Y quinojel cˈa ri winek ri yeˈacˈaxan quiche (quixin), can xquimey ri utzilaj tak chˈabel ri niquitzijoj ri aj yukˈaˈ. 	 Kaj cxiuj auxdintoj miris pri tio, kion rakontis al ili la pasxtistoj.


Y quinojel can achiˈel xeban bautizar pa rubiˈ ri Moisés pa sutzˈ y pa mar. 	 kaj cxiuj baptigxis en Moseon en la nubo kaj en la maro;


¿Achique cˈa xtikaben wacami? Ruma tek riyeˈ xtiquinabej chi yitcˈo waweˈ, can kitzij chi xqueˈoka. 	 Kio do estas? nepre ili auxdos, ke vi venis.


Ya cˈa ronojel reˈ ri cˈo chi nabij chique; queˈapixabaj chi ma tiquiyaˈ ta ca ri utzilaj cˈaslen y queˈapixabaj chi tiquiyaˈ ca ri itzel cˈaslen. Man cˈa taxibij ta awiˈ nabij pa ruchojmil chique riche (rixin) chi queriˈ majun xtetzelan ta ri nabij. 	 Tion parolu, kaj konsilu kaj riprocxu kun cxia auxtoritato. Neniu vin malestimu.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij: Can kitzij cˈa re nbij chiwe, chi riyin ri Cˈajolaxel ma yisamej ta pa nuyonil; xa ya ri ntzˈet riqˈui ri Tataˈixel ri nben. Ronojel ri nuben ri Tataˈixel, yariˈ chukaˈ nben riyin ri Cˈajolaxel. 	 Jesuo do respondis kaj diris al ili: Vere, vere, mi diras al vi:La Filo ne povas per si mem fari ion, krom tio, kion li vidas la Patron faranta; cxar kion ajn Li faras, tion la Filo tiel same ankaux faras.


Y ruma chi queriˈ xquicˈutuj chare ri Jesús, Riyaˈ xubij cˈa chique: ¿Achique cˈa ruma tek riyix xa ya ri quibin ca ri iwatiˈt imamaˈ ri niben? Riqˈui riˈ niben chare ri rupixaˈ ri Dios chi majun rejkalen. 	 Kaj li responde diris al ili:Kial vi ankaux transpasxas la ordonon de Dio per via tradicio?


Y quinojel cˈa ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ, sibilaj xka chiquiwech ri Jesús. Y ri utzilaj tak chˈabel ri xerubij ri Jesús chique, can xquimey cˈa, ruma chi majun bey ye quicˈaxalon ta chˈabel achiˈel ri xerubij chique. Y ri winek riˈ niquibilaˈ cˈa chukaˈ chiquiwech: ¿La xa ma ya ta cami reˈ ri rucˈajol ri José? yechaˈ. 	 Kaj cxiuj atestis pri li, kaj miris pro la vortoj de graco, kiuj eliris el lia busxo; kaj ili diris:CXu cxi tiu ne estas la filo de Jozef?


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xucˈuex ruma ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) chi xbe cˈa pa jun desierto, riche (rixin) chi nitojtobex cˈa ruma ri itzel winek. 	 Tiam Jesuo estis kondukita supren de la Spirito en la dezerton, por esti tentata de la diablo.


Pa rucaˈn kˈij tek quichapon pe bey riche (rixin) chi yetzolin pe pa Betania y yebe pa Jerusalem, ri Jesús xpe cˈa runumic. 	 Kaj la morgauxan tagon, post ilia eliro el Betania, li malsatis.


Y ri jun chic kˈij ri chakˈaˈ ka, ri Ajaf Jesucristo xucˈut riˈ chuwech ri Pablo, y xubij chare: Man cˈa taxibij ta awiˈ, xa tacukubaˈ acˈuˈx, ruma can achiˈel ri nukˈalajsaxic xaben waweˈ pa Jerusalem, can queriˈ rajawaxic chi xtaben pa Roma, xchaˈ chare. 	 Kaj la sekvantan nokton la Sinjoro staris apud li, kaj diris:Kuragxu; cxar kiel vi jam atestis pri mi en Jerusalem, tiel vi devas atesti ankaux en Romo.


Y hasta ri yawaˈiˈ yeyalox pe ri pa tak bey y pa tak chˈat y pa tak warabel, riche (rixin) chi queriˈ tek ri Pedro nikˈax el, ri rumujal nikˈax ta cˈa pa quiwiˈ jun caˈiˈ chique ri yawaˈiˈ riˈ riche (rixin) chi yecˈachoj ca. 	 tiel, ke oni elportis la malsanulojn sur la stratojn kaj kusxigis ilin sur litoj kaj kanapoj, por ke cxe la preterpaso de Petro, almenaux lia ombro ombru iun el ili.


Y ri Judas can yacˈariˈ tek xjel apo riqˈui ri Jesús y xubij: Xoc akˈaˈ Nutijonel, xchaˈ chare. Y xutzˈumaj (xutzˈubaj) cˈa ruchiˈ ri Jesús. 	 Kaj tuj veninte al Jesuo, li diris:Saluton, Rabeno; kaj kisis lin.


Y ri Jesús xerucˈuaj cˈa el jubaˈ quelaˈ pa quiyonil ri cablajuj rudiscípulos, y xubij chique: Riyix iwetaman chi pa tinamit Jerusalem kachapon wi el bey, y ri chiriˈ, qˈuiy cˈa ri xtiban chuwe riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. Can ronojel wi cˈa ri tzˈibatal ca chuwij riyin can xtibanatej wi, can achiˈel ri quitzˈiban ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 Kaj preninte al si la dek du, li diris al ili:Jen ni supreniras al Jerusalem; kaj cxio skribita per la profetoj estos plenumita al la Filo de homo.


Y tek banatajnek chic ronojel riˈ, yacˈariˈ tek cˈo jun achi aj pa tinamit Arimatea, ri José rubiˈ, ri xapon riqˈui ri Pilato. Ri achi riˈ astapeˈ majun bey xukˈalajsaj ta riˈ chi jun tzekelbey riche (rixin) ri Jesús, ruma nuxibij riˈ chiquiwech ri israelitas ri cˈo quikˈij, pero riyaˈ xberucˈutuj utzil chare ri Pilato riche (rixin) chi tuyaˈ ri ruchˈacul ri Jesús chare riche (rixin) chi numuk. Y ri Pilato xuyaˈ kˈij chare. Xpe cˈa ri José, xberukasaj pe ri ruchˈacul ri Jesús y xucˈuaj el riche (rixin) chi xumuk. 	 Post tio, Jozef el Arimateo, kiu estis discxiplo de Jesuo, sed sekrete pro timo antaux la Judoj, petis Pilaton, ke li povu forpreni la korpon de Jesuo; kaj Pilato permesis. Li do venis kaj forprenis lian korpon.


Y chiriˈ cˈo cˈa jun ixok aj Canaán xpe cˈa riqˈui ri Jesús. Riyaˈ ruma nibison, can nucˈutuj cˈa utzil chare ri Jesús y can nurakalaˈ cˈa ruchiˈ chubixic: Tajoyowaj nuwech riyit Ajaf, ri yit Ralcˈual ca ri rey David. Quinatoˈ cˈa, ruma ri ti wal cˈo jun itzel espíritu riqˈui, y chˈujernek pa rukˈaˈ. 	 Kaj jen virino Kanaana, veninte el tiuj limlandoj, kriis, dirante:Ho Sinjoro, filo de David, kompatu min; mia filino estas terure turmentata de demono.


Yacˈa ri Jesús xchapon chare ri itzel espíritu y xubij: Ma cachˈo ta chic, y catel el. Y ri itzel espíritu riˈ tek xel el riqˈui ri achi xuben ca chare chi xtzak pan ulef, chiriˈ chiquicojol ri winek ri quimolon quiˈ, pero majun chic achique ta xuben ca chare. 	 Kaj Jesuo severe admonis lin, dirante:Silentu, kaj eliru el li. Kaj jxetinte lin en la mezon, la demono eliris el li, neniel difektinte lin.


Pero matiox chare ri Dios chi xuyaˈ ri rutzil chuwe, riche (rixin) chi xuben chuwe chi xinoc apóstol. Ri utzil riˈ can xuben cˈa chuwe chi sibilaj xisamej. Riyin más qˈuiy cˈa samaj xinben que chiquiwech ri nicˈaj chic apóstoles. Pero ma nbij ta cˈa chi yin cˈa riyin xibano ri samaj, ma que ta riˈ, xa can ya ri rutzil ri Dios ri xsamej pa nucˈaslen. 	 Sed per la graco de Dio mi estas tio, kio mi estas; kaj Lia graco donacita al mi montrigxis ne vana; sed mi laboregis pli abunde ol la ceteraj; tamen ne mi, sed la graco de Dio, kiu estis kun mi.


Y cˈacˈariˈ, quinojel ri yecˈo chiriˈ xeyacatej cˈa el, y xquicˈuaj el ri Jesús riche (rixin) chi nbequijachaˈ pa rukˈaˈ ri aj kˈatbel tzij ri Pilato rubiˈ. 	 Kaj la tuta cxeestantaro levigxis, kaj kondukis lin antaux Pilaton.


Y yacˈariˈ tek ri rudiscípulos xquibij chare: Ajaf, wi ri Lázaro xa warnek, xa can xticˈachoj wi cˈa riˈ, xechaˈ. 	 La discxiploj do diris:Sinjoro, se li endormigxis, li resanigxos.


Y riyin chukaˈ nwajoˈ ntzˈibaj ri xbanatej. Can xintij cˈa nukˈij riche (rixin) chi xinwetamaj chrij ri rutiquiribel. Y yacˈariˈ ri nwajoˈ ntzijoj chawe. Nwajoˈ chi pa rucholajen ntzˈibaj chawe riyit nimalaj Teófilo, 	 sxajnis bone ankaux al mi, esplorinta cxion atente de la komenco, skribi en ordo al vi, plej eminenta Teofilo,


Y ye qˈuiy cˈa chique ri israelitas ri xepe chiriˈ y xeˈapon riche (rixin) chi noquibochiˈij ránima ri Marta y ri María, ruma xcom ri quixibal. 	 kaj multaj el la Judoj jam venis al Marta kaj Maria, por konsoli ilin pri ilia frato.


Y ri Jesús xuchilabej cˈa chique chi majun achoj chare tiquitzijoj wi. 	 Kaj li admonis ilin, ke ili diru al neniu pri li.


Y ri Jesucristo xixrusiqˈuij (xixroyoj) chukaˈ riyix riche (rixin) chi xixoc riche (rixin) Riyaˈ. 	 inter kiuj estas ankaux vi, vokitaj de Jesuo Kristo;


Y ri achiˈaˈ ri ye ucˈuayon ri barco nicajoˈ cˈa yeˈanmej el. Rumariˈ xquikasaj ka ri ti lancha pa mar, y niquiben cˈa chi achiˈel ya ri nicˈaj chic anclas ri yecˈo chuwech ri barco ri yetajin chukasaxic. 	 Kaj kiam la maristoj sercxis rimedon forkuri el la sxipo, kaj jam mallevis la boaton en la maron sub preteksto, ke ili demetos ankrojn el la antauxo,


Ruma can xoquicukubaˈ nucˈuˈx riyin y can xquicukubaˈ chukaˈ icˈuˈx riyix. Rumacˈariˈ can queˈilokˈokˈej cˈa ri kachˈalal riˈ y ri nicˈaj chic ri can ye achiˈel riyeˈ. 	 CXar ili refresxigis mian spiriton kaj vian; rekonu do tiajn.


Y nicˈatzin chi can ticˈojeˈ pa tak cánima ri rukˈalajsan chic ri Dios chkawech re wacami, ri nichˈo chrij ri kacukbel cˈuˈx riqˈui ri Jesucristo, y chukaˈ can ta nunaˈ ri ránima chi chˈajchˈoj cˈo chuwech ri Dios. 	 tenantaj la misteron de la fido en pura konscienco.


Xpe cˈa ri Jesús xubij chique: Wi jun chiwe riyix cˈo ta jun rucarneˈl ri nitzak ta chupan jun jul pa jun uxlanibel kˈij, ¿achique ta cami nuben riqˈui? ¿La ma nrelesaj ta cami chiriˈ? Riyaˈ xa can nucˈom wi ka riche (rixin) chi nrelesaj pe. 	 Kaj li diris al ili:Kiu el vi, havanta unu sxafon, se gxi falos en fosajxon en sabato, ne ekprenos kaj levos gxin?


Quecˈariˈ ri xticˈulwachitej pa ruqˈuisbel chare re tiempo re kachapon. Ri ángeles xquepe cˈa chiquichaˈic ri winek. Jucˈan xquequiyaˈ wi ri choj chic quicˈaslen, y xquequelesaj cˈa ca ri ma ye utz ta. 	 Tiel estos en la fino de la mondagxo:la angxeloj eliros, kaj apartigos la malbonulojn el inter la justuloj,


Pa ruqˈuisbel nbij cˈa chiwe chiˈiwonojel chi can junan iwech tibanaˈ. Wi cˈo jun chiwe ri cˈo nucˈulwachij, can tinaˈ cˈa chukaˈ riyix ri kˈaxon ri nunaˈ riyaˈ pa ránima. Tiwajoˈ iwiˈ chiˈiwachˈalal iwiˈ. Tijoyowalaˈ iwech. Utz inaˈoj tibanaˈ quiqˈui quinojel. 	 Fine, estu cxiuj samideaj, simpatiaj, fratamemaj, kompatemaj, humilanimaj;


Ri wánima niquicot ruma ri Dios ri Nucolonel. 	 Kaj mia spirito gxojis en Dio, mia Savanto,


Wacami can kˈij chic chi ri Dios nukˈet tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef, y ri itzel winek ri chapayon re ruwachˈulef, can xtelesex cˈa el. 	 Nun estas la jugxo de cxi tiu mondo; nun la estro de cxi tiu mondo estos elpelita.


Xtiquicˈaxaj cˈa ri chˈabel ri yecˈut chiquiwech ri xa quiche (quixin) winek ri xa caˈiˈ quipalej y ma kitzij ta ri niquibij, winek ri majun kˈaxon niquinaˈ pa cánima tek niquiben ri etzelal. 	 per la hipokriteco de trompantoj, kiuj havas la konsciencon kauxterizitan kvazaux per brule varmega fero,


Majun modo chi ri Dios man ta choj, ruma wi ta ri Dios man ta choj, man ta nicowin nukˈet tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef. 	 Nepre ne! cxar kiel Dio jugxus la mondon?


Y ri rey Herodes can xpe bis pa ránima ruma ri xcˈutux chare, pero ruma cˈa chi can rubanon chic jurar chi can xtuyaˈ wi ri xtrajoˈ ri kˈopoj y ruma chukaˈ chi can chiquiwech ri ye rachibilan pa mesa tek xubij, rumariˈ can cˈo cˈa chi nuben ri nicˈutux chare, y queriˈ ma nuyaˈ (nutzek) ta ruqˈuix. 	 Kaj la regxo farigxis tre malgxoja; tamen pro siaj jxuroj kaj pro la kunmangxantoj li ne volis rifuzi al sxi.


Ronojel cˈa ri pokonal riˈ xticˈulwachij pa quikˈaˈ, ruma ma quetaman ta ruwech ri Dios ri yin takayon pe, y rumariˈ yixquetzelaj, ruma icukuban icˈuˈx wuqˈui riyin. 	 Sed cxion cxi tion ili faros al vi pro mia nomo, cxar ili ne konas Tiun, kiu min sendis.


Y quinojel cˈa ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ, xquicˈaxaj tek ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: 	 Kaj dum la tuta popolo auxskultis, li diris al siaj discxiploj:


Ri Dios, ¿la xaxu (xaxe wi) cami ka‑Dios riyoj yoj israelitas? Ma que ta riˈ, ruma ri Dios kas kitzij wi chi qui‑Dios chukaˈ ri ma ye israelitas ta. 	 CXu Dio estas nur Dio de la Judoj? cxu ne ankaux de la nacianoj? Jes, ankaux de la nacianoj;


Y riyeˈ xquibij cˈa chare ri Pedro: Jun capitán Cornelio rubiˈ yoj rutakon cˈa pe chiˈasiqˈuixic (chiˈawoyoxic). Y ri achi cˈa riˈ jun achi choj rucˈaslen, jun achi ri nuxibij riˈ chi nimacun chuwech ri Dios. Y quinojel ri winek israelitas sibilaj nicajoˈ, y jabel yechˈo chrij. Y cˈo cˈa jun lokˈolaj ángel ri xochˈo riqˈui ri Cornelio, y ri ángel riˈ xubij ca chare chi yarusiqˈuij (yaroyoj) riyit, riche (rixin) chi nracˈaxaj ri achique xtabij chare. Rumacˈariˈ xojpe chiˈasiqˈuixic (chiˈawoyoxic). Queriˈ xquibij ri achiˈaˈ ri ye takon el. 	 Kaj ili diris:Kornelio, centestro, viro justa kaj timanta Dion, kaj bone atestata de la tuta nacio de la Judoj, estas avertita de sankta angxelo, ke li venigu vin al sia domo kaj auxdu parolojn de vi.


¿Y achique ruma tek ma nichˈobotej ta ka iwuma riyix mismo achique ri rucˈamon chi niben y achique ri ma rucˈamon ta? 	 Kaj kial ecx per vi mem vi ne jugxas, kio estas justa?


Re tiempo wacami, ri ajowabel xa can ronojel kˈij xticˈatzin y man cˈa xtiqˈuis ta. Can queriˈ chukaˈ ri nikacukubaˈ kacˈuˈx riqˈui ri Dios. Y queriˈ chukaˈ ri nikoyobej apo ri rutzil ri Dios ri xtuyaˈ chake, man cˈa xtiqˈuis ta. Pero ri más rejkalen chique ri ye oxiˈ riˈ, ya ri ajowabel. 	 Restas do nun fido, espero, amo, tiuj tri; kaj la plej granda el ili estas amo.


Y can niquiben cˈa chi achiˈel niquiyaˈ rutzil ruwech ri Jesús, y niquibilaˈ cˈa chare: Caquicot cˈa riyit ri qui‑Rey ri israelitas, yechaˈ cˈa chare. 	 kaj ili komencis aklami lin:Saluton, Regxo de la Judoj!


