Yacˈa riyix man xa tichˈob chi riyin y ri ye wachibil nikaben mandar chiwe achique ri utz chi ninimaj. Ma que ta riˈ. Ruma riyix can cof chic yixcˈo chupan ri icukbel cˈuˈx riqˈui ri Cristo. Ri nikaben riyoj xaxu (xaxe wi) cˈa nikajoˈ yixkatoˈ, riche (rixin) chi cˈo ta más quicoten pa tak iwánima. 	 Ne kvazaux ni estrus super via fido, sed ni estas kunhelpantoj de via gxojo; cxar per via fido vi staras.


Y tek quimolon quiˈ ri achiˈaˈ fariseos, xpe ri Jesús xucˈutuj cˈa chique: 	 Kaj kiam la Fariseoj jam kunvenis, Jesuo ilin demandis,


Jabel cˈa ruwarukˈij ri winek ri can rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios y nucochˈ ri tijoj pokonal ri nipe chrij. Ruma tek rucochˈon chic ronojel, ri Dios xtuyaˈ ri lokˈolaj sipanic chare, ri utzilaj cˈaslen ri majun bey xtiqˈuis ta. Ya lokˈolaj sipanic riˈ ri rubin ca ri Dios chi xtuyaˈ chake ri yojajowan riche (rixin). 	 Felicxa estas la homo, kiu elportas tenton; cxar kiam li estos elprovita, li ricevos la kronon de vivo, kiun la Sinjoro promesis al tiuj, kiuj lin amas.


Ruma ri bis ri nuyaˈ ri Dios can nuben chare ri winek chi nitzolin pe rucˈuˈx, y riqˈui riˈ nicolotej. Y ri xtitzolin pe rucˈuˈx riqˈui ri Dios majun bey cˈa xtutzolij ta chic riˈ chrij, ruma ruyon utz ri nucˈom pe chare. Yacˈa ri bis ri cˈo quiqˈui ri winek ri xa riqˈui ri ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, xa camic cˈa ri nucˈom pe chique, ruma ma nuben ta chique chi nitzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 CXar la malgxojo laux Dio elfaras penton gxis savo, ne bedauxrindan; sed la malgxojo de la mondo elfaras morton.


Y wacami, riyin wetaman chi riyix ri yin kˈaxnek chicojol chutzijoxic ri rajawaren ri Dios, can majun chic cˈa chiwe riyix ri xtitzˈeto chic el nuwech chuwech re ruwachˈulef. 	 Kaj nun jen mi scias, ke vi cxiuj, inter kiuj mi iradis, predikante la regnon, ne plu vidos mian vizagxon.


Y wacami nikajoˈ cˈa nikacˈaxaj achique nabij riyit. ¿La rucˈamon cami chi nikatoj ri alcawal ri nubij ri César ri cˈo chi nikatoj o xa ma rucˈamon ta? xechaˈ. 	 Diru do al ni, kiel sxajnas al vi? cxu konvenas doni tributon al Cezaro, aux ne?


Rumacˈariˈ, ri winek israelitas ri ma niquinimaj ta ri Jesús, tek xquitzˈet chi ye qˈuiy winek ri xeˈapon, sibilaj itzel xquinaˈ, y riche (rixin) chi niquikˈet ruwech ri tzij ri nubij ri Pablo, niquibij cˈa chi xa ma ya ta ri kitzij nubij ri Pablo, y niquiyokˈolaˈ cˈa. 	 Kaj la Judoj, vidante la homamasojn, plenigxis de jxaluzo, kaj kontrauxdiris la dirojn de Pauxlo, kaj blasfemis.


Y ri Jesús can xerutek wi el ye caˈiˈ chique ri rudiscípulos, y xubij el chique: Quixbiyin pa tinamit Jerusalem, y chiriˈ xtitzˈet cˈa chi cˈo jun achi ri rucˈamom pe yaˈ pa jun cucuˈ. Titzekelbej cˈa el. 	 Kaj li sendis du el siaj discxiploj, kaj diris al ili:Iru en la urbon, kaj vin renkontos viro, portanta krucxon da akvo;


Ri xpe cˈa chuwech re ruwachˈulef xa can ya chukaˈ riˈ ri xtzolin chic el chilaˈ chicaj ri acuchi (achique) xbecˈojeˈ pa ruwiˈ ronojel. Queriˈ xuben riche (rixin) chi queriˈ can ronojel lugar cˈo wi y runojsan ronojel. 	 La malsuprenirinto-tiu sama estis la suprenirinto alte super cxiuj cxieloj, por plenigi cxion.)


Rumariˈ riyaˈ, can xu (xe) wi xbix queriˈ chare, can yacˈariˈ tek cˈa nej apo chupan ri cárcel xeberuyaˈ wi ca. Y ri caken xerukˈatabalaˈ ca cojol cheˈ ri nibix cepo chare, riche (rixin) chi queriˈ man cˈa xqueˈel ta el. 	 kaj li, ricevinte tiun ordonon, jxetis ilin en la internan karceron kaj fiksis iliajn piedojn en la trabon.


Yacˈariˈ tek xintzˈet cˈa ri caj jakatajnek. Y xintzˈet cˈa jun quiej sek rij, y cˈo cˈa jun ri chˈocol chrij ri nibix choj y kitzij chare, y can nuben wi ri nubij. Y can riqˈui cˈa ruchojmilal nikˈato tzij y can pa ruchojmilal nibano chˈaˈoj. 	 Kaj mi vidis la cxielon malfermitan; kaj jen blanka cxevalo, kaj la sidanta sur gxi, nomata Fidela kaj Vera; en justeco li jugxas kaj militas.


Y jun cˈa chique ri ye rudiscípulos xusoc jun rumozo ri nimalaj sacerdote. Can xuchoy ruxquin. Y ri ruxquin ri xuchoy ya ri cˈo pa rajquikˈaˈ. 	 Kaj unu el ili frapis la sklavon de la cxefpastro, kaj detrancxis lian dekstran orelon.


Riyin nbij cˈa chi junan riqˈui ri ijaˈtz riche (rixin) ri mostaza ri nutic ka jun achi pa rulef. Tek niqˈuiy, can achiˈel jun ti alaj cheˈ nuben. Rumariˈ ri aj xicˈ tak chicop ri yebe pa cakˈikˈ, niquibanalaˈ quisoc pa tak rukˈaˈ. 	 GXi estas simila al sinapa semeto, kiun viro prenis kaj jxetis en sian gxardenon; kaj gxi kreskis kaj farigxis arbo; kaj la birdoj de la cxielo logxis en gxiaj brancxoj.


Wachˈalal, re chˈabel re nbij chawe wacami can kitzij wi: Wi cˈo jun kachˈalal ri nurayij chi ntoc anciano riche (rixin) ri iglesia, can utz wi ri samaj ri nurayij. 	 Fidinda estas la diro:Se iu celas episkopecon, tiu deziras bonan laboron.


Y yacˈariˈ tek ri José xutek quicˈamaric ri Jacob ri rutataˈ y ri ye rachˈalal. Ye setenta y cinco chiquinojel. 	 Kaj Jozef sendis, kaj alvokis sian patron Jakob, kaj la tutan parencaron, sepdek kvin animojn.


Chupan ri kˈij riˈ, wi yecˈo cˈa ri yebin chiwe: Titzuˈ, ya cˈa Cristo reˈ. O wi niquibij chiwe: Titzuˈ, ya cˈa Cristo laˈ, man cˈa tinimaj ta ri niquibij chiwe. 	 Tiam se iu diros al vi:Jen cxi tie la Kristo, aux:Tie; ne kredu;


Y riyin nbij chic cˈa jun bey, chi astapeˈ qˈuiy chˈabel ri ma yeka ta chinuwech ri yenbilaˈ chiwe, majun cˈa chiwe riyix tichˈoboˈ chi riyin xa yin chˈujernek. Pero wi xa queriˈ ri nichˈob riyix, can quinicˈuluˈ cˈa achiˈel jun ri can chˈujernek. Tiyaˈ cˈa kˈij chuwe chi yichˈo jubaˈ riche (rixin) chi nyaˈ jubaˈ nukˈij achiˈel niquiben ri nicˈaj chic. 	 Denove mi diras:Neniu opiniu min malsagxa; sed se vi ja tiel opinias min, tamen min akceptu kiel malsagxan, por ke mi ankaux iom fanfaronu.


Can tikayaˈ cˈa ca ronojel ri mac y tikachajij kiˈ jabel. Tikabanaˈ cˈa achiˈel xquiben ri wech aj Israel. Riyeˈ riche (rixin) ri nimakˈij pascua, xquichajij quiˈ jabel riche (rixin) chi ma xquitij ta ri caxlan wey ri cˈo chˈom (levadura) riqˈui. Quecˈariˈ chukaˈ tikabanaˈ riyoj wacami, tikachajij kiˈ chuwech ri mac. Tikayaˈ ca rubanic ronojel ri etzelal y man chic quepe ta chˈoboj pa kajolon (kawiˈ) ri xa ma ye utz ta. Koj‑oc cˈa achiˈel ri caxlan wey ri majun chˈom (levadura) riqˈui. Can ta kitzij ronojel ri nikaben y nikabij, y man ta riqˈui caˈiˈ kapalej. 	 tial ni festu, ne per malnova fermentajxo, nek per fermentajxo de malico kaj malboneco, sed per la senfermenta pano de sincereco kaj vereco.


Y cˈo cˈa jun achi ri nikˈaxan ri nubij ri ley chiquiwech ri winek ri xbeyacatej pe y xbechˈo riqˈui ri Jesús, y ruma chi nrajoˈ nutojtobej ri Jesús, xubij cˈa chare: Tijonel, ¿achique ri rajawaxic chi nben riyin riche (rixin) chi ntoc ta wuche (wixin) ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek? xchaˈ. 	 Kaj jen unu legxisto starigxis, kaj tentis lin, dirante:Majstro, kion mi faru, por heredi eternan vivon?


Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios nubij: Wi xtiwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios wacami, man cˈa ticowirisaj ta ri iwánima, ma tiben ta achiˈel xquiben ri iwatiˈt imamaˈ tek xquiyec woyowal, 	 dum estas dirite: Hodiaux, se vi auxskultas Lian vocxon, Ne obstinigu vian koron, kiel en la indignigo.


Rumariˈ riyix tichajij cˈa ri icˈaslen. Y wi cˈo jun awachˈalal ri cˈo jun pokon nuben chawe, tabij cˈa chare chi ma utz ta xuben. Y wi ri nibano pokon chawe norucˈutuj cuybel rumac chawech ruma xtzolin pe rucˈuˈx, tacuyuˈ cˈa rumac. 	 Gardu vin; se via frato pekos, admonu lin; kaj se li pentos, pardonu lin.


Pero ma ruma ta chukaˈ chi yix cˈa riyix ri yixchajin quiche (quixin), ruma ta riˈ nikˈax ruwiˈ ri niben chique. Ma que ta riˈ. Xa can ticˈuaj jun chojmilaj cˈaslen chiquiwech, riche (rixin) chi queriˈ riyeˈ niquetamaj niquicˈuaj chukaˈ jun chojmilaj cˈaslen. 	 ne kvazaux sinjorante super la heredo, sed farigxante ekzemploj al la grego.


Wachˈalal, ruma ri Jesucristo ri Kajaf, y ruma chukaˈ chi ri Lokˈolaj Espíritu ruyaˈon pa tak kánima chi nikajoˈ kiˈ, rumariˈ ncˈutuj jun utzil chiwe chi riqˈui ronojel iwánima quinitoˈ riqˈui ri oración, 	 Sed mi petas vin, fratoj, pro nia Sinjoro Jesuo Kristo kaj pro la amo de la Spirito, ke vi kunluktu kun mi en viaj pregxoj al Dio pro mi;


Y ri Jesús xubij chique: Riyix can nibananej iwiˈ chiquiwech ri winek chi can sibilaj yix choj. Yacˈa ri Dios xa can retaman wi achique ri cˈo pan iwánima, y ma utz ta yixrutzˈet. Y astapeˈ can jabel cˈa yixtzˈet y astapeˈ chukaˈ chi can janipeˈ na nimirisan ikˈij cuma ri winek. 	 Kaj li diris al ili:Vi estas tiuj, kiuj sxajnigas sin justaj antaux homoj, sed Dio scias viajn korojn; cxar kio estas altigita inter homoj, tio estas abomenajxo antaux Dio.


Can rucˈamon wi chi quereˈ nchˈob chiwij, ruma can ibanon utzil chuwe waweˈ pa cárcel, yin itoˈon chutzijoxic chique ri winek chi ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic can kitzij wi y can riqˈui ri Dios petenak wi. Y can junan cˈa kacˈulun ri rutzil ri Dios iwuqˈui, y rumariˈ can yixcˈo wi pa wánima. 	 kaj ja decas, ke mi tion sentu pri vi cxiuj, cxar vi havas min en via koro, kaj vi cxiuj estas kun mi partoprenantoj en la graco, kiel en miaj katenoj, tiel ankaux en la defendo kaj fortigado de la evangelio.


Y pa jun uxlanibel kˈij, ri Jesús yerutijoj cˈa ri winek riqˈui ri ruchˈabel ri Dios, pa jun jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. 	 Kaj li instruadis en unu el la sinagogoj en la sabato.


Y yacˈa tek ri Jesús xubij chique: Yin cˈa riyin riˈ; yacˈariˈ tek ri winek riˈ xetzolin chiquij, y cˈawel xetzak pan ulef. 	 Kiam do li diris al ili:Mi estas tiu, ili malantauxen ekpasxis kaj falis sur la teron.


Yacˈariˈ tek ri Pedro xubij chare: Riyin majun kˈanapuek ni sakapuek ri cˈo ta wuqˈui riche (rixin) chi nyaˈ ta chawe. Yacˈa ri cˈo wuqˈui, yariˈ xtinyaˈ chawe, xchaˈ. Y can yacˈariˈ tek xubij chare: Pa rubiˈ ri Jesucristo ri aj Nazaret cayacatej, y cabiyin el, xchaˈ chare. 	 Kaj Petro diris:Nek argxentajxon nek orajxon mi havas, sed kion mi havas, tion mi donas al vi. En la nomo de Jesuo Kristo, la Nazaretano, piediru.


Y tek xqueˈitzˈet ri Abraham, ri Isaac, ri Jacob y quinojel ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, chi yecˈo pa rajawaren ri Dios chilaˈ chicaj, yacˈariˈ tek xquixokˈ ruma bis, xtikachˈachˈej iwey ruma xixelesex ca. 	 Tie estos la plorado kaj la grincado de dentoj, kiam vi vidos Abrahamon kaj Isaakon kaj Jakobon kaj cxiujn profetojn en la regno de Dio, kaj vin mem forpelitaj eksteren.


Yacˈa riyoj, wi ta xkacˈutuj kaway chiwe, man ta itzel chukaˈ xkaben, ruma riyix jabel iwetaman chi queriˈ xquiben ri xesamej pa rachoch ri Dios pa tinamit Jerusalem. Ri xesamej chiriˈ xquitij cˈa ri xquicˈualaˈ apo ri winek riche (rixin) pa rachoch ri Dios. Y queriˈ chukaˈ tek ri winek xquicˈuaj apo jun chicop o jun chic cosa riche (rixin) chi ri sacerdotes xquiyaˈ chare ri Dios pa ruwiˈ ri altar, ri sacerdotes riˈ can cˈo chi xquicˈom ca jubaˈ riche (rixin) chi xquitij. 	 CXu vi ne scias, ke tiuj, kiuj sin okupas pri sanktaj aferoj, mangxas el la templaj mangxajxoj, kaj tiuj, kiuj dejxoras cxe la altaro, partoprenas kune kun la altaro?


Ye cablajuj mil chique ri ye riy rumam ca ri Aser. Ye cablajuj mil chique ri ye riy rumam ca ri Neftalí. Ye cablajuj mil chique ri ye riy rumam ca ri Manasés. 	 El la tribo de Asxer, dek du miloj; El la tribo de Naftali, dek du miloj; El la tribo de Manase, dek du miloj;


Y ri Pedro xubij cˈa chique quinojel ri yecˈo riqˈui, chi queˈel el jubaˈ. Riyaˈ xxuqueˈ ka y xuben cˈa orar. Y xutzuˈ apo ri caminek, y xubij: Tabita, cayacatej. Y ri ixok riˈ can yacˈariˈ xbetzuˈun pe, y tek xutzuˈ cˈa chi cˈo ri Pedro, xyacatej pe. 	 Sed Petro, formetinte cxiujn, genuigxis kaj pregxis, kaj, turninte sin al la korpo, li diris:Tabita, levigxu. Kaj sxi malfermis siajn okulojn, kaj, vidinte Petron, sxi side levigxis.


Wi cˈo cˈa jun ri nipe wuqˈui riche (rixin) chi nrajoˈ yirutzekelbej, cˈo cˈa chi can yin cˈa riyin ri más yirajoˈ. Man cˈa rucˈamon ta cˈa chi ya ta ri ruteˈ rutataˈ ri más yerajoˈ que chinuwech riyin. Ni ma rucˈamon ta chukaˈ chi ya ta ri rixjayil, ri ye ralcˈual, ri ye rachˈalal ri más yerajoˈ o xa ya ri rucˈaslen riyaˈ mismo ri más nrajoˈ. Cˈo cˈa chi can yin cˈa riyin ri más yirajoˈ. Ruma wi ma que ta riˈ ri nuben, ma nicowin ta cˈa ntoc tzekelbey wuche (wixin). 	 Se iu venas al mi, kaj ne malamas sian patron kaj sian patrinon kaj sian edzinon kaj siajn infanojn kaj fratojn kaj fratinojn, kaj ecx ankaux sian vivon, li ne povas esti mia discxiplo.


