ka irä jiye kuna ta, ka ba te sa̱ su̱e rä sa pa juer ebä wà kuna, ata ba te sa pakteke̱ rä bulee maikäi shke Säkeklä ja̱mi rä je ktei wà. Jekäi ¿ka̱ tso̱ inaklä ma̱klä César ia̱ na, ata kai? ¿Sá te ime̱ na, ata ka sá te ime̱? 	 ते त्याच्याकडे आले आणि म्हणाले, “गुरूजी आम्हांस माहीत आहे की, आपण प्रामाणिक आहात आणि कुणाची तमा न बाळगता आपण देवाचा मार्ग खरेपणाने शिकविता. तर मग कैसरला कर देणे योग्य आहे की नाही? आणि आम्ही तो द्यावा की न द्यावा?”


Alaklä wa, bas ñajöwa̱ bas se̱naklä wa yika jishtä ishena o̱nak Säkekewa ja̱mi käi. 	 पत्नींनो, जसे प्रभूमध्ये योग्य आहे तसे तुम्ही आपल्या पतींच्या अधीन राहा.


Je wà ijuer Säkeklä te ji wabiketseksa̱ rä bulee si̱, je wà bas kianaklä däkwa̱ Säkeklä gobiernoí ja̱mi. Je gobierno bata ki̱ka bas te ji dälässëte rä. 	 देव त्याच्या न्याय करण्यामध्ये योग्य आहे हा त्याचा पुरावा आहे. त्याचा हेतू हा आहे की ज्यासाठी आता तुम्हांला त्रास सोसावा लागत आहे, त्या देवाच्या राज्यात प्रवेश करण्यास तुम्हांला पात्र ठरविले जावे.


te isha iia̱: —¡Issö! Ka bä te je she kuna yi ia̱ jini a̱ni, ata ma cho̱ chui ia̱ je̱k kjashäk. Jeska bä siki tenaklä je mo̱ Säkeklä wäna, jiräni Moisés wa̱ sa pakale iwa̱k käi, ijewa wa̱ iju̱ñaklä. 	 “पाहा, याविषयी कोणाला काहीही सांगू नकोस, परंतु जा आणि स्वत:ला याजकाला दाखव. व स्वत:च्या शुद्धीकरणासाठी मोशेच्या आज्ञेप्रमाणे अर्पण कर. हे यासाठी कर की, तू शुद्ध झाला आहेस याची त्या सवांर्ना साक्ष पटावी.


Jera ite ijewa je̱r ku̱a biköle kte yöle wa̱ iwakei ktei pakale käi je wà. Je shami ite Moisés wa̱ iyile skaté mine rämi jile bata shäk wa wa̱ iyile ska. 	 आणि म्हणून त्याने मोशेपासून सुरुवात करुन आणि सर्व संदेष्ट्यापर्यंत सांगून, पवित्र शास्त्रात त्याच्याविषयी काय लिहिले आहे ते सर्व त्याने त्यांना स्पष्ट करुन सांगितले.


Etaba kicha Jesús kaldu Genesaret tipei kjä ja̱mi. Jera ditsä chu̱li̱i̱ ñayataté tenacha̱wa̱ ije ja̱mi, ijewa wa̱ Säkeklä ktä ssäklä tsa̱na ki̱ka. 	 मग असे झाले की, लोकांनी त्याच्याभोवती गर्दी केली होती व ते देवाचे वचन ऐकत होते आणि तो गनेसरेत सरोवराच्या काठी उभा होता,


Yis kja ijewa sha̱na ka̱jiska ra, jera yis te ijewa kjänana ba kie me̱le ba wa̱ yis ia̱ je oloi ja̱mi. Yis te ijewa wetsa, jekäi jewa mane a̱ni ka weikanewa̱ kuna, ata ekla bitele weikanakwa̱ je ebä ne weikanawa̱ rä. Je rä io̱nakläpa kte yöle kalme te ishe käi. 	 मी त्यांच्याबरोबर होतो तोपर्थंत जे नाव तू मला दिलेस त्या तुझ्या नावात मी त्यांना राखले. आणि मी त्यांना संभाळले आणि ज्याने नाशाचा मार्ग निवडला होता त्याच्याशिवाय त्यांच्यातील कोणी नाश पावला नाही, हे यासाठी झाले की शास्त्रलेख पूर्ण व्हावा.


Jera Abraham te iki̱ssa je̱r baa wà, kjepa ikablele deksa̱ iia̱. 	 म्हणून धीराने वाट पाहिल्यानंतर देवाने जे वचन त्याला दिले होते ते त्याला प्राप्त झाले.


Jera yis te jukläyäkä sikii Jerusalén spa̱na dawa̱ju̱té ka̱jöir Säkeklä skaté su̱a, jishtä busi jula kolonak je̱k ki̱tkele e̱ná ijäiyi yika käi. 	 पवित्र नगर यरुशलेम देवापासून खाली उतरताना मी पाहिले. ते नगर ʊ यरुशलेम, वरासाठी सजविलेल्या वधूसारखे दिसत होते.


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Ke bas ku̱ yis sha yakei ñaia̱. 	 पण येशूने उत्तर दिले, “आपापसात कुरकूर करु नका.


Sá ssëna sa wakwa ska sá rä wabiketsaleksa̱ e̱ná ko̱ta̱nakwa̱ käi, je rä ka sá wakwa ebä je̱k biketsäklä kuna, ata sá wa̱ Säkeklä sä dulewa̱ wa shki̱wa̱kka̱ni ebä biketsäklä. 	 खरोखर आम्हांला वाटत होते की, आम्ही मरु, पण आम्ही आपल्या स्वत:वर भरंवसा ठेवू नये, यासाठी हे घडले. हे यासाठी घडले की, जो मनुष्यांना मरणातून उठवितो त्याच्यावर आम्ही विश्वास ठेवावा.


Jekjepa Jesús te ji paka jile she ja̱mi: “Ekla wa̱ higuera tker kalme iuva yäkä sha̱na, je wä yuläk imineju̱, ata ka iwa̱ iwä ko̱ne. 	 नंतर त्याने ही बोधकथा सांगितली, “एका माणसाने त्याच्या बागेत अंजिराचे झाड लावले होते, त्यावर फळ असेल म्हणून तो पाहावयास आला परंतु त्याला काहीही आढळले नाही.


“Issö, bas ji ja̱ñetsäk wa, bas male̱te̱nopa, bas weikanowa̱pa. Ka irä jiye kuna ta, yis te ji we̱ mar bas tso̱ ji̱a kseka ke̱i sha̱na. Yilé kuna je ji o̱rmi pakäkba bas ia̱, jera ka bas wa̱ ikolonak iyina ye.” 	 ‘ऐका, जे तुम्ही संशय धरता! तुम्ही चकित होता पण मग दूर जाता व मरता; कारण तुमच्या काळामध्ये मी (देव) काही तरी करीन ज्याच्यावर तुमचा विश्वास बसणार नाही कोणी ते स्पष्ट करुन सांगितले तरी तुम्ही त्याच्यावर विश्वास ठेवणार नाही.”‘ हबक्कूक 1:5


Jekäi iel idäkläka̱ mañal te itaza watka ju̱ami diklä kataka irä, diklä tsiki̱naklä irä ki̱ka, jera ianacha̱wa̱ pi ye. 	 तिसऱ्या देवदूताने त्याची वाटी नद्या व झऱ्यांवर ओतली. तेव्हा नद्यावझरे रक्तमय झाले.


Ba te ji biketsa etkabä je biketsö ba wakei je̱k ia̱ Säkeklä wäkata ska. Bäije yi ka je̱k ju̱neksa̱ wabiketsanakksa̱ ji biketsa ite je rä wämo ni bata ki̱ka rä. 	 तुझा जो विश्वास आहे तो देवासमोर तुझ्या ठायी असू दे. ज्याला योग्य आहे असे वाटते व त्यामुळे जो स्वत:चा द्वेष करीत नाही तो धन्य.


Jera ije te isha iia̱: —¿Jiye ba te ji rä wämo ktei chake yis ia̱ na? Ekla ebä ne rä wämo rä. Ata ba je̱r ssëna se̱nak kseka ra, sa pakale ji wa̱k je wawo̱. 	 येशूने उत्तर दिले, काय चांगले आहे असे मला का विचारतोस? फक्त देव एकच चांगला आहे पण जर तुला अनंतकाळचे जीवन पाहिजे तर सर्व आज्ञा पाळ.”


Jera ijewa te Pablo kuka ji̱a se̱nak, ata ka ikolor ji̱a. 	 जेव्हा त्यांनी त्याला तेथे आणखी काही वेळ थांबण्यासाठी सांगितले, तेव्हा तो कबूल झाला नाही.


biköle kpäk, ñakäi sä biköle ki̱ nui ja̱wa̱kka̱, ji ka bäi kuna wa̱k wa wa̱ ji o̱le ka bäi kuna je biköle kju̱ei, ñakäi ji yakei wakbläk ka bäi kuna wa wa̱ ije yile sälwi wà je biköle kju̱ei.” 	 तो अखिल जगातील लोकांचा न्याय करील आणि सर्व लोकांना त्यांनी केलेल्या अधर्माच्या कामासाठी आणि देवाची चाड न बाळगणाऱ्या पापी लोकांनी त्याच्याविरुद्ध जे कठोर, वाईट शब्द आपल्या तोंडावाटे काढले त्याकरीता तो त्यांना दोषी ठरवील.”


Jera ijewa te ko̱no sikaté ka̱ ssi̱lka. Jeska ijile biköle jawa̱ta̱na ite, jekäi iminejulumi Jesús da. 	 त्यांनी त्यांच्या होड्या किनाऱ्याला आणल्या, नंतर त्यानी सर्व काही सोडले आणि त्याच्यामागे गेले.


je wà je boyäkä wa je̱r bäinaklä Säkeklä ra däkwa̱ ekla yaka yebä cruz oloi ja̱mi. Je wà ite je ñasu̱e sälwii ktawa̱. 	 आणि त्याच्या वधस्तंभावरील मरणाद्वारे देवाबरोबर एका शरीरात त्या दोघांमध्ये समेट घडवून आणता यावा, ज्यामुळे या दोन गोष्टीतील वैमनस्य संपवता येईल.


Santiago, Säkeklä irä Säkekewa Jesucristo irä kjanaklä, te ji yue mar ditsei wä däka̱ doce minelemi kju̱awa kju̱awa wa ia̱. Bas ssënopa bäi. 	 देवाचा आणि प्रभु येशू ख्रिस्ताचा सेवक, याकोब याजकडून, देवाच्या लोकांचे “बारा वंश” जे जगभर विखुरलेले आहेत त्यांना सलाम!


Jera Jesús deju̱ te pan kukawa̱, je wà ite ijewa chewa̱, jekäi ñaebä ite ichewa̱ nima wà. 	 मग येशूने येऊन भाकर घेतली व त्यांना दिली. तसेच मासळीही दिली.


Ata alaklä wa ka̱kiä iräle ite ji bata sheke̱ iräle ka tsa̱ku̱ ki̱tele kuna ra, je rä ite ji äina wá̱ itsa̱ku̱ ukä ja̱mi. Je rä jishtä tsa̱ku̱ kä sikleju̱mi kalabe käi. 	 परंतु प्रत्येक स्त्री जी आपले मस्तक न झाकता लोकांमध्ये देवाचा संदेश सांगते ती मस्तकाचा अपमान करते. कारण ती स्त्री मुंडलेल्या स्त्री सारखीच आहे.


Jekäi etäbä kicha ika̱kiani, jera ka̱jöir te ka̱li̱ ja̱wa̱ni, ishäkä te ji wäwa̱ni. 	 मग त्याने पुन्हा प्रार्थना केली व आकाशाने पाऊस दिला आणि पृथ्वीने आपले धान्य उपजविले.


Jera fariseo wa irä, ijewa sha̱na ñayöle ka̱wei wà wa irä, jewa te Jesús wa̱ dulanak wa sha yakei te isha: —¿Jiye ba te ji ñeke̱ ji yeke̱ inaklä bäkäk wa ra ji yakei wakbläk wa ra rä na? 	 परुशी आणि नियमशास्त्राचे शिक्षक यांनी त्याच्या शिष्यांकडे तक्रार केली, ते म्हणाले, “तुम्ही जकातदार आणि पापी लोकांबरोबर का जेवता?”


Yabala rikäla, bas dä Säkeklä ja̱mi wa. Jekäi bas dä tu̱leka̱ ijewa ki̱ka. Ka irä maikäi kuna ta, ale kaldu bas ja̱rka rä bakleka̱, ale kaldu ka̱jiska je tsa̱ta. 	 माझ्या मुलांनो, तुम्ही देवाचे आहात, म्हणून तुम्ही ख्रिस्तविरोध्याच्या अनुयायांना जिंकले आहे, कारण जगामध्ये जो सैतान आहे त्याच्यापेक्षा जो तुमच्यामध्ये आहे तो महान देव आहे.


Salomón te Roboam wätsikiwa̱, Roboam te Abías wätsikiwa̱, Abías te Asa wätsikiwa̱. 	 शलमोन रहबामचा पिता होता. रहबाम अबीयाचा पिता होता. अबीया आसाचा पिता होता.


“Je kju̱ei ki̱ka Säkeklä ka̱biketsäk ta̱i te isha: ‘Yis te jile bata shäk wa irä, yis ktei bata shäk wa irä patkemi ijewa wäki̱. Ata ijewa te jewa sha̱ ktechemiwa̱, isaka yulemi ite weikanak.’ 	 यामुळे देवाचे ज्ञानसुद्धा असे म्हणाले, “मी प्रेषित व संदेष्ट त्यांच्याकडे पाठवील. त्यांपैकी काही जणांना ते ठार मारतील व काही जणांचा ते छळ करतील!’


Jewa te duë ta wa jeke̱ksa̱ ña̱laka tapawe̱ke̱ ja̱ka̱ ki̱ka je̱katashuäklä ki̱ka; je rä Pedro kjäke̱ju̱ ra, kje ioloibä jibä tenakläwa̱ ijewa manele ja̱mi. 	 त्यामुळे पेत्र रस्त्याने जाऊ लागला म्हणजे त्याची सावली रोगी व आजारी लोकांच्यावर पडावी यासाठी लोक त्यांना वाटेवर खाट अगर अंथरुणावर ठेवीत असत.


Jekäi ite itule rami ra, iwä sha̱ jolona ña̱la ki̱, jeska du dejulu te ikatacha̱wa̱. 	 तो पेरीत असता काही बी रस्त्यावर पडले, पक्षी आले व त्यांनी ते खाऊन टाकले.


Jekäi io̱na ijewa ia̱ jishtä Isaías wa̱ jile bata yile te ishe rä käi: ‘Bas te issëmi ssële, ata a̱ni ka bas je̱r na idäk, Bas te isu̱emi su̱le, ata a̱ni ka bas wäna ijuenak, 	 तेव्हा हे लोक दाखवून देत आहेत की, त्यांच्यासंबंधी यशयाने पूर्वी जे लिहून ठेवले ते खरे आहे. ते असे, ‘तुम्ही लक्ष द्याल, ऐकाल पण तुम्हांला समजणार नाही, तुम्ही पाहाल आणि निरीक्षण कराल पण तुम्हांला काहीच दिसणार नाही.


Jera ite isha Tomás ia̱: —Bä julasku tköwa̱ jiska; yis jula su̱o. Bä jula siköte patköwa̱ yis pare na. Ke ba ku̱ ibiketsa ka irä iyina kuna, ata ibiketsö iyina si̱ irä. 	 मग तो थोमाला म्हणाला, “तुझे बोट इकडे कर व माझे हात पाहा आणि तुझा हात इकडे कर व माझ्या कुशीत घाल. संशय सोड आणि विश्वास ठेव.”


Jewa ne rä sa bala butsäk wa rä, se̱nak sä del je ja̱mi wa rä, ka Säkeklä wikblu ta wa rä. 	 असे लोक फूट पाडतात. ते त्यांच्या मूळ स्वभावाप्रमाणे चालतात. त्यांना आत्मा नाही.


Bas wa̱ ji tso̱ watju̱o, je säkei kaku mo ka jita wa ia̱. Bas ku̱ inaklä bläklä jui ka kënak kuna shtä yuö bas wakwa ia̱. Je ne rä ji säkei ta ka e̱nak kuna ka̱jöir ska rä, mai jakbläk ka däkwa̱, mai ji wak wa̱ ka iweikanakwa̱ kuna ska. 	 तुमच्याकडे असलेले सर्व विका आणि गरिबांना पैसे द्या. जुन्या न होणाऱ्या व स्वर्गातही न संपणाऱ्या अशा थैल्या स्वत:साठी करा. जेथे चोर जाऊ शकणार नाही व कसरही त्याचा नाश करु शकणार नाही.


Jera ¿ba te ishemi ba kjanaklä ia̱: ‘Wekte ba ra’ ni, ite iwá̱ jishtä ipakana iwa̱k käi ki̱ka na? 	 ज्या गोष्टी करण्याबद्दल तुम्ही नोकराला आज्ञा करता ते केल्याबद्दल त्याचे आभार तुम्ही मानता काय?


Jekäi ijewa te imu̱awa̱ tsa̱mi ju̱aksa̱ ka̱ wäkiri Pilato ia̱. 	 त्यांनी येशूला साखळदंडानी बांधून दूर नेले व राज्यपाल पिलाताच्या स्वाधीन केले.


“Ñerä año kja ta̱i ukä ska yis deni inaklä ju̱ak yis ditsei wä sha̱ ka jita wa ia̱, ñakäi jile ma̱k Säkeklä ia̱. 	 “अनेक वर्षे दूर राहिल्यानंतर माइया लोकांतील गरीबांना दान देऊन यरुशलेममध्ये स्वत:साठी अर्पण करावे म्हणून मी मंदिरात जाऊन हा विधी करीत असताना, शुद्धीकरण झालेला असा मी त्यांस आढळलो.


“Jera je uva yäkä wakei deni ra, ¿me ite je shka̱bläk wa we̱mi rä na?” 	 मग द्राक्षमळ्याचा मालक परत येईल तेव्हा या शेतकऱ्यांचे काय करील?”


Ka irä maikäi kuna ta, ji yöleksa̱ te Säkeklä yabala kjayirmi ki̱ssëte pjoo. 	 कारण निर्माण केलेले जग पुत्राच्या प्रगट होण्याच्या काळाची वाट पाहत आहे.


Jera ite biköle tso̱ ipája̱mi su̱aksa̱. Jera ite isha je ekla ia̱: —Bä jula paruöksa̱. Jera jekäi ite iwa̱ ra, ijula bäinani. 	 येशूने सर्वांकडे पाहिले, मग तो त्या मनुष्याला म्हणाला, “हात सरळ कर.” त्याने हात सरळ केला आणि त्याचा हात बरा झाला.


Ji tkenawa̱ rä dokoitsalewa̱, ata je shki̱rke̱ka̱ni rä juer ta baa. Ji tkenawa̱ rä ka täki ta, ata je shki̱rke̱ka̱ni rä täkii. 	 जे शरीर जमिनीत पुरले आहे, ते अपमानात पुरलेले असते. ते अशक्त असते पण उठविले जाते ते सशक्त शरीर असते


Ka ije rä dulecha̱wa̱ wa Kekläí kuna, ata ije rä sä kseka wa ne Kekläí. Ata e̱e̱na bas shirinacha̱wa̱ rä. 	 तो मेलेल्यांचा देव नव्हे तर जिवंत लेकांचा देव आहे. तुम्ही फार चुकत आहा.”


Jekäi bas yis saka wa, sá te bas ia̱ isheke̱, bas pakeke̱ Säkekewa Jesús ja̱mi, ji kolole bas wa̱ sá ja̱mi, je rä jishtä bas kiana se̱nak käi, Säkeklä ssëwa̱k bäi käi, je wa̱k ki̱ta jishtä bas te iwe̱ kate käi, 	 बंधूंनो, मला आता तुम्हाला काही इतर गोष्टीविषयी सांगायचे आहे; प्रभु येशूचे अनुयायी या नात्याने आम्ही तुम्हाला विनंति करतो व बोध करतो की, देवाला कसे संतोषवायचे याचे शिक्षण तुम्हांला आमच्याकडून जसे मिळाले, तसे तुम्ही खरोखरच जगत आहात, आणि तुम्ही ते जास्तीत जास्त करा.


ata ishäkä te je tsikiwe̱ke̱ rä je̱r wà; säkätäba itäbä, itäki̱ iwärukjei, itä ska iwä täle. 	 जमीन आपोआप पीक उपजवते. प्रथम अंकुर, नंतर तुरा, त्यानंतर दाण्यांनी भरलेले ओंबी, मग कणसात पर्ण वाढलेला दाणा.


Bas chatköwa̱ ñashka̱li̱ble ja̱mi, ñakäi bas ja̱mi rä Säkeklä wikblu wa̱ itso̱ me̱nak je tkeno, ata bäi si̱ bas ja̱mi ji bata she ne tkeno rä. 	 प्रीतीसाठी प्रयत्न करा. आणि आध्यात्मिक दानांची विशेषत: तुम्हांला संदेश देता यावा याची मनापासून इच्छा बाळगा.


Je ale minewa̱ju̱ ebä ne mineka̱ju̱ni ka̱jöir saka saka ekta wà rä, iwa̱ ji biköle pshiwa̱kläwa̱. 	 जो खाली उतरला तोच वर सर्व स्वर्गांहून उंच ठिकाणी चढला. यासाठी की सर्व गोष्टी त्याला भरता याव्यात.


