Yacˈariˈ tek Riyaˈ xubij chique ri rudiscípulos: Riyix can yeˈitzuˈ cˈa chi re jay reˈ sibilaj ye jabel. Yacˈa riyin can kitzij cˈa nbij chiwe, chi xtapon na jun kˈij tek xa can xquewulex y majun chic ri xtipaˈeˈ ta ca. Ronojel re nimaˈk tak abej re ye ucusan chique re jay reˈ, xa can xquewulex cˈa pe. Can majun cˈa abej ri xticˈojeˈ ta ca achiˈel la rubanon wacami, xchaˈ chique. 	 Sed li responde diris al ili:CXu vi ne vidas cxion tion? vere mi diras al vi:Ne estos lasita cxi tie sxtono sur sxtono, kiu ne estos dejxetita.


Can majun chic kamac yojtzˈetetej ruma ri Dios ruma kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Kajaf Jesucristo. Y matiox chare ri Jesucristo ruma xuben chake chi cˈo chic uxlanibel cˈuˈx chkacojol riqˈui ri Dios. 	 Tial ni, pravigite per fido, havu pacon kun Dio per nia Sinjoro Jesuo Kristo,


Y xtipe yan ta cˈa ri awajawaren. Y can ya ta cˈa ri nawajoˈ riyit ri xtibanatej waweˈ chuwech re ruwachˈulef, achiˈel nibanatej chilaˈ chicaj awuqˈui riyit. 	 Venu Via regno, plenumigxu Via volo, kiel en la cxielo, tiel ankaux sur la tero.


Y tek Riyaˈ xbeyacatej pe chare ri oración, xpe cˈa quiqˈui ri ye oxiˈ rudiscípulos, y tek xoka quiqˈui xa ye warnek chic. Xpe Riyaˈ xubij cˈa chare ri Pedro: Simón, ¿xa xawer ka? ¿Can ma jubaˈ cˈa xacowin ta xacˈaseˈ jun ti hora wuqˈui? 	 Kaj li venis, kaj trovis ilin dormantaj, kaj diris al Petro:Simon, cxu vi dormas? cxu vi ne havis forton vigli ecx unu horon?


Y riyeˈ xquibij chare: Yecˈo ri yebin chi yit cˈa riyit ri Juan ri Bautista. Yecˈo nicˈaj chic niquibij chi yit cˈa riyit ri Elías. Y yecˈo cˈa chukaˈ ri yebin chi riyit yit jun chique ri nicˈaj chic profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xechaˈ chare ri Jesús. 	 Kaj ili respondis al li:Johano, la Baptisto; laux aliaj:Elija; kaj laux aliaj:Unu el la profetoj.


Riyix wachˈalal aj Israel y ri principaliˈ ri yecˈo chicojol, riyin wetaman chi tek xiyaˈ pa camic ri Jesús, xiben ruma can ma iwetaman ta chi can ya Riyaˈ ri Cristo. 	 Kaj nun, fratoj, mi scias, ke vi agis de nescio, kiel ankaux viaj regantoj.


Y wi cˈo ta jun chiwe riyix ri cˈo jun rumozo ri rutakon el pa juyuˈ riche (rixin) chi nisamej riqˈui ri arado o niyukˈun carneˈl, ¿la can xu (xe wi) cami tek nitzolin pe, can ya cami riˈ xtubij chare: Catoc pa jay, catzˈuyeˈ pa mesa y cawaˈ? Mani. 	 Sed kiu el vi, havante serviston plugantan aux pasxtantan, diros al li, kiam li envenis de la kampo:Tuj venu, kaj sidigxu, por mangxi?


Y ri achi, rey chic ri tiempo riˈ, xubij cˈa chare ri rumozo: Sibilaj utz ri xaben. Riyit can yit jun utzilaj numozo ri can naben wi ri nibix chawe. Y ruma cˈa chi can utz xaben riqˈui ri jubaˈ ri xinyaˈ ca chawe, wacami cˈa nyaˈ lajuj tinamit pan akˈaˈ riche (rixin) chi nakˈet tzij pa quiwiˈ, xchaˈ ri rey. 	 Kaj li diris al li:Bonege, bona servisto; cxar vi estis fidela en tre malgranda afero, havu auxtoritaton super dek urboj.


Y tek tzˈaket chic cˈa ri kacˈaslen, man chic xtikaben ta achiˈel niquiben ri acˈalaˈ chi yebe quelaˈ y yebe quelaˈ. Riyoj ma tikayaˈ ta kˈij chi yojucˈuex ruma xabachique ruwech tijonic ri man achiˈel ta nubij ri ruchˈabel ri Dios; y ma kojtzak ta pa quikˈaˈ winek ri xa ma ya ta ri utz niquisamajij, winek ri can cˈo quinaˈoj chubanic riche (rixin) chi yojquikˈol. 	 por ke ni jam ne estu infanoj, onde jxetataj kaj cxirkauxpelataj de cxiu vento de doktrino, per jxonglado de homoj, per ruzo laux artifiko de trompo;


Jun utzilaj winek, ri utz ri yecˈo pa ránima, yeriˈ ri yerubij pe tek nitzijon. Yacˈa ri winek ri xa itzel yecˈo pa ránima, yeriˈ ri yerubij pe tek nitzijon. 	 La bona homo el sia bona trezoro elmetas bonajxojn; kaj la malbona homo el sia malbona trezoro elmetas malbonajxojn.


Pero riyin can ya cˈa ri kitzij ri nbij chiwe: Jabel nuben chiwe, wi yibe yan; ruma wi ma yibe ta, ma xtipe ta ri Lokˈolaj Espíritu ri notoˈo iwuche (iwixin). Yacˈa wi yibe yan, can yacˈariˈ ntek pe. 	 Tamen mi diras al vi la veron:Estas bone por vi, ke mi foriros; cxar se mi ne foriros, la Parakleto ne venos al vi; sed se mi foriros, mi sendos lin al vi.


Y ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chawe riyit Timoteo. Y chukaˈ nwajoˈ chi yinapon awuqˈui chanin. Pero ntek cˈa el re wuj reˈ chawe, 	 CXi tion mi skribas al vi, esperante veni al vi baldaux,


Y ri tinamit ri xebekˈax wi pe, xquicukubalaˈ cˈa ca quicˈuˈx ri kachˈalal, y xequipixabaj cˈa ca chi ticukeˈ quicˈuˈx riqˈui ri Jesucristo. Ruma nicˈatzin chi riqˈui qˈuiy tijoj pokonal yoj‑oc pa rajawaren ri Dios. 	 firmigante la animojn de la discxiploj, kaj admonante, ke ili restu en la fido, kaj ke tra multaj suferoj ni devas eniri en la regnon de Dio.


Can yoj cˈa riyoj ri iglesia ri yoj oconek ruchˈacul ri Cristo, rumariˈ can tzˈaket kabanon. Riyaˈ can ronojel cˈa lugar cˈo wi, y runojsan ronojel. 	 kiu estas lia korpo, la pleneco de Tiu, kiu plenigas cxion en cxio.


Yacˈa ri kech aj Israel, can niquitij wi quikˈij ruma nicajoˈ yetzˈetetej ruma ri Dios chi majun quimac. Can niquitij quikˈij riche (rixin) chi niquiben ta ri nubij ri ruley ri Dios, pero ma yecowin ta. 	 sed ke Izrael, sekvante la legxon de justeco, ne atingis tiun legxon.


Y ri Jesús xubij cˈa chare ri Pedro: Wi riyin nwajoˈ chi riyaˈ cˈa qˈues na tek xquipe chic jun bey, ma rajawaxic ta chi yariˈ ri nachˈob. Ri rucˈamon chi naben riyit ya ri quinatzekelbej, xchaˈ ri Jesús. 	 Jesuo diris al li:Se mi volas, ke li restu, gxis mi venos, kio estas al vi? vi sekvu min.


Ri nicˈaj chic ri yecˈo wuqˈui, xaxu (xaxe wi) ri nicˈatzin ka chique riyeˈ ri niquichˈob, y ma niquichˈob ta achique ri nicˈatzin pa rusamaj ri Cristo Jesús. 	 CXar cxiu celas siajn aferojn, ne la aferojn de Jesuo Kristo.


Y ri kˈij cˈa tek can quibanon chi ma ye waynek ta riche (rixin) chi niquiben orar, yacˈariˈ tek xquiyaˈ quikˈaˈ pa quiwiˈ ri Bernabé y ri Saulo, riche (rixin) chi yebe chubanic ri samaj ri rubin ca ri Lokˈolaj Espíritu. 	 Tiam, fastinte kaj pregxinte kaj metinte sur ilin la manojn, ili forsendis ilin.


Ruloman chi cˈa yincˈo na chuwech re ruwachˈulef, yin cˈa riyin ri Sakil riche (rixin) ri quicˈaslen quinojel ri winek, xchaˈ. 	 Dum mi estas en la mondo, mi estas la lumo de la mondo.


Queriˈ cˈa chukaˈ iwetaman chi jun utzilaj cheˈ nuyaˈ utzilaj tak ruwech, yacˈa ri itzel cheˈ, itzel chukaˈ ri ruwech ri nuyaˈ. 	 Tiel cxiu bona arbo donas bonajn fruktojn, sed putra arbo donas malbonajn fruktojn.


Tek can yecˈo chic cˈa chiriˈ, xquiyaˈ cˈa chare ri Jesús jun chˈomilaj ruyaˈal uva xolon riqˈui jun cˈayilaj akˈom. Yacˈa tek Riyaˈ xunaˈ ri xquiyaˈ chare, ma xrajoˈ ta xukum. 	 ili donis al li trinki vinon kun galo enmiksita; kaj li gustumis gxin, kaj ne volis trinki.


Y ri ruˈespíritu xapon quiqˈui ri nicˈaj chic ánima ri ye tzˈapin y cˈo ri xberutzijoj chique. 	 en kiu ankaux li iris kaj predikis al la enkarceraj spiritoj,


Y ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xesiqˈuix (xeˈoyox) cˈa chukaˈ riyeˈ chupan ri cˈulanen riˈ. 	 ankaux Jesuo kaj liaj discxiploj estis invititaj al la edzigxo.


Y ri José, rucˈajol ca ri Matatías, y ri Matatías rucˈajol ca ri Amós, y ri Amós rucˈajol ca ri Nahum, y ri Nahum rucˈajol ca ri Esli, y ri Esli rucˈajol ca ri Nagai. 	 de Matatias, de Amos, de Nahxum, de Esli, de Nagaj,


Y ruma chi yix riche (rixin) chic ri Cristo, xixoc riy rumam ri Abraham. Y xtoc cˈa chukaˈ iwuche (iwixin) ri utzil ri xutzuj (xusuj) ri Dios chare ri Abraham ojer ca. 	 Se do vi apartenas al Kristo, vere vi estas la idaro de Abraham, kaj heredantoj laux la promeso.


Y yacˈa tek ri lajuj chic discípulos xquicˈaxaj ri xbitej ka, xpe cˈa coyowal chique ri Jacobo y ri Juan. 	 Kaj auxdinte, la dek ekindignis kontraux Jakobo kaj Johano.


Jabel ruwaquikˈij ri cˈo cánima riche (rixin) chi yequibochiˈij ri yebano oyowal, ruma riyeˈ xtibix chique chi ye ralcˈual ri Dios. 	 Felicxaj estas la pacigantoj, cxar filoj de Dio ili estos nomataj.


Ruma xa can ma yix ta chic riyix ri xquixchˈo, xa can ya chic ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj ri xtiyaˈo ri chˈabel chiwe ri xtibij. 	 CXar parolas ne vi, sed la Spirito de via Patro parolas en vi.


Y Riyaˈ xubij cˈa: Xcˈojeˈ cˈa jun achi ri nim rukˈij. Ri achi riˈ xbe cˈa pa jun chic ruwachˈulef ri cˈanej cˈo wi, riche (rixin) chi ntoc pe rey. Y cˈacˈariˈ nitzolin chic pe. 	 Li do diris:Unu nobelo forvojagxis en malproksiman landon, por ricevi al si regnon, kaj reveni.


Y can achiˈel xquiben ri Janes y ri Jambres ri ojer ca, chi xquetzelaj ri xubij ri Moisés, can que wi chukaˈ riˈ niquiben ri achiˈaˈ riˈ, niquetzelaj ri kas kitzij. Yojtajnek ri quinaˈoj ruma ri etzelal. Can kˈalaj chi ma cukul ta quicˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 Kaj kiel Janes kaj Jambres kontrauxstaris al Moseo, tiel same cxi tiuj ankaux kontrauxstaras al la vero, homoj kun malnobligita spirito, por la fido senvaloraj.


Pero yecˈo cˈa winek ri xa yetzeˈen apo chiquij y niquibilaˈ cˈa: La winek laˈ xa ye kˈabarelaˈ, xechaˈ. 	 Sed aliaj moke diris:Ili estas plenaj de mosto.


tek xojrucol pe chupan ri kamac. Ma ruma ta chi cˈo utz kabanon. Ma que ta riˈ. Xa ruma xujoyowaj kawech. Y riche (rixin) chi xojrucol can xuben chake chi achiˈel xojalex chic jun bey ruma chˈajchˈoj xuben chare ri kánima. Y xuben chukaˈ cˈacˈacˈ chare ri kacˈaslen, ruma ri Lokˈolaj Espíritu xoc pa tak kánima. 	 ne per laboroj faritaj en justeco, kiujn ni mem farus, sed laux Sia kompato Li savis nin, per la lavado de renasko, kaj per la renovigo de la Sankta Spirito,


Y ri Jesús xucˈutuj cˈa chique: ¿Achoj pa ruwiˈ cˈa ichapon wi iwiˈ quiqˈui riyeˈ? xchaˈ chique. 	 Kaj li demandis ilin:Pri kio vi diskutas kun ili?


Yacˈa riyoj can ya ri Cristo ri xcamisex chuwech cruz ri nikatzijoj. Y riˈ xa nuben cˈa chique ri wech aj Israel chi niyacatej coyowal ruma ma utz ta niquicˈaxaj, y chiquiwech cˈa ka ri ma ye israelitas ta xa majun nicˈatzin wi. 	 sed ni predikas Kriston krucumitan, por Judoj falilon, kaj por Grekoj malsagxon;


Y ri caˈiˈ discípulos xebe cˈa pa tinamit Jerusalem. Y tek xeˈapon, can xbanatej na wi achiˈel ri rubin el ri Jesús chique. Y riyeˈ can xquiben wi cˈa ruchojmil ronojel ri nicˈatzin chare ri waˈin chupan ri pascua riˈ. 	 Kaj foriris la discxiploj kaj iris en la urbon, kaj trovis tiel, kiel li diris al ili; kaj ili pretigis la Paskon.


Man cˈa quixtaneˈ ta chi nimatioxij ronojel pa rubiˈ ri Kajaf Jesucristo chare ri Dios Tataˈixel. 	 dankante Dion, la Patron, cxiam pro cxio en la nomo de nia Sinjoro Jesuo Kristo;


Yacˈa tek ri discípulos xquitzˈet chi cˈo jun petenak chraken pa ruwiˈ ri choy, xquirek quichiˈ y xquibilaˈ cˈa chiquiwech chi achique cˈa laˈ, xechaˈ. Ruma riyeˈ xquibij chi ri petenak pa ruwiˈ ri choy xa jun subunel (xibinel). 	 sed ili, vidante lin iranta sur la maro, supozis, ke gxi estas fantomo, kaj ili ekkriis;


Can nchilabej cˈa chiwe chi tiwajoˈ cˈa iwiˈ chiˈiwonojel. 	 Tion mi ordonas al vi, por ke vi amu unu la alian.


Chiriˈ cˈa pa tinamit Ramá xacˈaxatej okˈej. Can cˈo wi nimalaj bis. Cˈo cˈa jun ri nujikˈ okˈej. Riˈ ya ri Raquel yerokˈej ri ral, y astapeˈ nibochiˈix, xa can ma nikˈax ta cˈa ri bis chare ruma ri ral xecom. 	 Vocxo estas auxdita en Rama, GXemado kaj maldolcxa plorado, Rahxel priploras siajn infanojn, Kaj sxi ne volas konsoligxi, cxar ili forestas.


Tek ri rudiscípulos ri Juan xquicˈaxaj chi xcamisex, xebe cˈa chucˈamaric ri ruchˈacul, y xbequimukuˈ ca. 	 Kaj kiam liaj discxiploj auxdis, ili venis kaj forportis lian korpon, kaj metis gxin en tombon.


Y ri achi achiˈel jun coronel majun cˈa tzij xracˈaxaj ta jabel, ruma sibilaj ye qˈuiy ri winek ri yecˈo chiriˈ. Jun wi cˈa niquibij ri nicˈaj, y jun wi chic niquibilaˈ ri nicˈaj chic, y can niquirek quichiˈ tek niquibij. Rumariˈ ri achi achiˈel coronel xubij chi tucˈuex apo ri Pablo pa cuartel cuma ri soldados. 	 Kaj la amaso kriadis diverse ion kaj alion; kaj, ne povante konstati la gxuston pro la tumulto, li ordonis, ke oni konduku lin en la fortikajxon.


Y cˈacˈariˈ xquitek quicˈamaric ri Pedro y ri Juan. Y tek yecˈo chic cˈa apo chiriˈ chiquiwech, xquicˈutuj cˈa chique: ¿Achique yayon uchukˈaˈ chiwe o achique cˈa chi biˈaj ri xicusaj riyix riche (rixin) chi xiben quereˈ? 	 Kaj stariginte ilin en la mezo, tiuj demandis:Per kia potenco aux per kia nomo vi faris tion?


Y can yin cˈa riyin ri Alfa y ri Omega. Ntel cˈa chi tzij chi can yin cˈa riyin ri rutiquiribel pe chare ronojel y can yin cˈa chukaˈ riyin ri ruqˈuisbel chare ronojel. 	 Mi estas la Alfa kaj la Omega, la unua kaj la lasta, la komenco kaj la fino.


