Ruma ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca nubij chi ri Cristo jun chique ri ye riy rumam ri rey David. Y ri chiriˈ pa Belén ri tinamit ri xalex wi ri David, chiriˈ cˈo chi nipe wi ri Cristo, yechaˈ. 	 CXu la Skribo ne diris, ke la Kristo venas el la idaro de David kaj el la vilagxo Bet-Lehxem, kie David estis?


Y pa ruxak kˈakˈ xtuyaˈ wi rutojbalil chique ri ma xquetamaj ta el ruwech ri Dios y ma xquinimaj ta el ri lokˈolaj ruchˈabel ri Kajaf Jesucristo, ri niyaˈo colotajic. 	 en flamanta fajro, por venigi vengxon sur tiujn, kiuj ne konas Dion kaj ne obeas al la evangelio de nia Sinjoro Jesuo;


Ri Jesús can ronojel tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Galilea xapon wi, nucˈut cˈa ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech ri winek pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, nutzijoj cˈa ri lokˈolaj chˈabel ri nichˈo chrij ri rajawaren ri Dios. Yerucˈachojsaj cˈa winek ri jalajoj chi yabilal y kˈaxon ntoc chique. 	 Kaj Jesuo trairis tra la tuta Galileo, instruante en iliaj sinagogoj, kaj predikante la evangelion de la regno, kaj kuracante cxian malsanon kaj cxian malfortajxon inter la popolo.


Y ri rajaf ri ulef riˈ xutek cˈa jun rumozo quiqˈui ri achiˈaˈ ri ye kajayon ri ulef, tek can rukˈijul chic riche (rixin) chi niquiyaˈ ri uva kajbel riche (rixin) ri ulef. Yacˈa tek xapon ri mozo quiqˈui ri achiˈaˈ ri ye kajayon ri ulef, ri kajoy tak ulef riˈ xquichop cˈa ri mozo y xquichˈey, y majun cˈa uva xquiyaˈ el chare. 	 Kaj en la gxusta tempo li sendis sklavon al la kultivistoj, por ke ili donu al li el la frukto de la vinberejo; sed la kultivistoj skurgxis lin, kaj forsendis lin senhava.


Pero ri David, tek xa can ruqˈuison chic ca rubanic ri samaj ri yaˈon pe chare ruma ri Dios riche (rixin) chi nuben chiquicojol ri ruwinak, xcom, y xbemuk ca ri acuchi (achique) ye mukun wi ri ye ratiˈt rumamaˈ. Y xkˈey cˈa. 	 CXar David, servinte en sia generacio al la intenco de Dio, ekdormis, kaj alkolektigxis al siaj patroj kaj vidis forputron;


Ruma Riyaˈ astapeˈ can Dios wi, pero ma xuben ta chi can junan rukˈij riqˈui ri Dios. 	 kiu, estante en la formo de Dio, ne rigardis kiel sxatindajxon la egalecon kun Dio


Y quinojel ri winek ye yawaˈiˈ nicajoˈ cˈa niquichop apo ri rutziak ri Jesús, ruma Riyaˈ cˈo uchukˈaˈ riqˈui riche (rixin) chi yerucˈachojsaj quinojel. 	 Kaj la tuta homamaso volis tusxi lin, cxar potenco eliris el li kaj sanigis cxiujn.


Y tek ri yetzekelben riche (rixin) ri Jesús quicˈaxan chic ka ri xubij, ye qˈuiy cˈa chique riyeˈ ri xquibij: Can cˈayef (cuesta) rucˈuaxic ri xubij. ¿Achique ta cˈa xtiniman re tzij reˈ? xechaˈ ka. 	 Multaj do el liaj discxiploj, auxdinte tion, diris:Malfacila estas tiu parolo; kiu povas lin auxskulti?


Y chunakajal apo ri cˈo wi ri achi riˈ, sibilaj cˈa ye qˈuiy ak yetajin yewaˈ pa ruwiˈ jun juyuˈ, y rumariˈ ri itzel tak espíritu xquicˈutuj utzil chare ri Jesús chi tuyaˈ kˈij chique riche (rixin) chi yeˈoc quiqˈui ri ak riˈ. Y ri Jesús xuyaˈ kˈij chique. 	 Kaj estis tie granda grego da porkoj, pasxtigxantaj sur la monto; kaj ili petegis lin, ke li permesu al ili eniri en la porkojn. Kaj li tion permesis al ili.


Y ri ye caˈiˈ ri xekˈalajsan ruchˈabel ri Dios ri xecˈastej el, xquicˈaxaj cˈa chi cˈo jun ri nichˈo pe chique riqˈui ruchukˈaˈ ri chilaˈ chicaj, y nubij cˈa pe chique: Quixjoteˈ pe waweˈ, xchaˈ. Y ri ye caˈiˈ riˈ can xebe cˈa el chicaj pa jun sutzˈ. Y ri winek ri xeˈetzelan quiche (quixin), can xequitzˈet cˈa el tek xebe chilaˈ chicaj. 	 Kaj ili auxdis grandan vocxon el la cxielo, dirantan al ili:Suprenvenu cxi tien. Kaj ili supreniris en la cxielon en la nubo; kaj iliaj malamikoj rigardis ilin.


Can ketaman cˈa chi konojel riyoj ri can nikajoˈ ri Dios y ri can xojrusiqˈuij (xojroyoj) riche (rixin) chi xoj‑oc ralcˈual, Riyaˈ can yojrutoˈ wi tek cˈo tijoj pokonal, riche (rixin) chi cˈo utz nucˈom pe chake. Queriˈ nuben ruma chi can queriˈ ruchˈobon pe pa kawiˈ. 	 Kaj ni scias, ke por tiuj, kiuj amas Dion, por tiuj, kiuj estas vokitaj laux Lia intenco, cxio kunlaboras al bono.


Queriˈ xquiben, ruma riyeˈ más nika chiquiwech ri quikˈij ri niyaˈox (nyaˈ) cuma ri winek, que chuwech ri quikˈij ri niyaˈox (nyaˈ) ruma ri Dios. 	 cxar ili sxatis la lauxdon de homoj pli, ol la gloron de Dio.


Yacˈa tek can cˈa ma jane yeˈapon ta ri ixokiˈ chiriˈ chuchiˈ ri jul, xuben jun nimalaj silonel. Queriˈ xbanatej ruma jun ángel riche (rixin) ri Ajaf ri petenak chilaˈ chicaj, xka acuchi (achique) mukun wi ca ri Jesús, y xrelesaj cˈa el ri setesic abej ri tzˈapebel ruchiˈ ri jul y xtzˈuyeˈ ka pa ruwiˈ. 	 Kaj jen okazis granda tertremo; cxar angxelo de la Eternulo malsupreniris el la cxielo, kaj venis kaj derulis la sxtonon, kaj sidigxis sur gxi.


Tek ri rudiscípulos ri Jesús xquitzˈet chi chakiˈj chic ri juwiˈ cheˈ higo rubiˈ, xquibilaˈ chiquiwech: ¿Achique cˈa rubanic laˈ chi can chanin xchakiˈj ka re juwiˈ cheˈ reˈ? xechaˈ. 	 Kaj kiam la discxiploj vidis, ili miris, dirante:Kiel rapide la figarbo forvelkis!


Y chiriˈ pa tinamit Jerusalem ri tiempo riˈ, cˈo cˈa jun achi ri Simeón rubiˈ. Ri jun achi cˈa riˈ, can choj ri rucˈaslen y kas yaˈol rukˈij ri Dios. Ri Simeón, can cˈo wi cˈa ri Lokˈolaj Espíritu riqˈui y royoben chukaˈ tek xtipe ri Cristo riche (rixin) chi nicolotej riyaˈ y ri rech aj Israel. 	 Kaj jen en Jerusalem estis viro, kies nomo estis Simeon, kaj cxi tiu estis justa kaj pia, atendanta la konsoladon de Izrael; kaj la Sankta Spirito estis kun li.


Y ri soldado xbe cˈa, xberutzaqˈuij pe rujolon (ruwiˈ) ri Juan ri Bautista pa cárcel y xucˈom cˈa pe chare ri kˈopoj pa jun plato y ri kˈopoj xberuyaˈ chare ri ruteˈ. 	 kaj alportis lian kapon sur plado, kaj donis gxin al la knabino; kaj la knabino donis gxin al sia patrino.


Ma tisach ta icˈuˈx ruma ri xinbij chiwe, ruma xtapon cˈa kˈij tek ri ye caminakiˈ can cˈo cˈa chi xtiquicˈaxaj ri nuchˈabel. 	 Ne miru pro tio; cxar venas horo, en kiu cxiuj, kiuj estas en la tomboj, auxdos lian vocxon,


Kachˈalal, ri Ajaf ri niyaˈo ri uxlanibel cˈuˈx, can ya ta cˈa Riyaˈ ri xtiyaˈo ri uxlanibel cˈuˈx riˈ chiwe chupan xabachique ta na ri nicˈulwachij. Y ri Ajaf xticˈojeˈ cˈa iwuqˈui chiˈiwonojel. 	 La Sinjoro de paco mem donu al vi pacon cxiutempe kaj cxiumaniere. La Sinjoro estu kun vi cxiuj.


Y tibij cˈa chare ri tataˈaj chupan ri jay riˈ: Ri Katijonel rubin cˈa pe: ¿Acuchi (achique) cˈo wi jun jay ri jamel chare ri awachoch ri utz riche (rixin) chi nben ri waˈin riche (rixin) re pascua ye wachibilan ri nudiscípulos? quixchaˈ chare. 	 Kaj vi diros al la domomastro:La Majstro diras:Kie estas la gastocxambro, en kiu mi mangxos la Paskon kun miaj discxiploj?


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri cablajuj rudiscípulos: ¿Riyix chukaˈ niwajoˈ yixbe ca? xchaˈ chique. 	 Jesuo do diris al la dek du:CXu vi ankaux volas foriri?


Y cˈacˈariˈ ri Jesús xubij cˈa: Riyix aj Jerusalem, aj Jerusalem, ¿achique cˈa ruma tek yeˈicamisalaˈ ri profetas ri yekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios? ¿Achique cˈa ruma chukaˈ tek yeˈicamisalaˈ chi abej ri yerutek pe ri Dios chicojol? Y riyin can qˈuiy cˈa mul ri xinwajoˈ chi xixinmol ta wuqˈui, achiˈel nuben ri quiteˈ ecˈ chique ri tak ral, yerumol chuxeˈ ri ruxicˈ. Yacˈa riyix ma xiwajoˈ ta. 	 Ho Jerusalem, Jerusalem, kiu pereigas la profetojn kaj sxtonmortigas tiujn, kiuj estas senditaj al gxi! kiom ofte mi deziris kolekti viajn infanojn, kiel kokino kolektas sian idaron sub la flugilojn, kaj vi ne volis!


Pero tek xa cˈa jubaˈ tutzuˈ ca riˈ pan espejo, xa ma noka ta chic chucˈuˈx ri achique rubanic nitzuˈun. 	 cxar li sin rigardas kaj foriras, kaj tuj forgesas, kia li estis.


Junanin (anibel) xebe chi ye caˈiˈ. Xa yacˈa ri jun chic discípulo can aninek nibiyin, rumariˈ xuyaˈ ca ri Pedro, y yariˈ ri xapon nabey chuchiˈ ri jul. 	 Kaj ambaux ekkuris kune; kaj la alia discxiplo kuris antauxen pli rapide ol Petro, kaj unua alvenis al la tombo;


Can achiˈel cˈa ri kabin ca chiwe, queriˈ ncamuluj el rubixic chiwe wacami: Wi cˈo jun nitzijon jun chic naˈoj chiwe ri xa ma junan ta riqˈui ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic ri icˈulun chic, ri nitzijon cˈa ri naˈoj riˈ chiwe, can xtika ta cˈa rucˈayewal pa ruwiˈ ruma ri Dios. 	 Kiel ni antauxe diris, tiel nun mi denove diras:Se iu al vi instruas ian evangelion krom tiu, kiun vi ricevis, tiu estu anatemita.


Pero ri achi fariseo ri Nicodemo rubiˈ, ri chakˈaˈ xapon riqˈui ri Jesús, xubij cˈa chique ri ye rachibil: 	 Tiam Nikodemo (tiu, kiu venis nokte al Jesuo, estante unu el ili) diris al ili:


Riyaˈ junanin (anibel) cˈa xtzolin y xbe cˈa riqˈui ri Simón Pedro y riqˈui chukaˈ ri jun chic discípulo ri sibilaj xajowex ruma ri Jesús. Ri María Magdalena xuyaˈ cˈa rutzijol chique y xubij cˈa: Yecˈo xeˈelesan el ri ruchˈacul ri Ajaf Jesús pa jul, ruma man cˈo ta chic. Y wacami ma ketaman ta acuchi (achique) xbequiyaˈ wi ca, xchaˈ. 	 SXi do kuris kaj venis al Simon Petro kaj al tiu alia discxiplo, kiun Jesuo amis, kaj sxi diris al ili:Oni forprenis el la tombo la Sinjoron, kaj ni ne scias, kien oni lin metis.


Y ronojel ri koyoben chi nuyaˈ ri Dios chake, can xtuyaˈ na wi chake riche (rixin) chi ma xkojqˈuixbitej ta. Riyoj ketaman chi can yojrajoˈ wi ri Dios ruma ruyaˈon chic ri Lokˈolaj Espíritu pa tak kánima. 	 kaj la espero ne hontigas, cxar la amo de Dio estas versxita en niajn korojn per la Sankta Spirito, donita al ni.


Y rumacˈariˈ ri Dios, ri can retaman ronojel, xubij: Xquentek cˈa profetas ri xquekˈalajsan ri nuchˈabel, y xquentek chukaˈ apóstoles chiquicojol. Pero yecˈo cˈa ri xquentek ri xquecamisex, y yecˈo ri xtiban chique chi niquikˈaxaj tijoj pokonal pa quikˈaˈ ri winek, xchaˈ. 	 Tial ankaux diris la sagxo de Dio:Mi sendos al ili profetojn kaj apostolojn, kaj iujn el tiuj ili mortigos kaj persekutos;


Ruma tek niquicˈul ri Ajaf Jesucristo, ya ri ru‑Espíritu Riyaˈ ri niquicˈul. Y ri acuchi (achique) nicˈojeˈ wi ri ru‑Espíritu Riyaˈ, can yecolotej cˈa pe chuxeˈ ri ley. 	 La Sinjoro estas la Spirito; kaj kie estas la Spirito de la Sinjoro, tie estas libereco.


Ri ajowabel man cˈa xtiqˈuis ta, xa can ronojel kˈij xticˈatzin. Yacˈa ri samaj ri niquiben ri kachˈalal chi niquikˈalajsaj ri nubij ri Dios chique, can xtapon na wi jun kˈij tek xtiqˈuis rubanic. Y queriˈ chukaˈ ri samaj ri niquiben ri kachˈalal chi yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta, xtapon jun kˈij tek xtiqˈuis rubanic. Y queriˈ chukaˈ ronojel ri naˈoj ri nuyaˈ pe ri Dios chique jojun kachˈalal, xa xtikˈax rukˈijul. 	 Amo neniam pereas; sed, cxu estas profetadoj, ili neniigxos; cxu lingvoj, ili cxesigxos; cxu estas scio, gxi neniigxos.


Riyix xaxu (xaxe wi) nitzˈet achique rubanic nitzuˈun ri winek pero ma nitzˈet ta cˈa achique ri cˈo pa ránima. Y wi cˈo cˈa jun ri nichˈobo ka chi riyaˈ can riche (rixin) wi ri Cristo, xa can queriˈ chukaˈ tuchˈoboˈ chikij riyoj, chi riyoj chukaˈ can yoj riche (rixin) wi ri Cristo. 	 Vi rigardas la aferojn antaux via vizagxo. Se iu fidas en si mem, ke li apartenas al Kristo, li denove pripensu en si mem, ke kiel li apartenas al Kristo, tiel same ankaux ni.


Y wi nikabij chi can majun kamac, kayon riyoj nikakˈol ka kiˈ. Y ri kitzij xa man cˈo ta kiqˈui. 	 Se ni diras, ke pekon ni ne havas, ni nin trompas, kaj la vero ne estas en ni.


Y tek qˈuiy cˈa chic ye chˈonak ka chrij ri naˈoj riˈ, ri Pedro xpaˈeˈ, y xubij cˈa: Wachˈalal, wech aj Israel, riyix iwetaman chi cˈo yan chic jubaˈ tiempo tek ri Dios xiruchaˈ el chicojol riche (rixin) chi xintzijoj chique ri winek ri ma ye israelitas ta, ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, riche (rixin) chi queriˈ tiquinimaj chukaˈ riyeˈ. 	 Kaj post multe da diskutado, Petro starigxis, kaj diris al ili: Fratoj, vi scias, ke jam antaux longe Dio elektis min el inter vi, por ke per mia busxo la nacianoj auxdu la vorton de la evangelio kaj kredu.


Yacˈa chupan re ruqˈuisbel tak kˈij chare re tiempo re yojcˈo wi, ri Dios can ya cˈa ri Rucˈajol ri xucusaj riche (rixin) chi xukˈalajsaj ri ruchˈabel chkawech. Y pa rukˈaˈ cˈa ri Rucˈajol xujech wi ronojel y can majun ri man ta xujech pa rukˈaˈ. Y pa rukˈaˈ chukaˈ ri Rucˈajol xuyaˈ wi riche (rixin) chi xuben re ruwachˈulef y ri caj. 	 en tiuj lastaj tagoj parolis al ni en Filo, kiun Li nomis heredanto de cxio, per kiu ankaux Li faris la mondagxojn,


Rumariˈ, wi riyix can xixcˈastej riqˈui ri Cristo tek Riyaˈ xcˈastej, can tel cˈa icˈuˈx chucanoxic ri cosas riche (rixin) ri chicaj, ri acuchi (achique) cˈo wi ri Cristo, tzˈuyul pa rajquikˈaˈ ri Dios. 	 Se do vi estas levitaj kun Kristo, sercxu tion, kio estas supre, kie Kristo sidas dekstre de Dio.


