Ata ji patkeleté kalabe kuka yie, jekäi yis ji tso̱ ta̱i. Yis dä jileta bäi ebä, ji patkele bas wa̱ je ma̱ yis ia̱ Epafrodito te. Je rä jile jalarta ja̱ma̱a̱ käi, jile me̱leka̱ bäi, Säkeklä ssëwa̱k bäi käi. 	 माझ्या गरजेपुरते माझ्याजवळ सर्व काही आहे आणि ते विपुल आहे. एपफ्रदीताच्या करवी ज्या गोष्टी तुम्ही पाठविल्या त्या मिळाल्यामुळे गरजेपेक्षा अधिक माझ्याजवळ आहे. ते मधुर सुगंधी अर्पण स्वीकारण्यास योग्य असा यज्ञ जो देवाला संतोष देणार असा आहे.


Je ukä ska Jesús je̱r ku̱a ite ra ji bena o̱na e̱ná. Jekäi kte yöle wao̱naklä ki̱ka ite isha: —Yis je̱r bánawa̱. 	 नंतर, हे ओळखून की आता सर्व पूर्ण झाले आहे, आणि पवित्र शास्त्रातील वचनांची परिपूर्ती व्हावी म्हणून, येशू म्हणाला, “मला तहान लागली आहे.”


bas donaklä sä sikii wa biköle ra je̱r ko̱nak bikö Cristo wa̱ sa̱ shka̱l je sho̱lo̱li rä, je matsi̱li̱ rä, je kaleka̱ rä, je ja̱r dä je ia̱, 	 यासाठी की, सर्व संतांच्यासह ख्रिस्ताच्या प्रीतीची रुंदी, लांबी, उंची आणि खोली किती आहे हे समजून घेण्यास तुम्हांला सामर्थ्य प्राप्त व्हावे.


Ata ite ishe yis ia̱: “Ke je wa̱k. Yis dä ikja̱nei wa̱kña ba ra, ñakäi ba el wa ji bata shäk wa irä, kte yöle jí äyë ki̱ka wawa̱k wa irä, jewa ra. Ata Säkeklä ne oloitsö rä.” 	 परंतु तो देवदूत मला म्हणाला, “असे करु नको. मी तुझ्याबरोबर आणि तुझे भाऊ संदेष्टे, जे ह्या पुस्तकात नमूद केलेल्या वचनांचे पालन करतात, त्यांच्याबरोबर काम करणारा देवाचा एक सेवक आहे. देवाची उपासना कर!”


Jekjepa ángel täki ta ta̱i te jak kaka̱, jak ta̱i waunak su̱ta, je ju̱ami ite däyë na te ishe: “Jí su̱ta Babilonia jukläyäkä bäi si̱ weikarmiwa̱ sälwiwa̱, mik a̱ni ka je ko̱nakni itjä. 	 मग एका बलवान देवदूताने जात्याच्या मोठ्या तळीसारखा धोंडा उचलून तो समुद्रात टाकून दिला. आणि म्हणाला: “अगदी अशीच महान बाबेल नगरी जोराने खाली फेकण्यात येईल आणि परत ती कधीही कोणाला सापडणार नाही.


Jekjepa ije̱r na ka̱ dewa̱ni. Jekäi ite isha: ‘¡Yis ká ju ska shka̱bläk wa chu̱li̱i̱ wa wa̱ ñanak tso̱ ukä ta bakleksa̱ kje, ata jiska yis kterawa̱ bäli te! 	 नंतर तो शुद्धीवर आला आणि म्हणाला, “माझ्या पित्याच्या घरी किती तरी मजुरांना पुरुन उरेल इतके अन्न आहे आणि येथे मी भुकेने मरतो आहे!


Jera chui wa tsa̱ku̱i je̱kaka̱ ijewa sha̱na, je te ichaka Jesús ia̱, te isha: —Ata ¿ka ba te ikúke na? ¿Jiräni ijewa te ba kjatieke̱ wà rä na? 	 नंतर मुख्य याजक त्यांच्यापुढे उभा राहिले आणि त्याने येशूला विचारले, “तू उत्तर देणार नाहीस काय? हे लोक तुझ्याविरूद्ध आरोप करताहेत हे कसे?”


Ñakäi ite isha ikiäk ia̱: —Mika̱ ba te jile äliwa̱ sa saka kiäklä ka̱wä wà iräle ka̱miskla iräle ra, ke ba ku̱ ba salibä wa iräle, ba el wa iräle, ba saka wa iräle, blu wa se̱nak ba pája̱mi wa iräle, jewa kia, iö ijewa te ba kieni nui ki̱ yäkäk kju̱ei, jera je rä ba ia̱ isäkei deksa̱ e̱ná. 	 मग ज्याने आमंत्रण दिले होते त्याला तो म्हणाला, “तू जेव्हा दुपारी किंवा संध्याकाळी भोजनास बोलावशील तेव्हा तुझ्या मित्रांना, भावांना, किंवा तुझ्या नातेवाईकांना वा श्रीमंत शेजाऱ्यांना बोलावू नको, कारण तेही तुला परत आमंत्रण देतील व अशा रीतीने तुझ्या आमंत्रणाची परतफेड केली जाईल.


Jera yie ángel wa siete kajali klä ki̱ Säkeklä wäja̱mi jewa su̱a, jewa ia̱ kökö me̱na siete. 	 आणि मी सात देवदूतांना देवासमोर उभे असलेले पाहिले. त्यांना सात कर्णे दिले होते.


blacha̱ ite jak ker ja̱tkele iwa̱ spa̱na iwakei nu̱l bläklä ye je naka. Jera ite jak ta̱i bulewa̱té, kjepa ite je wà sa̱ nu̱l bläklä kjäshtawa̱ta̱na, jekäi imineju̱ni. 	 मग योसेफाने खडकात खोदलेल्या नव्या कबरेत येशूचे शरीर ठेवले. नंतर कबरेच्या तोंडवर एक मोठी धोंड लोटून ती कबर बंद केली. या गोष्टी केल्यानंतर योसेफ निघून गेला.


Je itäki̱ imineju̱mi Tarso ska Saulo yuläk. Je ku̱a ite, jekäi ite ikia tsa̱mi Antioquía ska. 	 जेव्हा बर्णबा तार्सस शहरी गेला तेव्हा तो शौलाचा शोध घेत होता.


Ata biköle yi te jí yie ishe datse̱ ssa, ata ka iwa̱ iwao̱ne ra, je rä jishtä ditsä ka je̱r ta te iju yua kje ksa̱ ki̱ka käi. 	 जो कोणी माझे हे शब्द ऐकून त्याप्रमाणे आचरण करीत नाही तो कोणा एका मूर्ख माणासासारखा आहे, त्याने आपले घर वाळूवर बांधले.


Jeska wa rä ji ssäk tjabana Tesalónica wa tsa̱ta. Ka irä maikäi kuna ta, ijewa te je ktei kuka je̱r bäi wà, iñayuäke̱ buliri buliri kte yöle wà iwa̱ isu̱aklä ji yirke̱ rä iyina si̱ í̱ ki̱ka. 	 हे यहूदी लोक थेस्सलनीका येथील यहूदी लोकांपेक्षा बरे होते. पौल व सीला यांनी गोष्टी सांगितल्या. त्या गोष्टी त्यांनी आनंदाने ऐकल्या. बिरुया येथील हे यहूदी लोक पवित्र शास्त्राचा दररोज अभ्यास करीत. या गोष्टी खऱ्याच घडल्या आहेत की काय याविषयी जाणून घेण्यास ते उत्सुक होते.


Ka irä jiye kuna ta, yis wa̱ ji sherke̱ Säkeklä ki̱ sa̱ wa̱ o̱nak je ktei a̱ni ka blenewa̱ kuna. 	 देवाची संपूर्ण इच्छा काय आहे हे प्रगट करण्यास मी कधीही मागेपुढे पाहिलेले नाही.


Jera Jesús te ikúka: —Jí ne rä ibäi si̱ rä: ‘¡Israel wa, issö! Säkekewa saje wa Kekläí, je Säkekewa rä eklabä. 	 येशूने उत्तर दिले, “पहिली महत्त्वाची आज्ञा ही, ‘हे इस्त्राएला, ऐक, आपला प्रभु देव अनन्य आहे.


Säkekewa Jesús je̱r bäi shöpa bas ia̱. 	 प्रभु येशूची कृपा तुम्हांबरोबर असो!


Papá wämo si̱, yi ba rä je ia̱ ka̱jiska wa ka je̱r ko̱ne. Ata yi ba rä je te yis je̱r ku̱a, ñakäi jí wa je̱r ku̱a ite ba ne te yis patkaté rä. 	 नीतिमान पित्या, जरी जग तुला ओळखत नाही, तरी मी तुला ओळखतो, आणि त्यांना माहीत आहे की, तू मला पाठविलेले आहेस.


Judío wa wäbatsa je wà su̱a ite ra, jera ite ka̱wei ma Pedro kukäkläwa̱ ñaebä. Je o̱na rä pan ñe ka levadura ta ke̱i kjewa̱klä sha̱naka. 	 हेरोदाने पाहिले की, यहूदी लोकांना हे आवडले आहे. म्हणून त्याने पेत्रालासुद्धा अटक करण्याचे ठरविले. (हे वल्हांडण सणाच्या काळात घडले.)


Judas Iscariote wa, ale Jesús ju̱akksa̱ irä. Jekäi ijewa dejuluni ju ska. 	 आणि यहूदा इस्कर्योत ज्याने नंतर येशूचा विश्वासघात केला.


ma rämi sä biköle dewa̱ ji biketsäk etkabä etka yebä je̱r ko̱nak Säkeklä yaba ia̱, sä kënakläwa̱ ma̱tsi̱li̱ ta Cristo ma̱tsi̱li̱ kalabe kje. 	 आम्हा सर्वांना आमच्या पित्यातील एकत्वापणामुळे विश्वासाची आणि देवाच्या पुत्राविषयीच्या ज्ञानाची जाणीव होते आणि पूर्णत्वाची जी परिमाणे ख्रिस्ताने आणली आहेत त्या उच्चतेपर्यंत पोहोंचून परिपक्व मनुष्य होण्यासाठी आमची वाढ होते.


Jekäi Papá, jira ba ku̱ yis oloi köka̱ni ba wakei ra jishtä yis dä oloi kaleka̱ ba ra ka̱jiska ka yörksa̱ba yika käi. 	 तर आता हे पित्या, जग होण्यापूर्वी तुझ्याबरोबर जे गौरव मला होते त्याद्वारे तू स्वत:बरोबर माझे गौरव कर.”


Ka̱sha̱ka irä i̱ski̱ka irä ji kinak säkeklä ni wa tso̱. Jekäi ji kekläí wa irä, sä säkekewaí wa irä tso̱ chu̱li̱i̱, 	 आणि जरी लोक त्यांना देव म्हणतात, तरी असे अनेक तथाकथित देव आहेत जे स्वर्गात किंवा पृथ्वीवर आहेत (आणि पुष्कळ देव व पुष्कळ प्रभु आहेत)


Yis se̱na bas sha̱na ja̱lma̱lewa̱, sualewa̱, paju̱leka̱. 	 तेव्हा मी तुमच्याकडे अशक्तपणाने, भीतियुक्त असा व थर थर कापत आलो आहे.


Bas dikäla, jira sajewa rä Säkeklä yabala. Jeiräta ka ijuerba jishtä sa̱ manermiksa̱ rä; ata sa̱ wa̱ iju̱ñer, mika̱ ije juena ni ra, sa̱ manermiksa̱ ije su̱ta, je rä sa te isu̱emi jishtä ije rä käi ki̱ka. 	 प्रिय मित्रांनो, आता आम्ही देवाची मुले आहोत, आणि भविष्यकाळात कसे असेल ते अजून माहीत करुन देण्यात आले नाही. तरीही आम्हाला माहीत आहे की, जेव्हा ख्रिस्त पुन्हा येईल, तेव्हा आम्ही त्याच्यासारखे असू. कारण तो जसा आहे तसे आम्ही त्याला पाहू.


Ñerä ijewa dejulu chu̱li̱i̱ wa taparte ska ra, jera ekla deju̱ iwäki̱, je̱tkawa̱ köchowä ki̱ iwä ja̱mi, 	 नंतर येशू व शिष्य लोकसमुदायाजवळ आल्यावर एक मनुष्य त्याच्याकडे आला आणि त्याच्यापुढे गुडघे टेकून म्हणाला,


Jesús te isha ji̱a: “¿Jibä ja̱mi yis te ditsä tso̱ jira wa pakemi na? ¿Jishtä käi ijewa rä na? 	 मग मी या पिढीची कोणाशी तुलना करु? ते कोणासारखे आहेत?


Jekäi jile bulanaklä ka kseka kuna, flauta käi, arpa käi, ke je kuna wäshtawe̱ ta kju̱awa kju̱awa ra, jera ¿maikäi issërmi mane kse bulawe̱ke̱ sä te flauta wà iräle arpa wà iräle rä na? 	 हे निर्जीव वस्तू उदा. बासरी, वीणा यासारखे आवाज काढण्यासारखे आहे: जर ते वाद्य ते निर्माण करीत असलेल्या वेगवेगळ्या आवाजातील फरक स्पष्ट करीत नाही, तर एखाद्याला बासरीवर किंवा वीणेवर कोणते संगीत वाजवले जात आहे ते कसे कळेल?


Ata ji tse̱leksa̱ ka̱ oloika ra, je kalabe rä juenakwa̱. Iwa rä ka̱ oloi ne rä ji biköle juewa̱kwa̱ rä ki̱ka. 	 पण जेव्हा सर्व काही प्रकाशाद्वारे उघड होते, तेव्हा प्रत्येक गोष्ट दिसते.


Iwa rä je̱r bäi she wà bas dä tsa̱tkeleksa̱, ji biketse etkabä oloi ja̱mi. Ka je rä bas wakwa oloi ja̱mi kuna, ata je rä me̱le Säkeklä wa̱. 	 कारण देवाच्या कृपेने विश्वासाच्या द्वारे तुमचे तारण झाले आणि ते तुमच्याकडून झाले नही, तर ते देवापासूनचे दान असे आहे.


Je rä bas wa̱ mikle sä del këyake wa̱ o̱nak, yakei telewa̱ sa̱ ja̱mi ji tkerke̱ te sä wäyueke̱ wa̱, je ju̱akläksa̱, 	 तुमच्या पूर्वीच्या जीवनाविषयी, तुम्हांला तुमच्या जुन्या मनुष्यापासून सुटका करुन घेण्यास शिकविले होते, जो मनुष्य फसवणुकीच्या इच्छेने अशुद्ध झाला आहे.


Je ne ki̱ka bas ku̱ Säkeklä mablö, iyabala shka̱ta wa käi. 	 प्रिय मुलांप्रमाणे देवाचे अनुकरण करणारे व्हा,


Jekäi je bena ju̱ñer kja bas wa̱, ata yis ssëna bas je̱r ja̱wa̱k. Je rä Säkekewa te ije cha wa tsa̱tkaksa̱ Egipto ke̱i ska ra, je ukä ska ite ka ibiketsäk kuna wa weikacha̱wa̱. 	 जरी तुम्हांला या गोष्टी माहीत असल्या तरी मला तुम्हांला आठवण करुन द्यावीशी वाटते की, ज्या प्रभूने आपल्या लोकांना एकदा इजिप्त देशातून सोडवून आणल्यानंतर ज्यांनी त्याच्यावर विश्वास ठेवण्याचे नाकारले; अशांचा त्याने नंतर नाश केला


Ikuna manele te ibiketse irä ka̱ju̱ñak ra, ata ka ikjä pakolone ji shäk ra, je rä iwakei je̱k wäyuä, ata ije ka̱ju̱ña rä ka wata. 	 जर एखादा मनुष्य स्वत:ला धार्मिक समजतो आणि तरी स्वत:च्या जिभेवर ताबा ठेवीत नाही, तर तो स्वत:ला फसवितो. त्या व्यक्तीची धार्मिकता निरर्थक आहे.


Jekäi ñaebä iyöle katke: “Ditsä säkätä Adán yöleksa̱ rä ditsä iá kseka,” ata ibataka ekla Adán käi, je rä wikblu iá se̱ne kseka ma̱k. 	 आणि तेच पवित्र शास्त्र सांगते, “पाहिला मनुष्य, आदाम हा जिवंत प्राणी झाला,” पण ख्रिस्त जो शेवटचा आदाम झाला तो जीवन देणारा आत्मा झाला.


Je ne bata ki̱ka sá shka̱bläke̱ ta̱i sá chicharke̱ därërë rä. Ka irä jiye kuna ta, sá je̱r bläke̱ Säkeklä se̱nak kseka ja̱mi. Je ne rä ditsä biköle tsa̱tkäkksa̱ rä, bäi si̱ rä ibiketsäk wa ne tsa̱tkäkksa̱. 	 म्हणून आम्ही जास्त काम करतो आणि धडपड करतो. कारण आम्ही, जो सर्व लोकांचा व विशेषेकरून जे विश्वास ठेवतात, अशा विश्वासणाऱ्यांचा विशेषकरुन तारणारा आहे त्या जिवंत देवावर आशा ठेवली आहे.


mika̱ ije däni oloi kanakka̱ iwa̱ sikii wa tso̱ wa̱, su̱nak baawa̱ ibiketsäk wa biköle wa̱ ke̱i ska ra. Jekäi bas te ibiketsaña, je rä bas te sá wa̱ ji su̱le paka sá te biketsa ki̱ka. 	 त्या दिवशी जेव्हा तो त्याच्या पवित्र लोकांत गौरविला जाण्यासाठी सर्व विश्वासणाऱ्याकडून आश्चर्यचकित केले जाण्यासाठी येईल तेव्हा त्यात तुमचाही समावेश आहे कारण त्याविषयी आम्ही सांगितलेल्या साक्षीवर तुम्ही विश्वास ठेवला.


Yis te bas biketsa kianak ta̱i. Ta̱i yis je̱k ssäke̱ bas wà. Yis ssëna je̱r pablele bäi. Sá weikarke̱ biköle sha̱na ki̱ta si̱ yis ssërke̱ a̱naa. 	 मला तुमच्याविषयी मोठा विश्वास वाटतो, मला तुमच्याविषयी खूप अभिमान वाटतो, तुमच्या बाबतीत मी अधिक उत्तेजित झालो आहे. अनेक त्रास झाले तरी आमच्या सर्व त्रासात आमच्या आनंदाला उधाण आले आहे.


Ñerä je wikblu a̱na, te dulaklei paju̱wa̱ka̱ni e̱e̱na, kjepa ite ijawa̱ta̱na. Jera ija̱nawa̱ dulewa̱ käi, je ki̱ chu̱li̱i̱ te isha iduawa̱ irä. 	 नंतर तो अशुद्ध आत्मा किंचाळला व मुलाला अगदी पिळवटून बाहेर निघाला. मुलगा मृतासारखा झाला आणि लोकांना वाटले, तो मेला.


Jekäi mika̱ ditsä tapar tso̱ chu̱li̱i̱ te ji wá̱ Pablo te su̱a ra, ijewa kjoyina täkii Licaonia wa ktä wà: —¡Sä kekläí wa dewa̱julu sa̱ sha̱na ditsä ye! 	 पौलाने केलेले लोकांनी जेव्हा पाहिले, तेव्हा ते आपल्या लुकवनिया भाषेत ओरडले. ते म्हणाल, “देव माणसांसारखे झाले आहेत! ते आमच्याकडे खाली आले आहेत!”


Jera ije te isha: —Sapaktäk, je biköle rä wao̱leté yis wa̱, yis ji̱a tsi̱ne raté. 	 तो मनुष्य म्हणाला, “गुरूजी, मी तरूणपणापासून या आज्ञा पाळत आलो आहे.ʈ


Jera Jesús te ikúka: —Etkabä yis te ji wá̱, je te bas biköle male̱cha̱cha̱wa̱. 	 येशू त्यांना म्हणाला, “मी एक चमत्कार केला आणि तुम्ही सारे चकित झालात.


ka je̱r ta, ka ji wa̱k sa kabläke̱ käi kuna, ka ñashka̱li̱bläk kuna, ka je̱r shka̱nak kuna. 	 मूर्ख, दिलेले वचन मोडणारे, कुटुंबियांबद्दल वात्सल्य नसणारे, दुष्ट असे आहेत.


Ñerä ijewa minejulu itju̱ak dälei ja̱mi je jula kolonak deju̱té. Jera kukale e̱ná wa kjawa̱julu ira jula kolorke̱ ska, jekäi ju kjäita̱nawa̱. 	 “पाच मूर्ख मुली तेल विकत घ्यायला निघाल्या तेव्हा वर आला. तेव्हा ज्या मुली तयार होत्या त्या मेजवानीसाठी त्याच्याबरोबर आत गेल्या. मग दार बंद झाले.


Sá rä je ji su̱le sá wa̱ je ktei pakäk wa, ñaebä Wikblu Sikina rä je ktei pakäk. Je rä me̱le Säkeklä wa̱ mane wa te iktä ssëke̱ jewa ia̱. 	 पवित्र आत्मासुद्धा हे खरे आहे हे दर्शवितो. जे लोक देवाची आज्ञा पाळतात त्या सर्वांना त्याने पवित्र आत्मा दिलेला आहे.”


Ji yakei wakbla ite bä ukä ja̱mi día wà däka̱ siete vece ra, jekjepa idaju̱ni ishäk ba ia̱ día wà siete vece: ‘Ka yis te jekäi iwe̱ kuna ji̱a ni,’ jera ba ku̱ ije jöwa̱ bitaba.” 	 जर तो तुझ्याविरुद्ध दिवसातून सात वेळा पाप करतो आणि सात वेळा तुमच्याकडे येतो व म्हणतो, “मी पश्चात्ताप करतो,’ त्याला क्षमा करा.”