Ruma ri winek ri can kitzij nuyaˈ rukˈij ri Dios, yerutolaˈ ri malcaniˈ tak ixokiˈ y ri acˈalaˈ ri xa majun chic quiteˈ quitataˈ ri yetajin niquikˈaxaj tijoj pokonal, y chukaˈ ma nutzˈilobisaj ta chic riˈ chupan ri etzelal riche (rixin) re ruwachˈulef. Chuwech ri Dios ri yebano queriˈ, yeriˈ ri can kitzij y pa ruchˈajchˈojil chi niquiyaˈ rukˈij. 	 Religio pura kaj senmakula antaux nia Dio kaj Patro estas jena:viziti orfojn kaj vidvinojn en ilia mizero, kaj sin gardi sen malpurigxo de la mondo.


Kacˈuan chukaˈ jun cˈaslen chˈajchˈoj, ketaman ri ruchˈabel ri Dios, nikacochˈ ronojel ri pokon ri niquiben ri winek chake, utz kanaˈoj nikaben quiqˈui ri winek, yekajoˈ quinojel ri winek y ma riqˈui ta caˈiˈ kapalej, y cˈo chukaˈ ri Lokˈolaj Espíritu kiqˈui. 	 en cxasteco, en sciado, en pacienco, en afableco, en Spirito Sankta, en amo senhipokrita,


Nchˈobon chi tek xquinapon, nwajoˈ yiyaloj el jubaˈ iwuqˈui. O riqˈui jubaˈ xa can xtinkˈaxaj na chukaˈ el ri rukˈijul ri job chiriˈ. Y tek xquinel el chiriˈ iwuqˈui, re wacami cˈa ma jane kˈalaj ta ri acuchi (achique) xquibe wi. Xaxu (xaxe wi) nwajoˈ chi riyix yinitoˈ ta el riqˈui ri nicˈatzin chuwe chupan ri nubey, ri acuchi (achique) xquibe wi. 	 sed cxe vi eble mi restos, aux ecx travintros, por ke vi antauxen irigu min, kien mi veturos.


Xtikˈekumatej ta cˈa ri runakˈ tak quiwech, riche (rixin) chi ma xquetzuˈun ta. Xtalucubaˈ ta cˈa quij ronojel tiempo, ruma ri tijoj pokonal. 	 Mallumigxu iliaj okuloj, ke ili ne vidu; Kaj iliajn lumbojn malfortigu por cxiam.


Xa yacˈa riyix ma niwajoˈ ta nicukubaˈ icˈuˈx wuqˈui, riche (rixin) chi queriˈ niwil ta ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 kaj vi ne volas veni al mi, por havi vivon.


Xpe ri Jesús xubij cˈa chique: ¿La can majun bey cˈa isiqˈuin ta ri jun tzij tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios? Ri tzij riˈ nubij cˈa: Cˈo cˈa jun abej ri ma xka ta chiquiwech chi xquicusaj ri nicˈaj aj banoy tak jay. Pero re abej reˈ xa can cˈo wi xucusan chare ri xquina riche (rixin) ri jay, riche (rixin) chi ri jay riˈ ma nitzak ta. Ri xbano cˈa reˈ can ya wi ri Ajaf, y reˈ can nikamey ruma majun bey katzˈeton ta chi nibanatej ta quereˈ. 	 Jesuo diris al ili:CXu vi neniam legis en la Skriboj: SXtono, kiun malsxatis la konstruantoj, Farigxis sxtono bazangula: De la Eternulo cxi tio farigxis, Kaj gxi estas miraklo en niaj okuloj?


Riyin cukul nucˈuˈx chi can xquixquicot na wi kuma riyoj. Xa rumacˈariˈ tek riyin xinwajoˈ cˈa chi xikˈax ta cˈa iwuqˈui riyix nabey, riche (rixin) chi tek yitzolin pe, can yikˈax chic cˈa jun bey iwuqˈui, riche (rixin) chi camul ta cˈa nicˈul ri utzil. 	 Kaj en cxi tiu fidado mi intencis veni unue al vi, por ke vi havu duoblan gracon,


Y tek ri Jesús xapon cˈa pa jun tinamit, xapon cˈa jun achi riqˈui, ri cˈo jun itzel yabil chrij, y ri yabil riˈ lepra rubiˈ. Ri achi riˈ, can xu (xe) wi xutzˈet ri Jesús, xbexuqueˈ chuwech y xujupubaˈ cˈa ka ri rupalej cˈa pan ulef y xucˈutuj utzil chare ri Jesús, y xubij cˈa: Ajaf, wi riyit nawajoˈ yinacˈachojsaj chare re nuyabil, can yicˈachoj wi cˈa riˈ, ruma riyin wetaman chi riyit can yacowin wi, xchaˈ. 	 Kaj dum li estis en unu el la urboj, jen viro plena de lepro; kaj vidante Jesuon, li falis sur la vizagxon kaj petegis lin, dirante:Sinjoro, se vi volas, vi povas min purigi.


Can nchˈobon wi cˈa chi yikˈax iwuqˈui riyix chiriˈ pa Corinto tek xquibe pa Macedonia, y tek yitzolin pe pa Macedonia, chiriˈ chic iwuqˈui riyix yibecˈojeˈ wi, y yix ta cˈa riyix ri yixyaˈo el chuwe ri rajawaxic chuwe chupan ri nubey riche (rixin) chi yibe pa Judea. Pero xa ma que ta riˈ xbanatej, xa ma xinapon ta chilaˈ iwuqˈui. 	 kaj vizitinte vin survoje, trairi en Makedonujon, kaj denove el Makedonujo veni al vi, kaj de vi esti antauxen irigita al Judujo.


Wi can yatajnek chake chi nikacukubaˈ quicˈuˈx ri nicˈaj chic, can tikabanaˈ cˈa. Wi can yatajnek chake chi yekatoˈ riqˈui ri karajil, can quekatoˈ cˈa riqˈui ronojel kánima. Wi can yatajnek chake chi yoj cˈa riyoj ri yojucˈuan quiche (quixin) ri kachˈalal, can tikatijaˈ kakˈij chi utz quicˈuaxic nikaben. Wi can yatajnek chake chi nikajoyowaj quiwech ri yecˈo pa kˈaxon, can quekatoˈ cˈa riqˈui quicoten. 	 aux admonanto, en sia admonado; la disdonanto agu malavare, la administranto kun diligenteco, la kompatanto kun gxojo.


Y yecˈo cˈa chique ri winek, tek xquicˈaxaj ka ri chˈabel ri xerubij ri Jesús, xquibij cˈa: Kas kitzij wi chi ya profeta laˈ ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios; achiˈel ri bitajnek ca, ri can cˈo chi nipe na. 	 Iuj do el la homamaso, auxdinte tiujn vortojn, diris:Vere cxi tiu estas la Profeto.


Y riqˈui ri queriˈ, riyoj xtikatzijoj ta cˈa ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic cˈa más quelaˈ chare ri itinamit riyix. Y riqˈui ri queriˈ, riyoj ma yojapon ta acuchi (achique) yecˈo chic aj samajel, y cˈo chic samaj quibanon. Riyoj ma rucˈamon ta chi nikayaˈ kakˈij ruma ri samaj ri xa banon cuma nicˈaj chic. 	 por prediki la evangelion gxis la regionoj preter vi, kaj ne fieri pri malpropra mezurilo rilate al aferoj jam faritaj.


Riyoj ya cˈa ri kachˈalal Judas y ri kachˈalal Silas ri yekatek el riche (rixin) chi xquebechˈo iwuqˈui, y xtiquikˈalajsaj cˈa jabel chiwech ri pixaˈ ri katzˈiban el chiwe. 	 Ni do sendis Judason kaj Silason, kiuj ankaux mem busxe diros tion saman.


Y tek ye tzolijnek chic cˈa pe ri chiriˈ pa jul, xquitzijoj chique ri julajuj apóstoles y chique ri quimolon quiˈ quiqˈui, ronojel ri xquitzˈet ca. 	 kaj reveninte de la tombo, ili rakontis cxion tion al la dek unu kaj al cxiuj ceteraj.


Y jun cˈa chique riyeˈ, ri Cleofas rubiˈ, xubij apo chare: ¿Xaxu (xaxe wi) cˈa riyit ri ma yit aj waweˈ ta ri yitcˈo pa Jerusalem y ma awetaman ta achique ri ye banatajnek chiriˈ, chupan re caˈiˈ oxiˈ kˈij reˈ? xchaˈ chare. 	 Kaj unu el ili, nomata Kleopas, responde diris al li:CXu nur vi sola logxas en Jerusalem, kaj ne scias tion, kio tie okazis en cxi tiuj tagoj?


Xabachique ri nucˈul jun acˈal pa nubiˈ riyin, jun ri achiˈel reˈ, ma xu (xe) ta wi xtucˈul ri acˈal, xa can xquirucˈul chukaˈ riyin. 	 Kaj kiu akceptos unu tian infanon en mia nomo, tiu akceptas min;


Ri ye ucˈuan ruma ri itzel tak quiraybel, niquetzelaj ri Dios, ruma ma niquinimaj ta ri nubij ri ruley ri Dios. Y ni xa ta yecowin niquinimaj. 	 cxar la intereso de la karno estas malamikeco kontraux Dio, cxar gxi ne obeas al la legxo de Dio, kaj gxi ja ne povas obei;


Y tek kˈaxnek chic caˈiˈ oxiˈ kˈij, ri Pablo xubij chare ri Bernabé: Joˈ chiquitzˈetic ri kachˈalal ri yecˈo pa ronojel tinamit ri katzijon wi ca ri ruchˈabel ri Ajaf, riche (rixin) chi yekatzˈet achique quibanon. 	 Kaj post kelke da tagoj Pauxlo diris al Barnabas:Ni reiru, kaj vizitu niajn fratojn en cxiu urbo, kie ni proklamis la vorton de la Sinjoro, kaj vidu, kiel ili fartas.


Jabel ruwaquikˈij ri chˈajchˈoj cánima, ruma riyeˈ can xtiquitzˈet cˈa ruwech ri Dios. 	 Felicxaj estas la kore puraj, cxar ili vidos Dion.


Toka chiˈicˈuˈx chi chupan ri tiempo riˈ ma jane cˈo ta ri Cristo iwuqˈui. Cˈa nej na yixcˈo wi riche (rixin) chi yixoc rutinamit ri Dios. Ma jane iwuche (iwixin) ta riyix ri utzil ri rutzujun (rusujun) pe ri Dios chupan ri trato ri xuben. Majun utzil iwoyoben ta ri yixcˈo chuwech re ruwachˈulef, ni majun chukaˈ Dios iwuqˈui. 	 ke vi estis tiam sen Kristo, fremdigitaj for de la komunumo de Izrael, kaj eksteruloj de la interligoj de la promeso, esperon ne havantaj kaj sen Dio en la mondo.


Ri winek riche (rixin) re tiempo reˈ sibilaj ye itzel y xa ma niquinimaj ta chic ri Dios. Riyeˈ xa can nicajoˈ chi riyin nben na jun milagro chiquiwech cˈacˈariˈ yinquinimaj. Xa ma ya ta cˈa ri nicajoˈ riyeˈ ri xtibanatej. Ma que ta riˈ. Xa can xu (xe wi) achiˈel ri xbanatej riqˈui ri profeta Jonás ri jun achi ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xaxu (xaxe) wi riˈ ri retal ri xtibanatej, xchaˈ ri Jesús. Y xbe ye rachibilan ri rudiscípulos; xeruyaˈ ca quiyon ri achiˈaˈ riˈ. 	 Generacio malbona kaj adultema sercxas signon; kaj signo ne estos donita al gxi, krom la signo de Jona. Kaj lasinte ilin, li foriris.


Y riyaˈ can ya cˈa hora riˈ riche (rixin) ri akˈaˈ riˈ, tek xuchˈajlaˈ ri quisocotajic ri Pablo y ri Silas. Y xban cˈa ca bautizar riyaˈ y quinojel ri ye aj pa rachoch. 	 Kaj li kondukis ilin en tiu sama nokta horo kaj lavis al ili la batovundojn; kaj baptigxis senprokraste li kaj cxiuj liaj domanoj.


Queriˈ rubin ca ri Dios, xchaˈ ri Pablo. Y yacˈa tek ri Pablo y ri Bernabé xeˈel pe chiriˈ pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, yacˈariˈ tek ri winek ri ma ye israelitas ta xquibij cˈa chique: Nikacˈutuj cˈa jun utzil chiwe chi yixpe chic kiqˈui ri wukbix (kubix) apo riche (rixin) chi noˈitzijoj chic jun bey chkawech ri chˈabel ri icˈamom pe, xechaˈ. 	 Kaj dum ili eliris el la sinagogo, oni petegis, ke cxi tiuj vortoj estu parolataj al ili la venontan sabaton.


Y chukaˈ nbij chiwe, chi xa ma can ta cˈayef (cuesta) chi re ruwachˈulef y ri caj xquekˈax, que chuwech ri ley. Ruma ri nubij chiriˈ, can cˈo wi cˈa chi nibanatej na ronojel, y majun jun ti letra chak ta queriˈ xticˈojeˈ ta ca, xchaˈ ri Jesús. 	 Sed estas pli facile por la cxielo kaj la tero forpasi, ol por unu punkteto de la legxo fali.


Y ruma chi can ye qˈuiy ri achiˈel quisutin quiˈ chikij ri niquicˈut chkawech chi can xquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui ri Dios, quecˈariˈ tikabanaˈ riyoj, tikayaˈ ca ri mac y xabachique ri yojkˈato, ri nuben chake chi ma yojbiyin ta jabel riqˈui ri Dios. Y xa tikatijaˈ kakˈij yojbiyin riqˈui cochˈonic, riche (rixin) chi queriˈ yojcowin nbekaqˈuisaˈ ri bey ri cˈa cˈo na chkawech. 	 Tial ankaux ni, havante cxirkaux ni tian nubegon da atestantoj, formetu cxion pezan kaj la pekon embarasantan, kaj persiste kuru la kuradon antaux ni metitan,


Y cˈo chic cˈa jun retal xbanatej chuwech ri caj. Xkˈalajin cˈa pe jun itzel chicop quek rij ri nibix dragón chare, jun nimalaj chicop ri majun bey tzˈeton ta, ruma cˈo wukuˈ rujolon (ruwiˈ), lajuj rucˈaˈ y chi wukuˈ rujolon (ruwiˈ) cˈo jojun corona. 	 Kaj vidigxis alia signo en la cxielo; kaj jen granda rugxa drako, havanta sep kapojn kaj dek kornojn, kaj sur siaj kapoj sep diademojn.


Ri Jesús xel cˈa el chiriˈ ruma Riyaˈ can retaman wi ri niquichˈob chrij. Riyaˈ can sibilaj ye qˈuiy cˈa ri winek xetzekelben el riche (rixin). Y yerucˈachojsaj cˈa quinojel ri ye yawaˈiˈ. 	 Kaj Jesuo, eksciante, foriris de tie, kaj multaj lin sekvis; kaj li sanigis ilin cxiujn,


Y tek ri Pablo xberucˈamaˈ pe juboraj xcˈaˈy y tek ntajin cˈa ka chuyaˈic pa kˈakˈ, xbeˈel cˈa pe jun cumatz chupan ri xcˈaˈy riˈ ruma xunaˈ ri kˈakˈ. Ri cumatz riˈ xberuchˈicaˈ riˈ chrij rukˈaˈ ri Pablo, y man cˈa nitzak ta el. 	 Sed kiam Pauxlo kolektis faskon da vergoj kaj metis gxin sur la fajron, vipuro, elveninte de la varmo, alkrocxigxis al lia mano.


Pero chiquicojol cˈa ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij, cˈo cˈa jun achi fariseo, ri Gamaliel rubiˈ. Riyaˈ qˈuiy retaman chrij ri ley riche (rixin) ri Moisés, y can cˈo cˈa chukaˈ rukˈij chiquiwech ri winek. Ri achi riˈ xpaˈeˈ cˈa, y xubij chi queˈelesex na el jubaˈ ri apóstoles ri chiriˈ. 	 Sed unu Fariseo, nomata Gamaliel, legxinstruisto honorata cxe la tuta popolo, ekstaris en la sinedrio, kaj ordonis, ke oni eksteren forigu la homojn por kelka tempo.


Ri ángel cˈa riˈ, can nurek ruchiˈ tek nichˈo, can achiˈel tek nurek ruchiˈ jun coj. Y tek chˈonak chic ka, yecˈo cˈa wukuˈ achiˈel coklajay ri xebechˈo pe. 	 kaj li ekkriis per granda vocxo, kiel leono blekas; kaj kiam li kriis, la sep tondroj parolis per siaj vocxoj.


Y ri chajinel riˈ xbequibij cˈa chique ri aj kˈatbel tak tzij ronojel ri xubij el ri Pablo chique. Rumariˈ ri aj kˈatbel tak tzij xquixibij quiˈ, ruma xquetamaj chi ri ye caˈiˈ achiˈaˈ riˈ chukaˈ ye romanos. 	 Kaj la liktoroj raportis tiujn vortojn al la urbestroj; kaj cxi tiuj timis, auxdante, ke ili estas Romanoj;


Rumariˈ juyiˈ oc iwech riyix ri yixcˈo pa tinamit Corazín, y juyiˈ oc chukaˈ iwech riyix ri yixcˈo pa tinamit Betsaida, ruma sibilaj qˈuiy milagros xeban chiwech y ma xinimaj ta ri ruchˈabel ri Dios. Ruma xa ta ya ri pa tinamit Tiro y pa tinamit Sidón ri xeban ta wi ri milagros riˈ, ri winek aj chiriˈ xtzolin yan ta pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios, y quicusalon ta chic quitziak riche (rixin) bis, y quiyalon ta chic chaj chiquij, riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin chi yebison ruma sibilaj qˈuiy quimac ri ye quibanalon. 	 Ve al vi, HXorazin! ve al vi, Betsaida! cxar se en Tiro kaj Cidon estus faritaj tiuj potencaj faroj, kiuj farigxis en vi, ili jam antaux longe pentus, sidante en sakajxo kaj cindro.