Jeska perfume däläwa̱klä yöle oro wà katke. Ñakäi sä kablele ñaia̱ cajón í ki̱wätele kalabe oro wà katke, je cajón ja̱rka u̱ iá yöle oro wà kate maná ta, ñakäi je na Aarón kata peri je̱leksa̱ irä, sä kablele ñaia̱ jak takläí irä je kate. 	 त्यामध्ये ऊद जाळण्यासाठी सोन्याची वेदी होती. आणि कराराची पेटी (कोष). ही पेटी (कोष) संपूर्ण सोन्याने मढवलेली होती त्या पेटीत (कोषात) एका सोन्याच्या भांड्यात मान्रा होता, तसेच अहरोनाची काठी जिला पाने फुटलेली होती व कराराच्या दगडी पाट्या होत्या.


Jekäi Sa Ká yis patkäkté, je wakei te yis ktei sha. Ka bas wa̱ ije rä ktä ssële kuna; ñakäi ka bas wa̱ iwakei rä su̱le kuna. 	 आणि ज्या पित्याने मला पाठविले त्याने स्वत:ही माझ्याविषयी साक्ष दिलेली आहे. परंतु तुम्ही त्याची वाणी कधीही ऐकली नाही, तो कसा दिसतो हे तुम्ही कधी पाहिले नाही.


Ekla ekla se̱no jishtä ikile ke̱i ska ra irä käi. 	 प्रत्येकाने ज्या स्थितीत त्याला पाचारण झाले त्या स्थितीत राहावे.


Je ki̱ka alaklä wa kiana jile tkäkka̱ tsa̱ku̱ ki̱ ángel wa kju̱ei, ijuenaklä irä tsa̱ku̱i ta. 	 यासाठी देवाने स्त्रीला अधिकार दिलेला आहे त्याचे चिन्ह म्हणून तिने आपले मस्तक आच्छादावे व देवदूतांकरितासुद्धा तिने हे करावे.


Jera ije te ju ja̱r ta̱i yöle ietkä ki̱ka kjashemi bas ia̱, ja̱r bäile e̱ná. Jeska bas te ji äliwe̱ba. 	 तो मनुष्य तुम्हांला माडीवरील सजविलेली खोली दाखवील. तेथे तयारी करा.”


Mika̱ sábado dewa̱ ra, ije te sa paktami ñapaktäklä jui ska. Jera chu̱li̱i̱ te ije ktä ssa ra, jewa male̱cha̱cha̱wa̱ je te, ki̱ka ijewa te isha: —¿Mai je te jekäi ji tsa̱ rä na? ¿Je rä mane shtä je̱rike me̱na iia̱ rä na? ¿Je rä ji täkili ta o̱na ijula wa rä na? 	 शब्बाथ दिवशी तो सभास्थानात शिकवीत होता. पुष्कळ लोकांनी त्याची शिकवण ऐकली तेव्हा ते थक्क झाले. ते म्हणाले, “या माणासाला ही शिकवण कोठून मिळाली? आणि त्याला कोणते ज्ञान देण्यात आले आहे की, यासारखे चमत्कार त्याच्या हातून केले जातात? तो सुतार नाही काय?


Ñerä se̱nak ipája̱mi wa biköle suanacha̱wa̱. Jera se̱nak ka̱ bata na Judea ke̱i sha̱na, biköle te je o̱na pakeke̱ ñaia̱. 	 सर्व शेजारी भयभीत झाले आणि यहूदीयाच्या सर्व डोंगराळ प्रदेशात लोक या सर्व गोष्टींबद्दल बोलत होते.


Je ki̱ka sa̱ je̱k tso̱ksa̱ ji rä sa̱ se̱naklä bitaba ñara je wa̱k, ji rä sa̱ ñaki̱wäjiäkläwa̱ etka yebä je wa̱k. 	 तर मग आपण शांतीला आणि एकमेकांच्या वाढीला मदत करणाऱ्या गोष्टींच्या मागे लागावे.


Jera issëna iktäkwa̱, ata isuanawa̱ ditsä yika, ijewa ia̱ ra Juan rä jile bata shäk ki̱ka. 	 हेरोद त्याला मारावयास पाहत होता, पण तो लोकांना भीत होता कारण लोकांचा असा विश्वास होता की, योहान संदेष्टा आहे.


Je ssa ijewa te ra, sa̱ñirebä ikjawa̱julu Templo ska, te sa paktami. Je dälei ja̱mi chui wa tsa̱ku̱i irä itsa̱tkäk wa irä jewa ñatapawa̱wa̱. Jewa te Sanedrín wa irä Israel batala wäkiri wa kalabe irä kia jaté tapanakwa̱. Kjepa ijewa te Templo kjänanak wa patkami sä wätiäklä ska ijewa jäkté. 	 जेव्हा प्रेषितांनी हे ऐकले, त्यांनी ती आज्ञा पाळली आणि मंदिरात गेले. ती पहाटेची वेळ होती, आणि तेथे लोकांना शिक्षण देऊ लागले, प्रमुख याजक व त्याचे मित्र सभास्थानात आले. त्यांनी यहूदी पुढाऱ्यांची सभा आणि सर्व वडीलजन, जे यहूदी लोकांचे नेते होते यांची एकत्र सभा बोलाविली. मग प्रेषितांना तेथे घेऊन येण्यासाठी काही जणांना तुरुंगात पाठविले.


Jekäi bas wa̱ iju̱ñer ije kjayina rä sa̱ wa̱ ji yakei wakblele nui tsa̱k ju̱ami; ata ije ja̱mi ka ji yakei wakble kuna. 	 लोकांचे पाप घेऊन जाण्यासाठी ख्रिस्त प्रकट झाला हे तुम्हांस माहीत आहे, आणि त्याच्यामध्ये कोणतेही पाप नाही.


Ba ku̱ ñanak sherke̱ sá ki̱ buliri buliri, je mopa sá ia̱ jir. 	 आम्हाला रोज लागणारी भाकर आज आम्हांला दे,


Bas te itsa̱tkeke̱ je su̱a ijewa te ra, jewa te Säkeklä kjeishemi Cristo ktei baa yinak bas wa̱ je wawá̱ bas te ki̱ka, bas te ji ma̱ shka̱ja̱ ijewa ia̱ irä, biköle ia̱ irä je ki̱ka. 	 कारण या सेवेमुळे तुम्ही स्वत:ला योग्य शाबित करता, आणि ते देवाचे गौरव करतात, तुम्ही ज्यावर विश्वास ठेवता त्या ख्रिस्ताच्या शुभवर्तमानाला अधीन असल्याने तुमचे स्वीकारणे.


Je idäli rä oro käi, inaklä yaka käi, jak säkei ta därërë käi, perla käi, dätsi bäi tsa̱a̱ käi, siöö yëna käi, julii käi, bätsëë käi, kal biköle jala ta baa käi, ji biköle yöle elefante kà tälik wà käi, ji biköle yöle kal säkei ta wà käi, bronce wà käi, tabeli yaka wà käi, mármol wà käi; 	 तो माल असा: सोने, चांदी, मौल्यावान रत्ने, मोती, तागाचे तलम कापड, किरमिजी, रेशमी व जांभळे कापड, निरनिराळ्या प्रकारचे सुगंधी लाकूड, सर्व प्रकारची हस्तीदंती पात्रे, मोलवान लाकडे, तांब्याची, लोखंडाची हस्तीदंती पात्रे, मोलवान लाकडे, तांब्याची, लोखंडाची व संगमरवरी पाषाणाची पात्रे.


Je katke ekla bewak kjuä su̱iwa̱k kie Simón ni je ju ska. Je ju katke rä däyë kjä ja̱mi. 	 शिमोन नावाच्या चाभाराच्या घरी राहत आहे. त्याचे घर समुद्राजवळ आहे.”


Ka bas ia̱ yis biketsanak. Ka irä jiye kuna ta, bas wakwa ñakjeishäke̱ je kieke̱wa̱ bas te, ata Säkeklä eklabä me sä kjeishäpa, ka je payule kuna bas te. 	 तुम्हांला एकमेकांकडून स्तुति करवून घ्यायला आवडते. परंतु एकाच देवाकडून होणारी स्तुति मिळविण्याचा प्रयत्न तुम्ही कधी करीत नाही, मग तुम्ही माझ्यावर कसा काय विश्वास ठेवाल?


Ata ji biketse etkabä ka ke̱i däwa̱ba yikaba ra, sa̱ tso̱ rä kololewa̱ ka̱wei wa̱, kjäitälewa̱ ji biketse etkabä kjayir mar ki̱ssäk. 	 हा विश्वास येण्याअगोदर नियमशास्त्राने आपणांस कैद्याप्रमाणे पहाऱ्यात ठेवले होते. आणि हा येणारा विश्वास आम्हांला प्रगट होईपर्यंत आम्हांला कैदी म्हणून ठेवण्यात आले होते.


Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, yi wa̱ ka Säkeklä gobierno kinewa̱ jishtä yaba käi ra, a̱ni ka idäkwa̱ je ja̱mi. 	 मी खरोखर तुम्हांला सांगतो, जो कोणी देवाच्या राज्याचा बालकासारखा स्वीकार करीत नाही. त्याचा स्वर्गात प्रवेश होणार नाही.”


Yi te ishe, irä balewa̱ ije ja̱mi ni ra, je kiana shkäk jishtä ije shka käi. 	 मी देवामध्ये राहतो असे जो म्हणतो, त्याने जसा येशू जगला तसे जगले पाहिजे.


Ata ikuna rä biköle te ji bata sheke̱ ra, jera yilé ka Jesús biketsäk kuna iräle, ka delewa̱ kuna iräle, dewa̱ te ji yirte ssa ra, je te issëwe̱mi shi̱ana, je te issëwe̱mi nui ta käi. 	 परंतु जर प्रत्येक जण संदेश देऊ लागला आणि जर अविश्वासणारा किंवा बाहेरचा आत आला, तर सर्वजण जे बोलत असतील त्यामुळे त्या ऐकणाऱ्याला त्याच्या पापाची जाणीव होते, ते सर्व त्याचा न्याय करतात;


Jera ijewa te ichaka iia̱: —¿Jí rä bas yaba na? ¿Jí ne rä bas wa̱ yinak iko̱le rä ka wä wajuenak kuna ni rä na? Jera ¿maikäi jira iwä wajuerke̱ na? 	 यहुदी लोकांनी त्याच्या आईवडिलांना विचारले, “हा तुमचाच मुलगा आहे काय? तुम्ही म्हणता हा जन्मापासून आंधळा होता तर आता याला कसे काय दिसू लागले?”


Jekäi ijewa te ikúka: —Ka sá wa̱ iju̱ñer mai je datse̱ räle. 	 म्हणून त्यांनी असे उत्तर दिले की, तो कोणापासून होता हे त्यांना माहीत नाही.


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: “¿Bas te ibiketse je Galilea wa wa̱ ji yakei wakblele rä e̱e̱na si̱ Galilea wa saka biköle tsa̱ta je kju̱ei io̱na jekäi iukä ja̱mi rä na? 	 त्याने त्यांना उत्तर दिले, “तुम्हांला वाटते का की, ह्या गालीलकरंनी जे भोगले त्यावरुन ते इतर गालीलकरांपेक्षा जास्त पापी होते?


Tsa̱na ra moska te Cristo ktei wapakteke̱ rä je̱r ki̱ ñaiane kju̱ei, tuneka̱ kju̱ei. Ata moska te je we̱ke̱ rä iwakwa ssërke̱ iwa̱k je̱rike bulee wà je kju̱ei. 	 हे खरे आहे की त्याच्यातील काही जण हेव्याने व वैरभावने ख्रिस्ताचा संदेश देतात, पण इतर चांगल्या भावनेने ख्रिस्ताचा संदेश देतात.


jekäi ije̱k kjasha Pedro ia̱, je ukä ska doce wa ia̱. 	 व तो पेत्राला दिसला, नंतर बारा प्रेषितांना,


El wa, saje wa Säkekewaí Jesucristo ki̱ka, ñakäi ñashka̱li̱ble Säkeklä wikblu oloi ja̱mi ki̱ka, yie bas pake chichanakña yis da, ka̱kiäk yis ki̱ Säkeklä wäkata ska, 	 बंधूंनो, आपल्या प्रभु येशू ख्रिस्तामुळे आणि आत्म्याकडून जे प्रेम आपणांकडे येते त्यामुळे माझ्या वतीने, माझ्याबरोबर देवाजवळ आग्रहाने प्रार्थना करण्याची विनंति करतो.


Jera ka Judío kuna wa irä Judío wa irä ñaje̱rku̱a iwäkiri wa ra ijewa weikäk diekjela irä, itiäk jak wà irä. 	 काही यहूदीतर लोक, काही यहूदी लोक व त्यांचे पुढारी यांनी पौल व बर्णबाला बांधले व इजा करण्याचा प्रयत्न केला. त्यांना पौल व बर्णबा यांना दगडमार करुन मारावयाचे होते.


Jera ikjaksa̱ju̱, mineju̱mi däkmi Olivo Yäkä Bata ska iwädular käi, jera iwa̱ dulanak wa damiña ira. 	 तो निघाला आणि नेहमीप्रमाणे जैतूनाच्या डोंगराकडे गेला व शिष्यही त्याच्या मागोमाग गेले.


Ata ditsä bitämi ka̱wä däkläka̱ wà irä ka̱wä minakläwa̱ wà irä, norte wà irä sur wà irä, jewa ñatulämiwa̱ yäkäk Säkeklä gobiernoí ska. 	 आणि लोक पूर्वेकडून, पश्चिमेकडून, उत्तरेकडून व दक्षिणेकडून येतील व देवाच्या राज्यात मेजासभोवती आपापल्या जागेवर बसतील.


je rä ba pautäle ju̱ñaklä ba wa̱ iyina si̱ irä ni. 	 हे मी यासाठी लिहित आहे की, जे काही तुम्हांला शिकविण्यात आले ते खरे आहे, हे तुम्हांला समजावे.


Jera ite yaba kiaté, duacha̱ ite ijewa sha̱na. 	 तेव्हा त्याने एका लहान बालकाला आपल्याजवळ बोलावून त्यांच्यामध्ये उभे केले,


Jera Pilato te ichaka ijewa ia̱: —¿Jera me yie Jesús kinak Säbäkäkksa̱ ni je we̱ na? Jera biköle te isha: —¡Iwätiöka̱ cruz ja̱mi! 	 पिलाताने विचारले, “मग ज्याला ख्रिस्त म्हणतात त्या येशूचे मी काय करावे?” सर्व लोक ओरडून म्हणाले, “त्याला वधस्तंभावर खिळून मारून टाका!”


Sha̱ jolona dika yäkä na; je kibina ñara, ata je dika yäkä te iki̱tiacha̱wa̱. 	 काही बी काटेरी झुडुपात पडले. काटेरी झुडुपे त्याच्याबरोबर वाढली व त्याची वाढ खुंटविली.


Mika̱ yilé te gobierno ktei ssa, ata ka ije̱r ko̱r iia̱ ra, jera ale yakei si̱ däke̱ju̱, te ji tkelewa̱ ije̱r ska tse̱ju̱eke̱mi; je ne rä ale iwä jolona ña̱la ki̱ka käi rä. 	 कोणी राज्याची गोष्ट ऐकतो पण ती त्याला समजत नाही, तेव्हा तो दुष्ट (सैतान) येतो व त्याच्या अंत:करणात पेरलेले ते घेतो, वाटेवर पेरलेला तो हाच आहे.


Jeiräta Judío wa chu̱li̱i̱ te Jesús biketsa. Ñakäi itsa̱ku̱i wa sha̱ manele te ibiketsa. Ata ka iwa̱ iyineka̱ kuna yi a̱ni ia̱, isuanacha̱wa̱ fariseo wa yika iö itulurksa̱ ñapaktäklä jui ska ki̱ka. 	 तरीही अधिकाऱ्यातील पुष्कळंानी त्याच्यावर विश्वास ठेवला. पण आपणांस सभास्थानाच्या बाहेर घालवू नये म्हणून परुश्यांमुळे त्यांनी हे पत्करले नाही.


Säkeklä sa̱ je̱r ssëwa̱k baa, je ku̱ bas biköle wapeblöpa. Amén. 	 शांतीचा देव तुम्हा सर्वांबरोबर असो. आमेन.


Jera yie kte ssaté ka̱jöir ska te ishe: “Iyuö: ‘Bäije jí jöikwäta sä duächa̱ke̱wa̱ delewa̱ Säkekewa ja̱mi wa rä.’ ” Jera Säkeklä wikblu te ishe: “Jekäi irä, je rä ijewa wa̱ ishka̱ble ta̱i je̱retsäklä, iji wá̱ säkei kukemiwa̱ iwakwa te ki̱ka.” 	 मग मी स्वर्गातून एक आवाज ऐकला, तो आवाज म्हणाला, “हे लिही: येथून पुढे, जे प्रभूमध्ये मेलेले आहेत, ते त्यांच्या श्रमापासून विश्रांति घेतील.” आत्मा म्हणतो, “होय, हे खरे आहे. ते लोक आपल्या कठीण कामापासून विश्रांति पावतील. त्यांनी केलेल्या गोष्टी त्यांच्याबरोबर राहतील.”


Ñaebä Jesús kie etkä Justo ni, je te bas chakami. Säkeklä gobierno wakja̱neiwa̱kña yis da wa sha̱na, ijewa ebä ne rä tene shkiri ta wa rä. Ijewa rä yis je̱r pabläk ta̱i. 	 येशू ज्याला युस्त म्हणतात तोसुद्धा तुम्हाला सलाम सांगतो. यहूदी विश्वासणाऱ्यांपैकी फक्त हेच काय ते देवाच्या राज्याचा प्रसार करण्यात माझ्याबरोबर काम करीत आहेत. ते मला आधीच फार मोठा आधार आहेत.


Ñekja bas ishäk: “Jir iräle bulia iräle, sä marmi ñe jukläyäkä ska, jeska sä ji wa̱mi un año; sä jile watju̱ami sä blurmi,” 	 ऐक, तू म्हणतोस, “आज किंवा उद्या आपण या शहरी किंवा त्या शहरी जाऊ व तेथे आपण एक वर्ष घालवू आणि आपण तेथे व्यापार करू व पैसा कमवू.”


“¡Säli bas Corazín wa rä! ¡Säli bas Betsaida wa rä! Ka irä jiye kuna ta, bas sha̱na ji o̱na täkili ta ta̱i je kuna rä o̱le Tiro irä Sidón irä ska ra, mik ijewa ñamaneneksa̱, ñapajiene sua yönak saco ye shtä wà, ñajäklenewa̱ muli̱tä ja̱rka. 	 “खोराजिना तुझ्यासाठी हे वाईट होईल! बेथसैदा तुझ्यासाठी हे वाईट होइल! कारण जे चमत्कार तुम्हांमध्ये घडले ते जर सोर व सिदोनमध्ये घडले असते तर त्यांनी फार पूर्वीच गोणपाट नेसून राखेत बसून पश्चात्ताप केला असता.


¿Ka bas wa̱ iju̱ñer shka̱bläk Templo ska wa te rä ji tso̱ me̱le Templo ska je ne ñe rä na? Ñakäi ¿ka bas wa̱ iju̱ñer jeska jile däläwa̱klä wakja̱neiwa̱k wa te ji me̱leka̱ ne kaku käteke̱ña rä na? 	 तुम्हाला माहीत नाही काय मंदिरात जे काम करतात ते त्यांचे अन्र मंदिरातून घेतात, आणि जे नियमितपणे वेदीची सेवा करतात, ते वेदीवर जे अर्पण केले जाते त्यात सहभागी होतात.


Ata bas ki̱ ishena ji̱a yinak ra, jera je parurmi rä sa taparke̱ jile paruäk tsa̱na shtä ska. 	 परंतु जर तुम्हांला एखाद्या गोष्टीची चौकशी करायची असेल तर नियमित सभेत त्यासंबंधी विचार केला जाईल.


Bas ka je̱r ko̱ne jibä oloitseke̱ bas te rä ia̱, ata sá wa̱ iju̱ñer jibä oloitseke̱ sá te rä. Ka irä maikäi kuna ta, tsa̱tkeneksa̱ datse̱ rä Judío wa ja̱mi ki̱ka. 	 जे तुम्हांला समजत नाही त्याची तुम्ही शोमरोनी उपासना करता. आम्ही यहूदी लोक कशाची उपासना करतो हे आम्हांला चांगले कळते, कारण यहूदी लोकांकडूनच तारण येते.


Ñerä ikuta wa te kte patkami Jesús ia̱ jikäi: —Säkekewa, ma wa̱ shka̱ta duärawa̱. 	 त्या बहिणींनी येशूला निरोप पाठविला की, हे प्रभु ज्याच्यावर तू प्रीति करतोस तो आजारी आहे.


Saje wa ñashka̱l dä, ije te sa̱ shka̱li̱bla säkätä ki̱ka. 	 आम्ही प्रीति करतो कारण देवाने आमच्यावर पहिल्यांदा प्रीति केली.


Je ijolona dika yäkä na, jewa ne rä kte ssäk wa rä. Ata idami sha̱na ra, ji tso̱ sa̱ je̱r iawa̱k käi, blune käi, ji wà sä wäbätsä sa̱ tso̱ ji̱a kseka ra käi, je te je ki̱tieke̱wa̱, ka wä täler kuna. 	 जे बी काटेरी झुडुपात पडलेले असते ते दर्शविते की, ते ऐकतात परंतु आपल्या मार्गाने जात असता काळजी, श्रीमंती, जीवनातील सुखे यांनी ते खुंटविले जाते, ते पक्व फळ देत नाही.


