So sal dit wees in die voleinding van die wêreld: die engele sal uitgaan en die slegte mense onder die regverdiges uit afskei 	 To bajirone bajiru̶aroja macaru̶cu̶ro ti jediro. Ángel mesa, masare beserã vadiru̶arãma. Quẽnarãre, rojorãre beseru̶arãma.


Want God het hulle almal in die ongehoorsaamheid ingesluit om vir almal barmhartig te kan wees. 	 Ado bajiro bajiyuja manire: Jud'io masare, ĩna mere quẽne, “Yu̶ bojarore bajiro yirã me ñaama”, manire yiĩañumi Dios, “Manire rijabosayumi” Jesúre yitu̶oĩarãre ĩamaicõari, quẽnaro ĩ yirotire yigu̶.


En Hy sal sy engele uitstuur met harde trompetgeluid, en hulle sal sy uitverkorenes versamel uit die vier windstreke, van die een einde van die hemele af tot die ander einde daarvan. 	 Õ vecaju̶ trompeta jutise ocaruyuru̶aroja. To cõrone, “ ‘Yu̶ yarã ñaña’ Dios ĩ yirere cu̶diriarãre ju̶doaga soje, jũnaga soje, varuaga soje, gajejacatu̶a varuaga soje ñarã jedirore juarẽoato” yigu̶, ángel mesare cõaru̶cu̶ja yu̶. To yu̶ yijare, yu̶ yarã ñaro cõrone juarẽoru̶arãma ĩna —yu̶are yicami Jesús.


Vir hom maak die deurwagter oop, en die skape luister na sy stem; en hy roep sy eie skape by hulle naam en lei hulle uit. 	 Ovejare coderimasu̶re, “Sãjajaro ĩ” yigu̶ ĩre soje jãnabosagu̶mi, ti sãniro sojere codegu̶. Ĩ sãjatone ĩ oca jedisere ajimasicõarãma ĩna oveja. Ĩna vãmene ĩnare jibugu̶mi, ĩnare masigũ̶ ñari.


Maar terwyl hy hom so verdedig, sê Festus met 'n groot stem: Jy is kranksinnig, Paulus; die groot geleerdheid bring jou tot kranksinnigheid. 	 To bajiro Pablo ĩ yigotiñarone, ado bajiro yiavasãñuju Festo: —To bajiro yimecu̶cõagũ̶ yaja mu̶. Jairo bueri ñari, no bojasene tu̶oĩacõari, goticõaja mu̶ —Pablore ĩre yiavasãñuju Festo.


Want deur een offer het Hy vir altyd volmaak die wat geheilig word. 	 To bajiri, Cristo cojojine manire ĩ rijabosare ñajare, “Rojose mana ñaama”, manire yiĩagũ̶mi Dios. To bajiro ĩ yijare, “Ñajediro rojose mani yirere, mani yirotire quẽne, manire yirẽtobosajeocõañumi Cristo”, yimasiaja mani.


Jesus Christus is gister en vandag dieselfde en tot in ewigheid. 	 Jesucristo ñagũ̶mi tu̶oĩavasoabecu̶, cojojire bajiro quẽnaro yirũgũgũ̶. To bajiri mu̶are gotimasiosu̶ocanare quẽnaro ĩnare ejarẽmor'i, manire quẽne to bajirone ejarẽmocõa ñarũgũru̶cu̶mi.


Verbly en verheug julle omdat julle loon groot is in die hemele; want so het hulle die profete vervolg wat voor julle gewees het. 	 To bajiro mu̶are ĩna yiboajaquẽne, bu̶to variquẽnaña mu̶a, “Beroju̶ Dios tu̶ju̶ ejarã, quẽnase bu̶jaru̶arãja” yimasirã ñari. Mu̶a rĩjoroana, Diore gotirẽtobosamasiriarãre quẽne, rojose mu̶are ĩna yirore bajirone ĩnare quẽne rojose yimasiñujarã masa —ĩnare yiyuju Jesús.


en sy het haar eersgebore Seun gebaar en Hom toegedraai in doeke en Hom in die krip neergelê, omdat daar vir hulle geen plek in die herberg was nie. 	 To bajiro sore ti bajijare, vacudirã ĩna cãnirivi ĩna ñarotiju̶re sẽniboayujarã ĩna. Masa jũ̶mu̶cõañujarã, ti vire. To bajiri, vaibu̶cu̶rãre bare ecariaviju̶ ejayujarã ĩna yuja. Toju̶ Dios macu̶re macu̶ cu̶tiyuju Mar'ia. To yicõari, sũcare sudigaserorine ĩre gũmañuju so, jud'io masa ĩna yirũgũriarore bajiro yigo. To yicõari, cãnijesariaro ti manijare, vaibu̶cu̶rãre bare ecariacoroju̶ so macu̶re sãñuju so.


En Hy het hulle uitgelei tot by Betánië. En Hy het sy hande opgehef en hulle geseën. 	 To bajiro ĩnare ĩ yiro bero, Betania vãme cu̶ti maca tu̶ju̶ ĩ buerimasare ũmato vasuju ĩ. Toju̶ ejacõari, ĩ ãmori ñumu̶ori, —Quẽnaro mu̶are yato Dios —yiyuju ĩ.


En Hy het hom geen erfdeel daarin gegee nie, selfs nie 'n voetbreed nie, maar Hy het belowe om dit aan hom en sy nageslag ná hom as eiendom te gee, toe hy nog geen kind gehad het nie. 	 “Adi sitaju̶ ñaña” Dios ĩ yiboajaquẽne, ñajediro gãjerã ye sita ñamasiñuju ti maji. To bajiri, “Adi ñaja yu̶ ye sita”, yimasibesuju Abraham. Rẽmone, “Ado bajiro bajiru̶aroja”, yimasiñuju Dios, Abrahamre: “Ti sitare mu̶re ĩsiru̶cu̶ja yu̶. Mu̶ rijato beroju̶, mu̶ jãnerabatia ye sita ñaru̶aroja”, yimasiñuju Dios, Abrahamre, rĩa magũ̶ ĩ ñaboajaquẽne.


En die volk het op Sagaría bly wag en was verwonderd dat hy so lank in die tempel vertoef. 	 To ĩna gãmerã yiñaro ũnone, macajú̶ju̶ Zacar'iare yucõa ñañujarã ĩna. Yubu̶saboana, “¿No yigu̶ to cõro yoaro bajiati?”, yitu̶oĩañujarã ĩna.


En toe Hy uit die skuit gaan, kom daar dadelik uit die grafte Hom tegemoet 'n man met 'n onreine gees, 	 To ĩna ejarone, masa rijariarãre ĩna yujereariaviju̶re sĩgũ̶ ũ̶mu̶ budiayuju, Jesúre ĩagu̶agu̶. Ti viju̶ ñañuju ĩ ñaro. Vãti sãñagũ̶ ñañuju. To bajiri no yimasiñamagũ̶ ñañuju. Cojoji me cõmemane ĩ gu̶bori sotorire, ĩ ãmorire quẽne siaboayujarã. To ĩna yiboajaquẽne, tũ̶asure reacõarũgũñuju ĩ. To bajiro bajigu̶ ñari, ũ̶mu̶a, ñamirire quẽne gũ̶tayucu̶ joeju̶ vacudirũgũñuju. To bajicõari, masa yujereariaviju̶re ñacõari, avasãmecu̶cudirũgũñuju. To bajiro bajicudica yigu̶, gũ̶tariju̶ quediroca vacudirũgũñuju.


As iemand dán vir julle sê: Kyk, hier is die Christus! of: Daar! --moet dit nie glo nie. 	 To bajiro bajiñarirodorire, “Ãnine ñaami ‘Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi’ yigu̶, Dios ĩ cõar'i. Ejayumi” gãjerã ĩna yijama, ĩnare ajibeja mu̶a. To yicõari, gãjerãju̶ama, “Tone ñagũ̶mi. Ejayuju” mu̶are ĩna yijaquẽne, ĩnare ajibeja mu̶a.


Toe die Samaritane dan by Hom kom, het hulle by Hom aangedring om by hulle te bly; en Hy het daar twee dae gebly. 	 To bajiro yitu̶oĩarã ñari, Jesús tu̶ vadieja, ĩre ĩavariquẽnacõari, yu̶are tujaroticama ĩna. To bajiri, ĩna rãca ju̶arũ̶mu̶ ñacaju̶ yu̶a.


En hulle het Hom in die oog gehou, of Hy hom op die sabbat gesond sou maak, sodat hulle Hom kon aanklae. 	 Fariseo masa quẽne ñañujarã. “ ‘Jesús, rojose yimi’ u̶jarãre yigoti, yirorãsa” yirã, Jesúre ĩre ĩacodeyujarã ĩna. “Adirũ̶mu̶ u̶su̶sãjariarũ̶mu̶re ãni ãmo ñujobecu̶re ĩ masise rãca ĩ ñujorotijama, ‘Dios, Moisére ĩ roticũmasirere cu̶dibecu̶ yimi’ yigotiru̶arãja mani”, yitu̶oĩañujarã.


Maar Hy antwoord en sê: Dit is nie mooi om die brood van die kinders te neem en dit vir die hondjies te gooi nie. 	 To bajiro so yiboajaquẽne, ado bajiro sore yicami Jesús: —To bajiro yu̶ yijama, rĩamasa ĩna basere ẽmacõari, yaiare ecagu̶re bajiro yigu̶ja yu̶ —sore yicami.


In plaas dat julle sê: As die Here wil en ons lewe, dan sal ons dit of dat doen. 	 To bajiro ti bajijare, ado bajiroju̶a yiroti ñaja: “Mani catirotire Dios ĩ bojajama, catiru̶arãja yu̶a”, yiroti ñaja.


Gee dan bevel dat die graf verseker word tot die derde dag toe, dat sy dissipels nie miskien in die nag kom en Hom steel nie, en vir die volk sê: Hy het opgestaan uit die dode. En die laaste dwaling sal erger wees as die eerste. 	 To bajiri ĩ ruju̶rire ĩna yujeriavi soje tu̶re surarare coderoticõaña, “Ĩ buerimasa ĩ ruju̶rire ãmirudiroma” yigu̶. Ĩ ruju̶rire ĩna ãmijama, “Rijar'i ñaboarine, quẽna tudicaticoami”, yisocaru̶arãma ĩna. Ĩ rijaroto rĩjoro, “Ĩ rotimu̶orũ̶gõrotire yigu̶, Dios ĩ cõacacu̶, jud'io masa u̶ju̶ ñaja yu̶” ĩ yisocacati ti ñajare, quẽnabeaja. To bajiri, “Tudicaticoami” ĩna yisocajama, quẽnabetimasucõaru̶aroja —Pilatore yiyujarã ĩna.


In die opstanding dan, wanneer hulle opstaan, wie van hulle se vrou sal sy wees? --want al sewe het haar as vrou gehad. 	 To bajiri bajireacõari, quẽna ĩna tudicatijama, ¿ñimu̶ju̶a ñaguĩda so manaju̶ masu ñarocu̶ma, ĩna ñaro cõrone sore ĩna manajo cu̶ticato bero? —Jesúre yisẽniĩatoyujarã ĩna.


volgens my reikhalsende verwagting en hoop dat ek in niks beskaam sal word nie; maar dat Christus met alle vrymoedigheid, soos altyd so ook nou, groot gemaak sal word in my liggaam, of dit deur die lewe of deur die dood is. 	 Beroju̶, Jesucristo ĩ ĩaro rĩjoro, yu̶ yirere ĩre gotibojoneru̶abeaja yu̶. Cristo yu̶re ĩ ejarẽmosere tu̶oĩavariquẽnacõari, ĩ ocare riojo gotimasiorũgũaja yu̶. Tubiberiaviju̶ ñagũ̶re yu̶re ĩna bujama, yu̶re ĩna sĩacõajaquẽne, no yibeaja yu̶re. Cristore yu̶ tu̶oĩavariquẽnarore bajiro ĩna quẽne, ĩna tu̶oĩaseju̶are bojaja yu̶. Tiju̶a ñaja ñamasuse.


En as ek doen wat ek nie wil nie, dan stem ek die wet toe dat dit goed is. 	 “Mani yirũgũsere yiru̶abeaja” mani yitu̶oĩajama, “Quẽnase ñaja Dios ĩ rotimasire” yirã yaja mani.


En hy wat dit gesien het, het dit getuig, en sy getuienis is waaragtig; en hy weet dat hy die waarheid spreek, sodat julle kan glo. 	 Yu̶, tire gotigu̶, tire ĩacacu̶ masune ñacõaja yu̶. “Riojo gotiaja tire”, yimasiaja yu̶. Mu̶are quẽne, quẽnabu̶saro “ ‘Jesús ñaami Dios macu̶ mani u̶ju̶, ĩ masise rãca manire ejarẽmogũ̶’ yimasiato ĩna” yigu̶, riojo tire gotiaja yu̶.


En aan watter een van die engele het Hy ooit gesê: Sit aan my regterhand totdat Ek u vyande gemaak het 'n voetbank van u voete? 	 Quẽna, ĩ macu̶ sĩgũ̶rene ado bajise yirũ̶cu̶bu̶oyumi Dios: “Rũ̶cu̶bu̶oriajau̶re rujiya maji. Mu̶re ĩaterãre, ‘Rojose yitu̶jaya’ ĩnare yu̶ yiro bero, rojose yimasibetiru̶arãma. To cõrone rotisu̶oru̶cu̶ja mu̶”, yirũ̶cu̶bu̶oyumi Dios, ĩ macu̶re. Ángel mesarema, to bajiro yibetimasiñuju Dios.


Maar God, wat ryk is in barmhartigheid, het ons deur sy grote liefde waarmee Hy ons liefgehad het, 	 To bajiro yiecorona mani ñaboajaquẽne, manire maimasucõagũ̶ ñari, quẽnaro manire yiyumi Dios.


En toe Hy op die plek kom, sê Hy vir hulle: Bid dat julle nie in versoeking kom nie. 	 Toju̶ ejacõari, ado bajiro ĩnare gotiyuju Jesús: —Vãtia u̶ju̶ Satanás ĩ yirotisere yicõari, “Dios ĩ bojabetire yirobe” yirã, Diore sẽniña —ĩnare yiyuju Jesús.


En sy moeder en broers het na Hom gekom, en weens die skare kon hulle Hom nie bereik nie. 	 Jesús, masare ĩ gotmasio ñarone, ĩ jaco, ĩ bederã rãca ĩre ĩarã ejaboayujarã ĩna. To bajiboarine jãjarã masa ĩna ñajare, ĩ tu̶ju̶ ejamasibesujarã.


en die hemel het weggewyk soos 'n boek wat toegerol word, en al die berge en eilande is uit hulle plekke versit; 	 To bajicõari, ũ̶mu̶agasero yayicoacaju̶. Paperajoti tũnariarore bajiro bajiyayicoacaju̶. Jediro gũ̶tau̶rire, yucú̶yoarire quẽne yivãreocõari, gajeroju̶ tire cõacami Dios.


Wat dan? Wat Israel soek, dit het hy nie verkry nie; maar die uitverkorenes het dit verkry en die ander is verhard. 	 Ado bajiro bajiyuja jud'io masare: “Rojose mana ñaama” Dios ĩ yiĩasere ĩna bojaboajaquẽne, Dioju̶ama, “Rojose mana ñaama”, ĩnare yiĩabesumi. To yibetiboarine, sĩgũ̶rire ĩamaicõari, quẽnaro ĩ yire ti ñajare, “Rojose mana ñaama” ĩ yiĩarã ñari, ĩ yarã ñaja yu̶a. Gãjerãrema, “Yu̶re ajiterã ñari, bu̶tobu̶sa yu̶re ajiteru̶arãma”, yiyumi Dios.


Moenie jou verwonder dat Ek vir jou gesê het, julle moet weer gebore word nie. 	 “Dios ĩ cõagũ̶, Esp'iritu Santo ĩ ejarẽmose rãca Diorãca quẽnaro ñarã, ĩna rĩne Dios ĩ ñaroju̶re ejacõari, ĩ rãca ñamu̶orũ̶gõru̶arãma” mu̶re yu̶ yisere, ajiyamanire bajiro ajimavisiabesa mu̶.


Want as die woord deur engele gespreek, onwankelbaar was, en elke oortreding en ongehoorsaamheid regverdige vergelding ontvang het, 	 Tirũ̶mu̶ju̶ ángel mesa su̶orine, Dios ĩ rotimasire Moisére ejamasiñuju ti. Tire, “Dios ye masu ñañuja”, yimasiaja mani. Tire cu̶dibetimasiriarã ñaboarine, rojose Dios ĩ yirotire masicõari, bojabetimasiñujarã. To bajiro bajirã ñaboarine, rojose tãmu̶o jedicõamasiñujarã ĩna.


Deur die geloof is Henog weggeneem om die dood nie te sien nie; en hy is nie gevind nie, omdat God hom weggeneem het; want voor sy wegneming het hy getuienis ontvang dat hy God behaag het. 	 “Ĩ yirore bajiro yigu̶ ñagũ̶mi”, Diore ĩre yitu̶oĩagũ̶ ñamasiñuju Enoc ñamasir'i quẽne. To bajiro Diore tu̶oĩagũ̶ ĩ ñajare, “Yu̶ bojarore bajiro yigu̶ ñaami” ĩre yiĩavariquẽnagũ̶ ñari, ĩ bajirocabetone, ĩre ãmicoamasiñuju Dios. To bajiri, ĩre bu̶jabetimasiñujarã masa. To bajirone gotiaja Dios ocare masa ĩna ucamasire.


Jesus antwoord en sê: Hierdie stem het nie om My ontwil gekom nie, maar om julle ontwil. 	 To bajiro masa ĩna yisere ajicõari, ado bajiro yicami Jesús: —“Yu̶re yiro me”, yi ocaruyuaja ti. Mu̶are “Ajiato” yiro, yaja.


En een van die kwaaddoeners wat opgehang is, het Hom gesmaad en gesê: As U die Christus is, verlos Uself en ons. 	 To bajicõari, sĩgũ̶ rojogu̶ Jesúrãca yucú̶tẽroju̶ jaju ecor'i ado bajiro ĩre tud'iyuju ĩ quẽne, Jesúre: —¿“Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi” yigu̶, Dios ĩ cõagũ̶ me ñatique mu̶? Ĩ mu̶ ñajama, rujiacõari, yu̶are yirẽtobosaya —ĩre yitud'iyuju ĩ quẽne.


Terwyl hulle voorgee dat hulle wys is, het hulle dwaas geword 	 To bajiro bajica yirãne, “Bu̶to masirã ñaja yu̶a” yicõarã ñaboarine, ñamasuseju̶arema masiriticoayuma ĩna.


