Y quinojel cˈa ri yatajnek jun samaj pa quikˈaˈ ruma ri Dios, can rajawaxic cˈa chi tiquibanaˈ ri samaj riˈ, ri achiˈel rucˈamon chi niquiben riqˈui. 	 Cetere, cxi tie estas postulate cxe administrantoj, ke oni trovigxu fidela.


Ri kas kitzij caxlan wey, ri kajnek pe chilaˈ chicaj, ma junan ta riqˈui ri maná ri xquitij ri iwatiˈt imamaˈ, ruma riyeˈ xquitij ri maná pero ma riqˈui wi riˈ, ma xecˈaseˈ ta riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, xa xecom. Yacˈa ri niquitij ri kitzij caxlan wey ri kajnek pe chilaˈ chicaj, xticˈojeˈ quicˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Jen la pano, kiu malsupreniris de la cxielo; ne kiel la patroj mangxis, kaj mortis; kiu mangxas cxi tiun panon, tiu vivos eterne.


Ruma ronojel ri achique nutij ka ri winek, xa ma pa ránima ta nibe wi. Xa chupan nibe wi y cˈacˈariˈ ntel el. Y riqˈui ri queriˈ xubij ri Jesús, nikˈalajin chi ronojel ri yecˈo ca riche (rixin) chi yetij, can ye chˈajchˈoj wi. 	 cxar gxi eniras ne en lian koron, sed en la ventron, kaj eliras en apartan lokon? Tion li diris, indigante cxiajn mangxajxojn.


Y tek bin chic cˈa chi ri Pablo y nicˈaj chic ri yecˈo pa cárcel yetak el cˈa pa Roma, ri tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Italia, xejach cˈa el pa rukˈaˈ jun achi ri Julio rubiˈ. Ri Julio riˈ jun capitán quiche (quixin) jun ciento soldados, y ri soldados riˈ ye riche (rixin) ri jumoc soldados ri ye riche (rixin) ri Augusto nibix chique. 	 Kaj kiam estis decidite, ke ni sxipiru al Italujo, oni transdonis Pauxlon kaj kelkajn aliajn malliberulojn al centestro, nomata Julio, el la Auxgusta kohorto.


Rumacˈariˈ wech aj Israel, tiwetamaj cˈa chi xaxu (xaxe wi) ruma ri Jesús tek nitzijox chiwe chi cˈo cuybel mac. Y yariˈ ri nikakˈalajsaj chiwech. 	 Estu do sciate al vi, fratoj, ke per cxi tiu estas proklamata al vi pardonado de pekoj;


Y chiriˈ pa cárcel xapon cˈa jun ángel riche (rixin) ri Ajaf, y sek sek xuben rupan ri cárcel. Ri ángel riˈ xuchop cˈa rupox (rucˈalcˈaˈx) ri Pedro riche (rixin) chi xucˈasoj, y xubij chare: Chanin cayacatej. Y ri cadenas, ri quiximiben wi ri rukˈaˈ ri Pedro, can yacˈariˈ xetzak ca. 	 Kaj jen apudstaris angxelo de la Eternulo, kaj lumo ekbrilis en la cxambro; kaj li frapis la flankon de Petro, kaj vekis lin, dirante:Levigxu rapide. Kaj liaj katenoj defalis de liaj manoj.


Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. Pero xabachique ta na chi tijoj pokonal, can ma nicowin ta yojrelesaj el riqˈui ri Cristo. Riyoj xa can yojchˈacon wi chrij ronojel ruma ri Cristo can yojrajoˈ wi. 	 Sed en cxio tio ni supervenkas per tiu, kiu nin amis.


Rumariˈ tikacanoj cˈa achique ri nikaben riche (rixin) chi man ta jun oyowal chkacojol y tikacukubaˈ kacˈuˈx chikachibil kiˈ riche (rixin) chi yojqˈuiy chupan ri kacˈaslen riqˈui ri Dios. 	 Ni do celu tion, kio apartenas al paco kaj al reciproka edifo.


Ruma ri nuchˈacul yariˈ ri kitzij caxlan wey y ri nuquiqˈuel yariˈ ri kitzij yaˈ ri can niyaˈo cˈaslen. 	 CXar mia karno estas vera mangxajxo, kaj mia sango estas vera trinkajxo.


Ruma xtapon na kˈij tek xtipe kˈaxon pan iwiˈ, kˈij tek ri achiˈaˈ ye banoy tak chˈaˈoj xquebeyacatej pe chiwij, y xtiquisutij rij ri itinamit y xtiquiben achiˈel jun coral chiwij. Xquixquiyaˈ pa quinicˈajal y xquixcˈojeˈ pa tijoj pokonal. 	 CXar venos sur vin tagoj, kiam viaj malamikoj cxirkauxbaros vin per palisaro, kaj ronde cxirkauxos vin, kaj cxiuflanke premos vin,


Y wacami cˈo caˈiˈ oxiˈ chˈabel ri nwajoˈ nbij chique ri nicˈaj chic, y ri nbij chiwe ri Ajaf majun rubin ca chrij reˈ achique ri utz chi niquiben, xa yin yibin: Wi jun achi xunimaj ri Cristo tek cˈulan chic y ri ixok ma nunimaj ta ri Cristo, pero ri ixok nrajoˈ nicˈojeˈ riqˈui ri achi, ri kachˈalal achi man cˈa tiquijech ta quiˈ riqˈui ri rixjayil. 	 Sed al la ceteraj diras mi, ne la Sinjoro:Se iu frato havas nekredantan edzinon, kaj sxi konsentas logxadi kun li, li ne forigu sxin.


Tichˈoboˈ cˈa jabel. ¿La utz cami chi ri ixok ma nucuch ta rujolon (ruwiˈ) tek nichˈo riqˈui ri Dios pan oración? 	 Jugxu en vi mem:cxu decas, ke virino pregxu al Dio nevualite?


Y xetzˈet cˈa pe cuma ri achiˈaˈ fariseos, y xquibij cˈa chare ri Jesús: Queˈatzuˈ la adiscípulos xajan yetajin chubanic. Ruma can ma utz ta chi yesamej chupan jun uxlanibel kˈij achiˈel re kˈij re wacami, xechaˈ. 	 Sed la Fariseoj, vidinte, diris al li:Jen viaj discxiploj faras tion, kio ne estas permesata en sabato.


y nuchop cˈa quichˈayic ri nicˈaj chic mozos y chukaˈ can xu (xe) ta wi waˈin y tijoj yaˈ nuben quiqˈui ri kˈabarelaˈ, 	 kaj komencos bati siajn kunservistojn, kaj mangxi kaj trinki kun la drinkuloj,


Yacˈa tek xa yeˈapon yan apo acuchi (achique) nuchop nixuleˈ wi el ri bey chuwech ri juyuˈ Olivos, quinojel ri ye tzekelbey riche (rixin) ri Jesús ri ye benak, ruma niquicot ri cánima, xquichop cˈa niquirek quichiˈ chuyaˈic rukˈij ri Dios. Niquiyaˈ cˈa rukˈij ri Dios ruma ye quitzˈeton ri milagros ri ye rubanalon ri Jesús. 	 Kaj kiam li jam alproksimigxis, malsuprenironte la deklivon de la monto Olivarba, la tuta amaso de la discxiploj komencis gxoji kaj lauxdi Dion per lauxta vocxo pro cxiuj potencajxoj, kiujn ili vidis;


Xepe cˈa ri discípulos riˈ xebe cˈa riqˈui ri Juan y xbequibij chare: Tijonel, ri achi ri Jesús rubiˈ ri xapon awuqˈui ri jucˈan chic ruchiˈ yaˈ Jordán, ri xabij chi ya Riyaˈ ri takon pe ruma ri Dios, wacami xa can quinojel chic ri winek yeˈapon riqˈui Riyaˈ riche (rixin) chi yeruben el bautizar, xechaˈ. 	 Kaj ili venis al Johano, kaj diris al li:Rabeno, tiu, kiu estis kun vi transe de Jordan, kaj pri kiu vi atestis, jen tiu sama baptas, kaj cxiuj venas al li.


Yacˈa re wacami can tinaˈ cˈa ka iwiˈ riyix, wi can kitzij chi cukul icˈuˈx riqˈui ri Jesucristo. ¿O xa ma iwetaman ta chi ri Jesucristo cˈo chic pa tak iwánima? Cˈo na cˈa, wi kas kitzij chi iniman chic ri Jesucristo. 	 Provu vin mem, cxu vi estas en la fido; ekzamenu vin mem. Aux cxu vi ne scias pri vi mem, ke Jesuo Kristo estas en vi? se ja vi ne estas malaprobindaj.


Yacˈa ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, ma niquinimaj ta cˈa chi ri achi riˈ can moy wi tek xalex y wacami xa nitzuˈun chic. Rumariˈ can xequisiqˈuij (xecoyoj) na cˈa ri ruteˈ rutataˈ ri achi ri ya nitzuˈun chic. 	 La Judoj ne kredis pri li, ke li estis antauxe blinda, kaj ke li ricevis vidpovon, gxis ili alvokis la gepatrojn de tiu, kiu ricevis vidpovon,


Ronojel cˈa reˈ xcˈulwachitej riche (rixin) chi can nibanatej ri xbix ruma ri Dios chare ri profeta Isaías ri jun chique ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, tek xubij: 	 Kaj cxio tio okazis, por ke plenumigxu tio, kion la Eternulo parolis per la profeto, dirante:


Riyin xipe cˈa chuwech re ruwachˈulef y wuma cˈa riyin nipe oyowal chiquicojol ri winek. Queriˈ xtibanatej ri pa tak jay. Ri cˈajol xtiyacatej chrij ri rutataˈ. Ri kˈopoj xtiyacatej cˈa chrij ri ruteˈ. Y can queriˈ chukaˈ ri alibetz xtiyacatej chrij ri raliteˈ. 	 CXar mi venis, por kontrauxmeti viron kontraux lian patron, kaj filinon kontraux sxian patrinon, kaj bofilinon kontraux sxian bopatrinon;


Ruma binakil noka chikacˈuˈx ri samaj ri niben riyix, ruma icukuban icˈuˈx riqˈui ri Jesucristo. Noka chikacˈuˈx chi sibilaj yixsamej ruma niwajoˈ ri Jesucristo. Y riqˈui cochˈonic iwoyoben apo ri kˈij tek xtipe chic ri Kajaf Jesucristo. 	 memorante sencxese vian laboron de fido kaj penadon de amo kaj paciencon de espero al nia Sinjoro Jesuo Kristo, antaux nia Dio kaj Patro;


¡Juyiˈ oc iwech riyix aj tzˈibaˈ y riyix fariseos ri xa caˈiˈ ipalej! ruma nibanalaˈ ruchojmil ri panteón acuchi (achique) ye mukun wi ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Riyix can jabel wi niwik ri acuchi (achique) ye mukun wi ri chojmilaj tak ralcˈual ri Dios. 	 Ve al vi, skribistoj kaj Fariseoj, hipokrituloj! cxar vi konstruas la tombojn de la profetoj kaj ornamas la monumentojn de la justuloj, kaj diras:


Cˈo jun achi xtzijon wuqˈui y xubij cˈa chuwe ronojel ri ye nubanalon. ¿La ma ya ta cami reˈ ri Cristo? Joˈ, y titzˈetaˈ, xchaˈ chique. 	 Venu, vidu homon, kiu rakontis al mi cxion, kion mi faris; cxu eble cxi tiu estas la Kristo?


Y ri Jesús can xerucˈachojsaj wi el ri yawaˈiˈ. Ri yawaˈiˈ riˈ can jalajoj cˈa ruwech chi yabil ri chapayon quiche (quixin). Chukaˈ Riyaˈ xerelesalaˈ el ri itzel tak espíritu ri yecˈo quiqˈui ri winek. Ri Jesús can ma xuyaˈ ta cˈa kˈij chique ri itzel tak espíritu riche (rixin) chi xechˈo ta, ruma riyeˈ quetaman ruwech Riyaˈ. 	 Kaj li sanigis multajn, kiuj malsanis de diversaj malsanoj, kaj elpelis multajn demonojn; kaj li ne permesis al la demonoj paroli, cxar ili konis lin.


Y can kitzij cˈa nbij chiwe, chi ri xa ma niquiben ta achiˈel ri acˈalaˈ riche (rixin) chi niquijech quiˈ pa rukˈaˈ ri Dios, can man cˈa xqueˈoc ta pa rajawaren ri Dios, xchaˈ chique. 	 Vere mi diras al vi:Kiu ne akceptos la regnon de Dio kiel infano, tiu neniel eniros en gxin.


Y chukaˈ ri kachˈalal Lucas nutek el rutzil iwech. Riyaˈ jun cˈa ajkˈomanel y riyin sibilaj nwajoˈ. Ri kachˈalal Demas nutek chukaˈ el rutzil iwech. 	 Salutas vin Luko, la amata kuracisto, kaj Demas.


Kachˈalal, tibanaˈ orar pa kawiˈ. 	 Fratoj, pregxu por ni.


Y ri wukuˈ ángeles ri ye ucˈuayon trompetas, can yacˈariˈ xquichojmirisalaˈ quiˈ riche (rixin) chi yequixupuj ri trompetas. 	 Kaj la sep angxeloj, havantaj la sep trumpetojn, sin pretigis, por trumpeti.


Achique cˈa chukaˈ ri can xtichˈacon, can xtinyaˈ cˈa kˈij chare riche (rixin) chi nitzˈuyeˈ junan wuqˈui ri acuchi (achique) yin tzˈuyul wi pa lokˈolaj nuchˈacat. Can achiˈel ri xban chuwe riyin tek xichˈacon, can xitzˈuyeˈ wi apo riqˈui ri Nataˈ Dios ri acuchi (achique) tzˈuyul wi pa lokˈolaj ruchˈacat. 	 Al la venkanto mi donos sidigxi kun mi sur mia trono, kiel mi ankaux venkis kaj sidigxis kun mia Patro sur Lia trono.


Yacˈa ri Jesús xubij cˈa chare ri xbin apo queriˈ: ¿Achique cˈa riˈ ri nteˈ y ye achique cˈa riˈ ri wachˈalal ri nachˈob riyit? 	 Sed li responde diris al tiu, kiu parolis al li:Kiu estas mia patrino? kaj kiuj estas miaj fratoj?


Yacˈa ri Dios, xa can cˈa ma jane quinalex tek xiruchaˈ. Xa yacˈa chi cˈa ma janej ta ca tek xirusiqˈuij (xiroyoj) ruma ri rutzil ránima. 	 Sed kiam bonvole placxis al Dio, kiu el la ventro de mia patrino apartigis min kaj per Sia graco min vokis,


Y tek ri Jesús ye ruchˈaben chic cˈa ca ri winek, xbe pa ruwiˈ jun juyuˈ chubanic orar. 	 Kaj adiauxinte ilin, li foriris sur la monton, por pregxi.


Y kitzij cˈa re nbij chiwe, chi yecˈo nicˈaj chiwe riyix ri yecˈo waweˈ ri ma xquecom ta na, xquecom pero cˈa ya tek quitzˈeton chic na ca ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol petenak riqˈui rukˈij rucˈojlen, xchaˈ ri Jesús. 	 Vere mi diras al vi:Inter la cxi tie starantaj estas iuj, kiuj neniel gustumos morton, antaux ol ili vidos la Filon de homo venantan en sia regno.


Y tek ri Jesús cˈo cˈa pa rachoch ri Dios, yecˈo cˈa winek ye moyiˈ y yecˈo chukaˈ ri ma yecowin ta yebiyin ruma chi ye cojo, ri xeˈapon riqˈui Riyaˈ, riche (rixin) chi yerucˈachojsaj el. Y Riyaˈ can xerucˈachojsaj wi el. 	 Kaj blinduloj kaj lamuloj venis al li en la templo, kaj li sanigis ilin.


Y wi riyix niyaˈ pa kajic jun cosa chare jun winek, xa riche (rixin) chi niwoyobej ri kajbel riche (rixin), majun ri más ta chic rejkalen ri yixtajin chubanic. Ruma chi xa can queriˈ chukaˈ niquiben ri winek ri ma quiniman ta ri Dios, ruma riyeˈ yequiyaˈ ka pa kajic ri quicosas chiquiwech riyeˈ, xa riche (rixin) chi cˈo niquichˈec ca chrij. 	 Kaj se vi pruntas al tiuj, de kiuj vi esperas ricevi, kian dankon vi havas? ecx pekuloj pruntas al pekuloj, por egale rericevi.


Y ri Herodes xutek cˈa rucanoxic ri Pedro, yacˈa ri achiˈaˈ ri xebe chucanoxic, ma xbequilaˈ ta pe. Yacˈariˈ tek ri Herodes ri aj kˈatbel tzij, xerusiqˈuij (xeroyoj) ri achiˈaˈ ri yecˈo ca chi chajinel, y tek ye paˈel chic cˈa apo chuwech, xucˈutuj cˈa chique chi achique xuben ri Pedro. Y ruma ri majun etamayon ta, xubij chi quecamisex ri ye chajinel riˈ. Y ri Herodes xel cˈa el ri pa Judea, y xbecˈojeˈ pa Cesarea. 	 Kaj Herodo, sercxinte kaj ne trovinte lin, ekzamenis la gardistojn, kaj ordonis forkonduki ilin al morto. Kaj li vojagxis el Judujo al Cezarea, kaj tie restis iom da tempo.


Rumariˈ xinbij chiwe chi ri quipoˈon anej quiˈ chi ye apóstoles, ma nusech ta kacˈuˈx. Ruma man cˈa ye ta riyeˈ ri nabey ri yebano queriˈ, ruma ri ye rusamajel ri Satanás xa can niquipoˈ wi quiˈ chi ye samajel riche (rixin) ri chojmilal. Pero ri pa ruqˈuisbel kˈij xa xtiquicˈul cˈa rucˈayewal, achiˈel cˈa ri nucˈutuj ri itzel ri yequibanalaˈ. 	 Estas do nenio granda, se liaj servantoj ankaux sin aliformas kvazaux servantojn de justeco; ilia finigxo estos laux iliaj faroj.


