Pero ri quichˈobon chrij xapon rutzijol riqˈui riyaˈ. Y ri winek ri yeˈajowan yecamisan ri Saulo, can chi pakˈij chi chakˈaˈ coyoben cˈa ri pa tak puertas riche (rixin) ri tinamit, riche (rixin) chi niquicamisaj. 	 sed ilia konspiro sciigxis al Sauxlo. Kaj ili observadis la pordegojn tage kaj nokte, por lin mortigi;


Y ri achi beyon xubij cˈa: Wi queriˈ, nwajoˈ cˈa ncˈutuj jun chic utzil chawe riyit nataˈ Abraham. Tatakaˈ cˈa el jubaˈ ri Lázaro pa rachoch ri nataˈ. 	 Kaj li diris:Tial mi petas, patro, ke vi sendu lin al la domo de mia patro,


Tatzˈibaj cˈa ri xatzˈet, ri ntajin yebanatej chic, y chukaˈ ri xquebanatej re xtibe apo. 	 Skribu do tion, kion vi vidis, kaj kio estas, kaj kio okazos poste;


Y ri Naasón, rucˈajol ca ri Aminadab, y ri Aminadab rucˈajol ca ri Aram, y ri Aram rucˈajol ca ri Esrom, y ri Esrom rucˈajol ca ri Fares, y ri Fares rucˈajol ca jun chic achi ri Judá rubiˈ. 	 de Aminadab, de Ram, de HXecron, de Perec, de Jehuda,


Xa yacˈa riche (rixin) chi yeˈapon cˈa pa Galilea, rajawaxic chi yekˈax ri pa Samaria. 	 Kaj li devis trairi tra Samario.


Y can ya cˈa ri Bernabé y ri Saulo ri xequitek el riche (rixin) chi ye riyeˈ ri xeˈucˈuan el ronojel ri xmolotej el riche (rixin) chi yequitoˈ ri kachˈalal ri niquitij wayjal. Y ronojel cˈa ri quicˈuan el ri Bernabé y ri Saulo, xbequijachaˈ cˈa pa quikˈaˈ ri ancianos riche (rixin) ri iglesia pa Judea. 	 tion ankaux ili faris, sendante al la presbiteroj per la manoj de Barnabas kaj Sauxlo.


Man cˈa tayaˈ ta ca rubanic ri samaj ri yatajnek chawe ruma ri Dios, samaj ri xacˈul tek ri kachˈalal achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chupan ri iglesia xquiyaˈ quikˈaˈ pan awiˈ y xquibij chi xatoc jun rusamajel ri Dios. Y riˈ can xkˈalajsex chique riyeˈ ruma ri Dios. 	 Ne malsxatu la donacon, kiu estas en vi, donita al vi per profetado, kun la surmetado de la manoj de la presbiteraro.


Ri Pedro y ri Juan cachibilan quiˈ ye jotol cˈa el riche (rixin) chi yebe pa rachoch ri Dios. A las tres riche (rixin) ri tikakˈij yacˈariˈ tek ye benak el chupan ri hora riche (rixin) ri oración. 	 Kaj Petro kaj Johano estis suprenirantaj en la templon je la horo de pregxado, la nauxa.


Ruma ri jun winek ri can riche (rixin) chic cˈa ri Dios, ya ri nubij ri ruchˈabel ri Dios ri nuben. Yacˈa riyix ma niben ta ri nbij, ruma ma yix riche (rixin) ta ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 Kiu estas de Dio, tiu auxskultas la vortojn de Dio; vi ne auxskultas, cxar vi ne estas el Dio.


Y cˈacˈariˈ ri Jesús xubij cˈa: Riyix aj Jerusalem, aj Jerusalem, ¿achique cˈa ruma tek yeˈicamisalaˈ ri profetas ri yekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios? ¿Achique cˈa ruma chukaˈ tek yeˈicamisalaˈ chi abej ri yerutek pe ri Dios chicojol? Riyin can qˈuiy cˈa mul ri xinwajoˈ chi xixinmol ta wuqˈui, achiˈel nuben ri quiteˈ ecˈ chique ri tak ral, yerumol chuxeˈ ri ruxicˈ. Yacˈa riyix ma xiwajoˈ ta. 	 Ho Jerusalem, Jerusalem, kiu mortigas la profetojn, kaj prijxetas per sxtonoj tiujn, kiuj estas senditaj al gxi! kiom ofte mi volis kolekti viajn infanojn, kiel kokino kolektas sian idaron sub la flugilojn, kaj vi ne volis.


Y ri Jesús xuchop cˈa jun vaso ri cˈo ruyaˈal uva chupan, y tek rumatioxin chic chare ri Dios, xubij: Tikumuˈ cˈa ca chiˈiwonojel. 	 Kaj ricevinte kalikon, kaj doninte dankon, li diris:CXi tion prenu kaj dividu inter vi;


Y ri Jesús xubij chukaˈ chique: Re nichop el bey, can majun cˈa ticˈuaj el. Ma ticˈuaj ta chˈameˈy, ma ticˈuaj ta yaˈl, ni caxlan wey, ni irajil. Y ma ticˈuaj ta el caˈiˈ itziak, xa can xu (xe) wi ri icusan. 	 Kaj li diris al ili:Portu nenion por la vojo-nek bastonon, nek saketon, nek panon, nek monon; kaj ne havu du tunikojn.


Yacˈa ri Dios xucˈasoj ri Jesús chiquicojol ri caminakiˈ. 	 Sed Dio levis lin el la mortintoj;


Ri winek can quetaman cˈa chi ya achi riˈ ri nitzˈuyeˈ chuchiˈ rachoch ri Dios nicˈutun limosna, ri acuchi (achique) cˈo wi ri jun ruchiˈ jay ri Jabel Oc Nitzuˈun nibix chare. Y ri winek riˈ xsach quicˈuˈx chrij y quixibin quiˈ ruma ri xbanatej chiriˈ. 	 kaj ili rekonis lin, ke li estas tiu, kiu sidis por almozo apud la Bela Pordego de la templo, kaj ili plenigxis de mirego kaj konfuzigxo pri tio, kio okazis al li.


Pero riyix can yixcˈo pe wuqˈui chupan ri tijoj pokonal ri ye nkˈaxan pe. 	 Sed vi estas tiuj, kiuj restadis apud mi en miaj tentoj;


Y tek ri winek xquicˈaxaj ri xkˈajan, can xquimol cˈa apo quiˈ. Y astapeˈ ri winek riˈ xa ma junan ta quichˈabel, ruma ma junan ta ri ye petenak wi, pero tek ri ye tzekelbey riche (rixin) ri Jesús xebechˈo pe, ri winek xkˈax chiquiwech, ruma can pa jalajoj cˈa ruwech chˈabel ri xechˈo wi. Ri winek xsach quicˈuˈx tek xquicˈaxaj riˈ. 	 Kaj kiam auxdigxis tiu sono, la homamaso kunvenis kaj miregis, cxar cxiu aparte auxdis ilin paroli per lia propra dialekto.


Yacˈa riyix xa ma que ta riˈ niben y nicˈut. Xa ma niben ta achiˈel ri rubin ca ri Dios. Riyix xa yeˈitijoj ri alcˈualaxelaˈ chi ma rajawaxic ta chi yequitoˈ ri quiteˈ quitataˈ. Riyix xa nibij chique ri alcˈualaxelaˈ chi xa tiquibij chique ri quiteˈ quitataˈ: Riyin ma yicowin ta yixintoˈ riqˈui ri nicˈatzin chiwe, ruma ri cˈo wuqˈui xa ntzujun (nsujun) chic chare ri Dios, yixchaˈ chique. Y riqˈui niquibij queriˈ chi quitzujun (quisujun) chic chare ri Dios, xa riche (rixin) chi ma yequitoˈ ta ri quiteˈ quitataˈ. 	 Sed vi diras:Se iu diros al sia patro aux al sia patrino:Oferdono estu tio, per kio vi povus profiti de mi,


Y wi ma nicuy ta quimac ri winek ri cˈo pokon niquiben chiwe, chukaˈ ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj ma xtucuy ta ri imac ri yeˈibanalaˈ chuwech. 	 Sed se vi ne pardonas al homoj iliajn kulpojn, via Patro ankaux ne pardonos viajn kulpojn.


Y can iwuche (iwixin) cˈa riyix ri ye rutzujun (rusujun) ca ri Dios chupan ri ye tzˈibatal ca cuma ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ri ojer ca. Y can iwuche (iwixin) chukaˈ riyix ri xutzuj (xusuj) tek xuben ri jun trato quiqˈui ri ojer tak katiˈt kamamaˈ, tek xubij chare ri Abraham chi ruma jun riy rumam riyaˈ ri xtibecˈojeˈ na tek ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef xtiquicˈul cˈa utzil. 	 Vi estas la filoj de la profetoj, kaj de la interligo, kiun Dio faris kun viaj patroj, dirante al Abraham:Kaj benigxos per via idaro cxiuj gentoj de la tero.


Pero ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, xquibij cˈa apo chare ri aj kˈatbel tzij: Riyaˈ nubij chi Rucˈajol ri Dios, y rumariˈ cˈo chi nicamisex, ruma can queriˈ nubij ri kaley, xechaˈ. 	 La Judoj respondis al li:Ni havas legxon, kaj laux tiu legxo li devas morti tial, ke li pretendis esti Filo de Dio.


Ri akˈij acˈojlen riyit ri ayaˈon chuwe riyin, can xinyaˈ chukaˈ chique riyeˈ. Rumariˈ can cˈo chic cˈa quikˈij quicˈojlen chukaˈ, y can queriˈ nbanon chique riche (rixin) chi queriˈ xa jun ta cˈa xtiquiben, achiˈel kabanon riyoj. Ruma riyit y riyin xa yoj jun. 	 Kaj la gloron, kiun Vi donis al mi, mi donis al ili; por ke ili estu unu tiel same, kiel ni estas unu;


Ri runakˈ tak awech can yecˈatzin cˈa chawe, achiˈel nicˈatzin jun kˈakˈ riche (rixin) sakil. Y wi ri runakˈ tak awech ye utz, riyit yitcˈo pa jun sakil. 	 La lampo de la korpo estas la okulo; se do via okulo estas sendifekta, via tuta korpo estos luma.


Y ri winek cˈa riˈ can sibilaj xquequicot ruma ri ye caˈiˈ profetas xecom. Y ruma ri sibilaj quicoten riˈ, can xquequibanalaˈ cˈa sipanic ri chiquiwech ka riyeˈ; ruma can xquitij cˈa pokon pa quikˈaˈ ri ye caˈiˈ ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios. 	 Kaj la logxantoj sur la tero gxojas pri ili, kaj gajigxas; kaj ili sendos donacojn unu al la alia; cxar tiuj du profetoj turmentadis la logxantojn sur la tero.


Y chukaˈ ri Herodes majun xril ta chrij tek xixintek el riqˈui, y rumariˈ xutzolij chic pe pa nukˈaˈ riyin. Xaxu (xaxe wi) riqˈui riˈ niketamaj chi can majun mac rubanon riche (rixin) chi nicamisex. 	 nek Herodo ankaux, cxar li resendis lin al ni; kaj jen nenio inda je morto estas farita de li.


Xuben cˈa chukaˈ chi tiyalox quetal ri winek chrij tak cajquikˈaˈ o chi nicˈaj tak quiwech. Chi chˈutiˈk chi nimaˈk; chi winek beyomaˈ, y chi pobres; chi winek ri ye ximil pa samaj riqˈui jun patrón o ma ye ximil ta. 	 Kaj gxi devigas cxiujn, la malgrandajn kaj la grandajn, la ricxajn kaj la malricxajn, la liberajn kaj la sklavajn, ricevi markon sur la dekstra mano aux sur la frunto;


Y chiriˈ chupan cˈa ri jul riˈ xquiyaˈ wi ri ruchˈacul ri Jesús, ruma nakaj cˈo wi ri jul riˈ y ruma chukaˈ chi ri quinimakˈij ri israelitas ri pascua rubiˈ, nichapatej yan; y ri winek niquibanalaˈ chic ruchojmil ronojel ri nicˈatzin chique. 	 Tien do, pro la Preparado de la Judoj (cxar la tombo estis proksima) ili enmetis Jesuon.


Xaxu (xaxe) wi cˈa ruma ri rumac ri Adán, rumariˈ tek xpe ri camic pa quiwiˈ quinojel ri winek. Y ketaman chi ri samaj ri xuben ri Jesucristo más nim ri ruchukˈaˈ y rumariˈ can kˈalaj wi chi ri yecˈulu ri colotajic ri nusipaj Riyaˈ, can cˈo wi uchukˈaˈ pa quikˈaˈ riche (rixin) chi xquekˈato tzij pa jun cˈacˈacˈ cˈaslen. Ruma can nuben wi cˈa chique chi yetzˈetetej ruma ri Dios chi majun quimac. 	 CXar se, per la eraro de la unu, morto regxis per unu, des plimulte regxos en vivo per la unu Jesuo Kristo tiuj, kiuj ricevis abundon de la graco kaj de la donaco de justeco.


Queriˈ xuben ri Cristo tek xcom chuwech ri cruz. Can ruma cˈa ri rucamic tek xuben chare ri ley ri xuyaˈ ri Moisés chake riyoj israelitas chi majun chic rejkalen. Y queriˈ xuben riche (rixin) chi wacami cˈo chic uxlanibel cˈuˈx chkacojol riyoj israelitas iwuqˈui riyix ri ma yix israelitas ta; xa junan chic kawech. Xojjalatej yan cˈa; can cˈacˈacˈ chic kacˈaslen ruma xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo. 	 en sia karno neniiginte la malamon, la legxon de ordonoj en dekretoj; por krei en si el la du unu novan homon, tiel farante pacon;


Ronojel reˈ nibanatej ruma queriˈ tzˈiban ca ruma ri jun profeta ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Ri rutzˈiban cˈa ca riyaˈ, nubij: 	 Kaj cxi tio okazis, por ke plenumigxu tio, kio estis dirita per la profeto, nome:


Yacˈa tek ri kachˈalal quimolon apo quiˈ chrij ri Pablo, riyaˈ xa xbepaˈeˈ pe chiquiwech, y xtzolin chic cˈa pa tinamit. Y pa rucaˈn kˈij riyaˈ y ri Bernabé xebe cˈa pa jun tinamit Derbe rubiˈ. 	 Sed kiam la discxiploj staris cxirkaux li, li levigxis, kaj eniris en la urbon; kaj en la sekvanta tago li eliris kun Barnabas al Derbe.


Y ri Bernabé nrajoˈ cˈa chi niquicˈuaj ta chic jun bey ri Juan ri nibix chukaˈ Marcos chare. 	 Kaj Barnabas konsilis kunpreni Johanon, alnomatan Marko.


Pero ma riqˈui wi riˈ, ye qˈuiy chique ri achiˈaˈ ri pa moc (comon) yekˈato tzij chiquicojol ri israelitas ri xeniman riche (rixin) ri Jesús. Xa yacˈa chi ma xquikˈalajsaj ta quiˈ, ruma niquixibij quiˈ chiquiwech ri fariseos, chi man xa queˈokotex pe chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. 	 Tamen ecx el la regantoj multaj kredis al li; sed pro la Fariseoj ili ne konfesis lin, por ke ili ne estu elpelitaj el la sinagogo;


Y chiriˈ chuwech ri Jesús cˈo cˈa apo jun achi ri sipojnek. 	 Kaj jen antaux li estis unu hidropsulo.


Pero riyeˈ xquichˈob chi ri niquitzˈet xa ya cˈa ri ánima riche (rixin) ri Jesús, rumariˈ sibilaj xquixibij quiˈ. 	 Sed terurite kaj timigite, ili supozis, ke ili vidas spiriton.


Riyin ri Pablo, yin jun ruˈapóstol ri Jesucristo; y ya ri Dios ri xisiqˈuin (xinoyon) riche (rixin) chi xinoc apóstol, ruma queriˈ ri nrajoˈ Riyaˈ. Riyin wachibil cˈa ri kachˈalal Sóstenes, 	 Pauxlo, vokita por esti apostolo de Jesuo Kristo per la volo de Dio, kaj Sostenes, nia frato,


Tek ri ijaˈtz cˈo chic cˈa pan ulef, ri ticonel majun chic ri nuben. Riyaˈ nbewer tek ntoc pe ri akˈaˈ y niyacatej el tek niseker pe, y queriˈ nuben ronojel kˈij. Y tek napon ri kˈij, ri ijaˈtz ntzˈuc pe y niqˈuiy, yacˈa ri xtico ka riche (rixin) ri ijaˈtz ma retaman ta achique rubanic tek ri ijaˈtz ntzˈuc pe y achique rubanic tek niqˈuiy. 	 kaj dormus kaj levigxus nokte kaj tage, kaj la semoj burgxonus kaj kreskus, li ne scias kiel.


Y ya ri jun achi aj samajel chrij sakapuek ri Demetrio rubiˈ, ri xetakchiˈin ri winek. Ruma ri chiriˈ pan Efeso, can cˈo rachoch jun ruwachbel ixok ri nibix Diana chare, y ya cˈa ri ruwachbel ri jay riˈ ri yerubanalaˈ riyaˈ riqˈui ri sakapuek, y yerucˈayij. Y ri achi riˈ, ye rachibilan ri ye rumozo sibilaj cˈa yechˈacon chiquij ri tak ruwachbel ri jay riˈ. 	 CXar unu viro, nomata Demetrio, argxentajxisto, kiu faradis argxentajn templetojn de Artemis, liveris al la metiistoj multe da okupo;


Y ri Pilato tzˈuyul cˈa ri acuchi (achique) nukˈet wi tzij, tek xapon cˈa rutzijol riqˈui ri rubin el ri rixjayil. Ri rixjayil rutakon cˈa el rubixic chare: Ri Jesús jun achi choj, rumariˈ riyit, ma catoc ta cachibil ri yeˈajowan niquicamisaj. Ruma riyin xinben jun achicˈ ri sibilaj rucˈayewal ruma ri Jesús. Quecˈariˈ ri rutakon el rubixic ri rixjayil ri Pilato. 	 Kaj dum li sidis sur la tribunala segxo, lia edzino sendis al li, por diri:Nenion havu kun tiu justulo, cxar mi suferis multe hodiaux en songxo kauxze de li.