Filippus het Natánael gekry en vir hom gesê: Ons het Hom gevind van wie Moses in die wet en ook die profete geskrywe het: Jesus, die seun van Josef van Násaret. 	 Jesúre ĩamasicõari, Natanael vãme cu̶tigu̶re ĩre gotigu̶ vacoacami Felipe. Ĩre bu̶jacõari, ado bajiro ĩre gotiyuju ĩ: —“Bajiru̶cu̶mi” Moisés ñamasir'i ĩ yiucamasir'ire ĩamu̶ yu̶ yuja. Diore ĩre gotirẽtobosarimasa quẽne, “To bajiru̶cu̶mi” ĩna yiucamasir'ire ĩamu̶ yu̶ yuja. Ĩ ñaami Nazaret vãme cu̶ti macagu̶, Jesús vãme cu̶tigu̶, José vãme cu̶tigu̶ macu̶ —Natanaelre ĩre yigotiyuju ĩ.


en was ten volle oortuig dat Hy ook die mag het om te doen wat Hy beloof het. 	 “Ĩ yirore bajirone yiru̶cu̶mi. Ĩ yimasibeti manoja, Diorema”, yitu̶oĩamasiñuju.


Want die wet stel as hoëpriesters aan mense met swakhede, maar die woord van die eedswering wat ná die wet gekom het, stel die Seun aan, wat vir ewig volmaak is. 	 Moisére Dios ĩ roticũmasire, “Paia u̶jarã ñamasurã ñaru̶arãma” ĩ yire ti ñaboajaquẽne, manire bajirone ĩna quẽne tire cu̶dijeobetiriarã ĩna ñajare, “Rojose mana ñaama”, yiĩabetimasiñuju Dios. To bajiboarine ĩ macu̶ju̶arema, quẽnase rĩne yir'i ĩ ñajare, “ ‘Rojose ĩna yisere masirioya mu̶’ ĩnare yisẽnibosacõa ñarũgũrocu̶ ñaja mu̶”, ĩre yiyuju.


Jesus antwoord hulle: As julle blind was, sou julle geen sonde hê nie; maar nou sê julle: Ons sien! Daarom bly julle sonde. 	 To bajiro ĩna yirone, —“Dios ocare quẽnaro masibeaja yu̶a” mu̶a yigotijama, rojose maniboriaroja ti, mu̶are. “Jẽre Dios ocare masiaja yu̶a” yirã ñari, yu̶re mu̶a ajitirũ̶nu̶betijare, rojose ñacõa ñaja mu̶are —ĩnare yicami Jesús.


Maar die Jode het die godsdienstige en aansienlike vroue en die vernaamste mense van die stad opgehits en teen Paulus en Bárnabas 'n vervolging in die lewe geroep en hulle buite hul gebied verdryf. 	 Ĩna gotisere ĩna ajijedicoaboajaquẽne, Pablore, Bernabére gotiyiroyujarã ĩna, jud'io masa, gajeyeũni jairã rõmiri Diore rũ̶cu̶bu̶orãre, to yicõari ti macana ñamasurãre quẽne. To bajiro ĩna yijare, jũnisinicõari, Pablo, Bernabére varotiyujarã ĩna.


en ook 'n vader van die besnydenis vir die wat nie alleen uit die besnydenis is nie, maar ook wandel in die voetstappe van die geloof van ons vader Abraham toe hy onbesnede was. 	 Jud'io masa circuncisión yiecocõari, Abraham circuncisión yiecobecu̶ju̶, “Dios ĩ yirore bajiro bajiru̶aroja” ĩ yitu̶oĩamasiriarore bajirone tu̶oĩarãre quẽne ĩna ñicu̶ ñamasiñumi Abraham.


Toe is die vier engele losgemaak wat gereed gehou was vir die uur en dag en maand en jaar, om 'n derde van die mense dood te maak. 	 To bajiro ti yi ocaruyujare, “Idiaju̶ ñaboariaju̶, cojoju̶anare masare sĩajeocõato” yigu̶, ĩnare õjacami. “Tirodone, ĩ muijune, tirũ̶mu̶ne, ti horane masare sĩaru̶arãma” ĩ yitu̶oĩariarore bajirone ĩna yirotire yigu̶, ĩnare siacũñuju Dios.


En toe Hy op die pad uitgaan, hardloop daar een na Hom toe en val voor Hom op die knieë en vra Hom: Goeie Meester, wat moet ek doen om die ewige lewe te beërwe? 	 Quẽna Jesús varũtu vacu̶ ĩ bajirone, sĩgũ̶, ũmaejayuju. Ejacõari, ĩ rĩjoroju̶a gu̶somuniari tuetugu̶ne, ado bajiro Jesúre ĩre sẽniĩañuju: —Gotimasiorimasu̶, quẽnagũ̶ ñaja mu̶. Yu̶ rijato beroju̶ “Tudirijabeticõato” yigu̶, Dios ĩ catisere yu̶re ĩ ĩsisere yu̶ bojajama, ¿no bajiro yiroti ñati yu̶re? —ĩre yiyuju.


koopware van goud en silwer en edelgesteente en pêrels en fyn linne en purper en sy en skarlaken; en allerhande geurige hout en allerhande voorwerpe van ivoor en allerhande voorwerpe van die kosbaarste hout en van koper en yster en marmer 	 Ĩsiru̶arã ĩna juavase ado cõro ñaboaru̶aroja: oro, plata, gũ̶ta jairo vaja cu̶ti, perla, sudi jairo vaja cu̶ti, to yicõari, yucú̶ quẽnaro su̶tiquẽnase ĩna juare, gajeye marfil vãme cu̶tise rãca ĩna quẽnore, yucú̶ jairo vaja cu̶ti ĩna juare, cõme hierro vãme cu̶ti, to yicõari, bronce vãme cu̶ti juavarũgũboayuma.


en julle sê: As ons in die dae van ons vaders geleef het, sou ons geen deel met hulle gehad het aan die bloed van die profete nie. 	 To yicõari, ado bajiro yirũgũaja mu̶a: “Mani ñicu̶a, Diore gotirẽtobosarimasare ĩna sĩarearo, ĩnare sĩa ejarẽmobetiboriarãja mani”, yirũgũaja mu̶a.


En die sewentig het met blydskap teruggekom en gesê: Here, ook die duiwels onderwerp hulle aan ons in u Naam. 	 Tiju̶ bero, ĩ gotiroticõariarã, setenta y dos ñarirãcu̶ Jesús tu̶ tudiejayujarã quẽna. Variquẽnase rãca tudiejarãne, ado bajiro ĩre gotiyujarã ĩna: —Masa u̶su̶riju̶ sãñarãre, vãtiare, “Jesús ĩ rotise rãca mu̶are budirotiaja” yu̶a yijama, cu̶dima ĩna —Jesúre yigotiyujarã ĩna.


En Hy sê vir hulle: Toe Ek julle uitgestuur het sonder beurs en reissak en skoene, het julle iets kortgekom? En hulle antwoord: Niks nie. 	 To yigajanocõari, ĩ buerimasare ado bajiro ĩnare sẽniĩañuju Jesús: —¿Mu̶a cu̶osere, mu̶a barere, gajeye gu̶bo sudire quẽne tire mu̶are juarotibeticõari, “Ju̶arãri, vacõari, yu̶ ocare gotibosacudiaya” yigu̶, mu̶are yu̶ yirotisu̶ocatirũ̶mu̶re ñie mu̶are godocu̶ocati? —ĩnare yisẽniĩañuju. —Yu̶are godo cu̶obeticaju̶ —yicu̶diyujarã ĩna.


En ná hierdie woorde het hy neergekniel en met hulle almal saam gebid. 	 To bajiro ĩnare yigotigajanocõari, ĩna rãca gu̶somuniari tuetucõari, “Diore sẽnito mani”, ĩnare yicami Pablo.


En hulle het Jesus gesoek; en terwyl hulle in die tempel staan, sê hulle vir mekaar: Wat dink julle, sal Hy nie na die fees kom nie? 	 Toju̶re ejacõari, Jesúre macaboayujarã ĩna. Ĩre macaboana, Diore yirũ̶cu̶bu̶oriaviju̶re ejacõari ado bajiro gãmerã sẽniĩañujarã ĩna, Jesús ĩ ejabetijare: —¿Mu̶ma no bajiro tu̶oĩati mu̶? ¿Boserũ̶mu̶ vadibetimasucõagũ̶ yiguida? —gãmerã yiyujarã ĩna, Jesús ĩ ejabetijare.


As julle die mense hulle sondes vergewe, dan word dit hulle vergewe; as julle die mense hulle sondes hou, dan is dit gehou. 	 Ĩre bocaãmicõari, gãjerã rojose ĩna yisere mu̶a masiriojama, Dios quẽne rojose ĩna yisere masirioru̶cu̶mi. Rojose ĩna yisere mu̶a masiriobetijama, Dios quẽne rojose ĩna yisere masiriobetiru̶cu̶mi —yu̶are yicami Jesús.


want deur die wet is ek vir die wet dood om vir God te lewe. 	 Moisére Dios ĩ roticũmasire ado bajiro gotiaja: “Adire cu̶dijeomena, rojose yirã ñaru̶arãma”, yigotiaja ti. Tirũ̶mu̶ju̶ tire yu̶ yimasijeoboajaquẽne, “ ‘Rojose maja’ yu̶re yiĩabetiru̶cu̶mi Dios”, yimasicoacaju̶ yu̶. To bajiri Moisére Dios ĩ roticũmasirere ajitirũ̶nu̶ tu̶jacoacaju̶ yu̶. To bajicõari, Cristo ocaju̶are ajitirũ̶nu̶su̶ocaju̶, “Ĩ rijabosare su̶orine, ‘Rojose magũ̶ ñaami’ yu̶re yiĩato Dios” yigu̶. Tire tu̶oĩavariquẽnacõari, ĩ bojarore bajiro yirũgũaja.


en van hom briewe gevra aan die sinagoges in Damaskus, sodat as hy mense sou vind wat van die Weg was, manne sowel as vroue, hy hulle geboeid na Jerusalem kon bring. 	 Damasco vãme cu̶ti maca ñarivi, Dios ocare ĩna bueriviriju̶ Jesúre ajitirũ̶nu̶rãre macagũ̶ varu̶, papera sẽniñuju: —Ĩnare yu̶ ĩabu̶jaro cõrone ũ̶mu̶are, rõmiare quẽne, juadiru̶cu̶ja yu̶, Jerusalénju̶ ĩnare tubibecũru̶ —yiyuju Saulo, paia u̶ju̶ ñamasugũ̶re sẽnigũ̶.


maar só, dat ek my eer daarin gestel het om die evangelie te verkondig, nie waar Christus alreeds bekend was nie om nie op die fondament van 'n ander te bou nie 	 “Cristo ĩ bajirere gotimasioñamana ĩna ñaroju̶re, gotimasiogũ̶ varu̶cu̶ja”, yitu̶oĩa vadirũgũcaju̶ yu̶. Gãjerã ĩna goticõariaroju̶rema gotimasiogũ̶ varu̶abeticaju̶ yu̶.


Groet ook die gemeente by hulle aan huis. Groet Epénetus, my geliefde, wat die eersteling van Acháje is vir Christus. 	 Quẽnato Cristore ajitirũ̶nu̶rã Aquila ya vi rẽjarũgũrã. Quẽnato yu̶ maigũ̶, Epeneto quẽne. Ĩ ñaami Asia sitagu̶ Cristore ajitirũ̶nu̶su̶or'i.


Toe antwoord die Here hom en sê: Jou geveinsde, maak elkeen van julle nie op die sabbat sy os of esel van die krip los en lei hom weg om hom te laat drink nie? 	 To bajiro ĩnare ĩ yirone, ado bajiro ĩre gotiyuju Jesús: —“Quẽnaro yirã ñaja yu̶a” yitu̶oĩaboarine, rojorã ñaja mu̶a. U̶su̶sãjariarũ̶mu̶ ti ñaboajaquẽne, mu̶a ta vecu̶are, burroare, bare ecariaviju̶ ñarãre ĩnare jojiocõari, ĩna oco idiroju̶ tũ̶a varũgũaja mu̶a.


En nadat Paulus nog verskeie dae daar gebly het, het hy van die broeders afskeid geneem en na Sírië uitgeseil, en saam met hom Priscílla en Aquila. En in Kenchréë het hy sy hoof geskeer, want hy het 'n gelofte gedoen. 	 To bajiro bero, Corinto macaju̶re yoaro ñacõañuju Pablo. To bajiñaboacu̶, Jesúre ajitirũ̶nu̶rãre vare goti, vacoasuju. Priscila so manaju̶ Aquila quẽne ĩ rãca vasujarã ĩna, Siria sitaju̶ vana. Cencrea macaju̶ ejacõari, “Tire yiru̶cu̶ja yu̶” Diore ĩre yir'i ñari, ĩ ru̶joa joare suarotiyuju Pablo. To bajiro ĩ yiro bero, cũmuane Efeso macaju̶ vacoasujarã ĩna.


En ek het 'n sterk engel gesien wat met 'n groot stem uitroep: Wie is waardig om die boek oop te maak en sy seëls te breek? 	 To ĩ bajirone, sĩgũ̶ ángel, gãjerã ángel mesa rẽtoro tutuagu̶, ado bajise ruyugoaro sẽniĩacami: —¿Niju̶a ñarojari, tijotire su̶oñiarere jãnecõari, ti ucare manire ĩagotirocu̶, Dios ĩ ĩavariquẽnarocu̶? —yisẽniĩaboacami.


Laat dan die hele huis van Israel sekerlik weet dat God Hom Here en Christus gemaak het, hierdie Jesus wat julle gekruisig het. 	 To bajiri, “Israel ñamasir'i jãnerabatiare, ‘Socase me ñaja’ yimasirãjaro” yigu̶, mu̶are gotiaja yu̶. Jesúre, yucú̶tẽroju̶re mu̶a sĩar'irene, mani u̶ju̶ ñamu̶orũ̶gõrocu̶re cõañuju Dios —yiyuju Pedro, masare.


Maar Jesus antwoord en sê vir haar: Martha, Martha, jy is besorg en verontrus oor baie dinge; 	 To bajiro so yisere ajicõari, ado bajiro sore cu̶diyuju Jesús: —Marta, yu̶ maigõ, moarere tu̶oĩarejaibesa mu̶.


Daarom hou ons ook nie op nie, van die dag af dat ons dit gehoor het, om vir julle te bid en te vra dat julle vervul mag word met die kennis van sy wil in alle wysheid en geestelike insig, 	 To bajiro ĩ yicatire ajicana ñari, yu̶a ajisu̶oriju̶ju̶ne, Diore mu̶are sẽnibosadicaju̶, Dios ĩ bojasere quẽnaro mu̶a yimasirotire yirã. To yicõari, Esp'iritu Santo su̶orine tocãrãca vãme mu̶a masirotire quẽne “Ejarẽmoato” yirã, Dioju̶are mu̶are sẽnibosarũgũaja yu̶a.


sodat ek Hom kan ken en die krag van sy opstanding en die gemeenskap aan sy lyde terwyl ek aan sy dood gelykvormig word, 	 “Cristo ĩ ejarẽmorã rĩne ñaama Dios ĩ ĩavariquẽnarã” yitu̶oĩacõari, Cristore ajitirũ̶nu̶gũ̶ ñari, bu̶tobu̶sa ĩre masirũtuaru̶aja yu̶. Tire yu̶ yijama, ado bajiro yigu̶ yaja yu̶: Cristo ĩ rijato bero, tudicaticõari, ĩ masise rãca ĩre ajitirũ̶nu̶rãre ejarẽmo ñagũ̶mi. Tire, ĩ masise rãca ĩ bojase rĩne yigu̶ ñaru̶aja yu̶. To yicõari, ĩ jacu̶re cu̶diru̶agu̶ ñari, Cristo, rojose ĩ tãmu̶oriarore bajiro rojose tãmu̶oru̶aja yu̶ quẽne. To bajiro bajigu̶, yucú̶tẽroju̶re ĩre ĩna sĩariarore bajiro yu̶re ĩna sĩaboajaquẽne, quẽnaru̶aroja.


Verder is die koninkryk van die hemele soos 'n koopman wat mooi pêrels soek; 	 Ti vãmere bajiro gaje queti ado bajiro yu̶are goticami Jesús: —Dios yarã quẽnaro ĩ yirã mani ñase quẽnaja ti. To bajiro ti bajijare, bu̶to vaja cu̶tia perla vãme cu̶tiare bu̶jagu̶re bajiro bajirãma Dios yarã ñaru̶arã. Sĩgũ̶ gajeyeũni ĩsicudirimasu̶, perla vãme cu̶tire sẽnicudigu̶mi.


En almal wat dit gehoor het, het dit ter harte geneem en gesê: Wat sal tog van hierdie kindjie word? En die hand van die Here was met hom. 	 Ĩna gotibatosere ajicõari, Zacar'ias macu̶re Dios ĩ ejarẽmose ñajare, “¿Bu̶cu̶acu̶, no bajiro yigu̶ ñariquĩda?”, yitu̶oĩañujarã.


Toe hy dan van Jesus hoor, het hy ouderlinge van die Jode na Hom gestuur met die versoek aan Hom dat Hy moes kom en sy dienskneg gesond maak. 	 To bajiri ti macaju̶ Jesús ĩ vadire ajicõari, “Ĩre catiogu̶ vadiato Jesús” yigu̶, jud'io masa bu̶cu̶rãre ĩnare cõañuju ĩ, “Ĩre jiaya” yigu̶.


Dit het Hy gespreek; en daarna sê Hy vir hulle: Lasarus, ons vriend, slaap; maar Ek gaan om hom wakker te maak. 	 Tire yu̶are goticõa, quẽna gajeye yu̶are gotirẽmocami: —Mani baba Lázaro, cãnicoarimi. To bajiri ĩre yujiogu̶acu̶ yaja yu̶ —yicami Jesús.


Simon wat Hy Petrus genoem het, en Andréas, sy broer; Jakobus en Johannes; Filippus en Bartholoméüs; 	 Ado bajiro vãme cu̶tirã ñañujarã: Simón vãme cu̶tiboar'i Pedro vãme cu̶tigu̶, ĩ bedi, Andrés ñañujarã. Santiago, Juan, Felipe, Bartolomé, Mateo, Tomás ñañujarã. Alfeo macu̶, Santiago, to yicõari, Simón vãme cu̶tigu̶, celote yere tu̶oĩaboar'i ñañuju.