Y yecˈo cˈa nicˈaj chique ri aj tzˈibaˈ ri xquibij chare ri Jesús: Tijonel, can kitzij wi ri xabij, xechaˈ chare. 	 Kaj iuj el la skribistoj responde diris:Majstro, vi bone diris.


Y tzijon cˈa chique chi riyit nabij chique ri israelitas ri yecˈo pa nicˈaj chic ruwachˈulef, chi ma tiquiben ta ronojel ri nubij ri ruley ri Moisés, chi ma tiquiben ta ri circuncisión chique ri tak cˈajolaˈ (alaboniˈ), y chukaˈ ma tiquiben ta ri nicˈaj chic ri rubin ca ri Moisés ri cˈo chi niban. 	 kaj oni raportis al ili pri vi, ke vi instruas cxiujn Judojn, kiuj estas inter la nacianoj, forlasi Moseon, dirante, ke ili ne cirkumcidu la infanojn, nek sekvu la kutimojn.


Y cˈacˈariˈ ri Jesús xucˈutuj cˈa chique ri rudiscípulos: ¿Yin achique cˈa riyin nibij riyix? xchaˈ chique. 	 Li diris al ili:Sed vi, kiu vi diras, ke mi estas?


riche (rixin) chi niwelesaj cˈa el chicojol ri cˈo chupan ri mac riˈ y tijach pa rukˈaˈ ri Satanás riche (rixin) chi tek riyaˈ cˈo chic pa rukˈaˈ ri Satanás, xtutij pokonal. Queriˈ tibanaˈ riche (rixin) chi queriˈ riyaˈ xtuyaˈ ca ri itzel ruraybel. Y xtitzolin ta pe rucˈuˈx riche (rixin) chi queriˈ man ta xtibe pa kˈakˈ, xa xticolotej ta chupan ri kˈij tek ri Ajaf Jesús xtipe chic jun bey. 	 transdoni tian homon al Satano por la detruo de la karno, por ke la spirito savigxu en la tago de la Sinjoro Jesuo.


Y ri Jesús xracˈaxaj cˈa ri ruchˈabel. Rumariˈ xpaˈeˈ cˈa y xubij chi ticˈamer pe. Y tek cˈo chic apo ri achi riqˈui, xucˈutuj cˈa chare: 	 Kaj Jesuo haltis, kaj ordonis alkonduki lin; kaj kiam li alproksimigxis, li lin demandis:


Can iwetaman wi cˈa ri acuchi (achique) yibe wi riyin, y chukaˈ iwetaman ri bey, xchaˈ ri Jesús chique ri rudiscípulos. 	 Kaj kien mi iras, vi scias, kaj vi konas la vojon.


Y ri Jesús can xbe wi cˈa. Y can sibilaj ye qˈuiy cˈa winek ri xetzekeˈ el chrij. Y rumariˈ niquipitzˈilaˈ cˈa quiˈ chrij, ye benak. 	 Kaj li iris kun li, kaj granda homamaso sekvis lin kaj premis lin.


¿Achique ruma nibij queriˈ? ¿La pa caˈiˈ oxiˈ cami elenak wi ri Cristo? ¿La yin cami riyin ri Pablo ri xicamisex chuwech cruz iwuma riyix? ¿O xixban cami bautizar pa nubiˈ riyin? Ma que ta riˈ. 	 CXu Kristo estas dividita? cxu Pauxlo krucumigxis por vi? aux cxu vi baptigxis en la nomon de Pauxlo?


Titijaˈ ikˈij chi can ticˈojeˈ ri ajowabel iwuqˈui. Y tirayij chi niyatej ta chiwe ri jalajoj ruwech chi samaj ri yeruyaˈ ri Lokˈolaj Espíritu. Pero más tirayij chi ri Lokˈolaj Espíritu nuyaˈ ta kˈij chiwe riche (rixin) chi yixcowin nikˈalajsaj ri nibix chiwe ruma ri Dios. 	 Sekvu amon; tamen deziregu spiritajn donacojn, sed prefere, ke vi profetadu.


Yacˈa wi xa caˈiˈ kacˈuˈx nikaben tek nikatij jun cosa, yojmacun. Ruma xabachique cˈa ri nikaben ri xa riqˈui caˈiˈ kacˈuˈx tek nikaben, yojmacun. 	 Sed tiu, kiu estas sendecida, estas kondamnita, se li mangxas; cxar li mangxas ne el fido, kaj cxio, kio ne estas el fido, estas peko.


Pero ma xu (xe) ta wi cˈa reˈ, xa can yojquicot chukaˈ riqˈui ri Dios ruma ri Kajaf Jesucristo. Ruma chukaˈ Riyaˈ tek wacami junan chic kawech riqˈui ri Dios. 	 kaj krom tio ni fieras ankaux en Dio pro nia Sinjoro Jesuo Kristo, per kiu ni jam ricevis la repacigon.


Y ri principaliˈ tak sacerdotes, ri aj tzˈibaˈ y chukaˈ ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij, xquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cˈa xtikabij chare wacami? xechaˈ ka. Ruma wi nikabij chi ri Juan ya ri Dios ri takayon pe, ri Jesús xa xtubij cˈa chake chi achique cˈa ruma tek ma xinimaj ta ri xubij. 	 Kaj ili diskutis inter si, dirante:Se ni diros:El la cxielo, li diros:Kial do vi ne kredis al li?


Y can quecˈariˈ ri winek. Ri winek utz, ya ri utz ri nuben y nubij, ruma chi can ya ri utz ri cˈo pa ránima. Yacˈa ri winek itzel, ya ri itzel ri nuben y nubij, ruma chi can ya ri itzel ri cˈo pa ránima. Ruma jun winek can ya cˈa ri cˈo pa ránima ri nubij. 	 Bona homo el la bona trezorejo de sia koro liveras bonon, kaj malbona homo el la malbona trezorejo liveras malbonon; cxar el la abundo de la koro parolas lia busxo.


Yacˈa ri jun chic alekˈom xchapon apo chare ri jun y xubij: ¿Can ma naxibij ta awiˈ chuwech ri Dios chupan re rucˈayewal re junan yojcˈo wi riqˈui? 	 Sed la alia responde admonis lin, dirante:CXu vi ecx ne timas Dion? cxar vi estas en la sama kondamno.


Can pa kachiˈ cˈa yeˈel wi utzilaj tak tzij, y pa kachiˈ chukaˈ yeˈel wi itzel tak tzij. Wachˈalal, ma rucˈamon ta chi queriˈ nikaben. 	 el la sama busxo eliras beno kaj malbeno. Miaj fratoj, tio devus ne tiel esti.


Y wi riyin nkˈet tzij chrij jun winek, can pa ruchojmilal cˈa nben; ruma ma nuyon ta riyin, xa can wachibil cˈa ri Nataˈ ri yin takayon pe. 	 Tamen, ecx se mi jugxas, mia jugxo estas vera; cxar mi ne estas sola, sed mi kaj la Patro, kiu min sendis.


Can ketaman chi ri kachˈacul yariˈ ri oconek rachoch ri kánima chuwech re ruwachˈulef, astapeˈ re kachˈacul xa nicom, pero ri kánima can xtucˈul chic cˈa jun rachoch riqˈui ri Dios. Y ri jay riˈ ma winek ta banayon ruma can ya wi ri Dios ri banayon; ri jay riˈ can riche (rixin) cˈa xtibe kˈij xtibe sek y ya ri chilaˈ chicaj cˈo wi. 	 CXar ni scias, ke se la surtera logxejo de nia tabernaklo dissolvigxos, ni havas de Dio konstruajxon, domon ne manfaritan, eternan en la cxieloj.


Quinojel ri yemacun, ma niquinimaj ta ri nubij ri ruley ri Dios. Ruma can mac wi riˈ tek nixalkˈotix ri ruley ri Dios. 	 CXiu, kiu faras pekon, faras ion kontraux la legxo; kaj peko estas kontrauxlegxeco.


¿La ma nubij ta cami chare: Tachojmirisaj ri xtintij re wacami tikakˈij, y tachojmirisaj awiˈ riche (rixin) chi queriˈ yinanimaj yinawilij pe re yiwaˈ y yinucˈyaˈ, y can cˈa ya tek xiwaˈ yan riyin, cˈacˈariˈ xcawaˈ y xcatucˈyaˈ riyit? 	 CXu li ne diros al li prefere:Preparu ion, por ke mi verspermangxu, kaj zonu vin, kaj servu al mi, dum mi mangxos kaj trinkos; kaj poste vi mangxos kaj trinkos?


can ma yitaneˈ ta chi yimatioxin chare ri Dios iwuma riyix, ruma binakil yixoka chuwe y nben orar pan iwiˈ. 	 ne cxesas danki pro vi, vin nomante en miaj pregxoj;


Ronojel re chˈabel reˈ can kitzij wi, y yecˈareˈ ri nwajoˈ chi can cukul acˈuˈx chubixic chi can kitzij wi ri nabij riche (rixin) chi queriˈ ri quiniman ri Dios can niquitij ta quikˈij chi niquiben utzilaj tak samaj, ruma reˈ utz y nicˈatzin chique quinojel ri winek. 	 Fidinda estas la diro, kaj mi volas, ke pri tio vi atestadu kun certeco, por ke tiuj, kiuj ekkredis al Dio, zorgu pri bonaj faroj. Tiuj aferoj estas bonaj kaj utilaj al la homoj;


Y ri Pedro cˈanej cˈa cˈo wi ca, ye rutzekelben el, y xoc chukaˈ apo ri chiriˈ chuwarachoch ri nimalaj sacerdote. Tek riyaˈ cˈo chic cˈa chiriˈ, xtzˈuyeˈ cˈa ka chiquicojol ri ye aj chˈameˈy ri yecˈo apo chiriˈ, riche (rixin) chi nutzˈet na achique ri xtucˈulwachij ri Jesús. 	 Sed Petro malproksime sekvis lin gxis la korto de la cxefpastro, kaj eniris, kaj sidis kun la subuloj, por vidi la finon.


Xa can tibanaˈ achiˈel ri nben riyin. Riyin nben ri nika chiquiwech quinojel y ma nben ta xaxu (xaxe wi) ri cˈo utz nucˈom pe chuwe. Riyin xa can ntij nukˈij riche (rixin) chi nben ri cˈo utz nucˈom pe chique quinojel, riche (rixin) chi yecolotej. 	 tiel same, kiel mi ankaux placxas al cxiuj en cxio, celante ne mian propran utilon, sed la utilon de la multaj, por ke ili savigxu.


Y tek ri Pedro xracˈaxaj chi queriˈ xubij ri Jesús, xucˈuaj el jubaˈ quelaˈ y xbechapon pe chare. Can xubij cˈa chare: ¿Achique ruma ma napokonaj ta awiˈ riyit? Man ta nibanatej achiˈel ri xabij riyit Ajaf, xchaˈ ri Pedro. 	 Kaj Petro prenis lin, kaj komencis admoni lin, dirante:Kompaton al vi, Sinjoro! tio ne estu al vi!


Xa ta riyoj nikˈax chkawech ri yekabanalaˈ y can nikatij kakˈij riche (rixin) chi nikachojmirisaj ri kacˈaslen chuwech ri Dios, Riyaˈ ma nuyaˈ ta rucˈayewal pa kawiˈ. 	 Sed se ni pripensus nin mem, ni ne estus jugxitaj.


Ruma ri caxlan wey ri nuyaˈ ri Dios, can ya cˈa ri Cˈajolaxel ri petenak chilaˈ chicaj. Y yariˈ ri niyaˈo cˈaslen chique ri winek chuwech re ruwachˈulef, xchaˈ chique. 	 CXar la pano de Dio estas tiu, kiu malsupreniras de la cxielo kaj donas vivon al la mondo.


Y ri Jesús cˈo cˈa ri pa tinamit Betania, chiriˈ pa rachoch ri Simón ri xcˈachojsex chare ri itzel yabil ri lepra rubiˈ. Ri Jesús tzˈuyul cˈa ri pa mesa niwaˈ, y yacˈariˈ tek cˈo jun ixok xoc apo y rucˈuan apo jun cˈojlibel (frasco) ri banon riqˈui jun abej alabastro rubiˈ y cˈo el nardo chupan; jun akˈom ri jubul ruxlaˈ ri sibilaj jotol rajel. Y tek ri ixok riˈ xukˈip el ri ti rukul ri cˈojlibel (frasco), xukˈej cˈa ri akˈom jubul ruxlaˈ pa rujolon (ruwiˈ) ri Jesús. 	 Kaj dum li estis en Betania, en la domo de Simon, la leprulo, kiam li sidis cxe mangxo, venis virino, havanta alabastran vazon da pura narda sxmirajxo, tre multekosta; kaj rompinte la vazon, sxi surversxis lian kapon.


Y ri Nicodemo xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: ¿Achique cˈa rubanic riˈ? xchaˈ. 	 Nikodemo respondis kaj diris al li:Kiel povas tio farigxi?


Ruma wi ri rucˈamal jun cheˈ can ye lokˈolaj wi, can queriˈ chukaˈ ri ye rukˈaˈ. Xa can achiˈel ri nabey tak caxlan wey ri nisipex chare ri Dios can lokˈolaj wi, y can queriˈ chukaˈ ri quiˈen ri xelesex wi pe ri caxlan wey, can lokˈolaj wi. 	 Kaj se la unuaajxo estas sankta, la maso ankaux estas sankta; kaj se la radiko estas sankta, la brancxoj ankaux estas sanktaj.


Y ri Pedro xerucusaj apo pa jay ri achiˈaˈ riˈ, riche (rixin) chi yecˈojeˈ na el ri jun akˈaˈ chiriˈ. Y pa rucaˈn kˈij, ri Pedro can xbe wi cˈa quiqˈui ri achiˈaˈ ri ye petenak cˈa pa Cesarea. Y yecˈo cˈa kachˈalal ri aj chiriˈ pa Jope xetzekeˈ el chrij ri Pedro. 	 Tial li envokis kaj gastigis ilin. Kaj en la sekvanta tago li levigxis, kaj foriris kun ili, kaj iuj fratoj el Jafo lin akompanis.


Jun cˈa chique ri ixokiˈ ri xquimol quiˈ chiriˈ, Lidia rubiˈ. Y riyaˈ pa jun cˈa tinamit ri Tiatira rubiˈ ri nipe wi. Riyaˈ nucˈayij cˈa juley tziek ri morado nitzuˈun, y nibix púrpura chare. Y ri Lidia riˈ can nuyaˈ wi cˈa rukˈij ri Dios, y nracˈaxaj cˈa apo ri nubij ri Pablo. Y ri Ajaf Dios can xchˈo wi cˈa pa ránima ri ixok riˈ. Rumariˈ tek riyaˈ can xunimaj. 	 Kaj unu virino, nomata Lidia, vendistino de purpuro, el la urbo Tiatira, adorantino de Dio, nin auxdis; sxian koron la Sinjoro malfermis, por atenti la parolojn de Pauxlo.


Riyeˈ yexebexot (yexebeloj) cˈa chrij ronojel, majun bey cˈa niquicot ta ri cánima. Xaxu (xaxe wi) ri itzel tak quiraybel yequibanalaˈ y yequibilaˈ cˈa chukaˈ chˈabel riche (rixin) chi niquinimirisaj quiˈ. Y yequinimirisaj chukaˈ quikˈij nicˈaj chic winek, pero xa ruma cˈo nicajoˈ chique. 	 Ili estas murmuremuloj, plendemuloj, irantaj laux siaj voluptoj (dum ilia busxo parolas fanfaronajxojn) kaj favorantaj personojn pro profito.


Y ri winek pan Israel cˈo cˈa chi nbequitzˈibaj quibiˈ pa tak quitinamit. 	 Kaj cxiuj iris, por esti registritaj, cxiu al sia urbo.


Riyin ri Pablo ma yitaneˈ ta chi nmatioxij chare ri nu‑Dios awuma riyit Filemón. Y chukaˈ binakil yatoka chuwe y nben orar pan awiˈ. 	 Mi cxiam dankas mian Dion, memorigante pri vi en miaj pregxoj,


Y tek ri Jesús xutzˈet ri jun malcaˈn ixok riˈ, xucˈut cˈa chiquiwech ri ye rudiscípulos, y xubij chique: Can kitzij cˈa nbij chiwe, chi riyin ntzˈet chi xa ya la ixok laˈ ri xyaˈo ca más qˈuiy que chiquiwech quinojel ri ye yayon ca puek. 	 Kaj li diris:Vere mi diras al vi:CXi tiu malricxa vidvino enjxetis pli multe ol cxiuj;


nichaˈ ri Dios. Yacˈa riyoj ma yoj cachibil ta ri yeyaˈo ca ri Dios ri xa pa rucˈayewal xquebeka wi. Riyoj yoj cachibil ri quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Dios riche (rixin) chi yojcolotej. 	 Sed ni ne estas el la malantauxen tirigxantaj en pereon, sed el la kredantaj por la gajnado de la animo.


Ri kachˈalal ri yatajnek cˈa chique chi niquikˈalajsaj ri nibix chique ruma ri Dios, quechˈo cˈa caˈiˈ o ye oxiˈ. Y ri nicˈaj chic tiquichˈoboˈ cˈa rij jabel achique ri ntajin rubixic, wi riqˈui ri Dios petenak wi o xa mani. 	 Kaj la profetoj parolu duope aux triope, kaj la aliaj interdiferencigu.


Ruma can riche (rixin) ri Ajaf Dios re ruwachˈulef y ronojel ri yeqˈuiy chuwech. 	 cxar al la Eternulo apartenas la tero, kaj cxio, kio gxin plenigas.


