Yacˈa riyin xinbij chare ri xchˈo pe chuwe: Ajaf, riyin ma xquentij ta re chicop reˈ. Riyin can majun bey ntijon ta chicop achiˈel reˈ, ri can ye cˈutun chinuwech chi ma ye chˈajchˈoj ta, y can xajan chi yetij, xichaˈ. 	 Sed mi diris:Ho ne, Sinjoro, cxar nenio profana aux malpura eniris iam en mian busxon.


Yacˈareˈ ri rucaˈn wuj ri ntzˈibaj el chiwe riyix wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, riyix ri can cˈo chˈajchˈojlaj chˈobonic iwuqˈui. Chupan cˈa re caˈiˈ wuj reˈ, can nnataj cˈa chiwe chi quixchˈobon jabel. 	 Jam cxi tiun duan epistolon, amataj, mi skribas al vi; en ambaux mi instigas vian sinceran menson per rememorigo;


Yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ israelitas ri can cˈo quikˈij, xquibij chare ri Jesús: ¿Achique cˈa chi milagro nacˈut chkawech riche (rixin) chi niketamaj chi cˈo kˈatbel tzij pan akˈaˈ riche (rixin) chi xeˈawokotaj el ri winek waweˈ? xechaˈ chare. 	 La Judoj do respondis kaj diris al li:Kian signon vi montras al ni, cxar vi faras tion?


Wi ri kˈayis riche (rixin) pa juyuˈ wacami jabel oc rubanon, yacˈa ri chuaˈk xa chakiˈj chic y nicˈak pa kˈakˈ, y ma riqˈui wi riˈ ri Dios yeruwik, ¿cˈa ta cˈa riyix winek chi man ta xtuyaˈ itziak ri Dios? ¿Achique cˈa ruma tek xa ma nicukubaˈ ta icˈuˈx riqˈui? 	 Sed se Dio tiel vestas la kampan herbajxon, kiu ekzistas hodiaux, kaj morgaux estos jxetata en fornon, kiom pli certe Li vestos vin, ho malgrandfiduloj?


Pero ri Pablo xurek apo ruchiˈ y xubij chare: Ma tacamisaj ta awiˈ, xa yojcˈo konojel waweˈ, xchaˈ. 	 Sed Pauxlo vokis per lauxta vocxo, dirante:Nenian malbonon faru al vi, cxar ni cxiuj estas cxi tie.


Y tek ri Pablo chˈonak chic ka, xxuqueˈ cˈa y xuben orar quiqˈui quinojel ri yecˈo chiriˈ. 	 Kaj tiel dirinte, li genuigxis, kaj pregxis kun ili cxiuj.


Y tek ri Rucˈajol xcom chuwech ri cruz y xbiyin ri ruquiqˈuel, Riyaˈ xujek bey chiquiwech quinojel ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef y chiquiwech chukaˈ ri yecˈo chicaj riche (rixin) chi queriˈ yecowin chi junan quiwech niquiben riqˈui ri Dios, ruma xuben chi xcˈojeˈ uxlanibel cˈuˈx chiquicojol ruma ri Rucˈajol xcom chuwech ri cruz. 	 kaj per li kunakordigi cxion al Si mem, pacon farinte per la sango de lia kruco; per li cxion, cxu sur la tero, cxu en la cxielo.


Can yekakasaj wi cˈa tijonic ri xa quiche (quixin) winek y can yekakasaj chukaˈ ronojel ruwech naˈoj ri yebeyacatej pe pa quijolon ri winek ri ma nuyaˈ ta kˈij chi netamex ruwech ri Dios. Y ronojel ri chˈobonic ri xa quiche (quixin) winek can yekakasaj wi y nbekayaˈ chuxeˈ rukˈaˈ raken ri Cristo riche (rixin) chi niquinimaj y niquiben ri nrajoˈ Riyaˈ. 	 dejxetante diskutojn, kaj cxian altajxon levatan kontraux la scio konforma al Dio, kaj ekkaptante cxiun penson al la obeo al Kristo,


Can ruma cˈa ri xuben ri Jesús quiqˈui ri yawaˈiˈ, ri winek can xquimey tek xquitzˈet. Ruma ri memaˈ tek rubanon ca, wacami yechˈo chic. Ri ma utz ta ri quikˈaˈ caken, xecˈachoj. Ri ye cojo, choj chic yebiyin. Ri moyiˈ, yetzuˈun chic. Ri winek can xquiyaˈ wi cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios riche (rixin) ri Israel. 	 tiel ke la homamaso miris, vidante mutulojn parolantaj, kriplulojn sanaj, kaj lamulojn piedirantaj, kaj blindulojn vidantaj; kaj ili gloris la Dion de Izrael.


Y ruma iniman ri Cristo, rumariˈ can iniman chukaˈ ri Dios ri xbano chare ri Cristo chi xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ. Y ya chukaˈ Riyaˈ ri xbano chi cˈo rukˈij rucˈojlen ri Cristo. Queriˈ xuben ruma xrajoˈ chi can nicukubaˈ icˈuˈx riqˈui Riyaˈ y niwoyobej ri utzil ri xtuyaˈ pan iwiˈ. 	 kiuj per li fidas Dion, kiu relevis lin el la mortintoj kaj donis al li gloron; por ke via fido kaj espero estu al Dio.


Y tek riyeˈ xquicˈutuj chuwe achique ri nbanon, xquichˈob cˈa chi yinquelesaj el, ruma majun mac ri xilitej ta chuwij riche (rixin) chi queriˈ yitak ta pa camic. 	 kiuj, ekzameninte min, volis liberigi min, cxar en mi estis nenio meritanta morton.


Ri Dios tek xixrusiqˈuij (xixroyoj), can riche (rixin) wi chi xixcolotej. Y tek riyoj xkatzijoj chiwe ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, yariˈ tek xixcolotej. Ruma ri Dios can nrajoˈ cˈa chi nicˈojeˈ icˈojlen can achiˈel ri rucˈojlen ri Kajaf Jesucristo. 	 al kiu Li vin vokis per nia evangelio, por la akiro de la gloro de nia Sinjoro Jesuo Kristo.


Ri kachˈalal Gayo nutek el rutzil iwech. Wacami ya ri pa rachoch riyaˈ cˈo wi nuposada, y waweˈ chukaˈ noquicˈutuj wi quiposada quinojel ri quiniman chic ri Jesucristo, ri nibix iglesia chique. Ri kachˈalal Erasto nutek el rutzil iwech. Ya riyaˈ ri yacol puek riche (rixin) ri tinamit. Y queriˈ chukaˈ nutek el rutzil iwech ri kachˈalal Cuarto. 	 Vin salutas Gajo, la gastiganto de mi kaj de la tuta eklezio. Vin salutas Erasto, la ekonomo de la urbo, kaj Kvarto, la frato.


Quecˈariˈ xtuben chiwe wi kas kitzij chi cof yixcˈojeˈ chupan ri icukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios y majun bey yixsilon ta el. Y nicˈatzin cˈa chi can riqˈui ronojel iwánima niwoyobej apo ri utzil ri nubij chupan ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Riyix can jabel wi iwetaman ri chˈabel riˈ, y ya chukaˈ riˈ ri aponak rutzijoxic chique quinojel ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. Y riche (rixin) chi nitzijox ri lokˈolaj chˈabel riˈ, ri Dios xuben chuwe riyin ri Pablo chi xinoc jun rusamajel. 	 se efektive vi restas en la fido, fonditaj kaj fiksitaj kaj firmaj en la espero de la evangelio, kiun vi auxdis, kiu estas predikita tra la tuta kreitaro sub la cxielo, kaj kies diakono mi, Pauxlo, farigxis.


Y riyix can nej cˈa icojol riqˈui ri Dios tek rubanon ca, can riqˈui inaˈoj xiwetzelaj ri Dios ruma xa ruyon itzel tak banobel ri xeˈibanalaˈ. Yacˈa re wacami riyix junan chic iwech riqˈui ri Dios, 	 Kaj vin, iam fremdigitajn, kaj mense malamikojn en malbonaj faroj, li tamen jam kunakordigis


Y tek ye banatajnek chic cˈa ca ronojel riˈ, ri Jesús y ri rudiscípulos xebe cˈa jucˈan chic ruchiˈ ri choy Galilea; y ri choy riˈ nibix chukaˈ Tiberias chare. 	 Poste Jesuo foriris trans la maron de Galileo, tio estas de Tiberias.


Rumariˈ wachˈalal, can riqˈui cˈa ronojel iwánima tirayij chi ri Lokˈolaj Espíritu nuyaˈ ta chiwe chi nikˈalajsaj ri nubij ri Dios. Pero chukaˈ ri kachˈalal ri yatajnek chique chi yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta, ma queˈikˈet ta. 	 Tial, fratoj, deziregu profeti, kaj ne malpermesu paroli per lingvoj.


Quinojel riyeˈ xa jun ruwech ri xquitij ri xka pe chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios. 	 kaj cxiuj mangxis la saman spiritan mangxajxon;


Yacˈariˈ tek ri Pilato, xubij chique: Ticˈuaj chic cˈa el riyix re achi reˈ y tikˈataˈ tzij pa ruwiˈ can achiˈel ri nubij ri iley, xchaˈ chique. Pero ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, xquibij cˈa chare: Riyoj majun kˈatbel tzij pa kakˈaˈ riche (rixin) chi yoj cˈa riyoj yojbin chi ticamisex jun winek. 	 Pilato do diris al ili:Vi mem prenu lin, kaj jugxu lin laux via legxo. La Judoj diris al li:Ne estas permesate al ni mortigi homon;


Wachˈalal, pa rubiˈ cˈa ri Kajaf Jesucristo ncˈutuj jun utzil chiwe, chi junan iwech tibanaˈ. Ma quepe ta itzel tak chˈobonic pa tak iwánima riche (rixin) chi nijachalaˈ iwiˈ. Xa junan ichˈobonic y junan inaˈoj tibanaˈ chiˈiwonojel. 	 Mi petegas vin, fratoj, per la nomo de nia Sinjoro Jesuo Kristo, ke vi cxiuj parolu tion saman, kaj ke estu neniaj skismoj inter vi; sed ke vi estu perfekte kunigitaj en la sama spirito kaj en la sama jugxo.


Tek cˈo cˈa jun awachˈalal ri cˈo pokon ri xuben chawe, jet riqˈui y pa ruyonil tabij cˈa chare chi ma utz ta ri xuben. Y wi ri awachˈalal riˈ nracˈaxaj ri nabij chare, can xachˈec wi cˈa pe ri awachˈalal riˈ. 	 Kaj se via frato pekos kontraux vi, iru kaj montru al li la kulpon inter vi kaj li sola. Se li auxskultos vin, vi gajnos vian fraton.


Yacˈa riyix ri can niwacˈaxaj wi ri nuchˈabel, tiwacˈaxaj cˈa re xtinbij chiwe: Can queˈiwajoˈ cˈa ri yeˈetzelan iwuche (iwixin), y tibanaˈ utzil chique ri winek ri itzel niquinaˈ chiwe. 	 Sed mi diras al vi, kiuj auxdas:Amu viajn malamikojn, faru bonon al viaj malamantoj;


Yacˈa ri Jesús can retaman cˈa ri niquichˈob ka ri aj tzˈibaˈ. Rumariˈ Riyaˈ xubij chique: ¿Achique ruma tek itzel ri xichˈob pa tak iwánima? 	 Kaj Jesuo, eksciante iliajn pensojn, diris:Kial vi pensas malbonon en viaj koroj?


Y ya riyaˈ ri ntek el chilaˈ iwuqˈui riche (rixin) chi nretamaj achique ibanon y riche (rixin) chi nucukubaˈ icˈuˈx. 	 kiun mi sendis al vi gxuste por tio, ke vi sciigxu pri nia farto, kaj ke li konsolu viajn korojn,


Y yacˈa hora riˈ, tek ri Jesús xurek ruchiˈ y xubij: Eloi, Eloi, ¿lama sabactani? xchaˈ. Y ri chˈabel riˈ ntel chi tzij: Nataˈ Dios, Nataˈ Dios, ¿achique cˈa ruma tek xinamalij ca? 	 Kaj je la nauxa horo Jesuo kriis per lauxta vocxo:Eloi, Eloi, lama sabahxtani; tio estas:Mia Dio, mia Dio, kial Vi forlasis min?


Y quinojel cˈa ri winek riche (rixin) ri tinamit Efeso xebeyacatej pe, astapeˈ ma quetaman ta achique ruma. Riyeˈ xa yecˈa ri caˈiˈ achiˈaˈ ri yepe pa Macedonia, ri ye rachibil ri Pablo ri xequichop el. Ri achiˈaˈ riˈ, jun Gayo rubiˈ y ri jun chic Aristarco rubiˈ. Y xeˈucˈuex cˈa ri acuchi (achique) niquimol wi quiˈ ri winek riˈ. 	 Kaj la urbo plenigxis de tumulto; kaj oni kure kolektigxis unuanime en la teatron, ekkaptinte Gajon kaj Aristarhxon, Makedonojn, kunvojagxantojn de Pauxlo.


Y tek xkayaˈ cˈa ca ri tinamit Neápolis, xojbe pa tinamit Filipos. Y ri Filipos jun cˈa nimalaj tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Macedonia. Y ri winek cˈa ri yecˈo chupan ri tinamit riˈ, ye romanos. Tek xojapon ri pa tinamit riˈ, xojcˈojeˈ cˈa ka caˈiˈ oxiˈ kˈij chiriˈ. 	 kaj de tie al Filipi, kiu estas kolonio, cxefurbo de la Makedonuja provinco; kaj en tiu urbo ni restis dum kelke da tagoj.


Y wacami nikajoˈ cˈa chi riyix y ri nicˈaj chic ri pa moc (comon) yixkˈato tzij nbeˈibij ta chare ri achi achiˈel jun coronel, chi riyix niwajoˈ chi chuaˈk nucˈuex apo ri Pablo chiwech ruma cˈa cˈo na qˈuiy ri niwajoˈ nicˈutuj chare. Y riyoj xtikoyobej pa bey, y xtikacamisaj ri Pablo, xechaˈ. 	 Nun do vi kune kun la sinedrio instigu la cxefkapitanon, ke li konduku lin al vi, kvazaux vi volus jugxi pri la afero pli precize; kaj ni, antaux ol li alproksimigxos, estos pretaj pereigi lin.


Y ri ruqˈuisbel chique ri yeˈetzelan riche (rixin) ri xtuchup ruwech, ya cˈa ri camic. 	 La lasta neniigota malamiko estas la morto.


Jabel ruwaˈikˈij chukaˈ riyix tek yixetzelex cuma ri winek, y yixquelesaj pe chiquicojol, yixyokˈ, chukaˈ itzel yixtzˈet ruma yin iniman riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. 	 Felicxaj vi estas, kiam oni vin malamos kaj vin izolos kaj vin riprocxos, kaj eljxetos vian nomon kial malbonan, pro la Filo de homo.


Ruma ri chilaˈ chicaj yecˈo cˈa oxiˈ ri yekˈalajsan riche (rixin) ri Jesucristo, y ri ye oxiˈ riˈ ya ri Tataˈixel, ri Jesucristo mismo ri nibix Chˈabel chare y ri Lokˈolaj Espíritu. Y re ye oxiˈ reˈ xa ye jun. 	 Kaj la Spirito estas la atestanto, cxar la Spirito estas la vero.


Y tek riyeˈ ye xulan cˈa pe chuwech ri juyuˈ, ri Jesús xuchilabej chique ri rudiscípulos, y xubij: Majun achoj chare tibij wi ri xitzˈet. Riyix utz nitzijoj, cˈa ya tek riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol yin cˈastajnek chic pe chiquicojol ri caminakiˈ, xchaˈ chique. 	 Kaj dum ili malsupreniris de la monto, Jesuo ordonis al ili, dirante:Rakontu al neniu la vizion, gxis la Filo de homo relevigxos el la mortintoj.


Wacami nwajoˈ yichˈo cˈa jubaˈ chrij ri itzˈiban pe chupan ri wuj ri xitek pe chuwe. Can utz wi cˈa riˈ chi jun achi man ta nicˈojeˈ rixjayil. 	 Nun rilate al la aferoj, pri kiuj vi skribis:Estas bone por viro, ne tusxi virinon.


Ri achi xubij queriˈ ruma ri Jesús rubin chic cˈa chare ri itzel espíritu ri cˈo riqˈui ri achi riˈ, chi tel el. 	 CXar li diris al li:Eliru, ho malpura spirito, el la viro.


Y ri ye etamayon ruwech ri Jesús, y ri ixokiˈ ri can cˈa pa Galilea ye tzeketel wi pe chrij, cˈanej cˈa yecˈo wi el, niquitzuˈ apo ri xbanatej. 	 Kaj cxiuj liaj konantoj, kaj la virinoj, kiuj sekvis lin el Galileo, staris malproksime, vidante tion.


Rumariˈ ri Dios xeruyaˈ ca, chi tiquicˈuaj na cˈa ri itzel cˈaslen, ruma can yariˈ ri ruraybel ri cánima. Can xkˈax ruwiˈ ri etzelal xquiben. Sibilaj niquiyaˈ (niquitzek) quiqˈuix chicachibil quiˈ. 	 Tial Dio fordonis ilin al la voluptoj de iliaj koroj, al malpureco, por ke iliaj korpoj malhonorigxu inter ili mem;


Rumariˈ riyix ma tichˈujirisaj ta iwiˈ chupan ri icˈaslen chi acuchi (achique) nipe wi ri iway iwucˈyaˈ. 	 Kaj ne sercxu, kion vi mangxos, kaj kion vi trinkos, kaj ne estu dubemaj.


Riyin ma ncanoj ta nukˈij nucˈojlen, yacˈa ri Nataˈ nrajoˈ chi quinojel winek niquiyaˈ ta nukˈij nucˈojlen. Y ya cˈa chukaˈ Riyaˈ ri xtikˈato tzij. 	 Sed mi ne sercxas mian gloron:estas Unu, kiu sercxas kaj jugxas.