Maar hy sê vir hom: As hulle na Moses en die Profete nie luister nie, sal hulle nie oortuig word nie, al sou iemand ook uit die dode opstaan. 	 To ĩ yirone, ado bajiro ĩre cu̶digu̶mi Abraham quẽna: “Moisés, to yicõari, Diore gotirẽtobosamasiriarã, ĩna ucamasirere mu̶ bederã ĩna ajitirũ̶nu̶betijama, rijar'i, ĩnare ĩ gotiboajaquẽne, ĩre ajimenama”, yigu̶mi Abraham —ĩnare yigotiyuju Jesús, fariseo masare.


En toe hierdie geluid kom, het die menigte saamgestroom en was in die war, want elkeen het gehoor hoe hulle in sy eie taal spreek; 	 To bajiri mino vatore bajiro ti bu̶sisere ajicõari, jãjarã masa rẽjañujarã ĩna, ti bu̶siroju̶re. To ejacõari ĩna ajijama, ricati oca ñagõrã ñaboarine, sĩgũ̶ ru̶yariaro mano ĩna ocare ajiyujarã ĩna. To bajiri, no bajiro yimasiña mañuju ĩnare.


Verder, broeders, alles wat waar is, alles wat eerbaar is, alles wat regverdig is, alles wat rein is, alles wat lieflik is, alles wat loflik is--watter deug en watter lof daar ook mag wees, bedink dit. 	 Yu̶ mairã, ado bajiro mu̶are gotitu̶saja yu̶: Quẽnase rĩne tu̶oĩarũgũña. Rũ̶cu̶bu̶ore queti, quẽnaro yire queti, maire queti, to yicõari, masa quẽne ĩna ajivariquẽnase queti tu̶oĩarũgũña. To yicõari, “Quẽnase ñaja” Dios ĩ yisere quẽne tu̶oĩarũgũña.


en vir Hom asyn, met gal gemeng, gegee om te drink; en toe Hy dit proe, wou Hy nie drink nie. 	 Toju̶ ejacõari, u̶ye ocore, sũ̶ese rãca vu̶ocõari Jesúre ĩre iocama ĩna. “Ĩre jũnise jũni ruyubeticõato” yirã, yiboacama. Tire idiĩaboa yicõacami Jesús.


En die volgende dag het ons, die geselskap van Paulus, vertrek en in Cesaréa aangekom; en ons het ons intrek geneem in die huis van Filippus, die evangelis, wat een van die sewe diakens was, en by hom gebly. 	 Gajerũ̶mu̶ Cesarea vãme cu̶ti macaju̶ vacaju̶ yu̶a. To ejacõari, Felipe ya viju̶ vacaju̶. Jesús ĩ bajirere gotimasiogũ̶ ñacami Felipe. Jerusalén macana Jesúre ajitirũ̶nu̶rãre, “Bare batoato” yirã ĩna beseriarã rãcagu̶ ñacami.


alleen moes ons aan die armes dink, wat ek my juis ook beywer het om te doen. 	 To yicõari, ado bajise rĩne yu̶a yirotire goticama: “Dios ĩ bojarore bajiro ĩnare gotimasiocudiroti ti ñaboajaquẽne, adoana Cristore ajitirũ̶nu̶rã maioro bajirãre ĩnare masiritibeticõari, gãjoa mu̶a cõajama, quẽnaru̶aroja”, yu̶re yicama. To ĩna yicatore bajirone masiritibeticõari, “Ĩnare ejarẽmoto mani”, yicaju̶ yu̶.


in die dag wanneer God die verborge dinge van die mense deur Jesus Christus sal oordeel, volgens my evangelie. 	 To bajiro masa ĩna yitu̶oĩarũgũse ñajare, masare ĩ beserirũ̶mu̶ ti ejaro Jesucristore cõaru̶cu̶mi Dios, masa jediro ĩna tu̶oĩarũgũrere ĩacõari, “ ‘Ado bajiro tu̶oĩarã ñari, quẽnase bu̶jarã, rojose tãmu̶orã, bajiru̶arãja mu̶a’ ĩnare yato ĩ” yigu̶. To bajiro ĩ yiroti ti ñajare, Jesucristo manire ĩ rijabosare su̶orine Dios quẽnaro ĩ yise quetire yu̶ gotimasiojama, tire quẽne gotirũgũaja yu̶.


sal hy self ook drink van die wyn van die grimmigheid van God wat ongemeng ingeskink is in die beker van sy toorn, en hy sal gepynig word met vuur en swawel voor die heilige engele en voor die Lam. 	 Ĩnare ĩamaibecu̶ne, bu̶to rojose ĩna tãmu̶orotire yiru̶cu̶mi Dios. No bojarã güiogu̶re rũ̶cu̶bu̶orãre rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ reacõaru̶cu̶mi Dios. Toju̶, azufre vãme cu̶tise ũ̶ju̶ñaroju̶re rojose tãmu̶orũgũru̶arãma ĩna. Oveja macu̶re bajiro rijabosacacu̶ ĩ ĩaro rĩjoro, to yicõari, ángel mesa ĩna ĩaro rĩjoroju̶a rojose tãmu̶oru̶arãma ĩna.


En toe Hy 'n beker geneem het, dank Hy en sê: Neem dit en deel dit onder julle. 	 To yigajano, idiriabaja ãmicõari, —Quẽnaro yaja mu̶ —Diore yiyuju. To yicõari, tibaja ĩnare ĩsigũ̶ne, ado bajiro yiyuju ĩ: —Mu̶a jediro adire idiya.


En toe hulle Hom bespot het, trek hulle Hom die purperkleed uit en trek Hom sy eie klere aan; en hulle lei Hom weg om Hom te kruisig. 	 To bajiro ĩre yigajanocõari, u̶jarã ĩna sãñarito ũnore ĩna sãriarore ĩre veayujarã ĩna quẽna. To yicõari, ĩ sudiju̶a ĩre sãñujarã quẽna. Ĩre sudi sãgajanocõari, yucú̶tẽroju̶ ĩre jajusĩaroana, ĩre ãmiasujarã.


Want onse God is 'n verterende vuur. 	 Ĩ bojabeti yirãre rojose yigu̶ ĩ ñajare, ĩ bojarore bajiro yiroti ñaja manire.


En Hy antwoord en sê vir hulle: Tereg het Jesaja oor julle, geveinsdes, geprofeteer soos geskrywe is: Hierdie volk eer My met die lippe, maar hulle hart is ver van My af. 	 To bajiro ĩna yijare, ado bajiro ĩnare cu̶diyuju Jesús: —“Quẽnaro yirã ñaja yu̶a” yiboarine, rojorã ñaja mu̶a. Diore gotirẽtobosarimasu̶, Isa'ias ñamasir'i, mu̶a bajirotire quẽnaro tu̶oĩacõari, ado bajiro ucamasiñuju: “Ĩna oca masune yirã, quẽnaro yu̶re yirũ̶cu̶bu̶oama ĩna. To bajiro yirã ñaboarine, yu̶ bojarore bajiro tu̶oĩabeama.


En 'n ander deel het in die goeie grond geval, en dit het vrug opgelewer; want dit het opgekom, en gegroei, en dit het gedra: een dertig-- en een sestig-- en een honderdvoudig. 	 Gajeyema, sita quẽnaroju̶ vẽjaquearoja. To baji, judibu̶cu̶acõari, quẽnase ñacõari, jairo rica cu̶tiroja. Cojotõ, treinta ñaricari rica cu̶tiroja. Gajetõ, sesenta ñaricari, gajetõ, cien ñaricari rica cu̶tiroja.


En daar het blindes en kreupeles na Hom gekom in die tempel, en Hy het hulle gesond gemaak. 	 Ti viju̶, yu̶a ñarone, ĩamena to yicõari rujasagueri vana, ejacama, Jesús tu̶ju̶. To bajiro ĩna bajirone ĩnare catiocami.


En 'n ander deel het op rotsagtige plekke geval waar daar nie baie grond was nie; en dadelik het dit opgekom, omdat daar geen diepte van grond was nie; 	 Gajeyema, gũ̶ta joeju̶ reajeoroja. Tiju̶, mojoroaca sita ti ñajare, guaro ti judidaboajaquẽne muiju, asisĩocõagũ̶mi. To bajicõari, oco manijare, sĩnireacoatoja ti.


En die wat Jesus gevange geneem het, het Hom weggelei na Kájafas, die hoëpriester, waar die skrifgeleerdes en die ouderlinge vergader het. 	 Jesúre ñiacõari, paia u̶ju̶ ñamasugũ̶ Caifás vãme cu̶tigu̶ tu̶ju̶ ĩre ãmiasujarã. Toju̶ rẽjacõari, ñañujarã Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasa, to yicõari, bu̶cu̶rã quẽne.


Want dan sal daar groot verdrukking wees soos daar van die begin van die wêreld af tot nou toe nie gewees het en ook nooit sal wees nie. 	 To bajiro bajirirũ̶mu̶ri bu̶to rojose tãmu̶oru̶arãma masa. Adi macaru̶cu̶ro ñasu̶oriarũ̶mu̶ri masa rojose ĩna tãmu̶oadire rẽtoro tãmu̶oru̶arãma ĩna. Rojose ĩna tãmu̶oro bero, to bajise rojose tãmu̶obetiru̶arãma yuja.


Jesus sê vir haar: Vrou, waarom ween jy? Wie soek jy? Sy het gedink dat dit die tuinier was en antwoord hom: Meneer, as u Hom weggedra het, sê vir my waar u Hom neergelê het, en ek sal Hom wegneem. 	 To cõrone ĩju̶a sore sẽniĩañuju ĩ: —¿No yigo otiati mu̶? ¿Ñimu̶re macati mu̶? —sore yiyuju Jesús. “Adi vese coderimasu̶ ñagũ̶mi”, yitu̶oĩacõañuju so. To bajiri ado bajiro ĩre yiyuju so: —Ĩ ruju̶rire mu̶ ãmicũjama, “To cũmu̶ yu̶”, yu̶re yigotiya. Ãmigõ varu̶o yaja yu̶ —ĩre yiyuju so.


En ná ses dae het Jesus vir Petrus en Jakobus en Johannes, sy broer, saamgeneem en hulle op 'n hoë berg in die eensaamheid gebring. 	 Cojomo cõro, coja jẽnituarirũ̶mu̶ bero, Pedro, Santiago, ĩ bedi Juanre quẽne ũ̶mu̶ariburo joeju̶ ĩnare ũmato vacami Jesús.


En Josef, haar man, omdat hy regverdig was en onwillig om haar openbaar te maak, het hom voorgeneem om in die geheim van haar te skei. 	 José, so manaju̶ ñarocu̶ quẽnagũ̶ ñañuju. To bajiro bajigu̶ ñari, masa ĩaro rĩjoroju̶a bojoneoro so tãmu̶orotire bojabesuju. To bajiri, masa ĩna ajibeto, “Mu̶re bojabeaja yu̶”, sore yiru̶aboayuju.


So het jy ook mense wat vashou aan die leer van die Nikolaïete, wat Ek haat. 	 Gãjerã rojose yirã quẽne, Nicolás vãme cu̶tigu̶re ajisu̶yarã ñaama sĩgũ̶ri ĩna rãcana.


En een van sy dissipels, hy vir wie Jesus liefgehad het, het aan tafel teen die bors van Jesus gelê. 	 Yu̶re ĩ buegu̶re bu̶to yu̶re maicami Jesús. To bajiri yu̶a batu̶sacatire ĩ tu̶aca barujicaju̶ yu̶.


die doop van Johannes, was dit uit die hemel of uit mense? 	 ¿Ñimu̶ rotiyujari, Juanre, “Oco rãca masare ĩnare bautizacudiya” yigu̶? ¿Dios rotiyujari? ¿Masaju̶a rotiyujarique? —ĩnare yisẽniĩañuju Jesús.


En Hy het begin van Moses en al die profete af en vir hulle uitgelê in al die Skrifte die dinge wat op Hom betrekking het. 	 To yigajanocõari, “Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶mi” yigu̶, Dios ĩ cõarocu̶ ĩ bajirotire Moisés ĩ ucamasirere, gãjerã ñajediro Diore gotirẽtobosamasiriarã ĩna ucamasirere quẽne ĩnare gotirẽtobuyuju ĩ.


Maar hy wat My verloën voor die mense, sal verloën word voor die engele van God. 	 To bajiboarine masa ĩaro rĩjoroju̶a, “Jesúre ajitirũ̶nu̶rã me ñaja yu̶a” ĩna yijama, yu̶ quẽne, Dios ĩ roticõacacu̶, õ vecaju̶ yu̶ jacu̶ yarã ángel mesa ĩna ĩaro rĩjoroju̶a, “Yu̶ yarã me ñaama ĩnama”, yiru̶cu̶ja yu̶.


Maar tevergeefs vereer hulle My deur leringe te leer wat gebooie van mense is. 	 Yu̶ yere buecõari, ĩna masu ĩna tu̶oĩasere gotimasioama. Tirene, ‘Dios ĩ rotise ñaja’ yiboama. To bajiri yu̶re ĩna rũ̶cu̶bu̶oboase vaja, ñie vaja bu̶jamenama ĩna”, yiucamasiñuju Isa'ias, Diore gotirẽtobosagu̶ —ĩnare yigotiyuju Jesús.


En die menigte van die wat gelowig geword het, was een van hart en siel, en nie een het gesê dat iets van sy besittings sy eie was nie, maar hulle het alles in gemeenskap gehad. 	 Jesúre ajitirũ̶nu̶rã sĩgũ̶re bajiro tu̶oĩarã ñañujarã ĩna. Ĩna cu̶osere, “Yu̶ sĩgũ̶ ye ñaja”, yibesujarã ĩna. Ñajedirore, “Mani ye ñaja” yirã, ĩna babarãre ĩsiñujarã ĩna.


En toe hulle alles volbring het wat oor Hom geskrywe is, het hulle Hom van die kruishout afgehaal en in 'n graf neergelê. 	 “To bajiro yiru̶arãma ĩna” Dios ĩ yiriarore bajirone ti bajiro bero, Jesúre yucú̶tẽroju̶ tuyagu̶re ĩ ruju̶rire ãmirujiocõari, masa yujeriavi gũ̶taviju̶ ĩre cũñujarã ĩna.


Laat die woord gesond en onweerspreeklik wees, sodat die teëstanders beskaam kan word en niks slegs kan hê om van julle te sê nie. 	 Mu̶re yu̶ gotimasiocatore bajiro riojo ĩnare gotimasioña, “Tire ajicõari, ‘Socu̶ yami’ yiroma” yigu̶. To bajiro mu̶ yijama, manire ĩaterimasa, riojo mu̶ gotijare, tire ajicõari, bojoneru̶arãma.


Sorg daarvoor, broeders, dat daar nie miskien in een van julle 'n bose en ongelowige hart is deurdat hy van die lewende God afvallig word nie. 	 To bajiri mani ñicu̶a Diore ĩna ajitirũ̶nu̶ tu̶jamasiriarore bajiro bajibesa yu̶ yarã mu̶a. Sĩgũ̶ mani yu̶, “Dios ocare socase ñaja” ĩ yisere ajicõari, quẽnaro ĩre gotimasioña, “Masirẽtogũ̶ Dios yere ajitirũ̶nu̶ tu̶jaromi” yirã.


Jesus antwoord hom: Ek sê vir jou, nie tot sewe maal toe nie, maar tot sewentig maal sewe toe. 	 To ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre cu̶dicami Jesús: —Tocãrãcajine rojose mu̶re ĩ yiro cõrone masirioroti ñaja mu̶re —ĩre yicami Jesús.


En uit vrees vir hom het die wagte gebewe en soos dooies geword. 	 Ĩre ĩacõari, güirã nanañujarã ti vire coderimasa. Nanacõari, rijavẽjarãre bajiro bajireacũcoasujarã.


Maar ek bekommer my glad nie en ek ag ook my lewe vir myself nie dierbaar nie, sodat ek met blydskap my loopbaan kan volbring en die bediening wat ek van die Here Jesus ontvang het, om kragtig te getuig vir die evangelie van die genade van God. 	 Tire tu̶oĩaboarine, yu̶ bajirotire güibeaja yu̶. Ñamasuse me ñaja ti. Ado bajiseju̶a ñaja ñamasuse: Masare Dios ĩ maisere quẽnase quetire mani u̶ju̶ Jesús yu̶re ĩ gotiroticatire tire yijeocõaru̶aja yu̶.


Maar Hy sê vir hulle: Ek het voedsel om te eet waar julle nie van weet nie. 	 To bajiro ĩre yu̶a yiboajaquẽne, ado bajiro yu̶are cu̶dicami Jesús: —Jẽre yu̶rema yu̶ bare ñacõaja mu̶a masibeti —yu̶are yicõacami.


Voorwaar, voorwaar Ek sê vir julle, as iemand my woord bewaar, sal hy die dood in der ewigheid nie sien nie. 	 Ñamasusere riojo mu̶are gotiaja yu̶. No bojarã yu̶ gotisere ajitirũ̶nu̶rãma, bajireabetiru̶arãma ĩna —ĩnare yicami Jesús.


Sy skop is in sy hand, en Hy sal sy dorsvloer deur en deur skoonmaak en sy koring saambring in sy skuur, maar die kaf met onuitbluslike vuur verbrand. 	 Gajeye ado bajiro masare gotiyuju Juan: —Yu̶ bero ejagu̶ju̶ama, trigo ajere besegu̶re bajiro yiru̶cu̶mi, masare. To bajiri ti gasere yireacõari, soereariarore bajiro yiru̶cu̶mi, jeame yatibetimeju̶ masare cõagũ̶. To yicõari, quẽnase cõrone juagu̶re bajiro yiru̶cu̶mi, ĩre ajitirũ̶nu̶rãre juavacu̶ —ĩnare yiyuju Juan.


Maar daar kom 'n uur, en dit is nou, wanneer die ware aanbidders die Vader in gees en waarheid sal aanbid; want die Vader soek ook mense wat Hom só aanbid. 	 “Cojorũ̶mu̶ Diore ĩre yirũ̶cu̶bu̶orã vabetiru̶arãma” mu̶re yu̶ yigotiserema yoato mene bajirotirene mu̶re gotiaja yu̶. Masa, Diore rũ̶cu̶bu̶orã masuma, Esp'iritu Santo ĩ bojarore bajiro tu̶oĩacõari, ĩre rũ̶cu̶bu̶oama ĩna. To bajiro ĩre yirũ̶cu̶bu̶osere bojaami mani jacu̶.


en verder: Ek sal my vertroue op Hom stel; en verder: Hier is Ek en die kinders wat God My gegee het. 	 Quẽna gajeye ado bajise gotiaja, Jesús Diore ĩ yirotire yiro: “ ‘Yu̶re ejarẽmoru̶cu̶mi’ Diore ĩre yitu̶oĩaja yu̶”, yigotiaja. Quẽna gajeye, ado bajiro gotiaja: “ ‘Yu̶ rĩare bajiro bajirã ñaama’ Dios ĩ yicana rãca adoju̶ ñaja yu̶”, yigotiaja, Jesús ĩ yirotire yiro.