Y tek ri Jesús xutzˈet chi ri achiˈaˈ ri ye ucˈuayon apo ri achi siquirnek chi can quicukuban wi quicˈuˈx riqˈui Riyaˈ, xubij chare ri achi siquirnek: Ri amac xecuyutej yan. 	 Kaj vidante ilian fidon, li diris:Ho viro, viaj pekoj estas al vi pardonitaj.


Pero yecˈo nicˈaj chique riyeˈ ri xebe quiqˈui ri achiˈaˈ fariseos y xbequitzijoj chique ri achique ri xuben ri Jesús. 	 Sed kelkaj el ili foriris al la Fariseoj, kaj rakontis al ili tion, kion Jesuo faris.


Y riyeˈ xquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Y achique cˈa xtelesan el ri abej tzˈapebel ruchiˈ ri jul chkawech? xechaˈ. 	 Kaj ili diris inter si:Kiu derulos por ni la sxtonon de la enirejo de la tombo?


Y can ya wi cˈa ri Cristo ri icˈaslen, y tek Riyaˈ xtibekˈalajin chic pe jun bey, can riqˈui nimalaj rukˈij rucˈojlen, y riyix chukaˈ can xquixkˈalajin riqˈui Riyaˈ chi can cˈo ikˈij icˈojlen. 	 Kiam aperos Kristo, nia vivo, tiam vi ankaux kun li aperos en gloro.


Y ri winek ri yebin chi ya numac riˈ ri ye nubanalon, xa can ma xtel ta wi chi kitzij ri niquibij, xa ta nicˈutux chique chi tiquikˈalajsaj. 	 Kaj ili ne povas pruvi la aferojn, pri kiuj ili nun akuzas min.


Ruma riyix iwetaman chi chupan jun ralaxbel (rutzˈucbel) yaˈ, xa jun ruwech yaˈ ntel pe, ma xtel ta pe utzilaj yaˈ y chukaˈ cˈayilaj yaˈ. 	 CXu la fonto elsxprucigas el la sama aperturo dolcxan akvon kaj maldolcxan?


Y chukaˈ ri Dios xubij chare ri Rucˈajol: Ajaf, riyit pa rutiquiribel pe xaben ri ruwachˈulef, y akˈaˈ chukaˈ riyit xbano ri caj. 	 Kaj: En antikveco Vi, ho Eternulo, fondis la teron, Kaj la cxielo estas la faro de Viaj manoj.


Queriˈ ri rubin ca ri David. Riyin nbij chi ri kech aj Israel ma riche (rixin) ta xtibe kˈij xtibe sek xetzak tek xquichakˈij (xquitochˈ) ri caken. Ma que ta riˈ. Xa ruma ma xquinimaj ta ri rutzij ri Dios, rumariˈ tek ri Dios xuyaˈ ri colotajic chique ri ma ye israelitas ta, riche (rixin) chi queriˈ nucˈasoj jun raybel quiqˈui ri kech aj Israel riche (rixin) chi niquirayij niquinimaj chic rutzij ri Dios. 	 Mi do diras:CXu ili falpusxigxis, por ke ili falu? Nepre ne! sed per ilia eraro venis savo al la nacianoj, por jxaluzigi ilin.


Y ri Pilato xubij cˈa chique ri winek ri quimolon cˈa quiˈ chiriˈ: ¿Achique cˈa ri niwajoˈ riyix chi riyin nwelesaj el? ¿Niwajoˈ chi nwelesaj el ri Barrabás o ya ri Jesús ri nibix chukaˈ Cristo chare? xchaˈ chique. 	 Kiam do ili kolektigxis, Pilato diris al ili:Kiun vi deziras, ke mi liberigu al vi? cxu Barabason, aux Jesuon, nomatan Kristo?


Y rumariˈ tek ri Dios xiruchaˈ riyin riche (rixin) chi xinoc jun apóstol riche (rixin) chi ntzijoj ri ruchˈabel chique ri winek ri ma ye israelitas ta. Y ronojel re nbij wacami can kitzij wi. Ri Cristo can nutzˈet wi ri wánima chi can kitzij wi ri nbij y ma ntzˈuc ta tzij. Y ncˈut ri ruchˈabel chiquiwech ri winek ri ma ye israelitas ta, riche (rixin) chi ticukeˈ quicˈuˈx riqˈui ri Jesucristo y tiquetamaj ri kitzij. 	 por kio mi estas nomita predikisto kaj apostolo (mi diras la veron, mi ne mensogas), instruisto por la nacianoj en fido kaj vero.


Xa yacˈa chi can ma xbe ta ka jabel rucˈamal ri ruchˈabel ri Dios pa tak cánima, xa can ma niyaloj ta cˈa ri quicoten quiqˈui. Y tek yepe cˈa tijoj pokonal y yeˈetzelex ruma quiniman ri ruchˈabel ri Dios, chanin yetzak. 	 kaj ili ne havas en si radikon, sed restas nur portempe; kiam do venas sufero aux persekuto pro la vorto, tuj ili falpusxigxas.


Tek ri Pablo y ri Bernabé xeˈapon cˈa ri pa tinamit Iconio, riyeˈ xeˈapon cˈa pa jun jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y ri ruchˈabel ri Dios ri xquibij riyeˈ chique ri winek, can xuben cˈa chique chi sibilaj ye qˈuiy ri xquinimaj ri Jesucristo. Yecˈo cˈa israelitas y yecˈo cˈa chukaˈ ri ma ye israelitas ta ri xeniman. 	 Kaj en Ikonio ili ambaux eniris en la sinagogon de la Judoj, kaj tiel parolis, ke granda amaso da Judoj kaj Grekoj kredis.


Y chukaˈ xincˈut yan chuwech pa jun achiˈel achicˈ chi cˈo jun achi Ananías rubiˈ ri xapon riqˈui, y xuyaˈ rukˈaˈ pa ruwiˈ riche (rixin) chi nitzuˈun chic jun bey, xchaˈ chare. 	 kaj li vidis viron, nomatan Ananias, enirantan kaj metantan sur lin la manojn, por ke li ricevu vidpovon.


Yacˈa riyit Timoteo, animan ri utzilaj chˈabel ri ncˈut riyin. Awetaman chukaˈ chi xincˈuaj jun utzilaj cˈaslen y can nwajoˈ nben ronojel ri chilaben chuwe ruma ri Dios. Awetaman chi can nucukuban wi nucˈuˈx riqˈui ri Dios, yicochˈon, y yenwajoˈ quinojel. 	 Sed vi sekvis mian instruon, konduton, celon, fidon, toleremecon, amon, paciencon,


Ri sakil y ri uchukˈaˈ ri ruyaˈon cˈa pe ri Dios chake, can jun nimalaj beyomel wi, pero ri kachˈacul ri kayacon wi ka ri beyomel riˈ xa ma nim ta rejkalen. Xa junan cˈa riqˈui jun ulef lek, ruma xa can yoj ulef wi, riche (rixin) chi nikˈalajin chi ri uchukˈaˈ ri cˈo kiqˈui, riqˈui ri Dios petenak wi y xa ma kiqˈui ta riyoj nipe wi, ruma ri uchukˈaˈ riˈ can sibilaj wi nim. 	 Sed ni havas cxi tiun trezoron en argilaj vazoj, por ke la treega grandeco de la potenco estu de Dio, kaj ne de ni mem;


Y wi ri tinamit ri yixapon wi xa ma yixcˈul ta, can quixel cˈa pe chiriˈ y titotalaˈ (tiquiralaˈ) ca ri pokolaj ri cˈo chiwaken chiquiwech ri winek riˈ, riche (rixin) chi queriˈ tiquetamaj chi ma utz ta ri xquiben, xchaˈ ri Jesús. 	 Kaj se ie oni vin ne akceptos, tiam, forirante el tiu urbo, deskuu la polvon de viaj piedoj, por atesto kontraux ili.


Y pa rubiˈ ri Ajaf nbij cˈa chiwe, chi tisiqˈuij re wuj reˈ chiquiwech quinojel ri lokˈolaj tak kachˈalal. 	 Mi solene petegas vin per la Sinjoro, ke oni legu cxi tiun epistolon antaux la tuta frataro.


Pero wacami cˈa yaˈon na kˈij chi yecˈo yeˈoc chupan ri uxlanen riˈ. Ri katiˈt kamamaˈ xquicˈaxaj ri utzilaj ruchˈabel ri Dios, pero riyeˈ ma xquiben ta ri xquicˈaxaj, rumariˈ ma xeˈoc ta chupan ri uxlanen riˈ. 	 CXar restas do por iuj veni en gxin, kaj tiuj, al kiuj la evangelio unue estis predikita, ne envenis pro malobeo,


Ri Rucˈajol xcom kuma riyoj y xbiyin ri ruquiqˈuel riche (rixin) chi xutoj y xucuy ri kamac. Jabel cˈa nikˈalajin chi ri nimalaj rutzil ri Dios can achiˈel jun nimalaj beyomel ri xkacˈul, ruma xutek pe ri Cristo chkacolic. 	 en kiu ni havas la elacxeton per lia sango, la pardonon de niaj pekoj, laux la ricxo de lia graco,


Chiriˈ cˈa cˈo wi ri Jesús tek xbeyaˈox (xbeyaˈ) jun achi chuwech, jun achi ri ma nacˈaxan ta y ma ntel ta jabel ruchˈabel. Y ri ye cˈamayon pe, xquicˈutuj cˈa jun utzil chare ri Jesús chi tuyaˈ rukˈaˈ pa ruwiˈ. 	 Kaj oni kondukis al li viron surdan kaj apenaux parolkapablan, kaj petis lin, ke li metu sian manon sur lin.


Riyoj cˈo cˈa jun kaˈaltar, pero ma junan ta riqˈui ri altar ri yetzuj (yesuj) chicop pa ruwiˈ chiriˈ pa rachoch ri Dios. Riyoj can ya ri Cristo ri xcom kuma riche (rixin) chi xcuyutej kamac. Rumariˈ ri yesamej pa rachoch ri Dios, ma yatajnek ta chique chi niquitij ri nitzuj (nisuj) pa ruwiˈ ri kaˈaltar riyoj. 	 Ni havas altaron, el kiu la servantoj de la tabernaklo havas nenian rajton mangxi.


Xepe cˈa quinojel ri winek xquibij cˈa: Xa can pa kawiˈ cˈa riyoj y pa quiwiˈ ri kalcˈual tika wi rutojbalil ri rucamic re jun achi reˈ, xechaˈ. 	 Kaj la tuta popolo responde diris:Lia sango estu sur ni kaj sur niaj infanoj.


Y tek ye benak, xpe jun nimalaj cakˈikˈ. Y ri jucuˈ ri ye benak wi xuchop ninoj pe chi yaˈ. Y rumariˈ xa jubaˈ ma yebe ka chuxeˈ yaˈ. 	 Kaj okazis granda ventego, kaj ondoj batis en la sxipeton, tiel ke la sxipeto estis jam plenigxanta.


Y ri Jesús xubij chique: Ri oconek ruqˈuexel nuway riyin ya cˈa ri nben ri nrajoˈ ri yin takayon pe y nqˈuis ca rubanic ronojel ri rusamaj ri ruchilaben pe chuwe. 	 Jesuo diris al ili:Mia nutrajxo estas plenumi la volon de Tiu, kiu min sendis, kaj fini Lian laboron.


Y yacˈariˈ tek ri Simeón xeruben bendecir ri José y ri María y cˈacˈariˈ xubij chare ri María, ri ruteˈ ri acˈal: Tawacˈaxaj na peˈ, re acˈal reˈ nim ri samaj ri yaˈon pe chare ruma ri Dios. Y ruma Riyaˈ, ye qˈuiy chique ri kech aj Israel ri xquecolotej. Y ye qˈuiy chukaˈ ri xquetzak, ruma xtiquetzelaj. 	 kaj Simeon ilin benis, kaj diris al Maria, lia patrino:Jen cxi tiu estas metita por la falo kaj levigxo de multaj en Izrael, kaj por signo kontrauxparolata;


Ronojel reˈ ntzˈibaj chiwe, pero ma ruma ta chi ma iwetaman ta ri kitzij, ma que ta riˈ, xa ruma chi iwetaman ri kitzij y chukaˈ iwetaman chi majun tzˈucun tak tzij petenak ta riqˈui ri kitzij. 	 Mi skribis al vi ne pro tio, ke vi ne scias la veron, sed pro tio, ke vi gxin scias, kaj pro tio, ke nenia mensogo estas el la vero.


¿Achique cˈa lugar ri rucˈamon chi nikayaˈ wi rukˈij ri Dios? Ruma ri kateˈ katataˈ ri xecˈojeˈ ojer ca, pa ruwiˈ re jun juyuˈ reˈ cˈo wi ri lugar ri xquiyaˈ wi rukˈij ri Dios. Ya chic cˈa riyix israelitas nibij chi quinojel ri winek cˈo chi ya ri pa Jerusalem niquiyaˈ wi rukˈij ri Dios, xchaˈ ri ixok. 	 Niaj patroj adoradis sur cxi tiu monto; kaj vi diras, ke en Jerusalem estas la loko, kie oni devas adori.


Queriˈ nubij ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca. Majun xtibano pokon chiwe, tek riyix xa can ya ri utz ri yixtajin chubanic. 	 Kaj kiu faros al vi malbonon, se vi farigxos fervoraj en la bono?


Riyoj ya cˈa ri xkatzˈet y ri xkacˈaxaj yariˈ ri nikatzijoj chiwe, riche (rixin) chi riyix y riyoj junan kawech nikaben, y can kitzij wi chi junan kawech nikaben riqˈui ri Tataˈixel y riqˈui ri Jesucristo ri Rucˈajol. 	 kion ni vidis kaj auxdis, tion ni anoncas al vi, por ke vi ankaux havu kunulecon kun ni; kaj nia kunuleco estas kun la Patro kaj kun Lia Filo Jesuo Kristo;


Y yacˈariˈ tek riyeˈ chukaˈ xtiquibij: Ajaf, riyoj majun bey xatkatzˈet ta chi natij ta wayjal, nichakiˈj ta achiˈ, chukaˈ majun bey xatkatzˈet ta pa katinamit chi nicˈatzin aposada, o chi man ta jun atziak, yit yawaˈ ta, yitcˈo ta pa cárcel. Riyoj majun bey xatkatzˈet ta chi que ta riˈ acˈulwachin, rumariˈ can majun wi cˈa utzil xkaben chawe, xquechaˈ. 	 Tiam ili ankaux respondos, dirante:Sinjoro, kiam ni vidis vin malsata, aux soifanta, aux fremda, aux nuda, aux malsana, aux en malliberejo, kaj ne servis al vi?


Y tek ri Cristo xcamisex chuwech ri cruz, riyin achiˈel xa ta can xicom chuwech ri cruz riqˈui Riyaˈ. Y ma yin ta chic rajaf re nucˈaslen re cˈo wacami, xa can ya chic ri Cristo ri cˈo pa wánima ri oconek rajaf re nucˈaslen. Y janipeˈ cˈa ri xquicˈaseˈ el chuwech re ruwachˈulef, can xtincukubaˈ nucˈuˈx riqˈui ri Cristo ri Rucˈajol ri Dios ri xajowan wuche (wixin), y xuyaˈ chukaˈ riˈ riche (rixin) chi xcamisex wuma. 	 Kun Kristo mi krucumigxis, tamen mi vivas; jam ne mi mem, sed Kristo vivas en mi; kaj tiun vivon, kiun mi vivas en karno, mi vivas en fido al la Filo de Dio, kiu min amis kaj sin donis pro mi.


Y tek ri discípulos xetzuˈun chic cˈa apo, xquitzˈet chi xa majun chic cˈo riqˈui ri Jesús. Xa ruyon chic cˈo ca. 	 Kaj subite, cxirkauxrigardinte, ili jam vidis neniun krom Jesuo sola.


Tek ri Dios xchˈo pa ruwiˈ ri juyuˈ, ri juyuˈ xsilon. Yacˈa re wacami nubij: Xtapon cˈa jun kˈij tek ma xu (xe) ta chic ri ruwachˈulef ri xtinsiloj, xa can xtinsiloj chukaˈ ri caj, xchaˈ. 	 kies vocxo tiam skuis la teron; sed nun Li promesis, dirante:Ankoraux unufoje Mi ekmovos ne sole la teron, sed ankaux la cxielon.


Y xtiquibilaˈ cˈa: Wi rubin ca ri Cristo chi nipe chic jun bey, ¿acuchi (achique) cˈa cˈo wi ri retal chi can nipe wi? Ruma janipeˈ tiempo ri ye caminek ri kateˈ katataˈ majun jalatajnek ta chuwech re ruwachˈulef. Can achiˈel tek xban re ruwachˈulef, can cˈa que na riˈ rubanon re wacami, xquechaˈ. 	 kaj dirante:Kie estas la anonco de lia alveno? cxar de kiam la patroj endormigxis, cxio restas kiel de post la komenco de la kreo.


Yacˈariˈ tek xintzˈet chi ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl xrelesaj ri ruwakak sello ri achoj riqˈui kˈolin wi ri boron wuj, y can yacˈariˈ tek xuben jun nimalaj silonel. Y ri kˈij ma xtzuˈun ta chic, xa xkˈeker achiˈel jun pim tziek ri banon riqˈui rusmal jun chicop kˈek rij, ri tziek ri nucusex tek cˈo bis. Y ri icˈ quicˈ quicˈ nitzuˈun. 	 Kaj mi rigardis, kiam li malfermis la sesan sigelon, kaj farigxis granda tertremo; kaj la suno farigxis nigra kiel sakajxo el haroj, kaj la tuta luno farigxis kiel sango;


Riyin can nbij cˈa chiwe chi chanin xquerutoˈ pe. Y tek ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol xtipe chic jun bey waweˈ chuwech re ruwachˈulef, ¿la cˈa yecˈo na cami winek ri quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Dios? xchaˈ ri Jesús. 	 Mi diras al vi:Rapide Li faros por ili justecon. Tamen kiam venos la Filo de homo, cxu li trovos fidon sur la tero?