Pero ri samaj ri yitajin chubanic yariˈ ri más nikˈalajsan wuche (wixin) que chuwech ri xubij ri Juan, ruma ri nben riyin can ya samaj riˈ ri rubin pe ri Tataˈixel chuwe. Y ri samaj ri yenben riyin yariˈ nikˈalajsan wuche (wixin) chi can ya ri Tataˈixel ri yin takayon pe. 	 Sed la atesto, kiun mi havas, estas pli granda ol la atesto de Johano; cxar la laboroj, kiujn la Patro donis al mi por fini, tiuj samaj laboroj, kiujn mi faras, atestas pri mi, ke la Patro min sendis.


Y can ya cˈa ri Dios ri xbano chake riyoj chi xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo Jesús. Ri Dios can xukˈalajsaj cˈa ri runaˈoj chkawech riyoj ruma ri Cristo. Can xuben wi cˈa chi ruma ri Cristo tek majun kamac yojtzˈetetej ruma ri Dios. Y ruma chukaˈ ri Cristo tek xchˈajchˈojsex ri kacˈaslen y xojcolotej. 	 Sed el Li vi estas en Kristo Jesuo, kiu farigxis al ni sagxeco el Dio, kaj justeco kaj sanktigo, kaj elacxeto;


Ri Jesucristo xbe chilaˈ chicaj, y wacami cˈo pa rajquikˈaˈ ri Dios. Can pa rukˈaˈ cˈa Riyaˈ yecˈo wi ri ángeles, y pa rukˈaˈ cˈa Riyaˈ yecˈo wi ri aj kˈatbel tak tzij, y pa rukˈaˈ chukaˈ Riyaˈ yecˈo wi ri cˈo nimaˈk tak uchukˈaˈ pa quikˈaˈ. 	 kiu estas dekstre de Dio, irinte en la cxielon; al li angxeloj kaj auxtoritatoj kaj potencoj estas submetitaj.


Y ri Jesús xbe chic cˈa apo jun bey chubanic orar. Riyaˈ xucamuluj chic cˈa rubixic ri chˈabel ri xerubij chupan ri oración ri xa cˈa jubaˈ tuben ka. 	 Kaj denove foririnte, li pregxis, dirante la samajn vortojn.


Y tek ri ye ruˈapóstoles ri Jesús xetzolin pe chubanic ri rusamaj ri Dios, xquitzijolaˈ cˈa chare ri Jesús ri xequibanalaˈ. Y ri Jesús xerucˈuaj cˈa el ri ruˈapóstoles, y xebe pa jun desierto, jun lugar ri cˈo pa rucuenta ri tinamit Betsaida. 	 Kaj la apostoloj, reveninte, rakontis al li cxion, kion ili faris. Kaj li kondukis ilin, kaj foriris aparte al urbo, nomata Betsaida.


Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol xquentek cˈa ri nuˈángeles chiquimolic quinojel ri yebano etzelal y ri yebano chique ri nicˈaj chic chi yetzak. Ruma ma nwajoˈ ta cˈa chi yecˈo ta ri winek riˈ chiquicojol ri yecˈo pa rajawaren ri Dios. 	 La Filo de homo elsendos siajn angxelojn, kaj ili kolektos el lia regno cxiun falpusxilon, kaj cxiujn, kiuj faras maljustecon,


Y xbejach cˈa pe jun aj chuwe, ri achiˈel jun cheˈ riche (rixin) etabel. Y xbix cˈa chukaˈ chuwe: Cabiyin y tawetaj rupan ri rachoch ri Dios, tawetaj ri altar, y queˈawajlaj pe ri janipeˈ ri yeyaˈo rukˈij ri Dios chiriˈ. 	 Kaj estis donita al mi kano, simila al bastono; kaj iu diris:Levigxu, kaj mezuru la templon de Dio, kaj la altaron, kaj la adorantojn en gxi.


Ruma chupan ri rajawaren ri caj, can nibanatej cˈa achiˈel ri xuben jun rey, tek xrajoˈ cˈa xuchojmirisaj janipeˈ quicˈas chiquijujunal ri rumozos. 	 Tial la regno de la cxielo similas al regxo, kiu volis fari kalkulon kun siaj servistoj.


Riyoj can qˈuiy mul nikatzˈet cˈa ruwech ri kacamic ruma nikatzijoj ri ruchˈabel ri Dios. Yacˈa chiwe riyix xa nucˈom pe ri utzilaj cˈaslen. 	 La morto do energias en ni, sed la vivo en vi.


Riyix can jabel cˈa inaˈon y jabel chukaˈ nitzˈet chi cˈo ri nibano chiwe chi yix achiˈel jun mozo ri ximil pa samaj riqˈui jun patrón. Can jabel chukaˈ inaˈon riyix chi cˈo jun ri ntajin yixruqˈuis y nrelesaj el chiwe ri cˈo iwuqˈui, chi cˈo ri palbeyon iwuche (iwixin) y majun ikˈij chuwech, y cˈo chukaˈ nipakˈilon ipalej chi kˈaˈ. Riyix can jabel cˈa itzˈeton riˈ. 	 CXar vi toleras homon, se li vin sklavigas, se li vin formangxas, se li vin kaptas, se li sin altigas, se li batas al vi la vizagxon.


Y rumariˈ riyoj can sibilaj yojquicot tek majun kachukˈaˈ y riyix xa utz benak ri icˈaslen y can cˈo iwuchukˈaˈ. Y riyoj can nikacˈutuj wi cˈa chare ri Dios pa tak kaˈoración chi nuben ta chiwe chi yix tzˈaket ta riqˈui ri icˈaslen. 	 CXar ni gxojas, kiam ni estas malfortaj kaj vi estas fortaj; ankaux ni pregxas por via perfektigxo.


Ruma re achiˈaˈ re ye icˈamom pe, majun itzel quibanon o quibin ta chrij ri Diana. 	 CXar vi alkondukis cxi tiujn virojn, kiuj estas nek templorabistoj nek blasfemantoj de nia diino.


Y riyix iwetaman chic ronojel reˈ, chi majun achi y majun ixok ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ y niquicanolaˈ quiˈ riche (rixin) chi yemacun, ni majun chique ri yebano etzelal ri xtoc ta quiche (quixin) ri rajawaren ri Dios. Y queriˈ chukaˈ ri chak benak cánima chi niquirayij ri cosas ri cˈo riqˈui jun chic, majun quiherencia pa rajawaren ri Dios y ri Cristo, ruma ri yebano queriˈ xa yetajin chubanic achiˈel ri yeyaˈo quikˈij dios ri xa ye banon cuma winek. 	 CXar vi ja scias, ke cxiu malcxastulo kaj malpurulo kaj avidulo, kiu estas idolano, havas nenian heredon en la regno de Kristo kaj Dio.


Queriˈ nubij ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, ruchˈabel ri nimalaj Dios ri nikayaˈ rukˈij rucˈojlen. Y ya cˈa chˈabel reˈ ri chilaben chuwe riyin chi ntzijoj. 	 laux la konfidita al mi evangelio de la gloro de la benata Dio.


Ruma ri etamatel pe chrij ri Dios riyeˈ can quetaman wi, ruma ri Dios can xukˈalajsaj wi chiquiwech. 	 cxar la scio pri Dio estas elmontrita cxe ili, cxar Dio elmontris gxin al ili.


Ri ley can lokˈolaj wi; can utz wi y choj ri nubij. 	 Tiel la legxo estas sankta, kaj la ordono estas sankta kaj justa kaj bona.


Y rumacˈariˈ, tek ri Jesús xcamisex chuwech ri cruz y pa rox kˈij xbecˈastej pe, ri rudiscípulos xoka cˈa chiquicˈuˈx chi ri jun tzij riˈ rubin chique ri achiˈaˈ israelitas ri can cˈo quikˈij. Y cˈacˈariˈ xquinimaj ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, y ri chˈabel ri ye rubin ca ri Jesús. 	 Kiam do li levigxis el la mortintoj, la discxiploj rememoris, ke li diris tion; kaj ili kredis la Skribon, kaj la vorton, kiun Jesuo diris.


Y can yacˈariˈ tek ri principaliˈ tak sacerdotes y ri achiˈaˈ fariseos xquimol quiˈ y xequisiqˈuij (xecoyoj) chukaˈ ri nicˈaj chic achiˈaˈ ri pa moc (comon) yekˈato tzij quiqˈui, y xquibij chique: ¿Achique cˈa nikaben? Ruma re achi reˈ ruchapon samaj y qˈuiy milagros ri yerubanalaˈ chiquiwech ri winek riche (rixin) chi niquinimaj. 	 Tial la cxefpastroj kaj la Fariseoj kunvenigis sinedrion, kaj diris:Kion ni faras? cxar cxi tiu homo faras multajn signojn;


Ri jay ri yesamej wi ri sacerdotes riˈ y ronojel ri cˈo chupan ri jay, xa achiˈel jun ruwachbel o xa achiˈel rumachˈachˈil ri rachoch ri Dios ri cˈo chilaˈ chicaj. Y rumariˈ, tek ya xa niban ri jay, ri Dios xubij chare ri Moisés: Tawacˈaxaj cˈa. Can rajawaxic chi niban achiˈel rubanic ronojel ri wachbel ri xincˈut chawech pa ruwiˈ ri juyuˈ, xchaˈ ri Dios chare ri Moisés. 	 kiuj servas al la ekzemplo kaj ombro de cxielaj aferoj, kiel Moseo estis admonita, faronte la tabernaklon; cxar:Zorgu, Li diris, ke vi faru cxion laux la modelo, kiu estis montrita al vi sur la monto.


Y tek Riyaˈ xpe chic cˈa jun bey quiqˈui ri ye oxiˈ rudiscípulos, xa ye warnek chic cˈa jun bey xeril, ruma ri discípulos riˈ sibilaj al rubanon ri runakˈ tak quiwech ruma ri quiwaran. 	 Kaj denove reveninte, li trovis ilin dormantaj, cxar iliaj okuloj pezigxis.


Yacˈa ri Dios ri Kacolonel xucˈut ri rutzil chkawech, y xketamaj cˈa chi Riyaˈ quinojel ri winek yerajoˈ, 	 Sed kiam aperis la boneco de Dio, nia Savanto, kaj Lia amo al homoj,


Y riyeˈ xquibij cˈa: Ri Moisés can xuyaˈ wi ca kˈij chare ri achi chi utz nutzˈibaj jun wuj y nubij chupan chi xquijech quiˈ riqˈui ri rixjayil y tuyaˈ chare ri ixok, y tuyaˈ ca, xechaˈ riyeˈ. 	 Kaj ili diris:Moseo permesis skribi eksedzigan leteron, kaj forsendi sxin.


Y cˈo yan chic cˈa junaˈ ri ma yin cˈulunak ta waweˈ. Y wacami xipe, ncˈamon cˈa pe jubaˈ puek ri numolon pe riche (rixin) chi nonjachaˈ chique ri nuwinak ri can nicˈatzin quitoˈic, y chukaˈ ncˈamom pe ri nu‑ofrenda riyin riche (rixin) pa rachoch ri Dios. 	 Kaj post multe da jaroj mi alvenis, por alporti al mia nacio almozojn kaj oferojn;


Y can jabel wi rutijoxic banon chupan ri bey riche (rixin) ri Ajaf Jesús. Y can riqˈui cˈa ronojel ránima nutzijoj ri ruchˈabel ri Ajaf chique ri winek. Can jabel wi yerutijoj. Xa yacˈa riyaˈ xaxu (xaxe wi) ri bautismo riche (rixin) ri Juan ri Bautista ri retaman. 	 CXi tiu jam estis instruita pri la vojo de la Sinjoro; kaj estante fervora en spirito, li paroladis kaj instruadis precize pri Jesuo, konante nur la bapton de Johano;


Y xubij el chique: Quixbiyin apo chupan la aldea la nitzuˈ apo chilaˈ y can xu (xe) wi xquixoc apo, xtiwil jun ti alaj bur ri ximil ca chiriˈ ri can cˈa ma jane jun chˈocolbeyon ta. Tiquiraˈ cˈa pe y nicˈom cˈa pe chuwe. 	 dirante:Iru en la kontrauxan vilagxon, en kiu, enirante, vi trovos azenidon ligitan, sur kiu neniu iam ankoraux sidis; gxin malligu kaj alkonduku.


Y tek ri Jesús xbeˈel cˈa pe, rucusan cˈa ri jun achiˈel corona ri banon riqˈui ri jun kˈayis ri cˈo ruqˈuixal, y rucusan chukaˈ ri tziek ri morado nitzuˈun. Y yacˈariˈ tek ri Pilato xubij chique ri winek: Yacˈareˈ ri achi, xchaˈ. 	 Jesuo do eliris, portante la dornan kronon kaj la purpuran mantelon. Pilato diris al ili:Jen la homo!


Y yacˈariˈ tek ri Pablo xuyaˈ ca ri tinamit Atenas, y xbe ri pa tinamit Corinto. 	 Post tio li foriris el Ateno kaj alvenis en Korinton.


Yacˈariˈ tek ri Pablo chanin xubij apo chare ri Ananías: ¡Ri xtibano cˈa queriˈ chawe riyit ya ri Dios! ¡Riyit yit jun achi ri xa caˈiˈ apalej! Ruma can yit tzˈuyul cˈa pe chiriˈ riche (rixin) chi nakˈet tzij pa nuwiˈ, y chukaˈ nakˈaxaj pa nuwiˈ ronojel ri ley riche (rixin) ri Moisés nabij, ¿pero achique cˈa ruma tek riyit nabij chi quichˈay, y ri ley riche (rixin) ri Moisés ma que ta riˈ ri nubij? xchaˈ ri Pablo. 	 Tiam diris Pauxlo al li:Dio vin frapos, vi kalkeblanka muro; cxu vi sidas, por jugxi min laux la legxo, kaj kontraux la legxo ordonas, ke oni min frapu?


Y awetaman chukaˈ chi can cˈa yit coˈol na tek xawetamaj pe ri tzˈibatal ca chupan ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios. Y ri chˈabel riˈ xucˈut chawech chi cˈo chi xanimaj ri Cristo Jesús riche (rixin) chi xacolotej chupan ri amac. 	 kaj ke jam de frua infaneco vi konas la sanktajn skribojn, kiuj povas fari vin sagxa por savo per la fido, kiu estas en Kristo Jesuo.


Wachˈalal, pa ruqˈuisbel nwajoˈ cˈa nbij el chiwe ri rucˈamon chi niben y nichˈob, y riˈ ya ri kas kitzij, ri cˈo rukˈij, ri choj, ri chˈajchˈoj, ri jabel, ri elenak rutzijol chi yariˈ ri utz, ri can utz wi, y ronojel ri rucˈamon chi niyaˈox (nyaˈ) rukˈij. Can ya cˈa riˈ ri tibanaˈ y tichˈoboˈ. 	 Fine, fratoj, kio ajn estas vera, kio ajn honesta, kio ajn justa, kio ajn cxasta, kio ajn sxatinda, kio ajn bonfama; se estas ia virto, se estas ia lauxdo, tion pripensu.


Y riyin ncˈutuj chiwe: ¿La ya cami ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés ri xinimaj riche (rixin) chi xicˈul ri Lokˈolaj Espíritu pa tak iwánima? Ma que ta riˈ. Xa can ruma chi xinimaj ri Jesucristo ri xkatzijoj chiwe. 	 Nur la jenon mi deziras sciigxi de vi:CXu per faroj de la legxo vi ricevis la Spiriton, aux per la auxdado de fido?


Ri discípulo cˈo chi nukˈaxaj tijoj pokonal achiˈel ri rutijonel, y ri mozo cˈo chi nukˈaxaj tijoj pokonal achiˈel ri rupatrón. Riyin ri Tataˈixel, wi ri winek quibin Beelzebú chuwe, ¿cˈa ta cˈa chiwe riyix ri yix walcˈual man ta xtiquibij itzel chiwe? 	 Suficxas por la discxiplo, ke li estu kiel lia instruanto, kaj la sklavo, kiel lia sinjoro. Se oni nomis la dommastron Baal-Zebub, kiom pli ankaux liajn domanojn!


Chupan ri ley ri ruyaˈon ca ri Moisés, nubij chi ri yebano quereˈ, quecamisex chi abej. ¿Achique cˈa nabij riyit? ¿Utz o ma utz ta nikacamisaj chi abej re jun ixok reˈ? xechaˈ chare. 	 En la legxo Moseo ordonis al ni tiajn sxtonmortigi; sed kion vi diras?


Y oxiˈ icˈ ri xojcˈojeˈ cˈa ri chiriˈ pa Malta. Y cˈo cˈa jun barco ri nipe cˈa quelaˈ pa tinamit Alejandría. Ri barco riˈ rucˈuan cˈa ri quiwachbel caˈiˈ dios chutzaˈn. Ri dios riˈ, Cástor y Pólux quibiˈ. Y cˈo cˈa ri chiriˈ pa Malta, ruma chiriˈ xcˈojeˈ wi chupan ri tiempo riche (rixin) cakˈikˈ. Y chupan cˈa ri barco riˈ xojbe wi. 	 Kaj post tri monatoj ni ekveturis en sxipo Aleksandria, kiu travintris cxe la insulo; kaj gxia insigno estis la GXemeloj.


Ri ticonel can majun chic cˈa nuben ta, xa ruyon ri ulef nuben chi niqˈuiy pe ri ticoˈn. Pero nabey ya ri ti ral ri trigo nbetzˈuc pe. Cˈacˈariˈ niqˈuiy ri ruxak, y tek nim chic, ntel pe ri ruwiˈ. Y pa ruqˈuisbel ninoj cˈa pe ri ruwiˈ riqˈui ri rupan. 	 Auxtomate la tero donas frukton, unue folion, poste spikon, poste plenan grenon en spiko.


Y ye qˈuiy cˈa chukaˈ winek ri yecˈo pa tak tinamit ri yecˈo pe chunakajal ri Jerusalem, xeˈoka chiriˈ pa tinamit, y ye quicˈamom pe yawaˈiˈ ri yecˈo quiqˈui. Yecˈo cˈa ri ye yawaˈiˈ riqˈui relic yabil, y yecˈo ri ye chˈujernek cuma ri itzel tak espíritu. Y quinojel cˈa yecˈachojsex el. 	 Kunvenis ankaux en Jerusalemon la amaso el la cxirkauxaj urboj, portante malsanulojn kaj la turmentatajn de malpuraj spiritoj, kaj cxiuj estis sanigitaj.