En ook al die profete van Samuel af en die wat gevolg het, almal wat gespreek het, het ook hierdie dae aangekondig. 	 Samuel vãme cu̶timasir'i, to yicõari, ĩre bajiro bajirã quẽne ĩ beroana Diore ĩre gotirẽtobosariarã ñajediro, adirũ̶mu̶ri bajirotire gotiyujarã ĩna quẽne.


want in Hom is alle dinge geskape wat in die hemele en op die aarde is, wat sienlik en onsienlik is, trone sowel as heerskappye en owerhede en magte--alle dinge is deur Hom en tot Hom geskape. 	 Ĩ su̶orine adi macaru̶cu̶ro ñase jedirore rujeomasiñuju Dios. Adi macaru̶cu̶ro ñarã, õ vecanare quẽne, ruyumena, ruyurãre quẽne ĩ su̶orine rujeomasiñuju Dios. To yicõari, õ vecana rotimasironare quẽne ĩ su̶orine ĩnare rujeomasiñuju Dios. To bajiro yimasiñuju, “Quẽnaro yiyumi” ĩre gãjerã ĩna yirũ̶cu̶bu̶orotire yigu̶.


Nie wat in die mond ingaan, maak die mens onrein nie; maar wat uit die mond uitgaan, dit maak die mens onrein. 	 Dios ĩ ĩajama, mani ñicu̶a ĩna yimasiriarore bajiro ãmo coemenane mani base su̶ori me rojose yirãja mani. Rojose tu̶oĩacõari, rojose mani ñagõseju̶a ñaja rojose mani yise. “Ti su̶orine rojose tãmu̶oru̶arãja mani”, yimasirona ñaja mu̶a —ĩnare yicami Jesús.


En 'n Kananése vrou het van daardie gebied gekom en na Hom geroep en gesê: Wees my barmhartig, Here, Seun van Dawid! My dogter is erg van die duiwel besete. 	 Toju̶ yu̶a ejaro bero, sĩgõ cananeo maso, Jesús tu̶ju̶are avasã vadicamo so: —Yu̶ u̶ju̶, David ñamasir'i jãnami, “Rotimu̶orũ̶gõru̶cu̶ja mu̶” yigu̶, Dios ĩ cõar'i ñaja mu̶. Yu̶re ĩamaiña. Yu̶ maco so u̶su̶ju̶ vãti sãñagõ ñaamo. To bajiri bu̶to rojose tãmu̶oamo —Jesúre yigoticamo so.


En daardie dienskneg het gekom en dié dinge aan sy heer vertel. Toe het die eienaar van die huis kwaad geword en vir sy dienskneg gesê: Gaan gou uit in die strate en die gangetjies van die stad en bring die armes en verminktes en kreupeles en blindes hier in. 	 To bajiro ĩna yijare, ĩ u̶ju̶ ya viju̶ tudiejacõari, ĩna yicõasere ĩre gotigu̶mi. To bajiro ĩna yicõasere ĩ gotiro ajijũnisinigũ̶mi ĩ u̶ju̶. Jũnisinigũ̶ne, ado bajiro rotigu̶mi quẽna: “¡Guaro vasa mu̶! ¡Macari ñajediro vasa mu̶! Ñie cu̶omenare, micarãre, ĩamenare, rujasagueri vanare, ĩnare jiba. Ĩnaju̶a, yu̶ tu̶ju̶ barã vadiato ĩna”, ĩre yigotigu̶mi, ĩre moabosarimasu̶re.


En Jesus het in Homself geweet dat sy dissipels hieroor murmureer, en Hy sê vir hulle: Is dit julle tot 'n aanstoot? 	 To bajiro ĩna gãmerã yisere masicõacami Jesús. To bajiri, ado bajiro ĩnare yicami: —To bajiro mu̶are yu̶ yigotimasiosere ajitebesa mu̶a.


En Hy sê vir haar: Ter wille van hierdie woord kan jy gaan; die duiwel het uit jou dogter uitgevaar. 	 To so yisere ajicõari, ado bajiro sore yiyuju Jesús: —Quẽnaro tu̶oĩacõari, gotiaja mu̶. Mu̶ maco u̶su̶ju̶ sãñagũ̶re vãtire ĩre burocacõaja yu̶. To bajiri mu̶ ya viju̶ tudiasa —sore yiyuju Jesús.


Ek en die Vader is een. 	 Yu̶, yu̶ jacu̶ rãca sĩgũ̶ne ñaja yu̶a —yicami Jesús, jud'io masa u̶jarãre.


As iemand die wet van Moses verwerp het, sterf hy sonder ontferming op die getuienis van twee of drie; 	 Tirũ̶mu̶ju̶ Dios ĩ rotimasirere sĩgũ̶ tire ĩ cu̶dibetijama, ado bajiro bajimasiñuju: Juarã ñacõari, “Rojose yimi” ĩre yirã ĩna ñajama, ĩre ĩamaimenane, Dios ĩ rotiriarore bajirone yirã, ĩre sĩamasiñujarã ĩna.


En een van hulle, Kájafas, wat daardie jaar hoëpriester was, sê vir hulle: Julle weet niks nie 	 Ti cũ̶mare paia u̶ju̶ ñamasugũ̶ Caifás vãme cu̶tigu̶ ñacami. To bajiro ĩna yisere ajicõari, ado bajiro ĩnare gotiyuju ĩ: —Masibeaja mu̶a.


Want almal wat deur die Gees van God gelei word, dié is kinders van God. 	 Esp'iritu Santo ĩ ejarẽmose rãca yirãma, Dios rĩa ñarãma ĩna.


Kyk, Ek kom gou! Hou vas wat jy het, sodat niemand jou kroon kan neem nie. 	 Yoaro mene adi macaru̶cu̶roju̶ vadiru̶cu̶ja yu̶. To bajiri, yu̶re mu̶a ajitirũ̶nu̶rore bajiro ajitirũ̶nu̶ tu̶jabeticõaña. To bajiro mu̶a bajicõa ñajama, quẽnaro Dios mu̶are ĩ yirotire matarocu̶ magũ̶mi.


Want niemand van ons leef vir homself nie en niemand sterf vir homself nie. 	 Cristore ajitirũ̶nu̶rã, mani masune tu̶oĩacõari, yirã me ñaja mani. Ado bajiro bajiaja: Sĩaecoboarine, tudicaticoasumi Cristo, ĩna catijaquẽne to yicõari ĩna rijacoajaquẽne, “Ĩna u̶ju̶ ñaru̶cu̶mi” Dios ĩ yijare. To bajiri adigodo mani catiñaro cõro, mani rijato beroju̶ quẽne, “Yu̶ masune rotiaja. Gãji yu̶re rotibeami”, yimasiña manoja. Cristo yarã ñari, mani rijato beroju̶ quẽne ĩ yarã ñacõa ñaru̶arãja mani. To bajiri, Cristo ĩ bojase rĩne yicõa ñaroti ñaja.


dit is Hy wat ná my kom, wat voor my geword het, wie se skoenriem ek nie waardig is om los te maak nie. 	 Yu̶ bero masare gotigu̶ ñaboarine, yu̶ rẽtoro ñamasugũ̶ ñagũ̶mi ĩma. Ñamasurã rĩne ĩre yibosamasiama, ñamasugũ̶ masu ĩ ñajare —ĩnare yicu̶dicami Juan.


Maar Hy het hulle gedagtes geken en vir hulle gesê: Elke koninkryk wat teen homself verdeeld is, word verwoes; en 'n huis wat teen homself is, val. 	 “Beelzebú sãñagũ̶ ñaami” socarãne ĩna yitu̶oĩasere masicõari, ado bajiro ĩnare gotiyuju Jesús: —Cojo sitana rotirimasa ĩna gãmerã quẽajama, ĩna masune gãmerã sĩayayirã yirãma. To bajirone bajiroja cojo macanare quẽne, cojo vi ñarãre quẽne.


Maar wat het julle uitgegaan om te sien? 'n Profeet? Ja, Ek sê vir julle, nog baie meer as 'n profeet! 	 ¿Ñimu̶ ũgũ̶re tu̶oĩa vacati mu̶a? ¿Diore gotirẽtobosarimasu̶re tu̶oĩa vacatique mu̶a? Riojo mu̶are gotiaja yu̶. Gãjerã Diore gotirẽtobosarimasa rẽtoro ñagũ̶re ĩariarãja mu̶a.


wat nie uit die bloed of uit die wil van die vlees of uit die wil van 'n man nie, maar uit God gebore is. 	 “Jud'io masa ñari, Dios rĩa ñaja yu̶a”, yimasiña manoja. Gãjerã masa quẽne, to bajiro yimasibeama. To yicõari, “Mani masune mani tu̶oĩase su̶orine Dios rĩa ñaja mani”, yimasiña manoja. Ado bajiroju̶a bajiaja: “ ‘Yu̶ rĩa ñaja mu̶a’ ĩ yiĩamaijare, ĩ rĩa ñacoaju̶”, yireju̶a ñaja.


Gaan dan; kyk, Ek stuur julle soos lammers onder wolwe. 	 To bajiro ĩnare yigoticõari, ado bajiro ĩnare yiyuju quẽna: —Ovejare, buyairoa vatoaju̶ güioroju̶ ĩnare cõagũ̶re bajiro mu̶are gotimasiocudirotiaja yu̶ —ĩnare yiyuju.


En toe die sinagoge uit was, het baie van die Jode en die godsdienstige Jodegenote Paulus en Bárnabas gevolg. Dié het hulle toegespreek en hulle probeer beweeg om in die genade van God te bly. 	 Jud'io masa, to yicõari gãjerã Diore rũ̶cu̶bu̶orã quẽne, Pablo, Bernabé rãca budicõari, ĩnare su̶yasujarã ĩna. To ĩna bajirone, —“Manire maigũ̶ ñari, Jesús ĩ rijabosare su̶orine manire ĩavariquẽnaami Dios”, yicõa ñarũgũña mu̶a —ĩnare yiyujarã ĩna, Pablo, Bernabé rãca.


Maar die woord wat in hulle wet geskrywe is, moet vervul word: Hulle het My sonder oorsaak gehaat. 	 Dios ocare masa ĩna ucamasire ti gotirore bajirone bajiaja ti yuja, yucu̶rirema. Ado bajise gotiaja ti: “Ñie manone yu̶re ĩateama ĩna”, yigotiaja ti —yu̶are yicami Jesús.


Bly dan in daardie selfde huis en eet en drink wat hulle het, want die arbeider is sy loon werd. Moenie van huis tot huis gaan nie. 	 No bojarã gãjerãre moabosarimasa, vaja bu̶jarãma. To bajirone bajiru̶aroja mu̶are quẽne. Quẽnaro mu̶are bocaãmirã tu̶ne ñacõari, ĩnare mu̶a gotimasiose vajane ĩna basene ba, ĩna idise idi yicõa ñaru̶arãja mu̶a. Mu̶a ejarivine ñacõaru̶arãja mu̶a, gaje viri cãnicudimenane.


en dat julle vernuwe moet word in die gees van julle gemoed 	 To yicõari, rojose mu̶a yiru̶a tu̶oĩasere yibeticõari, Esp'iritu Santo ĩ yirẽmose rãca quẽnaseju̶are yiru̶a tu̶oĩarũgũña mu̶a.


En die twaalf het die menigte van die dissipels byeengeroep en gesê: Dit is nie reg dat ons die woord van God nalaat om die tafels te bedien nie. 	 To bajiro ĩna gãmerã ñagõjaisere ajicõari, Jesúre ajitirũ̶nu̶rã jedirore ĩnare jirẽoñujarã ĩna, Jesús ĩ gotiroticõasu̶oriarã. To yicõari, ado bajiro ĩnare yiyujarã ĩna: —Yu̶arema, yu̶a gotimasioseju̶a ñaja, bare batoreaye rẽtoro ñamasusema. Bare batoreju̶are yu̶a yijama, Diore ĩre cu̶dimena yirãja yu̶a.


En Jesus sê vir hulle: Kan die bruilofsgaste dan treur so lank as die bruidegom by hulle is? Maar daar sal dae kom wanneer die bruidegom van hulle weggeneem word, en dan sal hulle vas. 	 To ĩna yisere ajicõari, ado bajiro ĩnare gotimasiocami Jesús: —Sĩgũ̶ ĩ ãmosiarirũ̶mu̶re ĩre variquẽnaejarẽmorã ñarãma. To ĩ ũmato yiñaro cõro ĩre variquẽnaejarẽmorãma. Ĩnare bajiro bajiama yu̶ buerã. Yu̶ rãca ñari, variquẽnacõa ñaama. “Su̶tiritimena ñari, no yirã bare babeticõa yimenama”, yimasire ñaja. To bajiboarine, cojorũ̶mu̶ yu̶re ĩna ñiavato ĩacõari, bare bamenane Diore sẽniru̶arãma, “Mani su̶tiritisere ĩacõari, quẽnaro manire ejarẽmoato Dios” yirã.


En toe Hy twaalf jaar oud was, het hulle, volgens die gebruik van die fees, na Jerusalem opgegaan. 	 To bajiri ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituaro ñaricũ̶mari tu̶sacu̶ju̶, Pascua boserũ̶mu̶re ĩagu̶acu̶, ĩ jacu̶a rãca vasuju Jesús.


En hulle het Hom aanbid en na Jerusalem teruggegaan met groot blydskap. 	 Dios ĩre ĩ ãmimu̶jatone, muqueacõari, Jesúre rũ̶cu̶bu̶oyujarã ĩna. To yigajanocõari, Jerusalénju̶ quẽnaro variquẽnarã tudicoasujarã ĩna yuja.


hulle wat die huise van die weduwees opeet en vir die skyn lang gebede doen. Hulle sal 'n swaarder oordeel ontvang. 	 Manaju̶a rijaveoriarã ya virire ẽmarã ñaboarine, masa ĩna ĩaro rĩjoroju̶a, “ ‘Quẽnaro yirã ñaama’ yiĩato” yirã, “Yoaro Diore sẽnirã yaja”, yisocarũgũboarãma ĩna. To bajiro ĩna yise vaja, gãjerã rojorã, rojose ĩna tãmu̶ose rẽtoro rojose tãmu̶oru̶arãma ĩna —masare ĩnare yiyuju Jesús.


Laat niemand hom dan minag nie, maar help hom verder in vrede, dat hy na my toe kan kom; want ek wag vir hom saam met die broeders. 	 Mu̶a quẽne ĩnare bajiro bajiyuja mu̶a maji. Yucu̶rema Jesucristo, to yicõari Esp'iritu Santo su̶orine “Rojose mana ñaama yu̶ yarã” Dios ĩ yiĩarã ñaja mu̶a.


want jy het vyf mans gehad; en die een wat jy nou het, is nie jou man nie. Dit het jy met waarheid gesê. 	 Cojomocãrãcu̶ju̶ manaju̶a cu̶tirio ñaja mu̶. Quẽna yucu̶ mu̶ rãca ñagũ̶ quẽne, mu̶ manaju̶ masu me ñaami. To bajiri, “Manaju̶ magõ ñaja yu̶” mu̶ yiserema soco me yaja mu̶ —sore yiyuju Jesús.


en hy gaan slaap en staan op, nag en dag, en die saad spruit uit en word groot--hoe, weet hy self nie. 	 Otecõari, tocãrãca ñamiri, ũ̶mu̶ari quẽne, ĩ cãnijaquẽne, ĩ cãnibetijaquẽne, no yibetoja ĩ otere. Ĩ codetirũ̶nu̶cõa ñabetiboajaquẽne, ti masurione judicõari, bu̶cu̶atoja. Ti bu̶cu̶amu̶jasere, “Ado bajiro bu̶cu̶atu̶saju̶ ti” yimasibetiboajaquẽne, bu̶cu̶amu̶jacoatoja ti.


En nadat die skare uitgedryf was, het Hy ingegaan en haar hand gegryp; en die dogtertjie het opgestaan. 	 Masa ĩna budiato bero, bajirocario tu̶ju̶ jãjacõari, so ãmore ñiacami Jesús. To ĩ yirone, quẽna tudicaticõari, vũ̶mu̶rũ̶gũ̶coacamo so.


Maar as ons hoop wat ons nie sien nie, dan wag ons daarop met volharding. 	 Mani cu̶obeti ti ñajare, quẽnaro tire yucõa ñarũgũroti ñaja.


En Hy antwoord en sê vir hulle: Ek sê vir julle, as hulle swyg, sal die klippe uitroep. 	 To bajiro ĩre ĩna yiboajaquẽne, ado bajiro ĩnare cu̶diyuju Jesús: —To bajiro ĩna yiavasãbetijama, adiari gũ̶tariju̶are avasãroticõaru̶cu̶mi Dios —ĩnare yicu̶diyuju Jesús.


Want hy het geweet dat die owerpriesters Hom uit nydigheid oorgelewer het. 	 “Jesúre ĩajũnisinirã ñari, yu̶ tu̶ ãmiejama” yitu̶oĩagũ̶ ñari, ĩre buru̶, to bajiro yiyuju.


En elkeen wat 'n woord spreek teen die Seun van die mens, dit sal hom vergewe word; maar elkeen wat spreek teen die Heilige Gees, dit sal hom nie vergewe word nie, in hierdie eeu nie en ook in die toekomende nie. 	 No bojarã, Dios ĩ roticõacacu̶re rojose yu̶re ĩna ñagõro bero, su̶tiriticõari, Diore ĩna sẽnijama, rojose ĩna yisere masirioru̶cu̶mi. To bajiboarine, Esp'iritu Santo ĩ masise rãca moagũ̶re, “Satanás ye rãca moami” ĩna yitud'ijama, Esp'iritu Santoju̶are rojose yirã yirãma. Tirema gajerodo ti ñacoaboajaquẽne, masiriobetiru̶cu̶mi Dios —ĩnare yicami Jesús.


En hy het 'n brief geskrywe met ongeveer hierdie inhoud: 	 To bajiro yigajanocõari, U̶ju̶ Félixre ado bajiro ĩre ucayuju ĩ:


volgens die ewige voorneme wat Hy opgevat het in Christus Jesus, onse Here, 	 Tirũ̶mu̶ju̶ adi macaru̶cu̶ro ĩ rujeoroto rĩjoroju̶ne, “Yu̶ macu̶re ajitirũ̶nu̶rãre quẽnaro ĩnare yiru̶cu̶ja”, yitu̶oĩamasiñuju Dios. To bajiro ĩ yitu̶oĩamasiriarore bajirone mani u̶ju̶ Jesucristo ĩ rijabosare su̶orine quẽnaro manire yami Dios.