¡Wacami, ri chilaˈ chicaj sibilaj niyaˈox (nyaˈ) rukˈij rucˈojlen ri Dios! ¡Y waweˈ chuwech re ruwachˈulef xoka yan ri uxlanibel cˈuˈx. Xoka yan chiquicojol ri winek, ruma ri rutzil ri Dios! 	 Gloro al Dio en la supera alto, Kaj sur la tero paco, inter homoj Difavoro.


Rumacˈariˈ wachˈalal, riyin nwajoˈ chi riyix niwetamaj chrij ri xbanatej quiqˈui ri kateˈ katataˈ ojer. Can cˈo ri rutzil ri Dios quiqˈui. Ruma can xuyaˈ cˈa pe jun sutzˈ ri xucˈuan quibey. Xujech chukaˈ ri mar chiquiwech riche (rixin) chi xekˈax el. 	 CXar mi ne volas, fratoj, ke vi ne sciu, ke niaj prapatroj estis cxiuj sub la nubo, kaj cxiuj trairis la maron;


Ri Dios xuyaˈ cˈa pa cánima ri lajuj aj kˈatbel tak tzij chi junan quichˈobonic xquiben riche (rixin) chi xeyacatej chrij ri ixok ri ma utz ta ri rucˈaslen, y chukaˈ junan quichˈobonic xquiben riche (rixin) chi xquijech ri kˈatbel tzij ri cˈo pa quikˈaˈ riyeˈ chare ri chicop. Y can queriˈ xtiquiben, ruma cˈo chi nibanatej na ri ye rubin ca ri Dios chi yebanatej. 	 CXar Dio enmetis en ilian koron efektivigi Lian intencon, kaj efektivigi unu intencon, kaj doni sian regnon al la besto, gxis la vortoj de Dio plenumigxos.


Y caˈiˈ yan cˈa semanas tuchop wi pe ri cakˈikˈ riˈ, y kachapon cˈa binen pa ruwiˈ ri mar ri Adriático rubiˈ. Y pa nicˈaj akˈaˈ riche (rixin) ri akˈaˈ riˈ tek ri achiˈaˈ ri ye ucˈuayon riche (rixin) ri barco xquinabej chi nakaj chic yojcˈo wi apo chare jun ruwachˈulef. 	 Sed kiam venis la dek-kvara nokto, kaj ni estis cxirkauxpelataj en la Adria maro, la maristoj eksentis cxirkaux noktomezo, ke ili alproksimigxas al ia lando;


Yacˈa ri yebano etzelal, xtiquicˈul cˈa rutojbalil ri etzelal ri niquiben. Ruma ri Dios ma ya ta achique rubanic ri winek ri nutzuˈ, wi cˈo rukˈij o majun, ri nutzuˈ Riyaˈ ya ri achique ri yequibanalaˈ. 	 Sed cxiu maljuste faranta ricevos returne laux sia maljustajxo, kaj ne ekzistas personfavorado.


Y nwajoˈ nchojmirisaj chiwech ri rubanic ronojel reˈ. Pa nabey mul ri Dios rubanon jun trato riqˈui ri Abraham. Y tek kˈaxnek chic cajiˈ ciento riqˈui juwinek lajuj junaˈ ri ruchojmirisan wi ca ri trato riqˈui ri Abraham, yariˈ tek ri Dios xuyaˈ ri ley chare ri Moisés. Y ri ley riˈ ma xuyoj ta ri trato ri rubanon pa nabey mul ni ma xuben ta chukaˈ chi ri Dios man ta chic xuyaˈ ri rutzil ri rutzujun (rusujun) ca chare ri Abraham. Y ri utzil riˈ ya chi nipe ri Cristo. 	 Sed jen kion mi diras:Interligon, antauxe konfirmitan de Dio, la legxo, kiu venis kvarcent tridek jarojn poste, ne nuligas, tiel ke gxi malefektivigus la promeson.


Riyaˈ xubij cˈa chique ri winek: Can titzolin cˈa pe icˈuˈx riqˈui ri Dios, ruma xa nakaj chic cˈo wi pe ri rajawaren ri Dios, nichaˈ chique. 	 kaj dirante:Pentu, cxar alproksimigxis la regno de la cxielo.


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ: Jun tinamit xtiyacatej cˈa el chi nberubanaˈ chˈaˈoj riqˈui jun chic tinamit. Yecˈo cˈa chukaˈ nimaˈk tak ruwachˈulef ri xqueyacatej cˈa el chi nbequibanaˈ chˈaˈoj quiqˈui nicˈaj chic nimaˈk tak ruwachˈulef. 	 Tiam li diris al ili:Levigxos nacio kontraux nacio, kaj regno kontraux regno;


Ajaf, xequiwulaj ri altares ri awuche (awixin) riyit y xequicamisaj ri profetas ri xekˈalajsan ri achˈabel. Xa nuyon chic oc riyin yincˈo ca, pero yinquicanoj chukaˈ riche (rixin) chi yinquicamisaj. Queriˈ xubij ri Elías chare ri Dios. 	 Ho Eternulo, oni mortigis Viajn profetojn, detruis Viajn altarojn; kaj mi sola restis, kaj oni sercxas mian animon.


Xabachique winek ri can rucˈuan ri cˈacˈacˈ alaxic riqˈui ri Dios nichˈacon chrij ronojel ri etzelal riche (rixin) re ruwachˈulef. Y yojchˈacon ruma kacukuban chic kacˈuˈx riqˈui ri Jesucristo. 	 CXar cxio, kio el Dio naskigxis, venkas la mondon; kaj jen estas la venko venkinta la mondon:nia fido.


Y tek ri Pilato xutzˈet chi xa majun chic cˈa ri nicowin ta nuben y ri winek xa sibilaj pa quichiˈ niquiben, xpe riyaˈ xberucˈamaˈ pe jubaˈ ruyaˈ y xuchˈej rukˈaˈ chiquiwech quinojel ri winek riˈ, y xubij: Riyin majun numac chare ri rucamic re jun chojmilaj achi reˈ. Kas yix wi cˈa riyix achique niben chare, xchaˈ chique. 	 Tial Pilato, vidante, ke neniel prosperas al li, sed ke kontrauxe tumulto levigxas, prenis akvon kaj lavis siajn manojn antaux la homamaso, dirante:Mi estas senkulpa pri la sango de tiu justulo:vi zorgu pri gxi.


Y sibilaj qˈuiy ri tijoj pokonal ri xinkˈaxaj ruma ri yabil. Pero ma riqˈui ta chi yin yawaˈ, riyix ma itzel ta xinitzˈet, ni ma xiniwetzelaj ta. Xa can jabel nucˈulic xiben. Achiˈel xa ta jun ángel riche (rixin) ri Dios, o achiˈel xa ta can yin cˈa riyin ri Cristo Jesús ri xiben chuwe tek xinicˈul. 	 kaj vian elprovon en mia karno vi ne malestimis nek abomenis, sed kvazaux angxelon de Dio vi akceptis min, kvazaux Kriston Jesuon.


Yacˈa ri Tomás, ri jun chique ri cablajuj rudiscípulos ri Jesús, ri nibix chukaˈ Dídimo chare, xa man cˈo ta quiqˈui ri rachibil, tek ri Jesús xocˈulun chiquicojol. 	 Sed Tomaso, unu el la dek du, nomata Didimo, ne cxeestis kun ili, kiam Jesuo venis.


Can ya chukaˈ ri nabey tak chˈaquet yequicanolaˈ ri pa nimaˈk tak waˈin y ya chukaˈ riˈ ri yequichaˈ pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, riche (rixin) chi queriˈ nibix chi riyeˈ cˈo quikˈij. 	 kaj amas la cxeflokojn cxe festenoj, kaj la cxefsegxojn en la sinagogoj,


Riyoj cukul kacˈuˈx chi riyix ma xtiyaˈ ta ca ri Dios. Ruma ketaman chi yix kachibil chupan ri tijoj pokonal ri nikakˈaxaj ruma ri rusamaj ri Cristo, rumariˈ chi yix kachibil chukaˈ tek nicukubex kacˈuˈx riyoj. 	 kaj nia espero pri vi estas firma, cxar ni scias, ke kiel vi estas partoprenantoj en la suferoj, tiel ankaux vi estas partoprenantoj en la konsolo.


Y yariˈ ri nabey cˈastajbel ri xtibanatej. Yacˈa ri nicˈaj chic caminakiˈ ma xquecˈastej ta na. Xa nikˈax na jun mil junaˈ, cˈacˈariˈ tek xquecˈastej pe. 	 La ceteraj mortintoj ne vivis, gxis finigxos la mil jaroj. Tio estas la unua relevigxo.


Ruma wi riyit nanaˈ raybel chi naben jun mac, riˈ xa awuqˈui cˈa riyit nipe wi. Xa ya ri itzel tak raybel ri yecˈo awuqˈui ri yebano queriˈ chawe. 	 sed cxiu estas tentata, kiam li estas fortirata de sia dezirado, kaj delogata.


Yacˈa ri achiˈaˈ fariseos xa niquibij cˈa chrij ri Jesús: Laˈ xa ya ri cajawalul ri itzel tak espíritu ri niyaˈo uchukˈaˈ chare, rumariˈ tek nicowin yerelesaj itzel tak espíritu, yechaˈ. 	 Sed la Fariseoj diris:Per la estro de la demonoj li elpelas demonojn.


Y yacˈariˈ tek riyin ri Juan xinwacˈaxaj cˈa jun chˈabel chilaˈ chicaj y riqˈui ruchukˈaˈ nubij cˈa: Wacami xoka yan ri colotajic, ri uchukˈaˈ y ri rajawaren ri Dios. Y queriˈ chukaˈ xoka yan ri kˈij chi nikˈalajin ri rukˈatbel tzij ri Jesucristo ri chaˈon pe ruma ri Dios. Ruma ri notzujun (nosujun) chiquij ri kachˈalal chuwech ri Dios chi pakˈij chi chakˈaˈ, xcˈak yan el. 	 Kaj mi auxdis grandan vocxon en la cxielo, dirantan:Nun farigxis la savo kaj la potenco kaj la regxeco de nia Dio, kaj la auxtoritato de Lia Kristo; cxar jxetigxis malsupren la akuzanto de niaj fratoj, kiu tage kaj nokte akuzas ilin antaux nia Dio.


Queriˈ xuben chuwe, astapeˈ tek rubanon ca xa xiyokˈon chrij, y xenyaˈ pa tijoj pokonal ri winek ri quiniman Riyaˈ; y qˈuiy pokon ri xinbanalaˈ chique. Pero ri Ajaf xujoyowaj nuwech, ruma ri tiempo riˈ riyin ma wetaman ta ri xenbanalaˈ ruma ma jane nuniman ta ri Jesucristo. 	 kvankam mi antauxe estis blasfemanto kaj persekutanto kaj insultanto; tamen mi ricevis kompaton, cxar mi tion faris nesciante kaj nekredante;


Riyaˈ xuchˈob na cˈa achique ri xtuben, y tek xchˈobotej chuwech, xbe chrachoch ri María ri ruteˈ ri Juan ri nibix chukaˈ Marcos chare. Y chupan ri jay riˈ ye qˈuiy cˈa kachˈalal quimolon quiˈ yetajin chi oración. 	 Kaj pripensinte, li venis al la domo de Maria, la patrino de Johano, alnomata Marko, kie estis multaj kunvenintaj kaj pregxantaj.


Y riyix ri yixcˈo pa tinamit Capernaum can nichˈob chi yixbe chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios y xtinimirisex ikˈij. Pero xa ma que ta riˈ. Xa xtikasex ikˈij, ruma xa cˈa chupan ri lugar riche (rixin) ri tijoj pokonal xquixbeka wi. 	 Kaj vi, Kapernaum, cxu vi estos altigita gxis la cxielo? vi ja malsupreniros gxis Hades.


Yacˈariˈ tek xtitzˈetetej jun retal chilaˈ chicaj chi yin cˈa riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol ri yin petenak. Yacˈariˈ tek xqueˈokˈ quinojel quiwech chi winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, tek xquinquitzˈet chi yin cˈa riyin ri yin petenak pa sutzˈ ri chilaˈ chicaj, riqˈui chic nimalaj wuchukˈaˈ y riqˈui chukaˈ jun nimalaj nukˈij nucˈojlen. 	 kaj tiam aperos sur la cxielo la signo de la Filo de homo, kaj tiam ploros cxiuj gentoj de la tero, kaj oni vidos la Filon de homo, venantan en la nuboj de la cxielo kun potenco kaj granda gloro.


Y yecˈo cˈa ri ye tzulibeyon apo riche (rixin) ri Jesús, kˈalaj riˈ wi nucˈachojsaj ri achi, riche (rixin) chi queriˈ niquitzujuj (niquisujuj) chi ri Jesús xsamej chupan ri jun uxlanibel kˈij riˈ. 	 Kaj oni observis lin, cxu en la sabato li lin sanigos, por ke ili povu lin akuzi.


Riyix xa imestan ca ri pixaˈ ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca. Ri ruchˈabel can yojrupixabaj cˈa achiˈel jun tataˈaj nupixabaj ri ralcˈual. Ruma nubij: Ma itzel ta tanaˈ tek ri Ajaf Dios yaruyaˈ pa jun tijoj pokonal riche (rixin) chi yarupixabaj. Ma tamalij ta acˈuˈx tek ri Ajaf can nucˈut chawech chi ma ya ta ri yatajin chubanic. 	 kaj vi forgesis la admonon, kiu rezonas kun vi, kiel kun filoj: Mia filo, ne malsxatu la punon de la Eternulo, Nek svenu, riprocxate de Li;


Pero xa ma xequil ta pe ri Pablo y ri Silas. Rumariˈ tek xa ya chic ri Jasón y nicˈaj chic kachˈalal ri xequicˈuaj apo chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij riche (rixin) ri tinamit. Y can niquirek apo quichiˈ, y niquibij: Ri achiˈaˈ Pablo y Silas xa niquisukˈ quinaˈoj quinojel ri winek riche (rixin) re ruwachˈulef, y xeˈoka yan cˈa re waweˈ chupan re katinamit. 	 Sed ne trovinte ilin, ili trenis Jasonon kaj kelkajn fratojn antaux la urbestrojn, kriante:Tiuj samaj, kiuj renversis la tutan mondon, alestas ankaux cxi tie;


Ruma can konojel riyoj cˈo chi yojapon na chuwech ri rukˈatbel tzij ri Cristo, riche (rixin) chi queriˈ, can chikajujunal nikacˈul na cˈa rutojbalil ri xekabanalaˈ tek cˈa yoj qˈues na chuwech re ruwachˈulef; wi utz o ma utz ta ri xekabanalaˈ. 	 CXar ni cxiuj devos elmontrigxi antaux la tribunala segxo de Kristo, por ke cxiu ricevu tion, kion li faris en la korpo, laux siaj faritajxoj, cxu bonaj aux malbonaj.


Can ma quixtaneˈ ta chi niben orar, y kas qˈues ta jabel ri inaˈoj tek niben orar, y quixmatioxin chare ri Dios. 	 En pregxado persistu, viglante en gxi kun danko;


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ ri xeruchaˈ: Can kitzij wi chi ri samaj riche (rixin) chi nitzijox ri ruchˈabel ri Dios, sibilaj nim; yecˈa ri yetzijon ri chˈabel riˈ xa ma ye qˈuiy ta oc. Rumariˈ can ticˈutuj cˈa chare ri Rajaf ri samaj, chi querutakaˈ pe qˈuiy samajelaˈ chiquicojol ri winek ri rajawaxic chi niquicˈaxaj ri ruchˈabel. 	 Kaj li diris al ili:La rikolto estas granda, sed la laborantoj estas malmultaj; petu do la Estron de la rikolto, ke Li sendu laborantojn en Sian rikolton.


Ruma can ya cˈa ri Lokˈolaj Espíritu ri xucusan quiche (quixin) ri lokˈolaj tak achiˈaˈ ri ye riche (rixin) ri Dios, chukˈalajsaxic ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Y ma quiyon ta riyeˈ xquitzˈuc anej ri xquibij. 	 CXar neniam profetajxo estas alportita per homa volo; sed homoj, movataj de la Sankta Spirito, parolis laux Dio.


Y wacami riyit xacamisaj ri ti wáquix tiˈoj, xaxu (xaxe wi) ruma chi xtzolin pe re jun acˈajol reˈ, ri xa xberuqˈuisaˈ yan ca ronojel ri abeyomal quiqˈui ixokiˈ ri ma utz ta quicˈaslen, xchaˈ. 	 sed kiam venis cxi tiu via filo, kiu formangxis vian havon kun malcxastistinoj, vi bucxis por li la grasigitan bovidon.


Y wi cˈo cˈa jun chiwe riyix ri cˈo nicˈutux chare ruma jun winek, can tuyaˈ cˈa el chare. Y wi cˈo chukaˈ jun ri cˈo nrajoˈ nukej el chare, ma tupokonaj ta nuyaˈ el chare. 	 Donu al tiu, kiu petas de vi; kaj ne deturnu vin de tiu, kiu deziras prunti de vi.


Quecˈareˈ nubij ri Ajaf: Yin cˈa riyin ri Alfa y Omega, ri yin rutiquiribel y ri ruqˈuisbel chare ronojel. Riyin can yincˈo pe pa rutiquiribel, yincˈo re wacami y yincˈo riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, y can cˈo uchukˈaˈ pa nukˈaˈ riche (rixin) chi yicowin nben ronojel, nichaˈ ri Ajaf. 	 Mi estas la Alfa kaj la Omega, diras la Sinjoro, la Dio, kiu estas kaj estis kaj venos, la Plejpotenca.


¿La ma iwetaman ta cˈa chi ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios cˈo pa tak iwánima? ¿La ma iwetaman ta cˈa chukaˈ riyix chi yix rachoch ri Dios? 	 CXu vi ne scias, ke vi estas templo de Dio kaj ke en vi logxas la Spirito de Dio?


Rumacˈariˈ ticukubalaˈ icˈuˈx chiˈiwachibil iwiˈ, riqˈui re chˈabel reˈ. 	 Tial per tiuj vortoj konsolu unu la alian.