Ata ka je rä ji iá kuna. Cristo bata yirke̱ wäsi̱wa iräle, ka wäsi̱wa kuna iräle, jishtä iräle käi, je te yis ka̱ssëwe̱ke̱ a̱naa. Jekäi yis ka̱ssämi ji̱a a̱naa. 	 पण त्यामुळे काय होते? महत्त्वाची गोष्ट अशी आहे की, प्रत्येक मार्गाने चांगला हेतू असो की वाईट हेतू असो, ख्रिस्त गाजविला जातो. आणि त्यामुळे मला आनंद होतो. आणि मला आनंद होतच राहील.


Jesús dasta̱na ra, Tomás ale doce wa sha ekla, kie etkä Ko̱lo̱ ni, je ka kaldu kuna ijewa ra. 	 आता थोमा (याला दिदुम म्हणत) बारा शिष्यांपैकी एक होता. येशू आला तेव्हा तो शिष्यांबरोबर नव्हता.


Jera Säkekewa Jesús shki̱leka̱ni je ktei pake kate iktei bata shäk wa te ssër ta oloi ta ta̱i. Ñakäi Säkeklä te ijewa biköle tsa̱tke kate bäi si̱. 	 मोठ्या सामर्थ्याने प्रेषित लोकांना प्रभु येशू मेलेल्यांतून उठला याविषयी साक्ष देत. आणि त्या विश्वासणाऱ्यांवर देवाचा मोठा आशीर्वाद होता.


te isha: —Säbäkäkksa̱, ¡yi si̱ te ba kpa rä shöka̱ sá ia̱ jile bata shäk ye! 	 ते म्हणाले, “ख्रिस्ता आमच्यासाठी भविष्य सांग! तुला कोणी मारले?ʈ


Idetse̱ ra, Judío wa minele Jerusalén ska wa te ipajiaksa̱ shkiritke, jewa te ikjatia saka saka nui ta e̱e̱na käi. Ata ka ijewa ia̱ iyir kte si̱ käi. 	 जेव्हा पौल तेथे हजर झाला, तेव्हा यरुशलेमहून तेथे आलेले यहूदी लोकही पौलाच्या सभोवती उभे राहिले, त्यांनी त्याच्यावर पुष्कळ गंभीर आरोप ठेवले, परंतु ते आरोप यहूदी लोक सिद्ध करु शकले नाहीत.


Ata ka ite ijewa ktä ssë ra, jera ishö ñatapawa̱k wa ia̱; ata ka ite ñatapawa̱k wa ktä ssë ra, jera ikuköwa̱ ka Säkeklä ja̱mi kuna wa käi, inaklä bäkäk wa käi. 	 जर तो मनुष्य लोकांचेही ऐकणार नाही तर मंडळीसमोर ही गोष्ट मांड. जर तो मनुष्य मंडळीचेही ऐकाणार नाही, तर मग तो देवाचा नाही, असे समज किंवा एखाद्या जकातदारासारखा समज.


Je rä ijewa te yis irä bas irä je̱r pabla ki̱ka. Jekäi yi rä ijewa käi wa kjeishöpa. 	 कारण त्यांनी माझा व तुमचा आत्मा प्रफुल्लीत केला आहे. अशा लोकांना मान्यता द्या.


Iwa rä ka̱wei rä ji bäi däke̱ ji̱a je me̱i ebä, ka je rä iwak si̱ kuna. Je ne ki̱ka a̱ni ka je ia̱ ñasikäkwa̱ alemana wa parunak bulee, bewak me̱ka̱ iku̱r käi ebä año año je oloi ja̱mi. 	 कारण नियमशास्त्र हे भविष्यकाळात येणाऱ्या चांगल्या गोष्टींची केवळ एक छाया आहे. त्या सत्याचे ते खरे स्वरुप नव्हे, म्हणून देवाची उपासना करण्यासाठी जे त्याच्याजवळ येतात त्यांना नियमशास्त्र त्याच अर्पणांमुळे जी वर्षानुवर्षे पुन्हा पुन्हा केली जातात, ते कदापि परिपूर्ण करू शकत नाही.


Jekäi je ji katable je wäkukö, ji wá̱ ite e̱nawa̱ kje, je rä bas däkläwa̱ këlewa̱, deleksa̱ ñawäsaka, ka kialewa̱ ta ji a̱ni ska. 	 आणि त्या धीराला परिपूर्ण काम करू द्या. यासाठी की तुम्ही प्रौढ, परिपूर्ण व कोणत्याही बाबतीत कमतरता नसलेले असे व्हावे.


Säli yis te jile sheke̱ yuletene wà katablöpa elkje. Jekäi irä, bas te yis katable ji̱a. 	 माझी आशा आहे की, आपण माझा थोडासा मूर्खपणा माझ्यासाठी सहन कराल. पण तो तुम्ही करीतच आहा.


Mikle bite rä jira kje ka yi wa̱ issële sa̱ ko̱le ka wä wajuenak kuna je wä wajuewa̱ yi te. 	 जो मनुष्य जन्मजात आंधळा होता, त्याला दृष्टी येण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.


Ñerä yis te isu̱a ra, caballo suruu de kate. Je ki̱ je̱k tkeleka̱ rä ukabata klä ta, je ia̱ corona me̱na. Jekäi imineju̱ tu̱leka̱ tu̱nakka̱. 	 मी पाहिले आणि तेथे माइयासमोर पांढरा घोडा होता. घोडेस्वाराने धनुष्य धरले होते. त्याला मुगुट देण्यात आला होता. तो निघाला, शत्रूचा पराभव करीत निघाला, तो विजय मिळविण्यासाठी निघाला.


Sá ki̱yörke̱ ra, sá te je kúkeke̱ je̱r bäi wà. Sá rä tululeksa̱ ka̱ boroi ye ka̱jiska wa wa̱, ji ju̱leksa̱ biköle wa̱ käi, bite rä jira kje. 	 जेव्हा आमची निंदा होते, तेव्हा आम्ही आशीर्वाद दतो. जेव्हा आमचा छळ होतो तेव्हा आम्ही सहन करतो. जेव्हा आमची निंदा होते, आम्ही दयाळूपणे त्यांच्याशी बोलतो, या क्षणापर्यंत आम्ही जगासाठी गाळ आणि कचरा असे झालो आहोत.


Ata ji wikblu ka Jesús shäkka̱ kuna jekäi, jewa biköle ka datse̱ rä Säkeklä ja̱mi kuna. Je ne rä kju̱atkäk Cristo ra wikbluí rä. Je ne palei ssële bas wa̱ idäju̱ ni rä, ñakäi jira je kaldu kja ka̱jiska ni rä. 	 आणि प्रत्येक संदेष्ट्याचा आत्मा जो येशूविषयी कबुली देत नाही तो देवापासून नाही. अशी व्यक्ति म्हणजे ख्रिस्तविरोधी होय. ज्याच्या येण्याविषयी तुम्ही ऐकले आहे. तो अगोदरच जगात आला आहे.


Je ke̱i wà bas ssëno a̱naa, bas ka̱ssö jaboo, bas ia̱ ji säkei ta tso̱ däkksa̱ ta̱i ka̱jöir ska ki̱ka. Ata je su̱ta ijewa kalí wa te jile bata shäk wa ukä ja̱mi iwá̱ rä. 	 त्या दिवशी तुम्ही आनंद करा. आनंदाने उड्या मारा कारण स्वर्गात तुमचे बक्षीस मोठे आहे! कारण त्यांच्या पूर्वजांनी संदेष्ट्यांना सुध्दा तसेच केले.


“Yi te bas ktä ssa ra, je rä ite yis ne ktä ssa rä; ñakäi yi te bas ju̱aksa̱ ra, je rä ite yis ne ju̱aksa̱ rä; jekäi yi te yis ju̱aksa̱ ra, je rä ite yis patkäkté ne ju̱aksa̱ rä.” 	 जो शिष्यांचे ऐकतो तो माझे ऐकतो आणि जो शिष्यांना नाकारतो तो मला नाकारतो. आणि जो मला नाकारतो तो ज्याने मला पाठविले त्याला नाकारतो.”


Jera iblui wa te isu̱a ka ji kuna ji̱a iñabluwa̱klä ra, ijewa te Pablo irä Silas irä kukacha̱wa̱ sika jámi sa tapanaklä däli watju̱ak shtä ska ka̱wei ta wa wäki̱, 	 ज्या लोकांची ही मुलगी नोकरी करीत असे त्यांनी हे पाहिले. त्यांनी हे ओळखले की, आता ते त्या मुलीचा वापर पैसे कमविण्यासाठी करु शकणार नाहीत. म्हणून त्यांनी पौल व सीला यांना धरुन शहरातील सभेच्या ठिकाणी ओढून नेले. शहराचे अधिकारीही तेथे होते.


Ka irä jiye kuna ta, yis katke bas sha̱na ra, yis te ibiketsaksa̱ ka jile saka pakäk kuna, ata Jesucristo ebä pakäk, ije wäteleka̱ cruz ja̱mi je ebä pakäk. 	 कारण तुमच्यामध्ये असताना फक्त येशू ख्रिस्त आणि तोही वधस्तंभावर खिळलेला याशिवाय कशाचेही ज्ञान असू नये असा मी निश्र्च्य केला आहे.


Iwa rä chu̱li̱i̱ dämi ji̱a yis kie ja̱mi ishäk: “Yis ne rä Säbäkäkksa̱ rä” ni, jewa te chu̱li̱i̱ wäyueche̱miwa̱. 	 मी हे म्हणतो कारण असे पुष्कळ आहेत की जे माझ्या नावाने येतील आणि ते म्हणतील, मी ख्रिस्त आहे,’ आणि ते पुष्कळ लोकांना फसवितील.


Jera Jesús te isha iia̱: —Ka yis te ishe ba ia̱ siete vece ebä, ata setenta vece däka̱ siete. 	 येशूने उत्तर दिले, ‘मी तुला सांगतो, फक्त सातच वेळा नाही तर उलट त्याने तुझ्यावर 77 वेळा अन्याय केला तरी तू त्याला क्षमा करीत राहा.”


Chu̱li̱i̱ dämi ji̱a yis kie ja̱mi ishäk: ‘Yis ne irä’ ni, jewa te chu̱li̱i̱ wäyueche̱miwa̱. 	 पुष्कळ लोक माझ्या नावाने येतील व म्हणतील की, ‘मी तोच आहे’ आणि ते पुष्काळांना फसवतील.


Se̱ne kshana ka ji ta ra ju̱ñer yis wa̱, ñakäi se̱ne ji tso̱ ta̱i ra je ju̱ñer yis wa̱. Yis dä je̱k dulale ji biköle wà ji biköle ska ji katabläk, ji ñale bäi iräle bäli ebä iräle, ji tso̱ ta̱i ra iräle ji ka ta ra iräle. 	 गरजू स्थितीत किंवा सर्व विपुल असताना कसे राहायचे ते मी जाणतो. कोणत्याही वेळी आणि सर्व परिस्थितीत तृप्त राहण्याचे व भुकेले राहण्याचे, भरपूर बाळगण्याचे आणि अपूरेपणात राहाण्याचे अशा सर्व परिस्थितीत राहण्याचे रहस्य मी शिकलो आहे.


Ñerä iyakani ra, itäkinani. Jekäi ise̱na ji̱a elkje kte kukäk wa tso̱ Damasco ska jewa ra. 	 नंतर त्याने अन्न सेवन केल्यावर त्याच्या अंगात जोम आला. शौल काही दिवस दिमिष्क येथील शिष्यांबरोबर राहिला.


Jekäi ije je̱kaka̱, mineju̱ni ijuka. 	 मग तो उठून आपल्या घरी गेला.


Jekäi ije wa̱ yis minetse̱ Säkeklä wikblu oloi ja̱mi ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska. Jera yie alaklä su̱a je̱tkeleka̱ bewak bätsëë yëna, pa ta kie ebä Säkeklä shäklä yakei, tsa̱ku̱ ta siete, dula ta diez, je ki̱ka. 	 मग देवदूताने मला आत्म्याद्वारे वाळवंटात नेले. तेथे मी एका स्त्रीला किरमिजी रंगाच्या श्र्वापदावर बसलेले पाहिले. त्या श्र्वापदाच्या अंगावर वाईट नावे लिहिली होती. त्या श्र्वापदाला सात डोकी आणि दहा शिंगे होती,


Jekäi io̱na kte yöle te ishe käi: “Abraham te Säkeklä biketsa, je wà ibiketsanaksa̱ wämo ye to̱ne käi”, ñakäi ikina rä Säkeklä salibä. 	 आणि अशा रीतीने पवित्र शास्त्र जे सांगते, ते परिपूणे झाले की, “अब्राहामाने देवावर विश्वास ठेवला आणि त्याचा विश्वास हा त्याचे नीतिमत्त्व मोजला गेला.” आणि त्या कारणामुळे त्याला “देवाचा मित्र” असे म्हटले गेले.


Ata sä te ishe ka sa̱ wa̱ ji yakei rä wakblele ni ra, jera sa te ije iawa̱wa̱ rä ka̱yuäk ye, ñakäi ije ktä ka kuna sa̱ ja̱mi. 	 जर आम्ही म्हणतो की आम्ही पाप केले नाही तर आम्ही देवाला लबाड ठरवितो. आणि त्याचा संदेश आमच्या अंत:करणात नाही.


Ata je chu̱li̱i̱ wa kjoyina ñasha̱naka kju̱awa kju̱awa. Jekäi jibä iwà si̱ rä je ia̱ ka ije je̱r ko̱ne, ijewa kjoyinaka̱ ta̱i kju̱ei. Je ki̱ka ite isha tse̱nakmi guardia wa jui ska. 	 गर्दितून वेगवेगळ्या प्रकारचे आवाज ऐकू येऊ लागले. गोंधळामुळे व ओरडण्यामुळे सरदारला सत्य काय आहे हे जाणून घेता येईना. म्हणून सरदाराने शिपायांना हुकूम दिला की, पौलाला इमारतीत घेऊन जावे.


zapato jielewa̱ kukale e̱ná sa̱ je̱r bäinaklä ktei baa bata shäk. 	 आणि सुवार्ता व शांती यांची घोषणा करण्यासाठी सज्जतेच्या वहाणा पायी घाला.


Je ki̱ka sa wakwa je̱k wabiketsöksa̱ ekla ekla, je ne kjepa je pan ñeke̱ je copa wayeke̱ rä. 	 पंरतु मनुष्याने स्वत:ची परीक्षा करावी. आणि नंतर भाकर खावी किंवा द्राक्षारसाचा प्याला प्यावा.


Je jukläyäkä rä mablele ñakjee, imatsi̱li rä isho̱lo̱li ra ñaebä. Jekäi ite jukläyäkä mabla je kata wà, deka̱ doce mil estadio matsi̱li kje; imatsi̱li irä, isho̱lo̱li irä, ikaleka̱ irä je rä ñaebä. 	 नगर चौरस आकाराचे होते. त्याची लांबी व रुंदी सारखीच होती. देवदूताने सोन्याच्या मोजपट्टीने नगराचे माप मोजून पाहिले. ते पंधरा हजार मैल भरले. नगराची लांबी, रुंदी व उंची समसमान होत्या.


Säkeklä wikblu te ishe bulee sa̱ ke̱i bata je kje ra, manele te sa̱ wa̱ ji biketsanak etkabä jemiwa̱ta̱na, iwa̱ wikblu sä wäyuäk wa irä be wa̱ sa paktäklä irä je ssäklä, 	 आत्मा स्पष्ट म्हणतो की, नंतरच्या काळात काही जण विश्वास सोडतील, ते भविष्य सांगणारे आत्मे, जे फसविणारे आहेत त्यांच्याकडे लक्ष देतील,


Bas se̱no tsa̱na ka delewa̱ kuna wa ra, bas wa̱ ka̱ kjäke̱ wawa̱klä bäi. 	 बाहेरच्या लोकांबरोबर सुज्ञतेने वागा आणि प्रत्येक संधीचा चांगला फायदा करुन घ्या.


Jekäi ángel su̱le yis wa̱ klä tkelewa̱ däyë ki̱, ishäkä ki̱, je jula wämo tkaka̱ ka̱jöir wà, 	 मग ज्या देवदूताला मी समुद्रात व जमिनीवर पाहिले होते त्याने आपला उजवा हात स्वर्गाकडे उचलला.


Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, je biköle o̱rmi jira sa̱ tso̱ wa ka tuarcha̱wa̱ba yika. 	 मी तुम्हांला खरे सांगतो की, या सर्व गोष्टी घडण्यापूर्वी ही पिढी खात्रीने नाहीशी होणार नाही.


je rä biköle ji rä iyina ka kukäk kuna kte si̱ ye, ata wäbätsäk ji yakei wà wa buka̱naklä. 	 आणि त्यांनी सत्यावर विश्वास ठेवला नाही तर दुष्टतेत आनंद मानला, त्यांना शिक्षा मिळावी.


je che̱ke̱mi ite Jesús ktei bata shäk wa ia̱ bala pa̱nak ekla ekla ia̱, ijewa ki̱ ji sherke̱ je ja̱mi. 	 आणि प्रत्येक व्यक्तीला त्याच्या गरजेनुसार पुरवठा केला जात असे.


Jera Jesús palei ju̱ñenamika̱ plaa Galilea ke̱i pája̱mi biköle. 	 मग येशूविषयीची बातमी ताबडतोब गालीलाच्या सर्व प्रदेशात पसरली.


Yis el wa, je su̱ta bas dä dulecha̱wa̱ ka̱wei yika, Cristo yaka oloi ja̱mi, bas se̱nakläwa̱ kju̱awa ra, ale shki̱leka̱ni dulewa̱ wa sha̱na je ra, bas wänaklä Säkeklä ia̱. 	 माझ्या बंधूनो, अशाच प्रकारे नियमशास्त्राप्रमाणे तुम्हांलाही ख्रिस्ताच्या शरीराद्वारे ठार मारण्यात आले यासाठी की तुम्ही दुसऱ्या पुरुषाचे, जो मेलेल्यातून उठविला गेला होता त्याचे व्हावे, यासाठी की देवाच्या सेवेसाठी आमचा वापर व्हावा.


Je ditsä delemi Jerusalén ska Säkeklä oloitsäk ale ike̱i kjewe̱ marmi ska, jewa sha̱na Griego wa tso̱. 	 आता सणाच्या वेळी उपासनेसाठी जे लोक वर गेले होते त्यांच्यात काही ग्रीक होते.


Ata ijewa ia̱ ba ktei pakale rä ba te Judío wa tso̱ ka Judío kuna wa sha̱na biköle pakeke̱ ñabutsäk tulämi Moisés wa̱ ka̱wei me̱leta̱na yika, te isheke̱ ijewa ia̱, ka ijewa kiar ji̱a iyabala ia̱ tene shkiri wa̱k, ka ikiar sä wädular wawa̱k ji̱a ni. 	 या यहूदी लोकांनी तुइयाविषयी ऐकले आहे की, जे यहूदी इतर देशांत राहतात त्यांना तू मोशेचे नियम पाळू नका असे सांगतोस. तसेच आपल्या मुलांची सुंता करु नका असे सांगतो व आपल्या चालीरीति पाळू नका असे सांगतो.


Ñera kte yöle te ishe rä Säbäkäkksa̱ däke̱ rä David batala ekla, ñakäi je bitämi rä ju tso̱ elkje kie Belén ska, mai David datse̱ ska. 	 पवित्र शास्त्रात असेही लिहिले आहे की, “ख्रिस्त दावीद राजाच्या घराण्यातून येईल.”


Ñerä Jesús je̱k wäkukawa̱ te yilé paka itsa̱kté iwäki̱. Idetse̱ ra, ite ichaka iia̱ 	 येशू थांबला, आणि त्याने आंधळ्याला आपणांकडे आणण्याची आज्ञा केली, जेव्हा आंधळा जवळ आला, तेव्हा येशूने त्याला विचारले,


¡Ka irä jekäi kuna! Saje wa rä dulecha̱wa̱, ka kuna ji̱a ji yakei wakbläk, ¿jera maikäi sa te je we̱ ji̱a na? 	 खात्रीने नाही. आपण जे पापाला मेलो ते अजूनही जिवंत कसे राहू?


Jenaapa Judío wa ñaje̱rku̱a maikäi ra ite iktemiwa̱ wà. 	 बऱ्याच दिवसांनंतर यहूदी लोकांनी शौलाला जिवे मारण्याचा कट रचला.


Ata ji däke̱ka̱ sä kjä ki̱ka, datse̱ rä sa̱ je̱r ska, je ne te sa iawe̱ ñá ye rä. 	 परंतु ज्या गोष्टी तोंडातून बाहेर निघतात त्या अंत:करणातून येतात व त्याच माणसाला डागाळतात.


Sa̱ wa̱ iju̱ñer saje wa rä Säkeklä ja̱mi, ata ka̱jiska wa kalabe tso̱ rä kololewa̱ ale yakei wa̱. 	 आम्हाला माहीत आहे की आम्ही देवाचे आहोत, जरी संपूर्ण जग हे त्या सैतानाच्या नियंत्रणाखाली आहे.


Jera chui wa tsa̱ku̱i te iwakei paiklä kshaju̱ami, te isha: —Je kta rä yakei Säkeklä ukä ja̱mi. ¿Jiye sa̱ ki̱ ikjatiäk wa shena ji̱a na? Ñera bas te ikta yakei Säkeklä ukä ja̱mi je ssa. 	 जेव्हा प्रमुख याजकाने हे ऐकले, तेव्हा तो फार संतापला. आपले कपडे फाडून तो म्हणाला, “याने देवाविरूद्ध दुर्भाषण केले आहे! आम्हांला आणखी साक्षीदारांची गरज राहिली नाही. ह्याला देवाची निंदा करताना तुम्ही ऐकले!