Y ri Esteban xuben cˈa orar tek chapon rucˈakic chi abej, y nubij cˈa: Wajaf Jesús, tacˈuluˈ cˈa ri wánima, xchaˈ. 	 Kaj ili sxtonmortigis Stefanon, vokantan kaj dirantan:Jesuo, Sinjoro, akceptu mian spiriton.


Y yecˈo cˈa achiˈaˈ fariseos ri quiniman chic ri Jesucristo, ri xebepaˈeˈ pe y xquibij cˈa: Ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta, tibix chique chi cˈo chi niban ri circuncisión chique, y chi tiquibanaˈ chukaˈ ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés, xechaˈ. 	 Sed levigxis iuj kredantoj el la sekto de la Fariseoj, dirante:Estas necese cirkumcidi ilin, kaj ordoni, ke ili observu la legxon de Moseo.


Rumariˈ wi riyit can yitcˈo chic apo riqˈui ri altar riche (rixin) chi nayaˈ jun ofrenda chare ri Dios y yariˈ tek ninatej chawe chi riyit cˈo jun pokon abanon chare jun awachˈalal, 	 Tial, se vi prezentas vian oferon cxe la altaro, kaj tie memoras, ke via frato havas ion kontraux vi,


Y ruma chi xkacukubaˈ kacˈuˈx riqˈui ri Jesucristo, rumariˈ tek Riyaˈ yoj rucusan apo chupan ri rutzil ri Dios y wacami cof yojcˈo chupan. Y can yojquicot ruma koyoben chic ri kˈij tek junan xkojcˈojeˈ riqˈui ri Dios ri cˈo rukˈij rucˈojlen. 	 per kiu ankaux ni ricevis enkondukon per fido en cxi tiun gracon, en kiu ni staras; kaj ni gxoju pro espero de la gloro de Dio.


Xaxu (xaxe wi) jun Dios cˈo. Y ya Riyaˈ ri Tataˈaj kiche (kixin) konojel. Riyaˈ can cˈo pa kawiˈ konojel, y nisamej pa tak kacˈaslen chikonojel, y can cˈo chukaˈ pa tak kánima. 	 unu Dio kaj Patro de cxiuj, kiu estas super cxiuj, kaj tra cxiuj, kaj en cxiuj.


Jun ri cˈo ajowabel riqˈui, ma chak xabachique ta yerubanalaˈ, y chukaˈ ma nucanoj ta ri xaxu (xaxe wi) ri nicˈatzin chare ka riyaˈ. Y ma nipe ta royowal chanin, ma nuyec ta pa ránima ri pokon ri niban o ri nibix chare. 	 ne kondutas nedece, ne celas por si mem, ne kolerigxas, ne pripensas malbonon,


Riyaˈ can yecˈo wi cˈa ri xerucol, pero Riyaˈ ma nicowin ta nucol el riˈ. Y wi can ya cˈa Riyaˈ ri Rey riche (rixin) re katinamit Israel, tika cˈa pe chuwech la cruz y riyoj can xtikanimaj cˈa Riyaˈ. 	 Aliajn li savis; sin mem li ne povas savi. Li ja estas Regxo de Izrael, li nun deiru de la kruco, kaj ni kredos al li.


Yacˈa tek xquitzˈet ri jul, xquitzˈet chi xa jakel chic. Ri nimalaj abej tzˈapebel ruchiˈ ri jul, xa elesan chic el. 	 kaj suprenrigardante, ili vidis, ke la sxtono estas derulita; cxar gxi estis tre granda.


Y ri winek ri xeˈacˈaxan riˈ, xquiyaˈ ca ri tinamit y xebe cˈa acuchi (achique) cˈo wi ri Jesús. 	 Ili eliris el la urbo, kaj venis al li.


Y ri achiˈaˈ riˈ xquicˈutuj cˈa chique ri ruteˈ rutataˈ ri achi: ¿La ya iwalcˈual reˈ, ri nibij chi can moy tek xalex? Wi moy cˈa tek xalex, ¿achique cˈa ruma tek nitzuˈun chic wacami? xechaˈ chique. 	 kaj demandis ilin, dirante:CXu cxi tiu estas via filo, kiu, vi diras, naskigxis blinda? kiel do li nun vidas?


Ri Jesús xuyaˈ chic cˈa jun cˈambel tzij chiquiwech, y xubij cˈa chique: Ri rajawaren ri caj junan cˈa riqˈui ri chˈom (levadura) ri xberucˈamaˈ pe jun ixok y xuyaˈ ca chupan oxiˈ pajbel harina, xuchˈomirisaj cˈa ronojel. Quecˈariˈ chukaˈ xtibiyin rutzijol ri ruchˈabel ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 Alian parabolon li parolis al ili:La regno de la cxielo similas al fermentajxo, kiun virino prenis kaj kasxis en tri mezurojn da faruno, gxis la tuto fermentis.


Y wi cˈo cˈa jun winek ri yarutzujuj (yarusujuj) pa kˈatbel tzij ruma nrajoˈ nrelesaj jun atziak, can man cˈa tapokonaj ta nayaˈ ca chare; y xa can tayaˈ cˈa ca chukaˈ ri achaqueta chare. 	 Kaj se iu deziras procesi kontraux vi, por forpreni vian tunikon, lasu lin preni ankaux vian mantelon.


Ruma ronojel jay xa winek ri nibano, yacˈa ronojel ri yekatzˈet, ya ri Dios ri banayon. 	 CXar cxiu domo estas starigita de iu; sed la stariginto de cxio estas Dio.


Y riyaˈ xaxu (xaxe wi) oc jun wakxakiˈ o lajuj kˈij ri xcˈojeˈ el ri pa Jerusalem, y xxuleˈ ka pa Cesarea. Y pa rucaˈn kˈij, riyaˈ xbetzˈuyeˈ cˈa pe ri pa kˈatbel tzij, y xutek cˈa rucˈamaric ri Pablo. 	 Kaj restinte inter ili ne pli ol ok aux dek tagojn, li iris al Cezarea; kaj en la sekvanta tago li sidigxis sur la tribunala segxo, kaj ordonis, ke oni alkonduku Pauxlon.


Ri Dios xojrucol chupan ri kamac, y xojrusiqˈuij (xojroyoj) riche (rixin) chi nikacˈuaj jun lokˈolaj cˈaslen. Y ronojel reˈ xuben, ma ruma ta chi cˈo utz ri kabanon riyoj, xa can ruma ri rutzil Riyaˈ y ruma chukaˈ can queriˈ ruchˈobon pe chikij. Ojer ca tek cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef, ri Dios xuchˈob yan chi nuyaˈ ri rutzil chake riyoj ri xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo. 	 kiu nin savis kaj vokis per sankta voko, ne laux niaj faroj, sed laux Sia propra antauxintenco kaj laux la graco donita al ni en Kristo Jesuo antaux tempoj eternaj,


Y cˈo cˈa jun sacerdote ri petenak chukaˈ chupan ri bey riˈ. Y tek ri sacerdote riˈ xutzˈet chi punul ri achi ri chiriˈ pa bey, xu (xe wi) xutzuˈ ca y xa choj xkˈax el. 	 Kaj laux okazo unu pastro malsupreniris la saman vojon; kaj lin vidinte, li preterpasis aliflanke.


Ri ojer ca, ri Dios qˈuiy cˈa mul xchˈo quiqˈui ri ye katiˈt kamamaˈ. Y tek xchˈo quiqˈui, xerucusaj cˈa profetas, achiˈaˈ ri xekˈalajsan ri ruchˈabel, y qˈuiy cˈa rubanic xerucusaj wi ri achiˈaˈ riˈ riche (rixin) chi xukˈalajsaj ri ruchˈabel chique ri katiˈt kamamaˈ. 	 Dio, kiu multafoje kaj multamaniere parolis en la tempo antikva al niaj patroj en la profetoj,


Y riqˈui ri ruraybel Riyaˈ xuyaˈ jun cˈacˈacˈ kacˈaslen tek xkanimaj ri kas kitzij ruchˈabel, y xoj‑oc achiˈel ri nabey tak cosecha chare ronojel ri ruqˈuiytisan ca ri Dios. 	 Laux Sia propra volo Li naskis nin per la vorto de la vero, por ke ni estu kvazaux unuaajxo de Liaj kreitajxoj.


Yacˈariˈ tek ri winek ri ye ruvecino ri achi riˈ y ri nicˈaj chic winek ri ye tzˈeteyon riche (rixin) chi can moy wi, niquibilaˈ cˈa: ¿La ma ya ta cami achi reˈ ri katzˈeton chi nitzˈuytaj y nucˈutulaˈ limosna? yechaˈ cˈa. 	 La najbaroj do, kaj tiuj, kiuj antauxe vidis lin, ke li estas almozulo, diris:CXu cxi tiu ne estas tiu, kiu sidis kaj petis almozojn?


Y ri Jesús y ri rudiscípulos xeˈapon cˈa pa Betania. Ri kˈij cˈa tek xeˈapon riyeˈ, cˈo chic cajiˈ kˈij timuk wi ri Lázaro. 	 Kiam Jesuo alvenis, li trovis lin jam kvar tagojn entombigita.


Y can tibanaˈ chukaˈ orar pa nuwiˈ riyin, riche (rixin) chi ri Dios xtuyaˈ chˈabel pa nuchiˈ y man ta nxibij wiˈ riche (rixin) chi ntzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, chˈabel ri ma kˈalajsan ta pe ojer ca, yacˈa re wacami can kˈalajsan chic chkawech ruma ri Dios. 	 kaj por mi, ke al mi estu donita parolpovo kun malfermo de mia busxo, por ke mi sciigu kuragxe la misteron de la evangelio,


Wi can cˈo cˈa jun winek ri nrajoˈ nuben ri nusamaj, can quirutzekelbej cˈa. Y ri acuchi (achique) cˈa yincˈo wi riyin, can chiriˈ cˈa chukaˈ xticˈojeˈ wi riyaˈ. Ri can xtibano cˈa ri nusamaj, xtiyaˈox (xtyaˈ) cˈa rukˈij ruma ri Nataˈ. 	 Se iu min servas, tiu sekvu min; kaj kie mi estas, tie ankaux estos mia servanto; se iu min servas, tiun la Patro honoros.


Tek ri Jesús xerutzˈet chi sibilaj ye qˈuiy winek ri quisutin quiˈ chrij, yacˈariˈ tek Riyaˈ xubij chique ri rudiscípulos chi joˈ kojkˈax chic apo la jucˈan ruchiˈ yaˈ. 	 Kaj kiam Jesuo vidis cxirkaux si grandan homamason, li ordonis transiri al la alia bordo.


Rumariˈ ri Judas xbe cˈa quiqˈui ri principaliˈ tak sacerdotes y quiqˈui chukaˈ ri cˈo quikˈij chique ri ye chajinel ri chiriˈ pa rachoch ri Dios, y xchˈo quiqˈui chrij chi achique rubanic xtuben riche (rixin) chi nujech ri Jesús pa quikˈaˈ. 	 Kaj li foriris kaj interparolis kun la cxefpastroj kaj kapitanoj, kiamaniere transdoni lin al ili.


Ri ojer ca, chiquicojol ri nuwinak israelitas xecˈojeˈ achiˈaˈ ri xquibij chi can ye takon pe ruma ri Dios riche (rixin) chi niquikˈalajsaj ri ruchˈabel. Pero xa ma que ta riˈ. Y queriˈ chukaˈ chicojol riyix wacami. Yecˈo cˈa winek ri xquebecˈulun pe, y xtiquibij chi ya ri ruchˈabel ri Dios ri niquicˈut, y xa ma kitzij ta. Ruma xa naˈoj quiche (quixin) winek ri niquicˈut chiwech y majun ninaben ta tek yequiyalaˈ apo chicojol. Y ri winek riˈ xa can ma xtiquinimaj ta chic chi ri Ajaf xcom riche (rixin) chi xutoj ri quimac. Xa quiyon cˈa riyeˈ niquisiqˈuij (nicoyoj) rucˈayewal pa quiwiˈ. Ma niquinabej ta cˈa tek noka. Tek cˈa xtiquinaˈ xa pa kˈakˈ chic yecˈo wi. 	 Sed ankaux falsaj profetoj trovigxis inter la popolo tiel same, kiel inter vi estos falsaj instruistoj, kiuj sekrete enkondukos herezojn pereigajn, ecx malkonfesante la Sinjoron, kiu ilin elacxetis, kaj venigante sur sin rapidan pereon.


Riyin yichˈo cˈa iwuqˈui achiˈel nuben jun tataˈaj quiqˈui ri ralcˈual, y nbij cˈa chiwe chi can kojiwajoˈ chukaˈ riyoj, achiˈel ri nikaben riyoj iwuqˈui riyix, riche (rixin) chi queriˈ junan nikajoˈ kiˈ. 	 Pro rekompenco samspeca do (mi parolas kiel al infanoj) vi ankaux estu plivastigitaj.


Y tek ri Jesús xtaneˈ cˈa ka riche (rixin) chi nitzijon chiquiwech ri winek, cˈo cˈa jun chique ri achiˈaˈ fariseos xubij chare ri Jesús chi tubanaˈ jun utzil nibe ta jubaˈ ri pa rachoch, riche (rixin) chi nutij jun ruway. Y ri Jesús can xbe na wi. Riyaˈ xapon, y xbetzˈuyeˈ ri pa mesa. 	 Kaj dum li parolis, unu Fariseo invitis lin matenmangxi kun li; kaj li eniris kaj sidigxis.


Y chukaˈ ri Jesús xubij cˈa chique ri yecˈo riqˈui: Can tiwacˈaxaj cˈa re xtinbij chiwe, chi yecˈo nicˈaj chiwe riyix ri yecˈo waweˈ ri ma xquecom ta na, xquecom pero cˈa ya tek quitzˈeton chic na ca ri rajawaren ri Dios petenak riqˈui ruchukˈaˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 Kaj li diris al ili:Vere mi diras al vi:Inter la cxi tie starantaj estas iuj, kiuj neniel gustumos morton, antaux ol ili vidos la regnon de Dio venintan en potenco.


Ri tzij riˈ, qˈuiy cˈa chique ri israelitas yetzˈeto ca, ruma ri acuchi (achique) ri xbajix wi ri Jesús chuwech ri cruz, xa can nakaj chare ri tinamit Jerusalem. Y ri tzij riˈ, can pan oxiˈ cˈa chˈabel ri tzˈiban wi el. Can tzˈiban cˈa pa quichˈabel ri israelitas, pa quichˈabel ri aj Grecia y pa quichˈabel chukaˈ ri winek aj Roma. 	 Tiun titolon multaj el la Judoj legis; cxar la loko, kie Jesuo estis krucumita, estis proksime de la urbo; kaj gxi estis skribita Hebree kaj Latine kaj Greke.


Y ruma cˈa chi ri achiˈaˈ riˈ can sibilaj cˈa niquicˈutuj apo chare ri Jesús, wi nicamisex o ma nicamisex ta ri ixok riˈ, Riyaˈ xtzˈuyeˈ anej choj y xubij: Achique chiwe riyix ri majun rumac, yariˈ ri tichapo cˈa rucˈakic chi abej re ixok reˈ, xchaˈ chique. 	 Kiam ili ankoraux demandis lin, li levigxis, kaj diris al ili:Kiu el vi estas senpeka, tiu unua jxetu sur sxin sxtonon.


Y quinojel xka cˈa chiquiwech ri xubij ri Gamaliel. Y cˈacˈariˈ xquibij chi queˈucˈuex chic apo ri apóstoles. Y tek ri apóstoles yecˈo chic chiriˈ, xechˈay y xbix chic el chique chi man chic tiquitzijoj ta ri Jesús chique ri winek. Y cˈacˈariˈ xquiyaˈ el kˈij chique riche (rixin) chi xebe. 	 Kaj ili konsentis kun li; kaj alvokinte la apostolojn kaj batinte ilin, ili ordonis, ke ili ne parolu en la nomo de Jesuo, kaj liberigis ilin.


Rumariˈ riyix ri yixcˈo chilaˈ chicaj, tiquicot cˈa ri iwánima. Yacˈa riyix ri yixcˈo chuwech ri ruwachˈulef y riyix ri yix benak pa ruwiˈ tak yaˈ, juyiˈ oc iwech. Ruma ri itzel winek xxuleˈ ka iwuqˈui, y yacatajnek royowal ruma retaman chi xa ma qˈuiy ta chic kˈij ri yaˈon chare. 	 Pro tio gxoju, ho cxieloj, kaj vi, kiuj en ili logxas. Ve al la tero kaj al la maro! cxar la diablo malsupreniris en vin, havante grandan koleron, sciante, ke li havas nur mallongan tempon.


Y ri discípulos y ri nicˈaj chic niquibij cˈa: Ri Ajaf Jesús can kitzij wi chi xcˈastej el, y xucˈut yan riˈ chuwech ri Simón. 	 La Sinjoro vere levigxis, kaj aperis al Simon.


Y tek ri Jesús ntoc cˈa apo pa rachoch ri achi ri principal, xutzˈet chi ri winek yechˈujlan y yecˈo chic cˈa ri yebano xul. 	 Kaj Jesuo, veninte en la domon de la estro kaj vidinte la flutistojn kaj la homamason bruantajn,


Riyoj xkabij reˈ chiwe, ruma chi ri Dios utz xojrutzˈet y xuchilabej chake chi xkatzijoj ri lokˈolaj ruchˈabel ri niyaˈo colotajic. Y riyoj nikaben re samaj reˈ, ruma nikajoˈ nikaben ri nika chuwech Riyaˈ, astapeˈ ma nika ta chiquiwech ri winek. Ri Dios can retaman wi ri kánima. 	 sed kiel Dio nin aprobis, por konfidi al ni la evangelion, tiel ni parolas, por placxi ne al homoj, sed al Dio, kiu esploras niajn korojn.