Säkätä ra je katke rä Säkeklä ra. 	 तो शब्द सुरूवातीपासूनच देवाबरोबर होता.


Ata jira jí ke̱i sha̱na ka ka̱ ta ji̱a yis wa̱ ikja̱nei wa̱klä, ñakäi año kja ta̱i skaté yis ssëna pjoo minak bas ska, 	 परंतु ज्या अर्थी मला या प्रांतात एकही ठिकाण राहीले नाही, व पुष्कळ वर्षांपासून तुम्हांला भेटण्याची माझी इच्छा आहे.


Ijewa male̱te̱nacha̱wa̱ e̱e̱na te isha: “Ji biköle wá̱ ite rä baa. Kukä balewa̱ wa bäiwa̱ni ite kte ssäk, ñakäi ktä wätelewa̱ wa bäiwa̱ni ite ktäk!” 	 ते लोक फारच आश्चर्यचकित झाले व म्हणाले, “त्याने सर्व काही चांगले केले आहे. तो बहिऱ्यांना ऐकण्यास आणि मुक्यांना बोलावयास लावतो.”


Jekäi ikuna iwä säkätä rä sikina ra, jera ñakäi iyaka wätule ekta kalabe rä sikina. Ñakäi kal ñak kicha rä sikina ra, jekäi ijula rä ñaebä. 	 जर प्रथम भाग पवित्र आहे, तर संपूर्ण पिठाचा गोळा पवित्र आहे. जर झाडाचे मूळ पवित्र आहे तर फांद्यासुद्धा पवित्र आहेत.


“Yis te ishe bas yis salibä rikä wa ia̱; ke bas suana yi rä sä ktäk ukä ska ka iia̱ sa̱ meräk ji̱a jewa yika. 	 “परंतु माझ्या मित्रांनो, मी तुम्हांला सांगतो, जे शरीराला मारतात त्यांना तुम्ही भिऊ नये, कारण त्यानंतर त्यापेक्षा जास्त त्यांना काही करता येत नाही.


je ma ia̱ iyileta̱na wawa̱k, ka yakei tele ta kuna, ka yile ta kju̱awa wa̱ kuna, sajewa Säkekewaí Jesucristo juenani kje. 	 आपल्या प्रभु येशू ख्रिस्ताच्या प्रकट होण्याच्या समयापर्यत निष्कलंक आणि दोषरहित राहावे म्हणून ही आज्ञा पाळ.


Ata ka̱pake shi̱ana käi, sa̱nu̱le nu̱le wa wa̱ pakanak shtä käi, tulöksa̱ ba ku̱. Ata ba je̱k dulawo̱ ji rä wämo ia̱. 	 परंतु देवहीन गोष्टी, ज्या म्हाताऱ्या स्त्रियांचे लक्षण आहे ते टाळ आणि स्वत:ला सतत देवाच्या भक्तीमध्ये गुंतवण्याची सवय ठेव.


Jera ijewa te ikúkemi te ishemi: ‘Säkekewa, ¿bikökje sá te ma su̱a bäli te ba ktawa̱ käi, ma je̱r banawa̱ käi, ba kjaju̱ ka̱ etkä wa käi, ju̱li̱shye käi, ba duärawa̱ käi, ba kate wätelewa̱ käi, jeska ka sá wa̱ ma tsa̱tkene rä na?’ 	 “मग ते लोक सुद्धा त्याला उत्तर देतील, प्रभु आम्ही कधी तुला उपाशी अगर तहानेले पाहिले किंवा प्रवासी म्हणून कधी पाहिले? किंवा वस्त्रहीन, आजारी किंवा तुरूंगात कधी पाहिले आणि तुला मदत केली नाही?


Jeska ijewa nui shaka̱ ra, ite ijewa wäukewa̱ tulami Jordán na. 	 आपण केलेली पापे लोक त्याला सांगत होते आणि योहान त्यांना यार्देन नदीत बाप्तिस्मा देत होता.


Silas irä Timoteo irä bitejulu Macedonia ska dejulu Corinto ska, jera Pablo je̱k tsa̱ksa̱ kte wapaktäk ebä. Je te Judío wa ia̱ Jesús ne rä Säbäkäkksa̱ je ktei pakeke̱. 	 जेव्हा सीला व तीमथ्य हे मासेदोनियाहून परत आले, तेव्हा पौल उपदेश करण्यात आपला सर्व वेळ घालवू लागला. येशू हाच रिव्रस्त आहे अशी साक्ष देऊ लागला.


Pafos ska Pablo irä shkäk ira wa irä jewa ju̱nami ko̱no ki̱ka, demijulu Perge ska, je rä Panfilia ke̱i. Ata jeska Juan te ijewa jawa̱ biteju̱ni Jerusalén. 	 पौल व जे लोक त्याच्याबरोबर होते ते पफेकडून समुद्रमार्गे निघाले. ते पंफुल्यातील पिर्गा गावी आले. परंतु योहान (मार्क) त्यांना सोडून परत यरुशलेमला गेला.


“Jekäi ka̱tuir dawa̱ ra je uva yäkä blui te isha iji tso̱ ju̱ñak ia̱: ‘Shka̱bläk wa kiö jöté, tju̱o tulömi, säkätä ibata jekje ska wa ma rä isäkätä wa ska.’ 	 संध्याकाळी मळ्याचा मालक मुकादमाला म्हणाला, मजुरांना बोलवा आणि त्यांना त्यांची मजुरी देऊन टाका! मी ज्यांना अगदी शेवटी कामावर आणले त्यांना अगोदर मजुरी द्या. नंतर बाकीच्या सर्वांना मजुरी द्या. मी कामावर रोजगारीने पहिल्याने बोलाविलेल्यांना सर्वात शेवटी मजुरी द्या.’


Ije rä ka̱ oloi ye sä ditsei wä wa wäji̱atkenaklä, ñakäi Israel ba ia̱ wa ssënaklä baa si̱ ije ki̱ka.” 	 तो यहूदीतर लोकांना तुझा मार्ग प्रगट करण्यासाठी प्रकाश असा आहे. आणि तो तुझे लोक इस्राएल यांच्यासाठी गौरव असा आहे.”


Jekjepa ijewa ñaje̱rku̱a, te je wà u̱yaka yuäk ka̱ tju̱aksa̱, ka̱ etkä wa itäbiäklä. 	 म्हणून त्यांनी त्या पैशांनी कुंभाराचे शेत नावाची जागा विकत घेण्याचे ठरविले. यरूशलेमला भेट देण्यासाठी येणाऱ्या माणसांना मरण आले तर त्यांना पुरण्यासाठी त्या शेताचा उपयोग करता येईल.


Jera ite ikúka: —Bäi si̱ ra bäije Säkeklä ktä ssäk wa je wawa̱k wa ne rä. 	 परंतु तो म्हणाला, “जे देवाचे वचन ऐकतात व पाळतात ते धन्य!”


Mika̱ sá dejulu Macedonia ska ra, ka sá yaka je̱rene a̱ni, ata sá weika ji biköle te, sá pa ki̱ka sá weikarte, sá ja̱rka sa suarte. 	 कारण जेव्हा आम्ही मासेदिनियाला आलो, तेव्हा आमच्या या शरीराला विसावा नव्हता. पण आम्हांला प्रत्येक ठिकाणी त्रास देण्यात आला, बाहेरुन भांडणे, आतून भीति होती.


Je ukä ska Jesús je̱k baklawa̱ yäkäk ije ju ska. Jera inaklä bäkäk wa irä, ji yakei wakbläk wa irä chu̱li̱i̱ ñatulawa̱ yäkäk Jesús irä, iwa̱ dulanak wa irä ra, je rä chu̱li̱i̱ wa dami ira ki̱ka. 	 नंतर येशू लेवीच्या घरी जेवत असता पुष्कळ जकातदार व पापी लोकही येशू व त्यच्या शिष्यांबरोबर जेवत होते. कारण तेथे जे त्याच्यामागे आले होते त्यांच्यापैकी पुष्कळ जण होते,


Je ukä ska iwa̱ dulanak wa dejulu, jewa wa̱ inu̱l minetse̱ blenakwa̱, kjepa iminejulu te je pakani Jesús ia̱. 	 मग त्याच्या शिष्यांनी येऊन त्याचे प्रेत उचलून नेले व त्याला पुरले, आणि त्यांनी जाऊन जे घडले ते येशूला सांगितले.


Jekjepa ditsä yäbei kjayirmi ka̱jöir ska ijuenaklä ye. Jera ditsei wä ta kju̱awa kju̱awa biköle tso̱ ka̱jiska ji̱ami ta̱i, jewa te ditsä yäbei dawa̱ju̱té ka̱jöir mo̱ bata ki̱ka oloi ta, wäñileka̱ ta̱i su̱emi. 	 “त्यावेळेला मनुष्याच्या पुत्राच्या येण्याचे चिन्ह आकाशात दिसेल. तेव्हा जगातील सर्व लोक शोक करतील. मनुष्याच्या पुत्राला सर्व जण मेघावर बसून येताना पाहतील. तो महासामर्थ्य आणि वैभव यांच्यासह येईल.


Iwa rä yi wa̱ ji tso̱, je ia̱ iki̱ me̱rmi. Ata yi wa̱ ka ji kuna, je yika ji tso̱ iwa̱ kjelabä jibä bakanamiksa̱.” 	 कारण ज्याच्याजवळ आहे त्याला जास्त दिले जाईल आणि ज्या कोणाजवळ नाही त्याच्यापासून जे आहे तेही काढून घेतले जाईल.”


Jekäi ñaebä bas ku̱ ibiketsö bas dä dulewa̱, ka ji yakei wakbläk kuna ji̱a, ata bas dä kseka Säkeklä ia̱ Cristo Jesús oloi ja̱mi. 	 त्याच रीतीने तुम्ही स्वत:ला पापाला मेलेले पण ख्रिस्त येशूमध्ये व देवासाठी जिवंत असे समजा.


Jera Pablo te isha: —Juan te sä wäukewa̱ rä wäoka̱ne sa̱ je̱k manewa̱kläksa̱ shtä wà. Je te isha ditsä ia̱, sa kiana ije itäki̱ däkju̱ biketsäk, je rä Jesús. 	 पौल म्हणाला, “योहानाचा बाप्तिस्मा पश्चात्तापाचा होता. त्याने लोकांना सांगितले की, त्याच्यानंतर जो येत आहे, त्याच्यावर लोकांनी विश्वास ठेवावा. तो येणारा म्हणजे येशू होय.”


ata ka ijewa je̱r ko̱ne mine rämi diklä talanaka̱ kje, jekäi je te ijewa kalabe jámi, je su̱ta io̱rmi ditsä yäbei däke̱ni ra rä. 	 त्यांना माहीत नव्हते की काही तरी घडणार आहे. परंतु नंतर पूर आला आणि सर्व लोक मरून गेले. मनुष्याचा पुत्र आल्यावर असेच होईल.


ata ka jishtä yis kablele iká wa ra, yis te ikukawa̱ ijulaka ijäkläksa̱ Egipto ska ra käi kuna. Ka ijewa chatkenewa̱ yis kablele ja̱mi, je ki̱ka ka yis wa̱ ijewa biketsane ji̱a.’ Jekäi Säkekewa te ishe rä. 	 ज्याप्रमाणे मी त्यांच्या पूर्वजांशी केला तशा प्रकारचा हा करार असणार नाही. त्या दिवशी मी त्यांच्या हाताला धरून इजिप्त देशातून बाहेर आणले, ते माझ्याशी केलेल्या कराराशी विश्वासू राहिले नाही, त्यामुळे मी त्यांच्याकडे पाठ फिरवली.


Ñerä si̱wa̱ ju̱naté täkii tipä ki̱ka, je tjuäke̱ te ko̱no ki̱tierawa̱ kje, ata ije kapawa̱. 	 अचानक, समुद्रात इतके मोठे वादळ झाले की, नाव लाटांमध्ये पूर्णपणे गुरफटून गेली. आणि येशू तर नावेत झोपला होता.


Ata sa̱ñiree ra ditsä biköle däke̱ iwäki̱ Templo ska ji sheke̱ ite ssäk. 	 सर्व लोक मंदिरात जाण्यासाठी व त्याचे ऐकण्यासाठी पहाटेस उठून त्याच्याकडे जात.


Pablo, Cristo Jesús ktei bata shäk Säkeklä ki̱ ishena jekäi ki̱ka, ikablele se̱ne kseka tso̱ Cristo Jesús ja̱mi ma̱k kju̱ei. 	 येशू ख्रिस्तामध्ये असलेल्या जीवनाविषयीच्या अभिवचनाची घोषणा करण्यास, देवाच्या इच्छेने पाठविलेला ख्रिस्त प्रेषित पौल याजकडून,


Jera iwa̱ dulanak Tomás kie etkä Ko̱lo̱ ni, je te isha isaka Jesús wa̱ dulanak wa ia̱: —Sä shkä ira duäkcha̱wa̱ña. 	 तेव्हा दिदुम म्हटलेला थोमा शिष्यांना म्हणाला, “आपणही त्याच्याबरोबर जाऊ या अशासाठी की आपणही त्याच्याबरोबर मरु.”


Yis ssëna a̱naawa̱ si̱ Säkekewa ja̱mi. Je rä bata ska ra, bas ñajaka̱ni yis biketsäkni ki̱ka. Del bas te yis biketsa, ata ka maikäi bas wa̱ yis tsa̱tkäkleí. 	 मी प्रभूमध्ये खूपच आनंदित झालो कारण शेवटी तुमची माझ्याबद्दलची काळजी जागृत झाली. अर्थात तुम्ही नेहमीच माझी काळजी घेतली. परंतु ती दाखविण्याची संधी तुम्हांला मिळाली नाही.


Jera Jesús te isha iia̱: —Satanás, ma cho̱. Ka irä jiye kuna ta, iyöle katke rä: ‘Säkekewa ba Kekläí oloitsö ba ku̱, je ebä kja̱nei wo̱ ba ku̱.’ 	 तेव्हा येशू त्याला म्हणाला, “अरे सैताना, माझ्यापासून दूर हो! कारण असे लिहिले आहे की ‘देव जो तुझा प्रभु त्याचीच उपासना कर आणि केवळ त्याचीच सेवा कर.”‘ अनुवाद 6:13


¿Ñaebä pan siete wà cuatro mil dele ska, ñakäi canasta bitkä na bas te ishtani rä ska na? 	 तसेच चार हजारांच्या जेवणाला सात भाकरी, आणि तुम्ही किती टोपल्या उचलून घेतल्या हे तुम्हांला आठवत नाही काय?


Jekäi el wa, sa pakana ji̱a ji wa̱k, ata ka je rä sa yaka te kuna, sa̱ se̱naklä sa yaka ki̱ isherke̱ käi kuna. 	 तर मग बंधूनो, आम्ही कर्जदार आहोत, देहाप्रमाणे जगण्यास देहाचे नव्हे.


Mai bas ká wa te yis mabla su̱a ta̱i irä, ijewa te yie ji wá̱ cuarenta año bala na su̱a irä ska. 	 जेथे तुमच्या वाडवडिलांनी माझी परीक्षा पाहिली व मला कसोटीस लावले, तेथे त्यांनी चाळीस वर्षे सामर्थ्यशाली कामे पाहिली.


Iwa rä sa wabiketsanakläksa̱ wämo ye ka̱wei oloi ja̱mi, je yua Moisés te jikäi: “Yi te jekäi iwawa̱ ra, je se̱rmi je oloi ja̱mi.” 	 नियमशास्त्राद्वारे मिळणाऱ्या नीतिमत्वाविषयी मोशे लिहितो, “जो मनुष्य या गोष्टी करतो तो त्याकडून जगेल.”


Ata ijewa te ji sheke̱ rä kjäbata ebä wà te ije̱r ku̱a, jekäi ite isha ijewa ia̱: —¿Jiye bas te yis mable su̱eke̱ wäsi̱wa rä na? Denario cho̱té 'sia̱ yis wa̱ su̱nak. 	 परंतु येशूने त्यांचा ढोंगीपणा ओळखला व त्यांना म्हणाला, “तुम्ही माझी परीक्षा का पाहता? माझ्याकडे एक नाणे (चांदीचे एक नाणे) आणा म्हणजे मी ते पाहीन.”


Je ne ki̱ka yis ssërke̱ a̱naa yis dä ja̱lma̱lewa̱ ra, yile yakei ra, ji bälirke̱ ra, yis sälwi su̱rke̱ ra, yis weikarke̱ Cristo kju̱ei ki̱ ra. Ka irä jiye kuna ta, mika̱ yis dä ja̱lma̱lewa̱ ra, jera yis dä täkii. 	 या कारणासाठी ख्रिस्ताकरिता अशक्तपणात आनंद करतो. अपमानात, कठीण परिस्थितित, छळात, अडचणीच्या वेळी, कारण जेव्हा मी अशक्त, तेव्हा मी सशक्त असतो.


Jera Jesús mineka̱ ka̱ kichei ki̱, jeska ije̱tkawa̱ iwa̱ dulanak wa ra. 	 मग येशू टेकडीच्या वर चढून गेला. तो आपल्या शिष्यांसह तेथे बसला.


Ata ka jekäi kuna ra, ite iñak wäkukäklä tkawa̱, kjepa ka itäki ta ie̱newa̱kwa̱ kalabe ra, tsi je su̱ak wa biköle te ija̱ñetsemi, 	 नाहीतर कदाचित तो पाया घालील आणि पूर्ण करु शकणार नाही. आणि जे पाहणारे आहेत ते त्याची थट्टा करतील आणि म्हणतील,


Jekäi ikuna ba te yis biketse sä rä etka yebä ra, jera ije kiöwa̱ jishtä yis käi. 	 तर जर मग तू मला खरोखर भागीदार समजतोस, तर माझे स्वागत जसे तू केले असतेस तसे त्याचे स्वागत कर.


Jekäi je bol demi Jesús ska ra, ijewa te isha iia̱: —Juan säwäukewa̱k te sá patkaté ba ia̱ ichakäk: ¿Ba ne rä ale däke̱ju̱ rä na, ata sa kiana isaka ki̱ssäk ji̱a na? 	 जेव्हा लोक त्याच्याकडे आले, ते म्हणाले, “बाप्तिस्मा करणाऱ्या योहानाने आम्हांला तुमच्याकडे हे विचारण्यास पाठविले आहे की, “जो येणारा तो तूच आहेस की आम्ही दुसऱ्या कोणाची अपेक्षा करावी?”‘


Je wakja̱neiwa̱k yis kolona rä. Je ji me̱le yis ia̱ Säkeklä je̱r bäi shäke̱ ja̱mi, je me̱le yis ia̱ rä itäkili te ji we̱ oloi ja̱mi. 	 देवाच्या प्रभावी कृतीच्या सामर्थ्याचा परिणाम म्हणून जे कृपेचे दान मला देण्यात आले होते त्यामुळे मी सुवार्ता सांगण्याची जबाबदारी दिलेला सेवक झालो.


Jekäi ebä däka̱ jira kje, ka̱wei me̱le Moisés wa̱ wayirke̱ ra, ijewa je̱rike rä ki̱kololewa̱ sua wa̱. 	 तरी आजपर्यंत जेव्हा मोशेचे ग्रंथ वाचतात तेव्हा त्यांच्या मनावर आच्छादन राहते.


Ata ka yi a̱ni kuna kte wapakäkka̱ ra, je si̱wa̱tiöwa̱ sa tapar tso̱ ska; wë iwakei ktö je̱k ra ñakäi Säkeklä ra. 	 जर मंडळीत अर्थ सांगणारा कोणी नसेल तर भाषा बोलणाऱ्याने सभेत गप्प बसावे, व स्वत:शी व देवाशी बोलावे.


Bä el kolole Säkeklä wa̱ je yabala te ba chakami. 	 देवाने निवडून घेतलेल्या तुमच्या बहिणीची मुले तुम्हांला सलाम सांगतात.


Yabala káí wa, yie iyua bas ia̱, bas wa̱ ale kaldu kja säkätä skaté ju̱ñer ki̱ka. Dulaklei wa, yie iyua bas ia̱, bas dä täkii, ñakäi Säkeklä ktä tso̱ bas ja̱mi ki̱ka, ñakäi bas dä tu̱leka̱ ale yakei ki̱ka kju̱ei. 	 मुलांनो, मी तुम्हांला लिहीत आहे, कारण तुम्हांला पिता माहीत आहे. वडिलांनो, मी तुम्हांला लिहिले, कारण जो सुरुवातीपासून अस्तित्वात आहे. त्याची तुम्हांला ओळख झाली आहे. तरुणांनो, मी तुम्हांला लिहिले, कारण तुम्ही सशक्त आहात; देवाचे वचन तुमच्यामध्ये राहते, कारण तुम्ही दुष्टावर मात केली आहे.


Jera ale je̱tkelewa̱ sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä ki̱ka te isha: “¡Issö! Yie ji biköle yuemi spa̱na.” Jera ite ishe: “Iyuö. Ka irä jiye kuna ta, jí kte rä iyina si̱, ka wäshäkwa̱ ta.” 	 जो सिंहासनावर बसलेला होता, तो म्हणाला, “पाहा मी सर्व काही नवीन करीत आहे!” मग तो पुढे म्हणाला, “लिही! कारण हे शब्द विश्वास ठेवण्याला योग्य आणि खरे आहेत.”