Y can ya chukaˈ ri Lokˈolaj Espíritu riˈ ri nibano chique nicˈaj chic chi can cˈo jun nimalaj quicukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios, y chique nicˈaj chic nuyaˈ chi yecowin yequicˈachojsaj yawaˈiˈ. 	 al alia, fido, en la sama Spirito; al alia, donacoj de resanigoj, en la unu Spirito;


Y re wacami xa ma qˈuiy ta chic chˈabel re xtinbij ca chiwe, ruma ri itzel winek ri chapayon re ruwachˈulef xa nukˈalajsaj yan pe riˈ. Pero astapeˈ can ya riyaˈ ri chapayon re ruwachˈulef, pero riyaˈ majun rukˈatbel tzij pa nuwiˈ riyin. 	 De nun mi jam ne multe parolos kun vi; cxar la estro de la mondo venas; kaj li havas nenion en mi;


Yacˈa ri Ajaf Jesucristo xubij chuwe: Cabiyin cˈa, ruma can yatintek cˈa el pa tak tinamit ri nej yecˈo wi, riche (rixin) chi nbeˈatzijoj ri nuchˈabel chique ri winek ri xa ma ye israelitas ta, xchaˈ chuwe, xchaˈ ri Pablo chique ri rech aj Israel. 	 Kaj li diris al mi:Foriru; cxar mi vin sendos malproksimen al la nacianoj.


Y ruma chi ri caxlan wey xa jun, rumariˈ junan kawech kabanon konojel achiˈel rubanon jun chˈaculaj, astapeˈ riyoj sibilaj yoj qˈuiy. Ruma konojel yojtijo riche (rixin) ri caxlan wey riˈ. 	 pro tio, ke ni, kiuj estas multaj, estas unu pano, unu korpo; cxar ni cxiuj prenas parton el la unu pano.


Y ri winek ri xeˈacˈaxan pe ri xbanatej, xepe chutzˈetic. Tek ri winek riˈ xeˈoka riqˈui ri Jesús, xquitzˈet cˈa chi ri achi ri xeˈelesex ri itzel tak espíritu riqˈui, tzˈuyul cˈa apo riqˈui ri Jesús, rucusan rutziak, y ma nuben ta chic cˈa achiˈel ri rubanon pe. Pero ri winek riˈ xa xquixibij quiˈ tek xquitzˈet ri achi riˈ. 	 Kaj oni eliris por vidi, kio okazis; kaj ili venis al Jesuo, kaj trovis la viron, el kiu eliris la demonoj, sidanta, vestita kaj en sana prudento, cxe la piedoj de Jesuo, kaj ili timis.


Yacˈa ri Kajaf Dios sibilaj nim rutzil ri xuyaˈ pa nuwiˈ. Ruma xuben chuwe chi xincukubaˈ nucˈuˈx riqˈui y xuyaˈ chukaˈ ajowabel pa wánima can achiˈel ri yatajnek chique ri xa jun chic quibanon riqˈui ri Cristo Jesús. 	 kaj la graco de nia Sinjoro abunde suficxegis kun fido kaj amo, kiuj estas en Kristo Jesuo.


Y tek xka ka ri kˈij riˈ, ri cablajuj discípulos xejel apo riqˈui ri Jesús y xquibij chare: Queˈatakaˈ cˈa el re winek reˈ riche (rixin) chi yebe chucanoxic acuchi (achique) yebewer wi, y yebe chukaˈ chucanoxic quiway pa tak aldeas y pa nicˈaj chic lugar ri yecˈo pe nakaj. Ruma re yojcˈo wi, xa majun winek yecˈo, xechaˈ chare. 	 Kaj ekvesperigxis; kaj la dek du, alveninte, diris al li:Forsendu la homamason, por ke ili iru en la cxirkauxajn vilagxojn kaj kampojn, por trovi ripozejojn kaj nutrajxon; cxar cxi tie ni estas en dezerta loko.


Y ronojel reˈ can kitzij wi, y can yoj cˈa riyoj xojtzˈeto, rumariˈ nikatzijoj. Y ri Lokˈolaj Espíritu chukaˈ ruchapon cˈa rukˈalajsaxic chi can kitzij wi. Konojel cˈa ri yojniman rutzij ri Dios, can ruyaˈon cˈa ri Lokˈolaj Espíritu chake, xechaˈ. 	 Kaj ni estas atestantoj de cxi tiuj vortoj, kiel ankaux estas la Sankta Spirito, kiun Dio donis al tiuj, kiuj Lin obeas.


Y chukaˈ ri Jacobo y ri Juan, ri ye rachibil ri Simón, ri ye rucˈajol ri jun achi ri Zebedeo rubiˈ, can xquixibij quiˈ tek xquitzˈet ri xbanatej. Rumariˈ ri Jesús xubij chare ri Simón: Man cˈa taxibij ta awiˈ ruma ri xatzˈet. Re rubanon pe, yit jun achi chapoy car, yacˈa ri xtibe apo, xtawetamaj chukaˈ xqueˈachˈec pe winek, riche (rixin) chi queriˈ yinquitzekelbej. 	 kaj tiel same Jakobon kaj Johanon, filojn de Zebedeo, kiuj estis kompanianoj de Simon. Kaj Jesuo diris al Simon:Ne timu; de nun vi estos kaptisto de homoj.


Y riyoj can xkacukubaˈ cˈa kacˈuˈx riqˈui chi can ya wi Riyaˈ ri petenak chkacolic konojel riyoj israelitas. Pero wacami majun chic cˈa achique xtikaben, ruma ya xa xuben oxiˈ kˈij ticom wi el. 	 Sed ni esperis, ke li estas tiu, kiu elacxetos Izraelon. Kaj plie, krom cxio tio, hodiaux estas jam la tria tago, de kiam tio okazis.


Ya ri Dios niyaˈo uxlanibel cˈuˈx chiwe. Y Riyaˈ chanin xtuben chiwe chi yixcowin xtipalbej chi aken ri Satanás. Ri rutzil ri Kajaf Jesucristo xticˈojeˈ ta cˈa iwuqˈui. 	 Kaj la Dio de paco baldaux subpremos Satanon sub viaj piedoj. La graco de nia Sinjoro Jesuo Kristo estu kun vi.


Y riqˈui ronojel riˈ can nikatzˈet cˈa chi ri rusamaj ri Jesús más nim rukˈij que chuwech ri quisamaj ri sacerdotes quiche (quixin) ri israelitas. Y queriˈ chukaˈ ri trato ri xuben ri Dios quiqˈui ri winek can más chi na nim rukˈij, que chuwech ri cˈo nabey, ruma can ya ri Jesús ri xucusaj riche (rixin) chi xuben ri trato riˈ y ri cˈacˈacˈ trato riˈ can más wi utz ri yerutzuj (yerusuj) chake. 	 Sed nun li ricevis servadon des pli bonan, ju pli bona estas la interligo, kies interulo li farigxis kaj kiu sur pli bonaj promesoj estas dekretita.


Yacˈariˈ tek riyaˈ xoc chic cˈa apo ri pa rupalacio y xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: ¿Achique tinamit cape wi riyit? xchaˈ chare. Y ri Jesús majun cˈa chˈabel xubij ta chare. 	 kaj reenirinte en la palacon, li diris al Jesuo:De kie vi estas? Sed Jesuo nenion respondis.


Y tek ri Jesús xtzuˈun apo, xerutzˈet cˈa chi can sibilaj ye qˈuiy winek ri ye aponak riqˈui. Rumariˈ Riyaˈ quecˈareˈ xubij chare ri jun chique ri rudiscípulos ri Felipe rubiˈ: ¿Acuchi (achique) xtibekalokˈoˈ wi pe caxlan wey riche (rixin) chi yekatzuk quinojel re winek reˈ? xchaˈ chare. 	 Jesuo do, levinte siajn okulojn, kaj ekvidinte, ke granda homamaso venas al li, diris al Filipo:De kie ni acxetu panojn, por ke cxi tiuj mangxu?


Xapon cˈa chukaˈ jun achi ri Jairo rubiˈ. Ri achi cˈa riˈ jun principal chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Riyaˈ xbexuqueˈ xbemajeˈ chuwech ri Jesús, y xucˈutuj cˈa jun utzil chare chi nibe riqˈui cˈa pa rachoch, 	 Kaj jen venis viro, nomata Jairos, kaj li estis sinagogestro; kaj li sin jxetis antaux la piedojn de Jesuo, kaj petegis lin, ke li venu en lian domon;


Y ri Jesús xtzolin pa Galilea, y nojnek ránima riqˈui ri ruchukˈaˈ ri Lokˈolaj Espíritu. Y pa quinojel cˈa tinamit ri yecˈo pe chunakajal ri Galilea, xbe rutzijol ri Jesús ruma ri yerubanalaˈ. 	 Kaj revenis Jesuo en la potenco de la Spirito en Galileon; kaj eliris famo pri li tra la tuta cxirkauxajxo.


Y ri Jesús xtzˈuyeˈ cˈa ka. Cˈacˈariˈ xerusiqˈuij (xeroyoj) apo chi ye cablajuj rudiscípulos y xubij cˈa chique: Wi cˈo jun nrajoˈ chi ya riyaˈ ri nabey y cˈo ta rukˈij, nicˈatzin chi tunaˈ ka riˈ chi riyaˈ xa majun rukˈij y tuchˈutinirisaj riˈ, querunimaj y querilij quinojel. 	 Kaj sidigxinte, li alvokis la dek du, kaj diris al ili:Se iu volas esti unua, li estos lasta el cxiuj, kaj servanto de cxiuj.


O niben achiˈel jun cheˈ utz, ri utz ruwech ri nuyaˈ o niben achiˈel jun cheˈ ri ma utz ta, ri xa ma utz ta ruwech ri nuyaˈ. Ruma jun cheˈ netamatej ruwech riqˈui ri ruwech ri nuyaˈ, wi utz ri cheˈ riˈ o xa ma utz ta. 	 Aux faru la arbon bona kaj gxian frukton bona, aux faru la arbon malbona kaj gxian frukton malbona; cxar la arbo estas konata per la frukto.


Y xtibanatej cˈa, chi yecˈo achiˈaˈ cachˈalal quiˈ, jun chique riyeˈ xtiyacatej y xtujech ri rachˈalal pa camic. Chukaˈ can yecˈo wi tataˈaj ri xqueyacatej chiquij ri calcˈual. Ri alcˈualaxelaˈ xqueyacatej chukaˈ chiquij ri quiteˈ quitataˈ y xquequiyaˈ pa camic. 	 Kaj frato transdonos fraton al morto, kaj patro filon; kaj infanoj ribelos kontraux gepatroj kaj mortigos ilin.


Ri wech aj Israel can ye achiˈel jun cheˈ ri olivo rubiˈ ri can ticon wi ka. Pero yecˈo rukˈaˈ ri xejokˈ el. Y riyix ri ma yix israelitas ta, xa yix achiˈel rukˈaˈ jun chic cheˈ olivo chukaˈ rubiˈ ri xa ma ticon ta ka, ri xa ruyon tzˈucnek pe. Y riyix xixtic ka pa ruwiˈ ri cheˈ ri can ticon wi ka, ri acuchi (achique) xejokˈ wi el ri rukˈaˈ, y rumariˈ riyix can xixoc cˈa rutzˈakat ri ruchiˈel ri cheˈ riˈ y qˈuiy utzil ri xticˈul. 	 Sed se kelkaj el la brancxoj derompigxis, kaj vi, estante sovagxa olivarbo, engreftigxis inter ili kaj farigxis partoprenanto en la radiko kaj graso de la olivarbo,


Yacˈa ri Jesús xubij: Más jabel ruwaquikˈij ri yeˈacˈaxan y niquiben ronojel ri nubij ri ruchˈabel ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 Sed li diris:Sed pli gxuste, felicxaj estas tiuj, kiuj auxdas la vorton de Dio kaj observas gxin.


Ri winek riˈ niquibilaˈ cˈa ca chare ri Jesús: Riyit ri yabin chi nawulaj ri rachoch ri Dios y pan oxiˈ kˈij napabaˈ chic jun bey, tacoloˈ cˈa awiˈ ayon. Y wi yit cˈa riyit ri Rucˈajol ri Dios, caka pe chuwech la cruz, yechaˈ cˈa ca chare. 	 kaj dirante:Vi, kiu detruas la sanktejon kaj rekonstruas gxin en la dauxro de tri tagoj, savu vin. Se vi estas la Filo de Dio, deiru de la kruco.


astapeˈ ma jane talex ri Leví tek ri Melquisedec xbe chucˈulic ri Abraham. 	 cxar li estis ankoraux en la lumboj de la patro, kiam Melkicedek lin renkontis.


Xa ye ri winek ri ma quetaman ta ri ley ri ruyaˈon ca ri Moisés, xa yeriˈ ri yeniman riche (rixin) ri Jesús. Y xa xtika ta cˈa ri rucˈayewal pa quiwiˈ riyeˈ, xechaˈ. 	 Sed tiu homamaso, kiu ne scias la legxon, estas malbenita.


Ri Dios xuyaˈ ri Lokˈolaj Espíritu chake, y can pa ruqˈuiyal xuyaˈ chake y ya ri Kacolonel Jesucristo ri xucusaj riche (rixin) chi xuyaˈ pe ri Lokˈolaj Espíritu chake. 	 kiun Li ricxe surversxis sur nin per Jesuo Kristo, nia Savanto;


Nikajoˈ cˈa chi ya ta cˈa ri Dios niyaˈo iwuchukˈaˈ, ruma ri rukˈij rucˈojlen Riyaˈ can sibilaj nim ruchukˈaˈ. Ri uchukˈaˈ riˈ xticˈatzin chiwe riche (rixin) chi yixcowin nicochˈ ronojel. 	 fortigitaj per cxia forto laux la potenco de Lia gloro, por cxia pacienco kaj toleremeco kun gxojo;


Pero ri Jesús can majun cˈa chˈabel ri xubij ta chare ri Pilato. Y rumariˈ tek ri aj kˈatbel tzij riˈ xumey, ruma majun bey rutzˈeton ta chi cˈo ta jun winek ri que ta riˈ nuben. 	 Kaj li ne respondis al li ecx unu vorton, tiel ke la provincestro tre forte miris.


Y ri israelitas riˈ sibilaj cˈa utz quinaˈoj que chiquiwech ri israelitas ri yecˈo pa Tesalónica, ruma riyeˈ can riqˈui ronojel quicˈuˈx xquicˈul ri ruchˈabel ri Dios. Y ronojel cˈa ri niquicˈaxaj el quiqˈui ri Pablo y ri Silas, nbequicanolaˈ chupan ri ruchˈabel ri Dios ri ye tzˈibatal ca, riche (rixin) chi niquetamaj, wi kas kitzij ri nibix chique. Y ri winek riˈ can kˈij kˈij cˈa queriˈ niquiben. 	 Kaj cxi tiuj estis pli noblaj ol la Tesalonikanoj, cxar ili akceptis la vorton kun plena fervoro, kaj cxiutage esploris la Skribojn, por konstati, cxu tiuj aferoj estas veraj.


¿Achique ruma tek riyix niben quereˈ? Riyoj xa yoj winek achiˈel riyix, y yoj petenak iwuqˈui riche (rixin) chi nokabij chiwe chi queˈiyaˈ ca ri xa majun quejkalen, achiˈel re yixtajin chubanic, y tinimaj cˈa ri cˈaslic Dios ri banayon ronojel. Ri banayon ri caj y ri yecˈo chuwech, ri banayon re ruwachˈulef y ri yecˈo chuwech, ri banayon ri mar y ri yecˈo chupan. 	 kaj dirante:Ho viroj, kial vi tion faras? Ni ankaux estas homoj, samsentaj kiel vi, kaj ni alportas al vi evangelion, por turni vin de cxi tiuj vantajxoj al la vivanta Dio, kiu faris la cxielon kaj la teron kaj la maron kaj cxion en ili;


Y ruma chi ri Dios can xtikˈalajin ri rukˈij rucˈojlen wuma riyin; rumariˈ Riyaˈ can xtuben cˈa chi nikˈalajin ri nukˈij nucˈojlen riyin. Y riˈ man cˈa ajan (jampeˈ) ta na, xa can ya cˈa re kˈij reˈ. 	 kaj Dio gloros lin en Si mem, kaj tuj Li gloros lin.


Y ri winek niquicanolaˈ cˈa ri Jesús. Riyeˈ ye paˈel chupan ri rachoch ri Dios y niquicˈutulaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cˈa nichˈob riyix? ¿Xtipe cami chupan re nimakˈij reˈ? yechaˈ cˈa ri winek riˈ. 	 Ili do sercxis Jesuon, kaj parolis inter si, starante en la templo:Kion vi pensas? CXu ke li ne venos al la festo?


Y ri Jesús can yacˈariˈ tek xuyuk apo rukˈaˈ y xuchop apo ri achi ri cˈo ri itzel yabil chrij y xubij chare: Nwajoˈ chi yacˈachoj. Tiqˈuis cˈa el re yabil reˈ chawij, xchaˈ chare. Y can xu (xe) wi xubij queriˈ ri Jesús, ri achi xchˈajchˈojir chare ri ruyabil. 	 Kaj li etendis la manon kaj tusxis lin, dirante:Mi volas; estu purigita. Kaj tuj lia lepro estis purigita.


Riyaˈ nracˈaxaj cˈa ri ntajin chubixic ri Pablo. Y ri Pablo xutzˈet cˈa chi ri achi riˈ can rucukuban wi rucˈuˈx riqˈui ri Dios riche (rixin) chi nicˈachojsex. 	 Li auxdis Pauxlon paroli; kaj cxi tiu, fikse rigardante lin, kaj vidante, ke ili havas fidon por esti sanigita,


Y tek ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xuchop chic el ri rubey, cˈo jun achi junanin (anibel) xoka riqˈui, xxuqueˈ chuwech, y xubij cˈa chare: Riyit ri can yit utzilaj Tijonel, tabij cˈa chuwe: ¿Achique cˈa ri rajawaxic chi nben riyin riche (rixin) chi ntoc ta wuche (wixin) ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek? xchaˈ chare ri Jesús. 	 Kaj dum li foriris sur la vojo, unu homo kuris al li kaj genuis antaux li, kaj demandis lin:Bona Majstro, kion mi faru, por ke mi heredu eternan vivon?