Y re xtibe apo, majun chic cˈa tibin chˈabel chuwij. Ruma riyin can yecˈo wi retal ri socotajic ri ye rucˈuan ri nuchˈacul ruma ri tijoj pokonal ri xinkˈaxaj; y ronojel reˈ niquicˈut chi can yin jun chique ri ye rusamajel ri Ajaf Jesús. 	 De nun neniu min gxenu, cxar mi portas en mia korpo la signojn de Jesuo.


Tek ri Sergio Paulo ri aj kˈatbel tzij xutzˈet ri xbanatej, xumey ri ruchˈabel ri Ajaf. Y riyaˈ can ya cˈa kˈij riˈ tek xunimaj. 	 Tiam la prokonsulo, vidinte la okazintajxon, kredis, mirigite de la instruado de la Sinjoro.


Ri acˈal cˈa ri xtralaj ri María, ti cˈajol (alaˈ), y JESUS cˈa rubiˈ xtayaˈ, ruma ya Riyaˈ ri xquecolo ri winek chupan ri quimac. 	 Kaj sxi naskos filon; kaj vi nomos lin JESUO; cxar li savos sian popolon de gxiaj pekoj.


Quecˈareˈ ri xubij ri capitán: Ajaf, ri numozo siquirnek; y ri yabil riˈ rukasan pa ruwarabel chilaˈ chwachoch. Y sibilaj pokonal ri ntajin chukˈaxaxic, xchaˈ chare. 	 kaj dirante:Sinjoro, mia knabo kusxas paralizulo en la domo, kaj terure suferas.


Y riyit ti nucˈajol, xchaˈ ri Zacarías, xtibix chawe chi can yit jun profeta ri kˈalajsey ruchˈabel ri nimalaj Dios. Ruma yit cˈa riyit ri xcanabeyej chuwech ri Ajaf riche (rixin) chi xtachojmirisaj apo ri rubey, 	 Kaj vi, infano, estos nomata profeto de la Plejaltulo, CXar vi iros antaux la vizagxo de la Sinjoro, por pretigi liajn vojojn,


Yacˈa ri Abraham xubij chare: Nucˈajol, toka cˈa chacˈuˈx, chi tek xacˈaseˈ chuwech ri ruwachˈulef, sibilaj jabel xakˈaxaj ri acˈaslen, y re Lázaro sibilaj tijoj pokonal xukˈaxaj. Pero riyaˈ sibilaj jabel ri rucˈaslen ri xorilaˈ waweˈ, y riyit xa jun cˈaslen riche (rixin) tijoj pokonal ri xawil. 	 Sed Abraham diris:Filo, memoru, ke dum via vivo vi ricevis viajn bonajxojn, kaj Lazaro tiel same malbonajxojn; sed nun li ricevas konsolon, kaj vi suferas.


Y achiˈel xa pa nicˈaj akˈaˈ tek ri Pablo y ri Silas niquiyaˈ cˈa rukˈij ri Dios yebixan, y niquiben cˈa chukaˈ orar. Y ri nicˈaj chic cˈa ri yecˈo pa cárcel yequicˈaxaj apo. 	 Sed cxirkaux la noktomezo Pauxlo kaj Silas pregxis kaj himnis al Dio, kaj la katenitoj auxskultis ilin;


Ruma xquitzˈet ri sib nibuku jotol chicaj; ruma ntajin nicˈat ri tinamit. Y riqˈui cˈa quichukˈaˈ xechˈo, y xquibij: ¿La can cˈo ta cami jun tinamit ri junan riqˈui re nimalaj tinamit reˈ? xechaˈ. 	 kaj kriis, vidante la fumon de sxia brulego, dirante:Kio similas la grandan urbon?


Ye qˈuiy cˈa chique ri yawaˈiˈ riˈ xa ma relic ta yabil ntoc chique. Xa itzel tak espíritu yecˈo quiqˈui. Pero ri Jesús xerelesaj chukaˈ el. Y ri itzel tak espíritu, tek yeˈel cˈa el quiqˈui ri yawaˈiˈ riˈ, can riqˈui cˈa quichukˈaˈ yechˈo y niquibij: Yit cˈa riyit ri Rucˈajol ri Dios, yechaˈ. Y ri Jesús xerukˈil riqˈui ri ruchˈabel y ma xuyaˈ ta kˈij chique riche (rixin) chi xechˈo chic. Ruma ri itzel tak espíritu riˈ can quetaman chi ri Jesús, yariˈ ri Cristo. 	 Eliris ankaux demonoj el multaj, kriegante, kaj dirante:Vi estas la Filo de Dio. Kaj severe admonante, li ne permesis al ili paroli, cxar ili sciis, ke li estas la Kristo.


Ruma chi ri Demas xa xbe pa tinamit Tesalónica. Xiruyaˈ ca, ruma xa xbe ránima chrij ri nutzuj (nusuj) re ruwachˈulef. Ri kachˈalal Crescente benak ri pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Galacia. Y ri kachˈalal Tito chukaˈ benak pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Dalmacia. 	 cxar Demas min forlasis, amante la nunan mondon, kaj iris al Tesaloniko; Kreskens al Galatujo, Tito al Dalmatujo.


Y ri Pablo xubij chare: Wi chanin o ma chanin ta, ri Dios xtuben ta cˈa chawe riyit y chique quinojel ri yeˈacˈaxan pe wuche (wixin) chi niquicukubaˈ ta quicˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesucristo achiˈel xuben chuwe riyin. Xa yacˈa ri ma nwajoˈ ta chi yixtzˈapix pa cárcel y ni xa ta yixxim riqˈui cadena, achiˈel ri banon chuwe riyin, xchaˈ ri Pablo. 	 Kaj Pauxlo diris:Mi volus pregxi al Dio, ke, cxu en mallonga aux en longa, ne nur vi, sed ankaux cxiuj, kiuj auxskultas min hodiaux, farigxu tiaj, kia mi estas, krom cxi tiuj katenoj.


Tek xanmej pe awuqˈui, can cˈa ma jane kachˈalal ta, xa jun mozo ri can ximil pa samaj awuqˈui. Yacˈa re wacami can kachˈalal chic. Riyin sibilaj nwajoˈ riyaˈ, yacˈa riyit can sibilaj cˈa chukaˈ xtawajoˈ, ma xaxu (xaxe) ta wi ruma chi can amozo, ma que ta riˈ, riyit can xtawajoˈ chukaˈ ruma can runiman chic ri Ajaf. 	 jam ne kiel sklavon, sed kiel pli bonan ol sklavo, kiel fraton amatan, precipe por mi, sed des pli por vi, kaj en la karno kaj en la Sinjoro.


Ri Dios can cˈo pa nimalaj sakil, y wi riyoj yojbiyin pa sakil, can junan cˈa kawech chikonojel ri kaniman chic. Y chukaˈ ri ruquiqˈuel ri Jesucristo ri Rucˈajol ri Dios yojruchˈajchˈojsaj chare ronojel ri kamac. 	 sed se ni iradas en la lumo, kiel Li estas en la lumo, ni havas kunulecon unu kun la alia, kaj la sango de Jesuo, Lia Filo, nin purigas de cxia peko.


Y cˈo cˈa chukaˈ ri nwajoˈ nbij chiwe riyix ri ma yix israelitas ta: Yin jun apóstol ri takon pe chiwe riyix ri ma yix israelitas ta. Can nyaˈ wi cˈa rukˈij ri nusamaj. 	 Sed mi parolas al vi, nacianoj. Laux tio, kiom mi estas apostolo al nacianoj, mi gloras mian servadon;


Y majun cˈa xtibin chi man ta queriˈ. Rumariˈ ma tichˈujirisaj ta ka ri iwánima, tichˈoboˈ na jabel, y ma tiben ta ri xa ma rucˈamon ta. 	 CXar tio do ne estas kontrauxdirebla, vi devas esti trankvilaj, kaj fari nenion senpripense.


Y tek xa nakaj chic cˈa yecˈo wi apo chique ri tinamit Betfagé y Betania, tinamit ri yecˈo chunakajal ri juyuˈ Olivos, ri Jesús xerutek cˈa el ye caˈiˈ chique ri rudiscípulos. 	 Kaj kiam li alproksimigxis al Betfage kaj Betania, apud la monto nomata Olivarba, li sendis du el siaj discxiploj,


Cˈacˈariˈ Riyaˈ xuben chique chi nikˈax cˈa chiquiwech ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca. 	 Tiam li malfermis ilian menson, por ke ili komprenu la Skribojn;


Ri ajowabel quecˈareˈ rubanic: Wi cˈo ri ajowabel riche (rixin) ri Dios kiqˈui, can nuben chake chi nikacˈuaj jun cˈaslen achiˈel nubij ri rupixaˈ ri Dios. Y ri rupixaˈ ri Dios nubij chi tiwajoˈ iwiˈ chiˈiwachˈalal iwiˈ y re pixaˈ reˈ, yariˈ ri xiwacˈaxaj pa rutiquiribel tek xinimaj ri Dios. 	 Kaj jen estas la amo:ke ni iradu laux Liaj ordonoj. Tio estas la ordono, tiu sama, kiun vi auxdis de la komenco, ke vi iradu en gxi.


Cˈo jantek nikayaˈ rukˈij ri Katataˈ Dios riqˈui ri kakˈ. Y cˈo jantek xa nikacusaj riche (rixin) chi nikabij itzel tak chˈabel chique ri winek. Y riyeˈ can ye ruwachbel ri Dios. 	 Per gxi ni benas la Sinjoron kaj Patron; kaj per gxi ni malbenas homojn, faritajn laux la bildo de Dio;


Xpe cˈa ri Jesús xubij chique ri winek ri yecˈo chiriˈ: Wacami nwajoˈ cˈa ncˈutuj chiwe: ¿La más cami rucˈamon chi niban utzil pa jun uxlanibel kˈij o xa ya ri etzelal? ¿Ri nicol jun winek chuwech ri camic o ri nicamisex? ¿Achique nichˈob riyix? xchaˈ chique. 	 Kaj Jesuo diris al ili:Mi vin demandas:cxu estas permesate bonfari en sabato, aux malbonfari? Savi vivon, al gxin pereigi?


Y ri Jesús xerutzuˈ cˈa, y xubij chique: Ixokiˈ aj Jerusalem, man cˈa quiniwokˈej ta riyin. Xa tiwokˈej ka iwiˈ riyix, y queˈiwokˈej chukaˈ ri ye iwal. 	 Sed Jesuo, turninte sin al ili, diris:Filinoj de Jerusalem, ne ploru pro mi, sed ploru pro vi kaj pro viaj infanoj.


Y riyeˈ xquicˈutuj chic cˈa chare: ¿Achique cˈa ruma tek riyit yeˈaben bautizar ri winek, wi xa ma yit ta riyit ri Cristo, ni xa ma yit ta chukaˈ ri Elías, ni ma yit ta ri profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ri kacˈaxan rutzijol chi nipe na? xechaˈ chare. 	 Kaj ili demandis lin, kaj diris al li:Kial do vi baptas, se vi ne estas la Kristo, nek Elija, nek la profeto?


Y chiquicojol cˈa quinojel ri ixokiˈ riˈ, cˈo cˈa ri María Magdalena, cˈo ri María ri quiteˈ ri Jacobo y ri José, y cˈo chukaˈ apo ri rixjayil ri Zebedeo, ri quiteˈ ri Jacobo y ri Juan. 	 inter kiuj estis Maria Magdalena, kaj Maria, la patrino de Jakobo kaj de Joses, kaj la patrino de la filoj de Zebedeo.


Y ri kachˈalal riˈ xechˈacon cˈa chrij ri itzel winek, ruma chi ri ruquiqˈuel ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, ye ruchˈajon chic chare ri quimac, y ruma chukaˈ chi ri chˈabel ri niquibij riyeˈ can nukˈalajsaj chi quiniman ri Jesucristo. Y ma xquipokonaj ta chi xeˈapon cˈa pa camic ruma ri rubiˈ ri Ajaf. 	 Kaj ili venkis gxin pro la sango de la SXafido, kaj pro la vorto de sia atesto; kaj ili ne amis sian vivon gxis morto mem.


Yacˈa ri Pablo xubij chare ri Festo: Nimalaj achi, riyin majun chˈujiric chuwe, ruma ronojel ri nbij, can kitzij wi, y ronojel chukaˈ pa ruchojmil nbij. 	 Sed Pauxlo diris:Mi ne frenezas, plej nobla Festo, sed mi malkasxe parolas vortojn de vero kaj prudento.


Rumacˈariˈ riyix ri xa yix achiˈel itzel tak cumatz, ¿achique modo yixcowin nibij ri utz, tek xa yix itzel tak winek? Ruma chi jun winek can ya cˈa ri yecˈo pa ránima ri yerubij. 	 Ho vipuridoj! kiel vi povas paroli bonajxojn, estante malbonaj? cxar el la abundo de la koro la busxo parolas.


Achiˈel ri nubij ri Dios chupan ri tzˈibatal ca: Riyin xtinyaˈ cˈa jun ri achiˈel Abej ri pa tinamit Sion, y yecˈo winek ri xa xtiquichakˈij (xtiquitochˈ) caken chuwech ri achiˈel Abej riˈ y xquetzak. Yacˈa ri xqueniman riche (rixin), majun achique ruma xqueqˈuixbitej. 	 kiel estas skribite: Jen Mi kusxigas en Cion sxtonon de falpusxigxo kaj rokon de alfrapigxo; Kaj tiu, kiu fidos al li, ne estos hontigita.


Y ri Felipe jun cˈa chique ri kachˈalal ri xebano queriˈ. Riyaˈ xapon cˈa chupan jun tinamit ri cˈo chiriˈ pa rucuenta ri Samaria. Y tek cˈo chic chiriˈ, xuchop cˈa rutzijoxic ri Cristo chique ri winek ri ye aj chiriˈ. 	 Kaj Filipo, malsuprenirinte en la urbon Samario, proklamis al ili la Kriston.


Y can yacˈariˈ tek ri Saulo xyacatej el chiriˈ pan ulef. Y tek xerujek ri runakˈ tak ruwech, yacˈariˈ tek xunabej chi xa ma nitzuˈun ta chic. Rumariˈ tek xquichop el chukˈaˈ, xquicˈuaj cˈa pa Damasco. 	 Kaj Sauxlo levigxis de la tero; kaj kiam liaj okuloj malfermigxis, li vidis nenion; kaj ili kondukis lin je la mano, kaj venigis lin en Damaskon.


Pero can achiˈel cˈa ri nbin chiwe, chi astapeˈ riyix can itzˈeton ri nben riyin, xa ma yininimaj ta. 	 Sed mi diris al vi, ke vi min vidis, kaj tamen vi ne kredas.


Ri Pedro cˈa cˈo na cˈa chiriˈ, y ma nichˈobotej ta cˈa chuwech ri achiˈel achicˈ ri xuben. Yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ ri ye takon el ruma ri Cornelio xeˈapon, niquicanoj cˈa ri rachoch ri achi ri Simón rubiˈ. Y tek xquil ri jay, ri achiˈaˈ ri ye takon el xeˈoc apo chuchiˈ ri jay, 	 Kaj dum Petro spirite embarasigxis, kia povas esti la vizio, kiun li vidis, jen la viroj senditaj de Kornelio, eldemandinte pri la domo de Simon, staris antaux la pordo,


Y yacˈariˈ tek ri rey Agripa xubij chare ri Pablo: Nyaˈ cˈa kˈij chawe riche (rixin) chi yachˈo, xchaˈ chare. Y ri Pablo xuyec cˈa rukˈaˈ, y yareˈ ri chˈabel ri xerucusaj riche (rixin) chi nutoˈ riˈ y nukˈalajsaj chi majun rumac. Y xuchop rubixic: 	 Kaj Agripo diris al Pauxlo:Estas permesate al vi paroli por vi mem. Tiam Pauxlo, etendinte sian manon, responde pledis:


Re nbij cˈa chiwe ma riche (rixin) ta chi riyix yixoc ca pobre, y ma riche (rixin) ta chi ri yecˈulu ri ofrenda ri niyaˈ riyix yeˈoc beyomaˈ, ma que ta riˈ. 	 CXar mi diras tion, ne por ke aliaj estu faciligataj kaj vi premataj,


Pa jun chic cˈa uxlanibel kˈij, ri Jesús y ri rudiscípulos xebe pa jun jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, y xuchop cˈa quitijoxic ri quimolon quiˈ chiriˈ. Y chiquicojol ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ, cˈo cˈa jun achi ri chakiˈj ri rajquikˈaˈ. 	 Kaj en alia sabato li eniris en la sinagogon kaj instruadis; kaj tie estis viro, kies dekstra mano estis velkinta.


Riyix wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, ncˈutuj cˈa jun utzil chiwe. Riyix, ruma chi ma yix riche (rixin) ta re ruwachˈulef y xa yix kˈaxel el chuwech, rumariˈ ma tiyaˈ ta kˈij chi niben ri itzel ri nurayij ri ichˈacul. Ruma xa ya ri itzel ri nurayij ri ichˈacul, xa yariˈ ri nutij rukˈij riche (rixin) chi nrajoˈ nuchˈec ri iwánima. 	 Amataj, mi petegas vin kiel fremdulojn kaj migrantojn, detenu vin de karnaj voluptoj, kiuj militadas kontraux la animo;


Ruma riyoj ri yojcˈo pa rajawaren ri Dios, ri más rajawaxic chi nikayaˈ pa cuenta ya ri nikacˈuaj jun cˈaslen choj y cˈo ta uxlanibel cˈuˈx y quicoten pa tak kánima ruma ri Lokˈolaj Espíritu. Y ma rajawaxic ta chi nikayaˈ más pa cuenta wi utz nikatij jun cosa o xa ma utz ta, wi utz nikakum jun cosa o xa ma utz ta. 	 cxar la regno de Dio estas ne mangxado kaj trinkado, sed justeco kaj paco kaj gxojo en la Sankta Spirito.