Jera Jesús te ikúka: —Yis dä sa̱ tsa̱ku̱i ka je ke̱i rä ka̱jiska kuna. Ata yis kuna sa̱ tsa̱ku̱i ye ka̱jiska ra, jera yis tsa̱tkäk wa kju̱atkämi ka yis ju̱nakläksa̱ kuna Judío wa ia̱. Ata yis dä sa̱ tsa̱ku̱i ka je ke̱i rä ka̱jiska kuna. 	 येशू म्हणाला, “माझे राज्य या जगाचे नाही, जर ते असते तर यहूद्यांपासून माझी सुटका करण्यासाठी माझे सेवक लढले नसते का? पण माझे राज्य दुसऱ्या ठिकाणचे आहे.”


Jekäi ijewa patkami Wikblu Sikina te ki̱ka iminejulu Seleucia ska. Jeska ijunami ko̱no ki̱ka demi Chipre ska. 	 पवित्र आत्म्याच्या द्वारे बर्णबा व शौल यांना पाठविण्यात आले. ते सलुकीया शहराला गेले. नंतर ते समुद्रमार्गे कुप्र बेटावर गेले.


Iyina si̱ yis te bas wäukewe̱ke̱ diklä wà, bas ñamanewa̱kläksa̱ ye. Ata ale daju̱ ji̱a yis itäka je rä oloi ta yis tsa̱ta, jekäi ka yis dä bäi si̱ kuna ije sandalia tsa̱kmibä jibä. Ije te bas wäukewe̱mi Wikblu Sikina wà, ñakäi yökö wà. 	 तुम्ही तुमची अंत:करणे आणि जीवने वाईटाकडून चांगल्याकडे बदलली आहेत हे दर्शविण्यासाठी मी तुमचा बाप्तिस्मा पाण्याने करतो, पण माझ्यानंतर माझ्यापेक्षाही महान असा एक येत आहे, ज्याच्या वहाणा उचलण्याची सुद्धा माझी लायकी नाही. तो पवित्र आत्म्याने आणि अग्नीने तुमचा बाप्तिस्मा करील.


Je ne rä yis kabläke̱ ijewa ra, mika̱ ijewa nui tsa̱ju̱ami yis te ra rä.” 	 जेव्हा मी त्यांच्या पातकांची क्षमा करीन. तेव्हा त्यांच्याशी मी हा करार करीन.” यशया 59:20-21; 27:9


ale Säkeklä eklabä, saje wa tsa̱tkäkksa̱, saje wa Säkekewaí Jesucristo oloi ja̱mi, oloi kanoka̱pa, kjeiyinopa, ktä dälätsanopa, oloitsanopa jí ke̱i yikaba irä, jira irä, sa̱ ke̱i etkä etkä bena skami irä. Amén. 	 एकच देव आहे, त्याला आपला प्रभु येशू ख्रिस्त याच्याद्वारे गौरव, मान, पराक्रम आणि अधिकार काल, आज आणि अनंतकाळ असो. आमेन.


Jekäi ite kjanaklä saka patkami ni ia̱ ite isha: ‘Ishö kile wa ia̱: ¡Issö! Yis ji äliwa̱ e̱ná, yis toro ktacha̱wa̱, bewak saka oleka̱ ktacha̱wa̱. Ji biköle rä älile e̱ná; je ki̱ bas kute jula kolone diei yäk.’ 	 नंतर राजाने आणखी काही नोकरांना पाठवून दिले. राजा नोकरांना म्हणाला, मी त्या लोकांना अगोदरच आमंत्रण दिले आहे म्हणून आता जा आणि त्यांना सांगा, पाहा, मेजवानी तयार आहे. मी चांगल्यातील चांगले बैल आणि वासरे कापली आहेत आणी सगळे तयार आहे. लग्नाच्या मेजवानीस या!’


Ñerä idamijulu kja jukläyäkä kjäshtäklä ska ra, sa̱ nu̱l damitse̱ itäbinakwa̱. Je rä ia̱mi yaba eklabä, je ia̱mi rä chichö. Ije ra jukläyäkä wakwa dami chu̱li̱i̱. 	 तो गावाच्या वेशीजवळ आला असता, एका मेलेल्या माणसाला अंत्यविधीकरीता नेले जात होते. तो त्याच्या आईचा एकुलता एक मुलगा होता. आणि ती विधवा होती. आणि गावातील बरेच लोक तिच्याबरोबर होते.


Ata Säkeklä, ale je̱k jalecha̱wa̱ wa je̱r pabläk, je te sá je̱r pabla Tito deju̱ wà, 	 पण जे हताश झाले आहेत त्याचे सांत्वन देव करतो, त्याने तीताच्या येण्याने आमचे सांत्वन केले.


Jewa tso̱ jäklele rä jikäi. Je ja̱r säkätä ska chui wa däke̱wa̱ rä itso̱ ye, ji rä iwa̱ o̱nak je kja̱nei wa̱k. 	 या व्यवस्थेनुसार याजकगण आपल्या कर्तव्यकर्मासाठी पहिल्या मंडपात प्रवेश करीत असत.


Yis wa̱ ije rä su̱nak, ije rä je̱k weikäk ta̱i bas bata ki̱ka, ñakäi Laodicea wa irä Hierápolis wa irä jewa bata ki̱ka. 	 जे लवादिकीयात व हेरापल्लीत राहत आहेत त्यांच्यासाठी तो फार श्रम करीत आहे. याचा मी साक्षी आहे.


Jera ite diklä tia u̱ yaka yöle naka, je wà ite iwa̱ dulanak wa klä paskuami, je pasikani ite paño mo̱lewa̱ ikipa ja̱mi wà. 	 मग तो गंगाळात पाणी ओतून शिष्यांचे पाय धुऊ लागला. आणि कमरेस बांधलेल्या रुमालाने पुसू लागला.


Je rä bas ji biketsa etkabä däkläksa̱ bäi, jishtä oro weikanakwa̱ jeiräta je rä mablenak yökö wà je säkei tsa̱ta, sä kjeiyinaklä, sä oloi kanakläka̱, sä oloitsanaklä Jesucristo kjayirke̱ ska. 	 नाशवंत सोने शुध्द करण्याकरिता अग्नित टाकले जाते. त्याहून अधिक मौल्यवान अशा तुमच्या विश्वासाची कसोटी व्हावी, आणि येशू ख्रिस्ताच्या परत येण्याच्या वेळी तो खरा ठरावा आणि तुम्हाला स्तुति, गौरव व सन्मान मिळावा याची आवश्यकता आहे.


Je bala na etäbä kicha chu̱li̱i̱wa̱ tapanani, ata ka ji a̱ni kuna ijewa wa̱ ñanak. Je ki̱ka Jesús te iwa̱ dulanak wa kia jaté, jewa ia̱ ite isha: 	 त्या दिवसात आणखी एका वेळी लोकांचा मोठा समुदाय जमला. त्यांच्याजवळ खावयास काही नव्हते. येशूने आपल्या शिष्यांस बोलाविले आणि त्यांना म्हणाला,


Je ne ki̱ka sä chichano sä kjäkläwa̱ je je̱räklä ska, ka yi a̱ni ianacha̱kläwa̱ kuna jishtä ijewa käi ka iktä ssäk kuna. 	 म्हणून त्या विसाव्याच्या ठिकाणी प्रवेश करण्यासाठी आपण सर्वतोपरी प्रयत्न करु या. यासाठी की, कोणीही इस्राएल लोकांनी आज्ञाभंग केल्याप्रमाणे त्यांचे अनुकरण करू नये.


ñakäi Zebedeo yaba Jacobo irä, iel Juan irä, jewa kia ite Boanerges ni (je kte wà rä “Tala käi wa”); 	 जब्दीचा मुलगा याकोब व याकोबाचा भाऊ योहान यांना त्याने बेनेरेगेश, ज्याचा अर्थ ‘गर्जनेचे पुत्र’ असा होतो हे नाव दिले.


Jera je te Jesús palei ssa ra, ite Judío wa wäkiri wa patkami Jesús kiäkté pjoo, ikjanaklä bäiwa̱kni. 	 जेव्हा शताधिपतीने येशूविषयी ऐकले तेव्हा त्याने काही यहूदी वडील जनांना त्याच्याकडे पाठविले, व अशी विनंति केली की, त्याने येऊन त्याच्या गुलामाला वाचवावे.


Jera ite ikúka: —¿Ata bas ñaebä, ka je̱r ko̱r ji ia̱ na? 	 “तुम्ही अजूनही बुद्धिमंदच आहेत काय?” येशूने त्यांना विचारले.


Ñakäi yi te ji sha ditsä yäbei ukä ja̱mi ra, je rä janakwa̱ bitaba, ata yi kta Wikblu Sikina ukä ja̱mi ra, ka je rä janakwa̱ kuna bitaba, jí ke̱i ska iräle, sa̱ ke̱i däke̱wa̱ ji̱a ska iräle. 	 एखादा मनुष्य जर मनुष्याच्या पुत्राविरुद्ध काही बोलेल तर त्याला क्षमा करण्यात येईल पण जो कोणी पवित्र आत्म्याविरूद्ध बोलेल त्याला क्षमा होणार नाही. त्याला या काळीही क्षमा होणार नाही व भविष्यातही होणार नाही.


Jera ñayöle ka̱wei wà wa sha̱ te ikúka te isha: —Sapaktäk, bulee ba te isha rä. 	 काही नियमशास्त्राचे शिक्षक म्हणाले, “गुरुजी, उत्तम बोललात!”


Je ki̱ ditsä biköle shena tsa̱tkenakksa̱, ñakäi je̱r ko̱nak ji rä iyina si̱ ia̱. 	 ज्याला सर्व लोकांचे तारण व्हावे आणि त्यांना सत्य समजावे असे वाटते.


Fariseo wa te je ssa ra, ite ija̱ñetsa, ijewa rä inaklä ebä biketsäk ki̱ka. 	 मग जे परुशी धनलोभी होते, त्यांनी हे सर्व ऐकले व त्यांनी त्याचा उपहास केला.


Jekjepa ijewa te ichaka iia̱ te isha: —¿Jiye ñayöle ka̱wei wà wa te ishe Elías ne rä däkju̱ säkätäba ni rä na? 	 त्यांनी येशूला विचारले, “प्रथम एलीया आला पाहिजे असे नियमशास्त्राचे शिक्षक का म्हणातात?”


Jeiräta yie ji yua maile därërë ka suale ta je rä bas je̱r ja̱nakläni jeska. Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä te yis ia̱ ji ma̱, 	 परंतु तुम्हांला धीटपणे काही गोष्टींची आठवण देण्यासाठी लिहिले आहे. मी हे देवाने दिलेल्या देणगीमुळे असे केले.


Jera Pedro te isha iia̱: —¿Jiye bas ñaje̱rku̱a Säkekewa wikblu wätji̱wa̱k rä na? Isu̱o, ma se̱naklä itäbiäk wa dajulu kja ju kjä ska; jewa te ba nu̱l tse̱mi. 	 पेत्र म्हणाला, “देवाच्या आत्म्याची परीक्षा पाहण्याचे तू व तुझ्यानवऱ्याने का ठरविले? ऐक! त्या पावलांचा आवाज ऐकतेस का? ज्या माणसांनी तुझ्या नवऱ्याला पुरले ते दाराजवळच आहेत! (तुझ्या नवऱ्याला जसे नेले) तसेच ते तुलाही नेतील.”


jewa te isha: —Jí te sa pakeke̱ Säkeklä kja̱nei wa̱k ssër ta kju̱awa saje wa ka̱wei ukä ja̱mi. 	 यहूदी लोक म्हणाले, “हा मनुष्य अशा रीतीने लोकांना देवाची उपासना करायला शिकवीत आहे की, जे नियमशास्त्राच्या विरुद्ध आहे.”


Ka irä maikäi kuna ta, sä Judío wa rä ka sä juer jekäi ebä ki̱ka kuna, ñakäi tene shkiri rä ka juenak sa yaka ska ebä kuna. 	 कारण जो बाहेरुन यहूदी आहे तो खरोखर यहूदी नाही व देहाची बाह्यत्कारी सुंता ही सुंता नव्हे.


Je jukläyäkä ska ijewa te kte baa bata sha, chu̱li̱i̱ kuka Jesús ktei kukäk wa ye, je ukä ska ra, ijewa bitejuluni Listra ska, Iconio ska, Antioquía ska, 	 आणि त्या नगरात त्यांनी सुवार्ता सांगून अनेक लोकांना शिष्य केले. त्यानंतर ते लुस्त्र, इकुन्या आणि अंत्युखिया नगरांना परत आले.


Je ukä ki̱ ise̱naklä Elisabet bitewa̱ yaba ki̱; jera ise̱na je̱k blelewa̱ cinco mes bala na te isha: 	 काही काळानंतर त्याची पत्नी अलीशिबा गरोदर राहिली. आणि पाच महिने तिने स्वत: एकांतवास पत्करला. ती म्हणाली,


Ka irä jiye kuna ta, ka̱wei wawe̱ wá, ka yi a̱ni wabiketsanakksa̱ wämo ije wäna, je rä ka̱wei ne wà sa̱ je̱r ku̱eke̱ ite jibä rä ji yakei wakble rä ki̱ka. 	 नियमशास्त्राच्या कर्मांनी कोणीही देवासमोर नीतिमान ठरणार नाही. कारण नियमशास्त्राद्वारे पापाची जाणीव होते.


“Ata je weikane ta̱i ke̱i kjaju̱ ukä ska plaa ra, ka̱wä wätuirmiwa̱, tulu oloi ka ñinak ji̱a, ka̱jöir bekwä jolortémi, ñakäi ka̱jöir ji tso̱ oloi ta wa wäbuka̱namika̱. 	 “छळानंतर लगेच, असे घडेल: ‘सूर्य अंधकारमय होईल व चंद्र प्रकाश देणार नाही. आकाशातील तारे व नक्षत्रे गळून पडतील आकाशातील सर्व शक्ती डळमळतील. आकाश गुंडाळीसारखे गुंडाळले जाईल. यशया 13:10; 34:4


Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä je̱r bäi shäke̱ sa̱ tsa̱tkäkksa̱ je juena sä biköle wäna. 	 कारण सर्व माणसांना देवाची तारक कृपा प्रगट झाली आहे.


Jera ijewa te ishe yis ia̱: “Ba kiana ji saka o̱rmi ji̱a, pa ta kju̱awa kju̱awa wa, ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa, ktä ta kju̱awa kju̱awa wa, ka̱ tsa̱ku̱i kju̱awa kju̱awa wa chu̱li̱i̱ ukä ja̱mi, je bata shäk ji̱a.” 	 तेव्हा माल सांगण्यात आले, “तू पुन्हा पुष्कळ लोकांना, राष्ट्रांना, वेगवेगळ्या भाषा बोलणाऱ्यांना व राजांना संदेश सांगितले पाहिजेत.”


Jera ka̱wä mawa̱ju̱ ra, biköle yi rä saka ta duäke̱ duë ta kju̱awa kju̱awa wa jewa de ja ijewa wa̱ ije wäki̱. Jera ijula ma̱ka̱ ijewa kalabe ki̱ka el el, te ijewa bäiwa̱ni. 	 सूर्य मावळतीला जात असताना, ज्यांची माणसे निरनिराळ्या रोगांनी आजारी होती त्या सर्वांना लोकांनी त्याच्याकडे आणले. प्रत्येकाच्या डोक्यावर हात ठेवून त्याने त्यांना बरे केले.


Ije te Israel batala chu̱li̱i̱ je̱r ssëwe̱mi ñamanewakksa̱ Säkekewa ijewa Kekläí ia̱. 	 आणि तो पुष्कळ इस्राएल लोकांना प्रभु त्यांचा देव याच्याकडे वळविण्यास कारणीभूत ठरेल.


Jera Jesús te isha iia̱: —Ma cho̱ni. Ba te ji biketsa etkabä wà ba tsa̱tkenaksa̱. Jera plaa ra ije wä wajuena, jekäi imineju̱ ira ña̱la wà. 	 मग येशू त्याला म्हणाला, “जा! तू विश्वास ठेवलास म्हणून तू बरा झाला आहेस.” लगेच तो पाहू शकला (त्याला दृष्टी आली) आणि रस्त्याने तो येशूच्या मागे चालू लागला.


Yis irä Sa Ká irä je rä etka yebä. 	 माझा पिता आणि मी एक आहोत.”


Ka irä jiye kuna ta, ka sa̱ wa̱ ji a̱ni dene kuna ka̱jiska. Jekäi ka sa̱ ia̱ ji a̱ni minak tse̱mi kuna. 	 कारण आपण जगात काहीही आणले नाही म्हणून आपण हे ओळखावे की, आपणसुद्धा या जगातून काहीही बाहेर घेऊन जाऊ शकणार नाही.


¡Bäije yi ka dokonewa̱ jishtä yis dä käi je wa̱ rä! 	 जो मला अनमान न करता स्वीकारतो, तो धन्य.”


Ka irä jiye kuna ta, ikuna yis ka̱kiä kte saka wa ra, je rä yis wikblu ne ka̱kia, ata yis je̱rike wà ka yis wa̱ ji yine kuna. 	 कारण जर मी दुसऱ्या भाषेतून प्रार्थना केली तर माझा आत्माही प्रार्थना करतो पण माझे मन रिकामे राहते.


Jera Jesús te isha: —Ma cho̱ ma se̱naklä kiäk, jekäi bä bitäni. 	 येशूने तिला सांगितले. “जा, तुझ्या पतीला घेऊन इकडे ये!”


Ata ite isaka paka minakmi moska tabla taklä ki̱ka, moska jile saka tso̱ ko̱no na ki̱ka. Jekäi biköle deksa̱julu bäi ebä ka̱ pjota ki̱. 	 बाकीच्या लोकांनी फळ्यांच्या अगर जहाजाच्या तुटलेल्या लाकडांच्या आधारे भूमी गाठावी असे सांगितले. अशा रीतीने जहाजातील सर्व जण सुखरुपपणे भूमीवर पोहोंचले.


Iwa̱ dulanak wa te je ssa ra, ijewa ñatulacha̱wa̱ wakte, isuanacha̱wa̱ e̱e̱na. 	 येशुबरोबर असलेल्या शिष्यांनी ही वाणी ऐकली. तेव्हा ते जमिनीवर पालथे पडले कारण ते फार भ्याले होते.


Jewa ne rä saje wa rä, ale kile iwa̱, ka je rä Judío wa sha̱na ebä kuna, ata ka Judío kuna wa sha̱na ñaebä. 	 ज्या आपणांला त्याने फक्त यहूद्यांतूनच नव्हे तर विदेशातूनही बोलाविले होते.


Yi te Säkeklä yaba biketse ra, je wa̱ je iyile tso̱ iwakei je̱r ska. Yi te ka Säkeklä ktä kuke ra, je te ije kukawa̱ rä ka̱yuelbi ye, je rä ka iwa̱ Säkeklä te iyaba shaka̱, je kolone kuna ki̱ka. 	 जो कोणी देवाच्या पुत्रावर विश्वास ठेवतो त्याच्या स्वत:मध्ये ही साक्ष आहे. जो देवाच्या साक्षीवर विश्वास ठेवीत नाही, त्याने देवाला लबाड ठरविले आहे. कारण देवाने आपल्या स्वत:च्या पुत्राबाबत दिलेल्या साक्षीवर त्याने विश्वास ठेवला नाही.


Sá ká wa mikle wa te Säkeklä oloitsa rä jí ka̱tsä bata ska, ata bas te ishe Säkeklä oloitsäklä ke̱i rä Jerusalén ska ebä. 	 आमचे वाडवडील या डोंगरावर उपासना करीत. परंतु तुम्ही यहूदी लोक म्हणता की, यरुशलेम हीच ती जागा आहे जेथे लोकांनी उपासना केली पाहीजे.”


Ata je biköle ki̱ saje wa rä tu̱nakka̱ e̱e̱na si̱, ale sa̱ shka̱li̱bläk oloi ja̱mi. 	 तरी या सर्व गोष्टींमध्ये आम्ही ज्याने आम्हांवर प्रीति केली त्याच्याद्वारे अत्यंत वैभवी जय मिळवीत आहोत.


Jera ite isha uva yäkä pasu̱ak ia̱: ‘Issö, jí higuera wä yuläk yis shkaté tres año bala na, ata yis wa̱ ka iwä ko̱ne. Je ki̱ka itiö ju̱omi. ¿Jiye je kate ji̱a ka̱ këwa̱k na?’ 	 म्हणून तो माळयाला म्हणाला, “पाहा, या अंजिराच्या झाडावर फळ पाहण्यासाठी मी गेल्या तीन वर्षांपासून येत आहे, परंतु मला त्यावर काहीही आढळले नाही. तेव्हा ते तोडून टाक. त्याचा उगीच भुईला भार कशाला?’


Jera ite ichaka ijewa ia̱: —¿Bikö ka̱wä ra ija̱lmanani rä na? Jera ijewa te ikúka: —Yiki la una ipatse̱nani rä. 	 त्या मनुष्याने विचारले, “माझ्या मुलाला कधीपासून बरे वाटू लागले?” नोकर म्हणाले, “काल दुपारी एक वाजण्याच्या सुमारास त्याचा ताप उतरला.”


bas ji ñaklä, bas ji yäklä yis mesa ska, mai yis dä sa̱ tsa̱ku̱i ska, ñakäi bas ñajäkläkläwa̱ sa̱ tsa̱ku̱i wa je̱tkäklä ki̱ka, Israel wa ditsei wä doce ktei wabiketsäkksa̱.” 	 म्हणून तुम्ही माझ्या राज्यात माझ्या मेजावर खावे व प्यावे आणि आसनावर बसून इस्राएलाच्या बारा वंशाचा न्याय करावा.


Ñerä Templo bala tkäkläksa̱ suaí klasha̱na ju̱nami mo̱ki̱ atjä wakwäté. Ñakäi ka̱ wäbuka̱naka̱, jak ker bala tsikina tulami. 	 त्याचवेळी, येशू मेल्याबरोबर मंदिरातील पडदा वरपासून खालपर्यंत दुभागला गेला, भूकंप झाला, खडक फुटले.