Y riyix jabel cˈa iwetaman, chi pa nabey mul xa ruma jun nuyabil tek xicˈojeˈ iwuqˈui y xintzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chiwe. 	 sed vi scias, ke pro malforteco de la karno mi la unuan fojon predikis al vi la evangelion;


Ruma ri chicop ri xatzˈet, xa jun chicop ri xcˈojeˈ ojer ca y wacami majun chic. Pero ma riqˈui ta chi xa majun chic, xa can xtibecˈulun chic cˈa pe. Xtel cˈa pe chupan ri itzel jul ri kˈekuˈm rupan. Y cˈacˈariˈ xtibe pa kˈakˈ. Y ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, ri can pa rutiquiribel pe riche (rixin) re ruwachˈulef tek man cˈo ta quibiˈ chupan ri wuj riche (rixin) cˈaslen, ri winek riˈ can xtisach cˈa quicˈuˈx ruma ri niquitzˈet. Ruma ri chicop riˈ xcˈojeˈ ojer ca y xa ma tzˈeton ta chic, pero can xbecˈulun chic cˈa pe jun bey. 	 La besto, kiun vi vidis, ekzistis, sed ne ekzistas, kaj venos supren el la abismo kaj iros en pereon. Kaj la logxantoj sur la tero, kies nomoj ne estas skribitaj en la libro de vivo jam de la fondo de la mondo, miros, kiam ili vidos la beston, ke gxi ekzistis kaj ne ekzistas, sed venos.


Y pa rucaˈn kˈij, ruma ri achi achiˈel jun coronel nrajoˈ nretamaj achique xumacuj ri Pablo chiquiwech ri israelitas, rumariˈ riyaˈ xutek quisiqˈuixic (coyoxic) ri principaliˈ tak sacerdotes y ri ye cachibil ri can pa moc (comon) yekˈato tzij. Y cˈacˈariˈ tek xberelesaj pe ri Pablo, y xberupabaˈ chiquiwech. 	 Sed en la sekvanta tago, cxar li volis certigxi, pri kio la Judoj lin akuzis, li malligis al li la katenojn, kaj ordonis, ke la cxefpastroj kaj la tuta sinedrio kunvenu; kaj li kondukis Pauxlon malsupren, kaj starigis lin antaux ili.


Yacˈa ri Pedro xa xrewaj cˈa, ruma xubij: Riyin ma wetaman ta ruwech ri Jesús. Ma nikˈax ta chukaˈ chinuwech achique ruma tek queriˈ nabij chuwe, xchaˈ chare ri aj icˈ. Y ri Pedro xel cˈa el ri chiriˈ chiquicojol y xbe chuchiˈ bey. Y yacˈariˈ tek xsiqˈuin pe ri ecˈ. 	 Sed li malkonfesis, dirante:Mi ne scias, nek komprenas, kion vi diras; kaj li iris en la vestiblon; kaj koko kriis.


Can xtukˈalajsaj cˈa chukaˈ chiquiwech ri winek ri chojmilaj bey riche (rixin) ri cˈaslen, ruma riyin riqˈui ri Tataˈixel yibe wi. Y yacˈariˈ tek riyix ma xquinitzˈet ta chic. 	 rilate justecon, cxar mi foriras al la Patro, kaj vi jam ne rigardas min;


Y wi xa ta ri Dios man ta nuben chi xa kˈatatel ri kˈij riche (rixin) ri tijoj pokonal riˈ, quinojel ta yecom. Pero ruma ri rutzil ri Dios pa quiwiˈ ri ye ruchaˈon chic, rumariˈ can xtuben wi chi xa kˈatatel ri kˈij riˈ. 	 Kaj se tiuj tagoj ne estus mallongigitaj, neniu karno estus savita; sed pro la elektitoj tiuj tagoj estos mallongigitaj.


Ri ley yacˈariˈ ri xyukˈun kiche (kixin), achiˈel jun yukˈuy acˈal y xojrucˈuaj cˈa riqˈui ri Cristo riche (rixin) chi xkanimaj; riche (rixin) chi queriˈ yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. 	 Tial la legxo farigxis nia pedagogo, kondukanta al Kristo, por ke ni pravigxu per fido.


Riyin ma nyaˈ ta kˈij chi ya ta ri nuchˈacul ri nichˈacon chuwij, xa can nben wi chare chi yin cˈa riyin ri rajaf y tunimaj nutzij. Ruma sibilaj ta juyiˈ oc nuwech, wi ta riyin ma yichˈacon ta, tek xa can yin cˈa riyin ri xitzijon ri ruchˈabel ri Dios chique sibilaj ye qˈuiy winek. 	 sed mi kontuzas mian korpon, kaj gxin subpremas; por ke mi, predikinte al aliaj, nepre ne estu mem forrifuzata.


Pero ri Nicodemo xubij chare ri Jesús: ¿La can nicowin cami nalex chic jun bey jun achi ri xa riˈj chic? ¿Y can nicowin cami jun teˈej nralaj chic jun bey jun achi ri xa riˈj chic? xchaˈ. 	 Nikodemo diris al li:Kiel povas homo naskigxi, kiam li estas maljuna? cxu li povas eniri denove en la ventron de sia patrino kaj naskigxi?


Tek ri Jesús, ri Jacobo y ri Juan xeˈel cˈa pe ri chiriˈ pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, riyeˈ xebe cˈa chcachoch ri Simón y ri Andrés. 	 Kaj tuj, elirinte el la sinagogo, ili eniris en la domon de Simon kaj Andreo, kun Jakobo kaj Johano.


Y ri itzel tak espíritu can yacˈariˈ xeˈel el riqˈui ri achi, y xebeˈoc quiqˈui ri ak. Quinojel cˈa ri ak riˈ xquichop anin (anibel) chuwech jun juyuˈ xulan ruwech y choj xebeka cˈa pa choy. Y chiriˈ xejikˈ wi quinojel ri ak riˈ. 	 Kaj elirinte el la viro, la demonoj eniris en la porkojn; kaj la grego kuris de la krutajxo en la lagon, kaj sufokigxis.


Y queriˈ chukaˈ quinojel xquikum ri yaˈ ri xuyaˈ pe ri Dios chique. Ri yaˈ riˈ xel cˈa pe pa jun abej. Y ri abej riˈ ya ri Cristo; y Riyaˈ can benak wi quiqˈui. 	 kaj cxiuj trinkis la saman spiritan trinkajxon; cxar ili trinkis el spirita roko, kiu ilin sekvis; kaj la roko estis Kristo.


Riyoj ri can junan cˈa yojsamej riqˈui ri Dios chubanic ri samaj chicojol riyix, can nikachilabej cˈa chiwe chi can tikˈalajin pan icˈaslen ri rutzil ri Dios ri icˈulun y ma tiben ta chare chi xa majun rejkalen. 	 Kaj kunlaborante kun li, ni petegas ankaux, ke vi ne vane akceptu la gracon de Dio


Y nimakˈaˈ yan cˈa chupan ri nabey kˈij chare ri semana, ri ixokiˈ xebe cˈa chuchiˈ ri jul, y ye quicˈualon el akˈom ri jubul ruxlaˈ ri ye quichojmirisan el. Y yecˈo cˈa chukaˈ nicˈaj chic ixokiˈ ri ye benak quiqˈui. 	 Kaj la unuan tagon de la semajno, cxe frua tagigxo, ili venis al la tombo, alportante la aromajxojn, kiujn ili preparis.


Xa quixbiyin nabey quiqˈui ri israelitas ri ye sachnek ca. Ruma riyeˈ quibanon cˈa achiˈel niquiben ri carneˈl tek yesach ca. 	 sed iru prefere al la perditaj sxafoj de la domo de Izrael.


Y yacˈariˈ tek nicˈaj chique ri achiˈaˈ saduceos xeˈapon riqˈui ri Jesús ruma cˈo nicajoˈ niquicˈutuj chare. Ri achiˈaˈ riˈ ma niquinimaj ta cˈa chi ri caminakiˈ xquecˈastej chic pe. Y rumacˈariˈ riyeˈ xquibij cˈa chare ri Jesús: 	 Kaj venis al li Sadukeoj, kiuj diras, ke ne estas relevigxo; kaj ili demandis lin, dirante:


Y ri achi riˈ, tek xchapatej ri rukˈaˈ ruma ri Pedro, can xropin anej riche (rixin) chi xpaˈeˈ, y xbiyin cˈa el. Y xerutzekelbej el ri Pedro y ri Juan y junan xeˈoc pa rachoch ri Dios. Niropin cˈa ri benak, y nuyaˈ chukaˈ rukˈij ri Dios. 	 Kaj li suprensalte starigxis, kaj piediris; kaj li eniris kun ili en la templon, piedirante kaj saltante, kaj lauxdante Dion.


Y cˈo cˈa jun ri xbin apo chare ri Jesús: Ri ateˈ y ri ye awachˈalal yecˈo pe waweˈ chuwajay el. Riyeˈ nicajoˈ yechˈo awuqˈui, xchaˈ chare. 	 Kaj iu diris al li:Jen via patrino kaj viaj fratoj staras ekstere, dezirantaj paroli kun vi.


Yacˈa ri Jesús chanin xchˈo pe chique, y xubij cˈa: Ma tixibij ta iwiˈ. Xa ticukubaˈ icˈuˈx, xa yin cˈa riyin, xchaˈ chique. 	 Sed tuj Jesuo parolis al ili, dirante:Kuragxu; gxi estas mi; ne timu.


Rajawaxic chi nikajoˈ riqˈui ronojel kánima. Rajawaxic chi nikajoˈ riqˈui ri kanojibal, chupan ronojel ri kacˈaslen y riqˈui chukaˈ ronojel ri kachukˈaˈ. Y achiˈel chukaˈ nikajoˈ ka kiˈ riyoj, can que cˈa chukaˈ riˈ quekajoˈ ri kucˈ kachˈalal. Y wi yekaben cˈa reˈ, can más quejkalen que chuwech ri chicop ri yecamisex y yeporox chuwech ri Dios; y más quejkalen que chuwech xabachique cosa ri nikatzuj (nikasuj) chuwech ri Dios, xchaˈ cˈa ri aj tzˈib. 	 kaj ami Lin per la tuta koro kaj per la tuta intelekto kaj per la tuta forto, kaj ami sian proksimulon kiel sin mem-tio multe pli valoras, ol cxiuj bruloferoj kaj pekoferoj.


Y chuwech ri caj xtinben chi xquebanatej ri majun bey ye tzˈeton ta, y queriˈ chukaˈ chuwech ri ruwachˈulef. Xtinben cˈa chi xtitzˈet quicˈ, kˈakˈ, y sib ri can achiˈel chic nimaˈk tak sutzˈ. 	 Kaj Mi donos miraklojn en la cxielo supre, Kaj signojn sur la tero malsupre: Sangon, fajron, kaj vaporon de fumo;


Ri Jesús xjel cˈa apo quiqˈui, y xubij cˈa chique: Ronojel cˈa kˈatbel tzij jachon pa nukˈaˈ riyin, can queriˈ ri chilaˈ chicaj y queriˈ chukaˈ waweˈ chuwech re ruwachˈulef. 	 Kaj Jesuo venis al ili, kaj diris al ili:Estas donita al mi cxia auxtoritato en la cxielo kaj sur la tero.


Ri Kajaf Jesucristo y ri Katataˈ Dios ri sibilaj xojrajoˈ riyoj y can nucukubaˈ kacˈuˈx riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, y nuben chukaˈ chake chi can koyoben ri kˈij tek xkojbe chilaˈ chicaj ruma ri rutzil, 	 Nia Sinjoro Jesuo Kristo mem, kaj Dio, nia Patro, kiu nin amis kaj al ni donis eternan konsolon kaj bonan esperon per graco,


Y ri Zorobabel xralcˈualaj ri Abiud; ri Abiud xralcˈualaj ri Eliaquim; y ri Eliaquim xralcˈualaj ri Azor. 	 kaj al Zerubabel naskigxis Abiud, kaj al Abiud naskigxis Eljakim, kaj al Eljakim naskigxis Azor,


Y riyaˈ xubij cˈa chique ri winek riˈ: Riyix can iwetaman cˈa chi riyoj israelitas man cˈa yaˈon ta kˈij chake chi nikaben xa jun kawech iwuqˈui y yojapon ta iwuqˈui pa tak iwachoch, xa ruma chi riyix xa ma yix israelitas ta. Pero ri Dios xucˈut cˈa chinuwech chi ma rucˈamon ta chi nbij chare jun winek chi ma chˈajchˈoj ta, xa ruma chi ma israelita ta. 	 kaj li diris al ili:Vi mem scias, kiel kontrauxlegxe estas por Judo kamaradigxi aux aliri al alinaciano; sed Dio min admonis, ke mi ne nomu ian homon profana aux malpura;


Can quinojel cˈa winek ri yebano etzelal, xtiquicˈulwachij rucˈayewal; xtiquitij pokonal. Nabey xtika ri rucˈayewal pa quiwiˈ ri israelitas y cˈacˈariˈ chukaˈ xtika pa quiwiˈ ri ma ye israelitas ta. 	 aflikton kaj maltrankvilon, sur cxiun animon de homo, kiu faras malbonon, de Judo unue kaj de Greko;


Y ri Ajaf xubij cˈa chare: Cayacatej el. Cabiyin cˈa pa rachoch ri Judas, ri cˈo pa jun bey ri nibix Choj chare. Chiriˈ cˈa jacanoj wi jun achi aj Tarso ri Saulo rubiˈ. Can cabiyin cˈa, ruma re wacami, riyaˈ ntajin cˈa nuben orar. 	 Kaj la Sinjoro diris al li:Levigxu, kaj iru sur la straton, kiun oni nomas Rekta, kaj sercxu en la domo de Judas viron, nomatan Sauxlo, el Tarso; cxar jen li pregxas;


Y ri achiˈaˈ fariseos xquicˈutuj cˈa chare ri Jesús chi achique tiempo xtoka ri rajawaren ri Dios. Y ri Jesús xubij cˈa chique: Can ma xtinabex ta achique tiempo xtoka ri rajawaren ri Dios. 	 Kaj kiam la Fariseoj demandis al li, kiam venos la regno de Dio, li respondis al ili, dirante:La regno de Dio ne venas kun observado;


Rumariˈ riyix xa quixquicot chupan ri kˈaxomal ri yixcˈo wi, ri can achiˈel ri kˈaxomal ri xukˈaxaj ri Cristo. Riche (rixin) chi queriˈ tek xtapon cˈa ri kˈij tek xtikˈalajin chi ri Cristo can cˈo wi rukˈij rucˈojlen, riyix can sibilaj cˈa xtiquicot ri iwánima. 	 sed laux tio, ke vi partoprenas en la suferoj de Kristo, gxoju; por ke ankaux en la elmontro de lia gloro vi gxoju ravege.


Y tek ri Jesús benak cˈa chuchiˈ ri choy Galilea, xerutzˈet cˈa ye caˈiˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ; Simón rubiˈ ri jun y Andrés rubiˈ ri jun chic. Ri caˈiˈ cˈa achiˈaˈ riˈ ye chapoy tak car, rumariˈ tek yetajin niquiqˈuek ka ri quiyaˈl chapabel car chupan ri choy. 	 Kaj irante apud la Galilea Maro, li vidis Simonon, kaj Andreon, fraton de Simon, jxetantajn reton en la maron; cxar ili estis fisxkaptistoj.


Y ri Pedro xubij chic cˈa chukaˈ chique ri winek: Ri chapatajnek ca rubixic ruma ri Samuel y ri xquibij cˈa ri profetas ri xecˈojeˈ tek man cˈo ta chic ri Samuel, can chrij wi cˈa ri xquebanatej chupan re tiempo reˈ ye chˈonak wi ca. 	 Kaj cxiuj profetoj de post Samuel kaj liaj posteuloj, kiuj parolis, antauxanoncis ankaux tiujn tagojn.


Y xesaquin cˈa, y ya cˈa ri Matías ri xkajben chi nicˈojeˈ ca pa ruqˈuexel ri Judas riche (rixin) chi ntoc cachibil ri julajuj apóstoles. 	 Kaj ili lotis pri tio, kaj la loto falis por Mattias; kaj li estis alkalkulita al la dek unu apostoloj.


Y tek xa ntoc cˈa pe akˈaˈ chupan ri jun kˈij riˈ, ri rudiscípulos xejel cˈa apo riqˈui y xquibij chare: Re waweˈ xa majun cˈo y xa xka ka kˈij. Queˈatakaˈ cˈa el re winek reˈ riche (rixin) chi yebe ri pa tak aldea ri yecˈo pe nakaj riche (rixin) chi nbequilokˈoˈ quiway, xechaˈ. 	 Kaj kiam venis la vespero, liaj discxiploj venis al li, dirante:La loko estas dezerta, kaj la horo jam pasis; forsendu la homamason, por ke ili iru en la vilagxojn kaj acxetu por si mangxajxon.


Ye qˈuiy cˈa winek yebiyaj chuwech re ruwachˈulef ri xa ma ya ta ri kitzij ri niquibij, ruma niquibij chi ri Jesucristo tek xpe waweˈ chuwech re ruwachˈulef ma xoc ta winek achiˈel riyoj. Y ri nibin queriˈ chrij ri Jesucristo, yacˈariˈ ri kˈolonel ri netzelan riche (rixin) ri Cristo y nuben chi can ya riyaˈ ri Cristo. 	 CXar multaj delogantoj eliris en la mondon, kiuj ne konfesas Jesuon Kriston venantan en karno. Tio estas la deloganto kaj la antikristo.


Y ri Jesús xubij chare: ¿Achique ruma tek nabij utz chuwe riyin? Ruma majun winek ri utz ta, xa can xu (xe wi) ri Dios ri utz. 	 Kaj Jesuo diris al li:Kial vi nomas min bona? neniu estas bona krom Unu, nome Dio.


Icochˈon ikˈaxan tijoj pokonal, y sibilaj yix samajnek wuma riyin y ma yix kˈitajnek ta. 	 kaj vi havas paciencon kaj toleris pro mia nomo kaj ne lacigxis.


Y yacˈariˈ tek ri Cornelio xubij: Pa cajiˈ kˈij ca achiˈel re hora reˈ, pa tak a las tres riche (rixin) ri tikakˈij tek riyin majun waˈin nbanon ta, y yitajin chi oración waweˈ pa wachoch, yacˈariˈ tek xucˈut cˈa riˈ jun achiˈel achi chinuwech ri nitzˈitzˈan ri rutziak. 	 Kaj Kornelio diris:Antaux kvar tagoj gxis cxi tiu horo, mi pregxis la nauxahoran pregxon en mia domo; kaj jen antaux mi staris viro hele vestita,


Y wi cˈo jun nibin chi nrajoˈ ri Dios y xa nretzelaj jun rachˈalal, ma kitzij ta ri nubij. Ruma wi ma nrajoˈ ta ri rachˈalal ri can nutzˈet, ¿la nicowin cami nrajoˈ ri Dios ri xa ma nutzˈet ta? 	 Se iu diras:Mi amas Dion, kaj malamas sian fraton-tiu estas mensoganto; cxar kiu ne amas sian fraton, kiun li vidis, tiu ne povas ami Dion, kiun li ne vidis.