Ronojel cˈa ri xinbij chiwe, que ta cˈa riˈ ri nikachˈob konojel ri can cukul chic kacˈuˈx riqˈui ri Dios. Yacˈa wi yecˈo chiwe riyix ri ma que ta riˈ niquichˈob, ri Dios chukaˈ xtukˈalajsaj ta cˈa chiquiwech. 	 CXiuj el ni do, kiuj estas perfektaj, tiel pensu; kaj se pri io vi pensas alie, tion ankaux Dio malkasxos al vi;


Y riyix iwacˈaxan ri achique chi cˈaslen ri xincˈuaj tek rubanon ca, tek cˈa ntzekelben na ri quireligión ri wech aj Israel. Riyin can xkˈax ruwiˈ xinben chique ri quiniman ri Jesucristo. Ruma can riqˈui ronojel woyowal xinchop quicanoxic y xinwajoˈ chi xeqˈuis ta. 	 CXar vi iam auxdis pri mia estinta vivmaniero en Judismo, ke mi forte persekutis la eklezion de Dio kaj gxin atakis;


Ri winek cˈa ri can nika chuwech ri ruchˈabel ri Dios, y rumariˈ nucˈul jun profeta ri nikˈalajsan ruchˈabel ri Dios, ri winek riˈ can xtucˈul cˈa rajel ruqˈuexel achiˈel rajel ruqˈuexel ri nucˈul ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios. Y queriˈ chukaˈ ri winek ri utz nutzˈet jun cˈaslen choj y rumariˈ can nucˈul riqˈui quicoten jun winek ri can choj wi rucˈaslen; can achiˈel cˈa rajel ruqˈuexel ri xtucˈul ri choj rucˈaslen, can queriˈ chukaˈ xtucˈul riyaˈ. 	 Kiu akceptas profeton en la nomo de profeto, tiu ricevos rekompencon de profeto; kaj kiu akceptas justulon en la nomo de justulo, tiu ricevos rekompencon de justulo.


Yacˈa wi ri runakˈ tak awech ma ye utz ta, riyit yitcˈo pa jun kˈekuˈm. Rumariˈ wi xa nichuptej ri sakil ri ruyaˈon ri Dios pan awánima, can pa jun nimalaj kˈekuˈm yacˈojeˈ wi. 	 Sed se via okulo estas malbona, via tuta korpo estos malluma. Se do la lumo en vi estas mallumo, kiel densa estas la mallumo!


Y cˈo cˈa jun ángel ri petenak chilaˈ chicaj xucˈut riˈ chuwech, riche (rixin) chi xoruyaˈ ka más ruchukˈaˈ ri Jesús. 	 Kaj aperis antaux li angxelo el la cxielo, fortigante lin.


Riyin can xincˈut cˈa chiwech chi rajawaxic chi yixsamej riche (rixin) chi nichˈec irajil riche (rixin) chi riqˈui riˈ yeˈitobej ri nicˈatzin quitoˈic. Y toka cˈa chiˈicˈuˈx ri rubin ca ri Ajaf Jesús. Riyaˈ rubin cˈa ca: Más jabel ruwarukˈij ri winek ri nisipan que chuwech ri nicˈulu jun sipanic. 	 En cxio mi montris al vi, ke tiel laborante, vi devas helpi la malfortulojn, kaj memori la vortojn de la Sinjoro Jesuo, kiujn li mem diris:Pli felicxe estas doni, ol ricevi.


Yacˈariˈ tek xubij cˈa chukaˈ chare ri rudiscípulo: Ya ateˈ laˈ, xchaˈ chare. Y ri discípulo can xunimaj wi ri xbix chare. Rumariˈ tek can ya cˈa hora riˈ xucˈuex el ri María ruma ri discípulo riche (rixin) chi xbecˈojeˈ pa rachoch ri discípulo riˈ. 	 Tiam li diris al la discxiplo:Jen via patrino! Kaj de post tiu horo la discxiplo akceptis sxin en sian domon.


Y re ruwachˈulef xa xtikˈax, y chukaˈ ronojel ri itzel tak raynic riche (rixin) re ruwachˈulef xa xtiqˈuis. Yacˈa ri winek ri can nuben ri ruraybel ri Dios, can xticˈojeˈ rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Kaj forpasas la mondo kaj gxia dezirego; sed la plenumanto de la volo de Dio restas por eterne.


Can konojel cˈa riyoj kacˈulun ri rutzil ránima ri Cristo. Can ma nitaneˈ ta cˈa chi yeruyaˈ pe ri utzil riˈ pa kawiˈ. 	 CXar el lia pleneco ni cxiuj ricevis, kaj gracon post graco.


Can quinojel cˈa jabel xewaˈ. Can majun cˈa ri man ta xwaˈ chi utz. Y cˈa cˈo na cˈa cablajuj chaquech caxlan wey y car ri xmolotej ca. 	 Kaj ili mangxis, kaj cxiuj satigxis; kaj oni kolektis da postrestintaj fragmentoj dek du korbojn.


Y ri ley riˈ xaxu (xaxe wi) jun ri yayon pe y xaxu (xaxe) chukaˈ Riyaˈ ri nicowin yojcolo y xaxu (xaxe wi) chukaˈ Riyaˈ ri nicowin yojtako pa kˈakˈ. Yacˈa riyit, ¿achique ta cˈa abanic chi nakˈet tzij pa ruwiˈ jun winek? 	 Unu estas la legxdonisto kaj jugxisto, Tiu, kiu povas savi aux pereigi; kiu vi estas, jugxanta vian proksimulon?


Wachˈalal, can nikajoˈ chukaˈ nikayaˈ rutzijol chiwe chrij ri utzil ri ruyaˈon ri Dios pa tak cánima quinojel ri iglesias ri yecˈo waweˈ pa ruwachˈulef Macedonia. 	 Cetere, fratoj, ni sciigas al vi la gracon de Dio, kiu estas donacita en la eklezioj Makedonaj;


Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol can yin Rajaf ri uxlanibel kˈij, xchaˈ ri Jesús. 	 CXar la Filo de homo estas sinjoro de la sabato.


Y riqˈui cˈa ri ruchukˈaˈ, can qˈuiy cˈa rubanalon. Riyaˈ rukasan quikˈij ri yechˈobo pa tak cánima chi can nimaˈk quikˈij. 	 Li montris forton per Sia brako, Li dispelis fierulojn en la penso de ilia koro.


Ruma wi ta majun caminek xticˈastej el, ri Cristo man ta xcˈastej el chukaˈ. 	 Sed se ne ekzistas relevigxo de mortintoj, ankaux Kristo ne relevigxis;


Tek Riyaˈ rubin chic cˈa ka ri chˈabel riˈ chique ri quimolon quiˈ chiriˈ, can xerucˈutulaˈ cˈa ri rusocotajic, can xerucˈutulaˈ cˈa ri rukˈaˈ y ri rupox (rucˈalcˈaˈx) chiquiwech. Y ri discípulos sibilaj cˈa xequicot, ruma xquitzˈet chi can ya wi ri Ajaf Jesús. 	 Kaj dirinte tion, li montris al ili siajn manojn kaj sian flankon. La discxiploj do gxojis, vidante la Sinjoron.


Y tabij chukaˈ chique chi ma tiquibij ta itzel tak tzij chrij jun chic winek, y chi ma tiquiben ta oyowal, xa can utz quinaˈoj tiquibanaˈ quiqˈui quinojel, y xa can tiquicˈutuˈ chˈuchˈujil quiqˈui quinojel ri winek. 	 ke ili ne parolu malbonon pri iu ajn, estu ne malpacemaj, sed dolcxanimaj, montrantaj cxian mildecon al cxiuj homoj.


ya cˈa ri kˈij y ri hora tek majun nuchˈob chi noka ri rupatrón, yacˈariˈ tek noka. Ri rupatrón can xtucˈajsaj wi ruwech ri mozo riˈ y xtuyaˈ quiqˈui ri nicˈaj chic ri ma yeniman ta tzij. 	 la sinjoro de tiu servisto alvenos en tago, kiam li ne atendas, kaj en horo, pri kiu li ne scias; kaj trancxe skurgxos lin, kaj difinos por li parton kun la senfiduloj.


Y chukaˈ wi ta cˈo ri yencˈutuj apo chiwe, majun xtibij pe chuwe, ni ma xquiniwiskˈopij ta el chukaˈ. 	 kaj se mi demandos, vi ne respondos.


Ri Pablo y ri Silas quichapon cˈa bey xekˈax ri pa tinamit Anfípolis y xekˈax ri pa tinamit Apolonia, y cˈacˈariˈ xeˈapon ri pa tinamit Tesalónica. Y ri winek israelitas ri yecˈo chiriˈ, cˈo cˈa jun jay ri niquimol wi quiˈ ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. 	 Kaj vojagxinte tra Amfipolis kaj Apolonia, ili alvenis en Tesalonikon, kie estis sinagogo de la Judoj;


Y queriˈ chukaˈ wi nabij chi animan chic ri Dios, y xa majun utzil naben ta, majun nicˈatzin wi ri nabij chi animan chic. Xa yit achiˈel jun caminek ri xa majun nicowin nuben. 	 Tiel same fido, ne havante farojn, estas en si mem malviva.


Wetaman cˈa yicˈaseˈ riqˈui mebaˈil y wetaman yicˈaseˈ riqˈui beyomel. Qˈuiy yan cˈa ri xinwetamaj y yiquicot riqˈui ri achique nwil, wi nwil qˈuiy nuway o wi xa majun, wi cˈo qˈuiy wuqˈui o xa cˈo rajawaxic chuwe. 	 Mi scias humiligxi, kaj mi scias ankaux esti en abundeco; cxie kaj cxiel mi lernis la sekreton plenigxi kaj malsati, havi abundon kaj havi mankon.


Y Riyaˈ xeruyaˈ cˈa ca ri winek, y xbe pa jun jay. Y ri discípulos xquicˈutuj cˈa chare chrij ri cˈambel tzij ri nichˈo chrij ri nitzˈilobisan riche (rixin) jun winek. 	 Kaj kiam li eniris en domon for de la homamaso, liaj discxiploj demandis lin pri la parabolo.


Y ma rajawaxic ta cˈa chare chi cˈo ta jun ri nibin chare achique rubanic ri quicˈaslen chiquijujunal ri winek; ruma Riyaˈ can retaman wi achique cˈa ri cˈo pa tak cánima. 	 kaj ne bezonis, ke iu atestu pri la homo, cxar li mem sciis, kio estas en la homo.


Y tek riyix nibij chrij jun winek chi cˈo rumac, riˈ xa inaˈoj riyix nicusaj. Yacˈa riyin ma que ta riˈ nben. 	 Vi jugxas laux la karno; mi jugxas neniun.


Yacˈa chukaˈ riˈ tek jun chic ri can tzekelbey riche (rixin) ri Jesús, xubij cˈa apo chare: Ajaf, riyin can nwajoˈ wi yatintzekelbej. Xa yacˈa chi tayaˈ na kˈij chuwe chi nmuk na el ri nataˈ, cˈacˈariˈ tek xcatintzekelbej chic, xchaˈ. 	 Kaj alia el la discxiploj diris al li:Sinjoro, permesu al mi unue iri kaj enterigi mian patron.


Yacˈa ri discípulos xa xquibilaˈ cˈa chiquiwech: Riyaˈ xubij queriˈ ruma majun caxlan wey xkacˈom pe riche (rixin) chi nikatij, xechaˈ cˈa. 	 Kaj ili diskutis unu kun la alia, dirante:CXar ni ne havas panojn.


Ruma chi xa can rumac ri Lázaro tek ye qˈuiy quech aj Israel ri yeˈel el quiqˈui riyeˈ ruma niquinimaj ri Jesús. 	 cxar pro li multaj Judoj foriris, kaj kredis al Jesuo.


Riyix iwetaman chi majun nuben ta chiwe wi nitij. Pero wi cˈo jun kachˈalal ri ma can ta cukul rucˈuˈx riqˈui ri Dios, y yixrutzˈet chi yixcˈo pa rachoch jun dios ri xa banon cuma winek y yixrutzˈet chi can nitij ri tiˈij ri tzujun (sujun) chuwech jun dios ri xa banon cuma winek, can niben cˈa chare ri kachˈalal riˈ chi nutij chukaˈ riyaˈ, astapeˈ ri ránima nubij chi ma utz ta. 	 CXar se iu vidas vin, kiu havas scion, sidantan cxe mangxo en idolejo, cxu lia konscienco, se li estas malforta, ne kuragxigxos mangxi idoloferitajxojn?


Yacˈa ri Jesús retaman cˈa ri niquichˈobolaˈ ri achiˈaˈ riˈ, rumariˈ xubij chique: Wi ri winek riche (rixin) jun ruwachˈulef wi xa ma junan ta quiwech niquiben, nipe chˈaˈoj chiquicojol. Y riˈ ma utz ta, ruma nuben chare ri quiruwachˈulef chi ma xtiyaloj ta. Y queriˈ chukaˈ ri winek pa jun jay, wi xa ma junan ta quiwech niquiben, xa xtiquitaluj el quiˈ. 	 Sed li, sciante iliajn pensojn, diris al ili:CXiu regno, dividita kontraux si, dezertigxas; kaj domo, dividita kontraux domo, falas.


Y ruma chi ri Dios sibilaj yojrajoˈ rumariˈ tek ruchˈobon chic pe chi nuben chake chi yoj‑oc ralcˈual, ruma can queriˈ ri ruraybel pa kawiˈ. 	 antauxdestininte nin por filadopto per Jesuo Kristo al Si mem, laux la aprobo de Sia volo,


Ruma xabachique ri can nupokonaj ri rucˈaslen re waweˈ chuwech re ruwachˈulef, xa ma xtril ta cˈa rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Yacˈa ri ma nupokonaj ta ri rucˈaslen re waweˈ chochˈulef, astapeˈ ta na can napon pa camic wuma riyin y ruma ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, can xtril cˈa rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 CXar kiu volos savi sian animon, tiu gxin perdos; kaj kiu perdos sian animon pro mi kaj pro la evangelio, tiu gxin savos.


Y yacˈariˈ tek ri ye rumozo ri rajaf ri ulef xeˈapon cˈa riqˈui y xquibij chare: Ri ijaˈtz ri xatic ka pan awulef can utz wi. Xa yacˈa wacami cˈo itzel kˈayis chucojol. ¿Acuchi (achique) cˈa xpe wi ri ijaˈtz riche (rixin) ri itzel kˈayis? xechaˈ. 	 Kaj la sklavoj de la dommastro venis, kaj diris al li:Sinjoro, cxu vi ne semis bonan semon en via kampo? De kie do gxi havas lolon?


Ri sipanic ri xuyaˈ ri Dios, nim rejkalen y man achiˈel ta ri mac ri xuben ri Adán chuwech ri Dios ri xa rucˈayewal xucˈom pe pa quiwiˈ quinojel ri winek. Yacˈa ri colotajic ri xucˈom pe ri Jesucristo can más wi nim rejkalen, ruma ma xu (xe) ta chic ruma ri jun nabey mac; xa can riche (rixin) chi ye qˈuiy winek ri yecolotej y ri colotajic ri nuyaˈ xa nusipaj. Y reˈ nuben cˈa chake chi yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun chic kamac. 	 Kaj la donaco ne estis laux la unu pekinta; cxar la jugxo venis el unu gxis kondamno, sed la donaco venis el multaj eraroj gxis pravigo.


Xa jubaˈ chic cˈa ri yicˈojeˈ chicojol y ma xquinitzˈet ta chic pakeˈ jubaˈ. Pero jubaˈ chic apo xquinitzˈet chic jun bey. Queriˈ nbij chiwe ruma riyin yibe riqˈui ri Tataˈixel, xchaˈ ri Jesús. 	 Mallongan tempon, kaj vi jam ne rigardas min; kaj denove mallongan tempon, kaj vi min vidos.


Wachˈalal, ri sibilaj yatinwajoˈ, nbij cˈa chawe: Ma tatzekelbej ta ri xa ma utz ta. Xa tatzekelbej ri utz. Ruma ri nibano ri utz, can riche (rixin) cˈa ri Dios. Yacˈa ri nibano ri xa ma utz ta, ma retaman ta ruwech ri Dios. 	 Amato, imitu ne la malbonon, sed la bonon. Bonfaranto estas el Dio; malbonfaranto ne vidis Dion.


Y ri caˈiˈ discípulos xquicˈutuj cˈa chare: ¿Acuchi (achique) cˈa nawajoˈ chi nikaben wi ruchojmil? xechaˈ. 	 Kaj ili diris al li:Kie vi volas, ke ni pretigu?


Y tek niban jun pokon chiwe, man cˈa titzolij ta ruqˈuexel. Y tek nibix chˈabel ri sibilaj ye pokon chiwe, man cˈa chukaˈ titzolij ta ruqˈuexel, xa ticˈutuj chare ri Dios chi tutoˈ ri winek ri nibano queriˈ chiwe. Ruma ri Dios can yix rusiqˈuin (royon) wi riche (rixin) chi nicˈul bendición. 	 ne repagantaj malbonon kontraux malbono, nek insulton kontraux insulto, sed kontrauxe benadantaj; cxar al tio vi estas vokitaj, por ke vi heredu benon.


Can yacˈariˈ xpe ri ixok xoxuqueˈ xomajeˈ chuwech ri Jesús, y xubij chare: Ajaf, can quinatoˈ, xchaˈ chare. 	 Sed sxi venis kaj adorklinigxis al li, dirante:Sinjoro, helpu min.


Y ri Pablo xerucˈuaj cˈa el ri cajiˈ achiˈaˈ riˈ, y pa rucaˈn kˈij xquichˈajchˈojsaj cˈa el quiˈ, y xebe pa rachoch ri Dios ri cˈo chiriˈ pa Jerusalem, riche (rixin) chi xbequibij ca achique kˈij xtitzˈaket ri kˈij riche (rixin) ri chˈajchˈojirisanic y chiquijujunal xtiquiyaˈ chare ri Dios ri cˈo chi niquiyaˈ. 	 Tiam Pauxlo alprenis al si la virojn, kaj, sanktiginte sin kun ili, en la sekvanta tago li eniris en la templon, kaj deklaris la plenumon de la tagoj de la purigado, gxis la oferajxo estos alportita por cxiu el ili.