Rumariˈ, wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, riyin nbij cˈa chiwe chiˈijujunal chi riqˈui ronojel iwánima tiwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios. Can jabel tichˈoboˈ achique ri nubij. Ruma riyix nicˈatzin chi jabel iwetaman el nabey, cˈacˈariˈ nitzijoj. Y chukaˈ nbij chiwe chi man ta xtipe iwoyowal chanin. 	 Tion vi scias, miaj amataj fratoj. Sed cxiu rapidu auxdi, malrapidu paroli, malrapidu koleri;


Y can yacˈareˈ nibanatej ri rubin chic ri Jesús, chi achique rubanic chi camic ri xtucˈulwachij el. 	 por ke plenumigxu la vorto de Jesuo, kiun li parolis, montrante, per kia morto li mortos.


Y cˈacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare ri achi ri chakiˈj ri rukˈaˈ: Tayukuˈ la akˈaˈ. Y ri achi can xu (xe wi) xuyuk ri rukˈaˈ, can yacˈariˈ xchojmir y xuben achiˈel ri jun chic rukˈaˈ. 	 Tiam li diris al la viro:Etendu vian manon. Kaj cxi tiu etendis gxin, kaj gxi tute resanigxis kiel la alia.


Re winek reˈ xa ye junan quiqˈui ri acˈalaˈ ye tzˈuyul pa cˈaybel. Ri acˈalaˈ riˈ niquirakalaˈ quichiˈ tek yechˈo chiquiwech, y niquibij cˈa chupan ri quetzˈanen: Xojkˈojoman riqˈui xul chiwech y ma xixxajo ta y ma xixquicot ta. Xkabixaj bix riche (rixin) bis chiwech y ma xixokˈ ta. Queriˈ niquibilaˈ ri acˈalaˈ pa quetzˈanen. Y ye queriˈ re winek reˈ, majun ri nika ta chiquiwech. 	 Ili similas al infanoj, kiuj sidas sur la placo kaj vokas unu al alia, dirante:Ni flutis al vi, kaj vi ne dancis; ni lamentis, kaj vi ne ploris.


Riyin can chuwech wi cˈa ri Dios nbij chiwe achique ri cˈo pa wánima, y achique ruma ma yin aponak ta iwuqˈui. Xa ruma chi sibilaj njoyowaj iwech y ruma chukaˈ chi ma nwajoˈ ta yibechapon chiwe, rumariˈ tek ma jane quinapon chic jun bey chilaˈ pa Corinto iwuqˈui riyix. 	 Sed mi vokas Dion kiel atestanton sur mian animon, ke por indulgi vin mi ankoraux ne venis al Korinto.


Y xpe cˈa ri Juan xubij chare ri Jesús: Tijonel, riyoj katzˈeton cˈa jun achi ri pan abiˈ riyit yerelesalaˈ itzel tak espíritu. Pero ruma xa ma kachibil ta, xkakˈil ca, xchaˈ chare ri Jesús. 	 Kaj Johano respondis kaj diris:Estro, ni vidis iun elpelantan demonojn en via nomo; kaj ni malpermesis lin, cxar li ne sekvas kun ni.


Y wi riyoj xkatic pa tak iwánima ri ruchˈabel ri Dios ri ma niqˈuis ta, ¿La qˈuixbel cami chi riyoj nikacˈul jun cosa ri xa niqˈuis? 	 Se ni semis al vi spiritajn aferojn, cxu estas io grava, se ni rikoltos viajn karnajn aferojn?


Y ri chiriˈ pa tinamit Listra, cˈo cˈa jun achi ri can pa ralaxic pe chi ma nicowin ta nibiyin. Can majun bey cˈa biyinek ta jubaˈ. Y ri achi cˈa riˈ tzˈuyul chiriˈ. 	 Kaj en Listra sidadis unu viro senforta en la piedoj, kiu estis lama de la patrina ventro, kaj neniam piediris.


Y tek ye kˈaxnek chic cˈa ronojel ri tijoj pokonal riche (rixin) ri tiempo riˈ, can xtibanatej wi cˈa chi ri kˈij xtikˈekumatej y ri icˈ chukaˈ ma xtitzuˈun ta chic. Ri chˈumilaˈ xquetzak cˈa el chuwech ri caj. Can ronojel wi cˈa ri nimalaj tak uchukˈaˈ ri yecˈo chicaj xquesilon na. 	 Sed tuj post la aflikto de tiuj tagoj la suno mallumigxos, kaj la luno ne donos sian lumon, kaj la steloj falos el la cxielo, kaj la potencoj de la cxielo sxanceligxos;


Riyaˈ xberubij cˈa chique: ¿Achique niyaˈ chuwe riyix, wi riyin njech ri Jesús pan ikˈaˈ? xchaˈ chique. Y ri principaliˈ tak sacerdotes xquibij chi niquiyaˈ juwinek lajuj sakapuek chare. 	 kaj diris:Kion vi volas doni al mi, se mi lin transdonos al vi? Kaj ili pesis por li tridek argxentajn monerojn.


Pero ri principaliˈ tak sacerdotes xquiyaˈ chiquiwech chi nicajoˈ niquicamisaj chukaˈ ri Lázaro. 	 Sed la cxefpastroj konsiligxis, ke ili mortigu ankaux Lazaron;


Ri Saulo can xka cˈa chuwech chi ri Esteban xcamisex. Y chiriˈ pa Jerusalem, ya cˈa kˈij riˈ tek xtiquir ca chiquij ri yeniman ri Jesucristo chi can yeˈetzelex y niban chique chi niquitij pokon. Xaxu (xaxe) wi ri apóstoles ri cˈa xecˈojeˈ na ca chiriˈ pa Jerusalem. Yacˈa quinojel ri nicˈaj chic kachˈalal, ruma ri pokon niban chique xquiquiraj el quiˈ, y yecˈo xebe pa nicˈaj chic tinamit ri yecˈo chiriˈ pa rucuenta ri Judea, y ri nicˈaj chic xebe cˈa pa Samaria. 	 Kaj Sauxlo konsentis al lia mortigo. Kaj en tiu tago komencigxis granda persekutado kontraux la eklezio, kiu estis en Jerusalem; kaj cxiuj estis dispelitaj tra la regionoj de Judujo kaj Samario, kun escepto de la apostolaro.


Y pa rucaˈn kˈij chare ri quichapon wi el bey ri achiˈaˈ, xa jubaˈ chic cˈa chi ma queˈapon ri pa tinamit Jope, achiˈel xa pa nicˈaj kˈij, yacˈariˈ tek ri Pedro xjoteˈ cˈa el pa ruqˈuisbel tanaj (wik) chare ri jay, riche (rixin) chi xberubanaˈ orar. 	 Kaj en la sekvanta tago, kiam ili vojagxis kaj alproksimigxis al la urbo, Petro supreniris sur la tegmenton, por pregxi, cxirkaux la sesa horo;


Yacˈariˈ tek ri discípulos xpe nimalaj bis pa cánima tek xquicˈaxaj ri xubij ri Jesús chique. Y cˈacˈariˈ chiquijujunal xechˈo apo chare y xquicˈutulaˈ cˈa: Ajaf, ¿la ma yin ta cami riyin ri xquibano queriˈ? xechaˈ cˈa chiquijujunal. 	 Kaj ili tre malgxojis, kaj cxiu komencis diri al li:Sinjoro, cxu eble mi?


Nataˈ Dios, riyit ri yit choj riqˈui ronojel, man cˈa etaman ta awech cuma ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx. Pero riyin can wetaman wi awech, y re achiˈaˈ re xeˈayaˈ chuwe, can xquetamaj cˈa chukaˈ chi yit cˈa riyit ri xatako pe wuche (wixin). 	 Ho Patro justa, la mondo Vin ne konis, tamen mi Vin konis; kaj cxi tiuj scias, ke Vi min sendis;


Y chiriˈ chupan ri tinamit riˈ, yecˈo cˈa kachˈalal xebekilaˈ, y riyeˈ xquibij cˈa chake chi kojcˈojeˈ ka jun semana quiqˈui. Tek xtzˈaket cˈa ri jun semana riˈ, cˈacˈariˈ can choj xojbe cˈa pa Roma. 	 kie ni trovis fratojn kaj estis petataj resti cxe ili sep tagojn, kaj tiel poste ni vojagxis al Romo.


Pero chupan cˈa chukaˈ ri tinamit riˈ, tek cˈa ma jane napon ta ri Felipe, cˈo cˈa jun achi aj itz ri Simón rubiˈ. Can jabel cˈa ye rukˈolon ri winek ri aj chiriˈ pa Samaria riqˈui ri yerubanalaˈ. Riyaˈ can nubilaˈ cˈa chukaˈ chique chi riyaˈ jun winek ri nim rukˈij. 	 Sed unu viro, nome Simon, jam antauxe faradis magion en la urbo kaj sorcxadis la popolon de Samario, dirante, ke li estas iu granda;


Yacˈa ri Jesús xubij cˈa chare ri itzel winek: Tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, chi ma xu (xe) ta wi riqˈui caxlan wey nicˈaseˈ wi ri winek, xa can nicˈaseˈ chukaˈ riqˈui ronojel ri ruchˈabel ri Dios. 	 Sed responde li diris:Estas skribite:Ne per la pano sole vivas homo, sed per cxiu vorto, kiu eliras el la busxo de Dio.


Re nichop el bey man cˈa ticˈuaj ta el yaˈl. Ma ticˈuaj ta el caˈiˈ itziak, xa can xu (xe) wi ri icusan el. Ma ticˈuaj ta jun chic cˈulaj ixajab, ni ma ticˈuaj ta chukaˈ ichˈameˈy. Can majun cˈa ri ticˈuaj. Ruma chi ri aj samajel xabacuchi (xabachique) ri napon wi, rucˈamon chi niyaˈox (nyaˈ) ri nicˈatzin chare. 	 nek saketon por vojagxo, nek du tunikojn, nek sxuojn, nek bastonon; cxar la laboranto meritas sian nutrajxon.


Chukaˈ chupan ri tiempo riˈ xka cˈa pe sakboch ri chilaˈ chicaj. Y jojun cˈa sakboch achiˈel jojun quintal calal. Y ruma cˈa ri jun nimalaj sakboch riˈ, ri winek sibilaj cˈa niquiyokˈ ri Dios; ruma ri rucˈayewal ri xuyaˈ ri Dios pa quiwiˈ ri winek riˈ, can jun nimalaj rucˈayewal. 	 Kaj granda hajlo, peza kvazaux po talanto, falis el la cxielo sur la homojn; kaj la homoj blasfemis Dion pro la plago de la hajlo; cxar gxia plago estas treege granda.


Ri ibeyomal kˈayinak chic, y ri itziak chicopirnek chic. 	 Via ricxo putrigxis, kaj viaj vestoj konsumigxas de tineoj.


Y tek konojel yoj colotajnek chic el ri pa yaˈ, xketamaj cˈa chi ri ti ruwachˈulef riˈ, ri cˈo pa mar, Malta rubiˈ. 	 Kaj kiam ni savigxis, tiam ni sciigxis, ke la insulo estas nomata Melita.


Y chukaˈ ri Jesús yariˈ ri Nimalaj Sacerdote ri cˈo pa kawiˈ riyoj ri yoj ralcˈual chic ri Dios. 	 kaj havante grandan pastron super la domo de Dio,


Y ri Pedro cˈo cˈa nicˈaj chic chˈabel ri xerubij chique riche (rixin) chi xerupixabaj. Riyaˈ xuyaˈ cˈa pa ruchojmil chiquiwech ri winek quiqˈui chˈabel achiˈel reˈ: Quixel pe chiquicojol ri winek riche (rixin) re tiempo reˈ, ri xa ye sachnek pa quimac, riche (rixin) chi queriˈ yixcolotej cˈa pe, xchaˈ cˈa chique. 	 Kaj per multaj aliaj paroloj li atestis kaj alvokis ilin, dirante:Savu vin el cxi tiu perversa generacio.


Queriˈ nbij chiwe ruma xijoyowaj quiwech ri ye tzˈapel pa cárcel ruma rubiˈ ri Dios. Y tek ri icosas xeˈelesex chiwe, ma xipokonaj ta xiyaˈ el. Xa can riqˈui quicoten xiyaˈ el. Ruma iwetaman chi xtiyaˈox (xtyaˈ) jun iwerencia chilaˈ chicaj, y riˈ más utz que chuwech ri beyomel riche (rixin) re ruwachˈulef, y chukaˈ majun xtelesan ta chiwe. 	 CXar vi kompatis tiujn, kiuj estis en katenoj, kaj gxoje akceptis la rabadon de via posedajxo, sciante, ke vi mem havas pli bonan kaj restantan posedajxon.


Rumariˈ sibilaj cˈa xquixibij quiˈ, y xsach quicˈuˈx. Y can yacˈariˈ tek xequitzˈet ye caˈiˈ achiˈel achiˈaˈ ye paˈel apo quiqˈui, y nitzˈitzˈan ri quitziak. 	 Kaj dum ili embarasigxis pri tio, jen apud ili staris du viroj en brilaj vestoj;


Y chupan ri nimalaj Lokˈolaj lugar riˈ cˈo jun altar riche (rixin) chi niporox pon pa ruwiˈ, y kˈanapuek ronojel rij. Cˈo cˈa chukaˈ ri cáxa riche (rixin) ri rutrato ri Dios. Y ri cáxa riˈ kˈanapuek ronojel rij y queriˈ chukaˈ ri rupan. Chupan cˈa ri cáxa cˈo jun lek banon riqˈui kˈanapuek y chupan ri lek cˈo jubaˈ maná, ri wey ri xka pe chilaˈ chicaj. Y chupan ri cáxa riˈ cˈo chukaˈ ri ruchˈameˈy ri Aarón, ri xjotayin chic pe. Y chukaˈ cˈo ri tzˈalan tak abej ri tzˈibatal wi ca ri trato ri xuben ri Dios quiqˈui ri katiˈt kamamaˈ. 	 havanta la oran incensilon, kaj la keston de interligo, tegitan entute per oro, en kiu estis vazo ora (enhavanta la manaon) kaj la ekflorinta bastono de Aaron kaj la tabeloj de la interligo,


Yacˈa chare ri Cˈajolaxel, ri Dios nubij: Riyit can yit Dios riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek y can choj wi yakˈato tzij. 	 sed pri la Filo: Via trono estas Dia trono por cxiam kaj eterne; La sceptro de via regno estas sceptro de justeco.


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri Judas: Judas, ¿la riqˈui jun tzˈuban (tzˈuman) chiˈij najech el ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol? xchaˈ ri Jesús. 	 Sed Jesuo diris al li:Judas, cxu vi perfidas per kiso la Filon de homo?


Y ri rey Herodes can xpe bis pa ránima ruma ri xcˈutux chare, pero ruma chi can rubanon chic jurar chi can xtuyaˈ wi ri xtrajoˈ ri kˈopoj y ruma chukaˈ chi can chiquiwech ri ye rachibilan pa mesa tek xubij; rumariˈ riyaˈ xubij cˈa chi ticˈamer pe ri rujolon (ruwiˈ) ri Juan ri Bautista chare ri kˈopoj ral ri Herodías. 	 Kaj la regxo malgxojis; tamen pro siaj jxuroj kaj pro la kunmangxantoj li ordonis doni gxin;


Y pa rucaˈn kˈij, ruma ri cakˈikˈ can ma kajnek ta ri ruchukˈaˈ, rumariˈ xquirokij cˈa ca pa yaˈ nicˈaj chare ri ejkaˈn ri rucˈuan ri barco. 	 Kaj kiam ni estis treege premataj de la ventego, la sekvantan tagon ili komencis eljxetadon;


Riche (rixin) chi quinojel can ta junan quiwech. Xa jun ta cˈa xtiquiben. Can ta xtiquiben achiˈel ri kabanon riyoj. Ruma riyit y riyin xa yoj jun. Ruma riyit Nataˈ Dios can yitcˈo wuqˈui riyin, y riyin, can yincˈo chukaˈ awuqˈui riyit. Queriˈ ri nwajoˈ chi niquiben ta riyeˈ kiqˈui riyoj. Can ta nikˈalajin chiquiwech ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, chi riyin, can yit cˈa riyit ri xatako pe wuche (wixin), ruma niquitzˈet chi can junan quiwech quibanon ri yecˈo kiqˈui riyoj. 	 por ke ili cxiuj estu unu; kiel Vi, Patro, estas en mi, kaj mi en Vi, tiel ili ankaux estu en ni; por ke la mondo kredu, ke Vi min sendis.


Y chukaˈ riyit can majun akˈaˈ chare re samaj reˈ, ruma ri awánima xa ma choj ta cˈo chuwech ri Dios. 	 Vi havas nek parton nek loton en tiu afero, cxar via koro ne estas rekta antaux Dio.


Cˈacˈariˈ ri Jesús xucˈut riˈ chiquiwech ri julajuj ruˈapóstoles tek quichapon waˈin, y Riyaˈ xubij cˈa chique: ¿Achique cˈa ruma tek xa can ma xicukubaˈ ta icˈuˈx y xa xicowirisaj ri iwánima? xchaˈ chique. Queriˈ ri xubij chique ruma riyeˈ xa can ma xequinimaj ta ri xetzˈeto ca ri Jesús chi cˈastajnek chic pe chiquicojol ri caminakiˈ. 	 Poste li aperis al la dek unu, dum ili sidis cxe mangxo, kaj riprocxis ilian nekredemon kaj korobstinon, cxar ili ne kredis tiujn, kiuj vidis lin levigxintan.