Tek riyoj achiˈaˈ nikaben cˈa orar, y chukaˈ tek nikabij ri rukˈalajsan ri Dios chake, ma tikacuch ta ri kajolon (kawiˈ). Ruma wi queriˈ nikaben, nikakasaj cˈa rukˈij ri jolomaj ri cˈo pa kawiˈ. 	 CXiu viro, pregxanta aux profetanta kun kapo kovrita, malhonoras sian kapon.


Yacˈa ri Abraham xubij chare: Wi can ma niquinimaj ta ri ruchˈabel ri Dios ri rutzˈiban ca ri Moisés, ni ma niquinimaj ta chukaˈ ri ruchˈabel ri Dios ri quitzˈiban ca ri profetas ri xekˈalajsan ri chˈabel riˈ ojer ca, cˈa ta cˈa chi xtiquinimaj jun ri nicˈastej el chiquicojol ri caminakiˈ. 	 Kaj li diris al li:Se ili ne auxskultas Moseon kaj la profetojn, ili ne kredos, ecx se iu levigxus el la mortintoj.


¡Juyiˈ oc iwech riyix ri yixkˈaxan ri nubij ri ley! ruma riyix nibanalaˈ ruchojmil ri panteón ri acuchi (achique) ye mukun wi ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, y riyeˈ xa ye ri iwatiˈt imamaˈ ri xecamisan quiche (quixin). 	 Ve al vi! cxar vi konstruas la tombojn de la profetoj, kiujn viaj patroj mortigis.


Ruma Riyaˈ nrajoˈ chi can ta quinojel ri winek niquetamaj ta ri kas kitzij y yecolotej ta pe chupan ri quimac. 	 kiu volas, ke cxiuj homoj estu savitaj kaj venu al la scio de la vero.


Y chilaˈ cˈo wi, royoben ri kˈij riche (rixin) chi yejach pa rukˈaˈ pa raken, quinojel ri yeˈetzelan riche (rixin). 	 de nun atendante, gxis liaj malamikoj farigxos benketo por liaj piedoj.


Ri rutzijol ri Jesús xapon cˈa pa ronojel tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Siria. Y ri ye yawaˈiˈ xecˈamer cˈa pe chuwech ri Jesús riche (rixin) chi yerucˈachojsaj el, yawaˈiˈ ri ma junan ta ruwech yabil ntoc chique. Yecˈo ri can kˈaxon cˈa riche (rixin) ri chˈaculaj ri ntoc chique. Yecˈo ri xa itzel tak espíritu ri ye oconek quiqˈui. Yecˈo cˈa ri ye chˈuˈj y yecˈo cˈa chukaˈ ri ye siquirnek. Y can quinojel cˈa ri yawaˈiˈ riˈ xerucˈachojsaj el. 	 Kaj lia famo disvastigxis en la tuta Sirio; kaj oni alkondukis al li cxiujn malsanulojn, malfortigitajn de diversaj malsanoj kaj turmentoj, demonhavantojn, epilepsiulojn, kaj paralizulojn, kaj li resanigis ilin.


Y ri chiriˈ xban cˈa jun nimawaˈin, ruma xapon ri Jesús. Y ya cˈa ri Marta ri niniman nilin apo pa mesa. Y chukaˈ ri Lázaro tzˈuyul chiquicojol ri winek ri ye tzˈuyul apo pa mesa riqˈui ri Jesús. 	 Oni do pretigis por li tie vespermangxon, kaj Marta servadis; sed Lazaro estis unu el tiuj, kiuj sidis kun li cxe mangxo.


Waweˈ cˈo jun cˈajol ri cˈo wuˈoˈ caxlan wey riqˈui ri banon riqˈui cebada y caˈiˈ tak car ye rucˈamom pe, pero, ¿la xaxu (xaxe wi) ta cˈa oc reˈ ri xtikayaˈ apo chiquiwech quinojel re winek reˈ? xchaˈ ri Andrés. 	 CXi tie estas knabo, kiu havas kvin hordeajn panojn kaj du malgrandajn fisxojn; sed kio estas tio por tiom da homoj?


Y queriˈ cˈa chukaˈ xucˈom apo jun caxlan wey, y tek rumatioxin chic chare ri Dios, cˈacˈariˈ xuwechˈelaˈ ri caxlan wey riˈ y xuyaˈ chique ri rudiscípulos y xubij: Yacˈareˈ ri nuchˈacul ri xtijach pa camic, riche (rixin) chi yixcolotej. Tibanaˈ cˈa reˈ riche (rixin) natabel wuche (wixin) riyin. 	 Kaj li prenis panon, kaj doninte dankon, li gxin dispecigis kaj donis al ili, dirante:CXi tio estas mia korpo, kiu estas donita por vi; cxi tion faru por memorigo pri mi.


Ruma wi xaxu (xaxe wi) ri winek ri yebano ri nubij ri ley ri yecˈulu ri tzujun (sujun) ca ruma ri Dios, man ta jun nicˈatzin wi chi cukul kacˈuˈx riqˈui ri Dios, ruma man ta jun nucˈom pe chake ri rutzujun (rusujun) ca ri Dios. 	 CXar se tiuj, kiuj estas laux la legxo, estas heredantoj, la fido nuligxis, kaj la promeso vantigxis;


Achique cˈa ri xquechˈacon chrij ri etzelal, chique cˈa riyeˈ xtinyaˈ wi ronojel ri cosas. Yin cˈa riyin ri xquinoc qui‑Dios y yecˈa riyeˈ ri xqueˈoc walcˈual. 	 La venkanto heredos cxion; kaj Mi estos por li Dio, kaj li estos por Mi filo.


Y riqˈui riˈ ketaman, wi can nikajoˈ ri Dios, y yekaben ri nubij ri rupixaˈ, can yekajoˈ wi cˈa ri ye ralcˈual chic Riyaˈ. 	 Per tio ni ekscias, ke ni amas la infanojn de Dio, kiam ni amas Dion kaj plenumas Liajn ordonojn.


ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chiwe riyix lokˈolaj tak kachˈalal ri yixcˈo pa tinamit Colosas, riyix ri can cukul wi icˈuˈx riqˈui ri Cristo. Y ya ta cˈa ri utzil y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Ajaf Jesucristo ri xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel. 	 al la sanktuloj kaj fidelaj fratoj en Kristo, kiuj estas en Kolose:Graco al vi kaj paco estu de Dio, nia Patro.


Ri achiˈaˈ cˈa ri xetak el riqˈui ri Juan, ye ri ye cachibil ri fariseos. 	 Kaj tiuj estis senditaj de la Fariseoj.


Y tek benak cˈa ri Jesús, ri winek niquiriqˈuilaˈ cˈa ka ri nimaˈk tak quitziak pa rubey riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij. Y queriˈ ri niquibanalaˈ ye benak. 	 Kaj dum li iris, ili sternis siajn vestojn sur la vojo.


O wi cˈo cˈa jun chiwe riyix ri niban puersa chare ruma jun winek chi tucˈuaj jun ejkaˈn cˈa pa jun kilómetro, xa can tiquicot cˈa tucˈuaj el ri ejkaˈn riˈ, y chukaˈ ma tupokonaj ta chi nucˈuaj jun kilómetro chic ri ejkaˈn riˈ. 	 Kaj se iu devigas vin iri unu mejlon, iru kun li du.


Y ri Saulo nibarbot (nibaybot) ruma xibinriˈil, xubij: Ajaf, ¿achique cˈa ri rucˈamon chi nben? xchaˈ. Y ri Ajaf Jesús xubij chare: Cayacatej cˈa el, y cabiyin cˈa pa tinamit, y chiriˈ xtibix wi chawe achique ri rucˈamon chi naben, xucheˈex. 	 sed levigxu, kaj eniru en la urbon, kaj estos dirite al vi, kion vi devas fari.


Y cˈo cˈa jun ti cˈajol ri can tzeketel el chrij ri Jesús y xa pa jun tziek nim rucuchun wi el riˈ. Y ri ye chapayon el ri Jesús, xquichop cˈa ri ti cˈajol riˈ. 	 Kaj sekvis lin unu junulo, vestita per tolajxo cxirkaux la nuda korpo; kaj oni kaptis lin;


Tiyaˈ rutzil quiwech ri kachˈalal Filólogo, ri Julia, ri Nereo y ri ranaˈ, ri Olimpas y ri lokˈolaj tak kachˈalal ri yecˈo quiqˈui. 	 Salutu Filologon kaj Julian, Nereon kaj lian fratinon, kaj Olimpason, kaj cxiujn sanktulojn kun ili.


Riyin sibilaj cˈa ntij nukˈij chi can ta nitzˈaket ri quicˈaslen quinojel, y riche (rixin) chi nben ri samaj riˈ, ncusaj ronojel ri uchukˈaˈ ri ruyaˈon ri Cristo chuwe, uchukˈaˈ ri can sibilaj wi nim. 	 por tiu celo mi ankaux laboras, klopodante laux lia energio, kiu energias en mi kun potenco.


Xa yacˈa chi cˈo jubaˈ yixtajin chubanic ri ma nika ta chinuwech, y riˈ ya ri ma ibin ta chare ri ixok Jezabel chi xa ma utz ta ri ntajin chucˈutic. Riyaˈ nubij chi can nukˈalajsaj ri ruchˈabel ri Dios, pero xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi yerukˈol ri nusamajel y nuben chique chi yeka pa mac. Can nubij cˈa chi tiquitijaˈ ri cosas ri tzujun (sujun) chic chiquiwech dios ri xa ye banon cuma winek y chi ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ tiquicanolaˈ quiˈ riche (rixin) chi yemacun. 	 Sed mi havas kontraux vi, ke vi toleras la virinon Izebel, kiu nomas sin profetino; kaj sxi instruas kaj delogas miajn servistojn malcxasti kaj mangxi idoloferitajxojn.


Riyeˈ xquibij cˈa: Riyoj ya ri Jesús aj Nazaret ri nikacanoj, xechaˈ. Y ri Jesús yacˈariˈ tek xubij chique: Yin cˈa riyin riˈ, xchaˈ. Y ri Judas ri nijacho el riche (rixin) ri Jesús pa quikˈaˈ ri winek, can cˈo chukaˈ apo quiqˈui ri winek riˈ. 	 Ili respondis al li:Jesuon Nazaretan. Jesuo respondis:Mi estas tiu. Kaj Judas, lia perfidanto, staris kun ili.


Queriˈ nbij chiwe ruma kas kitzij chi xabachique ri nibin chare re juyuˈ reˈ chi tel el waweˈ y tikˈax pa mar, can queriˈ wi nibanatej wi can kitzij nucukubaˈ rucˈuˈx y ma nuben ta caˈiˈ rucˈuˈx. 	 Vere mi diras al vi:Se iu diros al cxi tiu monto:Estu formovita kaj jxetita en la maron, kaj ne dubos en sia koro, sed kredos, ke okazos tio, kion li diras, tiu gxin havos.


Ri Simeón xuchˈelej cˈa ri acˈal, y riche (rixin) chi xuyaˈ rukˈij ri Dios, xubij cˈa: 	 tiam li ricevis lin en siajn brakojn, kaj benis Dion, dirante:


Y kas kitzij wi chi ri ma nicowin ta nuben ronojel ri nubij chupan ri ley, nika ri rucˈayewal pa ruwiˈ. Yacˈa ri Cristo xojrucol chuwech ri rucˈayewal riˈ, tek xcom chuwech ri cruz; ruma pa ruwiˈ Riyaˈ xka wi ri rucˈayewal ri xa pa kawiˈ ta riyoj rucˈamon chi xka ta wi. Can kˈalaj wi chi xka rucˈayewal pa ruwiˈ Riyaˈ, ruma ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Xabachique cˈa ri nitzekebex chuwech jun crusin cheˈ, nikˈalajin cˈa chi kajnek rucˈayewal pa ruwiˈ. Queriˈ nubij chupan ri tzˈibatal ca. 	 Kristo elacxetis nin el la malbeno de la legxo, farigxinte malbeno pro ni; cxar estas skribite:Malbenita estas cxiu, kiu pendas sur lignajxo;


Can jabel ruwaquikˈij ri winek ri xquetzˈetetej ruma ri Ajaf Dios chi majun quimac. 	 Felicxa estas la homo, al kiu la Eternulo ne kalkulas lian kulpon.


Y Riyaˈ can xuchilabej cˈa ca chake chi nikatzijoj y nikakˈalajsaj chique ri winek chi ri Dios xuben chare chi ya Riyaˈ ri nikˈato tzij pa quiwiˈ ri cˈa ye qˈues na y pa quiwiˈ chukaˈ ri ye caminek chic el. 	 Kaj li ordonis al ni prediki al la popolo, kaj atesti, ke li estas la difinito de Dio, por esti la jugxisto de la vivantoj kaj de la mortintoj.


Jabel ruwaˈikˈij tek wuma riyin yixyokˈ y tek ri winek itzel niquinaˈ chiwe, y niquibij ronojel itzel chiwij, y tek wuma riyin nitzˈuculux tzij chiwij. 	 Felicxaj estas vi, kiam oni vin riprocxos kaj persekutos kaj false vin kalumnios pro mi.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xucˈutuj chare ri María Magdalena: ¿Nána, achique cˈa ri nacanoj y achique chukaˈ ruma tek sibilaj yatokˈ? xchaˈ chare. Y ri María Magdalena xuchˈob cˈa chi ri nichˈo apo riqˈui, ya ri nisamajin ri ulef riˈ, ri ticon ruwech riqˈui cotzˈiˈj y cheˈ; rumariˈ tek riyaˈ xubij cˈa chare: Wi yit cˈa riyit ri xatucˈuan el ri ruchˈacul ri Wajaf Jesús, tabij cˈa chuwe acuchi (achique) xayaˈ wi, y riyin xtincanoj cˈa acuchi (achique) xtinyaˈ wi, xchaˈ chare. 	 Jesuo diris al sxi:Virino, kial vi ploras? kiun vi sercxas? SXi, supozante, ke li estas la gxardenisto, diris al li:Sinjoro, se vi forportis lin, sciigu min, kien vi metis lin, kaj mi lin forprenos.


Y riyix ri can riqˈui chi niben ri nubij ri ley niwajoˈ chi yixtzˈetetej ruma ri Dios chi majun imac, wi queriˈ, xa can yix elenak pe riqˈui ri Cristo, y chukaˈ iyaˈon chic ca ri rutzil ri Dios. 	 Vi, kiuj volas vin pravigi per la legxo, apartigxis for de Kristo; vi forfalis de graco.


riche (rixin) chi xtukˈet tzij pa quiwiˈ quinojel, y riche (rixin) chi xtuyaˈ rucˈayewal pa quiwiˈ ri winek ri quicˈuan jun cˈaslen ri ma utz ta chuwech ri Dios. Xa quicˈuan jun itzel cˈaslen. Y yequibilaˈ pokon tak chˈabel chrij ri Dios. Xaxu (xaxe wi) chic coyoben chi nika ri rucˈayewal pa quiwiˈ, ruma can ye aj maquiˈ wi. Queriˈ xubij ri Enoc. 	 por fari jugxon kontraux cxiuj, kaj por kondamni cxiujn malpiulojn pri cxiuj malpiajxoj, kiujn ili malpie faris, kaj pri cxiuj obstinaj paroloj, kiujn malpiaj pekuloj parolis kontraux Li.


Tek cˈo cˈa jun ri nisiqˈuin (noyon) iwuche (iwixin) pa jun cˈulanen, man cˈa quixtzˈuyeˈ ta pa tak chˈaquet ri xa quiche (quixin) ri nimaˈk quikˈij. Ruma chi riqˈui jubaˈ yit tzˈuyul chic ri chiriˈ tek napon jun winek ri más nim rukˈij que chawech riyit, 	 Kiam vi estas invitita de iu al edzigxa festo, ne sidigxu en la cxefa loko, por ke ne okazu, ke iu, pli honorinda ol vi, estas de li invitita;


riche (rixin) chi queriˈ can nibanatej cˈa ri rubin ca ri profeta Isaías, ri jun achi ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Ri Isaías quecˈareˈ ri rubin ca chrij ri Jesús: Xerelesaj cˈa el kayabilal konojel, y xucˈuaj cˈa ronojel ri kakˈaxomal. Queriˈ ri rubin ca. 	 por ke plenumigxu tio, kio estis dirita per la profeto Jesaja, nome:Li mem prenis niajn malfortajxojn kaj portis niajn malsanojn.


Pa rucaˈn kˈij ri Pablo y ri yoj benak riqˈui, xoj‑el cˈa el chiriˈ pa Tolemaida, y xkachop el bey riche (rixin) chi yojbe cˈa pa tinamit Cesarea. Yacˈa tek xojapon, xojbe pa rachoch ri Felipe ri nitzijon ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Riyaˈ jun cˈa chique ri wukuˈ diáconos ri xeniman xeˈilin quiche (quixin) ri malcaniˈ tak ixokiˈ pa Jerusalem. Y xojcˈojeˈ cˈa ka chiriˈ pa rachoch ri Felipe. 	 Kaj en la sekvanta tago ni foriris, kaj alvenis en Cezarean; kaj enirinte en la domon de la evangeliisto Filipo, kiu estis unu el la sepo, ni restis cxe li.


¿Achique cami nikaben? ¿La utz cami yojmacun ruma majun ri ley pa kawiˈ y ruma chi cˈo chic rutzil ri Dios pa kawiˈ? Ma rucˈamon ta chi que ta riˈ nikaben. 	 Kio do? cxu ni peku, pro tio, ke ni estas ne sub legxo, sed sub graco? Nepre ne!