Ri fariseos y ri aj tzˈibaˈ riˈ xquibij cˈa chare ri Jesús: Tijonel, re jun ixok re kapaban chawech, nimacun riqˈui jun achi ri xilitej pe. 	 ili diris al li:Majstro, cxi tiu virino estas kaptita adultante, en la faro mem.


Ruma wi xaxu (xaxe wi) riqˈui ri awespíritu yamatioxin chare ri Dios, y wi xa ma xtikˈax ta chiquiwech ri yeˈacˈaxan awuche (awixin), ¿la xtiquibij cami pe amén tek xa ma xkˈax ta chiquiwech ri yatajin namatioxij chare ri Dios? 	 Alie, se vi benas spirite, kiamaniere tiu, kiu okupas la lokon de la malklerulo, diros Amen cxe via dankesprimo? cxar li ne scias, kion vi diras.


Chukaˈ nutek el rutzil iwech ri kachˈalal Jesús, ri nibix chukaˈ Justo chare. Y chiquicojol ri wech aj Israel xaxu (xaxe wi) re ye oxiˈ kachˈalal reˈ ri yin quitoˈon chutzijoxic ri rajawaren ri Dios. Y riyeˈ can niquicukubaˈ chukaˈ nucˈuˈx. 	 kaj Jesu, nomata Justo, kiuj estas el la cirkumcido; tiuj solaj estas miaj kunlaborantoj por la regno de Dio, kiuj estis al mi konsolilo.


Riyoj ma nikayaˈ ta kakˈij ruma ri samaj ri xa banon cuma nicˈaj chic. Ri koyoben cˈa riyoj, ya ta chi riyix nicukeˈ más icˈuˈx, y tek can cukul chic más icˈuˈx, iwuma ta riyix más nej napon wi ri ruchˈabel ri Dios. Ruma ri Dios can que wi riˈ nrajoˈ chi nikacˈuaj ri ruchˈabel pa nicˈaj chic lugar ri acuchi (achique) nrajoˈ wi Riyaˈ. 	 ne fierante pretermezure, nome en laboroj malpropraj, sed esperante, ke dum kreskos via fido, ni kreskos en vi laux nia mezurilo gxis plua abundo,


Y astapeˈ ri Pablo y ri Bernabé xquibij queriˈ chique, can cˈarunaj xecowin xquiben chique ri winek chi ma xequicamisaj ta ri wáquix chi niquiyaˈ quikˈij riyeˈ. 	 Kaj tiel dirante, ili apenaux retenis la amasojn de oferado al ili.


Y can ruraybel wi cˈa ri Dios chi xukˈalajsaj ri Jesucristo ri Rucˈajol chinuwech; riche (rixin) chi nbentzijoj ri Jesucristo chique ri nicˈaj chic winek ri ma ye israelitas ta. Y tek ri Dios rukˈalajsan chic cˈa ri Jesucristo chinuwech, ma xbenwacˈaxaj ta rutzijol riqˈui jun chic winek riche (rixin) chi xinwetamaj más chrij ri Cristo. 	 por malkasxi en mi Sian Filon, por ke mi prediku lin inter la nacianoj:mi ne konsiligxis kun karno kaj sango,


Ri xbano cˈa reˈ can ya wi ri Ajaf y reˈ can nikamey ruma majun bey katzˈeton ta chi nibanatej ta quereˈ. 	 De la Eternulo cxi tio farigxis, Kaj gxi estas miraklo en niaj okuloj?


Ri Onésimo xel cˈa pe jun caˈiˈ oxiˈ kˈij awuqˈui. Pero ma xu (xe) ta wi kˈaxon xucˈom pe chawe; riqˈui jubaˈ xa cˈo utz ri xucˈom pe chawe, ruma re wacami xtitzolin chic jun bey awuqˈui y majun bey chic xtanmej ta pe. 	 CXar eble li pro tio estas apartigita for de vi por kelka tempo, por ke vi havu lin por cxiam;


Ruma ri rucˈayewal ri xtuyaˈ ri Dios xtika acuchi (achique) cˈo wi ri mac. Can xtibanatej cˈa achiˈel niquiben ri cˈuch. Ruma ri aj xicˈ tak chicop riˈ xabacuchi (xabachique) cˈo wi jun caminek chˈaculaj, chiriˈ cˈa yeka wi. 	 Kie ajn estos la kadavro, tien kolektigxos la agloj.


Y man cˈa tayaˈ ta kˈij chi ri itzel nuben ta chake chi yojtzak pa mac. Xa can kojacoloˈ cˈa chuwech. Queriˈ ri nikacˈutuj, ruma xaxu (xaxe) wi cˈa riyit ri yitcˈo pa kawiˈ, cˈo awuchukˈaˈ, y cˈo akˈij acˈojlen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 Kaj ne konduku nin en tenton, sed liberigu nin de la malbono.


Wi cˈo cˈa jun winek ri cˈo pokon nuben chiwe, ma tiyaˈ ta ruqˈuexel chare. Can titijaˈ ikˈij chi niben ri utz chiquiwech quinojel ri winek, riche (rixin) chi majun itzel nilitej ta chiwij. 	 Redonu al neniu malbonon pro malbono. Celu aprobindajxojn antaux cxiuj homoj.


Y wi cˈo ri nikacˈulwachij, y can nikanaˈ cˈa chi achiˈel jun ejkaˈn ri nika chikij, can tikatolaˈ cˈa kiˈ chucˈuaxic ri ejkaˈn riˈ. Y riqˈui riˈ, can nikaben wi cˈa ri nubij ri ley riche (rixin) ri Cristo. 	 Reciproke subtenadu viajn sxargxojn, kaj tiamaniere plenumu la legxon de Kristo.


Y nbij chukaˈ chawe riyit Timoteo chi más yatoka chinucˈuˈx chi xinawokˈej tek xinel pe awuqˈui. Y can nwajoˈ yinapon chic jun bey awuqˈui riche (rixin) chi queriˈ xtinoj ri wánima riqˈui quicoten. 	 sopirante vidi vin, memorante viajn larmojn, por ke mi plenigxu de gxojo;


Ruma wi xa majun utz niben riqˈui jun beyomel ri xa ma iwuche (iwixin) ta riyix, ¿la cˈo ta cami jun xtijacho ri kitzij beyomel pan ikˈaˈ, beyomel ri can yacon apo riche (rixin) chi ntoc iwuche (iwixin) riyix? 	 Kaj se vi ne estis fidelaj en tio, kio apartenas al alia homo, kiu donos al vi tion, kio estas via propra?


Y ri achi ri nitzuˈun chic xubij cˈa chare ri Jesús: Táta, ¿achique cˈa riˈ ri Rucˈajol ri Dios riche (rixin) chi riyin nnimaj? Ma wetaman ta achique chi achi riˈ. Tabij cˈa chuwe, xchaˈ. 	 Li respondis kaj diris:Kiu li estas, Sinjoro, por ke mi kredu al li?


Y yacˈa tek ri Pablo rutzˈeton chic ri jun achiˈel achicˈ riˈ, yacˈariˈ tek konojel xkachojmirisaj kiˈ riche (rixin) chi xojbe cˈa pa Macedonia, ruma xkˈax chkawech chi xkˈalajsex chuwech ri Pablo chi ri Dios yojrusiqˈuij (yojroyoj) riche (rixin) chi yojbe cˈa quiqˈui ri aj Macedonia riche (rixin) chi nikatzijoj chique ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 Kaj post kiam li vidis la vizion, ni tuj penis foriri en Makedonujon, konkludinte, ke Dio vokis nin, por prediki al ili la evangelion.


Y riyin ri chiriˈ can cˈa ma jane cˈa wetaman ta ruwech achique chi achi riˈ. Pero ri Dios ri yin takayon pe riche (rixin) chi yenben bautizar ri winek riqˈui yaˈ, can rukˈalajsan wi cˈa chic chinuwech chi tek xtintzˈet chi nika pe ri Lokˈolaj Espíritu y xtika pa ruwiˈ jun achi y can xticˈojeˈ riqˈui, ya cˈa achi riˈ ri nibano bautizar quiche (quixin) ri winek riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu. 	 Kaj mi lin ne konis; sed kiu sendis min por bapti per akvo, Tiu diris al mi:Sur kiun vi vidos la Spiriton malsupreniranta kaj restanta sur li, tiu estas la baptanto per la Sankta Spirito.


Ri xebe cˈa chrij ri Pablo cˈa pan Asia ya ri Sópater aj pa Berea, ri Aristarco y ri Segundo ri ye aj pa Tesalónica, ri Gayo ri aj Derbe, ri Timoteo, ri Tíquico y ri Trófimo ri ye aj pan Asia. 	 Kaj gxis Azio akompanis lin Sopater el Berea, la filo de Pirho; kaj el la Tesalonikanoj, Aristarhxo kaj Sekundo; kaj Gajo el Derbe, kaj Timoteo; kaj Tihxiko kaj Trofimo, Azianoj.


Y tek xoc pe ri akˈaˈ, ri Jesús xbe ye rachibilan ri rudiscípulos. Ma xcˈojeˈ ta ka ri chiriˈ pa tinamit Jerusalem. 	 Kaj kiam vesperigxis, li eliris el la urbo.


Y rumariˈ utz chi xa queˈichaˈ el ri can cˈo quikˈij chicojol, y yenwachibilaj el ri yojbe ka cˈa pa Cesarea, riche (rixin) chi queriˈ cˈa chilaˈ niquibij wi chuwe ri rumac rubanon ri achi riˈ, xchaˈ ri Festo chique. 	 Tial, li diris, la eminentuloj el vi tien iru kun mi, kaj se estas io krima en la viro, ili lin akuzu.


Y ri apóstoles can cˈa quitzuliben na cˈa el ri xbe chicaj. Tek cˈa xquinaˈ xebecˈulun pe ye caˈiˈ achiˈel achiˈaˈ quiqˈui, ri ye quicusan sek tak tziek. 	 Kaj dum ili fikse rigardis al la cxielo, kiam li foriris, jen staris apud ili du viroj blanke vestitaj;


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri ye rudiscípulos: ¿Achique ruma tek ma xicukubaˈ ta icˈuˈx wuqˈui? Yacˈa ri discípulos quixibin quiˈ. Can xquimey tek xquitzˈet ri xbanatej, y xquicˈutulaˈ chiquiwech: ¿Achique cˈa chi achi reˈ? Ruma tek nichˈo chique ri cakˈikˈ y ri yaˈ, can niquinimaj wi rutzij, xechaˈ. 	 Kaj li diris al ili:Kie estas via fido? Kaj ili timis kaj miris, dirante unu al la alia:Kiu do estas cxi tiu? cxar li ordonas ecx al la ventoj kaj al la akvo, kaj ili obeas al li.


Y Riyaˈ xbe cˈa chutzijoxic ri ruchˈabel ri Dios pa ronojel tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Galilea. Xabachique cˈa tinamit ri xapon wi, Riyaˈ xutzijoj ri ruchˈabel ri Dios ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y chukaˈ can xerelesalaˈ cˈa ri itzel tak espíritu. 	 Kaj li iris, predikante en iliaj sinagogoj tra la tuta Galileo, kaj elpelante la demonojn.


Y tek rubanon ca, ma yix ta rutinamit ri Dios. Yacˈa re wacami, can yix rutinamit chic. Y tek rubanon ca chukaˈ, majun ri xjoyowan ta iwech. Yacˈa re wacami ri Dios can rujoyowan chic iwech. 	 kiuj iam estis ne-popolo, sed nun estas popolo de Dio; antauxe nekompatitoj, sed nun kompatitoj.


Riyoj ma nikaben ta cˈa achiˈel niquiben riyeˈ. Ruma riyoj ma nikajoˈ ta nikacˈul kakˈij ruma jun samaj ri xa ma yatajnek ta chake. Riyoj xaxu (xaxe wi) yojsamej ri acuchi (achique) nrajoˈ ri Dios chi yojapon wi. Y ri Dios xuyaˈ cˈa kˈij chake chi xojbesamej cˈa iwuqˈui riyix. 	 Sed ni fieros ne pretermezure, sed laux la amplekso de la mezurilo, kiun Dio destinis al ni, por mezuri, por atingi ecx gxis vi.


Y ri Jesús can cˈo cˈa jun ti alaj bur ri xril, riche (rixin) chi xuchˈocolbej, can achiˈel wi cˈa ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca. Chiriˈ nubij: 	 Kaj Jesuo, trovinte junan azenon, sidis sur gxi, kiel estas skribite:


Y ruma sibilaj ye qˈuiy winek ri xquimol chic apo quiˈ jun bey, rumariˈ riyeˈ hasta ma utz ta chic chi yewaˈ. 	 Kaj denove la homamaso kunvenis tiel, ke ili ne povis ecx mangxi panon.


Yecˈo xechˈobo chi xtak el ruma ri Jesús chulokˈic ronojel ri nicˈatzin chique chupan ri nimakˈij riˈ. Y yecˈo chic nicˈaj chique ri discípulos xechˈobo chi xtak el riche (rixin) chi cˈo nberuyalaˈ ca chique ri pobres, ruma ri discípulos can quetaman wi chi ya ri Judas ri yacol puek. 	 Iuj pensis, cxar Judas havis la monujon, ke Jesuo diris al li:Acxetu tion, kion ni bezonas por la festo; aux ke li donu ion al la malricxuloj.


Can majun bey cˈa tzˈeton ta o acˈaxan ta chi cˈo ta jun ri nibano chare jun moy chi nitzuˈun ri can moy pe tek xalex. 	 De la komenco de la mondo oni neniam auxdis, ke iu malfermis la okulojn de homo, kiu naskigxis blinda.


Yacˈariˈ tek ri Pilato xubij chare ri Jesús: ¿Achique cˈa ruma tek majun tzij nabij pe chuwe? Riyin can cˈo cˈa ri xincˈutuj chawe. ¿La ma awetaman ta cˈa chi riyin cˈo kˈatbel tzij pa nukˈaˈ riche (rixin) chi nbij chi yacamisex chuwech cruz o riche (rixin) chi yatincol el? xchaˈ. 	 Tiam diris Pilato al li:CXu vi ne parolas al mi? cxu vi ne scias, ke mi havas povon krucumi vin, kaj povon liberigi vin?


Xa ya ri jun camisanel, xa yariˈ xibij chi ticol el, y ri can Lokˈolaj wi y choj chukaˈ ri rucˈaslen, xa xiwetzelaj y yariˈ ri xiyaˈ ca pa ruqˈuexel ri jun camisanel. 	 Sed vi malkonfesis la Sanktulon kaj Justulon, kaj petis, ke mortiginto estu donita al vi,


Tek yetzolin cˈa pe ri pa tak cˈaybel, wi ma niquichˈajchˈojsaj ta quiˈ, can ma yewaˈ ta. Y cˈo cˈa nicˈaj chic ri ye quibin ca ri catiˈt quimamaˈ ri yequibanalaˈ, achiˈel ri achique rubanic ri quijoskˈixic ri kumbel tak yaˈ, ri xára, ri chˈichˈ tak lek y ri achique chukaˈ rujoskˈixic niquiben chare ri quiwarabel. 	 kaj veninte el komercejo, ili ne mangxas, ne sin lavinte; kaj estas multaj aliaj aferoj, kiujn ili ricevis por observi, trempon de pokaloj kaj mezurpotoj kaj kupraj vazoj.


Rumacˈariˈ nbij cˈa chiwe chi can titijaˈ ikˈij chubanic ri xtinbij chiwe wacami riche (rixin) chi niben chare ri icˈaslen riqˈui ri Dios chi niqˈuiy y niwachin. Riyix can cˈo icukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios pero wacami titijaˈ ikˈij chi nikˈalajin chukaˈ ri ruchukˈaˈ ri Dios pa tak icˈaslen. Tiwetamaj chukaˈ ri kas nika chuwech ri Dios. 	 Kaj pro tiu sama kauxzo viaflanke aplikante cxian diligentecon, en via fido aldonu virton; kaj en virto scion;


Y ri Marta xubij chare ri Jesús: Jaˈ (je), Ajaf. Riyin can nnimaj cˈa achiˈel ri xabij; ruma can nuniman wi chi yit cˈa riyit ri Cristo ri Rucˈajol ri Dios, ri xape waweˈ chuwech re ruwachˈulef, xchaˈ ri Marta. 	 SXi diris al li:Jes, Sinjoro, mi jam kredas, ke vi estas la Kristo, la Filo de Dio, la venanta en la mondon.


Y ri soldados can xquiben wi cˈa ri xbix chique. Xquicˈuaj el ri Pablo chupan ri akˈaˈ riˈ cˈa pa jun tinamit Antípatris rubiˈ. 	 Tial la soldatoj, kiel estis ordonite al ili, prenis Pauxlon kaj kondukis lin nokte al Antipatris.