Yacˈa riyix xa ma que ta riˈ ri niben y nicˈut. Xa ma niben ta achiˈel ri rubin ca ri Dios. Riyix xa yeˈitijoj ri alcˈualaxelaˈ chi ma rajawaxic ta chi yequitoˈ ri quiteˈ quitataˈ. Riyix xa nibij chique ri alcˈualaxelaˈ chi xa tiquibij chique ri quiteˈ quitataˈ: Riyin ma yicowin ta yixintoˈ riqˈui ri nicˈatzin chiwe, ruma ri cˈo wuqˈui xa ntzujun (nsujun) chic chare ri Dios, yixchaˈ chique. Y riqˈui niquibij queriˈ chi quitzujun (quisujun) chic chare ri Dios, xa riche (rixin) chi ma yequitoˈ ta ri quiteˈ quitataˈ. 	 Sed vi diras:Se iu diros al sia patro aux sia patrino:Korban, tio estas Oferdono, estu tio, per kio vi povus profiti de mi,


Y tek ri Jesús xapon pa rachoch ri Pedro, xutzˈet cˈa chi ri rujiteˈ ri Pedro kajnek pa chˈat ruma cˈo jun nimalaj cˈaten chrij. 	 Kaj kiam Jesuo venis en la domon de Petro, li vidis lian bopatrinon kusxanta, malsana de febro.


Y riyoj xa can más jabel na yekawik ri achiˈel chi xa majun quejkalen chkawech. Y ri xa qˈuixbel chi yekacˈut xa yeriˈ ri más yekawik. 	 kaj al tiuj partoj de la korpo, kiujn ni opinias malpli honorindaj, ni donas pli abundan honoron; kaj niaj negraciaj partoj havas pli abundan gracion;


Tek ri quicapitán ri soldados xutzˈet ri xbanatej, xuyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios, y xubij cˈa: Can kitzij na wi chi re jun achi reˈ can majun wi rumac, xchaˈ. 	 Kaj kiam la centestro vidis la okazantajxon, li gloris Dion, dirante:CXi tiu estis ja justulo.


Rumariˈ más utz ma tikatij ta tiˈij ni ma tikakum ta ruyaˈal uva, ni ma tikaben ta xabachique wi xa nuben chare jun kachˈalal chi nuben caˈiˈ rucˈuˈx, nimacun o nitzak. 	 Estas bone ne mangxi viandon, nek trinki vinon, nek fari ion, per kio via frato ofendigxas.


Ma ticˈuaj ta el irajil pa tak ximibel ipan. Can majun cˈa ruwech puek ticˈuaj el. Ma ticˈuaj ta el puek ri banon riqˈui ri chˈichˈ ri nibix cobre chare, y ma ticˈuaj ta chukaˈ el ri banon riqˈui sakapuek, ni xa ta ri banon riqˈui kˈanapuek. 	 Ne provizu oron nek argxenton nek kupron en viajn zonojn,


Yacˈariˈ tek ri Judas ri jun discípulo, pero ma ya ta ri Judas Iscariote, xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: Ajaf, ¿achique cˈa ruma tek xaxu (xaxe wi) chkawech riyoj xtakˈalajsaj wi awiˈ? ¿Y achique cˈa ruma tek ma nakˈalajsaj ta awiˈ chiquiwech ri winek ri xa riqˈui ri ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx? xchaˈ. 	 Judas (ne la Iskariota) diris al li:Sinjoro, kio okazis, ke vi elmontros vin al ni, kaj ne al la mondo?


Ri xinwajoˈ xinbij chiwe riqˈui reˈ, ya chi nikatolaˈ kiˈ konojel, riche (rixin) chi nicukeˈ kacˈuˈx. Riyix yinitoˈ riyin riche (rixin) chi nicukeˈ nucˈuˈx, y riyin chukaˈ yixintoˈ riyix riche (rixin) chi nicukeˈ icˈuˈx. Queriˈ xtikaben ruma kaniman ri Jesucristo. 	 tio estas, por ke estu inter ni reciproka kuragxigo, per la komuna fido, egale via kaj mia.


Man cˈa tikanimirisaj ta kiˈ; ma tikayacalaˈ ta koyowal chikachibil kiˈ. Ni man cˈa chukaˈ itzel ta tikanaˈ chique nicˈaj chic ri utz yecˈo. 	 Ni ne farigxu fanfaronemaj, incitante kaj enviante unu la alian.


Yacˈa ri chˈabel ri xubij ri acˈal chique ri José y ri María, ma xkˈax ta chiquiwech. 	 Kaj ili ne komprenis la diron, kiun li parolis al ili.


y xquicˈutuj cˈa apo, wi chiriˈ cˈo wi ri Simón ri nibix chukaˈ Pedro chare. 	 kaj vokis kaj demandis, cxu Simon, kiu estas alnomata Petro, tie gastas.


Ri Jesús xubij cˈa re jun cˈambel tzij reˈ chique ri achiˈaˈ fariseos, yacˈa riyeˈ ma xkˈax ta chiquiwech achique ntel wi chi tzij ri xubij chique. 	 Tiun alegorion Jesuo diris al ili; sed ili ne komprenis, kiajn aferojn li parolas al ili.


Pero ruma chi ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ niquicanolaˈ quiˈ riche (rixin) chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ, rumariˈ más utz chi ri achi ticˈojeˈ jun rixjayil y ri ixok ticˈojeˈ jun rachijil. 	 Sed pro malcxastajxoj cxiu viro havu propran edzinon, kaj cxiu virino havu propran edzon.


Yacˈa ri Pedro xa xrewaj cˈa y xubij: Riyin ma wetaman ta ruwech ri Jesús, xchaˈ. 	 CXi tiu ankaux estis kun li. Sed li malkonfesis, dirante:Virino, mi lin ne konas.


Riyaˈ ma xupokonaj ta xuyaˈ riˈ pa camic riche (rixin) chi xutoj ri kamac konojel. Y ronojel cˈa ri xuben ri Jesús xchap rutzijoxic tek xapon ri tiempo. 	 kiu sin donis kiel elacxetajxon por cxiuj, ateston elmontrotan en konvenaj tempoj;


Wi cˈo ta jun achi ri ma israelita ta y ma banon ta ri circuncisión chare, y nuben ri nubij chupan ri ley, chuwech ri Dios achiˈel xa ta can banon ri circuncisión chare, astapeˈ ma banon ta. 	 Se do necirkumcidulo plenumas la ordonojn de la legxo, cxu lia necirkumcido ne kalkuligxos kiel cirkumcido?


Y can ya cˈa chukaˈ hora riˈ tek ri principaliˈ tak sacerdotes, ri aj tzˈibaˈ y chukaˈ ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri winek, can quimolon cˈa quiˈ chuwarachoch ri nimalaj sacerdote ri Caifás rubiˈ. 	 Tiam kunvenis la cxefpastroj kaj la pliagxuloj de la popolo, en la korto de la cxefpastro, kies nomo estis Kajafas;


Queriˈ nben ruma nwajoˈ cˈa chi nicukeˈ ta más icˈuˈx chiˈiwonojel y chi junan ta iwech niwajoˈ iwiˈ. Nwajoˈ chi ri etamabel nicˈojeˈ iwuqˈui can ta qˈuiy, can ta achiˈel jun beyomel, riche (rixin) chi niwetamaj ri xa ma kˈalajsan ta pe ojer ca chrij ri Katataˈ Dios y chrij ri Cristo. 	 por ke iliaj koroj konsoligxu, dum ili kunkrocxigxas en amo, kaj al cxia ricxeco de la plena certigxo de kompreno, por ke ili sciu la misteron de Dio, Kriston,


Y can xequimol cˈa quinojel ri aj kˈatbel tak tzij riche (rixin) ri ruwachˈulef. Xequimol cˈa pa jun lugar ri Armagedón nibix chare pa chˈabel hebreo. Yacˈariˈ tek xchˈo pe ri Jesucristo, y xubij: Tiwacˈaxaj cˈa. Riyin tek xquipe xtinben achiˈel nuben jun alekˈom, ma xtinyaˈ ta na rutzijol. Y can jabel ruwaquikˈij ri can quichajin ri quicˈaslen y ye chˈajchˈoj, ri can quicusan ri quitziak riche (rixin) chi ma xtiquiyaˈ (xtiquitzek) ta quiqˈuix chiquiwech ri winek. 	 (Jen mi venas kvazaux sxtelisto. Felicxa estas tiu, kiu viglas kaj konservas siajn vestojn, por ke li ne iru nuda, kaj oni ne vidu lian honton.)


Yacˈariˈ tek riyin ri Juan xintzˈet cˈa jun ángel ri ruchapon pe rukajen ri chicaj y rucˈamom pe ri rulawaˈil ri itzel jul ri kˈekuˈm rupan. Y rucˈamon cˈa pe chukaˈ jun nimalaj cadena pa rukˈaˈ. 	 Kaj mi vidis angxelon malsuprenirantan el la cxielo, havantan la sxlosilon de la abismo kaj grandan katenon en sia mano.


Y tek ri Jesús cˈa petenak na pa ruwiˈ yaˈ, ri Pedro xchˈo cˈa apo chare y xubij: Ajaf, wi yit cˈa riyit, tabanaˈ cˈa chuwe chi yibiyin pa ruwiˈ yaˈ riche (rixin) chi yibe apo awuqˈui, xchaˈ ri Pedro. 	 Kaj responde al li Petro diris:Sinjoro, se gxi estas vi, ordonu min veni al vi sur la akvo.


Y can kitzij cˈa nbij chiwe, chi can queriˈ chukaˈ sibilaj yequicot ri ángeles riche (rixin) ri Dios, tek cˈo jun aj mac ri nitzolin pe rucˈuˈx riqˈui ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 Tiel same, mi diras al vi, estas gxojo antaux la angxeloj de Dio pro unu pekulo, kiu pentas.


Y can achiˈel ri nbij chiwe riyix chi quiniwoyobej apo, can queriˈ chukaˈ nbij chique quinojel, xchaˈ ri Jesús chique ri rudiscípulos. 	 Kaj kion mi diras al vi, tion mi diras al cxiuj:Viglu.


Rumacˈariˈ, achique ri cˈo racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri nubij ri Lokˈolaj Espíritu chique ri iglesias. Ruma achique cˈa ri xtichˈacon, xtinyaˈ cˈa kˈij chare riche (rixin) chi nutij ruwech ri cheˈ ri riche (rixin) cˈaslen, ri cˈo pa runicˈajal ri lugar riche (rixin) quicoten ri cˈo wi ri Dios. 	 Kiu havas orelon, tiu auxskultu, kion la Spirito diras al la eklezioj. Al la venkanto mi donos mangxi el la arbo de vivo, kiu estas en la Paradizo de Dio.


Ri pixaˈ riˈ nubij: Tayaˈ quikˈij ri ateˈ atataˈ, riche (rixin) chi utz yacˈojeˈ y qˈuiy junaˈ xcacˈaseˈ el chuwech re ruwachˈulef. 	 por ke estu al vi bone kaj por ke longe dauxru via vivo sur la tero.


¿La xa ma ya ta cami reˈ ri rucˈajol ri jun achi ri aj samajel chrij cheˈ? ¿La xa ma ya ta cˈa reˈ ral ri María y rachˈalal ri Jacobo, ri José, ri Simón y ri Judas? 	 CXu cxi tiu ne estas la filo de la cxarpentisto? cxu lia patrino ne estas nomata Maria? kaj liaj fratoj Jakobo kaj Joses kaj Simon kaj Judas?


Can kitzij wi cˈa nbij chiwe chi ri patrón riˈ can xtuyaˈ wi cˈa ronojel ri rubeyomal pa rukˈaˈ ri mozo riˈ riche (rixin) chi nuchajij. 	 Vere mi diras al vi, ke super sian tutan havon li starigos lin.


Riyaˈ xutzˈet cˈa chi ri caj jakatajnek, y chilaˈ cˈa nika wi pe jun nimalaj achiˈel tziek, y ye ximon ri cajiˈ rutzaˈn. Y ri achiˈel tziek nika cˈa pe chuwech re ruwachˈulef. 	 kaj li vidis la cxielon malfermitan, kaj ian ujon malsuprenirantan, kvazaux grandan tukon, mallevatan per la kvar anguloj sur la teron;


Y wi nikabij chi junan chic kawech riqˈui ri Dios, y xa kacˈuan jun cˈaslen riche (rixin) ri kˈekuˈm, ma kitzij ta cˈa ri nikabij chi junan kawech riqˈui ri Dios, y xa ma nikaben ta ri kitzij. 	 Se ni diras, ke ni havas kunulecon kun Li, kaj iradas en la mallumo, ni mensogas, kaj ne faras la veron;


Y cˈacˈariˈ riyin ri Juan can xintzˈet cˈa chi cˈo chic jun nimalaj retal ri xbanatej chilaˈ chicaj, ri majun bey tzˈeton ta. Yecˈo cˈa wukuˈ ángeles ri xekˈalajin y ri wukuˈ cˈa ángeles riˈ chiquijujunal jachon pa quikˈaˈ jojun chique ri wukuˈ ruqˈuisbel tak rucˈayewal. Y riqˈui ri wukuˈ rucˈayewal riˈ, xtzˈaket ri royowal ri Dios ri nuyaˈ pa quiwiˈ ri winek. 	 Kaj mi vidis alian signon en la cxielo, grandan kaj mirindan:sep angxelojn havantajn sep plagojn, la finajn, cxar en ili finigxis la kolero de Dio.


Y chukaˈ nubij: Ri Ajaf retaman ri niquichˈob ri winek ri niquinaˈ chi cˈo nimaˈk tak naˈoj quiqˈui, y chukaˈ retaman chi majun oc rejkalen ri chˈobonic riˈ. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 kaj ankaux:La Eternulo scias la pensojn de sagxuloj, ke ili estas vantaj.


Ri xa ma nicˈojeˈ ta cˈa wuqˈui jurayil, xtucˈulwachij cˈa achiˈel nucˈulwachij ri rukˈaˈ uva ri xa ma niwachin ta. Yeˈelesex el ruma ma yewachin ta, y tek ye chakiˈj chic, yebemol pe, y yecˈak pa kˈakˈ, y chiriˈ yecˈat wi. 	 Se iu ne restas en mi, tiu estas eljxetita, kiel la brancxo, kaj sekigxas; kaj oni ilin kolektas kaj jxetas en fajron, kaj ili brulas.


y yit cˈa riyit ri xcakˈalajsan chi ri Dios nucuy quimac ri can ye rutinamit, riche (rixin) chi yecolotej. 	 Por doni al lia popolo scion de savo En la pardonado de iliaj pekoj,


Y ruma chukaˈ chi can rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ xel pe pan Egipto, y xbe. Y astapeˈ ri rey yacatajnek royowal chrij, riyaˈ ma xuxibij ta riˈ chuwech. Ri Moisés can cukul wi cˈa rucˈuˈx riqˈui ri Dios; can achiˈel xa ta can nutzˈet, astapeˈ ri Dios ma tzˈetetel ta. 	 Per la fido li forlasis Egiptujon, ne timante la koleregon de la regxo; cxar li persistis, kiel vidante Tiun, kiu ne estas videbla.


Rumariˈ ri achi riˈ xerusiqˈuij (xeroyoj) ri ye rumozos, y xerumol chukaˈ ri nicˈaj chic aj banoy ruwachbel ri jay riche (rixin) ri Diana, y xubij chique: Riyix iwetaman cˈa chi re jun samaj kachapon, can cˈo chˈacoj chrij. 	 kaj li kunvenigis ilin, kune kun la samokupaj laboristoj, kaj diris:Ho viroj, vi scias, ke per cxi tiu metio ni havas bonajn enspezojn.


Y ri rey Agripa xubij cˈa chare ri Festo: Riyin nrayij nwacˈaxaj achique ri nubij ri jun achi riˈ. Y ri Festo xubij cˈa chare ri rey Agripa: Chuaˈk xtawacˈaxaj cˈa ri achi riˈ, xchaˈ. 	 Kaj Agripo diris al Festo:Volonte ankaux mi auxskultus tiun viron. Morgaux, li diris, vi lin auxskultos.


Y wi queriˈ naben can jabel cˈa ruwaˈakˈij, ruma ri winek ri xeˈasiqˈuij (xeˈawoyoj), ma yecowin ta niquiyaˈ rajel ruqˈuexel chawe. Yacˈa riyit xtacˈul ri rajel ruqˈuexel, tek junan xcacˈastej el quiqˈui ri chojmilaj tak winek, xchaˈ ri Jesús. 	 kaj vi estos felicxa, cxar ili ne povas rekompenci vin, sed vi rekompencigxos en la relevigxo de la justuloj.


Y ri caˈiˈ ángeles riˈ xquicˈutuj cˈa pe chare ri María Magdalena: Nána, ¿achique ruma tek yatokˈ? xechaˈ chare. Y riyaˈ xubij cˈa chique: Riyin yinokˈ, ruma yecˈo xeˈelesan el ri ruchˈacul ri Wajaf Jesús y ma wetaman ta acuchi (achique) xbequiyaˈ wi ca, xchaˈ chique. 	 Kaj ili diris al sxi:Virino, kial vi ploras? SXi respondis:CXar oni forprenis mian Sinjoron, kaj mi ne scias, kien oni lin metis.