Queriˈ rubanon kiqˈui riyoj ri xojrusiqˈuij (xojroyoj) chi israelitas, y chi ma ye israelitas ta. 	 nome nin, kiujn Li ankaux vokis, ne nur el la Judoj, sed ankaux el la nacianoj?


Yacˈariˈ tek ri Pedro can xucholojij rubixic chique chrij ri xbanatej. Riyaˈ xubij cˈa: 	 Sed Petro klarigis la aferon al ili orde, dirante:


Ri irajil pusirnek chic. Y riqˈui riˈ can nikˈalajin chi ma xeˈitoˈ ta ri winek. Xa choj ximol. Y ri pus ri riche (rixin) ri irajil xquixruporoj. Qˈuiy irajil imolon, y xa yojcˈo chic chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij. 	 Via oro kaj via argxento rustigxis; kaj ilia rusto atestos kontraux vi, kaj konsumos vian karnon, kiel fajro. En la lastaj tagoj vi kolektadis trezoron.


Xepe cˈa ri discípulos xquicˈasoj ri Jesús, y xquibij chare: ¡Tijonel! ¡Tijonel! Wacami yojcom, xechaˈ chare. Y ri Jesús xyacatej cˈa pe, y xubij: Tiqˈuis el ri cakˈikˈ y ri ruwiˈ yaˈ titaneˈ ka, xchaˈ. Y queriˈ xbanatej. Ri cakˈikˈ xqˈuis el, y ri ruwiˈ yaˈ xtaneˈ ka. 	 Kaj ili venis al li, kaj vekis lin, dirante:Estro, estro, ni pereas. Kaj li levigxis, kaj admonis la venton kaj la furiozon de la akvo; kaj ili cxesigxis, kaj farigxis sereno.


Y tek ri mozo xtzolin pe, xubij cˈa chare ri rupatrón: Xencˈom pe ri winek ri xabij el chuwe, pero ri chˈaquet cˈa qˈuiy na cˈo. 	 Kaj la servisto diris:Sinjoro, estas farita tio, kion vi ordonis, kaj ankoraux estas loko.


Pero xtapon ri kˈij tek re achijlon reˈ xtelesex el chiquicojol, y yacˈariˈ tek ma xquewaˈ ta riche (rixin) chi xtiquiben orar. 	 Sed venos tagoj, kiam la fiancxo estos prenita for de ili, kaj tiam ili fastos en tiuj tagoj.


Wi junan cˈa kawech awuqˈui, tacˈuluˈ cˈa jabel ri Onésimo, can achiˈel ta yinacˈul riyin. 	 Se vi do rigardas min kiel kunulon, akceptu lin tiel same, kiel min mem.


Ri cˈo cˈa racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri xinbij, xchaˈ ri Jesús. 	 Se iu havas orelojn por auxdi, tiu auxdu.


Man ta cˈo jun ri nibano jun kˈoloj chare jun kachˈalal riche (rixin) chi nicˈojeˈ riqˈui ri rixjayil. Ruma wi nibanatej jun mac quereˈ, ri Ajaf can xtuyaˈ wi rutojbalil. Queriˈ xkabij chiwe tek xojcˈojeˈ iwuqˈui. 	 ke neniu peku kaj trompu sian fraton en cxi tio; cxar la Eternulo estas vengxanto en cxio tio, kiel ankaux ni antauxavertis vin kaj atestis.


Ri tiˈij ri nicˈayix pa tak cˈaybel, riyix utz chi nilokˈ y nitij. Ma rajawaxic ta na chi riyix nicˈutuj, wi tzujun (sujun) o ma tzujun (sujun) ta chiquiwech dios ri xa ye banon cuma winek. Riche (rixin) chi queriˈ ma xtikˈaxo ta ri iwánima. 	 Kion oni vendas en la bucxejo, cxion mangxu, demandante nenion pro konscienco;


Pero ri Jesús xubij chare ri Tomás: Cˈa ya tek xinatzˈet na, cˈacˈariˈ xinanimaj; pero ri yinquinimaj y xa ma yinquitzˈet ta, jabel cˈa ruwaquikˈij, xchaˈ ri Jesús. 	 Jesuo diris al li:CXar vi vidis min, vi kredas; felicxaj estas tiuj, kiuj ne vidis, kaj tamen kredas.


Y ri discípulos can xquiben wi cˈa achiˈel ri bin el chique ruma ri Jesús. Riyeˈ can xquiben wi cˈa ruchojmil ronojel ri nicˈatzin chare ri waˈin chupan ri pascua riˈ. 	 Kaj la discxiploj faris, kiel Jesuo ordonis al ili, kaj ili pretigis la Paskon.


Y ri pa ruchiˈ ntel cˈa pe jun espada ri cˈo sibilaj rey. Y can riqˈui cˈa riˈ xquerusoc wi ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef. Y can ya cˈa Riyaˈ ri xtikˈato tzij pa quiwiˈ ri winek riqˈui jun vara ri can chˈichˈ. Y can xtuben cˈa chique, achiˈel tek niyitzˈ ri uva chi aken chupan ri achiˈel pila, can quecˈariˈ ri xtuben Riyaˈ chique. Can nukˈalajsaj cˈa chkawech ri rubanic ri nimalaj rucˈayewal ri xtuyaˈ ri Dios, ri Dios ri can cˈo ronojel uchukˈaˈ pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nicowin nuben ronojel. 	 Kaj el lia busxo eliras akra glavo, por ke li per gxi frapu la naciojn; kaj li regos ilin per fera sceptro; kaj li tretas la vinpremilon de la furiozeco de la kolero de Dio, la Plejpotenca.


Y can yacˈariˈ tek cˈo cˈa jun ri junanin (anibel) xberucˈamaˈ pe jun esponja y xumubaˈ pa jun chˈomilaj ruyaˈal uva. Cˈacˈariˈ xuyaˈ chutzaˈn jun aj, riche (rixin) chi xuyaˈ chare ri Jesús riche (rixin) chi nichˈuchˈuˈ ka jubaˈ ri chakiˈj chiˈ chare. 	 Kaj tuj unu el ili kuris kaj prenis spongon kaj plenigis gxin per vinagro, kaj metinte gxin sur kanon, donis al li trinki.


Nicajoˈ yequitoˈ. Y utz chi niquiben queriˈ, ruma cˈo modo nikabij chi cˈo jun quicˈas quiqˈui ri israelitas. Ruma ye ri israelitas ri xetzijon ri ruchˈabel ri Dios chique, y rumariˈ utz chi riyeˈ yequitoˈ jubaˈ ri israelitas chukaˈ. 	 Volonte ili decidis, estante iliaj sxuldantoj. CXar se la nacianoj partoprenas en iliaj spiritaj aferoj, tiuj siavice devas servi al ili ankaux en materiaj aferoj.


Yacˈa tek ye cˈulunak chic ri kachˈalal riˈ, ri Pablo xubij chique: Riyix jabel iwetaman achique rubanic ri nucˈaslen ri xincˈuaj chiwech ronojel tiempo ri xicˈojeˈ chicojol re waweˈ pa ruwachˈulef Asia. 	 Kaj kiam ili alvenis, li diris al ili: Vi mem scias de post la tago, kiam mi unue enpasxis en Azion, kiamaniere mi kondutis inter vi dum la tuta tempo,


Y ri rajaf ri ulef xutek cˈa jun rumozo quiqˈui ri achiˈaˈ ri ye kajayon ri ulef, tek xapon rukˈijul riche (rixin) chi nberucˈuluˈ pe ri uva kajbel riche (rixin) ri ulef. 	 Kaj li sendis sklavon en la gxusta tempo al la kultivistoj, por ricevi de la kultivistoj el la fruktoj de la vinberejo.


Y ri mar xerujech cˈa pe ri caminakiˈ ri yecˈo chupan. Queriˈ chukaˈ ri camic y ri lugar ri acuchi (achique) yecˈo wi ri caminakiˈ, xequijech pe ri caminakiˈ ri yecˈo chiriˈ y quinojel cˈa riˈ xkˈat tzij pa quiwiˈ chiquijujunal; can achiˈel ri xequibanalaˈ, can queriˈ ri kˈatoj tzij xban pa quiwiˈ. 	 Kaj la maro liveris la mortintojn, kiuj estis en gxi; kaj la morto kaj Hades liveris la mortintojn, kiuj estis en ili; kaj cxiu estis jugxata laux siaj faroj.


Nataˈ Dios, riyin ma xu (xe) ta wi cˈa pa quiwiˈ re achiˈaˈ re xeˈayaˈ chuwe ri ncˈutuj wi jun utzil, xa can queriˈ cˈa chukaˈ ncˈutuj jun utzil chawe pa quiwiˈ quinojel ri xqueniman cˈa wuche (wixin) riyin; ruma ri chˈabel ri xtiquitzijoj riyeˈ. 	 Kaj mi pregxas ne nur por ili, sed ankaux por tiuj, kiuj kredos al mi pro ilia vorto;


Riyeˈ xeˈoc cˈa apo chupan ri jul, y xquitzˈet cˈa chi ri ruchˈacul ri Ajaf Jesús xa man cˈo ta chic chiriˈ. 	 Kaj enirinte, ili ne trovis la korpon de la Sinjoro Jesuo.


Y ri Jesús xucˈutuj cˈa chique: ¿Achique cˈa ri nitzijolaˈ chiwech re yix petenak? ¿Y achique ruma tek yixbison? xchaˈ chique. 	 Kaj li diris al ili:Kiaj vortoj estas tiuj, kiujn vi intersxangxas, dum vi iras? Kaj ili haltis, kun malgaja mieno.


Y yacˈa tek riyin xinapon chilaˈ pa tinamit Troas, can xinapon wi cˈa riche (rixin) chi nbentzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic; chˈabel ri can riche (rixin) wi ri Cristo. Y ri chilaˈ, ri Ajaf xujek cˈa jun puerta chinuwech, ruma can xuyaˈ wi cˈa kˈij chuwe riche (rixin) chi xintzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 Kiam mi venis al Troas, por disvastigi tie la evangelion de Kristo, kaj kiam en la Sinjoro malfermigxis al mi pordo,


Ruma riyin can xiwayjan cˈa y riyix ma xiyaˈ ta nuway. Sibilaj cˈa xchakiˈj nuchiˈ y riyix xa ma xiyaˈ ta jubaˈ nuyaˈ riche (rixin) chi xinkum. 	 cxar mi malsatis, kaj vi ne donis al mi mangxi; mi soifis, kaj vi ne donis al mi trinki;


Y queriˈ nikaben konojel riyoj ri kaniman chic ri Cristo. Re waweˈ chuwech re ruwachˈulef ma jane ye tzˈaket ta ri naˈoj ri yecˈo kiqˈui. Xa junan riqˈui ri achiˈel tek yojtzuˈun pa jun espejo, y ma can ta nikˈalajin ri achique nikatzˈet. Pero xtapon jun kˈij tek ma xtikaben ta chic queriˈ, y xa can kˈalaj wi ri xtikatzˈet. Chupan ri kˈij riˈ can xtikˈax wi chkawech ronojel. Y xtiketamaj jabel ruwech ri Dios, can achiˈel Riyaˈ retaman kawech riyoj wacami. 	 CXar nun ni vidas per spegulo, malhele; sed tiam okulon cxe okulo; nun mi konas lauxparte; sed tiam mi konos tiel same, kiel ankaux mi estas konita.


Y rajawaxic cˈa chi ri achi cˈo chi nuyaˈ ri ruraybel ri ixok y ri ixok cˈo chi nuyaˈ ri ruraybel ri achi. 	 La edzo donu al la edzino sxian rajtajxon; tiel same ankaux la edzino al la edzo.


Y yecˈo cˈa aj yukˈaˈ yequiwaraj quicarneˈl pa jun juyuˈ, ri nakaj nicanaj wi ca chare ri tinamit Belén. 	 Kaj en tiu sama regiono estis pasxtistoj, kiuj kamplogxis kaj nokte gardis sian gregon.


Y ri rey xerutek chic el nicˈaj rumozos y xubij el chique: Tibij chique quinojel ri nyaˈon chic rutzijol chique chrij re jun nimakˈij reˈ, chi ronojel cˈo chic riche (rixin) chi nikaben ri waˈin. Ri achij tak nuwáquix y ri nicˈaj chic chicop ri xentiojirisaj riche (rixin) chi yecˈatzin chupan re kˈij reˈ, xecamisex yan y xechojmirisex yan riche (rixin) chi yetij. Can ronojel cˈa cˈo chic, quixchaˈ chique. Chi can quepe cˈa chupan re jun cˈulanen reˈ, xchaˈ el chique. 	 Poste li sendis aliajn sklavojn, dirante:Diru al la invititoj:Jen mi preparis la mangxon; miaj bovoj kaj miaj grasigitaj brutoj estas bucxitaj, kaj cxio estas preta; venu al la edzigxa festo.


Y wacami xintek el re achi reˈ awuqˈui, ruma xobix chuwe chi ri winek israelitas xquichˈob achique rubanic niquiben, riche (rixin) chi niquicamisaj ri achi reˈ. Y xinbij chukaˈ chique ri winek ri ye chapayon chˈaˈoj chrij ri Pablo, chi quebe cˈa awuqˈui riyit riche (rixin) chi nbequibij achique ri ye rubanalon. Ri nuraybel riyin chi utz ta awech. Quecˈariˈ nubij chupan ri wuj riˈ. 	 Kaj cxar oni montris al mi, ke estos konspiro kontraux la viro, mi tuj sendis lin al vi, ordonante ankaux, ke liaj akuzantoj atestu kontraux li antaux vi.


Pero riyin, can yacˈariˈ tek xtinbij chique ri yebin queriˈ: Riyin can ma wetaman ta cˈa iwech. Quixel el chinuwech riyix ri xa yix banoy tak etzelal, xquichaˈ chique. 	 Kaj tiam mi konfesos al ili:Mi neniam konis vin; forigxu de mi, vi farantoj de maljusteco.


Ri Dios can ruchˈobon pe chi queriˈ nibanatej, chi tetamex ri utzil ri nucˈom pe ri Kajaf Cristo Jesús. 	 laux la eterna decido, kiun Li faris en Kristo Jesuo, nia Sinjoro;


Y ri achiˈaˈ fariseos y ri aj tzˈibaˈ xquicˈutuj chare ri Jesús: ¿Achique ruma tek ri ye rudiscípulos ri Juan can cˈo kˈij niquichajij tek can ma yewaˈ ta, riche (rixin) chi yequibanalaˈ oraciones chare ri Dios? Y can queriˈ chukaˈ niquiben ri kadiscípulos riyoj, yacˈa ri adiscípulos riyit ma que ta riˈ niquiben, xa yewaˈ yeˈucˈyaˈ, xechaˈ chare. 	 Kaj ili diris al li:La discxiploj de Johano ofte fastas kaj faras pregxojn, kaj tiel same ankaux la discxiploj de la Fariseoj; sed la viaj mangxas kaj trinkas.


Ruma tek re ixok reˈ xukˈej chuwij re jun akˈom jubul ruxlaˈ, riyaˈ xa can xuben yan apo nuchojmil riche (rixin) chi xquibemuk ca. 	 CXar versxante cxi tiun sxmirajxon sur mian korpon, sxi tion faris por mia entombigo.


Y ya cˈa kˈij riˈ tek nicˈaj chique ri achiˈaˈ saduceos xeˈapon riqˈui ri Jesús, ruma cˈo nicajoˈ niquicˈutuj chare. Ri achiˈaˈ riˈ ma niquinimaj ta chi ri caminakiˈ xquecˈastej chic pe. 	 En tiu sama tago alvenis al li Sadukeoj, kiuj diras, ke ne estas relevigxo; kaj ili demandis lin, dirante:


Ri discípulo riˈ xluqueˈ cˈa ka riche (rixin) chi nitzuˈun apo pa jul; y riyaˈ xerutzˈet cˈa ri tziek yecˈo ca chiriˈ, pero ma xoc ta apo chupan ri jul. 	 kaj klinigxinte, li enrigardis, kaj vidis la tolajxojn kusxantajn; tamen li ne eniris.


Y ri achiˈaˈ ri xecˈutun chare ri Jesús, man cˈa xechˈacon ta chrij chiquiwech ri winek, ruma chi ri Jesús ronojel tzij pa ruchojmil cˈa yerubilaˈ chique. Y ri achiˈaˈ riˈ can xquimey cˈa tek xquicˈaxaj ri xubij ri Jesús chique. Y rumariˈ ma xechˈo ta chic apo. 	 Kaj ili ne povis ekkapti la diron antaux la popolo; kaj ili miris pro lia respondo, kaj silentis.


Y riyeˈ xquibij cˈa chare ri Jesús: Ri Abraham yariˈ ri katataˈ riyoj, xechaˈ. Y ri Jesús xubij chique: Xa ta yix ralcˈual ri Abraham, can ta ya ri utz ri xerubanalaˈ riyaˈ, can ta yariˈ ri yixtajin chubanic riyix. 	 Ili respondis kaj diris al li:Nia patro estas Abraham. Jesuo diris al ili:Se vi estus Abrahamidoj, vi farus la farojn de Abraham.


Y can xu (xe) wi cˈa xtaneˈ chi nichˈo apo ri Pablo, ri rey Agripa y ri Berenice, ri Festo ri aj kˈatbel tzij y ri nicˈaj chic ri can ye tzˈuyul chukaˈ quiqˈui, xeyacatej y xeˈel el. 	 Kaj starigxis la regxo kaj la provincestro kaj Bernike kaj la kunsidantoj;


Can tiwikaˈ cˈa iwiˈ achiˈel nuben jun soldado. Riyaˈ can cˈo chˈichˈ ri yerucusaj riche (rixin) chi nutoˈ riˈ chuwech ri rucˈulel. Y riyix chukaˈ, can ticusaj cˈa ronojel ri ruyaˈon ri Dios chiwe riche (rixin) chi nitoˈ iwiˈ chuwech ri itzel winek. Queriˈ tibanaˈ riche (rixin) chi ma yixtzak ta pa rukˈaˈ, ruma riyaˈ can cˈo wi runaˈoj chubanic. 	 Surmetu la tutan armilaron de Dio, por ke vi povu kontrauxstari al la artifikoj de la diablo.


