Ticˈutuˈ cˈa pe jun puek, xchaˈ. Y ri Jesús xucˈutuj cˈa: ¿Achoj ruwachbel laˈ? ¿Y achoj rubiˈ chukaˈ la cˈo chuwech la puek? xchaˈ chique. Y riyeˈ xquibij chare: Riche (rixin) ri César, xechaˈ. 	 Montru al mi denaron. Kies bildon kaj surskribajxon gxi portas? Kaj ili respondis:De Cezaro.


Y xenwacˈaxaj cˈa chukaˈ quinojel ri ye ruqˈuiytisan ri Dios ri yecˈo chuwech ri caj, ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef, ri yecˈo chuxeˈ ri ruwachˈulef, y ri yecˈo chupan ri mar, niquibij cˈa: Ri tzˈuyul chupan ri lokˈolaj chˈaquet y ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, can xtinimirisex ta cˈa rubiˈ, can xtiyaˈox (xtyaˈ) ta cˈa rukˈij y que ta chukaˈ riˈ ri rucˈojlen, y xtikˈalajin ta cˈa ri nimalaj ruchukˈaˈ riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, xechaˈ. 	 Kaj cxiun kreitajxon, kiu estis en la cxielo kaj sur la tero kaj sub la tero kaj sur la maro, kaj cxion en ili, mi auxdis dirantajn:Al la Sidanto sur la trono, kaj al la SXafido, estu la lauxdo kaj la honoro kaj la gloro kaj la potenco por cxiam kaj eterne.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij: Xa jubaˈ chic cˈa ri yicˈojeˈ el iwuqˈui. Cˈacˈariˈ xquitzolin riqˈui ri achique yin takayon pe. 	 Jesuo do diris al ili:Ankoraux iom da tempo mi estas kun vi, kaj mi foriras al Tiu, kiu min sendis.


Pero wi nucˈom ruwech jun chic achi tek xa cˈa qˈues na ri rachijil, nimacun. Yacˈa wi caminek chic ri rachijil, ri ley riˈ nubij chi ma mac ta nuben ri ixok riˈ tek nicˈuleˈ riqˈui jun chic achi. 	 Se do, dum la edzo vivas, sxi kunigxas kun alia viro, sxi estos nomata adultulino; sed se la edzo mortis, sxi estas libera de la legxo, kaj ne estas adultulino, kvankam kunigxinte kun alia viro.


Y chupan cˈa chukaˈ ri tinamit riˈ, cˈo cˈa jun malcaˈn ixok. Y ri malcaˈn ixok riˈ binakil napon riqˈui ri aj kˈatbel tzij riˈ y nubij cˈa chare: Takˈataˈ tzij pa ruwiˈ ri nucˈulel, nichaˈ. 	 kaj estis vidvino en tiu urbo, kaj sxi venadis al li, dirante:Faru por mi justecon kontraux mia kontrauxulo.


Riyeˈ ya cˈa ri pa tak tinamit y ri pa tak lugar riˈ xquitzijoj wi ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 kaj tie ili proklamis la evangelion.


Pero Riyaˈ xa ma rewan ta riˈ. Titzuˈ cˈa laˈ, Riyaˈ nichˈo chiquiwech ri winek y majun niquibij ta chare. Riqˈui jubaˈ ri aj kˈatbel tak tzij ri yecˈo chkacojol xa xquetamaj yan chi can ya wi Riyaˈ ri Cristo. 	 Kaj jen li parolas maltime, kaj ili diras al li nenion. CXu eble la estraro certe scias, ke cxi tiu estas la Kristo?


Yacˈa jun winek ri ma nukˈalajsaj ta riˈ chiquiwech ri winek chi yin runiman riyin, queriˈ chukaˈ xtinben riyin, man cˈa xtinkˈalajsaj ta chiquiwech ri ruˈángeles ri Dios, ruma ri winek riˈ xa ma wuche (wixin) ta riyin. 	 sed kiu malkonfesos min antaux la homoj, tiu estos malkonfesita antaux la angxeloj de Dio.


Ri Jesús xel cˈa el chiriˈ, y xutzˈet cˈa jun achi ri cˈutuy alcawal. Ri achi riˈ Leví rubiˈ, y tzˈuyul cˈa acuchi (achique) yetoj wi ca ri alcawal. Y xpe ri Jesús xubij chare: Quinatzekelbej. 	 Kaj post tio li eliris, kaj vidis impostiston, nomatan Levi, sidantan cxe la impostejo, kaj diris al li:Sekvu min.


¿Achique nibij riyix? Wi cˈo jun achi ri yecˈo ta jun ciento rucarneˈl y nisach ta ca jun tek yeberuyukˈuj, ¿la ma yeruyaˈ ta cami ca jubaˈ ri nicˈaj chic tak rucarneˈl, y nibe pa tak juyuˈ chucanoxic ri jun ri sachnek ca? 	 Kiel vi pensas? Se viro havas cent sxafojn, kaj unu el ili erarvagis, cxu li ne lasas la nauxdek naux, kaj iras al la montoj, kaj sercxas tiun, kiu erarvagis?


Yacˈa ri nkˈalajsaj apo chawe can kitzij wi, chi riyin ntzekelben wi ri Jesús ri kitzij Bey, ri niquibij riyeˈ chi ma utz ta. Ruma xa can riqˈui ri ntzekelben ri Jesús, riyin can nben wi ri rusamaj ri Dios ri quiche (quixin) ri ye katiˈt kamamaˈ riyoj israelitas. Can nnimaj wi ronojel ri tzˈibatal ca chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés, y chupan chukaˈ ri ye quitzˈiban ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 Sed mi konfesas al vi jenon:ke laux tiu Vojo, kiun ili nomas sekto, mi adoras la Dion de miaj patroj, kredante cxion, kio estas laux la legxo, kaj cxion skribitan en la profetoj;


Y tek ri itzel winek majun chic xril ri nuben ta chare ri Jesús, riche (rixin) chi nutojtobej, xuyaˈ cˈa ca y xroyobej chic na jubaˈ tiempo cˈacˈariˈ xtutojtobej chic jun bey. 	 Kaj fininte la tutan tentadon, la diablo foriris de li gxis estonta tempo.


nichaˈ ri Dios. ¿Achique cˈa ri xeyaco royowal ri Dios astapeˈ can quicˈaxan chic ri ruchˈabel? Ri xebano queriˈ, quinojel ri xeˈel pe ri pa ruwachˈulef Egipto, ri xecolotej pe ruma ri Moisés. 	 CXar kiuj, auxskultinte, indignigis? cxu ne cxiuj elirintoj el Egiptujo per Moseo?


Achique cˈa ri ma ruyaˈon ta ránima wuqˈui, xa can yiretzelaj wi cˈa riˈ. Y achique ri ma nitoˈo ta wuche (wixin), xa yariˈ ri niyojo ronojel ri yenben riyin. 	 Kiu ne estas kun mi, tiu estas kontraux mi; kaj kiu ne kolektas kun mi, tiu disjxetas.


Rumariˈ riyin xinbij cˈa chare: Ajaf, riyeˈ quetaman cˈa chi yin cˈa riyin ri xinapon ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, riche (rixin) chi xebenchapaˈ pe ri ye nimayon awuche (awixin), xencˈuaj pa cárcel y xenchˈey. 	 Kaj mi diris:Sinjoro, ili mem scias, ke mi malliberigis kaj batis en cxiuj sinagogoj tiujn, kiuj kredas al vi;


Ruma ri ley riche (rixin) ri Moisés ri tzˈibatal ca, nubij: Ri wáquix tek nichˈayo trigo utz chi niyaˈox (nyaˈ) kˈij chare chi niwaˈ. Ma tixim ta xerey. Queriˈ nubij ri ley. Ri Dios xubij queriˈ, ma ruma ta chi xaxu (xaxe wi) ri wáquix xujoyowaj quiwech. 	 CXar estas skribite en la legxo de Moseo:Ne fermu la busxon al bovo drasxanta. CXu pri la bovoj Dio zorgas?


Yacˈa ri cˈastajbel quiche (quixin) ri caminakiˈ, can cˈo wi. Ri Moisés rutzˈiban ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek riyaˈ xutzˈet chi nicˈat ri juwiˈ kˈayis ri cˈo ruqˈuixal, y xracˈaxaj tek xubij ri Ajaf Dios: Yin cˈa riyin ri ru‑Dios ri Abraham, ri ru‑Dios ri Isaac, y ri ru‑Dios chukaˈ ri Jacob, xchaˈ. 	 Sed ke la mortintoj levigxas, Moseo mem montris en la arbetajxo, kiam li nomis la Eternulon la Dio de Abraham kaj la Dio de Isaak kaj la Dio de Jakob.


Y ronojel bey tek riyin nben orar, can riqˈui cˈa quicoten ncˈutuj ri rutzil ri Dios pan iwiˈ. 	 cxiam en cxiu mia pregxo por vi cxiuj farante la peton kun gxojo,


Tek rubanon ca, nej cˈa yixcˈo wi chare ri Dios. Yacˈa re wacami xa jun chic ibanon riqˈui ri Cristo Jesús, y rumariˈ xixjel yan apo riqˈui ri Dios. Xixcowin xixjel apo riqˈui ruma ri ruquiqˈuel ri Cristo ri xbiyin kuma konojel tek xcamisex. 	 Sed nun en Kristo Jesuo vi, iam malproksimaj, proksimigxis en la sango de Kristo.


Yacˈa tek xsiqˈuix yan ka ruwech ri ley riche (rixin) ri Moisés y ri ye quitzˈiban ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, ri principaliˈ chupan ri jay riˈ cˈo cˈa jun ri xquitek apo riqˈui ri Pablo y ri Bernabé, riche (rixin) chi xberubij chique: Wachˈalal, wi cˈo cˈa jun chiwe riyix ri nrajoˈ nubij caˈiˈ oxiˈ chˈabel riche (rixin) chi nuyaˈ jun pixabanic chique ri quimolon quiˈ waweˈ, xa utz chi nubij, xchaˈ ri xapon quiqˈui. 	 Kaj post la legado de la legxo kaj la profetoj, la sinagogestroj sendis al ili, dirante:Fratoj, se estas cxe vi vorto de admono por la popolo, parolu.


Xaben cˈa chukaˈ chake chi xoj‑oc reyes y sacerdotes riche (rixin) ri Katataˈ Dios, y junan xkojkˈato tzij pa ruwiˈ ri ruwachˈulef. 	 kaj faris ilin al nia Dio regno kaj pastroj; kaj ili regxas sur la tero.


Y ri achiˈaˈ riˈ xquisiqˈuij (xcoyoj) chic cˈa jun bey ri achi ri nitzuˈun chic, y xquibij chare: Ya ri Dios tayaˈ rukˈij rucˈojlen. Riyoj ketaman chi ri achi Jesús xa jun aj mac, xechaˈ. 	 Ili do denove alvokis la viron, kiu estis blinda, kaj diris al li:Donu gloron al Dio; ni certe scias, ke tiu homo estas pekulo.


Xa riqˈui cˈa chi queriˈ xuben ri Pablo, can xbe cˈa rutzijol. Y xeˈoka cˈa riqˈui ri Pablo ri nicˈaj chic yawaˈiˈ ri yecˈo chiriˈ pa Malta. Y ri Pablo xerucˈachojsaj el. 	 Kaj post tiu faro, ankaux ceteraj insulanoj, kiuj havis malsanojn, venis kaj estis sanigitaj;


Y tek ri winek xquicˈaxaj ri xubij ri Pedro, xkˈaxo ri cánima, y xquicˈutuj cˈa chare ri Pedro y chique ri nicˈaj chic apóstoles: Kech aj Israel, ¿achique ri rucˈamon chi nikaben? xechaˈ. 	 Kaj auxdinte tion, ili estis pikitaj en la koro, kaj diris al Petro kaj la aliaj apostoloj:Kion ni faru, fratoj?


Rumacˈariˈ wi xquinapon iwuqˈui, xtinbij cˈa chiquiwech ri kachˈalal ri nuben riyaˈ, chi cˈo ri yerubilaˈ chikij y xa ma ye kitzij ta. Y ma xu (xe) ta wi riˈ ri yeruben. Chukaˈ ma yerucˈul ta ri kachˈalal ri yekˈax pe riqˈui. Y ma nuyaˈ ta chukaˈ kˈij chique ri nicˈaj chic kachˈalal chi yequicˈul ri yeˈapon quiqˈui. Y wi ma niquinimaj ta rutzij, yerelesaj el chiquicojol ri kachˈalal. 	 Tial, se mi venos, mi rememorigos al li la farojn, kiujn li faras, per malbonaj paroloj babilante kontraux ni; kaj ne kontenta je tio, li mem ne akceptas la fratojn, nek tion permesas al tiuj, kiuj volas, kaj ilin el la eklezio elpelas.


Yacˈa ri Pedro y ri nicˈaj chic apóstoles xquibij cˈa apo chique: Nicˈatzin chi ya ri nubij ri Dios ri nikanimaj, y ma ya ta ri nicajoˈ ri winek. 	 Tiam Petro kaj la apostoloj responde diris:Oni devas obei Dion prefere ol homojn.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Can tiyaˈ cˈa chare ri César ri can riche (rixin) wi ri César. Y can tiyaˈ cˈa chare ri Dios, ri can riche (rixin) wi ri Dios, xchaˈ chique. 	 Kaj li diris al ili:Tial redonu al Cezaro la proprajxon de Cezaro, kaj al Dio la proprajxon de Dio.


Yacˈariˈ tek yeˈel pe chuwasakil ri yecˈo pa ránima. Rumariˈ riyaˈ xa can yariˈ xtixuqueˈ xtimajeˈ ka riche (rixin) chi nuyaˈ rukˈij ri Dios, y xtubij chi can kitzij wi chi cˈo ri Dios chicojol. 	 la sekretoj de lia koro estos elmontrataj; kaj sekve li falos sur sian vizagxon kaj adoros Dion, deklarante, ke Dio ja estas cxe vi.


Riyix acˈalaˈ, can queˈinimaj ri iteˈ itataˈ riqˈui ronojel ri niquibij chiwe, ruma yariˈ ri nika chuwech ri Ajaf chi niben. 	 Infanoj, obeu viajn gepatrojn en cxio, cxar tio placxas al la Sinjoro.


Riyaˈ xubij cˈa chique: ¿Niwajoˈ isamaj? Wi niwajoˈ, quixbiyin cˈa chukaˈ riyix, quixbesamej pa nujuyuˈ ri nuticon ruwech riqˈui uva, y riyin xtintoj cˈa chiwe ri rucˈamon chi nichˈec, xchaˈ chique. Y ri mozos riˈ can xebe cˈa pa samaj. 	 kaj li diris al ili:Vi ankaux iru en la vinberejon, kaj kiom estas justa, tiom mi donos al vi. Kaj ili iris.


Pero riyix, xchaˈ cˈa ri chˈabel ri petenak chilaˈ chicaj chique ri yeyaˈo ruqˈuexel chare ri Babilonia, can tiyaˈ cˈa ruqˈuexel chare, achiˈel ri xuben riyaˈ. Can achiˈel cˈa ri rubanon riyaˈ, quecˈariˈ chukaˈ ri tibanaˈ chare. Pero camul ruchukˈaˈ ri rucˈayewal ri tibanaˈ chare, que chuwech ri xuben riyaˈ. Riyaˈ xa jun vaso ri rucˈayewal ri xuyaˈ, pero riyix caˈiˈ vaso tiyaˈ chare riche (rixin) chi niyaˈ ruqˈuexel chare y tutijaˈ na pokonal. 	 Redonu al sxi, gxuste kiel sxi donis, kaj duobligu duoble laux sxiaj faroj; en la pokalo, kiun sxi miksis, miksu al sxi duoblon.


Ruma ronojel cˈa ri cˈo riqˈui ri Nataˈ Dios, can wuche (wixin) chukaˈ riyin, rumariˈ tek xinbij yan chiwe chi ri Lokˈolaj Espíritu can xtucˈul ri can wuche (wixin) wi riyin y xtukˈalajsaj chiwech. 	 CXio ajn, kion la Patro havas, estas mia; tial mi diris, ke li ricevos el miaj kaj anoncos al vi.