Yacˈariˈ tek ye qˈuiy israelitas ri ye aponak riqˈui ri María, xquinimaj ri Jesús tek xquitzˈet ri xuben, chi xucˈasoj ri caminek. 	 Tiam multaj el la Judoj, kiuj venis al Maria, kaj vidis, kion li faris, kredis al li.


Riyin nbij chi sibilaj ta utz, chi quinojel ri winek ye achiˈel ta riyin, chi niquicochˈ man ta yecˈuleˈ. Xa yacˈa chikajujunal ma junan ta yatajnek chake ruma ri Dios, ruma jun wi yatajnek chare jun y jun wi chic yatajnek chare ri jun chic. 	 Sed mi volus, ke cxiuj homoj estu kiel mi mem. Tamen cxiu havas sian propran donacon de Dio, unu tiel, alia alie.


Ri Pedro y ri Cornelio yetzijon cˈa xeˈoc apo pa jay. Y yacˈa tek xeˈoc apo pa jay, yacˈariˈ tek ri Pedro xutzˈet chi ye qˈuiy winek ri quimolon quiˈ chiriˈ. 	 Kaj interparolante kun li, li eniris, kaj trovis multajn kunvenintajn;


Xpe ri Jesús xuchop ri runakˈ tak quiwech chi ye caˈiˈ y xubij chique: Ruma riyix ninimaj chi riyin yicowin yixincˈachojsaj, can tibanatej cˈa ri iraybel, xchaˈ chique. 	 Tiam li tusxis iliajn okulojn, dirante:Estu al vi laux via fido.


Riyin xintic ri ruchˈabel ri Dios pa tak iwánima. Ri kachˈalal Apolos xuben chi achiˈel xuyiˈaj ri chˈabel riˈ ruma xsamej chicojol. Pero ya ri Dios ri xbano chi xqˈuiy pa tak icˈaslen. 	 Mi plantis, Apolos akvumis; sed Dio kreskigis.


Riyin sibilaj yibison. Can ronojel kˈij cˈo nimalaj kˈaxon pa wánima cuma ri wech aj Israel. 	 ke mi havas grandan malgxojon kaj sencxesan doloron en la koro.


Xoj‑oc chic cˈa el chupan ri barco, y xkayaˈ ca ri tinamit Sidón. Yacˈa tek yoj benak, xbekacˈuluˈ jun nimalaj cakˈikˈ, y rumariˈ cˈo chi xojkˈax chuwech ri Chipre ri jun ti ruwachˈulef ri cˈo pa yaˈ, ruma xaxu (xaxe) wi chiriˈ ri ma can ta pa rubey ri cakˈikˈ cˈo wi. Pa kajxocon cˈa xicˈo wi ca ri Chipre chake. 	 Kaj irinte de tie sur la maron, ni preterveturis sub la sxirmo de Kipro, cxar la ventoj estis kontrauxaj.


Y cˈo cˈa jun achi ri tzˈuyul chiriˈ pa mesa, tek racˈaxan chic ka ri tzij ri xubij ri Jesús, xubij cˈa apo chare ri Jesús: Jabel ruwarukˈij ri can xtibewaˈ pa rajawaren ri Dios, xchaˈ. 	 Kaj auxdinte tion, unu el la kunsidantoj diris al li:Felicxa estas tiu, kiu mangxos panon en la regno de Dio.


Y tek nikabij ronojel reˈ chique ri kachˈalal ri can ye ucˈuan wi ruma ri Lokˈolaj Espíritu, ma yekacusaj ta chˈabel ri xa riqˈui jun winek petenak wi, riyoj yekacusaj chˈabel ri ye petenak riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu, riche (rixin) chi yekabij ri yerucˈut Riyaˈ chkawech. 	 Pri kio ankaux ni parolas per vortoj, ne kiujn instruas homa sagxeco, sed kiujn instruas la Spirito; komparante spiritajn kun spiritaj.


Re achiˈaˈ re xeˈayaˈ chuwe, can nyaˈon wi cˈa ri achˈabel chique. Rumariˈ tek xeˈetzelex cuma ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, ruma re achiˈaˈ re xeˈayaˈ chuwe ma ye riche (rixin) ta chic re ruwachˈulef. Can ye achiˈel chic cˈa riyin chi ma yin riche (rixin) ta re ruwachˈulef. 	 Mi donis al ili Vian vorton; kaj la mondo malamis ilin, cxar ili ne estas el la mondo, kiel mi ne estas el la mondo.


Pero wi ruma ri chojmilaj icˈaslen, riyix niwil pokonal, jabel ruwaˈikˈij. Y rumacˈariˈ ma tixibij ta iwiˈ chiquiwech ri yebano queriˈ chiwe. Ni ma tisach ta chukaˈ icˈuˈx. 	 Sed se vi ecx suferus pro justeco, felicxegaj vi estus; kaj ilian timon ne timu, nek maltrankviligxu;


Riyix ri can yix achiˈel tak walcˈual, tibanaˈ cuenta iwiˈ chiquiwech ri dios ri xa ye banon cuma ri winek. Amén. 	 Infanetoj, gardu vin kontraux idoloj.


Y xpe ri Jesús quecˈareˈ ri xuchop rubixic chique: Can jabel cˈa tichajij iwiˈ riche (rixin) chi ma xquixkˈolotej ta. 	 Kaj Jesuo ekparolis, kaj diris al ili:Gardu vin, ke neniu vin forlogu.


Tek riyix niben cˈa orar, ma tiben ta achiˈel niquiben ri winek ri ma quiniman ta ri Dios. Ruma riyeˈ, niquicamuluj chˈabel y qˈuiy chˈabel niquibij ruma riyeˈ niquichˈob chi riqˈui riˈ yeˈacˈaxex pe ruma ri Dios. 	 Kaj dum via pregxado ne vante ripetadu, kiel la nacianoj; cxar ili supozas, ke ili estos auxskultitaj pro sia multvorteco.


Y ri Jesús xbe chic cˈa chubanic orar. Y tek xtzolin pe ri pa rox mul, Riyaˈ xubij cˈa chique ri ye oxiˈ rudiscípulos: Wacami can quixwer cˈa y quixuxlan. Ya xa riqˈui cˈa reˈ. Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol can ya wi cˈa reˈ xoka ri hora, chi xquijach cˈa el pa quikˈaˈ ri aj maquiˈ. 	 Kaj li venis la trian fojon, kaj diris al ili:Dormu nun kaj ripozu; suficxas; venis la horo; jen la Filo de homo estas perfidata en la manojn de pekuloj.


Y wi riyoj yoj‑el pe chupan ronojel ri etzelal, can yoj achiˈel ri cosas ri yeˈucusex chare ri nimaˈk quejkalen, yoj chˈajchˈojsan chic ruma ri Ajaf, y yojcˈatzin chare riche (rixin) chi nikaben ronojel ruwech utzilaj tak samaj. 	 Se do iu purigos sin de cxi tiuj, li estos vazo por honoro, sanktigita, tauxga por la mastro, pretigita por cxiu bona laboro.


Ruma riyix can jabel iwetaman chi xisamej riqˈui nukˈaˈ riche (rixin) chi cˈo xincusaj riyin y cˈo chukaˈ xquicusaj ri wachibil. 	 Vi mem scias, ke cxi tiuj manoj servadis al miaj bezonoj kaj al miaj kunuloj.


Y queriˈ chukaˈ wacami cˈa yecˈo na kech aj Israel ri yoj chaˈon quiqˈui ruma ri rutzil ri Dios. 	 Tiel same do estas ankaux nuntempe restajxo laux la elektado de graco.


Can tichajij cˈa ka icˈaslen riyix, y queriˈ chukaˈ tibanalaˈ quiqˈui quinojel ri kachˈalal, ruma ri samaj ri ruyaˈon ri Lokˈolaj Espíritu chiwe, ya chi can jabel quicˈuaxic niben, ruma riyeˈ can ye riche (rixin) chic ri Ajaf Jesús y ye ruˈiglesia chic, ruma can ya Riyaˈ ri xcolo quiche (quixin) riqˈui ri ruquiqˈuel ri xbiyin chuwech ri cruz tek xcamisex. 	 Gardu vin kaj la tutan gregon, en kiu la Sankta Spirito faris vin episkopoj, por nutri la eklezion de Dio, kiun li acxetis per sia propra sango.


Y ri Jesús xutek cˈa el ri achi chrachoch. Riyaˈ xubij cˈa el chare: Ma catoc ta pan aldea riche (rixin) chi nbeˈatzijoj ca chiriˈ, xa choj jet chawachoch, xchaˈ el ri Jesús chare. 	 Kaj li forsendis lin al lia domo, dirante:Nepre ne eniru en la vilagxon.


Y pa rucaˈn kˈij, yecˈo cˈa ye caˈiˈ winek israelitas yetajin niquiben chˈaˈoj chiquiwech, y ri Moisés xapon cˈa apo quiqˈui, y xrajoˈ ta xoc chiquicojol riche (rixin) chi man ta niquiben chˈaˈoj. Rumariˈ riyaˈ xubij chique: ¿Achique cˈa ruma tek niben chˈaˈoj? Riyix xa can yix israelitas chi yix caˈiˈ, xchaˈ chique. 	 Kaj en la sekvanta tago li aperis al ili, dum ili malpacis, kaj li deziris repacigi ilin, dirante:Ho viroj, vi estas fratoj; kial vi malbonfaras unu al alia?


Y ri Dios xubij cˈa chiquij ri ma xeniman ta riche (rixin): Riyin xinben jurar ruma ri woyowal y xinbij: Kas kitzij chi ma xqueˈoc ta chupan ri uxlanen ri nyaˈ riyin. 	 CXar ni ekkredintoj venas en la ripozejon, kiel Li diris: Tial Mi jxuris en Mia kolero, Ke ili ne venos en Mian ripozejon; kvankam la faritajxoj estis finitaj jam de post la fondo de la mondo.


Jabel ruwaquikˈij ri niquikˈaxaj tijoj pokonal pa quikˈaˈ nicˈaj chic, ruma can choj wi ri quicˈaslen chuwech ri Dios. Can jabel wi ruwaquikˈij, ruma chi quiche (quixin) riyeˈ ri rajawaren ri caj. 	 Felicxaj estas tiuj, kiuj estas persekutitaj pro justeco, cxar ilia estas la regno de la cxielo.


Y ri Lokˈolaj Espíritu can tzˈetetel wi ri xka pe pa ruwiˈ ri Jesús. Can achiˈel jun palomax ri xka pe pa ruwiˈ Riyaˈ. Y yacˈariˈ tek cˈo jun chˈabel ri xpe chilaˈ chicaj y xubij: Yit cˈa riyit ri Nucˈajol y can sibilaj yatinwajoˈ, y can nucukuban wi nucˈuˈx awuqˈui, xchaˈ ri chˈabel riˈ. 	 kaj la Sankta Spirito malsupreniris sur lin en korpa aspekto kiel kolombo; kaj venis vocxo el la cxielo:Vi estas Mia Filo, la amata; en vi Mi havas plezuron.


Ri Jun cˈa ri nosakirisan, xquerusakirisaj ri yecˈo pa kˈekuˈm y ri yecˈo pa rumujal ri camic, y xkojrucˈuaj cˈa chupan ri bey riche (rixin) uxlanibel cˈuˈx. 	 Por lumi sur tiujn, kiuj sidas en mallumo kaj en la ombro de morto, Por gvidi niajn piedojn en la vojojn de paco.


Y yecˈo cˈa chique ri discípulos ri xetak el ruma ri Jesús cˈa pa tinamit Jerusalem, pa rachoch jun achi, y xbix el chique chi tek xqueˈapon, tiquibij cˈa chare: Ri Katijonel rubin cˈa pe: Ri nutiempo xa nakaj chic cˈa cˈo wi pe. Ya cˈa ri pan awachoch riyit nwajoˈ nben wi ri waˈin riche (rixin) re pascua reˈ, ye wachibilan ri nudiscípulos, quixchaˈ chare, xchaˈ ri Jesús chique ri discípulos riˈ. 	 Kaj li diris:Iru en la urbon al trovotulo, kaj diru al li:La Majstro diras:Mia tempo estas proksima; mi faros la Paskon cxe vi, kun miaj discxiploj.


Y tek xintzijoj ri ruchˈabel ri Dios chiwe, can man cˈa xincusaj ta naˈoj quiche (quixin) ri winek, ni ma xincusaj ta chukaˈ chˈabel ri can janipeˈ na rubanic, xa can ya ri Lokˈolaj Espíritu y ri ruchukˈaˈ ri Dios ri xtoˈo wuche (wixin). 	 Kaj mia parolo kaj mia prediko estis ne en allogaj paroloj de sagxeco, sed en elmontro de la Spirito kaj potenco,


Pero ri kˈij riˈ, ri winek niquichojmirisalaˈ chic cˈa quiˈ, ruma xa nuchop yan ri uxlanibel kˈij. Y can ya cˈa tek nika ri kˈij riˈ, yacˈariˈ tek nuchop ri uxlanibel kˈij. 	 Kaj estis la tago de la Preparado, kaj la sabato eklumis.


Y ri Herodes qˈuiy cˈa ri xerucˈutuj chare ri Jesús, yacˈa ri Jesús majun tzij xubij ta chare. 	 Kaj li demandis lin per multaj vortoj, sed li respondis al li nenion.


Quecˈariˈ ri chˈabel ri xuyaˈ ri Dios pa ránima ri David. Y ri uxlanen ri kanatan pe, ma nichˈo ta chrij ri uxlanen ri xquil waweˈ ri katiˈt kamamaˈ tek ye cˈamom pe ruma ri Josué. Ma ya ta riˈ. Ruma xa ye chic ri ye quiy quimam ca riyeˈ ri yecˈo re waweˈ tek ri Dios xutzuj (xusuj) chic jun bey ri uxlanen. 	 CXar se Josuo al ili estus doninta ripozon, Li ne parolus poste pri alia tago.


Can ruma cˈa Riyaˈ tek xtibekˈalajin pe ri etzelal ri cˈo pa tak cánima ri winek. Y ri Simeón xubij chukaˈ chare ri María: Ruma ri pokon ri xtiban chare ri Jesús, xtipe kˈaxon awuqˈui riyit. Xtanaˈ cˈa chi can achiˈel jun espada ri xtusoc ri awánima, xchaˈ ri Simeón. 	 kaj ankaux vian animon glavo trapasos; por ke la pensoj de multaj koroj malkasxigxu.


Y xchapatej cˈa el ri nabey chicop, rachibilan ri jun achi ri nibin chi profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios y xa ma kitzij ta chi profeta. Ri jun cˈa achi riˈ, xa aj tzˈucuy tzij, can ye rubanalon cˈa pe milagros chuwech ri chicop riˈ. Y riqˈui cˈa riˈ, ye rukˈolon ri winek riche (rixin) chi xquicˈul ri quetal. Y ri winek riˈ can xquiyaˈ cˈa chukaˈ rukˈij ri ruwachbel ri chicop. Y rumariˈ ri chicop y ri achi ri xbano ri kˈoloj chique ri winek, can ye qˈues cˈa xecˈak chupan ri kˈakˈ xolon riqˈui azufre ri can achiˈel jun nimalaj choy ri ntajin nicˈat. 	 Kaj la besto estis kaptita, kaj kun gxi la falsa profeto, kiu faris antaux gxi la signojn, per kiuj li trompis tiujn, kiuj ricevis la markon de la besto kaj adorklinigxis al gxia bildo; ili ambaux estis jxetitaj vivaj en la lagon fajran, brulantan per sulfuro;


Y ri Jesús xubij cˈa chare: Catzolin. Ri acˈajol nicˈaseˈ, xucheˈex el. Y ri achi riˈ can xunimaj wi ri xubij ri Jesús, y xbe. 	 Jesuo diris al li:Foriru, via filo vivas. La viro kredis la vorton, kiun Jesuo parolis al li, kaj li foriris.


Y yacˈariˈ tek Riyaˈ xubij chique: ¿Achique cˈa ruma tek sibilaj yinicanoj? Chinuwech riyin, riyix can jabel wi iwetaman chi ya ri nrajoˈ ri Nataˈ Dios, yariˈ ri cˈo chi nben. 	 Kaj li diris al ili:Kial vi sercxis min? cxu vi ne sciis, ke mi devas esti en la domo de mia Patro?


Rumariˈ ri fariseos y ri aj tzˈibaˈ xquicˈutuj cˈa chare ri Jesús: ¿Achique cˈa ruma tek la adiscípulos riyit ma niquiben ta achiˈel ri bin ca cuma ri katiˈt kamamaˈ? Ruma la adiscípulos riyit tek yewaˈ ma niquichˈej ta quikˈaˈ, achiˈel rubanic ri nikaben riyoj, xechaˈ chare ri Jesús. 	 Kaj lin demandis la Fariseoj kaj la skribistoj:Kial ne faras viaj discxiploj laux la tradicio de la antauxuloj, sed mangxas panon kun manoj profanaj?


Y riyit chak benak ruwech yit yawaˈ. Rumacˈariˈ ma utz ta chi ruyon relic yaˈ ri nakum. Xa takumuˈ chukaˈ jubaˈ ruyaˈal uva riche (rixin) chi queriˈ utz nuben chare ri apan. 	 Ne plu estu akvotrinkanto, sed uzu iom da vino pro la stomako kaj viaj oftaj malfortoj.


Yacˈa ri xquekumu ri yaˈ ri nyaˈ riyin majun bey xtichakiˈj ta chic quichiˈ, xa xtuben pa cánima achiˈel jun ralaxbel (rutzˈucbel) yaˈ ri can nibulbut (nibulbux) pe riche (rixin) chi yerucˈuaj cˈa chupan ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 sed kiu trinkos el la akvo, kiun mi donos al li, tiu neniam soifos; sed la akvo, kiun mi donos al li, farigxos en li fonto de akvo, sxprucanta supren por eterna vivo.