Ri mozo ri retaman achique ri nrajoˈ ri rupatrón, pero xa ma xuchojmij ta riˈ riche (rixin) chi nuben ri samaj, ni ma nuben ta ri nrajoˈ ri rupatrón, ri mozo cˈa riˈ sibilaj cˈa xtichˈay. 	 Kaj tiu servisto, kiu sciis la volon de sia sinjoro, kaj nenion pretigis, nek faris laux lia volo, suferos multajn batojn;


Queriˈ nubij chupan ri tzˈibatal ca. Rumariˈ riyix ri ninimaj Riyaˈ, can cˈo wi rejkalen chiwech. Yacˈa ri winek ri ma niquinimaj ta, niquiben cˈa achiˈel ri tzˈibatal chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek nubij: Cˈo cˈa jun abej ri ma xka ta chiquiwech chi xquicusaj ri nicˈaj aj banoy tak jay. Pero re abej reˈ can cˈo wi xucusan chare ri xquina riche (rixin) ri jay, riche (rixin) chi ri jay riˈ ma nitzak ta. 	 Por vi do, la fidantoj, estas la valoregeco; sed por nefidantoj: SXtono, kiun malsxatis la konstruantoj, Farigxis sxtono bazangula;


Can ruma wi ri rutzil ri Dios tek xixcolotej ruma xicukubaˈ icˈuˈx riqˈui. Ruma iyon riyix ma yixcowin ta nicol iwiˈ, ri colotajic xa nisipex chake ruma ri Dios. 	 cxar per graco vi savigxis per fido; ne per vi mem:gxi estas dono de Dio;


Y ruma ri Festo nrajoˈ chi utz nitzˈet cuma ri israelitas, xucˈutuj cˈa chare ri Pablo: ¿Nawajoˈ cˈa chi cˈa pa Jerusalem yojbe wi chuchojmirisaxic ri chˈaˈoj ri ntajin chawij? xchaˈ ri Festo. 	 Sed Festo, dezirante akiri favoron cxe la Judoj, respondis al Pauxlo, dirante:CXu vi volas supreniri al Jerusalem, kaj tie esti jugxata antaux mi pri cxi tiuj aferoj?


Y ri Jesús xubij cˈa: Astapeˈ can yin cˈa riyin ri xichaˈo iwuche (iwixin) riyix cablajuj, ma riqˈui wi riˈ, can cˈo cˈa jun itzel winek xel chicojol, xchaˈ. 	 Respondis al ili Jesuo:CXu mi ne elektis vin la dek du, kaj unu el vi estas diablo?


¡Xa can juyiˈ oc iwech riyix aj tzˈibaˈ y riyix fariseos ri xa caˈiˈ ipalej! ruma tek riyix niyaˈ ri idiezmo, can niyaˈ wi ri kˈayis ri jubul ruxlaˈ, ri menta rubiˈ, ri anís y ri comino. Pero xa iyaˈon ca rubanic ri ruchojmilal ri cˈaslen ri nubij chupan ri ley ri más rajawaxic chi niben, chi ticˈojeˈ joyowanic iwuqˈui y kitzij tucukeˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios. Ya ta cˈa riˈ ri rajawaxic chi niben y rajawaxic chukaˈ chi ma niyaˈ ta ca ruyaˈic ri idiezmo. 	 Ve al vi, skribistoj kaj Fariseoj, hipokrituloj! cxar vi pagas dekonajxojn de mento kaj de anizo kaj de kumino, kaj forlasis la pli gravajn aferojn de la legxo:jugxon kaj kompaton kaj fidon. Sed cxi tiujn vi devus fari, kaj la aliajn ne preterlasi.


Y re jun achi re ucˈuan apo chawech, chapon cˈa cuma ri israelitas y jubaˈ ma xquicamisaj. Y yin cˈa riyin y ri soldados ri xojapon chucolic pa quikˈaˈ ri winek, ruma xinnabej chi riyaˈ jun achi romano. 	 CXi tiu viro estis kaptita de la Judoj, kaj ili volis mortigi lin; sed mi alvenis kun la soldataro kaj forsavis lin, sciigxinte, ke li estas Romano.


¿Achique cˈa ruma tek xa ma xcˈayix ta re jubulaj akˈom reˈ? Re akˈom reˈ xa xbe ta chi oxiˈ ciento denarios, y ri puek riˈ xyaˈox (xyaˈ) ta chique ri pobres, xchaˈ. 	 Kial oni ne vendis cxi tiun sxmirajxon por tricent denaroj kaj donis al malricxuloj?


Y tek ri Jesús xchˈo quiqˈui ri caˈiˈ aj chapoy tak car riˈ, xubij chique: Quinitzekelbej y xtincˈut chiwech achique rubanic yeˈichˈec pe winek riche (rixin) chi yinquitzekelbej. 	 Kaj li diris al ili:Venu post mi, kaj mi faros vin kaptistoj de homoj.


Y can majun cˈa runabexic tek yariˈ cˈo jun ri xkˈajan pe chicaj, can achiˈel tek cˈo jun nimalaj cakˈikˈ ri nikˈajan petenak. Y reˈ xunojsaj ri jay ri acuchi (achique) quimolon wi quiˈ, ye tzˈuyul. 	 Kaj subite venis el la cxielo sono kvazaux blovego de forta vento, kaj gxi plenigis la tutan domon, kie ili sidis.


Riche (rixin) chi queriˈ, riyix can sibilaj na wi xquixquicot y can xtiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Cristo Jesús tek xquinitzˈet chi xquinapon chic jun bey iwuqˈui. 	 por ke mi pli abunde en Kristo Jesuo gratulu min pri vi, per mia denova cxeestado kun vi.


Y ri yebison, ma ruma ta ri bis chi man ta niquiben ri nrajoˈ ri Dios. Y queriˈ chukaˈ ri yequicot, ma ruma ta chi yequicot, ruma ta riˈ chi man ta niquiben ri nrajoˈ ri Dios. Y ri qˈuiy yetajin chulokˈic, ma ruma ta chi qˈuiy yetajin chulokˈic, ruma ta riˈ chi man ta niquiben ri nrajoˈ ri Dios. 	 kaj la plorantoj, kvazaux ne plorantaj; kaj la gxojantoj, kvazaux ne gxojantaj; kaj la acxetantoj, kvazaux ne posedantaj;


Riyin can kitzij wi ri nbij chiwe chi riyeˈ xquiyaˈ ronojel ri yecowin niquiyaˈ, y hasta xquiyaˈ más chare ri janipeˈ rucˈamon chi niquiyaˈ. Y can pa cánima wi cˈa riyeˈ xpe wi chi xquiben queriˈ. 	 CXar mi konstatas, ke laux sia povo-jes, kaj super sia povo-ili donis memvole,


¿O la cˈo cami jun winek xsipan jun cosa nabey chare ri Dios, riche (rixin) chi queriˈ ri Dios can cˈo chi nuyaˈ pe ri rajel ruqˈuexel chare? Majun. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 aux kiu antauxe al Li donis ion, poste redonotan al li?


Y ri cˈajol can yacˈariˈ xubij chare ri rutataˈ: Táta, ximacun chuwech ri Dios, y can ximacun chukaˈ chawech riyit. Man cˈa rucˈamon ta chic chi nabij acˈajol chuwe. 	 Kaj la filo diris al li:Patro, mi pekis kontraux la cxielo kaj antaux vi, kaj mi jam ne meritas esti nomata via filo.


Y ri ye petenak pa ronojel ruwachˈulef, ri ye colotajnek chic, can ya cˈa riqˈui ri nimalaj sakil riche (rixin) ri tinamit ri xquetzuˈun wi riche (rixin) chi yebiyin. Y ri aj kˈatbel tak tzij riche (rixin) ri ruwachˈulef xquequicˈualaˈ cˈa apo chupan ri tinamit riˈ ronojel ri quibeyomal ri banayon chique chi cˈo quikˈij quicˈojlen. 	 Kaj la nacioj promenos per gxia lumo; kaj la regxoj de la tero alportas en gxin sian gloron.


Y ri pa tinamit Efeso ri tiempo riˈ, ri winek sibilaj cˈa coyowal y xeyacatej cˈa chrij ri kitzij Bey. 	 Kaj cxirkaux tiu tempo levigxis ne malgranda ekscitigxo pri la Vojo.


Yinapon iwuqˈui pero nabey nwajoˈ yikˈax na pa Macedonia y cˈacˈariˈ xquinapon iwuqˈui riyix. 	 Sed mi venos al vi, kiam mi estos trapasinta Makedonujon; cxar Makedonujon mi ja trapasos;


Y ri ixok xubij cˈa chare ri Jesús: Táta, pero re pozo reˈ nej rupan y ri yaˈ nej cˈo wi ka, y riyit majun cˈo ta awuqˈui riche (rixin) chi nawelesaj ka yaˈ. ¿Acuchi (achique) cˈa nacˈom wi ri yaˈ ri niyaˈo cˈaslen ri natzuj (nasuj)? 	 La virino diris al li:Sinjoro, vi nenian cxerpilon havas, kaj la puto estas profunda; de kie do vi havas tiun vivan akvon?


Rumacˈariˈ tek yatajnek chare ri Cristo chi ya Riyaˈ nichojmirisan ri cˈacˈacˈ trato ri nuben ri Dios quiqˈui ri winek. Y ruma chi xcom ri Cristo tek nicuyutej ri mac ri xbanatej chupan ri nabey trato. Y riyoj ri yoj siqˈuin (oyon) ruma ri Dios wacami can nikil chukaˈ ri utzil ri tzujun (sujun) ruma Riyaˈ ojer ca; y riˈ jun herencia ri nuyaˈ ri Dios riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Kaj pro tio li estas interulo de nova testamento, por ke (post kiam morto okazis por la elacxeto de tiuj pekoj, kiuj estis sub la unua testamento) la vokitoj ricevu la promeson de la eterna heredajxo.


Y yacˈariˈ tek yecˈo chic ye caˈiˈ alekˈomaˈ ri xequibajij chukaˈ chuwech cruz. Jun xcˈojeˈ pa rajquikˈaˈ ri Jesús y ri jun chic pa rajxocon. 	 Tiam kun li estis krucumitaj du rabistoj, unu dekstre kaj unu maldekstre.


Xu (xe wi) tzij niquibij chiquij nicˈaj chic y yeyokˈon. Niquetzelaj ri Dios. Nikˈax ruwiˈ niquiben ruma niquinaˈ chi cˈo quikˈij. Sibilaj niquinimirisaj quiˈ. Ronojel kˈij niquichˈob achique rubanic ri etzelal ri nicajoˈ niquiben. Ma niquinimaj ta quitzij ri quiteˈ quitataˈ. 	 kalumniantaj, Dimalamantaj, insultantaj, arogantaj, fanfaronemaj, elpensantaj malbonajxojn, malobeemaj al gepatroj,


Yacˈa ri Salomón xralcˈualaj ri Roboam; ri Roboam xralcˈualaj ri Abías; y ri Abías xralcˈualaj ri Asa. 	 kaj al Salomono naskigxis Rehxabeam, kaj al Rehxabeam naskigxis Abija, kaj al Abija naskigxis Asa,


Riyit ixok, ¿la ma awetaman ta chi riqˈui jubaˈ xa awuma riyit nicolotej ri awachijil? Riyit achijlonel, ¿la ma awetaman ta chi riqˈui jubaˈ xa awuma riyit nicolotej ri awixjayil? 	 CXar kiel vi scias, ho edzino, cxu vi savos vian edzon? aux kiel vi scias, ho edzo, cxu vi savos vian edzinon?


Y riyaˈ xubij cˈa pe chique ri kˈopojiˈ riˈ: ¿Yix achique cˈa riyix? Riyin can kitzij ri nbij chiwe chi ma wetaman ta iwech, xeˈucheˈex pe. 	 Sed li responde diris:Vere mi diras al vi:Mi vin ne konas.


Y tek niben queriˈ can ta yix chˈajchˈoj, man ta jun etzelal iwuqˈui ri xa nuben chi nikˈaxo ri iwánima. Riche (rixin) chi queriˈ, wi cˈo jun winek itzel nichˈo chiwij ruma iniman ri Cristo y nubij chi ma utz ta ri icˈaslen, ri itzel nichˈo chiwij, xa xtiqˈuix ka ruma ri icˈaslen xa utz. 	 havantaj bonan konsciencon; por ke, dum vi estas malestimataj, hontu tiuj, kiuj kalumnias vian bonan konduton en Kristo.


Y ri Josías xralcˈualaj ri Jeconías y ri ye nicˈaj chic rachˈalal ri Jeconías. Y ya tiempo riˈ tek ri kech aj Israel xechapatej el y xeˈucˈuex cˈa pa Babilonia. 	 kaj al Josxija naskigxis Jehxonja kaj liaj fratoj, je la tempo de la translogxigxo en Babelon.


Queriˈ ri tzˈibatal ca. Rumacˈariˈ wachˈalal, ri Dios can riqˈui cˈa ri rutzil xutzuj (xusuj) chake chi yoj‑oc ralcˈual. Achiˈel ri Isaac. Ruma ri Isaac yariˈ ri tzujun (sujun) pe chare ri Abraham ruma ri rutzil ri Dios. 	 Sed ni, fratoj, estas filoj de promeso tiel same, kiel Isaak.


¿Achique cami winek ri can xban jurar chique ruma ri Dios chi can ma xqueˈoc ta chupan ri uxlanen ri nuyaˈ Riyaˈ? Riˈ chique ri winek ri xa ma xeniman ta tzij. 	 Kaj al kiuj Li jxuris, ke ili ne venos en Lian ripozejon, krom al la neobeantoj?


Riche (rixin) chi xquecolotej pe pa rukˈaˈ ri itzel winek. Ruma xa can yecˈo wi chic pa rukˈaˈ, y riyaˈ can nuben chique chi niquiben xabachique ri nrajoˈ. 	 kaj por ke ili sobraj eligxu el la kaptilo de la diablo, kaptite de li, por plenumi lian volon.


Y ojer ojer ca riˈ, tek ri Moisés xcˈojeˈ ri pa jun desierto, riyaˈ xutic cˈa jun cheˈ y xuyaˈ anej ruwachbel jun cumatz chutzaˈn. Y achiˈel cˈa xban chare ri ruwachbel ri cumatz riˈ, can queriˈ chukaˈ nicˈatzin chi niban chare ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol. 	 Kaj kiel Moseo levis la serpenton en la dezerto, tiel devas la Filo de homo esti levita;


Nchˈobon chi yikˈax el iwuqˈui tek xquibe pan España. Nwajoˈ yicˈojeˈ el jun caˈiˈ oxiˈ kˈij iwuqˈui riche (rixin) chi nikatzˈet chic kawech, riche (rixin) chi riyix niyaˈ quicoten pa wánima. Y chukaˈ nwajoˈ chi niyaˈ ta el chuwe ri nicˈatzin riche (rixin) ri nubey. 	 kiam mi veturos al Hispanujo, mi venos al vi (cxar mi esperas vin viziti travojagxante, kaj esti helpata de vi sur la vojo, se antauxe mi estos suficxe gastinta cxe vi);


Y yacˈariˈ tek xquinquitzˈet riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, chi yin petenak pa sutzˈ, riqˈui chic nimalaj wuchukˈaˈ y riqˈui chukaˈ jun nimalaj nukˈij nucˈojlen. 	 Kaj tiam oni vidos la Filon de homo, venantan en nuboj kun granda potenco kaj gloro.


Y ri Jesús xubij chare ri ixok: Numiˈal, xacˈachoj, ruma xacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui. Wacami cˈa, catzolin; ya xawil yan uxlanibel cˈuˈx. Y can riche (rixin) jurayil xacˈachoj chare ri ayabil ri awilon pe, xchaˈ chare. 	 Kaj li diris al sxi:Filino, via fido vin savis; iru en paco, kaj estu sana el via malsano.


Can yacˈariˈ tek ri Jesús riqˈui cˈa ruchukˈaˈ xurek ruchiˈ y xcom. 	 Sed Jesuo, eliginte lauxtan krion, ellasis for la spiriton.


Y quinojel ri can coyoben ri kˈij riˈ, quichapon niquiben chˈajchˈoj chare ri quicˈaslen. Ruma ri Jesucristo can chˈajchˈoj wi. 	 Kaj cxiu, kiu havas cxi tiun esperon rilate lin, sin sanktigas tiel same, kiel li estas sankta.


Y tek rumatioxin chic chare ri Dios, xuwechˈ ri caxlan wey, y xubij chique ri rudiscípulos: Ticˈamaˈ y titijaˈ re caxlan wey reˈ, ruma yacˈareˈ ri nuchˈacul ri xtapon pa camic riche (rixin) chi yixcolotej. Can titijaˈ cˈa, riche (rixin) natabel wuche (wixin). 	 kaj doninte dankon, li dispecigis gxin, kaj diris:CXio tio estas mia korpo, kiu estas por vi; cxi tion faru por memorigo pri mi.


Ruma wi ma xtijoyowaj ta quiwech ri nicˈaj chic winek, ri Dios ma xtujoyowaj ta chukaˈ iwech riyix chupan ri kˈij tek xtukˈet tzij. Yacˈa wi xtijoyowaj quiwech ri nicˈaj chic, xquixchˈacon, ruma ri Dios chukaˈ xtujoyowaj iwech riyix chupan ri kˈij riˈ. 	 CXar al tiu, kiu ne kompatis, la jugxo estos senkompata; la kompato sin altigas super la jugxo.


Y yacˈa tek ri Jesús tzˈuyul pa mesa ri chiriˈ pa rachoch ri Leví, ye qˈuiy cˈa chique ri ye cˈutuy tak alcawal y nicˈaj chic winek ri xa ye aj maquiˈ ri xetzˈuyeˈ chukaˈ apo ri pa mesa junan riqˈui ri Jesús y quiqˈui ri rudiscípulos, ruma sibilaj ye qˈuiy ri yetzekelben riche (rixin) ri Jesús ri yecˈo cˈa chiriˈ. 	 Kaj li sidis cxe mangxo en lia domo, kaj multaj impostistoj kaj pekuloj kunsidis kun Jesuo kaj liaj discxiploj; cxar ili estis multaj, kaj ili sekvis lin.


Ruma yecˈo nicˈaj ri xa xquiyaˈ ca rubanic ronojel reˈ. Xaxu (xaxe) wi chic tzij ri majun rejkalen ri yequibilaˈ. 	 kion maltrafinte, kelkaj homoj sin deturnis al vanta babilado,


Ruma ri ley riche (rixin) ri Moisés ma xcowin ta xuben chake chi majun kamac yojtzˈetetej ruma ri Dios. Pero quinojel cˈa ri xqueniman riche (rixin) ri Jesús, xquetzˈetetej cˈa ruma ri Dios chi majun quimac. 	 kaj cxiu kredanto al li estas pravigita pri cxio, pri kio vi ne povis esti pravigitaj per la legxo de Moseo.