Rumacˈariˈ ma tiben ta chi xaxu (xaxe wi) jun kachˈalal ri más cˈo rukˈij chiwech. Man cˈa timestaj ta chi ronojel xa can ye iwuche (iwixin) wi riyix. 	 Tial neniu fanfaronu pri homoj. CXar cxio apartenas al vi,


Yacˈa riyix wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, can tinatej cˈa chiwe ri bin ca cuma ri ruˈapóstoles ri Kajaf Jesucristo chrij ri xquebanatej. 	 Sed vi, amataj, memoru la dirojn antauxe parolitajn de la apostoloj de nia Sinjoro Jesuo Kristo;


Y nikatzˈibaj cˈa ronojel reˈ chiwe ruma can nikajoˈ chi tzˈaket ta cˈa ri quicoten xticˈojeˈ iwuqˈui. 	 kaj cxi tion ni skribas, por ke nia gxojo kompletigxu.


Y xtiwacˈaxalaˈ cˈa chi yecˈo ruwachˈulef ri cˈo chˈaˈoj ntajin chiquicojol. Y xtiwacˈaxalaˈ rutzijol chi cˈo chukaˈ chˈaˈoj ri xquepe. Yacˈa riyix ma tisach ta icˈuˈx, ruma ronojel riˈ xa can cˈo cˈa chi yebanatej na. Pero xa ma ya ta riˈ ri ruqˈuisbel tak kˈij chare re ruwachˈulef. 	 Kaj vi auxdos pri militoj kaj famoj de militoj. Zorgu, ke vi ne maltrankviligxu; cxar tio devas okazi; sed ankoraux ne estas la fino.


Y yacˈariˈ tek ri Pedro xubij apo chare ri Jesús: Ajaf, xchaˈ chare. Xa utz kabanon chi yojcˈo waweˈ. Wi nawajoˈ, tikabanaˈ oxiˈ tak caˈaj. Jun awuche (awixin) riyit, jun riche (rixin) ri Moisés, y queriˈ chukaˈ jun chic riche (rixin) ri Elías, xchaˈ chare ri Jesús. 	 Kaj Petro responde diris al Jesuo:Sinjoro, estas bone por ni esti cxi tie. Se vi volas, mi faros cxi tie tri lauxbojn:unu por vi, kaj unu por Moseo, kaj unu por Elija.


Y riche (rixin) cˈa chi nbequitzˈetaˈ ri acˈal, ri aj yukˈaˈ riˈ can chanin cˈa xebe cˈa pa tinamit. Can xebequilaˈ wi cˈa ri María, ri José, y ri acˈal can cotzˈoban cˈa pa jun quiwaybal chicop. 	 Kaj rapidante, ili iris, kaj trovis Marian kaj Jozefon, kaj la infaneton kusxantan en la staltrogo.


Y xbanatej cˈa chi jun chique ri kˈij tek ri Jesús cˈo ri pa rachoch ri Dios ntajin nucˈut y nutzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chiquiwech ri winek, yacˈariˈ tek ri principaliˈ tak sacerdotes, ri aj tzˈibaˈ ye cachibilan ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij xeˈoka riqˈui ri Jesús. 	 Kaj en unu el la tagoj, dum li instruis la popolon en la templo kaj predikis la evangelion, la cxefpastroj kaj la skribistoj venis kun la pliagxuloj;


Pa jun uxlanibel kˈij, ri Jesús y ri rudiscípulos yekˈax cˈa el pa jun ulef ri ticon trigo chuwech. Y ri discípulos cˈo cˈa ruwiˈ trigo ri xequichˈup el. 	 Kaj en sabato li iris tra la grenkampoj, kaj liaj discxiploj komencis dum la vojiro desxiri la spikojn.


Pero ri Ajaf Jesús xubij chare: Marta, Marta, riyit qˈuiy ri nachˈob, y sachnek acˈuˈx ruma qˈuiy ri cˈo chi naben. 	 Sed la Sinjoro respondis kaj diris al sxi:Marta, Marta, vi zorgas kaj klopodadas pri multaj aferoj;


Y Riyaˈ xuchop cˈa rubixic chique: Wacami yacˈareˈ nibanatej chiwech riyix ri tzˈibatal ca. 	 Kaj li ekparolis al ili:Hodiaux tiu skribo plenumigxas en viaj oreloj.


Yacˈariˈ tek yecˈo winek ri can chanin cˈa xquimol apo quiˈ ri achique jay cˈo wi ri Jesús, y ma xeruben ta chic chi xeˈoc chupan ri jay. Ri pa ruchiˈ jay can majun chic cˈa nicowin ta ntoc. Rumariˈ hasta chuwajay el yecˈo winek. Y ri Jesús can nubij cˈa ri ruchˈabel ri Dios chique quinojel ri xquimol apo quiˈ. 	 Kaj multaj kunvenis, tiel ke jam ne estis loko ecx apud la pordo; kaj li parolis al ili la vorton.


Ri matioxinic cˈa ri xaben pa jun chic chˈabel, can sibilaj utz wi, xa yacˈa ri xeˈacˈaxan awuche (awixin) majun cˈa xquetamaj riche (rixin) chi yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios. 	 CXar vi ja bone dankesprimas, sed la alia ne estas edifata.


Ruma riyin wakxakiˈ kˈij quinalex wi tek xban ri circuncisión chuwe. Yin jun chukaˈ israelita, yin riy rumam ca ri Benjamín. Riyin can yin jun hebreo ruma ri nteˈ nataˈ ye hebreo. Xinoc jun fariseo; y rumariˈ xintij nukˈij riche (rixin) chi xinben ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 cirkumcidita la okan tagon, el la raso Izraela, el la tribo de Benjamen, Hebreo el Hebreoj; rilate la legxon, Fariseo;


Y ri rey xubij cˈa chukaˈ chare ri jun mozo riˈ: Ruma cˈa chi can utz xaben riqˈui ri jubaˈ ri xinyaˈ ca chawe, wacami cˈa nyaˈ wuˈoˈ tinamit pan akˈaˈ riche (rixin) chi nakˈet tzij pa quiwiˈ, xchaˈ chukaˈ ri rey chare. 	 Li diris ankaux al tiu:Vi ankaux estu super kvin urboj.


Y cˈo cˈa chukaˈ jun achi ri Crispo rubiˈ, jun achi ri can principal wi ri chiriˈ chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Riyaˈ xunimaj cˈa ri Ajaf Jesucristo ye rachibilan ri ye aj pa rachoch. Y yecˈo cˈa chukaˈ nicˈaj chic winek aj chiriˈ pa Corinto, xeniman ri Jesucristo tek xquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios. Y can xeban cˈa chukaˈ bautizar. 	 Kaj Krispo, la sinagogestro, kredis al la Sinjoro kune kun cxiuj siaj domanoj; kaj multaj Korintanoj, auxdinte, kredis kaj baptigxis.


Yacˈa ri Ajaf majun bey xquixruyaˈ ta ca, xa can xtuyaˈ iwuchukˈaˈ y xquixruchajij chuwech ri itzel winek. 	 Sed fidela estas la Sinjoro, kiu vin fortikigos kaj vin defendos kontraux la malbonulo.


Y tek riyix nimol iwiˈ, riche (rixin) chi ninataj ri rucamic ri Ajaf Jesucristo, can niben wi cˈa ri lokˈolaj waˈin, pero xa ma ya ta cˈa rubanic niben. 	 Kiam do vi kunvenas, estas neeble mangxi la Sinjoran vespermangxon;


Y pa jun uxlanibel kˈij, riyoj xoj‑el cˈa el ri pa tinamit riche (rixin) chi xojbe chuchiˈ jun raken yaˈ, jun lugar ri can niban wi oración. Y xojbetzˈuyeˈ cˈa chiriˈ, y xkachop cˈa rutzijoxic chique ri ixokiˈ ri xquimol quiˈ chiriˈ, ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 Kaj en la sabato ni eliris ekster la pordegon apud rivero, kie, ni supozis, estis kunvenejo por pregxado; kaj ni sidigxis, kaj parolis al la virinoj kunvenintaj.


Y ruma cˈa ri xbanatej, can sibilaj cˈa ye qˈuiy winek xquichop niquinimaj ri ruchˈabel ri Ajaf Dios, y can xkˈalajin chi ri ruchˈabel ri Dios sibilaj nim ri ruchukˈaˈ. 	 Tiel forte kreskis la vorto de la Sinjoro kaj sukcesis.


Y yecˈo cˈa winek ri ma xquiyuj ta quiˈ quiqˈui ruma niquixibij quiˈ. Yacˈa ri nicˈaj chic winek ri yecˈo chupan ri tinamit, can utz niquitzˈet chique ri apóstoles. 	 Sed el la ceteraj neniu kuragxis aligxi al ili; tamen la popolo gloris ilin;


Y tiwacˈaxaj cˈa jabel re xtinbij chiwe re wacami: Ronojel riˈ xticˈulwachitej, tek cˈa ma jane queqˈuis ta el ri winek riche (rixin) re tiempo re kachapon. 	 Vere mi diras al vi:CXi tiu generacio ne forpasos, gxis cxio plenumigxos.


Ruma xa pa ránima cˈa ri winek yepe wi ri itzel tak naˈoj, achiˈel tek jun ixok cˈo rachijil y xa nucˈom ruwech jun chic achi y achiˈel tek jun achi cˈo rixjayil y nucanoj jun chic ixok, y achiˈel chukaˈ ri winek yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. Y pa cánima chukaˈ nipe wi ri naˈoj tek yecamisan. 	 CXar de interne, el la koro de homoj, eliras malvirtaj pensoj, malcxastajxoj,


Y tek rubanon ca, yecˈo chiwe riyix ri xebano mac achiˈel ri xinbij yan ka. Yacˈa re wacami can chˈajchˈoj chic banon chare ri iwánima, yix riche (rixin) chic ri Dios ruma can chˈajchˈojsan chic ri icˈaslen, y majun chic imac ri yixtzˈetetej ruma Riyaˈ. Queriˈ ri utzil ri xicˈul ruma ri Ajaf Jesús y ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri ka‑Dios. 	 Kaj tiaj estis kelkaj el vi; sed vi lavigxis, sed vi sanktigxis, sed vi justigxis en la nomo de la Sinjoro Jesuo Kristo kaj en la Spirito de nia Dio.


Y cˈo jun ti libro jakel rucˈuan pa rukˈaˈ. Cˈacˈariˈ ri raken ri cˈo pa rajquikˈaˈ xuyaˈ pa ruwiˈ ri mar, y ri raken ri cˈo pa rajxocon xuyaˈ pa ruwiˈ ri ruwachˈulef. 	 kaj li havis en la mano libreton malfermitan; kaj li metis la dekstran piedon sur la maron, kaj la maldekstran sur la teron;


Yacˈa riyit Timoteo, ma tayaˈ ta ca ronojel ri utz ri awetaman y acukuban acˈuˈx riqˈui. Ruma riyit jabel awetaman ri achoj riqˈui xawetamaj wi reˈ. 	 Sed restu vi en tio, kion vi lernis kaj pri kio vi certigxis, sciante, de kiu vi gxin lernis,


Riyix ri can yix tataˈaj chic, ntzˈibaj ronojel reˈ chiwe ruma iwetaman chic ruwech ri Cristo ri can cˈo chic pe tek ma jane cˈo ta re ruwachˈulef. Y riyix cˈajolaˈ ntzˈibaj reˈ chiwe ruma yix chˈaconek chic chrij ri itzel winek. Y riyix ri achiˈel tak walcˈual, ntzˈibaj chukaˈ chiwe ruma iwetaman chic ruwech ri Tataˈixel. 	 Mi skribas al vi, patroj, cxar vi konas tiun, kiu estas de la komenco. Mi skribas al vi, junuloj, cxar vi venkis la malbonulon. Mi skribis al vi, infanoj, cxar vi konas la Patron.


Can ma nichˈob ta cˈa jubaˈ chi xa más utz chake riyoj chi xaxu (xaxe wi) ri jun nicom pa kaqˈuexel konojel y ma yojcom ta konojel xaxu (xaxe wi) ruma ri jun riˈ, xchaˈ. 	 nek konsideras, ke bone estas por vi, ke unu homo mortu por la popolo, kaj ke la tuta nacio ne pereu.


Y tek xtapon cˈa chukaˈ ri kˈij riche (rixin) chi xtikˈat tzij pa quiwiˈ ri winek ri yecˈo re tiempo reˈ, xticˈastej cˈa pe ri jun reina ri xcˈojeˈ ojer ca, ri xkˈato tzij pa ruwiˈ ri ruwachˈulef ri cˈo pa sur. Y xtubij cˈa chi ma utz ta xquiben ri winek ri yecˈo re tiempo reˈ. Ruma tek xcˈaseˈ ri jun reina riˈ, sibilaj nej xbiyin wi riche (rixin) chi xoracˈaxaj ri runaˈoj ri jun rey riche (rixin) re Israel, ri xubiniˈaj Salomón ri xcˈojeˈ ojer ca, y wacami yincˈo riyin ri más nim nukˈij que chuwech ri rey Salomón. Y xa ma yinquinimaj ta ri winek, xchaˈ ri Jesús. 	 La regxino de la sudo levigxos en la jugxado kun cxi tiu generacio, kaj kondamnos gxin; cxar sxi venis el la finoj de la tero, por auxskulti la sagxon de Salomono; kaj jen iu pli granda ol Salomono estas cxi tie.


Y ri Pedro xubij chic cˈa chare: Wi can rajawaxic chi yicom junan awuqˈui riyit, can quecˈariˈ riˈ, pero can ma xtinbij ta chi ma wetaman ta awech, xchaˈ ri Pedro. Y quinojel cˈa ri discípulos can queriˈ chukaˈ xquibij. 	 Petro diris al li:Ecx se mi devos morti kun vi, mi neniel vin malkonfesos. Tiel same diris cxiuj discxiploj.


Pero tek riyaˈ kas xuqˈuis ronojel ri rurajil, ya chukaˈ tiempo riˈ tek xpe jun nimalaj wayjal chupan ri ruwachˈulef ri acuchi (achique) cˈo wi. Y ri cˈajol riˈ xpe cˈa nimalaj wayjal chare y majun chic cˈa nucusaj. 	 Kaj kiam li jam elspezis cxion, forta malsato okazis en tiu lando, kaj li komencis havi mankon.


Y ri Jesús ma xuyaˈ ta kˈij chi yecˈo ta chic nicˈaj ri xetzekeˈ ta el chrij, xaxu (xaxe) wi cˈa ri Pedro, ri Jacobo y ri Juan ri rachˈalal ri Jacobo, ri xerucˈuaj el. 	 Kaj li ne permesis al iu sekvi kun li, krom Petro kaj Jakobo, kaj Johano, frato de Jakobo.


Y xtzijox chukaˈ chique achique rubanic ri xbanatej. Ronojel riˈ xtzijox chique cuma ri winek ri can xetzˈeto tek xeˈelesex ri itzel tak espíritu riqˈui ri achi ruma ri Jesús. 	 Kaj la vidintoj rakontis al ili, kiamaniere la demonhavinto sanigxis.


Xabachique winek ri niniman chi ri Jesús yariˈ ri Cristo ri takon pe ruma ri Dios, yariˈ ri rucˈuan chic ri cˈacˈacˈ alaxic. Y tek cˈo jun ri sibilaj nrajoˈ jun tataˈaj, can yerajoˈ cˈa chukaˈ ri ye ralcˈual ri tataˈaj riˈ. 	 CXiu, kiu kredas, ke Jesuo estas la Kristo, naskigxis el Dio; kaj cxiu, kiu amas la Naskinton, amas ankaux la naskiton el Li.


Yacˈa ri katiˈt kamamaˈ xquicˈutuj rey riche (rixin) chi nikˈato tzij pa quiwiˈ. Y ri Dios can xuyaˈ wi cˈa jun rey pa quiwiˈ ri xubiniˈaj Saúl, ri rucˈajol jun achi ri Cis rubiˈ. Ri rey Saúl cawinek junaˈ cˈa xkˈato tzij pa quiwiˈ ri katiˈt kamamaˈ. Y riyaˈ jun chique ri ye riy rumam ca ri Benjamín. 	 Kaj poste ili petis regxon; kaj Dio donis al ili Saulon, filon de Kisx, viron el la tribo de Benjamen, por kvardek jaroj.