Yacˈa wi can niyaˈ kˈij chi ya ri Lokˈolaj Espíritu ri nucˈuan iwuche (iwixin), ri icˈaslen can niwachin jabel. Y xticˈojeˈ pa tak iwánima ri ajowabel, ri quicoten, ri uxlanibel cˈuˈx, ri cochˈonic, ri utzilaj naˈoj, ri raybel chi nibanalaˈ utzil, ri cukbel cˈuˈx, 	 Sed la frukto de la Spirito estas amo, gxojo, paco, pacienco, komplezo, bonkoreco, fideleco,


Y ri juwinek cajiˈ rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij ri ye tzˈuyul apo chuwech ri Dios, can yacˈariˈ tek xexuqueˈ xemajeˈ ka riche (rixin) chi xquiyaˈ rukˈij. 	 Kaj la dudek kvar presbiteroj, kiuj antaux Dio sidas sur siaj tronoj, falis sur la vizagxon kaj adorklinigxis al Dio,


Y ri Jesús xubij chukaˈ: Tek ri winek yeˈoc pa rajawaren ri Dios, nibanatej cˈa achiˈel nibanatej riqˈui jun ijaˈtz ri nbetic ca ruma jun achi pan ulef. 	 Kaj li diris:Tia estas la regno de Dio, kvazaux homo jxetus semojn sur la teron,


Tek rubanon ca, queriˈ chukaˈ xkaben konojel riyoj. Xojucˈuex ruma ri itzel tak karaybel. Ri etzelal ri xekachˈobolaˈ y xekarayij, yeriˈ ri xekaben. Can xkasiqˈuij (xkoyoj) wi ri royowal ri Dios pa kawiˈ, ruma riyoj can pa kalaxic pe majun utz ta chake; can achiˈel ri nicˈaj chic winek. 	 inter kiuj ni cxiuj iam ankaux vivis, plenumante la dezirojn de nia karno, farante la volojn de la karno kaj de la menso, kaj ni estis laux naturo infanoj de kolerego, kiel ankaux la aliaj.


Yecˈa ri ye mozos chupan ri jay riˈ y ri ye aj chˈameˈy ri xebechapo pe ri Jesús, quiboxon cˈa jun kˈakˈ y ye paˈel apo chuchiˈ ri kˈakˈ riche (rixin) chi niquimekˈ quiˈ, ruma chi cˈo tef ri ntajin. Y chukaˈ ri Pedro paˈel cˈa apo quiqˈui, rumekˈon apo riˈ chuchiˈ ri kˈakˈ. 	 La sklavoj kaj la oficistoj, farinte karban fajron (cxar estis malvarme), staris kaj sin varmigis; Petro ankaux estis kun ili, starante kaj sin varmigante.


Y can yacˈariˈ tek xbe ri nabey ángel y xberutixaˈ ca pa ruwiˈ ri ruwachˈulef ri cˈo el chupan ri vaso ri rucˈuan. Can yacˈariˈ tek ri winek ri quicˈuan retal ri nabey chicop y can niquiyaˈ chukaˈ rukˈij ri ruwachbel ri nabey chicop riˈ, xeˈel pe itzel tak chˈaˈc chiquij. 	 Kaj la unua foriris, kaj elversxis sian pelvon sur la teron; kaj farigxis malbona kaj dolora ulcero sur la homoj, kiuj havis la markon de la besto kaj kiuj adorklinigxis al gxia bildo.


Tachˈoboˈ cˈa jabel ronojel reˈ, y ri Ajaf xtuben ta cˈa chawe chi xtikˈax chawech jabel. 	 Konsideru tion, kion mi diras; cxar la Sinjoro donos al vi komprenon pri cxio.


Tek riyin xentzuk ri wuˈoˈ mil winek riqˈui ri wuˈoˈ caxlan wey ri xinwechˈ chiquiwech, ¿janipeˈ chaquech ri xeˈinojsaj riqˈui ri caxlan wey ri ximol ca? xchaˈ chique. Y ri discípulos xquibij cˈa chare ri Jesús: Cablajuj chaquech, xechaˈ apo. 	 Kiam mi dispecigis la kvin panojn por la kvin mil, kiom da korboj da fragmentoj vi kolektis? Ili respondis al li:Dek du.


Y ri winek xquibij cˈa: Laˈ xa cˈo jun itzel espíritu awuqˈui ri yit chˈujirisayon. ¿Achique cˈa ri najowan nicamisan awuche (awixin)? xechaˈ. 	 La homamaso respondis:Vi havas demonon; kiu celas mortigi vin?


Y can sibilaj cˈa kˈaxon ri cˈo pa ránima Riyaˈ. Rumariˈ can riqˈui cˈa ronojel ránima nuben orar. Y ruma chukaˈ ri kˈaxon riˈ, ri yaˈ ri ntel chrij, xa can achiˈel chic nimaˈk tak tzˈuj quicˈ ri yeka pan ulef. 	 Kaj estante en agonio, li pregxis pli fervore, kaj lia sxvito farigxis kiel gutoj da sango, defalantaj sur la teron.


Y ri Jesús xubot cˈa ca ri wuj ri xusiqˈuij chiquiwech ri winek ri yecˈo chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y yacˈariˈ tek xuyaˈ ca chare jun ri nisamej chiriˈ, y xbetzˈuyeˈ cˈa riche (rixin) chi nichˈo. Y ri winek quitzuliben quitzuliben cˈa. 	 Kaj kunvolvinte la libron, kaj redoninte gxin al la subulo, li sidigxis; kaj la okuloj de cxiuj en la sinagogo atente lin rigardis.


Ri winek ri yecˈo pa culef ca ri ye riy rumam ri Zabulón y ri yecˈo ri pa culef ca ri ye riy rumam ri Neftalí; ri acuchi (achique) nikˈax wi ri bey ri nibe chuchiˈ mar, ri jucˈan chic ruchiˈ ri raken yaˈ Jordán. Ri chilaˈ pa Galilea, acuchi (achique) xa jubaˈ ma quiyon chic winek ri ma ye israelitas ta yecˈo. 	 Lando de Zebulun kaj lando de Naftali, Lauxvoje de la maro, transe de Jordan, Galileo de la nacioj,


Y ma xu (xe) ta cˈa tiwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios, xa can tibanaˈ chukaˈ ri nubij. Ruma wi xa can xu (xe wi) niwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios y ma niben ta ri nubij, xa iyon riyix nikˈol ka iwiˈ. 	 Sed estu plenumantoj de la vorto, kaj ne nur auxskultantoj, trompantaj vin mem.


Y ri Jesús xubij chare: Ri can yirajoˈ cˈa riyin, can nuben cˈa ri nubij ri nuchˈabel. Ri jun winek cˈa ri xtibano queriˈ, can xtajowex cˈa ruma ri Nataˈ. Y ri Nataˈ y riyin can xkojpe riqˈui y xtikaben cˈa kachoch pa ránima. 	 Jesuo respondis kaj diris al li:Se iu min amas, tiu observos mian vorton; kaj mia Patro lin amos; kaj ni venos al li kaj faros logxon kun li.


Y ri Pilato can yacˈariˈ xbechˈo chic pe jun bey y xucˈutuj cˈa chique: ¿Y achique cˈa ri niwajoˈ chi nben chare re achi ri nibij chi i‑Rey riyix israelitas? xchaˈ chique. 	 Kaj Pilato, denove respondante, diris al ili:Kion do mi faru al tiu, kiun vi nomas Regxo de la Judoj?


Ruma chi ri kitzij cˈaslen, más rejkalen que chuwech ri iway iwucˈyaˈ y ri ichˈacul chukaˈ can más rejkalen que chuwech ri itziak. 	 CXar la vivo estas pli ol nutrajxo, kaj la korpo pli ol vestajxo.


Rumariˈ ri Pilato xubij chique: ¿Achique cˈa rumac rubanon chiwech? Pero riyeˈ xa ma yetaneˈ ta ka. Xa más xquirek apo quichiˈ y niquibilaˈ apo: ¡Tatakaˈ rucamisaxic chuwech cruz! xechaˈ. 	 Kaj Pilato diris al ili:Kial? kian malbonon li faris? Sed ili des pli ekkriis:Krucumu lin.


Pero ma riqˈui wi riˈ ri winek xa can ma xtzolin ta pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios riche (rixin) chi xquiyaˈ ta ca rubanic ri etzelal. Xa pa ruqˈuexel chi que ta riˈ xquiben, xa xquiyokˈ ri Dios ri cˈo chilaˈ chicaj, ruma ri kˈaxomal y ri itzel chˈaˈc ri cˈo chiquij. 	 kaj ili blasfemis la Dion de la cxielo pro siaj doloroj kaj siaj ulceroj; kaj ili ne pentis pri siaj faroj.


Xpe ri Pilato xchˈo chic apo riqˈui ri Jesús y xubij cˈa chare: Riyeˈ, qˈuiy ri niquibilaˈ pe chawij chi yatquitzujuj (yatquisujuj), y riyit ¿can majun cˈa jun chˈabel ri nabij chi natobej awiˈ? xchaˈ ri Pilato chare. 	 Kaj Pilato denove lin demandis:CXu vi respondas nenion? vidu, pri kiom da aferoj oni vin akuzas.


Y tek ri Jesús rubin chic ka ronojel riˈ, ri winek cˈa ri yeˈacˈaxan riche (rixin) ri Jesús, niquichˈob cˈa chi tek Riyaˈ xtoc apo ri pa tinamit Jerusalem, xtibetzˈuyeˈ ca pa kˈatbel tzij y chanin xtibekˈalajin pe ri rajawaren ri Dios. Y ruma chi queriˈ niquichˈob ri winek, y ruma chi xa nakaj chic yecˈo wi apo chare ri tinamit Jerusalem, rumariˈ ri Jesús xuchop cˈa rubixic jun cˈambel tzij chique. 	 Kaj kiam oni auxdis tion, li parolis ankoraux parabolon, cxar li estis proksime al Jerusalem, kaj oni supozis, ke la regno de Dio tuj aperos.


Queriˈ nubij ri ruchˈabel ri Dios. Y ruma nubij chi xbe chic chilaˈ chicaj, ntel chi tzij chi xpe chuwech re ruwachˈulef. 	 (CXi tio do:Li supreniris-kio gxi estas krom tio, ke li ankaux antauxe malsupreniris gxis la profundajxoj de la tero?


Ruma ri uchukˈaˈ ri ruyaˈon ri Dios chuwe riyin y chukaˈ chique ri ye wachibil chupan ri samaj, ma riche (rixin) ta chi nikakˈet ri kas kitzij, ma que ta riˈ, xa riche (rixin) cˈa chi nikatoˈ ri kas kitzij. 	 CXar ni ne povas fari ion kontraux la vero, sed nur por la vero.


Riyix ri ninaˈ chi cˈo ikˈij, ¿achique cami xbin chiwe chi riyix cˈo más ikˈij que chiquiwech ri nicˈaj chic? ¿Ruma achique ta cˈa ri cˈo iwuqˈui riyix chi man ta ya ri Dios yayon pe chiwe? ¿Achique ruma tek riyix ninimirisaj iwiˈ? Ruma xa ta iyon riyix, man ta jun cˈo iwuqˈui. 	 CXar kiu vin diferencigas? kaj kion vi havas, kion vi ne ricevis? sed se vi gxin ricevis, kial vi fanfaronas, kvazaux vi gxin ne ricevus?


Ruma riyeˈ niquitzijoj chi tek xojapon iwuqˈui riyix, can xojicˈul jabel. Niquitzijolaˈ chukaˈ chi riyix xinimaj ri cˈaslic Dios, y ma xiyaˈ ta chic quikˈij dios ri xa ye banon cuma winek riche (rixin) chi queriˈ xichop rubanic ri nrajoˈ ri kitzij Dios. 	 CXar ili mem pri ni rakontas, kian alvenon ni havis cxe vi; kaj kiel vi vin turnis al Dio for de idoloj, por servi vivantan kaj veran Dion,


Y ri achi xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Riyin ma wetaman ta wi ri achi riˈ jun aj mac o ma aj mac ta. Ri wetaman riyin chrij Riyaˈ, yacˈa chi xicˈachoj ruma; ruma tek rubanon ca ma yitzuˈun ta, y wacami yitzuˈun chic, xchaˈ. 	 Li do respondis:CXu li estas pekulo, mi ne scias; unu aferon mi scias, ke mi estis blinda kaj nun vidas.


Y ri rudiscípulos xquibij cˈa chare: Re acuchi (achique) yojcˈo wi xa majun cˈo. ¿Acuchi (achique) ta cˈa nbekilaˈ wi pe wey riche (rixin) chi yekatzuk jabel re winek reˈ? xechaˈ chare ri Jesús. 	 Kaj liaj discxiploj respondis al li:De kie oni povos satigi cxi tiujn homojn per panoj cxi tie en dezerto?


Ticˈutuj cˈa chare ri Dios chi can yicowin nkˈalajsaj ri ruchˈabel, can achiˈel ri rucˈamon chi nbij. 	 por ke mi klarigu gxin, kiel mi devus paroli.


Y ruma Riyaˈ tek cˈo kacˈaslen, ruma Riyaˈ tek yojsilon, y ruma chukaˈ Riyaˈ tek yojcˈo, can achiˈel cˈa quibin cˈa nicˈaj achiˈaˈ poetas ri can ye iwinak riyix, tek xquibij: Riyoj can yoj ralcˈual cˈa chukaˈ ri Dios, xechaˈ. 	 cxar en Li ni vivas kaj movigxas kaj ekzistas, kiel ankaux iuj viaj poetoj diris:CXar ni estas ankaux Lia idaro.


Y ri Jesús xuchop cˈa rubixic chique ri rudiscípulos: Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, cˈo chi nkˈaxaj na qˈuiy tijoj pokonal. Xquinetzelex cuma ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij. Xquinetzelex cuma ri principaliˈ tak sacerdotes. Chukaˈ xquinetzelex cuma ri aj tzˈibaˈ. Y xquicamisex. Yacˈa ri pa rox kˈij xquicˈastej pe, xchaˈ ri Jesús chique. 	 Kaj li komencis instrui al ili, ke la Filo de homo devas multe suferi, kaj esti rifuzita de la pliagxuloj kaj la cxefpastroj kaj la skribistoj, kaj esti mortigita, kaj post tri tagoj relevigxi.


Y chupan cˈa ri uxlanibel kˈij ri jun chic semana, xa jubaˈ ma quinojel ri winek ri yecˈo chiriˈ pa tinamit ri xquimol quiˈ riche (rixin) chi niquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios. 	 En la sekvanta sabato preskaux la tuta urbo kolektigxis, por auxdi la vorton de Dio.


Ruma ri xbano chare ri Jesús riche (rixin) chi xcˈastej el, ya ri Dios ri quiche (quixin) ri katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca. Yacˈa riyix xicamisaj tek xibij chi tibajix chuwech jun crusin cheˈ. 	 La Dio de niaj patroj levis Jesuon, kiun vi pereigis, pendigante lin sur lignajxo.


Riyaˈ qˈuiy cˈa ri xubij chique, xa yacˈa chi ruyon riqˈui cˈambel tak tzij. Y jun cˈa chique ri cˈambel tak tzij ri xucusaj, yareˈ: Cˈo cˈa jun achi ri xbe pa jopin ijaˈtz. 	 Kaj li multe parolis al ili per paraboloj, dirante:Jen semisto eliris, por semi;


Y cˈo cˈa jun chic chukaˈ ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios chrij ri Jesús, y nubij: Xtiquitzuˈ cˈa ri Jun ri xquitekˈuj el ri ruchˈacul. 	 Kaj ankoraux alia Skribo diras:Ili rigardos tiun, kiun ili trapikis.


Y ri discípulos qˈuiy cˈa itzel tak espíritu ri xequelesalaˈ. Y chukaˈ xquiyalaˈ aceite pa quiwiˈ ye qˈuiy yawaˈiˈ y xequicˈachojsaj ca. 	 Kaj ili elpeladis multajn demonojn, kaj sxmiradis per oleo multajn malsanulojn kaj ilin sanigadis.


Y wi cˈo jun winek ri nrajoˈ nelekˈ el pa rachoch jun achi ri cˈo sibilaj ruchukˈaˈ, nabey cˈo chi nuxim ri achi riˈ, y cˈacˈariˈ nicowin nucanoj el ronojel ri nrajoˈ yerucˈuaj. 	 Sed neniu povas eniri en la domon de la fortulo kaj trarabi liajn posedajxojn, se unue li ne ligos la fortulon, kaj poste li trarabos lian domon.


Ronojel ri yekaben ri ma ye choj ta, ye mac. Pero cˈo mac ri ma nucˈuan ta pa camic. 	 CXia nejusteco estas peko; kaj ekzistas peko ne al morto.


Y ma rajawaxic ta chi nitoˈox (nitoˈ) ruma jun winek, ruma pa ruqˈuexel chi que ta riˈ nibanatej, xa ya ri Dios ri nitoˈo riche (rixin) ri winek, ruma can ya Riyaˈ ri niyaˈo kacˈaslen, ri cakˈikˈ ri nikajikˈaj, y ronojel ri nicˈaj chic cosas. 	 kaj ne estas servata de homaj manoj, kvazaux Li ion bezonus, cxar Li mem donas al cxiuj vivon kaj spiron kaj cxion;


Tuyaˈ cˈa ca rubanic ri etzelal, y ya ri utz ri tubanaˈ. Tucanoj ri cˈaslen riche (rixin) uxlanibel cˈuˈx y yariˈ tutzekelbej. 	 Li deklinigxu de malbono kaj faru bonon, Li sercxu pacon, kaj cxasu gxin.


Can xu (xe) wi cˈa Riyaˈ ri Dios Etamanel y majun chic jun, y ya chukaˈ Riyaˈ ri Kacolonel. Y can xu (xe wi) ta cˈa Riyaˈ ri niyaˈox (nyaˈ) rukˈij rucˈojlen, can xu (xe) ta cˈa Riyaˈ ri Rey pa kawiˈ y can ya ta cˈa Riyaˈ ri nikˈato tzij y cˈo ta chukaˈ ronojel uchukˈaˈ pa rukˈaˈ re wacami y riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 al la sola Dio, nia Savanto, per Jesuo Kristo, nia Sinjoro, estu gloro, majesto, potenco, kaj auxtoritato, antaux cxiu mondagxo, kaj nun, kaj gxis la eterneco. Amen.


Queriˈ ri rubin ri Dios. Y tek ri Dios xunataj ri cˈacˈacˈ trato, riqˈui riˈ xkˈalajin chi Riyaˈ nubij chi ri nabey trato xa majun chic rejkalen. Y jun cosa ri xa majun chic rejkalen y ma nicˈatzin ta chic, xa napon yan cˈa ri kˈij tek niqˈuis. 	 Dirante:Novan interligon-Li malnovigis la unuan. Kaj tio, kio kadukigxas kaj malnovigxas estas proksima al malapero.