Y yacˈa tek kˈaxnek chic ri jun mil junaˈ, ri Satanás xtiskˈopix cˈa pe chupan ri lugar ri tzˈapel wi. 	 Kaj kiam finigxos la mil jaroj, Satano estos ellasita el sia malliberejo,


Ruma xtibanatej cˈa chukaˈ, chi wi yecˈo ta caˈiˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ, jun chique riyeˈ xtiyacatej y xtujech ri rachˈalal pa camic. Chukaˈ can yecˈo wi tataˈaj ri xqueyacatej chiquij ri calcˈual. Ri alcˈualaxelaˈ xqueyacatej chukaˈ chiquij ri quiteˈ quitataˈ y xquequiyaˈ pa camic. 	 Kaj frato transdonos fraton al morto, kaj patro filon; kaj levigxos gefiloj kontraux gepatroj kaj mortigos ilin.


Yin cˈa riyin ri utzilaj Aj Yukˈ, y wetaman quiwech ri ye nucarneˈl, y riyeˈ quetaman cˈa chukaˈ nuwech riyin. 	 Mi estas la bona pasxtisto, kaj mi konas la miajn, kaj la miaj min konas


Pero ri achi ri xcˈachojsex, ma retaman ta cˈa achique ri xcˈachojsan chare ri ruyabil; ruma ri Jesús xa ma xcˈojeˈ ta ka chiriˈ chiquicojol ri winek. Riyaˈ xa xbe el. 	 Sed la resanigito ne sciis, kiu tiu estas; cxar Jesuo jam formovigxis pro la tiea homamaso.


Y xekacanoj cˈa ri kachˈalal ri yecˈo chiriˈ. Y wukuˈ kˈij ri xojcˈojeˈ chiriˈ quiqˈui. Y ri kachˈalal riˈ xquibij cˈa chare ri Pablo chi ma tibe ta pa Jerusalem, ruma ri Lokˈolaj Espíritu rukˈalajsan chiquiwech chi cˈo nucˈulwachij ri Pablo ri pa Jerusalem. 	 Kaj trovinte la discxiplojn, ni restis tie sep tagojn; kaj tiuj diris al Pauxlo per la Spirito, ke li ne aliru Jerusalemon.


Y ya ta cˈa ri utzil y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Ajaf Jesucristo ri xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel. 	 Graco al vi kaj paco de Dio, nia Patro, kaj de la Sinjoro Jesuo Kristo.


Y yacˈariˈ tek ri achi siquirnek xyacatej anej y xbe chrachoch. 	 Kaj li levigxis, kaj iris al sia domo.


Y tek ri ye aj kˈatbel tzij xequitzˈet chi ri Pedro y ri Juan can majun xibinriˈil chiquiwech, astapeˈ xa ye relic winek y ni xa ta quetaman niquisiqˈuij ruwech wuj, can xequimey y rumariˈ xquetamaj chi riyeˈ can xecˈojeˈ wi riqˈui ri Jesús. 	 Sed kiam ili rimarkis la kuragxon de Petro kaj Johano, kaj komprenis, ke ili estas malkleruloj kaj nesciuloj, ili miris, kaj rekonis ilin, ke ili estis kun Jesuo.


Y astapeˈ riyix queriˈ nibij chare, pero ma iwetaman ta ruwech. Yacˈa riyin can wetaman wi ruwech. Y xa yinoc cˈa jun aj tzˈucuy tzij achiˈel riyix, wi ta nbij chi ma wetaman ta ruwech. Pero riyin can wetaman wi ruwech y can nben wi cˈa ri nubij ri ruchˈabel Riyaˈ. 	 kaj vi Lin ne konis, sed mi Lin konas; kaj se mi diros, ke mi Lin ne konas, mi estos, kiel vi, mensoganto; sed mi Lin konas, kaj observas Lian vorton.


Y ri Jesús yacˈariˈ tek xucˈutuj chique: ¿Achoj ruwachbel cˈa laˈ? ¿Y achoj rubiˈ chukaˈ la cˈo chuwech la puek? xchaˈ chique. 	 Kaj li diris al ili:Kies estas cxi tiu bildo kaj la surskribajxo?


Ri Abraham ruma chi can rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ tek can xunimaj ri xbix chare ruma ri Dios chi tucamisaj ri Isaac, riche (rixin) chi nutzuj (nusuj) chare ri Dios. Ri Dios queriˈ xubij chare ruma xrajoˈ xutzˈet wi ri Abraham kas kitzij chi rucukuban rucˈuˈx riqˈui. Y ri Abraham can xuchojmirisaj wi riˈ riche (rixin) chi nucamisaj ri Isaac riche (rixin) chi nutzuj (nusuj) chare ri Dios, astapeˈ xa can xu (xe) oc ri jun rucˈajol riˈ cˈo, ri bin chrij ruma ri Dios chi ruma riyaˈ tek xquecˈojeˈ riy rumam ri Abraham. 	 Per la fido Abraham, provate, oferis Isaakon; tiu, kiu akceptis la promesojn, ekoferis ja sian solenaskiton;


Yacˈa riyin nbij chiwe chi majun chic jun lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Yecˈo winek ri xa jun wi chic ri niquicˈut, ri xa niquisech icˈuˈx. Ruma nicajoˈ cˈa niquijel rubixic ri lokˈolaj ruchˈabel ri Cristo ri niyaˈo colotajic. 	 kiu ja ne estas alia, sed trovigxas iuj, kiuj vin maltrankviligas kaj deziras renversi la evangelion de Kristo.


Yin cˈa riyin ri ru‑Dios ri Abraham, ri ru‑Dios ri Isaac y ri ru‑Dios chukaˈ ri Jacob. Can quecˈariˈ ri xubij ri Dios ojer ca. Y xa ta ri katiˈt kamamaˈ riˈ xa xecom ta jurayil, ri Dios man ta qui‑Dios chic riyeˈ, ruma xa ma xquecˈastej ta chic pe. Ruma ri Dios, ma Dios ta quiche (quixin) ri caminakiˈ, xa can Dios quiche (quixin) ri cˈo quicˈaslen, xchaˈ ri Jesús. 	 Mi estas la Dio de Abraham kaj la Dio de Isaak kaj la Dio de Jakob? Dio estas Dio ne de la mortintoj, sed de la vivantoj.


Y can ya cˈa riqˈui ri Juan xbanatej wi ri rutzˈiban ca ri profeta Isaías, jun chique ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Quecˈareˈ ri rutzˈiban ca: Cˈo cˈa jun achi ri xticˈojeˈ pa desierto. Y riyaˈ xturek cˈa ruchiˈ riche (rixin) chi xtubij chique ri winek ri xqueˈapon riqˈui: Tichojmirisaj apo rubey ri Ajaf y can choj tibanaˈ chare. 	 kiel estas skribite en la libro de la vortoj de la profeto Jesaja: Vocxo de krianto en la dezerto: Pretigu la vojon de la Eternulo, Rektigu Liajn irejojn.


Y astapeˈ can ye qˈuiy cˈa ri yesiqˈuix (yeˈoyox), xa ma ye qˈuiy ta ri xquechatej riche (rixin) chi yeˈoc pa rajawaren ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 CXar multaj estas vokitaj, sed malmultaj estas elektitaj.


Tichajij cˈa iwiˈ chiˈijujunal ruma ma utz ta chi riyix nikˈaxaj tijoj pokonal xa ruma yixcamisan o yixelekˈ, o xa ruma niyuj apo iwiˈ quiqˈui nicˈaj chic winek. Y ma tiben ta ni jun ruwech etzelal. Ruma wi nitij pokon xa ruma niben jun mac, ma utz ta. 	 Nur neniu el vi suferu kiel mortiginto, aux sxtelisto, aux malbonfarinto, aux kiel sintrudanto en malpropraj aferoj;


Riyoj can ma nikaben ta chic achiˈel ri niquiben ri nicˈaj chic. Riyoj xa kayaˈon chic ca rubanic ri ma pa sakil ta yeban wi y xa qˈuixbel chi yeban. Majun kˈoloj nikaben chique ri winek, y ma nikajel ta chukaˈ rukˈalajsaxic ri ruchˈabel ri Dios ri nikabij chique ri winek. Ma que ta riˈ nikaben. Riyoj can ya wi cˈa ri kas kitzij ri nikakˈalajsaj chique ri winek, y ri winek can niquinaˈ pa tak cánima chi can kitzij ri nikabij y nikaben chuwech ri Dios. 	 sed ni formetis la kasxitajn aferojn de honto, ne irante kun ruzeco kaj ne falsante la vorton de Dio, sed per elmontro de la vero rekomendante nin al cxies konscienco antaux Dio.


Achique cˈa ri xtichˈacon, can xtiban chare chi xtucusaj sakilaj tak tziek. Y ma xtinwelesaj ta ri rubiˈ chupan ri wuj ri riche (rixin) cˈaslen. Y chukaˈ can xtinbij cˈa chare ri Nataˈ y chique ri ángeles, chi ri jun winek riˈ can wuche (wixin) riyin. 	 La venkanto estos tiel vestita per blankaj vestoj; kaj mi ja ne elstrekos lian nomon el la libro de vivo, kaj mi konfesos lian nomon antaux mia Patro kaj antaux Liaj angxeloj.


Ri Cristo ma xirutek ta riche (rixin) chi yenben bautizar winek; Riyaˈ xirutek riche (rixin) chi ntzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Y tek ntzijoj ri chˈabel riˈ, ma ncusaj ta cˈa nimaˈk tak naˈoj. Ruma nwajoˈ chi nikˈalajin chiquiwech ri winek chi ya ri rucamic ri Cristo chuwech ri cruz ri cˈo ruchukˈaˈ y ma ya ta ri nuchˈabel riyin. 	 CXar Kristo sendis min, ne por bapti, sed por prediki la evangelion; ne en sagxeco de vortoj, por ke la kruco de Kristo ne vantigxu.


Achiˈel nubij chupan ri tzˈibatal ca tek ri Dios xubij cˈa chare ri Abraham: Nubanon chawe chi yatoc quitataˈ sibilaj ye qˈuiy chi winek. Quecˈariˈ nubij ri tzˈibatal ca. Rumariˈ chuwech ri Dios ya ri Abraham ri katataˈ konojel riyoj ri kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Dios. Ruma ri Abraham can xunimaj ri Dios ri nicˈason quiche (quixin) ri caminakiˈ. Ri Dios, cˈo reˈ ri cˈa ma jane tibanatej, pero can retaman chic apo chi can nibanatej na wi, y rumariˈ can nitzijon chic chrij, achiˈel xa ta can banatajnek chic. 	 (kiel estas skribite:Mi faris vin patro de multe da popoloj) antaux Tiu, al kiu li kredis, nome Dio, kiu vivigas la mortintojn, kaj vokas la neekzistantajxojn, kvazaux ili ekzistus.


Chare cˈa ri xbano queriˈ chake, majun chic cˈa chˈabel tibij chare, ruma xpixabex yan cuma quinojel ri kachˈalal. 	 Suficxa al tia homo estas tiu puno, farita de la plimulto;


Y tek ri apóstoles quikˈalajsan y quitzijon chic ca ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek pa Samaria, cˈacˈariˈ tek xebe chupan ri qˈuiy tak tinamit ri yecˈo chukaˈ pa rucuenta ri Samaria, riche (rixin) chi xbequitzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chique ri winek. Y cˈacˈariˈ tek xetzolin pa Jerusalem. 	 Ili do, atestinte kaj parolinte la vorton de la Sinjoro, revenis al Jerusalem, kaj predikis la evangelion al multaj vilagxoj de la Samarianoj.


Ruma tek cˈo jun chiwe riyix ri nrajoˈ nuben jun jay nim, ¿la ma nitzˈuyeˈ ta cami jubaˈ riche (rixin) chi nuchˈob janipeˈ puek ri xticˈatzin chare, y wi can cˈo ronojel riqˈui riche (rixin) nuqˈuis rubanic o xa ma nicowin ta? 	 CXar kiu el vi, dezirante konstrui turon, unue ne sidigxas, por kalkuli la koston, cxu li havas suficxe, por fini gxin?


Y ruma Riyaˈ tek cˈo ronojel. Ruma ri Dios pa rukˈaˈ ri Cristo xuyaˈ wi riche (rixin) chi xuben ronojel ri cˈo chicaj y ri cˈo chochˈulef. 	 CXio estigxis per li; kaj aparte de li estigxis nenio, kio estigxis.


Y xabachique cˈa winek ri nacˈaxan re chˈabel reˈ y can nuben, can njunumaj cˈa riqˈui jun achi ri cˈo runaˈoj ri can pa ruwiˈ abej xuben wi ka rachoch. 	 Tial cxiu, kiu auxdas cxi tiujn miajn parolojn kaj plenumas ilin, estos komparata al sagxa viro, kiu konstruis sian domon sur roko;


Iwuche (iwixin) riyix ri Pablo, ri Apolos, ri Pedro, ri ruwachˈulef, ri cˈaslen, ri camic, ri nitzuˈ wacami y ri xtitzuˈ ri chkawech apo. Ronojel can iwuche (iwixin) wi riyix. 	 cxu Pauxlo, aux Apolos, aux Kefas, aux la mondo, aux la vivo, aux la morto, aux estantajxoj aux estontajxoj:cxio apartenas al vi,


Can kitzij wi cˈa ri nbij chiwe: Ri can yirunimaj cˈa riyin, can xtiyatej wi cˈa chare chi can xquerubanalaˈ cˈa chukaˈ ri samaj ri xenben riyin; y más cˈa nimaˈk tak samaj ri xquerubanalaˈ, que chuwech ri xinben riyin, ruma riyin xa yibe riqˈui ri Nataˈ chilaˈ chicaj, 	 Vere, vere, mi diras al vi:Kiu kredas al mi, tiu ankaux faros la farojn, kiujn mi faras; kaj li faros pli grandajn ol tiuj, cxar mi iras al la Patro.


Yacˈa wi niquibij chi ri Jesucristo tek xpe waweˈ chuwech re ruwachˈulef ma xoc ta winek achiˈel riyoj, nikˈalajin chi ma ya ta ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios ri yayon ri chˈabel chique. Xa ya ri espíritu riche (rixin) ri itzel ri yayon ri chˈabel chique. Ri espíritu ri netzelan riche (rixin) ri Cristo y nuben chi can ya riyaˈ ri Cristo. Ya cˈa espíritu reˈ ri iwacˈaxan ri cˈo chi nipe na, y wacami xoka yan cˈa chuwech re ruwachˈulef. 	 kaj cxiu spirito, kiu ne konfesas Jesuon, ne estas el Dio; kaj cxi tiu estas la spirito de antikristo, pri kiu vi auxdis, ke gxi venas; kaj nun gxi jam estas en la mondo.


Ruma wi cˈo cˈa jun ri nunaˈ ka riˈ chi can cˈo rukˈij, y xa majun achique ta rukˈij cˈo, xa ruyon cˈa riyaˈ nukˈol ka riˈ. 	 CXar, se iu, estante nenio, sin estimas, kvazaux li estas io, li sin trompas.


Tek rubanon ca, can que wi cˈa riˈ ri xeˈibanalaˈ riyix; tek can cˈa yixcˈo na chupan ri itzel cˈaslen. 	 en kiuj vi ankaux iam iradis, kiam vi vivis en ili.


Queˈatakaˈ cˈa el re winek reˈ riche (rixin) chi yebe ri pa tak aldea y pa tak nicˈaj chic lugar ri yecˈo pe nakaj, riche (rixin) chi nbequilokˈoˈ quiway, ruma xa majun quiway riche (rixin) chi niquitij, xechaˈ chare ri Jesús. 	 forsendu ilin, por ke ili iru en la cxirkauxajn kampojn kaj vilagxojn kaj acxetu por si mangxajxon.


Yacˈa riyin nbij cˈa chiwe chi ri Elías riˈ xpe yan y ma xquetamaj ta el ruwech. Xa sibilaj cˈa pokon xquiben el chare. Can achique ri xcajoˈ xquiben el chare, can queriˈ wi xquiben. Y can queriˈ chukaˈ riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, yecˈo ri xquebano chuwe chi xtinkˈaxaj tijoj pokonal, xchaˈ ri Jesús. 	 sed mi diras al vi, ke Elija jam venis, kaj oni ne konis lin, sed faris al li cxion, kion ili volis. Tiel ankaux la Filo de homo estas suferonta sub ili.


Cˈo jantek ri winek ri ma ye israelitas ta can niquiben wi ri nubij ri ley, astapeˈ ma quicˈaxan ta achique ri nubij ri ley. Y queriˈ, can nikˈalajin cˈa chi ri pa tak cánima can cˈo ri nikˈalajsan chiquiwech achique ri utz y achique ri ma utz ta. Achiˈel xa ta can cˈo ri ley pa tak cánima. 	 cxar kiam la nacianoj, kiuj ne havas la legxon, faras nature la aferojn de la legxo, cxi tiuj, ne havante legxon, estas legxo por si mem;


Ruma riyin can wetaman chic cˈa chi xaxu (xaxe wi) chic caˈiˈ oxiˈ kˈij ri nucˈaslen cˈo, ruma queriˈ xkˈalajsex chinuwech ruma ri Kajaf Jesucristo. 	 sciante, ke baldaux estos la demeto de mia tabernaklo, gxuste kiel nia Sinjoro Jesuo Kristo montris al mi.