Xaxu (xaxe wi) cˈa tiwetamaj, chi tek ri Lokˈolaj Espíritu xtika pe pan iwiˈ, xticˈul cˈa ri uchukˈaˈ, y xquinikˈalajsaj chique ri winek pa tinamit Jerusalem, y chique ri winek ri yecˈo pa nicˈaj chic tinamit waweˈ pa rucuenta ri Judea y pa rucuenta ri Samaria, y chique chukaˈ quinojel ri winek ri yecˈo pa ronojel re ruwachˈulef. 	 Sed vi ricevos povon, kiam la Sankta Spirito venos sur vin; kaj vi estos miaj atestantoj en Jerusalem kaj en la tuta Judujo kaj Samario kaj gxis la plej malproksima parto de la tero.


Tek riyix niben orar, ma tiben ta achiˈel niquiben ri winek ri ma quiniman ta ri Dios. Ruma chi ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj, can retaman chic cˈa ri achique ri rajawaxic chiwe, tek cˈa ma jane nicˈutuj ta chare. 	 Ne estu similaj al ili; cxar via Patro scias, kion vi bezonas, antaux ol vi petas de Li.


Riyix nicˈatzin cˈa chi nicˈut chi can kitzij nitzolin pe icˈuˈx riqˈui ri Dios. Y man cˈa tichˈob ta ka chi can xu (xe) wi ruma chi yix ralcˈual ca ri Abraham, chi ruma ta riˈ xquixcolotej, ma que ta riˈ. Ruma xa ta ri Dios nrajoˈ, Riyaˈ can nicowin wi nuben ralcˈual ri Abraham chique re abej re yeˈitzˈet waweˈ. 	 Donu do fruktojn tauxgajn por pento. Kaj ne komencu diri en vi:Ni havas Abrahamon kiel patron; cxar mi diras al vi, ke Dio povas el cxi tiuj sxtonoj starigi idojn al Abraham.


Rumacˈariˈ tiyaˈ ca ronojel ri ma chˈajchˈoj ta y ronojel ri etzelal. Y can tikasaj iwiˈ chi ninimaj ri ruchˈabel ri Dios ri cˈo chic pa tak iwánima. Ruma ya chˈabel riˈ ri nicolo iwuche (iwixin). 	 Tial, formetinte cxian malpurecon kaj superfluon de malico, akceptu kun humileco la enplantitan vorton, kiu povas savi viajn animojn.


Riyin ma nbij ta cˈa chiwe chi can cˈo chi queriˈ tibanaˈ. Ma que ta riˈ. Ri nwajoˈ riyin chiwe ya ta chi riyix niben achiˈel niquiben ri nicˈaj chic kachˈalal. Riyeˈ can pa cánima cˈa xpe wi riche (rixin) chi xquimol ri ofrenda. Yacˈariˈ nwajoˈ riyin chi niben riyix riche (rixin) chi nikˈalajin chi kitzij cˈo ajowabel iwuqˈui. 	 Mi parolas ne ordonante, sed provante per la fervoro de aliaj la sincerecon de via amo ankaux.


Pero xa ma xcˈojeˈ ta ka pa tinamit Nazaret, xa xuyaˈ ca ri tinamit riˈ, riche (rixin) chi xbecˈojeˈ pa jun tinamit ri Capernaum rubiˈ; jun tinamit ri cˈo chuchiˈ jun choy. Ri Capernaum riˈ pa culef ri ye quiy quimam ca ri Zabulón y ri Neftalí cˈo wi. 	 kaj lasinte Nazareton, li venis al kaj logxis en Kapernaum apudmara, en la limoj de Zebulun kaj Naftali;


Ruma ri más nim rukˈij chiwe riyix, nicˈatzin chi nunaˈ ka riˈ chi xa majun rukˈij y tuchˈutinirisaj riˈ riche (rixin) chi yerunimaj yerilij ri nicˈaj chic. 	 Sed la pli granda el vi estos via servanto.


Y ri winek xquibij chare ri Jesús: ¿Achique cˈa ri yacowin naben? Tabanaˈ jun milagro chkawech riche (rixin) chi queriˈ nikatzˈet y yatkanimaj. 	 Ili do diris al li:Kian signon vi montras, por ke ni vidu kaj kredu al vi? kion vi faras?


Y xequichojmirisaj ca ri samaj chiquicojol ri kachˈalal. Xequicanolaˈ ca ancianos pa tak iglesias. Queriˈ xquibanalaˈ ca ri pa tak tinamit ri xekˈax wi. Y can man cˈa xewaˈ ta riche (rixin) chi xquiben orar, y xequijech cˈa ca pa rukˈaˈ ri Ajaf ri quiniman riyeˈ. 	 Kaj elektinte presbiterojn por ili en cxiu eklezio, kaj pregxinte kun fastado, ili rekomendis ilin al la Sinjoro, al kiu ili ekkredis.


Tek ri Jesús y ri ye oxiˈ rudiscípulos xeˈapon ka acuchi (achique) quimolon wi quiˈ sibilaj ye qˈuiy winek, cˈo cˈa jun achi xocˈulun riqˈui ri Jesús y xoxuqueˈ chuwech. Ri achi riˈ xubij cˈa chare ri Jesús: 	 Kaj kiam li venis al la homamaso, venis al li viro, genuante antaux li, kaj dirante:


Achiˈel xa ta ya ri ley ri tzˈibatal pa tak cánima, y ri cánima yariˈ ri nibin chique achique ri utz y achique ri ma utz ta. Y riyeˈ utz nunaˈ ri cánima tek ya ri utz niquiben y nikˈaxo ri cánima tek ya ri ma utz ta ri niquiben. Riyeˈ can quetaman, wi utz o ma utz ta ri niquiben. 	 kiuj elmontras la faradon de la legxo skribita en iliaj koroj, kiam ilia konscienco kunatestas, kaj iliaj rezonadoj inter si akuzas aux defendas ilin.)


Ri Ajaf Dios nubij cˈa: Ya cˈa ri caj ri nutzˈuybel, y ri ruwachˈulef nupalbel. ¿Achique cˈa rubanic chi jay niben riyix riche (rixin) chi ntoc wachoch? ¿Y acuchi (achique) cˈo wi ri lugar ri niben ruchojmil riche (rixin) chi yinuxlan? 	 La cxielo estas Mia trono, Kaj la tero estas Mia piedbenketo; Kian domon vi konstruos por Mi? diras la Eternulo; Kaj kia estas la loko por Mia ripozo?


Ri ley riche (rixin) ri Moisés rubin pe chi can xu (xe) wi ri ye riy rumam ca ri Leví ri yeˈoc sacerdotes, y ri Jesucristo xa ma riy rumam ta ca ri Leví. Pero Riyaˈ xoc Sacerdote, ruma cˈo rucˈaslen ri can cˈo ruchukˈaˈ, jun cˈaslen ri majun bey xtiqˈuis ta. 	 kiu estas farita ne laux la legxo de ordono karna, sed laux la potenco de vivo nedetruebla;


Man cˈa ncˈutuj ta chawe Nataˈ Dios chi queˈawelesaj yan el chuwech re ruwachˈulef riche (rixin) chi yeˈacol. Ri ncˈutuj cˈa chawe, chi xa queˈatoˈ. Ma tayaˈ ta kˈij chi ri itzel winek nichˈacon chiquij. 	 Mi petas, ne ke Vi forigu ilin el la mondo, sed ke Vi gardu ilin kontraux la malbono.


Y riyix iwetaman chi ri Jesucristo xpe riche (rixin) chi xorelesaj ri kamac, y Riyaˈ ma aj mac ta. 	 Kaj vi scias, ke li elmontrigxis, por forigi pekojn; kaj peko ne estas en li.


Wachˈalal, wi yixetzelex cuma ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, man cˈa tisach ta icˈuˈx. 	 Ne miru, fratoj, se la mondo vin malamas.


Yacˈa ri Jesús sibilaj xuchilabej chique ri ye rudiscípulos chi majun achoj chare tiquitzijoj wi chi ya Riyaˈ ri Cristo. 	 Sed li per severa ordono admonis, ke ili diru cxi tion al neniu;


Queriˈ nbij chiwe, ruma cˈa yincˈo na pa tinamit Tesalónica tek riyix xitakalaˈ yan ofrendas chuwe riche (rixin) chi xinitoˈ riqˈui ri nicˈatzin chuwe. 	 cxar ecx en Tesaloniko vi pli ol unufoje sendis ion por mia bezono.


Y yacˈa tek ri nicˈaj chic winek xtiquibij chi wacami sibilaj jabel kabanon, ruma majun chˈaˈoj, can utz yojcˈo ka, xquechaˈ; xa yacˈariˈ tek xtoka ri rucˈayewal pa quiwiˈ. Xa xtiquicˈulwachij achiˈel ri nucˈulwachij jun ixok ri petenak alanic chrij. Xa cˈa tek xtunaˈ, ya xpe ri kˈaxomal chare y can man xtutoˈ ta riˈ chuwech. Y quecˈariˈ ri xtiquicˈulwachij ri winek riˈ, ma xtiquitoˈ ta quiˈ chuwech ri rucˈayewal. 	 Dum oni diras:Paco kaj sendangxereco, tiam subita detruo venas sur ilin, kiel naskodoloro al gravedulino, kaj ili tute ne forsavigxos.


Y tek xseker cˈa pe chupan ri kˈij riˈ, ri principaliˈ tak sacerdotes xquimol cˈa quiˈ ye cachibilan ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij y ri aj tzˈibaˈ. Can quinojel wi cˈa ri achiˈaˈ ri pa moc (comon) yekˈato tzij, can xquimol wi cˈa quiˈ. Riyeˈ xquichˈob cˈa achique ri niquiben chare ri Jesús, y can ximon wi el tek xquicˈuaj y xbequijachaˈ pa rukˈaˈ ri aj kˈatbel tzij ri Pilato rubiˈ. 	 Tuj matene la cxefpastroj, farinte interkonsilon kun la pliagxuloj kaj skribistoj kaj la tuta sinedrio, ligis Jesuon kaj forkondukis lin kaj transdonis lin al Pilato.


Quecˈariˈ ri rutzˈiban ca. Ri Dios ri nibano chake chi cukul apo kacˈuˈx chiroyobexic ri rutzujun (rusujun) ca chake, can xtunojsaj ta cˈa ri iwánima riqˈui ronojel quicoten y uxlanibel cˈuˈx ruma can iniman chic Riyaˈ. Can queriˈ ta cˈa xtuben chiwe riche (rixin) chi can ta cukul apo icˈuˈx chiroyobexic ri rutzil ri Dios ri nuyaˈ chiwe, ruma chi ri ruchukˈaˈ ri Lokˈolaj Espíritu can nisamej pa tak iwánima. 	 Kaj la Dio de espero plenigu vin per cxia gxojo kaj paco en kredado, por ke vi abunde havu esperon, laux la potenco de la Sankta Spirito.


Y ri Jesús xubij chare ri achi: Cayacatej, tacˈuaj el la awarabel y cabiyin, xchaˈ chare. 	 Jesuo diris al li:Levigxu, prenu vian liton, kaj iru.


Riyin ri Pablo, yin jun ruˈapóstol ri Jesucristo ruma queriˈ xubij ri Dios Kacolonel y queriˈ chukaˈ xubij ri Kajaf Jesucristo. Y can chrij wi cˈa ri Ajaf Jesucristo cukul wi apo kacˈuˈx. 	 Pauxlo, apostolo de Kristo Jesuo, laux la ordono de Dio, nia Savanto, kaj Kristo Jesuo, nia espero,


Y tek xequisiqˈuij (xecoyoj) chic cˈa apo ri Pedro y ri Juan, xquibij cˈa chique chi can ma quequitijoj ta chic ri winek, y ma tiquitzijoj ta chic ri Jesús chique ri winek. 	 Kaj ili vokis ilin, kaj ordonis al ili tute ne paroli nek instrui en la nomo de Jesuo.


Y chukaˈ can xtapon wi ri kˈij tek xquebanatej ri xajan chupan ri lokˈolaj lugar ri ma rucˈamon ta chi nibanatej chiriˈ. Y rumariˈ xtiwulex cˈa ca ri lugar riˈ. Can achiˈel ri tzˈibatal ca ruma ri Daniel, jun chique ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Ri nitzˈeto cˈa ri tzˈibatal ca, tikˈax cˈa chuwech ri nutzˈet. 	 Kiam do vi vidos la abomenindajxon de dezerteco, pri kiu estas dirite de la profeto Daniel, starantan sur la sankta loko (la leganto komprenu),


Ruma can yecˈo cˈa ri xquebecˈulun pe y xtiquibilaˈ cˈa chi ye riyeˈ ri Cristo. Yacˈa riyix man cˈa queˈinimaj ta, ruma xa ye kˈolonel. Y yacˈa chukaˈ tiempo riˈ tek xquebecˈulun pe ri xquebin chi ye profetas ri xtiquibij chi niquikˈalajsaj ri ruchˈabel ri Dios. Yacˈa riyix man cˈa queˈinimaj ta, ruma xa ye kˈolonel chukaˈ. Y xquequibanalaˈ cˈa nimaˈk tak milagros ri majun bey ye tzˈeton ta, ruma nicajoˈ chi yenimex, y yecˈo ri xquekˈolotej pa quikˈaˈ. Y wi ta xa can yecowin, riyeˈ yequikˈol ta chukaˈ ri ye chaˈon chic ruma ri Dios. 	 cxar levigxos falsaj kristoj kaj falsaj profetoj kaj faros grandajn signojn kaj miraklojn, tiel ke ili forlogus, se eble, ecx la elektitojn.


Y chuwech ri Dios y ri Ajaf Jesucristo ri xtipe chic jun bey, ri xtikˈalajin chi can cˈo wi rajawaren, y xtorukˈataˈ ka tzij pa quiwiˈ ri ye qˈues, y pa quiwiˈ chukaˈ ri ye caminek chic el, nbij cˈa chawe riyit Timoteo: 	 Mi ordonas al vi antaux Dio, kaj antaux Kristo Jesuo, kiu jugxos la vivantojn kaj la mortintojn, kaj pro lia apero kaj lia regno;


Y ticˈutuˈ cˈa chiquiwech chi tiquinimaj ronojel ri pixaˈ ri nbin ca. Y riyin can ronojel cˈa kˈij xquicˈojeˈ iwuqˈui; y majun bey xquixinyaˈ ta ca, cˈa tek xtapon ri ruqˈuisbel kˈij chare re ruwachˈulef. Amén. 	 instruante ilin observi cxion, kion mi ordonis al vi. Kaj jen mi estas kun vi cxiujn tagojn, gxis la maturigxo de la mondagxo.


Cˈa pa rox kˈij cˈa chare ri quisachon wi ca ri acˈal, cˈacˈariˈ xquil ri acˈal pa rachoch ri Dios chiriˈ pa Jerusalem, tzˈuyul apo quiqˈui ri achiˈaˈ ri qˈuiy quetaman chrij ri ley, nracˈaxaj ri niquibij y cˈo chukaˈ ri yerucˈutulaˈ apo chique. 	 Kaj post tri tagoj ili trovis lin en la templo, kie li sidis meze de la instruistoj, auxskultante ilin kaj metante al ili demandojn;


Ruma chuwech ri Dios, ri naˈoj ri xa riche (rixin) re ruwachˈulef xa can majun oc rejkalen, achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri tzˈibatal ca: Ri winek ri niquicukubaˈ ka quicˈuˈx riqˈui ri naˈoj ri cˈo quiqˈui, qˈuiy mul xa chubanic ri etzelal niquicusaj wi y chiriˈ cˈa yeruchop wi ri Dios. Riqˈui cˈa ri naˈoj ri cˈo quiqˈui yeruchop wi y yeka pa rukˈaˈ. 	 CXar la sagxeco de cxi tiu mondo estas malsagxeco cxe Dio. CXar estas skribite:Li kaptas la sagxulojn per ilia ruzajxo;


Riyit cukul chic acˈuˈx riqˈui ri Dios, y ri awánima nunaˈ chi utz cˈo chuwech ri Dios, y can quecˈariˈ tabanaˈ. Ruma yecˈo kachˈalal ri ma que ta riˈ xquiben, y rumariˈ xsach quicˈuˈx. 	 tenante la fidon kaj bonan konsciencon, kiun forpusxinte de si, kelkaj homoj sxippereis rilate la fidon;


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij: Cˈo jun ri xichapo, ruma can xinnaˈ chi cˈo jun ri xincˈachojsaj riqˈui ri uchukˈaˈ cˈo wuqˈui, xchaˈ. 	 Sed Jesuo diris:Iu min tusxis; cxar mi sentis, ke de mi eliris potenco.