“Jekäi un talento kukäk deju̱té iwäki̱, te isha: ‘Säkekewa, yis wa̱ iju̱ñer ba je̱r dä därërë; ba te däli wä kuke mai ka ba wa̱ itkene shtä ska, ñakäi ba te iwä tie mai ka ba wa̱ itulune shtä ska. 	 “नंतर ज्याला रुपयाची एक थैली मिळाली होती तो मालकाकडे आला व म्हणाला, मालक, मला माहीत होते की आपण एक करड्या शिस्तीचे मनुष्य आहात. जेथे पेरणी केली नाही तेथे तुम्ही कापणी करता आणि जेथे बी पेरले नाही तेथे पीक घेता.


Ata ¿ka bas wa̱ iju̱ñer bas dä Säkeklä temploí, ñakäi Säkeklä wikblu se̱r dä bas ja̱rka ni na? 	 तुम्ही देवाचे मंदिर आहात आणि देवाचा आत्मा तुमच्यामध्ये राहतो हे तुम्हांला माहीत नाही काय?


Ñaebä jíka kje ije rä ka̱wei ta me̱le iia̱ chui tsa̱ku̱i wa wa̱, je wà iwa̱ ba a̱netsäk ba kie wà wa biköle kukächa̱kläwa̱. 	 आणि आता जे तुझ्या नावावर विश्वास ठेवतात, अशा लोकांना बांधून नेण्यासाठी प्रमुख याजकाकडून अधिकारपत्र घेऊन हा शौल येथे आला आहे.”


Templo siki teleni mikle je ke̱i kjewa̱klä dewa̱ni. Je rä ka̱ tse̱l ke̱i wà. 	 यरुशलेमात साजरा होणारा समर्पणाचा सण जवळ आला. तो हिवाळा होता.


Bas palei rä bas sha̱na ka̱wakblewe̱ tso̱. Je shtä ka̱wakblewe̱ ka o̱r kuna ka Säkeklä biketsäk kuna wa sha̱nabä jibä. Je rä bas sha̱ ekla se̱rke̱ iká se̱naklä ra. 	 खरोखरच असे सांगण्यात आले आहे की, तुमच्यामध्ये जारकर्म चालू आहे. ते असे की, आपणामध्ये कोणी आपल्या सावत्र आईशी अनैतिक संबंध ठेऊन आहे. वास्तविक असले दुष्कृत्य विदेशी लोकांमध्येही आढळणार नाही.


Ata ije te ikúka te isha: —Ji tkele biköle, ka tkele kuna yis Ká se̱nak ka̱jöir wa̱, je rä yenak tuläkmi. 	 पण त्याने उत्तर देऊन म्हटले, प्रत्येक रोपटे जे माझ्या स्वर्गातील पित्याने लावले नाही ते उपटले जाईल.


Ka irä jiye kuna ta, yis wakei wäbala wà yis te ma wa̱ patkele Sa̱tsa̱tkäkksa̱ ye je su̱a, 	 कारण माझ्या डोळ्यांनी तुझे तारण पाहिले आहे,


Ite je chu̱li̱i̱ wa su̱a ra, ije̱r ja̱mi ijewa dälänacha̱wa̱, ijewa tso̱ rä shtirilecha̱wa̱ irä weikalecha̱wa̱ irä ki̱ka, jishtä oveja ka kjänanak ta käi. 	 आणि जेव्हा त्याने त्रासलेल्या असहाय लोकांचे समुदाय पाहिले तेव्हा त्याला त्यांचा कळवळा आला. कारण मेंढपाळ नसलेल्या मेंढरांसारखे ते कष्टी व पांगलेले होते.


“Jekäi el wa Abraham batala wa, ñakäi bas sha̱na Säkeklä dälätsäk wa, saje wa ne ia̱ je tsa̱tkeneksa̱ ktei patkena rä. 	 “माझ्या बंधूनो, अब्राहामच्या कुटुंबातील पुत्रांनो, आणि तुम्ही यहूदी नसलेले पण खऱ्या देवाची उपासना करणारे, ऐका! या तारणाची बातमी आम्हांला सांगितली गेली.


Jera Jesús te isha iia̱: —Ma je̱köka̱, ma je̱katashuäklä kuköwa̱, bä shkömi. 	 मग येशू म्हणाला, “उठून उभा राहा! आपली खाट उचल आणि चालू लाग.”


Jera ñakäi Juan te sä wäukewe̱te Enón ska, je rä Salim ska ra alemana, jeska diklä tso̱ ta̱i ki̱ka. Jekäi ditsä däke̱ ta̱i wäoka̱nak. 	 योहान हा एनोन गावात लोकांचा बाप्तिस्मा करीत असे. एनोन गाव शालिमनगराजवळ आहे. तेथे भरपूर पाणी असल्याने योहान लोकांचा बाप्तिस्मा तेथे करीत असे. बाप्तिस्मा करुन घेण्यासाठी लोक तेथे येत असत.


Ka̱wä oloi rä kju̱awa, tulu oloi rä kju̱awa, ñakäi bekwä oloi rä kju̱awa. Jekäi bekwä oloi ñir dä kju̱awa kju̱awa. 	 सूर्याचे तेज वेगळ्या प्रकारचे तर चंद्राचे तेज वेगळ्या प्रकाचे असते. ताऱ्याचे तेज वेगळ्या प्रकारचे असते. आणि तेजाबाबत एक तारा दुसन्या ताऱ्यांहून निराळा असतो.


Sa yaka ja̱mi sa te ji we̱ je juer dawa̱. Je rä ka̱wakblewe̱ käi, ji shi̱ana käi, ji äina tker sa̱ ja̱mi ka wätkelewa̱ ta käi, 	 देहाची कर्मे तर उघड आहेत, ती म्हणजे, जारकर्म, अशुद्धता, कामातुरपणा,


Tsa̱na ra biköle yi ssëna se̱nak wämo Cristo Jesús ja̱mi ra, jewa biköle kolormiwa̱ weikanak je ki̱ka. 	 खरे पाहता, जे जे ख्रिस्त येशूमध्ये शुद्ध जीवन जगू इच्छितात, त्या सर्वांचा छळ होईल.


Je ki̱ka Pilato deksa̱ju̱ ijewa wäki̱ te isha: —¿Ji kju̱ei bas te jí ekla kjatieke̱ rä na? 	 म्हणून पिलात त्यांच्याकडे बाहेर येऊन म्हणाला, “तुम्ही या माणसावर कोणता आरोप करीत आहात?”


“Yie ba oloi kaka̱ ka̱jiska. Ji ma̱ ba te yis ia̱ o̱nak je e̱wa̱wa̱ yis te. 	 तू मला जे काम करायला दिले ते संपवून मी पृथ्वीवर तुला गौरविले.


Jera ka Jesús dämiba je ju tso̱ elkje ska, ata ikaldu ji̱a mai Marta te iku̱a ska. 	 आता तोपर्थंत येशू त्या खेड्याच्या आत आला नव्हता. तर मार्था त्याला भेटली, तेथेच अजूनपर्थंत होता.


Bas to̱naksa̱ säkei ta doloiebä; je ki̱ka ke bas ñamakksa̱ ditsä ia̱ kolonakwa̱ ikjanaklä ye. 	 तुम्हांला किंमत देऊन विकत घेतले होते. मनुष्यांचे गुलाम होऊ नका.


Jekäi ite ikukawa̱ jiawa̱ sä wätiäklä ska ra, jera ite iju̱aksa̱ kjänanenak guardia wa eyaka cuatro eyaka cuatro däka̱ cuatro jewa wa̱. Jekäi ite ibiketsa tse̱nakksa̱ni Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä kjaju̱ ukä ska wabiketsanakksa̱ ditsä wäkata ska. 	 हेरोदाने पेत्राला अटक करुन तुरुंगात टाकले. सोळा शिपाई पेत्राभोवती पहारा देत होते. हेरोदाला वल्हांडण होईपर्यंत थांबायचे होते. मग त्याने पेत्राला लोकांसमोर आणण्याची योजना केली.


Je dämiwa̱ oloi ta ta̱i. Je kirmi rä Ji Biköle Tsa̱ta je yaba. Säkekewa Säkeklä te ije ia̱ ka̱ me̱mi je̱tkäkwa̱ sa̱ tsa̱ku̱i ye ikalí David itäri wà ni. 	 तो महान होईल व त्याला सर्वोच्य देवाचा पुत्र म्हणतील. आणि प्रभु देव त्याला त्याचा पिता दावीद याचे सिंहासन देईल.


Jera ka̱wei yöle ska Moisés te sa paka je shtä wa ktäkwa̱ tele jak wà. Ata ¿jiräni ba te je she na? 	 मोशेच्या नियमशस्त्रात अशी आज्ञा दिलेली आहे की, असे कर्म करणाऱ्या प्रत्येक स्त्रीला आम्ही धोंडमार करुन जिवे मारले पाहिजे. आम्ही काय करावे असे तुमचे मत आहे?”


“Jira yis je̱r ianawa̱ ta̱i. ¿Ata jiräni yie ishe na? ‘¿Papá, yis bäköksa̱ jí hora yika ni na?’ Ata je ne ye yis de jí hora ska rä. 	 “माझे अंत:करण व्याकूळ झाले आहे. आणि मी आता काय सांगू? “पित्या माझी या घटकेपासून सुटका कर? केवळ याच कारणासाठी या वेळेला मी आलो.


Iwa rä Säkeklä ia̱ ra, sá rä Cristo jalar ja̱ma̱a̱ käi, sa̱ tsa̱tkenakksa̱ wa sha̱na irä, sä weikanakcha̱wa̱ wa sha̱na irä. 	 कारण आम्ही, जे तारले जात आहोत व जे नाश पावत आहेत ते देवाला वाहिलेला ख्रिस्ताचा सुगंध असे आहोत.


Kjepa ite copa kukawa̱, je ki̱ ite wekte sha Säkeklä ia̱; kjepa ite ima̱ ijewa ia̱, te isha: —Jí yö bas biköle ku̱. 	 नंतर येशूने द्राक्षारसाचा प्याला घेतला. त्याबद्दल देवाचे उपकार मानले आणि तो शिष्यांना दिला. येशू म्हणाला, “तुम्ही सर्वांनी यातील प्यावे. कारण हे माझे रक्त आहे,


Jekäi etäbä kicha imineju̱ni ka̱kiäk, te ishani jiräni ite isha ssëta. 	 पुन्हा येशू दूर गेला आणि त्याच गोष्टी उच्चारून त्याने प्रार्थना केली.


Je su̱ta sä kjäktä rä sä wäjienaklä tsi̱ne, ata ta̱i je je̱k ssä rä. ¡Ibiketsö, jishtä yökö wäkata tsi̱ne te kal yäkä ta̱i däläwe̱ rä! 	 त्याचप्रकारे जीभ ही शरीराचा लहानसा भाग आहे, पण ती मोठमोठ्या गोष्टी केल्याची बढाई मारते. फक्त विचार करा, कितीतरी मोठे जंगल लहानशा आगीन पेट घेते!


Ka irä jiye kuna ta, bas te je shtä wá̱, ñakäi bas te je wá̱ ki̱ta ki̱ta ra, je wa̱ ka bas ianakwa̱ ka ji wa̱k kuna, ka wänak kuna käi, saje wa Säkekewaí Jesucristo ju̱ñe ja̱mi. 	 जर या सर्व गोष्टी तुमच्यात असतील व या गोष्टी वाढत असतील तर त्या तुम्हाला क्रियाशील व फळ देणारे लोक करुन आपल्या प्रभु येशू ख्रिस्ताच्या ज्ञानात परिपूर्ण करतील.


Jekäi ijewa te je ssa ra, issëna a̱naa, jera ijewa kabla iia̱ inaklä ma̱k. Jeska ra ije te ibiketsami maikäi si̱ ra ka̱ dämiksa̱ iia̱ iwa̱ iju̱akläksa̱ ijewa ia̱ käi. 	 त्यांना हे ऐकून आनंद झाला. आणि त्यांनी त्याला पैसे देण्याचे वचन दिले. मग यहूदा येशूला धरून त्यांच्या हातात देण्याची संधि पाहू लागला.


Jera Jesús te ikúka: —Je rä yile kja yis wa̱ bas ia̱, ata ka bas wa̱ yis ktä kolone iyina si̱ ye. Ñakäi yis te ji we̱ke̱ kju̱awa yis Ká kie oloi ja̱mi, je te ikjasheke̱ yi yis dä. 	 येशूने उत्तर दिले, ‘मी तुम्हांला आधीच सांगितले. परंतु तुम्ही माझ्यावर विश्वास ठेवला नाही. मी माझ्या पित्याच्या नावाने जी कामे करतो, ती कामे सुध्दा मी कोण आहे याची साक्ष देतात.


Iwa rä yi te ibiketse irä bakleka̱ bäi si̱, ata ka irä jekäi kuna ra, je rä kje iwakei je̱k wäyuä. 	 कारण जर कोणी स्वत:ला महत्वाचा समजतो, प्रत्यक्षात तो नसला तरी, तर तो स्वत:जी फसवणूक करुन घेतो.


Jera Jesús te ikúka: —Ji we̱ke̱ yis te, ka je ia̱ ba je̱r ko̱ne jira, ata je̱na je̱na ra, je te ba je̱r ku̱emi. 	 येशूने उत्तर दिले, “मी आता जे करीत आहे, ते तुला आता कळणार नाही, तर पुढे तुला कळेल.” 8पेत्र त्याला म्हणाला, “तू माझे पाय कधीही धुवायचे नाहीत.” येशूने उत्तर दिले, “जर मी तुझे पाय धुतले नाहीत तर तुला माझ्या बरोबर वाटा नाही.”


—Bas wa̱ iju̱ñer Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä sher ji̱a ka̱ böiki ebä. Jeska ditsä yäbei rä ju̱nakksa̱ wätenakka̱ cruz ja̱mi. 	 “परवा वल्हांडणाचा सण आहे हे तुम्हांला माहीत आहे. आणि मनुष्याचा पुत्र वधस्तंभावर खिळून जिवे मारला जाण्यासाठी शत्रूच्या हाती धरून दिला जाईल.”


Ñerä Säkekewa te je dulewa̱ a̱mi su̱a ra, ije̱r ja̱mi idälänawa̱, jera ite isha iia̱: —Ke ma ji̱a. 	 जेव्हा प्रभुने तिला पाहिले, त्याला तिची अनुकंपा वाटली व तो तीला म्हणाला, “रडू नकोस.”


“Iyina si̱ yis wakei ia̱ ra yie ibiketsa jile wa̱k saka saka Jesús Nazaret wa kie ukä ja̱mi. 	 नासरेथच्या येशूच्या नावाविरुद्ध जे जे काही करता येईल ते ते मी करावे असे मलादेखील वाटत होते.


Je ukä ska plaa ra Saulo te sa paktami Jesús ktei wà ñapaktäklä jui tso̱ naka. Je te isha: —Ije rä Säkeklä yaba. 	 यानंतर सरळ सभास्थानात जाऊन शौल येशूच्या नावाची घोषणा करु लागला. “यूशू हा देवाचा पुत्र आहे.”


Sá te je yue kate bas ia̱, je rä sá ssënaklä a̱naawa̱ si̱. 	 म्हणून आम्ही तुम्हांला या गोष्टींविषयी लिहीत आहोत. यासाठी की तुमचा आनंद पूर्ण व्हावा.


Bas kju̱atkawa̱ ra, ke ji yakei wakbla. Ji te bas kju̱atkewe̱ke̱ ke se̱newa̱k ma rä ka̱wä mawa̱ju̱ kje, 	 ‘तुम्ही रागवा पण पाप करु नका.’ सूर्यास्तापूर्वी तुम्ही तुमचा राग सोडून द्यावा.


Jera ite je chu̱li̱i̱ wa paka ñajäkläkwa̱ i̱ski̱. Jera ite je pan siete kukawa̱, je ki̱ ite wekte sha Säkeklä ia̱, kjepa je bala butsa ma ite iwa̱ dulanak wa ia̱, jewa wa̱ wadenak. Jekäi ijewa te je chu̱li̱i̱ wa chewa̱ iwa. 	 नंतर त्याने लोकांना जमिनीवर बसण्याची आज्ञा केली. त्याने सात भाकरी घेतल्या, आभार मानले व त्या मोडल्या व आपल्या शिष्यांजवळ त्या वाढण्यास दिल्या. नंतर त्यानी त्या लोकांना वाढल्या.


Iwa rä je pan me̱ke̱ Säkeklä te, je ne rä ale ka̱jöir ska dawa̱ju̱ se̱ne kseka ma̱k ka̱jiska wa ia̱ rä. 	 देवाची भाकर कोणती? देवाची भाकर म्हणजे जो स्वर्गातून खाली उतरतो आणि जगाला जीवन देतो, तोच ती भाकर.”


Iwa rä yëwa̱ yis tkerju̱ mar kja ji tkenakju̱ Säkeklä wäna käi, ike̱i dewa̱ yis minakläju̱. 	 माझ्याबाबतीत म्हणायचे तर, मी अगोदरच पेयार्पणा सारख ओतला जात आहे. व माझी या जीवनातून जाण्याची वेळ आली आहे.


Iwikblu me̱le sa̱ ia̱, je wà sa̱ wa̱ iju̱ñer sä rä balewa̱ ije ja̱mi, ñakäi ije rä balewa̱ sa̱ ja̱mi. 	 अशा प्रकारे आम्हांला समजू शकते की देव आमच्यामध्ये राहतो व आम्ही त्याच्यामध्ये राहतो: त्याने त्याचा आत्मा आमच्यात राहू दिला आहे.


Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, yi te yis biketsa je se̱rmi jekjeye. 	 मी तुम्हांला खरे तेच सांगतो, “जो विश्वास ठेवतो त्याला अनंतकाळचे जीवन मिळाले आहे.


Ka irä jiye kuna ta, yis kaldu ba ra. Ka yi a̱ni jula tkäkwa̱ ji yakei wa̱k bä ukä ja̱mi, yis wa̱ sa̱ tso̱ ta̱i däkwa̱ yis ia̱ ye jí jukläyäkä ska ki̱ka.” 	 मी तुझ्याबरोबर आहे. कोणीही तुझ्यावर हल्ला करणार नाही व तुला इजा करणार नाही; कारण या शहरात माझे पुष्कळ लोक आहेत.”


Jira yis weikarte bas kju̱ei te yis ssëwe̱ke̱ a̱naa. Ñakäi Cristo weikarke̱ ki̱sher ji̱a, je wäjieke̱ksa̱ yis te yis yaka ska ije yaka kju̱ei. Je iyaka rä tapanak wa. 	 आता, तुमच्यासाठी मला झालेल्या दु:खात मला आनंद वाटतो आणि माझ्या स्वत:च्या शरीरात मी ख्रिस्ताचे त्याच्या देहाचे म्हणजे मंडळीच्या वतीने ख्रिस्ताचे जे दु:ख कमी पडत आहे ते मी पूर्ण करीत आहे.


Jekäi pa ta kju̱awa kju̱awa wa, ditsei wä ta kju̱awa kju̱awa wa, ktä ta kju̱awa kju̱awa wa, ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa te ijewa nu̱l su̱emi tres día y medio bala na, ata jewa wa̱ ka ka̱ me̱nak inu̱l itäbiächa̱kläwa̱. 	 साडेतीन दिवसांपर्यंत प्रत्येक वंशाचे. जमातीचे, भाषेचे आणि राष्ट्राचे लोक त्या साक्षीदारांच्या शरीरांकडे पाहतील. पण त्यांना पुरण्यास नकार देतील.


Ata bas ñaje̱rtäkiwo̱ buliri buliri, iyir dami ji̱a “jir” ni dälei ja̱mi, ka bas mane a̱ni je̱r doloi tenaklä ji yakei te sä wäyue ki̱ka. 	 उलट, ‘आज’ म्हटलेला काळ आहे तोपर्यंत, प्रत्येक दिवशी एकमेकांना उत्तेजन द्या, यासाठी की तुमच्यापैकी कोणाचीही पापामुळे फसगत होऊन तुमची अंत:करणे कठीण होऊ नयेत.


Ata jiräni ijewa je̱rika rä te Jesús je̱r ku̱a. Jera ite isha: —¿Jiye bas te ji biketse yakei bas je̱r na rä na? 	 त्यांचे विचार ओळखून येशू म्हणला, “तुमच्या अंत:करणात तुम्ही वाईट विचार का करता?


Ka irä maikäi kuna ta, ka bas ia̱ wikblu sä kukäkwa̱ patkenakni etäbä kicha suane wa̱ je rä deleksa̱ kuna, ata wikblu sä kukäk iyabala ye je ne deksa̱ bas ia̱ rä, je ne oloi ja̱mi sa a̱rke̱: “¡Abba, Papá” ni rä! 	 पुन्हा भीति वाटू नये म्हणून तुम्हांला गुलामगिरीचा आत्मा मिळाला नाही, तर तुम्हांला दतकपणाचा आत्मा मिळाला आहे. त्याच्यायोगे आम्ही “अब्बा, बापा” अशी हाक मारतो.


Iwa rä je Melquisedec, Salem tsa̱ku̱i, ñakäi Säkeklä Ji Biköle Tsa̱ta je chuií, je mineju̱ Abraham tu̱naka̱ ka̱ tsa̱ku̱i wa ki̱ka je daju̱ kjani ña̱le̱i tsa̱k, te ji bäi sha iia̱ o̱nak. 	 हा मलकीसदेक शालेमाचा राजा होता. आणि तो सर्वोच्च देवाचा याजक होता. राजांचा पराभव करून अब्राहाम परतत असताना मलकीसदेक त्याला भेटला. मलकीसदेकाने त्याला आशीर्वाद दिला.