Y riyin nbij chi riyix iwacˈaxan chi ri Dios ruyaˈon re samaj reˈ chuwe, riche (rixin) chi nkˈalajsaj ri utzil ri ruyaˈon chiwe riyix. 	 se vi auxdis pri la dispono de tiu graco de Dio, kiu estas donita al mi por vi,


Y cˈo cˈa jubaˈ chic chare ri ijaˈtz riˈ xa cojol tak kˈayis ri cˈo quiqˈuixal xka wi. Y tek xeˈel pe, junan xeqˈuiy quiqˈui ri qˈuix. Y ruma chi ri qˈuix sibilaj xeqˈuiy, ri ticoˈn xejikˈ pa quikˈaˈ y man cˈa xquiyaˈ ta quiwech. 	 Kaj aliaj falis inter dornojn, kaj la dornoj kreskis kaj sufokis ilin, kaj ili ne donis frukton.


Y tek xojapon cˈa ri pa Roma, ri Julio ri capitán xerujech cˈa ri presos pa rukˈaˈ ri jun achi ri ucˈuey quiche (quixin) ri achiˈaˈ ye chajinel. Yacˈa chare ri Pablo xbix chi utz nicˈojeˈ ruyonil pa jun jay, y xtichajix ruma jun soldado. 	 Kaj kiam ni eniris en Romon, al Pauxlo estis permesate logxi sola kun la soldato, kiu lin gardis.


Y ri quimolon cˈa quiˈ ri chiriˈ xeˈokˈ, xquikˈetelaˈ y xquitzˈumaj (xquitzˈubaj) ruchiˈ chukaˈ ri Pablo. 	 Kaj cxiuj ploregis, kaj falis sur la kolon de Pauxlo kaj lin kisis,


Y ri anciano riche (rixin) ri iglesia, nicˈatzin chi can cukul rucˈuˈx riqˈui ri kas kitzij utzilaj chˈabel ri cˈutun chuwech. Y riqˈui riˈ nicowin yerupixabaj ri kachˈalal chupan ri utzilaj tijonic, y nicowin chukaˈ nubij pa ruchojmil chique ri winek chi tiquiyaˈ ca ri chˈabel ri yecˈut chiquiwech ri xa ma ye kitzij ta. 	 tenanta la fidelan vorton, kiu estas laux la instruado, por ke li povu admoni pri la sana doktrino kaj ankaux refuti la kontrauxdirantojn.


¿Y achique cˈa ruma tek riyix: Ajaf, Ajaf, yixchaˈ chuwe, y xa ma niben ta ri nbij chiwe? 	 Kaj kial vi min vokas:Sinjoro, Sinjoro; kaj ne faras tion, kion mi diras?


Ri Dios ma tzˈetetel ta. Yecˈa ronojel ri ye rubanon ri Dios chuwech re ruwachˈulef, ri can ye tzˈetetel wi, yecˈariˈ ri nikˈalajsan chiquiwech ri winek chi cˈo Dios. Can cˈa pa rutiquiribel pe, tek re ruwachˈulef rukˈalajsan pe chiquiwech ri winek chi cˈo Dios. Y rukˈalajsan chi ri Dios can cˈo wi ruchukˈaˈ ri majun bey niqˈuis ta. Rumariˈ ri winek riˈ can man cˈa xquecowin ta xtiquibij: Majun kamac riyoj, ruma majun xbin ta chake chi cˈo Dios, ma xquechaˈ ta. 	 CXar Liaj nevideblaj ecoj de post la kreado de la mondo farigxas videblaj, sentate per Liaj faritajxoj, nome, Lia eterna potenco kaj dieco; tial al ili mankas defenda pledo;


Wachˈalal, ma itzel ta quixchˈo chrij jun chic kachˈalal. Ruma wi xtibij itzel chrij jun chic kachˈalal, can chrij ri ley riche (rixin) ri Dios yixchˈo wi. Wi xtibij chi jun kachˈalal ma utz ta ri rucˈaslen chuwech ri Dios, niben cˈa chare ri ruley ri Dios chi ma utz ta. Y riqˈui riˈ ma niben ta ri nubij ri ley. Xa niben achiˈel yix aj kˈatbel tzij chrij ri ley. 	 Ne kalumniu unu la alian, fratoj. Kiu kalumnias fraton aux jugxas sian fraton, tiu kalumnias la legxon kaj jugxas la legxon; sed se vi jugxas la legxon, vi jam estas ne plenumanto de la legxo, sed jugxanto.


Y riyeˈ xekˈax cˈa pa ruwiˈ ri choy riˈ y xeˈapon chuchiˈ yaˈ chiriˈ pa Genesaret. 	 Kaj transirinte, ili alvenis teren cxe Genesaret.


Cˈacˈariˈ ri Jesús xubij cˈa chique: Wacami tipajaˈ el jubaˈ y ticˈuaj chare ri achi ri nisamej chrij re cˈulanen reˈ, riche (rixin) chi tunaˈ. Y ri yeniman yeˈilin chiriˈ can xquiben wi ri xubij ri Jesús chique. 	 Kaj li diris al ili:CXerpu nun, kaj alportu al la festenestro. Kaj oni alportis.


Y ri achiˈaˈ riˈ xquibij cˈa chare ri Jesús: Tabij cˈa chake: ¿Achique chi kˈatbel tzij cˈo pan akˈaˈ riche (rixin) chi xeˈawokotaj el ri winek ri yecˈayin waweˈ pa rachoch ri Dios? ¿Y achique chukaˈ xyaˈo ri kˈatbel tzij riˈ pan akˈaˈ chi yeˈabanalaˈ quereˈ? xechaˈ chare. 	 kaj ili ekparolis, dirante al li:Diru al ni:Laux kia auxtoritato vi cxi tion faras? aux kiu estas tiu, kiu donis al vi tian auxtoritaton?


Pero ri niquibij xa ye riyeˈ yechˈobo queriˈ, ruma riyin xa xquinapon yan iwuqˈui, wi queriˈ xtrajoˈ ri Ajaf. Y tek xquinapon, man ya ta ri quichˈabel ri xtinwacˈaxaj, xa xtinwetamaj cˈa riyin wi can cˈo ruchukˈaˈ ri Dios quiqˈui ri kachˈalal ri yebin chi can cˈo quikˈij. 	 Sed mi venos al vi baldaux, se la Sinjoro tion volos; kaj mi ekscios, ne la parolon de la blovesxvelintoj, sed la potencon.


Y qˈuiy cˈa ri majun bey ye banatajnek ta y majun bey ye tzˈeton ta ri xquecˈulwachitej chuwech ri kˈij, ri icˈ y ri chˈumilaˈ. Y ri winek cˈa ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef ma xtiquil ta chic achique xtiquiben, xa xtisach quicˈuˈx ruma chi ri mar, can xtikˈax cˈa ruwiˈ xtikˈajan, ruma sibilaj xtibolkoˈt ri ruwiˈ yaˈ. 	 Kaj estos signoj en la suno kaj la luno kaj la steloj, kaj sur la tero mizero de nacioj, konsternitaj de la mugxado de la maro kaj la ondegoj;


Ruma tek xojalex, majun kacˈamom pe. Y queriˈ chukaˈ tek xkojcom, majun chukaˈ xtikacˈuaj el. 	 cxar ni nenion enportis en la mondon, kaj ni ne povas ion forporti;


Y ri Pedro can yacˈariˈ xuchop tzij, y xubij: Can kitzij cˈa nicˈulun chinuwech chi ri Dios can junan kawech rubanon chake konojel. Ma xu (xe) ta wi cˈa ri nicˈaj yerajoˈ, y yeretzelaj ta ca ri nicˈaj chic. Ma que ta riˈ nuben. 	 Kaj Petro malfermis sian busxon, kaj diris: Vere mi ekkomprenas, ke Dio ne privilegias personojn;


¿Achique ruma tek riyix ma xkˈax ta chiwech chi ma ruma ta chi majun caxlan wey icˈamom pe, tek xinbij chiwe chi can tichajij iwiˈ chuwech ri chˈom (levadura) quiche (quixin) ri fariseos y saduceos? xchaˈ ri Jesús. 	 Kial vi ne komprenas, ke ne pri panoj mi diris al vi:Gardu vin kontraux la fermentajxo de la Fariseoj kaj Sadukeoj?


Y wi cˈo jun ri jun wi chic chi chˈabel nucˈut chiquiwech ri kachˈalal, y ri chˈabel ri nucˈut ma junan ta riqˈui ri utzilaj chˈabel ri rucˈamom pe ri Kajaf Jesucristo, y ma junan ta riqˈui ri chˈabel ri nucˈom pe ri utzilaj cˈaslen chuwech ri Dios, 	 Se iu instruas malsame kaj ne konsentas al sanaj vortoj, la vortoj de nia Sinjoro Jesuo Kristo, kaj al la lauxpieca doktrino,


Y ri winek ri yecˈo cˈa apo riqˈui ri Juan, can coyoben cˈa chi ri Juan nubij ta chique chi achique cˈa riˈ riyaˈ, ruma riyeˈ niquibilaˈ cˈa pa tak cánima chi riqˈui jubaˈ chi ri Juan yariˈ ri Cristo. 	 Kaj kiam la popolo atendis, kaj cxiuj diskutis en siaj koroj pri Johano, cxu eble li estas la Kristo,


Y re xtinbij chiwe can kitzij wi, ruma ri Cristo can cˈo wuqˈui: Can majun cˈa chiwe riyix ri yixcˈo pa ruwachˈulef Acaya ri xtelesan ta ri quicoten wuqˈui, ruma chuwe riyin can jun quicoten chi nben ri rusamaj ri Dios y nuyon cˈa ntzuk wiˈ. 	 Jen estas la vero de Kristo en mi, ke cxi tiu fanfarono ne estos barita kontraux mi en la regionoj Ahxajaj.


Toka chiˈicˈuˈx chi ri Cristo xutij chukaˈ pokon astapeˈ ri rucˈaslen Riyaˈ can choj wi. Riyaˈ xcom cˈa kuma riyoj ri ma choj ta kacˈaslen. Riyaˈ xaxu (xaxe wi) jun bey xcom ruma ri kamac, riche (rixin) chi queriˈ yoj‑oc riche (rixin) ri Dios. Riyaˈ kitzij wi chi xcom ri ruchˈacul, pero ri ruˈespíritu ma xcom ta. 	 CXar Kristo ankaux unufoje suferis pro pekoj, justulo pro maljustuloj, por ke li nin konduku al Dio; mortigite en la karno, sed vivigite en la spirito;


Yacˈa tek xapon riqˈui ri Simón Pedro riche (rixin) chi nuchˈej ri raken, ri Pedro xubij chare ri Jesús: Ajaf, ¿can nachˈej cˈa chukaˈ waken riyin? xchaˈ. 	 Tiam li venis al Simon Petro. CXi tiu diris al li:Sinjoro, cxu vi lavas al mi la piedojn?


Ruma wi jun achi ri xa ma runiman ta ri Cristo y ri rixjayil runiman ri Cristo, y ri achi riˈ nrajoˈ nicˈojeˈ riqˈui ri rixjayil, ri achi riˈ ruchapon nril ri lokˈolaj cˈaslen ruma xa jun chic quibanon riqˈui ri rixjayil. Y wi xa ya ri ixok ri ma runiman ta ri Cristo y ri rachijil runiman ri Cristo, y ri ixok riˈ nrajoˈ nicˈojeˈ riqˈui ri rachijil, ri ixok riˈ ruchapon nril ri lokˈolaj cˈaslen ruma xa jun chic quibanon riqˈui ri rachijil. Y can kitzij wi chi queriˈ, ruma xa ta man ta kitzij chi queriˈ, ri ye calcˈual ri winek riˈ man ta ye chˈajchˈoj chuwech ri Dios. Pero ri calcˈual ri winek riˈ can chˈajchˈoj chic quicˈaslen chuwech ri Dios. 	 CXar la nekredanta edzo estas sanktigita per la edzino, kaj la nekredanta edzino estas sanktigita per la frato; alie viaj infanoj estus profanaj, sed nun ili estas sanktaj.


Xaxu (xaxe wi) titzuˈ achique chi samaj xuben pa tak icˈaslen ri bis ri xuyaˈ ri Dios chiwe. Can xuben chiwe chi chanin xichojmirisaj ronojel. Ma xka ta cˈa chiwech ri rubanon ri jun kachˈalal chi kajnek pa mac. Can xixibij iwiˈ ruma xkˈax chiwech ri achique banatajnek. Can niwajoˈ chi nikatzˈet chic kawech iwuqˈui. Can nitij ikˈij riche (rixin) chi niben ri ruraybel ri Dios, y rumariˈ can xiyaˈ pa disciplina ri xmacun. Ronojel cˈa can chˈajchˈoj xiben chare. Y riqˈui riˈ can xkˈalajin chi majun imac. 	 CXar jen kian zorgemon tiu sama malgxojo laux Dio elfaris en vi, plue kian senkulpigon, plue kian indignon, plue kian timon, plue kian sopiron, plue kian fervoron, plue kian vengxon! En cxio vi elmontris vin puraj pri la afero.


Xpe cˈa ri Judas xurokij ca ri sakapuek chiriˈ pa rachoch ri Dios. Cˈacˈariˈ xel el, y xberujitzˈaj cˈa riˈ. 	 Kaj li jxetis la argxentajn monerojn en la sanktejon, kaj eliris; kaj foririnte, pendigis sin.


Y ruma ronojel ri xinbij yan, riyix ri ma yix israelitas ta, toka chiˈicˈuˈx chi tek rubanon ca, can ya ri itzel tak iraybel ri xucˈuan iwuche (iwixin), y rumariˈ xbix chiwe cuma ri ye wech aj Israel, chi ma yix junan ta quiqˈui riyeˈ, ruma riyeˈ can banon ri circuncisión chique, circuncisión ri xa ya ri quichˈacul nucˈuan y winek ri nibano chique. 	 Kaj pro tio rememoru, ke iam vi, nacianoj laux la karno, nomataj la Necirkumcido cxe la tiel nomata Cirkumcido, mane farita sur la karno-


Yereˈ ri ma xeka ta pa tak mac quiqˈui ixokiˈ, xa can ye chˈajchˈoj wi, y can quitzekelben ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl xabacuchi (xabachique) nibe wi. Yereˈ ri nabey ri xecol pe chiquicojol ri winek, riche (rixin) chi yeˈoc achiˈel nabey ofrenda chare ri Dios y chare ri Jesucristo ri can achiˈel Alaj Carneˈl. 	 Ili estas tiuj, kiuj ne malpurigxis kun virinoj; cxar ili estas virguloj. Ili estas la sekvantoj de la SXafido, kien ajn li iras. Ili estas elacxetitaj el inter la homoj, la unuaajxo al Dio kaj al la SXafido.


Y tipixabalaˈ iwiˈ riqˈui ri chˈabel ri nubij ri salmos, ri himnos y nicˈaj chic bix ri yeˈalex pa tak iwánima ruma ri Lokˈolaj Espíritu. Can quixbixan cˈa riqˈui ronojel iwánima y tiyaˈ rukˈij ri Ajaf. 	 parolante unu al alia per psalmoj kaj himnoj kaj kantoj spiritaj, kantante kaj psalmante en viaj koroj al la Sinjoro,


Ketaman chukaˈ chi yoj riche (rixin) chic ri Dios. Yecˈa ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, cˈa yecˈo na pa rukˈaˈ ri itzel winek. 	 Ni scias, ke ni el Dio estas, kaj la tuta mondo kusxas en la malbonulo.


Rumacˈariˈ, chupan ri ruchˈabel ri Dios nubij chrij ri Cristo: Tek xtzolin el chilaˈ chicaj, chˈaconek chic cˈa ca chrij ri itzel y xerucˈuaj ri yecˈo pa rukˈaˈ. Y yacˈariˈ tek xuyaˈ rutzil chique ri winek riche (rixin) chi yecowin niquiben jalajoj ruwech samaj. 	 Tial li diras: Kiam li supreniris alten, li alkondukis kaptitojn, Kaj donis donacojn al homoj.


y xubij cˈa chique: Tiyaˈ cˈa chuwe la uchukˈaˈ laˈ, riche (rixin) chi queriˈ tek riyin nyaˈ cˈa nukˈaˈ pa ruwiˈ xabachique winek, xtucˈul ta cˈa chukaˈ ri Lokˈolaj Espíritu, xchaˈ chique. 	 kaj diris:Donu ankaux al mi cxi tiun rajton, por ke cxiu ajn, sur kiun mi metos la manojn, ricevu la Sanktan Spiriton.


ya cˈa ri kˈij y ri hora tek majun nuchˈob chi noka ri rupatrón, yacˈariˈ tek noka. 	 la sinjoro de tiu servisto venos en tago, kiam li ne atendas, kaj en horo, kiam li ne scias,


Y ruma ri xkacˈaxaj chupan ri kˈij tek xoka ri kachˈalal, ma yoj tanel ta chi kabanon pe orar pan iwiˈ. Nikacˈutuj chare ri Dios chi xtuben ta chiwe chi can ta jabel xtiwetamaj ri ruraybel ri Dios, y ri Lokˈolaj Espíritu xtuyaˈ ta chukaˈ ronojel naˈoj y etamabel chiwe. 	 Tial ni ankaux, de post la tago, en kiu ni tion auxdis, ne cxesas pregxi kaj peti por vi, ke vi plenigxu per la scio de Lia volo en cxia spirita sagxo kaj prudento,


¿Y achique cˈa ruma tek riyoj nikacˈaxaj ri niquibij? Tek riyoj xa ma junan ta kachˈabel chikajujunal. 	 Kiel do ni auxdas cxiu en sia dialekto, en kiu ni naskigxis?


Can kitzij cˈa nbij chiwe, xchaˈ ri Jesús, chi ri achi cˈutuy alcawal xtzolin el, y xtzˈetetej ruma ri Dios chi xa majun rumac. Y yacˈa ri achi fariseo ma que ta riˈ xcˈulun chuwech ri Dios. Ruma chi xabachique cˈa ri nunimirisaj riˈ, xa can xtikasex cˈa rukˈij. Yacˈa ri ruchˈutinirisan riˈ, xtinimirisex rukˈij, xchaˈ ri Jesús. 	 Mi diras al vi:CXi tiu malsupreniris al sia domo, pravigita pli ol tiu; cxar cxiu, kiu sin altigas, estos humiligita; sed kiu sin humiligas, tiu estos altigita.