Ye qˈuiy yan cˈa quitijon chic quikˈij riche (rixin) chi niquitzˈibaj pa rucholajen ri can kitzij chi xebanatej chkacojol. 	 CXar multaj jam entreprenis arangxi historion pri la faktoj, kiuj estas konstatitaj inter ni,


Lokˈolaj Nataˈ Dios, can pan akˈaˈ cˈa yenjech wi ca re achiˈaˈ re xeˈayaˈ chuwe. Queˈachajij cˈa riche (rixin) chi queriˈ junan ta cˈa quiwech y xa jun ta cˈa xtiquiben. Can xtiquiben ta cˈa achiˈel kabanon riyoj. Ruma riyit y riyin xa yoj jun. Can queˈachajij cˈa, ruma riyeˈ can cˈa yecˈojeˈ na ca chuwech re ruwachˈulef, y riyin ma que ta riˈ. Riyin xa yitzolin chic awuqˈui. 	 Mi jam ne estas en la mondo, kaj cxi tiuj estas en la mondo, kaj mi venas al Vi. Patro Sankta, gardu en Via nomo tiujn, kiujn Vi donis al mi, por ke ili estu unu tiel same, kiel ni.


Y rumariˈ tek riyoj xkachˈob cˈa chi utz yekachaˈ el ye caˈiˈ kachˈalal riche (rixin) chi yekatek el chiˈitzˈetic. Y re ye caˈiˈ reˈ yecachibilaj cˈa el ri Bernabé y ri Pablo ri sibilaj yekajoˈ. 	 sxajnis bone al ni unuanime, ke ni elektu virojn kaj sendu ilin al vi kun niaj amataj Barnabas kaj Pauxlo,


Y can kitzij cˈa ri nbij chiwe chi ri winek riˈ, wi quetaman chic ruwech ri Kajaf y Kacolonel Jesucristo, y ye colotajnek chic cˈa pe chupan ri etzelal riche (rixin) ri ruwachˈulef y wi niquisukˈ chic quiˈ jun bey chupan ri cˈaslen ri ye elenak wi pe, y wi yetzak chic cˈa jun bey pa rukˈaˈ, ri quicˈaslen ri winek riˈ más lawaloˈ xtuben que chuwech ri xuben tek cˈa ma jane tiquinimaj ri Jesucristo. 	 CXar se, forsavigxinte el la malpurajxoj de la mondo per la scio de la Sinjoro kaj Savanto Jesuo Kristo, ili estos denove tien implikitaj kaj venkitaj, ilia lasta stato farigxos pli malbona, ol la unua.


Y ri rucimiento ri tzˈak riche (rixin) ri tinamit qˈuiy cˈa rutzˈabalul banon riqˈui ronojel ruwech abej ri sibilaj ye jabel. Ri nabey rucimiento, ya cˈa ri jaspe; ri rucaˈn, zafiro; ri rox, ágata; ri rucaj, esmeralda; 	 La fundamentoj de la muro de la urbo estis ornamitaj per altvaloraj sxtonoj cxiuspecaj. La unua fundamento estis jaspiso; la dua, safiro; la tria, kalcedonio; la kvara, smeraldo;


Pero wi can yixcˈo chic riqˈui ri Ajaf, xa jun chic ibanon riqˈui Riyaˈ. 	 Sed tiu, kiu kunigxas kun la Sinjoro, estas kun li unu spirito.


Y ri Pilato, ri aj kˈatbel tzij, xbeˈel cˈa pe y xucˈutuj cˈa chique ri ye ucˈuayon apo riche (rixin) ri Jesús: ¿Achique cˈa chi tzujunic (sujunic) icˈamom pe chrij re jun achi reˈ? xchaˈ chique. 	 Pilato do eliris al ili, kaj diris:Kian akuzon vi prezentas kontraux cxi tiu viro?


Y riqˈui ri Jesús sibilaj ye qˈuiy winek ri xquimol apo quiˈ, y yecˈo chukaˈ apo ri yepe pa nicˈaj chic tinamit. Y Riyaˈ cˈo cˈa jun cˈambel tzij ri xubij chique, y quecˈareˈ ri xubij chique: 	 Kaj kiam granda homamaso kolektigxis, kaj homoj el cxiu urbo venis al li, li diris per parabolo:


Quecˈareˈ ri xubij ri Jesús chare ri Felipe, riche (rixin) chi nretamaj achique cˈa xtubij ri discípulo riˈ. Pero ri Jesús xa can retaman chic achique ri xtuben riche (rixin) chi yerutzuk ri winek riˈ. 	 Tion li diris, por provi lin; cxar li mem sciis, kion li faros.


Majun chic cˈa kˈakˈ riche (rixin) nisakirisan ri xtitzˈetetej ta chupan ri tinamit riˈ. Ma xtacˈaxatej ta chic cˈa chukaˈ chi cˈo ta jun cˈulanen nibanatej. Ruma ri nimaˈk tak cˈayinel ri xecˈojeˈ chiriˈ nimaˈk xquinaˈ quiˈ. Y chukaˈ ruma ri itz ri xeban chiriˈ, xekˈolotej cˈa quinojel ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef. 	 kaj lumo de lampo jam ne plu brilos en vi; kaj vocxo de fiancxo kaj fiancxino jam ne plu auxdigxos en vi; cxar viaj komercistoj estis la granduloj de la tero; cxar per via sorcxado cxiuj nacioj trompigxis.


Can ronojel wi cˈa ri nicˈutuj chare ri Dios, wi riyix can ninimaj chi nicˈul, can xticˈul wi cˈa. 	 Kaj cxion, kion vi petos per pregxado, kredante, vi ricevos.


Queriˈ xuben ruma nrajoˈ chi chupan re tiempo re petenak chkawech apo, can ta nitzˈetetej chi sibilaj nim ri rutzil Riyaˈ pa kawiˈ, jun utzil ri can achiˈel jun nimalaj beyomel. Can sibilaj wi utz ri nuben kiqˈui riyoj ri xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo Jesús. 	 por montri en la mondagxoj estontaj la superabundan ricxecon de Sia graco en korfavoro al ni en Kristo Jesuo:


Y re wacami, ri Lokˈolaj Espíritu nuben chuwe chi yibe cˈa pa Jerusalem, y ma wetaman ta cˈa achique ri xtincˈulwachij chiriˈ. 	 Kaj nun jen, enkatenite en spirito, mi iras al Jerusalem, ne sciante, kio okazos al mi tie,


¿Achique nichˈob riyix? ¿La ma choj ta cami xuben ri Dios, tek queriˈ xuben? Ri Dios can choj wi xuben. 	 Kion do ni diru? CXu estas maljusteco cxe Dio? Nepre ne!


Y riyoj ri kaniman chic ri Dios y nikatij pokon ruma can queriˈ ri nrajoˈ Riyaˈ, xa can tikajachaˈ cˈa kiˈ pa rukˈaˈ ri Dios ri qˈuiytisanel riche (rixin) ronojel ri majun bey yojruyaˈ ta ca, y can tikabanaˈ cˈa ri utz. 	 Tial ankaux tiuj, kiuj suferas laux la volo de Dio, alkonfidu siajn animojn en bonfarado al fidela Kreinto.


Ruma ri chˈabel ri xenkˈalajsaj chiwech, can ya cˈa ri Nataˈ ri biyon pe chuwe, y xa ma yin ta riyin yibin. Can ya cˈa Riyaˈ ri yin takayon pe y rubin cˈa pe chuwe achique chi chˈabel ri nonbij y nonkˈalajsaj chiwe. 	 CXar mi ne parolis de mi mem; sed la Patro, kiu sendis min, mem ordonis al mi, kion mi parolu, kaj kion mi diru.


Y ri Jesús can yacˈariˈ xubij chique ri caˈiˈ discípulos riˈ: Ya xapon ri kˈij, riche (rixin) chi riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol xtiyaˈox (xtyaˈ) chic nukˈij nucˈojlen chilaˈ chicaj. 	 Sed Jesuo respondis al ili, dirante:Venis la horo, por ke la Filo de homo estu glorata.


Nkˈaxan pe tijoj pokonal pa quikˈaˈ ri winek, y cˈa yitajin na chukˈaxaxic cˈa wacami. Y chukaˈ riyit awetaman ronojel ri xban chuwe chupan ri oxiˈ tinamit, ri Antioquía, ri Iconio y ri Listra. Ronojel cˈa riˈ ncochˈon pe. Y chupan ronojel riˈ ri Ajaf can yin rucolon wi pe. 	 persekutojn, suferojn, kiaj okazis al mi en Antiohxia, en Ikonio, en Listra; kiajn persekutojn mi suferis; kaj el cxio tio la Sinjoro min savis.


Y ri Jun ri Ruchˈabel ri Dios rubiˈ, chrij cˈa ri rutziak y pa ruwiˈ anej ri ruchˈec tzˈibatal cˈa re biˈaj reˈ: Rey pa quiwiˈ quinojel reyes y Ajaf pa quiwiˈ quinojel ajaf. 	 Kaj li havas sur la vesto kaj sur la femuro nomon skribitan:REGXO DE REGXOJ KAJ SINJORO DE SINJOROJ.


Xquijach cˈa pa quikˈaˈ winek ri ma ye israelitas ta. Y ri winek riˈ xquetzeˈen chuwij, xtiquibilaˈ itzel tak chˈabel chuwe y xquinquichubaj. 	 CXar li estos transdonita al la nacianoj, kaj mokita kaj perfortita kaj surkracxita;


Riqˈui cˈa ronojel ri xbanatej, ri winek ri aj chiriˈ pa Gadara, xquicˈutuj cˈa utzil chare ri Jesús chi tel el ri chiriˈ. Ri winek ri aj chiriˈ xquibij cˈa queriˈ chare ruma chi sibilaj quixibin quiˈ. Rumacˈariˈ ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xeˈoc el pa jucuˈ riche (rixin) chi xebe. 	 Kaj la tuta homamaso, el la cxirkauxajxo de la Gerasenoj, petis lin foriri de ili; cxar ili estis tenataj de granda timo; kaj li eniris en sxipeton kaj returne veturis.


Tek ri mozos riˈ xquicˈul ri cajel y xquitzˈet chi xa junan ri xquicˈul quiqˈui ri nicˈaj chic, xexebexot (xexebeloj) chrij ri tataˈaj. 	 Kaj tion ricevinte, ili murmuris kontraux la domomastro,


Y ri Jesús yacˈariˈ tek xubij chique: Riyix winek ri yixcˈo chuwech re ruwachˈulef, can majun chiwe ri cukul ta rucˈuˈx riqˈui ri Dios. ¿Riyix nichˈob chi riyin can ronojel kˈij xquicˈojeˈ iwuqˈui y man cˈa xquitaneˈ ta chi yixincochˈ? Ticˈamaˈ cˈa pe ri cˈajol waweˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 Kaj li respondis al ili, dirante:Ho senfida generacio, gxis kiam mi estos kun vi? gxis kiam mi toleros vin? venigu lin al mi.


Ruma can rajawaxic cˈa chi yixcochˈon, riche (rixin) chi queriˈ riyix yixcowin niben ri nrajoˈ ri Dios, y tek ibanon chic ri nrajoˈ ri Dios xticˈul ri utzil ri tzujun (sujun) chiwe. 	 CXar vi havas bezonon de pacienco, por ke, plenuminte la volon de Dio, vi ricevu la promeson.


Queriˈ xubij ri Simón, ruma riyaˈ majun bey rutzˈeton ta chi que ta riˈ nibanatej. Y can queriˈ chukaˈ quinojel ri ye benak riqˈui. Riyeˈ can xquixibij quiˈ tek xquitzˈet chi ye qˈuiy car xequichop ri kˈij riˈ. 	 CXar pro la preno de fisxoj, kiun ili akiris, miro kaptis lin, kaj cxiujn, kiuj estis kun li,


Y jun kˈij tek ri Jesús nikˈax cˈa el queriˈ, xutzˈet cˈa ri achi cotzˈol chiriˈ. Y Riyaˈ can retaman cˈa chi ri achi riˈ qˈuiy yan chic junaˈ ri queriˈ rucˈulwachin pe. Yacˈariˈ tek Riyaˈ xucˈutuj cˈa chare ri achi riˈ: ¿Nawajoˈ yacˈachoj? 	 Kiam Jesuo vidis lin kusxantan, kaj sciis, ke li jam de longe malsanas, li diris al li:CXu vi volas farigxi sana?


Y riqˈui ri xinbij ka, ¿achique nibij riyix? ¿La ya cami ri nika chiquiwech ri winek ri ntzijoj riche (rixin) chi ncˈul nukˈij? Ma que ta riˈ. Riyin can ya ri nika chuwech ri Dios ri ntzijoj. Ruma xa ta ya ri nika chiquiwech ri winek ri nben, man ta yin rusamajel ri Cristo. 	 CXar cxu mi nun influas homojn, aux Dion? aux cxu mi celas placxi al homoj? se mi ankoraux nun placxus al homoj, mi ne estus servisto de Kristo.


Y ri itzel tak espíritu tek niquitzˈet cˈa ri Jesús, niquixucubalaˈ cˈa quiˈ chuwech, chukaˈ niquirek quichiˈ y niquibij: Yit cˈa riyit ri Rucˈajol ri Dios, yechaˈ cˈa. 	 Kaj malpuraj spiritoj, tuj kiam ili vidis lin, falis antaux li, kaj kriis, dirante:Vi estas la Filo de Dio.


Tek ri Jesús xchˈo chic cˈa jun bey chique ri winek, xubij cˈa: Yin cˈa riyin ri yisakirisan quicˈaslen ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. Ri nitzekelben wuche (wixin), can xtril ri sakil riche (rixin) ri rucˈaslen wuqˈui. Y riyaˈ man chic cˈa xtibiyin ta pa kˈekuˈm. 	 Jesuo denove parolis al ili, dirante:Mi estas la lumo de la mondo; kiu min sekvas, tiu ne iros en mallumo, sed havos la lumon de la vivo.


Chiquicojol cˈa ri winek, benak jun ixok ri cˈo jun ruyabil riche (rixin) icˈ chare. Ri ixok riˈ cˈo chic cˈa cablajuj junaˈ ri ma tanel ta ri ruquiqˈuel. Xuqˈuis yan cˈa ronojel rurajil, ruma benak chic quiqˈui qˈuiy ajkˈomanel, y majun chique ri ajkˈomanel cowinek ta rakˈoman ri ruyabil. 	 Kaj virino, kiu jam dek du jarojn havis sangofluon, kaj elspezis sian tutan havon por kuracistoj, kaj ne povis esti resanigita de iu,


Y ri winek cˈa ri ye riche (rixin) pa tak barcos y ri ye samajel ri riche (rixin) pa tak yaˈ, xquiyalaˈ cˈa ulef pa tak quijolon (quiwiˈ), yeˈokˈ y yebison cˈa, y riqˈui quichukˈaˈ niquibij: Juyiˈ oc ruwech ri nimalaj tinamit Babilonia. Can riqˈui cˈa ri rubeyomal riyaˈ xebeyomer cˈa quinojel rajaf tak barcos. Y xa pa jun hora xqˈuis ronojel, xechaˈ. 	 Kaj ili jxetis polvon sur siajn kapojn, kaj kriis, plorante kaj lamentante, kaj dirante:Ve! ve, la granda urbo! en kiu ricxigxis cxiuj, kiuj havis siajn sxipojn sur la maro per sxia luksego! cxar en unu horo sxi dezertigxis.


Ruma riyix ri can nikum cˈa ri ruyaˈal uva riche (rixin) chi ninataj ri rucamic ri Ajaf, can ma rucˈamon ta chi nikum chukaˈ jun cosa ri xa quiche (quixin) ri itzel tak espíritu. Riyix ri nitij ri caxlan wey riche (rixin) chi ninataj ri rucamic ri Ajaf, can ma rucˈamon ta chi nitij chukaˈ jun cosa ri xa quiche (quixin) ri itzel tak espíritu. 	 Vi ne povas trinki la kalikon de la Sinjoro kaj la kalikon de demonoj; vi ne povas partopreni cxe la tablo de la Sinjoro kaj cxe la tablo de demonoj.


Ri pobres xa can yecˈo wi iwuqˈui, y xabachique kˈij utz niben utzil chique. Yacˈa riyin ma ronojel ta tiempo xquicˈojeˈ iwuqˈui. 	 CXar la malricxulojn vi cxiam havas kun vi, sed min vi ne cxiam havas.