En toe ons onderkant 'n eilandjie kom wat Clauda genoem word, kon ons met moeite die sleepbootjie onder beheer hou. 	 To bajivana, Cauda vãme cu̶tiyoa cõñarore rẽtoanane, mino ti vabetibu̶sajare, cũmua jairica tu̶re ĩna siajoriare tiare tũ̶amu̶osãcama ĩna, yu̶a vacatia jubeaju̶.


En almal het geëet en versadig geword, en hulle het die oorskot van die brokstukke opgetel, twaalf mandjies vol. 	 Sĩgũ̶ ru̶yariaro mano quẽnaro bau̶su̶cu̶tijedicõacama ĩna. Ĩna bagajanoro bero, ĩna baru̶asere, yu̶a juarẽojama, ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituaro ñarijibu̶ri ru̶yacaju̶.


en het uitgeroep toe hulle die rook van haar verbranding sien, en gesê: Watter stad is soos die groot stad? 	 Ti maca u̶aro ti buesere ĩacõari, otirãne, ado bajiro ruyugoaro avasãjayaru̶arãma ĩna: “Ti maca ñaboacati maca cõro gaje maca ñamasuri maca manoja”, yiavasã jayaru̶arãma —yi ocaruyucaju̶.


Maar toe hy spreek oor geregtigheid en selfbeheersing en die toekomstige oordeel, het Felix baie bang geword en geantwoord: Gaan vir hierdie keer heen, en as ek 'n geleentheid vind, sal ek jou laat roep. 	 —Dios quẽnase rĩne manire yirotiami. Rojose yiru̶aboarine, “Rojose yibetiru̶arãja” mani yitu̶oĩasere bojaami Dios. Gajerũ̶mu̶ masa rojose ĩna yisere ĩ ĩabeserirũ̶mu̶ ejaru̶aroja —ĩnare yigotiyuju. Tire ajiu̶cacõari, —Jẽre ajicõaja yu̶a. Quẽna gajerũ̶mu̶ yu̶ moare manirũ̶mu̶ mu̶re jiru̶cu̶ja. To cõroju̶ mu̶ gotisere ajirẽmoru̶cu̶ja —ĩre yiyuju Félix.


En as hulle bly dink het aan dié vaderland waaruit hulle weggetrek het, sou hulle geleentheid gehad het om terug te keer. 	 Ĩna vadiveoria sitare tu̶oĩarã ĩna yijama, quẽna ti sitaju̶re ñarã, tudicoaboriarãma ĩna.


En as iemand julle nie ontvang nie en na julle woorde nie luister nie, gaan uit daardie huis of daardie stad uit en skud die stof van julle voete af. 	 Mu̶are quẽnaro ĩna bocaãmibetijama, to yicõari mu̶a gotisere ĩna ajiru̶abetijaquẽne, ti vire ñabeja. Ti vire budicõari, sitare gu̶bo sudi tuyasere varereaba. “Quẽnaro yu̶are bocaãmibeticõari, yu̶are mu̶a ajiru̶abetijare, rojose mu̶are yiru̶cu̶mi Dios” yirã, to bajiro yiru̶arãja mu̶a.


Anders stuur hy 'n gesantskap as die ander een nog ver is, en vra vredesvoorwaardes. 	 “Ĩnare quẽarẽtomasimenaja yu̶a” ĩ yitu̶oĩajama, “¿No bajiro yu̶a yirotire bojati mu̶, ‘Yu̶a rãca gãmerã quẽabeticõato’ yirã?”, ĩ ũ̶mu̶are yisẽniĩa roticõagũ̶mi, gãji u̶ju̶ tu̶ju̶re.


Elke loot wat in My nie vrug dra nie, neem Hy weg; en elke loot wat vrug dra, dié maak Hy skoon, sodat dit meer vrug kan dra. 	 To bajiri tibu̶ ru̶ju̶ri ti rica manijama, jasurereacõaru̶cu̶mi. Ti rica cu̶tijama, quẽnaro ĩatirũ̶nu̶ru̶cu̶mi. “Jairobu̶sa rica cu̶tiato” yigu̶, sĩniriru̶ju̶rirema, tire bejareacõaru̶cu̶mi.


wees hartlik teenoor mekaar met broederlike liefde; die een moet die ander voorgaan in eerbetoning; 	 Cristore ajitirũ̶nu̶rã ñari, sĩgũ̶ rĩare bajiro bajiaja mu̶a. To bajirã ñari, quẽnaro gãmerã ĩamaicõari, rũ̶cu̶bu̶oya, “Ĩnaju̶a ñaama ñamasurãma” gãjerã ĩnare ĩna yiĩarũ̶cu̶bu̶orotire yirã.


Nou was daar by ons sewe broers, en die eerste het getrou en gesterwe; en omdat hy geen kinders gehad het nie, het hy sy vrou vir sy broer agtergelaat. 	 Yu̶a rãcana, sĩgũ̶ rĩa, cojomo cõro ju̶a jẽnituarirãcu̶ ũ̶mu̶a ñaboacama. Sĩgõrene manajo cu̶tiboacama ĩna. Ñasu̶ogu̶ sore manajo cu̶tisu̶oboacami. Rĩa magũ̶ne rijacoacami ĩ. Ĩ rijato bero, gãji ĩ bedi vasoaboacami. Ĩ quẽne rĩa magũ̶ne rijacoacami.


Laat jou nie deur die kwaad oorwin nie, maar oorwin die kwaad deur die goeie. 	 Gãjerã rojose mu̶are ĩna yijama, rojose ĩnare yicõaru̶aboarine, quẽnaseju̶are yicõa ñaña.


sal ek na julle kom wanneer ek na Spanje reis; want ek hoop om julle op my deurreis te sien en deur julle daarheen voortgehelp te word, as ek eers 'n tyd lank van julle geniet het. 	 Españaju̶ vacu̶ mu̶are ĩarẽtoaru̶cu̶ja yu̶. To bajiri mu̶a rãca yoaro variquẽnacõa ñaru̶agu̶ ñaboarine, yoaro mu̶a rãca ñabetiru̶cu̶ja yu̶, bajigu̶ju̶ma. To bajiboarine mu̶a ejarẽmose bojaja yu̶, España yu̶ ejamasirotire yigu̶.


En baie ander dinge het hulle lasterlik teen Hom gespreek. 	 To yicõari, cojo vãme me ĩre yiajatud'iyujarã ĩna.


En as God, al wil Hy sy toorn bewys en sy mag bekend maak, tog met groot lankmoedigheid die voorwerpe van toorn wat vir die verderf toeberei is, verdra het, 	 To bajiro yigu̶ ñari, jud'io masa rojose ĩna yise vaja rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ ĩnare ĩ cõaru̶ajama, cõamasigũ̶ ñaboarine, ĩnare cõabesumi. Ĩnare ĩ cõabetijama, gãjerãju̶a, “Yu̶ ocare ĩna ajitirũ̶nu̶jare, ĩnare ĩamaicõari, ‘Rojose mana ñaama’ ĩnare yiĩaru̶cu̶ja” yigu̶, bajiyumi. To bajiri, jud'io masare rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ ĩnare cõabetiboarine, rojose ĩna yijare, “Rojose tãmu̶oña mu̶a”, ĩnare yirũgũñumi, “ ‘Jũnisinigũ̶ ñaami’ yu̶re yimasiato” yigu̶.


In die opstanding dan, van watter een van die sewe sal sy die vrou wees--want hulle almal het haar gehad? 	 To bajiri bajireacõari, quẽna ĩna tudicatijama, ¿ñimu̶ju̶a ñaguĩda so manaju̶ masu ñarocu̶ma, ĩna ñaro cõrone sore ĩna manajo cu̶ticato bero? —Jesúre yisẽniĩatocama ĩna.


Staan op, laat ons gaan; kyk, hy is naby wat My verraai. 	 To bajiri yujiya mu̶a. Ĩre bocarã vajaro. Yu̶re ĩsirocarocu̶ vadiami yuja —ĩnare yiyuju Jesús.


Hoe kan hulle Hom dan aanroep in wie hulle nie geglo het nie? En hoe kan hulle in Hom glo van wie hulle nie gehoor het nie? En hoe kan hulle hoor sonder een wat preek? 	 To bajiro ti gotiboajaquẽne, “Dios ĩ cõar'i ñañumi” ĩna yitu̶oĩabetijama, no bajiro ĩre yisẽnimenama. To yicõari, Jesús ĩ bajire quetire ĩna ajibetijama, no bajiro yimasicõari, “Dios ĩ cõar'i ñañumi”, ĩre yimasimenama. No bajiroju̶a yicõari tire masimenama ĩna, ñimu̶ju̶ane Jesús ĩ bajirere ĩnare ĩ gotimasiobetijare.


Hy het teen hoop op hoop geglo dat hy vader sou word van baie volke volgens wat gesê was: So sal jou nageslag wees. 	 “Bu̶cu̶ ñari, rĩa maniacu̶ bajiaja” Abraham ĩ yitu̶oĩaboajaquẽne, “Jãjarã ñaru̶arãma mu̶ jãnerabatia” Dios ĩre ĩ yijare, “Ĩ yirore bajirone bajiru̶aroja”, yimasiñuju Abraham. “Bajiru̶cu̶ja mu̶” ĩ yiriarore bajirone yigu̶, jediro ñicu̶ ñaami yuja.


en die begroetinge op die markte en om deur die mense genoem te word: Rabbi, Rabbi! 	 To yicõari, jãjarã masa ĩna rẽjarũgũrijau̶rire ejarũgũama. Masare ĩna bocajama, rũ̶cu̶bu̶ose rãca ĩnare ĩna sẽnisere bojarũgũama. To yicõari, “gotimasiorimasu̶” masa ĩna yijama, ajivariquẽnarũgũama.


Al my omstandighede sal Tíchikus, die geliefde broeder en getroue dienaar en mededienskneg in die Here, julle bekend maak. 	 Adoju̶ yu̶ rãcagu̶, mani maigũ̶, T'iquico vãme cu̶tigu̶ ñaami. Mu̶a tu̶ju̶ ĩre cõagũ̶ yaja yu̶. Toju̶re ejacõari, yu̶ bajise queti mu̶are gotiru̶cu̶mi. Yu̶re quẽnaro ejarẽmorũgũgũ̶, to yicõari, mani u̶ju̶ ĩ bojasere yigu̶ ñaami.


Toe antwoord Jesus en sê: o Ongelowige en verdraaide geslag, hoe lank sal Ek by julle wees en julle verdra? Bring jou seun hier. 	 To ĩ yisere ajicõari, ĩ buerimasare, to yicõari, ĩre ajirã ejariarãre quẽne ado bajiro ĩnare yiyuju Jesús: —Rojosere tu̶oĩarã ñari, Diore ajitirũ̶nu̶mena masu ñacõaja mu̶a. ¿No cõroju̶ mu̶are gotimasio tu̶jagu̶ti yu̶? Yoaro mu̶a rãca yu̶ ñaboajaquẽne, yu̶ masise mu̶are yu̶ u̶josere ajitirũ̶nu̶beaja mu̶a maji —ĩnare yiyuju Jesús. To yicõari, —Adoju̶a mu̶ macu̶re ãmiaya —ĩre yiyuju, vãti sãñagũ̶ jacu̶ju̶are.


In daardie dag sal julle in my Naam bid; en Ek sê nie vir julle dat Ek die Vader aangaande julle sal vra nie; 	 Yu̶ jacu̶ tu̶ju̶ yu̶ tudiejato berone, “Yu̶are sẽnibosaya mu̶”, yu̶re yibetiru̶arãja mu̶a. Mu̶a masune, yu̶ jacu̶re güimenane, “Jesúre ajitirũ̶nu̶rã ñaja yu̶a”, ĩre yisẽnirũgũru̶arãja mu̶a.


Die liefde vergaan nimmermeer; maar profesieë--hulle sal tot niet gaan; of tale--hulle sal ophou; of kennis--dit sal tot niet gaan. 	 Gotimasiosu̶orã, gotimasiorẽmorã, cojoro cõro ñacõaja yu̶a, Diore moabosarã. Tocãrãcu̶re ĩre ĩna moabosase vaja, vaja yiru̶cu̶mi Dios. Mu̶a ñaja Dios ĩ ĩatirũ̶nu̶rã, yu̶are ĩ moaroticõariju̶re bajiro bajirã. To bajicõari, Dios ĩ quẽnorivire bajiro bajiaja mu̶a.


Want waar twee of drie in my Naam vergader, daar is Ek in hul midde. 	 No bojariju̶ ju̶arã, idiarã, yu̶re ajitirũ̶nu̶rã ñari, Diore ĩna sẽnijama, ĩna rãca ñaru̶cu̶ja yu̶ —yu̶are yicami Jesús.


As iemand die woord van die koninkryk hoor en nie verstaan nie, kom die Bose en roof wat in sy hart gesaai is--dit is hy by wie langs die pad gesaai is. 	 Ote aje, maaju̶ vẽjaquearere, minia ĩna barere yu̶ yijama, “U̶ju̶ Dios yarã quẽnaro ĩ yirona ĩna ñaru̶ajama, ado bajiro yiroti ñaja” yu̶ yigotimasiosere ĩna ajiboasere, vãtia u̶ju̶ ejacõari, guaro ĩ masiriosere yigu̶ yibu̶ yu̶ —yu̶are yicami.


is dit profesie, na die maat van die geloof; of bediening, in die werk van bediening; of wie leer, in die lering; 	 “Gãjerãre ejarẽmoato” yigu̶, ĩna yimasirotire Dios ĩ u̶jore ti ñajama, ĩnare quẽnaro ejarẽmoroti ñaja. “Dios ocare ajimasicõari, gãjerãre gotimasioato” yigu̶, ĩnare ĩ u̶jore ti ñajama, “Tire manire u̶joyumi” yitu̶oĩacõari, quẽnaro gotimasioroti ñaja.


En toe hulle vanweë die skare nie naby Hom kon kom nie, maak hulle die dak oop waar Hy was, en nadat hulle dit oopgebreek het, het hulle die bed waar die verlamde op lê, laat afsak. 	 Ĩre ãmiejacõari, Jesús tu̶ju̶ cũru̶aboayujarã ĩna. To ĩna yiru̶aboarore jãjarã ñabibecõañujarã. To bajiri viju̶re sãjamasibesujarã. “Tire bajicõaja” yirã, vi joeju̶ ĩre ãmimu̶jasujarã. Ĩre ãmimu̶jacõari, Jesús ĩ rũ̶gõro vecare goje yijorayujarã. To yigajano, micagũ̶re ĩ jesariju̶ rãcane ĩre jidirujio ejoyujarã, Jesús tu̶ju̶.


Want ons worstelstryd is nie teen vlees en bloed nie, maar teen die owerhede, teen die magte, teen die wêreldheersers van die duisternis van hierdie eeu, teen die bose geeste in die lug. 	 Manire bajiro bajirãrene quẽarã me yaja. Rojose manire yirotiajerã, ruyumena vãtia rãcaju̶a gãmerã quẽarã yaja. “Ĩnare cu̶dibetiroti ñaja”, yimasiña mu̶a. Bu̶to masirã ñaama vãtia. Ñimu̶ju̶ane vãtiare cu̶dibecu̶ magũ̶mi, Dios ĩ yirẽmobetijama.


Verneder julle voor die Here, en Hy sal julle verhoog. 	 To bajiri, Diore “Ñamasugũ̶ ñaja mu̶” yirã, quẽnaro yirũ̶cu̶bu̶oya mu̶a. To bajiro mu̶a yijama, “To cõrone adi macaru̶cu̶ro jedicoaru̶aroja” Dios ĩ yiriarũ̶mu̶ ti ejaro, “Ñamasurã ñato”, mu̶are yiru̶cu̶mi Dios.


En 'n sekere man met die naam van Simon het vantevore in die stad met towery omgegaan en die bevolking van Samaría verbyster deur te sê dat hy iets besonders was. 	 Ti macaju̶re Simón vãme cu̶tigu̶ ñañuju. Cojo cũ̶ma me ĩ masisere yiĩoñuju ĩ. “Gãjerã rẽtoro masigũ̶ ñaja yu̶” yigu̶, ĩaĩañamani yiĩorũgũñuju ĩ. To bajiro yigu̶ ñari, “Yu̶ ñaja ñamasugũ̶ma”, yiyuju ĩ, masare. To ĩ yise ñajare, sĩgũ̶ ru̶yariaro mano ĩre ajiyujarã. Bu̶cu̶arã quẽne, rĩamasa quẽne jediro quẽnaro ĩre ajiyujarã ĩna. “Diore bajiro masiami”, ĩre yirũ̶cu̶bu̶orũgũñujarã ĩna.


En hulle het hom herken, dat dit hy was wat by die Skone Poort van die tempel gesit het om te bedel, en hulle is vervul met verwondering en verbasing oor wat met hom gebeur het. 	 To bajiri ĩre ĩamasicõari u̶cayujarã ĩna. “¿‘Quẽnarisoje’ vãme cu̶ti soje tu̶ gãjoa sẽnirujirũgũgũ̶ me ñati ĩ?”, yiyujarã ĩna.


Want elkeen wat sy lewe wil red, sal dit verloor; maar elkeen wat sy lewe om My ontwil en om die evangelie ontwil verloor, hy sal dit red. 	 No bojarã, ĩna bojaro ñare cu̶tirãma, adi macaru̶cu̶rore ñasere ĩavariquẽnacõari, Diore tu̶oĩamenama, Dios ĩ catisere yayibetire cu̶omena ñaru̶arãma ĩna. To bajiboarine, yu̶re ajitirũ̶nu̶rã, yu̶ oca ĩna gotisere ajijũnisinicõari, ĩna sĩarãma, Dios tu̶ quẽnaro ñarona ñarãma.


En Natánael sê vir hom: Kan daar uit Násaret iets goeds wees? Filippus antwoord hom: Kom kyk. 	 To bajiro ĩ yirone, —¿Ĩma Nazaret vãme cu̶ti macagu̶ ñaboarine, quẽnagũ̶ ñaguĩda? —Felipere ĩre yisẽniĩañuju Natanael. —Vayá. Ĩre ĩaĩatoque mani —ĩre yiyuju Felipeju̶ama. To bajise gãmerã yicõari, yu̶a tu̶ju̶ vadicoayuma ĩna yuja.


en hulle 'n streng bevel gegee dat hulle Hom nie bekend moes maak nie, 	 To yicõari, ĩnare ĩ catiosere gotirotibeticami ĩ.