Y riyaˈ xutzijoj cˈa chique ri rajawaren ri Dios y xerutijoj cˈa chukaˈ ri winek chrij ri samaj ri xorubanaˈ ka ri Ajaf Jesucristo. Riyaˈ can ma xupokonaj ta xutzijoj chique quinojel. Y can majun chukaˈ xbin chare ri Pablo chi ma tutzijoj ta chic ri ruchˈabel ri Dios. 	 predikante la regnon de Dio, kaj instruante la aferojn pri la Sinjoro Jesuo Kristo kun plena maltimo, malhelpate de neniu.


Yacˈa ri principaliˈ tak sacerdotes y ri ye aj tzˈibaˈ xpe coyowal, ruma ri Jesús qˈuiy milagros ri yerubanalaˈ, y ruma chukaˈ ri acˈalaˈ riqˈui cˈa quichukˈaˈ niquibilaˈ chiriˈ pa rachoch ri Dios: ¡Matiox chi xoka ralcˈual ca ri David! yechaˈ. Y ya cˈa riˈ ri xyaco coyowal. 	 Sed la cxefpastroj kaj skribistoj, vidinte la mirindajxojn, kiujn li faris, kaj la knabojn kriantajn en la templo, kaj dirantajn:Hosana al la Filo de David, indignis,


Ri Bernabé, jun achi ri can cukul rucˈuˈx riqˈui ri Dios, y can nojnek wi chukaˈ ri ránima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu. Riyaˈ jun utzilaj achi. Y sibilaj ye qˈuiy winek ri xeniman riche (rixin) ri Ajaf Jesucristo chupan ri kˈij riˈ. 	 cxar li estis bona viro, kaj plena de la Sankta Spirito kaj de fido; kaj multo da homoj aldonigxis al la Sinjoro.


Y rumariˈ ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj), y riche (rixin) chi xtzijon quiqˈui, xerucusaj cˈambel tak tzij. Riyaˈ xubij cˈa chique: ¿Achique modo chi ri Satanás can ya riyaˈ mismo nrokotaj el riˈ? 	 Kaj li alvokis ilin, kaj parolis al ili parabole:Kiel povas Satano elpeli Satanon?


¿Y xtikabij ta cˈa chi ruma ye qˈuiy kech aj Israel ri ma xquinimaj ta, ruma ta riˈ ri Dios man ta xtuben ri rubin? 	 CXu do estas grave, se kelkaj ne fidis? cxu ilia senfideco vantigos la fidelecon de Dio?


Xpe cˈa ri María ranaˈ ri Lázaro, xberucˈamaˈ cˈa pe jun libra akˈom ri jubul ruxlaˈ ri nardo rubiˈ, ri sibilaj jotol rajel y xuyaˈ chrij raken ri Jesús y xerusulaˈ ca riqˈui ri rusmal tak ruwiˈ. Y ri jay riˈ can xnoj cˈa riqˈui ri ruxlaˈ ri akˈom riˈ. 	 Tiam Maria prenis funton da pura narda sxmirajxo tre multekosta, sxmiris la piedojn de Jesuo, kaj visxis liajn piedojn per siaj haroj; kaj la domo plenigxis de la odoro de la sxmirajxo.


Wachˈalal ri sibilaj yatinwajoˈ, riyin nwajoˈ chi can ta utz ntel chawech ronojel ri nasamajij, y man ta jun ayabil. Can ta achiˈel ri acˈaslen chuwech ri Dios chi can utz wi benak. 	 Amato, mi pregxas, ke al vi prosperu cxio, kaj vi bonsanu tiel same, kiel prosperas al via animo.


Tek riyix niyaˈ limosna chare jun winek, man cˈa tiwelesaj ta rutzijol, ma tixupuj ta trompeta riche (rixin) chi nacˈaxex cuma ri winek. Ma tiben ta achiˈel ri niquiben ri winek ri xa caˈiˈ quipalej. Riyeˈ can niquelesaj rutzijol pa tak bey y pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, riche (rixin) chi netamex chi cˈo utzil ri yetajin chubanic. Can kitzij wi nbij chi ri winek ri yebano queriˈ, riqˈui ri xquicˈul quikˈij chique ri winek, xa can xquicˈul yan cˈa rajel ruqˈuexel ri yequibanalaˈ. 	 Tial, kiam vi donos almozon, ne sonigu trumpeton antaux vi, kiel faras la hipokrituloj en la sinagogoj kaj sur la stratoj, por havi gloron cxe homoj. Vere mi diras al vi:Ili jam ricevas sian rekompencon.


Y tek ri Jesús xel pe chupan ri jucuˈ, xutzˈet cˈa chi sibilaj ye qˈuiy winek yecˈo chiriˈ coyoben apo. Riyaˈ xujoyowaj cˈa quiwech, ruma quibanon achiˈel cˈa ri carneˈl tek majun niyukˈun quiche (quixin), y xuchop cˈa nucˈut qˈuiy chiquiwech ri nicˈatzin chi niquetamaj chrij ri ruchˈabel ri Dios. 	 Kaj li elvenis, kaj vidis grandan homamason, kaj li kortusxigxis pri ili, cxar ili estis kiel sxafoj ne havantaj pasxtiston; kaj li komencis instrui al ili multon.


Re biˈaj reˈ can ntel cˈa chi tzij chi ri Dios cˈo kiqˈui. Tek xcˈastej cˈa ri José, can xuben wi achiˈel ri xbix chare ruma ri ángel riche (rixin) ri Ajaf. Riyaˈ can xucˈom na wi ri María riche (rixin) chi xoc rixjayil. 	 Kaj Jozef, levigxinte el sia dormo, faris, kiel ordonis al li la angxelo de la Eternulo, kaj prenis al si sian edzinon;


Y riˈ nucˈut chukaˈ chkawech chi tikayaˈ ca rubanic ronojel ri ma nika ta chuwech ri Dios y ronojel ri itzel tak raynic riche (rixin) re ruwachˈulef. Re cˈa yojcˈo na re waweˈ chuwech re ruwachˈulef, ma tikayaˈ ta kˈij chare ri mac, xa tikacˈuaj jun cˈaslen choj; jun cˈaslen ri nika chuwech ri Dios. 	 instruante nin, ke foriginte malpiecon kaj lauxmondajn dezirojn, ni vivadu sobre, juste, kaj pie en la nuna mondo,


Yacˈa re wacami xinqˈuis yan ri nusamaj ri pa tak tinamit ri xinnataj yan ka chiwe. Y qˈuiy yan cˈa junaˈ wajowan chi yinapon iwuqˈui. 	 sed jam ne havante lokon en cxi tiuj regionoj, kaj dum multe da jaroj sopirante veni al vi,


Y ri Jesús xerutzuˈ y xchapon chique. Y xubij cˈa chique: Riyix ni ma iwetaman ta chi ri Espíritu ri cˈo iwuqˈui riche (rixin) chi yeˈiwajoˈ quinojel. 	 Sed li sin turnis kaj admonis ilin; kaj li diris:Vi mem ne scias, laux kia spirito vi estas.


Y ri Jesús riqˈui cˈa ajowabel xutzuˈ ruwech ri achi tek xubij queriˈ, y cˈacˈariˈ xubij chare: Cˈa cˈo na jun ri ma abanon ta. Wacami, jet jacˈayij cˈa ronojel ri cˈo awuqˈui y ri rajel tayaˈ chique ri pobres, riche (rixin) chi queriˈ nicˈojeˈ abeyomal chilaˈ chicaj. Y catam pe wuqˈui, quinatzekelbej, y ma tapokonaj ta nakˈaxaj tijoj pokonal wuma riyin, achiˈel jun ri can benak chuxeˈ jun cruz riche (rixin) chi nbecamisex, xchaˈ chare. 	 Kaj Jesuo, rigardante lin, amis lin, kaj diris al li:Unu mankon vi havas; iru, kaj vendu cxion, kion vi havas, kaj donu al malricxuloj, kaj vi havos trezoron en la cxielo; kaj venu, sekvu min.


can yacˈariˈ tek ri principaliˈ tak sacerdotes y ri aj tzˈibaˈ niquichˈobolaˈ cˈa achique ta rubanic niquiben riche (rixin) chi queriˈ niquicamisaj ri Jesús. Queriˈ niquiben ruma xa quixibin quiˈ chiquiwech ri winek. 	 Kaj la cxefpastroj kaj la skribistoj sercxis, kiamaniere ili povu mortigi lin, cxar ili timis la popolon.


Y queriˈ chukaˈ ri Noé ruma chi can rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ tek xunimaj ri xubij ri Dios chare chi xtuyaˈ pe jun nimalaj kˈekal job chuwech re ruwachˈulef, y riˈ astapeˈ cˈa ma jane ntajin ta ri job. Y can riqˈui xibinriˈil xuben jun nimalaj barco riche (rixin) chi xerucol ri ye aj pa rachoch. Y ruma ri cukbel cˈuˈx riche (rixin) ri Noé, can xbekˈalajin pe chi ri nicˈaj chic winek xa ma quicukuban ta quicˈuˈx riqˈui ri Dios, y ya chukaˈ ri cukbel cˈuˈx riˈ ri xbano chare ri Noé chi majun rumac xtzˈetetej ruma ri Dios. 	 Per la fido Noa, avertite pri la ankoraux ne viditaj aferoj, kun pia timo konstruis arkeon por la savado de sia domo; per kio li kondamnis la mondon, kaj farigxis heredanto de la justeco laux fido.


Ncˈutuj chare ri Dios chi ri Lokˈolaj Espíritu ri niyaˈo ri naˈoj, can ta xtuyaˈ pa ruqˈuiyal chiwe. Ri Lokˈolaj Espíritu qˈuiy ta xtukˈalajsaj chiwech, riche (rixin) chi niwetamaj ruwech ri Dios. Yareˈ ri ncˈutuj chare ri Tataˈixel ri cˈo rukˈij rucˈojlen; ri Dios ri riche (rixin) ri Kajaf Jesucristo. 	 por ke la Dio de nia Sinjoro Jesuo Kristo, la Patro de gloro, donu al vi spiriton de sagxeco kaj malkasxo en la konado de Li;


Ri diácono can nicˈatzin wi chi can xu (xe) wi jun rixjayil cˈo. Y chukaˈ nicˈatzin chi jabel ta quicˈuaxic rubanon chique ri ralcˈual y ri pa rachoch. 	 La diakonoj estu edzoj de po unu edzino, regantaj bone siajn gefilojn kaj siajn proprajn domojn.


Riyin ri Pablo can yin cˈa riyin yitzˈiban el riqˈui nukˈaˈ ri rutzil iwech ri ntek el. 	 La saluto de mi, Pauxlo, per mia propra mano.


Y rumariˈ tek quinojel winek can xquimey tek xquitzˈet y niquibilaˈ cˈa: ¿La ma ya ta cami reˈ ri Cristo ralcˈual ca ri David ri koyoben? yechaˈ. 	 Kaj miris cxiuj homamasoj, kaj diris:CXu cxi tiu estas la filo de David?


y xerutek cˈa el cˈa riqˈui ri Jesús. Xerutek el riche (rixin) chi xbequicˈutuj chare: ¿Can yit cˈa riyit ri Cristo ri cˈo chi nipe? ¿O xa nikoyobej chic na jun? Queriˈ xubij el chique. 	 Kaj Johano, alvokinte al si du el siaj discxiploj, sendis ilin al la Sinjoro, por diri:CXu vi estas la venonto, aux cxu ni atendu alian?


Pero ri Pilato xubij cˈa chare ri Jesús: ¿Can yit Rey wi cˈa riyit? xchaˈ. Y ri Jesús yacˈariˈ tek xubij chare: Jaˈ (je), queriˈ. Riyin can yin Rey wi achiˈel ri xabij. Riyin xinalex riche (rixin) chi nkˈalajsaj ri kitzij chiquiwech ri winek, y rumariˈ tek xipe chuwech re ruwachˈulef. Y quinojel cˈa ri yeniman y ye riche (rixin) chic ri kitzij, can niquiben wi ri nubij ri nuchˈabel, xchaˈ. 	 Pilato demandis lin:CXu vi do estas regxo? Jesuo respondis:Vi diras, ke mi estas regxo. Por tio mi naskigxis kaj venis en la mondon, ke mi atestu pri la vero. CXiu, kiu estas el la vero, auxskultas mian vocxon.


Pero ruma chupan ri ley queriˈ nubij, rumariˈ xbecˈulun pe ri mac ri cˈo pa wánima. Xuben chuwe chi xbecˈastej pe ronojel quiwech itzel tak raybel ri yecˈo wuqˈui. Man ta cˈo ri ley, caminek ta ri mac ri cˈo pa wánima. 	 sed la peko, trovante pretekston, estigis en mi per la ordono cxian deziremon, cxar ekster legxo la peko estas senviva.


Y cˈo cˈa jun achi moy y mem xucˈuex apo chuwech ri Jesús, y queriˈ rucˈulwachin ruma chapatajnek ruma jun itzel espíritu. Y ri Jesús can xrelesaj cˈa el ri itzel espíritu riˈ. Can xuben cˈa chare ri achi chi xtzuˈun y xchˈo. 	 Tiam oni kondukis al li demonhavanton, blindan kaj mutan; kaj li sanigis lin, tiel ke la mutulo parolis kaj vidis.


Yacˈa ri colotajic xa nisipex, y majun winek ri xtril ta ri colotajic ruma xsamej. Astapeˈ jun winek can aj il aj mac, pero wi nunimaj ri Dios, ri Dios can nuben cˈa chare ri winek riˈ chi majun rumac ruma nucukubaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 Sed al tiu, kiu ne laboras, sed kredas al Tiu, kiu pravigas la malpiulon, lia fido estas kalkulata kiel virto.


Ruma jun anciano riche (rixin) ri iglesia jun rusamajel ri Dios, y can yatajnek pa rukˈaˈ chi nuben cuenta ri iglesia, rumariˈ can nicˈatzin chi rucˈuan jun utzilaj cˈaslen riche (rixin) chi queriˈ majun tzij nibix ta chrij. Chukaˈ nicˈatzin chi ma nunimirisaj ta riˈ, chi man ta chanin nipe royowal, jun ri ma nikˈaber ta, ma banoy ta chˈaˈoj, y chˈajchˈoj ta ruchˈaquic rurajil nuben. 	 CXar episkopo devas esti sen riprocxo, kiel administranto de Dio; ne obstina, ne kolerema, ne drinkema, ne malpacema, ne avidanta malhonoran gajnon;


Ri Jesús xubij cˈa chukaˈ chique ri discípulos: Xabachique ta na tinamit ri yixapon wi; tek yixoc pa jun jay, chiriˈ quixcˈojeˈ wi ka. Xa can cˈa ya tek yixel pe chupan ri tinamit riˈ, cˈacˈariˈ utz chi niyaˈ ca ri jay ri xixcˈojeˈ wi. 	 Kaj li diris al ili:Kie ajn vi eniros en domon, tie logxu, gxis vi foriros el tiu loko.


Can quicˈuan cˈa quiˈ ri Simón Pedro, ri Tomás ri nibix chukaˈ Dídimo chare, ri Natanael ri aj pa tinamit Caná ri cˈo quelaˈ pa rucuenta ri Galilea, ri ye caˈiˈ rucˈajol ri Zebedeo y ye caˈiˈ chic discípulos. 	 Estis kune Simon Petro, kaj Tomaso, nomata Didimo, kaj Natanael el Kana Galilea, kaj la filoj de Zebedeo, kaj aliaj du el liaj discxiploj.


Tek riyoj cˈa yoj cocoj na, ri katataˈ xquiyalaˈ xcˈaˈy chake, y ma xeketzelaj ta. Xa can xkayaˈ quikˈij. ¿Y la ma más ta cami utz chi nikanimaj rutzij ri Katataˈ Dios, ri achoj riqˈui petenak wi ri cˈaslen riche (rixin) ri kánima? Rucˈamon chi nikanimaj rutzij, y queriˈ can xtikil wi ri cˈaslen. 	 Cetere ni havis patrojn de nia karno, kiuj nin punis, kaj ni respektis ilin; cxu ni ne multe pli submetigxu al la Patro de la spiritoj, kaj vivu?


Ruma can pa ruchojmil wi xkabilaˈ ri ruchˈabel ri Dios chiwe riche (rixin) chi xixkapixabaj. Y ma xixkakˈol ta. Y ma xkabilaˈ ta chukaˈ ri ruchˈabel ri Dios chiwe, ruma chi cˈo ta jun achique ri nikajoˈ chiwe, ma que ta riˈ. 	 CXar nia instruado ne devenis de eraro, nek de malpureco, kaj gxi ne estas kun ruzo;


Ri Jesús xubanalaˈ cˈa ronojel riˈ riche (rixin) chi queriˈ can nibanatej wi cˈa ri rukˈalajsan chic ri Dios chuwech ri profeta Isaías, ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Ri tzˈibatal cˈa ca nubij: 	 por ke plenumigxu tio, kio estis dirita per la profeto Jesaja, nome:


Ri katataˈ xquiyaˈ xcˈaˈy chake riche (rixin) jun caˈiˈ oxiˈ kˈij, y can ya cˈa ri xcajoˈ riyeˈ, yariˈ ri xquiben chake. Yacˈa ri Katataˈ Dios yojruyaˈ pa tijoj pokonal, riche (rixin) chi cˈo utzil nucˈom pe ri pa kacˈaslen; riche (rixin) chi yoj‑oc lokˈolaj tak winek, y yoj‑oc ta achiˈel Riyaˈ, ri can Lokˈolaj wi. 	 CXar ili ja dum kelke da tagoj laux sia volo punis; sed Li, por utilo, por ke ni partoprenu en Lia sankteco.