Y ri ruchˈabel ri Dios riqˈui ruchukˈaˈ benak, y yeqˈuiyer cˈa chukaˈ ri yeniman chiriˈ pa tinamit Jerusalem. Y ye qˈuiy cˈa chukaˈ chique ri sacerdotes ri yeniman. 	 Kaj la vorto de Dio kreskis, kaj la nombro de la discxiploj multigxis treege en Jerusalem, kaj granda aro el la pastroj obeis al la fido.


Y ri kˈij cˈa tek xquipe chic riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can xtibanatej cˈa chukaˈ achiˈel ri xcˈulwachitej pa rutiempo ri Noé. 	 Kaj kiel estis en la tagoj de Noa, tiel estos en la tagoj de la Filo de homo.


Xa rumariˈ xintek isiqˈuixic (iwoyoxic) riche (rixin) chi can yixintzˈet y riche (rixin) chukaˈ chi riyix can wuqˈui riyin niwetamaj wi el achique cˈa ruma tek quereˈ ncˈulwachin. Ruma konojel riyoj israelitas cukul kacˈuˈx chi ri caminakiˈ cˈo na jun kˈij tek xquecˈastej pe, y ruma chi yariˈ ri nuniman riyin, rumariˈ tek yin ximil riqˈui cadena wacami, xchaˈ ri Pablo. 	 Pro tio do mi petis vin viziti min kaj kunparoli, cxar pro la espero de Izrael mi portas cxi tiun katenon.


Pero tek ri apóstol Bernabé y ri apóstol Pablo xquinabej ri niquichˈob ri winek, riyeˈ xkˈaxo ri cánima, y rumariˈ riyeˈ xquiretzelaˈ (xquitzerelaˈ) ri quitziak ri quicusan. Y can yacˈariˈ tek xeˈoc chiquicojol ri winek, y niquibilaˈ cˈa chique: 	 Sed la apostoloj Pauxlo kaj Barnabas, auxdinte, dissxiris siajn vestojn, kaj antauxensaltis en la amason, kriante,


Y riyin xintzˈet cˈa chukaˈ chi cˈo jun achiˈel mar ri achiˈel vidrio nitzuˈun, xolon cˈa riqˈui kˈakˈ. Y yecˈo cˈa ri ye paˈel pa ruwiˈ. Quinojel riˈ yecˈa ri ma xeka ta pa rukˈaˈ ri nabey chicop y ri ma xquiyaˈ ta rukˈij ri ruwachbel, ni ma xcajoˈ ta chi xyaˈox (xyaˈ) quetal chi ye riche (rixin) ri chicop riˈ ni ma xcajoˈ ta chukaˈ ri número riche (rixin) ri rubiˈ. Quinojel riˈ ye paˈel cˈa pa ruwiˈ ri mar riˈ, y ye quicˈualon arpa ri ye riche (rixin) ri Dios. 	 Kaj mi vidis kvazaux vitran maron, miksitan kun fajro; kaj tiujn, kiuj venkis la beston kaj gxian bildon kaj la numeron de gxia nomo; kaj ili staris sur la vitra maro, havante harpojn de Dio.


Tek Riyaˈ xcom, xcom riche (rixin) chi xrelesaj jurayil ruchukˈaˈ ri mac y xaxu (xaxe wi) jun bey xcom y xcˈastej el chiquicojol ri caminakiˈ, rumariˈ qˈues y riqˈui ri rucˈaslen nuyaˈ rukˈij ri Dios. 	 CXar mortante, li mortis al peko unufoje por cxiam; sed vivante, li vivas al Dio.


Chukaˈ tabij chique chi ma tiquiyaˈ ta quixquin chare ri chˈabel ri nicˈut chiquiwech ri xa majun rejkalen, achiˈel ri niquibij ri israelitas chi cˈo chi niban ri circuncisión chique riche (rixin) chi yecolotej. Y chukaˈ ma tiquinimaj ta quitzij nicˈaj chic winek ri xa niquetzelaj ri kas kitzij. 	 ne atentante Judajn fabelojn, kaj ordonojn de tiuj homoj, kiuj deturnas sin de la vero.


Y can ya ta cˈa ri Dios ri niyaˈo ri uxlanibel cˈuˈx ri xticˈojeˈ iwuqˈui chiˈiwonojel. Amén. 	 Kaj la Dio de paco estu kun vi cxiuj. Amen.


Wachˈalal, ri rutzil ri Kajaf Jesucristo xticˈojeˈ ta cˈa pa tak iwánima chiˈiwonojel. Amén. 	 La graco de nia Sinjoro Jesuo Kristo estu kun via spirito, fratoj. Amen.


Y riyix xa juyiˈ oc cˈa iwech tek ninimirisex ikˈij cuma ri winek ri xa ma ye riche (rixin) ta ri Dios. Ruma can queriˈ chukaˈ xquiben ri quiteˈ quitataˈ riyeˈ, ruma ri quiteˈ quitataˈ riyeˈ xquinimirisaj quikˈij ri xebin chi ye profetas y xa ma kitzij ta chi ye profetas. 	 Ve, kiam cxiuj homoj parolos bone pri vi! cxar tiel same faris iliaj patroj al la falsaj profetoj.


Y can ya cˈa kˈij riˈ tek xquiyaˈ yan cˈa chiquiwech chi xtiquicamisaj ri Jesús. 	 De post tiu tago do ili konsiligxis, por lin mortigi.


Y tek cˈa ma jane queˈapon ta ri winek, ri discípulos xquibij cˈa chare ri Jesús: Tijonel, cawaˈ, xechaˈ chare. 	 Dume la discxiploj petis lin, dirante:Rabeno, mangxu.


Wacami cˈa nikˈax chkawech chi riyit can ronojel wi cˈa awetaman. Ma rajawaxic ta chi cˈa nikacˈutuj na chawe, riyit xa awetaman ri nikachˈob. Y rumariˈ riyoj can nikanimaj wi chi riqˈui ri Dios yit petenak wi, xechaˈ. 	 Nun ni scias, ke vi cxion scias, kaj ne bezonas, ke iu demandu vin; pro tio ni kredas, ke vi elvenis de Dio.


Y yecˈo cˈa achiˈaˈ israelitas ri yebiyaj, ri can ye elesey wi itzel tak espíritu. Nicˈaj cˈa chique riyeˈ can nicajoˈ cˈa niquicusaj ri rubiˈ ri Ajaf Jesús riche (rixin) chi yequelesaj ri itzel tak espíritu. Rumariˈ riyeˈ niquibij cˈa chique ri itzel tak espíritu: Pa rubiˈ ri Ajaf Jesús ri nutzijoj ri Pablo nikabij cˈa chiwe chi quixel el, yechaˈ cˈa chique. 	 Sed ankaux kelkaj el la vagemaj Judoj, ekzorcistoj, entreprenis nomi super tiuj, kiuj havis la malbonajn spiritojn, la nomon de la Sinjoro Jesuo, dirante:Mi ekzorcas vin per Jesuo, kiun Pauxlo predikas.


Pero rajawaxic chi nnataj el chiwe riche (rixin) chi ma nimestaj ta, y rumariˈ ma xinpokonaj ta xintzˈibaj chic el chupan re wuj reˈ. Xintzˈibaj el chiwe, ruma ri rutzil ri Dios ri ruyaˈon chuwe, 	 Tamen mi iom pli kuragxe skribas al vi, kvazaux rememorigante vin per la graco, donita al mi de Dio,


Can jabel cˈa ruwaquikˈij ri niquichˈajchˈojsaj ri quicˈaslen; ruma can yeriˈ ri niyatej chique chi niquitij ruwech ri cheˈ ri niyaˈo cˈaslen, y yecowin chukaˈ yeˈoc ri pa tak puertas riche (rixin) ri cˈacˈacˈ tinamit. 	 Felicxaj estas tiuj, kiuj lavas siajn robojn, por ke ili havu rajton sur la arbo de vivo, kaj ke ili eniru tra la pordegoj en la urbon.


Yacˈa ri Pedro xubij: Riyin ma jubaˈ xtinyaˈ ta kˈij chi can yit cˈa riyit yachˈajo re waken, xchaˈ. Y ri Jesús xubij cˈa chare: Wi man cˈa nayaˈ ta kˈij riche (rixin) chi nchˈej ri awaken, xa ma yit ta chic nudiscípulo cˈa riˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 Petro diris al li:Vi ja neniam lavos miajn piedojn. Respondis al li Jesuo:Se mi ne lavas vin, vi ne partoprenas kun mi.


Y chiriˈ sibilaj xquicot ri iwánima wuma riyin. Can xkˈalajin cˈa chi sibilaj xiniwajoˈ. Y riyin wetaman chi wi xa ta can cˈo xcˈatzin wi riche (rixin) chi xiwelesaj ta ri runakˈ tak iwech, riche (rixin) chi xiyaˈ ta chuwe riyin, riyix can ta xiben. ¿Y acuchi (achique) cˈa xbe wi ri quicoten riˈ ri xcˈojeˈ iwuqˈui pa nabey mul? 	 Kie do estas via singratulado? mi atestas al vi, ke se estus eble, vi estus elsxirintaj viajn okulojn kaj donintaj ilin al mi.


Ruma ninatej chuwe ri toˈonic ri iyaˈon riyix riche (rixin) chi nitzijox ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Chupan cˈa ri kˈij tek riyix xinimaj, can ya cˈa kˈij riˈ tek ichapon yin itoˈon pe. 	 pro via partopreno en la evangelio de post la unua tago gxis nun;


Y ri Kajaf Jesucristo can xquixrutoˈ wi riche (rixin) chi cof yixcˈojeˈ chupan ri icˈaslen, riche (rixin) chi man ta jun mac nilitej pa tak icˈaslen tek xtapon ri kˈij tek xtipe chic jun bey Riyaˈ. 	 kiu ankaux konfirmos vin gxis la fino, por ke vi estu neriprocxeblaj en la tago de nia Sinjoro Jesuo Kristo.


Chupan ri tiempo riˈ, ri Jesús cˈo achiˈel xa juwinek lajuj rujunaˈ. Can yacˈariˈ tek xuchop ri rusamaj. Y pa quicˈuˈx ri winek chi ri Jesús can rucˈajol wi ri José. Ri José rucˈajol ca ri Elí. 	 Kaj Jesuo mem, komencante, havis cxirkaux tridek jarojn, estante filo (kiel oni supozis) de Jozef, de Eli,


Ruma xabachique ri can nupokonaj ri rucˈaslen re waweˈ chuwech re ruwachˈulef, xa ma xtril ta cˈa rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Yacˈa ri ma nupokonaj ta ri rucˈaslen re waweˈ chochˈulef, astapeˈ ta na can napon pa camic wuma riyin, can xtril wi rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 cxar kiu volos savi sian animon, tiu gxin perdos; kaj kiu perdos sian animon pro mi, tiu gxin trovos.


Y tek ri ye caˈiˈ riˈ quiqˈuison chic rukˈalajsaxic ri yatajnek chique chi niquikˈalajsaj, ri itzel chicop ri ntel pe chupan ri itzel jul ri kˈekuˈm rupan, xtuchop cˈa chˈaˈoj quiqˈui ri ye caˈiˈ riˈ, y xqueruchˈec y xquerucamisaj. 	 Kaj kiam ili finos sian ateston, la besto, kiu suprenvenas el la abismo, faros militon kontraux ili kaj venkos ilin kaj mortigos ilin.


Y wi cˈo jun kachˈalal ri ma nrajoˈ ta nunimaj ri kitzij ri nbij riyin, man cˈa tinimex ta chukaˈ riyaˈ. 	 Sed se iu ne scias, li ne sciu.


Y tek xetaneˈ chare ri oración, ri acuchi (achique) quimolon wi quiˈ sibilaj xsilon. Y yacˈariˈ tek ri cánima xnoj riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu, y rumariˈ majun cˈa xibinriˈil chiquiwech riche (rixin) chi niquitzijoj ri ruchˈabel ri Dios. 	 Kaj post ilia pregxado skuigxis la loko, en kiu ili kolektigxis; kaj ili cxiuj plenigxis de la Sankta Spirito, kaj parolis kuragxe la vorton de Dio.


Pero riyix xa ikasan quikˈij ri pobres, y ye ri beyomaˈ ri iyaˈon quikˈij. ¿Can ma noka ta cami chiˈicˈuˈx chi xa ye ri beyomaˈ ri ye banayon chiwe chi yixcˈo pa rucˈayewal? ¿La ma noka ta chiˈicˈuˈx chi xa ye chukaˈ riyeˈ ri yixkiriren apo pa tak kˈatbel tzij? 	 Sed vi malhonoradis la malricxulon. CXu ne subpremas vin la ricxuloj, kaj mem trenas vin antaux la tribunalojn?


Yacˈa riyoj ni xa ta jubaˈ xubij ri kánima chi xekanimaj ta; riche (rixin) chi queriˈ ri kitzij rubaniquil ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, ya ta riˈ ri nicˈojeˈ iwuqˈui riyix. 	 al kiuj ni ne submetigxis cedeme, ecx por unu horo; por ke la vero de la evangelio restadu kun vi.


Ruma wi cˈo ajowabel kiqˈui, can nuben chake chi yojcochˈon, chi utz kanaˈoj nikaben quiqˈui quinojel, chi ma itzel ta nikanaˈ chare jun ri utz cˈo, chi ma nikayaˈ ta ka kakˈij y chi ma nikanimirisaj ta kiˈ. 	 Amo longe suferas, kaj bonfaras; amo ne envias; amo ne fanfaronas, ne sxveligas sin,


Y riyoj can junan cukul kacˈuˈx riqˈui ri Dios, ruma can cˈo ri Espíritu riche (rixin) ri cukbel cˈuˈx kiqˈui achiˈel ri tzˈibatal ca, tek nubij: Riyin xinnimaj y rumariˈ tek ntzijoj ri nuniman, nichaˈ ri tzˈibatal ca, y quecˈariˈ nikaben riyoj wacami nikatzijoj ri kaniman. 	 Sed havante la saman spiriton de fido laux la skribo:Mi kredis, kaj tial mi parolis; ni ankaux kredas, kaj tial ankaux ni parolas;


Tek ri Elisabet xracˈaxaj ri rutzil ruwech ri xyaˈox (xyaˈ) ruma ri María, can sibilaj xropin ri acˈal ri royoben xunaˈ riyaˈ. Y ri Elisabet xnoj ránima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu, 	 Kaj kiam Elizabeto auxdis la saluton de Maria, la infaneto eksaltis en sxia ventro; kaj Elizabeto plenigxis de la Sankta Spirito,


Y ri Jesús xubij chukaˈ chique: Ri uxlanibel kˈij xban riche (rixin) jun utzil chare ri winek, y ma ya ta ri winek ri xban riche (rixin) ta jun utzil chare ri uxlanibel kˈij. 	 Kaj li diris al ili:La sabato estigxis por la homo, kaj ne la homo por la sabato;


Y ri Lamec, rucˈajol ca ri Matusalén, y ri Matusalén rucˈajol ca ri Enoc, y ri Enoc rucˈajol ca ri Jared, y ri Jared rucˈajol ca ri Mahalaleel, y ri Mahalaleel rucˈajol ca jun chic achi ri Cainán rubiˈ. 	 de Metusxelahx, de HXanohx, de Jared, de Mahalalel, de Kenan,


Can chake riyoj xukˈalajsaj wi ri xa ma kˈalajsan ta pe ojer ca. Y ri rukˈalajsan ri Dios can achiˈel jun nimalaj beyomel y can cˈo wi rukˈij rucˈojlen, ruma wacami ri Cristo nicˈojeˈ chukaˈ pa tak iwánima riyix ri ma yix israelitas ta y can rubanon chiwe chi riqˈui ronojel iwánima iwoyoben ri kˈij tek xquixbecˈojeˈ riqˈui chupan ri nimalaj rukˈij rucˈojlen. 	 al kiuj Dio volis sciigi, kia estis la ricxeco de la gloro de cxi tiu mistero inter la nacianoj; kiu estas Kristo en vi, la espero de gloro;


Y niquibixaj cˈa ri rubix ri Moisés ri rusamajel ri Dios y ri rubix ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. Y ri bix quecˈareˈ ri niquibij: Ajaf Dios, riyit ri can cˈo ronojel uchukˈaˈ pan akˈaˈ, y can ya cˈa ri nimaˈk tak samaj ri yacowin nabanalaˈ, can kitzij y choj ri abey, y yit cˈa riyit ri Rey quiche (quixin) quinojel ri lokˈolaj tak awalcˈual. 	 Kaj ili kantis la kanton de Moseo, la servanto de Dio, kaj la kanton de la SXafido, dirante:Grandaj kaj mirindaj estas Viaj faroj, ho Dio, la Sinjoro, la Plejpotenca; justaj kaj veraj estas Viaj vojoj, ho Regxo de la nacioj.