Y yecˈareˈ ri quibiˈ chiquijujunal ri ye cablajuj apóstoles. Ri nabey, Simón ri nibix chukaˈ Pedro chare, ri Andrés ri rachˈalal ri Simón. Ri Jacobo y ri Juan ri ye rucˈajol jun achi Zebedeo rubiˈ. 	 Kaj la nomoj de la dek du apostoloj estas jenaj:la unua, Simon, kiu estis nomata Petro, kaj lia frato Andreo, Jakobo, filo de Zebedeo, kaj lia frato Johano,


Yacˈariˈ tek xquibij apo chare ri Jesús: Riyoj ma ketaman ta, xechaˈ apo. Y ri Jesús can yacˈa chukaˈ riˈ xubij chique: Ruma cˈa chi riyix xa ma xixcowin ta xibij chuwe, queriˈ chukaˈ riyin ma xtinbij ta chiwe achique ri yayon pe kˈatbel tzij pa nukˈaˈ chi yicowin yenbanalaˈ quereˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 Kaj responde ili diris al Jesuo:Ni ne scias. Kaj Jesuo diris al ili:Kaj mi ne diras al vi, laux kia auxtoritato mi faras cxi tion.


Y re ruwachˈulef y ri caj re yekatzˈet wacami, ri Dios can rubin chic chi ye yaquel apo riche (rixin) chi yecˈat pa kˈakˈ tek xtapon ri kˈij tek ri Dios xtukˈet tzij y xtuyaˈ rucˈayewal pa quiwiˈ ri winek ri xa itzel quicˈaslen. 	 sed la nuna cxielo kaj la tero per la sama vorto estas destinitaj por fajro, rezervate gxis la tago de jugxo kaj pereo de malpiuloj.


Quecˈariˈ tibanaˈ ruma can ruraybel ri Dios chi riyix ya ta ri utz ri nibanalaˈ, y riqˈui riˈ, niben chique ri winek ri majun quetaman chrij ri Dios y ma yechˈobon ta jabel, chi majun yecowin niquibij chiwij. 	 CXar la volo de Dio estas, ke bonfarante, vi silentigu la nesciadon de homoj malsagxaj;


Y rumariˈ ri Abraham ye qˈuiy riy rumam ri xecˈojeˈ ca. Can sibilaj ye qˈuiy, achiˈel ri chˈumilaˈ ri yecˈo chicaj, y achiˈel chukaˈ ri sanayiˈ ri cˈo chuchiˈ ri mar ri majun ri nicowin najlan ta quiche (quixin). Sibilaj ye qˈuiy ri riy rumam ca ri Abraham astapeˈ riyaˈ riˈj chic tek xcˈojeˈ ri ralcˈual. 	 sekve ankaux el unu, kaj tiu kvazaux malviva, levigxis tiel multaj, kiel la steloj de la cxielo lauxnombre, kaj kiel la sablo, kiu estas sur la bordo de la maro, nekalkulebla.


Chupan cˈa ri rutiempo ri Noé, ri winek riˈ xaxu (xaxe) wi cˈa chrij ri quiway quicˈuyaˈ benak wi ri cánima, chukaˈ chi achiˈaˈ chi ixokiˈ can benak cˈa cánima chrij ri quicˈulanen. Y can cˈa que na riˈ yetajin chubanic ri winek chupan ri kˈij tek ri Noé y ri ye aj pa rachoch xeˈoc chupan ri nimalaj barco, y xuchop ri nimalaj kˈekelaj job. Y quinojel ri winek xecom. 	 Oni mangxis, trinkis, edzigxis, edzinigxis, gxis la tago, kiam Noa eniris en la arkeon, kaj venis la diluvo kaj pereigis cxiujn.


Ruma ri ruchˈabel ri Dios can cˈo rucˈaslen, y cˈo ruchukˈaˈ. Can sibilaj qˈuiy ri nicowin nuben, que chuwech jun espada ri can pa caˈiˈ cˈo wi rey. Ruma ri ruchˈabel ri Dios napon cˈa pa ránima y pa ruˈespíritu ri winek y nunicˈoj ronojel ri nuchˈob y ri nurayij. Y napon cˈa chupan ri bak y ri acuchi (achique) quitunun wi quiˈ. Can más wi ruchukˈaˈ que chuwech ronojel espada ri can pa caˈiˈ cˈo wi rey. 	 CXar la vorto de Dio estas viva kaj energia, kaj pli akra ol cxia glavo dutrancxa, kaj penetranta gxis divido de la animo kaj spirito, kaj de artikoj kaj medolo, kaj kritikanta la pensojn kaj celojn de la koro.


Kachˈalal, ri Jesús can xcom y xbiyin ri ruquiqˈuel kuma riyoj, y rumariˈ tek cukul kacˈuˈx yojjel apo chupan ri nimalaj Lokˈolaj lugar ri acuchi (achique) cˈo wi ri Dios. 	 Havante do, fratoj, kuragxon eniri en la plejsanktejon per la sango de Jesuo,


Y kitzij na wi chi re wacami ri kánima can sibilaj nijilo chupan ri chˈaculaj ruma sibilaj cˈa nrajoˈ chi ntoc yan ta chupan ri jun chic rachoch ri cˈo chilaˈ chicaj, 	 CXar vere en cxi tiu ni gxemas, sopirante al la survestado per nia logxejo, kiu devenas de la cxielo;


Ruma wi ruraybel ri Dios riche (rixin) chi riyix nitij pokonal astapeˈ ya ri utz ri yixtajin chubanic, riˈ sibilaj jabel, que chuwech nitij pokonal xa ruma cˈo etzelal ibanalon. 	 CXar pli bone estus, se tiel volus Dio, suferi pro bonfarado, ol pro malbonfarado.


Y yacˈariˈ tek ri Pedro xubij cˈa chare ri Jesús: Riyit awetaman chi riyoj kayaˈon ca ronojel ri cˈo kiqˈui, riche (rixin) chi yit katzekelben. ¿Y achique cˈa ri xtikachˈec riyoj rumariˈ? xchaˈ. 	 Tiam Petro responde diris al li:Jen ni cxion forlasis, kaj vin sekvis; kion do ni havos?


Yacˈa ri chicojol riyix jun wi chic. Ruma ri nrajoˈ chi nicˈojeˈ rukˈij chicojol, xa tuchˈutinirisaj riˈ, y querunimaj querilij ri nicˈaj chic. 	 Ne tiel estos inter vi; sed kiu volas esti granda inter vi, tiu estu via servanto;


Re winek reˈ xaxu (xaxe) wi cˈa riqˈui ri quichˈabel niquiyaˈ nukˈij, yacˈa ri cánima xa nej cˈo wi el chuwe riyin. 	 CXi tiu popolo honoras Min per siaj lipoj, Sed ilia koro estas malproksime de Mi.


y riyix ninaˈ chi yixcowin yeˈitijoj ri winek ri majun quetaman, y yeˈitijoj chukaˈ ri acˈalaˈ. Ruma chiwe riyix yaˈon wi ri ley ri cˈo etamabel y cˈo ronojel ri kitzij chupan. 	 edukanto por la senprudentuloj, instruanto por infanoj, havante en la legxo la formon de la scio kaj la vero;


Majun winek ri nicowin nipe wuqˈui, wi ma ya ta ri Tataˈixel ri takayon pe wuche (wixin) ri nibano pe chare chi nipe wuqˈui. Y ri yeniman wuche (wixin) xquencˈasoj cˈa el chiquicojol ri caminakiˈ ri pa ruqˈuisbel kˈij. 	 Neniu povas veni al mi, se la Patro, kiu min sendis, ne tiros lin; kaj mi levos tiun en la lasta tago.


Ri aj yukˈaˈ xetzolin cˈa. Y riyeˈ niquiyalaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios y niquinimirisalaˈ ri rubiˈ. Riyeˈ quecˈariˈ niquiben ruma ronojel ri quitzˈeton y quicˈaxan chic. Can xbanatej wi cˈa achiˈel ri rubin ca ri ángel. 	 Kaj la pasxtistoj revenis, glorante kaj lauxdante Dion pri cxio, kion ili auxdis kaj vidis, kiel estis parolite al ili.


Jabel ruwaquikˈij ri yeˈokˈ chuwech ri Dios, ruma riyeˈ xquebochiˈix ruma ri Dios. Y xquequicot. 	 Felicxaj estas la plorantaj, cxar ili konsoligxos.


Xoka chiquicojol ri israelitas ri can ye ruwinak Riyaˈ mismo. Pero ri winek riˈ xa ma xquicˈul ta. 	 Li venis al siaj proprajxoj, kaj liaj propruloj lin ne akceptis.


Y ri Cristo xrelesaj ri uchukˈaˈ ri cˈo pa quikˈaˈ ri cajawalul ri itzel tak espíritu y pa quikˈaˈ chukaˈ ri cˈo kˈatbel tzij pa quikˈaˈ y xkˈalajin chiquiwech quinojel chi xukasaj quikˈij. Can xchˈacon wi chiquij tek xcom chuwech ri cruz. 	 kaj foriginte de si la estrecojn kaj la auxtoritatojn, parade malkasxis ilin, triumfante super ili en gxi.


Y rumariˈ ketaman chi cˈa cˈo na jun uxlanen quiche (quixin) ri ye rutinamit ri Dios. 	 Tial restas sabata ripozo por la popolo de Dio.


Y ri achi riˈ, can xu (xe) wi xutzˈet ri Jesús, can yacˈariˈ tek xbexuqueˈ xbemajeˈ chuwech. Y xurek apo ruchiˈ chare ri Jesús, y xubij cˈa: Riyit Jesús ri can yit Rucˈajol ri nimalaj Dios, ¿achique ruma tek yinanek? Tabanaˈ jun utzil ma quinachˈujirisaj ta, xchaˈ. 	 Kaj vidinte Jesuon, li ekkriis kaj falis antaux li, kaj lauxtvocxe diris:Kio estas inter mi kaj vi, ho Jesuo, Filo de Dio Plejalta? mi petas vin, ne turmento min.


Y jun kˈij ri chakˈlaxel xubij cˈa chare ri rutataˈ: Táta, riyin nwajoˈ cˈa ri werencia, y tayaˈ cˈa chuwe ri cˈo chi nayaˈ chuwe, xchaˈ. Y ri tataˈaj can xujech wi cˈa ri herencia chiquiwech chi ye caˈiˈ. 	 kaj la pli juna diris al sia patro:Patro, donu al mi la heredotan parton de la havo. Kaj li dividis inter ili siajn vivrimedojn.


Yacˈa ri Jesús can retaman wi chi riqˈui caˈiˈ quipalej ri niquicˈutuj queriˈ. Rumariˈ Riyaˈ xubij chique: ¿Achique cˈa ruma riyix nitij ikˈij riche (rixin) chi yinitojtobej? Ticˈamaˈ cˈa pe jun puek riche (rixin) chi ntzˈet, xchaˈ chique. 	 CXu ni donu, aux ne donu? Sed li, sciante ilian hipokritecon, diris al ili:Kial vi provas min? alportu al mi denaron, ke mi gxin vidu.


Riyoj can cˈo cˈa jun Kanimalaj Sacerdote ri aponak chilaˈ chicaj, y riˈ ya ri Jesús ri Rucˈajol ri Dios. Rumacˈariˈ ma tikayaˈ ta ca, xa can cof kojcˈojeˈ chupan ri kanimabel cˈuˈx. 	 Havante do cxefpastron grandan, trapasintan la cxielon, Jesuon, la Filon de Dio, ni tenu firme nian konfeson.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare ri cheˈ: Can majun chic cˈa winek xtitijo ta jun ti awech, ruma can ma xcawachin ta chic, xchaˈ chare. Y ri rudiscípulos xquicˈaxaj cˈa ri xubij. 	 Kaj responde li diris al gxi:Neniu por cxiam mangxu frukton el vi. Kaj auxdis la discxiploj.


¿O la nuyaˈ ta cami jun itzel cumatz pa rukˈaˈ, tek ri acˈal xa jun car nrajoˈ? 	 aux se li petos fisxon, donos al li serpenton?


¿La nichˈob cami riyix chi riyin itzel nnaˈ chiwe xa ruma chi xinbij ri kitzij chiwe? Ma que ta riˈ. 	 CXu mi do per verdirado farigxis al vi malamiko?


Y riyaˈ xubij cˈa chare: Juley chique ri wech aj Israel xquiyaˈ cˈa chiquiwech chi xtoquicˈutuj jun utzil chawe, chi chuaˈk nacˈuaj ri Pablo chiquiwech ri achiˈaˈ ri pa moc (comon) yekˈato tzij, ruma xtoquibij chawe chi cˈa cˈo na qˈuiy nicajoˈ niquicˈutuj chare ri Pablo. 	 Kaj li diris:La Judoj interkonsentis peti, ke vi konduku Pauxlon malsupren morgaux en la sinedrion, kvazaux ili intencus fari pri li esploron iom pli precizan.


Tek yicˈojeˈ chiquicojol ri wech aj Israel, can nben achiˈel niquiben riyeˈ, ruma can nwajoˈ chi niquinimaj ri Cristo. Riyeˈ chuxeˈ ri ley riche (rixin) ri Moisés yecˈo wi, y riyin ma yincˈo ta chic chuxeˈ ri ley riˈ. Yacˈa tek yicˈojeˈ chiquicojol, can nben achiˈel can yincˈo chuxeˈ ri ley, ruma nwajoˈ chi yenchˈec riche (rixin) chi niquinimaj ri Cristo. 	 Kaj al la Judoj mi farigxis kiel Judo, por ke mi gajnu Judojn; al tiuj, kiuj estas sub la legxo, kiel sub la legxo, ne estante mem sub la legxo, por ke mi gajnu tiujn, kiuj estas sub la legxo;


Y can xu (xe wi) chic cˈa ri chˈabel riˈ ri xubij ca. Y ri yecˈo riqˈui ri Jesús chiriˈ, can niquitzuˈ cˈa tek xyacatej el chiquiwech pa cakˈikˈ, y xoc el pa jun sutzˈ, y ma xquitzˈet ta chic. 	 Kaj tion dirinte, li suprenlevigxis, ankoraux dum ili rigardis, kaj nubo ricevis lin for de iliaj okuloj.


Y ri Jesús rutzuliben ri ixok tek xubij chare ri Simón ri fariseo: ¿Natzˈet re ixok reˈ? Riyin tek xinoc pe re waweˈ pan awachoch, ma xayaˈ ta nuyaˈ chˈajbel waken. Yacˈa re ixok reˈ xeruchˈej re waken riqˈui ri ruyaˈal ri runakˈ tak ruwech, y xeruchakirisaj riqˈui ri rusmal tak ruwiˈ. 	 Kaj sin turnante al la virino, li diris al Simon:CXu vi vidas cxi tiun virinon? Mi eniris en vian domon, vi ne donis al mi akvon por la piedoj; sed sxi priversxis miajn piedojn per siaj larmoj kaj visxis ilin per siaj haroj.


Y ruma sibilaj nim ruchukˈaˈ ri cakˈikˈ, can yojrunim cˈa. Y man cˈa yojcowin ta chic yojbiyin chkawech. Rumariˈ cˈo chi xkayaˈ kˈij chi xojrucˈuaj. 	 kaj kiam la sxipo estis kaptita kaj ne povis kontrauxstari al la vento, ni cedis kaj estis pelataj.


Y ma xu (xe) ta cˈa nucarneˈl reˈ ri yecˈo, xa can yecˈo cˈa chukaˈ nicˈaj chic nucarneˈl ri ma jane yecˈo ta waweˈ chupan re jun coral reˈ. Rajawaxic chi yencˈom pe, y xtiquicˈaxaj chukaˈ ri nuchˈabel. Y xa jumoc carneˈl xtiquiben, y xa jun Aj Yukˈ xtiyukˈun quiche (quixin). 	 Kaj aliajn sxafojn mi havas, kiuj ne estas de cxi tiu gregejo; ilin ankaux mi devas alkonduki, kaj ili auxskultos mian vocxon; kaj estos unu grego, unu pasxtisto.


Y ri itzel winek ri xkˈolo quiche (quixin) quinojel ri winek riˈ, xcˈak cˈa chupan ri kˈakˈ xolon riqˈui azufre, ri can achiˈel jun choy ri ntajin nicˈat, ri acuchi (achique) chukaˈ xecˈak wi ri chicop rachibilan ri jun achi ri xbin chi jun profeta ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios y xa ma kitzij ta chi profeta. Y chiriˈ chupan ri kˈakˈ xtiquitij cˈa pokonal chi pakˈij chi chakˈaˈ y can riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Kaj la diablo, kiu trompis ilin, estis jxetita en la lagon fajran kaj sulfuran, kie trovigxas la besto kaj la falsa profeto; kaj ili estos turmentataj tage kaj nokte por cxiam kaj eterne.


Ri nrajoˈ ri Nataˈ ri yin takayon pe, ya cˈa chi quinojel ri yetzˈeto ri Cˈajolaxel y niquinimaj, xticˈojeˈ cˈa quicˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek y xquencˈasoj el chiquicojol ri caminakiˈ ri pa ruqˈuisbel kˈij, xchaˈ ri Jesús chique ri winek. 	 CXar estas la volo de mia Patro, ke cxiu, kiu vidas la Filon kaj kredas al li, havu eternan vivon; kaj mi levos tiun en la lasta tago.


Ruma ya ri aj banoy bojoˈy ri nichˈobo achique ri nrajoˈ nuben riqˈui ri chˈabek. Ruma riqˈui ri mismo chˈabek riˈ nicowin nuben jun bojoˈy ri nim rejkalen o nuben jun chic ri ma nim ta rejkalen. 	 Aux cxu la potfaristo ne havas rajton super la argilo, el la sama maso fari jen vazon por honoro, kaj jen vazon por malhonoro?


Riyoj, ri can yoj rusamajel ri Dios, ¿la can ma rajawaxic ta cami chi yojtzuk? 	 CXu ni ne rajtas mangxi kaj trinki?