Jera fariseo wa sha̱ tso̱ Jesús säkätä ja̱mi wa te je ssa ra, ijewa te ichaka iia̱: —Jera ¿sá rä ka wä wajuenak kuna na? 	 परुश्यांतील काही जण येशूच्या आजूबाजूला होते. त्यांनी येशूला हे बोलताना ऐकले. आणि त्यांनी विचारले, “काय, आम्हीसुद्धा आंधळे आहोत असे तुला म्हणायचे आहे काय?”


deju̱ ni ike̱i ki̱ te ijewa pakta iwakwa ñapaktäklä jui ska, je te ijewa male̱cha̱cha̱wa̱ ki̱ka ite isha: —¿Maka ije te je je̱rike tsa̱ rä, täkili ji wa̱klä tsa̱ rä na? 	 त्याने आपल्या गावी येऊन त्यांच्या सभास्थानामध्ये असे शिकविले की, ते चकित होऊन म्हणाले, “हे ज्ञान व ही सामर्थ्याची कृत्ये याला कशी आली?


Chui wa tsa̱ku̱i kjanaklä ekla, je rä ale Pedro wa̱ kukä teleju̱mi je saka wa, je te iwächakewa̱: —¿Ka ba ne su̱a yis te kal yäkä wäbala na Jesús da rä na? 	 मुख्य याजकाच्या नोकरांपैकी एकजण ज्याचा कान पेत्राने कापला होता त्याचा नातेवाईक होता. तो म्हणाला, “मी तुला त्याच्याबरोब बागेत पाहिले नाही काय?”


Ka irä jiye kuna ta, ¿yi te bas oloi kaka̱ sa saka tsa̱ta rä na? ¿Ji tso̱ bas wa̱ ka me̱le bas ia̱ käi rä na? Ata bas ia̱ irä me̱le ra, ¿jiye bas ñassä bas wakwa te je tsa̱ käi rä na? 	 कोण म्हणतो की तू दुसऱ्यापेक्षा चांगला आहेस? आणि तुझ्याजवळ असे काय आहे जे तुला मिळाले नाही? ज्याअर्थी तुला सर्व मिळाले आहे, तर तुला मिळाले नाही अशी बढाई का मारतोस?


Blu wa, bas ku̱ bas kjanaklä wa ia̱ ji wo̱ wämo, ñakjee, bas wa̱ iju̱ñer bas dä blui ta ñaebä ka̱jöir ska ki̱ka. 	 मालकांनो, आपल्या गुलामांना जे न्याय्य व योग्य ते द्या.


ssële ñara etka yebä, ka je̱k ssële ta sa saka tsa̱ta, ata je̱r ssële bäi emana wa ra. Ke bas je̱k biketsa ka̱biketsäk ta̱i ni. 	 एकमेकांबरोबर ऐक्याने रहा, गर्व करु नका. त्याऐवजी नम्र लोकांच्या सहवासात रहा. स्वत:स शहाणे समजू नका.


Mika̱ bas manele wa̱ jile ktei tso̱ iel da, jera ¿maikäi si̱ ka je ia̱ issër ta shi̱ana je ktei tsa̱kmi ka wämo kuna wa wa̱ parunakksa̱ rä na? Ata ¿jiye ka je ktei tse̱mi parunakksa̱ sä sikii wa wa̱ rä na? 	 जेव्हा तुमच्यापैकी एखाद्याचा दुसऱ्या व्यक्तीबरोबर भांडणतंटा असेल तर ती समस्या (वाद) देवाच्या पवित्र लोकांपुढे न आणता ती व्यक्ति तो वाद न्यायालयात अनीतिमान लोकांसमोर नेण्याचे धाडस का करते?


Je su̱ta yis ki̱ alaklä wa shena rä je̱k pajiäk tsa̱na ka äi ta käi, ka̱biketse bäi ta tsa̱na käi, ka tsa̱ku̱ kä buträk käi, ka je̱k ki̱tkäk oro wà käi, perla wà käi, sua to̱nak därërë wà käi, 	 त्याचप्रमाणे, माझी अशी इच्छा आहे की, स्त्रियांनी स्वत:ला साध्यासुध्या वेशाने, नम्रतेने, मर्यादेने, शोभित करावे. त्यांनी वेगळ्या पद्धतीच्या केसरचना करु नयेत. तसेच सोने, किंवा मोती किंवा महाग कपडे वापरु नयेत.


Ikjawa̱ju̱ Säkeklä ju na, Abiatar dä chui wa tsa̱ku̱i ra. Je te pan tso̱ me̱leka̱ ñawa̱, je ma̱ ite ira shkäk wa ia̱. Ata ka ka̱ kuna je ñaklä, ata je ñe rä chui wa ebä te. 	 अब्याथार प्रमुख याजक असताना, तो देवाच्या मंदिरात कसा गेला आणि देवाला समर्पित केलेल्या भाकरी, ज्या नियमशास्त्रप्रमाणे याजकाशिवाय कोणीही खाऊ नथेत त्या कशा खाल्ल्या व जे त्याच्याबरोबर होते त्यांनाही कशा दिल्या, याविषयी तुम्ही वाचले नाही काय?


“Ñakäi bas wa̱ issële iyileta̱na sa bakle mikle wa ia̱: ‘Ba kabla etkabä ke wäshewa̱kwa̱, ata je ba kabla etkabä wawo̱ si̱ Säkekewa wäna.’ 	 “जेव्हा तू शपथ घेतोस तेव्हा ती तोडू नको. जी शपथ देवाला वाहिली आहे ती खरी कर, असे सांगितल्याचे तुम्ही ऐकले आहे.


Ka̱jöir irä ka̱jiska irä je e̱rmiwa̱, ata yis ktä ka e̱nakwa̱ mik a̱ni. 	 स्वर्ग आणि पृथ्वी नाहीशी होतील पण माझी वचने नाहीशी होणार नाहीत.


Jera ekla alaklä chichö ka jita deju̱, je te inaklä wäka botkä tsi̱dala si̱ jiawa̱, säkei ta cuadrante etka. 	 नंतर एक गरीब विधवा आली. तिने तांब्याची दोन लहान नाणी टाकली, ज्याची किंमत शंभरातील एका पैशाएवढी होती.


Sä kuta Febe, je rä ale tapanak Cencrea ska wa tsa̱tkäk, je ktei sheke̱mi yie bäi bas ia̱, 	 किंख्रिया येथील मंडळीची सेविका, आमची बहीण फिबी हिची मी तुम्हांला शिफारस करतो


Je ia̱ ka̱ me̱na ji wa̱k ijuenaklä ye ikaldu bewak säkätä wäna ra, je wà ite ishäkä ki̱ka wa wäyueke̱. Jekäi ite se̱nak ishäkä ki̱ka wa paka bewak shka̱le espada wà, ata ise̱nani, je wakei ia̱ ime̱i yuäk. 	 आणि त्याला पहिल्या श्वापदासमोर चिन्हे करण्याचा अधिकार दिला होता म्हणून ते म्हणजे जे श्र्वापद जखमी होऊनही वाचले, त्याची मूर्ति बनवून त्याची भक्ति करावी अशी पृथ्वीवर राहणाऱ्या लोकांना आज्ञा करतो.


Jekjepa ite isha je ekla ia̱: —Bä jula paruöksa̱. Jera ite iparuaksa̱, jekäi je bäinani bäi ietkä käi. 	 मग येशू त्या वाळलेल्या हाताच्या मनुष्याला म्हणाला, “तुझा हात पुढे सरळ कर.” त्या मनुष्याने हात लांब केला व तो हात बरा झाला आणि दुसऱ्या हातासारखाच चांगला झाला.


Jekäi Pilato te iwabiketsaksa̱ iwa̱k maikäi ijewa te ikia iia̱ käi. 	 पिलाताने त्यांची मागणी मान्य करण्याचे ठरविले.


Sä el ka jita, je je̱k ssöpa irä oloi kanakka̱ wà. 	 गरिबीत असलेल्या बंधूने, देवाने त्याला आध्यात्मिक संपत्ती दिलेली आहे याविषयी अभिमान बाळगावा.


Jera yäkäk wa rä cinco mil kjena jäiyi wa ebä, ka alaklä wa irä yabala irä jerä shtao̱leña kuna. 	 स्त्रिया व मुले मोजली नाहीत, पुरूष मात्र पाच हजार होते.


Jekäi ijewa te ikukawa̱ ju̱aksa̱ uva yäkä ektaka, jeska ite iktawa̱. 	 त्यांनी त्याला धरले व मळ्याच्या बाहेर फेकले व त्याला ठार मारले.


Jera ite ishani: “¿Ji käi ja̱mi yie Säkeklä gobierno pake na? 	 तो पुन्हा म्हणाला, “मी देवाच्या राज्याची तुलना कोणाबरोबर करु


Alaklä wa ia̱ iyështä wa dulecha̱wa̱ wa shki̱na tulaka̱ni. Isaka weikana sälwii, ka jewa ssëne bakanakksa̱, iwa̱ sa̱ shki̱rke̱ka̱ni bäi si̱ kukäkläwa̱. 	 स्त्रियांना त्यांचे मरण पावलेले पुन्ही जिवंत असे मिळाले, इतरांना वेदना सोसाव्या लागल्या कारण त्यांनी अधिक चांगले पुनरुत्थान मिळावे म्हणून सुटका करून घेण्यास नकार दिला.


Ñerä Judío wa te Jesús yule dami ike̱i kjewe̱ ska. Jekäi jewa te ichake rami: —¿Me ale ekla de na? 	 सणाच्या काळात यहूदी लोक येशूचा शोध करीत होते. यहूदी म्हणाले, “तो मनुष्य कोठे आहे?”


Ka irä maikäi kuna ta, bas je̱r ja̱mi sä wätelecha̱wa̱ wa däläna, bas jile bakanaksa̱ je katabla bas te je̱r ssële a̱naa. Bas wa̱ iju̱ñer bas wa̱ ji bäi si̱ ka meräk kuna ne tso̱ rä ki̱ka. 	 एवढेच नाही, तर त्यांच्यासाठी तुम्ही झीजदेखील सोसली. जे तुरूंगात होते त्यांना तुम्ही मदत केली. त्यांच्या दु:खात सहभागी झाला आणि जे तुमच्याकडे होते ते तुमच्याकडून घेण्यात आले तरी तुम्ही आनंदी होता. कारण तुमच्याजवळ अधिक चांगली व सर्वकाळ टिकणारी संपत्ती आहे, हे तुम्ही जाणून होता.


je rä däli ukä ka tjabanak kuna, ka yakei tenak kuna, ka ji̱alinak kuna tso̱ blele ka̱jöir ska, je ne kukäkläwa̱ bas wa̱. 	 आणि ज्याचा कधी नाश होत नाही, ज्याच्यावर काही दोष नाही, व जे कधी झिजत नाही असे वतन स्वर्गात आपल्यासाठी राखून ठेवले आहे.


Ata ka̱wä deka̱ju̱ ra, je te idäläwa̱cha̱wa̱, jera issi̱nacha̱wa̱, ka irä ñak kicha ta bäi ki̱ka. 	 सूर्य उगवल्यावर ते करपले आणि मूळ रूजले नसल्यामुळे ते वाळून गेले.


Yis wa̱ ji tso̱ yönak ji̱a ta̱i ba ia̱, ata ka yis ssër ta je yuäk ba ia̱ tinta wà lápiz wà. 	 मला तुला पुष्कळ गोष्टी लिहावयाच्या आहेत पण मला शाई व लेखणीने तुला लिहावे असे वाटत नाही.


Jera Jesús te isha: —¿Yibä te yis passa rä na? Jera biköle te iblawa̱. Jera Pedro te isha: —Säkekewa, chu̱li̱i̱ tenacha̱wa̱ ma ja̱mi ne te ba watie dami rä. 	 मग येशू म्हणाला, “मला कोणी स्पर्श केला?” ते सर्व जण नाकारीत असताना पेत्र म्हणाला, “सर्व जण आपल्याभोवती गर्दी करीत आहेत आणि तुम्हांला चेंगरीत आहेत.”


Jekäi yis ki̱ ishena ju̱ñenakwa̱ ji kju̱ei ijewa te ikjatieke̱ rä ki̱ka yis wa̱ iminetse̱ ijewa wa̱ kolole sä ktei wabiketsäkksa̱ wa ska. 	 यहूदी लोक त्याच्यावर का दोषारोप करीत आहेत हे कळावे म्हणून मी त्याला धर्मसभेपुढे घेऊन गेलो.


Jera Jesús te isha iia̱: —Yaba, ba te ji biketsa etkabä wà ma tsa̱tkenaksa̱. Ma cho̱ni a̱naa. Bä bäinoni bä weikarke̱ yika. 	 येशू त्या स्त्रीला म्हणाला, “मुली, तुझ्या विश्वासाने तुला बरे केले आहे, शांतिने जा आणि त्रासापासून मुक्त राहा.


Ñerä ka̱ñinawa̱ ra Judío wa ñaje̱rku̱a, kabla etkabä ñashaksa̱ weikanakwa̱ Säkeklä wa̱, iji ñawa̱ iji yawa̱ ka iwa̱ Pablo kota̱nawa̱ba yika ra. 	 दुसऱ्या सकाळी काही यहूदी लोकांनी एकजूट करुन कट रचला, त्याना पौलाला जिवे मारायचे होते. यहूदी लोकांनी अशा प्रकारची शपथ वाहिली की, पौलाला ठार मारेपर्यंत अन्नपाणी सेवन करायचे नाही.


Yis ne rä ‘Alfa’ rä, ‘Omega’ rä, isäkätä rä, ibata jekje rä, iñak rä, ibata rä. 	 मी अल्फा व ओमेगा, पहिला व अखेरचा, आरंभ आणि शेवट आहे.


Jesús te iwa̱ dulanak wa doce tapawa̱wa̱. Jewa ia̱ ite täkili ma ka̱wei ma be biköle kjäiäkläksa̱ iwa̱, ñakäi sä kteke̱ duë te bäiwa̱klä iwa̱. 	 येशूने बारा शिष्यांना एकत्र बोलाविले, आणि त्याने त्यांना सर्व भुतांवर सामर्थ्य व अधिकार दिला. आणि त्यांना त्याने रोग बरे करण्याचे सामर्थ्य दिले.


Je ukä ska ijewa te fariseo wa irä, Herodes ja̱mi wa irä sha̱ patkami iwäki̱ iwächakewa̱k wäsi̱wa, jiräni iwa̱ ishä ta í̱ ki̱ka. 	 नंतर त्यांनी त्याला चुकीचे बोलताना पकडावे म्हणून काही परुशी व हेरोदी यांना. त्याच्याकडे पाठविले.


Iwa rä Herodes wa̱ Juan rä kololewa̱; je mu̱awa̱ ite cadena wà, patkawa̱ ite sä wätiäklä ska, iel Felipe se̱naklä Herodías kju̱ei. 	 हेरोदाने आपला भाऊ फिलिप्प याची पत्नी हेरोदिया हिच्यामुळे योहानला अटक करून तुरूंगात टाकले होते.


Ñerä sa̱ tsa̱ku̱i irä, ka̱ wäkiri irä, Berenice irä, ijewa ra ñajäklelewa̱ wa irä, ñajaklaka̱. 	 यानंतर राजा, बर्णीका, राज्यपाल आणि त्यांच्याबरोबर इतर जे तेथे बसले होते, ते सर्व उठले.


jera ite ijewa ia̱ ichaka: —¿Yibä me̱i jí rä, yibä kie yöle ija̱mi rä na? 	 तेव्हा येशूने विचारले, या नाण्यावर कोणाचे चित्र आहे? आणि या नाण्यावर कोणाचे नाव लिहिलेले आहे?”


Ata je ke̱i ska iduaksa̱, jekäi iduawa̱. Je nu̱l paskua isaka te, jekjepa ijewa wa̱ imineka̱tse̱ ju ja̱r etkä yöle ietkä bata ki̱ka je naka. 	 जेव्हा पेत्र लोदमध्ये होता. तेव्हा तबिथा आजारी पडली व मेली. त्यांनी (लोकांनी) तिचे शरीर धुतले व ते माडीवरच्या एका खोलीत ठेवले.


Jekäi yis suanawa̱ ba yika, je ki̱ka yis mine te ba talento blacha̱ ishäkä naka, ata ¡isu̱o! Yis wa̱ je rä ba cha je shkäni.’ 	 मला आपली भीति होती. म्हणून मी जाऊन तुमच्या रुपयाची थैली जमिनीत लपवून ठेवली. हे घ्या! हे तुमचेच आहेत!


Je ne ki̱ka sá ñaje̱rku̱a etka yebä, jekäi sá ia̱ issëna bäi manele kukäk patkenak bas wäki̱, sá wa̱ shka̱ta Bernabé irä Pablo irä jewa ra. 	 आम्ही सर्वांनी या गोष्टीला सहमती दर्शविली की, काही लेकांची निवड करुन त्यांना तुमच्याकडे पाठवावे. आमचे प्रिय मित्र पौल व बर्णबा यांच्यासह ते असतील.


Pablo irä, Silvano irä, Timoteo irä, jewa te jí yue mar Tesalónica ska tapanak Säkeklä Sa Ká ja̱mi Säkekewa Jesucristo ja̱mi jewa ia̱. Je̱r bäi yinopa bas ia̱, bas je̱r ssënopa baa. 	 पौल, सिल्वान आणि तीमथ्य यांच्या द्वारे देव जो पिता त्यामध्ये तसेच प्रभु येशू ख्रिस्तामध्ये दृढ असलेल्या थेस्सलनीकाच्या मंडळीस, देवाची कृपा व शांति लाभो.


Ka ijewa minakka̱ jöiwäta. Je rä ijewa yule tenacha̱wa̱ su̱emi biköle te ki̱ka, jishtä ale bakle wa käi. 	 ते पुढे अधिक प्रगती करणार नाहीत. कारण जसा यान्रेस व यांब्रेस यांचा मूर्खपणा प्रकट झाला तसा यांचा मूर्खपणा सर्वांना प्रकट होईल.


Ka irä jiye kuna ta, kinak wa rä chu̱li̱i̱, ata elkje ebä ne rä kolonak rä.” 	 “कारण बोलाविलेले पुष्कळ आहेत पण निवडलेले थोडे.”


Jeska chu̱li̱i̱wa̱ tapanawa̱ iwä ja̱mi, je ki̱ka ije̱k jiaka̱ ko̱no ja̱rka, jera ije̱tkawa̱, ata je chu̱li̱i̱ wa biköle tapar tso̱ tipä kse̱i ki̱. 	 पुष्कळ लोक त्याच्याभोवती जमले, म्हणून येशू नावेत जाऊन बसला व सर्व लोकसमुदाय किनाऱ्यावर उभा राहिला.


Jekäi ba yis tsa̱tkäkña bäi, je ia̱ yie ishe ba ku̱ ijewa ki̱mo̱. Ijewa te kte baa wetsaña yis da, ñakäi Clemente irä yis da shka̱bläkña saka kie yöle tso̱ se̱nak kseka wa äyëí ki̱ wa irä ra ñara. 	 माझ्या विश्वासू सहकाऱ्यांनो, मी तुम्हाला सांगतो की, ज्या स्त्रियांनी माझ्याबरोबर सुवार्तेच्या प्रसारासाठी कष्ट घेतले आणि ज्यांची नावे जीवनाच्या पुस्तकात लिहिली आहेत त्यांना कृपा करुन मदत करा.


Je ja̱rka bewak klä ta jula ta wa käi, je̱k sikäk i̱ski̱ka wa käi, du ju̱nak ka̱sha̱ka wa käi, biköle tso̱ saka saka. 	 त्या चादरीत वेगवेगळ्या प्रकारचे प्राणी होते. उदा. चालणारे, सरपटणारे, आकाशात उडणारे पक्षी त्यात होते.


Jera ite isha je iwa̱ dulanak ia̱: —A̱mi rä ma a̱mi. Jekäi je ke̱i skami iwa̱ dulanak te ikiawa̱ iwakei ju ska. 	 आणि त्या शिष्याला येशू म्हणाला, “ही तुझी आई आहे.” म्हणून त्या दिवसापासून या शिष्याने तिला आपल्या घरी नेले.


Jekäi Säkekewa, ijewa te sá pau̱ña je ssö ba ku̱. Sá ba kjanaklä wa tsa̱tkö sá wa̱ ba ktä wapaktäklä ka suale ta kuna. 	 आणि आता प्रभु, ते काय म्हणत आहेत ते ऐक. ते आम्हांला भेडसावण्याचा प्रयत्न करीन आहेत! प्रभु, आम्ही तुझे सेवक आहोत, तुला आम्ही जे बोलावे असे वाटते ते न भीता बोलण्यासाठी आम्हांला मदत कर.


Ñakäi yi te vino shko̱lewa̱ kja ya ssa ra, ka je je̱r ki̱nak ji̱a iblona wa̱, ata je te ishemi rä: ‘Shkolewa̱ kja ne rä bäi si̱ rä.’ 	 कोणालाही जुना द्राक्षारस प्याल्यानंतर नवा नको असतो कारण तो म्हणतो, “जुना द्राक्षारसच चांगला आहे.”‘


Jera je yaba kibir damika̱, ñakäi itäkir damika̱, ika̱biketsä damika̱ ki̱ta, ñakäi Säkeklä je̱r ssëna bäi ira. 	 बालक वाढत होता, तो बलवान झाला, तो ज्ञानाने परिपूर्ण झाला आणि देवाची कृपा त्याच्यावर होती.