Y tek ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ xquiquiraj cˈa el quiˈ, ye qˈuiy cˈa ri xetzekelben el quiche (quixin) ri Pablo y ri Bernabé. Yecˈo cˈa israelitas, y yecˈo cˈa ri xa ma ye israelitas ta ri can niquiben chukaˈ ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés, ruma can niquiyaˈ rukˈij ri Dios. Y ri Pablo y ri Bernabé xquibij cˈa chique, chi can ticukeˈ quicˈuˈx riqˈui ri rutzil ri Dios. 	 Kaj kiam la sinagogo disigxis, multaj el la Judoj kaj el la piaj prozelitoj sekvis Pauxlon kaj Barnabason, kiuj, alparolante ilin, urgxe admonis ilin persisti en la graco de Dio.


Yacˈa ri israelitas ri ma xquinimaj ta, yequetzelaj ri xeniman ri Ajaf Jesucristo. Rumariˈ riyeˈ xequitakchiˈij ri ma ye israelitas ta, riche (rixin) chi queriˈ quequetzelaj ri kachˈalal ri xeniman ri Ajaf Jesucristo. 	 Sed la nekredantaj Judoj ekscitis kaj malbonigis la animojn de la nacianoj kontraux la fratoj.


Y wacami cˈa re achiˈaˈ reˈ can quetaman chic chi ronojel ri ayaˈon pe chuwe riyin, can yit cˈa riyit yit yayon pe chuwe. 	 Nun ili scias, ke cxio ajn, kion Vi donis al mi, estas de Vi;


Ri Moisés jun utzilaj rusamajel ri Dios, can utz quicˈuaxic xuben chique ri ye ralcˈual ri Dios. Ri Moisés xerukˈalajsaj yan cˈa ri cˈa ma jane yebanatej ta chupan ri tiempo riˈ. 	 Kaj Moseo ja estis fidela en Lia tuta domo, kiel servanto, por atestajxo pri tio, kio estis parolota;


Y ri ángel cˈa ri ucˈuayon wuche (wixin) xubij chuwe: Re chˈabel reˈ can ye kitzij wi y utz chi nacukubaˈ acˈuˈx riqˈui. Ruma can ya cˈa ri Ajaf, ri Dios quiche (quixin) ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel, can ya chukaˈ Riyaˈ ri takayon riche (rixin) ri ruˈángel riche (rixin) chi nukˈalajsaj chique ri ye rusamajel ri xquebanatej yan chanin. 	 Kaj li diris al mi:Tiuj vortoj estas fidelaj kaj veraj; kaj la Sinjoro, la Dio de la spiritoj de la profetoj, sendis Sian angxelon, por montri al Siaj servistoj tion, kio devas okazi baldaux.


Ruma ri Jesucristo ma riy rumam ta ca ri Leví, Riyaˈ can riy rumam ca jun chic achi. Y ri ye riy rumam ca ri achi riˈ majun bey ye oconek ta sacerdotes. 	 CXar tiu, pri kiu tio estas dirita, estas ano de alia tribo, el kiu neniu servis cxe la altaro.


Kitzij nbij chawe: Ya ri wetaman y ri ntzˈeton riyin ri ntzijoj, yacˈa riyix ma niwajoˈ ta ninimaj. 	 Vere, vere, mi diras al vi:Kion ni scias, tion ni parolas, kaj kion ni vidis, tion ni atestas; kaj vi homoj ne akceptas nian ateston.


Rumariˈ ma utz ta chi nikabij chi ma utz ta ri yerubanalaˈ jun kachˈalal. Y ma utz ta chukaˈ chi niketzelaj jun kachˈalal. Ruma can konojel cˈo chi yojapon na chuwech ri Cristo riche (rixin) chi nikˈat tzij pa kawiˈ. 	 Sed vi, kial vi jugxas vian fraton? kaj vi, kial vi malestimas vian fraton? cxar ni cxiuj staros antaux la tribunala segxo de Dio.


Ruma xa ta can kitzij chi riyix ninimaj ri ye rutzˈiban ca ri Moisés, can yininimaj ta chukaˈ riyin, ruma ri ye rutzˈiban ca riyaˈ, can chuwij wi riyin yechˈo wi. 	 CXar se vi kredus al Moseo, vi ankaux kredus al mi, cxar li skribis pri mi.


Yacˈariˈ tek xinwacˈaxaj cˈa chi cˈo jun ri nichˈo pe chilaˈ chicaj y nubij: Riyix ri can yix wuche (wixin) chic riyin, quixel cˈa pe ri pa tinamit Babilonia, man xa quixka chukaˈ pa mac y xquixilon chukaˈ riyix riqˈui ri rucˈayewal ri xtika pa quiwiˈ ri winek aj chiriˈ. 	 Kaj mi auxdis alian vocxon el la cxielo, dirantan:Elvenu el sxi, ho Mia popolo, por ke vi ne partoprenu en sxiaj pekoj, kaj por ke vi ne ricevu el sxiaj plagoj;


Jun soldado nucˈuaj chukaˈ jun perepic chˈichˈ ri achoj chrij nutoˈ wi riˈ chiquiwech ri chˈab (flecha) ri cˈo el kˈakˈ chutzaˈn. Y riyix riche (rixin) chi nikˈet ri itzel winek tek can nutij rukˈij chiwij riche (rixin) chi nrajoˈ yixmacun, nicˈatzin chi can ticukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios ruma ri icukbel cˈuˈx can achiˈel ri perepic chˈichˈ ri nucusaj ri soldado. 	 super cxio tenante la sxildon de fido, per kiu vi povos estingi cxiujn fajrajn sagojn de la malbonulo.


Y ri Pablo can tzˈaket cˈa caˈiˈ junaˈ ri xcˈojeˈ chupan ri rachoch ri rukajon, y xerucˈul cˈa quinojel ri winek ri xeˈapon riqˈui. 	 Kaj li logxadis tutajn du jarojn en sia propra logxejo, kaj li akceptis cxiujn, kiuj eniris al li,


Y tek xquitzˈet cˈa ri chˈumil chi xpaˈeˈ, sibilaj xquicot ri cánima. 	 Kaj vidante la stelon, ili gxojis kun tre granda gxojo.


Pero riyix rucˈulun chic chiwe chi ronojel junaˈ chupan ri nimakˈij pascua, cˈo jun preso ri nelesex el pa cárcel. ¿Niwajoˈ riyix chi riyin ncol el re achi reˈ ri i‑Rey riyix israelitas? xchaˈ chique. 	 Sed estas cxe vi kutime, ke mi liberigu al vi unu dum la Pasko:cxu vi do volas, ke mi liberigu al vi la Regxon de la Judoj?


Y can kitzij wi nbij chawe, chi can ma xcatel ta pe chiriˈ pa cárcel, cˈa ya tek atojon chic na ca ri ruqˈuisbel centavo ri nibix chawe chi natoj. 	 Vere mi diras al vi, ke vi neniel eliros el tie, gxis vi pagos la lastan kodranton.


Yacˈa ri ma quetaman ta ruwech, ma xtiquitzekelbej ta el. Xa yeˈanmej chuwech, ruma ri carneˈl riˈ ma quetaman ta achique rubanic yechˈo ri nicˈaj chic ri xa ma ye cajyukˈ ta. 	 Kaj fremdulon ili ne sekvos, sed forkuros de li, cxar ili ne konas la vocxon de fremduloj.


Xa ma xticajoˈ ta chic xtiquicˈaxaj ri kitzij chi ruchˈabel ri Dios, ruma xa nibe cánima chrij chˈabel ri yetzijox ri xa majun quejkalen. 	 kaj ili deturnos de la vero sian orelon, kaj turnos sin flanken al fabeloj.


Can xu (xe) wi cˈa xubij queriˈ ri Jesús, can yacˈariˈ xyacatej y xbiyaj el ri ti kˈopoj, ruma xa can cablajuj chic cˈa rujunaˈ. Y ri yecˈo riqˈui, xquimey tek xquitzˈet chi xcˈastej pe. 	 Kaj tuj levigxis la knabineto kaj piediris; cxar sxi estis dekdujara. Kaj ili miris kun granda mirego.


Y ri winek ri ye tzˈuyul ka ri can quisutin apo quiˈ chrij ri Jesús xquibij cˈa apo chare: Ri ateˈ y ri ye awachˈalal yecˈo pe waweˈ chuwajay el y yatquicanoj. 	 Kaj homamaso sidis cxirkaux li; kaj oni diris al li:Jen via patrino kaj viaj fratoj ekstere vin sercxas.


Ri Judas ri nijacho el ri Jesús can rubin cˈa pe chique ri ye petenak riqˈui, chi achique rubanic xtuben riche (rixin) chi xtucˈut ri Jesús chiquiwech. Riyaˈ rubin cˈa pe chique: Ya cˈa ri xquijel apo riqˈui y xtintzˈumaj (xtintzˈubaj) ruchiˈ, yariˈ ri Jesús. Tichapaˈ chi utz riche (rixin) chi ma nanmej ta ca chiwech. 	 Kaj lia perfidanto jam antauxe arangxis kun ili signon, dirante:Kiun mi kisos, tiu estas li; kaptu kaj forkonduku lin garde.


Y chukaˈ wi ma yecˈuleˈ ta, niquichop yekˈoran, yebe chiˈ tak jay. Y chukaˈ ma xu (xe) ta wi chic ri yekˈoran, xa niquichop niquicamululaˈ tzij, niquinimilaˈ apo quiˈ ri acuchi (achique) ma rucˈamon ta, y niquibilaˈ tzij ri ma utz ta chi nibix. 	 Krom tio ili lernas esti senutilaj, rondirante de domo al domo; kaj ne sole senutilaj, sed ankaux babilemaj kaj sintrudemaj, parolante nekonvenajxojn.


Wachˈalal, wacami nbij cˈa chukaˈ el chiwe chi tiquicot ri iwánima riqˈui ri Ajaf. Riyin ma ncˈayewaj ta ntzˈibaj chic el jun bey chiwe chi tiquicot ri iwánima, ruma wetaman chi nicˈatzin chiwe riyix. 	 Fine, fratoj, gxoju en la Sinjoro. Tute ne gxenas min al vi skribi ripete, kaj por vi tio estas sendangxeriga.


Y tek ri achi achiˈel jun coronel xracˈaxaj riˈ, xbe cˈa riqˈui ri Pablo, y xberucˈutuj chare: ¿La kitzij cˈa chi yit jun achi romano? xchaˈ chare. Y ri Pablo xubij: Kitzij riyin yin romano, xchaˈ. 	 Kaj la cxefkapitano venis, kaj diris al li:Diru al mi, cxu vi estas Romano? Kaj li diris:Jes.


Y ri Jesús can ma xu (xe) ta cˈa pa quiqˈuexel ri winek israelitas tek xticom, xa can xticom cˈa riche (rixin) chi yerumol quinojel ri winek ri can ye ralcˈual wi ri Dios ri quiquiran quiˈ chuwech re ruwachˈulef. 	 kaj ne nur por la nacio, sed ankaux por ke li kunvenigu en unu la cxie disjxetitajn filojn de Dio.


Y yecˈa ri cablajuj achiˈaˈ riˈ ri xerutek el ri Jesús. Xerupixabalaˈ cˈa el. Xubilaˈ chique: Nichop cˈa bey, xa yacˈa ri ma quixapon ta quiqˈui ri winek ri xa ma ye israelitas ta. Chukaˈ ma quixapon ta ri pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Samaria. 	 CXi tiujn dek du Jesuo forsendis, kaj ordonis al ili, dirante: Ne iru sur vojon de nacianoj, kaj ne eniru en urbon de Samarianoj;


Ri jun cˈa chique ri ye caˈiˈ discípulos ri xeˈacˈaxan el achique ri xubij ri Juan y xquitzekelbej el ri Jesús, ya cˈa ri Andrés ri rachˈalal ri Simón Pedro. 	 Unu el la du, kiuj auxdis Johanon kaj lin sekvis, estis Andreo, la frato de Simon Petro.


ri xayaˈ pe riyit quiche (quixin) quinojel ri winek. 	 Kiun Vi preparis antaux la vizagxo de cxiuj popoloj,


Tek ri Dios ma xucˈom ta chic quiwech ri wech aj Israel ruma ma xquinimaj ta chic ri rutzij, yacˈariˈ tek xucˈom iwech riyix ri ma yix israelitas ta. Yacˈa tek xticˈamer chic quiwech jun bey ri wech aj Israel, yacˈariˈ tek xkojcˈastej el y xtikachop el jun cˈacˈacˈ cˈaslen. 	 CXar se la forjxetado de ili estas la repacigo de la mondo, kio estos la akcepto de ili, se ne vivo el la mortintoj?


Ri María, can xu (xe) wi cˈa xracˈaxaj el queriˈ, can yariˈ xyacatej el ri acuchi (achique) tzˈuyul wi y chanin xbe. Riyaˈ xbe cˈa acuchi (achique) cˈo wi ri Jesús. 	 Kaj sxi, auxdinte tion, levigxis rapide kaj iris al li.


Waweˈ can kitzij cˈa ntel wi ri tzij ri nubij: Jun wi cˈa ri nibano ca ri ticoj y jun wi chic nicˈolo ruwech ri ticoˈn. 	 CXar en cxi tio estas vera la proverbo:Unu semas, alia rikoltas.


Y tek ri Cristo cˈastajnek chic pe, xucˈut riˈ chuwech ri Pedro, y cˈacˈariˈ xucˈut riˈ chiquiwech chi ye cablajuj discípulos. 	 kaj ke li aperis al Kefas; poste al la dek du;


Y yecˈo cˈa chique ri aj tzˈibaˈ y yecˈo chukaˈ chique ri achiˈaˈ fariseos ri xechˈo apo chare ri Jesús, y xquibij cˈa: Riyit ri can yit jun Tijonel, riyoj nikajoˈ nikatzˈet cˈa chi naben jun milagro chkawech, xechaˈ. 	 Tiam iuj el la skribistoj kaj Fariseoj respondis al li, dirante:Majstro, ni deziras vidi signon de vi.


Y ri cˈajol achi xubij cˈa chare ri Jesús: Cˈa yin coˈol na tek nchapon pe rubanic ronojel riˈ. ¿Achique ta cˈa ri nicˈaj chic ri ma nbanon ta? xchaˈ. 	 La junulo diris al li:CXion tion mi observis; kio ankoraux mankas al mi?


Ruma ri Lokˈolaj Espíritu riˈ ruyaˈon chique nicˈaj kachˈalal chi yecowin niquibij chˈabel riche (rixin) naˈoj. Y chique nicˈaj chic kachˈalal ruyaˈon etamabel chique chi yecowin niquiyaˈ tijonic chique ri kachˈalal. 	 CXar al unu estas donita per la Spirito la vorto de sagxeco; kaj al alia, la vorto de scio, laux la sama Spirito;


Y chiriˈ xcˈojeˈ wi. Ri cawinek kˈij cˈa ri xcˈojeˈ chiriˈ, ri itzel winek can nutij rukˈij chrij riche (rixin) chi nitzak ta pa rukˈaˈ. Y janipeˈ tiempo xcˈojeˈ ri Jesús chupan ri lugar riˈ, ma xwaˈ ta. Rumariˈ xpe runumic. 	 dum kvardek tagoj, tentate de la diablo. Kaj li mangxis nenion en tiuj tagoj; kaj kiam ili finigxis, li malsatis.


Y tek xcamisex ri Esteban ri xkˈalajsan ri abiˈ, can xka wi chinuwech ri xban chare, can yincˈo chukaˈ apo quiqˈui ri xecamisan riche (rixin), nchajin ri nicˈaj quitziak ri ye quelesan ca chiquij, xichaˈ. 	 kaj kiam estis versxata la sango de via martiro Stefano, mi ankaux staris apude kaj konsentis, kaj gardis la vestojn de tiuj, kiuj lin mortigis.


Y ri aj tzˈibaˈ ri ye petenak pa tinamit Jerusalem, yecˈo apo ri chiriˈ riqˈui ri Jesús. Y niquibilaˈ cˈa chiquiwech chi ri Jesús cˈo ri Beelzebú riqˈui; ri cajawalul ri itzel tak espíritu. Y ya ri Beelzebú ri niyaˈo uchukˈaˈ chare riche (rixin) chi queriˈ nicowin yerelesaj ri itzel tak espíritu, yechaˈ cˈa. 	 Kaj la skribistoj, kiuj alvenis el Jerusalem, diris:Li havas Baal- Zebubon; per la estro de la demonoj li elpelas la demonojn.


Riyeˈ niquibij cˈa: ¡Re Rey reˈ can banon pe bendecir ruma ri Ajaf Dios, y can pa rubiˈ ri Ajaf Dios petenak wi! ¡Uxlanibel cˈuˈx cˈa ri chilaˈ chicaj! ¡Janiˈ na niyaˈox (nyaˈ) rukˈij rucˈojlen ri Dios ri chilaˈ chicaj! yechaˈ. 	 dirante:Estu benata la Regxo, kiu venas en la nomo de la Eternulo; paco en la cxielo kaj gloro en la supera alto.


Y ri Simón xubij: Ajaf, wi riyit xcatucˈuex pa cárcel, yibe awuqˈui. Hasta yibe awuqˈui, wi riyit xcatapon pa camic, xchaˈ. 	 Kaj li diris al li:Sinjoro, vin mi estas preta akompani ecx al malliberejo kaj al morto.


Ma tikatojtobej ta ri Ajaf achiˈel ri xquiben riyeˈ, ruma riyeˈ xcajoˈ xquitojtobej ri Ajaf wi can kitzij chi nuyaˈ pe rucˈayewal pa quiwiˈ. Y rumariˈ xecom cˈa pa quikˈaˈ sibilaj ye qˈuiy cumatz. Y riyoj man cˈa tikaben ta achiˈel ri xquiben riyeˈ. 	 Kaj ni ne incitu la Eternulon, kiel kelkaj el ili incitis, kaj pereis per serpentoj.


Y ri winek riˈ can xquiyaˈ cˈa rukˈij ri itzel dragón ri xyaˈo kˈatbel tzij chare ri chicop. Y xquiyaˈ chukaˈ rukˈij ri chicop, y tek niquiyaˈ rukˈij, niquibilaˈ cˈa: ¿La cˈo ta cami jun ri junan riqˈui re chicop reˈ? ¿Y la cˈo ta cami jun ri xtichˈacon chrij? Majun, yechaˈ. 	 kaj ili adorklinigxis al la drako, cxar gxi donis sian auxtoritaton al la besto; kaj ili adorklinigxis al la besto, dirante:Kiu estas simila al la besto? kaj kiu povas militi kontraux gxi?