Maar hy het treurig geword oor dié woord en bedroef weggegaan, want hy het baie besittings gehad. 	 To ĩ yigu̶, bu̶to su̶tiriti vacoasuju ĩ, gajeyeũni jaigu̶ ñari, tire maigũ̶.


'n Goeie boom kan geen slegte vrugte dra nie, en 'n slegte boom ook geen goeie vrugte nie. 	 To bajiri, yucú̶ vãnu̶ricu̶, “Quẽnase rica cu̶tiricu̶ ñaja” mani yiboaricu̶ne, quẽnabeti rica cu̶tibetoja. To yicõari, vãnu̶beti, “Quẽnabeti rica cu̶tiricu̶ ñaja” mani yiboaricu̶ne, quẽnase rica cu̶tibetoja.


En omtrent veertig jaar lank het Hy hulle in die woestyn verdra. 	 To bajiri, cuarenta ñaricũ̶mari yucú̶ manoju̶ ñarã ĩre ĩna rũ̶cu̶bu̶obetiboajaquẽne, ĩna rãca ñacõa ñarũgũñuju ĩ.


Terwyl dit dan nie weerspreek kan word nie, behoort julle rustig te wees en niks onbedags te doen nie. 	 To bajiro ĩna yiñajare, rujajine yibesa. Quẽnaro tu̶oĩacõari yiya.


En sy barmhartigheid is van geslag tot geslag vir die wat Hom vrees. 	 Ĩre rũ̶cu̶bu̶orãre ĩamaicõari, quẽnaro yirũgũgũ̶mi Dios. To bajirone yicõa mu̶orũ̶gõru̶cu̶mi.


As iemand ore het om te hoor, laat hom hoor. 	 Tire, mu̶are yu̶ gotisere mu̶a ajimasiru̶ajama, quẽnaro tu̶oĩaña mu̶a —ĩnare yiyuju Jesús.


En Jesus het weer in Homself geweldig bewoë geword en by die graf gekom. En dit was 'n spelonk, en 'n steen het daarteen gelê. 	 Bu̶to su̶tiritigu̶ne, ejarũ̶gũ̶cami Jesús, Lázaro masa boero tu̶ju̶re. Gũ̶tavi ñacaju̶ ti, bajirocar'ire ĩna yujeriaju̶. Gũ̶tane bibe ecoyuja.


En toe die dissipels dit hoor, het hulle op hul aangesig geval en was baie bevrees. 	 To bajiro yi ocaruyusere ajicõari, bu̶to güiyujarã ĩna Pedro mesa. Bu̶to güirã ñari, muqueacoasujarã ĩna.


en gesê: As jy tog maar geweet het, ja, ook in hierdie dag van jou, die dinge wat tot jou vrede dien! Maar nou is dit vir jou oë bedek. 	 Ado bajiro yiotiyuju: —Yucu̶ne Jerusalén macana, variquẽnarere ĩnare Dios ĩ cõaru̶aboasere, ĩna masune ajitirũ̶nu̶ su̶yamasibeama. To bajiri quẽnaro ñavariquẽnamasibetiru̶arãma.


Maar wat het julle uitgegaan om te sien? 'n Man met sagte klere aan? Kyk, die wat sagte klere dra, is in die huise van konings. 	 ¿Ñimu̶ ũgũ̶re tu̶oĩarã vacati mu̶a? ¿Quẽnase sudi sãñagũ̶re tu̶oĩa vacati? To bajiro me tu̶oĩariarãja mu̶a. “Quẽnase sudi sãñarãma, quẽnariviriju̶, u̶jarã ya viriju̶ ñarãma”, yimasiaja mani.


Groot, in alle opsigte: ten eerste tog seker dat aan hulle die woorde van God toevertrou is. 	 To bajiro me bajiaja. Cojo vãme me jud'io masare quẽnaro yiyumi Dios. Ñasu̶ose ado bajiro mu̶are gotiaja yu̶: Mani ñicu̶are ĩ ocare cũñumi Dios. “Quẽnaro mu̶are yiru̶cu̶ja yu̶”, ĩnare yimasiñumi Dios. Tire ajicõari, ado bajiro tu̶oĩarãja mu̶a:


En Hy het verder in die sinagoges van Galiléa gepreek. 	 To bajiri, gaje macariana jud'io masa Dios ocare ĩna bueriviriju̶ sãjacõari, quẽnase quetire gotimasiocudirũgũñuju Jesús.


en hy het in 'n gesig 'n man met die naam van Ananías sien inkom en hom die hande oplê, sodat hy weer kon sien. 	 Jẽre ĩre ĩomu̶ yu̶, ĩ tu̶ju̶ mu̶ ejarotire. To bajiri ĩ tu̶ sãjaejacõari mu̶ ãmo ñujeoru̶cu̶ja mu̶, “Quẽna tudiĩato” yigu̶ —Anan'iare yiyuju Jesús.


Jesus het hierdie twaalf uitgestuur en hulle bevel gegee en gesê: Moenie gaan op pad na die heidene nie, en moenie ingaan in 'n stad van die Samaritane nie; 	 To bajiri yu̶a, ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituarirãcu̶re ado bajiro yu̶are gotimasiocudiroticami Jesús: —Jud'io masa me ĩna ñarimacari gotimasiocudibeja mu̶a. Samaria sita ñarimacarire quẽne vabeja mu̶a —yu̶are yicami.


Maar wee julle, skrifgeleerdes en Fariseërs, geveinsdes, want julle sluit die koninkryk van die hemele toe voor die mense; want julle gaan self nie in nie, en die wat sou ingaan, laat julle nie toe om in te gaan nie. 	 Fariseo masare, Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasare quẽne yigu̶, ado bajiro goticami Jesús: —Bu̶to rojose tãmu̶oru̶arãja mu̶a. “Quẽnaro yirã ñaja yu̶a” yiboarine, rojorã ñaja mu̶a. Dios ĩ rotimasirere buerẽtobucõari, ñamasuse meju̶are ajitirũ̶nu̶cõari, gotimasiovadicaju̶ mu̶a. To bajiro mu̶a yijama, “U̶ju̶ Dios yarã quẽnaro ĩ yirã ñabeticõato mani” yirãre bajiro yiñaja mu̶a. To yicõari, “Gãjerã, U̶ju̶ Dios yarã quẽnaro ĩ yirã ñabeticõato ĩna” yirã yaja mu̶a. Dios yarã ĩna ñaru̶aboajaquẽne, ĩnare matarã yaja mu̶a. To bajiri mu̶a quẽne ĩ yarã ñabetiru̶arãja mu̶a —ĩnare yicami Jesús.


En hy het gesê: Kyk, ek sien die hemele geopend en die Seun van die mens aan die regterhand van God staan. 	 Tire ĩacõari, ado bajiro u̶jarãre ĩnare yiyuju Esteban: —Ĩaña mu̶a quẽne. Ũ̶mu̶agasero soje jãnacoaju̶. Dios ĩ roticõacacu̶, ĩ riojojacatu̶aju̶are ñaami —yiyuju Esteban.


Want Christus het nie ingegaan in 'n heiligdom met hande gemaak, 'n teëbeeld van die ware nie, maar in die hemel self om nou voor die aangesig van God vir ons te verskyn; 	 Cristo, manire rijabosacõari bero, tudicaticõari, adi macaru̶cu̶roju̶ Diore rũ̶cu̶bu̶oru̶arã, masa ĩna bu̶ariavi mere, õ vecagavi Dios ya viju̶are sãjasuju Cristo. To bajiri, ti viju̶ ñacõari, “Quẽnaro ñato ĩna” yigu̶, manire sẽnibosacõa ñarũgũgũ̶mi.


Toe sê die Fariseërs vir Hom: Kyk, waarom doen hulle op die sabbat wat nie geoorloof is nie? 	 Tire ĩna basere ĩacõari, fariseo masa ado bajiro Jesúre ĩre yiyujarã: —¡Ĩaña mu̶! Mu̶ buerimasa, u̶su̶sãjariarũ̶mu̶ yire mere yama ĩna —Jesúre ĩre yiyujarã.


Het jy geloof? Behou dit vir jouself voor die aangesig van God. Gelukkig is hy wat homself nie oordeel in wat hy vir geoorloof ag nie. 	 To bajiri, “Bare vãme cu̶ti ñaro cõrone mani bajama, quẽnaja”, “Mani bajama, quẽnabeaja” mu̶a yitu̶oĩasere, gãmerã gotimenane, Dios sĩgũ̶rene mu̶a tu̶oĩasere gotiroti ñaja. “To bajiro yu̶a yisere ĩacõari, ‘Quẽnaja’ yiĩagũ̶mi Dios” yirãma, variquẽnarãma.


Hom, wat deur die bepaalde raad en voorkennis van God oorgelewer is, het julle deur die hande van goddelose manne geneem en gekruisig en omgebring; 	 To bajiro yimasirã ñaboarine, Jesúre ĩaterãre ocasãñuja mu̶a. To yicõari, yucú̶tẽroju̶ ĩnare jajurotiyuja mu̶a, ĩre. Tire mu̶a yiroto rĩjoroju̶ne masicõañuju Dios. “To bajiro rojose ĩre ĩna yiboajaquẽne, quẽnaseju̶are yiru̶cu̶ja yu̶” yigu̶, ĩre cõañuju Dios, Jesúre. To bajiri mu̶are matabesumi, “Jesúre ĩre sĩato ĩna” yirã, ĩre ĩaterãre mu̶a ĩsiboajaquẽne.


En kyk, ek gaan nou gebind deur die Gees na Jerusalem; en watter dinge my daar sal oorkom, weet ek nie, 	 Esp'iritu Santo yu̶re ĩ rotise rãca, Jerusalén macaju̶ vacu̶ bajiaja yu̶. Toju̶ yu̶re bajirotire masibetiboarine, bajiaja yu̶.


En hulle het as koning oor hulle die engel van die afgrond; sy naam in Hebreeus is Abáddon, en in Grieks het hy die naam van Apóllion. 	 Joreroa u̶ju̶, ángel rojogu̶ ñacami. To bajicõari, tu̶sabetigoje u̶ju̶ ñacami. Hebreo oca rãca Abadón vãme cu̶ticami. To bajicõari, griego ye rãca Apolión vãme cu̶ticami. “Rearimasu̶” yire ũni ñaja ti.


En die hele skare wat vir hierdie skouspel bymekaar was, het op hulle borste geslaan toe hulle sien wat gebeur het, en hulle het teruggegaan. 	 Jãjarã masa ñañujarã, Jesúre ĩna sĩarore ĩarã vadiriarã. Jesúre masirã quẽne, Galilea sitana rõmiri ĩre su̶yaboariarã quẽne, ĩre ĩna sĩasere sõju̶ ĩarũ̶gõñujarã ĩna quẽne. Tire ĩagajanocõari, bu̶to su̶tiritirãne tudijedicoasujarã ĩna.


Toe sê die Here vir hom: Staan op en gaan na die straat wat genoem word Reguitstraat, en vra in die huis van Judas na 'n man met die naam van Saulus van Tarsus, want kyk, hy bid; 	 To ĩ yirone, —Vasa Riojo vãme cu̶ti maaju̶re. Ti maa vacu̶ne, Judas vãme cu̶tigu̶ ya vire ejaru̶cu̶ja mu̶. Toju̶ ejacõari, “¿Adone ñati Saulo, Tarso vãme cu̶ti macagu̶?”, ĩre yiba mu̶. Yucu̶rema yu̶re sẽnigũ̶ yami Saulo.


En toe Jesus opgaan na Jerusalem, het Hy die twaalf dissipels op die pad alleen geneem en vir hulle gesê: 	 Jerusalénju̶ yu̶are ũmato varũtu vacu̶ne, ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituarirãcu̶ ñarãre yu̶are gotiru̶, ricati yu̶are jicãmotocami Jesús:


soos geskrywe is in die boek van die woorde van Jesaja, die profeet, waar hy sê: Die stem van een wat roep in die woestyn: Berei die weg van die Here, maak sy paaie reguit. 	 Ado bajiro Juan ĩ bajirotire ucamasiñuju Isa'ias, Diore gotirẽtobosarimasu̶ ñamasir'i: “Yucú̶ manoju̶ sĩgũ̶ masu̶ ado bajiro goticudirũgũru̶cu̶mi: ‘Mani u̶ju̶ ejaru̶cu̶mi. To bajiri, rojose mu̶a yisere yitu̶jacõari, quẽnaseju̶are tu̶oĩavasoaya mu̶a, ĩre yurã. U̶ju̶, ĩ vadiroto rĩjoro, quẽnaro quẽnoyurãma masa. Rojoribedo maa, ñaboaria maare riojo maa gorãma, ĩ vadiroti maare.


Hy het dan ook met baie ander vermaninge die evangelie aan die volk verkondig. 	 Masare gotimasiogũ̶, cojo vãme me gotirũgũñuju, Cristo quẽnaro ĩ yirotire gotimasiogũ̶.


Maar Ek sê vir julle dat Elía al gekom het, en hulle het aan hom gedoen alles wat hulle wou, soos van hom geskrywe is. 	 Riojo mu̶are gotiaja yu̶. El'ias ñamasir'ire bajiro bajigu̶ jẽre ejaboayumi. Dios oca masa ĩna ucamasiriarore bajiro yirã, ĩna bojarore bajiro rojose ĩre yiyuma ĩna —ĩnare yiyuju Jesús, Pedro mesare.


En Judas het die afdeling soldate en die dienaars van die owerpriesters en die Fariseërs geneem en daar gekom met fakkels en lampe en wapens. 	 To bajiri ti vesere masigũ̶ ñari, surarare, to yicõari, Diore yirũ̶cu̶bu̶oriavi coderimasare ũmato ejacami Judas. Paia u̶jarã, to yicõari, fariseo masa ĩna cõariarã ñacama. Jariaserine besu cu̶ocama ĩna. Sĩgũ̶ri sĩabusuoriari, gãjerã mu̶jorijãirire bajise sĩare cu̶ocama ĩna.


Toe hierdie man wat deur die Jode gevang is, op die punt gestaan het om deur hulle omgebring te word, het ek met die soldate bygekom en hom gered, omdat ek verneem het dat hy 'n Romein is. 	 Jud'io masa, ãnire ñiacõari, ĩre sĩaru̶ayuma ĩna. Ĩre ĩna sĩaroadone, ‘Roma macagu̶ ñaami’ yire quetire ajicõari, yu̶ surara rãca matamasimu̶ yu̶.


As Ek julle van die aardse dinge vertel en julle nie glo nie, hoe sal julle glo as Ek julle van die hemelse vertel? 	 Adi macaru̶cu̶roayere yu̶ gotisere ajitegu̶ ñari, Dios ĩ bajisere ĩabu̶jayamanire yu̶ gotijaquẽne, ajiteru̶cu̶ja mu̶ —ĩre yiyuju Jesús.


Maar die woord van God het gegroei en toegeneem. 	 Herodes ĩ bajirocarirodore Jesús ĩ bajirere Dios oca gotisere ajicõari, jãjarãbu̶sa Jesúre ajitirũ̶nu̶rũtuasujarã ĩna.


En ek het 'n geluid uit die hemel gehoor soos die geluid van baie waters en soos die geluid van 'n harde donderslag, en ek het die geluid gehoor van siterspelers wat speel op hulle siters. 	 Bero, õ vecaju̶ oco menirore bajiro ruyugoaro ocaruyucaju̶. To bajicõari, bu̶jo ĩ jaro bu̶su̶sere bajiro ruyugoaro ocaruyucaju̶. To bajicõari, arpa vãme cu̶tise rãca jãjarã masa ĩna jabasarore bajiro ocaruyucaju̶.


En toe Hy al naby die afdraand van die Olyfberg kom, begin die hele menigte dissipels God met blydskap te prys met 'n groot stem oor al die kragtige dade wat hulle gesien het, 	 To bajiro ĩna yi vati maaju̶re jesamaja, joe jeacõari, Jerusalénju̶ ĩ rojaroto rĩjorore, “Quẽnaro yaja”, Diore yiavasã variquẽnañujarã ĩna, jãjarã. Dios ĩ masise rãca ĩaĩañamani Jesús ĩ yiĩorere tu̶oĩacõari, ado bajiro yiavasã variquẽnañujarã:


En ek versoek julle, broeders--julle weet dat die huisgesin van Stéfanas die eersteling van Acháje is en dat hulle hul tot diens van die heiliges gestel het-- 	 Cristo yarã ñari, ĩre moabosarimasa ñaja mani. To bajiro bajirã ñaboarine, ¿rõmia, ũ̶mu̶are ajeriarã cu̶ticõari, vaja sẽnirã rõmiri rãca ñarãti mu̶a? ¡Ñabetiru̶arãja!


Wat die evangelie betref, is hulle wel vyande ter wille van julle; maar wat die uitverkiesing betref, bemindes ter wille van die vaders. 	 Cristo ĩ bajire su̶orine quẽnaro Dios ĩ yisere jud'io masa jãjarã ĩna ajiru̶abetijare, ĩnare ĩategu̶mi Dios. Ĩna ajiru̶abetijare, jud'io masa meju̶are mu̶are gotimasiocaju̶ yu̶a. To bajiboarine, jud'io masa ñicu̶a ñamasiriarãre, “Yu̶ rĩa, quẽnaro yu̶ yirona ñaru̶arãja, mu̶a jãnerabatia quẽne” ĩnare yir'i ñari, ĩnare maicõa ñagũ̶mi Dios. To bajicõari, “Yiru̶cu̶ja” ĩ yiriarore bajirone yigu̶ ñari, Cristo ĩ bajirere ĩna ajitirũ̶nu̶ro, ĩnare quẽne, “Yu̶ rĩa ñaama”, yiĩaru̶cu̶mi.


En nadat hulle lank sonder ete was, het Paulus in hul midde opgestaan en gesê: Manne, julle moes na my geluister en nie van Kreta afgevaar het nie en julle so hierdie ramp en skade bespaar het. 	 Yoaro babeti vacaju̶ yu̶a. To yu̶a bajivajare, ado bajiro yu̶are goticami Pablo: —“Vabeticõato mani” mu̶are yu̶ yimasisere mu̶a ajijama, Creta vãme cu̶tiyoaju̶ne mani ñacõajama, rojose tãmu̶obetiborãja mani.


Jesus sê vir haar: Dit is Ek wat met jou spreek! 	 To bajiro so yirone, —Ĩne ñaja yu̶, mu̶re ñagõgũ̶ma —sore yicami Jesús.