Tek ri discípulos Jacobo y Juan xquinabej chi ma nicˈul ta ri Jesús cuma ri winek, xquibij chare ri Jesús: Ajaf, ¿nawajoˈ chi nikacˈutuj chi tika pe kˈakˈ chilaˈ chicaj, riche (rixin) chi yeruqˈuis re winek reˈ? Achiˈel xuben ri Elías, ri jun achi ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xechaˈ. 	 Kaj liaj discxiploj Jakobo kaj Johano, tion vidinte, diris:Sinjoro, cxu vi volas, ke ni ordonu fajron malsuprenveni el la cxielo kaj ekstermi ilin?


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare: Cabiyin quelaˈ riyit Satanás. Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Xaxu (xaxe) wi cˈa ri Ajaf Dios tayaˈ rukˈij, y xaxu (xaxe wi) chukaˈ Riyaˈ ri rucˈamon chi nanimaj ri nubij, xchaˈ ri Jesús chare. 	 Kaj responde Jesuo diris al li:Estas skribite:Al la Eternulo, via Dio, adorklinigxu, kaj al Li sola servu.


Y ri winek ri ye benak chuchapic ri Jesús can yacˈariˈ tek xquichop. 	 Kaj ili metis la manojn sur lin kaj arestis lin.


Y ri achi xubij chare ri Jesús: Cˈa yin coˈol na tek nchapon pe rubanic ronojel riˈ, xchaˈ. 	 Kaj li diris:CXion tion mi observis detempe de mia juneco.


Y tek xeˈapon cˈa chuchiˈ ri jul, xquitzˈet cˈa chi ri abej tzˈapebel ruchiˈ ri jul, elesan chic el. 	 Kaj ili trovis la sxtonon derulita for de la tombo.


Ruma ri Dios ronojel xuyaˈ pa rukˈaˈ ri Cristo. Y tek nubij ri tzˈibatal ca chi ri Dios ronojel xeruyaˈ xerukˈaˈ xeraken ri Cristo, can kˈalaj ri nubij chi ri Dios ma xoc ta pa rukˈaˈ ri Cristo. Ruma ya ri Dios ri xyaˈo ronojel pa rukˈaˈ. 	 CXar:CXion Li metis sub liajn piedojn. Sed kiam estas dirate:CXio estas submetita, estas evidente, ke esceptita estas Tiu, kiu submetis cxion al li.


Y tek xeˈapon pa Cesarea ri ye ucˈuayon el riche (rixin) ri Pablo, xbequijachaˈ cˈa ri wuj pa rukˈaˈ ri Félix ri aj kˈatbel tzij, y xquijech chukaˈ apo ri Pablo chare. 	 sed tiuj, enirinte en Cezarean kaj transdoninte la leteron al la provincestro, enkondukis ankaux Pauxlon antaux lin.


Y riyeˈ xquibij: Ma rajawaxic ta cˈa chi noka chic jun ri norubij chake chi re achi reˈ can aj mac wi. Ruma konojel xkacˈaxaj ri xa cˈariˈ xubij ka, xechaˈ. 	 Kaj ili diris:Pro kio ni bezonas pluan atestadon? cxar ni mem auxdis el lia propra busxo.


Y can achiˈel ri mozo riˈ, queriˈ chukaˈ riyix. Tek ibanon chic ri samaj ri nubij ri Dios chiwe, tibij: Riyoj yoj mozos ri majun yojcˈatzin wi. Ruma xaxu (xaxe) wi ri bin chake, xaxu (xaxe) wi riˈ ri xkaben, quixchaˈ, xchaˈ ri Jesús chique ri ye rudiscípulos. 	 Tiel ankaux vi, kiam vi faris cxion, kio estas ordonita al vi, diru:Ni estas senutilaj servistoj; ni faris tion, kion fari estis nia devo.


Xpe ri Jesús xubij chare: Riyit quinatzekelbej. Xa tayaˈ cˈa ca chi ri caminakiˈ quemuk na cuma ri ye caminek chupan ri quimac, xchaˈ ri Jesús. 	 Sed Jesuo diris al li:Sekvu min, kaj lasu la mortintojn enterigi siajn mortintojn.


Ruma tek ri Dios xuyaˈ ri ley, xubij: Riyit achi ri cˈo awixjayil, man cˈa tacanoj ta jun chic ixok. Y chukaˈ riyit ixok ri cˈo awachijil, man cˈa tacˈom ta ruwech jun chic achi. Y ri Dios mismo xubij: Ma cacamisan ta. Y wi riyit ma nacanoj ta jun chic ixok, pero xa nacamisaj jun winek, nikˈalajin chi can ma nanimaj ta ri ley ri ruyaˈon ca ri Dios. 	 CXar Tiu, kiu diris:Ne adultu-diris ankaux:Ne mortigu. Se do vi ne adultas, sed mortigas, vi farigxis malobeinto kontraux la legxo.


Wech aj Israel y riyix principaliˈ chupan re katinamit, can tiwacˈaxaj cˈa ri chˈabel ri xquenbij chiwe wacami, riche (rixin) chi ntoˈ wiˈ, xchaˈ. 	 Fratoj kaj patroj, auxskultu la pledon, kiun mi faras nun antaux vi.


Pero ri Esteban, jun achi ri can nojnek ránima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu. Rumariˈ, tek riyaˈ xtzuˈun chicaj, xutzˈet cˈa ri rukˈij rucˈojlen ri Dios, y xutzˈet chukaˈ ri Jesús cˈo pa rajquikˈaˈ ri Dios. 	 Sed li, plena de la Sankta Spirito, rigardis fikse al la cxielo, kaj vidis la gloron de Dio, kaj Jesuon starantan dekstre de Dio,


Rumariˈ riyoj ri kaniman chic ri Dios, wi xa majun utzil nikaben ta, xa yoj achiˈel jun caminek y majun nicˈatzin wi nikabij chi kaniman. Xa yoj achiˈel jun chˈaculaj ri man cˈo ta chic ri ránima riqˈui. 	 CXar kiel la korpo aparte de la spirito estas malviva, tiel ankaux fido aparte de faroj estas malviva.


Y ruma cˈa chi ri cˈajol ri nicˈuleˈ xyaloj y ma noka ta chanin, ri lajuj kˈopojiˈ ri ye oyobeyon riche (rixin), xa xquichop cˈa xeyuxcuˈr y xewer ka. 	 Kaj kiam la fiancxo malfruis, ili cxiuj malviglis kaj dormis.


Y riyix iwetaman chi ri Jesucristo xcom kuma riyoj riche (rixin) chi xuyaˈ kacˈaslen. Riche (rixin) chi queriˈ wi cˈa yoj qˈues na waweˈ chuwech re ruwachˈulef, o yoj caminek chic el, cˈo kacˈaslen riqˈui Riyaˈ. 	 kiu mortis por ni, por ke ni vivu kune kun li, cxu ni maldormos aux dormos.


Pero wi can ya ri Lokˈolaj Espíritu ri nucˈuan iwuche (iwixin) chupan ri icˈaslen, nikˈalajin chi ma chuxeˈ ta chic rutzij ri ley riche (rixin) ri Moisés yixcˈo wi. 	 Sed se vi estas kondukataj de la Sinjoro, vi jam ne estas sub la legxo.


Can ma nwil ta cˈa achique nben, ruma pa nicˈaj yincˈo wi; chukaˈ nchˈob wi nyaˈ ca re ruwachˈulef y yibecˈojeˈ riqˈui ri Cristo, sibilaj jabel xtibenbanaˈ chilaˈ. 	 CXar ambauxflanke mi estas embarasata, havante deziron foriri kaj esti kun Kristo, kio estas multe pli bona;


Man cˈa tiben ta achiˈel niquiben ri achiˈaˈ ye aj tzˈibaˈ. Ruma riyeˈ sibilaj nika chiquiwech niquicusaj tukutek tak tziek, riche (rixin) chi queriˈ nitzˈet chi can cˈo quikˈij. Sibilaj chukaˈ nika chiquiwech chi niyaˈox (nyaˈ) rutzil tak quiwech ri pa tak cˈaybel. Y ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, can ya cˈa ri nabey tak chˈaquet yequicanolaˈ, riche (rixin) chi queriˈ nibix chi riyeˈ cˈo quikˈij. Y can queriˈ chukaˈ yequibanalaˈ ri pa nimaˈk tak waˈin. 	 Gardu vin kontraux la skribistoj, kiuj amas promenadi en roboj kaj amas salutojn sur la placoj, kaj cxefsegxojn en la sinagogoj, kaj cxeflokojn cxe festenoj;


Xa ruma ri mac tek nipe ri camic pa kawiˈ. Y ruma chi riyoj can yojcˈo pa rukˈaˈ ri mac, rumariˈ ri ley riche (rixin) ri Dios, nuyaˈ rucˈayewal pa kawiˈ. 	 La pikilo de la morto estas la peko; kaj la forto de la peko estas la legxo;


Y ri ixokiˈ xeˈanmej cˈa el ri chiriˈ pa jul, y can yebarbot (yebaybot) cˈa ruma ye ruchapon jun nimalaj xibinriˈil. Y can majun cˈa achoj chare xquitzijoj wi ca, ruma sibilaj quixibin quiˈ. 	 Kaj elirinte, ili forkuris de la tombo, cxar tremado kaj konfuzigxo posedis ilin; kaj ili diris nenion al iu, cxar ili timis.


Y ma xojbe ta cˈa pa tinamit Efeso, ruma ri Pablo man cˈa nrajoˈ ta chi qˈuiy chic kˈij ri nicˈojeˈ ka pa ruwachˈulef Asia. Ruma chi can ruraybel chi napon yan ri pa Jerusalem riche (rixin) ri nimakˈij Pentecostés, wi nicowin. 	 CXar Pauxlo decidis preterveturi Efeson, por ne perdi tempon en Azio; cxar li rapidis, por esti en Jerusalem, se li nur povos, en la Pentekosta tago.


Y ma ruma ta chi cˈo samaj ri xiben tek xiwil ri colotajic, riche (rixin) chi queriˈ majun ri xticowin ta xtunimirisaj riˈ y xtubij ta chi riyin xicowin xincol wiˈ. 	 ne el faroj, por ke neniu fanfaronu.


Riyin ri Pablo, yin ruˈapóstol ri Jesucristo ruma queriˈ ri xrajoˈ ri Dios riche (rixin) chi ntzijoj ri nutzuj (nusuj) chique ri winek. Y riˈ ya ri cˈaslen ri nuyaˈ chique ri winek ri xa jun chic quibanon riqˈui ri Cristo Jesús. 	 Pauxlo, apostolo de Kristo Jesuo, per la volo de Dio, laux la promeso de vivo, kiu estas en Kristo Jesuo,


Riyin ncˈutuj cˈa jun utzil chawe ruma ri Onésimo. Ruma astapeˈ pa cárcel yincˈo wi, can xintzijoj ri ruchˈabel ri Dios chare y riyaˈ xucukubaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Jesucristo, y rumariˈ xoc achiˈel jun walcˈual. 	 mi petegas vin koncerne mian filon, kiun mi naskis en miaj katenoj; tio estis Onesimo,


Yacˈariˈ tek riyin xintzˈet chi ri dragón, y ri nabey chicop y ri achi ri nubij chi nukˈalajsaj ri ruchˈabel ri Dios y xa ma kitzij ta chi profeta, xeˈel cˈa pe jojun ri achiˈel xpek (ranas) pa tak quichiˈ. Y ri oxiˈ achiˈel xpek (ranas) riˈ, xa ye oxiˈ cˈa itzel tak espíritu. 	 Kaj mi vidis tri malpurajn spiritojn, kvazaux ranojn, elirantaj el la busxo de la drako, kaj el la busxo de la besto, kaj el la busxo de la falsa profeto;


Ri Dios xuchop cˈa jun utzilaj samaj pa tak icˈaslen. Y riyin wetaman chi Riyaˈ can xtuqˈuis na wi pa ruwiˈ y ma xtuyaˈ ta ca rubanic ri samaj riˈ pa tak icˈaslen y xtitzˈaket cˈa rubanic ri samaj riˈ tek xtapon ri kˈij riche (rixin) chi xtipe chic ri Jesucristo. 	 pri tio mem fidante, ke Tiu, kiu komencis bonan faron cxe vi, gxin perfektigados gxis la tago de Jesuo Kristo;


Ri Jesús ma qˈuiy ta cˈa milagros xuben chupan ri tinamit ri xqˈuiy wi Riyaˈ. Xaxu (xaxe wi) oc caˈiˈ oxiˈ yawaˈiˈ ri xuyaˈ rukˈaˈ pa quiwiˈ y queriˈ xerucˈachojsaj. 	 Kaj li povis tie fari nenian potencajxon, krom tio, ke li metis la manojn sur kelkajn senfortulojn kaj ilin resanigis.


Y xebecˈulun cˈa pe ye caˈiˈ achiˈaˈ, ri Elías rachibilan ri Moisés, y xquichop tzij riqˈui ri Jesús. 	 Kaj aperis al ili Elija kun Moseo, kaj ili interparoladis kun Jesuo.


Ruma xaxu (xaxe) wi cˈa jun Dios cˈo. Y xaxu (xaxe) wi jun kˈaxanel cˈo pa nicˈaj ri nibano chi junan kawech riqˈui ri Dios. Ri nibano ri samaj riˈ ya ri Jesucristo ri xoc winek achiˈel riyoj. 	 CXar ekzistas unu Dio, kaj unu interulo inter Dio kaj homoj, homo, Kristo Jesuo,


Y cˈo ri yecˈo nabeyel ri xquecanaj cˈa pa ruqˈuisbel. Y cˈo ri yecˈo pa ruqˈuisbel ri xquecˈojeˈ pa nabey, xchaˈ ri Jesús. 	 Sed multaj unuaj estos lastaj, kaj lastaj estos unuaj.


Y xtuyaˈ uxlanen chiwe riyix ri yixtajin nikˈaxaj tijoj pokonal. Y xtuyaˈ chukaˈ uxlanen chake riyoj. Queriˈ xtibanatej chupan ri kˈij tek xtucˈut pe riˈ chilaˈ chicaj ri Ajaf Jesús ye rachibilan pe ri ángeles ri yaˈon chic pe uchukˈaˈ chique. 	 kaj al vi, la afliktataj, ripozon kun ni, cxe la malkasxigxo de la Sinjoro Jesuo el la cxielo kun la angxeloj de lia potenco,


Ri Dios xaxu (xaxe) wi cˈa chique ri niquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui ri nuyaˈ wi ri rutzujun (rusujun). Nuyaˈ chique riche (rixin) chi nikˈalajin ri rutzil Riyaˈ. Y can nuyaˈ wi cˈa chique quinojel ri niquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui, wi ye israelitas ri cˈo ri ley quiqˈui o wi ma ye israelitas ta ri man cˈo ta ri ley riˈ quiqˈui. Ri nicˈatzin xaxu (xaxe wi) chi quinojel tiquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui, achiˈel xucukubaˈ rucˈuˈx ri Abraham. Ruma riyaˈ yariˈ ri katataˈ konojel riyoj ri kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 GXi do estas el fido por tio, ke gxi estu laux graco; por ke la promeso estu firma al la tuta idaro, ne nur al tiu, kiu estas el la legxo, sed ankaux al tiu, kiu estas el la fido de Abraham, kiu estas la patro de ni cxiuj


Riyoj binakil yixkanataj ri pa tak kaˈoración. Can nikamatioxij chare ri Katataˈ Dios iwuma riyix. 	 Ni cxiam dankas Dion pri vi cxiuj, memorigante pri vi en niaj pregxoj;


Y jubaˈ chic chare ri ijaˈtz xka cojol tak abej. Ri ijaˈtz cˈa riˈ xel pe. Xa yacˈa tek xpe ruchukˈaˈ ri kˈij, xechakiˈj ka, ruma man cˈo ta más ruraxal ri ulef ri xka wi. 	 Kaj aliaj falis sur sxtonan lokon, kaj kreskinte, velkis, cxar ili ne havis malsekajxon.


Ri winek ri ojer ca, xquibanalaˈ dios riche (rixin) chi xquiyaˈ quikˈij, y ri Dios sibilaj xerucochˈ, ruma ma quetaman ta achique ri rucˈamon chi niquiyaˈ rukˈij. Yacˈa re kˈij reˈ, Riyaˈ nubij chi quinojel winek titzolin pe quicˈuˈx riqˈui. 	 Kaj la tempojn de nesciado preterrigardis Dio, sed nun Li proklamas al cxiuj homoj, ke ili pentu;


Y can yacˈariˈ tek ri Bernabé y ri Saulo xetak el ruma ri Lokˈolaj Espíritu. Rumariˈ riyeˈ xebe pa Seleucia. Y chiriˈ xeˈoc el pa jun barco riche (rixin) chi xekˈax apo pa Chipre. 	 Kaj cxi tiuj, forkondukite de la Sankta Spirito, malsupreniris al Seleuxkia; kaj de tie ili sxipiris al Kipro.


Ri discípulo ri cˈa ninatex ka, can ya cˈa riyaˈ ri tzˈibayon ronojel re cˈo chupan re jun wuj reˈ. Can ketaman cˈa chi kitzij ronojel ri nukˈalajsaj; ruma riyaˈ can xutzˈet ri xbanatej. 	 Tiu estas la discxiplo, kiu atestas pri tio kaj skribis tion:kaj ni scias, ke lia atesto estas vera.


Y tek ri Jesús xutzˈet ri Natanael chi xa napon yan apo riqˈui, xubij cˈa: Titzuˈ la jun achi laˈ. Riyaˈ can kˈalaj chi kitzij jun israelita. Ruma majun kˈoloj riqˈui. 	 Jesuo vidis Natanaelon venanta al li, kaj diris pri li:Jen vera Izraelido, en kiu ne estas ruzeco!