Y quinojel cˈa ri can ye wuche (wixin) riyin, can ye awuche (awixin) cˈa chukaˈ riyit, y ri awuche (awixin) riyit, can ye wuche (wixin) chukaˈ riyin. Y can xkˈalajin yan cˈa ri nukˈij nucˈojlen riyin cuma riyeˈ. 	 kaj cxio mia estas Via, kaj Via estas mia; kaj mi estas glorita per ili.


Y reˈ nikabij chiwe ruma queriˈ xubij ri Ajaf, chikonojel riyoj ri cˈa yoj qˈues na o cˈa yojcˈo na chuwech re ruwachˈulef tek xtipe chic jun bey ri Ajaf, ma yoj ta cˈa ri xkojnabeyej el chiquiwech ri ye caminek chic el. 	 CXar ni diras al vi per la vorto de la Sinjoro, ke ni, kiuj estos vivaj, restantaj gxis la alveno de la Sinjoro, tute ne havos lokon antaux la endormigxintoj.


Y queriˈ chukaˈ riyix patrón, ya ri utz ri tibanaˈ quiqˈui ri imozos y majun etzelal tibilaˈ o tibanalaˈ chique riche (rixin) chi yeˈixibij. Ma timestaj ta chi cˈo jun Iwajaf chilaˈ chicaj, y Riyaˈ can Cajaf wi riyeˈ chukaˈ. Y Riyaˈ junan nuben chique quinojel, chi patrón y chi mozos. 	 Kaj sinjoroj, agu tiel same al ili, forlasante minacon; sciante, ke via kaj ilia Sinjoro estas en la cxielo, kaj ne ekzistas cxe li personfavorado.


Y cˈacˈariˈ tek ri itzel espíritu riˈ yeberucˈamaˈ pe ye wukuˈ chic itzel tak espíritu ri más chi na ye itzel, y quinojel cˈa riˈ yeˈoc pa ránima ri winek. Y ri winek achoj riqˈui yecˈojeˈ wi ri itzel tak espíritu riˈ, más lawaloˈ nuben ri rucˈaslen que chuwech ri rubanon pa nabey mul. 	 Tiam gxi iras kaj alprenas al si sep aliajn spiritojn pli malbonajn ol gxi mem, kaj ili, enirinte, logxas tie; kaj la fina stato de tiu homo farigxas pli malbona, ol la unua.


Y riyin ri Juan xinwacˈaxaj cˈa jun chˈabel chilaˈ chicaj y xubij cˈa chuwe: Tatzˈibaj cˈa re xtinbij chawe: Ya cˈa tiempo re nuchop el wacami chi can jabel ruwaquikˈij quinojel ri can xa jun chic quibanon riqˈui ri Ajaf tek xquecom el, xchaˈ. Jaˈ (je) can kitzij wi, xchaˈ ri Lokˈolaj Espíritu. Ruma can xqueˈuxlan chare ri quisamaj, y xtiquicˈul cˈa ri rutojbalil ri utzilaj tak quisamaj. 	 Kaj mi auxdis vocxon el la cxielo, dirantan:Skribu:Felicxaj estas la mortintoj, kiuj de nun mortas en la Sinjoro; vere, diras la Spirito, por ke ili ripozu de siaj laboroj; cxar iliaj faroj sekvas kun ili.


Cˈacˈariˈ ri Jesús can xubij chic cˈa jun bey chique ri rudiscípulos: Ya ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel. Wacami cˈa, can yixintek el, achiˈel xitak pe riyin ruma ri Nataˈ chubanic ri rusamaj. 	 Jesuo denove diris al ili:Paco al vi; kiel la Patro sendis min, tiel ankaux mi vin sendas.


Can xquicˈutulaˈ cˈa utzil chake chi nikayaˈ kˈij chique chi yetoˈon chukaˈ riyeˈ, tek nikamol el ofrenda riche (rixin) chi nikacˈuaj chique ri lokˈolaj tak kachˈalal ri nicˈatzin quitoˈic. 	 petegante nin per multe da petado fari tiun komplezon kaj la komunan helpservadon al la sanktuloj;


Rumariˈ riyin ma ntij ta tiˈij, wi ntzˈet chi nuben chare jun kachˈalal chi nitzak. Ma nwajoˈ ta chi wuma ta cˈa riyin nitzak jun kachˈalal. 	 Tial se mangxajxo maledifas mian fraton, mi neniam plu mangxos karnon, por ke mi ne maledifu mian fraton.


Y can xuchop cˈa el bey chi nibe chrachoch, cˈa riqˈui ri rutataˈ. Y ri cˈajol riˈ cˈanej na cˈa cˈo wi riche (rixin) chi napon chrachoch, tek ri tataˈaj xutzˈet yan ri rucˈajol, y sibilaj cˈa xujoyowaj ruwech. Rumariˈ ri tataˈaj junanin (anibel) xbe chucˈulic, xutzˈumaj (xutzˈubaj) ruchiˈ y xukˈetej. 	 Kaj li levigxis, kaj iris al sia patro. Sed kiam li estis ankoraux malproksime, lia patro lin vidis kaj kortusxigxis, kaj kurinte, falis sur lian kolon kaj lin kisadis.


Y riqˈui ri queriˈ nibij, xa yix cˈa riyix ri yixkˈalajsan ka chiwij chi yix quiy quimam ca ri xecamisan quiche (quixin) ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 Tial vi atestas pri vi mem, ke vi estas filoj de tiuj, kiuj mortigis la profetojn.


Y queriˈ chukaˈ ri kachˈalal Marcos, ri Aristarco, ri Demas y ri Lucas ri ye wachibil pa samaj, niquitek chukaˈ el rutzil awech. 	 Marko, Aristarhxo, Demas, Luko, miaj kunlaborantoj.


Chiˈiwonojel riyix xiwacˈaxaj ri xubij chi ya Riyaˈ ri Cristo. Can itzel cˈa xuben chuwech ri Dios. ¿Achique cˈa nibij riyix wacami chi nikaben chare? xchaˈ riyaˈ. Y quinojel cˈa xquibij: Rucˈamon cˈa chi nicamisex. 	 Vi auxdis la blasfemon:kion vi opinias? Kaj ili cxiuj jugxis lin kondamninda al morto.


Rumacˈariˈ riyix, can ticusaj ri etamabel ri cˈo iwuqˈui riche (rixin) chi nichˈob jabel ri achique niben riche (rixin) chi nichajij jabel ri icˈaslen. Y can riqˈui cˈa chukaˈ ronojel iwánima tiwoyobej ri utzil ri xticˈamer pe chiwe tek xtipe chic ri Jesucristo. 	 Tial, cxirkauxzoninte la lumbojn de via menso, estu sobraj kaj esperadu perfekte la gracon alportotan al vi en la malkasxo de Jesuo Kristo;


Chukaˈ ye caˈiˈ ixokiˈ ri junan yequiˈen, jun cˈa ri xtucˈuex el y jun ri xticanaj ca. 	 Du virinoj estos muelantaj kune; unu estos prenita, kaj la alia lasita.


Pero nabey nicˈatzin cˈa chi nkˈaxaj na tijoj pokonal, y can nikˈaxo ri wánima ruma ri woyoben apo, y sibilaj nrayij chi kˈaxnek ta chic ca ri jun cˈayewalej bautismo riˈ. 	 Sed mi havas bapton, per kiu esti baptita; kaj kiel mi premigxas, gxis gxi estos plenumita!


Queriˈ ri rutzˈiban ca. Y wi ri rey David Wajaf xchaˈ chare ri Cristo, ¿achique cˈa ruma tek ri winek niquibij chi ri Cristo xa choj jun ralcˈual ca ri rey David? xchaˈ ri Jesús. 	 Tial David nomas lin Sinjoro, kaj kiamaniere li estas lia filo?


Ri ye ruˈapóstoles ri Jesús tek xetzolin pe chubanic ri rusamaj ri Dios, can xquimol apo quiˈ riqˈui ri Jesús y xquitzijolaˈ cˈa chare ronojel ri xquibanalaˈ y ronojel ri tijonic ri xquiyalaˈ chique ri winek. 	 Kaj la apostoloj kolektigxis al Jesuo, kaj rakontis al li cxion, kion ili faris kaj instruis.


Y riyix, tek xtitzˈet chi ronojel riˈ yecˈulwachitej chic, quixquicot y ticˈojeˈ el más iwuchukˈaˈ, ruma chi can napon yan ri kˈij riche (rixin) chi yixcolotej el chuwech ronojel tijoj pokonal riche (rixin) re ruwachˈulef, xchaˈ ri Jesús. 	 Sed kiam tio komencos okazi, rigardu supren kaj levu viajn kapojn, cxar via elacxeto alproksimigxas.


Y ri Pedro xubij: Ajaf, riyin ma xquentij ta re chicop reˈ. Riyin can majun bey ntijon ta chicop achiˈel reˈ, ri can ye cˈutun chinuwech chi ma ye chˈajchˈoj ta, y can xajan chi yetij, xchaˈ. 	 Sed Petro diris:Ho ne, Sinjoro, cxar mi neniam mangxis ion profanan aux malpuran.


Y rumariˈ niquicot ri wánima, y riqˈui chukaˈ quicoten yichˈo. Y astapeˈ xquicom, can cukul el nucˈuˈx chi ncˈul ri rutzil ri Dios. 	 Tial gxojis mia koro, ravigxis mia lango, Ecx mia karno ripozas en espero;


Y ri Jesús ye rachibilan ri discípulos xeˈel el ri chiriˈ y xebe pa Nazaret ri tinamit ri xqˈuiy wi Riyaˈ. 	 Kaj li eliris de tie, kaj venis en sian patrujon; kaj liaj discxiploj lin sekvis.


Y ma tichˈujirisaj ta iwiˈ chupan ri icˈaslen, y chukaˈ xa ekal ticanoj xabachique ri nicˈatzin ka chiwe riyix. Can quixsamej riche (rixin) chi nichˈec iway, achiˈel ri xkabij chiwe tek xojcˈojeˈ iwuqˈui. 	 kaj ke vi celu esti kvietaj, kaj fari viajn proprajn aferojn, kaj labori per viaj manoj, gxuste kiel ni al vi ordonis;


Y ri achi achiˈel jun coronel xubij cˈa: Riyin sibilaj qˈuiy puek xinyaˈ riche (rixin) chi queriˈ xinoc jun achi romano, xchaˈ. Y ri Pablo xubij: Riyin mani, riyin can xinwalaxibej pe chi yin jun achi romano, xchaˈ ri Pablo. 	 Kaj la cxefkapitano respondis:Per granda sumo mi akiris tiun civitanecon. Kaj Pauxlo respondis:Sed mi naskigxis tia.


Ri chiriˈ pa Pátara xbekilaˈ cˈa jun barco ri nibe cˈa pa Fenicia. Xoj‑oc cˈa el chupan, y xkachop cˈa el bey. 	 kaj trovinte sxipon transirontan al Fenikio, ni ensxipigxis kaj ekveturis.


¿La utz cami chi ri kachˈacul xaxu (xaxe wi) ta oc runakˈ ruwech cˈo y majun ta ruxquin? Ma utz ta. Ruma wi ta queriˈ, man ta yojacˈaxan. ¿O la utz cami chi ri kachˈacul xaxu (xaxe wi) ta oc ruxquin cˈo y majun ta rutzaˈn? Ma utz ta, ruma wi ta queriˈ, man ta jun nikasek. 	 Se la tuta korpo estus okulo, kie estus la auxdado? Se la tuta estus auxdado, kie estus la flarado?


Can tiraybej apo y tixacˈaˈ apo iwiˈ chiroyobexic ri nimalaj kˈij riche (rixin) ri Dios. Ri kˈij cˈa riˈ can xticˈat ri caj y xtiqˈuis. Y ri ye ucusan riche (rixin) chi ye banon ronojel, xqueyiˈer pa rukˈaˈ ri rukˈakˈal ri kˈakˈ. 	 atendante kaj akcelante la alvenon de la tago de Dio, pro kio la cxielo flamanta solvigxos, kaj la elementoj per fajra brulado fluidigxos?


Ronojel cˈa ri xquicˈulwachij riyeˈ, jun cˈambel naˈoj chkawech riyoj. Ye tzˈibatal cˈa ca riche (rixin) chi riyoj ri yojcˈo chupan re ruqˈuisbel tak tiempo riche (rixin) re ruwachˈulef, can tikachajij kiˈ riche (rixin) chi ma xtikacˈulwachij ta chukaˈ riyoj queriˈ. 	 Tio okazis al ili kiel ekzemploj, kaj gxi estas skribita kiel admono por ni, sur kiujn venis la finoj de la mondagxoj.


Jun chic cˈa kˈij, ri Jesús xbe pa jun tinamit ri Naín rubiˈ, y ye benak chukaˈ ri rudiscípulos riqˈui. Y sibilaj ye qˈuiy chukaˈ winek ri ye tzeketel el chiquij. 	 Kaj post nelonge li iris al urbo nomata Nain, kaj akompanis lin liaj discxiploj kaj granda homamaso.


Can yacˈariˈ tek xechˈo apo ri discípulos chare ri Jesús y xquibij cˈa: Re acuchi (achique) re yojcˈo wi xa majun cˈo. ¿Acuchi (achique) ta cˈa nbekilaˈ wi pe wey riche (rixin) chi yekatzuk jabel re winek reˈ? Xa can sibilaj ye qˈuiy, xechaˈ. 	 Kaj la discxiploj diris al li:De kie ni povas ricevi en la dezerto tiom da panoj, por satigi tiom da homoj?


Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Ri Dios xuyaˈ chique achiˈel jun nimalaj waran y can achiˈel majun nichˈobotej ta chiquiwech. Can achiˈel ta ye moyirnek y ma yeˈacˈaxan ta, queriˈ quibanon cˈa wacami. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 kiel estas skribite:Dio donis al ili spiriton de profunda dormo, okulojn, por ke ili ne vidu, kaj orelojn, por ke ili ne auxdu, gxis la nuna tago.


Y ri ixok ri xcˈojeˈ ral, xanmej cˈa, y xbe cˈa pa jun desierto, ruma can ya lugar riˈ ri chojmirisan ruma ri Dios riche (rixin) chi chiriˈ nilix wi oxiˈ junaˈ riqˈui nicˈaj. 	 Kaj la virino forkuris en la dezerton, kie sxi havis lokon pretigitan de Dio, por ke tie oni nutru sxin mil ducent sesdek tagojn.


Y cˈacˈariˈ Riyaˈ xubij cˈa: Ri Nataˈ Dios, can ronojel cosas rujachon pa nukˈaˈ. Y majun chic cˈa etamayon ta yin achique riyin, xaxu (xaxe) wi ri Nataˈ ri etamayon. Y majun chukaˈ etamayon ta achique riˈ ri Nataˈ, xaxu (xaxe) wi riyin ri Rucˈajol ri etamayon, y ri winek ri achoj chare xtinwajoˈ xtinkˈalajsaj wi riyin, xtretamaj achique cˈa riˈ ri Nataˈ. 	 CXio estas transdonita al mi de mia Patro, kaj neniu konas la Filon krom la Patro, nek iu konas la Patron krom la Filo, kaj tiu, al kiu la Filo volas malkasxi Lin.


Pero cˈa ye qˈuiy na chiwe riyix ri ma yinquinimaj ta, xchaˈ ri Jesús. Queriˈ xubij ruma Riyaˈ can pa rutiquiribel retaman chic pe achique winek ri ma xqueniman ta riche (rixin), y ri achique ri xtijacho el riche (rixin) pa quikˈaˈ ri winek. 	 Sed estas iuj el vi, kiuj ne kredas. CXar Jesuo sciis de la komenco, kiuj estas la nekredantoj, kaj kiu lin perfidos.


Y chukaˈ nbij chawe, wi cˈo jun anciano riche (rixin) ri iglesia ri nibix chi cˈo rumac xuben y cˈo jun ri nitzujun (nisujun) chrij, ma tanimaj ta chanin. Rajawaxic chi yecˈo caˈiˈ o ye oxiˈ ri junan niquibij chrij chi cˈo mac rubanon, cˈacˈariˈ tanimaj. 	 Kontraux presbitero ne akceptu denuncon krom cxe du aux tri atestantoj.