Tek ri discípulos xquitzˈet ri xuben ri ixok riqˈui ri akˈom ri jubul ruxlaˈ chi xukˈej pa rujolon (ruwiˈ) ri Jesús, xpe coyowal y xquibilaˈ cˈa: ¿Achique cˈa ruma tek la ixok laˈ chi chak queriˈ xutix la akˈom laˈ? 	 Sed kiam la discxiploj tion vidis, ili indignis, dirante:


ri Pablo y ri Bernabé xa xquinabej ri achique chˈobon chiquij. Rumariˈ riyeˈ xquewalaˈ el quiˈ riche (rixin) chi xebe cˈa pa Listra y cˈa pa Derbe, ri tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Licaonia. Chukaˈ xebe pa ronojel lugar ri yecˈo pe chiquinakajal ri caˈiˈ tinamit riˈ. 	 sciigxinte pri gxi, ili forsavis sin en la urbojn de Likaonio-Listran kaj Derben kaj la cxirkauxajxon;


Rumacˈariˈ xequitoj nicˈaj winek riche (rixin) chi queriˈ tiquibij chi xquicˈaxaj chi ri Esteban itzel xchˈo chrij ri ley riche (rixin) ri Moisés y chrij chukaˈ ri Dios. 	 Tiam ili subinstigis virojn, kiuj diris:Ni auxdis lin paroli blasfemajn vortojn kontraux Moseo kaj kontraux Dio.


Yacˈariˈ ri nibano chake riyoj chi can ma nikamalij ta kacˈuˈx chubanic ri samaj, astapeˈ ta cˈo tijoj pokonal. Ri chˈaculaj ri kacˈuan riyoj can nunaˈ wi ruma ruchapon ka ruqˈuisen. Yacˈa ri kaˈespíritu ma que ta riˈ. Ruma ri espíritu ri cˈo kiqˈui pa ruqˈuexel chi niqˈuis ta ka ruchukˈaˈ, xa kˈij kˈij más ruchukˈaˈ nicˈojeˈ. 	 Pro tio ni ne senkuragxigxas; sed kvankam nia ekstera homo kadukigxas, tamen nia interna homo renovigxas tagon post tago.


Y can tipabaˈ iwiˈ chuwech ri itzel winek riche (rixin) chi ma nichˈacon ta chiwij, y can cof quixcˈojeˈ chupan ri icukbel cˈuˈx. Ruma can iwetaman chi ma xu (xe) ta wi riyix ri yixkˈaxan tijoj pokonal, xa can queriˈ chukaˈ ri nicˈaj chic kachˈalal ri quiquiran quiˈ chuwech re ruwachˈulef. 	 lin rezistu, konstantaj en la fido, sciante, ke la samaj suferoj plenumigxas en via frataro en la mondo.


Man cˈa tibij ta chi riyin ma utz ta ri xinben, ruma queriˈ nitzˈet riyix. Xa can tiwetamaj na cˈa jabel, la kas queriˈ o ma que ta riˈ; riche (rixin) chi queriˈ ma yixsach ta riqˈui ri nibij, xchaˈ ri Jesús. 	 Ne jugxu laux sxajno, sed jugxu justan jugxon.


Riyix wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, wi ri Dios can queriˈ kajowaxic ri xuben, riyoj can cˈo cˈa chukaˈ chi nikajoˈ kiˈ chikachibil kiˈ. 	 Amataj, se Dio tiel amis nin, ni ankaux devus ami unu la alian.


Y ri David rubin ca chukaˈ: Ri nimaˈk tak waˈin ri niquiben tek niquibanalaˈ ri quinimakˈij, ya ta cˈa riˈ ri xtoc ta jun trampa y can xtoc ta jun chapabel quiche (quixin). Ya ta cˈa riˈ ri xtoc ta cˈa tzakbel quiche (quixin) y xtoc rutojbalil ri xa ma utz ta ri yequibanalaˈ. 	 Kaj David diris: Ilia tablo farigxu por ili reto kaj kaptilo Kaj falpusxilo kaj repago;


Riyin xinchˈob cˈa chi nicˈatzin nitzolin yan el ri kachˈalal Epafrodito iwuqˈui; ri xitek pe wuqˈui riche (rixin) chi xinorutoˈ riqˈui ri nicˈatzin chuwe. Can kachibil wi cˈa kiˈ riqˈui riche (rixin) chi katijon kakˈij chi yoj samajnek pa rusamaj ri Dios. 	 Tamen sxajnis al mi necese sendi al vi Epafroditon, mian fraton kaj kunlaboranton kaj kunbatalanton, vian senditon kaj helpanton por mia bezono;


Ri itataˈ riyix xa ya ri itzel winek y can yix riche (rixin) cˈa riyaˈ; y ya ri nika chuwech riyaˈ, yariˈ ri yixtajin chubanic. Ri itzel winek can pa rutiquiribel ruchapon wi pe nicamisan. Man cˈa xcˈojeˈ ta chic chupan ri kitzij, ruma xa can majun cˈa ri kitzij ri cˈo ta riqˈui. Xa can riche (rixin) wi chi jun aj tzˈucuy tzij. Can quitataˈ cˈa quinojel ri ye aj tzˈucuy tak tzij. 	 Vi estas de patro, la diablo, kaj vi volas fari la dezirojn de via patro. Li estis hommortiganto de la komenco, kaj ne staras en la vero, cxar vero ne estas en li. Kiam li parolas mensogon, li parolas sian proprajxon, cxar li estas mensoganto, kaj la patro de gxi.


Y chukaˈ pa rukˈaˈ Riyaˈ cˈo wi riche (rixin) chi nukˈalajsaj ri rutzil pa kawiˈ riyoj, ri xujoyowaj kawech. Ruchojmirisan chic ri kacˈaslen riche (rixin) chi jabel xtibekabanaˈ riqˈui Riyaˈ, ri cˈo rukˈij rucˈojlen. 	 kaj por ke Li konatigu la ricxon de Sia gloro sur vazojn de favoro, kiujn Li antauxe pretigis por gloro,


Queriˈ chukaˈ rubin ca ri David, chi jabel ruwaquikˈij ri winek ri yetzˈetetej ruma ri Dios chi majun quimac, ruma xquinimaj y ma ruma ta chi sibilaj xesamej. 	 Kiel David ankaux pridiras la felicxon de la homo, al kiu Dio kalkulas virton ekster faroj,


Y queriˈ xquibij, ruma quinojel winek ri yecˈo chiriˈ pan Atenas, ri aj chiriˈ y ri yepe jucˈan chic ruwachˈulef, can majun chic cˈa achique ta ri niquiben, xa can xu (xe) wi niquicˈaxaj o niquibij jun chic naˈoj ri can cˈacˈacˈ chiquiwech riyeˈ. 	 (CXiuj Atenanoj kaj la tie logxantaj fremduloj pasigadis la tempon cxe nenio alia, krom diri aux auxdi ion plej novan.)


Y ri Lokˈolaj Espíritu can xubij cˈa chuwe chi man tuben ta caˈiˈ nucˈuˈx chi yibe quiqˈui. Y chukaˈ re wakiˈ kachˈalal reˈ ri can quiniman chic ri Dios, xetzekeˈ cˈa el chuwij. Y can xojapon na wi ri pa rachoch ri achi ri Cornelio rubiˈ. 	 Kaj la Spirito ordonis, ke mi iru kun ili, tute ne hezitante. Kaj cxi tiuj ses fratoj min akompanis, kaj ni eniris en la domon de la viro;


Can tinatej cˈa chiwe ri xinbij chiwe, chi ri mozo ma ya ta riˈ ri más ta nim rukˈij que chuwech ri patrón. Y wi riyin ri Iwajaf yinetzelex cuma ri winek y cˈo pokon niquiben chuwe, riyix chukaˈ xa can queriˈ xtiban chiwe. Pero ri winek ri niquiben ri nubij ri nuchˈabel riyin, xa can niquiben chukaˈ ri nibij riyix chique. 	 Memoru la vorton, kiun mi diris al vi:Sklavo ne estas pli granda ol lia sinjoro. Se ili min persekutis, vin ankaux ili persekutos; se ili observis mian vorton, ankaux vian ili observos.


Majun utzilaj cheˈ xtuyaˈ ta itzel tak ruwech, ni majun chukaˈ itzel cheˈ ri xtuyaˈ ta utzilaj tak ruwech. 	 Bona arbo ne povas doni malbonajn fruktojn, nek putra arbo doni bonajn fruktojn.


Kachˈalal, riyoj nicˈatzin chi ma yojtaneˈ ta chi nikamatioxij chare ri Dios iwuma riyix. Y riyoj can rucˈamon cˈa chi nikamatioxij, ruma kˈij kˈij icukuban pe más icˈuˈx riqˈui ri Dios, y kˈij kˈij más niwajowalaˈ iwiˈ. 	 Ni devas cxiam danki Dion pro vi, fratoj, kiel estas ja dece, pro tio, ke via fido kreskas treege, kaj abundas via reciproka amo de cxiu al cxiu,


Ri Cristo xuyaˈ uxlanibel cˈuˈx chkacojol riyoj israelitas iwuqˈui riyix ri ma yix israelitas ta y xa jun tinamit xuben chake, ruma ri Cristo xuwulaj ri cˈo chkacojol. 	 CXar nia paco estas li, kiu unuigis ambaux kaj rompis la intermuron de disigo,


Y tek xquiqˈuek ka ri quiyaˈl chapabel car pa yaˈ, can ye qˈuiy cˈa car xquiyaˈ pe quiˈ, y rumariˈ ri yaˈl xuchop nikˈoxpitej ruma ri calal ri car. 	 Kaj tion farinte, ili enfermis grandan amason da fisxoj, kaj iliaj retoj ekrompigxis;


y xubij cˈa: Riyix ri yixcˈo pa Jerusalem, astapeˈ cˈa ya kˈij reˈ nikˈax ta chiwech achique ri niyaˈo uxlanibel cˈuˈx chiwe. Pero xa ewatajnek chiwech, y rumariˈ ma yixcowin ta nitzˈet. 	 dirante:Ho, se vi mem scius en cxi tiu tago la aferojn apartenantajn al paco! sed nun ili estas kasxitaj for de viaj okuloj.


Xaxu (xaxe wi) cˈa quicˈaxan chuwij, chi riyin majun chic pokon nben chique ri quiniman chic ri Jesucristo, ri achiˈel xinben tek rubanon ca. Xa can ntzijoj chic cˈa chique ri winek chi tiquinimaj ri Jesucristo. Y ma nwajoˈ ta chic chi yeqˈuis ri ye nimayon riche (rixin) ri Jesucristo. 	 sed ili nur auxdis la jenon:Kiu nin iam persekutis, tiu nun predikas la fidon, kiun iam li atakis;


Y chupan cˈa ri kˈij tek riyin xtinkˈet tzij pa quiwiˈ ri winek, ye qˈuiy cˈa ri xquebin chuwe: ¡Ajaf! ¡Ajaf! xquechaˈ, riyoj pan abiˈ riyit xkakˈalajsaj wi ri ruchˈabel ri Dios, pan abiˈ riyit xekelesaj itzel tak espíritu quiqˈui qˈuiy winek y pan abiˈ chukaˈ riyit xekabanalaˈ sibilaj qˈuiy milagros, xquechaˈ. 	 Multaj diros al mi en tiu tago:Sinjoro, Sinjoro, cxu ni ne profetis en via nomo, kaj en via nomo elpelis demonojn, kaj en via nomo faris multajn potencajxojn?


Y ri achi can yacˈariˈ tek xacˈaxan y xel ri ruchˈabel jabel. 	 Kaj liaj oreloj malfermigxis, kaj la ligilo de lia lango malstrecxigxis, kaj li parolis klare.


Pero ri Saulo xa xcˈojeˈ el más ruchukˈaˈ riche (rixin) chi nutzijoj ri ruchˈabel ri Dios. Y nukˈalajsaj cˈa chi ri Jesús yariˈ ri Cristo. Y rumacˈariˈ ri israelitas ri yecˈo chiriˈ pa Damasco ma niquil ta cˈa achique niquichˈob chrij ri Saulo. 	 Sed Sauxlo des pli fortigxis, kaj li konfuzis la Judojn logxantajn en Damasko, pruvante, ke tiu estas la Kristo.


Wacami cˈa, ri itinamit xtimalix ca ruma ri Dios, xtiban cˈa ca chare chi xtoc achiˈel jun desierto. 	 Jen via domo estas lasita al vi dezerta.


Y xapon cˈa ri kˈij ri ruchˈobon pe ri Dios Kacolonel chi xukˈalajsaj ri ruchˈabel y can xkˈalajin wi cˈa ri ruchˈabel ruma ri samaj ri nben riyin tek ntzijoj ri chˈabel ri xuchilabej chuwe chi ntzijoj. 	 sed gxustatempe Li elmontris Sian vorton en la anonco, kiu estas al mi konfidita konforme al la ordono de Dio, nia Savanto;


Ri Jesús xubij cˈa chare: Ri Mesías ri nibij chukaˈ Cristo chare, yin cˈa riyin riˈ, ri yitzijon awuqˈui, xchaˈ. 	 Jesuo diris al sxi:Tiu estas mi, kiu parolas kun vi.


Kas kitzij na wi chi qˈuiy chic etzelal ntajin wacami. Y re etzelal reˈ ma can ta nikˈalajin pe ruma cˈo jun ri kˈatayon riche (rixin). Pero tek ri jun ri kˈatayon riche (rixin) elenak chic el, 	 CXar la mistero de maljusteco jam energias; sed restas ankoraux la malhelpanto, gxis li estos formovita.


Riyix yixcˈo chic chukaˈ apo quiqˈui ri nabey tak ralcˈual ri Dios ri tzˈibatajnek chic quibiˈ chilaˈ chicaj. Yixcˈo chic apo riqˈui ri Dios ri nikˈato tzij pa quiwiˈ quinojel. Y yixcˈo chic chukaˈ apo quiqˈui ri cánima ri majun quimac yetzˈetetej ruma ri Dios ri ye caminek chic el y can choj chic banon chare ri quicˈaslen. 	 al la gxenerala kunveno kaj eklezio de la unuenaskitoj, en la cxielo enskribitaj, kaj al Dio, la Jugxisto de cxiuj, kaj al la spiritoj de justuloj perfektigitaj,


Riyaˈ majun cˈa ri xubij ta chique ri winek chi man ta xerucusaj cˈambel tak tzij. Yacˈa tek ri Jesús nicanaj ca ruyon quiqˈui ri rudiscípulos, Riyaˈ can nukˈalajsaj cˈa chiquiwech ri achique ntel wi chi tzij ri cˈambel tak tzij. 	 kaj sen parabolo li ne parolis al ili; sed private li klarigis cxion al siaj discxiploj.


Ruma can ya cˈa riyaˈ riˈ ri takoˈn ri natan chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, tek ri Dios xubij: Xtintek cˈa ri nutakoˈn ri ninabeyej chawech, riche (rixin) chi nuchojmirisaj apo ri abey. 	 CXar li estas tiu, pri kiu estas skribite: Jen Mi sendos Mian angxelon antaux via vizagxo, Kaj li preparos antaux vi vian vojon.


Y tek xtzˈaket cˈa ri kˈij achiˈel nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés, chi ri ixokiˈ ri xeˈalan cˈo chi niquichˈajchˈojsaj quiˈ, ri María y ri José xquicˈuaj cˈa ri acˈal Jesús pa rachoch ri Dios pa Jerusalem, riche (rixin) chi xbequicˈutuˈ ca chuwech ri Ajaf Dios. 	 Kaj kiam finigxis la tagoj de ilia purigado laux la legxo de Moseo, ili alportis lin al Jerusalem, por prezenti lin al la Eternulo,


Yacˈa riyeˈ ma niquinimaj ta. Xa xquimey ruma ri niquitzuˈ y ruma ri quicoten. Y riche (rixin) chi niquinimaj, xpe ri Jesús xucˈutuj cˈa chique: ¿Majun cami riche (rixin) nitij cˈo iwuqˈui? xchaˈ. 	 Kaj dum ili ankoraux ne kredis pro gxojo, kaj miris, li demandis ilin:CXu vi havas ian mangxajxon cxi tie?


Ri winek can jabel cˈa xewaˈ. Can majun cˈa ri man ta xwaˈ chi utz y cˈa cˈo na cˈa wukuˈ chaquech caxlan wey rachibilan car ri xmolotej ca, ri ma xqˈuis ta. 	 Kaj ili mangxis kaj satigxis; kaj oni kolektis da postrestintaj fragmentoj sep korbegojn.


Y yacˈa ri cˈutuy alcawal cˈanej cˈa xpaˈeˈ wi ca y xluqueˈ cˈa chiriˈ, riche (rixin) chi nuben orar, ruma chi chuwech riyaˈ can ma rucˈamon ta (takal ta chrij) chi nuyec ri runakˈ ruwech chicaj y riyaˈ nubajilaˈ cˈa ruwarucˈuˈx riqˈui ri rukˈaˈ, y nubij cˈa chare ri Dios: Tajoyowaj nuwech, ruma chi riyin yin jun aj mac chawech, xchaˈ. 	 Sed la impostisto, starante malproksime, ne volis ecx levi la okulojn al la cxielo, sed batadis sian bruston, dirante:Ho Dio, estu favora al mi pekulo.


Yacˈariˈ tek ri Simón xubij chare ri Jesús: Tijonel, riyoj junakˈaˈ xojcˈaseˈ riche (rixin) chi xekacanoj car, y xa majun xkachop. Pero ruma cˈa chi can yit cˈa riyit yabin chi nikayaˈ ka re yaˈl chapabel car pa yaˈ, can nikayaˈ cˈa ka, xchaˈ. 	 Kaj responde Simon diris:Estro, ni jam laboris la tutan nokton kaj kaptis nenion; tamen laux via diro mi mallevos la retojn.


Riyix ixokiˈ ri cˈo iwachijlal, can rucˈamon wi chi queˈinimaj queˈitakej ri iwachijlal, ruma iwetaman chi ri Ajaf yariˈ ri nika chuwech chi niben. 	 Edzinoj, submetigxu al viaj edzoj tiel same, kiel al la Sinjoro.