Xa caˈiˈ chic cˈa kˈij nrajoˈ chi napon ri nimakˈij pascua, jun quinimakˈij ri israelitas tek niquitij ri caxlan wey ri majun chˈom (levadura) riqˈui. Y yacˈariˈ tek ri principaliˈ tak sacerdotes y ri aj tzˈibaˈ niquichˈobolaˈ achique chi kˈoloj ri xtiquicusaj riche (rixin) chi nika ta cˈa ri Jesús pa quikˈaˈ y cˈacˈariˈ niquicamisaj. 	 Kaj post du tagoj estis la Pasko kaj la festo de macoj; kaj la cxefpastroj kaj skribistoj sercxis, kiamaniere ili povu per ruzo lin kapti kaj mortigi;


Y quecˈariˈ quibanon ri winek chupan ri kˈij tek ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol xtipe chic jun bey, sibilaj cˈa ye qˈuiy winek ri xa riqˈui ronojel ri cˈo quiqˈui benak wi ri cánima. 	 tiel same estos en tiu tago, kiam la Filo de homo malkasxigxos.


Y tek ri Herodes xutzˈet ri Jesús, sibilaj xquicot ránima, ruma can qˈuiy chic kˈij rurayin chi rutzˈeton ta. Y qˈuiy cˈa ri racˈaxan chrij. Rumariˈ can royoben cˈa chi can xtutzˈet na jun bey tek nuben jun milagro. 	 Sed Herodo, vidinte Jesuon, treege gxojis; cxar de longe li deziris vidi lin, cxar li jam auxdis pri li, kaj li esperis vidi ian signon, faritan de li.


Wachˈalal, wi cˈo jun chiwe ri sachnek y xa ma rutzekelben ta chic ri kitzij chi ruchˈabel ri Dios y wi riyix nibeyacaˈ pe, riˈ sibilaj utz. 	 Miaj fratoj, se iu el vi forvagos de la vero, kaj iu lin returnos,


Y ri lokˈolaj chˈabel riˈ xa can xu (xe) wi jun rubanic. Y yariˈ ri katzijon ca riyoj chiwe. Yacˈa wi cˈo jun ri nijalo rubixic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, can xtika ta cˈa rucˈayewal pa ruwiˈ ruma ri Dios. Y riˈ astapeˈ ta na can yin cˈa riyin o can jun ángel ri petenak chilaˈ chicaj. 	 Tamen se ecx ni, aux angxelo el la cxielo, al vi instruus ian evangelion krom tiu, kiun ni jam al vi instruis, tiu estu anatemita.


Y tek xetzolin cˈa pe ri setenta achiˈaˈ riˈ chare ri samaj ri bin el chique y xeˈoka riqˈui ri Jesús, sibilaj yequicot, y xquibij cˈa chare: Ajaf, ri itzel tak espíritu can xeniman chukaˈ chake tek pan abiˈ riyit xojchˈo wi chique. 	 Kaj la sepdek revenis kun gxojo, dirante:Sinjoro, ecx la demonoj submetigxas al ni per via nomo.


Riyix riˈ noka chiˈicˈuˈx ronojel cˈa ri xbanatej ri tiempo riˈ pa ronojel Judea. Ri nabey mul, ya ri Juan ri Bautista ri xtzijon ri ruchˈabel ri Dios y xeruben bautizar ri winek. Y cˈariˈ xbetiquer pe rutzijoxic ri ruchˈabel ri Dios ruma ri Jesús chilaˈ pa Galilea. 	 vi konas tiun diron, kiu estas disvastigita tra la tuta Judujo, komencante de Galileo, post la bapto, kiun predikis Johano-


Ri Juan nukˈalajsaj cˈa chique ri winek: Cˈo jun achi ri xtipe re chkawech apo ri man achiˈel ta oc riyin. Ri jun achi riˈ can nim wi rukˈij y nim chukaˈ ri ruchukˈaˈ; rumariˈ, astapeˈ riyin yiwuqueˈ ka riche (rixin) chi nquir ri ruximbel ri ruxajab, hasta riˈ ma yin rucˈamon ta (takal ta chuwij) chi nben ruma nim rukˈij y nim ruchukˈaˈ. 	 Kaj li predikis, dirante:Venas post mi tiu, kiu estas pli potenca ol mi; la rimenon de liaj sxuoj mi ne estas inda, klinigxinte, malligi.


Majun bey cˈa xinmalij ta ka chi man ta chic xintzijoj ri ruchˈabel ri Dios ri utz nuben chare ri icˈaslen. Y xixintijoj cˈa chupan ri ruchˈabel ri Dios tek yecˈo molojriˈil y chukaˈ pa tak iwachoch. 	 kaj ke mi ne hezitis deklari al vi cxion utilan, instruante vin publike, kaj de domo al domo,


Queriˈ nbij chiwe ruma achiˈel can xixcom yan chuwech ri naˈoj riche (rixin) re ruwachˈulef, y ri icˈaslen can pa rukˈaˈ ri Cristo cˈo wi; Cristo ri xa jun chic rubanon riqˈui ri Dios. 	 CXar vi mortis, kaj via vivo kasxigxis kun Kristo en Dio.


Ri winek cˈa ri can xetzˈeto ri xbanatej riqˈui ri achi ri xelesex itzel tak espíritu riqˈui y ri xcˈulwachitej quiqˈui ri ak, xquitzijolaˈ cˈa chique ri nicˈaj chic winek ri ye petenak chutzˈetic ri xcˈulwachitej chiriˈ. 	 Kaj la vidintoj rakontis al ili, kiamaniere tio okazis al la demonhavinto, kaj pri la porkoj.


Y rumacˈariˈ, tek nikatzˈet xabachique winek ri nicˈatzin rutoˈic, wi yojcowin, can tikatoˈ cˈa. Pero ri más nicˈatzin chi yekatoˈ, ye ri can kachˈalal chic, ri junan chic kaniman ri Jesucristo quiqˈui. 	 Tial laux nia oportuna tempo ni bonfaradu al cxiuj, precipe al tiuj, kiuj apartenas al la familio de la fido.


Tek xbekacˈuluˈ kiˈ chiriˈ pa tinamit Asón, riyaˈ xoc cˈa el kiqˈui pa barco riche (rixin) chi xojbe cˈa pa tinamit Mitilene. 	 Kaj kiam li renkontis nin en Asos, ni ensxipigis lin, kaj venis al Mitilene.


Y ri achiˈaˈ israelitas ri can cˈo quikˈij chiriˈ pa tinamit Jerusalem, yecˈo cˈa achiˈaˈ ri xequitek el cˈa riqˈui ri Juan ri Bautista. Xequitek cˈa ye sacerdotes y achiˈaˈ ri ye levitas nibix chique, riche (rixin) chi xbequicˈaxaj chare ri Juan chi tubij wi ya riyaˈ ri Cristo. Y riyaˈ can xukˈalajsaj wi chiquiwech chi ma ya ta riyaˈ. 	 Kaj jen estas la atesto de Johano, kiam la Judoj sendis al li pastrojn kaj Levidojn el Jerusalem, por demandi lin:Kiu vi estas?


Y ruma can yenwajoˈ ri ye chaˈon chic ruma ri Dios chi yecolotej, rumariˈ tek riyin ncochˈ ronojel tijoj pokonal. Riche (rixin) chi queriˈ can niquil wi ri colotajic ri nuyaˈ ri Cristo Jesús. Y riyeˈ xquebe chilaˈ chicaj y can xticˈojeˈ quikˈij quicˈojlen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Tial mi suferas cxion pro la elektitoj, por ke ili ankaux atingu la en Kristo Jesuo savon kun gloro eterna.


Y xkabij cˈa chiwe chi choj ticˈuaj ri icˈaslen, ruma queriˈ rucˈamon chi nikaben riyoj ri yoj riche (rixin) chic ri Dios. Ruma ri Dios xojrusiqˈuij (xojroyoj) riche (rixin) chi yoj‑oc pa rajawaren, ri acuchi (achique) cˈo wi ri rukˈij rucˈojlen. 	 ke vi iradu inde je Dio, kiu vin vokas en Sian regnon kaj gloron.


Can qˈuiy cˈa mul rucˈakon pa kˈakˈ y pa tak yaˈ riche (rixin) chi nucamisaj. Pero wi riyit yacowin natoˈ, tajoyowaj cˈa kawech; y kojatoˈ cˈa. Queriˈ xubij ri tataˈaj chare ri Jesús. 	 Kaj ofte gxi jxetis lin en fajron kaj en akvon, por pereigi lin; sed se vi povas fari ion, kompatu al ni kaj helpu nin.


Y ruma cˈa chi ma xanimaj ta ri xinbij chawe, xcamemur cˈa ca, man cˈa xcachˈo ta chic, cˈa ya tek xtalex na ri awalcˈual, cˈacˈariˈ xcachˈo chic jun bey. Ronojel cˈa riˈ can xtibanatej na wi, pero cˈa ya tek xtapon na ri kˈij, xchaˈ. 	 Kaj jen vi silentos kaj estos ne kapabla paroli, gxis la tago, kiam tio okazos, cxar vi ne kredis miajn vortojn, kiuj plenumigxos siatempe.


Y ri acuchi (achique) cˈa quimolon wi quiˈ riyeˈ, xoc cˈa apo jun kˈopoj, ral ri Herodías; y ri kˈopoj riˈ xxajo chiquiwech. Y ri xajoj ri xuben sibilaj xka chuwech ri rey Herodes y chiquiwech quinojel ri yewaˈ riqˈui. Y ri Herodes xubij cˈa chare ri kˈopoj: Tacˈutuj cˈa ri achique nawajoˈ y xtinyaˈ chawe. 	 eniris la filino de Herodias mem kaj dancis, kaj sxi placxis al Herodo kaj al liaj kunmangxantoj; kaj la regxo diris al la knabino:Petu de mi, kion ajn vi volas, kaj mi tion donos al vi.


Ri nabey trato ri xuben ri Dios quiqˈui ri katiˈt kamamaˈ xubij chique ri achique rubanic cˈo chi niquiben riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij ri Dios, y xubij chukaˈ chi tiban jun rachoch ri Dios re waweˈ chuwech re ruwachˈulef. 	 Sed ecx la unua interligo havis ordonojn pri Diservado, kaj sanktejon mondan.


Y ri Pablo xubij chique: Ri bautismo ri xuben ri Juan, retal chi ri winek xtzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios. Ri Juan xubij chukaˈ chique ri winek chi cˈo jun achi ri xtipe, y yariˈ ri tiquinimaj. Y riˈ ya ri Jesús, ruma ya Riyaˈ ri Cristo, xchaˈ ri Pablo. 	 Kaj Pauxlo diris:Johano baptis per la bapto de pento, dirante al la popolo, ke ili kredu al tiu, kiu venos post li, tio estas al Jesuo.


Y xaxu (xaxe wi) cˈa ri Pedro, ri Jacobo y ri Juan ri xerucˈuaj el. Yacˈariˈ tek Riyaˈ can xunaˈ yan kˈaxon ruma ri xtiberucˈulwachij. Can jun nimalaj bis cˈa ri xpe pa ránima. 	 Kaj li prenis kun si Petron kaj Jakobon kaj Johanon, kaj komencis tre konsternigxi kaj maltrankviligxi.


Pero ri Dios ma xutek ta ri Elías chutoˈic jun malcaˈn ixok waweˈ pan Israel. Ri Dios xutek el ri Elías riqˈui jun malcaˈn ixok cˈa pa jun tinamit ri Sarepta rubiˈ. Y ri tinamit Sarepta riˈ, xa ma pa rucuenta ta ri Israel cˈo wi, xa cˈa chunakajal ri tinamit Sidón cˈo wi apo. 	 kaj al neniu el ili Elija estis sendita, krom al Carfat en la lando Cidon, al virino vidvino.


Y wi nikacochˈ nikakˈaxaj tijoj pokonal, nikˈalajin chi can cukul kacˈuˈx riqˈui ri Dios y cof yojcˈo, y reˈ nuben cˈa chake chi can nikoyobej apo ri rutzil Riyaˈ. 	 kaj pacienco provitecon, kaj proviteco esperon;


Y ma quixtaneˈ ta chi niben orar, can riqˈui ronojel iwánima ticˈutuj rutzil ri Dios, y tek niben orar can ya ta ri Lokˈolaj Espíritu nitoˈo iwuche (iwixin). Y man cˈa timalij ta ri oración, xa can ronojel kˈij ticˈutuj rutzil ri Dios pa quiwiˈ quinojel ri lokˈolaj tak kachˈalal. 	 per cxia pregxado kaj petegado en cxiu tempo pregxante en la Spirito, kaj viglante por tio en cxia persisteco kaj petego por cxiuj sanktuloj,


Riyoj ketaman chi ri ley riˈ can utz wi. Pero nicˈatzin chi nucusex pa ruchojmil. 	 Sed ni scias, ke la legxo estas bona, se oni gxin lauxlegxe uzas,


Wi riyix ninimaj o ma ninimaj ta, yacˈa ri nbij chiwe riyin chi ri tzˈibatal ca tek nubij chi nipe ri Elías xa chrij cˈa ri Juan nichˈo wi. 	 Kaj se vi volas tion ricevi, tiu estas Elija, kiu estis venonta.


Y tiwacˈaxaj na peˈ jun chic cˈambel tzij, xchaˈ ri Jesús chique ri winek: Xcˈojeˈ cˈa jun achi ri can tetataˈ chic, ri xutic cˈa ruwech ri rulef riqˈui uva y xuben coral chrij ri rulef. Xuben chukaˈ achiˈel jun ti pila pan ulef riche (rixin) chi niyitzˈ ri uva chupan, y xuben chukaˈ jun setesic tzˈak ri nej xujotobaˈ chicaj, y pa ruwiˈ riˈ xcˈojeˈ wi rachoch ri chajinel. Cˈacˈariˈ xuyaˈ ca pa kajic chique caˈiˈ oxiˈ mozos, y riyaˈ xbe nej. 	 Auxskultu alian parabolon:Estis viro dommastro, kiu plantis vinbergxardenon, kaj cxirkauxmetis plektobarilon, kaj fosis en gxi vinpremejon, kaj konstruis turon, kaj luigis gxin al kultivistoj, kaj forvojagxis.


Y quinojel cˈa ri winek aj Jerusalem xquetamaj, y rumariˈ tek Acéldama xbix chare ri ulef riˈ. Ntel chi tzij jun ulef riche (rixin) quicˈ. 	 Kaj tio farigxis sciata al cxiuj logxantoj en Jerusalem, tiel ke en ilia dialekto tiu kampo estas nomita Akeldama, tio estas, Kampo de Sango.)


Yacˈa ri achi riˈ ri nikˈaxan ri nubij ri ley can xrajoˈ chi nitzˈetetej chi achiˈel xa majun rumac. Rumariˈ xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: ¿Achique cˈa riˈ ri wucˈ wachˈalal ri rucˈamon chi yenwajoˈ ri achiˈel nwajoˈ ka wiˈ riyin? xchaˈ. 	 Sed li, dezirante pravigi sin, diris al Jesuo:Kaj kiu estas mia proksimulo?


Y ri tiempo riˈ, ri kachˈalal ri yecˈo pa tak tinamit chiriˈ pa rucuenta ri Judea, pa rucuenta ri Galilea y pa rucuenta ri Samaria, man cˈa niquikˈaxaj ta chic tijoj pokonal. Xa can quichapon cˈa yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios y niquixibij cˈa quiˈ yemacun chuwech ri Ajaf, y sibilaj xeqˈuiyer ruma ri ruchukˈaˈ ri Lokˈolaj Espíritu. 	 Kaj la eklezio tra la tuta Judujo kaj Galileo kaj Samario havis pacon kaj ricevis edifon; kaj iradante en la timo de la Sinjoro kaj en la konsolo de la Sankta Spirito, gxi kreskis.


Xbe cˈa chiquitzˈetic ri kachˈalal ri yecˈo pa ronojel lugar ri chiriˈ pa Macedonia, y xberucukubalaˈ cˈa ca quicˈuˈx riqˈui qˈuiy chˈabel. Y cˈacˈariˈ xbe pa ruwachˈulef Grecia. 	 Kaj trairinte tiujn regionojn, kaj per multaj paroloj kuragxiginte la tieulojn, li venis en Grekujon.


Y tek xtiwacˈaxalaˈ cˈa chi yecˈo ruwachˈulef ri cˈo chˈaˈoj ntajin chiquicojol y xtiwacˈaxalaˈ rutzijol chi cˈo chukaˈ chˈaˈoj ri xquepe, man cˈa tisach ta icˈuˈx, ruma ronojel riˈ xa can cˈo cˈa chi yebanatej na. Pero xa ma ya ta riˈ ri ruqˈuisbel tak kˈij chare re ruwachˈulef. 	 Kaj kiam vi auxdos pri militoj kaj famoj de militoj, ne maltrankviligxu; tio devas okazi; sed ankoraux ne estas la fino.


Riyix ri achiˈel tak walcˈual, ntzˈibaj ronojel reˈ chiwe, ruma riqˈui ri xuben ri Jesucristo, wacami cuyutajnek chic ri imac. 	 Mi skribas al vi, infanetoj, cxar la pekoj al vi estas pardonitaj pro lia nomo.


Ruma can ye qˈuiy ri xquepe y xtiquibilaˈ: Yin cˈa riyin ri Cristo, xquechaˈ. Y sibilaj ye qˈuiy ri xquekˈolotej pa quikˈaˈ. 	 Multaj venos en mia nomo, dirante:Mi estas; kaj ili forlogos multajn.


Nicˈaj chic kachˈalal yatajnek chique ruma ri Lokˈolaj Espíritu chi yecowin niquiben milagros. Yecˈo chukaˈ kachˈalal ri yatajnek chique chi yecowin niquikˈalajsaj ri nubij ri Dios. Y nicˈaj chic kachˈalal yatajnek chique chi chanin niquinabej, wi ri nubij jun winek can riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu petenak wi o xa riqˈui jun itzel espíritu. Y chique nicˈaj chic ri Lokˈolaj Espíritu nuben chi yecowin yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta. Y chique nicˈaj chic yatajnek chi yecowin niquikˈaxaj ri chˈabel ri yequibij ri kachˈalal tek yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta. 	 kaj al alia, energioj por mirakloj; kaj al alia, profetpovo; kaj al alia, distingoj de spiritoj; al alia, diversaj lingvoj; kaj al alia, interpreto de lingvoj;


Y tek ye caminek chic cˈa el ri ye wukuˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ chuwech ri ixok riˈ, pa ruqˈuisbel xcom chukaˈ el ri ixok. 	 Kaj post cxiuj la virino mortis.