En omdat hulle in 'n droom 'n goddelike waarskuwing ontvang het om nie na Herodes terug te keer nie, het hulle met 'n ander pad na hul land teruggegaan. 	 To ĩna yiro bero, ĩna cãjiriaroju̶, “Herodes tu̶ tudiabesa. ‘To ñagũ̶mi sũca’ yimasibeticõato ĩ”, ĩnare yiyuju Dios. To bajiri tire masicõari, Jerusalénju̶ vamenane gaje maaju̶ tudicoasujarã ĩna yuja, ĩna ya macaju̶.


Hulle skel hom toe uit en sê: Jy is 'n dissipel van daardie man, maar ons is dissipels van Moses. 	 To bajiro ĩ yisere ajicõari, ĩre tud'iyujarã ĩna: —Mu̶ma, ĩ buegu̶ ñaja mu̶. Yu̶ama, Moisés ñamasir'i ĩ rotimasirere buerã ñaja yu̶ama.


En ná verloop van omtrent drie uur kom sy vrou in sonder om te weet wat voorgeval het. 	 Tres hora bero ejayuju Anan'ias ñaboar'i manajo. “To bajiro bajiriaroja”, yibesuju so.


En die aarde het die vrou te hulp gekom, en die aarde het sy mond oopgemaak en die rivier opgesluk, wat die draak uit sy bek uitgegooi het. 	 To bajiro ĩ yiboajaquẽne, sita sore ejarẽmocaju̶. Oco ĩ yibuboasere udijuajeocõacaju̶.


Sy hoof is toe op 'n skottel gebring en aan die meisie gegee, en sy het dit na haar moeder gebring. 	 To bajiri, ĩ ru̶joare bare jeobariabaja joeju̶ jeocõari, Herod'ias macore ĩsiñujarã ĩna. To yicõari, soju̶a, jacore ĩsirẽtoñuju so yuja.


En dadelik toe Jesus in Homself die krag gewaarword wat van Hom uitgegaan het, draai Hy Hom om onder die skare en sê: Wie het my klere aangeraak? 	 So moaĩarone, “Yu̶ masise su̶orine quẽnaejacoajamo”, yimasicõañuju Jesús. To bajiri ju̶darũ̶gũ̶cõari, ado bajiro masare sẽniĩañuju ĩ: —¿Ñimu̶ yu̶ sudirore moaĩari? —ĩnare yisẽniĩañuju.


Moenie 'n beurs of 'n reissak of skoene dra nie, en groet niemand op die pad nie. 	 —No bojase mu̶a cu̶ose juaábeja. Gãjoare, barere quẽne juaábeja. Gu̶bo sudi juaámenane, mu̶a cu̶dasene cu̶dacõari, vaja. Maaju̶ masare mu̶a bocajama, ĩnare sẽniĩa, rẽtocoaru̶arãja mu̶a, yoaro ĩnare queti gotimaniamenane —ĩnare yiyuju Jesús.


Dit is my gebod, dat julle mekaar moet liefhê net soos Ek julle liefgehad het. 	 Ado bajiro mu̶are rotiaja yu̶: Mu̶are yu̶ maiadicatore bajirone gãmerã maiña mu̶a.


Toe gooi baie mense hulle klere op die pad oop, en ander kap takke van die bome af en strooi dit op die pad. 	 Jãjarã masa ñañujarã. Ĩna ye sudi joeayere vejecõari, ĩ varotiju̶re cũ rĩjoro cu̶tiyujarã. “Yu̶a u̶ju̶ ñaja mu̶” yirã, to bajiro yiyujarã, Jesúre rũ̶cu̶bu̶orã. Gãjerã yucú̶ ru̶ju̶ri jasurecõari, maare cũ rĩjoro cu̶tiyujarã.


of ook as hy 'n eier vra, hom 'n skerpioen gee? 	 “Gãjabocu̶ ria bojaja yu̶” mu̶a macu̶ ĩ yijama, ¿cotibajare ĩsirãtique mu̶a? Ĩsimenaja mu̶a.


En op dieselfde dag het sommige van die Fariseërs na Hom gekom en vir Hom gesê: Gaan weg en vertrek hiervandaan, want Herodes wil U om die lewe bring. 	 To bajiro ĩ yigotimasiorone, Jesús tu̶ju̶ ejayujarã fariseo masa sĩgũ̶ri. Ĩ tu̶ju̶ ejacõari, ado bajiro gotiyujarã ĩna: —Gajeroju̶ vacoasa mu̶. U̶ju̶ Herodes, mu̶re sĩaru̶ macañañuju ĩ —Jesúre yigotiyujarã ĩna.


En toe Hy dit aan hulle sê, begin die skrifgeleerdes en die Fariseërs Hom skerp in die oog te hou en Hom uit te vra oor baie dinge, 	 To yigajano, ĩre jivar'i ya viju̶re Jesús ĩ budiato, bu̶to ĩre jũnisiniñujarã Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasa, fariseo masa quẽne. Ĩre jũnisinirã ñari, bu̶to ĩre sẽniĩagõjanabioyujarã ĩna. “Ĩ cu̶dimasibetijama, ĩre ocasãrãsa mani” yirã, quẽnaro ajisu̶ya vasujarã.


En toe Hy die skare sien, het Hy op die berg geklim; en nadat Hy gaan sit het, het sy dissipels na Hom gekom; 	 Jãjarã masa ĩna ñasere ĩacõari, buroju̶ majaejayuju. To ĩ bajirone, ĩ buerã ĩ tu̶ rẽjañujarã. Ĩna ejaro ĩacõari, ado bajiro ĩnare gotimasiosu̶oyuju Jesús: —“Masimena ñari, mu̶ ejarẽmose bu̶to bojaja yu̶a”, Diore ĩre yisẽnirũgũrãma, ĩ yarã ñarãma. To bajiri, rojose tãmu̶oboarine, Dios tu̶ju̶ variquẽnarona ñarãma.


En Hy sê vir haar: Jou sondes is vergewe. 	 To yicõari, rõmiore ado bajiro sore yiyuju Jesús: —Rojose mu̶ yirũgũrere mu̶re masiriocõamu̶ yu̶ —sore yiyuju Jesús.


En aan elkeen van hulle is wit klere gegee; en aan hulle is gesê dat hulle nog 'n klein tydjie moes rus totdat ook hulle medediensknegte en hulle broeders wat nog gedood sou word soos hulle, voltallig sou wees. 	 To ĩna yirone, botise sudi yoese ĩnare ĩsicami Dios. To yicõari, —Tu̶oĩarejaibesa. Quẽnaca yucõa ñaña maji. Gãjerã ñaru̶arãma, mu̶are bajiro yu̶ macu̶ ĩ bojasere yirã ñari, sĩaecorona. Ĩnare ĩna sĩajeoro berone, ĩna sĩase vaja rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ ĩnare rearu̶cu̶ja —yicami Dios.


eer jou vader en moeder; en: Jy moet jou naaste liefhê soos jouself. 	 Mu̶ jacu̶re, mu̶ jacore quẽne quẽnaro ĩnare rũ̶cu̶bu̶oya. To yicõari, mu̶ masu ruju̶re mu̶ mairore bajirone mu̶ tu̶anare maiña”, yigotiaja Dios ĩ rotimasire —ĩre yicami Jesús.


En sommige van die wat daar staan, hoor dit en sê: Hy roep Elía. 	 Sĩgũ̶ri toju̶ ñarã ĩ avasãsere ajicõari, ado bajiro yicama ĩna: —Diore gotirẽtobosarimasu̶ El'ias ñamasir'ire jigu̶ yami ĩ —yicama ĩna.


En die owerste oor duisend het die jongman laat gaan en hom bevel gegee: Vertel aan niemand dat jy dit aan my bekend gemaak het nie. 	 To ĩ yisere ajicõari, —Vasa. Yu̶re mu̶ gotisere gãjerãre ĩnare gotibeja —ĩre yiyuju surara u̶ju̶.


Hoe kan julle glo wat van mekaar eer aanneem, en die eer wat van die enige God kom, soek julle nie? 	 Mu̶a masune quẽnase gãmerã yirũ̶cu̶bu̶orere bojarũgũaja mu̶a. Dios sĩgũ̶ne ñaami mani u̶ju̶. To bajigu̶ ĩ ñaboajaquẽne, “Quẽnase manire yato Dios” yirã, no bojase mu̶a yirotire yitu̶oĩabetirũgũaja mu̶a. To bajiro bajirã ñari, yu̶re ajitirũ̶nu̶beaja mu̶a.


En die nasies van die wat gered word, sal in die lig daarvan wandel, en die konings van die aarde bring hulle heerlikheid en eer daarin. 	 Mame macaru̶cu̶ro ĩ vasoaro bero, masa rãca Dios ĩ ñajare, ĩre masijedirona ñacama. To bajicõari, “Mu̶ su̶orine ñamasurã ñadicaju̶ yu̶a”, Diore ĩre yirũ̶cu̶bu̶orona ñacama.


Daarop sê Hy vir hulle: Is dit geoorloof om op die sabbat goed of kwaad te doen, 'n lewe te red of dood te maak? Maar hulle het stilgebly. 	 To bajiro ĩre yigajanogũ̶ne, fariseo masare ado bajiro ĩnare sẽniĩañuju: —¿U̶su̶sãjariarũ̶mu̶re quẽne, no bojagu̶ masu̶re quẽnaro mani yijama, quẽnabetojari? ¿Diseju̶are yiroti ñati? ¿Quẽnaseju̶are, rojoseju̶are yiroti ñati ti? ¿Rijaye cu̶tirãre catioreju̶are yiroti ñatique? To yiterã, ¿ĩnare sĩacõaroti ñatique? —ĩnare yiyuju Jesús. To ĩ yiboajaquẽne, ĩre cu̶dibesujarã ĩna.


En in die sinagoge was daar 'n man met die gees van 'n onreine duiwel, en hy het met 'n groot stem uitgeskreeu 	 Ti vire sĩgũ̶ ũ̶mu̶ ñañuju, ĩ u̶su̶ju̶ vãti sãñagũ̶. Ĩ u̶su̶ju̶ sãñacõari, ado bajiro Jesúre ĩre avasãñuju vãti:


Toe sê Petrus: Kyk, ons het alles verlaat en U gevolg. 	 To ĩ yisere ajicõari, ado bajiro ĩre yiyuju Pedro: —Yu̶ u̶ju̶, jediro yu̶a gajeyeũnire cũcõari, mu̶re su̶yacaju̶ yu̶a —ĩre yiyuju.


En nadat Hy in die skuit geklim het, het Hy oorgevaar en in sy eie stad gekom. 	 To bajiro ĩre ĩna yijare, u̶tabu̶cu̶ra gajejacatu̶aju̶ tudijẽa ejacoasuju Jesús, ĩ ya macaju̶.


Daarom is dit hom ook tot geregtigheid gereken. 	 “To bajiro yu̶re tu̶oĩagũ̶ ĩ ñajare, ‘Rojose magũ̶ ñaami’ ĩre yiĩaja yu̶”, yimasiñuju Dios. To bajirone gotiaja ti, Dios ocare masa ĩna ucamasire.


En Moses het dit gesien en hom oor die gesig verwonder; en toe hy daarheen gaan om dit te besien, het die stem van die Here tot hom gekom: 	 Tire ĩacõari, u̶cacoamasiñuju Moisés. Quẽnaro ĩaru̶ tu̶bu̶saca ĩ vatone ado bajiro ĩre ñagõmasiñuju Dios:


En Jesus het vir hom innig jammer gevoel en die hand uitgesteek en hom aangeraak en vir hom gesê: Ek wil, word gereinig! 	 To bajiro ĩre ĩ yisere ajicõari, —Mu̶ cãmire yaru̶cu̶ja yu̶ —ĩre yigu̶ne, ĩre moaĩañuju Jesús. To bajiro ĩ yirirĩmarone, ĩ cãmi ĩre yaticoasuju yuja.


En Moses is opgelei in al die wysheid van die Egiptenaars en was magtig in woorde en dade. 	 To bajiro so yibu̶cu̶omasir'i, Egiptoana ĩna bajisere quẽnaro masiñuju ĩ, Moisés. Ĩ ñagõjama quẽnaro tu̶oĩamasicõari ñagõñuju ĩ, ĩna yere. Quẽnaro ĩ yisere ĩacõari, bu̶to ĩre yirũ̶cu̶bu̶oyujarã ĩna.


maar om te sit aan my regter-- en aan my linkerhand, berus nie by My om te gee nie, maar dit is vir hulle vir wie dit berei is. 	 To bajiro mu̶a bajiboajaquẽne, yu̶ riojojacatu̶a, yu̶ gãcojacatu̶a mu̶are rojomasibecu̶ja yu̶. “Ĩna ñaru̶arãma yu̶ macu̶ tu̶ rujirona” yu̶ jacu̶ ĩ yicana rĩne rujiru̶arãma —ĩnare yiyuju.


In Hom het ons die verlossing deur sy bloed, die vergifnis van die misdade na die rykdom van sy genade, 	 To bajiri, ĩ maigũ̶ yarã mani ñajare, “Rojose ĩna yise vaja ĩnare rijabosaaya” yigu̶, Jesucristore ĩre cõañumi Dios. To bajiro ĩ yiriaro bero, manire ĩ rijabosare ñajare, “Ñie rojose ĩnare yibetiru̶cu̶ja yu̶”, manire yiĩañumi Dios. To bajiro ĩ yirere mani ajimasise ĩ cõare ti ñajare, “Manire maimasucõaami Dios”, yimasiaja mani.


En toe Hy in 'n sware stryd kom, het Hy met groter inspanning gebid, en sy sweet het geword soos bloeddruppels wat op die grond val. 	 To ĩ yiro bero, rojose ĩ tãmu̶orotire tu̶oĩa su̶tiritigu̶ ñari, bu̶tobu̶sa Dios ĩ ejarẽmorotire sẽnitu̶jabesuju Jesús. To bajiro bajiñagũ̶ rĩne, bu̶to ri'i rãca vu̶sase u̶saca budicõari, “tapi, tapi, tapi” yivẽjareacũñuju ti, sita joeju̶re.


en dat Hy deur Hom alles met Homself sou versoen nadat Hy vrede gemaak het deur die bloed van sy kruis--ek sê deur Hom--die dinge op die aarde sowel as die dinge in die hemele. 	 Adigodoana, õ vecana quẽne rojose yirã ñañujarã. To bajiri, rojose ĩna yisere “Masiriogu̶sa” yigu̶, ĩ macu̶re rijarotiyumi. To bajiro ĩ yijama, ĩna jediro ĩ rãca quẽnaro ĩna ñarotire yigu̶ yiyumi.


En Hy het die skare na Hom geroep en vir hulle gesê: Luister en verstaan! 	 To ĩ yiro bero, masare jicõari, ado bajiro ĩnare yicami Jesús: —Yu̶re ajicõari, quẽnaro ajimasiña mu̶a.


En toe Jesus dit hoor, sê Hy: Hierdie siekte is nie tot die dood toe nie, maar tot die heerlikheid van God, sodat die Seun van God daardeur verheerlik kan word. 	 Tire ajicõari, ado bajiro yu̶are yicami Jesús: —Rijaye ĩre sĩabetoja. “ ‘Quẽnarẽtogũ̶ ñaami Dios. Ĩ cõrone quẽnagũ̶ ñaami ĩ macu̶ quẽne’ yirũ̶cu̶bu̶orãjaro masa” yigu̶, rijagu̶ bajigu̶mi —yu̶are yicami Jesús. “Ĩre rijaye ĩre sĩabetoja” yigu̶, “Rijayayicõa tu̶jabetiru̶cu̶mi” yiru̶ne yicõañumi.


en sê vir hulle: Elkeen wat hierdie kindjie ontvang in my Naam, ontvang My; en elkeen wat My ontvang, ontvang Hom wat My gestuur het; want wie die kleinste onder julle almal is, hy sal groot wees. 	 To yicõari, ado bajiro ĩnare gotiyuju: —Ãni daquegu̶, “Ñamasugũ̶ me ñaja yu̶” ĩ yitu̶oĩarore bajiro tu̶oĩarãre, gãjerã tu̶ ĩna ejaro, quẽnaro ĩnare yirãma, yu̶rene quẽnaro yirã yirãma. To yicõari, yu̶re quẽnaro yirãma, yu̶re cõacacu̶re quẽne quẽnaro yirã yirãma. To bajiri, ado bajise mu̶are gotiaja yu̶: Yu̶re ajitirũ̶nu̶gũ̶, gãjerã ĩna bojasere masicõari, quẽnaro ĩnare yiejarẽmogũ̶ ñaru̶cu̶mi ñamasugũ̶ma —ĩ buerimasare yigotiyuju Jesús.


En toe die vyfde engel blaas, sien ek 'n ster wat uit die hemel op die aarde geval het, en aan hom is die sleutel van die put van die afgrond gegee. 	 To bajiro ĩ yigotiro bero, cojomocãrãcu̶ tu̶sacu̶ juticami ángel. Ĩ jutirone, sĩgũ̶ ñoco adi macaru̶cu̶roju̶ ĩ quedirujiato ĩacaju̶ yu̶. Ĩ ñacami tu̶sabetigoje ĩna tubiberiagojere jãnariarore Dios ĩ ĩsicacu̶.


'n Bedienaar van die heilige dinge en van die ware tabernakel wat die Here opgerig het en nie 'n mens nie. 	 Toju̶re ejacõari, “Rojose mani yisere masirioya”, manire yibosa ñagũ̶mi Cristo, Dios ĩ bu̶ariaviju̶re.


Want wie is groter: die een wat aan tafel is, of die een wat dien? Is dit nie hy wat aan tafel is nie? Maar Ek is onder julle soos een wat dien. 	 ¿Niju̶a rẽtoro ñamasugũ̶ ñarojari, rotigu̶ju̶a, rotiecogu̶ju̶a? Moarotigu̶ ñagũ̶mi ñamasugũ̶ma. To bajiro ti bajiboajaquẽne, yu̶ju̶a, mu̶a u̶ju̶ ñaboarine mu̶a bojasere masicõari, quẽnaro mu̶are yigu̶ ñaja yu̶.