Ri Jesús xubij cˈa: Can kitzij cˈa nbij chiwe chi tek xtapon ri kˈij tek ronojel cˈacˈacˈ chic rubanic, riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol cˈo chic cˈa nukˈij nucˈojlen y xquitzˈuyeˈ pa jun chˈaquet riche (rixin) chi nkˈet tzij. Y yacˈa chukaˈ riˈ tek riyix ri xixtzekelben wuche (wixin), xquixtzˈuyeˈ pa cablajuj chˈaquet riche (rixin) chi nikˈet tzij pa quiwiˈ ri cablajuj tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Israel. 	 Jesuo diris al ili:Vere mi diras al vi, ke vi, kiuj min sekvis, en la renaskado, kiam la Filo de homo sidos sur la trono de sia gloro, vi ankaux sidos sur dek du tronoj, jugxante la dek du tribojn de Izrael.


Y quinojel ri yeqˈuiytisan ruma ri Dios, can sibilaj niquirayij niquitzˈet yan ri kˈij ri coyoben apo tek xquekˈalajsex quinojel ri ye ralcˈual ri Dios. 	 CXar la fervora sopiro de la kreitaro atendas la malkasxon de la filoj de Dio.


Y riyin ri Juan ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chiwe chi yix wukuˈ iglesias ri yixcˈo ri chiriˈ pa ruwachˈulef Asia, y ticˈuluˈ cˈa ri utzil y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Dios; Dios ri can cˈo wi pe, cˈo re wacami y xticˈojeˈ re xtibe apo. Y ticˈuluˈ ri utzil y ri uxlanibel cˈuˈx ri niquiyaˈ ri wukuˈ utzilaj tak espíritu ri yecˈo apo chuwech ri Dios ri tzˈuyul pa lokˈolaj ruchˈacat. 	 Johano al la sep eklezioj en Azio:Graco al vi kaj paco de Tiu, kiu estas kaj estis kaj venos; kaj de la sep spiritoj antaux Lia trono;


Y tek xiwacˈaxaj ri chˈabel riˈ y kas kitzij xkˈax chiwech ri rutzil ri Dios, yix qˈuiy cˈa ri xixniman. Y ri chˈabel riˈ aponak cˈa pa ronojel tinamit. Can ye qˈuiy wi cˈa winek ri ye nimayon y niwachin ri quicˈaslen, achiˈel riyix. 	 kiu venis gxis vi, kiel ankaux en la tuta mondo gxi estas fruktodona kaj kreskanta, kiel ankaux en vi de post tiu tago, en kiu vi auxdis kaj eksciis la gracon de Dio laux la vero;


Ruma ri Dios can retaman wi chi riyin sibilaj yixinwajoˈ chiˈiwonojel, can achiˈel yojrajoˈ ri Jesucristo. 	 CXar Dio estas mia atestanto, kiel fervore mi sopiras al vi cxiuj laux la koramo de Kristo Jesuo.


Xpe cˈa jun achi ri cˈo jun itzel yabil chrij, y ri yabil riˈ lepra rubiˈ. Ri achi riˈ xucˈutuj cˈa utzil chare ri Jesús, xxuqueˈ ka chuwech y xubij cˈa chare: Wi riyit nawajoˈ yinacˈachojsaj chare re nuyabil, can yicˈachoj wi cˈa riˈ, ruma riyin wetaman chi can yacowin wi, xchaˈ. 	 Kaj venis al li leprulo, alvokante lin, kaj genuinte, li diris al li:Se vi nur volas, vi povas min purigi.


¿La utz ta cami chuwech ri kaley chi nibix chi jun achi cˈo rumac, tek xa ma etaman ta, ni ma acˈaxan ta chukaˈ chare wi kas kitzij chi cˈo mac rubanon o xa ma jun? 	 CXu nia legxo jugxas iun, se antauxe oni ne auxskultis lin, kaj ne sciigxis, kion li faras?


Ri José y ri María xquiben cˈa ronojel ri nuchilabej ri Ajaf Dios chupan ri ruley, ri cˈo chi niquiben tek cˈa jubaˈ talex jun acˈal. Cˈacˈariˈ xetzolin pa cachoch chiriˈ pa Nazaret. Ri tinamit riˈ cˈa pa rucuenta ri Galilea cˈo wi. 	 Kaj kiam ili jam faris cxion, konforme al la legxo de la Eternulo, ili revenis en Galileon, al sia urbo Nazaret.


Y ri Pedro qˈuiy cˈa kˈij ri xcˈojeˈ ka chiriˈ pa tinamit Jope. Xcˈojeˈ pa rachoch jun achi aj tzacoy tzˈum ri Simón rubiˈ. 	 Kaj dum multe da tagoj li logxis en Jafo cxe unu Simon, tanisto.


Y ma tzˈucun tak naˈoj ta ri xkatzijoj chiwe chrij ri ruchukˈaˈ ri Kajaf Jesucristo. Y chukaˈ ma tzˈucun tak tzij ta ri xkabij chiwe chi ri Jesucristo xtipe chic jun bey. Ruma riyin y ri ye wachibil can xkatzˈet wi chi ri Jesucristo sibilaj nim rukˈij. 	 CXar ne sekvinte fabelojn sofismajn, ni konigis al vi la potencon kaj alvenon de nia Sinjoro Jesuo Kristo, sed vidinte per propraj okuloj lian majeston.


Rumariˈ ma tiben ta achiˈel ri niquiben ri nacanek tak winek. Xa can nicˈatzin chi tikˈax chiwech achique ri ruraybel ri Ajaf. 	 Ne estu do senprudentaj, sed komprenu, kio estas la volo de la Sinjoro.


Can xquicˈojeˈ wi cˈa quiqˈui riyeˈ y riyit wuqˈui riyin, riche (rixin) chi queriˈ riyeˈ xa jun ta cˈa xtiquiben. Y cuma riyeˈ xtetamex ta cˈa cuma ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, chi riyin, can yit cˈa riyit Nataˈ Dios ri xatako pe wuche (wixin). Y ruma cˈa chukaˈ riˈ xtetamex cuma ri winek chi can yeˈawajoˈ wi, achiˈel yinawajoˈ riyin. 	 mi en ili, kaj Vi en mi, por ke ili perfektigxu en unu; por ke la mondo sciu, ke Vi min sendis, kaj ke Vi ilin amis, kiel Vi min amis.


Yacˈareˈ ri nukˈalajsaj ri Dios, chi ruyaˈon chic ri kacˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, y re cˈaslen reˈ riqˈui cˈa ri Rucˈajol nikil wi. 	 Kaj jen estas la atesto:ke Dio donis al ni la vivon eternan; kaj tiu vivo estas en Lia Filo.


Ri chicop riˈ xyaˈox (xyaˈ) cˈa chukaˈ kˈij chare riche (rixin) chi nunimirisaj riˈ riqˈui ri ruchˈabel, riche (rixin) chi niyokˈon chrij ri Dios, y riche (rixin) chukaˈ chi cawinek caˈiˈ icˈ nitakanoj pa quiwiˈ ri winek. 	 kaj estis donita al gxi busxo, parolanta grandajxojn kaj blasfemajxojn; kaj estis donita al gxi auxtoritato agadi dum kvardek du monatoj.


Y riyin cukul nucˈuˈx chi can majun yoj elesan el riqˈui ri Dios. Ri camic ma nicowin ta. Ri nikacˈulwachij tek cˈa yoj qˈues na, ma nicowin ta. Ri ángeles ma yecowin ta, ni ri itzel tak espíritu. Ri aj kˈatbel tak tzij ma yecowin ta chukaˈ. Majun ri cˈo wacami, ni majun chukaˈ ri xtipe chkawech apo ri nicowin ta yoj elesan el riqˈui ri Dios. 	 CXar mi konvinkigxis, ke nek morto, nek vivo, nek angxeloj, nek auxtoritatoj, nek estantajxoj, nek estontajxoj, nek potencoj,


Queriˈ nikabij chiwe ruma can ya ri Dios ri xbin pa rutiquiribel chi tisakirisan cˈa ri sakil ri pa kˈekuˈm, y ya chukaˈ Riyaˈ ri nisakirisan ri pa tak kánima wacami, riche (rixin) chi riyoj can tikasakirisaj y tikakˈalajsaj cˈa chique ri winek ri rukˈij rucˈojlen ri Dios, ri can nitzˈetetej wi riqˈui ri Jesucristo. 	 CXar Dio, kiu diris:El mallumo lumo brilos, Tiu brilis en niaj koroj, por doni lumon de la scio de la gloro de Dio en la vizagxo de Jesuo Kristo.


Rumariˈ ri rajaf ri ulef xubij chare ri achi ri samajiy rulef: Oxiˈ yan cˈa junaˈ reˈ noncanoj ruwech re cheˈ reˈ, y majun bey wilon ta jun ti ruwech. Rumacˈariˈ más utz tachoyoˈ el. ¿Achique nicˈatzin wi chi xaxu (xaxe wi) nuqˈuis ruchukˈaˈ re ulef? 	 Kaj li diris al la vinberisto:Jen tri jarojn mi venas, sercxante frukton sur cxi tiu figarbo, kaj mi ne trovas; elhaku gxin; kial gxi senutiligas ankaux la teron?


Xaxu (xaxe wi) cˈa xquichilabej chake chi can queˈoka cˈa chikacˈuˈx chi yekatoˈ ri pobres. Y can yacˈariˈ ri ntijon pe nukˈij chi nben. 	 kondicxe nur, ke ni memoru la malricxulojn, kion ja mi klopodis jam fari.


Chupan cˈa ri nimalaj kˈij y ruqˈuisbel riche (rixin) ri jun semana nimakˈij riˈ, ri Jesús xpaˈeˈ anej y riqˈui cˈa ruchukˈaˈ xubij: Wi cˈo cˈa jun ri can nichakiˈj ruchiˈ, tipe cˈa wuqˈui riyin, y tucˈuyaˈ. 	 En la lasta tago, la granda tago de la festo, Jesuo staris kaj kriis, dirante:Se iu soifas, tiu venu al mi kaj trinku.


Tiyaˈ rutzil ruwech ri kachˈalal Herodión, ri nuwinak. Tiyaˈ rutzil quiwech ri kachˈalal ri yecˈo pa rachoch ri Narciso, ri xa jun quibanon riqˈui ri Ajaf. 	 Salutu mian parencon Herodion. Salutu tiujn cxe Narkiso, kiuj estas en la Sinjoro.


Y ri Juan xukˈalajsaj cˈa chukaˈ y xubij: Riyin can xintzˈet cˈa ri Lokˈolaj Espíritu tek xka pe chilaˈ chicaj achiˈel nika jun palomax, y xka pa ruwiˈ y can xcˈojeˈ riqˈui. 	 Kaj Johano atestis, dirante:Mi vidis la Spiriton malsupreniranta de la cxielo kiel kolombo, kaj gxi restis sur li.


Yacˈa tek cˈa ma jane cˈa tibe, xerusiqˈuij (xeroyoj) ye lajuj rumozos y xuyaˈ ca lajuj puek chique ri nibix mina chare, y xubij chique: Ticˈuaj cˈa re puek re xinyaˈ ca chiwe riche (rixin) chi cˈo nichˈec riqˈui, cˈa achique tiempo xquitzolin pe riyin, xchaˈ ca chique, y xbe. 	 Kaj vokinte al si dek siajn servistojn, li donis al ili dek min�ojn, kaj diris al ili:Negocadu, gxis mi revenos.


Ri Pedro xuchop cˈa apo rukˈaˈ ri ixok riche (rixin) chi xpaˈeˈ. Y ri Pedro xerusiqˈuij (xeroyoj) cˈa ri malcaniˈ tak ixokiˈ y ri nicˈaj chic lokˈolaj tak kachˈalal, riche (rixin) chi xberucˈutuˈ pe ri Dorcas chiquiwech. Riyaˈ man cˈa caminek ta chic. 	 Kaj li donis al sxi la manon kaj starigis sxin, kaj, vokinte la sanktulojn kaj vidvinojn, li prezentis sxin vivanta.


Y ruma ri chˈabel riˈ ntajin niwil ri colotajic. Pero rajawaxic chi riyix ma niyaˈ ta ca riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin chi can cˈo rejkalen chi xinimaj ri lokˈolaj chˈabel ri xintzijoj chiwe. 	 per kiu vi savigxis; se vi en memoro tenas, per kiuj vortoj mi gxin predikis al vi, krom se vi kredis vane.


Can queˈiwajoˈ cˈa quinojel riqˈui ronojel iwánima y mani riqˈui caˈiˈ ipalej. Tiwetzelaj ri ma utz ta y titzekelbej ri utz. 	 Via amo estu sen hipokriteco. Abomenu tion, kio estas malbona; algluigxu al la bona.


Pero ri Jesús xchˈo chic cˈa apo chare y xubij cˈa: María, xchaˈ. Y ri María Magdalena can yacˈariˈ xretamaj chi ya ri Jesús ri nichˈo pe riqˈui, y rumariˈ xtzuˈun chic apo riqˈui y xubij chare: Raboni, xchaˈ. Re jun chˈabel reˈ ntel chi tzij Tijonel. 	 Jesuo diris al sxi:Maria. SXi sin turnis, kaj diris al li Hebrelingve:Raboni; tio estas Majstro.


Ruma yecˈo wuˈoˈ wachˈalal, y nberubij ta chique riche (rixin) chi ma yepe ta chupan re jun lugar riche (rixin) tijoj pokonal, xchaˈ. 	 cxar mi havas kvin fratojn, por ke li atestu al ili, por ke ili ne venu ankaux en cxi tiun lokon de turmento.


Riyix ixokiˈ, queˈinimaj ri iwachijlal, ruma queriˈ rucˈamon chi niben ruma iniman chic ri Ajaf. 	 Edzinoj, submetigxu al viaj edzoj, kiel decas en la Sinjoro.


y chukaˈ rubin ca chi nujoyowaj quiwech ri katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca, y chukaˈ ma numestaj ta ri lokˈolaj trato ri xuben riqˈui ri Abraham. 	 Por montri Sian bonecon cxe niaj patroj, Kaj por memori Sian sanktan interligon;


Y yit cˈa riyit ri xcakˈalajsan chique quinojel ri winek ri xatzˈet y ri xawacˈaxaj. 	 CXar vi estos lia atestanto antaux cxiuj homoj pri cxio, kion vi vidis kaj auxdis.


Wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, wi nikanaˈ ka pa kánima chi majun kamac chuwech ri Dios, can majun cˈa xibinriˈil kiqˈui riche (rixin) chi yojapon apo chuwech. 	 Amataj, se nia koro ne kondamnas nin, ni havas kuragxon antaux Dio;


Pero ri más nicˈatzin wachˈalal, nbij cˈa chiwe wacami chi tek riyix cˈo jun ri niwajoˈ nibij, choj tibij, wi kas kitzij o xa ma kitzij ta. Pero majun bey tinataj ta ri caj, re ruwachˈulef y nicˈaj chic cosas riche (rixin) chi niben jurar chi can kitzij ri nibij. Riche (rixin) chi queriˈ majun rucˈayewal xtika pan iwiˈ tek xtapon ri kˈij tek ri Dios xtukˈet tzij. 	 Sed antaux cxio, miaj fratoj, ne jxuru, nek per la cxielo, nek per la tero, nek per ia alia jxuro; sed via jes estu jes, kaj via ne estu ne; por ke vi ne falu sub jugxon.


Y rumariˈ ri discípulos ri ye rachibil ri Tomás xquibij chare: Riyoj xkatzˈet ri Ajaf Jesús. Y ri Tomás xubij chique: Wi ma xtintzˈet ta ri socotajic ri xerucˈuaj ri rukˈaˈ cuma ri láwux, y ma xtinjuˈ ta ri ruwiˈ nukˈaˈ pa tak socotajic ri cˈo pa rukˈaˈ y chukaˈ wi ma xtinjuˈ ta ri nukˈaˈ pa rupox (rucˈalcˈaˈx) chupan ri socotajic ri xuben ri lanza, ma xtinimaj ta chi ya Riyaˈ, xchaˈ. 	 La aliaj discxiploj do diris al li:Ni vidis la Sinjoron. Sed li diris al ili:Se mi ne vidos en liaj manoj la truon de la najloj, kaj se mi ne metos mian fingron en la lokon de la najloj, kaj ne metos mian manon en lian flankon, mi tute ne kredos.


Ri Lázaro can sibilaj cˈa nurayij chi nutij ta ri rucˈaj tak wey ri yetzak ka chuxeˈ ri mesa. Y ri tzˈiˈ can yeˈapon cˈa riqˈui churakˈic ri chˈaˈc ri cˈo chrij. 	 kaj deziris esti nutrata per la panpecetoj, kiuj falis de la tablo de la ricxulo; kaj ecx venis la hundoj kaj lekis liajn ulcerojn.


Ri jul ri ye mukun wi ri caminakiˈ xejakatej. Y ye qˈuiy cˈa chique ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios ri ye caminek el xecˈastej pe, 	 kaj la tomboj malfermigxis, kaj multaj korpoj de dormantaj sanktuloj levigxis,


Wi cˈo jun kachˈalal xatzˈet chi nimacun, y ri mac ri nuben ri kachˈalal ma riche (rixin) ta chi nibe pa camic, tacˈutuj chare ri Dios chi nuyaˈ ta jun utzilaj cˈaslen chare. Y reˈ xaxu (xaxe wi) pa ruwiˈ ri kachˈalal ri nuben jun mac ri ma riche (rixin) ta chi nibe pa camic. Cˈo mac can riche (rixin) yarucˈuaj pa camic, y reˈ ma nbij ta chi ticˈutuj utzil pa ruwiˈ. 	 Se iu vidas sian fraton pekantan pekon ne al morto, tiu petos, kaj Li donos al li vivon, por la pekantoj ne al morto. Ekzistas peko al morto; ne pri tio mi diras, ke li petegu.