Ri Dios xiruchaˈ riche (rixin) chi ntzijoj ri lokˈolaj chˈabel riˈ, y xuben chukaˈ chuwe chi xinoc apóstol y jun tijonel quiche (quixin) ri winek ri ma ye israelitas ta. 	 al kiu mi estas nomita predikisto kaj apostolo kaj instruisto.


Y cˈo cˈa jun ángel riche (rixin) ri Ajaf Dios xchˈo riqˈui ri Felipe, y xubij cˈa chare: Cayacatej cˈa el, y jet chupan ri jun bey ri ntel el pa Jerusalem y nibe pa sur cˈa pa tinamit Gaza. Re bey reˈ yareˈ ri nikˈax ri pa jun desierto. 	 Sed angxelo de la Eternulo parolis al Filipo, dirante:Levigxu, kaj iru suden gxis la vojo, kiu kondukas de Jerusalem al Gaza; tio estas dezerto.


Yacˈa ri kas kitzij caxlan wey, ri kajnek pe chilaˈ chicaj, nuben chique ri yetijo chi ma xqueˈapon ta chupan ri camic riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Jen la pano, kiu malsupreniris de la cxielo, por ke oni mangxu el gxi kaj ne mortu.


Y cˈo cˈa jun rey riche (rixin) re ruwachˈulef Israel ri xcˈojeˈ ojer ca ri xubiniˈaj Salomón. Riyaˈ ruyon jabel tak tziek ri xerucusaj, pero majun bey xucusaj ta jun rutziak ri can achiˈel jun cotzˈiˈj. 	 tamen mi diras al vi, ke ecx Salomono en sia tuta gloro ne estis ornamita, kiel unu el cxi tiuj.


Jun soldado jabel chukaˈ nuchojmij el ri ruxajab riche (rixin) chi nutoˈ ri raken tek nibe pa chˈaˈoj. Que cˈa chukaˈ riˈ riyix, can ya cˈa ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo uxlanibel cˈuˈx ri ticusaj el riche (rixin) chi nitobej iwiˈ. 	 kaj ensxuiginte la piedojn per la pretigxo de la evangelio de paco;


Yecˈo chukaˈ ixokiˈ ruma chi can quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ xecˈasox ri quicaminak ruma ri Dios. Pero yecˈo chukaˈ nicˈaj chic winek, ruma chi can quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ xeyaˈox (xeyaˈ) pa tijoj pokonal. Pero ma xquipokonaj ta xeˈapon pa camic, ruma quetaman chi xtibequilaˈ jun cˈaslen más utz. Ma xquiyaˈ ta ca ri Dios, riche (rixin) chi xquitoˈ ta quiˈ chuwech ri camic. 	 Virinoj rericevis siajn mortintojn per revivigo; kaj aliaj suferis turmentadon, ne akceptante liberigon, por atingi pli bonan relevigxon;


Pero xa ruma cˈa chi ri Dios ma xka ta chuwech ri xquiben ri katiˈt kamamaˈ, ruma ma xquiben ta ronojel ri xubij chupan ri nabey trato, rumariˈ tek ri tzˈibatal ca nubij: Xtapon na jun kˈij, xchaˈ ri Ajaf, tek xtinben jun cˈacˈacˈ trato quiqˈui ri aj Israel y ri aj Judá. 	 CXar riprocxante ilin, Li diris: Jen venos la tempo, diras la Eternulo, Kiam Mi faros kun la domo de Izrael kaj la domo de Jehuda interligon novan:


Yacˈa ri ixok xubij: Ajaf, can kitzij ri nabij. Pero chukaˈ ri tak tzˈiˈ yequitij ri rucˈaj caxlan wey ri yequitzek ka ri cajaf chuxeˈ ri mesa. 	 Sed sxi diris:Jes, Sinjoro; cxar ecx la hundetoj mangxas el la panpecetoj, kiuj falas de la tablo de iliaj sinjoroj.


Yacˈa riyix ma quixquicot ta xaxu (xaxe wi) ruma chi ri itzel tak espíritu yixquinimaj. Más quixquicot pa tak iwánima ruma can tzˈibatal ri ibiˈ chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios. 	 Tamen ne gxoju pri tio, ke la spiritoj submetigxis al vi; sed gxoju, ke viaj nomoj estas skribitaj en la cxielo.


Riyoj can cˈo cˈa tijoj pokonal nikakˈaxaj y yariˈ chukaˈ ri xokakˈaxaj tek xojoka waweˈ pa Macedonia. Xa can ma yojuxlan ta cˈa jubaˈ pa rukˈaˈ ri tijoj pokonal. Can que wi cˈa riˈ nikacˈulwachij riqˈui ronojel. Ri pa tak kánima cˈo kˈaxon ruma majun ketaman ta achique ibanon riyix y rumariˈ cˈo xibinriˈil kiqˈui, y ri chikij el nikatij chukaˈ pokonal ruma ri oyowal ri niban chake. 	 CXar ecx kiam ni jam alvenis en Makedonujon, nia karno tute ne faciligxis, sed ni cxiel depremigxis; ekstere estis bataloj, interne timoj.


Y xebeyacatej pe, cˈacˈariˈ xquelesaj el chuchiˈ ri tinamit. Ri jun tinamit cˈa riˈ pa ruwiˈ jun juyuˈ cˈo wi. Rumariˈ ri winek xquicˈuaj cˈa el ri Jesús riche (rixin) chi nbequinimaˈ ca chuchiˈ siwan. 	 kaj levigxinte, ili eljxetis lin ekster la urbon, kaj kondukis lin gxis la krutajxo de la monteto, sur kiu ilia urbo estis konstruita, por jxeti lin malsupren.


Ri Jesús xubij chic cˈa: Ri kˈij cˈa tek xquinijotobaˈ chuwech cruz riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, cˈa yacˈariˈ tek xtiwetamaj yin achique cˈa riyin. Y xtiwetamaj chukaˈ chi ronojel ri nben riyin, xa ma nben ta pa nuyonil. Xa can achiˈel ri rubin pe ri Nataˈ chuwe riyin, can queriˈ chukaˈ nbij riyin chiwe riyix. 	 Jesuo do diris:Kiam vi levos la Filon de homo, tiam vi scios, ke mi estas, kaj ke mi ne faras ion per mi mem; sed kiel la Patro instruis min, tion mi parolas.


Kachˈalal, nikabij cˈa chiwe pa rubiˈ ri Kajaf Jesucristo chi wi cˈo jun chicojol ri ma nuben ta achiˈel ri xkabij chiwe, y ma nucˈuaj ta pa ruchojmil ri rucˈaslen, ma ticˈuaj ta iwiˈ riqˈui. 	 Ni ordonas al vi, fratoj, en la nomo de la Sinjoro Jesuo Kristo, ke vi vin apartigu for de cxiu frato, kiu iradas senorde kaj ne laux la tradicio, kiun oni ricevis de ni.


Ri Simón ri cˈo quiqˈui ri achiˈaˈ ri nibix cananista chique, y ri Judas Iscariote ri xjacho riche (rixin) ri Jesús pa quikˈaˈ ri winek. 	 Simon, la Fervorulo, kaj Judas Iskariota, kiu ankaux perfidis lin.


Ruma ri chˈabel ri xtzijox cuma ri ángeles can kitzij xkˈalajin chi cˈo rejkalen, y ri winek ri ma xquinimaj ta, y xa xquikˈej ri ley riˈ, can xka cˈa ri rucˈayewal pa quiwiˈ. Chiquijujunal xquicˈul ri rutojbalil ri quimac. 	 CXar se la vorto parolata per angxeloj montrigxis konstanta, kaj cxiu deklinigxo kaj malobeo ricevis justan rekompencon,


Yacˈa riyeˈ majun xquibij. Rumariˈ ri Jesús xuchop apo ri yawaˈ y xucˈachojsaj y xubij chare chi tibe el. 	 Sed ili silentis. Kaj li prenis lin kaj sanigis lin, kaj forliberigis lin.


Y ri pa rachoch ri Dios can kˈij kˈij cˈa yecˈo apo, y junan cˈa quiwech quinojel. Y tek niquiben cˈa waˈin pa tak jay, can riqˈui cˈa ronojel cánima y quicoten. 	 Kaj cxiutage, vizitadante unuanime la templon, kaj dispecigante panon dome, ili prenis sian nutrajxon kun gxojo kaj unueco de koro,


Y tek xojcˈojeˈ iwuqˈui, can queriˈ chukaˈ xkabij chiwe, chi wi cˈo jun ri ma nrajoˈ ta nisamej, chukaˈ ma rucˈamon ta chi niwaˈ, xojchaˈ chiwe. 	 CXar ecx kiam ni estis cxe vi, la jenon ni ordonis al vi:Se iu ne volas labori, tiu ankaux ne mangxu.


Ri cˈo cˈa pa ruwiˈ ri rachoch tek xtibanatej ronojel riˈ, ma tika ta pe riche (rixin) chi ntoc pa rachoch riche (rixin) chi cˈo na ri nberucˈamaˈ pe. Xa choj queriˈ tanmej el. 	 kaj kiu estas sur la tegmento, tiu ne malsupreniru, nek eniru, por preni ion el sia domo;


Ruma riyin can nwacˈaxaj wi chi riyit can nawajoˈ ri Ajaf Jesús y acukuban acˈuˈx jabel riqˈui y can yeˈawajoˈ chukaˈ ri lokˈolaj tak kachˈalal. 	 auxdinte pri via amo kaj pri la fido, kiun vi havas al la Sinjoro Jesuo kaj al cxiuj sanktuloj;


Y ma tinataj ta ri ruwachˈulef, ruma ya ri chiriˈ nuyaˈ wi ri raken ri Dios. Ni ma tinataj ta chukaˈ ri tinamit Jerusalem, ruma ri tinamit riˈ riche (rixin) ri Nimalaj Rey. 	 nek per la tero, cxar gxi estas la benketo de Liaj piedoj; nek per Jerusalem, cxar gxi estas urbo de la granda Regxo.


Tiwacˈaxaj cˈa jabel re xtincˈutuj chiwe. ¿Ri Juan xtak pe ruma ri Dios riche (rixin) chi xeruben bautizar ri winek? ¿O xa ye ri winek xebin chare chi xuben queriˈ? Tibij cˈa chuwe ri achique nichˈob, xchaˈ chique. 	 La baptado de Johano, cxu gxi estis el la cxielo, aux el homoj? respondu al mi.


Riyoj, wi cukul kacˈuˈx chi chuwech ri Dios utz nikatij ronojel cosas, xa pa kánima cˈa ticˈojeˈ wi. Ruma can jabel ruwarukˈij ri winek ri nunaˈ ka pa ránima chi ma mac ta ntajin chubanic chuwech ri Dios. 	 Tiun fidon, kiun vi havas, havu por vi mem antaux Dio. Felicxa estas tiu, kiu ne jugxas sin mem per tio, kion li aprobas.


Ya ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Kajaf Jesucristo ri xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel riyix kachˈalal; xtiban ta cˈa chiwe ruma ri Dios y ri Jesucristo chi xticˈojeˈ ta cˈa jun icukbel cˈuˈx pero jun cukbel cˈuˈx rachibilan ri ajowabel. 	 Paco estu al la fratoj, kaj amo kun fido de Dio, la Patro, kaj de la Sinjoro Jesuo Kristo.


Y tatzˈibaj cˈa chukaˈ el chare ri ángel ri nichajin quiche (quixin) ri yin quiniman riyin, ri nibix iglesia chique, ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Tiatira, y tatzˈibaj cˈa el chare, chi riyin ri Rucˈajol ri Dios, ri can achiˈel ruxak kˈakˈ ri runakˈ tak nuwech y can niperekˈun (nirapakˈun) ri waken achiˈel bronce, nbij cˈa: 	 Kaj al la angxelo de la eklezio en Tiatira skribu: Tiele diras la Filo de Dio, kiu havas okulojn kiel fajra flamo, kaj liaj piedoj estas kiel brilanta latuno:


Yacˈa ri principaliˈ tak sacerdotes y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij, xquiyaˈ cˈa quinaˈoj ri winek riche (rixin) chi tiquicˈutuj chi ya ri Barrabás ri trelesaj el y ri Jesús ticamisex. 	 Kaj la cxefpastroj kaj pliagxuloj decidigis la homamason postuli Barabason kaj pereigi Jesuon.


Y chiriˈ pa tinamit Listra yecˈo cˈa israelitas ri ye aponak. Ri israelitas cˈa riˈ ye petenak cˈa pa tinamit Antioquía y pa tinamit Iconio. Y ri israelitas riˈ xequitakchiˈij ri winek aj chiriˈ pa Listra, y can xecowin wi chiquij, rumariˈ ri winek aj chiriˈ xquichop niquiqˈuek chi abej ri Pablo, y cˈacˈariˈ xquikirirej el y xbequicˈakaˈ ca chuchiˈ el ri tinamit, ruma riyeˈ xquichˈob chi ri Pablo caminek chic. 	 Sed alvenis Judoj el Antiohxia kaj Ikonio, kaj, instiginte la amason, ili prijxetis Pauxlon per sxtonoj, kaj trenis lin ekster la urbon, pensante, ke li mortis.


Tek xapon cˈa ri nabey mozo ri rucˈulun ca puek ri nibix mina chare, xubij: Ajaf ri puek ri xayaˈ ca chuwe riche (rixin) chi cˈo nchˈec riqˈui, can xinchˈec wi cˈa lajuj chic riqˈui, xchaˈ. 	 Kaj venis la unua, kaj diris:Sinjoro, via min�o produktis dek min�ojn.


Xaxu (xaxe wi) cˈa nwajoˈ chi ma tiyaˈ ta ca ri utzilaj tijonic ri yaˈon chiwe. Y can cˈa ya ta na riˈ yixtajin chubanic tek riyin xquipe chic jun bey. 	 Tamen tion, kion vi havas, tenu, gxis mi venos.


Rumariˈ xinbij: Ajaf Dios, riyin xipe riche (rixin) chi nben ri araybel riyit, can achiˈel ri tzˈibatal ca chuwij chupan ri boron wuj, 	 Tiam mi diris:Jen mi venis (En la rulajxo de la libro estas skribite pri mi), Por plenumi Vian volon, ho Dio!


Jun ixok ri cˈulan, can ximil wi riqˈui ri rachijil tek cˈa qˈues na ri rachijil. Ruma queriˈ nubij ri ley ri xuyaˈ ri Dios. Pero wi nicom el ri rachijil, cˈacˈariˈ utz chi nicˈuleˈ riqˈui jun chic achi, wi queriˈ nrajoˈ riyaˈ. Pero nicˈatzin chi nicˈuleˈ riqˈui jun achi ri runiman chic ri Ajaf. 	 Edzino estas ligita tiel longe, kiel vivas sxia edzo; sed se la edzo mortis, sxi estas libera edzinigxi kun iu, kun kiu sxi volas; nur en la Sinjoro.


Queriˈ chukaˈ nubij ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Majun winek ri can ta choj ri rucˈaslen. Can ni xa ta jun. 	 kiel estas skribite: Ne ekzistas justulo, ne ecx unu;


Reˈ can qˈuiy cˈa etamabel nrajoˈ riche (rixin) chi nikˈax chawech, ruma ri wukuˈ rujolon (ruwiˈ) ri chicop, xa ye wukuˈ cˈa juyuˈ ri acuchi (achique) tzˈuyul wi ri ixok riˈ. 	 CXi tie estas la signifo, kiu havas sagxecon:la sep kapoj estas sep montoj, sur kiuj sidas la virino;


Riyin tek xicˈojeˈ pa tinamit Damasco, cˈo ri xincˈulwachij chiriˈ. Ruma ri aj kˈatbel tzij ri yaˈon chiriˈ ruma ri rey Aretas jabel xuchajij ri tinamit, xeruyaˈ chajinel ri pa tak bey ri niban wi oquen chupan ri tinamit riche (rixin) chi yichapatej. 	 En Damasko, la urbestro sub la regxo Aretas starigis gardistaron en la urbo de la Damaskanoj, por min kapti;


Y tek ri Moisés xutzˈet apo ri xucˈut riˈ chuwech, xumey. Y riche (rixin) chi nutzˈet jabel, xjel apo. Pero yariˈ tek xbechˈo pe ri Ajaf chare, y xubij cˈa: 	 Kaj kiam Moseo gxin vidis, li miris pri la fenomeno; kaj kiam li alproksimigxis, por rigardi, venis al li vocxo de la Eternulo:


Riyaˈ tek xebix pokon tak chˈabel chare cuma ri winek, ma xutzolij ta ruqˈuexel riqˈui pokon tak chˈabel. Y tek cˈo xban chare, majun xubij ta ránima chi nuyaˈ ruqˈuexel chique. Xa pa rukˈaˈ ri Dios xuyaˈ wi ronojel ri xquiben ri winek chare. Ruma ri Dios choj nikˈato tzij. 	 insultate, li ne insultis responde; suferante, li ne minacis, sed submetis sin al la juste jugxanta;


Riyix can choj tibanaˈ riqˈui ri yeˈibanalaˈ achiˈel nuben ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj. Riyaˈ can choj wi riqˈui ri yerubanalaˈ. 	 Estu do perfektaj, kiel ankaux via cxiela Patro estas perfekta.