Jekäi ebä je siete wa biköle duacha̱wa̱ ka yäbei a̱ta̱leta̱na kuna; bata jekje ra je alaklä duawa̱ ñaebä. 	 तिसऱ्याने तसेच केले. त्या सात भावांपैकी एकालाही त्या स्त्रीपासून, मूलबाळ झाले नाही. शेवटी ती स्त्रीही मेली.


je rä ka ije̱k ju̱akläksa̱ ka̱raa kuna, jishtä chui tsa̱ku̱i wa kjäke̱wa̱ año año wà je Ju Ja̱r Dälätsalewa̱ E̱e̱na Si̱ ska, jile pi wäkse käi kuna. 	 जे त्याचे स्वत:चे नाही असे रक्त घेऊन जसा मुख्य याजक परमपवित्रस्थानात दरवर्षी जातो तसा ख्रिस्त पुन्हा पुन्हा परमपवित्रस्थानात गेला नाही.


Ata ji etka Säkeklä wa̱ me̱nak ki̱ssënak yis wa̱, je ebä ne ki̱ssëke̱ ñaebä ijewa te rä; je rä sä rä shki̱nakka̱ni, sä wämo wa käi, ka sä wämo kuna wa käi. 	 आणि धार्मिकांचे व वाईटांचेही मरणातून पुन्हा उठणे होणार आहे, ही गोष्ट हे लोकही माइयाबरोबर मानतील अशी मी देवामध्ये आशा बाळगतो.


Sä ssëno baa, sä ka̱ssö a̱naa, sa̱ ku̱ ije oloi köka̱. Ka irä jiye kuna ta, Oveja Yaba je̱k jula kukäklä ke̱i dewa̱, ñakäi ise̱nakläí kukana e̱ná. 	 आपण उल्हास करु व आनंदात राहू! आणि त्याचे गौरव करु कारण कोकऱ्याचे लग्न जवळ आले आहे. आणि त्याच्या वधूने स्वत:ला नटवून तयार केले आहे


Jekjepa Pilato te Jesús patkami buka̱nak ksabata wà. 	 मग पिलाताने येशूला नेऊन फटके मारण्याची आज्ञा दिली.


ji kianak ña̱la ki̱ tsa̱klä iräle, paiklä etkä iräle, sandalia iräle, kata iräle. Ka irä jiye kuna ta, shka̱bläk wa kiana rä denak. 	 सोबत पिशवी घेऊ नका, तुमच्या प्रवासासाठी फक्त तुमचे अंगावरचे कपडे असू द्या व पायातील वहाण असू द्या. अधिकचे वस्त्र किंवा वहाणा घेऊ नका. काठी घेऊ नका, कारण काम करणाऱ्याच्या गरजा भागणे आवश्यक आहे.


Tsa̱na bas se̱no ka io̱naklä bas ukä ja̱mi jishtä jile bata shäk wa wa̱ iyileta̱na te ishe käi: 	 संदेष्टेयांनी सांगितलेल्या काही गोष्टी घडतील, सावध राहा! या गोष्टी तुमच्याबाबत होऊ नयेत म्हणून जपा. भविष्यवादी म्हणाला:


“Jera sa kalí wa te José ke̱i ssëke̱ säli ebä ki̱ka ijewa te iwatju̱a ju̱ami, minaktse̱mi Egipto ska. Ata Säkeklä kaldu ije ra. 	 “या वडिलांना (पूर्वजांना) योसेफाचा मत्सर वाटला. त्यांनी योसेफाला इजिप्तमध्ये एक गुलाम म्हणून विकले, परंतु योसेफाबरोबर देव होता.


Sa Ká yis patkäkté, je wa̱ ka sä ssëne däkwa̱ yis ja̱mi ra, jera yi a̱ni ka däkwa̱ yis ja̱mi. Jekäi sa̱ ke̱i bata jekje ra, yis te yi dewa̱ yis ja̱mi wa shki̱we̱mika̱ni. 	 पित्यानेच मला पाठिले आहे. पिताच लोकांना माझ्याकडे पाठवितो, त्या लोकांना मी शेवटच्या दिवशी परत उठवीन. पित्याने जर एखाद्या व्यक्तीला आकर्षित केले नाही, तर ती व्यक्ति माझ्याकडे येऊ शकत नाही.


Bas ka̱kiö ka bas julunaklämi kuna ka̱ tse̱l ke̱i wà iräle, sábado wà iräle. 	 जेव्हा या गोष्टी होतील आणि तुम्हांला पळून जावे लागेल तेव्हा थंडीचे दिवस नसावेत अथवा शब्बाथ दिवस नसावा यासाठी प्रार्थना करा.


Jile bata shäk wa biköle te ije ktei sha rä yi te ije biketsa ra, jewa biköle nui jarmiwa̱ bitaba ije kie oloi ja̱mi. 	 जो कोणी येशूवर विश्वास ठेवतो, त्याला क्षमा केली जाईल. येशूच्या नावामध्ये देव त्या व्यक्तिच्या पापांची क्षमा करील. सर्व संदेष्टे हे खरे आहे असे म्हणतात.”


Jera ñayöle ka̱wei wà wa ekla deju̱, je te ijewa ñawächake̱wa̱ tso̱ je ssa. Jera je te isu̱a ite ijewa kúka rä bäi ra, je te ichaka iia̱: —¿Sa pakale ji wa̱k etkä etkä biköle ska ra, mane rä isaka tsa̱ta rä na? 	 त्यानंतर एका नियमशास्त्राच्या शिक्षकाने त्यांना वाद घातलाना ऐकले. येशूने त्यांना किती चांगल्या प्रकारे उत्तर दिले ते पाहिले. तेव्हा त्याने विचारले, “सर्व आज्ञांत महत्त्वची पाहिली आज्ञा कोणती?”


Jera yi kjäke̱mi iwä ja̱mi jewa te isheke̱ wäsi̱wa, tsa̱ku̱ wäbuträke̱, te isheke̱: —¡Issö! Ba, Templo mia̱tkäkwa̱, tres día ra iyuäkka̱ni, 	 जवळून जाणारे लोक त्याची निंदा करीत होते. ते आपली डोकी हलवून म्हणाले, ‘अरे! मंदिर पाडून ते तीन दिवासात बांधणारा तो तूच ना!


Bas ka je̱r ta wa, ¿ipa ki̱ka iyuäk je wa̱ ka ija̱r yöneksa̱ ñaebä na? 	 तुम्ही मूर्ख लोक! ज्याने बाहेरील बाजू बनवली तो आतली बाजू बनवणार नाही का?


bas wa̱ ji rä bäi si̱ su̱akläksa̱, bas däkläwa̱ bulee ka nui ta Cristo díaí ska ra, 	 मी अशी प्रार्थना करतो की, तुमच्याठायी हे गुण असावेत, यासाठी की जे शुद्ध व निर्दोष ते तुम्ही निवडावे, आणि अशा प्रकारे ख्रिस्ताच्या येण्याच्या दिवासासाठी तुम्ही शुद्ध व निर्दोष असावे,


Jera Jesús te ijewa kuka te isha: —We irä; ijöwa̱. Jera ijula tkawa̱ ikukä ja̱mi te ibäiwa̱ni. 	 येशूने उत्तर दिले, “असे काही करु नका. त्याने त्याच्या कानाला स्पर्श केला व त्याला बरे केले.


Jera ijewa te ikúka: —Jesús Nazaret wa. Jera ite isha: —Yis ne irä. Judas ale iju̱akksa̱ kalduña ijewa ra. 	 “नासरेथचा येशू.” ते म्हणाले. येशूने उत्तर दिल, “तो मी आहे” (आणि विश्वासघात करणारा यहूदा तेथे त्यांच्यामध्ये उभा होता)


Dulanak rä ka ipaktäk tsa̱ta kuna. Ata bena yi rä dulale e̱ná ra, je dämiwa̱ ipaktäk ra ñaebä. 	 कोणताही शिष्य त्याच्या गुरुच्या पातळीला जाऊ शकत नाही. पण प्रत्येक मनुष्य जेव्हा तो पूर्ण शिकतो तेव्हा तो गुरुसारखाच असतो.


¿Ijewa rä Cristo kja̱nei wa̱k wa na? Ñera yis dä ijewa tsa̱ta. Je rä yis ktäke̱ yuletelewa̱ käi. Yis shka̱blele ki̱ta. Yis wätele ki̱ta. Yis bukle ki̱ta. Yis bakle ka̱raa duewa̱ sha̱na. 	 मी पुष्कळ कठीण काम केले आहे. सारखा तुरुंगात जात होतो, पराकाष्ठेचे फटके खाल्ले, पुन्हा आणि पुन्हा मरणाला सामोरे गेलो.


Ñerä ñayöle ka̱wei wà ekla je̱k duaka̱ te iwächakewa̱ wäsi̱wa: —Sapaktäk, ¿jibä wa̱k yis kiana ra, yis ia̱ se̱ne jekjeye dämiksa̱ rä na? 	 नंतर एक नियमशास्त्राचा शिक्षक उभा राहिला आणि त्याने येशूची परीक्षा पाहण्याचा प्रथम केला, तो म्हणाला, “गुरुजी, अनंतकाळचे जीवन मिळण्यासाठी मी काय करावे?”


Je su̱a Simón Pedro te ra, ije̱tkawa̱ wakte Jesús klä kicha ja̱mi, jera ite isha iia̱: —¡Säkekewa, ma je̱k sikö yis yika, yis dä ji yakei wakbläk ki̱ka! 	 शिमोन पेत्राने जेव्हा हे पाहिले तेव्हा तो येशूच्या पाया पडला आणि म्हणाला, “प्रभु, माझ्यापासून दूर जा कारण मी पापी मनुष्य आहे!”


Jekjepa Judas ale iju̱akksa̱ te isu̱a Jesús dä ktei wabiketsaleksa̱ e̱ná ko̱ta̱nakwa̱ ra, ije̱r ianawa̱ ta̱i, ki̱ka ije te je inaklä wäka treinta cha̱mi ni chui tsa̱ku̱i wa irä sä wäkiri wa irä jewa ia̱, 	 त्याच वेळेला, यहूदा, जो येशूचा विश्वासघात करून त्याला पकडून देण्यास कारणीभूत होता, त्याने पाहिले कि, त्यांनी येशूला जिवे मारण्याचे ठरविले आहे, तेव्हा त्याने जे केले होते त्याचे त्याला वाईट वाटले. म्हणून त्याने चांदीची तीस नाणी घेऊन मुख्य याजक व वडिलांना परत दिली.


Yis je̱r ja̱rke̱ ba ji̱ele ska ra, yis ia̱ issër yis me ba su̱awa̱ni käi, yis ssënaklä a̱naa. 	 माझ्यासाठी तू ढाळलेल्या अश्रूंची आठवण करताना तुला भेटण्याची आतुरतेने वाट पाहतो. यासाठी की मी आनंदाने भरूने जावे.


Je ki̱ka Jesús shki̱naka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na ra, jera iwa̱ dulanak wa je̱r ja̱na iwa̱ je ktei yileba ska. Jekjepa kte yöle irä, Jesús wa̱ iyile irä, je kuka ijewa te iyina si̱ ye. 	 नंतर येशू मेलेल्यांतून पुन्हा उठविला गेला, तेव्हा त्याच्या शिष्यांना तो हे बोलल्याचे आठवले. आणि त्याच्या शिष्यांनी त्याच्याविष्यी लिहिलेल्या पवित्र शास्त्रावर आणि जे शब्द येशू बोलला त्यावर विश्वास ठेवला.)


Jesús ktei bata shäk wa irä, sa el wa tso̱ Judea ska wa irä te issa ka Judío kuna wa te Säkeklä ktä kukawa̱. 	 यहूदी नसलेल्या लोकांनीसुद्धा देवाच्या वचनाचा स्त्रीकार केला आहे हे यहूदा प्रांतातील प्रेषितांनी व बंधुंनी ऐकले.


Bas weikarte jishtä yis weikale su̱le bas wa̱ käi, ñakäi jira bas te issa yis ukä ja̱mi je o̱rte ji̱a. 	 माझ्यामध्ये चाललेले युंद्ध तुम्ही अनुभवलेले आहे आणि पाहिले आहे आताही ते माझ्यामध्ये चालले असल्याचे तुम्ही ऐकत आहात.


¿Ka sä wämo kuna wa ia̱ Säkeklä gobierno ka däkksa̱ däli ukä ye, je ka juñer bas wa̱ na? Ke bas ñawäyuawa̱. Ka irä jiye kuna ta, ka̱wakbläk wa iräle, jile kekläí me̱i kja̱nei wa̱k wa iräle, manenak wa iräle, je̱k iawa̱k alaklä ye wa iräle, ka̱wakbläk jäiyi jäiyi wa ebä iräle, 	 किंवा तुम्हांला माहीत नाही का की, अनीतिमान लोकांना देवाच्या राज्यात वतन मिळणार नाही? तुमची स्वत:ची फसवणूक होऊ देऊ नका! जारकर्मी, मूर्तिपूजक, व्याभिचारी, पुरुषवेश्या (पुरुष जे समलिंगी संबंधास तयार होतात), समलिंगी संबंध ठेवणारे पुरुष, किंवा


Jera ijewa je̱r ianacha̱wa̱ te ichakami iia̱ ekla ekla: —¿Yis le irä? 	 शिष्य अतिशय खिन्न झाले व प्रत्येक जण त्याला म्हणू लागला, “तो मी आहे का?”


Jera ite itsa̱tkäk wa bol Timoteo irä Erasto irä patkami Macedoniaka. Ata ije se̱na ji̱a elkje Asia ska. 	 म्हणून त्याचे दोन मदतनीस तीमथ्य व एरास्त यांना त्याने मासेदोनियाला पाठवून दिले. आणि त्याने आणखी काही काळ आशियात घालविला.


Ñerä ije ktä kaldu ji̱a ra, ale ñapaktäklä jui tsa̱ku̱i ju ska tso̱ wa dejulu te isha: —Ba yaba duawa̱. ¿Jiye bä te sa paktäk weikeke̱ ji̱a rä na? 	 तो हे बोलत असता सभास्थानातील अधिकाऱ्याच्या घरून काही माणसे निरोप घेऊन आली. ती म्हाणाली, “तुमची मुलगी मेली आहे. गुरुजींना का त्रास देता?”


Jekäi jishtä Moisés wa̱ tkäbe me̱i tkeleka̱ ka̱sha̱ ki̱ ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo sha̱na, je su̱ta ditsä yäbei kiana tkenaka̱ rä ka̱sha̱ ki̱, 	 “मोशेने अरण्यात असताना सापाल उंच केले. मनुष्याच्या पुत्रालाही उंच केले पाहिजे.


Mika̱ yie je su̱a ra, yis ja̱nawa̱ iklä säkätä ja̱mi dulewa̱ käi. Jera ijula wämo maka̱ yis ki̱ka te yis ia̱ ishe: “Ke ba suanak; yis ne rä isäkätä rä, ibata rä, 	 जेव्हा मी त्याला पाहिले, तेव्हा मी मेलेल्या माणसा सारखा त्याच्या पायजवळ पडलो त्याने त्याचा उजवा हात माइयावर ठेवला आणि म्हणाला, “घाबरु नको! मी पहिला आणि शेवटला आहे. मी जिवंत आहे,


Jera mane manebä idewa̱ju̱ni ka̱ tsa̱ku̱i wäki̱ je kiäk iia̱, te isha: —Yis ki̱ ishena rä, ba te jí kje ra Juan säwäukewa̱k tsa̱ku̱ ne che̱té yis ia̱ plato ki̱ka rä. 	 आणि ती मुलगी लगेच आत राजाकडे गेली आणि म्हणाली, “मला तुम्ही या क्षणी बाप्तिस्मा करणान्या याहानाच् शीर तबकात घालून द्यावे अशी माझी इच्छा आहे.”


Ata iwakei rä ka ñak kicha ta bäi, ki̱ka ka ise̱nak shka̱ja̱; jera mika̱ weikane iräle, sälwi su̱ne iräle dewa̱ kte kju̱ei ra, plaa ite ijeke̱wa̱. 	 तरी त्याच्यामध्ये मूळ नसल्याने तो थोडा काळच टिकतो आणि वचनामुळे संकट आले किंवा कोणी छळ केला, व त्रास झाला म्हणजे तो लगेच अडखळतो.


jera iyaba tsi̱se̱k te isha iká ia̱: ‘Papá, däli ukä däkksa̱ yis ia̱ ba duawa̱ ra je mo kja yis ia̱ jí kje ra.’ Jekäi iká te iji biköle bala pja̱ ijewa ia̱. 	 त्यापैकी धाकटा म्हणाला, “बाबा, मलामत्तेचा माझा वाटा मला द्या.’ आणि वडिलांनी आपली संपत्ती दोघा मुलांमध्ये विभागली.


Jekäi ijewa se̱na ji̱a jeska. Je ukä ki̱ka sä el wa te ijewa patkaténi je̱r baa wà ipatkäkmi wa wä ki̱. 	 यहूदा व सीला काही काळ तेथे राहिल्यानंतर ते निघून गेले. बंधूंकडून त्यांना शांतीचा आशीर्वाद मिळाला, ज्या यरुशलेममधील बंधूनी यहूदा व सीला यांना पाठवले होते, त्यांच्याकडे ते परत गेले.


Je̱r ianewa̱ jishtä Säkeklä ki̱ ishena käi, je te sä wäsikewe̱ je̱k manewa̱ksa̱ je wà sa̱ tsa̱tkenakläksa̱. Je rä ka sä tsulewa̱kwa̱ kuna. Ata je̱r ianewa̱ jishtä ka̱jiska wa je̱r iarke̱ käi, je te sä wäsikewe̱ duäkwa̱. 	 दैवी दु:ख तारणाप्रत नेणारा पश्र्चात्ताप आणते आणि कोणताही खेद बाळ्गीत नाही, पण जगिक दु:ख मरण आणते.


Ñakäi ba jula tköcho̱pa sä bäi wa̱k, jile kjashäk ijuenaklä ye, ji ka su̱le sa̱ wa̱ shtä wa̱k, ba kja̱nei wa̱k sikii Jesús kie oloi ja̱mi.” 	 तुझे सामर्थ्य दाखवून आम्ही धीट बनण्यासाठी आम्हांला मदत कर; आजारी लोकांना बरे कर, पुरावे दे आणि चमत्कार कर, जे येशू जो तुझा पवित्र सेवक याच्या सामर्थ्यांने घडतील.’


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Je kte ssënaté rä wata ye bas ne ia̱; ka je rä yis ia̱ kuna. 	 येशू म्हणाला, “हा आवाज तुमच्यासाठी होता. माझ्यासाठी नव्हे.


Ka irä jiye kuna ta, Moisés ia̱ ite isha rä: “Yis je̱r bäi shäke̱, yibä ia̱ yis je̱r bäi shäke̱ käi. Ñakäi yis je̱r shka̱rke̱, yibä ra yis je̱r shka̱rke̱ käi.” 	 कारण तो मोशेला म्हणाला, “ज्याच्यावर मला दया करायची त्यावर मी दया करीन, आणि ज्याच्यावर करुणा करायची त्याच्यावर करुणा करीन.”


Ijewa te je su̱a ra, je yaba ktei bata yina ijewa ia̱ je pakani ite. 	 जेव्हा मेंढपाळांनी त्याला पाहिले तेव्हा देवदूताने त्यांना त्या बाळविषयी जे सांगितले होते ते सर्वांना सांगितले.


Saje wa Säkekewaí Jesucristo je̱r bäi shöpa bas biköle ia̱. 	 आपल्या प्रभु येशू ख्रिस्ताची कृपा तुम्हा सर्वांबरोबर असो.


Ata säkätä ji yönaksa̱ ra, Säkeklä te sa yuaksa̱ rä ‘jäiyi irä alaklä irä.’ 	 परंतु उत्पत्तीच्या आरंभापासून देवाने त्यांना पुरूष व स्त्री असे निर्माण कोले.


Jekäi José te inu̱l kukawa̱ butrawa̱ dätsi yëë wa, 	 नंतर योसेफाने येशूचे शरीर घेतले आणि नवीन तागाच्या कपड्यात ते गुंडाळले.


“Ata bikökje je díaí, je horaí räle, je ka ju̱ñer yi a̱ni wa̱, ángel wa tso̱ ka̱jöir ska wa̱ iräle, iyaba wa̱ iräle; ata Sa Ká ebä ne wa̱ je ju̱ñer dä. 	 त्या दिवसाविषयी किंवा त्या घटकेविषयी कोणालाही ठाऊक नाही. देवादूतालाही नाही व पूत्रासही नाही. फक्त पित्याला माहीत आहे.


ñakäi bikö itäkili ta̱i bakleka̱ e̱e̱na si̱ tso̱ saje ibiketsäk wa ia̱ rä käi, ji we̱ itäkili ta̱i te ja̱mi. 	 आणि आम्हांला विश्वासणान्यांसाठी त्याचे अतुलनीय सामर्थ्य किती महान आहे, जणू काय त्याच्या प्रचंड सामर्थ्यचा तो सराव आहे.


Jekäi ite sa pakte rami, Judea ke̱i ska ñapaktäklä jui etkä etkä na. 	 आणि तो यहूदियाच्या वेगवेगळ्या सभास्थानात उपदेश करीत होता.


Jesús te María ji̱ake̱ su̱a, ñaebä Judío wa de ira wa ji̱ate jela su̱a ra, issënawa̱ shi̱ana, ije̱r ianawa̱ ta̱i. 	 मग येशू तिला रडताना पाहून व तिच्याबरोबर असलेल्या यहूद्यांनाही रडताना पाहून आत्म्यात व्याकुळ झाला व हेलावून गेला.


Yis je̱r ja̱rke̱ bas ska ra, del yis te wekte sheke̱ yis Kekläí ia̱ bas ki̱ka. 	 प्रत्येक वेळी जेव्हा मी तुमची आठवण करतो, तेव्हा देवाचे आभार मानतो.