Bas je̱k yuäke̱ tsa̱na kte yöle wà. Ka irä jiye kuna ta, bas te ibiketse je kte oloi ja̱mi bas se̱rmi jekjeye. Jekäi je yöle te yis ne ktei sheke̱ rä. 	 तुम्ही शास्त्राचा काळजीपूर्वक अभ्यास करता. त्या शास्त्राच्या द्वारे आपल्याला अनंतकाळचे जीवन मिळते, असे तुम्हांला वाटते, तेच शास्त्र माझ्याविषयी सांगते!


Bas mar da, sa paktö, ishö: Yëwa̱ ka̱jöir gobierno kjäkläwa̱ dewa̱. 	 तुम्ही जाल तेव्हा हा संदेश जाहीर करा. स्वर्गाचे राज्य जवळ आले आहे.


Jera Pilato te iwächakewa̱ni etäbä kicha te isha: —¿Ata ka ba te ikúke na? Ijewa te ba kjatieke̱ rä saka saka, ssö. 	 मग पिलाताने त्याला पुन्हा प्रश्न विचारला, ‘तू उत्तर देणार नाहीस काय? पाहा, ते किती तरी गोष्टीविषयी तुझ्यावर आरोप ठेवीत आहेत!’


Ñaebä ka tsi̱ni wäkawe̱ rä dunakcha̱ cajón niki̱ka kuna, ata je dueka̱ rä iduäkläka̱ ki̱, jekäi ra ioloi te yi tso̱ ju ja̱rka kalabe ñiwe̱mi. 	 आणि दिवा लावून तो कोणी भांड्याखाली लपवून ठेवीत नाही. उलट तो दिवठणीवर ठेवतात म्हणजे तो दिवा घरातील सर्वांना प्रकाश देतो.


Jekäi bas ñawätkewo̱ därërë, kipa mo̱lecha̱wa̱ ji rä iyina si̱ wà kipa mu̱aklä ye, pajielecha̱wa̱ ji wämo wà je̱r bata ki̱tiäklä ye, 	 म्हणून भक्क मपणे उभे राहा! सत्याने आपली कंबर बांधा, नीतीमत्त्वाचे उररत्राण धारण करा.


Bas Galacia wa ka je̱rikä ta. ¿Yibä jalibasha bas ukä ja̱mi rä na? Bas ia̱ Jesucristo pakana bäi sa̱me̱ishärä bas wä naka iwätenaka̱ cruz ja̱mi rä käi. 	 अहो मूर्ख गलतीकरांनो! ज्या तुमच्या डोळ्यांसमोर येशू ख्रिस्ताला वधस्तंभावर खिळलेले जाहीर रितीने तुम्हांला वर्णन करुन सांगितले होते त्या तुम्हांला कोणी भुरळ घातली आहे?


“Ditsä täkii je̱k tsa̱tkäklä ta bäi te iju kjänaneke̱ ra, jera idäli tso̱ rä bäi ebä. 	 जेव्हा एखादा बलवान मनुष्य आपल्या सुरक्षिततेसाठी पूर्ण शस्त्रसामग्री बाळगतो आणि स्वत:चे रक्षण करतो तेव्हा त्याची मालमता सुरक्षित राहते.


Iwakei el wabä jibä wa̱ ka ije biketsane kuna, je ki̱ka ite isha jekäi iia̱. 	 येशूच्या भावांनीसुद्धा त्याच्यावर विश्वास ठेवला नाही.


Jera Judío wa datse̱ Antioquía ska Iconio ska jewa dejulu te je chu̱li̱i̱ wa je̱rtka, jekäi jewa te Pablo tia ta̱i jak wà, sika tsa̱mi jukläyäkä ektaka, ijewa te ibiketsa iduawa̱ ni. 	 नंतर अंत्युखिया व इकुन्या येथील काही यहूदी लोक तेथे आले. त्यांनी लोकसमुदायाची मने आपल्या बाजूस वळविली, आणि पौलाला दगडमार केला. त्यात पौल मेला असे समजून त्यांनी त्याला ओढत नेऊन नगराबाहेर टाकले.


Ata je de Jesús je̱r na, jera ite isha: —Bas ka ji biketsäk etkabä si̱ kuna wa, ¿jiye bas ktewe̱ke̱ ka bas wa̱ pan shkä te rä na? 	 पण येशून हे ओळखून म्हटले, “अहो अल्पविश्वासू, आपण भाकरी घेतल्या नाहीत असा विचार तुम्ही आपापसामध्ये का करता?


Yie issa ra jikäi ika̱wei tso̱, je rä yis ssëna ji wämo wa̱k, ata del ji yakei ne dami yis ja̱mi rä. 	 तर माइयामध्ये मला हा नियम आढळतो की, माइयातील मनुष्याला चांगले करावेसे वाटते पण वाईट ही एकच गोष्ट माझ्याबरोबर आहे.


Jebä ra tso̱ kja ikpäk wa ñatsa̱tulami iyika. Ñakäi guardia wa tsa̱ku̱i je̱r ku̱a ite ra Pablo rä Roma wa, je ne mu̱awa̱ ite rä, je te isuawa̱wa̱. 	 जे लोक त्याला प्रश्न विचारणार होते, ते ताबडतोब मागे सरकले. सरदार घाबरला, कारण त्याने पौलाला बांधले होते. व पौल हा रोमी नागरिक होता. त्यामुळे तो घाबरला.


jeiräta sá wa̱ iju̱ñer, ka yi wabiketsanakksa̱ wämo ye ka̱wei wawe̱ ki̱ka kuna, ata Jesucristo biketse ebä ki̱ka. Jekäi sá te Cristo Jesús biketsa sá wabiketsanakläksa̱ wämo ye Cristo biketse wà, ka je rä sa te ka̱wei wawe̱ wà kuna. Ka irä jiye kuna ta, ka yi a̱ni wabiketsanakksa̱ wämo ye ka̱wei wawe̱ ki̱ka. 	 तरीही आम्हांला माहीत होते की, मनुष्य नियमशास्त्रातील कृत्यांनी नीतिमान ठरत नाही, तर येशू ख्रिस्तावर विश्वास ठेवण्याने ठरतो, म्हणून आम्ही आमचा विश्वास येशू ख्रिस्तावर ठेवला आहे. यासाठी की, ख्रिस्तावरील विश्वासाने आम्ही नीतिमान ठरावे, नियमशास्त्रातील कृत्यांनी नव्हे. कारण कोणीही देहधारी मनुष्य नियमाशास्त्रातील कृत्यांनी नीतिमान ठरणार नाही.


Ka yi saka kuna Sa̱tsa̱tkäkksa̱ ye. Ka irä jiye kuna ta, ka yi saka ia̱ kie me̱le ka̱jiska ije käi je oloi ja̱mi sa̱ tsa̱tkenakläksa̱. 	 येशू हा एकमेव आहे जो लोकांना तारु शकेल. त्याचे नाव हेच सामर्थ्य फक्त जगामध्ये आहे जे लोकांना तारण्यासाठी दिले आहे, आमचे तारण येशूद्वारे झालेच पाहिजे!”


Jeska ite iki̱sha ji̱a: “Ijewa ji yakei wakblele, ijewa ji o̱le ka ka̱wei ja̱mi kuna, jeska ka yis je̱r ja̱nak ji̱a a̱ni.” 	 मग तो म्हणतो, आणि मी त्यांची पापे व नियमविरहित कृत्ये कधीही आठवणार नाही.” यिर्मया 31:34


Jera Natanael te isha: —¿Jibä bäi je dar Nazaret ska na? Jera Felipe te ikúka: —Sä shkä isu̱ak. 	 परंतु नथनेल फिलिप्पाला म्हणाला. “नासरेथ! नासरेथमधून काही चांगले निघेल काय?” फिलिप्प म्हणाला, “येऊन पहा.”


Jekäi Moisés wa̱ bas pakale tene shkiri wa̱k, ata ka je rä Moisés te kuna, ata je rä sa kalí wa te. Ñera sábado wà yabala jäiyi wa ia̱ bas te tene shkiri we̱ rawa̱. 	 मोशेने तुम्हांला सुंतेचा नियम दिला. परंतु खरे पाहता सुंता मोशेपासून आलेली नाही. ती मोशेच्या आधीच आपल्या पूर्वजांपासून चालत आलेली आहे. म्हणून कधी कधी शब्बाथ दिवशीही तुम्ही मुलांची सुंता करता.


Itiäk wa to̱rte̱ kja. Jekäi ijewa te iwä se̱nak jekjeye shtä tapawe̱ kate. Je rä itkäk irä itiäk irä jewa ssënaklä a̱naa ñara. 	 आताही पीक कापणाऱ्या मजुराला मजुरी दिली जात आहे, तो अनंतकाळासाठी पीक गोळा करीत आहे. म्हणून आता पेरणी करणारा कापणी करणारासह आनंदी आहे.


Sa̱ wa̱ iju̱ñer je ka̱wei rä wikblu iá. Ata yis dä yaka iá, wato̱le ju̱lemi ji yakei wakble ia̱ iwa̱ patkenak. 	 कारण आम्हांला माहीत आहे की, नियमशास्त्र आत्मिक आणि मी दैहिक मनुष्य आहे. मी गुलाम म्हणून पापांत शरणागत राहावे म्हणून विकलेला असा आहे.


Jekjepa ka̱ wäkiri guardiaí wa wa̱ Jesús minetse̱mi Pretorio na, jeska ijewa te guardia eyaka wa kalabe tapawa̱wa̱ ipája̱mi shkiritkeksa̱. 	 नंतर पिलाताचे शिपाई येशूला राज्यापालाच्या वाड्यात घेऊन आले. ते सर्व घोळक्याने येशूभोवती जमले.


Jekäi ite isha rä ka iwakei je̱r wà kuna. Ata ije rä chui wa tsa̱ku̱i je año bala na ki̱ka, ite ibata shaba jishtä Jesús kiana duäkwa̱ ijewa biköle säkei ye rä käi. 	 तो हे स्वत: होऊन बोलला नाही तर त्यावर्षी तो प्रमुख याजक होता म्हणून त्याने संदेश दिला की, येशू त्या राष्ट्राकरिता मरणार आहे.


Jekäi Säkeklä te kte patkaté Israel batala ia̱, je kte baa te rä ñaje̱rbäiwe̱ Jesucristo ji biköle Säkekewaí oloi ja̱mi ne bata she. 	 देव यहूदी लोकांशी बोलला. देवाने त्यांना सुवार्ता पाठविली की, येशू रिव्रस्ताद्धारे शांति जगात आली आहे. येशू सर्वांचा प्रभु आहे!


Je su̱ta je kausu̱ak wa yaka yakei tewa̱ke̱, jewa te ka̱wei ta wa dokoitseke̱, ñakäi ijewa te oloi kaleka̱ wa sheke̱ kte yakei wà. 	 अगदी तशाच प्रकारे, हे लोक जे तुमच्या गटात आले ते स्वप्नांनी बहकले व त्यांनी आपली शरीरे विटाळली आहेत. ते प्रभूचा अधिकार बाजूला ठेवतात व ते गौरवी थोरामोठ्यांविरुद्ध (देवदूतांविरुद्ध) निंदानालस्तीची भाषा वापरतात.


“Ka yis ka̱kiä kuna ijewa ebä ki̱ka, ata ijewa te sa pakteke̱ oloi ja̱mi yi dämiwa̱ ji̱a yis biketsäk ye, jewa ki̱ka ñaebä yis ka̱ kiäke̱, 	 आणि मी फक्त त्यांच्यासाठीच विनंति करतो असे नाही, तर त्यांच्या वचनावरून जे माझ्यावर विश्वास ठेवतात त्यांच्यासाठीही विनंति करतो.


Jekäi ji yöleksa̱ rä kololewa̱ ji ka wata wa̱, ka je o̱ne rä iwakei ki̱ ishena jekäi ki̱ka kuna, ata je rä ikukäkwa̱ ne te je wá̱ rä, ite ibiketsa 	 निर्माण केलेले जग सर्व स्वाधीन होते ते इच्छेने नव्हे तर देवाने ते अधीन ठेवले होते म्हणून,


Jekäi Säkeklä te ikjanaklä shki̱wa̱ka̱ni ra, säkätä ite ipatka ji bäi wa̱k bas ia̱, bas ji shi̱ana wa̱ke̱ dokoitsäkläwa̱ bas wa̱.” 	 देवाने आपला खास सेवक येशू याला प्रथम तुमच्याकडे पाठविले, तुमच्या वाईट मार्गापासून तुम्हांला परावृत करण्याकडून.’ तुम्हांला आशीर्वाद देण्यासाठी देवाने येशूला पाठविले.”


bäi si̱ ra minak sa yaka ja̱mi ji tkerke̱ te sa yakei tewe̱ke̱ ja̱mi wa irä, ka̱wei ta wa dokoitsäk wa irä jewa ne ble bukanak ju̱ñer iwa̱ rä. Ijewa rä ka suanak kuna ji yika, je̱k ssäk tuleka̱, ka paju̱nak kuna oloi kaleka̱ wa shäk kte yakei wà. 	 विशेषत: जे पापमय वासनांच्या भ्रष्ट मार्गाने गेले आहेत, आणि प्रभुचा अधिकार असताना देखील उद्धटपणे व मन मानेल तसे वागणारे ते लोक गौरवी देवदूतांची निंदा करायला भीत नाहीत.


Ata ije rä patkenak ikjänanak wa wa̱ iju̱ñak wa wa̱ marä iká wa̱ ke̱i yileta̱na kje. 	 तो जोपर्यंत त्याच्या पित्याने नेमून दिलेला वेळ आहे तोपर्यंत पालकांच्या आणि विश्वास्तांच्या ताब्यात असतो.


Je ne ki̱ka bas ije biketsäk wa ia̱ ra, ije rä säkei ta ta̱i, ata ka ije biketsäk kuna wa ia̱ ra, ije rä: “Jak ju̱leksa̱ ju yuäk wa wa̱, je ne dewa̱ ju ñak wäkukäk ye rä”, 	 तुम्ही जे या धोंड्यावर विश्वास ठेवता, त्या तुम्हांला तो मौल्यवान आहे, पण जे विश्वास धरीत नाहीत त्यांना, “बांधणाऱ्यांनी नापंसत केलेला धोंडा तोच कोनशिला झाला आहे.” स्तोत्र. 118:22


Jekäi je ju ska wa rä bäi ra, jera je bas te ji bäi sha, je o̱nopa ijewa ia̱, ata ka ijewa rä bäi kuna ra, jera je bas te ji bäi sha, je döksa̱pani bas wakwa ia̱. 	 जर ते घर खरोखर योग्य असेल तर तुमची शांति तेथे राहील पण जर ते घर योग्य नसेल तर तुमची शांति तुमच्याकडे परत येईल.


Ñakäi Jesús te isha chu̱li̱i̱ wa ia̱: “Mika̱ mo̱ su̱e bas te itker doloo ka̱wä minakläwa̱ wà ra, bas te ishe rä, ‘ka̱li̱ ja̱rmiwa̱’ ni. Jera jekäi io̱rke̱. 	 तो लोकसमुदायाला म्हणाला, “तुम्ही जेव्हा पश्चिमेकडून ढग येताना पाहता तेव्हा तुम्ही लगेच म्हणता की, “पाऊस पडेल’ आणि तेच घडते.


Jera ko̱no ja̱rka tso̱ wa ñajaklawa̱ wakte iwäja̱mi te isha: —Iyina si̱ ba rä Säkeklä yaba. 	 तेव्हा जे नावेत होते ते त्याला नमन करून म्हणाले, तुम्ही खरोखर देवाचे पुत्र आहात.


Jekjepa ite je chu̱li̱i̱ wa jawa̱ta̱na minewa̱ju̱ ju na ra, iwa̱ dulanak wa te je ite ji paka jile she ja̱mi ktei chaka iia̱. 	 लोकसमुदायाला सोडून येशू घरात गेला तेव्हा शिष्यांनी त्याला या दाखल्याविषयी विचारले,


Jera ite ikúka: ‘Kjanaklä bäi, baa ba te iwá̱ rä. Ba te ji elkjebä wawá̱ rä bäi, je ki̱ka ba ku̱ jukläyäkä diez kuköwa̱ ba wa̱ ju̱ñenak.’ 	 तेव्हा तो त्याला म्हणाला, “चांगल्या दासा, छान केलेस, तू थोडक्यांविषयी विश्वासू झालास, म्हणून तू दहा नगरांवर अधिकारी होशील.”


Herodes bakle Judea ke̱i tsa̱ku̱i ye, je ke̱i ska ra chui ekla bakle kie rä Zacarías. Ije rä ikja̱nei wa̱kña Abías wa ra. Ise̱naklä kie rä Elisabet. Je rä Aarón batala ekla. 	 यहूदीयाचा राजा हेरोद याच्या दिवसांत, जखऱ्या नावाचा एक याजक होता. तो अबीयाच्या याजककुळातील होता. त्याला एक पत्नी होती, ती अहरोनाच्या वंशातील कन्यांपैकी होती. तिचे नाव अलीशिबा होते.


Jera Jesús te ikúka: —Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ji yakei wakbläk je rä kololewa̱ ji yakei wakble wa̱ ikjanaklä ye. 	 येशूने उत्तर दिले, “मी तुम्हांला खरे तेच सांगतो, जो प्रत्येक पाप करतो तो गुलाम आहे. पाप त्याचा मालक आहे.


ka irä maikäi kuna ta, ijewa te issa ra, ijewa ktäke̱ kte saka wa irä, ite Säkeklä kjeishete irä. Jera Pedro te isha: 	 आणि यहूदी नसलेल्या लोकांना निरनिराळ्या भाषा बोलताना आणि देवाची स्तुति करताना यहूदी लोकांनी पाहिले.


Jekäi ite ijewa jawa̱ta̱na, biteksa̱ju̱ni je jukläyäkä ska deni Betania ka, jeska ikapawa̱. 	 नंतर येशू तेथून निघाला व बेथानीला गेला. तेथे तो रात्रभर राहिला.


Jera ñawäsaka je yaba je̱kaka̱ shkamini. Jera je rä doce año. Je te ijewa male̱cha̱cha̱wa̱ e̱e̱na si̱. 	 ती लहान मुलगी लगेच उठली आणि सभोवती फिरू लागली (ती बारा वर्षाची होती.) ते फार आश्चर्यचकित झाले.


je rä ikuna yis wätkenawa̱ ji̱a ra, ba wa̱ iju̱ñaklä maikäi se̱ne Säkeklä ju ska wa sha̱na rä käi. Jewa rä tapanak Säkeklä se̱nak kseka wakei ia̱ wa, ju kläkata ye ju ñak wäkukäk ye ji rä iyina si̱ wäkukäk. 	 यासाठी की, जरी मला उशीर झाला तरी देवाच्या घरात म्हणजे जिवंत देवाच्या मंडळीत एखाद्या व्यक्तीने कसे वागावे हे तुला माहीत असावे. ती मंडळी सत्याचा खांब व पाया अशी आहे.


Säkeklä je̱r ssëna bäi David da. Je ki̱ka ije ka̱kia ka̱ me̱naklä iia̱ iwa̱ ju yuäklä Jacob Kekläí ia̱. 	 दावीद देवाच्या मर्जीचा असल्याने, याकोबाच्या देवासाठी मंदीर बांधण्याची इच्छा त्याने दर्शविली.


Jekäi ite ipaka je̱tkäkwa̱ iwakei jula wämo kja̱ne ioloi kanakläka̱, Sa̱tsa̱ku̱i ye, Sa̱tsa̱tkäkksa̱ ye, ije wa̱ Israel wa ssëwa̱klä ñamanewa̱ksa̱, ñakäi iwa̱ ijewa nui jäkläwa̱ bitaba. 	 देवाने त्याला उठविले व आपल्या उजवीकडे बसाविले. देवाने येशूला राजपुत्र व उद्धारकर्ता म्हणून उजवीकडे बसविले. देवाने हे यासाठी केले की, यहूदी लोकांनी त्यांची ह्रदये व जीविते बदलावीत. ह्या गोष्टी घडताना आम्ही पाहिल्या.


Jekäi säkätäba Andrés te iel Simón ku̱a, je ia̱ ite isha: —Sá te Mesías ku̱a. (Je wà rä Cristo). 	 अंद्रियाने पहिली गोष्ट ही केली की, आपला भाऊ शिमोन याला शोधून काढले. अंद्रिया शिमोनाला म्हणाला, “आम्हांला मशीहा सापडला आहे.”


Sá se̱na ta̱i ka yakle kuna. Je ki̱ka Pablo je̱k duaka̱ ijewa sha̱na te isha: —Bas dikäla, bas ku̱ yis ktä ssöpa ra, ka sä bitenejulu Creta ska, jera ka sä weikar kate kuna, ñakäi ka däli weikanewa̱. 	 बराच काळपर्यंत लोकांनी अन्नपाणी घेतले नव्हते. मग पौल त्याच्यासमोर उभा राहिला आणि म्हणाला, “गुहस्थांनो, क्रेतावरुन मुक्काम हलवू नका, हा माझा सल्ला तुम्ही ऐकायला पाहिजे होता. म्हणजे हा त्रास व ही हानि तुम्हांला टाळता आली असती. पण आता तुम्ही धीर धरावा अशी माझी विनंति आहे.


Jewa sha̱ cinco rä ka je̱r ta, ata cinco rä je̱r ta. 	 त्या दहा मुलींपैकी पाच मुर्ख होत्या आणि पाच शहाण्या होत्या. मूर्ख मुलींनी आपले दिवे घेतले, पण दिव्यासाठी तेल घेतले नाही.