Rumacˈariˈ riyin nbij chiwe chi tek riyix yixwaˈ yixucˈyaˈ o xabachique ta na jun chic ri niben, can tibanaˈ, pero riche (rixin) chi niyaˈ rukˈij ri Dios. 	 CXu do vi mangxas, aux trinkas, aux kion ajn vi faras, faru cxion por la gloro de Dio.


wi queriˈ nabij riyit, ¿achique cˈa ruma tek ma xayaˈ ta re nurajil pa banco? Riche (rixin) chi queriˈ ncˈul ta cˈa ri puek ri can wuche (wixin) riyin y ncˈul ta chukaˈ ral re nurajil re wacami re xitzolin pe, xchaˈ. 	 kial do vi ne donis mian monon en bankon, por ke, reveninte, mi postulu gxin kun procento?


Y tek xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac, ¿la banon chic cami ri circuncisión chare o ma banon ta? Ri Abraham ma jane banon ta ri circuncisión chare tek xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. 	 Kiel do gxi estis kalkulita? kiam li estis en cirkumcido, aux en necirkumcido? Ne en cirkumcido, sed en necirkumcido;


Y rumariˈ, wi ri Dios ma yixruyaˈ ta pa tijoj pokonal riche (rixin) chi yixrupixabaj, xa can nikˈalajin chi ma yix ta ralcˈual, ni majun itataˈ ri nitijon iwuche (iwixin). 	 Sed se vi estas sen puno, en kiu cxiuj farigxas partoprenantoj, tiuokaze vi estas bastardoj, kaj ne filoj.


Y re chˈabel re nbij chawe wacami, can kitzij wi, y rucˈamon chi ninimex cuma quinojel: Chi ri Jesucristo xpe chuwech re ruwachˈulef chiquicolic ri aj maquiˈ, y yin cˈa riyin ri más yin aj mac que chiquiwech ri nicˈaj chic aj maquiˈ. 	 Fidinda estas la diro, kaj inda je plena akcepto, ke Kristo Jesuo envenis en la mondon, por savi pekantojn, el kiuj mi estas la cxefa;


Rumariˈ riyit catanmej chuwech ri itzel tak raynic ri nipe pa quicˈaslen ri cˈa ye cˈajolaˈ na. Riyit xa can tatijaˈ akˈij chi nacˈuaj ri cˈaslen choj. Can tacukubaˈ acˈuˈx riqˈui ri Dios. Queˈawajoˈ quinojel. Y can ticˈojeˈ uxlanibel cˈuˈx chicojol quiqˈui ri nicˈaj chic ri can riqˈui jun chˈajchˈojlaj cánima niquiyaˈ rukˈij ri Ajaf. 	 Sed forkuru de junulaj voluptoj, kaj sekvu justecon, fidon, amon, pacon, kune kun tiuj, kiuj vokas la Sinjoron el pura koro.


Y xcˈojeˈ cˈa oxiˈ icˈ chiriˈ. Y tek riyaˈ xrajoˈ xbe pa barco riche (rixin) chi nitzolin pa ruwachˈulef Siria, yacˈariˈ tek xunabej chi ri rech aj Israel ri ma quiniman ta, cˈo ri quichˈobon chi niquiben chare tek xtoc el ri pa barco. Y rumariˈ riyaˈ xa xujel ri ruchˈobon, riyaˈ xa xuchˈob chi xtikˈax chic jun bey ri pa Macedonia. 	 Kaj pasiginte tie tri monatojn, post konspiro farita de la Judoj kontraux li, kiam li volis sxipiri al Sirio, li decidis reveni tra Makedonujo.


Y ri kˈij cˈa ri oyoben ruma ri Herodías riche (rixin) chi nika ri Juan pa rukˈaˈ, xoka cˈa. Chupan ri kˈij tek ri rey Herodes xtzˈaket chic jun rujunaˈ, ri Herodes riˈ xuyaˈ jun waˈin y xerusiqˈuij (xeroyoj) cˈa ri aj kˈatbel tak tzij ri yecˈo pa rukˈaˈ, xerusiqˈuij (xeroyoj) chukaˈ ri achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij chiquicojol ri soldados y xerusiqˈuij (xeroyoj) ri achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri aj Galilea. 	 Kaj kiam venis oportuna tago, kiam Herodo pro sia naskotago faris vespermangxon al siaj nobeloj kaj milestroj kaj cxefoj de Galileo,


Y sibilaj cˈa pa quichiˈ niquiben. Y ri aj tzˈibaˈ ri yecˈo quiqˈui ri achiˈaˈ fariseos xeyacatej cˈa y xquibij: Re jun achi reˈ majun itzel rubanon ta. Y riqˈui jubaˈ jun espíritu o jun ángel ri takon pe ruma ri Dios, ri biyon chare ri chˈabel ri yerukˈalajsaj chkawech. Y wi queriˈ, man cˈa rucˈamon ta chi nikaben chˈaˈoj chrij ri Dios, xechaˈ. 	 Kaj farigxis bruego; kaj kelkaj skribistoj el la partio de la Fariseoj starigxis, kaj forte insistis, dirante:Ni trovas nenian malbonon en cxi tiu viro; kaj kio, se parolis al li spirito aux angxelo?


Ri kˈij cˈa tek ri Jesús xuben ri jubaˈ ti chˈabek y xuben chare ri achi moy chi xtzuˈun, can jun uxlanibel kˈij. 	 Sed estis sabato la tago, en kiu Jesuo faris la koton kaj malfermis liajn okulojn.


Achiˈel niwajoˈ riyix chi ri winek utz niquiben iwuqˈui, can quecˈariˈ tibanaˈ riyix quiqˈui riyeˈ. 	 Kaj kiel vi volas, ke la homoj faru al vi, faru ankaux al ili tiel same.


Yacˈa ri ijaˈtz ri xeka cojol tak kˈayis ri cˈo quiqˈuixal, can nichˈo chukaˈ chrij ri ruchˈabel ri Dios ri nacˈaxex cuma ri winek. 	 Kaj jen la semitaj cxe la dornoj:tiuj, kiuj auxdis la vorton;


Y can yacˈariˈ tek xubij chare ri Tomás: Tajuˈ pe ri ruwiˈ akˈaˈ waweˈ y queˈatzuˈ re nukˈaˈ ye socotajnek. Tayaˈ pe la akˈaˈ pa nupox (nucˈalcˈaˈx) y tajuˈ pe chupan re socotajic re xuben ri lanza. Can tanimaj cˈa, y ma taben ta achiˈel niquiben ri nicˈaj chic winek, ri xa ma yinquinimaj ta, pero riyit quinanimaj. 	 Tiam li diris al Tomaso:Etendu cxi tien vian fingron kaj vidu miajn manojn; kaj etendu vian manon kaj enmetu gxin en mian flankon; kaj ne estu nekredema, sed estu kredanta.


Can xujek wi cˈa jun cˈacˈacˈ bey chkawech, bey ri riche (rixin) cˈaslen; tek Riyaˈ xcom chuwech ri cruz. Xretzetej (xtzeretej) cˈa pa caˈiˈ ri tziek ri achoj riqˈui jachon wi ri nimalaj Lokˈolaj lugar chiriˈ pa rachoch ri Dios. Y riˈ nukˈalajsaj chkawech chi wacami majun nikˈato kiche (kixin) riche (rixin) chi yojjel apo cˈa riqˈui ri Dios. 	 per la vojo nova kaj vivanta, kiun li dedicxis por ni, tra la kurteno, tio estas, lia karno,


Yacˈa ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Tiyaˈ quiway riyix, xchaˈ chique. Y riyeˈ xquibij: ¿Riyit nabij chi yojbe chulokˈic caˈiˈ ciento denarios caxlan wey riche (rixin) chi yewaˈ riyeˈ? xechaˈ chare. 	 Sed li responde diris al ili:Vi donu al ili mangxi. Kaj ili diris al li:CXu ni iru kaj acxetu panojn por ducent denaroj, kaj donu al ili mangxi?


Y kas kitzij na wi, quinojel cˈa ri yeˈajowan niquicˈuaj jun utzilaj cˈaslen ri nika chuwech ri Cristo Jesús, can xtiquikˈaxaj qˈuiy tijoj pokonal pa quikˈaˈ ri winek. 	 Jes, kaj cxiuj, kiuj volas vivi pie en Kristo Jesuo, estos persekutataj.


Ri kakˈ achiˈel jun kˈakˈ, y nubij ronojel ruwech itzel tak chˈabel. Ri kakˈ jun chique ri rukˈaˈ raken ri kachˈacul ri yaˈon pe chake, xa yacˈa chi xa nutzˈilobisaj ronojel ri kachˈacul, y xa nuyaˈ ri kacˈaslen pa rucˈayewal. Y ronojel riˈ xa ruma chi ri itzel winek ri rajawalul ri kˈakˈ ri nucusan riche (rixin). 	 Kaj la lango estas fajro; mondo da maljusteco inter niaj membroj estas la lango, kiu malpurigas la tutan korpon kaj ekbruligas la radon de la naturo kaj estas ekbruligita de Gehena.


Yacˈa ri winek xquirek apo quichiˈ, y xquibij: ¡Ticamisex chuwech cruz! ¡Ticamisex chuwech cruz! 	 sed ili lauxte kriis, dirante:Krucumu, krucumu lin.


Y wi cˈo cˈa jun xtibin pe chiwe chi achique ruma yixtajin yeˈiquir, tibij cˈa ca chare: Nicˈatzin chare ri Ajaf, y xa chanin xqueˈorutzolij ca, quixchaˈ ca, xeˈucheˈex el ruma ri Jesús. 	 Kaj se iu diros ion al vi, respondu:La Sinjoro bezonas ilin; kaj tuj li sendos ilin.


Y yacˈa tek ri winek israelitas riˈ y chukaˈ ri ma ye israelitas ta y ri ye aj kˈatbel tak tzij quiyaˈon chiquiwech chi niquiyaˈ (niquitzek) el quiqˈuix ri Pablo y ri Bernabé, y hasta xquequicamisaj chi abej, 	 Kaj kiam farigxis atenco de la nacianoj kaj ankaux de la Judoj kun iliaj regantoj, por ataki kaj sxtonmortigi ilin,


Riyix xa can cˈa ya na ri iraybel ri niben. Can itzel ninaˈ chare jun chic kachˈalal ri utz cˈo. Cˈo oyowal chicojol. Ijachon iwiˈ. ¿La ma nikˈalajin ta cami riqˈui ri yeˈibanalaˈ chi xa ya ri iraybel ri ucˈuayon iwuche (iwixin)? Ri icˈaslen xa can junan cˈa riqˈui ri quicˈaslen ri winek ri majun ri Lokˈolaj Espíritu quiqˈui. 	 cxar vi estas ankoraux karnaj; cxar dum ekzistas inter vi jxaluzo kaj malpaco, cxu vi ne estas karnaj kaj iradas laux la maniero de homoj?


Y ri Jesús, y ri ye rudiscípulos y ri nicˈaj chic winek ri ye benak quiqˈui, xa jubaˈ chic cˈa nrajoˈ chi ma yeˈapon pa tinamit Jerusalem, ruma xa can pa tinamit Betfagé chic yecˈo wi, tinamit ri cˈo chunakajal ri juyuˈ Olivos. Y xpe cˈa ri Jesús xerutek cˈa el ye caˈiˈ rudiscípulos. 	 Kaj kiam ili alproksimigxis al Jerusalem, kaj venis al Betfage, al la monto Olivarba, tiam Jesuo sendis du discxiplojn,


¡Juyiˈ oc iwech riyix ri yixkˈaxan ri nubij ri ley! ruma chi riyix iwetaman achique rubaniquil riche (rixin) chi jun winek ntoc riche (rixin) ri Dios, yacˈa riyix ma yix oconek ta riche (rixin) ri Dios y chukaˈ ye ikˈaton ri winek ri nicajoˈ yeˈoc riche (rixin) ri Dios. 	 Ve al vi, legxistoj! cxar vi forprenis la sxlosilon de la scio; vi mem ne eniris, kaj vi malhelpis la enirantajn.


Ri achiˈaˈ fariseos xquibij cˈa chare ri Jesús: ¿Acuchi (achique) cˈa cˈo wi ri Atataˈ? xechaˈ chare. Y ri Jesús xubij cˈa: Riyix ma iwetaman ta ruwech ri Nataˈ, ruma ma iwetaman ta nuwech riyin. Wi ta iwetaman nuwech riyin, can iwetaman ta chukaˈ ruwech ri Nataˈ. 	 Ili do diris al li:Kie estas via Patro? Respondis Jesuo:Vi konas nek min, nek mian Patron; se vi konus min, vi konus ankaux mian Patron.


Riyaˈ xubij cˈa el chique: Quixbiyin apo chupan la aldea la nitzuˈ apo chilaˈ. Y can xu (xe) wi xquixoc apo, xtiwil jun ti alaj bur ri ximil ca chiriˈ ri can cˈa ma jane jun chˈocolbeyon ta. Tiquiraˈ cˈa pe y nicˈom cˈa pe chuwe. 	 kaj diris al ili:Iru en la vilagxon, kiu estas kontraux vi, kaj enirinte gxin, vi tuj trovos azenidon alligitan, sur kiu ankoraux neniu iam sidis; malligu kaj alkonduku gxin.


Y ma tiyaˈ ta pa bis ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios. Riyaˈ cˈo chic pa tak kánima, y yariˈ retal chi can xkojcolotej wi el chuwech ri mac tek xtapon ri rukˈijul. 	 Kaj ne cxagrenu la Sanktan Spiriton de Dio, en kiu vi estis sigelitaj al la tago de elacxeto.


Rumariˈ tiwelesaj cˈa el ronojel ri mac ri cˈo chicojol, riche (rixin) chi yixoc achiˈel jun cˈacˈacˈ qˈuej (harina) muban ri majun chˈom (levadura) riqˈui. Riyix can chˈajchˈojsan chic ri icˈaslen ruma ri Cristo tek xcom chuwech ri cruz. Riyaˈ xban cˈa chare achiˈel niban chique ri carneˈl ri yecamisex pa tak kanimakˈij riyoj israelitas, ri nibix pascua chare. 	 Forpurigu la malnovan fermentajxon, por ke vi estu nova maso, kiel vi estas nefermentintaj. CXar por ni ankaux Pasko estas oferita, nome Kristo;


Y xapon cˈa jun kˈij, tek yecˈo cˈa achiˈaˈ fariseos y yecˈo chukaˈ achiˈaˈ ri qˈuiy quetaman chrij ri ley, ri xbequicˈuluˈ quiˈ ri acuchi (achique) cˈo wi ri Jesús. Yecˈo cˈa chique riyeˈ ri ye petenak cˈa quelaˈ pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Galilea. Yecˈo ye petenak pa tinamit Jerusalem y pa nicˈaj chic tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Judea. Ri achiˈaˈ riˈ ri qˈuiy quetaman chrij ri ley y ri fariseos cˈa riˈ, ye tzˈuyul apo chiquicojol ri winek ri yeˈacˈaxan ri ruchˈabel ri Dios ri nucˈut ri Jesús chiquiwech. Y ri Jesús can cˈo ruchukˈaˈ ri Ajaf Dios riqˈui, riche (rixin) chi yerucˈachojsaj ri yawaˈiˈ. 	 Kaj en unu el tiuj tagoj li estis instruanta; kaj cxeestis Fariseoj kaj legxinstruistoj, sidantaj, kiuj alvenis el cxiu vilagxo de Galileo kaj el Judujo kaj el Jerusalem; kaj la potenco de la Eternulo alestis, por sanigi ilin.


Pero reˈ xinbij ma ruma ta chi nyaˈ imac riyix. Ma que ta riˈ. Ruma riyin can nbin chic chiwe chi can yixkajoˈ riqˈui ronojel kánima, rumariˈ wi yojcom o yojcˈaseˈ na, can yixkajoˈ wi. 	 Ne por vin kondamni mi tion diras; cxar mi antauxe diris, ke vi estas en niaj koroj, por kune vivi kaj kune morti.


Y ri Ajaf xubij cˈa chukaˈ chare ri Moisés: Tawelesaj la axajab chawaken, ruma ri acuchi (achique) yit paˈel wi, can jun lokˈolaj lugar. 	 Kaj la Eternulo diris al li:Deprenu la sxuojn de viaj piedoj; cxar la loko, sur kiu vi staras, estas tero sankta.


Ri caˈiˈ winek riˈ, ri cˈo itzel tak espíritu quiqˈui, xquirek apo quichiˈ chare ri Jesús, y xquibij: Riyit Jesús ri Rucˈajol ri Dios, ¿achique cˈa ruma tek yojanek? ¿Achique cˈa ruma yojachˈujirisaj yan, tek xa ma jane napon ta rukˈijul? xechaˈ chare. 	 Kaj jen ili kriis, dirante:Kio estas inter ni kaj vi, ho Filo de Dio? cxu vi venis cxi tien, por turmenti nin antaux la tempo?


Y ri nimalaj tinamit pan oxiˈ cˈa xel wi ruma ri nimalaj silonel riˈ. Y ri nicˈaj chic nimaˈk tak tinamit ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef, can xetzak wi cˈa chukaˈ pan ulef. Ri Dios can xnatej wi cˈa chare ri nimalaj tinamit Babilonia, riche (rixin) chi can nuyaˈ rutojbalil chique ri winek aj chiriˈ. Rumariˈ ri Dios xuben chique chi niquitij pokon ruma ri royowal Riyaˈ. 	 Kaj la granda urbo disigxis en tri partojn, kaj la urboj de la nacioj falis; kaj Babel la granda estis memorata antaux Dio, por doni al gxi la pokalon de la vino de la furiozeco de Lia kolero.


Juyiˈ oc ruwech ri winek ri nika pa rukˈaˈ pa raken ri cˈaslic Dios, ruma sibilaj rucˈayewal ri xtucˈulwachij. 	 Terure estas fali en la manojn de la vivanta Dio.