¿Ka irä ángel wa biköle rä wikblu ji kja̱nei wa̱k wa, patkele mane wa ia̱ tsa̱tkeneksa̱ rä däkksa̱ däli ukä ye, jewa tsa̱tkäk kuna na? 	 सर्व देवदूत देवाच्या सेवेतील आत्मे नाहीत काय? आणि तारणाचा वारसा ज्यांना मिळेल त्यांना मदत करायला ते पाठविले जातात की नाही?


Je ne ki̱ka ka sá ia̱ iwäkolor ji̱a ra, sá te ibiketsaksa̱ a̱ta̱nak sá wakwa ebä Atenas ska, 	 म्हणून, आम्हाला अधिक वाट पाहणे शक्य नसल्याने, आम्ही अथेन्स येथेच राहण्याचे ठरविले.


Jera je duë ta te ikúka: —Säkekewa, diklä wäbuka̱nake̱ ra ka yis wa̱ yi kuna yis tsa̱kmiwa̱ diklä na, ata yis je̱käke̱ka̱ minakwa̱ diklä na ra, jera kju̱awa ebä kjäke̱wa̱ yis wätsa̱kba. 	 त्या आजारी मनुष्याने उत्तर दिले, “महाराज, पाणी हालते तेव्हा त्यात घेऊन जाण्यासाठी माझ्याजवळ कोणीच व्यक्ति नाही. सर्वांत अगोदर पाण्यात उतरण्यासाठी मी निघालो की, माझ्या अगोदर दुसराच रोगी पाण्यात उतरतो.”


Zorobabel te Abiud wätsikiwa̱, Abiud te Eliaquim wätsikiwa̱, Eliaquim te Azor wätsikiwa̱. 	 जरूब्बाबेल अबीहूदचा पिता होता. अबीहूद एल्याकीमचा पिता होता. एल्याकीम अज्जुराचा पिता होता.


je te isha yis ia̱: “Pablo, ke ba su̱ana. Bä dämi ji̱a César wäki̱ je wa̱ ktei wabiketsanakksa̱. Issö, Säkeklä je̱r bäi shämi te ba ra shkäk ko̱no ki̱ wa biköle tsa̱tkemiksa̱.” 	 आणि तो दूत म्हणाला, ‘पौला भिऊ नको! तुला कैसरापुढे उभे राहिलेच पाहिजे. तुझ्याबरोबर प्रवास करणारे जे लोक आहेत, त्यांच्या जीवाचे रक्षण करण्याचे वचन देवाने मला दिले आहे.’


Ñerä ijewa ñaje̱rku̱a ñatapawa̱k. Je díaí wa ra, chu̱li̱i̱wa̱ si̱ de iwäki̱, mai ije katke ska. Jewa ia̱ ite Säkeklä gobiernoí ktei waje̱rku̱a, ktei paka, sa̱ñirebä ma rä ka̱miskla kje. Jekäi ite Jesús paka, ka̱wei me̱leta̱na Moisés wa̱ ja̱mi, ñakäi jile bata shäk wa wa̱ iyile ja̱mi, iwa̱ ijewa ssëwa̱klä ikukäkwa̱. 	 तेव्हा (रोम शहरातील) यहूदी लोकांनी एक बैठकीचा दिवस ठरविला, जेथे पौल राहत होता, तेथे ते मोठ्या संख्येने जमा झाले. तेव्हा पौलाने त्यांना समजावून सांगितले आणि देवाच्या राज्यविषयी आपली साक्ष दिली. मोशेच्या नियमशास्त्रापासून आणि संदेष्ट्यांच्यापासून फोड करुन येशूविषयी त्यांची खात्री पटविण्याचा प्रयत्न केला. हे तो (पौल) सकाळपासून संध्याकाळपर्यंत करीत होता.


Ata ite issa Lázaro duärawa̱ ra, jera ise̱na ji̱a ka̱ böiki ikatke ska. 	 म्हणून तो आजारी आहे हे ऐकल्यावरही तो होता त्याच ठिकाणी दोन दिवस राहिला.


Yie jekäi isha bas ia̱ bas ssënaklä baa bas dä yis ja̱mi ki̱ka. Ka̱jiska bas weikarmi ta̱i, ata bas je̱r ssëno täkii. Ka irä jiye kuna ta, yis dä tu̱leka̱ ka̱jiska ji tso̱ je ki̱ka. 	 ‘मी तुम्हांला या गोष्टी सांगितल्या आहेत. यासाठी की माझ्यामध्ये तुम्हांला शांति मिळावी, या जगात तुम्हांला त्रास होईल, पण धीर धरा! मी जगावर मात केली आहे.”


El wa, yie ishe bas ia̱, yie bas pake se̱nak je̱r ki̱i̱ sa bala butsäk, sä wäbutrewa̱k kte kju̱awa wà ka ale bas pautäle ja̱mi kuna, jewa yika. Jewa yika bas ñabutsö tulömi. 	 बंधूजनहो, मी तुम्हांस विंनति करतो की, तुम्हांला जे शिक्षण मिळाले आहे त्याविरुद्ध जे कलह आणि असंतोष निर्माण करतात त्यांच्यावर लक्ष ठेवा व त्यांच्यापासून दूर राहा.


ñakäi iwa̱ Säbäkäkksa̱ patkäkläté. Je rä kolole kja Säkeklä wa̱ säkätäba bas ia̱, je ne rä Jesús dä. 	 मग प्रभु (देव) तुम्हांला आध्यात्मिक विश्रांतीसाठी वेळ देईल. तो तुम्हाला येशू देईल, ज्याला त्याने रिव्रस्त म्हणून निवडले.


Ata ijolona ishäkä bäi ki̱ka, jewa ne rä manele kte ssäk je̱r bäi wà, je̱rike bulee wà wa rä, te je kukeke̱wa̱, jekäi ichatkäke̱wa̱ wà iwärke̱ bäi. 	 चांगल्या जमिनीतील बी दर्शविते की, ते चांगल्या व प्रामाणिक अंत:करणाचे आहेत ते वचन ऐकतात, ग्रहण करतात व धीराने फळ देतात.


“Ñaebä ka̱jöir gobiernoí rä jishtä däli watju̱ak te perla babaa yule käi; 	 “आणखी, स्वर्गाचे राज्य चांगल्या मोत्याचा शोध घेणाऱ्या व्यापाऱ्यासारखे आहे,


Jera ije̱kaka̱ te plaa ije̱katashuäklä kukawa̱, kjaksa̱ju̱ biköle wäna. Je te biköle male̱cha̱cha̱wa̱. Jera jewa te Säkeklä kjeisha te isha: —Ka sa̱ wa̱ ji a̱ni su̱le jekäi. 	 मग तो लगेच उठला. त्याने आपला बिछाना घेतला व सर्वाच्या समक्ष बाहेर गेला. यामुळे ते सर्व थक्क झाले. त्यांनी देवाची स्तुती केली आणि म्हणाले, “यासारखे आम्ही कधी पाहिले नव्हते.”


Jekäi Säkekewa ne rä Säkeklä wikblu rä. Jekäi mai Säkekewa wikblu katke ra, jeska sä rä bakleksa̱. 	 प्रभु आत्मा आहे आणि जेथे प्रभूचा आत्मा आहे तेथे मोकळेपणा आहे.


Ata ikiäkwa̱ wa, ñakäi ikie biketsäk wa, jewa ia̱ ite ka̱ ma̱ idäkläwa̱ Säkeklä yabala ye. 	 काही लोकांनी त्याला आपले मानले. त्यांनी त्याच्यावर विश्वास ठेवला. विश्वास ठेवणाऱ्या सर्वांना त्याने देवाची मुले होण्याचा हक्क दिला.


Jera ite ikjanaklä wa patkami ibata shäk kile jula kolone diei yäk wa ia̱, ata ka ijewa je̱r ssëne bitäk. 	 त्याने त्याच्या नोकरांना पाठवून, ज्यांना लग्नाचे आमंत्रण होते आशाना बोलाविण्यास सांगिले. पण लोकांनी राजाच्या मेजवानीस येण्यास नकार दिला.


Ji biketse etkabä wà, ijewa te ke̱i ta kju̱awa kju̱awa tsa̱ku̱i wa ke̱i baka tulaksa̱, ijewa te ji wämo wá̱, Säkeklä kablele je kukawa̱ ijewa te, na̱ma̱ kà wäyitewa̱cha̱wa̱ ijewa te, 	 लोकांनी विश्वासाने राज्ये जिंकली, न्याय स्थापित केला, आणि त्यांना देवाची अभिवचने मिळाली, त्यांनी सिंहांची तोडे बंद केली.


Jikäi yis te caballo irä ñajäkleleka̱ iki̱ka wa irä su̱a ji kjayina yis ia̱ na rä: Jewa je̱r bata ki̱tiäklä juer dä yökö käi, jacinto käi, azufre käi. Je caballo wa tsa̱ku̱ juer nama tsa̱ku̱ käi, jewa kjä na yökö irä, shka̱la irä, azufre irä däke̱ksa̱. 	 माइया दृष्टान्तात मी घोडे आणि घोड्यांवर असलेले स्वार पाहिले, ते अशा प्रकारे दिसत होते: तांबड्या रंगाचे, गडद निळे आणि पिवळे असे त्यांचे उरस्त्राण (चिल खत) होते. घोड्यांची मस्तके सिंहाच्या मस्तकासारखी दिसत होती. घोड्यांच्या तोंडांतून अग्नि, धूर व गंधरस येत होते.


Jewa te Jesús ku̱a tipä a̱mi kataka ra, jera ite ichaka iia̱: —Rabí, ¿bikökje ba de jí ka rä na? 	 लोकांना येशू सरोवराच्या दुसऱ्या काठावर भेटला. लोक म्हणाले, “गुरुजी, तुम्ही इकडे कधी आलात?”


Je ia̱ jí ke̱i ska oloi ta wa mane a̱ni ka je̱r ko̱ne, ata je ku̱ ijewa je̱r kuo̱pa ra, ka ijewa wa̱ Säkekewa oloi ta baa si̱ wäteneka̱ kuna cruz ja̱mi. 	 जे या युगाच्या कोणाही सत्ताधीशाला माहीत नव्हते, कारण जर त्यांना कळले असते, तर त्यांनी गौरवी प्रभूला वधस्तंभावर खिळले नसते.


Ata ka ije ki̱ ji nui shene ja̱nakka̱ je̱k ki̱, je kju̱ei ite ichaka Jesús ia̱: —¿Ata manewa rä yis saka rä na? 	 पण आपण योग्य प्रश्न विचारला आहे हे इतरांना दाखवून देण्यासाठी त्याने येशूला विचारले, “मग माझा शेजारी कोण?”


Shkäk jí kte ja̱mi wa biköle, ñakäi Israel wa, ale Säkeklä ia̱ wa je̱r ssënopa baa, jewa ia̱ Säkeklä je̱r bäi shöpa. 	 तर जितके हा नियम पाळतील तितक्यांवर आणि देवाच्या सर्व इस्राएलावर शांति व दया असो.


Jeska ra ipakana je̱tkäkwa̱ Säkeklä jula wämo kja̱ne, je wà ioloi kanaka̱. Jeska Sa Ká te Wikblu Sikina ma̱ iia̱, jishtä ikablele iia̱ käi. Jekäi je ne tka ju̱até ite, su̱a bas te, ssa bas te rä. 	 येशूला स्वर्गात उचतून घेण्यात आले. आता येशू देवाच्या उजवीकडे देवाबरोबर आहे. देवाने येशूला आता पवित्र आत्मा दिलेला आहे. हाच पवित्र आत्मा देण्याचे वचन देवाने दिले होते. म्हणून आता येशू तो आत्मा ओतीत आहे. हेच तुम्ही पाहत आहात व ऐकत आहात!


Sa te ishe sä rä delewa̱ etka yebä ije ra, ata sa dami rä ka̱tuil na ra, je rä sa̱ ka̱yuä, je rä ka sa̱ wa̱ ji rä iyina si̱ wao̱ne. 	 जर आम्ही म्हणतो की, आमची देवाबरोबर सहभागिता आहे पण पापाच्या अंधारामध्ये आम्ही राहतो तर आम्ही खोटे बोलत आहोत व आम्ही सत्याला अनुसरत नाही.


Jera ñatululewa̱ yäkäk wa sha̱ ekla te je ssa ra, ite isha Jesús ia̱: —¡Bäije yäkäk Säkeklä gobierno ska wa rä! 	 आता जेव्हा मेजाभोवती बसलेल्यांपैकी एकाने हे ऐकले, तेव्हा तो येशूला म्हणाला, “देवाच्या राज्यात जेवतो, तो प्रत्येक जण धन्य!”


Iwa rä sä tjabanakcha̱wa̱ wa kiana pajienak ji ka tjabanak kuna wà. Sä duäkcha̱wa̱ wa kiana pajienak ji ka duäk kuna wà. 	 कारण या विनाशी शरीराने अविनाशीपण धारण करावे आणि या मर्त्य शरीराने अमरत्व धारण केलेच पाहिजे.


Ñerä Säkekewa ángel í ekla kta Felipe ra, te isha: “Ma je̱köka̱, ma cho̱ sur wà ña̱la tso̱ däkksa̱ Jerusalén ma rä Gaza ska je wà.” Je kjäke̱ rä ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo kja̱ne. 	 देवाचा दूत फिलाप्पाशी बोलला, तो म्हणाला “तयार हो आणि दक्षिणेकडे जा, यरुशलेमहून गाझाकडे जाणाऱ्या रस्त्याने जा - तो रस्ता वाळवंटातून जातो.”


Pablo iräle, Apolos iräle, Cefas iräle, ka̱jiska iräle, se̱ne kseka iräle, duewa̱ iräle, ji jira iräle, ji däke̱ ji̱a iräle. Je biköle rä bas cha, 	 तर तो पौल, अपुल्लोस, पेत्र, जग, जीवन किंवा मरण असो, वर्तमानकाळाच्या गोष्टी असोत अथवा भविष्यकाळाच्या गोष्टी असोत, सर्व गोष्टी तुमच्या आहेत.


jera jí ke̱i ska je wakei ia̱ je säkei me̱rmini ki̱ta, ñakäi sa̱ ke̱i däke̱wa̱ ji̱a ska, je ia̱ se̱ne jekjeye me̱rmi. 	 येणाऱ्याया काळातील अनंतकाळात याच्यापेक्षा कित्येक पटींनी मिळाले नाही.”


Je ju wäjienak yöle rä jikäi: Je ja̱r säkätä kie rä Dälätsalewa̱ ni, jeska tsi̱ni wäkanak tuläkka̱ kaldu, ñakäi mesa pan kjayinak ma̱ tuläkläka̱ katke. 	 कारण दीपस्तंभ व अर्पणाच्या विशेष भाकरी ठेवण्यासाठी पहिल्या मंडपामध्ये एक मेज ठेवण्यात आला होता. हा जो पहिला मंडप होता त्याला पवित्र स्थान असे म्हणतात.


Ñakäi je jukläyäkä ska ekla alaklä chichö bakle, je däke̱ ka̱raa sä ktei wabiketsäk wäki̱ ishäk iia̱: ‘Yis tsa̱tköpa yis da kju̱atkäk yika.’ 	 त्या नगरात एक विधवा होती. ती वारंवार येत असे व न्याधीशाला म्हणत असे, “माझ्या विरोधकांविरुद्ध मला न्याय मिळेल असे बघा!’


Iwa rä sä weikanakcha̱wa̱ wa ia̱ ra, cruz pake rä ka wata, ata sa̱ tsa̱tkenakksa̱ wa ia̱ ra, je rä Säkeklä täkili. 	 कारण ज्यांचा नाश होत आहे अशांसाठी वधस्तंभाविषयीचा संदेश मूर्खपणाचा आहे, परंतु ज्यांचे तारण होत आहे, अशांसाठी तो देवाचे सामर्थ्य आहे.


Je kte te iwa̱ dulanak wa male̱cha̱cha̱wa̱, ata Jesús te ishani ijewa ia̱: —Yabala rikäla, därërë si̱ dewa̱ Säkeklä gobiernoí ja̱mi rä. 	 त्याचे शब्द ऐकून शिष्य थक्क झाले, परंतू येशू त्यास म्हणाला, “माझ्या मुलांनो, देवाच्या राज्यात श्रीमंताचा प्रवेश होणे किती कठीण आहे!


Ata ¿ka bas wa̱ iju̱ñer yi je̱k yitawa̱ alaklä pato̱nak shtä wa ja̱mi ra, je dewa̱ etka yebä ije yaka ra na? Je rä iyöle käi: “Je bol dämiwa̱ eklabä yaka ye.” 	 “कारण ती दोघे एकदेह होतील असे शास्त्रच सांगते.”


Jera jí ne käi iyile rä: Säkeklä te sa̱ ia̱ se̱ne jekjeye ma; je se̱ne tso̱ rä iyaba ja̱mi. 	 आणि देवाची जी साक्ष आहे ती ही आहे की, देवाने आपल्याला अनंतकाळचे जीवन दिले आहे आणि हे जीवन त्याच्या पुत्रामध्ये आहे.


Je chu̱li̱i̱ wa te je kte ssa ra, moska te isha: —Iyina si̱ ije ne rä jile bata shäk däke̱ rä. 	 येशूने सांगितलेल्या या गोष्टी लोकांनी ऐकल्या. काही लोक म्हणाले, “हा माणूस खरोखरच संदेष्टा आहे.


Iwa rä se̱ne kseka rä ka ñanak kjelabä kuna; sa yaka rä ka pajienak kjelabä kuna. 	 कारण अन्नापेक्षा जीव आणि कपड्यापेक्षा शरीर महत्त्वाचे आहे.


Ka irä jiye kuna ta, jekäi ñaebä saje wa bakle rä ka ka̱biketsäk ta kuna, ka sä ktä ssäk kuna, wäyölecha̱wa̱, kololecha̱wa̱ ji tkerke̱ sa̱ ja̱mi wa̱, ji wà sä wäbätsäke̱ saka saka wa̱ ikjanaklä ye, sa kjami rä ji we̱ wäsi̱wa sha̱na, sa̱ je̱r ki̱ sa saka iar ijile ki̱ sha̱na, dokoitsalewa̱, ka sa̱ ki̱ ñakiar a̱mi ji̱a a̱mi ji̱a. 	 मी हे सांगतो कारण आपणसुद्धा एके काळी मूर्ख, आज्ञा न पाळणारे आणि बहकलेले असे होतो. आम्ही सर्व प्रकारच्या वासनांची व विलासाची गुलामाप्रमाणे सेवा करणारे होतो. आम्ही दुष्टतेचे व हेव्यादाव्याचे जीवन जगत होतो. इतर लोक आमचा द्वेष करीत. आणि आम्ही एकमेकांचा द्वेष करीत होतो.


Sha̱ jolona jak yäkä na, ishäkä ka ta bäi shtä ska, tsikinaka̱ mane mane, je rä ka irä ishäkäí ta bäi ki̱ka. 	 काही बी खडकाळ जमिनीवर पडले. तेथे पुरेशी माती नव्हती. तेथे बी फार झपाट्याने वाढले. पण जमीन खोलवर नव्हती,


Ata se̱nak Jerusalén ska wa irä iwäkiri wa irä ka je̱r ko̱ne yi Jesús dä je ia̱, ñakäi jile bata shäk wa wa̱ iyöle wayirke̱ sábado sábado wà je ia̱. Je ki̱ka ijewa te iwabiketsaksa̱ ko̱ta̱nakwa̱ ra, je wà ite iwá̱ jini jile bata shäk wa wa̱ iyile käi. 	 जे यरुशलेममध्ये राहतात ते यहूदी व यहूदी पुढारी यांना जाणीव झाली नाही की, येशू हा तारणारा होता. येशूविषयी जे शब्द भविष्यवाद्यांनी लिहिले ते यहूदी लोकांसाठी प्रत्येक शब्बाथाच्या वारी वाचले गेले. परंतु त्यांना ते समजले नाही. यहूदी लोकांनी येशूचा धिक्कार केला, जेव्हा त्यांनी असे केले, तेव्हा त्यांनी भविष्यावाद्यांचे म्हणणे खरे ठरविले!


iju ska tso̱ wa wäsikewa̱k bäi, iyabala dulawa̱k iktä ssäk dälätsale ji biköle ska. 	 तो पैशावर प्रेम करणारा नसावा. त्याने त्याच्या कुटुंबाचा चांगला पुढारी असावे आणि त्याने त्याची लेकरे त्याच्या आज्ञेत ठेवावीत.


Jeiräta Jesús kjaju̱mi ijewa sha̱na mineju̱mi. 	 परंतु तो त्यांच्यातून निघून आपल्या वाटेने गेला.


Mika̱ hora dewa̱ iyäkäklä ra, ite ikjanaklä patkami ishäk kile wa ia̱: ‘Bas kute, jile tso̱ rä o̱le e̱ná ki̱ka.’ 	 भोजनाच्या वेळी ज्यांना आमंत्रण दिले होते त्यांना “या, कारण सर्व तयार आहे’ हे सांगण्यासाठी नोकराला पाठविले.


Je te isha: “Iyina si̱ yie ji bäi we̱mi ba ia̱ bäi, ñakäi yie ba wawe̱mika̱ waleka̱ ta̱i.” 	 तो म्हणाला, “मी तुला भरपूर आशीर्वाद देईन आणि मी तुझ्या वंशजांना सतत बहुगुणित करीत राहीन.”


Je ki̱ka bas dikäla, ke bas je̱r iana, yis te Säkeklä biketse, ije oloi ja̱mi io̱rmi jishtä yis ia̱ iyina käi. 	 तेव्हा गुहस्थांनो, तुम्ही सर्व धीर धरा! कारण मला जसे दूताने सांगितले, अगदी तसे होणार असा मला विश्वास आहे.