En Herodes was verbitterd teen die Tiriërs en Sidóniërs. En hulle het eenparig na hom gekom, en nadat hulle Blastus, die koning se hofdienaar, omgepraat het, vrede gevra, omdat hulle land onderhoud uit die koning s'n ontvang het. 	 Tirũ̶mu̶rire Tiro vãme cu̶ti macanare, to yicõari Sidón vãme cu̶ti macanare quẽne bu̶to ĩnare jũnisiniñuju Herodes. To bajiri Sidón macana, Tiroana rãca rẽjacõari, Herodere ñagõrã vasujarã ĩna. “Herodes ĩ jũnisinicõa ñajama, u̶ju̶ ĩ ñari sita bare mani bu̶jarũgũsere ĩsibecu̶mi” yirã ñari, to bajiro bajiyujarã ĩna. Herodes tu̶ju̶re ñañuju ĩre ejarẽmogũ̶ ñamasugũ̶, Blasto vãme cu̶tigu̶. To bajiri Herodere ĩna ñagõroto rĩjoro, ĩre ñagõñujarã ĩna, Blastore. To ĩna yise ñajare, ĩnare ĩamaicõari, ĩnare ñagõbosayuju Blasto. Ĩnare ĩ ñagõbosarone, “Cojorũ̶mu̶ ĩnare ñagõru̶cu̶ja yu̶ maji”, ĩre yiyuju Herodes.


en daarvandaan na Filíppi, wat die eerste stad is van daardie deel van Macedónië, 'n kolonie. En ons het in hierdie stad 'n paar dae deurgebring. 	 Romano masa, Macedonia sitare ẽmacõari ĩna ñaro ñacaju̶. Ti maca ejacõari, Filipos vãme cu̶ti macaju̶ vacaju̶ yu̶a. Jairimaca, ñamasuri maca ñacaju̶ ti maca. Toju̶re yoarobu̶saca ñacaju̶ yu̶a.


En ek het 'n dier uit die see sien opkom met sewe koppe en tien horings, en op sy horings tien krone en op sy koppe 'n naam van godslastering. 	 Tiju̶ bero, ado bajise bajiĩocaju̶ quẽna: Sĩgũ̶ güiogu̶, moa riagaju̶ majadicami. Cojomo cõro, ju̶a jẽnituarirãca ru̶joari cu̶ticami. To bajicõari, ju̶aãmo cõro jotari cu̶ticami. Tocãrãca jotari joere u̶jarãre rotibosarimasa ye jeoriabedori jeocami. To bajicõari, “ ‘Dios ñaami’ yu̶re yiĩato” yigu̶, tocãrãca ru̶joariju̶ “Dios ñaja yu̶” yisocari vãme ucatu ecoyumi.


En Josef en sy moeder het hulle verwonder oor die dinge wat van Hom gesê is. 	 José, to yicõari, Mar'ia quẽne, Jesús ĩ bajirotire Simeón ĩ gotisere ajicõari, no yimasibesujarã ĩna, “Mani macu̶ ĩ bajirotire quẽnaro goti rĩjoro cu̶timasiami” yirã.


aan wie die vaders behoort en uit wie die Christus is na die vlees Hy wat oor alles is, God, lofwaardig tot in ewigheid! Amen. 	 Yu̶ ñicu̶a, Diore rũ̶cu̶bu̶orã ñamasiñujarã ĩna. Ĩna jãnamine ñañumi Cristo. Ĩne ñagũ̶mi Dios, ñajediro u̶ju̶. Ĩ ñaami masa ĩna rũ̶cu̶bu̶o tu̶jabetirocu̶ma. To bajirone bajimu̶orũ̶gõato.


Toe sê Hy vir hulle: Die Seun van die mens is Here óók van die sabbat. 	 Yu̶, Dios ĩ roticõacacu̶, “U̶su̶sãjariarũ̶mu̶re ado bajiro mu̶a yijama, quẽnaja. To bajiroju̶a mu̶a yijama, quẽnabeaja”, yirotigu̶ ñaja yu̶ —ĩnare yicu̶diyuju Jesús, fariseo masare.


Soos geskrywe is: God het hulle gegee 'n gees van diepe slaap, oë om nie te sien nie en ore om nie te hoor nie, tot vandag toe. 	 Tire gotiro, ado bajiro gotiaja Dios oca: “ ‘Yu̶re ajiterã ñari, bu̶tobu̶sa yu̶ ocare ajimasibetiru̶arãma’ yiru̶cu̶mi Dios. To bajiro ĩ yijare, ĩ ocare masa ĩna ucamasirere ĩaboarine, ajimasibetiru̶arãma. Gãjerã ĩ ocare ĩna gotiboajaquẽne, ajimasibetiru̶arãma ĩna”, yigotiaja Dios oca. Ĩ gotiriarore bajirone bajicõa ñaja ti, yu̶ yarãre.


Daarom is ook die eerste testament nie sonder bloed ingewy nie; 	 To bajirone bajimasiñuju, “Quẽnaro yiru̶cu̶ja yu̶” Dios ĩ yimasirere quẽne. “Dios manire ĩ gotiriarore bajirone yato” yirã, vaibu̶cu̶rãre sĩamasiñujarã.


En terwyl Hy nog met die skare spreek, staan sy moeder en broers daarbuite en wou graag met Hom praat. 	 Jesús, masare ĩ gotimasio ñarone, sĩgũ̶, ado bajiro Jesúre ĩre yicami ĩ: —Mu̶ jaco, mu̶ bederã rãca macajú̶ju̶ ejama, mu̶ rãca ñagõru̶arã —Jesúre ĩre yicami.


En Hy sê vir hulle: Kan julle die bruilofsgaste dan laat vas solank as die bruidegom by hulle is? 	 To ĩna yisere ajicõari, ado bajiro ĩnare gotimasioñuju Jesús: —Sĩgũ̶ ĩ ãmosiarirũ̶mu̶re ĩre variquẽnaejarẽmorã ñarãma. To ĩ ũmato yiñaro cõro ĩre variquẽnaejarẽmocõa ñarãma. Ĩnare bajiro bajiama yu̶ buerã. Yu̶ rãca ñari, variquẽnacõa ñaama. “Su̶tiritimena ñari, no yirã bare babeticõa yimenama” yimasire ñaja.


Maar Jesus het hom by die hand gegryp en hom opgerig; en hy het opgestaan. 	 To ĩna yiboajaquẽne, Jesús ĩ ãmore ñiacõari, ĩre tũ̶a vũ̶mu̶oñuju. To ĩ yirone, rũ̶gõcoasuju yuja.


maar Ek sal julle wys wie julle moet vrees: vrees Hom wat, nadat Hy doodgemaak het, by magte is om in die hel te werp; ja, Ek sê vir julle, vrees Hom! 	 Dioju̶are mu̶a güijama, quẽnaja. Ĩ ñaami mani catisere rotigu̶. Ĩ masu masiami. To bajiri rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ mu̶are reamasicõami.


Want as hulle dit doen aan die groen hout, wat sal met die droë gebeur! 	 Yu̶ yirore bajirone bajiru̶arãja mu̶a. Ado bajiro yu̶ gotisere ajitu̶oĩaña mu̶a: “Ñie rojose yibecu̶ ñaami” yu̶re yirã ñaboarine, yu̶re rojose yama ĩna. To bajiri, “Rojorã ñaama” mu̶are yiĩarã ñari, rẽtobu̶saro mu̶are rojose yiru̶arãma ĩna —ĩnare yigotiyuju Jesús, ĩre otisu̶yarãre.


En ek het 'n ander engel sien opkom van die opgang van die son, met die seël van die lewende God; en hy het met 'n groot stem geroep na die vier engele aan wie dit gegee is om die aarde en die see te beskadig 	 To ĩna bajirone, muiju ĩ jiadoju̶a gãji ángel ĩ vadisere ĩacaju̶ yu̶. Masirẽtogũ̶, Dios vãme ucaturiaro cu̶ocõari, ĩ vadore ĩacaju̶ yu̶. Vadicõari, gãjerã ángel mesare, adi sitare, riagarire quẽne, Dios rojose ĩ yirotiriarãre bu̶to ruyugoaro ado bajise ĩnare goticami:


En toe dit die sesde uur was, kom daar duisternis oor die hele aarde tot die negende uur toe. 	 Ũ̶mu̶recaji ñarone, rẽtiacoasuju yuja. Idia hora rẽtiañañuju.


En dié het in Cesaréa gekom en die brief aan die goewerneur afgegee en ook Paulus voor hom gestel. 	 Cesarea macaju̶ ejacõari, ĩna u̶ju̶ ĩ ucacõariajũrore U̶ju̶ Félixre ĩre ĩsiñujarã ĩna. To yicõari Pablore quẽne ĩ tu̶ju̶ ĩre cũñujarã.


Toe skeur die hoëpriester sy klere en sê: Wat het ons nog getuies nodig! 	 To ĩ yirone, “Jesús ĩ yisere ajiteaja” yigu̶, ĩ sudire tũ̶avoyuju paia u̶ju̶ ñamasugũ̶. To yigu̶ne, ado bajiro ĩ rãcanare yiyuju ĩ: —¡“Diore bajiro bajigu̶ ñaja yu̶” yigu̶ yami! No yirã gãjerã, “Rojose yigu̶ ñaami” yironare macarẽmomenaja mani yuja.


En Jesus het innig jammer vir hulle gevoel en hulle oë aangeraak, en dadelik het hulle oë gesien, en hulle het Hom gevolg. 	 To ĩna yisere ajicõari, ĩnare ĩamaigũ̶ ñari, ĩna cajearire moaĩacami. To bajiro ĩ yirirĩmarone, ĩamena ñaboacana, ĩacoacama ĩna yuja. Ĩacõari, ĩna quẽne Jesúre su̶yacoadicama.


En hulle was in gesprek met mekaar oor al hierdie dinge wat voorgeval het. 	 To vanane, Jesús ĩ bajirocarere gãmerã queti gotivasujarã ĩna.


En as ons sê: Uit mense sal die hele volk ons stenig, want hulle is daarvan oortuig dat Johannes 'n profeet is. 	 To yicõari, “Masane, Juanre oco rãca bautizarotiriarãma” mani yijama, gũ̶tarine manire reasĩaru̶arãma masa, “Diore gotirẽtobosarimasu̶ ñaboacami Juan” yirã ñari —gãmerã yiñagõñujarã ĩna.


En nou gaan Ek na Hom wat My gestuur het; en niemand van julle vra My: Waar gaan U heen nie? 	 Yu̶re cõacacu̶ tu̶ju̶ vagu̶agu̶ yaja yu̶ yuja. To yu̶ bajiboajaquẽne, “¿Noju̶ vagu̶agu̶ yati mu̶?”, yu̶re yisẽniĩabeaja mu̶a.


Dit sê ek, sodat niemand julle mag verlei met drogredes nie. 	 “Quẽnaro gotitorãre ajitirũ̶nu̶robe” yigu̶, tire mu̶are gotibu̶ yu̶.


Want Johannes het na julle gekom in die weg van geregtigheid, en julle het hom nie geglo nie; maar die tollenaars en die hoere het hom geglo. En julle het dit gesien en tog nie later berou gekry om hom te glo nie. 	 Juan, oco rãca masare bautizarimasu̶, “Ado bajiroju̶a mu̶a yijama, quẽnaroja” mu̶are ĩ yigotimasioboajaquẽne, ĩre ajibesuja mu̶a. To bajiboarine, “Rojorã masu ñaama” mu̶a yiĩaterãju̶ama, ĩre ajitirũ̶nu̶ñuma ĩna. To bajiri ĩre ĩna ajitirũ̶nu̶sere ĩariarã ñaboarine, ĩre ajibeticõari, rojose mu̶a yirũgũriarore bajiro rojose yicõa ñaja mu̶a —ĩnare yicami Jesús.


Want die woord van God is lewend en kragtig en skerper as enige tweesnydende swaard, en dring deur tot die skeiding van siel en gees en van gewrigte en murg, en is 'n beoordelaar van die oorlegginge en gedagtes van die hart. 	 “Dios oca ñamasuse ti ñajare, ajitirũ̶nu̶cõa ñaroti ñaja”, mu̶are yigotiaja yu̶. Masijeogu̶ ĩ ñajare, “To bajiro bajiru̶aroja” ĩ oca ti yigotirore bajirone bajiru̶aroja ti. Jariase ju̶ajacatu̶aju̶ne bu̶jariase mani u̶su̶ju̶ ti ejarore bajiro bajiaja Dios oca, mani ajise. To bajiri, mani tu̶oĩase, “Masibecu̶mi Dios” mani yiboasere quẽne ĩamasigũ̶ ñaami Dios. Ĩ oca su̶orine, “Rojose ñaja; quẽnase ñaja”, yitu̶oĩamasiaja mani.


dat hulle vir julle gesê het: In die laaste tyd sal daar spotters wees wat volgens hul eie goddelose begeerlikhede wandel. 	 Ado bajiro mu̶are gotimasioriarãma: “Adi macaru̶cu̶ro jediroto rĩjoro Dios ocare ajatud'irã ñaru̶arãma. Gãjerãre tu̶oĩamenane, rojose ĩna yiru̶ase rĩne yirũgũru̶arãma”, mu̶are yigotimasioriarãma Cristo ĩ gotiroticõasu̶oriarã.


dat julle, wat die vorige lewenswandel betref die oue mens moet aflê wat deur die begeerlikhede van die verleiding te gronde gaan, 	 Cristore mu̶a ajitirũ̶nu̶roto rĩjoroju̶, rojose yirũgũñuja mu̶a maji. To bajiro mu̶a yirũgũriarore bajiro yibesa mu̶a.


Maar hy het tot homself gekom en gesê: Hoe baie huurlinge van my vader het oorvloed van brood, en ek vergaan van honger! 	 To bajiñaboacu̶, tu̶oĩagũ̶mi ĩ: “Yu̶ jacu̶ moabosarimasarema jãjarã ĩna ñaboajaquẽne, ĩna base ru̶yaquẽnacu̶da ti. No yigu̶ yu̶ma adoju̶re ñiorija ñati yu̶”, yitu̶oĩagũ̶mi.


Julle goud en silwer is verroes, en hulle roes sal tot 'n getuienis teen julle wees en sal soos 'n vuur julle vlees verteer. Julle het skatte vergader in die laaste dae. 	 Mu̶a ye gãjoa, oro quẽne jairo bu̶jacõari mu̶a cũboase boacoaru̶aroja. Tire ĩacõari, “Maioro bajirãre ejarẽmobesuma”, yiĩaru̶arãma gãjerã. To bajiri, rojose tãmu̶otu̶jabetiriaroju̶ reaecorona ñaja mu̶a. Jairo gãjoa cu̶tirã ñaboaja mu̶a. To bajiboarine, adi macaru̶cu̶ro ti jediroti mojoroaca ru̶yaja.


maar het Homself ontledig deur die gestalte van 'n dienskneg aan te neem en aan die mense gelyk geword; 	 Diore bajiro bajigu̶ ñaboarine, “Yu̶ jacu̶ ĩ bojasere yiru̶, ñamasugũ̶re bajiro ñabetiru̶cu̶ja” yitu̶oĩacõari, manire bajirone ruyuayuju Cristo.


Julle is my vriende as julle alles doen wat Ek julle beveel. 	 Yu̶ rotirore bajiro mu̶a cu̶dijama, yu̶ babarã ñaru̶arãja mu̶a.


want hy het ons volk lief en het self die sinagoge vir ons gebou. 	 Mani yarã, jud'io masare maiami. To bajiri ĩne Dios ocare yu̶a buerotivire bu̶aroticami. To yigu̶ ĩ ñajare, ĩre sẽnibosarã bajibu̶ yu̶a. ¿Ĩre moabosagu̶re catiogu̶ varu̶abeati mu̶? —Jesúre yisẽniñujarã ĩna.


aangesien u te wete kan kom dat dit nie meer as twaalf dae is vandat ek opgegaan het om in Jerusalem te aanbid nie. 	 Jerusalénju̶re Diore yirũ̶cu̶bu̶ogu̶, ejamasimu̶ yu̶. Yu̶ ejamasiro bero, ju̶aãmo cõro, gu̶bo ju̶a jẽnituarirũ̶mu̶ri ñatu̶saju̶. Tire gãjerãre mu̶ sẽniĩajama, yu̶ gotirore bajirone mu̶re gotirãma ĩna quẽne.


En hulle skrifgeleerdes en die Fariseërs het by sy dissipels gemurmureer en gesê: Waarom eet en drink julle saam met die tollenaars en sondaars? 	 To bajiri, Jesúrãca ĩna bañarone, ejayujarã fariseo masa, Dios ĩ rotimasire gotimasiorimasa quẽne. Ĩna ñañujarã, Moisére Dios ĩ roticũmasirere bu̶to ajirũ̶cu̶bu̶orã, rojose yirã rãca ñaru̶amena. To bajiri, ĩna bañaroju̶ ejacõari, ado bajiro Jesús buerimasare ĩnare sẽniĩañujarã: —¿No yirã ãnoa rojose yirã rãca bati mu̶a? —ĩnare yisẽniĩañujarã ĩna.


maar só moet dit onder julle nie wees nie; maar elkeen wat onder julle groot wil word, moet julle dienaar wees. 	 —Mu̶ama, yu̶ yarã ñari, ĩnare bajiro bajibetiru̶arãja. Yu̶re ajitirũ̶nu̶rã, ñamasurã ñaru̶arãma, gãjerã ĩna bojasere masicõari, quẽnaro ĩnare yiejarẽmorã.


En hulle is oorgebring na Sigem en weggelê in die graf wat Abraham vir 'n som geld gekoop het van die seuns van Hemor, die vader van Sigem. 	 Jacob ĩ bajirocaro bero, ĩ ruju̶rire juamasiñujarã, Siquem vãme cu̶ti macaju̶. Toju̶ ejacõari, ĩre yujemasiñujarã, gũ̶taviju̶. To ñamasiñuju Abraham, Hamor rĩare ĩ vaja yimasiriavi, gũ̶tavi.


En sy ouers was gewoond om elke jaar met die paasfees na Jerusalem te gaan. 	 Nazaretju̶ Jesús ĩ ñatoye, Jerusalénju̶ tocãrãca cũ̶mane Pascua boserũ̶mu̶ ĩarã varũgũñujarã ĩ jacu̶a.


En toe die veertiende nag kom, terwyl ons nog in die Adriatiese See ronddrywe, het die matrose omtrent middernag vermoed dat hulle naby land kom. 	 Adriático vãme cu̶tiyaju̶re ju̶a semana vacaju̶ yu̶a, mino yu̶are vẽatucõase rãca. To bajivana rĩne, ñami gu̶dareco ti tu̶sato, “Yucú̶yoare cõñacoana yirãja mani”, yicama cũmuare ĩacoderimasa.


Want Hy wat heilig maak, sowel as hulle wat geheilig word, is almal uit Een; om hierdie rede skaam Hy Hom nie om hulle broeders te noem nie, 	 To bajiri, Jesúrãca ñarã ñari, sĩgũ̶ rĩare bajiro bajirã ñaja mani. Mani quẽne, Dios rĩa mani ñajare, bojonebecu̶ne, “Yu̶ bederã ñaama”, manire yigu̶mi Jesús.