Y xpe ri cˈajol achi ri aponak riqˈui ri Jesús xucˈutuj cˈa: ¿Achique cˈa chi pixaˈ riˈ? xchaˈ. Y ri Jesús xubij chare: Ri pixaˈ riˈ ya ri ma cacamisan ta; riyit achi ri cˈo awixjayil, ma tacanoj ta jun chic ixok; ma catelekˈ ta, ma tatzˈuc ta tzij chrij jun chic winek. 	 Li diris al li:Kiujn? Kaj Jesuo diris:Ne mortigu; Ne adultu; Ne sxtelu; Ne parolu malveran ateston;


Y can yecˈo cˈa ri xcajoˈ chi xquichop ta el, pero majun xunim ta riˈ riche (rixin) chi xquichop ta el ri Jesús, ruma ma jane napon ta ri hora riche (rixin) chi nichapatej. 	 Oni do celis kapti lin; sed neniu metis sur lin sian manon, cxar lia horo ankoraux ne venis.


Y ri caˈiˈ discípulos xebe cˈa. Tek xeˈapon, xquil na wi ri ti alaj bur ximon ca ri acuchi (achique) nuyaˈ wi vuelta ri bey ri ntoc chuwajay. Y riyeˈ xquiquir cˈa pe. 	 Kaj ili iris, kaj trovis azenidon alligitan apud pordo ekstere sur la strato; kaj ili malligis gxin.


Ri Dios tek xuben ri samaj riche (rixin) chi ri winek xa jun quiwech niquiben riqˈui Riyaˈ, ya ri Cristo ri xucusaj. Ya cˈa chˈabel riˈ ri xuchilabej chake riyoj chi nikakˈalajsaj, chi ri Dios nrajoˈ chi ma nuyaˈ ta chic pa cuenta ri quimac ri ye quibanalon pe ri winek. Ri Dios nrajoˈ chi ri winek xa jun ta quiwech niquiben riqˈui Riyaˈ. 	 nome, ke Dio estis en Kristo, repacigante la mondon al Si, ne alkalkulante al ili la kulpojn, kaj komisiis al ni la vorton repacigan.


Wi xa man ta queriˈ, wi man ta yecˈastej pe ri caminakiˈ, ¿la yecˈo ta cami winek ri nicajoˈ chi yeban bautizar pa quiqˈuexel ri xa majun bey chic xquecˈastej pe? ¿La cˈo ta cami nicˈatzin wi tek queriˈ niquiben? 	 Alie kion faros tiuj, kiuj baptigxas pro la mortintoj? Se la mortintoj tute ne relevigxas, kial do ili baptigxas pro ili?


Titzuˈ ka iwiˈ riyix wachˈalal ri xixsiqˈuix (xixoyox) chukaˈ ruma ri Dios riche (rixin) chi xixcolotej. Xa ma ye qˈuiy ta cˈa chiwe riyix ri cˈo quinaˈoj chiquiwech ri winek. Xa ma ye qˈuiy ta cˈa chiwe riyix ri cˈo uchukˈaˈ pa quikˈaˈ. Y xa ma ye qˈuiy ta chukaˈ chiwe riyix ri can cˈo quikˈij. 	 CXar rigardu vian vokon, fratoj, ke ne multaj sagxuloj laux la karno, ne multaj potenculoj, ne multaj nobeloj, estas vokataj;


Rumacˈariˈ wachˈalal, riyoj ri kaniman chic ri Jesucristo, yoj achiˈel ri ral ri rixjayil ri Abraham, y ma yoj ral ta ri aj icˈ. 	 Tial, fratoj, ni estas filoj ne de sklavino, sed de la liberulino.


Pero cˈo cˈa jun achi aj Samaria ri petenak chukaˈ chupan ri bey riˈ, y cˈo cˈa chi nikˈax riqˈui ri achi punul ca pa bey, ri achi ri chˈayon ca cuma alekˈomaˈ. Y tek ri aj Samaria xutzˈet ri achi punul pa bey, sibilaj cˈa xujoyowaj ruwech ruma ri rucˈulwachin ca. 	 Sed unu Samariano, vojagxante, alvenis tien, kie li estis, kaj lin ekvidinte, li kortusxigxis,


Y yacˈa tek yix benak chic, can titzijoj ri ruchˈabel ri Dios y tibij cˈa: Nakaj chic cˈo wi pe ri rajawaren ri caj, quixchaˈ chique. 	 Kaj dum vi iros, prediku, dirante:La regno de la cxielo alproksimigxis.


Yariˈ ri nabey mul niban queriˈ. Y tek xban ri nabey tzˈiban biˈaj riˈ, yariˈ tek cˈa nikˈato na tzij ri jun achi ri Cirenio rubiˈ, chilaˈ pa ruwachˈulef Siria. 	 CXi tiu estis la unua registrado, farita, kiam Kirenio estis reganto de Sirio.


Ri niniman riche (rixin) ri Rucˈajol ri Dios, ri ránima nubij chare chi kitzij ri nubij ri Dios chrij ri Rucˈajol. Yacˈa ri winek ri ma nunimaj ta ri Dios, xa nuben chi ma kitzij ta ri nubij ri Dios, ruma ma nunimaj ta ri nubij chrij ri Rucˈajol. 	 Kiu kredas al la Filo de Dio, tiu havas en si la ateston; kiu ne kredas al Dio, tiu faris Lin mensoginto, pro tio, ke li ne kredis la ateston, kiun Dio atestis pri Sia Filo.


Ri Jesús xbe pa tinamit Nazaret, ri tinamit ri xqˈuiy wi Riyaˈ. Y chupan ri uxlanibel kˈij, Riyaˈ xbe cˈa chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, can achiˈel wi ri tuben. Y tek cˈo chic chiriˈ, Riyaˈ xpaˈeˈ cˈa, riche (rixin) chi nusiqˈuij ri ruchˈabel ri Dios. 	 Kaj li venis al Nazaret, kie li estis edukita; kaj laux sia kutimo li eniris en la sinagogon en la sabata tago, kaj starigxis, por legi.


y chi yecˈo ri xquebe pa nubiˈ riyin chutzijoxic ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek chuwech ronojel re ruwachˈulef, chi titzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios riche (rixin) chi nicuyutej quimac. Y nitiquiribex el re pa Jerusalem. 	 kaj ke pento kaj pardonado de pekoj estu predikataj en lia nomo al cxiuj nacioj, komencante cxe Jerusalem.


¿La can majun cami iwachoch riche (rixin) chi chiriˈ ta yixwaˈ yixucˈyaˈ wi? ¿O chiwech riyix xa can majun oc quikˈij ri nicˈaj chic kachˈalal ye riche (rixin) ri iglesia? ¿Y achique chukaˈ ruma tek can niyaˈ (nitzek) quiqˈuix ri kachˈalal ri xa majun oc cˈo quiqˈui? ¿Can niwajoˈ cˈa riyix chi riqˈui ri yeˈibanalaˈ, riyin nyaˈ ta ikˈij? Riyin xa ma nyaˈ ta ikˈij ruma xa ma utz yixtajin chubanic. 	 Kio? cxu vi ne havas domojn, en kiuj vi povas mangxi kaj trinki? aux cxu vi malestimas la eklezion de Dio, kaj hontigas la nehavantojn? Kion mi diros? cxu mi vin lauxdos en tio? Mi ja vin ne lauxdas.


Y astapeˈ itzel yechˈo chikij, riyoj xa pan utzil nikabij chique chi xa ma utz ta ri yetajin chubanic. Y can quibanon chake chi majun oc kakˈij y cˈa que na riˈ quibanon chake wacami. Xa yoj achiˈel mes yojquitzˈet y quibanon chake chi xa yoj achiˈel quitzˈilol. 	 kalumniate, ni petegas; ni farigxas kiel la balaajxo de la mondo, la forjxetajxo de cxio, ecx gxis nun.


Nbij cˈa chawe: Cayacatej, tacˈuaj el la awarabel y cabiyin chawachoch, xchaˈ chare. 	 Mi diras al vi:Levigxu, prenu vian liton, kaj iru al via domo.


Ri Judas ri nijacho riche (rixin) ri Jesús pa quikˈaˈ ri winek, can retaman cˈa chukaˈ ri lugar riˈ ri acuchi (achique) xeˈapon wi ri Jesús y ri rudiscípulos, ruma ri Jesús qˈuiy mul ye rucˈuan ri rudiscípulos chiriˈ. 	 Kaj Judas, lia perfidanto, konis la lokon; cxar Jesuo ofte venis tien kun siaj discxiploj.


Y tek ri rudiscípulos ri Jesús xquitzˈet chi xoc pe ri akˈaˈ, xexuleˈ ka chuchiˈ choy. 	 Kaj kiam vesperigxis, liaj discxiploj malsupreniris al la maro;


Yacˈa tek riyix ma yixwaˈ ta riche (rixin) chi niben orar, ma tiben ta chi can nikˈalajin apo chi ma yix waynek ta, xa jabel tichˈajaˈ ipalej, tiyaˈ jubaˈ aceite pan iwiˈ y jabel tijicaˈ rusmal tak iwiˈ. 	 Sed fastante, vi oleu vian kapon kaj lavu vian vizagxon;


Can elenak cˈa rutzijol ri banatajnek chicojol riyix. Ruma chi cˈo jun kachˈalal ri can xquicˈom ka quiˈ riqˈui ri ruyajteˈ. Y hasta ri winek ri ma quetaman ta ruwech ri Dios majun bey niquiben ta queriˈ. 	 Efektive oni raportas, ke estas cxe vi malcxasteco, kaj tia malcxasteco, kia ne ekzistas ecx inter la nacianoj, ke iu havas la edzinon de sia patro.


Y pa rukˈijul cˈa ri job, yacˈariˈ tek ntajin ri nimakˈij ri Dedicación rubiˈ; nimakˈij riche (rixin) chi niquinatabej ri kˈij tek xchojmirisex chic ri rachoch ri Dios ri cˈo chiriˈ pa tinamit Jerusalem. 	 Okazis la festo de inauxguro en Jerusalem, kaj estis vintro;


Kitzij na wi chi ma ya ta ri nikatij ri nibano chake chi utz yojtzˈet ruma ri Dios. Wi nikatij ri tiˈij ri tzujun (sujun) chiquiwech dios ri xa ye banon cuma winek, ma nuben ta chake chi más utz yojtzˈet ruma ri Dios. Y wi ma nikatij ta, ma nuben ta chake chi ma utz ta yojtzˈet ruma ri Dios. 	 Sed mangxajxo ne rekomendos nin al Dio; cxar ni havas nek mankon, se ni ne mangxas, nek profiton, se ni mangxas.


Pero wi ri tataˈaj can cukul rucˈuˈx chi can utz ri nuben, y wi can majun rajawaxic chi ri rumiˈal nicˈuleˈ, y wi can majun nikˈato ruwech riqˈui ri nuchˈob, y wi xa can ruchˈobon pa ránima chi ri rumiˈal nicanaj chi kˈopoj, can utz wi nuben ri tataˈaj riˈ. 	 Sed tiu, kiu staras firma en sia koro, havante nenian neceson, sed regas sian propran volon, kaj decidis en sia koro gardi sian virgulinon, faras bone.


Y yecˈo chic cˈa nicˈaj ri nicˈatzin chi yeˈicol chuwech ri kˈakˈ. Y yecˈo chukaˈ nicˈaj chic ri nicˈatzin chi riyix nijoyowaj quiwech, pero xa can tichajij iwiˈ chuwech ri quimac. Can itzel cˈa titzˈetaˈ chare ri quimac, can achiˈel nitzˈet chare jun tziek ri sibilaj tzˈil. 	 kaj unujn savu, eltirante ilin el la fajro; kaj aliajn kompatu kun timo; malamante ecx la veston makulitan de la karno.


Y yacˈa tek quichapon el elen chupan ri tinamit, xquicˈul jun achi aj Cirene, ri Simón rubiˈ. Xepe cˈa ri soldados can xquiben cˈa chare ri achi riˈ chi xucˈuaj el ri rucruz ri Jesús. 	 Kaj elirinte, ili trovis viron Kirenanon, nomatan Simon; tiun ili devigis, ke li portu lian krucon.


Riyin ri Pablo can ye qˈuiy wi cˈa ri yetzijon chuwij y niquibij cˈa: Tek ri Pablo cˈo chkacojol sibilaj jabel, can nuchˈutinirisaj riˈ y riqˈui chˈuchˈujil nichˈo wi chake, yacˈa tek xa nej cˈo wi, ma nupokonaj ta chic nubij pe cowilaj tak chˈabel chake, yechaˈ. Pero riyin xa ma que ta riˈ nben. Riyin xa can riqˈui chˈuchˈujil ncˈutuj cˈa jun utzil chiwe y can nchˈutinirisaj wiˈ chucˈutuxic can achiˈel ri chˈuchˈujil riche (rixin) ri Cristo. 	 Mi mem, Pauxlo, petegas vin pro la mildeco kaj dolcxanimeco de Kristo, mi, kiu en via cxeesto estas humila inter vi, sed, forestante, tre kuragxas rilate al vi:


Yacˈa ri Agripa xubij chare ri Pablo: Riyit nachˈob chi chanin naben chuwe chi yinoc chukaˈ jun chique ri yeniman riche (rixin) ri Cristo. 	 Kaj Agripo diris al Pauxlo:En mallonga tempo vi konvinkos min farigxi Kristano.


Wacami cˈa, riche (rixin) chi riyix niwetamaj chi riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol can cˈo kˈatbel tzij pa nukˈaˈ riche (rixin) chi ncuy mac chuwech re ruwachˈulef, titzˈetaˈ cˈa. Y ri Jesús xubij cˈa chare ri achi siquirnek: Nbij cˈa chawe: Cayacatej, tacˈuaj el la awarabel y cabiyin chawachoch, xchaˈ chare. 	 Sed por ke vi sciu, ke la Filo de homo havas auxtoritaton sur la tero pardoni pekojn-tiam li diris al la paralizulo:Levigxu, prenu vian liton, kaj iru al via domo.


Wi cˈo jun kachˈalal ri majun ruchukˈaˈ y nunaˈ chi yawaˈ, riyin chukaˈ can queriˈ nnaˈ. Wi cˈo jun kachˈalal nitzak ca ruma jun chic, riyin can nnaˈ kˈaxon pa wánima ruma ri xban chare. 	 Kiu estas malforta, kaj mi ne estas malforta? kiu estas faligata, kaj mi ne indignas?


Y riqˈui riˈ nikatzˈet chi ma quinojel ta ri ye riy rumam ca ri Abraham ye ralcˈual ri Dios. Xaxu (xaxe wi) ri ye chaˈon ruma ri Dios ri yecˈulu ri utzil ri rutzujun (rusujun). Xaxu (xaxe) wi cˈa riyeˈ ri nibix chique ruma ri Dios chi ye ralcˈual chic Riyaˈ. 	 Tio estas, ne la filoj de la karno estas la filoj de Dio, sed la filoj de la promeso estas rigardataj kiel idaro.


Ruma chi ri Rucˈajol ri Dios más nim rukˈij que chiquiwech ri ángeles, rumacˈariˈ rajawaxic chi nikatzekelbej ri ruchˈabel ri kacˈaxan riche (rixin) chi ma yoj‑el ta el chupan ri kabey. 	 Pro tio ni devas pli diligente atenti la auxditajxojn, por ke ni de ili ne forflosu.


Yacˈa ri capitán man cˈa xrajoˈ ta chi xquiben queriˈ, riche (rixin) chi nicolotej ri Pablo. Xa xubij cˈa chi quinojel cˈa ri can yecowin yemuxan (yeˈatin), tiquicˈakaˈ el quiˈ y quebe nabey, riche (rixin) chi yebeˈel chuchiˈ yaˈ. 	 Sed la centestro, dezirante savi Pauxlon, malhelpis ilin de tiu decido, kaj ordonis, ke tiuj, kiuj povas nagxi, forjxetu sin unuaj kaj iru al la tero;


Riyin wetaman ronojel ri yeˈibanalaˈ y wetaman chukaˈ chi nikˈaxaj tijoj pokonal y nikˈaxaj ri mebaˈil, pero chinuwech riyin xa can yix beyomaˈ wi. Wetaman chukaˈ chi ri winek ri yebin chi ye israelitas y xa ma ye israelitas ta, qˈuiy itzel ri niquibij chiwij. Pero riˈ xa ye jumoc winek ri xa ye riche (rixin) ri Satanás. 	 Mi scias vian aflikton kaj vian malricxecon (vi tamen estas ricxa), kaj la blasfemon de tiuj, kiuj nomas sin Judoj, kaj estas ne tiaj, sed sinagogo de Satano.


Rumacˈariˈ xa ticˈutuj chare ri Dios chi ronojel riˈ man ta xtibanatej pa rukˈijul ri job y chukaˈ can ticˈutuj cˈa chi man ta pa jun uxlanibel kˈij xtibanatej wi ronojel riˈ. 	 Kaj pregxu, ke via forkurado ne estu en vintro nek en sabato;


Ri Abraham xa jubaˈ ma jun ciento chic rujunaˈ. Y ruma riˈj chic, riyaˈ retaman chi can ma yecˈojeˈ ta chic ralcˈual, y retaman chukaˈ chi ri Sara xa can ma yecˈojeˈ ta wi ral. Pero ma riqˈui wi riˈ riyaˈ ma xuben ta caˈiˈ rucˈuˈx, xa can xucukubaˈ rucˈuˈx chi can nibanatej na wi ri xbix chare ruma ri Dios. 	 Kaj ne senfortigite en fido, li pripensis sian propran korpon jam pereintan (estante preskaux centjara), kaj la senvivecon de la utero de Sara;


Yacˈa riyoj ri cˈo ri Cristo pa tak kánima, cˈo kacˈaslen ri ma niqˈuis ta. Y can kitzij wi chi ruma ri mac tek yojcom el chuwech re ruwachˈulef, yacˈa riqˈui ri Cristo cˈo kacˈaslen, ruma yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. 	 Kaj se Kristo estas en vi, la korpo malvivas pro peko, sed la spirito estas vivo pro justeco.