Y jun cˈa chique ri kˈij riˈ tek quimolon cˈa quiˈ achiˈel xa ye ciento veinte kachˈalal, ri Pedro xpaˈeˈ anej chiquiwech, y xubij cˈa chique: 	 Kaj en tiuj tagoj Petro, starigxinte meze de la fratoj, diris (kaj multego da personoj estis kune, cxirkaux cent dudek):


Y ri Jesús xubij chukaˈ chique ri winek y ri rudiscípulos: ¿La ma xkˈax ta cami chiwech ri cˈambel tzij ri xa cˈa jubaˈ tinbij ka chiwe? Ruma wi xa ma xkˈax ta chiwech, ¿la xtikˈax cami chiwech ri nicˈaj chic cˈambel tak tzij? 	 Kaj li diris al ili:CXu vi ne scias cxi tiun parabolon? kiel do vi povos kompreni cxiujn parabolojn?


xchaˈ ri Cristo. Achiˈel ri xkabij yan ka, ri Cristo xubij chare ri Dios: Riyit man chic cˈa nawajoˈ ta chi yetzuj (yesuj) chicop y nicˈaj chic cosas chawe. Ri chicop ri yeporox chawech, y chukaˈ ri chicop ri yetzuj (yesuj) chawe ruma quimac ri winek, ri can achiˈel ri ye chilaben chupan ri ley ri yaˈon chare ri Moisés, ma xeka ta chawech, xchaˈ ri Cristo. 	 Antauxe dirinte:Oferojn kaj donacojn kaj bruloferojn kaj pekoferojn Vi nek deziris nek sxatis (kiuj estas oferataj laux la legxo),


Pero queriˈ chukaˈ xcˈojeˈ cˈa jun cˈutuy limosna y nojnek ri ruchˈacul pa chˈaˈc. Ri achi riˈ Lázaro rubiˈ, y can yacˈa ri pa ruchiˈ rachoch ri beyon nicˈojeˈ wi. 	 kaj apud lia pordego estis kusxigita almozulo, nomata Lazaro, kiu havis ulcerojn,


Y queriˈ chukaˈ qˈuiy ruwech chˈaculaj yecˈo. Ri kachˈacul riyoj winek ma junan ta riqˈui ri quichˈacul ri chicop, y ri quichˈacul ri aj xicˈ tak chicop ma junan ta riqˈui ri quichˈacul ri car y ri nicˈaj chic chicop. 	 Ne cxiu karno estas unu sama karno; sed ekzistas unu karno de homoj, kaj alia de bestoj, kaj alia karno de birdoj, kaj alia de fisxoj.


Y ri ka‑Dios can retaman wi chi riyin ma yitaneˈ ta chi nben orar pan iwiˈ. Ri Dios ri can riqˈui ronojel wánima nben ri rusamaj. Ri can ntzijoj wi ri lokˈolaj ruchˈabel ri nichˈo chrij ri Rucˈajol. 	 CXar mia atestanto estas Dio, kiun mi servas en mia spirito en la evangelio de Lia Filo, ke mi sencxese memorigas pri vi en miaj pregxoj,


Xa tiwacˈaxaj na jabel ri nubij, riche (rixin) chi queriˈ riyix niwetamaj wi kitzij o ma kitzij ta ri nubij. Y ya ri kas kitzij tiyacaˈ ka pan iwánima. 	 elprovu cxion; tenu firme tion, kio estas bona;


¿Achique nibij riyix? ¿Cˈo cami jun soldado ri xa ya ri rurajil riyaˈ nucusaj riche (rixin) chi nutzukbej riˈ tek cˈo pa cuartel? ¿O cˈo cami jun achi ri ruticon uva y xa man ta nutij ruwech tek ntel pe? ¿O cˈo ta chukaˈ cami jun aj yukˈ quiche (quixin) chicop, ri ma nukum ta jubaˈ ri leche ri niquiyaˈ ri chicop? 	 Kiu soldato iam dejxoras je sia propra elspezo? kiu plantas vinbergxardenon, kaj ne mangxas gxian frukton? aux kiu pasxtas sxafaron, kaj ne mangxas el la lakto de la sxafaro?


Y tek xapon cˈa ri uxlanibel kˈij, xuchop cˈa rucˈutic ri ruchˈabel ri Dios ri pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Ruma cˈa ri chˈabel ri yerubij chique, ri winek riˈ can xquimey cˈa y xquibij: ¿Achique cˈa ruma re achi reˈ sibilaj qˈuiy etamabel cˈo riqˈui y nicowin yeruben milagros? ¿Achique modo tek nicowin nuben ronojel reˈ? 	 Kaj kiam venis la sabato, li komencis instrui en la sinagogo; kaj multaj, lin auxdante, miris, dirante:De kie tiu viro havas tion? kaj:Kia estas la sagxeco donita al li? kaj kiaj estas tiaj potencajxoj farataj per liaj manoj?


Yacˈa re wacami, cˈo chi nicˈojeˈ na chilaˈ chicaj, cˈa ya tek xtapon na ri kˈij tek xtiban ruchojmil ronojel. Queriˈ nubij ri Dios chupan ri ye quitzˈiban ca ri lokˈolaj tak profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ri xecˈojeˈ ojer ca. 	 kiun la cxielo devas ricevi gxis la tempoj de restarigo de cxio, pri kiuj parolis Dio per la busxo de Siaj sanktaj profetoj jam de antikva tempo.


Tek kˈaxnek chic cˈa cajlajuj junaˈ, cˈacˈariˈ tek riyin xijoteˈ chic jun bey ri pa tinamit Jerusalem, wachibilan el ri kachˈalal Bernabé. Y kacˈuan cˈa chukaˈ el ri kachˈalal Tito. 	 Tiam, post intertempo de dek kvar jaroj, mi denove supreniris al Jerusalem kun Barnabas, kunkondukante ankaux Titon.


Y chiriˈ chiquicojol ri winek ri quimolon quiˈ, cˈo cˈa jun achi chakiˈj jun rukˈaˈ. Xepe cˈa ri winek riˈ xquicˈutuj chare ri Jesús: ¿La rucˈamon cami chi nicˈachojsex jun yawaˈ pa jun uxlanibel kˈij? xechaˈ chare. Queriˈ cˈa ri xquicˈutuj chare ruma nicajoˈ yetzujun (yesujun) chrij. 	 kaj jen viro, havanta manon velkintan. Kaj oni demandis al li, dirante:CXu estas permesate sanigi en sabato? por ke ili povu lin akuzi.


Can riqˈui cˈa quicoten ticˈuluˈ, ruma riyaˈ xa jun chic rubanon riqˈui ri Ajaf achiˈel ibanon riyix. Can tiyaˈ cˈa quikˈij ri kachˈalal ri ye achiˈel chukaˈ riyaˈ. 	 Akceptu lin do en la Sinjoro kun plena gxojo, kaj tiajn homojn honoru;


Yacˈareˈ ri xubij ri Jesús chique ri winek israelitas ri quimolon quiˈ chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios chiriˈ pa tinamit Capernaum. 	 Tion li diris en la sinagogo, instruante en Kapernaum.


Y xquichaˈ cˈa ca jun kˈij riche (rixin) chi queriˈ niquimol quiˈ, y ri Pablo xtubij cˈa ri achique nicajoˈ niquetamaj. Y tek xapon cˈa ri kˈij riˈ, sibilaj cˈa winek ri xbequimoloˈ quiˈ riqˈui ri Pablo, y riyaˈ xuchop cˈa rutzijoxic y rukˈalajsaxic ri rajawaren ri Dios chique. Xuchop cˈa nitzijon tek xel pe ri kˈij y xutanabaˈ cˈa ya tek xka ka ri kˈij, ruma riyaˈ xrajoˈ cˈa chi xkˈax ta chiquiwech chi ri Jesús yariˈ ri Cristo, achiˈel nubij ri tzˈibatal ca ruma ri Moisés y cuma ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 Kaj difininte tagon por li, ili grandnombre venis al li en lian logxejon; kaj li faris al ili klarigon, atestante la regnon de Dio, kaj penante konvinki ilin pri Jesuo, el la legxo de Moseo kaj el la profetoj, de mateno gxis vespero.


ri kˈij cˈa riˈ ya ri Zacarías ri xkajben chi ntoc apo pa rachoch ri Dios riche (rixin) chi nuporoj ri pon, can achiˈel ri kas niquiben wi ri rech sacerdotes chi jalajoj ruwech samaj yequibanalaˈ. 	 laux la kutimo de la pastra ofico estis lia loto eniri en la sanktejon de la Eternulo kaj incensadi.


Y can queriˈ chukaˈ xtunaˈ ri cánima chupan ri kˈij tek ri Dios xtukˈet tzij pa quiwiˈ quinojel ri winek, tek xtiquicˈul chukaˈ rutojbalil ri quimac ri ye quewan pe ri pa tak cánima. Y tek xtukˈet tzij ri Dios, yacˈa ri Jesucristo ri xtucusaj riche (rixin) chi xtukˈet tzij. Queriˈ nubij ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic ri ntzijoj riyin. 	 en la tago, kiam Dio jugxos la sekretojn de homoj, laux mia evangelio, per Jesuo Kristo.


Ri iglesias ri yecˈo quereˈ pa ruwachˈulef Asia, niquitek el rutzil iwech. Y queriˈ chukaˈ pa rubiˈ ri Ajaf can ticˈuluˈ cˈa ri rutzil iwech ri niquitek el ri kachˈalal Aquila, ri Priscila, y quiche (quixin) ri kachˈalal ri niquimol quiˈ pa cachoch riyeˈ. 	 La eklezioj de Azio vin salutas. Akvila kaj Priskila vin salutas multe en la Sinjoro, kune kun la eklezio en ilia domo.


Pero wi cˈo malcaniˈ tak ixokiˈ ri xa yecˈo cal o yecˈo quiy quimam, ye ri cal o ri quiy quimam ri queˈilin quiche (quixin). Ruma nicˈatzin chi ri cal y ri quiy quimam tiquetamaj chi nabey pa cachoch tiquicˈutuˈ wi jun cˈaslen ri nika chuwech ri Dios. Tiquiyaˈ cˈa rajel ruqˈuexel ri utzil ri banon chique cuma ri quiteˈ quitataˈ, ruma yariˈ ri utz chi niban y can nika chuwech ri Dios. 	 Sed se iu vidvino havas filojn aux nepojn, cxi tiuj lernu unue montri piecon cxe sia propra familio kaj rekompenci siajn gepatrojn; cxar tio estas akceptebla antaux Dio.


Y yecˈo cˈa ri xquichop niquiben qˈuiy pokon chare ri Jesús. Xquichop cˈa niquichubalaˈ rupalej. Xquitzˈapij ruwech. Xquibucˈlaˈ chi kˈaˈ, y cˈacˈariˈ niquicˈutulaˈ chare: ¿Achique cˈa ri xachˈeyo? Tabij na cˈa chake, yechaˈ chare. Chukaˈ ri ye aj chˈameˈy ri yecˈo chiriˈ, xquipakˈilaˈ rupalej ri Jesús chi kˈaˈ. 	 Kaj iuj komencis kracxi sur lin, kaj cxirkauxkovri lian vizagxon, kaj vangofrapi lin, kaj diri al li:Profetu; kaj la subuloj frapis lin per la manplatoj.


Ticˈutuj cˈa chukaˈ chare ri Dios chi ma yojka ta pa quikˈaˈ ri itzel tak achiˈaˈ, ruma xa ma quinojel ta ri winek quiniman ri Jesucristo. 	 kaj ke ni forsavigxu de senprudentaj kaj malbonaj homoj; cxar ne cxe cxiuj estas la fido.


Xpe ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Riyin cˈo cˈa chukaˈ jun ri nwajoˈ ncˈutuj chiwe, y wi riyix xtibij chuwe, riyin chukaˈ xtinbij cˈa chiwe achique ri yayon pe kˈatbel tzij pa nukˈaˈ chi yenbanalaˈ quereˈ. 	 Kaj Jesuo responde diris al ili:Mi ankaux faros al vi unu demandon; kaj se vi tion diros al mi, mi ankaux diros al vi, laux kia auxtoritato mi faras cxi tion.


¿Achique cˈa abanic riyit tek yachˈo chrij jun mozo ri xa ma amozo ta riyit? Ri mozo riˈ wi utz ntajin chubanic o ma utz ta, riˈ ya ri rupatrón ri aj cuenta chrij. Pero ma xtitzak ta, ruma ri Ajaf can nicowin nuben chare chi ma xtitzak ta. 	 Kiu estas vi, ke vi jugxas la servanton de alia? antaux sia propra sinjoro li staras aux falas. Li ja estos starigita, cxar la Sinjoro povas lin starigi.


Rumariˈ ri Judas chupan cˈa ri lugar riˈ xerucˈuaj jumoc soldados y jumoc aj chˈameˈy ri xequiyaˈ el ri principaliˈ tak sacerdotes y ri achiˈaˈ fariseos. Ri soldados y ri ye aj chˈameˈy can quicˈualon cˈa kˈakˈ riche (rixin) sakil y chukaˈ quicˈualon camisabel ri yequicusaj riche (rixin) chˈaˈoj. 	 Judas do, ricevinte la kohorton kaj oficistojn, senditajn de la cxefpastroj kaj Fariseoj, venis tien kun lanternoj kaj torcxoj kaj bataliloj.


Wachˈalal, riyin nwajoˈ chi riyix niwetamaj chi astapeˈ yincˈo pa cárcel, ma paˈel ta rukˈalajsaxic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, xa más benak rutzijol. 	 Sed, fratoj, mi volas certigi vin, ke miaj aferoj plie efektivigxis por la progresado de la evangelio,


Y yacˈariˈ tek xquiyaˈ apo quibiˈ ye caˈiˈ. Xquiyaˈ apo rubiˈ ri José ri nibix Barsabás chare y nibix chukaˈ Justo chare, y xquiyaˈ chukaˈ apo rubiˈ ri Matías. 	 Kaj ili starigis du:Jozefon, nomatan Barsabas, kies alnomo estis Justo, kaj Mattiason.


Y nicˈatzin chi riqˈui chˈuchˈujil tubij chique ri winek ri xa itzel yechˈo chrij ri ruchˈabel ri Dios chi tiquijalaˈ ri quinaˈoj. Riqˈui cˈa jubaˈ ri Dios xa xtuben na chique ri winek riˈ chi xtitzolin pe quicˈuˈx y xtiquetamaj ri kitzij. 	 en humileco instruante tiujn, kiuj kontrauxstaras; eble Dio donos al ili penton, por ke ili venu al scio de la vero,


Ri ruchˈabel ri Dios ri ntajin chusiqˈuixic ruwech ri achi aj Etiopía, ya cˈa ri nichˈo chrij ri Jesucristo y nubij: Xucˈuex cˈa riche (rixin) chi nicamisex, achiˈel nucˈuex jun carneˈl. Can achiˈel cˈa nuben ri alaj carneˈl ri ma nikˈajan ta tek nisoquex rij, quecˈariˈ xuben riyaˈ, majun xubij. 	 La peco de la Skribo, kiun li legis, estis jena: Li estis kondukata kiel sxafo al la bucxo; Kaj kiel sxafido muta antaux sia tondanto, Li ne malfermis sian busxon;


Y ri Jesús xbe chic cˈa apo chubanic orar pa rucamul y nubij cˈa: Nataˈ Dios, wi can cˈo cˈa chi nkˈaxaj na ri tijoj pokonal, riyin can nwajoˈ cˈa nben ri araybel riyit. Quecˈariˈ ri xubij pa ruˈoración. 	 Denove la duan fojon foririnte, li pregxis, dirante:Ho mia Patro, se cxi tio ne povos forpasi, krom se mi trinkos gxin, Via volo plenumigxu.


Tek ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl xrelesaj ri rucaj sello ri achoj riqˈui kˈolin wi ri boron wuj, xinwacˈaxaj cˈa chi xchˈo ri ruqˈuisbel chique ri ye cajiˈ ri cˈo qˈuiy runakˈ tak quiwech, y xubij cˈa: ¡Catam pe! ¡Tatzˈetaˈ na peˈ! xchaˈ chuwe. 	 Kaj kiam li malfermis la kvaran sigelon, mi auxdis la vocxon de la kvara kreitajxo dirantan:Venu.


Y ri winek ri nracˈaxaj ri nuchˈabel y xa ma nuyec ta pa ránima y ma nuben ta ri nracˈaxaj; ma yin ta cˈa riyin ri xquikˈato tzij pa ruwiˈ. Ruma riyin xipe chuwech re ruwachˈulef, ma riche (rixin) ta chi nkˈet tzij pa quiwiˈ ri winek. Riyin xipe riche (rixin) chi yencol ri winek. 	 Kaj se iu auxdas miajn dirojn kaj ne plenumas ilin, mi lin ne jugxas; cxar mi venis, ne por jugxi la mondon, sed por savi la mondon.


Jabel ruwaquikˈij ri chˈuchˈuj cánima, ruma riyeˈ xtoc quiche (quixin) ri ruwachˈulef ri rutzujun (rusujun) ca ri Dios chique. 	 Felicxaj estas la humilaj, cxar ili heredos la teron.


Ye qˈuiy cˈa ri quiniman chic ri Ajaf Jesús, ye aj itzaˈ ri rubanon ca. Rumariˈ xequicanolaˈ pe ri quiwuj riche (rixin) itz, y can ya ri chiquiwech ri winek xequiporoj wi ri quiwuj riˈ. Y ri rajel ri qˈuiy wuj riche (rixin) itz ri xporox, achiˈel xa cincuenta mil sakapuek. 	 Kaj ne malmultaj el tiuj, kiuj praktikis magiajn artojn, alportis amase siajn librojn, kaj bruligis ilin antaux la okuloj de cxiuj; kaj oni kalkulis ilian valoron, kaj trovis gxin kvindek miloj da moneroj argxentaj.


Rumacˈariˈ ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Wi cˈo jun ri nrajoˈ nunimirisaj riˈ, más utz chi ya ri Ajaf tunimirisaj rukˈij. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 por ke, kiel estas skribite:Kiu fieras, tiu fieru en la Eternulo.


Y tiwacˈaxaj cˈa jabel re xtinbij chiwe re wacami: Ronojel riˈ xticˈulwachitej tek ri winek riche (rixin) re tiempo re kachapon, cˈa ma jane queqˈuis ta chuwech re ruwachˈulef. 	 Vere mi diras al vi:CXi tiu generacio ne forpasos, gxis cxio tio plenumigxos.


Y ri Jesús xluqueˈ chic cˈa ka jun bey y xuchop chic cˈa tzˈibanic riqˈui ri ruwiˈ rukˈaˈ, ri chiriˈ pan ulef. 	 Kaj denove li sin klinis kaj skribis sur la tero.