Jera ijewa te isha iia̱: —Je ko̱rmi rä Belén, Judea ke̱i ki̱. Ka irä jiye kuna ta, je yöle jile bata shäk wa̱ rä jikäi: 	 त्यांनी उत्तर दिले, “यहूदीयातील बेथलेहेम गावात. कारण देवाच्या संदेष्टयांनी त्याविषयी असे लिहिले आहे की:


Bas wäñino, bas ka̱kiö ka bas shirinakläwa̱ kuna. Iyina si̱ ra sä wikblu ssëna ji wa̱k, ata sa yaka rä ka täki ta. 	 आपण परीक्षेत पडू नये म्हणून जागे राहा. आणि प्रार्थना करीत राहा. यासाठी की तुम्ही मोहात पडू नये. जे योग्य आहे ते तुमचा आत्मा करी इच्छितो, पण तुमचे शरीर अशक्त आहे.”


Je o̱na itäki̱ Atenas ska Pablo mineju̱ demiju̱ Corinto ska. 	 नंतर पौलाने अथेनै शहर सोडले व करिंथ शहरास गेला.


Yie ba ia̱ ka̱jöir gobiernoí je llaveí me̱mi. Jekäi ji mu̱awa̱ ba te ka̱jiska je rä mo̱nakwa̱ ka̱jöir; ji wäyaksa̱ ba te ka̱jiska, je rä wäyenakksa̱ ka̱jöir. 	 मी तुला स्वर्गाच्या राज्याच्या किल्ल्या देईन आणि पृथ्वीवर जे काही तू बांधून ठेवशील ते स्वर्गात बांधले जाईल आणि पृथ्वीवर जे काही तू मोकळे करशील ते स्वर्गात मोकळे केले जाईल.


ji wa̱k bäi, blunakka̱ ji we̱ bäi wà, ji ma̱k ta̱i ka kjele ta. 	 चांगले करण्याची त्यांना आज्ञा कर. चांगल्या कृत्यात धनवान आणि उदार असावे. व स्वत:जवळ जे आहे त्यात इतरांबरोबर सहभागी होण्याची इच्छा असावी.


Ata bas dewa̱julu rä ka̱tsä Sión ska, Säkeklä kseka jukläyäkäí ska, Jerusalén ka̱jöir ska, ángel wa tapale a̱naa miles miles jeska, 	 परंतु तुम्ही सीनाय पर्वताजवळ जिवंत देवाच्या नगराजवळ आणि स्वर्गीय यरुशलेम येथे आलेले आहात आणि तुम्ही आनंदाने जमा झालेल्या हजारो देवदूतांजवळ आलेले आहात.


Ka irä maikäi kuna ta, ijewa rä nui ta, je juermi ka iwa̱ yis biketsane ki̱ka. 	 मी पापविषयी सांगितले तर, लोक माझ्यावर विश्वास ठेवीत नाहीत. साहाय्यकर्ता (पवित्र आत्मा) त्यांना त्यांची जाणीव करून देईल


Jera ije mineju̱ ira, ñakäi chu̱li̱i̱wa̱ minemi ira, jewa ter dami ija̱mi. 	 मग येशू त्याच्याबरोबर गेला. लोकांचा मोठा समुदाय येशूच्या मागे चालत होता व ते त्याच्याभोवती गर्दी करीत होते.


Jera ije tu̱namiba mineka̱ju̱ sicómoro julaka isu̱ak, je wà Jesús kjäke̱ju̱ rä ki̱ka. 	 तेव्हा तो सर्वांच्या पुढे पळत गेला आणि त्याला पाहण्यासाठी उंबराच्या झाडावर चढला. कारण तो त्याच रस्तयाने पुढे जाणार होता.


Ma wa̱ ibakle cinco, ata jira ma wa̱ itso̱ je rä ka ma se̱naklä si̱ kuna. Jekäi ba te isha rä iyina si̱. 	 खरे तर तुझे पाच पती झाले, आणि आता तू ज्याच्याबरोबर राहतेस तो तुझा पती नाही. तेव्हा तू मला सत्यच सांगितलेस.”


Ijewa te ko̱no ju̱e rami cinco seis kilómetro kjena ra, ijewa te isu̱a Jesús daju̱té tipä bata ki̱ klä wà alemana ko̱no säkätä ja̱mi. Jekäi ijewa suanacha̱wa̱. 	 त्यांनी नाव तीन ते चार मैल वल्हवीत नेली तेव्हा त्यांना येशू नावेकडे येताना दिसला. तो सरोवराच्या पाण्यावरुन चालत होता, तो नावेकडेच येत होता. तेव्हा शिष्य घाबरले.


Jekäi ikjaksa̱julu demijulu Genesaret ke̱i ska. Jeska iko̱no mu̱acha̱ta̱na. 	 त्यांनी सरोवर ओलांडल्यावर ते गनेसरेतच्या किनाऱ्याला आले व नाव (होड़ी) बांधून टाकली.


Sa̱ wa̱ iju̱ñer sä oloi bakleka̱ wa ne rä ji bäi shäk o̱nak oloi ja̱lewa̱ wa ia̱ rä. 	 यामध्ये कोणत्याही प्रकारचा संशय नाही की, श्र्ेाष्ठ व्यक्ती कनिष्ठाला आशीर्वाद देते.


Yis el wa, ikuna yilé te ishe irä ji biketsäk etkabä ni, ata ka iwa̱ iwao̱ne ra, ¿jiye je kiar? Jera ¿baishe ite ji biketsa etkabä ia̱ itsa̱tkermiksa̱ na? 	 माझ्या बंधूंनो, जर एखादा म्हणतो की, मी विश्वास धरतो पण तशी कृती करीत नाही तर त्याचा काय उपयोग? तो विश्वास त्याला तारू शकणार नाही. शकेल का?


Ñerä kseka wa cuatro sha̱ ekla te je ángel wa siete ia̱ taza yöle oro wà cha̱ tulami siete, pshile tuläka̱ Säkeklä se̱nak sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi kju̱atkawa̱ wà. 	 मग सात देवदूतांना चार जिवंत प्राण्यांपैकी एकाने सात सोनेरी वाट्या दिल्या जो देव अनंतकाळपर्यंत राहतो त्याच्या रागाने त्या वाट्या भरल्या.


Sa pakö je wa̱k, sa paktö je wà. 	 आज्ञा कर आणि या गोष्टी शिकव.


Jewa demijulu jeska ra, ika̱kia ijewa ki̱ka Wikblu Sikina me̱naklä ijewa ia̱. 	 जेव्हा पेत्र व योहान आले. तेव्हा त्यांनी शोमरोनी विश्वासणाऱ्यांना पवित्र आत्मा मिळावा म्हणून प्रार्थना केली.


ata ikjawa̱julu ra, ka iwa̱ Säkekewa Jesús nu̱l ko̱ne kuna. 	 त्या आत गेल्या, परंतु त्यांना प्रभु येशूचे शरीर सापडले नाही.


—Yis ka̱kiäte Jope jukläyäkäí ska ra, yis je̱r na ka̱ shena itjä, jera yis ia̱ ji kjayina su̱a yis te. Jile sua iá ta̱i bitewa̱ ka̱jöir ska mo̱lecha̱wa̱ ibata däka̱ cuatro ska, je dewa̱ju̱ yis katke ska. 	 पेत्र म्हणाला, “मी यापो शहरात होतो. प्रार्थना करीत असताना मला तंद्री लागल्यासारखे झाले व मला दृष्टान्त घडला. मी दृष्टान्तामध्ये आकाशातून काही तरी खाली येताना पाहिले. ते मोठ्या चादरीसारखे दिसत होते. व त्याचे चारही कोपरे धरुन ते खाली सोडले जात होते. ते खाली आले आणि अगदी माझ्याजवळ थांबले.


Ka irä jiye kuna ta, ishe: Iktäke̱ äyë ki̱ka ra, je ssër dä täkii därërë; ata ikaldu ra, ijuer dä ja̱lma̱lewa̱, ñakäi ka iia̱ uta̱ner bäi. 	 कोणी म्हणतो की, त्याची पत्रे वजनदार आणि जोरदार आहेत पण व्यक्तिश: तो प्रभावहीन आणि बोलण्यात कमकुवत असा आहे.


Ata ijewa yika irä blelewa̱, ka iwäna ijuenaklä yi irä käi. 	 पण त्यांचे डोळे त्याला ओळखण्यापासून बंद करण्यात आले होते.


Je rä ike̱i biketsale dewa̱ ra, jeska ji biköle tapanakläwa̱ etka yebä Cristo ja̱mi, ji tso̱ ka̱jöir irä ka̱jiska irä käi. 	 पृथ्वीवरील आणि स्वर्गातील सर्व गोष्टी ख्रिस्तामध्ये एकत्र आणण्यासाठी अशी ती योजना काळाच्या पूर्णतेसाठी होती.


Ata ba bätsäke̱ ra, ma tsa̱ku̱ ki̱ aceite tköka̱, bä wä paskuö, 	 तुम्ही जेव्हा उपास करता तेव्हा आपल्या डोक्याला तेल लावा आणि आपले तोंड धुवा.


Je ukä ska sa̱ ke̱i e̱rmiwa̱ rä. Je ke̱i ska ra Cristo te jile tsa̱ku̱i wa irä ka̱wei ta wa irä täkili ta wa irä biköle weikeche̱miwa̱, kjepa ite ji rä ju̱ñenak iwa̱ ju̱emiksa̱ Säkeklä Sa Ká ia̱. 	 मग शेवट येईल प्रत्येक अधिपती, प्रत्येक सत्ता, व प्रत्येक सामर्थ्य जेव्हा ख्रिस्त नाहीसे करील, तेव्हा ख्रिस्त देवपित्याला राज्य देईल.


Ñerä ijewa wa̱ ide ja dua jakla Sanedrín wa tapar tso̱ wäja̱mi. Jera chui wa tsa̱ku̱i te iwächakewa̱, 	 त्यांनी प्रेषितांना आणून सभेपुढे उभे केले. प्रमुख याजकाने प्रेषितांना प्रश्न विचारले.


Jekäi sä yaka wäjienaklä rä ka etkabä kuna, ata je rä chu̱li̱i̱. 	 आता एका मानवी शरीरात एकच अवयव असत नाही, तर पुष्कळ असतात


“Je idula diez su̱a ba te, jewa rä ka̱ tsa̱ku̱i wa diez. Ka jewa däwa̱ba ka̱ tsa̱ku̱i wa ye, ata ijewa ia̱ ka̱wei me̱rmi ka̱ tsa̱ku̱i wa ye una hora bala na je bewak ra ñara. 	 “जी दहा शिंगे तू पाहिलीस ते ज्यांना अजून सत्ताधिकार मिळाला नाही, असे दहा राजे आहेत. पण त्यांना श्र्वादाबरोबर एका घटकेसाठी राजासारखा अधिकार मिळेल.


Mika̱ yie Artemas iräle Tíquico iräle patka demi bä wäki̱ ra, bä bitä pjoo yis wäki̱ Nicópolis ska. Ka irä jiye kuna ta, yis te ibiketsa ka̱tse̱l ke̱i ki̱ssäk jeska ki̱ka. 	 जेव्हा मी अर्तमाला किंवा तुखिकाला तुझ्याकडे पाठवीन तेव्हा मला भेटण्यासाठी निकपलिसास येण्याचा तू होईल तितका प्रयत्न कर. कारण तेथे हिवाऴा घालविण्याचे मी ठरविले आहे.


Jäiyi wa, bas ku̱ bas se̱naklä wa shka̱li̱blö. Ke bas se̱na sälwii ijewa ra. 	 पतींनो, आपल्या पत्नीवर प्रेम करा आणि त्यांच्याबरोबर कठीणतेने वागू नका.


El wa, yis ma ipakäk ditsä ja̱mi. Kje ditsä ebä kabläke̱ ñaia̱, jewa ñaje̱rku̱a e̱ná ra, yi a̱ni ia̱ ka je wäte̱nak je ki̱yönak ji̱a. 	 बंधूंनो, मी तुम्हांला रोजच्या जीवनातील उदाहरण देतो. ज्याप्रमाणे मनुष्यांनी केलेला करार कोणीही रद्द करत नाही किंवा त्यात भर घलीत नाही. याबाबतीतसुद्धा तसेच आहे.


Iñajolowa̱ksa̱ tipä kjä ska ra, ijewa te isu̱a yökö wäkata katke, je ki̱ka nima kuka̱na kalme pan ra ñara. 	 जेव्हा ते किनाऱ्याला आले, त्यांनी कोळशांनी पेटविलेला विस्तव पाहिला व मासे आणि भाकर त्यावर ठेवलेली पाहिली.


Jera je jukläyäkä wa biköle tapanawa̱ ju kjä ska. 	 तेव्हा सर्व शहर घरापाशी दारापुढे जमा झाले.


Ije̱k su̱a e̱ná mineju̱mi ra, plaabä ra ije̱r shenawa̱ jishtä irä ska. 	 तो मनुष्या स्वत:कडे लक्षपूर्वक पाहतो. नंतर निघून जातो आणि आपण कसे होतो ते लगेच विसरून जातो.


je wà ñakäi idasta̱na sä wikblu tso̱ wätelecha̱wa̱ wa paktäk. 	 आत्मिक रुपाने देखील ख्रिस्त बंदिवासात असलेल्या आत्म्यांकडे गेला व सुवार्ता सांगितली.


Jekäi sä el kjeiyile bäi tapanak eyaka eyaka wa biköle wa̱ Jesús ktei baa kja̱nei we̱ ki̱ka, je patkamiña sá te ije ra. 	 आणि आम्ही त्याच्याबरोबर एका बंधूला ज्याची त्याच्या सुवार्तेबद्दलच्या मंडळ्यातील सेवेबद्दल वाहवा होत आहे, त्याला पाठवीत आहोत.


Jekäi bas se̱nak yakei wa wa̱ iju̱ñer ji bäine me̱ bas yabala ia̱ rä ra, jera je tsa̱ta si̱ bas Ká se̱nak ka̱jöir te Wikblu Sikina me̱mi je kiäk iwakei ia̱ wa ia̱.” 	 जर तुम्ही इतके वाईट असताना तुम्हांला तुमच्या मुलांना चांगल्या देण्याचे समजते, तर जे त्याच्याकडे मागतात त्यांना स्वर्गातील पिता किती तरी अधिक पवित्र आत्मा देईल?”


Jera Juan te ikúka te isha: —Säkekewa, sá te ekla su̱a, je te be kjäie kaldu ba kie oloi ja̱mi. Ata ka irä sajewa ja̱mi kuna, ki̱ka sá te iwätkewa̱wa̱. 	 परंतु योहानाने उत्तर दिले, “गुरुजी, आम्ही कोणाला तरी तुमच्या नावाने भुते काढताना पाहिले, व आम्ही त्याला मना केले, कारण आम्ही जे तुम्हांला अनुसरतो त्यापैकी तो नाही.”


Jekäi ijewa mar dä buka̱nak jekjeye, ata sä wämo wa mar dä se̱nak jekjeye.” 	 मग ते अनीतिमान लोक अनंतकाळच्या शिक्षेसाठी जातील, पण नीतिमान अनंतकाळच्या जीवनासाठी जातील.”


Ñerä ijewa te jak sa̱ nu̱l bläklä kjäshtäklä ku̱a buleleju̱mi kju̱awa, 	 त्यांना दगड कबरेवरुन लोटलेला आढळला.


Éfeso ska se̱nak wa biköle te je ju̱ñawa̱, Judío wa käi, Griego wa käi, jera su̱ane ja̱naka̱ ijewa biköle ki̱. Ñakäi Säkekewa Jesús kie oloi kanaka̱. 	 इफिस येथे राहणाऱ्या सर्व यहूदी व यहूदीतर लोकांना हे समजले. तेव्हा सर्वांना भीति वाटली, आणि लोक प्रभु येशूच्या नावाचा अधिकच आदर करु लागले.


“Bas wa̱ yis shka̱l da, jera yis wa̱ ji yile o̱nak je wawe̱mi bas te. 	 “जर तुम्ही माझ्यावर प्रीति करित असाल, तर ज्या आज्ञा मी करतो त्या तुम्ही पाळाल.


Ikuna manele sä el wa iräle sä kuta wa iräle tso̱ ka jienak ta, ji ñanak buliri buliri ka ta ra, 	 जर एखादा बंधु किंवा भगिनी यांना कपड्यांची आवश्यकता असेल व त्यांना रोजचे अन्रसुद्धा मिळत नसेल


Jera Jesús je̱k manewa̱té te isha iwa̱ dulanak wa wakwa ebä ia̱: “Yi te isu̱a bas te isu̱ete jira käi, bäije jewa wäbala rä. 	 आणि शिष्यांकडे वळून तो एकांतात बोलला, “तुम्ही जे पाहता ते पाहणारे डोळे धन्य.


Jí ne rä se̱ne jekjeye rä, je rä ijewa ñayitäklä ba Säkeklä si̱ eklabä ja̱mi, ñakäi Jesucristo patkeleté ba wa̱ je ja̱mi. 	 आणि अनंतकाळचे जीवन हेच की, तू जो एकच खरा देव त्या तुला व ज्याला तू पाठविलेस त्या येशू ख्रिस्ताला त्यांनी ओळखावे.


Jeiräta bikökje je räle mane ke̱i wà je räle, el wa, ka yis shene je yuäk ji̱a bas ia̱. 	 बंधूंनो, वेळ आणि तारीखवार मी तुम्हांला लिहिण्याची गरज नाही.


Jekäi ijewa te yis wächakewa̱ ra, ijewa ssëna yis wäyäksa̱ni yis wa̱ ji a̱ni nui ka kuna yis ktäkläwa̱ ki̱ka. 	 त्यांनी माझी चौकशी केली. तेव्हा त्यांची मला सोडून देण्याची इच्छा होती. कारण मरणदंडाला योग्य असा कोणताही गुन्हा मी केला नव्हता.


Jera ibiteju̱ iitäki̱. Ata ka ije̱r ko̱ne iyina si̱ ángel te je we̱ke̱ rä ia̱. Ata ite ibiketsa jile kjayirke̱ iia̱ irä. 	 मग देवदूत बाहेर पडला व पेत्र त्याच्या मागे चालला. पेत्राला कळत नव्हते की, देवदूत हे खरोखर काय करीत आहे. त्याला वाटले आपण दृष्टान्त पाहत आहोत.


Je ka̱ kichei ska ibiteju̱ni ra, chu̱li̱i̱wa̱ dar wa̱ni ije ra. 	 येशू डोंगरावरून खाली आला. पुष्कळ लोक त्याच्यामागे चालत होते.


Bas te sä wämo ktei wabiketsaksa̱, kjepa bas te iktawa̱, ata ka ije kju̱atkene. 	 जे लोक तुम्हांला काहीही विरोध करीत नाही अशा निरपराध लोकांना तुम्ही दोषी ठरविले आहे आणि त्यांची हत्या केली आहे.


Je ne kju̱ei Judío wa te yis kukawa̱ Templo ska yëë ite 'sterawa̱. 	 या कारणांमुळे मी मंदिरात असताना यहूदी लोकांनी मला धरले आणि जिवे मारण्याचा प्रयत्न केला. परंतु देवाने मला मदत केली म्हणून मी आज येथे उभा राहून समाजातील लहानथोरांना साक्ष देत आहे.


—Sapaktäk, Moisés te isha: ‘Ikuna yile duawa̱ ka yabala ta ra, iel se̱rwa̱ni je alaklä ra, yaba su̱ak iel yäbei ye.’ 	 ते म्हणाले, गुरूजी, मोशेने शिकविले की, जर एखादा मनुष्य मेला आणि त्याला मूलबाळ नसेल, तर त्याच्या भावाने किंवा जवळच्या नातेवाईकाने त्याच्या पत्नीशी लग्न करावे, म्हणजे मेलेल्या भावासाठी त्यांना मुले होतील.


“Je ne ki̱ka mika̱ ba te jile kaku me̱ke̱ ra, ke ipalei bulawa̱k kökö bular ssër käi, jishtä ji wa̱k su̱nak ebä wa te iwe̱ke̱ käi, ñapaktäklä jui na irä ña̱la wà irä, ditsä wa̱ ikjeishäklä ebä. Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ijewa ia̱ je säkei rä deleksa̱ e̱ná. 	 “जेव्हा तुम्ही गरिबांना देता तेव्हा त्याचा गाजावाजा करू नका. मी खरे तेच सांगतो. ढोंगी लोक तसेच करतात. दान देण्यापूर्वी कर्णा फुंकून लोकांचे लक्ष वेधून घेतात. सभास्थानात व रस्त्यावर ते जाहिरपणे अशी कामे करतात. कारण इतर लोकांनी त्यांना मोठेपणा द्यावा अशी त्यांची इच्छा असते. मी तुम्हांस सांगतो की, ते आपले प्रतिफळ भरून पावले आहेत.


Jesús mineju̱mi iwa̱ dulanak wa ra Cesarea Filipo ke̱i sha̱na jukläyäkä tsi̱dala shtä ska. Ñerä ña̱la wà ite ichaka iwa̱ dulanak wa ia̱, te isha: —¿Jiräni ditsä te ishe yi yis dä na? 	 मग येशू व त्याचे शिष्य फिलीप्पै कैसरीयाच्या आसपासच्या खेड्यात गेले. वाटेत त्याने त्याच्या शिष्यांस विचारले, “लोक मला कोण म्हणून ओळखतात?”


Sá rä ji biköle wá̱ ije te, Judea ke̱i ska käi, Jerusalén ska käi je su̱ak wa. Je ne ktawa̱ ijewa te wäteleka̱ kal ja̱mi rä. 	 येशूने संपूर्ण यहूदी प्रांतात आणि यरुशलेमात जे जे केले त्या सर्व गोष्टी आम्ही पाहिल्या आणि आम्ही त्याचे साक्षीदार आहोत. पण येशूला मारण्यात आले. लाकडाच्या वधस्तंभावर त्यांनी त्याला खिळले.