Y can kitzij wi ri nibix chi ri kaway riche (rixin) chi nunojsaj ri kapan y ri kapan riche (rixin) chi nucˈul ri kaway. Pero xtapon na jun kˈij tek ri cosas riˈ xa xqueqˈuis, ruma ri Dios can que wi riˈ xtuben chique. Yacˈa ri Ajaf Dios xuyaˈ ri kachˈacul riche (rixin) chi ntoc riche (rixin) Riyaˈ y ri Ajaf ntoc kiche (kixin) riyoj. Y ma xuyaˈ ta ri kachˈacul riche (rixin) chi nikacusaj chubanic ri mac, ma que ta riˈ. Ma nrajoˈ ta chi ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ niquicanoj quiˈ riche (rixin) chi yemacun. 	 Mangxajxoj por la ventro, kaj la ventro por mangxajxoj; sed Dio neniigos kune gxin kaj ilin. Sed la korpo estas ne por malcxasteco, sed por la Sinjoro; kaj la Sinjoro por la korpo;


can yacˈariˈ tek ye caˈiˈ moyiˈ ye tzˈuyul chuchiˈ ri bey xquicˈaxaj cˈa chi ri Jesús yariˈ ri nikˈax el queriˈ, y riyeˈ xquirek quichiˈ y xquibij cˈa: Riyit Ajaf, ri yit ralcˈual ca ri rey David, tajoyowaj cˈa kawech ruma re kabanon, xechaˈ. 	 Kaj jen du blinduloj, sidantaj apud la vojo, auxdinte, ke Jesuo preterpasas, ekkriis, dirante:Sinjoro, kompatu nin, ho filo de David.


Y wacami ri Dios cˈa ntajin na nutzuj (nusuj) chake riyoj chi yoj‑oc chupan ri uxlanen ri ruchojmirisan Riyaˈ. Rumacˈariˈ tikaxibij cˈa kiˈ, man xa tibanatej chi cˈo jun chiwe riyix ri xa ma xtoc ta chupan ri uxlanen riˈ. 	 Ni do timu, ke, kiam al ni restas promeso veni en Lian ripozejon, iu el vi eble sxajne malatingos gxin.


Y riqˈui jubaˈ nikˈax chiwech chi ri ley xa itzel, pero ma que ta riˈ. Ri ley nicˈatzin riche (rixin) chi nukˈalajsaj ri mac. Wi man ta cˈo ri ley, riyin man ta wetaman achique riˈ ri mac. Achiˈel tek nubij ri ley: Ma tarayij ta riyit ri cˈo riqˈui jun chic. Y ruma queriˈ nubij, wetaman chi wi xtinben queriˈ, yimacun chuwech ri Dios. Man ta nubij queriˈ, man ta wetaman chi mac. 	 Kion do ni diru? CXu la legxo estas peko? Nepre ne! Tamen mi ne konus pekon, krom per la legxo; cxar mi ne konus deziron, se la legxo ne dirus:Ne deziru;


Yacˈa tek ri Elisabet ruchapon chic wakiˈ icˈ yawaˈ pe, yacˈariˈ tek ri Dios xutek chic ri ángel Gabriel pa jun tinamit ri Nazaret rubiˈ, jun tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Galilea. 	 Kaj en la sesa monato la angxelo Gabriel estis sendita de Dio en urbon de Galileo, nomatan Nazaret,


Ruma xquibij chake chi ri ruchˈacul ri Jesús xa man cˈo ta chic chiriˈ pa jul. Y niquibij cˈa chukaˈ chi cˈo ángeles xquicˈut quiˈ chiquiwech, y chi ri ángeles riˈ xquibij chique chi ri Jesús xcˈastej yan el. 	 kaj ne trovinte lian korpon, revenis, dirante, ke ili ankaux vidis vizion de angxeloj, kiuj diris, ke li vivas.


Cˈa ya tek xquenyaˈ na pan akˈaˈ pan awaken ri yeˈetzelan awuche (awixin). 	 GXis Mi faros viajn malamikojn benketo por viaj piedoj.


Xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi junan ta iwech niben quiqˈui ri yecˈo pa tijoj pokonal. Ruma re wacami riyix cˈo jubaˈ iwuqˈui y rumariˈ utz riche (rixin) chi yeˈitoˈ ri nicˈaj chic kachˈalal. Ruma xa majun etamayon ta achique ri nicˈulwachitej, y riqˈui jubaˈ ri chkawech apo riyix nicˈatzin chic itoˈic y ri chiriˈ xa ye chic riyeˈ ri xquetoˈo iwuche (iwixin) riyix. 	 sed laux egaleco:via abundo nuntempe farigxu por ilia manko, por ke ilia abundo farigxu por via manko, por ke estu egaleco;


Astapeˈ ya ri utz ri nwajoˈ nben, xa ma nben ta. Y ri mac ri ma nwajoˈ ta nben, xa yeriˈ ri yenbanalaˈ. 	 CXar la bonon, kiun mi volas fari, mi ne faras; sed la malbonon, kiun mi ne volas fari, mi faradas.


Y tek ye tzˈuyul chic cˈa apo pa mesa, ri Jesús xucˈom apo ri caxlan wey y tek rucˈutun chic ri rubendición ri Dios pa ruwiˈ, xuwechˈelaˈ cˈa ri caxlan wey y xuyaˈ chique. 	 Kaj dum li sidis kun ili cxe mangxo, li prenis panon, kaj gxin benis kaj dispecigis kaj donis al ili.


Y can ye qˈuiy cˈa chique ri winek ri xeˈacˈaxan ri chˈabel ri xquibij ri apóstoles ri xquinimaj ri Ajaf Jesús. Y ri kˈij cˈa riˈ, xaxu (xaxe) wi cˈa ri achiˈaˈ yecˈo achiˈel jun wuˈoˈ mil. 	 Tamen multaj el tiuj, kiuj auxdis la vorton, kredis; kaj la nombro de la viroj estis proksimume kvin mil.


Can yacˈariˈ tek ri Zacarías xchˈo chic jun bey. Y riyaˈ can xu (xe) wi xchˈo, can yacˈariˈ xuyaˈ rukˈij ri Dios. 	 Kaj tuj lia busxo malfermigxis, kaj lia lango liberigxis; kaj li parolis, glorante Dion.


Y cˈacˈariˈ tek Riyaˈ xubij: Ri Nataˈ Dios can ronojel cosas rujachon pa nukˈaˈ. Y majun chic cˈa etamayon ta yin achique riyin, xaxu (xaxe) wi ri Nataˈ ri etamayon. Y majun chukaˈ etamayon ta achique riˈ ri Nataˈ, xaxu (xaxe) wi riyin ri Rucˈajol ri etamayon, y ri winek ri achoj chare xtinwajoˈ xtinkˈalajsaj wi riyin, xtretamaj achique cˈa riˈ ri Nataˈ. 	 CXio estas transdonita al mi de mia Patro; kaj neniu scias, kiu estas la Filo, krom la Patro; nek kiu estas la Patro, krom la Filo, kaj tiu, al kiu la Filo volas malkasxi Lin.


Rumariˈ, riyix lokˈolaj tak wachˈalal ri yix siqˈuin (oyon) chukaˈ ruma ri Dios riche (rixin) chi yixbecˈojeˈ riqˈui chilaˈ chicaj, can tichˈobotej cˈa chiwech chi ya cˈa ri Cristo Jesús ri rutakoˈn ri Dios y ya chukaˈ Riyaˈ ri Kanimalaj Sacerdote riyoj ri kaniman. 	 Tial, fratoj sanktaj, partoprenantaj en cxiela voko, pripensu la Apostolon kaj CXefpastron de nia konfeso, Jesuon,


Y wi can yatajnek chawe ruma ri Dios chi natzijoj ri ruchˈabel, can ruchˈabel cˈa Riyaˈ ri tatzijoj. Wi yatajnek chawe chi yacowin yeˈatoˈ ri nicˈatzin quitoˈic, can tabanaˈ cˈa riqˈui ri uchukˈaˈ ri yaˈon chawe ruma ri Dios. Riqˈui ronojel ri naben can ta xtiyaˈox (xtyaˈ) rukˈij rucˈojlen ri Dios, ruma ri Jesucristo. Ruma ri Dios can cˈo wi rukˈij rucˈojlen ri rukˈatbel tzij riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 se iu parolas, li parolu kvazaux orakolojn de Dio; se iu administras, li administru kvazaux el la forto, kiun Dio provizas; por ke en cxio Dio estu glorata per Jesuo Kristo, kies estas la gloro kaj la potenco por cxiam kaj eterne. Amen.


Y ma tikamestaj ta chi nikaben ri utz y ma tikamalij ta chukaˈ quitoˈic ri cˈo rajawaxic chi yekatoˈ. Ruma yariˈ ri más nika chuwech ri Dios chi nikaben, que chuwech yekatzuj (yekasuj) chicop chuwech. 	 Sed ne forgesu la bonfaradon kaj kunulecon; cxar tiaj oferoj placxas al Dio.


Y ri Dios can xuben cˈa chukaˈ jun trato riqˈui ri Abraham. Ri trato riˈ can cˈo cˈa jun retal. Y ri retal ri trato riˈ, can yacˈa ri circuncisión ri niban chique ri tak cˈjolaˈ (alaboniˈ). Y tek ri Abraham xalex ri rucˈajol ri xubiniˈaj Isaac, xuben cˈa ri circuncisión chare tek xa cˈariˈ wakxakiˈ rukˈij cˈo. Queriˈ chukaˈ xuben ri Isaac tek xalex ri Jacob ri rucˈajol. Y queriˈ chukaˈ xuben ri Jacob quiqˈui ri cablajuj rucˈajol ri xeˈoc tataˈaj riche (rixin) re tinamit Israel. 	 Kaj Li donis al li la interligon de cirkumcido; kaj tiel Abraham naskigis Isaakon kaj cirkumcidis lin en la oka tago, kaj Isaak naskigis Jakobon, kaj Jakob la dek du patriarkojn.


Riyin can cˈo cˈa ri nwajoˈ nben ca, riche (rixin) chi queriˈ astapeˈ riyin xa ma yincˈo ta chic iwuqˈui ruma xa yibe yan, riyix can xtinatej chiwe ronojel re nbij el chiwe. 	 Kaj mi diligente penos, ke post mia foriro vi povu konstante rememori tion.


Yecˈa ri winek ri choj chic quicˈaslen can xquetzˈitzˈan cˈa achiˈel ri kˈij, pa rajawaren ri Tataˈixel ri cˈo chilaˈ chicaj. Ri cˈo cˈa racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri xinbij, xchaˈ ri Jesús. 	 Tiam la justuloj brilos kiel la suno en la regno de sia Patro. Kiu havas orelojn, tiu auxdu.


Wachˈalal, riyin nwajoˈ chi riyix niwetamaj jabel chi ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic ri xintzijoj chiwe, ma runaˈoj ta jun achi. 	 CXar mi sciigas vin, fratoj, rilate al la evangelio predikita de mi, ke gxi ne estas laux homo.


Y tek ri Simón ri nibix chukaˈ Pedro chare, xutzˈet chi jun milagro ri xbanatej ruma sibilaj qˈuiy car xbequiyaˈ pe quiˈ, riyaˈ xbexuqueˈ chuwech ri Jesús, y xubij chare: Ajaf, riyin xa yin jun achi aj mac, ma yin rucˈamon ta (ma takal ta chuwij) chi yacˈojeˈ pe wuqˈui, ruma chi riyit can cˈo akˈij acˈojlen, xchaˈ. 	 Sed Simon Petro, tion vidinte, falis teren antaux la genuoj de Jesuo, dirante:Foriru de mi, ho Sinjoro, cxar mi estas pekulo.


Y cˈacˈariˈ xkachojmirisalaˈ kiˈ, y xkachop el bey pa tinamit Jerusalem. 	 Kaj post tiuj tagoj ni pretigis niajn pakajxojn, kaj supreniris al Jerusalem.


Tek ri Jesús xcˈastej cˈa chupan ri nimakˈaˈ chare ri nabey kˈij chare ri semana, nabey cˈa xucˈut riˈ chuwech ri María Magdalena; ri ixok ri achoj riqˈui xerelesaj wi ye wukuˈ itzel tak espíritu. 	 Sed levigxinte frue en la unua tago de la semajno, li aperis unue al Maria Magdalena, el kiu li elpelis sep demonojn.


Rumacˈariˈ, ri Jesús ma xtzˈetetej ta chic cuma ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij. Riyaˈ xa xbe cˈa pa jun chic tinamit. Xbe pa jun tinamit Efraín rubiˈ, y ri tinamit cˈa riˈ cˈo apo chunakajal ri desierto. Y xcˈojeˈ cˈa ka chiriˈ ye rachibilan ri rudiscípulos. 	 Tial Jesuo ne plu iris publike inter la Judoj, sed foriris de tie en la kamparon apud la dezerto, en urbon nomatan Efraim; kaj tie li restadis kun la discxiploj.


Yacˈa ri Ajaf Jesús can yacˈariˈ tek xubij chare: Riyit xa caˈiˈ apalej. ¿Chiˈijujunal riyix la ma yeˈiquir ta cˈa el jubaˈ ri iwáquix, ri iquiej pa jun uxlanibel kˈij, riche (rixin) chi yixbe chuyaˈic quiyaˈ? 	 Sed la Sinjoro respondis al li kaj diris:Ho hipokrituloj! cxu ne cxiu el vi en la sabato malligas sian bovon aux sian azenon el la stalo, kaj forkondukas gxin, por trinkigi?


Riyin nwajoˈ wachˈalal, chi riyix niwetamaj chi re kachˈacul re kacˈuan wacami chuwech re ruwachˈulef ma xticowin ta xtibecˈojeˈ pa rajawaren ri Dios, ruma ri kachˈacul xa nikˈey, y ri pa rajawaren ri Dios ma xticˈojeˈ ta jun cosa ri xa nikˈey. 	 Kaj la jenon mi diras, fratoj, ke karno kaj sango ne povas heredi la regnon de Dio; kaj putreco ne heredas senputrecon.


Y yacˈariˈ ri nabey tak kˈaxomal, y cˈacˈariˈ tek xquepe cˈa nicˈaj chic quiwech tijoj pokonal. 	 Sed cxio tio estas komenco de suferoj.


Yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ riˈ xquibij chic cˈa chare ri Jesús: ¿Yit achique cˈa riyit? Y ri Jesús xubij chique: Riyin, can yacˈa tek nchapon pe tzij iwuqˈui, can yacˈariˈ tek nbin pe chiwe yin achique riyin. 	 Ili do diris al li:Kiu vi estas? Jesuo diris al ili:Laux tio, kion mi diradis al vi de la komenco.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Riyin cˈo cˈa chukaˈ jun ri nwajoˈ ncˈutuj chiwe. Tibij cˈa chuwe: 	 Kaj responde li diris al ili:Mi ankaux faros al vi demandon, kaj diru al mi:


Yacˈa ri José ri nbeˈoc rachijil ri María, can jun chojmilaj winek wi; y man cˈa xrajoˈ ta xuyaˈ (xutzek) ruqˈuix ri María chiquiwech ri winek, rumariˈ xrajoˈ chi man ta ninabex chi nuyaˈ ca. 	 Kaj sxia edzo Jozef, estante justulo, kaj ne volante meti sxin al publika malhonoro, volis sxin sekrete forsendi.


Can chiˈiwonojel xa junan chic cˈa iwech chi israelitas, o ma israelitas ta, wi ximil pa samaj, o ma ximil ta pa samaj, wi achi o ixok. Junan cˈa iwech iwonojel, ruma xa jun chic ibanon riqˈui ri Cristo Jesús. 	 Ne estas ja Judo nek Greko, ne estas sklavo nek liberulo, ne estas ja vira kaj virina; cxar vi cxiuj estas unu en Kristo Jesuo.


Y can kitzij nbij, chi ri winek ri ntoc pa cárcel ruma rucˈas, ma xtel ta pe chiriˈ cˈa ya tek rutojon chic ca ri ruqˈuisbel centavo ri nibix chare ri cˈo chi nutoj. 	 Mi diras al vi:Vi neniel el tie eliros, gxis vi pagos la lastan lepton.


Rumariˈ can ticˈutuj cˈa chare ri Rajaf ri samaj, chi querutakaˈ pe qˈuiy samajelaˈ chiquicojol ri winek ri rajawaxic chi niquicˈaxaj ri ruchˈabel. 	 Petu do la Sinjoron de la rikolto, ke Li sendu laborantojn en Sian rikolton.


Ruma wi yejalatej el ri sacerdotes, nicˈatzin chukaˈ chi nijalatej ri ley. 	 CXar kiam la pastraro sxangxigxas, necese ankaux farigxas sxangxo de legxo.


Rumacˈariˈ ticukubalaˈ icˈuˈx chiˈiwachibil iwiˈ. Y chukaˈ titolaˈ iwiˈ riche (rixin) chi yixqˈuiy chupan ri icˈaslen riqˈui ri Dios, can achiˈel ri ibanon pe. 	 Tial admonu vin reciproke kaj edifu unu la alian, kiel ankaux vi jam faradas.


Riyoj queriˈ nikacˈutuj chare ri Dios, ruma nikajoˈ chi riyix nicˈuaj ta jun cˈaslen achiˈel ri rucˈamon chi nicˈuaj chuwech ri Ajaf, chi ma yixtaneˈ ta chi nicˈuaj jun cˈaslen ri nika chuwech. Niwachin ta ri icˈaslen riqˈui chi nibanalaˈ utzil, y yixqˈuiy ta chiretamaxic ri Dios. 	 por ke vi iradu inde je la Sinjoro, al cxia placxado, en cxia bona farado fruktodonaj kaj kreskantaj en la scio de Dio;


Pero qˈuiy mul ri Ajaf Dios yojruyaˈ pa tijoj pokonal, riche (rixin) chi nikachojmirisaj ri kacˈaslen. Riche (rixin) chi man ta xtika ri nimalaj rucˈayewal pa kawiˈ, achiˈel ri xtika pa quiwiˈ ri winek ri can ma quiniman ta ri Dios. 	 Sed kiam ni estas jugxataj, ni estas punataj de la Sinjoro, por ke ni ne estu kondamnitaj kune kun la mondo.