Ri rey xchˈo cˈa riqˈui ri achi riˈ, ri can rusiqˈuin (royon) wi chukaˈ chupan ri jun cˈulanen riˈ, y xucˈutuj cˈa chare: Y riyit ¿achique cˈa modo xatoc pe waweˈ, tek xa ma xacusaj ta ri tziek ri nicˈatzin chupan re jun cˈulanen reˈ? xchaˈ ri rey chare. Y ri achi ma xchˈo ta. 	 kaj li diris al li:Amiko, kiel vi envenis cxi tien, ne havante edzigxofestan veston? Kaj li silentadis.


Rumariˈ xquelesaj cˈa rutzijol pa ronojel lugar ri yecˈo pe nakaj, chi ri Jesús cˈo chiriˈ. Y ri winek xequicˈamalaˈ cˈa pe ri quiyawaˈiˈ. Can ronojel wi cˈa lugar xecˈamalox wi pe yawaˈiˈ; y chuwech cˈa ri quiwarabel ye quicˈamalon wi pe, y xequicˈamalaˈ pe chuwech ri Jesús ri acuchi (achique) niquicˈaxaj chi cˈo wi. 	 kaj kuris tra tiu tuta regiono, kaj komencis cxirkauxporti la malsanulojn sur iliaj litoj tien, kie ili auxdis, ke li estas.


Y ri cablajuj puertas riˈ ye abej. Y ri jojun puertas riˈ ye banon riqˈui jojun abej ri nibix perla chare. Yacˈa ri nimabey riche (rixin) ri tinamit, can riqˈui cˈa kˈanapuek banon wi, y can achiˈel vidrio nitzuˈun. 	 Kaj la dek du pordegoj estis dek du perloj, cxiu el la pordegoj estis el unu perlo; kaj la strato de la urbo estis pura oro, kvazaux travidebla vitro.


Yacˈa ri Jesús xubij chique: Pa rukˈaˈ cˈa ri Nataˈ cˈo wi achique tiempo xtibanatej riˈ, y ma rajawaxic ta chi niwetamaj riyix. 	 Kaj li diris al ili:Ne apartenas al vi scii tempojn aux epokojn, kiujn la Patro rezervis en Sia auxtoritato.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús petenak cˈa pa Galilea y xapon riqˈui ri Juan chiriˈ chuchiˈ ri raken yaˈ Jordán. Riyaˈ can petenak cˈa riche (rixin) chi niban el bautizar ruma ri Juan ri Bautista. 	 Tiam venis Jesuo el Galileo al Jordan al Johano, por esti baptata de li.


Y can xcˈojeˈ pa desierto y ri chiriˈ can yecˈo apo ri itzel tak chicop. Chiriˈ cˈa xcˈojeˈ wi cawinek kˈij. Y tek ri Jesús cˈo cˈa chiriˈ, ri Satanás nutij cˈa rukˈij chrij ruma nrajoˈ chi nitzak pa rukˈaˈ, pero ma xcowin ta. Y ri ángeles xquichop niquinimaj niquilij ri Jesús. 	 Kaj li estis en la dezerto kvardek tagojn, tentata de Satano; kaj li estis kun la sovagxaj bestoj, kaj la angxeloj servadis al li.


Xeruyaˈ cˈa re aj samajel reˈ riche (rixin) chi can yequitoˈ ri lokˈolaj tak kachˈalal chuchojmirisaxic ri cˈa nrajoˈ na chare ri quicˈaslen, riche (rixin) chi yecowin niquiben ri rusamaj ri Dios, riche (rixin) chi yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios quinojel ri can ye achiˈel chic ruchˈacul ri Cristo. 	 por perfektigo de la sanktuloj, por la laboro de pastrado, por la konstruo de la korpo de Kristo,


Quinojel cˈa ri kachˈalal ri yecˈo wuqˈui niquitek el rutzil awech. Y tayaˈ cˈa chukaˈ rutzil quiwech ri can yojcajoˈ, ri can junan kawech quiqˈui ruma kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Jesucristo. Ri rutzil ri Dios xticˈojeˈ ta cˈa iwuqˈui chiˈiwonojel. Amén. 	 CXiuj, kiuj estas cxe mi, vin salutas. Salutu vi tiujn, kiuj amas nin en la fido. Graco estu kun vi cxiuj.


Can tichˈoboˈ cˈa jabel ri achique niben. Y can tichajij chukaˈ ri icˈaslen y ma quixwer ta ka. Ruma ri itzel winek, ri kacˈulel can nisutin pe chikij. Can achiˈel nuben jun coj ri nurek pe ruchiˈ queriˈ, tek nucanoj achique ri nutij. Can queriˈ nuben ri itzel winek chake riyoj. 	 Estu sobraj, vigladu; via kontrauxulo, la diablo, kiel leono blekeganta cxirkauxiras, sercxante, kiun li povos forgluti;


Nimakˈaˈ rucaˈn kˈij, tek quichapon bey pa Jerusalem, xquitzˈet cˈa chi ri juwiˈ cheˈ ri higo rubiˈ chakiˈj chic rachibilan ri rucˈamal. 	 Kaj matene, preterpasante, ili vidis la figarbon forvelkinta de la radikoj.


Y can achiˈel nubij chupan ri ley, chi xa jubaˈ ma ronojel xchˈajchˈojsex riqˈui quicˈ. Y kas kitzij wi, chi man ta nitix quicˈ, man ta nicuyutej ri mac. 	 Kaj laux la legxo, preskaux cxio purigxas per sango; kaj sen sangoversxado ne farigxas absolvo.


Y ri ruchˈabel ri Dios nubij cˈa chukaˈ: Ri utzil ri ntzujun (nsujun) chare ri rey David, can kitzij wi, y can nyaˈ chukaˈ chiwe riyix, nichaˈ. Queriˈ xubij ri Dios riche (rixin) chi nucˈut chkawech chi ri Jesús can xcˈasox wi ruma ri Dios chiquicojol ri caminakiˈ, y man cˈa xticom ta chic. 	 Kaj pri tio, ke Li relevis lin el la mortintoj, jam ne venontan en forputron, Li parolis jene:Mi donos al vi la fidindajn favorkorajxojn de David.


Ri Dios xubij cˈa chare ri Wajaf: Catzˈuyeˈ re pa wajquikˈaˈ, cˈa ya tek xquenyaˈ na pan akˈaˈ pan awaken ri yeˈetzelan awuche (awixin). 	 La Eternulo diris al mia Sinjoro: Sidu dekstre de Mi, GXis Mi faros viajn malamikojn benketo por viaj piedoj?


Ruma wi yeˈitzuˈ ri winek xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi itzel yixtzijon chiquij, can queriˈ chukaˈ xtiban chiwe riyix. Can achiˈel wi cˈa rubanic ri niben riyix chique ri winek, can queriˈ chukaˈ xtiban chiwe riyix. 	 CXar per kia jugxo vi jugxos, per tia vi estos jugxitaj; kaj per kia mezuro vi mezuros, per tia oni mezuros al vi.


Y wi cˈo ri xquebano pokon chiwe, ma tiyaˈ ta cˈa ruqˈuexel chique. Xa titijaˈ ikˈij chi niben ri utz chique quinojel ri winek, chiwe ka riyix chiˈiwachibil iwiˈ ri iniman chic ri Jesucristo, y chique chukaˈ ri winek ri ma quiniman ta. 	 Zorgu, ke neniu redonu al iu malbonon por malbono; sed cxiam sekvu tion, kio estas bona, unu por alia kaj por cxiuj.


Riyin xa can xtinyaˈ quicˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y majun bey xquesach ta ca. Ni majun achique ta ri xticowin xqueˈelesan ta el pa nukˈaˈ. 	 kaj mi donas al ili eternan vivon; kaj ili neniam pereos, kaj neniu ilin forkaptos el mia mano.


Y tek Riyaˈ xracˈaxaj chi ri Lázaro yawaˈ, ma can ta xbe chanin chutzˈetic, xa xcˈojeˈ na chic caˈiˈ kˈij chiriˈ ri acuchi (achique) cˈo wi. 	 Kaj kiam li sciigxis, ke tiu estas malsana, li restis ankoraux du tagojn en la loko, kie li estis.


¿Achoj riqˈui yenjunumaj wi ri winek yecˈo re tiempo reˈ? Re winek reˈ xa ye junan quiqˈui ri acˈalaˈ ri yetzˈuyeˈ pa tak cˈaybel y niquirek quichiˈ chiquij ri cachibil tek yeˈetzˈeyaj. 	 Sed al kio mi komparu cxi tiun generacion? GXi similas al infanoj, kiuj sidas sur la placoj, kaj vokas al la ceteraj,


Man cˈa tichˈob ta ka riyix chi can xu (xe) wi ruma chi yix ralcˈual ca ri Abraham, chi ruma ta riˈ xquixcolotej, ma que ta riˈ. Ruma xa ta ri Dios nrajoˈ, Riyaˈ can nicowin wi nuben ralcˈual ri Abraham chique re abej re yeˈitzˈet waweˈ. 	 kaj ne pensu diri en vi:Ni havas Abrahamon kiel patron; cxar mi diras al vi, ke Dio povas el cxi tiuj sxtonoj starigi idojn al Abraham.


Ri chˈumil cˈa riˈ cˈayilaj kˈayis rubiˈ, y xa jubaˈ ma pa nicˈaj chique ri yaˈ qˈuey qˈuey xuben chique. Y rumariˈ ye qˈuiy cˈa winek ri xecom. 	 kaj la nomo de la stelo estas Absinto; kaj triono de la akvoj farigxis absintajxo; kaj multe da homoj mortis de la akvoj, cxar ili maldolcxigxis.


Y Riyaˈ xchˈo apo chique y xubij cˈa: Walcˈual, ¿la cˈo chic car ichapon riche (rixin) chi nitij? xchaˈ apo chique. Y ri discípulos xquibij pe chare: Majun, xechaˈ. 	 Tiam Jesuo diris al ili:Infanoj, cxu vi havas ian mangxajxon? Ili respondis al li:Ne.


Tek banatajnek chic ronojel riˈ, yacˈariˈ tek riyin ri Juan xentzˈet ye cajiˈ ángeles. Jojun ángel ye paˈel pa jojun ruxquinaˈil ri ruwachˈulef, quikˈaton ruwech ri cajiˈ cakˈikˈ, riche (rixin) chi ma nipe ta ri cakˈikˈ riˈ pa ruwiˈ ri ruwachˈulef, pa ruwiˈ ri mar, y pa quiwiˈ ri cheˈ. 	 Post tio mi vidis kvar angxelojn starantajn sur la kvar anguloj de la tero, retenantajn la kvar ventojn de la tero, por ke ne blovu vento sur la teron, nek sur la maron, nek sur ian arbon.


Y yacˈa tek ximon chic ri Pablo riche (rixin) chi nichˈay, ri Pablo xubij chare ri capitán: Riyin yin jun achi romano. ¿La rucˈamon cami chi yinichˈey, tek xa ma jane tikˈat tzij pa nuwiˈ? xchaˈ. 	 Kaj kiam ili ligis lin per rimenoj, Pauxlo diris al la apudstaranta centestro:CXu estas lauxlegxe por vi skurgxi Romanon ne kondamnitan?


Y cˈo cˈa jun kˈij tek ri cˈutuy limosna xcom, y xucˈuex cˈa el cuma ri ángeles y cˈa ya ri lugar riche (rixin) quicoten xapon wi; chiriˈ riqˈui ri Abraham. Y chukaˈ ri achi beyon xcom, y xmuk. 	 Kaj la almozulo mortis, kaj li estis forportita de la angxeloj sur la sinon de Abraham; la ricxulo ankaux mortis, kaj estis enterigita.


Ri xbanatej cˈa chiriˈ, xbe cˈa rutzijol ri pa tak tinamit chupan ri ruwachˈulef riˈ. 	 Kaj disiris tiu famo en tiun tutan regionon.


Xquicˈaxaj cˈa chi xkˈajan trompeta, y xquicˈaxaj chukaˈ tek xchˈo pe ri Dios quiqˈui. Pero riyeˈ xquicˈutuj utzil chi man chic tichˈo ta pe quiqˈui, 	 kaj sono de trumpeto kaj vocxo de paroloj, kies auxdantoj petegis, ke plua vorto ne estu parolata al ili,


Achiˈel ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios: ¿la cˈo cami jun winek ri kˈaxnek chuwech achique ri nuchˈob ri Ajaf Dios? ¿O la cˈo ta cami jun winek ri cowinek rubin chare ri Dios ri achique ri utz chi nuben? 	 CXar kiu sciis la spiriton de la Eternulo? aux kiu estis Lia konsilanto?


Y ri rey Herodes can xracˈaxaj cˈa chi ri Jesús sibilaj rutzijol cˈo chiquicojol ri winek. Ri Herodes xubij cˈa ka pa ránima chi ri Jesús xa ya ri Juan ri Bautista ri xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ, y rumariˈ tek cˈo uchukˈaˈ pa rukˈaˈ riche (rixin) chi qˈuiy ri nicowin yerubanalaˈ, xchaˈ ka ri Herodes. 	 Kaj la regxo Herodo auxdis pri tio, cxar lia nomo jam konatigxis; kaj li diris:Johano, la Baptisto, levigxis el la mortintoj, kaj tial tiuj potencajxoj energias en li.


Ruma wi can pan iwánima xalex wi pe ri raybel riˈ, ri Dios can nucˈul wi cˈa chiwech ri janipeˈ ri yixcowin niyaˈ, ruma Riyaˈ ma nucˈutuj ta chiwe ri xa man cˈo ta iwuqˈui. 	 CXar kie ekzistas la volonteco, gxi estos akceptita laux la havo, ne laux la nehavo.


Riyoj can ma benak ta cˈa kánima chiquij ri yekatzˈet chuwech re ruwachˈulef; riyoj can katzuliben cˈa apo ri ma ye tzˈetetel ta. Ruma ri ye tzˈetetel, xa ronojel ye kˈaxel, yacˈa ri xa ma ye tzˈetetel ta, can ye riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 dum ni rigardas ne la vidatajxojn, sed la nevidatajxojn; cxar la vidatajxoj estas tempaj, sed la nevidatajxoj estas eternaj.


Tek rubanon ca, xojcˈojeˈ chuxeˈ ri ruley ri Moisés; yacˈa re wacami xojcolotej yan y xojcom chuwech ri nubij ri ley riˈ. Y nikaben rusamaj ri Dios pero riqˈui chic ri cˈacˈacˈ cˈaslen ri niyaˈox (nyaˈ) chake ruma ri Lokˈolaj Espíritu. Y ma riqˈui ta chic ri nubij ri ley ri tzˈibatal ca. 	 Sed ni jam liberigxis el la legxo, mortinte rilate tion, en kio ni estis tenataj, por ke ni servu en noveco de spirito, kaj ne en malnoveco de litero.


Can tichajij cˈa iwiˈ chiquiwech ri winek ri niquiben achiˈel niquiben ri itzel tak tzˈiˈ; ruma niquibij chi ye rusamajel ri Dios y xa ya cˈa ri itzel tak banobel ri niquiben; riyeˈ niquibij chi jun winek riche (rixin) chi nicolotej, nicˈatzin chi niban ri circuncisión chare. 	 Gardu vin kontraux la hundoj, gardu vin kontraux la malbonaguloj, gardu vin kontraux la karntrancxuloj;


Tek cˈo chic cˈa chiriˈ pa Jerusalem, ri principaliˈ tak sacerdotes y ri winek israelitas ri cˈo más quikˈij, xeˈapon cˈa riqˈui, y xbequitzujuj (xbequisujuj) ri Pablo, y cˈo cˈa jun utzil ri xquicˈutuj chare chi tubanaˈ. 	 Kaj la cxefpastro kaj la cxefoj de la Judoj faris denuncon al li kontraux Pauxlo, kaj lin instigis,


Man cˈa tixibij ta iwiˈ riyix ri yix riche (rixin) chic ri tinamit Sion; ruma yacˈareˈ petenak ri Rey riche (rixin) re itinamit, chˈocol pe chrij jun ti alaj bur. 	 Ne timu, filino de Cion:jen via Regxo venas, sidanta sur ido de azeno.


Y ri fariseos xquicˈutuj cˈa chare ri Jesús: Wi ma utz ta chi queriˈ niban, ¿achique cˈa ruma tek ri Moisés xubij chi ri achi, utz nutzˈibaj jun wuj y tubij chupan chi xquijech quiˈ riqˈui ri rixjayil y tuyaˈ chare ri ixok y tuyaˈ ca? 	 Ili diris al li:Kial do Moseo ordonis doni eksedzigan leteron, kaj forsendi sxin?


Y ri Jesús xubij chare ri rudiscípulo: Riyit can yeˈatzuˈ cˈa chi re jay reˈ can ye jabel y ye nimaˈk, pero xtapon na jun kˈij tek xa can xquewulex y majun chic ri xtipaˈeˈ ta ca. Ronojel re nimaˈk tak abej re ye ucusan chique re jay reˈ, xa can xquewulex cˈa pe. Can majun cˈa abej ri xticˈojeˈ ta ca achiˈel la rubanon wacami, xchaˈ chare. 	 Kaj Jesuo diris al li:CXu vi vidas cxi tiujn grandajn konstruajxojn? ne estos lasita cxi tie sxtono sur sxtono, kiu ne estos dejxetita.


Y ri Juan ronojel cˈa ri ruchiˈ ri raken yaˈ Jordán xbe wi. Riyaˈ xubij cˈa chique ri winek ri xeˈapon riqˈui chi titzolin cˈa pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios y tiquibanaˈ bautizar quiˈ, riche (rixin) chi queriˈ ri Dios nucuy quimac. 	 Kaj li venis en la tutan regionon cxirkaux Jordan, predikante la bapton de pento por la pardonado de pekoj,


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Yin cˈa riyin ri caxlan wey ri yiyaˈo cˈaslen. Ri xtucukubaˈ rucˈuˈx wuqˈui, man chic cˈa xtinum ta ri ránima. Y chukaˈ ri xtiniman wuche (wixin), ma xtutij ta chic chakiˈj chiˈ ri ránima. 	 Jesuo diris al ili:Mi estas la pano de vivo; kiu venas al mi, tiu neniam malsatos, kaj kiu kredas al mi, tiu neniam soifos.