Y yacˈariˈ tek ri itzel winek xucˈuaj ri Jesús cˈa chupan ri lokˈolaj tinamit Jerusalem, y cˈa pa ruwiˈ ri rachoch ri Dios xberuyaˈ wi. 	 Poste la diablo portis lin en la sanktan urbon, kaj starigis lin sur la tegmenta pinto de la templo,


Y tek xecˈachoj chare ri waˈin quinojel, ri Jesús xucˈutuj chare ri Simón Pedro: Riyit Simón ri yit rucˈajol ri Jonás, ¿la yinawajoˈ cami más que chiquiwech quinojel reˈ? xchaˈ chare. Y ri Simón Pedro xubij cˈa: Jaˈ (je), can queriˈ wi, Ajaf. Riyit awetaman chi yatinwajoˈ. Y ri Jesús xubij chare: Wi can yinawajoˈ, can queˈayukˈuj cˈa ri alaj tak nucarneˈl, xchaˈ. 	 Post la matenmangxo Jesuo diris al Simon Petro:Simon, filo de Jona, cxu vi amas min pli, ol tiuj? Li diris al li:Jes, Sinjoro; vi scias, ke mi vin amas. Li diris al li:Pasxtu miajn sxafidojn.


Ri winek cˈa ri yekˈax el riqˈui ri Jesús, niquisiloj apo quijolon (quiwiˈ) chuwech, y cˈo chukaˈ pokon tak chˈabel ri yequibilaˈ ca chare, ruma can ma niquinimaj ta chi ya Riyaˈ ri Rucˈajol ri Dios. Ri winek riˈ niquibilaˈ cˈa ca chare ri Jesús: ¡Ah! riyit ri xabin chi can nawulaj ri rachoch ri Dios y pan oxiˈ kˈij napabaˈ chic jun bey, 	 Kaj la preterpasantoj insultis lin, balancante la kapon, kaj dirante:Ha, ha! vi, kiu detruas la sanktejon kaj konstruas gxin en la dauxro de tri tagoj,


Ri capitán xucˈuaj cˈa el ri ti cˈajol cˈa chuwech ri achi achiˈel jun coronel, y xberubij chare: Ri Pablo ri cˈo pa cárcel xirusiqˈuij (xiroyoj), y xucˈutuj jun utzil chuwe riche (rixin) chi ncˈom pe re ti cˈajol reˈ chawech, ruma cˈo nrajoˈ nubij chawe, xchaˈ. 	 Li do prenis lin kaj kondukis lin al la cxefkapitano, kaj diris:La katenito Pauxlo min alvokis, kaj petis, ke mi konduku al vi cxi tiun junulon, kiu havas ion por diri al vi.


Yacˈariˈ tek ri aj kˈatbel tzij xrelesaj cˈa el ri Barrabás, yacˈa ri Jesús xa xutek ruchˈayic, y cˈacˈariˈ xujech el riche (rixin) chi ticamisex chuwech cruz. 	 Tiam li liberigis al ili Barabason; sed skurgxinte Jesuon, li transdonis lin, por esti krucumita.


Yacˈa ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Tiyaˈ quiway riyix. Y ri discípulos xquibij chare ri Jesús: Waweˈ ma qˈuiy ta caxlan wey cˈo riche (rixin) chi nikayaˈ chique, xaxu (xaxe wi) wuˈoˈ caxlan wey y caˈiˈ car. Re winek reˈ yewaˈ, pero wi yojbe chulokˈic cosas riche (rixin) chi niquitij, xechaˈ. 	 Sed li diris al ili:Vi donu al ili mangxi. Kaj ili diris:Ni havas ne pli ol kvin panojn kaj du fisxojn, se ni ne irus kaj acxetus mangxajxon por cxi tiu tuta homomulto.


Yacˈa riyeˈ xa xetzeˈen chrij ri Jesús, ruma quetaman chi ri ti kˈopoj riˈ xa can caminek chic. Xpe cˈa ri Jesús xerelesaj cˈa pe ri winek. Cˈacˈariˈ Riyaˈ xerucusaj apo ri ruteˈ rutataˈ ri ti kˈopoj y ri ye oxiˈ chic ri ye benak riqˈui, chupan ri jay ri acuchi (achique) cˈo wi ri ruchˈacul ri ti kˈopoj. 	 Kaj ili mokridis lin. Tamen, foriginte cxiujn, li kondukis la patron de la infanino kaj la patrinon, kaj tiujn, kiuj estis kun li, kaj eniris tien, kie estis la infanino.


Y ri tinamit ri yekˈax wi ri Pablo y ri ye rachibilan el, niquibilaˈ cˈa ca chique ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta, chi can tiquinimaj ri pixaˈ ri quichojmirisan pe ri apóstoles y ri ancianos ye riche (rixin) ri iglesia ri cˈo pa Jerusalem. 	 Kaj dum ili trapasis la urbojn, ili transdonis al ili por observado la dekretojn, deciditajn de la apostoloj kaj presbiteroj en Jerusalem.


Y ri Jesús xubij chare: Xecˈojeˈ cˈa ye caˈiˈ achiˈaˈ ri cˈo quicˈas riqˈui jun achi ri niyaˈo puek pa kajic. Jun chique ri achiˈaˈ riˈ, wuˈoˈ ciento puek ri nibix denario chare ri rucˈas, y ri jun chic, cincuenta ri rucˈas. 	 Unu pruntedoninto havis du sxuldantojn; unu sxuldis kvincent denarojn, kaj la alia kvindek.


Rumariˈ ri rey Agripa xubij chare ri Festo: Man ta na rubin chic chi ya ri César ri nikˈato tzij pa ruwiˈ, nelesex ta el, xchaˈ ri Agripa. 	 Kaj Agripo diris al Festo:Tiu viro povus esti tuj liberigita, se li ne apelacius al Cezaro.


Xa jun cˈa ri Kajaf, xa jun cˈa ri kaniman, y xa jun chukaˈ bautismo banon chake konojel. 	 unu Sinjoro, unu fido, unu bapto,


Ri Jesús xcom chukaˈ riche (rixin) chi yerucol ri winek ri can ronojel kˈij yecˈo pa rukˈaˈ ri xibinriˈil ruma niquixibij quiˈ chuwech ri camic. 	 kaj liberigu tiujn, kiuj per timo de morto dum la tuta vivo estis subigitaj al sklaveco.


Y tek yecˈo chic chiriˈ pa Babilonia, ri Jeconías xralcˈualaj ri Salatiel; y ri Salatiel xralcˈualaj ri Zorobabel. 	 Kaj post la translogxigxo en Babelon, al Jehxonja naskigxis SXealtiel, kaj al SXealtiel naskigxis Zerubabel,


Ruma ronojel ri samaj ri xinbanalaˈ chicojol, reˈ jun retal chi can yin apóstol wi. Ruma can cˈo xyatej chuwe chi xenbanalaˈ ri can ximey riyix tek xitzˈet, y cˈo chukaˈ nimaˈk tak milagros ri xenbanalaˈ. Y riyin can xincochˈ wi ronojel riche (rixin) chi xinben ri samaj chicojol. 	 Vere la signoj de apostolo estis elfaritaj inter vi en cxia pacienco, per signoj kaj mirindajxoj kaj potencajxoj.


Ri atzˈan jabel. Y wi ta ri atzˈan niqˈuis ta el ri ratzˈamil, ¿achique ta cˈa rubanic niban chare riche (rixin) chi queriˈ nitzolin ta chic pe ri ratzˈamil? Rumariˈ riyix tichajij ri icˈaslen, riche (rixin) chi queriˈ ma yixoc ta achiˈel ri atzˈan ri ma natzˈamin ta chic, y chukaˈ can ta cˈo uxlanibel cˈuˈx chicojol chiˈiwonojel. Queriˈ xubij ri Jesús. 	 Salo estas bona; sed se la salo farigxis nesala, kiel vi rebonigos gxin? Havu salon en vi, kaj pacigxu unu kun alia.


Y riqˈui riˈ can xbanatej cˈa achiˈel ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek nubij: Riyaˈ can achiˈel chukaˈ jun aj mac xban chare. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 Kaj plenumigxis la Skribo, kiu diras:Kaj li estis alkalkulita al krimuloj.


Ri rutziak cˈa ri rucusan, muˈul pa quicˈ. Y Riyaˈ can cˈo cˈa jun rubiˈ, y ri biˈaj riˈ ntel chi tzij, Ruchˈabel ri Dios. 	 Kaj li estas vestita per vesto, trempita en sangon; kaj lia nomo estas:La Vorto de Dio.


Y ri pa tak iwánima can nicˈatzin cˈa chukaˈ chi ticˈojeˈ ri uxlanibel cˈuˈx riche (rixin) ri Dios, y ya ta riˈ ri nucˈuan iwuche (iwixin). Can riche (rixin) wi chi nicˈojeˈ uxlanibel cˈuˈx chicojol tek ri Dios xixrusiqˈuij (xixroyoj) riyix ri xa jun chˈaculaj ibanon quiqˈui quinojel ri quiniman chic ri Dios. Y nicˈatzin cˈa chukaˈ chi ticˈojeˈ matioxinic pa tak iwánima. 	 Kaj la paco de Kristo prezidu en viaj koroj, al kiu ankaux vi estas vokitaj en unu korpo, kaj estu dankemaj.


Y ri ixok tek xutzˈet chi xa xnabex, nibarbot (nibaybot) cˈa xoxuqueˈ xomajeˈ chuwech ri Jesús. Y chiquiwech quinojel ri winek xubij apo chare ri Jesús ri achique ruma tek xuchop ruchiˈ rutziak. Y xubij chukaˈ chi can xu (xe wi) xuchop ruchiˈ rutziak ri Jesús, can yacˈariˈ xunaˈ riyaˈ chi xcˈachoj. 	 Kaj kiam la virino ekvidis, ke sxi ne estas kasxita, sxi venis tremanta, kaj, sin jxetante antaux lin, sciigis antaux la tuta popolo, pro kia motivo sxi tusxis lin, kaj kiel sxi estas tuj sanigita.


¡Ri cˈo racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri xinbij! 	 Kiu havas orelon por auxdi, tiu auxdu.


Y majun cˈa tibano chawe chi majun awejkalen ruma chi cˈa yit cˈajol na. Pero catoc cˈambel naˈoj chiquiwech ri kachˈalal riqˈui ri achˈabel, riqˈui chi utz rucˈuaxic abanon chare ri acˈaslen, riqˈui chi yeˈawajoˈ quinojel, riqˈui chi ucˈuan ri acˈaslen ruma ri Lokˈolaj Espíritu, riqˈui chi acukuban acˈuˈx riqˈui ri Dios, y riqˈui chi acˈuan jun cˈaslen chˈajchˈoj. 	 Neniu malestimu vian junecon, sed vi estu ekzemplo al la kredantoj, per parolo, per konduto, per amo, per fido, per cxasteco.


Y ri xinbij chawe chiquiwech ye qˈuiy kachˈalal, can ya cˈa chukaˈ riˈ tacˈutuˈ chiquiwech ri nicˈaj chic kachˈalal achiˈaˈ ri can cukul wi acˈuˈx quiqˈui chi yecowin yequitijoj jabel ri nicˈaj chic. 	 Kaj kion vi de mi auxdis inter multaj atestantoj, tion transdonu al fidelaj homoj, kompetentaj instrui ankaux aliajn.


Quinojel ri ye alaxnek chic riqˈui ri Dios, quiyaˈon chic ca rubanic ri mac, ruma ri Dios xuyaˈ jun cˈaslen chare ri can achiˈel ri rucˈaslen Riyaˈ y xujel ri runaˈoj. Y ruma chi ri cˈaslen ri cˈo riqˈui ri winek riˈ can riqˈui ri Dios petenak wi, nuben cˈa chare chi ma nimacun ta chic. 	 CXiu, kiu naskigxis de Dio, ne faras pekon, cxar lia semo restas en li; kaj li ne povas peki, cxar li naskigxis de Dio.


Yacˈa ri Jesús can retaman ri itzel chˈobonic ri yetajin chrij. Rumariˈ Riyaˈ xubij cˈa chique: Riyix xa caˈiˈ ipalej. ¿Achique cˈa ruma riyix nitij ikˈij riche (rixin) chi yinitojtobej? 	 Sed Jesuo, sciante ilian ruzecon, diris:Kial vi min provas, hipokrituloj?


Ri quichˈacul cˈa ri xquicˈuaj waweˈ chuwech re ruwachˈulef majun rukˈij, yacˈa ri quichˈacul ri xtiquicˈuaj tek xquecˈastej el, can xticˈojeˈ wi rukˈij. Ri quichˈacul ri xquicˈuaj waweˈ, majun ruchukˈaˈ, yacˈa ri quichˈacul ri xtiquicˈuaj tek xquecˈastej el, can xticˈojeˈ ruchukˈaˈ. 	 gxi estas semata en malhonoro, gxi relevigxas en gloro; gxi estas semata en malforteco, gxi relevigxas en potenco;


Riyoj yoj chˈayon cuma ri winek, yoj yaˈon pa tak cárcel, ye yacatajnek winek chikij, sibilaj samaj kabanon, kacochˈon waran, kacochˈon wayjal. 	 en batovundoj, en malliberigoj, en tumultoj, en laboroj, en maldormoj, en malsatoj,


Ruma ri ley riˈ xa can ma xcowin ta xuben chique ri winek chi yetzˈetetej ruma ri Dios chi majun quimac. Yacˈa re wacami xa yoj royoben jun utzil ri can más jabel. Y ri utzil riˈ nuben chake chi yojcowin yojjel apo riqˈui ri Dios. 	 (cxar la legxo nenion perfektigis); kaj okazas la enkonduko de pli bona espero, per kiu ni alproksimigxas al Dio.


Y yacˈariˈ tek ri ángel xubij chare: Yin cˈa riyin ri yin rutakoˈn ri Dios ri Gabriel nubiˈ ri yincˈo chuwech ri Dios. Y xirutek pe wacami riche (rixin) chi nonbij ca chawe ri nucˈom pe quicoten, ruma chi xticˈojeˈ awalcˈual. 	 Kaj la angxelo responde diris al li:Mi estas Gabriel, kiu staras antaux Dio; kaj mi estas sendita, por paroli al vi kaj fari al vi tiun bonan sciigon.


tayaˈ cˈa ca ri ofrenda chiriˈ chuwech ri altar y cabiyin riqˈui ri jun awachˈalal riˈ, jacˈutuj acuybel mac chuwech. Y tek achojmirisan chic ca y junan chic iwech, cˈacˈariˈ catzolin y tayaˈ ri ofrenda chare ri Dios. 	 lasu tie vian oferon antaux la altaro, kaj foriru, unue pacigxu kun via frato, kaj poste venu kaj prezentu vian oferon.


Rumariˈ nchilabej cˈa chiwe chi ma timalij ta icˈuˈx y ma tibison ta ri iwánima, tek yinitzˈet chi riyin nkˈaxaj tijoj pokonal iwuma riyix. Xa quixquicot cˈa ruma re nkˈaxaj, ruma chi riqˈui reˈ nikˈalajin chi can cˈo ikˈij. 	 Pro tio mi petas, ke vi ne senfortigxu pro miaj suferoj por vi, kiuj estas via gloro.


Ruma riyin can nwajoˈ chi yiniwoyobej ta apo, y man ta yixwer, ruma can ma xtinyaˈ ta na rutzijol tek xquipe. 	 por ke li ne venu subite kaj ne trovu vin dormantaj.


Y ri winek riˈ man chic cˈa xcajoˈ ta xquicˈaxaj ri Pablo. Xa xquichop cˈa niquirek quichiˈ y niquibilaˈ: ¡Ticamisex la jun achi laˈ, ruma xa ma rucˈamon ta chic chi qˈues! yechaˈ. 	 Ili auxskultis lin gxis tiu vorto, sed tiam ili levis sian vocxon, dirante:Forigu tian homon de sur la tero; cxar ne decas, ke li vivu.


Tikayaˈ cˈa rukˈij ri Dios ri Rutataˈ ri Kajaf Jesucristo, ruma Riyaˈ nuyaˈ ronojel bendición riche (rixin) chilaˈ chicaj chake riyoj ri xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo. 	 Benata estu la Dio kaj Patro de nia Sinjoro Jesuo Kristo, kiu benis nin per cxia beno spirita en la cxielejoj en Kristo;


Ri Cornelio y ri ye aj pa rachoch can niquiyaˈ wi cˈa rukˈij ri Dios, y niquixibij cˈa quiˈ chi yemacun chuwech ri Dios. Y riyaˈ can ma nitaneˈ ta chi nuben orar, y can qˈuiy cˈa yerutolaˈ wi ri winek ri majun cˈo quiqˈui. 	 viro pia, kiu timis Dion kune kun sia tuta familio, kaj donis multajn almozojn al la popolo, kaj pregxis al Dio konstante.


Ruma ri saduceos ma niquinimaj ta chi xquecˈastej ri caminakiˈ, ni ma niquinimaj ta chukaˈ chi yecˈo ángeles y yecˈo espíritus, yacˈa ri achiˈaˈ fariseos can niquinimaj wi chi xquecˈastej ri caminakiˈ y niquinimaj chi yecˈo ángeles y yecˈo chukaˈ espíritus. 	 CXar la Sadukeoj diras, ke ne estas relevigxo, nek angxelo, nek spirito; sed la Fariseoj konfesas ambaux.


Y cˈo chic cˈa jun ri xbin chare ri Jesús: Ajaf, riyin nwajoˈ yatintzekelbej. Pero nabey, tayaˈ cˈa kˈij chuwe riche (rixin) chi yibechˈo na ca chique ri nteˈ nataˈ y chique ri ye wachˈalal, xchaˈ. 	 Kaj ankoraux alia diris:Mi vin sekvos, Sinjoro; sed unue permesu al mi adiauxi tiujn, kiuj estas en mia domo.


Riyix chukaˈ xa can ma xtitoˈ ta iwiˈ chuwech ri rucˈayewal riˈ. Ruma nibij chiquij ri winek chi ma utz ta yetajin chubanic, pero tek riyix nibij chi ma utz ta yetajin chubanic ri winek, xa can yixtajin nisiqˈuij (niwoyoj) ri rucˈayewal pan iwiˈ, ruma riyix chukaˈ xa can yixtajin chubanic ri mac ri yequiben riyeˈ. 	 Sekve, vi estas nedefendebla, ho cxiu homo jugxanta; cxar dum vi jugxas alian, vi kondamnas vin mem, cxar vi, la jugxanto, faradas la samajn agojn.