Ikuna ike̱i deka̱ sábado wà yabala jäiyi wa ia̱ tene shkiri wa̱klä, jera je we̱ke̱ bas te ka̱wei me̱le Moisés wa̱ ka shiriwa̱klä ra, ¿jiye bas kju̱atkacha̱wa̱ yis da, yie ekla bäiwa̱ni bäi sábado wà ki̱ka rä na? 	 याचा अर्थ मोशेच्या नियमांचे पालन करण्यासाठी शब्बाथ दिवशीही बालकाची सुंता करता येते. मग मी शब्बाथ दिवशी एका माणसाचे संपूर्ण शरीर बरे केले तर तुम्ही माझ्यावर का रागावता?


¡Jikäi issö! Ba te ibiketsa yis te isha ba ia̱ je ka o̱nak ni. Ata mika̱ ike̱i dewa̱ ra, je o̱rmi. Je ki̱ka, bä ktä wätermiwa̱. Jekäi ba se̱rmi si̱wa̱rbe ma rä io̱na jekäi ke̱i kje. 	 पण हे लक्षात ठेव, तू मुका राहशील. हे घडेपर्यंत तुला बोलता येणार नाही. कारण माझे शब्द जे योग्य वेळी खरे ठरणार आहेत त्या माझ्या शब्दांवर तू विश्वास ठेवला नाहीस.”


Jera ideni je iwa̱ dulanak wa ska ra, ite ijewa ku̱a käpelecha̱wa̱. Jera ite isha Pedro ia̱: —Ata ¿ka bas täkili deneka̱ wäñinakña yis da una horabä jibä na? 	 मग तो शिष्यांकडे परत गेला तेव्हा ते झोपी गेले आहेत असे त्याला आढळले. येशू पेत्राला म्हणाला, “तुम्हा लोकांना माझ्याबरोबर एखादा तासही जागे राहता येत नाही काय?


Ata yi je̱k ssakle ra, je je̱k ssöpa rä Säkekewa ne wà. 	 पण “जो अभिमान बाळगतो, त्याने प्रभूमध्ये बाळगावा.”


Saje wa Säkekewaí Jesucristo Ká iKekläí, je kjeiyinopa. Ije̱r bäi shä rä ta̱i wà, ite sä wätsikiwa̱ni spa̱na ji kseka ki̱ssäk, Jesucristo shki̱naka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na je oloi ja̱mi, 	 आमच्या प्रभु येशू ख्रिस्ताच्या पित्याची, देवाची स्तुति असो! त्याच्या महान दयेमुळे त्याने आमचा नवा जन्म होऊ दिला, आणि येशूला मेलेल्यातून उठविण्याने जिवंत व नवीन आशा दिली.


Ka irä jiye kuna ta, ji rä Säkeklä rä, je rä ju̱ñenakwa̱. Je kjayinawa̱ ijewa wäna, Säkeklä te ikjasha ijewa ia̱ ki̱ka. 	 हे असे होत आहे कारण देवाविषयीचे ज्ञान त्यांच्यात दिसून येते व देवाने ते त्यांना दाखवून दिले आहे.


Jera chui wa tsa̱ku̱i te isha Esteban ia̱: —¿Je ba kjaterke̱ rä iyina si̱ na? 	 प्रमुख याजक स्तेफनाला म्हणाला, “हे सर्व खरे आहे काय?”


Je ne ki̱ka ikuna Cristo ja̱mi je̱r pablene tso̱ ra, ikuna ñashka̱li̱ble te sä ssëwe̱ ji wa̱k ra, ikuna Säkeklä wikblu ja̱mi sä ssërke̱ etka yebä ra, ikuna ñabiketse je̱r baa wà irä je̱r ja̱mi ñadäläne irä tso̱ ra, 	 जर मग ख्रिस्तात तुमच्यामध्ये काही उत्तेजन आहे, जर तुमच्यामध्ये तुमच्या प्रीतितून वाढणारे सांत्वन आहे, जर तुमच्यामध्ये आत्म्यात काही भाग आहे, जर तुमच्यामध्ये जिव्हाळा व कळवळा आहे,


Je ssa isaka wa te ra, ijewa bitejulu itsa̱kmi, je rä ijewa te isha iwäiarke̱ irä ni ki̱ka. 	 त्याच्या कुटुंबातील लोकांनी याविषयी ऐकले तेव्हा ते त्यास आणावयास गेले कारण लोक म्हणत होते की तो वेडा आहे.


Ata Jesús te isha iia̱: —Sä shkä yis da, ata tsu dulecha̱wa̱ wa te isaka dulecha̱wa̱ wa itäbie. 	 पण येशू त्याला म्हणाला, “तू माझ्या मागे ये. जे मेलेले आहेत त्यांना त्यांच्या मेलेल्यांना पुरू दे.”


Jekäi bas dä wätsikileni spa̱na, ka je rä jile wä tjabanak shtä wà kuna, ata je rä ji ka tjabanak kuna shtä wà, je rä Säkeklä ktä kseka jekjeye wà. 	 जे बीज नाशवंत आहे त्यापासून तुमचा नवा जन्म झाला नाही तर जे बीज अविनाशी त्यामुळे झाला आहे, तुमचा नवा जन्म देवाच्या वचनाद्वारे जे जिवंत आहे व टिकते त्यापासून झाला आहे.


Ke diklä ebä ya. Ata ba te vino ye elkje bä ña dälärke̱ ki̱ka, ñakäi ba duäke̱ ka̱raa ki̱ka. 	 नुसतेच पाणी पिण्याचे थांबव आणि तुझ्या पचनासाठी व वारंवारच्या दुखण्यासाठी द्राक्षारसाचा वापर कर.


“Yis de rä yökö ja̱wa̱kka̱ ka̱jiska ki̱. Yis ki̱ je shena pjowa̱ je kunapa rä wäkaleka̱ e̱ná käi. 	 मी पृथ्वीवर आग लावण्यास आलो आहे. मला असे वाटते की ती अगोदरच पेटली असती तर किती बरे झाले असेत.


Je rä saje wa Säkekewaí Jesús kie oloi kanakläka̱ bas oloi ja̱mi, ñaebä bas oloi kanakläka̱ ije oloi ja̱mi, saje wa Kekläí irä Säkekewa Jesucristo irä je̱r bäi shä ja̱mi. 	 यासाठी की आमचा देव आणि प्रभु येशूच्या कृपेने आपल्या प्रभु येशू ख्रिस्ताचे नाव तुमच्यामध्ये आणि तुम्ही त्याच्यामध्ये गौरविले जावे.


Ñerä chu̱li̱i̱ tapar tso̱ jeska wa te je ssa ra, jera moska te isha ñaia̱: —Tala ne bulana rä. Ata isaka te isha: —Ángel ne kta Jesús da rä. 	 जो जमाव तेथे होता त्याने हे ऐकले व म्हटले, “गडगडाट झाला.” दुसरे म्हणाले, देवदूत त्याच्याशी बोलला.


Je ne rä Jesús shki̱leka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na ukä ska ra ije̱k kjasha deka̱ mañatäbä kicha iwa̱ dulanak wa ia̱ rä. 	 येशू मेलेल्यांतून उठल्यावर तो आपल्या शिष्यांस प्रगट होण्याची ही तिसरी वेळ.


Ñakäi ktei wabiketsaneksa̱ juermi, ka̱jiska tsa̱ku̱i rä ktei wabiketsaleksa̱ e̱ná ki̱ka. 	 हा साहाय्यकर्ता जगाला न्यायाचे सत्य पटवून देईल. कारण या जगाच्या अधिपतीचा (सैतान) न्याय होऊन चुकला आहे.


Ka irä jiye kuna ta, ale ishäk: “Ke ma manenak”, je te ñaebä isha: “Ke sa ktawa̱.” Jekäi ka ba manene, ata ba te sa ktawa̱ ra, ba ianawa̱ rä ka ka̱wei dälätsäk kuna käi. 	 कारण “व्यभिचार करू नको” असे जो म्हणाला, “तो असे सुद्धा म्हणाला की, “खून करू नको.” म्हणून जर तुम्ही व्यभिचार करीत नाही पण खून करतो तर तुम्ही नियमशास्त्र मोडता.


Jekäi ra, sä rä Judío wa ¿je wa̱ ji tso̱ bäi na? Ñakäi ¿jiye tene shkiri kiar na? 	 तर मग यहूदी असण्यात फायदा काय? किंवा सुंतेपासून फायदा काय?


te isha: “Papá, ma je̱r ssëwo̱pa iku̱ ra, jí copa tso̱ ju̱omipa yis yika. Ata we ka yis ki̱ ishena käi kuna, ata jishtä ba ki̱ ishena käi io̱nopa.” 	 “पित्या, जर तुझी इच्छा असेल तर हा प्याला माइयाकडून घे. तरी माझ्या इच्छेप्रमाणे नको तर तुझ्या इच्छंप्रमाणे होऊ दे.”


Jewa te iwa̱ dulanak wa sha̱ su̱a ra, ijewa jula rä ñá je wà iyäkä tso̱; je rä sä te ishe ra, ka jula sukle kuna. 	 आणि त्यांनी त्याच्या काही शिष्यांना अशुद्ध (म्हणजे हात न धुता) हातांनी जेवताना पाहिले.


Ñerä ijewa marmini ra, Jesús te Juan ktei chakami je chu̱li̱i̱ wa ia̱: “¿Jibä su̱ak bas dasta̱na ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska rä na? ¿Kje uka wäkpeke̱ si̱wa̱ te je su̱ak na? 	 मग ते जात असता येशू योहानाविषयी लोकांशी बोलू लागला, “तुम्ही वैरण प्रदेशात काय पाहायला गेला होता? वाऱ्याने हलविलेला बोरू काय?


Jekäi yis te ishe bas ia̱ je su̱ta ji yakei wakbläk wa ekla je̱k manewa̱ksa̱ ra, jera Säkeklä ángel wa wäja̱mi tso̱ wa ssërke̱ a̱naa ije ki̱ka.” 	 त्याचप्रमाणे पश्चात्ताप करणाऱ्या एका पाप्याबद्दल देवाच्या दूतासमोर आनंद होतो हे मी तुम्हांस सांगतो.”


Je o̱na ke̱i ska ra Jesús wa̱ dulanak wa ka je̱r ko̱ne iia̱. Ata Jesús oloi kanaka̱ kjepa ijewa je̱r ku̱a ite ra jekäi io̱na je rä ije ne ktei yöle, ñakäi je kte te ishe ssëta ditsä te iwa̱ iia̱ rä. 	 सुरवातीला शिष्यांना या गोष्टी समजल्या नाहीत पण येशूचे गौरव झाल्यावर त्यांना जाणीव झाली की, त्याच्याविषयी या गोष्टी लिहिल्या होत्या आणि त्यांनी या गोष्टी त्याच्यासाठी केल्या.


Jera Jesús te ikúka: —Ba wa̱ iju̱ñelewa̱ kuna ji tso̱ Säkeklä wa̱ me̱nak sa̱ ia̱, ñakäi yi te ma ia̱ isheke̱ diklä mo̱ 'sia̱ rä ra, je ia̱ ba te ikiemi, jera ije te ba ia̱ diklä kseka me̱mi. 	 येशूने उत्तर दिले, “देव काय दान देतो याविषयी तुला माहीत नाही आणि तुझ्या हातून पाणि मागणारा कोण हे देखील तुला माहीत नाही. तुला जर या गोष्टी माहीत असत्या तर तूच माझ्याकडे मागितले असतेस. आणि मी तुला जिवंत पाणी दिले असते.”


Je ne bata ki̱ka bas te inaklä kirke̱ ka̱wei ja̱mi je tju̱eke̱ rä. Je rä ijewa rä Säkeklä kja̱nei wa̱k wa ki̱ka. Jekäi ijewa te je ebä ne kja̱nei we̱ke̱ rä. 	 आणि त्यामुळेच तुम्ही कर देता. कारण ते देवाचे अधिकारी आहेत. व हेच काम ते करतात.


Ka irä jiye kuna ta, Säkekewa wäbala kalme rä sä wämo wa ska, ñakäi ikukä kalme rä ijewa ka̱kiäke̱ ska, ata Säkekewa wäki̱ ji wa̱k yakei wa iarke̱.” 	 जे नीतिमान लोक आहेत त्यांच्यावर प्रभुची नजर असते आणि त्यांच्या प्रार्थना तो कान देऊन ऐकतो पण जे वाईट गोष्टी करतात त्यांच्याकडे प्रभु पाठ फिरवितो.” स्तोत्र. 34:12-16


Kjepa ite ije̱r ku̱a tsa̱na ra, ite ipatkamine plaa 	 येशूने त्याला सक्त ताकीद दिली व लगेच जाण्यास सांगितले. येशू त्याला म्हणाला,


Jera iwa̱ dulanak wa ñasikawa̱ iwä ja̱mi te ichaka iia̱: —¿Jiye ba ktäke̱ ijewa ra jile she ja̱mi rä na? 	 मग शिष्य त्याच्याजवळ आले आणि त्यांनी विचारले, “तुम्ही त्यांना गोष्टीरूपाने बोध का करता?”


Ata Festo te isha: —Ñera Pablo tso̱ rä wätelewa̱ Cesareaka. Ata yis mike̱ni jeka rä plaa yena. 	 फेस्तने उत्तर दिले, “पौल कैसरीया येथे बंदिवासात आहे आणि मी स्वत: लवकरच कैसरीयाला जाणार आहे.


Jera ite ikúka te isha ijewa ia̱: —¡Bas tso̱ jira wa ka ji biketsäk etkabä kuna! ¿Bikö räka̱ yis kiana ji̱a se̱nak bas da rä na? ¿Bikö räka̱ yis kiana ji̱a bas katabläk rä na? Itso̱té 'sia̱. 	 येशू त्यांना म्हणाला, “तुम्ही लोक विश्वास ठेवीत नाही. मी तुमचे कोठवर सहन करू? मुलाला इकडे आणा.”


Jera biköle te ije pake rami bäi, ñakäi iktäke̱ rä baa, je te imale̱cha̱cha̱wa̱. Je ki̱ka ijewa te isheke̱ ñaia̱: —¿Ka je rä José yaba kuna na? 	 तेव्हा प्रत्येकाने त्याच्याविषयी चांगले उद्गार काढले. आणि त्याच्या मुखातून येणाऱ्या कृपेच्या शब्दांबद्दल ते आश्चर्यचकित झाले. आणि ते म्हणाले, “हा योसेफाचाच मुलगा नव्हे काय?”


Jekjepa fariseo wa irä ñayöle ka̱wei wà wa irä datse̱ Jerusalén ska ñasikawa̱ Jesús wä ja̱mi te isha iia̱: 	 तेव्हा यरूशलेमाहून काही परूशी व नियमशास्त्राचे शिक्षक येशूकडे आले व म्हणाले,


Je ke̱i ska ra Herodes ka̱ bala pa̱le cuatro je eyaka tsa̱ku̱i te Jesús palei ssa. 	 त्या वेळी हेरोदाने येशूविषयी बातमी ऐकली.


Ka irä jiye kuna ta, yi je̱k tsa̱tkakleksa̱ ra, je wà iweikarmiwa̱. Ata yi je̱k ju̱aksa̱ weikanakwa̱ yis kju̱ei irä kte baa bata ki̱ka irä ra, je wà ije̱k tsa̱tkämiksa̱. 	 जो कोणी आपला जीव वाचवू पाहतो तो जिवाला मुकेल व जो कोणी माइयासाठी व सुवार्तेसाठी जिवाला मुकेल तो आपला जीव वाचवील.


je rä bas te yis tsa̱tkaña kte baa bata she wà isäkätä raté bite rä jira kje ki̱ka. 	 कारण अगदी पहिल्या दिवसांपासून ते आजपर्यंत सुवार्तेच्या कामात तुमचा सहभाग आहे.


Saje wa Säkekewaí Jesucristo je̱r bäi shöpa bas biköle ia̱. Amén. 	 (आपला प्रभु येशू ख्रिस्त याची कृपा तुम्हा सर्वांबरोबर असो, आमेन.)


Je ne ye yie ije patke mar bas wäki̱ka rä, bas wa̱ iju̱ñaklä jishtä sá tso̱ rä käi, ñakäi iwa̱ bas je̱r ssëwa̱klä bäi. 	 मी त्याला केवळ या कारणासाठीच तुमच्याकडे पाठवीत आहे की माझ्याविषयीचे वर्तमान तुम्हांला कळावे आणि तुमच्या अंत:करणाचे समाधान व्हावे.


Jekäi ite ichaka ñaia̱: —¿Je berbena sheke̱ ite je wà rä jiräni na? Ji sheke̱ ite je ia̱ ka sa̱ je̱r ko̱ne. 	 ते विचारतच राहिले, ‘थोड्या वेळाने’ याचा अर्थ काय? तो काय म्हणत आहे हे आम्हांला समजत नाही.”


je wà jira sá se̱rmi ji̱a kseka, bas dami tkelewa̱ därërë Säkekewa ja̱mi ki̱ka. 	 होय आम्हाला माहीत आहे तुम्ही प्रभूमध्ये भक्कमपणे उभे आहात आणि ही गोष्ट आमच्यासाठी जीवनदायी श्वास आहे.


Yis yabala rikä wa, yie jikäi iyue bas ia̱, je rä ka bas wa̱ ji yakei wakbläklä kuna. Ata yi te ji yakei wakbla ra, sä rä ktei shäk ta Sa Ká ia̱, je rä Jesucristo ale wämo. 	 माझ्या प्रिय मुलांनो, तुम्ही पाप करु नये यासाठी मी तुम्हांला या गोष्टी लिहीत आहे, पण जर एखादा पाप करतो तर पित्याकडे आमच्या वतीने विनवणी करणारा मध्यस्थ आमच्याकडे आहे. तो येशू ख्रिस्त आहे, जो नीतिमान आहे.


Sha̱ jolona ishäkä bäi ki̱ka, je wäna elka cien, ielka sesenta, ielka treinta. 	 काही बी चांगल्या जमिनीवर पडले, ते रोप वाढले व त्याला धान्य आले. आणि कोठे शंभरपट, कोठे साठपट. कोठे तीसपट असे त्याने पीक दिले.


Jera je chu̱li̱i̱ wa sha̱ ekla te isha iia̱: —Sapaktäk, ishö yis el ia̱, sá ká däli ukä bala pje̱ ite yis ia̱ ni. 	 नंतर लोकसमुदायातील एक जण त्याला म्हणाला, “गुरुजी, माझ्या भावाला वतन विभागून माझे मला द्यायला सांगा!”


Ata ka̱tuir dawa̱ ra, iwa̱ dulanak wa ñasikawa̱ iwä ja̱mi te isha: —Jiska rä ka̱ wakei ebä, ñakäi ka̱wä deewa̱ kja irä. Wë je chu̱li̱i̱ wa patkö iminaklä jukläyäkä tsi̱dala shtä ska ñanak tju̱ak iwakwa ia̱. 	 मग संध्याकाळ झाल्यावर त्याचे शिष्य त्याच्याकडे आले आणि म्हणाले, “ही माळरानावरची उजाड जागा आहे आणि भोजन वेळ होऊन गेली आहे. लोकांनी गावामध्ये जाऊन स्वत:करिता अन्न विकत घ्यावे म्हणून त्यांना पाठवून द्या.”


Jera ite iju̱aksa̱ ijewa ia̱ wätenakka̱ cruz ja̱mi. Jekäi ijewa te Jesús tsa̱mi. 	 मग त्याने त्याला वधस्तंभी खिळण्यासाठी त्यांच्या हाती दिले. मग शिपायांनी येशूचा ताबा घेतला.


Jera ijewa sha̱ ekla je̱k su̱a ibäinani ra, jeska ibiteju̱teni shäbeka, je te Säkeklä kjeishami a̱le täkii. 	 जेव्हा त्यांच्यातील एकाने पाहिले की, आपण बरे झालो आहोत, तेव्हा तो परत आला व त्याने मोठ्या स्वरात देवाची स्तुति केली.


Je su̱ak te je ktei she kate. Je te iktei she rä iyina si̱. Ije wa̱ iju̱ñer kte si̱ ne sheke̱ ite rä. Je rä bas wa̱ ibiketsäkläña. 	 ज्या मनुष्याने हे पाहिले, त्याने साक्ष दिली आहे आणि त्याची साक्ष खरी आहे. त्याला माहीत आहे की, तो खरे बोलतो व तो साक्ष देतो यासाठी की, तुम्ही विश्वास धरावा.


Ma je̱köka̱; ma cho̱wa̱ni i̱ski̱. Jekäi ma miña ijewa ra ka ji a̱ni biketsale kuna, yis ne te ijewa patkaté rä ki̱ka.” 	 ऊठ आणि पायऱ्या उतरुन खाली जा, कारण मीच त्यांना पाठवले आहे. काही संशय न धरता त्यांच्याबरोबर जा.”


Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ke trigo wädoloi ja̱nowa̱pa ishäkä ki̱ka duäkwa̱ ra, jera maitjä irä etka wä ebä. Ata iduawa̱ ra, jera ije̱rmika̱ wänak ta̱i. 	 मी तुम्हांला खरे सांगतो, गव्हाचा दाणा भूमीत पडून मेला नाही, तर एकटाच राहतो, पण तो मेला तर पुष्कळ फळ देतो.


Ata ji biköle wo̱ rä bäi tsa̱na. 	 तर सर्व गोष्टी योग्य रीतीने आणि व्यवस्थित असाव्यात.


Josías te Jeconías irä iel wa irä wätsikiwa̱, Israel wa jalemi Babilonia ska ke̱i ska ra. 	 योशीया यखन्या व त्याचे भाऊ यांचा पिता होता. (जेव्हा यहूदी लोकांना गुलाम म्हणून बाबेलास नेण्यात आले तेव्हा हे झाले.)