Man cˈa quixwer ta ka, xa tibanaˈ orar y ticˈutuj chare ri Dios riche (rixin) chi ma yixtzak ta pa mac tek yixtojtobex. Can wetaman wi chi ri iwánima can nrajoˈ wi nuben ri nrajoˈ ri Dios. Pero ri ichˈacul xa majun ruchukˈaˈ, xchaˈ chique. 	 Viglu kaj pregxu, por ke vi ne eniru en tenton; la spirito ja estas fervora, sed la karno estas malforta.


Yacˈa ri Jesús xubij chique: Riyin rajawaxic chi yibe pa nicˈaj chic tinamit, riche (rixin) chi ntzijoj ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios ri nichˈo chrij ri rajawaren ri Dios, ruma chi xa can rumariˈ tek xitak pe, xchaˈ ri Jesús. 	 Sed li diris al ili:Ankaux al la ceteraj urboj mi devas prediki la evangelion de la regno de Dio; cxar por tio mi estas sendita.


Ri achiˈaˈ riˈ queriˈ xquibij chare riche (rixin) chi niquitojtobej ri Jesús; riche (rixin) chi queriˈ yecowin yetzujun (yesujun) chrij. Pero ri Jesús xa xluqueˈ ka, y cˈo cˈa xerutzˈibaj ka pan ulef riqˈui ri ruwiˈ rukˈaˈ. 	 Kaj tion ili diris, provante lin, por povi lin akuzi pri io. Sed Jesuo sin klinis, kaj per fingro skribis sur la tero.


Y chique ri winek ri xa ma ye israelitas ta ri quiniman chic, xkatek yan cˈa el jun wuj quiqˈui riche (rixin) chi xkabij el chique chi ma rajawaxic ta chi niquiben ronojel ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés, xaxu (xaxe wi) xkabij el chique chi ma tiquitij ta tiˈij riche (rixin) jun chicop ri xcamisex riche (rixin) chi xtzuj (xsuj) chuwech jun dios ri xa banon cuma winek, chi ma tiquitij ta quicˈ, ni man cˈa chukaˈ tiquitij ta tiˈij quiche (quixin) ri chicop ri xa xejitzˈex chiquikul, chukaˈ ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ, ma tiquicanolaˈ ta quiˈ riche (rixin) chi yemacun, xechaˈ chare. 	 Sed koncerne la nacianojn, kiuj ekkredis, ni jam skribis, decidante, ke ili gardu sin kontraux idoloferitajxoj kaj sango kaj sufokitajxo kaj malcxasteco.


Ruma re cˈa yoj qˈues na chuwech re ruwachˈulef, riche (rixin) chi nikayaˈ rukˈij ri Cristo. Y chukaˈ tek yojcom, riche (rixin) chi nikayaˈ rukˈij. Tek cˈa yoj qˈues na, yoj riche (rixin) ri Cristo. Y queriˈ chukaˈ tek yojcom, yoj riche (rixin) Riyaˈ. 	 CXar se ni vivas, ni vivas al la Sinjoro, kaj se ni mortas, ni mortas al la Sinjoro; cxu ni vivas do, aux mortas, al la Sinjoro ni apartenas.


Y ri acˈal xuchop cˈa ruqˈuiyen, y petenak más ruchukˈaˈ. Y petenak chukaˈ más runaˈoj, y cˈo ri rutzil ri Dios pa ruwiˈ. 	 Kaj la infano kreskadis kaj fortigxis, plenigxante de sagxeco; kaj la graco de Dio estis sur li.


Re wuj ri nuchop el waweˈ, jun wuj ri tzˈibatal wi ca ri quibiˈ ri ye ojer tak ratiˈt rumamaˈ ri Jesucristo. Can nikˈalajin wi cˈa chi Riyaˈ can jun chique ri ye ralcˈual ca ri rey David, y can ralcˈual ca chukaˈ ri Abraham. 	 La genealogia registro de Jesuo Kristo, filo de David, filo de Abraham.


Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Ri Abraham xunimaj ri Dios, y rumariˈ xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 CXar kion diras la Skribo? Kaj Abraham kredis al Dio, kaj tio estis kalkulita al li kiel virto.


Yacˈa ri jun chic mozo ri xa jun oc talento ri yaˈon ca chare ruma ri rupatrón, xa xberucˈotoˈ cˈa jun jul pan ulef y chiriˈ xumuk wi ca ri puek ri yaˈon ca chare. 	 Sed tiu, kiu ricevis la unu, foriris kaj fosis en la tero, kaj kasxis la monon de sia sinjoro.


Ri itzel niquinaˈ chuwe, niquitzijoj cˈa chukaˈ rubiˈ ri Cristo, pero xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi nicajoˈ niquicˈut quiˈ chi riyeˈ más yecowin niquiben ri samaj; pero riyeˈ xa ma can ta chˈajchˈoj ri cánima. Xa nicajoˈ cˈa chi sibilaj ta nikˈaxo ri wánima waweˈ pa cárcel. 	 cxi tiuj kun amo, sciante, ke mi estas metita, por defendi la evangelion;


Y riyin nwoyobej cˈa chi riyix xtiwetamaj chi riyoj can yoj cˈulun chic ruma ri Dios, y Riyaˈ cˈo kiqˈui. 	 Sed mi esperas, ke vi sciigxos, ke ni ne estas malaprobindaj.


Queriˈ ri rukˈalajsan ca ri Dios. Y majun chic rejkalen ri nubij chupan ri ley chrij ri sacerdoteˈil ruma majun ruchukˈaˈ y ma xcowin ta xerucol ri winek chupan ri quimac. 	 CXar okazas vere nuligado de antauxiranta ordono, pro gxia malforteco kaj senutileco


Riyoj can ronojel cˈa ri cˈo pa kánima ri nikabij chiwe riyix kachˈalal ri yixcˈo chiriˈ pa Corinto. Y kas kitzij wi cˈa chi yixkajoˈ riqˈui ronojel kánima. 	 Nia busxo estas malfermita al vi, ho Korintanoj, nia koro estas plivastigita.


Ruma tek riyoj xkajoˈ xkatzijoj ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek ri ma ye israelitas ta riche (rixin) chi xecolotej ta pe chupan ri quimac, ri israelitas xa xojquikˈet chutzijoxic ri ruchˈabel ri Dios. Y rumariˈ ri quimac ri israelitas xa benak chic pa nim chuwech ri Dios. Y wacami ri Dios xa ruyaˈon chic ri nimalaj rucˈayewal pa quiwiˈ. 	 ili malhelpis al ni prediki al la nacianoj, por ke ili savigxu, por kompletigi cxiam la sumon de siaj pekoj; kaj sur ilin venis la kolero gxis ekstrema mezuro.


Yacˈa ri Pedro xubij chare: Táta, ma nikˈax ta chinuwech achique ruma tek nabij queriˈ chuwe, xchaˈ ri Pedro. Y can cˈa nichˈo na cˈa ri Pedro, tek ri ecˈ xsiqˈuin pe. 	 Sed Petro diris:Viro, mi ne scias, kion vi diras. Kaj tuj, dum li ankoraux parolis, la koko kriis.


Nbij cˈa chawe riyit Timoteo ri can yit achiˈel nucˈajol: Can ticˈojeˈ cˈa awuchukˈaˈ riqˈui ri utzil ri nacˈul riqˈui ri Cristo Jesús. 	 Vi do, mia filo, fortikigxu en la graco, kiu estas en Kristo Jesuo.


Yacˈariˈ tek jun cˈa chique ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij xucˈutuj cˈa chuwe: ¿Awetaman ye achique cˈa chi winek laˈ, la sek sek quitziak quicusan? ¿Y awetaman chukaˈ acuchi (achique) yepe wi? xchaˈ chuwe. 	 Kaj respondis unu el la presbiteroj, dirante al mi:Kiuj estas cxi tiuj per blankaj roboj vestitaj, kaj de kie ili venis?


Y riyeˈ cˈo cˈa jubaˈ saˈon car y jubaˈ cab ri cˈa cˈo na pa ruceraˈil xquiyaˈ chare. 	 Kaj ili donis al li pecon de rostita fisxo.


¿Achique chic cˈa nikabij chrij reˈ? Wi ya ri Dios ri yojtoˈo riyoj, ¿achique ta cˈa jun ri nicowin chikij? Majun. 	 Kion do ni diru pri cxi tio? Se Dio estas por ni, kiu estas kontraux ni?


Y ri itzel cumatz riˈ xel cˈa achiˈel jun raken yaˈ pa ruchiˈ y xuchubaj chrij ri ixok, riche (rixin) chi nukirirej el. 	 Kaj la serpento eljxetis el sia busxo, post la virinon, akvon kvazaux riveron, por ke gxi igu sxin forportigxi de la fluo.


Ri Herodes y ri Pilato quicˈulel quiˈ rubanon pe. Yacˈa ri kˈij riˈ tek junan quiwech xquiben. 	 Kaj Herodo kaj Pilato farigxis amikoj unu kun la alia en tiu sama tago; cxar antauxe ili havis inter si malamon.


Pero ri mozo riˈ wi xa nuchˈob ka pa ránima: Ri nupatrón riˈ xa cˈa ma jane noka ta na, nichaˈ; y nuchop cˈa quichˈayic ri nicˈaj chic mozos chi achiˈaˈ y chi ixokiˈ, y can xu (xe) wi waˈin y tijoj yaˈ nuben quiqˈui ri kˈabarelaˈ, 	 Sed se tiu servisto diros en sia koro:Mia sinjoro prokrastas sian alvenon; kaj komencos bati la knabojn kaj la knabinojn, kaj mangxos kaj trinkos kaj ebriigxos,


Riche (rixin) chi queriˈ, ma tikˈalajsaj ta iwiˈ chiquiwech ri winek chi ma ibanon ta waˈin ruma niben orar. Xaxu (xaxe) wi ri Tataˈixel ri ma tzˈetetel ta ri netaman chi ma ibanon ta waˈin. Riyaˈ can nutzˈet cˈa ri ma tzˈetetel ta cuma ri winek y xtuyaˈ rajel ruqˈuexel chiwe. Ri rajel ruqˈuexel ri xtuyaˈ chiwe, can xtikˈalajin chiquiwech ri winek. 	 por ke vi ne al homoj sxajnu fasti, sed al via Patro en sekreto; kaj via Patro, kiu vidas en sekreto, vin rekompencos.


Yacˈa ri ixokiˈ ri coyoben chic alanen, y ri ixokiˈ ri xa cˈa yetzˈuman na ri tak cal, juyiˈ oc quiwech tek xtapon ri kˈij riˈ. 	 Sed ve al la gravedulinoj kaj al la sucxigantinoj en tiuj tagoj!


Yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ fariseos xquicˈutuj cˈa chare ri achi ri moy tek rubanon ca: ¿Achique cami chi achi ri xbano chawe chi yatzuˈun chic, nachˈob riyit? Y ri achi riˈ xubij: Riyin nchˈob chi Riyaˈ jun profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios, xchaˈ chique. 	 Denove ili diris al la blindulo:Kion vi diras pri li rilate tion, ke li malfermis viajn okulojn? Li diris:Li estas profeto.


Y riyin ri Juan can xinwacˈaxaj cˈa chukaˈ chi achiˈel quichˈabel sibilaj qˈuiy winek ri niwajin chicaj. Ri quichˈabel can niwajin cˈa achiˈel yewajin raken tak yaˈ, y chukaˈ achiˈel nikˈajan ri coklajay. Y niquibij cˈa: Tinimirisaj rubiˈ ri Ajaf ri ka‑Dios, ri can cˈo ronojel uchukˈaˈ pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nicowin nuben ronojel, ruma ya Riyaˈ ri Aj Kˈatbel Tzij. 	 Kaj mi auxdis kvazaux vocxon de granda homamaso kaj kvazaux vocxon de multaj akvoj kaj kvazaux vocxon de fortaj tondroj, dirantajn:Haleluja! cxar la Sinjoro, nia Dio, la Plejpotenca, regxas.


Riyin nchˈob ruma chi can cˈo rucˈayewal re tiempo re yojcˈo wi, más ta utz chi ri winek quecˈojeˈ achiˈel ri quibanon cˈa wacami. 	 Mi opinias do, ke la jeno estas bona pro la nuna neceseco, nome, ke estas bone por viro samstate resti.


Y tek ri rey riˈ xuchop cˈa ruchojmirisaxic, cˈo cˈa jun rumozo ri xbepabex chuwech y ri mozo riˈ lajuj mil talentos ri rucˈas. 	 Kaj kiam li komencis la kunkalkuladon, oni alkondukis al li unu, kiu estis sxuldanto por dek mil talantoj.


Y ri nicˈaj chic rucˈajol ri Jacob itzel cˈa xquinaˈ chare ri quichakˈ ri José rubiˈ, ruma can ya riyaˈ ri más najowex. Y rumariˈ tek xquicˈayij el, y xucˈuex el cˈa pan Egipto. Yacˈa ri Dios can cˈo cˈa riqˈui ri José, 	 Kaj la patriarkoj, enviante Jozefon, lin vendis en Egiptujon; kaj Dio estis kun li,


Y man cˈa tisach ta acˈuˈx riqˈui re xinbij chawe, ruma can queriˈ wi: Can rajawaxic wi chi yatalex chic jun bey. 	 Ne miru, ke mi diris al vi:Vi devas esti denove naskitaj.


Ri aj yukˈaˈ riˈ, can xu (xe) wi xquitzˈet ri acˈal, xquichop cˈa rutzijoxic ri xbix chique ruma ri ángel, chrij ri ti acˈal riˈ. 	 Kaj tion vidinte, ili sciigis pri la diro, kiu estis parolita al ili pri cxi tiu infano.


Rumariˈ riyeˈ xquitotaj (xquiquiraj) cˈa ca ri pokolaj ri cˈo chicaken chiquiwech ri winek, riche (rixin) chi queriˈ tiquetamaj chi ma utz ta ri yetajin chubanic. Y riyeˈ xebe cˈa pa jun chic tinamit ri Iconio rubiˈ. 	 Sed ili forskuis la polvon de siaj piedoj kontraux ili, kaj iris al Ikonio.


Y ri Jesús xubij cˈa chare ri achi aj Samaria: Cayacatej y cabiyin cˈa. Xacˈachoj ruma chi can xacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui, xchaˈ chare. 	 Kaj li diris al li:Levigxu kaj iru; via fido vin savis.


Ruma wi cˈo jun ri nracˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios, y xa ma nuben ta ri nubij, xa junan cˈa riqˈui jun winek ri nutzuˈ riˈ pa jun espejo, can nutzuˈ wi riˈ achique rubanic. 	 CXar se iu estas auxskultanto de la vorto, kaj ne plenumanto, li similas iun, kiu rigardas sian naturan vizagxon en spegulo;


Y ri Jesús, can yacˈariˈ tek xubij chare ri achi chi tibe el, pero can xuchilabej cˈa el chare ri achique rajawaxic chi nuben. 	 Kaj severe avertinte lin, li tuj forsendis lin,


Yacˈa ri achi ri principal chiriˈ chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, sibilaj itzel xunaˈ chare ri Jesús ruma xucˈachojsaj ri ixok chupan ri uxlanibel kˈij. Rumariˈ ri achi principal xubij chique ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ: Ronojel semana cˈo wakiˈ kˈij riche (rixin) chi yojsamej. Y chupan cˈa ri kˈij riˈ, quixpe riqˈui ri Jesús riche (rixin) chi yixcˈachojsex, y ma ya ta chupan jun uxlanibel kˈij, xchaˈ. 	 Kaj la sinagogestro, indignante, ke Jesuo resanigis en la sabato, respondis kaj diris al la homamaso:Ekzistas ses tagoj, en kiuj oni devas labori; en ili do venu, por esti resanigitaj, kaj ne en la sabata tago.


Riyix can ikˈaxan qˈuiy tijoj pokonal achiˈel ri itzˈeton chi nkˈaxan pe riyin ruma ri rubiˈ ri Cristo. Y wacami tiwetamaj cˈa chi cˈa cˈo na tijoj pokonal nkˈaxaj. 	 havantaj la saman bataladon, kiun vi vidis cxe mi, kaj pri kiu vi nun auxdas, ke cxe mi gxi ankoraux ekzistas.


¿Achique ruma tek re Jesús nubij chare la achi laˈ chi nucuy rumac? Can itzel ri nubij ruma nuben chi can ya Riyaˈ ri Dios. ¿Ruma achique ta chic jun ri nicuyu mac? Majun chic jun. Xaxu (xaxe) wi ri Dios ri nicuyu mac, yechaˈ cˈa pa tak cánima ri aj tzˈibaˈ riˈ. 	 Kial tiu tiel parolas? li blasfemas:kiu povas pardoni pekojn, krom Dio sola?


Y ri Jesús xtzuˈun chicaj, xjikˈjoˈx (xjikˈjoˈt) ránima y xubij: Efata. Re tzij reˈ nubij cˈa: Tijakatej. 	 kaj suprenrigardinte al la cxielo, li gxemis, kaj diris al li:Efata, tio estas:Malfermigxu.


Ruma ri ma yojquetzelaj ta, can ye kachibil wi cˈa riˈ. 	 CXar tiu, kiu ne estas kontraux ni, estas por ni.


Xa yacˈa riyix ma yininimaj ta, ruma riyix xa ma yix nucarneˈl ta; can achiˈel wi cˈa ri xinbij yan chiwe. 	 Sed vi ne kredas, cxar vi ne estas el miaj sxafoj.


Y ri achiˈaˈ riˈ yecˈo cˈa nicˈaj chic ri xequitek pe. Xequitek cˈa pe caˈiˈ oxiˈ achiˈaˈ fariseos y chukaˈ ye caˈiˈ oxiˈ ri yecˈo pa rupartido ri rey Herodes, ruma can nicajoˈ chi ri Jesús nitzak ta pa quikˈaˈ riqˈui ri chˈabel ri xtubij. 	 Kaj ili sendis al li iujn el la Fariseoj kaj el la Herodanoj, por impliki lin per interparolado.