Rumariˈ ri rey David xucamuluj ca ri ruchˈabel ri Jesús tek xubij: Can ronojel kˈij ntzˈet ruwech ri Ajaf. Y ruma chi Riyaˈ can cˈo pe ri pa wajquikˈaˈ, rumariˈ majun achique ta xtibano chuwe chi xtuben ta caˈiˈ nucˈuˈx. 	 CXar David diris pri li: CXiam mi vidis la Eternulon antaux mi, CXar Li estas cxe mia dekstra mano, por ke mi ne falu;


Ruma chi riyin can caˈiˈ cˈa kˈij pa jun semana ri ma yiwaˈ ta riche (rixin) chi nben orar. Y niwelesaj ca ri nudiezmo chare ronojel ri nchˈec, riche (rixin) chi nyaˈ chawe riyit, xchaˈ ri fariseo pa ruˈoración. 	 Mi fastas dufoje en semajno; mi donas dekonajxojn el cxio, kion mi akiras.


Rumariˈ ri Pablo, riche (rixin) chi nutoˈ riˈ, xchˈo cˈa apo, y xubij: Riyin majun cˈa numac nbanon chuwech ri ley kiche (kixin) riyoj israelitas, ni majun chukaˈ numac nbanon ta ri pa rachoch ri Dios ri cˈo pa Jerusalem, y majun chukaˈ numac nbanon chuwech ri ley ri yaˈon ruma ri César, xchaˈ ri Pablo. 	 tiam Pauxlo responde pledis:Nek kontraux la legxo de la Judoj, nek kontraux la templo, nek kontraux Cezaro mi iamaniere ofendis.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xerutzuˈ cˈa quinojel ri quimolon quiˈ chiriˈ, y xerutzˈet chi xa cowirnek ri cánima y ma nicajoˈ ta niquinimaj. Rumariˈ Riyaˈ xpe royowal y xbison. Cˈacˈariˈ Riyaˈ xubij cˈa chare ri achi chakiˈj ri rukˈaˈ: Tayukuˈ la akˈaˈ. Y ri achi can xu (xe) wi xuyuk ri rukˈaˈ, can yacˈariˈ xchojmir. 	 Kaj kiam kun kolero li cxirkauxrigardis ilin, cxagrenite pro la obstinigxo de ilia koro, li diris al la viro:Etendu vian manon. Kaj li etendis gxin, kaj lia mano resanigxis.


Ruma yecˈo yebin chi riyoj xa yoj chˈujernek, yacˈa ri niquibij xa ma kitzij ta. Riyoj yojchˈujlan pero chubanic ri rusamaj ri Dios y riche (rixin) chi ri Dios niyaˈox (nyaˈ) ta cˈa rukˈij rucˈojlen. Y wi yecˈo chiwe riyix yebin chi ma yoj chˈujernek ta, can utz wi ri nubij ruma riyoj can pa ruchojmil wi nikaben ri rusamaj ri Dios, riche (rixin) chi cˈo utz xtucˈom pe chiwe riyix. 	 CXar cxu ni estis frenezaj, tio estis pro Dio, aux cxu ni estas seriozaj, tio estas pro vi.


Yacˈa ri Jesús can xuchilabej chique chi majun achoj chare tiquitzijoj wi y chukaˈ xubij chi titzuj (tisuj) ruway. 	 Kaj li severe admonis ilin, ke neniu sciigxu pri tio; kaj li ordonis doni al sxi mangxi.


Y yecˈo cˈa aj tzˈibaˈ y yecˈo chukaˈ achiˈaˈ fariseos ri yecˈo apo chiriˈ. Y ri aj tzˈibaˈ y ri fariseos riˈ, yexebexot (yexebeloj) cˈa chiquij ri ye rudiscípulos ri Jesús. Yequibilaˈ cˈa chique: ¿Achique ruma tek riyix yixwaˈ yixucˈyaˈ quiqˈui ri ye cˈutuy tak alcawal y quiqˈui nicˈaj chic winek ri xa ye aj maquiˈ? xechaˈ chique. 	 Kaj la Fariseoj kaj iliaj skribistoj murmuris kontraux liaj discxiploj, dirante:Kial vi mangxas kaj trinkas kun impostistoj kaj pekuloj?


Y yacˈariˈ tek ri Pilato xucˈutuj chare ri Jesús: ¿Yit cˈa riyit ri qui‑Rey ri israelitas? xchaˈ chare. Y ri Jesús xubij cˈa: Jaˈ (je), queriˈ. Can achiˈel ri xabij, xchaˈ. 	 Kaj Pilato demandis lin:CXu vi estas la Regxo de la Judoj? Kaj responde li diris al li:Vi diras.


Y ri ruchˈabel ri Dios xbe cˈa rubixic chi nej chi nakaj, y ye qˈuiy cˈa winek ri yeniman riche (rixin). 	 Sed la vorto de Dio kreskis kaj pligrandigxis.


Ruma can nbij wi cˈa chiwe, chi majun bey xtinben ta chic re waˈin reˈ, cˈa ya tek banatajnek chic ronojel pa rajawaren ri Dios ri nucˈut re jun waˈin reˈ. Can cˈa yacˈariˈ tek xtinben chic re waˈin reˈ. 	 cxar mi diras al vi:Mi ne mangxos gxin, antaux ol gxi plenumigxos en la regno de Dio.


Y ya cˈa ri Caifás biyon chique ri achiˈaˈ israelitas ri can cˈo quikˈij, chi más utz chi xaxu (xaxe wi) jun ri nicom que chuwech yecom quinojel ri winek. 	 Kajafas estis tiu, kiu donis konsilon al la Judoj, ke estos bone, ke unu homo mortu por la popolo.


Ri Dios ri cˈo chilaˈ chicaj nikˈalajin chi can petenak royowal pa quiwiˈ ri winek, ruma ma niquiyaˈ ta rukˈij ri Dios y ma niquijoyowaj ta quiwech nicˈaj chic winek, y riqˈui ri etzelal ri yetajin, ri winek riˈ can yetajin niquikˈet ruwech ri kitzij riche (rixin) ri Dios. Rumariˈ ri Dios can xtuyaˈ wi cˈa pe rucˈayewal pa quiwiˈ. 	 CXar la kolero de Dio malkasxigxas el la cxielo kontraux cxia malpieco kaj maljusteco de homoj, kiuj tenas la veron en maljusteco;


Y ri Lokˈolaj Espíritu xubij cˈa chare ri Felipe: Jet apo chuxquin ri carruaje ri acuchi (achique) benak wi ri achi eunuco, y junan cˈa yixbe riqˈui, xucheˈex. 	 Kaj la Spirito diris al Filipo:Aliru, kaj aligxu al tiu cxaro.


Ri Dios xubij chare ri Abraham chi xtuyaˈ ri ruwachˈulef chare, y chique ri ye riy rumam ca. Ri Dios queriˈ xubij chare ri Abraham pero ma ruma ta chi rubanon ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés. Ma que ta riˈ, xa ruma chi can xunimaj chi can xtiyatej wi chare ri xutzuj (xusuj) ri Dios chare y ruma chukaˈ riˈ tek xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. 	 CXar ne per la legxo farigxis la promeso al Abraham aux al lia idaro, ke li estos heredanto de la mondo, sed per la virto el fido.


Y ri rey xubij cˈa chique ri yecˈo chiriˈ: Tiwelesaj cˈa ca la puek pa rukˈaˈ re itzel mozo reˈ, y tiyaˈ chare ri utzilaj mozo ri cˈo chic ri lajuj puek riqˈui. 	 Kaj li diris al la apudstarantoj:Forprenu de li la min�on, kaj donu gxin al tiu, kiu havas la dek min�ojn.


Ruma tek cˈa qˈues na ri winek ri banayon ri wuj, majun rejkalen ri wuj, pero tek caminek chic el, cˈacˈariˈ cˈo rejkalen ri wuj riˈ. 	 CXar testamento efektivigxas rilate mortinton, cxar gxi neniam efikas, dum vivas la testamentinto.


Quecˈariˈ nubij ri tzˈibatajnek ca. Kitzij cˈa re xtinbij chiwe wacami: Chiquicojol quinojel ri ye alaxnek chuwech re ruwachˈulef, majun chic jun profeta ri más ta nim rukˈij que chuwech ri Juan ri Bautista. Pero wacami ri pa rajawaren ri Dios, astapeˈ jun winek xa coˈol oc rukˈij, hasta riˈ más nim rukˈij que chuwech ri Juan. 	 Vere mi diras al vi:Inter naskitoj de virinoj ne aperis iu pli granda ol Johano, la Baptisto; tamen tiu, kiu estas nur malgranda en la regno de la cxielo, estas pli granda ol li.


Y xentzˈet ri caminakiˈ, chi chˈutiˈk chi nimaˈk ye paˈel apo chuwech ri Dios. Xejakalox cˈa ri wuj, y xjak cˈa chukaˈ ri jun wuj riche (rixin) ri cˈaslen. Quinojel cˈa ri caminakiˈ riˈ can xkˈat cˈa tzij pa quiwiˈ, y can achiˈel ri xequibanalaˈ, queriˈ chukaˈ ri kˈatoj tzij ri xban pa quiwiˈ. Achiˈel ri ye tzˈibatal chupan quinojel ri wuj riˈ. 	 Kaj mi vidis la mortintojn, grandajn kaj malgrandajn, starantajn antaux la trono; kaj libroj estis malfermitaj; kaj estis malfermita alia libro, kiu estas la libro de vivo; kaj la mortintoj estis jugxataj el la skribitajxoj en la libroj, laux siaj faroj.


Rumariˈ ri Dios xtutek cˈa pe rajawalul ri kˈoloj riche (rixin) chi yekˈolotej ri winek riˈ y tiquinimaj na cˈa ri xa ma kitzij ta, 	 Kaj pro tio Dio sendas al ili energion de eraro, tiel, ke ili kredos mensogon;


Ruma wi yinapon riqˈui chˈabel ri xa nuyaˈ bis pa tak iwánima, ¿achique ta cami cˈa ri xqueyaˈo quicoten pa wánima riyin? Riˈ xa can xu (xe) wi cˈa riyix. Pero wi xa pa bis yixinyaˈ wi riyix, can ma yixcowin ta cˈa niyaˈ quicoten pa wánima riyin. 	 CXar se mi vin malgxojigas, kiu do min gxojigas, krom tiu, kiu estas malgxojigata de mi?


Y tek riyin ma yincˈo ta chic iwuqˈui, ri Nataˈ xtutek pe ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) chi yixrutoˈ. Y ya Riyaˈ ri xticˈojeˈ iwuqˈui pa nuqˈuexel riyin. Y can ya cˈa chukaˈ Riyaˈ xquixtijon, y xquerunataj ronojel ri chˈabel ri nbin ca chiwe. 	 Sed la Parakleto, la Sankta Spirito, kiun la Patro sendos en mia nomo, instruos vin pri cxio, kaj vin rememorigos pri cxio, kion mi diris al vi.


Jabel ruwaquikˈij ri can niquijoyowaj quiwech ri winek, ruma riyeˈ can xtijoyowex chukaˈ quiwech. 	 Felicxaj estas la kompatemaj, cxar ili ricevos kompaton.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Ri chˈabel ri xiwacˈaxaj ri xpe chilaˈ chicaj, xchˈo pe iwuma riyix y ma wuma ta riyin. 	 Jesuo respondis kaj diris:Ne por mi venis tiu vocxo, sed por vi.


Yecˈo winek ri can nitzˈetetej wi chi cˈo quimac tek ma jane nikˈat ta tzij pa quiwiˈ, y yecˈo chukaˈ nicˈaj ri netamex chi cˈo quimac tek ya kˈaton chic tzij pa quiwiˈ. 	 La pekoj de unuj estas evidentaj, antauxirantaj al la jugxo; kaj aliajn homojn ili sekvas.


¿O la nuyaˈ ta cˈa jun alacrán (kˈasnaˈj) pa rukˈaˈ, tek ri acˈal xa jun sakmoloˈ ri nucˈutuj chare? 	 Aux se li petos ovon, cxu li donos al li skorpion?


Rumacˈariˈ, can tichajij iwiˈ. Toka chiˈicˈuˈx chi riyin oxiˈ junaˈ ri xicˈojeˈ iwuqˈui, y can chi pakˈij chi chakˈaˈ xixinwokˈej y xixinpixabaj. 	 Tial gardu vin, memorante, ke dum tri jaroj mi ne cxesis admoni cxiun nokte kaj tage kun larmoj.


Y quiyaˈon chic cˈa ca ri bey riche (rixin) ri chojlaj cˈaslen. Can ye sachnek wi ca. Y can quicˈuan cˈa jun cˈaslen achiˈel xucˈuaj ri jun achi ri xcˈojeˈ ojer ca, ri xubiniˈaj Balaam, rucˈajol ri Beor. Ri Balaam hasta xubanalaˈ ri ma utz ta ruma sibilaj xurayij chi xuchˈec ta ri puek. 	 forlasinte la rektan vojon kaj erarvaginte, sekvinte la vojon de Bileam, filo de Beor, kiu amis la rekompencon de malbonfarado;


Y chiriˈ chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, ri kˈij riˈ cˈo cˈa apo jun achi ri cˈo jun itzel espíritu riqˈui. Y ri itzel espíritu ri cˈo riqˈui ri achi, riqˈui ruchukˈaˈ xurek ruchiˈ y xubij: 	 Kaj en la sinagogo estis viro, havanta spiriton de malpura demono; kaj li kriegis per lauxta vocxo,


Y ya rachoch ri Dios riˈ ri quicˈamom pe ri ye katiˈt kamamaˈ tek xeˈoc pe chupan re ruwachˈulef reˈ, tek ye cˈamom pe ruma ri Josué. Y xecˈojeˈ cˈa ka waweˈ, tek quichapon cˈa yequichˈec ri winek ri yecˈo chupan re ruwachˈulef reˈ. Can ya cˈa ri Dios xtoˈo quiche (quixin). Y ri rachoch ri Dios ri quicˈamom pe tek xeˈoka, can cˈa ya na riˈ cˈo pa rutiempo ri rey David. 	 GXin ankaux niaj patroj siavice enportis kun Josuo, kiam ili eniris en la posedajxon de la nacioj, kiujn Dio forpusxis antaux niaj patroj, gxis la tagoj de David;


Can tawajoˈ cˈa ri Dios ri Awajaf. Tawajoˈ riqˈui ronojel awánima. Tawajoˈ chupan ronojel ri acˈaslen, riqˈui ri anojibal y riqˈui chukaˈ ronojel ri awuchukˈaˈ. Yacˈareˈ ri pixaˈ ri más nim rejkalen. 	 kaj amu la Eternulon, vian Dion, per via tuta koro kaj per via tuta animo kaj per via tuta menso kaj per via tuta forto.


Y xcˈulwachitej cˈa chi tek xbetzolin pe riyaˈ, tek cˈo chic pe rukˈij rucˈojlen, y tek cˈo chic ri pa ruruwachˈulef, xutek cˈa quisiqˈuixic (coyoxic) ri rumozos ri ruyaˈon ca puek chique tek riyaˈ cˈa ma jane tibe. Queriˈ xuben ruma nrajoˈ nretamaj janipeˈ puek quichˈacon chiquijujunal. 	 Kaj kiam li revenis, ricevinte la regnon, li ordonis voki al li tiujn servistojn, al kiuj li donis la monon, por ke li sciigxu, kiom ili gajnis per negocado.


Tek cˈo jun chiwe riyix ri nitzujux (nisujux) pa kˈatbel tzij, tutijaˈ rukˈij riche (rixin) chi nuchojmirisaj riˈ riqˈui ri rucˈulel tek xa cˈacˈariˈ quichapon el bey pa kˈatbel tzij. Ruma wi ma nuchojmirisaj ta riˈ riqˈui ri nitzujun (nisujun) chrij, can xtucˈuex cˈa chuwech ri aj kˈatbel tzij, y ri aj kˈatbel tzij riˈ nujech el pa rukˈaˈ ri aj chˈameˈy, y ri aj chˈameˈy nucˈuaj el, y nberutzˈapij ca pa cárcel. 	 CXar dum vi iradas kun via kontrauxulo al la reganto, survoje klopodu liberigxi de li; por ne lasi, ke li trenu vin al la jugxisto, kaj la jugxisto vin transdonu al la oficisto de la tribunalo, kaj la oficisto vin jxetu en malliberejon.


Riyix man cˈa tixibij ta iwiˈ chiquiwech ri xquebano queriˈ chiwe, ruma xa can rajawaxic chi nikˈalajsaj ri majun bey can ta kˈalajsan pe jabel. Can nicˈatzin cˈa chi netamatej ri ewan. 	 Tial ne timu ilin, cxar nenio estas kovrita, kio ne estos elmontrita, kaj nenio kasxita, kio ne estos konigita.


Ri rajawaren ri caj, can junan cˈa riqˈui ri xbanatej pa jun nimakˈij ri xuben ri jun rey chare ri rucˈajol tek xcˈuleˈ. 	 La regno de la cxielo similas al unu regxo, kiu faris edzigxan feston por sia filo,


riche (rixin) chi ntoc ca apóstol pa ruqˈuexel ri Judas, y nipaˈeˈ chuwech ri samaj. Ruma ri Judas xa xuyaˈ ca ri samaj, ruma ri itzel ri xuben. Y wacami riyaˈ xapon yan chupan ri lugar ri can cˈo chi napon wi, xechaˈ. 	 por ricevi la parton en cxi tiu servado kaj apostoleco, de kiu Judas forfalis, por iri al sia propra loko.


Y ri rucaj ángel xuxupuj cˈa ri rutrompeta, y xa jubaˈ ma pa nicˈaj chare ri kˈij, xa jubaˈ ma pa nicˈaj chare ri icˈ y xa jubaˈ ma pa nicˈaj chukaˈ chique ri chˈumilaˈ, xemayamoˈ. Ma xetzuˈun ta chic jabel. Y xuben chi xa jubaˈ ma nicˈaj kˈij ri ma xtzuˈun ta chic ri kˈij. Y can queriˈ cˈa chukaˈ xucˈulwachij ri akˈaˈ. Xa jubaˈ ma pa nicˈaj chukaˈ ri ma xtzuˈun ta chic ri icˈ y ri chˈumilaˈ. 	 Kaj la kvara angxelo trumpetis, kaj estis frapita triono de la suno kaj triono de la luno kaj triono de la steloj, por ke mallumigxu triono de ili, kaj ke ne lumu dum triono de la tago, kaj por la nokto tiel same.