El wa, sá ki̱ bas shena ijuñak jishtä sá weikana Asia ska käi, sá ki̱ ji dewa̱ ka ikatabler ji̱a kje, sá te ibiketsa ka sa̱ se̱nak ji̱a kseka. 	 बंधूंनो, आशिया प्रांतात जो त्रास आम्ही सहन केला त्याविषयी तुम्ही अंधारात असावे अशी आमची इच्छा नाही. आम्हांला तेथे मोठे ओझे होते. आमच्या शक्तिपलीकडचे ते ओझे होते. आम्ही जीवनाविषयीची आशासुद्धा सोडून दिली होती.


Ata yis se̱rmi ji̱a Éfeso ska Pentecostés ke̱i kjaju̱ kje. 	 पन्नासाव्या दिवसाच्या सणापर्यंत मी इफिसात राहीन


Ata Esteban ktäke̱ rä je̱riketa ta̱i Säkeklä wikblu oloi ja̱mi. Je ja̱mi ka ijewa dor. 	 परंतु ज्या ज्ञानाने व आत्म्याच्या प्रेरणेने स्तेफन बोलत होता त्यापुढे यहूदी लोकांचा टिकाव लागेना.


Jera ale doce wa sha̱ ekla kie Judas Iscariote wa ni, je mineju̱mi chui tsa̱ku̱i wa wäki̱ka, 	 बारा शिष्यांपैकी एक यहूदा इस्कार्योत मुख्य याजकांकडे गेला.


Ba ku̱ ji yakei wakblele sá wa̱ je nui jöwa̱pa bitaba, je rä sá te nui ta sá ra wa biköle jeke̱wa̱ bitaba ki̱ka. Ke ba ku̱ sá jawa̱ je̱r kinak sa̱ me ji yakei wakbläk käi. Ata ba ku̱ sá wetsöksa̱ ale yakei yika.” 	 आणि आमच्या पापांची आम्हांला क्षमा कर, कारण आम्ही सुद्धा जे आमचे वाईट करतात त्यांची क्षमा करतो. आणि आम्हांला परीक्षेत आणू नकोस तर आम्हास वाइटापासून सोडीव.”‘


Ijewa te ipaya ju̱ami, te shönak je̱k ki̱ bätsëë shtä ju̱aka̱ iki̱. 	 त्यांनी येशूचे कपडे काढले व त्याला लाल किरमिजी झगा घातला.


Je su̱ta jira bas je̱r ianacha̱wa̱, ata yie bas su̱emini, jera bas ssërmini a̱naa. Jekäi yi a̱ni ia̱ je ssëne a̱naa ka tse̱nak ju̱nami kuna bas yika.’ 	 त्याप्रमाणे तुम्हाला आता खरोखर दु:ख आहे, पण मी तुम्हांला पुन्हा भेटेन, आणि तुम्ही आनंद कराल आणि कोणीही तुमचा आनंद हिरावून घेणार नाही.


Ata ji bata shäk, je ktäke̱ rä ditsä ra ijewa ki̱wäjienaklä, issënaklä chatkäkwa̱, ñakäi ije̱r pablenaklä. 	 परंतु जो संदेश देतो तो लोकांशी बोध, उन्नती, उपदेश याविषयी बोलतो,


Jekäi irä el dikä, yis ia̱ ji wo̱pa Säkekewa ja̱mi; yis je̱r täkiwo̱ Cristo ja̱mi. 	 होय बंधु, प्रभूमध्ये मला तुझ्यापासून काही फायदा हवा आहे. ख्रिस्तामध्ये माझे अंत:करण उल्हासित कर.


Bas te yis saka kie Herodión ia̱ ishe yie ichakami. Bas te Narciso ska wa manele rä Säkekewa ja̱mi wa ia̱ ishe yie ichakami. 	 माझा नातेवाईक हेरोदियोन आणि नार्किसास याच्या घरातली मंडळी जी प्रभूमध्ये आहे. त्यांना सलाम सांगा.


Jekäi je o̱na rä kable etkabä wà. 	 हेसुद्धा महत्त्वाचे आहे की देवाने येशूला मुख्य याजक करताना शपथेशिवाय केले नाही. जेव्हा इतरांना याजक करण्यात आले तेव्हा त्यांना शपथेशिवाय याजक करण्यात आले.


Jera Jesús te ijewa pakta oloi ja̱mi ditsä saka chu̱li̱i̱ te ibiketsa. 	 आणखी पुष्कळ लोकांनी येशूच्या शिक्षणामुळे विश्वास ठेवला.


El wa, jishtä jile bata shäk wa ktäk Säkekewa kie oloi ja̱mi, jewa wa̱ ji sälwii katablele, ji wäkolole je mablö bas ku̱. 	 बंधूंनो, दु:ख सहन करीत देवाच्या नावाने लोकांशी धीर धरून बोलणाऱ्या संदेष्ट्याचे उदाहरण तुम्ही आपल्यासमोर ठेवा.


Yi te ba kpa ma ja̱kätä ki̱ka ra, ma ja̱kätä ekta mo iia̱ iwa̱ buka̱nak. Ñakäi yi te ma wa̱ shönak je̱k ki̱ tsa̱mi ra, jera ñakäi ka̱ mo iia̱ ba paiklä tsa̱klämi iwa̱. 	 जर कोणी तुमच्या एका गालावर मारतो तर त्याच्यासमोर दुसरा पण गाल करा. जर कोणी तुमचा अंगरखा घेतो तर त्याला तुमचा सदराही घेऊ द्या.


Jera ijewa te iyöle jile bata shäk Isaías wa̱ je äyëí butälewa̱ cha̱mi iia̱. Jekäi ite ikjäyaksa̱ ra, ite iyula mai jikäi iyöle katke ska: 	 आणि यशया संदेष्ट्याचे पुस्तक त्याला देण्यात आले. त्याने ते पुस्तक उघडले आणि जो भाग शोधून काढला, त्या ठिकाणी असे लिहिले आहे:


Jekäi ite ijewa kukacha̱wa̱ wätiacha̱wa̱ bulirishtäpa ktei wabiketsanakksa̱, ka̱tuir dawa̱ irä ki̱ka. 	 यहूदी पुढाऱ्यानी व नियमास्त्र शिक्षकांनी पेत्र व योहानाला धरले व तुरुंगात टाकले. अगोदरच रात्र झाली होती, म्हणून त्यांनी पेत्र व योहान यांना दुसऱ्या दिवसापर्यंत तुरुंगात ठेवले.


Ata yis wa̱ ije su̱le, yis bitele rä ije ska ki̱ka, ñakäi ije ne te yis patkaté rä. 	 पण मी त्याला ओळखतो. मी त्याच्याकडून आलो आणि त्यानेच मला पाठविले.”


“Jile she higuera ja̱mi, je kukö bas ku̱: Mika̱ ijula dului peri jè̱r mar da, je wà bas je̱r ku̱e ite duas tker dawa̱ kja irä. 	 “अंजिराच्या झाडापासून शिका: अंजिराच्या झाडाच्या फांद्या जेव्हा हिरव्या आणि कोवळ्या असतात आणि पाने फुटू लागतात तेव्हा उन्हाळा जवळ आला. हे तुम्हांला कळते.


Jera ikjänanak shki̱naka̱ te isu̱a sä wätiäklä jui kjäyena tulami ra, ite iespada sikaksa̱ ije̱k ktäkläwa̱, ite ibiketsa wätelecha̱wa̱ wa biköle kjaksa̱julu ki̱ka. 	 तुरुंगाधिकारी जागा झाला. त्याने पाहिले की, तुरुंगाचे दरवाजे उघडे आहेत. त्याला वाटले कैदी अगोदरच पळाले असतील म्हणून अधिकाऱ्याने आपली तरवार काढली, तो स्वत:ला मारणार होता


Yi ssëna palei ju̱ñenak ra, je ka kiar ji wa̱k jakika. Ba te jekäi ji we̱ke̱ ra, jera je wo̱ biköle wäna. 	 लोकांना माहिती व्हावी असे एखाघाला वाटत असेल तर त्याने तो करतो ती कामे लपवू नयेत. तू जगाला प्रगट हो. तू जे चमत्कार करतोस ते त्यांना पाहू दे.”


Ka irä jiye kuna ta, jishtä ka̱wä ju̱rke̱ olotjä te ka̱jöir ñiwe̱ a̱mi wà jí wà kalabe, je su̱ta ditsä yäbei juermi ije díaí wà ra rä. 	 “कारण जशी वीज आकाशाच्या एका बाजूपासून दुसऱ्या बाजूपर्यंत चमकते आणि प्रकाशते तसेच मनुष्याच्या पुत्राचे त्याच्या दिवसात होईल.


Jera ijewa te ikúka: —Moska te ishe ba rä Juan säwäukewa̱k ni; isaka te ishe ba rä Elías ni; ata isaka te ishe ba rä jile bata shäk wa bakle sha̱ ekla ne shki̱naka̱ni rä. 	 ते म्हणाले, “बाप्तिस्मा करणारा योहान, इतर काही एलीया आणि काहीजण म्हणतात की, फार पूर्वी होऊन गेलेल्या संदेष्ट्यांपैकी कोणी तरी उठला आहे.”


Iwa rä biköle yi wa̱ ji tso̱ je ia̱ iki̱me̱rmi ukä bakleka̱; ata yi wa̱ ka ji kuna, je yika ji tso̱ iwa̱ kjelabä jibä bakanamiksa̱. 	 कारण आपल्याकडे जे आहे, त्याचा वापर करणाऱ्याला आणखी देण्यात येईल, आणि त्याला त्याच्या गरजेपेक्षा जास्त मिळेल. पण जो आपल्याजवळ असलेल्याचा उपयोग करीत नाही त्याच्याजवळ जे काही असेल ते सर्व त्याजपासून काढून घेण्यात येईल.


Ka̱wä mawa̱ju̱ kja ra, ale doce wa ñasikawa̱ Jesús wäja̱mi te isha iia̱: —Jí chu̱li̱i̱ wa patkö ijewa minaklä sa pája̱mi jukläyäkä tsi̱dala shtä ska, ju tso̱ elkje shtä ska, käpäklä yuläk, ñanak yuläk, jiska sa̱ tso̱ rä ka yi kuna shtä ska ki̱ka. 	 दिवस मावळत असता प्रेषित त्याच्याकडे आले आणि म्हणाले, “लोकांना जाऊ द्या. म्हणजे ते आजूबाजूच्या शेतात आणि खेड्यात जातील व त्यांना खावयाला व राहण्यास मिळण्याची शक्यता आहे का ते पाहतील. कारण आपण दूर ठिकाणी आहेत.”


Ata Pedro te isha iia̱: —Ka yis dä inaklä ta, oro ta a̱ni. Ata ji tso̱ yis wa̱ je me̱ke̱ yis te ba ia̱. Jesucristo Nazaret wa kie wà ma je̱köka̱, bä shkömi. 	 परंतु पेत्र म्हणाला, “माझ्याकडे सोने किंवा चांदी काही नाही, परंतु माझ्याकडे दुसरे काही तरी आहे, ते मी तुला देतो: नासरेथच्या येशू रिव्रस्ताच्या नावाने ऊठ आणि चालू लाग!”


Ibatsa ka̱piana tuina deka̱ cuarenta día, jeska ra iktawa̱ bäli te. 	 चाळीस दिवस आणि चाळीस रात्री येशूने काहीच खाल्ले नाही. त्यानंतर त्याला खूप भूक लागली.


¿Baishe, kalabe rä Jesús ktei bata shäk wa ebä na? Kalabe rä Säkeklä wa̱ ji tso̱ yinak bata shäk wa ebä na? ¿Kalabe rä sa paktäk wa ebä na? ¿Kalabe rä ji wa̱k täkili ta wa ebä na? 	 जे लोक मदत करतात, जे पुढारीपण करतात व ज्या लोकांना भिन्न भिन्न भाषा बोलण्याचे दान आहे, असे लोक ठेवले आहेत. म्हणजे सर्वच प्रेषित नाहीत, सर्वच संदेष्टे नाहीत, सर्वच शिक्षक नाहीत, सर्वांनाच चमत्कार करण्याची शक्ति नाही.


Je ki̱ka jishtä bas dami rä, je su̱o tsa̱na, ka jishtä ka je̱r ta wa käi kuna, ata je̱r ta wa käi, 	 म्हणून, तुम्ही कसे जगता, याविषयी सावध असा. मूर्ख लोकांसारखे होऊ नका, तर शहाण्या लोकांसारखे व्हा.


Jekäi bas je̱k wäsikewo̱ tsa̱na, ka Säkeklä ja̱mi kuna wa sha̱na. Ijewa te bas sheke̱ jile ki̱ ji yakei wakbläk wa käi. Ata bas te ji wà̱ bäi su̱a ijewa te ra, je rä ijewa wa̱ Säkeklä kjeishäklä, mika̱ ije te bas yuleke̱ je díaí ska ra. 	 जरी विदेशी लोक तुमच्यावर टीका करतात आणि अपराध केल्याबद्दल दोष देतात तरी तुम्ही आपले वागणे इतके चांगले ठेवा की, तुमची चांगली कामे पाहून विदेशी लोकांनी देवाच्या परत येण्याच्या दिवशी त्याला गौरव द्यावे.


Je te biköle je̱r shewa̱ kajakla. Je ne ki̱ka ijewa te Säkeklä kjeisha kte bäi wà. Isuanacha̱wa̱ je yika, je ki̱ka ite isha: —Jir jile su̱a sä te, ka sa̱ wa̱ ji su̱le käi. 	 आणि ते सर्व आश्चर्यचकित झाले, आणि देवाची स्तुति करु लागले, ते खरोखरच आश्चर्यचकित झाले, ते म्हणाले, “आम्ही आज आश्चर्य पाहिले!”


Je wà rä jí maju̱ jöikwä ta ikuna el jui ta wa rä cinco ra, jewa ñabalabutsämi ñayika. Mañal kju̱atkämi bol da, ñakäi bol kju̱atkämi mañal da. 	 मी असे म्हणतो कारण आतापासून घरातील पाच जणात एकमेकाविरुद्ध फूट पडेल. तिघे दोघांविरुद्ध व दोघे तिघांविरुद्ध अशी फूट पडेल.


Jera ije te ikúka: ‘Säkekewa, ba ku̱ ijöwa̱pa ji̱a jí año wà yis wa̱ iñak paksha̱klä ñakäi yis wa̱ jile ñá mia̱klä je ki̱ka. 	 माळयाने उत्तर दिले, “मालक, या एका वर्षासाठी ते राहू द्या. मग मी त्याच्याभोवती खणून त्याला खत घालीन.


Jera Judío wa wa̱ Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä je ke̱i sher ji̱a elkje. 	 त्याच सुमारास यहूदी लाकांचा वल्हांडण सण जवळ आला होता.


Jera Templo ska buey käi, oveja käi, namala käi watju̱ak wa tso̱, ñakäi inaklä manewa̱k wa tso̱ ñajäklelecha̱wa̱, jewa ku̱a Jesús te. 	 येशू यरुशलेम येथील मंदिरात गेला. येशूला मंदिरात गुरे, मेंढ्या आणि कबुतरे विकणारी माणसे दिसली. काही माणसे मेज मांडून बसल्याचे त्याने पाहिले. ती माणसे लोकांना पैसे बदलून देण्याचा व्यापार करीत होती.


Ñerä jeska Jesús demi ra, iwä kaka̱ jöikje te isu̱a, je te isha iia̱: —Zaqueo, bä kutewa̱ni mane mane i̱ski̱, jir yis kiana käpäk bä kjä ka ki̱ka. 	 येशू जेव्हा त्या ठिकाणी आला तेव्हा वर पाहून जक्कय याला म्हणाला, “जक्कय था, त्वारा कर आणि खाली ये. कारण आज मला तुझ्याच घरी राहायचे आहे.”


Ñerä yie issa jile däläwa̱klä te ishe: “Säkekewa Säkeklä Ji Biköle Tsa̱ta, jekäi irä, ba te sä kpe rä ji yina si̱ ki̱ka, ñakäi bulee.” 	 त्यानंतर मी वेदीला असे बोलताना ऐकले की, “होय, प्रभु देवा सर्वसमर्था, तुझा न्याय खरा आणि योग्य आहे.”


Jera Pedro te ikuka te isha iia̱: —Sá je̱r ku̱o je jile she wà. 	 पेत्र म्हणाला, “आमच्यासाठी या बोधकथचे स्पष्टीकरण करा.”


te ishe: “Säkekewa Säkeklä Ji Biköle Tsa̱ta, kaldu jira irä, mikle irä, sá te ba ia̱ wekte she, Ka irä jiye kuna ta Ba je̱k oloi kaka̱ täkii, jekäi ba te sa patkemi. 	 ते म्हणाले: “आम्ही तुझे आभार मानतो. सर्वसमर्थ प्रभु देवा, तूच एक आहेस की जो तू आहेस व होतास. आम्ही तुझे उपकार मानतो कारण तुझे महान सामर्थ्य वापरुन सत्ता चालविण्यास सुरुवात केलीस


Iwa rä sá te iku̱aksa̱ ra jí ekla ne rä sä weikäk e̱e̱na si̱ rä, sä wätji̱wa̱k Judío wa biköle sha̱na ka̱ biköle ska rä. Ije ne rä ale Nazaret wa ka̱ju̱ñe ja̱mi wa wäkiri ekla rä. 	 हा मनुष्य त्रास देणारा आहे, जगात सगळीकडे यहूदी लोकांना त्याने त्रास दिलेला आहे. तो नासरेथकराच्या पंथाचा पुढारी आहे.


“Yie jekäi isha bas ia̱ je rä bas ssënaklä a̱naa, yis käi, ñakäi bas ssënaklä a̱naa wa̱ si̱. 	 माझा आनंद तुम्हांमध्ये राहावा आणि तुमचा आनंद पूर्ण व्हावा, म्हणून मी तुम्हांला या गोष्टी सांगितल्या आहेत.


Jera däyë wäbala kalabe julunami, ñakäi ka̱tsä ka juena ji̱a. 	 प्रत्येक बेट नाहीसे झाले. आणि पर्वत पूर्णपणे नष्ट झाले.


Ka ikju̱atkäk, ka ia̱nak; ka yi a̱ni wa̱ ia̱r ssënak ña̱la ki̱. 	 तो वाद घालणार नाही किंवा ओरडणार नाही, रस्त्यावर लोक त्याचा आवाज ऐकणार नाहीत.


Jera ¿ji wämo ne dewa̱ yis duäkläwa̱ rä na? ¡Ka irä jekäi kuna! Ata ji yakei wakble kjayinaklä je rä yakei ra, je te ji wämo wà yis iawa̱wa̱ duäkwa̱. Je rä sa pakale ji wa̱k oloi ja̱mi ji yakei wakble juenaklä irä yakei e̱e̱na si̱. 	 याचा अर्थ असा आहे का, की जे उत्तम होते ते माझ्यासाठी मरण होते काय? खात्रीने नाही! परंतु पाप हे पाप म्हणून ओळखले जावे म्हणून त्याने जे उत्तम त्याद्वारे मजमध्ये मरण निर्माण केले. यासाठी की, पाप त्या आज्ञेमुळे कमालीचे पापिष्ठ व्हावे.


Iwa rä ka sá te jile saka yue kuna kju̱awa bas ia̱, ka bas ia̱ iwayir käi, ka bas je̱r ko̱r iia̱ käi. Jekäi yis ia̱ issër bas me je̱r ko̱rpa iia̱ kalabe, 	 कारण ज्या गोष्टी तुम्ही वाचता किंवा मान्य करता, त्याशिवाय दुसऱ्या गोष्टी आम्ही तुम्हांस लिहित नाही. आणि शेवटपर्यंत तुम्ही नीट जाणून घ्याल अशी आशा धरतो.


Ka irä maikäi kuna ta, bas ne ska Säkekewa ktä ssënami rä, ka Macedonia ska Acaya ska ebä kuna, ata bas te Säkeklä biketsa, je palei minemi rä ka̱ biköle ska. Je ki̱ka ka sá shene ji shäk ji̱a. 	 कारण तुमच्याकडून गाजविण्यात आलेला संदेश केवळ मासेदिनिया आणि अखियातच ऐकला गेला असे नाही तर तुमचा देवावरील विश्वास सगळीकडे माहीत झाला आहे. म्हणून आम्हांला काही सांगण्याची गरज नाही.


Ñerä oveja kjänanak wa bitejulu ni te Säkeklä oloike datse̱ ikjeishe datse̱, ji biköle ssa ite su̱a ite jishtä ijewa ia̱ iyina käi, je ki̱ka. 	 त्यांनी पाहिलेल्या आणि ऐकलेल्या सर्व गोष्टीविषयी देवाचे गौरव आणि स्तुति करीत मेंढपाळ घरी गेले: त्यांना जसे सांगण्यात आले तसेच सर्व घडले.


Ñakäi je ne wà bas dä tsa̱tkeleksa̱ rä, ikuna bas chatkawa̱ yis te bas pakta ja̱mi ra. Ata bärä le bas te je kte biketsa rä ka wata. 	 आणि जिच्यामुळे तुमचे तारण झाले आहे. ज्या वचनाने मी तुम्हांस सुवार्ता सांगितली ते तुम्ही दृढ धरता तर तुम्ही विश्वास धरल्याशिवाय काही उपयोग नाही, नाहीतर तुमची स्वीकृती व्यर्थ आहे.


Ata Jesús te isha: —Yabala jöwa̱ ibitäklä yis wäki̱ka, ke iwätkewa̱. Ka irä jiye kuna ta, ijewa käi wa ne dämiwa̱ ka̱jöir gobierno ja̱mi rä. 	 परंतु येशू म्हणाला, लहान मुलांना मजकडे येऊ द्या, त्यांना मना करू नका, कारण स्वर्गाचे राज्य या लहान मुलांसारख्या लोकांचेच आहे.”