Riqˈui ri chˈabel ri nibij, riqˈui riˈ xtikˈat tzij pan iwiˈ. Wi utzilaj chˈabel ri nibij, riqˈui riˈ nikˈalajin chi choj ri icˈaslen chuwech ri Dios. Yacˈa ri chˈabel wi xa majun rejkalen ri nibij, riqˈui riˈ nikˈalajin chi xtika rucˈayewal pan iwiˈ. 	 CXar laux viaj vortoj vi estos pravigitaj, kaj laux viaj vortoj vi estos kondamnitaj.


Y can yacˈariˈ tek quinojel ri ye benak chiriˈ pa jucuˈ xquiyaˈ cˈa rukˈij ri Jesús y xquibij cˈa chare: Can kitzij wi chi yit Rucˈajol ri Dios, xechaˈ chare. 	 Kaj tiuj, kiuj estis en la sxipeto, adorklinigxis al li, dirante:Vere vi estas Filo de Dio.


Y yacˈariˈ tek xpe jun sutzˈ ri xuben muj pa quiwiˈ. Y chupan cˈa ri sutzˈ riˈ cˈo jun chˈabel xquicˈaxaj ri xubij: Yareˈ ri Nucˈajol y can sibilaj nwajoˈ, can ya cˈa Riyaˈ tiwacˈaxaj, xchaˈ ri chˈabel riˈ. 	 Kaj nubo superombris ilin; kaj elvenis vocxo el la nubo:CXi tiu estas Mia Filo, la amata; auxskultu lin.


Y tek ri winek riˈ xeˈoka riqˈui ri Jesús, xquitzˈet cˈa chi ri achi ri xecˈojeˈ itzel tak espíritu riqˈui, tzˈuyul, rucusan rutziak y ma nuben ta chic cˈa ri achiˈel ri rubanon pe. Yacˈa ri winek riˈ xa xquixibij cˈa quiˈ tek xquitzˈet ri achi riˈ. 	 Kaj ili venis al Jesuo, kaj vidis la demonhavinton, kiu havis la legion, sidanta, vestita kaj en sana prudento; kaj ili timis.


Cˈa jubaˈ riˈ, ri chakˈlaxel xucˈayilaˈ ca ronojel ri ruherencia. Can qˈuiy cˈa ri puek ri xumol el, y cˈacˈariˈ xbe pa jun chic ruwachˈulef ri nej cˈo wi. Y tek cˈo chic chiriˈ, xucˈuaj cˈa jun itzel cˈaslen, y rumariˈ xuqˈuis ronojel ri rurajil. 	 Kaj post ne multaj tagoj la pli juna, kolektinte cxion, forvojagxis al malproksima lando; kaj tie li disperdis sian havon per dibocxa vivado.


¿La ma iwetaman ta cˈa chi tek riyix yixapon riqˈui jun ixok achiˈel riˈ, xa jun niben riqˈui? Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Ri achi y ri ixok xa jun xtiquiben chi ye caˈiˈ. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 Aux cxu vi ne scias, ke tiu, kiu kunigxas kun malcxastistino, estas kun sxi unu korpo? cxar:Ili, Li diris, estos unu karno.


Y ya ta cˈa ri utzil y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Ajaf Jesucristo ri xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel. 	 Graco estu al vi kaj paco de Dio, nia Patro, kaj de la Sinjoro Jesuo Kristo.


Ruma can yecˈo chiwe riyix ri yebin, chi riyin tek cˈo wuj yentek el chiwe, can ruyon cowilaj tak chˈabel ri can ye pokon ri yentzˈibaj el chupan. Yacˈa tek yinapon cˈa chilaˈ iwuqˈui xa ma riqˈui ta chic cowilaj tak chˈabel ri yichˈo wi iwuqˈui, y ri nuchˈabel xa majun rejkalen, yechaˈ. 	 CXar, oni diras, liaj leteroj estas gravaj kaj fortaj; sed lia korpa aspekto estas malforta, kaj lia parolo malsxatinda.


Yacˈariˈ tek jun cˈa chique ri ye wukuˈ ángeles ri xeyaˈo ri wukuˈ ruqˈuisbel tak rucˈayewal pa ruwiˈ ri ruwachˈulef, rucˈayewal ri ye quicˈualon pa tak vaso, xochˈo wuqˈui y xubij cˈa chuwe: Catam pe, y ncˈut chawech ri kˈopoj ri nicˈuleˈ riqˈui ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. 	 Kaj venis unu el la sep angxeloj, havantaj la sep pelvojn, plenajn de la sep finaj plagoj; kaj li parolis kun mi, dirante:Venu cxi tien, mi montros al vi la fiancxinon, la edzinon de la SXafido.


Y wi riyix xaxu (xaxe wi) yeˈiwajoˈ ri winek ri yeˈajowan iwuche (iwixin), majun ri más ta chic rejkalen ri yixtajin chubanic. Ruma chi xa can queriˈ chukaˈ niquiben ri winek ri ma quiniman ta ri Dios, riyeˈ yecajoˈ ri yeˈajowan quiche (quixin). 	 Kaj se vi amas tiujn, kiuj amas vin, kian dankon vi havas? cxar ecx la pekuloj amas tiujn, kiuj ilin amas.


Y jun cˈa chique ri rumozos ri nimalaj sacerdote, rachˈalal jubaˈ ri achi ri xelesex ruxquin ruma ri Pedro, xubij cˈa chare ri Pedro: ¿La ma yit ta cˈa riyit ri xatintzˈet chi yitcˈo riqˈui ri Jesús ri chiriˈ acuchi (achique) xbekachapaˈ wi pe? xchaˈ chare. 	 Unu el la sklavoj de la cxefpastro, estante parenco de tiu, kies orelon Petro detrancxis, diris:CXu mi ne vidis vin kun li en la gxardeno?


Tichˈutinirisaj iwiˈ. Y riqˈui chˈuchˈujil tiwajoˈ iwiˈ chiˈiwachibil iwiˈ. Ruma wi can kitzij chi niwajoˈ iwiˈ, can xticochˈolaˈ chukaˈ iwiˈ. 	 kun cxia humileco kaj mildeco, kun toleremeco, paciencante unu al alia en amo,


Y ri Jesús xutzijoj cˈa jun cˈambel tzij chique ri ye rudiscípulos riche (rixin) chi nucˈut chiquiwech chi can rajawaxic wi chi ma quetaneˈ ta chi niquiben orar y ma tiquimalij ta ca rubanic. 	 Kaj li parolis al ili parabolon pri tio, ke oni devas cxiam pregxi kaj ne lacigxi,


Riyeˈ chukaˈ astapeˈ xquequichop itzel tak cumatz y xquequitijlaˈ camisanel tak akˈom, majun xtiquicˈulwachij. Xtiquiyalaˈ chukaˈ quikˈaˈ pa quiwiˈ yawaˈiˈ y xquecˈachoj. Qˈuiy cˈa ri xquequibanalaˈ riyeˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 ili prenos en manojn serpentojn, kaj se ili trinkos ion mortigan, gxi neniel difektos ilin; sur malsanulojn ili metos la manojn, kaj ili sanigxos.


Y ri Félix xubij cˈa chare ri capitán chi can tuchajij chi utz ri Pablo, pero chukaˈ tuyaˈ jubaˈ kˈij chare chi ntel jubaˈ. Y ma querukˈet ta ri yeˈapon riqˈui riche (rixin) chi nbequibanaˈ ca jun utzil chare o nbequitzˈetaˈ ca. 	 Kaj li ordonis al la centestro gardi Pauxlon kun malsevereco, kaj ne malpermesi al iu ajn el liaj amikoj lin viziti kaj helpi.


Y tek ri Jesús ruyaˈon chic rukˈaˈ pa tak quiwiˈ ri acˈalaˈ, Riyaˈ xbe, xuyaˈ cˈa ca ri lugar riˈ. 	 Kaj metinte la manojn sur ilin, li foriris de tie.


Rumariˈ can tikatijaˈ cˈa kakˈij riche (rixin) chi yoj‑oc chupan ri uxlanen riˈ riche (rixin) chi queriˈ ma xtikaben ta achiˈel xquiben ri katiˈt kamamaˈ ojer ca; riyeˈ ma xquinimaj ta ri rutzij ri Dios, y rumariˈ ma xeˈoc ta chupan ri uxlanen riˈ. 	 Ni klopodu do veni en tiun ripozejon, por ke neniu falu laux la sama ekzemplo de malobeo.


Can ticˈamaˈ cˈa inaˈoj chrij ri juwiˈ cheˈ ri higo rubiˈ. Tek can yeraxer cˈa pe ri rukˈaˈ y niquichop yeqˈuiy pe ri ruxak, etaman cˈa riˈ chi ya xa nikˈax yan rukˈijul ri sakˈij. 	 De la figarbo lernu gxian parabolon:kiam gxia brancxo jam moligxas kaj aperigas foliojn, vi scias, ke la somero estas proksima;


Quixsamej cˈa, pero ma riche (rixin) ta chi nicanoj iway ri xa niqˈuis ka. Quixsamej pero riche (rixin) chi nicanoj iway ri nuyaˈ icˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Wey ri xtinyaˈ chiwe riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, ruma yin cˈa riyin xirutek pe ri Tataˈixel, xchaˈ. 	 Laboru ne por la pereema nutrajxo, sed por la nutrajxo, kiu restas gxis eterna vivo, kiun la Filo de homo donos al vi; cxar lin Dio, la Patro, sigelis.


Y ri Barrabás yaˈon pa cárcel ruma xyacatej chrij ri kˈatbel tzij chiriˈ pa tinamit, y rubanon chukaˈ camic. 	 kiu pro ribelado farita en la urbo, kaj pro mortigo, estis jxetita en malliberejon.


Y ronojel ri samaj riˈ xa jun niyaˈo y ri niyaˈo ya ri Lokˈolaj Espíritu. Y chikajujunal cˈo cˈa jun samaj nuyaˈ chake, y can achiˈel cˈa ri nrajoˈ Riyaˈ ri nuyaˈ chake. 	 sed cxion tion energias la unu sama Spirito, dividante al cxiu aparte, kiel al li placxas.


Wacami cˈa quixbiyin, y jeˈibij chare ri Pedro y chique ri nicˈaj chic rudiscípulos ri Jesús. Jeˈibij cˈa chique chi ri Jesús xtinabeyej el chiwech, y nicˈul iwiˈ chilaˈ pa Galilea. Y chiriˈ xtitzˈet wi, can achiˈel wi ri rubin ca chiwe. 	 Sed iru, diru al liaj discxiploj kaj al Petro:Li iras antaux vi en Galileon; tie vi vidos lin, kiel li diris al vi.


Ri Dios can xukˈalajsaj chi yerucˈul ri winek riˈ. Rumariˈ xuyaˈ pe ri Lokˈolaj Espíritu pa quiwiˈ, ruma xutzuˈ ri cánima. Junan cˈa ri xuben ri Dios chake riyoj israelitas y chique ri ma ye israelitas ta. 	 Kaj Dio, kiu konas la korojn, atestis al ili, donante al ili la Sanktan Spiriton tiel same, kiel al ni;


Y tek ri rudiscípulos ri Jesús xquicˈaxaj ri chˈabel riˈ, xsach quicˈuˈx. Y niquibilaˈ cˈa chiquiwech: Wi can achiˈel ri xubij, ¿achique ta cˈa jun ri xticolotej? yechaˈ. 	 Kiam la discxiploj tion auxdis, ili forte miregis, dirante:Kiu do povas esti savita?


Yacˈa ri Jesús xubij chique: ¿La majun bey cˈa isiqˈuin ta ri tzˈibatal ca chupan ri wuj chrij ri xquiben ri David y ri ye rachibil ri ojer ca, tek sibilaj xenum y rajawaxic chi yewaˈ? 	 Kaj li diris al ili:CXu vi neniam legis, kion faris David, kiam li havis bezonon kaj malsatis, li kaj liaj kunuloj?


Y yacˈariˈ tek ri Pedro xubij chare: Riyit awetaman chi riyoj kayaˈon ca ronojel ri cˈo kiqˈui, riche (rixin) chi yit katzekelben, xchaˈ. 	 Petro ekparolis al li:Jen ni cxion forlasis kaj vin sekvis.


Xpe cˈa ri Jun ri achiˈel Alaj Carneˈl xberucˈamaˈ pe ri boron wuj pa rajquikˈaˈ ri Jun ri tzˈuyul pa lokˈolaj chˈaquet. 	 Kaj li venis, kaj prenis gxin el la dekstra mano de la Sidanto sur la trono.


Ri Dios can sibilaj yerajoˈ ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, y rumariˈ xutek cˈa pe ri Rucˈajol waweˈ chuwech re ruwachˈulef. Riyaˈ xaxu (xaxe wi) cˈa jun Rucˈajol cˈo, pero xutek pe riche (rixin) chi xabachique cˈa winek ri xtiniman riche (rixin), ma xtibe ta pa tijoj pokonal, xa can xticˈojeˈ cˈa rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 CXar Dio tiel amis la mondon, ke Li donis Sian solenaskitan Filon, por ke cxiu, kiu fidas al li, ne pereu, sed havu eternan vivon.


Y yin cˈa riyin ri utzilaj Aj Yukˈ. Ri utzilaj Aj Yukˈ, can nuyaˈ wi ri rucˈaslen cuma ri rucarneˈl. 	 Mi estas la bona pasxtisto; la bona pasxtisto demetas sian vivon por la sxafoj.


Rumacˈariˈ ma yojcowin ta nikanimirisaj kiˈ ni nikabij chi sibilaj utz ri kacˈaslen. Ruma ma xojcolotej ta ruma sibilaj utz ri ye kabanalon, xa xojcolotej ruma xkanimaj ri Jesús. 	 Kie do estas la fanfaronado? GXi estas esceptita. Per kia legxo? de faroj? Ne; sed per la legxo de fido.


Pero xabachique ta na ri nitzijon ri ruchˈabel ri Dios, wi ye ri nicˈaj chic apóstoles o wi yin cˈa riyin, riˈ majun rubanon. Ruma xa can junan ri nikatzijoj, y jabel chi riyix can xinimaj wi ri chˈabel riˈ. 	 CXu do mi, cxu ili, tiel ni predikas, kaj tiel vi kredis.


Yacˈa ri Jesús can retaman wi cˈa ri niquichˈob chrij. Rumariˈ Riyaˈ xubij cˈa chique: ¿Achique cˈa ruma riyix nitij ikˈij riche (rixin) chi yinitojtobej? 	 Sed sciante ilian ruzecon, li diris al ili:


Ma chanin ta tayaˈ ri akˈaˈ pa ruwiˈ jun kachˈalal riche (rixin) chi ntoc pa rusamaj ri Dios, wi xa ma awetaman ta achique chi cˈaslen rucˈuan, riche (rixin) chi queriˈ majun nawejkalej, wi cˈo mac rubanon. Riyit xa can tachajij awiˈ jabel. 	 Sur neniun surmetu la manojn tro rapidece, kaj ne estu partoprenanto en la pekoj de aliaj; konservu vin cxasta.


Yacˈa tek xapon rutzijol riqˈui ri rey ri xbanatej, xyacatej royowal. Can yacˈariˈ tek riyaˈ xerutek achiˈaˈ ye banoy tak chˈaˈoj chiquij riche (rixin) chi xeruqˈuis cˈa ri xecamisan quiche (quixin) ri rumozos, y chukaˈ can xubij chi tiporox cˈa ri quitinamit. 	 Kaj la regxo koleris; kaj sendinte siajn armeojn, li pereigis tiujn mortigintojn kaj bruligis ilian urbon.


Y jubaˈ chic chare ri ijaˈtz xka cojol tak kˈayis ri cˈo quiqˈuixal. Y tek xeˈel pe, junan xeqˈuiy quiqˈui ri qˈuix. Y ruma chi ri qˈuix sibilaj xeqˈuiy, ri ticoˈn xejikˈ pa quikˈaˈ. 	 Kaj aliaj falis meze inter dornojn; kaj la dornoj kunkreskis, kaj sufokis ilin.


Ma quixkˈoran ta, xa can riqˈui ronojel iwánima tibanaˈ ri rusamaj ri Ajaf y can timekˈeˈ icˈuˈx chubanic. 	 en diligenteco ne malviglaj, en spirito fervoraj, servantaj la Sinjoron;


Y chupan cˈa ri kˈij tek ri teˈej tataˈaj xquicˈuaj ri acˈal pa rachoch ri Dios riche (rixin) chi niquiben achiˈel ri nubij ri ley, can yacˈa chukaˈ kˈij riˈ tek xapon ri Simeón pa rachoch ri Dios, ruma queriˈ xrajoˈ ri Lokˈolaj Espíritu. 	 Kaj li venis per la Spirito en la templon; kaj kiam la gepatroj enportis la infanon Jesuo, por fari pri li laux la kutimo de la legxo,


Xabachique cˈa winek ri cˈa cˈo na rucˈaslen chuwech re ruwachˈulef y yirunimaj riyin, man cˈa xticom ta riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. ¿La nanimaj cˈa riyit reˈ? xchaˈ ri Jesús chare ri Marta. 	 kaj cxiu, kiu vivas kaj kredas al mi, por cxiam ne mortos. CXu vi tion kredas?


Pero ma tiben cˈa achiˈel niquiben ri winek ri ma quetaman ta ruwech ri Dios. Ruma riyeˈ xaxu (xaxe) wi ri ruraybel ri chˈaculaj niquiben. 	 ne en la pasio de volupto, kiel la nacianoj, kiuj ne konas Dion;


Riyix can tibanaˈ cˈa achiˈel niquiben ri tak acˈalaˈ ri cˈa calaxic, can niquirayij ri quitzˈun, y riqˈui riˈ yeqˈuiy. Y queriˈ chukaˈ riyix, can tirayij niwacˈaxaj y nisiqˈuij ri kitzij ruchˈabel ri Dios ri majun kˈoloj rucˈuan riche (rixin) chi queriˈ yixqˈuiy y niwil colotajic. 	 kiel jxusnaskitaj sucxinfanoj, sopiru al la spirita lakto pura, por ke vi per tio kresku en savon,


Ri runakˈ tak ruwech can ye achiˈel cˈa ruxak tak kˈakˈ. Cˈo cˈa qˈuiy coronas rucusan, y chiriˈ chukaˈ tzˈibatal el jun biˈaj. Y ri biˈaj riˈ, can majun cˈa achoj chuwech nikˈax wi, xa can xu (xe wi) cˈa chuwech Riyaˈ. 	 Kaj liaj okuloj estas fajra flamo, kaj sur lia kapo estas multaj diademoj; kaj li havas nomon skribitan, kiun konas neniu krom li mem.