Y Riyaˈ cˈanej cˈa cˈo wi tek xutzˈet chi cˈo juwiˈ cheˈ ri higo rubiˈ y sibilaj jabel rubanon ri ruxak. Xbe cˈa apo chuxeˈ chucanoxic ruwech. Y tek xapon apo riqˈui, xa majun ruwech cˈo ta, xa ruyon ruxak cˈo. Ruma ma rukˈijul ta chi niwachin. 	 Kaj vidinte el malproksime figarbon havantan foliojn, li aliris, por trovi, se eble, ion sur gxi; kaj veninte al gxi, li trovis nenion krom folioj, cxar la tempo de figoj ankoraux ne venis.


Ruma iwetaman chi ri Dios ma xerupokonaj ta ri wech aj Israel. Xa xerelesaj el, astapeˈ riyeˈ can ye rukˈaˈ wi ri cheˈ riˈ. Wi queriˈ xuben quiqˈui riyeˈ, cˈa ta cˈa riyix chi man ta xquixrelesaj el wi ma xtinimaj ta. 	 cxar se Dio ne indulgis la naturajn brancxojn, Li ankaux vin ne indulgos.


Chukaˈ tabij chique chi ma tiquiyaˈ ta quixquin chare ri nitzijox chiquij ri winek ri xecˈojeˈ ojer ca y ri nicˈaj chic tzij ri xa choj ye tzˈucutajnek pe. Tzij achiˈel riˈ can yecˈo pe y majun bey xqueqˈuis ta. Yetzijolox, pero xa niquisukˈ kanaˈoj. Y xa ma yojquitoˈ ta riche (rixin) chi yojqˈuiy chupan ri kacˈaslen riqˈui ri Dios, cˈaslen riche (rixin) ri kacukbel cˈuˈx riqˈui Riyaˈ. Yacˈareˈ nbij chawe. 	 nek atentu fabelojn kaj senfinajn genealogiojn, kiuj naskas diskutojn, pli ol tiun administradon de Dio, kiu estas laux la fido-tiel faru.


Ma que ta riˈ, ruma ri kachˈacul can yecˈo wi rukˈaˈ raken, pero xa jun chˈaculaj rubanon ronojel. 	 Nun do ekzistas multaj membroj, sed unu korpo.


Y tek xquitzˈet chi jotol pe jubaˈ cakˈikˈ quereˈ pa sur, riyeˈ xquichˈob chi utz yojbe cˈa ri pa Fenice. Tek xoj‑el cˈa el, xaxu (xaxe wi) cˈa ri ruchiˈ yaˈ riche (rixin) ri Creta yoj benak wi. 	 Kaj kiam la suda vento blovis malpli forte, ili supozis, ke ili atingis sian celon, kaj levinte la ankrojn, ili preterveturis Kreton tre proksime.


Y ri caˈiˈ ixokiˈ riˈ can yacˈariˈ xeˈel el ri chiriˈ pa jul. Y astapeˈ can quixibin quiˈ, xa can sibilaj chukaˈ yequicot. Riyeˈ can junanin (anibel) cˈa xebe riche (rixin) chi nbequiyaˈ rutzijol chique ri rudiscípulos ri Jesús. 	 Kaj ili rapide foriris de la tombo kun timo kaj granda gxojo, kaj kuris, por sciigi al liaj discxiploj.


Riyeˈ nimaˈk tak ejkaˈn niquiyalaˈ chiquikul ri winek, ejkaˈn ri can cˈo calal y cˈayef (cuesta) quicˈuaxic. Ri ejkaˈn riˈ xaxu (xaxe) wi chiquikul ri winek niquiyaˈ wi y riyeˈ ni xa ta jun ti ruwiˈ quikˈaˈ niquisiloj riche (rixin) chi niquicˈuaj ri ejkaˈn ri niquibij ri cˈo chi niquicˈuaj ri winek. 	 Ili ligas pezajn sxargxojn malfacile porteblajn, kaj metas ilin sur la sxultrojn de homoj; sed ili mem ne volas movi ilin per sia fingro.


Xa yacˈa chi can cˈo ri ma ya ta chic ri yixtajin chubanic, ruma ma yiniwajoˈ ta chic achiˈel tek xiniwajoˈ nabey. 	 Sed mi havas kontraux vi, ke vi forlasis vian unuan amon.


Ma tikayoj ta ri samaj ri rubanon ri Dios pa ránima jun kachˈalal xa ruma ri yekatij. Can kitzij wi chi ronojel utz yetij, yacˈa wi cˈo jun kachˈalal ri nitzak ruma nikatij jun cosa, riyoj xa can ma utz ta cˈa ri nikaben riˈ. 	 Ne detruu pro mangxajxo la faron de Dio. CXio estas ja pura; sed estas malbone por tiu, kiu mangxas kun ofendo.


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri achi: Riyin ma banon ta pe chuwe chi yin jun aj kˈatbel tzij pan iwiˈ riyix y chukaˈ ma yin ta jun jachoy herencia chicojol. 	 Sed li diris al li:Ho viro, kiu starigis min super vi kiel jugxanton aux dividanton?


Y can yacˈariˈ tek ri Jesús xuchop rubixic jun cˈambel tzij, y xubij: Cˈo cˈa jun achi beyon, ri sibilaj ulef cˈo riqˈui. Y jun bey cˈa, qˈuiy cosecha ri xumol. 	 Kaj li parolis al ili parabolon, dirante:La bieno de unu ricxulo donis abunde;


Y riyit Timoteo, wi xqueˈatijoj ri kachˈalal chare ri xinbij yan ka chawe chupan re wuj reˈ, can yatoc jun utzilaj rusamajel ri Jesucristo ri nikˈalajin chi can ntajin niqˈuiy ri acˈaslen riqˈui ri utzilaj chˈabel riche (rixin) ri cukbel cˈuˈx y riqˈui chukaˈ ri utzilaj tijonic ri animan. 	 Se vi memorigos la fratojn pri tio, vi estos bona servanto de Kristo Jesuo, nutrita per la vortoj de la fido kaj de la bona doktrino, kiun vi jam sekvis;


Y ma nikajoˈ ta cˈa nikelesaj más atiempo, pero xaxu (xaxe wi) cˈa ruma ketaman chi riyit can utz wi anaˈoj, rumariˈ nikajoˈ cˈa chi nawacˈaxaj ta jubaˈ ri caˈiˈ oxiˈ chˈabel ri nikajoˈ nikabij. 	 Sed (por ke mi vin ne tro tedu) mi vin petegas auxskulti nin mallonge, laux via bonkoreco.


Ruma ri mac, can majun chic rukˈaˈ pa kawiˈ, ruma xojcolotej yan. Ma nikacukubaˈ ta chic kacˈuˈx riqˈui ri ruley ri Moisés, xa riqˈui chic cˈa ri rutzil ri Dios. 	 CXar peko ne regos vin, cxar vi estas ne sub la legxo, sed sub graco.


Y yacˈariˈ tek cˈo jun ri junanin (anibel) xberumubaˈ pe jun esponja chupan jun chˈomilaj ruyaˈal uva, y xuyaˈ chutzaˈn jun aj y xuyaˈ chare ri Jesús riche (rixin) chi nichˈuchˈuˈ ka jubaˈ ri chakiˈj chiˈ chare, y xubij: Tikatzuˈ na cˈa, kˈalaj riˈ wi nipe ri Elías chukasaxic, xchaˈ. 	 Kaj unu kuris, kaj plenigis spongon per vinagro, kaj metinte gxin sur kanon, donis al li trinki, dirante:Lasu; ni vidu, cxu venos Elija, por depreni lin.


Y can yacˈariˈ tek ri Jesús xerutzuˈ ri ye rudiscípulos y xubij chique: Jabel ruwaˈikˈij riyix ri yix pobres, ruma iwuche (iwixin) cˈa riyix riˈ ri rajawaren ri Dios. 	 Kaj li levis siajn okulojn al siaj discxiploj, kaj diris:Felicxaj estas vi malricxuloj, cxar via estas la regno de Dio.


Y yecˈo chukaˈ caˈiˈ oxiˈ ixokiˈ ri ye tzeketel el chrij. Ri ixokiˈ riˈ, yeriˈ ri ye rucˈachojsan ri Jesús y relesalon itzel tak espíritu quiqˈui. Chiquicojol cˈa ri ixokiˈ riˈ benak ri María, ri nibix chukaˈ Magdalena chare. Y ya cˈa riqˈui ri ixok riˈ xeˈelesex wi ye wukuˈ itzel tak espíritu ruma ri Jesús. 	 kaj iuj virinoj, kiuj estis resanigitaj je malbonaj spiritoj kaj malsanoj:Maria, kiu estis nomata Magdalena, el kiu eliris sep demonoj,


Ri achi ri rumozo ri rey, tek xracˈaxaj chi ri Jesús petenak cˈa quelaˈ pa Judea y xapon ri chiriˈ pa Galilea, xbe cˈa riqˈui. Riyaˈ xberucˈutuj jun utzil chare riche (rixin) chi nucol ta ri rucˈajol chuwech ri camic, ruma ri cˈajol riˈ ya xa nicom yan ka. 	 Kiam li auxdis, ke Jesuo alvenis el Judujo en Galileon, li iris al li, kaj petis lin malsupreniri kaj resanigi lian filon; cxar li preskaux mortis.


Riyin can ronojel ri nnaˈ pa wánima iwuma riyix, can nbij cˈa chiwe, y rumariˈ wacami nbij cˈa chiwe chi riyin sibilaj yiquicot iwuma riyix. Riyix can nicukubaˈ wi nucˈuˈx, y yariˈ ri nibano chuwe riyin chi sibilaj yiquicot chupan ronojel tijoj pokonal. 	 Granda estas mia parola libereco al vi, granda estas mia fiereco pri vi:mi estas plena de konsolo, al mi superabundas la gxojo meze de nia tuta aflikto.


Ya cˈa Riyaˈ ri xcolo pe quiche (quixin) ri katiˈt kamamaˈ chiriˈ pan Egipto. Riyaˈ cˈo cˈa milagros ri majun bey ye tzˈeton ta ri xerubanalaˈ chiquiwech ri winek, riche (rixin) chi retal chi can ya wi ri Dios ri takayon el riche (rixin). Yecˈo cˈa ri xerubanalaˈ chiriˈ pan Egipto, ri pa Mar Rojo, y ri pa jun desierto. Cawinek cˈa junaˈ xebiyajlan ri pa ruwachˈulef riˈ. 	 Tiu elkondukis ilin, farinte mirindajxojn kaj signojn en Egiptujo, kaj en la Rugxa Maro, kaj en la dezerto dum kvardek jaroj.


Yacˈa riyit Timoteo yit rusamajel ri Dios, ma taben ta queriˈ. Xa can tatijaˈ akˈij chi nacˈuaj jun cˈaslen choj. Can tabanaˈ ri nika chuwech ri Dios. Can tacukubaˈ acˈuˈx riqˈui ri Dios. Queˈawajoˈ quinojel. Cacochˈon. Y can chˈuchˈuj ta ri awánima. 	 Sed vi, ho homo de Dio, forsavigxu de tiaj aferoj, kaj sekvu justecon, piecon, fidon, amon, paciencon, mildecon.


Jix cˈa. Y tek xquixapon chic cˈa pa rachoch ri Dios, titzijoj chique ri winek ronojel ri chˈabel riche (rixin) ri cˈacˈacˈ cˈaslen ri nuyaˈ ri Jesucristo, xchaˈ ri ángel. 	 Iru, kaj staru kaj parolu en la templo al la popolo cxiujn vortojn pri cxi tiu Vivo.


Rumacˈariˈ can quiniwoyobej apo chi pakˈij chi chakˈaˈ y ma quixwer ta ka. Y chukaˈ can tibanaˈ orar, riche (rixin) chi yixcolotej chuwech ronojel ri tijoj pokonal ri xtipe pa ruwiˈ re ruwachˈulef, y riche (rixin) chukaˈ chi utz yixapon cˈa chinuwech riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, xchaˈ ri Jesús chique ri ye rudiscípulos. 	 Sed viglu en cxiu tempo, pregxante, ke prosperu al vi savigxi de cxio, kio okazos, kaj stari antaux la Filo de homo.


Yacˈa ri kech aj Israel ma xcajoˈ ta chi xinelesex ca, y rumariˈ riyin xincˈutuj cˈa chi ya ri César ri tikˈato tzij pa nuwiˈ, y ma ruma ta cˈa chi cˈo tzujunic (sujunic) ncˈamom pe chiquij ri nuwinak, ruma ta riˈ xincˈutuj queriˈ. Ma tichˈob ta queriˈ. 	 Sed kiam la Judoj kontrauxparolis, tiam mi estis devigata apelacii al Cezaro; ne kvazaux mi havis ion, pri kio akuzi mian nacion.


Y tek xtzˈaket ri wakxakiˈ kˈij ri talex wi ri acˈal, xban ri circuncisión chare, y can ya chukaˈ kˈij riˈ tek nicanox rubiˈ, y Jesús ri rubiˈ ri xquiyaˈ, ruma ya biˈaj riˈ ri xubij ca ri ángel chare ri María tek can cˈa ma jane cˈo ta alanic chrij. 	 Kaj kiam jam pasis ok tagoj por cirkumcidi lin, oni donis al li la nomon JESUO, kiel li estis nomita de la angxelo, antaux ol li estis en la ventro.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Ri ma yecowin ta niquiben ri winek, ri Dios can nicowin wi nuben, xchaˈ chique. 	 Sed li diris:Kio estas neebla cxe homoj, tio estas ebla cxe Dio.


Y riyaˈ nrachibilaj el chukaˈ ri kachˈalal Onésimo, ri iwinak. Ri Onésimo can cukul cˈa rucˈuˈx riqˈui ri Dios, y sibilaj nwajoˈ. Re caˈiˈ kachˈalal reˈ xtibequitzijoj cˈa chiwe ronojel ri banatajnek waweˈ. 	 kune kun Onesimo, la fidela kaj amata frato, kiu estas el vi. Ili sciigos vin pri cxiuj cxi tieaj aferoj.


Yacˈariˈ ri xinben. Y xaxu (xaxe wi) rumariˈ tek ri kech aj Israel xinquichop pe chiriˈ pa rachoch ri Dios ri cˈo pa Jerusalem, y xcajoˈ cˈa xinquicamisaj. 	 Pro cxi tio la Judoj kaptis min en la templo kaj celis mortigi min.


Riyin wetaman ronojel ri yeˈibanalaˈ. Wetaman chi sibilaj yix samajnek, y wetaman chi can icochˈon iwech chupan, y wetaman chukaˈ chi ma icˈamon ta ka quiwech ri winek ri xa can ye itzel. Y xeˈitojtobej ri yebin chi ye apóstoles y xeˈitzˈet chi xa ma ye kitzij ta, xa quiyon ye tzˈucuy tak tzij. 	 Mi scias viajn farojn, kaj vian laboron kaj vian paciencon, kaj ke vi ne povas toleri la malbonulojn, kaj ke vi provis tiujn, kiuj nomas sin apostoloj kaj ne estas tiaj, kaj trovis ilin malveraj;


Y wacami icˈuan chic jun cˈacˈacˈ cˈaslen ri ruyaˈon ri Dios chiwe. Y kˈij kˈij ri cˈacˈacˈ cˈaslen riˈ niqˈuiy y yixoc can achiˈel rubanic Riyaˈ. Y reˈ nuben chiwe chi can jabel niwetamaj ruwech. 	 kaj surmetis la novan homon, kiu estas renovigata al scio laux la bildo de Tiu, kiu lin kreis;


Ruma can ya ri chˈabel ri ayaˈon pe chuwe riyin riche (rixin) chi nkˈalajsaj, can ya cˈa riˈ ri xinkˈalajsaj chiquiwech re achiˈaˈ reˈ. Y riyeˈ can xquicˈul cˈa ri achˈabel pa tak cánima, y can xquetamaj wi cˈa chi kitzij chi awuqˈui riyit Nataˈ Dios yin petenak wi. Can xquinimaj cˈa chi yit cˈa riyit yit takayon pe wuche (wixin). 	 cxar mi donis al ili la vortojn, kiujn Vi donis al mi; kaj ili akceptis ilin, kaj scias vere, ke mi elvenis de Vi; kaj ili kredas, ke Vi min sendis.


Chupan cˈa ri tiempo riˈ xbanatej cˈa chi sibilaj ye qˈuiy winek quimolon apo quiˈ riqˈui ri Jesús y ri winek riˈ xqˈuis cˈa quiway. Rumariˈ ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) cˈa ri rudiscípulos y xubij cˈa chique: 	 En tiuj tagoj, kiam denove estis granda homamaso, kaj ili nenion havis mangxi, li alvokis al si siajn discxiplojn, kaj diris al ili:


Y xquepe cˈa winek quereˈ pa jotol, quereˈ pa xulan, quereˈ pa relebel kˈij y quereˈ pa rukajbel kˈij. Winek ri quicukuban quicˈuˈx wuqˈui. Y ri winek riˈ xquetzˈuyeˈ cˈa apo ri pa mesa chupan ri rajawaren ri Dios. 	 Kaj oni venos el oriento kaj el okcidento, kaj el nordo kaj el sudo, kaj sidigxos en la regno de Dio.


Y xabachique winek ri wuma cˈa riyin ruyaˈon ca rachoch, ruyaˈon ca rachˈalal ye cˈajolaˈ o kˈopojiˈ, ruteˈ rutataˈ, rixjayil, ralcˈual o rulef, qˈuiy cˈa ri xtucˈul; can pa ciento cˈa mul ri xtucˈul. Y xtiyatej chukaˈ rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Kaj cxiu, kiu forlasis domojn aux fratojn aux fratinojn aux patron aux patrinon aux infanojn aux kampojn pro mia nomo, ricevos multoble kaj heredos eternan vivon.