Yacˈa ri Pilato man cˈa nunimaj ta chi can xcom yan chanin ri Jesús. Rumariˈ riyaˈ xusiqˈuij (xroyoj) ri capitán, y xucˈutuj chare wi kitzij chi caminek chic ri Jesús. 	 Kaj Pilato miris, cxu li jam mortis; kaj alvokinte la centestron, li demandis lin, cxu li de longe estas mortinta.


Ri Tataˈixel ma ya ta cˈa Riyaˈ nikˈato tzij. Can pa nukˈaˈ cˈa riyin ri Cˈajolaxel xujech wi chi nkˈet tzij. 	 CXar la Patro jugxas neniun, sed Li donis cxian jugxon al la Filo,


Yacˈa tek kˈaxnek chic ri oxiˈ kˈij riqˈui nicˈaj, ri Dios xuben cˈa chi xebecˈastej pe ri ye caˈiˈ achiˈaˈ riˈ. Rumariˈ riyeˈ can xepaˈeˈ chic cˈa el jun bey. Y ri winek ri xetzˈeto quiche (quixin), can sibilaj cˈa xquixibij quiˈ. 	 Kaj post la tri tagoj kaj duono la spirito de vivo el Dio eniris en ilin, kaj ili starigxis sur siaj piedoj; kaj granda timo falis sur tiujn, kiuj ilin rigardis.


Riyin can nyaˈon kˈatbel tzij chiwe riche (rixin) chi yeˈipalbej cumatz y alacrán (kˈasnaˈj) y riche (rixin) chukaˈ chi yixchˈacon chrij ri ruchukˈaˈ ri itzel winek, y majun achique ta ri xticˈulwachij. 	 Jen mi donis al vi auxtoritaton piedpasxi sur serpentoj kaj skorpioj, kaj sur la tuta potenco de la malamiko; kaj nenio iel vin difektos.


Ri Dios sibilaj nim ruchukˈaˈ, y can nicowin wi yixruchajij riche (rixin) chi ma yixtzak ta pa mac, y can nicowin chukaˈ nuben chiwe chi majun imac tek xquixapon chuwech ri nimalaj rukˈij rucˈojlen, ri acuchi (achique) sibilaj xtiquicot wi ri iwánima. 	 Kaj al Tiu, kiu povas vin gardi senfalaj, kaj starigi vin senriprocxaj antaux Sia gloro en granda gxojo,


Y riyaˈ y ri ye aj pa rachoch xeban cˈa bautizar. Y yacˈa tek ye banon chic bautizar, ri Lidia xubij cˈa chake: Wi can nichˈob chi riyin xcukeˈ nucˈuˈx riqˈui ri Ajaf, quixam pe cˈa wuqˈui, y quixcˈojeˈ pa wachoch, xchaˈ. Ri ixok riˈ can xuben wi cˈa chake chi xojbecˈojeˈ chiriˈ pa rachoch. 	 Kaj kiam sxi estis baptita, kun sia familio, sxi nin petegis, dirante:Se vi jugxas min fidela al la Sinjoro, venu, kaj logxu en mia domo. Kaj sxi devigis nin.


Y tek ye benak pa bey yetzijon cˈa chrij ri xebanatej ri cabjir oxjir ca. 	 Kaj ili interparolis inter si pri cxio tio, kio okazis.


Y ri rech mozo can yacˈariˈ xxuqueˈ ka chuwech riche (rixin) chi nucˈutuj cˈa utzil chare; y xubij cˈa: Quinawoyobej na jubaˈ y riyin xtintoj ronojel nucˈas chawe, xchaˈ. 	 Kaj falinte antaux li, la kunservisto petegis lin, dirante:Paciencu pri mi, kaj mi pagos al vi.


Y chukaˈ waweˈ chuwech re ruwachˈulef yecˈo oxiˈ ri yekˈalajsan riche (rixin) ri Jesucristo: Ri Lokˈolaj Espíritu, ri yaˈ riche (rixin) chi xban bautizar, y ri ruquiqˈuel Riyaˈ mismo ri xtix chuwech ri cruz. Re ye oxiˈ reˈ junan ri niquikˈalajsaj chkawech, chi ri Jesucristo can kitzij wi chi Rucˈajol ri Dios. 	 CXar tri estas la atestantoj:la Spirito, kaj la akvo, kaj la sango; kaj la tri en unu konsentas.


Ruma ri Dios can retaman chic cˈa kawech tek cˈa ma jane kojalex, y rumariˈ tek can ruchˈobon chic apo ri achique rubanic nuben chake chi yoj‑oc can achiˈel rubanic ri Rucˈajol. Y ri Dios nrajoˈ cˈa chi can yoj qˈuiy ta ri yoj‑oc ralcˈual y ya ri Rucˈajol ri nimalaxel chkacojol. 	 CXar kiujn Li antauxkonis, tiujn Li antauxdifinis kiel konformajn al la bildo de Lia Filo, por ke cxi tiu estu la unuenaskita inter multaj fratoj;


Xa yacˈa riyix cowirnek ri iwánima. Ma niwajoˈ ta niyaˈ ca rubanic ri mac. Y rumariˈ, xa nimol rucˈayewal chiwij. Can xtika cˈa ri royowal ri Dios pan iwiˈ chupan ri kˈij tek Riyaˈ xtukˈet tzij. Y ri rukˈatbel tzij Riyaˈ can choj wi. 	 sed laux via obstineco kaj senpenta koro vi amasigas por vi koleron en la tago de kolero kaj malkasxigo de la justa jugxo de Dio,


Can majun cˈa winek ri tzˈeteyon ta riche (rixin) ri Dios, xa can xu (xe) wi ri Rucˈajol ri tzˈeteyon riche (rixin). Ri Dios xaxu (xaxe wi) jun Rucˈajol cˈo y sibilaj nrajoˈ. Y yariˈ ri xokˈalajsan ka ri Dios chkawech re waweˈ chuwech re ruwachˈulef. 	 Neniu iam vidis Dion; la solenaskita Filo, kiu estas en la sino de la Patro, Lin deklaris.


Rumariˈ xequichop el ri ye caˈiˈ apóstoles riˈ, y xequiyaˈ pa cárcel. Y ma xechojmirisex ta cˈa ri kˈij riˈ, ruma xa tikakˈij chic. Xa can cˈa ya ri pa rucaˈn kˈij xechojmirisex. 	 Kaj ili metis sur ilin la manojn, kaj metis ilin en gardejon gxis la sekvanta tago; cxar estis jam vespero.


Y Riyaˈ xucˈutuj cˈa chique ri rudiscípulos: ¿Yin achique cˈa riyin nibij riyix? xchaˈ chique. Y ri Pedro can yacˈariˈ tek xubij: Yit cˈa riyit ri Cristo, xchaˈ chare. 	 Kaj li demandis ilin:Sed vi-kiu vi diras, ke mi estas? Petro responde diris al li:Vi estas la Kristo.


Wacami ri Wajaf Dios nuyaˈ cˈa re acˈal reˈ chuwe, riche (rixin) chi riyin ma xquiqˈuix ta chic chiquiwech ri winek ri niquikasaj nukˈij ruma chi majun wal. 	 Tiamaniere agis la Eternulo rilate al mi en la tagoj, kiam Li favore rigardis min, por forpreni mian riprocxon inter homoj.


Y tinimaj cˈa chukaˈ quitzij ri nicˈaj chic aj kˈatbel tak tzij ri ye yaˈon chicojol ruma ri rey. Ruma ye riyeˈ ri ye yaˈon riche (rixin) chi niquicˈajsaj quiwech ri winek ri ye banoy riche (rixin) ri etzelal y riche (rixin) chukaˈ chi niquiyaˈ quikˈij ri winek ri yebano ri utz. 	 cxu al regantoj, kiel liaj senditoj por vengxo al malbonaguloj kaj por lauxdo al bonaguloj.


Chupan ri jun chic wuj ri ntakon el iwuqˈui, nbin el chiwe chi ma tiwachibilaj ta iwiˈ quiqˈui ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri niquicanolaˈ quiˈ riche (rixin) chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. 	 En mia epistolo mi skribis al vi, ke vi ne intermiksu vin kun malcxastuloj;


Ri ixok riˈ cˈo cˈa racˈaxan pe chrij ri milagros ri yeruben ri Jesús. Riyaˈ benak cˈa chukaˈ chiquicojol ri winek ri yecˈo ca chrij ri Jesús, y yacˈariˈ tek xberuchapaˈ ca jubaˈ ri rutziak ri Jesús. 	 auxdinte pri Jesuo, venis en la homamaso malantaux lin, kaj tusxis lian mantelon.


Yecˈo achiˈaˈ y yecˈo ixokiˈ ri xquicanolaˈ quiˈ riche (rixin) chi xemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ y rumariˈ pa jun kˈij xecom ye veintitrés mil winek. Man cˈa tikaben ta riyoj achiˈel ri xquiben riyeˈ. 	 Kaj ni ne malcxastadu, kiel kelkaj el ili faris, kaj falis en unu tago dudek tri mil.


Wacami titzolin cˈa pe icˈuˈx riqˈui ri Ajaf Dios y tijalatej ri icˈaslen, riche (rixin) chi queriˈ nicuyutej y nisachatej ri imac. Y xquepe cˈa tiempo riche (rixin) uxlanen tek ri Ajaf cˈo chic iwuqˈui. 	 Pentu do, kaj konvertigxu, por ke viaj pekoj estu forvisxitaj, por ke venu tempoj de refresxigxo de la vizagxo de la Eternulo,


Kachˈalal, riyoj nikajoˈ chi riyix niwetamaj ri achique xtiban chique ri ye caminek chic el, riche (rixin) chi queriˈ ma yixbison ta, achiˈel yebison ri winek ri majun coyoben ta riqˈui ri Jesucristo. 	 Sed ni ne volas, fratoj, ke vi ne sciu pri tiuj, kiuj endormigxis; por ke vi ne malgxoju, kiel la ceteraj, kiuj havas nenian esperon.


Y ri rutzil ri Dios xticˈojeˈ ta cˈa iwuqˈui chiˈiwonojel riyix, ri can riqˈui ronojel icˈuˈx niwajoˈ ri Kajaf Jesucristo. Amén. 	 Graco estu kun cxiuj, kiuj sendeklinigxe amas nian Sinjoron Jesuo Kristo.


Y ruma riyoj ketaman chi ri Ajaf can xtukˈet na wi tzij pa kawiˈ, rumariˈ cˈo xibinriˈil kiqˈui y yojsamej cˈa riche (rixin) chi yecˈo ta qˈuiy ri yeniman riche (rixin). Ri Dios can retaman wi cˈa kawech yoj achique riyoj y retaman chi majun kˈoloj pa tak kánima. Y nwoyobej chi que ta riˈ nikˈalajin chiwech riyix, y que ta chukaˈ riˈ ninaˈ ri pa tak iwánima, chi riyoj majun kˈoloj kiqˈui. 	 Sciante do la timon al la Sinjoro, ni celas konvinki homojn, sed ni ja elmontrigxas al Dio; kaj ni esperas, ke ni elmontrigxas ankaux al viaj konsciencoj.


Y pa ruqˈuisbel xucˈut cˈa riˈ chinuwech riyin tek cˈa ma jane yinoc ta apóstol, ruma ri kˈij riˈ riyin xincˈulwachij cˈa achiˈel jun acˈal ri xa ma jane rukˈijul ta chi nalex. 	 kaj fine li aperis al mi ankaux, kiel al infano ekstertempe naskita.


Cˈa jubaˈ cˈa riˈ tek ri Jesús xberilaˈ chic ri achi riˈ pa rachoch ri Dios, y xubij chare: Wacami yit utz chic. Man chic cˈa camacun ta, riche (rixin) chi queriˈ ma nipe ta jun cosa ri más chi na itzel chawij, xchaˈ chare. 	 Poste Jesuo trovis lin en la templo, kaj diris al li:Jen vi farigxis sana; ne plu peku, por ke io pli malbona ne okazu al vi.


Queriˈ ri rutzˈiban ca ri Isaías, xchaˈ ri Jesús. Y can yacˈariˈ tek ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) apo ri winek riqˈui, ri quimolon quiˈ chiriˈ, y xubij cˈa chique: Tiwacˈaxaj cˈa re xtinbij chiwe y tikˈax chiwech. 	 Kaj alvokinte al si la homamason, li diris al ili:Auxskultu kaj komprenu:


Yacˈa tek ronojel jachon chic pa rukˈaˈ ri Cristo ri Cˈajolaxel, cˈacˈariˈ ri Cristo xtujech chukaˈ riˈ pa rukˈaˈ ri Dios. Y riqˈui riˈ, nikˈalajin chi ri Dios can nim wi y ya Riyaˈ ri nicˈojeˈ pa ruwiˈ ronojel. 	 Kaj kiam cxio estos submetita al li, tiam la Filo ankaux mem estos submetita al Tiu, kiu submetis cxion al li, por ke Dio estu cxio en cxio.


Y astapeˈ can ye qˈuiy cˈa ri xeˈapon ri xquitzˈuc tzij chrij ri Jesús, pero xa ma junan ta ri xquibij. Pa ruqˈuisbel xeˈapon ye caˈiˈ ri junan wi ri xquibij, xa yacˈa ri ma kitzij ta chukaˈ ri xquibij. 	 kaj ne trovis, kvankam multaj malveraj atestantoj venis. Sed poste venis du, kaj diris:


Y tek ri Simón Pedro xapon, ruma can tzeketel apo chrij ri discípulo ri xapon nabey, ri Simón Pedro can choj cˈa xoc apo ri pa jul, y xutzˈet cˈa ri tziek ri yecˈo ca chiriˈ. 	 Kaj poste venis Simon Petro, sekvante lin, kaj eniris en la tombon; kaj li vidis la tolajxojn kusxantajn,


Y niquibij cˈa: Amén. Can ya cˈa ri rubiˈ ri ka‑Dios ri xtiyaˈox (xtyaˈ) ta cˈa rukˈij. Ruma Riyaˈ can cˈo wi rucˈojlen, y ya Riyaˈ ri Rajaf ri naˈoj. Ya chukaˈ Riyaˈ ri rucˈamon (takal chrij) chi nicˈulu ri matioxinic. Riyaˈ can cˈo rukˈij, can ronojel wi nicowin nuben, y can cˈo ruchukˈaˈ riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén, yechaˈ. 	 dirante:Amen; La lauxdo kaj la gloro kaj la sagxeco kaj la danko kaj la honoro kaj la potenco kaj la forto estu al nia Dio por cxiam kaj eterne. Amen.


Y ri Juan ri Bautista xukˈalajsaj cˈa ri Cristo. Can riqˈui wi ruchukˈaˈ tek xubij: Yareˈ ri ntzijon pe chiwe, tek xinbij chiwe chi chuwij ca riyin cˈo cˈa jun achi ri xtoka ri sibilaj nim rukˈij que chinuwech riyin. Ruma Riyaˈ can cˈo tek cˈa ma jane quinalex ta riyin, xchaˈ cˈa ri Juan ri Bautista. 	 Johano atestis pri li, kaj kriis, dirante:CXi tiu estas li, pri kiu mi diris:Kiu venas post mi, tiu estas metita super mi, cxar li ekzistis pli frue ol mi.


Riche (rixin) chi queriˈ ma tikayaˈ ta kˈij chare ri Satanás chi nichˈacon ta chikij riyoj. Ruma ketaman ri ruchˈobonic chi riyaˈ can nrajoˈ chi yojka pa rukˈaˈ y yojruchˈec. 	 por ke Satano ne gajnu profiton kontraux ni:cxar ni ne estas sen scio pri liaj ruzoj.


Ruma riyaˈ, astapeˈ xa ti mebaˈ, xa can xuyaˈ cˈa ca ronojel ri cˈo riqˈui, astapeˈ xa can yariˈ nicˈatzin chare riche (rixin) chi nutzukbej riˈ. Yacˈa ri beyomaˈ, astapeˈ sibilaj qˈuiy puek xquiyalaˈ ca, xa jubaˈ oc chare ronojel ri beyomel ri cˈo quiqˈui ri xquiyalaˈ ca, xchaˈ ri Jesús. 	 cxar cxiuj tiuj el sia abundo enjxetis en la donacaron; sed sxi el sia malmultego enjxetis la tutan vivrimedon, kiun sxi havis.


¡Juyiˈ oc iwech riyix aj tzˈibaˈ y riyix fariseos ri xa caˈiˈ ipalej! ruma riyix niwelesalaˈ ronojel quicosas ri malcaniˈ tak ixokiˈ. Y xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi tinimex chi jabel ri icˈaslen, yixyaloj cˈa tek niben orar. Pero riyix can xtikˈax ruwiˈ ri rucˈayewal ri xtika pan iwiˈ, ruma chi ri imac sibilaj qˈuiy. 	 Ve al vi, skribistoj kaj Fariseoj, hipokrituloj! cxar vi formangxas domojn de vidvinoj, kaj por preteksto vi longe pregxas; tial vi ricevos pli severan kondamnon.


Ri discípulos riˈ can yacˈariˈ tek xquibij chare ri Jesús: Riyoj ketaman chi yit cˈa riyit ri Cristo ri yit takon pe ruma ri Dios. ¿Y achique cˈa ruma tek ri aj tzˈibaˈ niquibij chi nabey cˈo chi nipe ri Elías, cˈacˈariˈ nipe ri Cristo? xechaˈ. 	 Kaj liaj discxiploj demandis lin, dirante:Kial do diras la skribistoj, ke Elija devas veni antauxe?


Ruma astapeˈ can ye qˈuiy ri xeˈapon ri xquitzˈuc tzij chrij ri Jesús, pero xa ma junan ta ri xquibij. 	 CXar multaj malvere atestis kontraux li, kaj iliaj atestoj ne akordigxis.


Y tek rukasan chic cˈa pe ri ruchˈacul ri Jesús chuwech ri cruz, riyaˈ xubor pa jun sakilaj tziek. Y cˈacˈariˈ xberuyaˈ ca pa jun jul riche (rixin) chi niyaˈox (nyaˈ) caminek chupan, ri cˈoton chuwech jun nimabej. Can cˈa ma jane jun caminek ri yaˈon ta chupan ri jul riˈ. 	 Kaj li deprenis gxin kaj envolvis gxin en tolajxo, kaj metis lin en tombo, elhakita el sxtono, kie neniu antauxe kusxis.