Je ne ki̱ka ke sa kapa jishtä ditsä saka käi, ata sa̱ se̱no kseka je̱r ta. 	 म्हणून आपण इतरांसारखे झोपू नये. उलट आपण सावध राहू व आमच्या स्वत:वर ताबा ठेवण्याचा प्रयत्न करु.


Je ijolona ña̱la ki̱, jewa ne rä kte ssäk wa rä, ata je ukä ska be tsa̱ku̱i däke̱ju̱ te je kte tse̱ju̱eke̱mi ije̱r ska, ka iwa̱ ikukäklä itsa̱tkenakläksa̱ ye. 	 आणि जे बी वाटेवर पडले ते जे ऐकतात त्याचे दर्शक आहेत. नंतर सैतान येतो आणि त्यांच्या हृदयातील बी घेऊन जातो, यासाठी की त्यांनी विश्वास ठेवू नये व त्यांचे तारण होऊ नये.


ssënak a̱naa wekte shäk Sa Ká ia̱. Je ne te sa̱ ia̱ ji wá̱ sä kianaklä ji däke̱ksa̱ sä sikii wa ia̱ kukäkña ka̱ oloika rä. 	 आणि आनंदाने पित्याला धन्यवाद द्यावेत, ज्याने तुम्हांला प्रकाशात राहणाऱ्या देवाच्या लोकांचे जे वतन आहे त्यात वाटा मिळण्यासाठी पात्र केले.


“Iwa rä bas te sa saka nui jawa̱ bitaba ra, ñakäi bas Ká se̱nak ka̱jöir te bas jemiwa̱ bitaba. 	 कारण जर तुम्ही इतरांच्या चुकांची क्षमा कराल तर तुमचा स्वर्गातील पिताही तुम्हांला क्षमा करील;


Jekäi ite ijewa wäji̱atkewa̱ ijewa je̱r na kte yöle däkläwa̱, 	 नंतर पवित्र शास्त्र समजण्यासाठी त्याने त्यांची मने उघडली.


Je ki̱ka bas dikäla, jile kekläí me̱i kja̱nei we̱ cho̱ bas ku̱. 	 तेव्हा, माइया प्रियांनो, मूर्तिपूजा टाळा.


“¿Jiye ka bas wakwa te ibiketseksa̱ jibä rä wämo rä na? 	 “आणि काय योग्य आहे हे तुमचे तुम्ही स्वत:च का ठरवीत नाही?


¿Mane wa ra ikju̱atkawa̱ cuarenta año bala na rä na? ¿Ka je rä ale ji yakei wakbläk wa, ale nu̱lda jololeta̱na ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska wa ra na? 	 आणि तो (देव) कोणावर चाळीस वर्षे रागावला होता? ते सर्व तेच नव्हते काय, ज्यांनी पाप केले आणि ज्यांची प्रेते अरण्यात पडली होती.


Ka irä jiye kuna ta, ñaebä ka Cristo wa̱ io̱ne iwakei wäbatsa käi. Ata jishtä iyöle katke käi: “Ba yile sälwii ba shäk wa wa̱ je ja̱naka̱ yis ki̱ka.” 	 ख्रिस्ताने सुद्धा स्वत:ला सुखी केले नाही. याउलट पवित्र शास्त्रात लिहिले आहे. “तुझी निंदा करणान्यांनी केलेली निंदा माझ्यावर आली आहे.”


Creta wa wakwa ka̱pakäk ekla wa̱ iyile: “Creta wa rä del ka̱yuelbi wa ebä, bewak yakei wa ebä, yäkelbi ka̱nilbi wa ebä.” 	 त्यांच्यापैकीच एक क्रेतीय संदेष्टा (भविष्यवादी) स्वत:म्हणाला, ʇक्रेतीय नेहमीच खोटारडे आहेत. दुष्ट पशू आणि आळशी, खादाड आहेत.ʈ


Ji sheke̱ta̱na yis te je wá̱ bas te ra, bas dä yis wa̱ shka̱ta wa. 	 मी आज्ञा करतो तसे तुम्ही वागता तर तुम्ही माझे मित्र आहात.


Jekäi ije̱k duaka̱ iyäkä tso̱ ska te ije̱k ki̱ shönak ya ju̱ami, jekäi ite paño mu̱awa̱ ikipa ja̱mi. 	 येशू जेवणावरून उठला, त्याने आपली बाह्यवस्त्रे काढून ठेवली व रुमाल घेऊन आपल्या कमरेस बांधला.


Jera ite isha ijewa ia̱: —Bas ne ku̱ ijewa chewo̱ rä. Jera ijewa te ikúka: —Ñera ka sá ji ta, ata pan cinco irä nima botäbä irä je ebä. Ata bä rä sá ma ñanak tju̱ak jí ditsä wa biköle chewa̱klä. 	 पण तो त्यांना म्हणाला, “तुम्ही त्यांना काही खावयास द्या.” ते म्हणाले, “आम्ही जाऊन या सर्व लोकांसाठी अन्न विकत घ्यावे असे तुम्हांला वाटते काय? आमच्याजवळ फक्त पाच भाकरी आणि दोन मासे याशिवाय काही नाही.”


Ijewa ñatulawa̱ yäkä tso̱ ra, Jesús te isha: —Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, bas sha̱ ekla yäkäk yis da te yis ju̱emiksa̱. 	 मेजावर बसून ते जेवीत असता येशू म्हणाला, “मी तुम्हांला खरे सांगतो, तुमच्यापैकी जो एक जण मला शत्रूच्या स्वाधीन करून देईल, तो माझ्याबरोबर येथे जेवीत आहे.”


Jera je su̱ak wa te ipaka ijewa ia̱ maikäi je wäialeksa̱ be wa̱ tsa̱tkenaksa̱ rä käi. 	 ज्यांनी हे पाहिले त्यांनी तो भूत लागलेला मनुष्य कसा बरा झाला हे त्यांना सांगितले.


Ata bas wa̱ iju̱ñaklä ditsä yäbei ia̱ ka̱wei tso̱ sa̱ nui jäkläwa̱ bitaba ka̱jiska—jera ite isha je karalewa̱ ia̱—: 	 परंतु मनुष्याच्या पुत्राला पृथ्वीवर पापांची क्षमा करण्याचा अधिकार आहे हे समजावे म्हणून तो पक्षघाती मनुष्याला म्हणाला,


Ata Judío wa wa̱ ka ibiketsane ije rä ka wä wajuenak kuna, je ne wä wajuena rä, ata ijewa te je wä wajuele a̱mi irä iká irä kiajaté wächakenak kjepa ijewa te ibiketsa ije ne irä. 	 हे या माणसाच्या बाबतीत घडले आहे यावर यहूदी लोकांचा विश्वासच बसेना, हा मनुष्य आंधळा होता आणि आता त्याला दिसते या गोष्टीवर त्यांचा विश्वास बसत नव्हता. नंतर त्यांनी त्या मनुष्याच्या आईवडिलांना बोलावून घेतले.


Jekäi iel idäkläka̱ seis te itaza watka ju̱ami diklä ta̱i Eufrates ki̱ka. Jera je diklä ssi̱nawa̱, je rä ña̱la yönakläksa̱ sa̱ tsa̱ku̱i wa dar ka̱wä däkläka̱ wà jewa ia̱. 	 सहाव्या देवदूताने त्याची वाटी फरात नदीवर ओतली. नदीतील पाणी सुकून गेले. त्यामुळे पूर्वेकडून येणाऱ्या राजांसाठी रस्ता तयार झाला.


Je ki̱ka yie ishe bas ia̱, ke ijewa mewa̱k, ijöcho̱wa̱ bitaba. Ka irä jiye kuna ta, ikuna jí ijewa wa̱ ji biketsaleksa̱ iräle, jí ijewa te ji we̱ke̱ iräle, je rä ditsä ebä oloi ja̱mi ra, je wäshämiwa̱. 	 म्हणून आता मी तुम्हांला सांगतो: या लोकांपासून दूर राहा. त्यांना एकटे सोडा. जर त्यांच्या योजना मनुष्यांच्या असतील तर ते अपयशी ठरतील.


Ka irä jiye kuna ta, pan ki̱je̱le, je ka wadéne ijewa je̱r na, ijewa je̱r ko̱la rä doloiebä ki̱ka. 	 कारण त्यांना भाकरीच्या संदर्भातील चमत्कार समजलाच नव्हता आणि त्यांची मने कठीण झाली होती.


Ishe: “Ka̱ tso̱ ji biköle wa̱klä.” Ata ka ji biköle rä kianak kuna. Ishe: “Ka̱ tso̱ ji biköle wa̱klä.” Ata ka ji biköle ia̱ sa̱ ki̱wäjienak. 	 “काहीही करण्यास आम्ही मुक्त आहोत.” पण सर्वच हितकारक नाही. “आम्ही काहीही करण्यास मुक्त आहोत.” परंतु सर्व गोष्टी लोकांना सामर्थ्ययुक्त होण्यास मदत करीत नाहीत.


Ata ¿ka bas wa̱ iju̱ñer Wikblu Sikina ale katke bas ja̱rka me̱le Säkeklä wa̱, je ne temploí bas dä na, ñaebä bas dä ka bas wakwa cha kuna ka je ju̱ñer bas wa̱ na? 	 किंवा तुम्हाला हे माहीत नाही काय तुमची शरीरे ही तुमच्यामध्ये जो पवित्र आत्मा आहे व जो तुम्हांला देवाकडून प्राप्त झाला त्यांचे मंदिर आहे, आणि स्वत:चे असे तुम्ही नाही?


Jekäi sä wäsikewa̱k rä Säkeklä ji wakja̱neiwa̱k ki̱ka je kiana rä ka palei ta, ka je̱k ssäk kuna tu̱leka̱ käi, ka kju̱atkäk kuna tjabana käi, ka se̱nak kuna di yëë käi, ka ñakpäk kuna käi, ka wäbätsäk kuna sä wäyuäk jile wà sa̱ ia̱ inaklä däkläksa̱pa wà käi. 	 कारण अध्पक्ष (सर्वांगीण काळजीवाहक) हा देवाचा कारभारी असल्यामुळे तो दोषी नसावा. तो उद्धट नसावा, त्याला लवकर राग येऊ नये; तो मद्यपान करणारा नसावा, तो भांडणची आवड नसणारां, अप्रामाणिकपणे पैसे मिळविण्याची आवड नसणारा असावा.


Pablo wa̱ ibiketsale kja rä kjäkju̱ kju̱awa, ka Éfeso wa kuna, ka iwätkenaklä kuna Asia ska. Ka irä jiye kuna ta, ikiana däkmi mane mane Jerusalén ska Pentecostés díaí ke̱i kjewa̱kña, ikuna rä io̱nopa ra. 	 कारण पौलाने ठरविले होते की इफिस येथे थांबायचे नाही. आशियात त्याला जास्त वेळ थांबायचे नव्हते. तो घाई करीत होता कारण शक्य झाल्यास पन्नासाव्या दिवसाच्या सणसाठी त्याला यरुशलेम येथे राहावयास हवे होते.


Jekäi mika̱ iyirke̱, “Sa dami rä bäi ebä, ka ji däläna ta”, jera sa weikane dämiwa̱ ijewa ki̱ka plaa, jishtä alaklä wa bitäwa̱ yaba ki̱ka ke̱i däwa̱ iduäkläksa̱ käi. Jekäi maikäi a̱ni ka ijewa ia̱ je te̱nak ja̱nak. 	 जेव्हा लोक म्हणतात, “सगळीकडे शांतता व सुरक्षितता आहे.” तेव्हा त्यांच्यावर अचानक विनाश ओढवेल, ज्याप्रमाणे गर्भवती स्त्रिला अचानक वेदना होतात व मग ते सूटू शकणार नाहीत!


Mika̱ idemijuluni ra, jera imineka̱julu ju ja̱r yöle ietkä bata ki̱ je ja̱rka. Ijewa rä Pedro irä, Jacobo irä, Juan irä, Andrés irä, Felipe irä, Tomás irä, Bartolomé irä, Mateo irä, Jacobo Alfeo yaba irä, Simón ale bakle kju̱atkäk gobierno ra irä, Judas Jacobo yaba irä. 	 प्रेषित शहरात परत आल्यावर ज्या ठिकाणी मुक्कामाला होते, त्या ठिकाणी गेले. ही माडीवरची खोली होती. त्या ठिकाणी हे प्रेषित होते: पेत्र, योहान, याकोब, आंद्रिया, फिलिप्प, थोमा, बर्थलमय, मत्तय, याकोब (अल्फीचा पुत्र), शिमोन (झिलोट म्हणून माहित असलेला) आणि यहूदा (याकोबाचा पुत्र).


Yi kteke̱ bäli te wa ssëwa̱cha̱wa̱ ite jile baa wà, ata blu wa patka tulamini ite jula wäyaka. 	 त्याने भुकेलेल्यांना उत्तम पदार्थांनी समाधान दिले आहे. श्रीमंत लोकांना त्याने रिकामे पाठविले आहे.


Biköle yi ji yakei wa̱k wa, jewa te rä ji rä ka ka̱wei ja̱mi kuna ne we̱ke̱. Jekäi tsa̱na ra ji yakei wakble, je rä ji rä ka ka̱wei ja̱mi kuna. 	 प्रत्येकजण जो पाप करतो तो देवाचा नियम मोडतो. कारण पाप हे नियमभंग आहे.


Jekjepa ángel te iu̱ í pshiwa̱ yökö wäkata tso̱ jile däläwa̱klä ki̱ka wà, ju̱ami ite ka̱jiska. Jera tala bulanaka̱, ka̱ bulanaka̱, ka̱wä ju̱naka̱, ka̱ wäbuka̱naka̱. 	 मग देवदूताने धुपाटणे घेऊन, वेदीवरील अग्नीने ते भरले व ते पृथ्वीवर टाकले तेव्हा विजा चमकू लागल्या. मेघांचा गडगडाट व इतर आवाज झाले. आणि भूकंप झाला.


kjoyina täkii: “¡Israel wa, sá tsa̱tkö! Jí ne te bena pakte rami ka̱ biköle ska ji wa̱k saje wa irä, ka̱wei me̱leta̱na irä, jí ke̱i irä ukä ja̱mi rä. Ka je ebä kuna, ata ite jí Templo ja̱rka Griego wa kiawa̱ je wà ite jí ke̱i sikina yakeitewa̱wa̱.” 	 ते मोठ्याने ओरडून म्हणाले, “इस्राएलच्या लोकांनो, मदत करा! हाच तो मनुष्य आहे, जो सर्व लोकांना सगळीकडे आपल्या लोकांविरुद्ध, आपल्या नियमांविरुद्ध व या जागेबद्दल शिकवीत आहे, आणि आता त्याने विदेशी लोकांना देखील मंदिरात आणले आहे, आणि ही पवित्र जागा विटाळविली आहे.”


Jekäi yis demiju̱ ra, mane kolole bas wa̱, patkemi yie äyëí yölemi, bas wa̱ ji tso̱ tapale me̱nak tsa̱klämi ijewa wa̱ Jerusalén. 	 मी येईन तेव्हा ज्या माणसांना तुम्ही मान्यता द्याल त्यांना मी ओळखपत्रे देऊन तुमच्या देणग्या यरुशलेमला नेण्यासाठी पाठवीन.


Ata Jesús te isha ijewa ia̱: —Ka jiye ijewa sher kuna minak, bas ne ku̱ ijewa chewo̱ rä. 	 परंतु येशू त्यांना म्हणाला, “त्यांना जाण्याची गरज नाही. तुम्हीच त्यांना खायला द्या.”


Jera je ke̱i wà iwa̱ dulanak wa chu̱li̱i̱ te ijawa̱ta̱na ka shkene ji̱a ira. 	 येशूने हे सर्व सांगितल्यावर त्याच्या शिष्यांपैकी बरेच जण त्याल सोडून गेले; येशूच्या मागे जाण्याचे त्यांनी सोडून दिले.


yolole weikanak, ata ka jalewa̱ sá wakwa ebä kuna, jololecha̱wa̱, ata ka weikalecha̱wa̱ kuna. 	 छळ झालेले असे आहोत पण टाकून दिलेले असे आम्ही नाही, खाली पडलेलो असलो तरी आमचा नाश झालेला नाही.


Je su̱ta iyaká e̱ná ra, ite copa kukawa̱ te isha: “Jí copa ne rä sa kabläklä ñaia̱ spa̱na yis pi wà rä. Bitäbä kicha bas te je yeke̱ käi ra, je wo̱ bas je̱r ja̱na̱klä yis ska.” 	 त्याचप्रमाणे त्यांनी भोजन केल्यावर त्याने द्राक्षारसाचा प्याला घेतला आणि म्हणाला, “हा द्राक्षारसाचा प्याला माइया रक्ताने स्थापित केलेला नवा करार आहे. जेव्हा जेव्हा तुम्ही द्राक्षारस प्याल तेव्हा माझी आठवण करण्यासाठी हे करा.”


Je rä io̱naklä iyöle te ishe käi: “Yi je̱k ssakle ra, je je̱k ssöpa rä Säkekewa ne wà.” 	 यासाठी की शास्त्रात असे लिहिले आहे, “जो बढाई मारतो त्याने देवाविषयी बढाई मारावी.”


Je itäki̱ Apolos ssëna minak Acaya ska. Jekäi sä el wa te isha je rä baa si̱. Je ne ki̱ka ijewa te äyë yuami kte kukäk wa ia̱, jewa wa̱ ije kiäkläwa̱. Jekäi idemiju̱ jeska ra, ite je̱r bäi yirke̱ sa̱ ia̱ oloi ja̱mi kte kukäk jewa tsa̱tka ta̱i. 	 अपुल्लोला अखया देशाला जायचे होते, तेव्हा बंधुंनी त्याला उत्तेजन दिले. आणि तेथील येशूच्या अनुयायांना त्याचे स्वागत करण्याविषयी लिहिले. जेव्हा तो पोहोंचला, तेव्हा ज्यांनी कृपेमुळे (येशूवर) विश्वास ठेवला होता, त्यांना त्याने खूप मदत केली.


Jekjepa Jesús biteju̱té Galilea ke̱i ska, deju̱ Jordán kjä ska Juan wäki̱ iwa̱ wäoka̱nak. 	 तेव्हा येशू गालीलाहून यार्देन नदीकडे आला। त्याला योहानाच्या हातून बाप्तिस्मा घ्यायचा होता.


Jera ite ángel wa su̱a bol pajiele sua suruu wà. Jewa kajali ñak ki̱ inu̱l me̱leka̱ ska, ekla itsa̱ku̱ kja̱ne, iel iklä kja̱ne. 	 आणि तिने दोन देवदूतांना पांढऱ्या पोशाखात जेथे येशूचे शरीर होते तेथे बसलेले पाहिले. एकजण डोके होते, तेथे बसला होता व एकजण पायाजवळ बसला होता.


Jera ijewa te isha: —Ba ko̱le del ji yakei ebä wakbläk ¿maikäi je ia̱ sá pauta̱nak na? Jera ijewa te iju̱aksa̱. 	 यहूदी पुढाऱ्यांनी उतर दिले, “तू तर पापात जन्मला आहेस तू आम्हांला शिकवू पाहतोस काय?” आणि यहूदी पुढाऱ्यांनी त्या मनुष्याला तेथून हुसकून लावले.


Ata sä wämo wa oloi ñirmika̱ ka̱wä käi, ijewa Ká gobiernoí ska. Yi rä kukä ta ra, ¡je ku̱ issö! 	 तेव्हा नीतिमान लोक आपल्या पित्याच्या राज्यात सूर्यासारखे प्रकाशतील. ज्याला ऐकायला कान आहेत तो ऐका.


Biköle yaká, jekäi issënacha̱wa̱. Jera ijewa te iukäla a̱ta̱na shtani canasta na siete pshipshii. 	 तेव्हा ते सर्व जेवून तृप्त झाले आणि त्यांनी उरलेल्या तुकड्यांनी भरलेल्या सात पाट्या गोळा केल्या.


ju dälätsalewa̱ ale ju wäjienak si̱ yöle Säkekewa wakei wa̱, ka ditsä wa̱ kuna, je wakja̱neiwa̱k. 	 आणि कोणत्याही मानवनिर्मित मंडपात नव्हे, तर प्रभु परमेश्वारने बनविलेल्या खऱ्याखुऱ्या मंदिराच्या परमपवित्रस्थानात तो मुख्य याजकाची सेवा करतो.


dulanak ekla ekla je̱k yaka se̱newa̱k sikii ka je̱k yao̱le ta, 	 त्याची अशी इच्छा आहे की, तुम्हातील प्रत्येकाने स्वत:च्या शरीरावर ताबा मिळविण्यास शिकावे.


je wà ite nui kiemika̱ je̱k ki̱ka, ikablele säkätä wäshewa̱wa̱ ite kju̱ei. 	 आणि त्या दोषी धरल्या जातील, कारण त्यांनी त्यांचे मूळ वचन मोडलेले असते.


Jekäi ditsä kjuäya ka̱ balii e̱e̱na te, jera ijewa te Säkeklä ka̱wei ta je sa tuawa̱kläwa̱ ja̱wa̱kka̱ je kie sha yakei, ka iñamaneneksa̱ ikjeishäk. 	 भयंकर अशा उष्णतेमुळे लोक जळाले. त्या लोकांनी देवाच्या नावाला शिव्याशाप दिले की ज्याला या संकटांवर ताबा आहे. पण लोकांनी पश्चात्ताप करण्याचे नाकारले व देवाचे गौरव करण्याचे नाकारले.


te isheke̱: —¡Ba, Templo mia̱tkäkwa̱, tres día ra iyuäkka̱ni, ba wakei je̱k tsa̱tköksa̱ ba rä Säkeklä yaba ra, ba je̱k wäyö ja̱wo̱té cruz ja̱mi! 	 आणि म्हणू लागले, “तू म्हणालास की, ‘हे मंदिर मोडून तीन दिवसात परत उभे करीन.’ आता स्वत:चा बचाव कर, जर तू खरोखरच देवाचा पूत्र असलास तर वधस्तंभारून खाली ये.”