Cˈa ta cˈa jun achi chi man ta nicˈachojsex, tek xa can cˈo más rukˈij que chuwech jun carneˈl. Xa rumacˈariˈ tek can rucˈamon wi chi niban ri utz pa jun uxlanibel kˈij. 	 Kiom do viro superas sxafon! Tial estas permesate bonfari en sabato.


Wi yatajnek chake chi yekatoˈ ri nicˈaj chic, can quekatoˈ cˈa. Wi yatajnek chake chi yekatijoj ri nicˈaj chic, can quekatijoj cˈa. 	 aux servadon, ni laboru en nia servado; aux instruanto, en sia instruado;


Ruma xa ta riyin yinapon chilaˈ iwuqˈui riyix wachˈalal, y pa jun chic chˈabel yibechˈo wi iwuqˈui ri xa ma ichˈabel ta, ¿la cˈo ta cami utz ri nucˈom pe chiwe? Majun, ruma ma nikˈax ta chiwech. Pero wi pan ichˈabel riyix yichˈo wi y nkˈalajsaj cˈa ri nibix chuwe ruma ri Dios, can cˈo wi utz ri nucˈom pe chiwe. Y queriˈ chukaˈ wi yixintijoj, riyix cˈo niwetamaj; o wi nkˈalajsaj ta chiwe ri xbix chuwe ruma ri Dios; o ncˈut ri ruchˈabel ri Dios chiwech, ronojel riˈ can cˈo nicˈatzin wi chiwe. 	 Sed nun, fratoj, se mi venus al vi, parolante per lingvoj, kiel mi vin helpus, se mi ne parolus al vi, aux en formo de malkasxado, aux de sciado, aux de profetado, aux de instruado?


Y rumacˈariˈ riyoj ri kaniman chic, ma tuben ta caˈiˈ kacˈuˈx chi yojjel apo cˈa riqˈui ri Dios, riyoj xa can ta riqˈui ronojel kacˈuˈx yojjel apo riqˈui. Y can ta yojjel apo riqˈui jun kánima chˈajchˈojsan chic chare ri etzelal, y can chˈajchˈojsan ta chukaˈ ri kachˈacul riqˈui jun chˈajchˈojlaj yaˈ. 	 ni alproksimigxu kun sincera koro, en pleneco de fido, kun niaj koroj aspergitaj for de malbona konscienco, kaj kun la korpoj lavitaj per akvo pura;


Rumacˈariˈ ntzˈibaj el re wuj reˈ chiwe, ya que ma jane yinapon ta iwuqˈui, riche (rixin) chi queriˈ ma nicˈatzin ta yichapon chiwe tek xquinapon iwuqˈui, ma rajawaxic ta ncusaj ri kˈatbel tzij ri ruyaˈon ri Ajaf pa nukˈaˈ riche (rixin) chi yichapon chiwe. Ri kˈatbel tzij riˈ can ruyaˈon ri Ajaf pa nukˈaˈ riche (rixin) chi yixintoˈ chi yixqˈuiy chupan ri icˈaslen riqˈui ri Dios, y ma riche (rixin) ta chi yixintzˈilaˈ. 	 Pro tio mi skribas cxi tion, forestante, por ke, cxeestante, mi ne agu severe laux la auxtoritato, kiun la Sinjoro donis al mi por edifado kaj ne por dejxetado.


Pero ri Simón Pedro rucˈuan cˈa jun espada, y yariˈ ri xrelesaj pe y xusoc ri rumozo ri nimalaj sacerdote. Y can ya cˈa ri ruxquin ri cˈo pa rajquikˈaˈ ri xuchoy. Y ri mozo riˈ Malco rubiˈ. 	 Simon Petro do, havante glavon, eltiris gxin, kaj frapis sklavon de la cxefpastro kaj detrancxis lian dekstran orelon. La nomo de la sklavo estis Malhxo.


Titzˈetaˈ na peˈ, riyin can xtinben chique ri jumoc winek riche (rixin) ri Satanás chi xquexuqueˈ chiwech, winek ri yebin chi ye israelitas y xa ma que ta riˈ. Y quereˈ xtinben chique riche (rixin) chi riyeˈ tiquetamaj chi riyin can yixinwajoˈ wi. 	 Jen mi donas el la sinagogo de Satano, kiuj sin nomas Judoj, kaj estas ne tiaj, sed mensogas; jen mi igos ilin veni kaj adorklinigxi antaux viaj piedoj, kaj scii, ke mi vin amis.


Y riyit chukaˈ yit jun wech aj samajel, ri can yitcˈo wi chupan ri samaj riche (rixin) ri Dios, ncˈutuj cˈa jun utzil chawe riche (rixin) chi queˈatoˈ ri caˈiˈ kachˈalal ixokiˈ riˈ, riche (rixin) chi junan chic quiwech tiquibanaˈ, ruma riyeˈ quitijon quikˈij chukaˈ chupan ri rusamaj ri Dios; can xenwachibilaj wi chukˈalajsaxic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Junan xesamej wuqˈui, ye cachibilan ri kachˈalal Clemente y nicˈaj chic kachˈalal, ri tzˈiban chic quibiˈ chilaˈ chicaj chupan ri wuj riche (rixin) cˈaslen. 	 Kaj mi petegas vin ankaux, sincera kunjugulo, helpu tiujn virinojn, cxar ili kunlaboris kun mi en la evangelio, kune kun Klemento kaj miaj ceteraj kunlaborantoj, kies nomoj estas en la libro de vivo.


Y majun ri rukumun chic ruyaˈal uva ri cˈo yan chic kˈij yacon, y cˈa ta riˈ nrajoˈ ri cˈacˈacˈ ruyaˈal uva. Ma que ta riˈ. Ruma xa xtubij: Ri ruyaˈal uva ri cˈo yan chic kˈij yacon yariˈ ri más utz. 	 Kaj neniu, trinkinte malnovan vinon, deziras novan; cxar li diras:La malnova estas preferinda.


Y chiquij cˈa riyeˈ, tzˈibatal wi ca chupan ruchˈabel ri Dios, tek nubij cˈa: Riyin xtinben cˈa chique ri winek ri sibilaj qˈuiy quinaˈoj chuwech re ruwachˈulef chi yesach riqˈui ri quinaˈoj. Can xtinben chi majun nicˈatzin wi ri etamabel ri cˈo quiqˈui. 	 CXar estas skribite: Mi pereigos la sagxecon de la sagxuloj, Kaj la kompetentecon de la kompetentuloj Mi malaperigos.


Y ri Pedro cˈa ntajin na cˈa chuchˈobic rij ri jun achiˈel achicˈ, can yacˈariˈ tek ri Lokˈolaj Espíritu xubij chare ri Pedro: Yecˈo ye oxiˈ achiˈaˈ ri yatquicanoj. 	 Kaj dum Petro pripensis pri la vizio, la Spirito diris al li:Jen tri viroj vin sercxas.


Pero chukaˈ ri israelitas riˈ xa xtzˈapitej quiwech, y rumariˈ ri quinojibal ma qˈuiy ta cˈa ri xkˈax chuwech. Y cˈa que na riˈ quibanon ri israelitas wacami. Tek nisiqˈuix ri nabey trato chiquiwech, ma nikˈax ta jabel chiquiwech, ruma can cˈa tzˈapel na quiwech. Y ri nelesan ri tzˈapebel quiwech xaxu (xaxe) wi cˈa ri Cristo. 	 sed iliaj animoj sensentigxis; cxar ecx gxis hodiaux, cxe la legado de la malnova testamento, nelevita restadas tiu sama vualo, kiu estas forigita en Kristo,


Y xucol cˈa el ri achi ri xquicˈutuj apo chare chi tucoloˈ el. Y ri achi riˈ xa yaˈon pa cárcel ruma xyacatej chrij ri kˈatbel tzij y rubanon chukaˈ camic. Yacˈa ri Jesús xa xujech el riche (rixin) chi ticamisex chuwech cruz, ruma can yariˈ ri xcajoˈ ri winek. 	 Kaj li liberigis tiun, kiu pro ribelado kaj mortigo estis jxetita en malliberejon, kaj kiun ili postulis; sed Jesuon li transdonis al ilia volo.


Yacˈa ri winek israelitas ri xa ma niquinimaj ta ri Jesucristo, itzel xquinaˈ chique ri Pablo y ri Silas. Y rumariˈ tek riyeˈ xebequimololaˈ pe achiˈaˈ ri ye itzel y ye kˈoraˈ. Can sibilaj ye qˈuiy winek ri xequimol, ruma can xquiyec wi ri tinamit. Y riyeˈ xebe riche (rixin) chi yebeˈoc pa rachoch ri jun achi Jasón rubiˈ, chiquicanoxic ri Pablo y ri Silas. Riyeˈ nicajoˈ cˈa yequelesaj pe ri pa jay y yequiyaˈ pe pa quikˈaˈ ri winek. 	 Sed la Judoj, enviante, varbis kelkajn malnoblulojn el la popolacxo, kaj, kolektinte homamason, entumultigis la urbon; kaj atakinte la domon de Jason, ili klopodis elkonduki ilin al la popolo.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij cˈa: Tibij chique ri winek chi quetzˈuyeˈ pa ruwiˈ ri rexlaj kˈayis. Ruma ri lugar riˈ can jabel cˈa riche (rixin) chi yetzˈuyeˈ. Quinojel cˈa ri winek quimolon quiˈ chiriˈ, xetzˈuyeˈ. Yecˈo achiˈel xa ye wuˈoˈ mil xaxu (xaxe wi) ri achiˈaˈ. 	 Jesuo diris:Sidigu la homojn. Kaj estis tie multe da herbo. La viroj do sidigxis, nombre cxirkaux kvin mil.


Y ri Jesús xucˈutuj cˈa chique: ¿Achique ri xcˈulwachitej? Y riyeˈ xquibij: Ri xucˈulwachij ri Jesús aj Nazaret, jun profeta ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios. Y chukaˈ can xucˈut chi cˈo ruchukˈaˈ ruma cˈo nimaˈk tak milagros ri xerubanalaˈ y chukaˈ cˈo ruchukˈaˈ ri ruchˈabel. Queriˈ cˈa xkˈalajin chiquiwech ri winek y chukaˈ chuwech ri Dios. 	 Kaj li diris al ili:Kion? Kaj ili diris al li:Pri Jesuo, la Nazaretano, kiu estis profeto potenca age kaj parole antaux Dio kaj la tuta popolo;


Ri achi riˈ can ya cˈa ri camposanto ri oconek rachoch, y riyaˈ hasta riqˈui cadena ma ye cowinek ta quichapon, ruma can sibilaj ruchukˈaˈ cˈo. 	 kiu havis logxejon en la tomboj, kaj jam neniu povis ligi lin ecx per kateno;


Y ri winek israelitas ruma chi can quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ xecowin xekˈax chupan ri Mar Rojo. Ri winek choj cˈa xekˈax chucojol ri yaˈ, achiˈel xa ta can pa chakiˈj ulef yebiyin wi. Y ri winek aj Egipto xcajoˈ chukaˈ xquiben ta queriˈ, pero riyeˈ xa xejikˈ. 	 Per la fido li trapasis la Rugxan Maron kvazaux sekteron, kion fari penante, la Egiptoj dronis.


Y yecˈo cˈa chukaˈ apo riqˈui ri Juan, caˈiˈ oxiˈ achiˈaˈ ri ye cˈutuy tak alcawal riche (rixin) chi yeban el bautizar. Y xepe cˈa ri achiˈaˈ riˈ xquicˈutuj chare ri Juan: Tijonel, y riyoj, ¿achique cˈa ri rucˈamon chi nikaben? xechaˈ chare. 	 Venis ankaux impostistoj, por esti baptitaj, kaj ili diris al li:Majstro, kion ni faru?


Y ri Pilato xoc chic cˈa apo ri pa rupalacio. Y xusiqˈuij (xroyoj) cˈa ri Jesús y cˈacˈariˈ xucˈutuj chare: ¿Yit cˈa riyit ri qui‑Rey ri israelitas? xchaˈ chare. 	 Pilato do reeniris en la palacon, kaj alvokis Jesuon, kaj diris al li:CXu vi estas la Regxo de la Judoj?


Achiˈel xa pa nicˈaj kˈij tek xoc kˈekuˈm ronojel ri ruwachˈulef. Y ri kˈekuˈm riˈ xqˈuis cˈa el cˈa pa tak a las tres ri tikakˈij. 	 Kaj jam estis cxirkaux la sesa horo, kaj farigxis mallumo sur la tuta lando gxis la nauxa, cxar la sunlumo mankis;


Y ye qˈuiy cˈa ixokiˈ ri can cˈa pa Galilea ye tzeketel wi pe chrij ri Jesús riche (rixin) chi niquinimaj niquilij, riyeˈ yetzuˈun cˈa apo, xa yacˈa chi cˈanej yecˈo wi el. 	 Kaj tie estis multaj virinoj, rigardantaj de malproksime, kiuj sekvis Jesuon el Galileo, servante al li;


Tabanaˈ ronojel ri nubij ri rupixaˈ ri Dios y ma tajel ta rubixic. Tacˈuaj jun cˈaslen utz riche (rixin) chi queriˈ majun mac nilitej ta chawij. Y que ta cˈa riˈ yatajin chubanic tek xtipe ri Kajaf Jesucristo, 	 ke vi plenumu la ordonon sen makulo, sen riprocxo, gxis la apero de nia Sinjoro Jesuo Kristo,


Yacˈa ri achi xubij cˈa chique ri rumozo: Mani, ma yixbe ta chucˈukic, man xa ruma chi nicˈuk ri itzel kˈayis yecˈukutej chukaˈ ri trigo. 	 Sed li diris:Ne; por ke, kolektante la lolon, vi ne elradikigu ankaux la tritikon.


Y can majun chic achoj riqˈui nikil wi colotajic. Ruma chi can majun chic jun biˈaj ri yaˈon ta pe chuwech re ruwachˈulef riche (rixin) chi yojcolotej, xchaˈ ri Pedro. 	 Kaj en neniu alia estas savo; cxar ne estas sub la cxielo alia nomo, donita inter homoj, per kiu ni devas esti savitaj.


Yin cˈa riyin ri xitzijon nabey chiwe ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Riyix xinimaj ri Cristo Jesús ruma ri chˈabel ri xintzijoj chiwe, y rumariˈ riyin xinoc achiˈel jun tataˈaj chiwe riyix. Y astapeˈ yecˈo ta lajuj mil ri yetijon iwuche (iwixin) chrij ri Cristo, xaxu (xaxe wi) riyin ri achiˈel itataˈ. 	 CXar kvankam vi ecx havus dek mil pedagogojn en Kristo, tamen vi havas ne multajn patrojn; cxar en Kristo Jesuo mi naskigis vin per la evangelio.


Ri Dios xuyaˈ ronojel pa rukˈaˈ ri Cristo, y can xuben chukaˈ chake chi ya Riyaˈ ri jolomaj (wiˈaj) ri cˈo pa kawiˈ konojel riyoj ri kaniman, ri nibix iglesia chake. 	 kaj cxion Li metis sub liajn piedojn, kaj donis lin kiel kapon super cxio por la eklezio,


Wi riyix can xiwetamaj cˈa ca ronojel reˈ y can niben cˈa re xiwetamaj, can jabel cˈa ruwaˈikˈij. 	 Se cxi tion vi scias, vi estas felicxaj, se tion vi faras.


Y quinojel cˈa ri winek ri yeˈacˈaxan riche (rixin) ri Saulo, xsach quicˈuˈx y niquibilaˈ cˈa chrij: ¿La ma ya ta cami achi reˈ ri xerokotalaˈ ri can niquiyaˈ wi rukˈij ri Jesús chiriˈ pa tinamit Jerusalem y xuben chique chi xquikˈaxaj tijoj pokonal? Y wacami xoka waweˈ re pa Damasco riche (rixin) chi ye ximon yerucˈuaj el ri niquiyaˈ rukˈij ri Jesús, y yeberuyaˈ pa quikˈaˈ ri principaliˈ tak sacerdotes, yechaˈ. 	 Kaj miregis cxiuj, kiuj lin auxdis, kaj ili diris:CXu li ne estas tiu, kiu en Jerusalem pereigis tiujn, kiuj vokis cxi tiun nomon? kaj li venis cxi tien por tio, ke li konduku ilin katenitajn antaux la cxefpastrojn.


Y ri Juan xubij cˈa chique: Riyin riqˈui yaˈ yenben wi bautizar ri winek, pero chicojol riyix cˈo cˈa jun achi ri ma iwetaman ta ruwech, 	 Johano respondis al ili, dirante:Mi baptas per akvo; meze de vi staras tiu, kiun vi ne konas,


Pero riche (rixin) cˈa chi ma niyacatej ta coyowal, jet ka chuchiˈ choy chuchapic car. Y ri nabey ri xtachop, tajakaˈ cˈa pa ruchiˈ y chiriˈ xtawil wi ri puek ri nicˈatzin riche (rixin) chi nbeˈayaˈ ca chique ri ye cˈutuy puek riche (rixin) pa rachoch ri Dios. Ri puek cˈa riˈ nuben cˈa riche (rixin) chi nayaˈ ca ri awuche (awixin) riyit y ri wuche (wixin) riyin, xchaˈ ri Jesús chare ri Pedro. 	 Sed, por ke ni ne ofendu ilin, iru al la maro kaj jxetu hoketon, kaj prenu la fisxon unue venintan, kaj malferminte gxian busxon, vi trovos stateron. Prenu gxin, kaj donu al ili por mi kaj vi.


Y ri kachˈalal riˈ, can xquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios ruma xquicˈaxaj chi jalatajnek chic ri nucˈaslen. 	 kaj ili gloris Dion en mi.


Ri ruwakak ángel xberutixaˈ cˈa ca ri rucˈuan el chupan ri vaso pa ruwiˈ ri nimalaj raken yaˈ ri Eufrates rubiˈ. Y ri raken yaˈ riˈ xchakiˈj ka riche (rixin) chi xchojmitej jun bey ri xquekˈax wi ri aj kˈatbel tak tzij ri ye petenak pa relebel kˈij. 	 Kaj la sesa elversxis sian pelvon sur la grandan riveron, la riveron Euxfrato; kaj gxia akvo forsekigxis, por ke pretigxu la vojo de la regxoj, kiuj venas el la sunlevigxejo.