Ri ixokiˈ ri xebeyaˈo rutzijol chique ri apóstoles ya ri María Magdalena, ri Juana, ri María ri ruteˈ ri Jacobo, y nicˈaj chic ixokiˈ. 	 Kaj ili estis Maria Magdalena, kaj Joana, kaj Maria, la patrino de Jakobo; kaj la ceteraj virinoj kun ili rakontis tion al la apostoloj.


Riyin can xinmey tek xinwacˈaxaj chi riyix niwajoˈ niyaˈ yan ca ri Dios y chukaˈ ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Riyix xa jun wi chic chi naˈoj ri niwajoˈ nichop el rutzekelbexic y nej yixbe wi ca chare ri Dios, ri Dios ri xsiqˈuin (xoyon) iwuche (iwixin) riche (rixin) chi xuyaˈ ri rutzil ri Cristo pan iwiˈ. 	 Mi miras, ke tiel rapide vi forigxas for de Tiu, kiu vokis vin en la gracon de Kristo, al malsama evangelio;


Yacˈa ri Jesús xubij cˈa chique: Ri winek yecˈo wacami sibilaj ye itzel y xa ma niquinimaj ta chic ri Dios. Riyeˈ xa can nicajoˈ cˈa chi riyin nben na jun milagro chiquiwech cˈacˈariˈ chi yinquinimaj. Y xa ma ya ta cˈa ri nicajoˈ riyeˈ ri xtibanatej. Ruma xa can xu (xe wi) ri xbanatej riqˈui ri profeta Jonás ri jun achi ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xaxu (xaxe wi) cˈa riˈ ri retal ri xtibanatej. 	 Sed li respondis kaj diris al ili:Malbona kaj adultema generacio sercxas signon; kaj neniu signo estos donita al gxi krom la signo de la profeto Jona;


Pero chupan ri kˈij tek ri Herodes xtzˈaket chic jun rujunaˈ, riyaˈ xuben cˈa jun nimakˈij, y chupan cˈa ri nimakˈij riˈ ri kˈopoj ral ri Herodías xxajo cˈa chuwech ri Herodes, y ri xajoj ri xuben ri kˈopoj sibilaj xka chuwech ri Herodes. 	 Sed kiam venis la naskotaga festo de Herodo, la filino de Herodias dancis en la mezo, kaj placxis al Herodo.


¿Riyix nichˈob chi riyin xipe riche (rixin) chi nyaˈ uxlanibel cˈuˈx chuwech re ruwachˈulef? Ma que ta riˈ. Wuma riyin yecˈo ri xa xtiquitaluj quiˈ. 	 CXu vi supozas, ke mi alvenis, por doni pacon sur la tero? Mi diras al vi:Ne; sed pli vere disigon;


Yacˈa ri Jesús majun chˈabel xubij ta chare ri ixok. Y ri discípulos xejel apo riqˈui ri Jesús y xquibij chare: Tabij chare re ixok reˈ chi titzolin ca, ruma nurakalaˈ ruchiˈ tzeketel pe chikij, xechaˈ chare. 	 Sed li ne respondis al sxi ecx unu vorton. Kaj alveninte, liaj discxiploj petis lin, dirante:Forsendu sxin, cxar sxi krias post ni.


Ri Andrés, ri Felipe, ri Bartolomé, ri Mateo, ri Tomás, ri Jacobo ri rucˈajol ri jun achi ri Alfeo rubiˈ, ri Tadeo, ri Simón ri cˈo quiqˈui ri achiˈaˈ ri nibix cananista chique, 	 kaj Andreon kaj Filipon kaj Bartolomeon kaj Mateon kaj Tomason, kaj Jakobon, filon de Alfeo, kaj Tadeon, kaj Simonon, la Fervorulon,


Y ri José rachibilan ri María ri yaˈon chic chare riche (rixin) chi ntoc rixjayil, xebe cˈa pa Belén chutzˈibaxic quibiˈ. Y ri María xa nakaj chic cˈa ri alanic chrij. 	 por esti registrita kun sia fiancxino Maria, kiu estis graveda.


Yacˈa riyin can ronojel tiempo ntij nukˈij chi nben utzil chiwe y can riqˈui ronojel wánima nben ri utzil riˈ ruma nwajoˈ chi utz ta yixcˈojeˈ, y ma xu (xe) ta wi tek yincˈo apo riyin iwuqˈui. 	 Sed estas bone esti fervore sercxata cxiam en bona afero, kaj ne nur tiam, kiam mi estas cxe vi.


Pero ri Pilato xubij cˈa chique ri principaliˈ tak sacerdotes riˈ: Ri xintzˈibaj yan, can tzˈibatal chic cˈa riˈ. Ma nicˈatzin ta cˈa chi njel rubixic, xchaˈ chique. 	 Respondis Pilato:Kion mi skribis, tion mi skribis.


Wachˈalal, riyin jabel wetaman chi riyix can nojnek ri utzil pa tak iwánima. Wetaman chukaˈ chi riyix cˈo qˈuiy iwetaman, rumariˈ tek yixcowin nipixabalaˈ iwiˈ chiˈiwachibil iwiˈ. 	 Kaj, ho miaj fratoj, mi mem konvinkigxis pri vi, ke vi mem estas plenaj de boneco, plenigitaj per cxia sciado, kaj kapablaj admoni unu la alian.


Man cˈa tichˈob ta chi ruma xipe riyin chuwech re ruwachˈulef, ruma ta riˈ can ta cˈo uxlanibel cˈuˈx quiqˈui quinojel. Ma que ta riˈ. Xa wuma riyin xqueyojtej ri winek chiquiwech y xtiquiben chˈaˈoj. 	 Ne supozu, ke mi venis, por enkonduki pacon sur la teron; mi venis, por enkonduki ne pacon, sed glavon.


Y pa ruqˈuisbel xcom chukaˈ el ri ixok. 	 Laste mortis ankaux la virino.


Y ri rajaf ri jay xquixrucˈuaj cˈa pa jun rucaˈn tanaj (wik) chare ri jay. Y chiriˈ cˈo jun nimajay ri chojmirisan chic rupan. Ya ri chiriˈ tibanaˈ wi ruchojmil ri xtikatij chupan re pascua, xeˈucheˈex el ruma ri Jesús. 	 Kaj li mem montros al vi grandan supran cxambron, prete arangxitan; kaj tie vi pretigu por ni.


Y rumariˈ yecˈo cˈa achiˈaˈ ri ye kachibil riyoj ri xebe chuchiˈ ri jul riche (rixin) chi xbequitzˈetaˈ. Y can achiˈel ri xquibij ri ixokiˈ chake, can queriˈ ri xbequitzˈetaˈ ca ri achiˈaˈ riˈ, pero ri Jesús can man cˈo ta chic chiriˈ xquitzˈet ca. 	 Kaj iuj el nia kunularo iris al la tombo, kaj trovis tiel, kiel diris la virinoj; sed lin ili ne vidis.


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ chique: Cˈo cˈa jun achi ri yecˈo caˈiˈ rucˈajol. 	 Kaj li diris:Unu viro havis du filojn;


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Joˈ pa nicˈaj chic tinamit ri yecˈo pe nakaj, riche (rixin) chi ntzijoj chukaˈ ri ruchˈabel ri Dios chiriˈ, ruma chubanic ri samaj riˈ tek xipe waweˈ chuwech re ruwachˈulef, xchaˈ. 	 Kaj li diris al ili:Ni iru aliloken en la proksimajn urbetojn, por ke mi tie ankaux prediku; cxar por tio mi venis.


Y niquicamisaj yan cˈa ri Pablo. Pero xapon cˈa rutzijol riqˈui ri achi ri ucˈuey quiche (quixin) ri soldados ri can cˈo rukˈij achiˈel rukˈij jun coronel, chi ri winek riche (rixin) ri Jerusalem ye yacatajnek. 	 Kaj dum ili penis lin mortigi, famo venis al la cxefkapitano de la kohorto, ke la tuta Jerusalem tumultas.


Y can sibilaj yebison ruma ri Pablo, ruma riyaˈ xubij cˈa chique chi majun bey chic cˈa xtiquitzˈet ta el ruwech waweˈ chuwech re ruwachˈulef. Y xebe cˈa riqˈui, riche (rixin) chi xbequijachaˈ ca pa barco. 	 malgxojante precipe pro la vorto, kiun li diris, ke ili ne plu vidos lian vizagxon. Kaj ili akompanis lin gxis la sxipo.


Can ketaman wi chi sibilaj nim rukˈij, ruma ri Dios majun bey rubin ta chare jun ángel: Yit cˈa riyit ri Nucˈajol. Rumariˈ wacami nyaˈ acˈaslen. Y chukaˈ majun bey rubin ta: Yin cˈa riyin ri Rutataˈ, y ya Riyaˈ ri Nucˈajol. 	 CXar al kiu el la angxeloj Li iam diris: Vi estas Mia Filo, Hodiaux Mi vin naskis? kaj denove: Mi estos al li Patro, Kaj li estos al Mi Filo?


Ri winek ri ma nunimaj ta ri ley riche (rixin) ri Moisés, can ma nijoyowex ta ruwech, xa can nicamisex tek yecˈo caˈiˈ o ye oxiˈ yebin chi ma nunimaj ta ri ley. 	 Tiu, kiu malsxatis la legxon de Moseo, sen kompato mortas cxe du aux tri atestantoj;


Y queriˈ chukaˈ ri ixokiˈ, quequicusaj quitziak ri ma nikˈax ta ruwiˈ. Tiquichˈoboˈ na jabel ri achique yequicusaj. Ma rajawaxic ta chi nikˈax ruwiˈ niquibanalaˈ ruchojmil ri rusmal tak quiwiˈ y chi nikˈax ruwiˈ yequicusalaˈ cosas ri ye banon riqˈui kˈanapuek, o cosas ri ye banon riqˈui ri tak abej ri nibix perla chique, o yequicusalaˈ ta tziek ri sibilaj jotol cajel. 	 Tiel same, ke virinoj sin vestu per decaj vestoj, kun modesteco kaj sobreco; ne kun harplektajxoj, aux oro, aux perloj, aux multekostaj vestoj;


Y riyit tinamit Belén ri yitcˈo pa Judá, riyit ma can ta yit coˈol chiquicojol ri nimaˈk tak tinamit chiriˈ pa Judá, ruma ya ri chiriˈ awuqˈui riyit xtipe wi ri ucˈuey bey, y can xqueruchajij ri nutinamit Israel achiˈel nuben jun utzilaj aj yukˈ, 	 Kaj vi, ho Bet-Lehxem, lando de Judujo, Neniel estas plej malgranda inter la regantoj de Judujo; CXar el vi venos reganto, Kiu pasxtos Mian popolon Izrael.


Riyix patrón, can xu (xe wi) cˈa ri utz y ri choj tibanaˈ quiqˈui ri imozos ruma toka chiˈicˈuˈx chi riyix chukaˈ cˈo jun Iwajaf chilaˈ chicaj. 	 Sinjoroj, donu al viaj sklavoj justajxon kaj egalajxon, sciante, ke vi ankaux havas Sinjoron en la cxielo.


Tikayaˈ cˈa rukˈij ri Dios. Riyaˈ can cˈo ronojel uchukˈaˈ riqˈui, uchukˈaˈ ri can nisamej pa tak kánima. Yacˈa Riyaˈ ma xu (xe) ta wi ri nikacˈutuj chare ri nicowin nuben, xa can cˈo cˈa más ri nicowin nuben. Can ma yojcowin ta cˈa nikachˈob ronojel ri nicowin nuben Riyaˈ. 	 Nun al Tiu, kiu povas tre abunde fari, super cxio, kion ni povas peti aux pensi, laux la potenco, kiu energias en ni,


Ri oxiˈ itzel tak espíritu riˈ, riqˈui cˈa ri itzel winek ye petenak wi y can yequibanalaˈ cˈa milagros. Y yebe cˈa quiqˈui quinojel ri aj kˈatbel tak tzij riche (rixin) ri ruwachˈulef. Yequimol apo riche (rixin) ri kˈij tek xtiquiben chˈaˈoj riqˈui ri Dios, Dios ri can cˈo wi ronojel uchukˈaˈ pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nicowin nuben ronojel. 	 cxar ili estas spiritoj de demonoj, farantaj signojn; ili foriras al la regxoj de la tuta mondo, por kolekti ilin por la milito de la granda tago de Dio, la Plejpotenca.


Ri rupixaˈ ri Dios nubij cˈa: Tayaˈ quikˈij ri ateˈ atataˈ. Y wi cˈo jun nibin pokon tak chˈabel chique ri ruteˈ rutataˈ, can majun chic cˈa ri nrajoˈ, xa can ticamisex. Quecˈariˈ ri rubin ca ri Dios. 	 CXar Dio diris:Respektu vian patron kaj vian patrinon; kaj:Kiu malbenas sian patron aux sian patrinon, tiu nepre mortu.


Ri can cˈo ri nuchˈabel pa ránima y can yeruben wi ronojel ri pixaˈ ri yenbij, can yirajoˈ wi cˈa riˈ. Y ri can yirajoˈ riyin, can xtajowex cˈa ruma ri Nataˈ, y riyin chukaˈ can xtinwajoˈ y xtinkˈalajsaj wiˈ chuwech, xchaˈ ri Jesús. 	 Kiu havas miajn ordonojn kaj observas ilin, tiu estas, kiu min amas; kaj kiu min amas, tiu estos amata de mia Patro, kaj mi amos lin, kaj elmontros min al li.


Y chupan cˈa ri kˈij tek cˈo ri Jesús pa Jerusalem ruma ri nimakˈij pascua, can ye qˈuiy wi cˈa winek ri xeniman. Ri winek riˈ xquinimaj tek xequitzˈet ri milagros ri xeruben chiquiwech. 	 Kaj kiam li estis en Jerusalem cxe la Pasko, dum la festo, multaj fidis al lia nomo, vidante la signojn, kiujn li faris.


Can kitzij na wi chi majun winek xtajowan ta chi nicom pa ruqˈuexel jun chic winek, astapeˈ retaman chi can pa ruqˈuexel jun winek ri can choj ri rucˈaslen. O riqˈui cˈa jubaˈ cˈo jun ri can ma nupokonaj ta chi nicom pa ruqˈuexel jun chic winek ri can utz rucˈaslen. 	 CXar apenaux pro justulo iu mortus; cxar pro bonulo eble iu kuragxus morti.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xucˈutuj: ¿Achique ri xichapo? Y ruma chi quinojel niquibij chi majun xquichop ta riyeˈ, ri Pedro y ri nicˈaj chic discípulos xquibij chare ri Jesús: Tijonel, riyit nawajoˈ nawetamaj achique xachapo. Pero waweˈ ma xtawetamaj ta, ruma sibilaj ye qˈuiy winek niquipitzˈ quiˈ y niquinimilaˈ quiˈ chawij, y riyit nacˈutuj: ¿Achique xichapo? 	 Kaj Jesuo diris:Kiu min tusxis? Kaj kiam cxiuj neis, Petro diris:Estro, la homamaso cxirkauxas kaj premas vin.


Y riyix can xitek cˈa rucˈutuxic chare ri Juan ri Bautista wi ya riyaˈ ri Cristo, pero riyaˈ xa can yin cˈa riyin ri xirukˈalajsaj pe chiwe y can ya cˈa ri kitzij ri xubij pe chiwe. 	 Vi sendis al Johano, kaj li atestis pri la vero.


Y jun kˈij cˈa tek kachapon el bey riche (rixin) chi yojbe cˈa acuchi (achique) niban wi oración, xkacˈul jun kˈopoj. Y riyaˈ cˈo cˈa jun itzel espíritu riqˈui, y yariˈ ri nibano chare chi nicowin nubij cˈa ri xtiquicˈulwachilaˈ ri winek. Ri kˈopoj riˈ can lokˈon cuma ri rupatrón. Rumariˈ ronojel ri puek ri niquiyaˈ ri winek chare riche (rixin) chi niquitoj, can pa quikˈaˈ cˈa ri ye rupatrón ri napon wi. 	 Kaj kiam ni iris al la kunvenejo por pregxado, renkontis nin unu knabino, kiu havis orakolan spiriton kaj kiu per auxgurado alportadis al siaj mastroj multan gajnon.


Y riqˈui cˈa chi ri Jesucristo xoc Sacerdote, ri can achiˈel ri Melquisedec, can xkˈalajin cˈa chi ri quisacerdoteˈil ri ye riy rumam ca ri Leví xa xtibeqˈuis na. 	 Kaj tio ecx pli evidenta estas, se laux simileco de Melkicedek levigxas pastro alia,


Y ri achi achiˈel jun coronel xuyukej cˈa el chukˈaˈ ri ti cˈajol riˈ y xucˈuaj apo jubaˈ quelaˈ, y cˈacˈariˈ xucˈutuj chare: ¿Achique cˈa ri nawajoˈ nabij chuwe? xchaˈ chare. 	 Kaj la cxefkapitano prenis lian manon, kaj, flankenirante, demandis lin aparte:Kio estas tio, kion vi havas por diri al mi?


Ri Melquisedec ri yitajin ntzijoj chiwe yariˈ ri rey riche (rixin) ri tinamit Salem, y chukaˈ sacerdote riche (rixin) ri nimalaj Dios. Ri Melquisedec riˈ, xbe cˈa chucˈulic ri kamamaˈ Abraham y xuben chukaˈ bendecir, tek ri Abraham tzolijnek pe chubanic ri chˈaˈoj ri xuben quiqˈui ri reyes y xchˈacon ca chiquij. 	 CXar tiu Melkicedek, regxo de Salem, pastro de Dio la Plejalta, kiu renkontis Abrahamon revenantan de la mortigado de la regxoj, kaj lin benis,


Xabacuchi (xabachique) cˈa yojapon wi, ri winek can yojquetzelaj, yacˈa ri Dios can cˈo kiqˈui riyoj, y ma yoj ruyaˈon ta ca. Can yoj quikasan pa tak ulef, pero ma ye cowinek ta yoj quicamisan. 	 persekutataj, sed ne forlasataj; faligataj, sed ne detruataj;