El wa, ¿jera maikäi iwe̱ rä na? Mika̱ bas taparke̱ ra, jera manele ksä salmo wà, manele te sa pakte, manele te sä wäji̱atkele pake, manele ktäka̱ kte kju̱awa wà, manele te je kte wapakeka̱. Je biköle wo̱ rä sa̱ ki̱wäjienaklä. 	 बंधूनो, मग काय करावे? जेव्हा तुम्ही एकत्र येता, प्रत्येकाकडे गाण्यासाठी स्तोत्र असते कोणाकडे शिक्षण असते. कोणाकडे प्रकटीकरण असते. कोणी दुसऱ्या भाषेत बोलतो, कोणी त्या भाषेचा अर्थ सांगतो, प्रत्येक गोष्ट मंडळीच्या वाढीसाठी केली गेली पाहिजे.


Ata ije wa̱ jekäi ijewa je̱rika ju̱ñer. Jera ite isha je ekla jula ssi̱lewa̱ ia̱: —Ma je̱k duöka̱ klä ki̱, biköle sha̱na. Jera je je̱k duaka̱ klä ki̱. 	 त्याला त्यांचे विचार माहीत होते, पण वाळलेल्या हाताच्या मनुष्याला तो म्हणाला, “ऊठ आणि सर्वांसमोर उभा राहा!” आणि तो मनुष्य उठला आणि तेथे उभा राहिला.


Jera ite ikúka: ‘Kai, Papá Abraham, ikuna rä dulecha̱wa̱ wa sha̱ ekla delemipa iwäki̱ ra, ijewa ñamanewa̱miksa̱.” 	 तो श्रीमंत मनुष्य म्हणाला, “नाही, पित्या अब्राहामा, मेलेल्यातील कोणी त्यांच्याकडे गेला तर ते पश्चात्ताप करतील.’


je ne oloi kanoka̱pa sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi ji̱a rä. Amén. 	 त्याला सदासर्वकाळ गौरव असो. आमेन.


Jera Pedro banaka̱ iwapakäk tsa̱na iwa ja̱mi, te isha: 	 म्हणून पेत्राने त्यांना सर्व घटना स्पष्ट करुन सांगितल्या.


Je wà rä: Ka Judío kuna wa rä däli ukä kukäkña, delewa̱ña yaka eklabä ye, ñakäi Säkeklä kablele je kukäkña Cristo ja̱mi kte baa oloi ja̱mi. 	 हे रहस्य ते आहे की, सुवार्तेद्वारे विदेशी लोक हे यहूदी लोकांबरोबर सहवारसदार आहेत, ते एकाच शरीराचे अवयव आहेत. आणि ख्रिस्त येशूमध्ये देवाने दिलेल्या अभिवचनामध्ये सहभागीदार आहेत.


Je ite iwa̱ je palei ju̱ñena Judea ke̱i biköle ska, ñakäi je ke̱i pája̱mi biköle ska. 	 येशूविषयीची ही बातमी सर्व यहूदीयात आणि सभोवतालच्या परिसरात पसरली.


Ijewa demijulu Capernaúmka ra, jera dracma botkä bäkäk wa ñasikawa̱ Pedro wä ja̱mi te isha: —¿Ka bas paktäk te dracma botkä me̱ kuna na? 	 येशू आणि त्याचे शिष्य कफर्णहूमास आले तेव्हा मंदिराचा कर वसूल करणारे आले, ते पेत्राकडे येऊन म्हणाले, तुमचा गुरू कराचा रूपया देत नाही काय?”


Jera ite Nazaret jawa̱ta̱na, demiju̱ se̱ná Capernaúm. Je jukläyäkä rä tipä kjä ja̱mi, Zabulón wa irä Neftalí wa irä jewa ke̱i ki̱. 	 परंतू तो नासरेथ येथे राहिला नाही, तर गालील सरोवराजवळील कफर्णहूम नगरात जाऊन राहिला. जबुलून व नफताली ह्या प्रदेशांना लागुनच कफर्णहूम नगर आहे.


ata ángel el idäkläka̱ siete bularmi ke̱i ska, ikökö bulawa̱ mar da Säkeklä ji blelewa̱ je o̱rmi jishtä iwa̱ iyile ikjanaklä ji bata shäk wa ia̱ käi.” 	 पण जेव्हा सातवा देवदूत कर्णा वाजविण्याच्या तयारीत असेल त्या दिवसात देवाची गुप्त योजना पूर्ण होईल. त्याचे सेवक जे संदेष्टे (भविष्यवदी) त्यांना दिलेल्या वचनानुसार घडून येईल.”


Jekäi Cristo ktei yirte rä ishki̱naka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na, jera ¿jiye bas sha̱na manele te ishe dulecha̱wa̱ wa rä ka shki̱nakka̱ni kuna ni rä na? 	 पण जर आम्ही ख्रिस्त मेलेल्यांतून उठविला गेला आहे अशी सुवार्ता गाजवितो, तर मृतांचे पुनरुत्थान नाही असे तुमच्यातील काहीजण म्हणतात हे कसे?


Jekäi Pedro irä Juan irä te isu̱a jaree, jera ite isha iia̱: —Sá su̱o. 	 पेत्र व योहान यांनी त्या माणसाकडे पाहिले व म्हटले. “आमच्याकडे पाहा!”


“Ditsä te sä kjeisheke̱, ka je kiewa̱ yie. 	 “मला माणसांकडून स्तुति नको.


“Ke jile oloitsalewa̱ cha̱mi chichi ia̱, ke suiwä säkei ta shtä tulami köchi ia̱. Ata jekäi ra, tsi ite iwätuewa̱ klä wà, imanerka̱ te ba wakei kshetkewa̱. 	 “जे पवित्र ते कुत्र्यांना टाकू नका, ती उलटून तुम्हांला फाडतील आणि आपले मोती डुकरांपुढे टाकू नका. टाकाल तर ती त्यांना पायदळी तुडवतील.


Yie isu̱a ra, ite ikjä bale idäkläka̱ seis kjäyaksa̱ ra, je ra ka̱ wäbuka̱naka̱ ta̱i, ka̱wä ianawa̱ yee sua yöle saco ye cabra dolona kä wà käi, tulu kalabe ianawa̱ pi käi, 	 मग कोकऱ्याला सहावा शिक्का उघडताना मी पाहिले. तेव्हा मोठा भूकंप झाला, सूर्य मेंढीच्या केसांपासून बनविलेल्या काळ्या कापडासारखा झाला, पूर्ण चंद्र रक्तासारखा लाल झाला.


Jekäi je kjanaklä wa minejulu ña̱la wà, te biköle yi ku̱a ite käi tapawa̱cha̱wa̱, sä bäi bäi wa käi, sa yakeila wa käi. Jekäi jula kolone diei yäklä ska ju pshiwa̱wa̱ yäkäk wa te. 	 मग ते नोकर रस्त्यावर गेले. त्यांना जे जे लोक भेटले त्यांना जमा केले. ज्या ठिकाणी लग्नाची मेजवानी तयार होती तेथे नोकरांनी चांगल्या आणि वाईट लोकांना जमा केले आणि ती जागा भरून गेली.


“Ñakäi iyileta̱na: ‘Yi te ialaklä jeke̱wa̱ ra, je kiana ñajewa̱ äyëí cha̱kmi iia̱.’ 	 “‘जर एखादा मनुष्य आपल्या पत्नीला घटस्फोट देतो तर त्याने तिला घटस्फोटाची लेखी सूचना द्यावी.’ असे सांगितल्याचे तुम्ही जाणता.


Jera Natanael te ichaka iia̱: —¿Mai ba wa̱ yis su̱le na? Jera Jesús te ikúka: —Ka Felipe wa̱ ba kirba ra, jera yis te ma su̱a ba kalme higuera niki̱na. 	 “तुम्ही मला कसे ओळखता?” नथनेलाने विचारले. येशूने उत्तर दिले, “तू अंजिराच्या झाडाखाली उभा होता. तेव्हाच मी तुला पाहिले. फिलिप्पने तुला माझ्यााविषयी सांगण्यापूर्वीच.”


Jera je ia̱ Pedro te ichaka: —Ishö yis ia̱, ¿bas ka̱ watju̱a säkei rä jeska na? Jera ite ikúka: —Taa, jeska ito̱na rä. 	 पेत्र तिला म्हणाला, “मला सांग, तुमच्या शेतासाठी तुम्हांला किती पैसे मिळाले, (अमुक) इतक्याच पैशांना मिळाले काय?” सप्पीरास उत्तर दिले, “होय, आम्हाला शेत विकून तेवढेच पैसे मिळाले.”


ikjawa̱ju̱ ju tso̱ elkje shtä na ra, jeska jäiyi wa diez paiale lepra wa̱ wa bitejulu iwäki̱, ñawäkukacha̱wa̱ beshyeka, 	 तो एका खेड्यात जात असताना, कुष्ठरोग झालेले दहा पुरुष त्याला भेटले, ते दूर उभे राहीले.


Jera Pablo te isha iia̱: —Säkeklä te ba juer ta wämo käi kpemi. Ba je̱tkawa̱ yis ktei wabiketsäkksa̱ ka̱wei ja̱mi, ata ba te ditsä paka yis kpäk ra, ¿je wà ka ba te je ka̱wei shiriwa̱wa̱ na? 	 पौल हनन्याला म्हणाला, “सफेती लावलेल्या भिंतीसारख्या माणसा, देव तुला मारील! त्या ठिकाणी बसून नियमशास्त्राप्रमाणे माझा न्याय करतो आणि तरीही नियमशास्त्राच्या विरुद्ध मला थोबडीत मारण्याचा आदेश देतोस?”


Jera ijewa te ikúka: —César je̱. Jera ite isha ijewa ia̱: —Jera ji rä César ia̱, je mo César ia̱; ata ji rä Säkeklä ia̱, je mo Säkeklä ia̱. 	 त्या लोकांनी उत्तर दिले, त्यावर कैसराचे चित्र व नाव दिले आहे.” यावर येशू त्यांना म्हणाला, जे कैसराचे आहे ते कैसराला द्या. आणि जे देवाचे आहे ते देवाला द्या!”


ñakäi Abraham batala kalabe rä ka iyäbeila si̱ kuna. Ata ite isha rä: “Isaac ne ja̱mi ba batala kirmi rä.” 	 याचा अर्थ असाही नाही की, ते अब्राहामापासून आलेले आहेत, म्हणून खरोखरच ती अब्राहामाची मुले आहेत, तर देवाने म्हटल्याप्रमाणे, “इसहाकाच्या वंशातील लोकांना तुझे संतान म्हटले जाईल.”


¡Ñekja blu wa! Bas ji̱o, bas kjoyino, ji bäline dämiwa̱ bas ki̱ka kju̱ei. 	 श्रीमंत लोकहो ऐका! तुमच्यावर जी संकटे येत आहेत त्याबद्दल रडा व आक्रोश करा.


Jekäi yis tso̱ ji̱a jí ju wäjienak ja̱mi ra, yis te je wà bas je̱r ja̱we̱ke̱ bas wäshki̱naklä, yis ia̱ ra je ne rä bäi rä. 	 तरी हे सांगणे मी अगदी योग्य समजतो की, जोपर्यंत या शरीराने मी जिवंत आहे तोपर्यंत तुम्हांला आठवण करुन देऊन जागे ठेवणे योग्य आहे.


Jera ñawäsaka iwa̱ dulanak wa dejuluni. Jera iktäte alaklä ra te ijewa male̱cha̱cha̱wa̱. Ata yi a̱ni wa̱ ka ichakane: “¿Ji sherke̱ ba ki̱ rä?” “¿Jiye ba ka̱pakäke̱ ije ra rä?” 	 तेवढ्यात येशूचे शिष्य गावातून परत आले. येशू एका बाईशी बोलत आहे हे पाहून त्यांना आश्चर्य वाटले. परंतु “तुम्हांला काय पाहिजे?” अगर “तुम्ही तिच्याशी का बोलत आहात?” असे त्यांच्यापैकी एकानेही विचारले नाही.


Jí ne wà sa̱ wa̱ ñashka̱li̱ble ju̱ñer dä: Je rä ije je̱k ju̱aksa̱ saje wa ki̱ka. Je su̱ta saje wa kiana je̱k ju̱akksa̱ sä el wa ki̱ka. 	 अशा रीतीने ख्रिस्ताने आपल्यासाठी स्वत:चा जीव दिला. यामुळे प्रेम काय आहे ते आपल्याला समजते. म्हणून आपण देखील आपल्या भावासाठी जीव दिला पाहिजे.


Ka irä jiye kuna ta, bas te Cristo ktäke̱ yis ja̱mi si̱ irä í̱ je juenaklä yule kate. Ka ije rä ja̱lma̱lewa̱ kuna bas sha̱na, ata ije rä täkii bas sha̱na. 	 खिस्त माझ्याद्वारे बोलतो याविषयीच्या पुराव्याची तुम्ही मागणी करीत आहात. तुमच्याशी व्यावहार करताना तो अशक्त नाही तर सामर्थ्यशाली आहे.


Jekäi ikuna rä yis te ji weikawa̱ta̱na je yueke̱ka̱ni ra, jera je wà ijuer yis dä ka̱wei shirinewa̱k. 	 अर्थातच नाही! कारण जर मी या सोडून दिलेल्या पद्धतीप्रमाणे पुन्हा शिकविण्यास सुरुवात केली, तर मी नियमशास्त्र मोडणारा होतो.


Jekjepa ñayöle ka̱wei wà wa irä fariseo wa irä sha̱ te ikúka te isha: —Sapaktäk, sá ssëna ba te ji we̱ ijuenaklä ye su̱ete. 	 काही नियमशास्त्राचे शिक्षक व परूशी यांच्यापैकी काही जणांनी येशूला म्हटले, “गुरुजी, तुमच्या हातून एखादे चिन्ह पहावे अशी आमची इच्छा आहे.”


Jekäi sä rä wabiketsaleksa̱ wämo ye sa te ji biketsa etkabä ki̱ka, je ki̱ka Säkeklä je̱r bäinani sa ra saje wa Säkekewaí Jesucristo oloi ja̱mi. 	 ज्याअर्थी विश्वासाने आपल्याला नीतिमात ठरविले आहे त्याअर्थी आपल्या विश्वासाचा परिणाम म्हणून आपल्याला येशू ख्रिस्ताद्वारे देवाकडून शांति मिळाली आहे.


Jekäi ijewa te iwá̱ jishtä Säkekewa ka̱wei yöle te ishe käi biköle, jekjepa ijewa bitejulu deni iwakwa jukläyäkäí Nazaret ska, Galilea ke̱i ki̱. 	 प्रभूच्या नियमशास्त्राप्रमाणे त्यांनी सर्व पूर्ण केले व नंतर ते गालीलातील त्यांच्या नासरेथ या गावी परतले.


Bas se̱no je̱rki̱i̱ chichi käi wa yika. Bas se̱no je̱rki̱i̱ shka̱bläk yakei wa yika. Bas se̱no je̱rki̱i̱ sä yaka wäbikäk wa yika. 	 “कुत्र्या” विषयी सावध असा! दुष्कर्माविषयी सावध असा! शरीराला इजा करणाऱ्यांपासून सावध असा,


Ata ka̱jöir ke̱i ja̱mi saje wa äyëí yöle rä, mai Sa̱tsa̱tkäkksa̱ ki̱ssënak sa̱ wa̱ pjoo bitäke̱ ska, je rä Säkekewa Jesucristo. 	 आमचा स्वदेश स्वर्गात आहे, तेथून येणारा तारणारा प्रभु येशू ख्रिस्त याची आम्ही वाट पाहता आहोत.


Jira bak rä tkelewa̱ e̱ná kal ñak ja̱mi. Jekäi mane kal wänak wä ta ka bäi kuna, je biköle rä tenak tulämi tulunakka̱ yökö ki̱ka. ” 	 आणि झाडांच्या मुळांशी कुऱ्हाड अगोदरच ठेवलेली आहे. आणि प्रत्येक झाड जे चांगले फळ देत नाही ते तोडून आगीत टाकले जाईल.”


Ka iwa̱ ji pakane ijewa ia̱ ka yile kuna jile she ja̱mi käi, ata iwakwa ebä ra, ite iwa̱ dulanak wa je̱r ku̱eke̱ je biköle wà. 	 बोधकथेचा उपयोग केल्याशिवाय त्याने त्यांना इतर काहीही सांगितले नाही, परंतु जेव्हा तो शिष्यांसह एकांतात होता तेव्हा त्याने शिष्यांना सर्व समजावून सांगितले.


Ñerä Jesús te isha ijewa ia̱: —Ka ike̱i däwa̱ba yis minaklä, ata bas ia̱ ra ka̱ tso̱ rä kjermita minak. 	 येशू आपल्या भावांना म्हणाला. ‘माझी योग्य वेळ अजून आलेली नाही. पण तुम्ही जाण्यासाठी मात्र कोणतीही वेळ योग्य असेल.


Ka irä jiye kuna ta, sa̱ je̱r ki̱ ñaiarke̱ ra, sa̱ je̱k ssäke̱ tu̱leka̱ ra, jera sa̱ ñawätji̱wa̱mi, sä ji wa̱mi shia̱na ebä saka saka. 	 कारण जेथे मत्सर व स्वार्थी ध्येये आढळतात तेथे अव्यवस्थितपणा व सर्व प्रकारचे वाईट व्यवहारही आढळतात.


Je ki̱ka ba je̱r ja̱noni mai bä ja̱leté rä ska. Ba je̱k manewo̱ksa̱; ba ku̱ ji wo̱ni ba wa̱ io̱le säkätä käi. Ata ka jekäi kuna ra, yis dämiju̱ ba wäki̱, je te ba tsi̱ni duäkläka̱ tse̱ju̱emi iduäkläwa̱ ska, ikuna ka ma je̱k maneneksa̱ ra. 	 ज्या उंचीवरुन तू पडलास ते लक्षात आण! पश्चात्ताप कर व प्रथम जी कामे केलीस ती पुन्हा कर. जर तू पश्चात्ताप केला नाहीस, तर मी येईन आणि तुझी दीपसमई तिच्या ठिकाणाहून काढून टाकीन.


Ji yakei she o̱nak sä ukä ja̱mi biköle ka kuna ji̱a. Jekäi Säkeklä irä Oveja Yaba irä je̱tkäklä sa̱ tsa̱ku̱i ye kätkämi jeska, jekäi ikjanaklä wa te ikja̱nei we̱mi. 	 त्या नगरात यापुढे कसलाही शाप असणार नाही. देवाचे सेवक त्याची उपसना करतील.


Säkeklä te ji we̱ rä wämo ki̱ka ije te bas weikäk wa kpemi nui ki̱, 	 खरोखर जे तुम्हांला दु:ख देतात त्याची दु:खाने परतफेड करणे हे देवाच्या दृष्टीने त्याच्यासाठी योग्य आहे.


Ñaebä Herodes wäna ka ijuer ta irä nui ta käi, je ki̱ka ite ipatkaténi sá wäki̱. ¡Issö! Ka iwa̱ ji a̱ni o̱ne je ki̱ka iktäkläwa̱ käi kuna. 	 हेरोदालाही आरोपाविषयी काहीही आधार सापडला नाही. कारण त्याने त्याला परत आमच्याकडे आणले आहे. तुम्हीही पाहू शकता की, मरणाची शिक्षा देण्यास योग्य असे त्याने काहीही केलेले नाही.


Jera Jesús te ikúka: —Iyöle katke rä: ‘Ka pan ebä oloi ja̱mi sa̱ se̱r dä kuna.’ 	 येशून त्याला उत्तर दिले, “असे लिहिले आहे: “मनुष्य फक्त भाकरीनेच जगेल असे नाही.”‘ अनुवाद 8:3


Jera je dulewa̱ je̱tkaka̱ ktaka̱ni. Jera Jesús te ipatkami ia̱mi ia̱. 	 तेव्हा येशू म्हणाला, “तरुणा, मी तुला सांगतो, ऊठ!” आणि तो मृत मनुष्य उठून बसला व बोलू लागला. मग येशूने त्याला त्याच्या आईकडे दिले.


Yie ishe ba ia̱, ka bä däkksa̱ jeska, ata ba te ma nui tju̱a ju̱ami kalabe inaklä wäka tsi̱neje kjepa bä dämiksa̱ rä.” 	 मी तुम्हांला सांगतो, तुम्ही पै न पै देईपर्यंत तेथून बाहेर पडू शाकणार नाही.”


Ka irä jiye kuna ta, ikuna yile rä kte ssäk, ata ka irä iwawa̱k kuna ra, je rä jishtä ekla wäktä su̱a espejo na käi. 	 जो कोणी देवाचे वचन ऐकतो परंतु त्यानुसार वागत नाही, तो आरशामध्ये आपले नैसर्गिक तोंड पाहणाऱ्यासारखा आहे.


Je kalabe wawo̱ ba ku̱, je ja̱mi ba chatköwa̱, biköle wa̱ ba ji wá̱ marka̱ ki̱ta ki̱ta su̱aklä. 	 या सर्व गोष्टींकडे पूर्ण लक्ष दे, त्यात पूर्ण गढून जा. यासाठी की तुझी प्रगती सर्व लोकांना दिसून यावी.