Y tek riyin nbij chiwe chi man ta jun nisocotej ránima, ma yix ta riyix ri yixinataj, ma que ta riˈ. Xa ruma ri jun chic, chi riqˈui jubaˈ nisocotej ri ránima. Pero riqˈui jubaˈ yecˈo chiwe riyix ri niquichˈob ka pa tak cánima: ¿Achique ruma nubij jun chuwe chi ma utz ta ntij tiˈij, xa ruma chi chuwech riyaˈ ma utz ta nitij ri tiˈij ri tzujun (sujun) chuwech jun dios ri xa banon cuma winek? 	 konscienco, mi diras, ne via propra, sed de la alia; cxar kial mia libereco estus jugxata per alia konscienco?


Y ri Jesús xubij: ¿Riyix chukaˈ can cˈa ma jane nikˈax ta chiwech ri nbij? 	 Kaj li diris:CXu vi ankaux estas ecx ankoraux sen kompreno?


Y quecˈareˈ ri chˈabel ri xubij chic apo ri capitán chare ri Jesús: Ajaf, riyit nim akˈij y ma rucˈamon ta (takal ta chuwij) chi yatoc pa wachoch. Xaxu (xaxe) wi tabij jun chˈabel chi nicˈachoj ri numozo y xticˈachoj. 	 Kaj la centestro responde diris:Sinjoro, mi ne estas inda, ke vi venu sub mian tegmenton; sed nur parolu vorte, kaj mia knabo sanigxos.


Yacˈa tek xoc pe ri akˈaˈ chupan ri kˈij riˈ, ri Jesús y ri ye cablajuj rudiscípulos xebetzˈuyeˈ cˈa pa mesa riche (rixin) ri waˈin. 	 Kaj kiam vesperigxis, li sidis cxe mangxo kun la dek du discxiploj;


Y queriˈ chukaˈ jun achi levita, ri yetoˈo quiche (quixin) ri sacerdotes ri pa rachoch ri Dios, petenak chukaˈ chupan ri bey riˈ. Y tek ri levita riˈ xapon chupan ri lugar riˈ, xutzˈet chukaˈ chi ri achi punul pa bey, y can achiˈel xuben ri sacerdote can queriˈ chukaˈ xuben riyaˈ. Xu (xe wi) xutzuˈ ca, y xa choj xkˈax el. 	 Kaj tiel same unu Levido, veninte al la loko kaj lin vidinte, preterpasis aliflanke.


Yacˈariˈ tek ri kachˈalal, pa jun chakˈaˈ xquiyaˈ el ri Saulo pa jun chaquech, y xquikasaj ka chuwech ri jun nimalaj tzˈak ri rusutin rij ri tinamit. Y xbe el. 	 sed liaj discxiploj prenis lin nokte, kaj mallevis lin tra la urba muro, malsupren lasante lin en korbego.


Rumariˈ ri tinamit caˈiˈ cˈa rubanon, ruma nicˈaj yecˈo quiqˈui ri israelitas ri ma quiniman ta, y ri nicˈaj chic yecˈo quiqˈui ri apóstoles. 	 Sed la logxantaro de la urbo dividigxis; unuj estis kun la Judoj, kaj aliaj kun la apostoloj.


Riyin xa can pa walaxic chi majun utz cˈo pa nucˈaslen. Can nwajoˈ wi nben ri utz, pero ma yicowin ta. 	 CXar mi scias, ke en mi (tio estas, en mia karno) bono ne logxas; cxar cxe mi estas la volo, sed ne la elfaro de la bono.


Wacami tiwelesaj cˈa ca ri talento chare y tiyaˈ chare ri numozo ri cˈo ri lajuj talento riqˈui. 	 Forprenu de li do la talanton, kaj donu gxin al tiu, kiu havas la dek talantojn.


Ri niquitij cˈa ri nuchˈacul y niquikum chukaˈ ri nuquiqˈuel, xa jun cˈa ri xtikaben quiqˈui. Riyeˈ xquecˈojeˈ wuqˈui riyin y riyin quiqˈui riyeˈ. 	 Kiu mangxas mian karnon kaj trinkas mian sangon, tiu restas en mi, kaj mi en li.


Y riqˈui riˈ nikˈalajin ta chi riyoj xa ma kitzij ta ri xkabij chrij ri Dios, tek xkabij chiwe chi Riyaˈ xucˈasoj el ri Cristo. Ruma xa ta kitzij chi majun cˈastajbel quiche (quixin) ri caminakiˈ, ri Cristo man ta chukaˈ xcˈastej el. 	 Jes, kaj ni montrigxas kiel falsaj atestantoj de Dio; tial ke ni atestis pri Dio, ke Li relevis Kriston; kiun Li ne relevis, se la mortintoj ja ne relevigxas.


Xepe ri principaliˈ tak sacerdotes y ri aj tzˈibaˈ xquibij cˈa chare ri rey: Ri Cristo nalex pa tinamit Belén waweˈ pa rucuenta re Judea. Ruma jun chique ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, quecˈareˈ ri rutzˈiban ca: 	 Kaj ili diris al li:En Bet-Lehxem de Judujo, cxar per la profeto estas skribite jene:


Y ri Jesús riqˈui cˈa ruchukˈaˈ xchˈo y xubij: Ri niniman cˈa wuche (wixin) riyin, ma xu (xe) ta cˈa riyin ri yirunimaj, xa can nunimaj cˈa ri Dios ri yin takayon pe. 	 Kaj Jesuo kriis kaj diris:Kiu kredas al mi, tiu kredas ne al mi, sed al Tiu, kiu min sendis.


Y quinojel niquirek quichiˈ y niquibij: Re xojcolotej, can ya cˈa ri ka‑Dios ri tzˈuyul pa lokˈolaj chˈaquet ri xbano, y chukaˈ ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, yechaˈ. 	 kaj ili kriis per granda vocxo, dirante:Savo al nia Dio, la sidanta sur la trono, kaj al la SXafido.


Rumariˈ xebequichapaˈ pe y xebequiyaˈ ca pa cárcel. 	 kaj jxetis manojn sur la apostolojn, kaj metis ilin en la publikan gardejon.


Y queriˈ xuben ri Dios riche (rixin) chi majun cˈa winek ri nicowin ta nunimirisaj riˈ chuwech Riyaˈ. 	 por ke neniu karno fieru antaux Dio.


Ruma riyin can kitzij wi nbij chiwe chi majun chique ri xensiqˈuij (xenwoyoj) nabey, ri xtorubanaˈ ta re waˈin reˈ wuqˈui. Queriˈ xubij ri achiˈ riˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 CXar mi diras al vi, ke neniu el tiuj viroj invititaj gustumos mian vespermangxon.


Wacami cˈa, ri itinamit xtimalix ca ruma ri Dios, xtiban cˈa ca chare achiˈel jun desierto. Y kas kitzij chukaˈ nbij chiwe chi man cˈa xquinitzˈet ta chic. Xquinitzˈet chic jun bey, cˈa ya tek xtapon na ri kˈij tek xtibij chuwe: ¡Matiox chi petenak re jun achi reˈ! ¡Riyaˈ can banon pe bendecir ruma ri Ajaf Dios! ¡Y can pa rubiˈ ri Ajaf Dios petenak wi! xquixchaˈ chuwe, xchaˈ ri Jesús. 	 Jen via domo estas lasita al vi dezerta; kaj mi diras al vi:Vi min ne vidos, gxis vi diros:Estu benata tiu, kiu venas en la nomo de la Eternulo.


Ruma can riche (rixin) wi chi niben queriˈ tek xixsiqˈuix (xixoyox) ruma ri Dios. Ruma ri Cristo xutij chukaˈ pokon kuma riyoj. Y riqˈui riˈ xucˈut ca chkawech chi tikacochˈoˈ ri tijoj pokonal achiˈel ri xuben Riyaˈ. 	 CXar al cxi tio vi estas vokitaj; pro tio, ke Kristo ankaux suferis pro vi, postlasante por vi ekzemplon, por ke vi sekvu liajn postesignojn;


Ruma quecˈareˈ nubij ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Wi cˈo jun winek nrajoˈ jun cˈaslen riche (rixin) quicoten, y wi nrajoˈ chukaˈ nberilaˈ kˈij ri sibilaj jabel, tukˈilaˈ ri rakˈ riche (rixin) chi ma nubij ta chˈabel ri xa ma ye utz ta, ni ma tucusaj ta chukaˈ ri ruchiˈ riche (rixin) chi nubij tzij riche (rixin) chi nikˈolon. 	 CXar: Kiu volas ami vivon kaj vidi bonajn tagojn, Tiu gardu sian langon kontraux malbono, Kaj sian busxon kontraux mensoga parolo;


Yacˈa tek ri rucaˈn ángel xuxupuj ri rutrompeta, can xintzˈet cˈa jun achiˈel nimalaj juyuˈ ntajin nicˈat ri xcˈak pa mar. Y xa jubaˈ ma pa nicˈaj chare ri mar xpotej chi quicˈ. 	 Kaj la dua angxelo trumpetis, kaj kvazaux granda monto, per fajro brulanta, estis jxetita en la maron; kaj triono de la maro farigxis sango;


Ruma xaxu (xaxe) wi cˈa jun Dios cˈo, y quinojel ri niquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui, banon o ma banon ta ri circuncisión chique, Riyaˈ nuben chique chi majun quimac yerutzˈet ruma xquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui. 	 cxar Dio estas unu, kaj Li pravigos la cirkumcidularon pro fido kaj la necirkumcidularon per fido.


Rumariˈ man cˈa tikayaˈ ta kˈij chare ri mac chi ya riyaˈ ri nucˈuan kiche (kixin), riche (rixin) chi queriˈ ma yekaben ta ri itzel tak raybel riche (rixin) ri chˈaculaj. 	 Tial peko ne regxu en via morta korpo tiel, ke vi obeu al gxiaj deziroj;


Can quinojel cˈa jabel xewaˈ. Can majun cˈa ri man ta xwaˈ chi utz. 	 Kaj cxiuj mangxis kaj satigxis.


Ri Simón Pedro rachibilan jun chic discípulo, can ye tzeketel cˈa el chrij ri Jesús. Y ri jun discípulo riˈ, ri rachibilan ri Simón Pedro, can etaman cˈa ruwech ruma ri nimalaj sacerdote, rumariˈ tek choj xoc apo chuwarachoch ri nimalaj sacerdote ri acuchi (achique) cˈo wi ri Jesús. 	 Kaj Simon Petro sekvis Jesuon, kaj ankaux alia discxiplo. CXi tiu discxiplo estis konata de la cxefpastro, kaj eniris kun Jesuo en la korton de la cxefpastro;


Yacˈa ri Jesús xubij cˈa chare ri Pilato: Riyin ma yin rey ta riche (rixin) chuwech re ruwachˈulef. Ruma wi ta riyin yin rey riche (rixin) chuwech re ruwachˈulef, quinojel ta ri ye nusamajel, yetajin ta chic chi chˈaˈoj, riche (rixin) chi ma yijach ta el pa quikˈaˈ ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij. Riyin can ma yin rey ta cˈa riche (rixin) chuwech re ruwachˈulef. 	 Jesuo respondis:Mia regno ne estas el cxi tiu mondo; se mia regno estus el cxi tiu mondo, miaj servantoj bataladus, por ke mi ne transdonigxu al la Judoj; sed nun mia regno ne estas el cxi tie.


Rumariˈ man chic tikabij ta chrij jun kachˈalal chi ma utz ta yerubanalaˈ. Ri rajawaxic chi nikaben ya ri tikatijaˈ kakˈij riche (rixin) chi ma nikaben ta chare jun kachˈalal chi nitzak pa mac. 	 Tial ni ne plu jugxu unu alian; sed prefere ni jugxu, ke neniu metu en la vojo de sia frato faligilon aux ian ofendilon.


Y riqˈui riˈ, riyix ibanon chare ri rupixaˈ ri Dios chi majun rejkalen. Y queriˈ ibanon xaxu (xaxe) wi riche (rixin) chi niben ri achique quibin ca ri iwatiˈt imamaˈ. Y yecˈo chukaˈ nicˈaj chic achiˈel reˈ ri yeˈibanalaˈ. Queriˈ xubij ri Jesús chique ri achiˈaˈ fariseos y ri ye aj tzˈibaˈ. 	 vantigante la vorton de Dio per via tradicio, kiun vi transdonis; kaj multajn tiajn aferojn vi faras.


Y ri Jesús can chanin cˈa xunaˈ chi cˈo jun xucˈachojsaj riqˈui ri uchukˈaˈ ri xel el riqˈui. Rumariˈ xtzuˈun chrij, y xubij chique ri winek: ¿Achique cˈa xchapo nutziak chuwij? xchaˈ. 	 Kaj Jesuo, tuj sentante en si, ke la potenco eliris, turnis sin en la homamaso, kaj diris:Kiu tusxis mian veston?


Riyin sibilaj yiquicot y yimatioxin chare ri Dios ruma yatajnek chuwe ruma ri Lokˈolaj Espíritu, chi yicowin yichˈo pa nicˈaj chic chˈabel, más que chiwech iwonojel riyix. 	 Mi dankas Dion, mi parolas per lingvoj pli ol vi cxiuj;


Ruma riqˈui ri Cristo nikˈalajin wi ronojel kas achique rubanic ri Dios. 	 cxar en li korpe logxas la tuta pleneco de la Dieco,


Pero jun bey tek riyeˈ xquicusaj ri rubiˈ ri Jesús riche (rixin) chi niquelesaj ri itzel espíritu ri cˈo riqˈui jun achi, ri espíritu riˈ xchˈo pe y xubij: Riyin wetaman achique riˈ ri Jesús y chukaˈ wetaman achique chi achi riˈ ri Pablo. Y riyix, ¿achique ta cˈa chic ibanic? xchaˈ chique. 	 Kaj la malbona spirito responde diris al ili:Jesuon mi konas, kaj Pauxlon mi konas; sed kiuj estas vi?


Y ri Jesús can yacˈariˈ tek xubij chique ri ixokiˈ riˈ: Man chic cˈa tixibij ta iwiˈ. Wacami quixbiyin cˈa y jeˈiyaˈ rutzijol chique ri wachˈalal, riche (rixin) chi can quebiyin cˈa pa Galilea y chilaˈ cˈa xquinquitzˈet wi, xchaˈ chique. 	 Tiam Jesuo diris al ili:Ne timu; iru, diru al miaj fratoj, ke ili foriru en Galileon, kaj tie ili min vidos.


Ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios y ronojel ri cˈo quejkalen, ri achiˈel quejkalen ri abej ri nibix perla chique, ma queˈiyaˈ ta chiquiwech ri winek ri xa ye achiˈel ri tzˈiˈ y ye achiˈel ri ak. Ruma ri chicop riˈ, astapeˈ sibilaj quejkalen ri niyaˈox (nyaˈ) chique, riyeˈ xa niquipalbelaˈ chi aken y cˈo jantek yeyacatej chrij ri xyaˈo chique y niquicˈajij chi eyaj. 	 Ne donu sanktajxon al la hundoj, nek jxetu viajn perlojn antaux la porkoj; por ke ili ne premu ilin sub la piedoj, nek poste, sin turninte, dissxiru vin.


Y rumariˈ can riqˈui cˈa ronojel icˈuˈx yixcowin nibij: Riyin ya ri Ajaf ri nitoˈo wuche (wixin). Rumariˈ ma nxibij ta wiˈ chiquiwech ri winek ri nicajoˈ niquiben xabachique pokon chuwe. 	 Tial ni kuragxas diri: La Eternulo estas mia helpanto, mi ne timos; Kion faros al mi homo?


Y queriˈ chukaˈ riyix ixokiˈ ri iniman ri Dios, can tinimaj cˈa quitzij ri iwachijlal. Riche (rixin) chi queriˈ, wi ri iwachijlal ma quiniman ta ri ruchˈabel ri Dios, ruma ta jun utzilaj cˈaslen ri icˈuan riyix, riyeˈ xtiquinimaj ta chukaˈ ri ruchˈabel ri Dios. Y ma rajawaxic ta na chi nitzijox chique. 	 Tiel same, edzinoj, submetu vin al viaj propraj edzoj; por ke, ecx se iuj ne obeas al la vorto, ili sen la vorto estu gajnitaj per la konduto de siaj edzinoj,


Pero man cˈa tixibij ta iwiˈ, ruma ri Dios can yixruchajij yixruwaraj, y ni xa ta jun ti rusmal iwiˈ ri xtitzak ta ca chak ta queriˈ. 	 Kaj ecx unu haro de via kapo ne pereos.


Tek ri mozos ri xeˈoc pa samaj ri pa tak a las cinco ri tikakˈij xeˈapon riche (rixin) chi yetoj pe, jun puek ri nibix denario chare ri xbequicˈululaˈ pe, ruma queriˈ ri ruraybel ri rajaf ri ulef chi xuyaˈ chique. 	 Kaj venis tiuj, kiuj estis dungitaj cxirkaux la dek-unua horo, kaj ili ricevis po unu denaro.


Y tek xoka cˈa ri kˈij riche (rixin) ri quinimakˈij ri israelitas ri Pentecostés rubiˈ, quinojel cˈa ri quiniman ri Ajaf Jesús quimolon cˈa quiˈ pa jun jay. Y junan cˈa quiwech quibanon. 	 Kaj kiam venis la Pentekosta tago, ili cxiuj estis unuanime en unu loko.


Y tek napon chrachoch, yerusiqˈuij (yeroyoj) ri winek ri retaman quiwech, y yerusiqˈuij (yeroyoj) chukaˈ ri ruvecinos, y nubij cˈa chique: Quixquicot cˈa wuqˈui re wacami, ruma ri nucarneˈl ri sachnek ca, xinwil pe. 	 Kaj reveninte domen, li kunvokas siajn amikojn kaj siajn najbarojn, dirante al ili:GXoju kun mi, cxar mi trovis mian sxafon, la perditan.