Tek xeˈapon cˈa pa ruwiˈ ri juyuˈ riˈ, xquibajij cˈa ri Jesús chuwech ri cruz. Y chupan cˈa ri hora riˈ, can queriˈ chukaˈ xban chique ye caˈiˈ chic achiˈaˈ. Y pa quinicˈajal ri ye caˈiˈ achiˈaˈ ri ye bajin chuwech ri quicruz, chiriˈ cˈa xyaˈox (xyaˈ) wi ri Jesús bajin chuwech ri cruz. 	 tie ili krucumis lin, kaj kun li du aliajn, cxiuflanke po unu, kaj Jesuon meze.


Kas kitzij wi cˈa ri nibix: Wi riyoj ri kaniman chic ri Jesucristo can xojcom yan riqˈui Riyaˈ tek xcom chuwech cruz, can xkojbecˈaseˈ chukaˈ riqˈui Riyaˈ, ruma Riyaˈ can qˈues wi. 	 Fidinda estas la diro:CXar se ni mortis kun li, ni ankaux vivos kun li;


Y yecˈa kˈij riˈ tek yecˈo caˈiˈ oxiˈ winek ri xeˈapon riqˈui ri Jesús, y riyeˈ xquichop cˈa niquitzijoj apo chare ri Jesús ri xuben ri Pilato chique nicˈaj achiˈaˈ ri ye aj Galilea, tek ri achiˈaˈ riˈ yecˈo cˈa pa rachoch ri Dios, y ye quicˈualon apo chicop riche (rixin) chi yequicamisaj chi yequitzuj (yequisuj) chuwech ri Dios. Y yacˈa tek yetajin chutzujic (chusujic) ri chicop chuwech ri Dios, yacˈariˈ tek ri aj kˈatbel tzij ri Pilato rubiˈ xutek quicamisaxic ri achiˈaˈ riˈ. Rumariˈ ri quiquiqˈuel cˈa ri chicop y ri quiquiqˈuel ri achiˈaˈ, xuxol riˈ. 	 Kaj cxeestis en tiu sama tempo iuj, kiuj rakontis al li pri tiuj Galileanoj, kies sangon Pilato miksis kun iliaj oferajxoj.


Ruma riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol ma xipe ta riche (rixin) chi ye ri winek yebano samaj pa nucuenta riyin. Riyin xipe riche (rixin) chi nben ri samaj ri nicˈatzin chi nben pa quicuenta ri winek, y can nyaˈ wiˈ pa camic riche (rixin) chi queriˈ ye qˈuiy ri yecolotej, xchaˈ ri Jesús. 	 CXar la Filo de homo venis, ne por esti servata, sed por servi, kaj por doni sian vivon kiel elacxeton por multaj.


Wachˈalal, ri Dios can nujoyowaj cˈa kawech. Rumariˈ ncˈutuj utzil chiwe chi can tijachaˈ ri ikˈaˈ iwaken pa rusamaj ri Dios. Can achiˈel xban chique ri chicop ri yecamisex y yetzuj (yesuj) chuwech ri Dios, wacami riyix ya ri icˈaslen tijachaˈ chare ri Dios. Jun lokˈolaj cˈaslen ri nika chuwech ri Dios, yariˈ tiyaˈ chare, y queriˈ nicˈatzin chi niben riche (rixin) chi nikˈalajin chi can kitzij niyaˈ rukˈij ri Dios. 	 Mi do vin petas, fratoj, pro la kompatoj de Dio, ke vi prezentu viajn korpojn kiel vivantan oferon, sanktan, placxantan al Dio, kio estas via racia servo.


Y xtzˈibex el jun wuj y xjach el chique riche (rixin) chi niquicˈuaj chique ri kachˈalal. Y ri wuj riˈ nubij cˈa: Riyoj ri apóstoles, riyoj ri ancianos riche (rixin) ri iglesia, y ri nicˈaj chic kachˈalal, nikatek cˈa el rutzil iwech riyix kachˈalal ri ma yix israelitas ta, ri yixcˈo pan Antioquía y pa tak nicˈaj chic tinamit riche (rixin) ri Siria y ri yixcˈo pa Cilicia. 	 kaj ili sendis per ili la jenan leteron:La apostoloj kaj presbiteroj, al la fratoj, kiuj estas el la nacianoj en Antiohxia kaj Sirio kaj Kilikio, kun saluto:


Y riyin nbij chi riyit jabel awetaman ri rupixaˈ ri Dios, chi riyit achi ri cˈo awixjayil ma tacanoj ta jun chic ixok, ma cacamisan ta, ma catelekˈ ta, ma tatzˈuc ta tzij chrij jun chic winek, ma takˈol ta jun winek riche (rixin) chi nawelesaj chare ri xa riche (rixin) riyaˈ; tayaˈ quikˈij ri ateˈ atataˈ, xchaˈ chare. 	 Vi scias la ordonojn:Ne mortigu; Ne adultu; Ne sxtelu; Ne parolu malveran ateston; Ne rabu; Respektu vian patron kaj vian patrinon.


Y chiriˈ cˈa pa Belén yecˈo wi tek ri María xtzˈaket ri rukˈij riche (rixin) chi nralaj ri acˈal. 	 Kaj dum ili estis tie, venis la tagoj por sxia akusxo.


Y xtacuy ta cˈa ronojel ri kamac ri yekaben chawech, achiˈel yekacuy ri winek ri cˈo pokon niquiben chake. 	 Kaj pardonu al ni niajn sxuldojn, kiel ankaux ni pardonas al niaj sxuldantoj.


Y xubij cˈa chique ri ye oxiˈ rudiscípulos: Sibilaj nim ri bis cˈo pa wánima, ya yirucamisaj nnaˈ riyin. Quixcˈojeˈ cˈa ca jubaˈ waweˈ, quixcˈaseˈ y ma quixwer ta ka, xchaˈ chique. 	 Kaj li diris al ili:Tre malgxoja estas mia animo, ecx gxis morto; restu cxi tie, kaj viglu.


Y ri Festo xoka cˈa pa Cesarea riche (rixin) chi norucˈuluˈ ca ri rusamaj, ruma ya riyaˈ ri ntoc ca aj kˈatbel tzij. Y pa rox kˈij cˈa chare ri tucˈom wi ca ri rusamaj, riyaˈ xbe cˈa anej pa tinamit Jerusalem. 	 Festo do, veninte en la provincon, post tri tagoj supreniris de Cezarea al Jerusalem.


Y queriˈ cˈa chukaˈ riyix achiˈaˈ, can riqˈui cˈa naˈoj ticˈuaj iwiˈ quiqˈui ri iwixjaylal. Tiyaˈ quikˈij achiˈel ri rucˈamon chi niben quiqˈui, ruma riyeˈ ma junan ta quichukˈaˈ iwuqˈui riyix y ruma chukaˈ chi junan xtoc iwuche (iwixin) ri utzilaj cˈaslen ri nuyaˈ ri rutzil ri Dios chiwe. Queriˈ tibanaˈ quiqˈui riyeˈ riche (rixin) chi queriˈ ri iˈoraciones choj napon riqˈui ri Dios. 	 Tiel same, edzoj, kunvivadu kun viaj edzinoj lauxscie, donante honoron al la virino kiel al la plimalforta ilo, kaj estante ankaux kun ili kunheredantoj de la graco de vivo, por ke viaj pregxoj ne malhelpigxu.


Pero pa ruqˈuexel chi que ta riˈ ibanon, xa ma que ta riˈ yixtajin, ruma jun kachˈalal xa nberutzujuj (nberusujuj) jun chic kachˈalal chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij. Y ri aj kˈatbel tak tzij riˈ xa ma quiniman ta ri Cristo. 	 sed frato procesas kontraux frato, kaj ecx antaux nekredantoj?


Y riyin ri Juan ri yin iwachˈalal, can yin iwachibil cˈa chupan ri tijoj pokonal, can yin iwachibil chupan ri rajawaren ri Dios, y can junan chukaˈ xkacˈul ri nuyaˈ ri Jesucristo chake riche (rixin) chi nikacochˈ ri tijoj pokonal. Riyin xicˈojeˈ cˈa pa ti ruwachˈulef Patmos rubiˈ, jun ti ruwachˈulef ri cˈo pa yaˈ. Chiriˈ xicˈojeˈ wi ruma ri ruchˈabel ri Dios y ruma chukaˈ chi xinkˈalajsaj ri Jesucristo. 	 Mi, Johano, via frato kaj partoprenanto kun vi en la aflikto kaj regno kaj pacienco de Jesuo, estis sur la insulo nomata Patmos pro la vorto de Dio kaj la atesto de Jesuo.


Y tek riyin xicˈojeˈ chilaˈ iwuqˈui, y tek cˈo rajawaxic chuwe, majun chiwe riyix ri cˈo ta xincˈutuj chare, ruma ma xinwajoˈ ta xinyaˈ jun ejkaˈn chiwij. Ri xcˈatzin chuwe chiriˈ pan itinamit, xa ye ri kachˈalal aj Macedonia ri xeˈapon wuqˈui chilaˈ ri xetoˈo ca wuche (wixin), riche (rixin) chi xikˈax chupan ri kˈij riˈ. Can xintij cˈa nukˈij riche (rixin) chi majun ejkaˈn xinyaˈ ta chiwij. Y cˈa que na riˈ ri nchˈob nben re chinuwech apo chi majun xtincˈutuj ta chiwe. 	 kaj kiam mi cxeestis cxe vi kaj havis mankon, mi ne estis sxargxo sur iu; cxar la fratoj, veninte el Makedonujo, plenigis la mezuron de mia bezono; kaj en cxio mi tenis min ne sxargxa rilate vin, kaj ankoraux tenos.


Y tek quereˈ nben, can nibanatej cˈa ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios: Chi ri winek ri majun quicˈaxan ta chrij Riyaˈ, xtiquicˈaxaj cˈa; y ri winek ri majun tzijon ta chique chrij Riyaˈ, xtikˈax chiquiwech. 	 sed kiel estas skribite: Vidos tiuj, al kiuj ne estis dirite pri li, Kaj komprenos tiuj, kiuj ne auxdis.


Y ri winek cˈa ri ye nabeynek el chuwech ri Jesús, xquikˈil cˈa ri achi chi ma turek ta chic ruchiˈ. Pero riyaˈ xa más xurek ruchiˈ, y xubij: Riyit ri yit ralcˈual ca ri rey David, tajoyowaj nuwech ruma ri nbanon, xchaˈ. 	 Kaj la antauxirantoj admonis lin, ke li silentu; sed li des pli forte kriis:Ho filo de David, kompatu min!


Ri ixokiˈ riˈ, can cˈa cˈo na ri Jesús pa Galilea, tek quitzekelben y quiniman quilin pe. Y chukaˈ can yecˈo cˈa nicˈaj chic ixokiˈ ri quitzekelben apo ri Jesús cˈa pa Jerusalem. 	 kiuj sekvis lin, kiam li estis en Galileo, kaj servadis al li; kaj multaj aliaj virinoj, kiuj suprenvenis kun li en Jerusalemon.


Can xincˈul cˈa ronojel ri xitek pe riyix chrij ri kachˈalal Epafrodito riche (rixin) chi xoruyaˈ chuwe. Rumacˈariˈ can qˈuiy chic cˈo wuqˈui nnaˈ riyin riche (rixin) chi ncusaj. Re ofrenda reˈ can jubul ruxlaˈ nunaˈ ri Dios y can nika wi chuwech, y yojcowin nikabij chi can chare ri Dios xiyaˈ wi, y Riyaˈ xucˈul. 	 Sed mi havas cxion, kaj estas en abundeco; mi jam plenigxis, ricevinte per Epafrodito vian senditajxon, agrablan odorajxon, oferon akceptindan, kiu placxas al Dio.


Ri winek ri xaxu (xaxe wi) alaxnek riqˈui ri ruchˈacul, can aj ruwachˈulef wi. Yacˈa ri winek ri xalex ruma ri Lokˈolaj Espíritu, can riche (rixin) wi ri Lokˈolaj Espíritu. 	 Tio, kio naskigxas el la karno, estas karno; kaj tio, kio naskigxas de la Spirito, estas spirito.


Hasta ri Cristo ma xuben ta ri xa ruraybel ka Riyaˈ. Riyaˈ xuben ri ruraybel ri Tataˈixel. Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Ri yokˈonic ri niquiben ri winek chawij riyit, xa chuwe cˈa riyin xquiben wi. Queriˈ nubij ri Cristo chare ri Dios. 	 CXar Kristo ankaux ne placxis al si mem, sed, kiel estas skribite:La insultoj de Viaj insultantoj falis sur min.


Riyix cˈo runakˈ tak iwech, pero achiˈel xa ma yixtzuˈun ta. Cˈo ixquin, pero achiˈel xa ma yixacˈaxan ta. ¿Can ma ninatej ta cˈa chiwe? 	 Okulojn havante, cxu vi ne vidas? kaj orelojn havante, cxu vi ne auxdas? kaj cxu vi ne memoras?


Y ri teˈej tataˈaj can xquimey tek xquitzˈet ri xbanatej riqˈui ri calcˈual. Y ri Jesús xubij chique chi majun achoj chare tiquitzijoj wi ri xbanatej. 	 Kaj sxiaj gepatroj estis mirigitaj; sed li ordonis, ke ili diru al neniu tion, kio estis farita.


Y pa ruwiˈ cˈa ri cruz, riyeˈ xquiyaˈ cˈa jun tzˈalan ri tzˈiban el chuwech ri achique mac ri niquibij riyeˈ chi xuben ri Jesús y rumariˈ nicamisex. Chuwech ri tzˈalan riˈ nubij cˈa: YAREˈ RI QUI‑REY RI ISRAELITAS. 	 Kaj la surskribo de lia akuzo estis surskribita:LA REGXO DE LA JUDOJ.


Pero chicojol riyix ri yix nimayon wuche (wixin) ri chiriˈ pa tinamit Sardis, can cˈa yecˈo na jojun ri can ye chˈajchˈoj. Can ma quitzˈilobisan ta quiˈ. Y yecˈa riyeˈ riˈ ri xquebiyin wuqˈui riyin, quicusalon sek tak tziek, ruma can rucˈamon (takal) wi chiquij. 	 Sed vi havas en Sardes kelkajn nomojn, kiuj ne makulis siajn vestojn; kaj ili promenos kun mi en blankajxoj; cxar ili estas indaj.


Yacˈa ri Jesús xubij cˈa chique ri winek ri quimolon quiˈ riqˈui: ¿Achique cˈa riˈ ri nteˈ y ye achique cˈa riˈ ri wachˈalal ri nichˈob riyix? 	 Kaj li respondis al ili, dirante:Kiuj estas mia patrino kaj miaj fratoj?


Kachˈalal, ma quixcos ta chubanic ri utz. 	 Sed vi, fratoj, ne lacigxu en bonfarado.


Ronojel xa can utz chi nben, pero ma ronojel ta rucˈamon chi nben. Ronojel xa can utz chi nben, pero ma ronojel ta nuben chique ri kachˈalal chi yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios. 	 CXio estas permesata; sed ne cxio estas oportuna. CXio estas permesata; sed ne cxio edifas.


Xpe cˈa ri aj kˈatbel tzij xubij chique ri winek: ¿Achique cˈa rumac rubanon chiwech? Pero riyeˈ xa ma yetaneˈ ta ka. Xa más xquirek apo quichiˈ y xquibij: Xa ticamisex chuwech cruz, xechaˈ. 	 Kaj li diris:Kial? kian malbonon li faris? Sed ili des pli ekkriis, dirante:Li estu krucumita.


xa can riche (rixin) chukaˈ chi nikˈalajin chkawech riyoj achique rubaniquil tek yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac, riyoj ri nikanimaj ri Dios ri xcˈason pe riche (rixin) ri Kajaf Jesús chiquicojol ri caminakiˈ. 	 sed ankaux por ni, al kiuj gxi estos kalkulata, kaj kiuj kredas al Tiu, kiu levis el la mortintoj Jesuon, nian Sinjoron,


Y ri winek xquibij cˈa: Ri rajaf ri ulef man cˈa xtujoyowaj ta quiwech ri itzel tak achiˈaˈ kajoy ulef y xquerucamisaj y cˈacˈariˈ ri rulef xtuyaˈ chic ca pa kajic chique nicˈaj chic achiˈaˈ kajoy tak ulef, ri can xtiquiyaˈ wi ri uva kajbel riche (rixin) ri ulef tek napon ri rukˈijul, xechaˈ. 	 Ili diris al li:Tiujn malbonulojn li mizere pereigos, kaj li luigos la vinberejon al aliaj kultivistoj, kiuj donos al li la fruktojn en iliaj sezonoj.


Y ri mozos can xebe na wi ri pa tak bey, xebequimoloˈ cˈa pe quinojel winek, chi utz y ma utz ta quicˈaslen. Y ri jay ri acuchi (achique) xban wi ri cˈulanen, xnoj. 	 Kaj tiuj sklavoj, elirinte sur la vojojn, kunvenigis cxiujn, kiujn ili trovis, malbonajn kaj bonajn; kaj la edzigxa festo plenigxis de gastoj.


Y tek xticˈulwachij ronojel riˈ, xa quixquicot cˈa, y can ticˈojeˈ nimalaj quicoten iwuqˈui, ruma chi nim rajel ruqˈuexel ri xticˈul chilaˈ chicaj. Ruma xa can queriˈ chukaˈ ri tijoj pokonal ri xquikˈaxaj ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Riyeˈ xquikˈaxalaˈ tijoj pokonal pa quikˈaˈ ri catiˈt quimamaˈ ri winek ri yeˈetzelan iwuche (iwixin) riyix wacami. 	 GXoju en tiu tago, kaj pro gxojo saltu, cxar jen via rekompenco estas granda en la cxielo; cxar tiel same faris iliaj patroj kontraux la profetoj.