Y yecˈo chukaˈ ri xerutek el nabey riche (rixin) chi xebe pa jun aldea ri cˈo pa rucuenta ri Samaria, xebe chucanoxic jun jay ri acuchi (achique) xtibeˈuxlan wi ri Jesús y ri ye rachibilan el. 	 kaj sendis senditojn antaux sia vizagxo; kaj ili iris, kaj eniris en vilagxon de la Samarianoj, por pretigi por li.


Y queriˈ chukaˈ ri kachˈalal beyomaˈ, xa tiquicot cˈa ri cánima ruma kˈaxnek chiquiwech chi xa majun quikˈij y rajawaxic chi niquikasaj quiˈ chuwech ri Dios ruma xa ma yeyaloj ta el chuwech re ruwachˈulef, xa ye achiˈel jun rusiˈj kˈayis. 	 kaj la ricxulo pri sia humiligxo; cxar kiel floro de herbo li forpasos.


Can ye sibilaj qˈuiy winek ri xetzekelben el riche (rixin), ruma ri winek riˈ quitzˈeton chic cˈa ri milagros ri nikˈalajsan riche (rixin) chi ya ri Dios takayon pe, milagros ri yerubanalaˈ tek yerucˈachojsaj ri yawaˈiˈ. 	 Kaj granda homamaso lin sekvis, cxar ili vidis la signojn, kiujn li faris por la malsanuloj.


Y tek ri apóstoles xeˈel el chiriˈ chiquiwech ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij, niquicot cˈa ri cánima xebe, ruma yatajnek chique chi niquikˈaxaj tijoj pokonal ruma ri rubiˈ ri Jesús, ruma qˈuiy ri niban y nibix chique. 	 Sed ili foriris de antaux la sinedrio, gxojante, ke ili estis jugxitaj indaj suferi malhonoron pro la Nomo.


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri ixok: Ri rutzil ri Dios ma utz ta chi chare xabachique niyaˈox (nyaˈ) wi. Ruma ma rucˈamon ta chi nelesex quiway ri alcˈualaxelaˈ, riche (rixin) chi niyaˈox (nyaˈ) chique ri tak tzˈiˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 Sed li responde diris:Ne decas preni la panon de la infanoj kaj jxeti gxin al la hundetoj.


Y can titijaˈ cˈa ikˈij chiretamaxic chi niben ri nika chuwech ri Ajaf. 	 provante, kio bone placxas al la Sinjoro;


Y pa rucaˈn kˈij xkachibilaj cˈa el ri Pablo riche (rixin) chi xbekatzˈetaˈ ca ri Jacobo. Tek xojapon riqˈui ri Jacobo, quinojel ri ancianos riche (rixin) ri iglesia, quimolon cˈa chukaˈ quiˈ chiriˈ. 	 Kaj la sekvantan tagon Pauxlo akompanis nin al Jakobo, kaj cxiuj presbiteroj cxeestis.


Y cˈo chic cˈa qˈuiy kˈij ticˈojeˈ ri Saulo chiriˈ pa Damasco, tek ri israelitas xquichˈob chi niquicamisaj. 	 Kaj post la paso de multaj tagoj, la Judoj kune konsiligxis, por lin mortigi;


Xa can xquixetzelex wi cˈa cuma quinojel, ruma icukuban icˈuˈx wuqˈui riyin. Yacˈa ri ma xtutzolij ta riˈ chrij y xtucochˈ ronojel cˈa pa ruqˈuisbel, ya cˈa riˈ ri xticolotej. 	 Kaj vi estos malamataj de cxiuj pro mia nomo; sed kiu persistos gxis la fino, tiu estos savita.


Riyix xa can nirayij chi iwuqˈui ta riyix cˈo wi ronojel cosas, y rumariˈ hasta yixcamisan. Pero xa ma niwil ta. Niben chˈaˈoj y oyowal. Y can qˈuiy oyowal niben. Pero ma niwil ta ri achique nirayij, ruma ma nicˈutuj ta chare ri Dios. 	 Vi deziras, kaj ne havas; vi mortigas kaj konkuras, kaj ne povas akiri; vi batalas kaj militas; vi ne havas, cxar vi ne petas.


Riche (rixin) chi queriˈ tek kacˈulun chic ri rutzil ri Dios, Riyaˈ yojrutzˈet chi majun chic kamac. Y queriˈ xuben chake riche (rixin) chi ntoc kiche (kixin) ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, can achiˈel wi ri koyoben. 	 por ke ni, justigite per Lia graco, farigxu heredantoj laux la espero de eterna vivo.


Y cukul nucˈuˈx chi ri Ajaf xtuben chuwe chi riyin chukaˈ xquicowin xquinapon iwuqˈui pa jun caˈiˈ oxiˈ kˈij apo. 	 sed mi fidas al la Sinjoro, ke mi mem ankaux venos baldaux.


Xa rumacˈariˈ tek riyin yencusaj cˈambel tak tzij riche (rixin) chi yichˈo quiqˈui riche (rixin) chi queriˈ astapeˈ niquitzuˈ y xa ma nichˈobotej ta chiquiwech ri niquitzuˈ, y riche (rixin) chi astapeˈ niquicˈaxaj y xa ma nikˈax ta chiquiwech ri niquicˈaxaj. 	 Tial mi parolas al ili per paraboloj; cxar vidante, ili ne rimarkas, kaj auxdante, ili ne auxdas nek komprenas.


Y ri Jesús xuchop cˈa rukˈalajsaxic chiquiwech ri ye caˈiˈ achiˈaˈ riˈ, ronojel ri ye tzˈibatal ca chrij Riyaˈ chupan ri ruchˈabel ri Dios. Xuchop cˈa el riqˈui ri ye rutzˈiban ca ri Moisés, cˈa riqˈui ri quitzˈiban ca ri nicˈaj chic profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 Kaj komencante de Moseo kaj de cxiuj profetoj, li klarigis al ili el cxiuj Skriboj la dirojn pri li mem.


Y chupan ri rutzˈiban ca riyaˈ, ri Dios nubij: Chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij, xtinyaˈ pe ri Lokˈolaj Espíritu pa quiwiˈ ri winek, y ri imiˈal y ri icˈajol xtiquikˈalajsaj ri nbij chique. Y ri cˈa ye cˈajolaˈ na, pa jun achiˈel achicˈ xtiquitzˈet ri nkˈalajsaj chique. Y ri achiˈaˈ ye rijitaˈk chic, pa cachicˈ cˈa ri cˈo xquenkˈalajsaj chique. 	 Kaj en la lasta tempo, diras Dio, Mi elversxos Mian spiriton sur cxiun karnon; Kaj viaj filoj kaj viaj filinoj profetos, Kaj viaj junuloj havos viziojn, Kaj viaj maljunuloj havos songxojn;


Yacˈariˈ tek xintzˈet chic cˈa chi ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, paˈel pa ruwiˈ ri juyuˈ ri Sion rubiˈ, y yecˈo cˈa ciento cuarenta y cuatro mil winek riqˈui. Y quinojel ri winek riˈ cˈo ri rubiˈ ri Jesucristo y cˈo chukaˈ ri rubiˈ ri Rutataˈ ri Jesucristo chi nicˈaj tak quiwech. 	 Kaj mi rigardis, kaj jen la SXafido staranta sur la monto Cion, kaj kun li cent kvardek kvar miloj, havantaj lian nomon, kaj la nomon de lia Patro, skribitajn sur ilia frunto.


Queriˈ chukaˈ ri Jesús xucˈut riˈ chiquiwech ye caˈiˈ achiˈaˈ ri quichapon cˈa bey chi yebe pa jun aldea. Pero ruma chi ri Jesús jun wi chic nitzuˈun tek xucˈut riˈ chiquiwech, rumariˈ ma chanin ta cˈa xquetamaj ruwech. 	 Kaj post tio li aperis sub alia formo al du el ili, dum ili piediris en la kamparon.


Y ri winek ri ma xebano ta ri utzil riˈ, can xquebe wi cˈa pa tijoj pokonal riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y ri chojmilaj tak winek xtiquil cˈa jun cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Quecˈariˈ ri chˈabel ri xubij ri Jesús. 	 Kaj cxi tiuj foriros en eternan punon, sed la justuloj en eternan vivon.


Ri Jesús can pa ronojel wi cˈa nimaˈk tak tinamit y pa tak aldea xapon wi, y xerutijoj cˈa ri winek riqˈui ri ruchˈabel ri Dios. Y ya cˈa ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, chiriˈ napon wi riche (rixin) chi yerutijoj ri winek. Y chukaˈ can nutzijoj cˈa ri lokˈolaj chˈabel ri nichˈo chrij ri rajawaren ri Dios. Yerucˈachojsaj chukaˈ yawaˈiˈ, y yerucol cˈa ri winek chuwech ronojel ruwech kˈaxomal. 	 Kaj Jesuo trairis cxiujn urbojn kaj vilagxojn, instruante en iliaj sinagogoj, kaj predikante la evangelion de la regno, kaj sanigante cxian malsanon kaj cxian malfortajxon.


Y tek ri mozo ri takon el xtzolin apo riqˈui ri rupatrón, ronojel cˈa ri xbix pe xberubij chare. Rumariˈ ri rupatrón xpe royowal, y xubij chare ri rumozo: Wacami cˈa cabiyin pa tak cˈaybel y pa tak bey riche (rixin) re tinamit reˈ y quebeˈamoloˈ cˈa pe ri cut quikˈaˈ o cut caken, ri ye cojo, ri ye moyiˈ, y chukaˈ ri pobres. 	 Kaj la servisto revenis, kaj rakontis tion al sia mastro. Tiam ekkoleris la mastro, kaj diris al sia servisto:Eliru rapide sur la stratojn kaj irejojn de la urbo, kaj alkonduku cxi tien la malricxulojn kaj kriplulojn kaj blindulojn kaj lamulojn.


Queriˈ xubij. Y wi ri rey David, Wajaf xchaˈ chare ri Cristo, ¿achique cˈa ruma tek ri aj tzˈibaˈ niquibij chi ri Cristo xa choj jun ralcˈual ca ri rey David? xchaˈ ri Jesús. Y sibilaj ye qˈuiy chique ri winek ri can riqˈui wi ronojel cánima xquicˈaxaj ri xubij. 	 David mem nomas lin Sinjoro; kaj kiel do li estas lia filo? Kaj la granda homamaso auxskultis lin plezure.


Ruma ri diácono, wi utz nuben chare ri rusamaj, xtitzˈetetej cuma ri kachˈalal chi cˈo rukˈij, y chukaˈ más xticukeˈ rucˈuˈx chi nutzijoj chique ri winek chi tiquinimaj ri Cristo Jesús. 	 CXar tiuj, kiuj bone servadis kiel diakonoj, akiras al si bonan gradon kaj grandan kuragxon en la fido, kiu estas en Kristo Jesuo.


Y ya cˈa tiempo riˈ tek ri chiriˈ pan Egipto xoc cˈa jun cˈacˈacˈ rey ri xa ma xretamaj ta ruwech ri José. 	 gxis aperis alia regxo, kiu ne konis Jozefon.


Yacˈa ri achi achiˈel jun coronel ri Lisias rubiˈ xunim riˈ chkacojol, ye rachibilan qˈuiy soldados y riqˈui uchukˈaˈ xbequelesaj pe pa kakˈaˈ. 	 Sed la cxefkapitano Lisias venis, kaj per granda perforto forprenis lin el niaj manoj,


Ri chicop ri xintzˈet, achiˈel cˈa nitzuˈun jun balam. Xa yacˈa ri raken ye achiˈel raken ri chicop ri nibix oso chare. Y ri pa ruchiˈ, achiˈel pa ruchiˈ coj. Xpe cˈa ri itzel dragón ri quek rij xuyaˈ cˈa ruchukˈaˈ y rukˈatbel tzij pa rukˈaˈ ri chicop riˈ. 	 Kaj la besto, kiun mi vidis, estis simila al leopardo, kaj gxiaj piedoj estis kiel de urso, kaj gxia busxo kiel busxo de leono; kaj la drako donis al gxi sian potencon kaj sian tronon kaj grandan auxtoritaton.


Y cˈacˈariˈ xintzˈet y xinwacˈaxaj quichˈabel sibilaj qˈuiy ángeles, ri quisutin quiˈ chrij ri lokˈolaj chˈaquet, chiquij ri cajiˈ ri cˈo qˈuiy runakˈ tak quiwech, y chiquij ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij, y ri ángeles can pa millones ri yecˈo chiriˈ. 	 Kaj mi rigardis, kaj mi auxdis vocxon de multaj angxeloj, ronde cxirkaux la trono kaj la kreitajxoj kaj la presbiteroj; kaj ilia nombro estis miriadoj da miriadoj kaj miloj da miloj;


Y can iwetaman chukaˈ chi ri Jesús ri aj Nazaret, ri Dios can xuyaˈ wi pe ri Lokˈolaj Espíritu pa ruwiˈ y xuyaˈ chukaˈ pe uchukˈaˈ pa rukˈaˈ. Can xerubanalaˈ utzil chique ri winek y xerucˈachojsaj chukaˈ ri ye chapon ruma ri itzel winek. Queriˈ ri xerubanalaˈ ri Jesús, ruma can cˈo ri Dios riqˈui. 	 Jesuon, la Nazaretanon, kiun Dio sanktoleis per la Sankta Spirito kaj potenco; li cxirkauxiris, bonfarante kaj sanigante cxiujn premegatajn de la diablo, cxar Dio estis kun li.


¿O xa nawajoˈ yinacamisaj, achiˈel xaben chare ri jun achi aj waweˈ pan Egipto ri iwir? xchaˈ chare. 	 CXu vi celas mortigi min, kiel vi mortigis la Egipton hieraux?


Xa jun chic cˈa ri kabanon chikachˈalal kiˈ y jun ri Lokˈolaj Espíritu ri cˈo pa tak kánima. Y riyix can xixsiqˈuix (xixoyox) chukaˈ riche (rixin) chi junan nikoyobej iwuqˈui ri utzil ri xtuben ri Dios kiqˈui. 	 Estas unu korpo, kaj unu Spirito, kiel ankaux vi estas vokitaj en unu espero de via voko;


Y can xucˈutulaˈ cˈa utzil chare ri Jesús chi ma querelesaj ta el chupan ri ruwachˈulef riˈ. 	 Kaj li multe petegis, ke li ne forsendu ilin el la lando.


Y wi cˈo jun chicojol ri cˈo pa tijoj pokonal, tubanaˈ cˈa orar. Wi cˈo jun niquicot ri ránima, tubixaj rubiˈ ri Dios. 	 CXu iu el vi suferas? li pregxu. CXu iu estas gaja? li psalme kantu.


Y ri winek riˈ can xetzˈuyeˈ cˈa pa ruwiˈ ri kˈayis, y xquicˈualaˈ cˈa quiˈ pa tak ciento y pa nicˈaj tak ciento. 	 Kaj ili sidigxis en aroj, centope kaj kvindekope.


Y tek quibixan chic cˈa ri bix riche (rixin) ri pascua, ri Jesús y ri rudiscípulos xeˈel el chiriˈ pa jay y xebe ri pa juyuˈ ri Olivos rubiˈ. 	 Kaj kantinte himnon, ili foriris al la monto Olivarba.


Y yacˈa tek ri Jesús rubin chic ka reˈ, jun chique ri ye aj chˈameˈy ri can cˈo apo chiriˈ xupakˈij rupalej ri Jesús chi kˈaˈ. Y ri aj chˈameˈy riˈ xubij chare ri Jesús: ¿Achique ruma tek quereˈ xabij apo chare la nimalaj sacerdote? xchaˈ. 	 Kaj kiam li parolis tion, unu el la apude starantaj oficistoj per la manplato frapis Jesuon, dirante:CXu tiel vi respondas al la cxefpastro?


Ri Pablo y riyoj can yoj tzekelben cˈa ruma ri jun kˈopoj riˈ. Can nurakalaˈ cˈa ruchiˈ chikij y nubilaˈ: Re achiˈaˈ reˈ ye rusamajel ri nimalaj Dios ri cˈo chilaˈ chicaj, y niquitzijoj cˈa ri bey riche (rixin) ri colotajic chiwe, nichaˈ cˈa. 	 SXi sekvis Pauxlon kaj nin, kaj kriadis, dirante:Tiuj homoj estas servistoj de Dio la Plejalta, kiuj proklamas al vi vojon de savo.


Ri rutziak cˈa ri Juan banon riqˈui rusmal camello, y rucusan jun tzˈum ri oconek ximibel xerupan. Y ri ruway, yecˈa ri sacˈ y ri cab ri niquiyaˈ ri tak chicop pa tak juyuˈ. 	 Kaj Johano estis vestita per kamelharajxo kaj leda zono cxirkaux siaj lumboj, kaj li mangxadis akridojn kaj sovagxan mielon.


Ri Jesús y ri rudiscípulos xeˈapon cˈa chupan ri lugar ri Getsemaní rubiˈ. Xpe ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Riyix quixtzˈuyeˈ na cˈa ca jubaˈ waweˈ, y riyin nbenbanaˈ na orar, xchaˈ ca chique. 	 Kaj ili venis al loko, kies nomo estas Getsemane; kaj li diris al siaj discxiploj:Sidu cxi tie, dum mi pregxos.


Y wi riyoj achiˈel can xojcom riqˈui ri Cristo tek Riyaˈ xcom, chukaˈ cukul kacˈuˈx chi xkojcˈaseˈ riqˈui. 	 Sed se ni mortis kun Kristo, ni kredas, ke ni ankaux vivos kun li;


Riyin can chuyaquic cˈa kˈakˈ chicojol re xipe chuwech re ruwachˈulef. Y riyin nwajoˈ chi ri kˈakˈ riˈ nicˈat ta chic. 	 Mi alvenis, por jxeti fajron sur la teron; kaj kion mi volas, se jam gxi ekbrulis?