Tek xbeka cˈa ri pa Cesarea, xa can choj cˈa xbe ri pa Jerusalem. Y tek ye ruyaˈon chic ca rutzil tak quiwech ri kachˈalal ri niquimol quiˈ pa rubiˈ ri Dios ri chiriˈ, riyaˈ xbe cˈa pan Antioquía. 	 Kaj elsxipigxinte en Cezarea, li supreniris kaj salutis la eklezion, kaj poste vojagxis al Antiohxia.


Riyix xa cˈo kˈij ri yeˈichajij, y chukaˈ yeˈichajij icˈ, junaˈ y nicˈaj chic nimakˈij ri xa quiche (quixin) ri israelitas. 	 Vi observas tagojn kaj monatojn kaj tempojn kaj jarojn.


Y ri Jesús xubij chare: Catzuˈun cˈa. Ruma chi xacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui, rumariˈ xacˈachoj. 	 Kaj Jesuo diris al li:Ricevu vidpovon; via fido vin savis.


Y can xu (xe wi) xracˈaxaj queriˈ ri Jesús, can yacˈariˈ xubij: Riyit Simón Pedro rucˈajol ri Jonás, can jabel cˈa ruwaˈakˈij, ruma ri xabij chi yin cˈa riyin ri Cristo ri Rucˈajol ri Dios. Ri xabij majun ta cˈa winek ri xkˈalajsan chawech, xa can ya cˈa ri Nataˈ Dios ri cˈo chilaˈ chicaj ri xkˈalajsan chawech. 	 Kaj Jesuo responde diris al li:Felicxa vi estas, Simon Bar-Jona; cxar ne karno kaj sango tion malkasxis al vi, sed mia Patro, kiu estas en la cxielo.


Y can quecˈariˈ chukaˈ nubij chupan ri xintzˈibaj yan el chiwe nabey, riche (rixin) chi tek riyin xquinapon iwuqˈui, man ta xquixinyaˈ chic pa bis, xa can ta xtiwil ri quicoten quiqˈui ri kachˈalal ri can rucˈamon chi niquiyaˈ quicoten pa wánima. Y can cukul nucˈuˈx chi tek riyin yiquicot, chiˈiwonojel chukaˈ riyix xquixquicot wuqˈui. 	 Kaj mi skribis tion saman, por ke, veninte, mi ne havu malgxojon de tiuj, pri kiuj mi devus gxoji, fidante pri vi cxiuj, ke mia gxojo estas la gxojo de vi cxiuj.


Riyaˈ xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Pero riˈ xinbij yan chiwe y xa ma xiwajoˈ ta xiniwacˈaxaj. ¿Achique cˈa ruma tek wacami riyix niwajoˈ chi riyin ncamuluj chic rubixic chiwe? ¿La niwajoˈ cˈa chi yixoc rudiscípulos Riyaˈ? xchaˈ chique. 	 Li respondis al ili:Mi jxus diris al vi, kaj vi ne atentis; kial vi volas denove gxin auxdi? cxu vi ankaux volas farigxi liaj discxiploj?


Y ri ixok riˈ xubij: Ajaf, majun chic cˈo ca, xchaˈ. Y ri Jesús xubij cˈa chare: Ni xa ta riyin nbij chi yacamisex. Wacami xa catzolin, y ma camacun ta chic. 	 Kaj sxi diris:Neniu, Sinjoro. Jesuo diris al sxi:Ankaux mi vin ne kondamnas; iru, kaj de nun ne plu peku.


Y ri winek riˈ, tek xquitzˈet ri milagro ri xuben ri Jesús, xquibij cˈa: Can kitzij wi chi ya achi reˈ ri profeta ri cˈo yan chic tiempo bin wi pe chi nipe chuwech re ruwachˈulef, xechaˈ. 	 Kiam do la homoj vidis la signon, kiun Jesuo faris, ili diris:CXi tiu estas vere la profeto, kiu devis veni en la mondon.


Y riyoj ya ri Espíritu riˈ kacˈulun, ri petenak riqˈui ri Dios, y ma ya ta ri espíritu riche (rixin) re ruwachˈulef. Ri Dios ruyaˈon cˈa ri Lokˈolaj Espíritu riˈ chake, riche (rixin) chi niketamaj ronojel ri achique ri nuyaˈ pe ri Dios chake. 	 Sed ni ricevis ne la spiriton de la mondo, sed la spiriton, kiu estas de Dio; por ke ni sciu tion, al ni donacitan de Dio.


Pero ri Jesús xubij cˈa chique: Riyix can yix aj ruwachˈulef wi y riyin yin aj chilaˈ chicaj. Can yix riche (rixin) wi re ruwachˈulef, yacˈa riyin ma yin riche (rixin) ta re ruwachˈulef. 	 Kaj li diris al ili:Vi estas de malsupre, mi estas de supre; vi estas de cxi tiu mondo, mi ne estas de cxi tiu mondo.


Ri rucˈaslen ri ichˈacul, ya ri ruˈespíritu ri niyaˈo. Ri ichˈacul xa majun rejkalen. Yacˈa ri chˈabel ri ye nbin chic ka chiwe ye espíritu y ye cˈaslen. 	 La spirito estas la viviganto; la karno nenion utilas; la vortoj, kiujn mi diris al vi, estas spirito kaj estas vivo.


Y ya cˈa ri Cristo ri nabey xcˈastej el. Y yacˈa tek xtipe chic jun bey, ya chic cˈa riyoj ri yoj riche (rixin) chic Riyaˈ ri xkojcˈastej el. Quecˈariˈ rucholajen ri nibanatej. 	 Sed cxiu en sia propra vico:Kristo la unuaajxo, poste tiuj, kiuj apartenas al Kristo, cxe lia alveno.


Wachˈalal ri iniman chic ri Kajaf Jesucristo ri sibilaj nim rukˈij rucˈojlen, riyin nbij cˈa chiwe chi ma titzuˈ ta achique rubanic jun winek. Xa tikanaˈ cˈa kiˈ chi xa yoj junan konojel. 	 Miaj fratoj, ne kun personfavorado tenu la fidon de nia Sinjoro Jesuo Kristo, la glora Sinjoro.


Y queriˈ chukaˈ ri utzil ri yetajin chubanic ri winek, cˈo chi nbekˈalajin na pe. Astapeˈ cˈo nicˈaj chic utzil ri ma ye kˈalaj ta, pero cˈo chi yebekˈalajin na pe. 	 Tiel same ankaux ekzistas bonaj faroj, kiuj estas evidentaj, kaj la alispecaj ne povas esti kasxitaj.


Riche (rixin) chi queriˈ niquiyec ta apo ri quibeyomal riche (rixin) chicaj ri xticˈatzin chique achiˈel jun cimiento, riche (rixin) chi queriˈ ntoc quiche (quixin) ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 provizante por si bonan fundamenton kontraux la venonta tempo, por ke ili ektenu la efektivan vivon.


Y ri Jesús xubij chare: ¿Achique cˈa ruma tek nabij utz chuwe riyin? Ruma majun winek ri utz ta, xa can xu (xe) wi cˈa Jun ri utz y riˈ ya ri Dios. Wi riyit can nawajoˈ cˈa yatapon chupan ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, can queˈanimaj cˈa ri pixaˈ, xchaˈ chare. 	 Li diris al li:Kial vi min demandas pri bono? Ekzistas Unu, kiu estas bona; sed se vi deziras eniri en la vivon, observu la ordonojn.


Rumariˈ ri chˈabel ri ntzˈibaj el chiwe, majun wi ta chic ri nubij, xa can achiˈel nikˈax chiwech tek nisiqˈuij, can que wi cˈa riˈ ri nrajoˈ nubij. Y riyin nrayij chiwe riyix chi can ta nikˈax chiwech jabel. 	 CXar ni skribas al vi nenion alian krom tio, kion vi legas kaj prikonsentas, kaj mi esperas, ke vi prikonsentos gxis la fino;


ruma ma jane wetaman ta wi xquicowin xquinapon yan chanin. Y nwajoˈ chi nawetamaj ri achique ri cˈo chi naben chiquicojol ri ye ralcˈual chic ri cˈaslic Dios, ri nibix iglesia chique, iglesia ri chapayon y chajiyon ri kitzij ruchˈabel ri Dios. 	 sed se mi prokrastos, por ke vi komprenu, kiel oni devas konduti en la domo de Dio, kiu estas la eklezio de la vivanta Dio, la kolono kaj bazo de la vero.


Y nikacˈutuj cˈa chukaˈ chawe chi riqˈui ri awuchukˈaˈ xquecˈachoj ta ri yawaˈiˈ, y chi yeban ta milagros xaxu (xaxe wi) riqˈui ninatex rubiˈ ri Jesús ri lokˈolaj Acˈajol. Y ronojel reˈ xticˈatzin ta cˈa riche (rixin) jun retal chi can kitzij ri nikatzijoj chique ri winek, xechaˈ. 	 dum Vi etendos Vian manon por sanigado, kaj signoj kaj mirakloj farigxos per la nomo de Via sankta Servanto Jesuo.


Y riyaˈ yecˈo cˈa ye cajiˈ rumiˈal ri ma ye cˈulan ta, y riyeˈ niquikˈalajsaj cˈa ri nibix chique ruma ri Dios. 	 CXi tiu havis kvar filinojn virgulinojn, kiuj profetadis.


Y quinojel ri winek ri yecˈo chupan ri jun tinamit riˈ xbequimoloˈ quiˈ chuchiˈ ri jay ri acuchi (achique) cˈo wi ri Jesús. 	 Kaj la tuta urbo kolektigxis cxe la pordo.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri ye caˈiˈ ral ri ixok riˈ: Riyix ma iwetaman ta cˈa ri nicˈutuj chuwe. ¿La nicochˈ cami riyix achiˈel ri xtiban chuwe riyin? ¿Y la nicochˈ cami chukaˈ riyix jun tijoj pokonal achiˈel ri xtinkˈaxaj riyin? xchaˈ ri Jesús. Y riyeˈ xquibij cˈa: Nikacochˈ, xechaˈ chare. 	 Sed Jesuo responde diris:Vi ne scias, kion vi petas. CXu vi povas trinki la kalikon, kiun mi trinkos? Ili diris al li:Ni povas.


Y tek ma jane nibanatej ta ronojel riˈ, riyix xquixchapatej y xtiban cˈa chiwe chi xtikˈaxaj tijoj pokonal ruma ri ruchˈabel ri Dios. Xquixucˈuex cˈa chiquiwech ri principaliˈ ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Xquixtzˈapix pa cárcel. Xquixucˈuex chiquiwech aj kˈatbel tak tzij; chiquiwech reyes y nicˈaj chic aj kˈatbel tak tzij. Ronojel cˈa riˈ xticˈulwachilaˈ ruma icˈuan ri nubiˈ riyin. 	 Sed antaux cxio tio oni metos sur vin siajn manojn kaj persekutos vin, transdonante vin al la sinagogoj kaj malliberejoj, kaj kondukante vin antaux regxojn kaj provincestrojn pro mia nomo.


Ruma xabachique ri netzelan ri rachˈalal, ri winek riˈ can achiˈel jun camisanel. Y riyix iwetaman chi majun cˈa jun camisanel ri cˈo ta ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek riqˈui. 	 CXiu, kiu malamas sian fraton, estas hommortiganto; kaj vi scias, ke cxiu hommortiganto ne havas vivon eternan, restantan en li.


Ri ángel can xapon na wi riqˈui ri kˈopoj, y xubij chare: ¡Tiquicot cˈa ri awánima, ruma sibilaj xaka chuwech ri Dios! Ri Ajaf can cˈo awuqˈui. Y chique quinojel ri ixokiˈ, yit cˈa riyit ri sibilaj bendición xacˈul. 	 Kaj li venis al sxi, kaj diris:Saluton al vi la grace favorita, la Eternulo estas kun vi.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xbecˈulun pe chiquiwech ri pa bey y xuyaˈ rutzil quiwech. Y ri caˈiˈ ixokiˈ riˈ can yacˈariˈ xexuqueˈ ka chraken ri Jesús, xquikˈetej ri raken y can xquiyaˈ cˈa chukaˈ rukˈij. 	 Kaj jen Jesuo renkontis ilin, dirante:Saluton. Kaj alveninte, ili ekprenis liajn piedojn kaj adorklinigxis al li.


Y ri nichajin quiche (quixin) ri carneˈl nujek cˈa pe ri ruchiˈ ri coral chuwech ri aj yukˈ, y ri carneˈl can quetaman chic ri ruchˈabel ri cajyukˈ. Riyaˈ yerusiqˈuij (yeroyoj) chiquijujunal riqˈui ri quibiˈ y yerelesaj cˈa el. 	 Al tiu la pordisto malfermas; kaj la sxafoj auxskultas lian vocxon, kaj li alvokas laux nomoj siajn proprajn sxafojn, kaj elkondukas ilin.


Y chukaˈ xubij: Tibanaˈ ruchojmil jun caˈiˈ ruquiej ri Pablo, riche (rixin) chi yeruchˈocolbej, ruma riyin nwajoˈ chi riyix nicˈuaj el ri Pablo cˈa chuwech ri aj kˈatbel tzij ri Félix rubiˈ. Y nwajoˈ chi majun achique ta nucˈulwachij el pa bey. 	 kaj provizu bestojn, por sidigi Pauxlon kaj konduki lin sendangxere al Felikso, la provincestro.


Yacˈa tek riyeˈ xquicˈaxaj cˈa chi ri Jesús cˈastajnek chic pe y chi ri María Magdalena xutzˈet yan ca ruwech, xa ma xquinimaj ta. 	 Kaj auxdinte, ke li vivas kaj estas vidita de sxi, ili ne kredis.


Y ri rey riˈ can utz cˈa xtzˈetetej ruma ri Dios. Rumariˈ tek ri David xucˈutuj cˈa utzil chare ri Dios chi tuyaˈ kˈij chare riche (rixin) chi nuben jun jay ri ntoc rachoch ri mismo Dios ri can ru‑Dios wi ri kamamaˈ Jacob. 	 kiu trovis favoron antaux Dio, kaj petis trovi logxejon por la Dio de Jakob.


Riyix iwetaman, chi xa ta ri rajaf jun jay nretamaj ajan (jampeˈ) napon ri alekˈom pa rachoch, ri rajaf ri jun jay riˈ nicˈaseˈ ta riche (rixin) chi nuchajij ri rachoch, y man ta nuyaˈ kˈij chare ri alekˈom chi nelekˈ el pa rachoch. 	 Sed sciu tion, ke se la dommastro scius, en kiu gardoparto venos la sxtelisto, li viglus kaj ne lasus sian domon trafosigxi.


Y yacˈa tek nutzuliben nutzuliben, xintzˈet cˈa chi xa ronojel quiwech chicop ye petenak chupan ri jun nimalaj achiˈel tziek riˈ. Yecˈo chicop cajiˈ caken, yecˈo cˈuxnel y yecˈo ma ye cˈuxnel ta. Yecˈo aj xicˈ tak chicop y nicˈaj chic quiwech chicop ri xa niquikirirej quipan tek yebiyin. 	 kun fiksa rigardo mi gxin observis, kaj vidis kvarpiedajn bestojn de la tero kaj sovagxajn bestojn kaj rampajxojn kaj birdojn de la cxielo.


Y ri ixok riˈ xapon cˈa riqˈui ri Jesús y xuchop cˈa okˈej. Y ri ruyaˈal ri runakˈ tak ruwech ri ixok riˈ xeka ka cˈa chrij raken ri Jesús. Riyaˈ yerusulaˈ cˈa raken ri Jesús riqˈui ri rusmal tak ruwiˈ. Ri ixok riˈ yerutzˈumalaˈ (yerutzˈubalaˈ) cˈa ri raken ri Jesús, y xuyaˈ chukaˈ ri akˈom ri jubul ruxlaˈ chrij ri raken. 	 kaj starante malantauxe cxe liaj piedoj, plorante, sxi komencis priversxi liajn piedojn per siaj larmoj, kaj visxis ilin per la haroj de sia kapo, kaj kisadis liajn piedojn, kaj sxmiris ilin per la sxmirajxo.


Ri principaliˈ tak sacerdotes y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij qˈuiy cˈa ri niquibij riche (rixin) chi yetzujun (yesujun) apo chrij ri Jesús, pero Riyaˈ can majun cˈa chˈabel ri xubij riche (rixin) chi nutoˈ riˈ. 	 Kaj kiam la cxefpastroj kaj pliagxuloj akuzis lin, li respondis nenion.


Yacˈa ri discípulos ma xekˈajan ta apo chuwech ri Jesús, ruma tek ye petenak pa bey, xa xquichˈojilaˈ cˈa chiquiwech chi achique ri más nim rukˈij chique riyeˈ. 	 Sed ili silentis; cxar ili diskutis inter si sur la vojo pri tio, kiu estas la plej granda.


Quecˈariˈ ri xquequibanalaˈ ri winek chiwe, ruma ma quetaman ta ruwech ri Nataˈ y ma quetaman ta chukaˈ nuwech riyin. 	 Kaj tion ili faros pro tio, ke ili ne konis la Patron, nek min.


Ri Juan ri Bautista tek xpe, riyaˈ xucˈut cˈa jun chojmilaj bey chiwech, yacˈa riyix xa ma xinimaj ta. Xaxu (xaxe wi) ri cˈutuy tak alcawal y ri ixokiˈ ri ma utz ta quicˈaslen, xaxu (xaxe) wi riyeˈ ri xeniman. Yacˈa riyix, astapeˈ xitzˈet riˈ xa ma xtzolin ta pe icˈuˈx riche (rixin) chi queriˈ xinimaj ta. 	 CXar Johano venis al vi en vojo de justeco, kaj vi ne kredis al li; sed la impostistoj kaj malcxastistinoj kredis al li. Kaj vi, kiam vi vidis, ecx ne pentis poste, por kredi al li.