Y yacˈariˈ tek ri Pedro xucˈutuj chare ri ixok riˈ: Ri puek ri rucˈamom pe ri Ananías, ¿la xaxu (xaxe wi) cˈa riˈ rajel ri ulef ri xicˈayij? Y ri ixok xubij: Jaˈ (je), yariˈ ronojel ri puek rajel ri ulef. 	 Kaj Petro sxin demandis:Diru al mi, cxu por tiom vi vendis la bienon? Kaj sxi respondis:Jes, por tiom.


Yacˈa ri majun ajowabel riqˈui, nikˈalajin chi ma retaman ta ruwech ri Dios. Ruma ri Dios can ajowabel wi. 	 Kiu ne amas, tiu ne konas Dion, cxar Dio estas amo.


Y riyin ri Juan xintzˈet cˈa chi cˈo chic cˈa jun itzel chicop ri xbeˈel pe ri pan ulef. Y ri jun chic chicop riˈ cˈo caˈiˈ rucˈaˈ achiˈel rucˈaˈ jun nimalaj carneˈl. Yacˈa ri ruchˈabel can achiˈel ri ruchˈabel jun dragón. 	 Kaj mi vidis alian beston suprenirantan el la tero; kaj gxi havis du kornojn, simile al sxafido, kaj gxi parolis kiel drako.


Rumacˈariˈ, can tibanaˈ y tibij achiˈel ri nubij chupan ri ley ri xuyaˈ ri Jesucristo. Ruma ri ley riˈ xuben chiwe chi yix colotajnek chic riche (rixin) chi yixcowin niben ri nrajoˈ ri Dios y ya chukaˈ ley riˈ xtikˈato tzij pan iwiˈ. 	 Tiel parolu, kaj tiel agu, kiel jugxotoj laux legxo de libereco.


Y can queriˈ chukaˈ xcˈulwachitej quiqˈui ri yawaˈiˈ pa rutiempo ri profeta Eliseo, ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Pa rutiempo cˈa ri Eliseo, ri waweˈ pan Israel can yecˈo cˈa qˈuiy yawaˈiˈ riqˈui ri jun yabil ri lepra rubiˈ. Pero majun ri xcˈachojsex ta chique ri cˈo ri yabil riˈ chiquij, xaxu (xaxe wi) cˈa ri Naamán ri xcˈachojsex y riyaˈ xa ma israelita ta, xa jun achi ri nipe pa Siria. 	 Kaj estis multaj lepruloj en Izrael en la tagoj de la profeto Elisxa; sed neniu el ili estis purigita, krom Naaman, la Siriano.


Xa ta jun winek ruma chi nuben ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés tek nucˈul ri herencia ri nuyaˈ ri Dios, wi ta queriˈ, man ta jun rejkalen ri xutzuj (xusuj) ri Dios. Pero ma que ta riˈ. Ri Dios can xuyaˈ wi ri herencia chare ri Abraham ruma chi can queriˈ rutzujun (rusujun) chare. 	 CXar se la heredajxo estas de la legxo, gxi jam ne estas de promeso; sed Dio gxin donis al Abraham per promeso.


Y ri Jesús xubij chukaˈ chi xa ya ri itzel ri yepe pa ránima ri winek, xa yariˈ ri nitzˈilobisan riche (rixin). 	 Kaj li diris:Kio elvenas el homo, tio profanas la homon.


Pero ri Simón xubij cˈa chique ri apóstoles: Tibanaˈ cˈa orar pa nuwiˈ riyin, y ticˈutuj chare ri Ajaf Dios riche (rixin) chi man ta xtincˈulwachij ri achiˈel ri xibij ka chuwij, xchaˈ. 	 Kaj Simon responde diris:Pregxu vi al la Eternulo por mi, ke trafu min neniom el tio, pri kio vi parolis.


Y tek xapon chiriˈ pa tinamit, riyaˈ xbe pa cachoch ri Zacarías y ri Elisabet, y xuyaˈ cˈa rutzil ruwech ri Elisabet. 	 kaj enirinte en la domon de Zehxarja, sxi salutis Elizabeton.


O nicˈutuj chare ri Dios, pero ma nuyaˈ ta chiwe, ruma riyix ma utz ta ri nicˈutuj. Ruma ri nicˈutuj, ma utz ta rucusaxic niben, ruma xa nicusaj riche (rixin) chi niben ri itzel tak iraybel. 	 Vi petas kaj ne ricevas, tial, ke vi petas malprave, por ke vi elspezu por viaj voluptoj.


Yacˈa ri winek ri nipe wuqˈui riche (rixin) chi nracˈaxaj ri nuchˈabel, y ma nuben ta ri nbij chare, xa junan riqˈui jun achi ri xa pa ruwiˈ ulef xuben wi ka rachoch, y xa ma xuyaˈ ta ka ri rucimiento. Y tek ri raken yaˈ xbeqˈuiy pe, riqˈui ruchukˈaˈ xberilaˈ ri jay. Ri jay riˈ xtzak y xqˈuis chiriˈ. 	 Sed tiu, kiu auxdas kaj ne plenumas, similas al viro, kiu konstruis sur la tero sen fundamento domon; kontraux kiun la rivero sin jxetis, kaj gxi tuj enfalis, kaj la ruino de tiu domo estis granda.


Y ri itzel winek xucˈuaj chic cˈa ri Jesús cˈa pa ruwiˈ jun juyuˈ ri nej jotol chicaj, y xucˈut cˈa chuwech ronojel ri cajawaren y ri quicˈojlen ri nimaˈk tak tinamit ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. 	 Denove la diablo portis lin al monto tre alta, kaj montris al li cxiujn regnojn de la mondo kaj ilian gloron,


Y ruma chi can ya wi cˈa ri quicoten nwajoˈ chi nicˈojeˈ iwuqˈui, rumariˈ can xinbij wi cˈa pa wánima chi majun bey chic xquibe ta chilaˈ iwuqˈui wi xa bis nbenyaˈ pa tak iwánima. 	 Sed mi decidis por mi mem, ke mi ne venos al vi denove en malgxojo.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Joˈ, y jeˈiwetamaj ca. Y riyeˈ xebe chiretamaxic ri rachoch. Y xecˈojeˈ cˈa ka riqˈui ri kˈij riˈ, ruma xa can a las cuatro chic ri tikakˈij. 	 Li diris al ili:Venu, kaj vi vidos. Ili do venis, kaj vidis, kie li logxas, kaj ili restis cxe li tiun tagon; estis cxirkaux la deka horo.


Y xubij cˈa chukaˈ chuwe: Ronojel cˈa xcˈachoj. Yin cˈa riyin ri Alfa y ri Omega, ri yin rutiquiribel y ri ruqˈuisbel chare ronojel. Y achique ri nichakiˈj ruchiˈ, riyin xtinsipaj cˈa yaˈ chare, yaˈ ri elesan pe chupan ri ralaxbel (rutzˈucbel) yaˈ riche (rixin) cˈaslen. 	 Kaj Li diris al mi:CXio farigxis. Mi estas la Alfa kaj la Omega, la komenco kaj la fino. Mi donos donace al la soifanto el la fonto de la akvo de vivo.


Xa ta cˈa niquichˈob na chi ri ye elenak wi pe, yariˈ ri quitinamit, can xecowin ta xetzolin chic jun bey. 	 Kaj se ili tenadus en memoro tiun landon, el kiu ili eliris, ili havus ian okazon por reiri.


Y xintzˈet cˈa chi yecˈo chˈaquet quiche (quixin) aj kˈatbel tak tzij, y chiriˈ ye tzˈuyul wi ri yaˈon chic kˈatbel tzij pa quikˈaˈ riche (rixin) chi niquikˈet tzij. Xentzˈet cˈa chukaˈ ri cánima ri yecamisan el ruma xtzaqˈuix quikul. Riyeˈ xecamisex el ruma xquikˈalajsaj ri xuben ri Jesús y xquitzijoj ri ruchˈabel ri Dios. Quinojel cˈa riˈ, yeriˈ ri ma xeyaˈo ta rukˈij ri nabey chicop y ri ruwachbel. Ni ma xcajoˈ ta chukaˈ chi xyaˈox (xyaˈ) retal ri chicop riˈ chi nicˈaj tak quiwech o chrij tak quikˈaˈ. Y riyeˈ xecˈastej y junan cˈa yekˈato tzij riqˈui ri Cristo, chupan ri jun mil junaˈ. 	 Kaj mi vidis tronojn, kaj oni sidis sur ili, kaj jugxo estis donita al ili; kaj mi vidis la animojn de la senkapigitaj pro la atesto de Jesuo kaj pro la vorto de Dio, kaj tiujn, kiuj ne adorklinigxis al la besto, nek al gxia bildo, kaj ne ricevis la markon sur sia frunto kaj sur sia mano; kaj ili vivis, kaj ili regxis kun Kristo mil jarojn.


Y ri ángel xubij cˈa chukaˈ chare ri Pedro: Tachojmirisaj cˈa el awiˈ, y tacusaj el la axajab. Y tek ruchojmin chic riˈ ri Pedro, ri ángel xubij chare: Taboroˈ el awiˈ chupan la akˈuˈ, y joˈ, xchaˈ ri ángel. 	 Kaj la angxelo diris al li:Zonu vin, kaj alligu viajn sandalojn. Kaj li faris tion. Kaj li diris al li:JXetu cxirkaux vin vian mantelon kaj sekvu min.


Y yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ ri ye takon el, xquicˈutuj chic cˈa chare: ¿Yit achique cˈa riyit? ¿La ma yit ta cami riyit ri profeta Elías ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca? xechaˈ chare. Pero ri Juan xubij: Ma yin ta riyin, xchaˈ chique. Cˈacˈariˈ ri achiˈaˈ riˈ xquicˈutuj chic cˈa jun bey chare: ¿La ma yit ta cami riyit ri profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ri kacˈaxan rutzijol chi nipe? xechaˈ chare. Pero riyaˈ xubij: Ma yin ta, xchaˈ. 	 Kaj ili demandis lin:Kio do? CXu vi estas Elija? Kaj li diris:Mi ne estas. CXu vi estas la profeto? Kaj li respondis:Ne.


ruma xa can xu (xe wi) ri jun ti rumiˈal cˈo, y cˈo achiˈel xa cablajuj rujunaˈ y ya xa jubaˈ ma nicom ka. Y tek ri Jesús y ri ye benak riqˈui xquichop el bey riche (rixin) chi yebe chrachoch ri Jairo, sibilaj ye qˈuiy cˈa winek ri xetzekeˈ el chrij. Y rumariˈ niquipitzˈilaˈ cˈa quiˈ chrij, ye benak. 	 cxar li havis unu solan filinon, proksimume dekdujaran, kaj sxi estis mortanta. Kaj dum li iris, la homamaso cxirkauxpremis lin.


Tek ri Jesús kˈaxnek chic cˈa pe chupan ri lugar ri nakaj nicanaj wi chique ri tinamit Tiro y Sidón, xapon cˈa chunakajal ri choy Galilea. Riyaˈ xjoteˈ cˈa pa ruwiˈ ri juyuˈ, y tek cˈo chic chiriˈ xtzˈuyeˈ cˈa. 	 Kaj transirinte de tie, Jesuo venis apud la maron de Galileo; kaj suprenirinte sur la monton, li sidigxis tie.


Pero ma ya ta Riyaˈ ri Cristo, ruma xa can ketaman cˈa acuchi (achique) nipe wi. Ruma tek xtoka ri kitzij Cristo, xa man cˈa xtetamex ta achique lugar nbecˈulun wi pe, yechaˈ ri winek aj Jerusalem. 	 Tamen ni scias, de kie cxi tiu estas; sed kiam la Kristo venos, neniu scios, de kie li estas.


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ chique: Tek nbecˈamer pe jun kˈakˈ riche (rixin) nusakirisaj pa jay, ¿la chuxeˈ cami jun almul o chuxeˈ cami jun chˈat niyaˈox (nyaˈ) wi? Ma que ta riˈ. Ri kˈakˈ can cˈo rucˈojlibel ri acuchi (achique) nipabex wi. 	 Kaj li diris al ili:CXu lampo enportigxas, por esti metita sub grenmezurilon aux sub liton, kaj ne por stari sur la lampingo?


Y riyin, can ye nuchajin wi pe re achiˈaˈ re xeˈayaˈ chuwe. Re kˈij re yincˈo pe quiqˈui chuwech re ruwachˈulef, can xenchajij riqˈui ri awuchukˈaˈ riyit. Y can majun chic cˈa ri xsach ta ca chique, xa can xu (xe) wi ri jun ri cˈo chi nutzˈilaˈ riˈ, can achiˈel ri tzˈibatajnek ca. 	 Dum mi estis kun ili, mi konservis en Via nomo tiujn, kiujn Vi donis al mi; kaj mi gardis ilin, kaj neniu el ili pereis, krom la filo de perdigxo, por ke plenumigxu la Skribo.


Ruma re achi reˈ, xa yareˈ ri aj samajel chrij cheˈ, ral ri María, cachˈalal ri Jacobo, ri José, ri Judas y ri Simón. Y ri ye ranaˈ xa yecˈo chkacojol, xechaˈ. Rumariˈ ri winek can ma xquinimaj ta ri Jesús, ruma Riyaˈ aj chiriˈ pa quitinamit. 	 CXu cxi tiu ne estas la cxarpentisto, filo de Maria, kaj frato de Jakobo kaj Joses kaj Judas kaj Simon? kaj cxu liaj fratinoj ne estas cxi tie cxe ni? Kaj ili ofendigxis pro li.


Y tek ri Jesús ntel cˈa pe ri pa rachoch ri Dios, jun chique ri rudiscípulos xubij cˈa chare: Tijonel, tatzuˈ re nimaˈk tak jay riche (rixin) re rachoch ri Dios, y re nimaˈk tak abej re ye ucusan chare, xchaˈ. 	 Kaj dum li eliris el la templo, unu el liaj discxiploj diris al li:Majstro, jen kiaj sxtonoj kaj kiaj konstruajxoj!


Riyin sibilaj quicoten xuyaˈ pa wánima tek xenwil chi yecˈo nicˈaj chique ri awal quitzekelben ri kitzij, can achiˈel ruchilaben ri Katataˈ Dios chake. 	 Mi treege gxojas, ke mi trovis iujn el viaj infanoj iradantajn en la vero tiel same, kiel ni ricevis ordonon de la Patro.


Y wacami cˈa wachˈalal, yixinjech ca pa rukˈaˈ ri Dios y ri ruchˈabel. Y ri chˈabel riˈ nukˈalajsaj ri rutzil ri Dios chkawech, y can nuben cˈa chake chi ri kacˈaslen niqˈuiy y nuben chukaˈ chi junan ri herencia xtikacˈul quiqˈui ri nicˈaj chic ri chˈajchˈoj chic quicˈaslen y ye riche (rixin) chic ri Dios. 	 Kaj nun mi vin rekomendas al Dio kaj al la vorto de Lia graco, kiu povas vin edifi kaj doni al vi la heredon inter cxiuj sanktigitoj.


Yacˈariˈ tek riyin ri Juan xinwacˈaxaj cˈa chi ye ciento cuarenta y cuatro mil israelitas ri xyaˈox (xyaˈ) quetal. Yecˈariˈ ri xechaˈox (xechaˈ) chiquicojol ri winek riche (rixin) ri cablajuj tinamit ri rubanon ri nimalaj tinamit Israel. 	 Kaj mi auxdis la nombron de la sigelitoj, cent kvardek kvar miloj, sigelitaj el cxiuj triboj de la Izraelidoj:


Y ri Jesús xubij chare ri tataˈaj: Wi riyit yacowin nacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui chi yicowin ntoˈ ri acˈajol, can xtibanatej wi ri achiˈel nawajoˈ. Pero riˈ awuqˈui riyit cˈo wi, ruma jun winek ri can nucukubaˈ rucˈuˈx wuqˈui tek cˈo ri nucˈutuj, can nibanatej wi ri achique ri nrajoˈ, xchaˈ ri Jesús chare. 	 Kaj Jesuo diris al li:Kiel, se vi povas! CXio estas ebla por kredanto.


Tek nikaben cˈa orar, Riyaˈ nuyaˈ chake ronojel ri nikacˈutuj chare ruma yekanimaj ri rupixaˈ, y chukaˈ nikaben ri yeka chuwech. 	 kaj cxion ajn, kion ni petas, ni ricevas de Li, cxar ni observas Liajn ordonojn, kaj faras tion, kio placxas antaux Li.


¿La can majun bey cˈa isiqˈuin ta ri jun tzij ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios? Tek nubij: Cˈo cˈa jun abej ri ma xka ta chiquiwech chi xquicusaj ri nicˈaj aj banoy tak jay. Pero re abej reˈ xa can cˈo wi ri xucusan chare ri xquina riche (rixin) ri jay, riche (rixin) chi ri jay riˈ ma nitzak ta. 	 CXu vi ne legis tiun skribon: SXtono, kiun malsxatis la konstruantoj, Farigxis sxtono bazangula;


Yacˈa tek xapon chukaˈ ri mozo ri xa jun talento ri yaˈon ca chare, riyaˈ xubij cˈa chare ri rupatrón: Riyin can wetaman wi cˈa awech, y rumariˈ wetaman chi riyit yit jun cˈaˈnlaj (cˈaˈelaj) achi. Xa can nawajoˈ wi cˈa yachˈacon. Riyit nawajoˈ nacˈul ri ntel pe chuwech ri ticoˈn ri xa ma yit ta riyit xatico ka. Nawajoˈ nacˈol ruwech ri ticoˈn ri xa ma yit ta riyit xajopin ka. 	 Kaj venis ankaux tiu, kiu ricevis la unu talanton, kaj diris:Sinjoro, mi sciis, ke vi estas severa homo, rikoltanta, kie vi ne semis, kaj kolektanta, kie vi ne dissxutis;


Juyiˈ oc quiwech ri achiˈaˈ riˈ, ruma xa can niquitzekelbej ri itzel bey ri xucˈuaj ri Caín ojer ca. Ruma chukaˈ chi nicajoˈ niquichˈec quirajil can quinimon quiˈ chupan ri itzel naˈoj ri xucˈuaj ri Balaam ojer ca. Y niquiben chukaˈ achiˈel xuben ri Coré ojer, tek xyacatej chiquij ri ye rusamajel ri Dios. Rumariˈ can cˈa pa rucˈayewal xquebeka wi. 	 Ve al ili! cxar ili iris sur la vojo de Kain, kaj forjxetis sin en la eraron de Bileam por dungopago, kaj pereis en la kontrauxdirado de Korahx.