Tikˈilaˈ iwiˈ chuwech ri mac. Ticˈojeˈ cochˈonic pa tak iwánima. Ticˈuaj ri icˈaslen achiˈel ri nrajoˈ ri Dios. 	 kaj en scio sinregadon; kaj en sinregado paciencon; kaj en pacienco piecon;


Ri can pa nubiˈ riyin nucˈul jun acˈal, jun acˈal ri achiˈel reˈ, ma xu (xe) ta wi xtucˈul ri acˈal, xa can xquirucˈul chukaˈ riyin. Y ri xquicˈulu cˈa riyin, ma xu (xe) ta wi riyin ri xquirucˈul, xa can xtucˈul chukaˈ ri yin takayon pe. 	 Kiu akceptos unu el tiaj infanoj en mia nomo, tiu akceptas min; kaj kiu akceptas min, tiu akceptas ne min, sed Tiun, kiu sendis min.


Ri Pablo xuyalaˈ rutzil quiwech, y cˈacˈariˈ chi jojun chi jojun xutzijoj ri xuben ri Dios chiquicojol ri winek ri ma ye israelitas ta, ruma ri rusamaj riyaˈ. 	 Kaj salutinte ilin, li rakontis detale cxion, kion Dio faris inter la nacianoj per lia servado.


Y achique cˈa winek ri xquixrucˈul jabel riche (rixin) chi nracˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios, can yin cˈa chukaˈ riyin ri yirucˈul. Y achique cˈa chukaˈ ri xquixetzelan ruma ri ruchˈabel ri Dios, can yin cˈa chukaˈ riyin ri yiretzelaj. Y ri netzelan wuche (wixin) riyin, can ya chukaˈ ri Dios ri yin takayon pe ri nretzelaj, xchaˈ cˈa el ri Jesús chique ri setenta achiˈaˈ ri xeruchaˈ. 	 Kiu vin auxskultas, tiu min auxskultas; kiu vin malsxatas, tiu min malsxatas; kaj kiu min malsxatas, tiu malsxatas Tiun, kiu min sendis.


Y ronojel cˈa reˈ, ya ri chiriˈ pa Betábara xbanatej wi, ri lugar ri cˈo jucˈan chic ruchiˈ ri raken yaˈ Jordán, ri acuchi (achique) yeruben wi bautizar winek ri Juan. 	 Tio okazis en Betania transe de Jordan, kie Johano baptadis.


Y ri achi fariseo, can achique na xunaˈ tek xutzˈet chi ri Jesús xtzˈuyeˈ apo pa mesa y ma xuchˈej ta rukˈaˈ achiˈel rubanic ri niquiben riyeˈ. 	 Kaj la Fariseo, ekvidinte, miris, ke li ne lavis sin antaux la matenmangxo.


Yacˈariˈ tek ri Pilato xerusiqˈuij (xeroyoj) ri ye principaliˈ tak sacerdotes y ri ye cachibil ri pa moc (comon) yekˈato tzij. Y chukaˈ xerusiqˈuij (xeroyoj) ri winek. 	 Kaj Pilato, kunvokinte la cxefpastrojn kaj la regantojn kaj la popolon,


Y ri achi can xerutzuˈ, y royoben cˈa achique ri xtiquiyaˈ ca chare. 	 Kaj li atentis ilin, atendante ricevi ion de ili.


Ruma wi cˈo jun nubij chi can nuben ronojel ri nubij ri ley, pero xa cˈa cˈo na jun tzij ri ma nuben ta chare ri nubij ri ley, nikˈalajin chi ma ronojel ta nunimaj chare ri ley. Xa can jun aj mac wi cˈa nbecˈulun chuwech ri ley. 	 CXar cxiu, kiu observas la tutan legxaron, sed falpusxigxas pri unu punkto, farigxis kulpa pri cxio.


Y ri nabey ri nwajoˈ nnataj chiwe re wacami ya ri nichˈo chiquij ri winek ri xquepe chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij ri xa can xu (xe) wi ri etzelal niquirayij niquiben. Ri winek riˈ xa xtiquitzeˈej ri nubij ri ruchˈabel ri Dios. 	 unue sciante, ke en la lastaj tagoj mokemuloj venos kun mokado, irante laux siaj propraj voluptoj,


Ruma ri rumac re achi reˈ xa chiwech ka riyix. Xa chrij chˈabel, chrij ri iley y chrij ri biˈaj Jesús. Riyin ma nwajoˈ ta cˈa nben ruchojmil reˈ. Xa tichojmirisaj ka chiwech riyix, xchaˈ. 	 sed se prezentigxas demandoj pri vortoj kaj nomoj kaj via propra legxo, vi mem gxin atentu; pri tiaj aferoj mi ne volas esti jugxanto.


Rumariˈ can xinchop cˈa rutzijoxic nabey chique ri winek ri yecˈo pa Damasco, cˈacˈariˈ chique ri winek ri yecˈo pa Jerusalem y chique cˈa chukaˈ ri winek ri yecˈo pa ronojel tinamit waweˈ pa rucuenta ri Judea, y cˈacˈariˈ chique cˈa ri winek ri ma ye israelitas ta, chi nej chi nakaj. Chique quinojel cˈa xinbij wi chi titzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios, tijalatej ri quicˈaslen, y can tiquikˈalajsaj quiˈ riqˈui ri yequibanalaˈ chi ye jalatajnek chic. 	 sed proklamis unue al la Damaskanoj, kaj en Jerusalem, kaj tra la tuta regiono de Judujo, kaj ankaux al la nacianoj, ke ili pentu kaj sin turnu al Dio, farante farojn indajn je pento.


Riyix xa ijachon iwiˈ. Ruma yecˈo yebin chi ye riche (rixin) ri Pablo. Yecˈo yebin chi ye riche (rixin) ri kachˈalal Apolos. ¿La ma nikˈalajin ta cami chi cˈa ya na ri iraybel ri ucˈuayon iwuche (iwixin)? 	 CXar kiam unu diras:Mi estas de Pauxlo; kaj alia:Mi estas de Apolos; cxu vi ne estas homoj?


Yacˈa tek ri winek xquinimaj ri nutzijoj ri Felipe chrij ri rubiˈ ri Jesucristo y chrij ri lokˈolaj chˈabel ri nichˈo chrij ri rajawaren ri Dios, can chi achiˈaˈ y chi ixokiˈ cˈa xeban bautizar. 	 Sed kiam ili kredis al Filipo, predikanta la evangelion pri la regno de Dio kaj la nomo de Jesuo Kristo, ili baptigxis, viroj kaj virinoj.


Y ri cánima ri winek ri yecˈo chuxeˈ ri altar riˈ, can niquirek cˈa quichiˈ chubixic: Lokˈolaj y kitzij Kajaf, ¿Ajan (jampeˈ) cˈa nakˈet tzij pa quiwiˈ ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef? ¿Ajan (jampeˈ) cˈa nayaˈ ruqˈuexel chique ruma xojquicamisaj riyoj? yechaˈ. 	 kaj ili kriis per granda vocxo, dirante:GXis kiam, ho Estro, la sankta kaj vera, Vi ne jugxas kaj ne vengxas nian sangon al la logxantoj sur la tero?


Tek ri Ana xutzˈet ri ti acˈal Jesús, riyaˈ xbe apo riqˈui. Y sibilaj cˈa xmatioxin chare ri Dios ruma ri acˈal riˈ, ruma xunabej chi ya Colonel riˈ. Y xuchop cˈa rutzijoxic chique ri winek ri ye oyobeyon riche (rixin) ri Colonel riˈ, ri chiriˈ pa Jerusalem. 	 Kaj alveninte gxuste en tiu horo, sxi dankis Dion, kaj parolis pri li al cxiuj, kiuj atendadis la elacxeton de Jerusalem.


Yacˈariˈ tek xintzˈet chi cˈo Jun ri achiˈel Alaj Carneˈl, ri socotajnek y kˈalaj chi kˈaxnek chic pe pa camic. Riyaˈ paˈel cˈa chiriˈ pa quinicˈajal ri lokˈolaj tak chˈaquet, y pa quinicˈajal ri ye cajiˈ ri cˈo qˈuiy runakˈ tak quiwech, y pa quinicˈajal ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij. Y ri achiˈel Alaj Carneˈl riˈ cˈo wukuˈ rucˈaˈ y wukuˈ chukaˈ runakˈ tak ruwech. Y ri wukuˈ runakˈ tak ruwech riˈ, ye ri wukuˈ espíritu riche (rixin) ri Dios ri ye takon chi nej chi nakaj chuwech ri ruwachˈulef. 	 Kaj mi vidis meze inter la trono kaj la kvar kreitajxoj, kaj meze de la presbiteroj, SXafidon starantan, kvazaux oferbucxitan, havantan sep kornojn kaj sep okulojn, kiuj estas la sep Spiritoj de Dio, senditaj sur la tutan teron.


Pero yecˈo cˈa chukaˈ chique ri winek ri xebin: Ri Jesús cˈo ri Beelzebú riqˈui; ri cajawalul ri itzel tak espíritu. Y ya ri Beelzebú ri niyaˈo uchukˈaˈ chare riche (rixin) chi queriˈ nicowin yerelesaj ri itzel tak espíritu. 	 Sed iuj el ili diris:Per Baal-Zebub, la estro de la demonoj, li elpelas demonojn.


Tiwacˈaxaj cˈa re xtinbij chiwe: Chilaˈ pa Belén, ri rutinamit ca ri rey David, wacami xalex cˈa ri Colonel, ri Cristo ri Ajaf. 	 cxar hodiaux estas naskita por vi, en la urbo de David, Savanto, kiu estas Kristo, la Sinjoro.


Majun ri cˈo waweˈ chuwech ri ruwachˈulef ri utz nibij tataˈixel chare. Ruma xa jun ri Tataˈixel iwuche (iwixin) riyix ri cˈo chilaˈ chicaj. 	 Kaj nomu neniun sur la tero via patro; cxar Unu, kiu estas en la cxielo, estas via Patro.


Y yecˈo cˈa achiˈaˈ fariseos ri yecˈo apo chiriˈ riqˈui ri Jesús, y tek xquicˈaxaj ri xubij ri Jesús, xquibij: ¿La yoj moy ta cˈa chukaˈ riyoj, rumariˈ tek queriˈ nabij? xechaˈ. 	 Kaj tion auxdis tiuj el la Fariseoj, kiuj estis kun li; kaj ili diris al li:CXu ni ankaux estas blindaj?


Ri Jesús xubij cˈa: Kas kitzij wi cˈa re nbij chawe: Ri ma xtalex ta ruma ri Lokˈolaj Espíritu y ruma yaˈ, ma xtoc ta pa rajawaren ri Dios. 	 Jesuo respondis:Vere, vere, mi diras al vi:Se homo ne estas naskita el akvo kaj la Spirito, li ne povas eniri en la regnon de Dio.


Tek ri Marta rubin chic cˈa ca re chˈabel reˈ chare ri Jesús, xbe chusiqˈuixic (chroyoxic) ri María ri rachˈalal. Y tek xapon cˈa, ri Marta xubij pan ekal chare ri María: Ri Ajaf xoka y wacami yarusiqˈuij (yaroyoj), xchaˈ chare. 	 Kaj dirinte tion, sxi foriris, kaj vokis sekrete sian fratinon Maria, dirante:La Majstro cxeestas, kaj vokas vin.


Rumacˈariˈ wachˈalal, can tiwoyobej na cˈa iwiˈ tek nimol iwiˈ riche (rixin) chi niben ri waˈin natabel riche (rixin) ri rucamic ri Ajaf Jesucristo. 	 Tial, miaj fratoj, kiam vi kunvenas por mangxi, atendu unu la alian.


Pero wi yixchˈay xa ruma can cˈo imac xiben, majun ikˈij xticˈul astapeˈ can xticochˈ. Pero wi riyix nicˈulwachij jun tijoj pokonal ruma jun utz ri xiben, y nicochˈ, riˈ can nika wi chuwech ri Dios. 	 CXar kia honoro estas, se, pekante kaj sekve batate, vi tion pacience elportas? sed se, bonfarante kaj sekve suferante, vi tion pacience elportas, tio estas lauxdinda antaux Dio.


Y quinojel cˈa ri ma yeniman ta, can cˈo chic riche (rixin) chi nika ri rucˈayewal pa quiwiˈ; ruma ri Sakil can xoka wi chuwech re ruwachˈulef, pero riyeˈ xa más xcajoˈ ri kˈekuˈm que chuwech ri Sakil, ruma riyeˈ can xu (xe wi) cˈa ri etzelal ri yequibanalaˈ. 	 Kaj jen estas la jugxo:ke la lumo venis en la mondon, kaj la homoj amis la mallumon pli ol la lumon, cxar iliaj faroj estis malbonaj.


Y tek can ye sibilaj qˈuiy cˈa ri winek ri yetajin niquimol apo quiˈ chrij ri Jesús, xpe Riyaˈ xubij cˈa chique ri winek riˈ: Ri winek ri yecˈo re tiempo reˈ sibilaj ye itzel y ma niquinimaj ta ri nbij chique. Rumariˈ tek nicajoˈ chi riyin nben jun milagro chiquiwech riche (rixin) chi yinquinimaj. Pero ma ya ta cˈa ri nicajoˈ riyeˈ ri xtibanatej. Xa can xu (xe) wi cˈa ri xbanatej riqˈui ri profeta Jonás, ri jun achi ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xaxu (xaxe wi) cˈa riˈ ri retal ri xtibanatej. 	 Kaj kiam la homamaso kolektigxis al li, li ekparolis, dirante:CXi tiu generacio estas malbona generacio; gxi sercxas signon, kaj signo ne estos donita al gxi, krom la signo de Jona.


Y cˈacˈariˈ tek ri discípulos xkˈax chiquiwech chi ri Jesús chrij ri Juan ri Bautista xchˈo wi. 	 Tiam la discxiploj komprenis, ke li parolis al ili pri Johano, la Baptisto.


Y Riyaˈ xucˈutuj cˈa chique ri rudiscípulos: ¿Yin achique cˈa riyin nibij riyix? xchaˈ chique. Y ri Pedro can yacˈariˈ tek xubij chare ri Jesús: Yit cˈa riyit ri Cristo, ri yit takon pe ruma ri Dios, xchaˈ chare. 	 Sed li diris al ili:Sed vi-kiu vi diras, ke mi estas? Kaj Petro responde diris:La Kristo de Dio.


Y ri aj kˈatbel tak tzij xeˈapon cˈa quiqˈui ri Pablo y ri Silas ri chiriˈ pa cárcel, y xquicˈutuj cˈa cuybel quimac chiquiwech. Cˈacˈariˈ xequelesaj pe ri pa cárcel y chukaˈ xquibij chique chi man chic cˈa quecˈojeˈ ta ka chiriˈ pa tinamit. 	 kaj ili venis kaj petegis ilin, kaj, elkondukinte ilin, petis, ke ili foriru de la urbo.


Wachˈalal, can queriˈ chukaˈ kabanon riyoj. Riyoj can xojcom chuwech ri ley tek xcom ri Cristo. Y rumariˈ ma yojcˈo ta chic chuxeˈ ri ley, xa can yoj riche (rixin) chic ri Cristo, ri xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ. Y ruma yoj riche (rixin) chic ri Cristo, can tiwachin cˈa ri kacˈaslen; can achiˈel ri nrajoˈ ri Dios. 	 Tiel, miaj fratoj, vi same mortis al la legxo per la korpo de Kristo, por kunigxi kun alia, nome kun tiu, kiu levigxis el la mortintoj, por ke ni donu frukton al Dio.


O wi ta nubij jun chique ri kaxquin: ¿achique ruma chi riyin ma xinoc ta wachaj? nichaˈ ta. Ruma ri nubij queriˈ, ¿la ma riche (rixin) ta cami ri chˈaculaj ri kaxquin? Ma que ta riˈ. Xa can riche (rixin) wi ri chˈaculaj. 	 Kaj se la orelo diros:Pro tio, ke mi ne estas la okulo, mi ne apartenas al la korpo-ne sekvas de tio, ke gxi ne apartenas al la korpo.


Y ri Saulo sibilaj cˈa pokon xuben chique ri quiniman chic ri Jesucristo, ri nibix iglesia chique. Can ye ruyaˈon wi cˈa pa tijoj pokonal, ruma can chi jojun chi jojun jay ntoc wi riche (rixin) chi yeberelesalaˈ pe, y can chi achiˈaˈ y chi ixokiˈ yeberukirirej pe y cˈacˈariˈ nutek quitzˈapixic pa tak cárcel. 	 Sed Sauxlo atakis la eklezion, enirante en cxiun domon, kaj li trenis virojn kaj virinojn, kaj transdonis ilin en malliberejon.


Queriˈ ri xubij ri Dios chare ri Cristo. Y tek ri Cristo xcˈojeˈ waweˈ chuwech re ruwachˈulef can xubanalaˈ wi orar y xucˈutuj rutoˈic chare ri Dios. Retaman cˈa chi ri Dios can nicowin wi nutoˈ chuwech ri camic. Riyaˈ can riqˈui cˈa ronojel ruchukˈaˈ xchˈo riche (rixin) chi xuben orar, y chukaˈ xokˈ. Y ri Dios can xracˈaxaj wi ri Cristo, ruma ri Cristo can ruyaˈon wi rukˈij ri Dios, ri Rutataˈ. 	 En siaj karnaj tagoj, pregxojn kaj petegojn oferinte, kun forta kriado kaj larmoj, al Tiu, kiu povis lin savi el morto, kaj auxdite pro sia pia timo,


Ruma ronojel ri cˈo chuwech re ruwachˈulef, xa ya ri itzel tak raybel riche (rixin) ri chˈaculaj, ri itzel tak raybel riche (rixin) ri runakˈ tak kawech, y ri nikanimirisaj kiˈ. Y ronojel riˈ xa ma riche (rixin) ta ri Katataˈ Dios, xa ye riche (rixin) re ruwachˈulef. 	 CXar cxio, kio estas en la mondo, la dezirego de la karno kaj la dezirego de la okuloj kaj la fiereco de vivo, estas ne de la Patro, sed de la mondo.


Y jalajoj ruwech samaj ri yoj cowinek kabanon, pero xaxu (xaxe wi) jun ri niyaˈo kachukˈaˈ chikajujunal; y riˈ ya ri mismo Dios. 	 Kaj ekzistas diverseco de energioj, sed la sama Dio, kiu energias cxion en cxiuj.