Quecˈareˈ rubanic tek xtiquir pe rutzijoxic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, ruchˈabel ri Jesucristo ri Rucˈajol ri Dios. 	 La komenco de la evangelio de Jesuo Kristo, Filo de Dio.


Y xu (xe) wi xeˈel pe pa jucuˈ, ri winek ri yecˈo chiriˈ chuchiˈ yaˈ, chanin cˈa xquetamaj ruwech chi ya ri Jesús ri xel pe pa jucuˈ. 	 Kaj kiam ili estis elsxipigxintaj, tuj oni rekonis lin,


Y riyix can ninimirisaj iwiˈ y nibij chi itzel yequibanalaˈ ri winek ri yebano ri mac riˈ. Y xa queriˈ chukaˈ yixtajin chubanic riyix. ¿La nichˈob cami chi ri Dios man ta xtuyaˈ chukaˈ rutojbalil ri imac riyix? 	 Kaj cxu vi kalkulas, ho homo, kiu jugxas la farantojn de tiaj agoj kaj faras la samajn, ke vi evitos la jugxon de Dio?


Rumacˈariˈ kachˈalal, can cof cˈa quixcˈojeˈ y ma timestaj ta ri lokˈolaj chˈabel ri xkacˈut chiwech tek xojcˈojeˈ iwuqˈui. Ni ma timestaj ta chukaˈ ri xkabij el chupan ri wuj ri xkatek iwuqˈui. Xa can tinimaj cˈa. 	 Tial, fratoj, staru firme, kaj tenu la tradiciojn, kiujn vi lernis cxu per parolo, aux per ia letero nia.


Queriˈ chukaˈ ri rijitaˈk tak ixokiˈ, yekˈalajin ta chi can quicˈuan jun utzilaj cˈaslen chuwech ri Dios, man ta yekˈaban tzij chiquij winek, man ta yekˈaber, y niquicˈut ta jun chˈajchˈojlaj cˈaslen chiquiwech ri winek. 	 ke la maljunulinoj tiel same estu je sintenado respektemaj, ne kalumniantoj, nek sklavigitaj de troa vino, sed instruantaj la bonon;


Y ri Jesús xerucˈuaj el ri rudiscípulos cˈa pa tinamit Betania. Y chiriˈ, Riyaˈ xeruyec ri rukˈaˈ chicaj, y xeruben cˈa bendecir. 	 Kaj li elkondukis ilin gxis apud Betania, kaj, levinte siajn manojn, li benis ilin.


Ri rucˈayewal ri nuyaˈ ri Dios xa nipe yan. Riyaˈ can xtuben achiˈel nuben jun achi ri cˈo chic ri iquej pa rukˈaˈ riche (rixin) chi xqueruchoy ri cheˈ ri xa ma yewachin ta jabel. Y ronojel cˈa ri xqueruchoy el, xqueruqˈuek pa kˈakˈ, xchaˈ ri Juan. 	 Kaj la hakilo jam kusxas cxe la radiko de la arboj; tial cxiu arbo, kiu ne donas bonan frukton, estas dehakata, kaj jxetata en fajron.


Y ri joyowanic, ri uxlanibel cˈuˈx y ri ajowabel ri nuyaˈ ri Dios, xticˈojeˈ ta cˈa ri pa tak iwánima. Y can pa ruqˈuiyal ta cˈa ri xtiyaˈox (xtyaˈ) chiwe. 	 Kompato al vi kaj paco kaj amo pligrandigxu.


Ri wuˈoˈ kˈopojiˈ ri xa man cˈo ta quinaˈoj, xebe cˈa chiroyobexic ri cˈajol ri xticˈuleˈ, xa yacˈa ri ma xquicˈuaj ta cˈa nicˈaj chic aceite riche (rixin) ri quilámpara, xa can xu (xe) wi ri cˈo el chupan. 	 La malprudentaj, prenante la lampojn, ne prenis oleon kun si;


Ri xeˈacˈaxan ri xubij ri Jesús, xquibilaˈ cˈa: Wi can achiˈel ri xubij, ¿achique ta cˈa jun ri xticolotej? xechaˈ. 	 Kaj tiuj, kiuj tion auxdis, diris:Kiu do povos esti savita?


¿Achique cˈa ri xbeˈitzˈetaˈ riyix chiriˈ? ¿La xitzˈet cami riyix jun achi ri jabel tak tziek ye rucusan? Ma que ta riˈ. Ri achiˈaˈ ri ye quicusalon jabel tak tziek, riyeˈ can pa tak cachoch reyes yecˈojeˈ wi. 	 Sed kion vi eliris por vidi? cxu homon mole vestitan? Jen tiuj, kiuj portas molajn vestojn, trovigxas en domoj de regxoj.


Y yacˈariˈ tek xtapon ri ruqˈuisbel. Ri Cristo xtichˈacon cˈa chiquij quinojel ri itzel tak espíritu, ri kˈatbel tak tzij, y ri cˈo uchukˈaˈ pa quikˈaˈ. Y tek chˈaconek chic chiquij quinojel, cˈacˈariˈ tek ri Cristo xtujech chic ri rajawaren pa rukˈaˈ ri Dios Tataˈixel. 	 Poste venos la fino, kiam li transdonos la regxecon al Dio, al la Patro; kiam li estos neniiginta cxian regadon kaj cxian auxtoritaton kaj potencon.


Y ri rucaˈn chicop riˈ xyaˈox (xyaˈ) cˈa kˈij chare riche (rixin) chi tuyaˈ rucˈaslen ri ruwachbel ri nabey chicop, riche (rixin) chi ri wachbel riˈ tichˈo y tutakaˈ quicamisaxic ri ma yeyaˈo ta rukˈij. 	 Kaj estis donite, ke gxi donu spiron al la bildo de la besto, por ke ecx parolu la bildo de la besto, kaj faru, ke cxiuj, kiuj ne volas adorklinigxi al la bildo de la besto, estu mortigitaj.


Y tek riyeˈ ye elenak chic pe chiriˈ, xekˈax ri pa Galilea. Pero ri Jesús ma xrajoˈ ta chi ninabex chi Riyaˈ nikˈax chiriˈ. 	 Kaj foririnte, ili trapasis tra Galileo; kaj li deziris, ke neniu tion eksciu.


Y riyoj, can ya cˈa ri rutzujun (rusujun) ri Dios chique ri ye katiˈt kamamaˈ ri ojer ca, ya cˈa riˈ ri nikayaˈ rutzijol chiwe y riˈ ya ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 Kaj ni alportas al vi bonan sciigon pri la promeso farita al la patroj,


¿La utz cami chi chak quelaˈ abanon y ri tiempo xa chanin benak? Cayacatej cˈa el riche (rixin) chi naben bautizar awiˈ, y tanimaj rubiˈ ri Ajaf Jesús, riche (rixin) chi nicuyutej ri amac, xchaˈ chuwe. 	 Kaj nun kial vi prokrastas? levigxu, kaj baptigxu, kaj forlavu viajn pekojn, vokante lian nomon.


Riyin ri Pablo, nmatioxij cˈa chare ri Dios awuma riyit Timoteo, chare ri Dios ri nben ri rusamaj riqˈui jun chˈajchˈojlaj wánima achiˈel xquiben ri katiˈt kamamaˈ ri ojer ca. Y can yanatej cˈa chuwe y rumariˈ ma yitaneˈ ta chi nben orar pan awiˈ chi pakˈij chi chakˈaˈ. 	 Mi dankas Dion, kiun mi adoras de post miaj praavoj kun pura konscienco, ke konstantan memoron mi havas pri vi en miaj pregxoj, nokte kaj tage


Y ri Herodes xubij cˈa chique ri rusamajel: Ri Jesús xa ya ri Juan ri Bautista ri xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ. Rumariˈ tek cˈo uchukˈaˈ pa rukˈaˈ riche (rixin) chi qˈuiy ri nicowin yerubanalaˈ, xchaˈ chique. 	 kaj diris al siaj servantoj:Tiu estas Johano, la Baptisto; li levigxis el la mortintoj, kaj tial tiuj potencajxoj energias en li.


Y tek ye caminek chic el ri ye wukuˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ chuwech ri ixok riˈ, can majun chique ri ye wukuˈ achiˈaˈ riˈ xcˈojeˈ ta ca ralcˈual. Y pa ruqˈuisbel xcom chukaˈ el ri ixok. 	 kaj la sep ne lasis idaron. Laste post cxiuj la virino ankaux mortis.


Ri ruwachˈulef y ri caj xqueqˈuis, yacˈa riyit majun bey xcaqˈuis ta. Ri ruwachˈulef y ri caj xa can xquerijix wi, achiˈel nirijix jun tziek. 	 Ili pereos, sed Vi restos; Kaj cxiuj ili eluzigxos kiel vesto,


Ri Rucˈajol ri Dios sibilaj xnimirisex rukˈij que chiquiwech ri ángeles, y chukaˈ ri rubiˈ Riyaˈ can más wi nim rejkalen que chuwech ri quibiˈ ri ángeles. 	 farigxinte tiom pli granda ol la angxeloj, kiom pli bonegan nomon ol ili li heredis.


Yacˈa ri principaliˈ tak sacerdotes y ri achiˈaˈ fariseos, can quelesan chic rubixic chi xabachique cˈa winek ri xtetaman acuchi (achique) cˈo wi ri Jesús, tubij chique riyeˈ, riche (rixin) chi niquichop. 	 Kaj la cxefpastroj kaj la Fariseoj jam antauxe ordonis, ke se iu scias, kie li estas, tiu montru tion, por ke oni lin kaptu.


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri ixok riˈ: Tanimaj cˈa re xtinbij chawe. Can xtoka wi cˈa jun kˈij tek quinojel ri winek ma ya ta chic pa ruwiˈ re juyuˈ reˈ, ni ma pa Jerusalem ta chukaˈ xtiquiyaˈ wi rukˈij ri Katataˈ Dios. 	 Jesuo diris al sxi:Kredu al mi, virino; venas la horo, kiam nek sur cxi tiu monto, nek en Jerusalem, vi adoros la Patron.


Ruma pa nabey mul, can niwaˈ wi quiqˈui ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta. Yacˈa tek yecˈo achiˈaˈ ri ye rachibil ri Jacobo xeˈapon riqˈui, yacˈariˈ tek ri Pedro ma xbewaˈ ta chic quiqˈui ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta, ruma xuxibij riˈ chiquiwech ri achiˈaˈ ri xeˈapon riqˈui; ruma ye riyeˈ ri yebin chi cˈo chi tiban ri circuncisión chique ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta. 	 CXar antaux ol iuj alvenis de Jakobo, li kunmangxis kun la nacianoj; sed kiam ili alvenis, li sin fortiris kaj apartigis, timante tiujn, kiuj estis el la cirkumcido.


Xaxu (xaxe) wi cˈa ri xtuchˈutinirisaj riˈ achiˈel re jun ti acˈal reˈ, ya cˈa riˈ ri más nim rukˈij ri xticˈojeˈ chiquicojol ri yecˈo pa rajawaren ri caj. 	 Kiu do humiligos sin, kiel cxi tiu infano, tiu estas la plej granda en la regno de la cxielo.


Can tatijaˈ cˈa akˈij riche (rixin) chi yatoc jun utzilaj samajel chuwech ri Dios, y majun achique ruma chi yaqˈuix, ruma can pa ruchojmil natzijoj ri kas kitzij ruchˈabel ri Dios. 	 Klopodu prezenti vin cxe Dio kiel aprobita, laboranto senriprocxa, gxuste pritaksante la vorton de la vero.


Y xquixjachalox cˈa pa quikˈaˈ ri yeˈetzelan iwuche (iwixin). Y riqˈui jubaˈ hasta ri iteˈ itataˈ, ri iwachˈalal o can ye ri iwachibil ri xquejacho iwuche (iwixin). Y yecˈo cˈa jojun chiwe riyix ri can xquecamisex. 	 Sed vi estos transdonitaj ecx de gepatroj kaj fratoj kaj parencoj kaj amikoj; kaj iujn el vi oni mortigos.


Yecˈo ri niquiben chake chi achiˈel xa ma quetaman ta kawech, pero xa jabel etaman kawech. Can yoj rutzekelben ri camic, pero xa cˈa yoj qˈues na. Yoj yaˈon pa tijoj pokonal, pero ma yoj caminek ta. 	 kiel nekonataj, tamen bone konataj; kiel mortantaj, kaj jen ni vivas; kiel pune korektataj, tamen ne mortigataj;


Tiyaˈ rutzil quiwech ri kachˈalal ixokiˈ ri Trifena y Trifosa, ri ye rusamajel ri Ajaf. Tiyaˈ rutzil ruwech ri kachˈalal Pérsida, ri sibilaj nwajoˈ. Riyaˈ sibilaj samajnek pa rusamaj ri Ajaf. 	 Salutu Trifajnan kaj Trifosan, kiuj laboras en la Sinjoro. Salutu Persison, la virinon amatan, kiu multe laboris en la Sinjoro.


Yacˈa ri ye caminek chic el ri can rucˈamon (takal chiquij) chi yebe chilaˈ chicaj, tek xtapon ri kˈij chi xquecˈastej el chiquicojol ri caminakiˈ, ri achi ma xticˈojeˈ ta chic rixjayil y ri ixok ma xticˈojeˈ ta chic rachijil, ruma can majun chic cˈulanen xtibanatej. 	 sed kiuj estas jugxitaj indaj atingi tiun mondon kaj la relevigxon el la mortintoj, tiuj nek edzigxas nek edzinigxas;


Pero ma xrajoˈ ta. Riyaˈ xa xubij cˈa chare ri rutataˈ: Riyin can ronojel kˈij cˈa yisamej awuqˈui y majun bey ri man ta nuniman atzij. Y ma riqˈui wi riˈ, majun ri ayaˈon ta chuwe. Astapeˈ xa ta jun ti qˈuisicˈ (cabra) riche (rixin) chi nikaben ta jun nimakˈij quiqˈui ri wamigos, pero majun, xchaˈ. 	 Sed li responde diris al sia patro:Jen tiom da jaroj mi servas al vi, kaj neniam mi malobeis vian ordonon, tamen vi neniam donis al mi kapridon, por ke mi estu gaja kun miaj amikoj;


Rumacˈariˈ, can nbij cˈa chiwe chi can quixcˈaseˈ y tiyaˈ ruchukˈaˈ ri caˈiˈ oxiˈ utz ri cˈa yecˈo na iwuqˈui ri xa quichapon yecom ka. Ruma riyin can ntzˈet wi cˈa chi ri yeˈibanalaˈ riyix ri yixcˈo pa tinamit Sardis, ma tzˈaket ta; y xa can ma tzˈaket ta wi chuwech ri Dios. 	 Farigxu vigla, kaj firmigu la restajxojn, kiuj estis preskaux mortantaj; cxar mi ne trovis viajn farojn plenumitaj antaux mia Dio.


Ri cˈo cˈa racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri xinbij, xchaˈ ri Jesús. 	 Kiu havas orelojn, tiu auxdu.


Ri achiˈaˈ riˈ xeˈapon quiqˈui ri principaliˈ tak sacerdotes y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij, y xbequibij chique: Riyoj kachˈobon chic cˈa chi nikacamisaj ri Pablo, y can kabin chic chi ma xkojwaˈ ta ni ma xkojucˈyaˈ ta, cˈa ya tek xkojcowin na chrij, y wi ma xtikaben ta ri nikabij, ya ta cˈa ri Dios xtiyaˈo pe rucˈayewal pa kawiˈ. 	 Kaj ili venis al la cxefpastroj kaj la pliagxuloj, kaj diris:Ni per solena jxuro ligis nin gustumi nenion, gxis ni mortigos Pauxlon.


Man cˈa tikˈol ka iwiˈ iyon riyix. Ruma ri Dios majun xtikˈolo ta riche (rixin). Ruma xabachique nutic ka ri winek, can yariˈ chukaˈ xtuben cosechar. 	 Ne trompigxu; Dio ne estas mokata; cxar cxion, kion oni semas, tion ankaux li rikoltos.


Wi ta xa riyin xicanon re samaj reˈ, can cˈo ta wajel ncˈutuj chiwe. Pero xa ma que ta riˈ. Ri samaj ri nben, can ya wi ri Dios ri xyaˈo chuwe. 	 CXar se mi tion faras propravole, mi havas rekompencon; sed se ne propravole, kiel administranto mi estas komisiita.


Y ri aj itz riˈ nisamej riqˈui ri Sergio Paulo ri aj kˈatbel tzij chiriˈ, jun achi ri can cˈo runaˈoj. Ri Sergio Paulo ri aj kˈatbel tzij xutek cˈa quisiqˈuixic (coyoxic) ri Bernabé y ri Saulo, ruma nrajoˈ nracˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios. 	 kiu estis kun la prokonsulo Sergio Pauxlo, prudenta viro. CXi tiu venigis al si Barnabason kaj Sauxlon, kaj deziris auxdi la vorton de Dio.


Xban cˈa chare chi majun rukˈij, y astapeˈ majun rumac, ya Riyaˈ ri xka ca chuxeˈ ronojel mac. ¿Achique ta cami xtitzijon ri xban chare cuma ri winek ri yecˈo pa rutiempo Riyaˈ? Ruma xapon jun kˈij chi xqˈuiyer ri etzelal quiqˈui, y rumariˈ xquicamisaj el chuwech re ruwachˈulef. 	 En lia humiligxo lia jugxo estis deprenita; Pri lia generacio kiu rakontos? CXar lia vivo estas prenita for de la tero.


Pero wetaman chi cˈo jun chic ley ri ucˈuayon wuche (wixin); ri can yerucusaj ri nukˈaˈ waken. Y re jun ley reˈ, ley riche (rixin) ri mac y nuben chˈaˈoj riqˈui ri utz ri nurayij ri wánima. Y can yin ximil pa rukˈaˈ. 	 sed mi vidas alian legxon en miaj membroj, militantan kontraux la legxo de mia menso, kaj forkaptantan min sub la legxon de la peko, kiu estas en miaj membroj.


Y tek ri Pilato xracˈaxaj ri xa cˈariˈ niquibij ka, xucˈutuj cˈa chi wi aj Galilea ri Jesús. 	 Sed kiam Pilato tion auxdis, li demandis, cxu la viro estas Galileano.