Y chique ri wech aj Israel y chique ri winek ri ma ye israelitas ta, riyin nkˈalajsan cˈa chukaˈ chi titzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios y tiquinimaj ri Kajaf Jesucristo. 	 ateston farante al Judoj kaj Grekoj pri pento antaux Dio kaj pri fido al nia Sinjoro Jesuo Kristo.


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Nbin chic cˈa chiwe y ma iniman ta. Y ronojel ri samaj ri yenben, can pa rubiˈ cˈa ri Nataˈ Dios yenben wi. Y ri samaj riˈ can nukˈalajsaj wi cˈa yin achique riyin. 	 Jesuo respondis al ili:Mi diris al vi, kaj vi ne kredas; la faroj, kiujn mi faras en la nomo de mia Patro, atestas pri mi.


Ri Jesucristo ma xupokonaj ta xuyaˈ ri rucˈaslen kuma riyoj. Y riqˈui riˈ xucˈut chkawech achique riˈ ri ajowabel y riyoj chukaˈ nicˈatzin chi ma nikapokonaj ta nikayaˈ kiˈ pa camic cuma ri kachˈalal, wi can nicˈatzin. 	 Per cxi tio ni konas amon:cxar li demetis sian vivon pro ni; kaj ni devus demeti nian vivon pro la fratoj.


Ri José chukaˈ can rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, y rumariˈ riyaˈ tek ya xa nicom yan ka, xunataj cˈa chique ri ye rech israelitas chi xtapon na wi jun kˈij tek ri quiy quimam xqueˈel el pan Egipto. Y xuchilabej ca chique chi tiquicˈuaj el ri rubakil tek xquebe. 	 Per la fido Jozef, cxe la fino de sia vivo, aludis la foriron de la Izraelidoj, kaj pri siaj ostoj ordonis.


Can nbij cˈa chi ma iwonojel ta xquixbano queriˈ, ruma riyin can wetaman iwech chiˈiwonojel ri xixinchaˈ. Y chukaˈ ri tzˈibatal ca, cˈo cˈa chi nibanatej na. Achiˈel ri nubij: Ri jun cˈa ri can xwaˈ wuqˈui, xyacatej cˈa chuwij. Queriˈ nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios. 	 Ne pri vi cxiuj mi parolas; mi scias, kiujn mi elektis; sed por ke plenumigxu la Skribo:Tiu, kiu mangxas mian panon, levis kontraux min la piedon.


Y riyaˈ xutek cˈa el rucˈutuxic chare: ¿Can yit cˈa riyit ri Cristo ri cˈo chi nipe? ¿O xa nikoyobej chic na jun? Can quecˈariˈ xbequibij ri caˈiˈ discípulos riche (rixin) ri Juan ri Bautista. 	 por diri al li:CXu vi estas la venonto, aux cxu ni atendu alian?


Y ya ta cˈa ri utzil y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Ajaf Jesucristo ri xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel. 	 Graco al vi kaj paco estu de Dio, nia Patro, kaj de la Sinjoro Jesuo Kristo.


Ruma xtzijox ca chuwe cuma ri rufamilia ri ixok ri Cloé rubiˈ, chi riyix wachˈalal cˈo oyowal chicojol. 	 CXar pri vi, miaj fratoj, estas sciigite al mi de la domanoj de HXloe, ke ekzistas inter vi malpacoj.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij: Yin cˈa riyin ri kitzij chi yin achiˈel juwiˈ uva, y ri Nataˈ yariˈ ri achiˈel aj samajel chrij ri uva. 	 Mi estas la vera vinberarbo, kaj mia Patro estas la kultivisto.


Y can yacˈariˈ tek ri Pedro xracˈaxaj chi cˈo jun ri nichˈo pe chare, y nubij cˈa: Pedro, cayacatej. Queˈacamisaj la chicop, y queˈatijaˈ, xucheˈex. 	 Kaj venis vocxo al li:Levigxu, Petro; bucxu kaj mangxu.


Ri chiriˈ, tek xetamex cˈa ruwech ri Jesús cuma ri achiˈaˈ, riyeˈ xquelesaj cˈa rutzijol chanin pa ronojel lugar ri yecˈo pe chunakajal ri quitinamit, y ri winek xequicˈamalaˈ cˈa pe ri yawaˈiˈ. 	 Kaj kiam la viroj de tiu loko ekkonis lin, ili sendis en la tutan cxirkauxajxon, kaj venigis al li cxiujn malsanulojn;


Y xuyaˈ cˈa rukˈaˈ pa ruwiˈ ri ixok. Y ri ixok can yacˈariˈ xchojmir, xpaˈeˈ jabel. Y ri ixok can yacˈariˈ xuyaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios. 	 Kaj li metis sur sxin la manojn, kaj sxi tuj rektigxis kaj gloris Dion.


Xecˈojeˈ kiqˈui, pero ma ye kachibil ta. Ruma wi ta ye kachibil, can ta xecˈojeˈ kiqˈui jurayil. Y xeˈel cˈa el kiqˈui, riche (rixin) chi xekˈalajin chi xa ma quinojel ta chi ye kachibil. 	 De ni ili eliris, sed ili ne estis el ni; cxar se ili el ni estus, ili restus cxe ni; sed ili eliris, por ke ili elmontrigxu, ke ili cxiuj ne estas el ni.


Y riyeˈ can niquirek quichiˈ chubixic: Ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl ri xcamisex, can rucˈamon wi (takal wi chrij) chi cˈo ruchukˈaˈ, chi cˈo rubeyomal y chi cˈo etamabel riqˈui. Riyaˈ ronojel nicowin nuben. Y chukaˈ rucˈamon (takal chrij) chi niyaˈox (nyaˈ) ta rukˈij rucˈojlen, y chi xtinimirisex ta ri rubiˈ. 	 dirantaj per granda vocxo:Inda estas la SXafido, la mortigita, ricevi la potencon kaj ricxon kaj sagxecon kaj forton kaj honoron kaj gloron kaj lauxdon.


Y ri Pedro xuyec cˈa anej ri Cornelio y xubij cˈa chare: Capaˈeˈ, ma caxuqueˈ ta chinuwech riyin riche (rixin) chi nayaˈ nukˈij, ruma riyin xa yin jun chukaˈ winek achiˈel riyit. 	 Sed Petro lin levis, dirante:Starigxu; mi mem ankaux estas homo.


Y ya chukaˈ riˈ tek ri Pedro xubij: Wech aj Israel, tiwacˈaxaj cˈa jabel re xtinbij chiwe: Ri Jesús ri aj Nazaret, can ya cˈa ri Dios ri banayon pe chare chi qˈuiy ri xerubanalaˈ chicojol. Xeruben cˈa milagros ri majun bey ye tzˈeton ta. Can cˈo ri xerubanalaˈ Riyaˈ riche (rixin) chi retal chi can ya ri Dios Tataˈixel ri takayon pe. Riyix can iwetaman wi chi queriˈ. 	 Izraelidoj, auxskultu la jenajn vortojn:Jesuon, la Nazaretanon, viron de Dio, elmontritan al vi per potencajxoj kaj mirakloj kaj signoj, kiujn Dio faris per li meze de vi, kiel vi mem scias,


Y xerutek cˈa el ri rudiscípulos riche (rixin) chi xebe chutzijoxic ri rajawaren ri Dios, y riche (rixin) chukaˈ chi yequicˈachojsaj yawaˈiˈ. 	 Kaj li forsendis ilin, por prediki la regnon de Dio, kaj por sanigi la malsanulojn.


Y tek riyeˈ xetaneˈ cˈa chi yetzeˈen chrij, xquelesaj el ri tziek ri quiyaˈon chrij. Cˈacˈariˈ xquiyaˈ el ri can rutziak wi Riyaˈ, y xquicˈuaj cˈa el riche (rixin) chi nbequibajij chuwech cruz. 	 Kaj mokinte lin, ili demetis de li la mantelon, kaj surmetis al li liajn proprajn vestojn, kaj forkondukis lin, por krucumi lin.


Riyix nicˈutuj cˈa chake wacami chrij ri jun utzil ri xkaben chare jun achi yawaˈ, riche (rixin) chi niwetamaj achique rubanic tek xcˈachoj. 	 se ni hodiaux estas eldemandataj pri la bonfaro al la senfortulo, per kio li resanigxis,


Y yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ fariseos xebe. Riyeˈ xquiyaˈ cˈa chiquiwech riche (rixin) chi achique ta jun niquiben riche (rixin) chi ri Jesús nitzak ta pa quikˈaˈ riqˈui ri chˈabel ri nubij. 	 Tiam iris la Fariseoj, kaj konsiligxis, kiel ili povos impliki lin per interparolado.


Y xubij cˈa chi ri yebin chi ri Pablo cˈo rumac, quepe cˈa chawech riyit. Y yacˈa tek xtacˈutuj ri rumac ye rubanalon, xtawetamaj cˈa chi can kitzij wi ri yojtajin chubixic chawe chrij ri Pablo, xchaˈ ri Tértulo. 	 kaj ordonis al liaj akuzantoj veni antaux vin; kaj nun, ekzamenante lin, vi mem povos certigxi pri cxio, pro kio ni lin akuzas.


Y ri Jesús xuchop cˈa rubixic jun cˈambel tzij chique ri winek, y xubij cˈa: Xcˈojeˈ cˈa jun achi ri xutic ruwech ri rulef riqˈui uva. Y cˈacˈariˈ xuyaˈ ca pa kajic chique caˈiˈ oxiˈ mozos. Y riyaˈ xbe el riche (rixin) qˈuiy tiempo. 	 Kaj li komencis paroli al la popolo la jenan parabolon:Unu viro plantis vinbergxardenon, kaj luigis gxin al kultivistoj, kaj forvojagxis por longa tempo.


Ruma ri awalcˈual xtoc jun samajel ri sibilaj nim rukˈij xtitzˈetetej ruma ri Dios. Ma xtukum ta ruyaˈal uva, ni nicˈaj chic quiwech yaˈ ri yekˈabarisan, ruma chi can pa ralaxic pe nojnek ri ránima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu. 	 CXar li estos granda antaux la Sinjoro, kaj li ne trinkos vinon nek ebriigajxon; kaj li estos plena de la Sankta Spirito jam de la ventro de sia patrino.


Y riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can xipe wi cˈa chiquicanoxic y chiquicolic ri ye sachnek pa mac. 	 CXar la Filo de homo venis, por savi tion, kio estis perdita.


Jun tinamit xtiyacatej cˈa el chi nberubanaˈ chˈaˈoj riqˈui jun chic tinamit. Yecˈo cˈa chukaˈ nimaˈk tak ruwachˈulef ri xqueyacatej el chi nbequibanaˈ chˈaˈoj quiqˈui nicˈaj chic nimaˈk tak ruwachˈulef. Xquepe cˈa yabil, wayjal y chukaˈ nimalaj tak silonel xabachique lugar chare re ruwachˈulef. 	 CXar levigxos nacio kontraux nacion, kaj regno kontraux regnon; kaj estos malsatoj kaj tertremoj en diversaj lokoj.


Pero riyoj ketaman cˈa chi pa ronojel lugar, ri winek can sibilaj cˈa yechˈo chiwij riyix ri yixnatan rubiˈ ri Jesús, y nikajoˈ cˈa niketamaj achique rubanic ri naˈoj ri acˈamom pe riyit, xechaˈ chare. 	 Sed ni deziras auxdi de vi, kion vi opinias; cxar pri tiu sekto ni scias, ke cxie oni kontrauxparolas al gxi.


Y can qˈuiy cˈa mul ri xinben pokon chique, ruma xinwajoˈ chi xquiyokˈ ta ca ri ruchˈabel ri Jesús. Queriˈ xinbanalaˈ chique ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y sibilaj yacatajnek woyowal chiriˈ. Rumariˈ hasta xibe pa tak tinamit quiche (quixin) nicˈaj chic ruwachˈulef chiquicanoxic ri quiniman ri Jesús, riche (rixin) chi xenyaˈ pa tijoj pokonal. 	 Kaj punante ilin tre ofte en cxiuj sinagogoj, mi penis devigi ilin blasfemi; kaj forte furiozante kontraux ili, mi persekutis ilin ecx gxis fremdaj urboj.


Y ri winek niquicˈutuj cˈa chare ri achi riˈ: ¿Achique cˈa rubanic xban chawe, rumariˈ tek yatzuˈun chic re wacami? xechaˈ cˈa chare. 	 Ili do diris al li:Kiamaniere viaj okuloj malfermigxis?


Y ri Juan rubin chare ri Herodes: Ma utz ta abanon chi acˈamon ka rixjayil ri awachˈalal. 	 CXar Johano diris al Herodo:Ne decas, ke vi havu la edzinon de via frato.


Y ri rudiscípulos xquibij cˈa: Riyoj xaxu (xaxe wi) wuˈoˈ caxlan wey y caˈiˈ car cˈo kiqˈui, y reˈ ma xqueruben ta, xechaˈ. 	 Kaj ili diris al li:Ni nenion havas cxi tie, krom kvin panoj kaj du fisxoj.


Y wi can nikajoˈ cˈa ri Dios, majun achique ta ruma nikaxibij kiˈ chuwech. Ruma jun ajowabel ri can tzˈaket nrelesaj el xibinriˈil pa tak kánima. Yacˈa ri nuxibij riˈ chuwech ri Dios, ma tzˈaket ta ri ajowabel ri cˈo pa ránima, y reˈ nucˈom pe rucˈayewal chare. 	 Timo ne ekzistas en amo; sed perfekta amo eljxetas timon, cxar timo havas turmentegon; kaj timanto ne perfektigxas en amo.


Tek xitzˈet chi can ti lawaloˈ chic ri nutziak chuwij, riyix xiyaˈ nutziak. Tek riyin xiyawej, xixapon chinutzˈetic. Tek riyin xitzˈapeˈ pa cárcel, xixapon chukaˈ chinutzˈetic, xtichaˈ ri Rey. 	 nuda, kaj vi vestis min; mi malsanis, kaj vi vizitis min; mi estis en malliberejo, kaj vi venis al mi.


Yacˈa tek ri Pilato xracˈaxaj cˈa ri tzij ri xquibij ri winek chare, can yariˈ xberelesaj pe ri Jesús. Y xbetzˈuyeˈ ri acuchi (achique) can tukˈet wi tzij; lugar ri banon empedrar, y pa chˈabel hebreo nibix Gabata chare. 	 Kiam do Pilato auxdis tiun vorton, li elkondukis Jesuon, kaj sidigxis sur tribunala segxo en loko nomata La Pavimo, sed en la Hebrea lingvo Gabata.


Ri israelitas ri quiniman chic ri Dios yequicˈaxaj cˈa ri xa ma ye israelitas ta ri quiniman chukaˈ ri Dios, chi yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri xa ma ye quichˈabel ta y niquiyaˈ cˈa rukˈij ri Dios. 	 CXar ili auxdis ilin paroli per lingvoj kaj glori Dion. Tiam respondis Petro:


Y chupan cˈa ri jun achiˈel achicˈ ri xinben ruma ri ruchukˈaˈ ri Lokˈolaj Espíritu, xinnaˈ chi ri ángel xirucˈuaj cˈa pa jun desierto. Y chiriˈ xintzˈet cˈa jun ixok chˈocol chrij jun chicop quek rij, ri cˈo wukuˈ rujolon (ruwiˈ) y lajuj rucˈaˈ. Ri chicop riˈ ruyon cˈa biˈaj tzˈibatal chrij, riche (rixin) chi nuyokˈ ri rubiˈ ri Dios. 	 Kaj li forportis min en la Spirito en dezerton; kaj mi vidis virinon, sidantan sur skarlata besto, plena de nomoj de blasfemo, havanta sep kapojn kaj dek kornojn.


Ma tiben ta chic ri yeka chiquiwech ri winek ri ma quetaman ta ruwech ri Dios. Ruma ri tiempo riˈ xekˈax yan ca chiwe riyix. Tek ma xixqˈuix ta xibanalaˈ ronojel ruwech etzelal. Can xeˈibanalaˈ ronojel ri xirayij. Xixkˈaber. Xeˈibanalaˈ ma utzilaj tak nimakˈij ta. Ximololaˈ iwiˈ riche (rixin) chi xitij yaˈ. Xiyalaˈ quikˈij dios ri xa ye banon cuma winek, y yacˈareˈ ri xa ma rucˈamon ta chi niben chic riyix wacami. 	 CXar la tempo pasinta suficxas, por elfari la deziron de la nacianoj kaj iradi en dibocxoj, voluptoj, vindrinkado, brufestenoj, ebrieco, kaj abomenaj idolkultoj;


Y ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xbe chic cˈa chuchiˈ ri choy y Riyaˈ yerutijoj cˈa ri winek riqˈui ri ruchˈabel ri Dios. Y sibilaj ye qˈuiy winek ri xquimol apo quiˈ. Rumariˈ ri Jesús xoc apo pa jun jucuˈ ri chiriˈ pa ruwiˈ yaˈ, y xtzˈuyeˈ cˈa chupan. Y ri chiriˈ chuchiˈ apo ri choy, yecˈo cˈa ri winek niquicˈaxaj apo ri Jesús. 	 Kaj denove li komencis instrui apud la maro. Kaj kolektigxis al li tre granda homamaso tiel, ke li eniris en sxipeton, kaj sidis sur la maro; kaj la tuta homamaso estis sur la tero apud la maro.


Ri winek ri nibano chare jun chic riche (rixin) chi ntoc preso, can queriˈ cˈa chukaˈ xtiban chare riyaˈ. Y ri nicamisan riqˈui ri espada, can riqˈui cˈa chukaˈ espada nicamisex wi riyaˈ. Rumacˈariˈ ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios, xaxu (xaxe) wi cˈa quecochˈon y ticukeˈ más quicˈuˈx. 	 Se iu malliberigas, en malliberecon li iras; se iu per la glavo mortigos, li devas per la glavo esti mortigita. CXi tie estas la pacienco kaj la fido de la sanktuloj.


Y jun achi ri ma banon ta ri circuncisión chare, pero wi can nunimaj ri nubij ri ley, riqˈui riˈ nikˈalajin chi riyix wech aj Israel xtika ri rucˈayewal pan iwiˈ, ruma ma niben ta ri nubij ri ley astapeˈ can cˈo wi ri ley riˈ pan ikˈaˈ y banon ri circuncisión chiwe. 	 kaj cxu la lauxnatura necirkumcidulo, se li plenumas la legxon, ne jugxos vin, kiu kun la skribo kaj cirkumcido transpasxas la legxon?


Ma ticˈux ta iwiˈ y ma titij ta iwiˈ chiˈijujunal, xa tibanaˈ cuenta iwiˈ riche (rixin) chi ma yixqˈuis ta ka. 	 Sed se vi mordas kaj mangxegas unu la alian, gardu vin, ke vi ne estu detruitaj unu de la alia.


Tek ri Jesús xapon cˈa chuchiˈ ri jul, xpe chic cˈa jun bey ri bis chare. Ri jul ri mukul wi ca ri Lázaro cˈoton chuwech jun juyuˈ, y tzˈapel ca ruchiˈ riqˈui jun abej. 	 Tiam Jesuo, denove gxemante en si, venis al la tombo. GXi estis kaverno, kaj sur gxi kusxis sxtono.


Wachˈalal, ri nwajoˈ riyin ya cˈa chi ri rutzil ri Ajaf Jesucristo y ri ajowabel riche (rixin) ri Dios ri xticˈojeˈ ta iwuqˈui. Y nraybej chukaˈ chiwe chi ri Lokˈolaj Espíritu cˈo ta iwuqˈui, y nuben ta chiwe chi junan iwech iwonojel. Amén. 	 La graco de la Sinjoro Jesuo Kristo kaj la amo de Dio kaj la kuneco de la Sankta Spirito estu kun vi cxiuj.


Pero wi ya ri naˈoj ri petenak chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios ri cˈo iwuqˈui, nabey nuben cˈa chiwe chi nicˈojeˈ jun iwánima chˈajchˈoj, cˈacˈariˈ nuben chiwe chi ma niben ta oyowal, utz inaˈoj niben quiqˈui quinojel, yeˈicˈul y yeˈiwacˈaxaj jabel ri winek, y nijoyowaj quiwech quinojel. Can nuben chi niwachin jabel ri icˈaslen, ma caˈiˈ ta icˈuˈx, ni ma caˈiˈ ta ipalej chukaˈ. 	 Sed la sagxeco, kiu estas de supre, estas unue cxasta, poste pacema, milda, cedema, plena de kompatemo kaj bonaj fruktoj, sen partieco, sen hipokriteco.


Y can jabel wi nikˈalajin ri nubij ri Lokˈolaj Espíritu, chi chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij yecˈo winek ri xtiquiyaˈ ca ri ruchˈabel ri Dios y ma xtiquinimaj ta chic. Xa ya chic ri chˈabel ri xa ma kitzij ta ri xtiquiyaˈ quixquin chare, ri xa tijonic quiche (quixin) ri itzel tak espíritu, espíritu ri xa yekˈolon. 	 Sed la Spirito klare diras, ke en la venontaj tempoj kelkaj defalos de la fido, atentante delogantajn spiritojn kaj doktrinojn de demonoj,


Quinojel cˈa ri niquicˈuaj jun cˈaslen achiˈel nubij re chˈabel reˈ, xticˈojeˈ ta cˈa uxlanibel cˈuˈx quiqˈui. Y can xtijoyowex ta cˈa chukaˈ quiwech ruma ri Dios. Y que chukaˈ riˈ ri kitzij israelitas ri can ye rutinamit wi ri Dios. 	 Kaj kiuj irados laux tiu regulo, paco kaj kompato estu sur ili cxiuj, kaj sur la Izrael de Dio.


Niquibij chi can cˈo qˈuiy quetaman, y yariˈ tek xa xeˈoc nacanek. 	 Pretendante esti sagxaj, ili malsagxigxis,


¿La ma iwetaman ta cˈa chi xtapon na jun kˈij tek riyoj xtikakˈet tzij pa quiwiˈ ri ángeles? Y wi queriˈ, ¿achique ta cˈa ruma ma yojcowin ta yojkˈato tzij pa quiwiˈ ri yebanatej chkacojol chupan re kacˈaslen chuwech re ruwachˈulef? 	 CXu vi ne scias, ke ni jugxos angxelojn? kiom pli do aferojn de la nuna vivo?


Y oxiˈ cˈa kˈij riqˈui nicˈaj xquecˈojeˈ ri quichˈacul ri achiˈaˈ riˈ chiquiwech ri winek ri ma junan ta quitinamit, ma junan ta ri ye catiˈt quimamaˈ, ma junan ta quichˈabel y ma junan ta quiruwachˈulef. Y ri winek riˈ can ma xtiquiyaˈ ta cˈa kˈij chi xquebemuk ca ri caminakiˈ riˈ. 	 Kaj el la popoloj kaj triboj kaj lingvoj kaj nacioj oni rigardas iliajn kadavrojn dum tri tagoj kaj duono, kaj ne lasas meti iliajn kadavrojn en tombon.


Y nwajoˈ chukaˈ nnataj chiwe ri xuben ri Dios chique ri ángeles ri xa xquiyaˈ ca ri samaj ri ruyaˈon pa quikˈaˈ y xeˈel pe pa cachoch chilaˈ chicaj. Wacami ri Dios ye ruyaˈon chupan ri lugar riche (rixin) tijoj pokonal, ri acuchi (achique) ruyon kˈekuˈm cˈo. Chiriˈ ye yaquel wi ronojel kˈij, coyoben ri nimalaj kˈij tek xtikˈat tzij pa quiwiˈ. 	 Kaj angxelojn, kiuj ne konservis sian regadon, sed forlasis sian propran logxejon, Li rezervis sub mallumo en katenoj cxiamaj gxis la jugxo en la granda tago.


Y chukaˈ bin ri ojer ca: Ri achi ri can jurayil nujech riˈ riqˈui ri rixjayil; tutzˈibaj jun wuj y tubij chupan ri wuj riˈ chi xquijech quiˈ y tuyaˈ el chare ri ixok. 	 Estas ankaux dirite:Kiu forsendos sian edzinon, tiu donu al sxi eksedzigan leteron;


Y can ma nuxibij ta cˈa riˈ chi nutzijoj chique ri winek ri pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y ri Priscila y ri Aquila xquicˈaxaj cˈa. Y riyeˈ pa ruyonil cˈa xechˈo riqˈui, y más xquikˈalajsaj chuwech ri achique rubanic ri bey riche (rixin) ri Dios. 	 kaj li komencis paroli sentime en la sinagogo. Sed Akvila kaj Priskila, auxdinte lin, alprenis lin al si, kaj klarigis al li pli precize la vojon de Dio.


Nbij queriˈ chiwe riche (rixin) chi quixqˈuixbitej jubaˈ. ¿La majun cami jun kachˈalal chicojol ri cˈo runaˈoj riche (rixin) chi nuchojmirisaj jun oyowal chiquicojol ri kachˈalal? 	 Mi diras tion, por vin hontigi. CXu efektive ne ekzistas cxe vi ecx unu sagxulo, kiu povus decidi inter siaj fratoj,


Y riyeˈ can rucˈamon chi yecˈo ta pe waweˈ chawech re wacami y niquibij ta apo chawe wi cˈo ri nicajoˈ niquikˈalajsaj chuwij, wi cˈo numac chiquiwech. 	 kiuj devus esti cxi tie antaux vi kaj fari akuzon, se ili havus ion kontraux mi.


Y xuben cˈa chake chi xoj‑oc reyes y sacerdotes riche (rixin) chi nikaben ri rusamaj ri Dios ri Rutataˈ. Y can quecˈariˈ, chi ya ri Jesucristo ri cˈo rukˈij rucˈojlen y cˈo rukˈatbel tzij riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 kaj faris nin regno, pastroj al lia Dio kaj Patro; al li la gloro kaj la potenco por cxiam kaj eterne. Amen.


Y ruma yix ralcˈual chic ri Dios, can rucˈamon cˈa chi tinimaj rutzij. Man cˈa tiben ta chic achiˈel ri xirayij riyix tek cˈa ma jajun iwetaman ta chrij ri Jesucristo. 	 kiel infanoj de obeo, ne formigxante laux la voluptoj, kiujn vi antauxe havis en via nescio;


Y pa rucˈuˈx ri Moisés chi ri ye rech aj Israel xtiquetamaj chi ya riyaˈ ri takon ruma ri Dios riche (rixin) chi yerucol el pa quikˈaˈ ri aj Egipto, pero xa ma que ta riˈ xbanatej. Ri israelitas xa ma xquetamaj ta chi yariˈ ri rusamaj. 	 kaj li supozis, ke liaj fratoj komprenos, ke Dio per lia mano donas al ili savon, sed ili ne komprenis.


Yacˈa ri Pedro xa xrewaj chic cˈa jun bey. Riyaˈ xubij: Chuwech ri Dios nbij wi chi riyin ma wetaman ta ruwech ri jun achi riˈ, xchaˈ. 	 Kaj denove li malkonfesis kun jxuro:Mi ne konas tiun homon.


¿Pero achique ri xbeˈitzˈetaˈ riyix pa desierto? ¿Xitzˈet cami jun profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios? Can kitzij wi chi ri achi ri xitzˈet chiriˈ, can ya wi riˈ ri rusamaj. Pero can cˈo cˈa chukaˈ jun chic samaj ri yaˈon pe chare. 	 Sed kion vi eliris, por vidi? cxu profeton? Jes, mi diras al vi, kaj multe pli ol profeton.


Ruma chiquicojol cˈa riyeˈ yepe wi ri yeˈapon pa tak jay y niquitzijoj chˈabel ri xa ma ye kitzij ta. Y ya ri ixokiˈ ye nacanek ri yeka pa quikˈaˈ, ixokiˈ ri can quijachon quiˈ chupan ri mac y ye ucˈuan ruma ri itzel tak quiraybel. 	 CXar el cxi tiuj estas tiuj, kiuj rampas en domojn, kaj forkaptas malsagxajn virinojn, sxargxitajn de pekoj, forkondukatajn per diversaj voluptoj,


Ri ye ucˈuan cˈa ruma ri itzel tak quiraybel, xa camic cˈa ri nucˈom pe chique. Yacˈa ri ye ucˈuan ruma ri Lokˈolaj Espíritu, cˈaslen y uxlanibel cˈuˈx ri nucˈom pe chique. 	 CXar la intereso de la karno estas morto, sed la intereso de la spirito estas vivo kaj paco;


Ri Juan cˈa riˈ xpe riche (rixin) chi xorukˈalajsaj ri Sakil, riche (rixin) chi queriˈ can quinojel cˈa winek tiquinimaj ri nuyaˈ rutzijol chique. 	 Tiu venis kiel atestanto, por atesti pri la lumo, por ke cxiuj per li kredu.


Y ri Jesús y ri rudiscípulos xeˈoc cˈa el pa jun jucuˈ riche (rixin) chi xekˈax cˈa jucˈan chic ruchiˈ yaˈ, y xebe cˈa pa jun desierto. 	 Kaj ili foriris en la sxipeto al dezerta loko aparte.


Juyiˈ oc nuwech riqˈui re ncˈulwachin, ruma ri itzel tak raybel ri yecˈo wuqˈui xa camic niquicˈom pe chuwe. ¿Achique cami ri yicolo pa rukˈaˈ reˈ? 	 Ho ve, mi malfelicxulo! kiu min liberigos el la korpo de cxi tiu morto?


Y ri winek ri can nrajoˈ cˈa nuben ri achiˈel nrajoˈ ri Dios, ri winek riˈ can xtretamaj cˈa, wi ri utzilaj chˈabel ri ncˈut riyin can riqˈui ri Dios petenak wi o xa nuyon riyin yibin. 	 Se iu volas plenumi Lian volon, tiu scios pri la instruado, cxu gxi estas de Dio, aux cxu mi parolas nur el mi mem.


Y ri Pedro, can nojnek cˈa ri ránima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu, xubij cˈa chique: Riyix achiˈaˈ ri yix aj kˈatbel tzij chupan re katinamit Israel, y riyix chukaˈ rijitaˈk ri cˈo ikˈij: 	 Tiam Petro, plenigite de la Sankta Spirito, diris al ili:Regantoj de la popolo kaj pliagxuloj,


Ri kˈij riˈ, yacˈariˈ tek nichapatej cˈa ri jun chique ri quinimakˈij ri israelitas, ri pascua rubiˈ, y tek quinojel winek niquibanalaˈ chic ruchojmil ronojel ri xticˈatzin chique. Y achiˈel xa pa nicˈaj kˈij chare ri kˈij riˈ tek ri Pilato xubij chique ri israelitas: Yacˈa i‑Rey reˈ, xchaˈ chique. 	 Estis la Preparado de la Pasko, cxirkaux la sesa horo. Kaj li diris al la Judoj:Jen via Regxo!


Achiˈel tek ri Dios xubij chare ri Abraham: Xquipe chic iwuqˈui pa jun junaˈ anej, ruma ri Sara ri awixjayil xticˈojeˈ jun ral, y ti cˈajol (alaˈ). Queriˈ xubij ri Dios chare ri Abraham. 	 CXar jen estas la vorto de promeso:En la sama jartempo Mi venos, kaj estos filo cxe Sara.


Rumariˈ ntek cˈa el, riche (rixin) chi niwetamaj achique kabanon riyoj waweˈ, y riche (rixin) chukaˈ chi xtucukubaˈ más icˈuˈx. 	 kiun mi sendis al vi gxuste por tio, ke vi sciigxu pri nia stato kaj por ke li konsolu viajn korojn.


Y tatzˈibaj cˈa el chare ri ángel ri nichajin quiche (quixin) ri yin quiniman riyin, ri nibix iglesia chique ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Esmirna, y tatzˈibaj cˈa el chare, chi riyin ri can yincˈo pe pa rutiquiribel y cˈa pa ruqˈuisbel, ri xicamisex y xicˈastej, nbij cˈa ronojel reˈ: 	 Kaj al la angxelo de la eklezio en Smirna skribu: Tiele diras la unua kaj la lasta, kiu farigxis senviva kaj vivis:


Yacˈariˈ tek ri discípulos xejel apo riqˈui ri Jesús, y xquibij chare: Ri fariseos xpe coyowal tek xquicˈaxaj ri chˈabel ri xabij, xechaˈ chare. 	 Tiam veninte, la discxiploj diris al li:CXu vi scias, ke la Fariseoj ofendigxis, kiam ili auxdis tiun diron?


Pero ri Dios xa can nucukubaˈ wi quicˈuˈx ri ye kajnek pa jun tijoj pokonal y rumariˈ xucukubaˈ kacˈuˈx riyoj, riqˈui ri xoka ri Tito. 	 Tamen Dio, kiu konsolas la humilulojn, konsolis nin per la alveno de Tito;


Yecˈa ri rudiscípulos ri yecˈo apo ri pa mesa riqˈui ma xkˈax ta chiquiwech achique ruma tek xubij el queriˈ chare ri Judas. 	 Sed neniu el la kunmangxantoj sciis, kial li diris al li tion.


Can quecˈariˈ chukaˈ xtuben ri Nataˈ Dios ri cˈo chilaˈ chicaj iwuqˈui riyix, wi xa ma riqˈui ta ronojel iwánima nicuy quimac ri iwachˈalal tek cˈo pokon niquiben chiwe, xchaˈ ri Jesús. 	 Tiel same mia cxiela Patro faros al vi, se vi ne pardonas el viaj koroj, cxiu al sia frato.


Y tek cˈo jun nikˈaxan tzij, can nikˈalajin wi chi yecˈo nikˈaxex quitzij. Yacˈa ri Dios tek xutzuj (xusuj) ri utzil chare ri Abraham ma xcˈatzin ta chi cˈo ta na jun xucusaj ri xkˈaxan rutzij. 	 Interulo ne estas de unu, sed Dio estas unu.


¿Achique cami winek ri can cawinek junaˈ xpe royowal ri Dios chique? Riˈ chique ri xemacun y xecom ca ri pa desierto, y ri quichˈacul xabacuchi (xabachique) xecanaj wi ca. 	 Kaj kontraux kiuj Li indignis kvardek jarojn? cxu ne kontraux la pekintoj, kies korpoj falis en la dezerto?


Pero xa coˈol ri puerta y coˈol oc ruwech ri bey ri yatucˈuan pa utzilaj cˈaslen, y ma ye qˈuiy ta oc ri yeˈilo. 	 CXar mallargxa estas la pordo kaj malvastigita estas la vojo kondukanta al la vivo, kaj malmultaj gxin trovas.


Quecˈariˈ xquiben ruma majun cˈa chique ri kachˈalal riˈ kajnek ta ri Lokˈolaj Espíritu pa ruwiˈ, xa can xu (xe) wi cˈa ye banon bautizar pa rubiˈ ri Ajaf Jesús. 	 cxar ankoraux sur neniun el ili li falis; ili nur baptigxis en la nomon de la Sinjoro Jesuo.