Ri xubij cˈa ri Jesús, can riche (rixin) cˈa chi xukˈalajsaj ri achique chi camic ri xtucˈulwachij el ri Pedro, riche (rixin) chi nuyaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios. Y tek ri Jesús rubin chic cˈa ronojel riˈ, xubij cˈa chukaˈ chare ri Pedro: Quinatzekelbej cˈa, xchaˈ. 	 Tion li diris, montrante per aludo, per kia morto li gloros Dion. Kaj dirinte tion, li diris al li:Sekvu min.


Pa rucaˈn kˈij xojapon cˈa ri pa tinamit Sidón. Ri chiriˈ, ri Julio ri ucˈuey quiche (quixin) ri soldados, xuben cˈa jun nimalaj utzil chare ri Pablo, ruma xuyaˈ kˈij chare chi xbe chuyaˈic rutzil quiwech ri kachˈalal y riche (rixin) chukaˈ chi ri kachˈalal xquitoˈ pe ri Pablo. 	 Kaj la sekvantan tagon ni vizitis Cidonon; kaj Julio kondutis afable rilate Pauxlon, kaj permesis al li iri al siaj amikoj kaj refresxigxi.


Tek chi ye caˈiˈ ye elenak chic cˈa pe chiriˈ pa yaˈ, ri Felipe xucˈuex cˈa el ruma ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Ajaf Dios. Y ri achi eunuco man chic cˈa xutzˈet ta ri Felipe, pero sibilaj niquicot xuchop chic el ri rubey. 	 Kaj kiam ili supreniris el la akvo, la Spirito de la Eternulo forkaptis Filipon; kaj la euxnuko ne plu lin vidis, kaj li iris sian vojon, gxojante.


Can tiyaˈ rukˈij ri Dios ri Iwajaf pa tak iwánima, ruma Riyaˈ can lokˈolaj wi. Y can tichojmirisaj iwiˈ riche (rixin) chi nitzijoj ri achique ruma tek iwoyoben ri rutzil ri Dios, tek cˈo jun ri nicˈutun chiwe. Y xabachique cˈa ri nicˈutun chiwe, riqˈui chˈuchˈujil y riqˈui ronojel iwánima tibij chare achique ruma tek can cukul icˈuˈx iwoyoben ri nutzuj (nusuj) ri Dios. 	 sed la Sinjoron Kriston sanktigu en viaj koroj; estu cxiam pretaj doni defendan respondon al cxiu, kiu vin demandas pri la motivo de la espero en vi, sed kun humileco kaj timo;


Ri nabey trato, can xcˈojeˈ wi cˈa rukˈij, pero ma junan ta rukˈij riqˈui ri cˈacˈacˈ trato, ruma ri cˈacˈacˈ trato can más wi nim rukˈij. 	 CXar vere tio, kio havis gloron, ne estis glorigita en cxi tiu rilato, pro la superabunda gloro.


Y xquibij chare chi ya ri Jesús aj Nazaret ri nikˈax el queriˈ. 	 Kaj oni diris al li, ke Jesuo, la Nazaretano, preteriras.


Ruma ri iwánima can nicˈojeˈ acuchi (achique) cˈo wi ri ibeyomal. 	 cxar kie estas via trezoro, tie estos ankaux via koro.


Y ma xu (xe) ta wi cˈa riˈ ri numol riˈ chuwij, xa can cˈo chic nicˈaj. Can kˈij kˈij nnaˈ ri ralal ri samaj ruma sibilaj yenatej chuwe quinojel ri iglesias. 	 Krom tiuj aferoj eksteraj estas tio, kio min premas cxiutage, nome la zorgado pri cxiuj eklezioj.


¿La cˈo cami jun winek ri netaman achique nuchˈob jun chic winek? Majun chic. Xaxu (xaxe wi) ri ruˈespíritu riyaˈ mismo ri etamayon achique nuchˈob ka. Y queriˈ chukaˈ majun etamayon ta ri ruchˈobonic ri Dios, xa can xu (xe wi) ri Espíritu riche (rixin) ri Dios. 	 CXar kiu inter homoj scias la aferojn de iu homo, krom la spirito de la homo, kiu estas en li? tiel same la aferojn de Dio scias neniu, krom la Spirito de Dio.


Y riyix can yix riche (rixin) ri Cristo, y ri Cristo can riche (rixin) ri Dios. 	 kaj vi al Kristo, kaj Kristo al Dio.


Y riyin nbij cˈa chiwe chi chupan ri kˈij tek xtikˈat tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef, ri winek ri xebin chˈabel ri xa majun rejkalen, can xtikˈat cˈa tzij pa quiwiˈ, ruma ronojel ri chˈabel ri xequibilaˈ. 	 Kaj mi diras al vi, ke pro cxiu senutila vorto, kiun homoj parolos, ili donos respondon en la tago de jugxado.


Y ri chiriˈ majun chic cˈa ri xtika ta rucˈayewal pa ruwiˈ, ruma can majun chic mac. Can chiriˈ cˈa xticˈojeˈ wi ri lokˈolaj ruchˈacat ri Dios y ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. Y quinojel cˈa ri ye rusamajel xtiquiyaˈ cˈa rukˈij. 	 Kaj ne plu ekzistos malbeno; kaj en gxi estos la trono de Dio kaj de la SXafido; kaj Liaj servistoj Lin adoros;


Y ri achi beyon xurek ruchiˈ y xubij cˈa chare ri Abraham: Nataˈ Abraham, tajoyowaj nuwech. Tabanaˈ cˈa jun utzil tatakaˈ pe ri Lázaro wuqˈui waweˈ, chi astapeˈ xaxu (xaxe wi) jubaˈ ruwiˈ rukˈaˈ tuxekˈebaˈ (tuchˈekebaˈ) pe, riche (rixin) chi noruyaˈ ca pa ruwiˈ wakˈ. Ruma nicˈat wánima chupan re kˈakˈ reˈ, xchaˈ. 	 Kaj li ekkriis, kaj diris:Patro Abraham, kompatu min, kaj sendu Lazaron, por ke li trempu en akvon la pinton de sia fingro, por malvarmigi mian langon; cxar mi tre suferas en cxi tiu flamo.


Yacˈa ri nicˈaj chic ri yecˈo apo chiriˈ riqˈui ri Jesús, xquibij: Tikatzuˈ na cˈa, kˈalaj riˈ wi nipe ri Elías chucolic, xechaˈ. 	 Kaj la aliaj diris:Lasu; ni vidu, cxu venos Elija, por savi lin.


Ri mayordomo cˈa riˈ xerusiqˈuij (xeroyoj) chiquijujunal ri cˈo quicˈas riqˈui ri rupatrón, y xucˈutuj cˈa chare ri nabey: ¿Achique cˈa ri acˈas, y janipeˈ? 	 Kaj alvokinte al si cxiun el la sxuldantoj de sia sinjoro, li diris al la unua:Kiom vi sxuldas al mia sinjoro?


Y chi ye caˈiˈ xquiyaˈ chiquiwech chi niquicˈom ca jubaˈ chare ri rajel ri ulef, y ri nicˈaj chic xucˈuaj el ri Ananías riche (rixin) chi xberuyaˈ pa quikˈaˈ ri apóstoles. 	 kaj retenis iom el la prezo, kun la konsento de sia edzino, kaj iun parton alportis kaj metis antaux la piedoj de la apostoloj.


Y ri tzˈuyul pa lokˈolaj chˈaquet sutin cˈa rij riqˈui juwinek cajiˈ chic chˈaquet. Y yecˈo chukaˈ juwinek cajiˈ rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij y jojun ye tzˈuyul pa quiwiˈ ri chˈaquet riˈ, ye quicusalon cˈa sakilaj tak tziek y ye quicusalon chukaˈ coronas ri ye banon riqˈui kˈanapuek. 	 Kaj cxirkaux la trono estis dudek kvar tronoj; kaj sur la tronoj mi vidis dudek kvar presbiterojn sidantajn, vestitajn per blankaj vestoj; kaj sur iliaj kapoj orajn kronojn.


Ronojel riˈ nbij cˈa chiwe ruma nwajoˈ chi riyix niwetamaj chi can yixcˈo wi pa wánima y sibilaj cˈa ntij nukˈij chiˈitoˈic riyix. Y queriˈ chukaˈ nben cuma ri kachˈalal ri yecˈo pa tinamit Laodicea y cuma quinojel ri kachˈalal ri majun bey quitzˈeton ta nuwech. 	 Mi volas do, ke vi sciu, kiel grandan klopodon mi havas pro vi, kaj pro tiuj en Laodikea, kaj pro cxiuj, kiuj ne vidis mian vizagxon en la karno;


Tichˈutinirisaj iwiˈ chuwech ri Ajaf, y Riyaˈ xtunimirisaj ikˈij. 	 Humiligxu antaux la Sinjoro, kaj Li vin altigos.


Yecˈa ri achiˈaˈ fariseos xquibij chare ri Jesús: Queˈatzuˈ la adiscípulos ruma xajan yetajin chubanic. ¿Achique ruma yequichˈuplaˈ trigo re kˈij reˈ? Ruma re kˈij reˈ, uxlanibel kˈij y ma rucˈamon ta chi yesamej, xechaˈ. 	 Kaj la Fariseoj diris al li:Jen kial ili en la sabato faras tion, kio ne estas permesata?


Man cˈa quixkˈolotej ta pa quikˈaˈ ri winek ri niquibij tzij ri xa majun rejkalen. Ruma quinojel ri yebano ri mac re xenbij ka, can kitzij na wi chi xtika ri royowal ri Dios pa quiwiˈ ruma ma niquinimaj ta rutzij ri Dios. 	 Neniu vin trompu per vantaj vortoj; cxar pro tiuj aferoj venas sur la infanojn de malobeo la kolero de Dio.


Rumacˈariˈ riyix ma tikˈet ta apo tzij pa ruwiˈ jun winek tek xa ma jane rukˈijul ta. Ma tiben ta queriˈ. Xa tiwoyobej na ri kˈij tek xtipe chic jun bey ri Ajaf Jesús. Riyaˈ can xquerelesaj pe chuwasakil ri yebanalox ri ma yekˈalajin ta y xquerukˈalajsaj pe ri achique cˈo pa tak kánima. Y ri Dios yacˈariˈ tek xtuyaˈ kakˈij chikajujunal achiˈel ri rucˈamon chi nuyaˈ chake. 	 Tial jugxu nenion antaux la tempo, gxis venos la Sinjoro, kiu enlumigos la kasxitajxojn de la mallumo kaj klarigos la intencojn de la koroj; kaj tiam cxiu ricevos de Dio sian propran lauxdon.


Ri nucˈaslen riyin, majun cˈa xtelesan ta, can yin cˈa riyin ri yiyaˈo. Can pa nukˈaˈ cˈa riyin cˈo wi riche (rixin) chi nyaˈ y pa nukˈaˈ chukaˈ riyin cˈo wi riche (rixin) chi nicˈojeˈ chic el jun bey ri nucˈaslen. Quecˈariˈ ri rubin pe ri Nataˈ chuwe, xchaˈ ri Jesús. 	 Neniu gxin forprenas de mi, sed mi gxin demetas memvole. Mi havas la rajton gxin demeti, kaj mi havas la rajton gxin repreni. CXi tiun ordonon mi ricevis de mia Patro.


Y qˈuiy chic tiempo quekˈax wi el ri katiˈt kamamaˈ chuwech re ruwachˈulef, tek ri Dios xutzuj (xusuj) chic jun bey ri uxlanen chique ri winek. Y xuyaˈ pa ránima ri rey David ri tzij ri xkatzˈet yan ka, ri nubij: Wi xtiwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios wacami, man cˈa ticowirisaj ta ri iwánima. 	 denove Li difinis iun tagon, dirante en David:Hodiaux, post tiom da tempo; kiel estas dirite: Hodiaux, se vi auxskultas Lian vocxon, Ne obstinigu vian koron.


Rumariˈ riyoj can nikatij kakˈij chi ma xu (xe) ta wi chuwech ri Ajaf Dios nikˈalajin wi chi ronojel ri nikaben can pa ruchojmil wi, xa can nikajoˈ cˈa chukaˈ chi queriˈ nikˈalajin chiquiwech ri winek, chi can pa ruchojmil wi nikaben ronojel. 	 cxar ni celas aferojn konvenajn ne nur antaux la Sinjoro, sed ankaux antaux homoj.


Achiˈel chukaˈ nuben jun samajel pa juyuˈ. Riyaˈ riche (rixin) chi nril jun utzilaj cosecha cˈo chi nisamej nabey. 	 La laboranta terkultivisto devas la unua partopreni en la fruktoj.


Ri Abraham majun rumac xtzˈetetej ruma ri Dios, pero ma ruma ta ri utzilaj tak banobel ri xerubanalaˈ. Ruma wi xa ta queriˈ, xcowin ta ri Abraham xunimirisaj riˈ ruyon. Astapeˈ ma rucˈamon ta chi nunimirisaj riˈ chuwech ri Dios. 	 CXar se Abraham pravigxis per faroj, li havas ion, pri kio fieri, sed ne antaux Dio.


Y ri Lokˈolaj Espíritu man cˈa xuyaˈ ta kˈij chare ri Pablo y chique ri ye rachibil, riche (rixin) chi nbequitzijoj ri ruchˈabel ri Dios pa ruwachˈulef Asia. Rumariˈ riyeˈ xekˈax pe ri pa Galacia y pa Frigia. 	 Kaj ili trairis la Frigian kaj Galatujan regionon, malpermesite de la Sankta Spirito priparoli la vorton en Azio;


Y tek ri Pedro xtzolin chic cˈa pa Jerusalem, yecˈo kachˈalal israelitas ri xechˈojin riqˈui, ruma nicajoˈ chi niban ri circuncisión chique ri nicˈaj chic kachˈalal ri ma ye israelitas ta, 	 Kaj kiam Petro venis al Jerusalem, tiuj, kiuj estis el la cirkumcido, disputis kun li,


Y chique ri yecˈayin palomax xubij cˈa: Queˈiwelesaj el reˈ waweˈ. Y ma tiben ta chare ri rachoch ri Nataˈ Dios, jun cˈaybel, xchaˈ ri Jesús. 	 kaj al la vendistoj de la kolomboj li diris:Forportu tion de cxi tie; ne faru la domon de mia Patro domo de komerco.


Ruma chi ri can cˈo qˈuiy riqˈui, xtiyaˈox (xtyaˈ) cˈa más chare y queriˈ qˈuiy ri xticˈojeˈ riqˈui. Yacˈa ri xa jubaˈ oc cˈo riqˈui, hasta ri jubaˈ riˈ xa xtelesex chare. 	 CXar kiu ajn havas, al tiu estos donite, kaj li havos abundon; sed kiu ajn ne havas, for de tiu estos prenita ecx tio, kion li havas.


Can quinojel wi cˈa ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef, xquiyaˈ rukˈij ri chicop riˈ. Pero ri winek ri xebano queriˈ, ye ri ma tzˈibatal ta quibiˈ chupan ri wuj riche (rixin) cˈaslen, wuj riche (rixin) ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, ri xcamisex ruma can queriˈ ri ruchˈobon pe ri Dios pa ruwiˈ, tek can cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef. 	 Kaj adorklinigxos al gxi cxiuj logxantoj de la tero, kies nomo ne estas skribita en la libro de vivo, libro de la SXafido oferita jam de la fondo de la mondo.


Y queriˈ cˈa chukaˈ xutzˈet chi jun malcaˈn ixok ri can nikˈalajin chi ma beyon ta, xuyaˈ ca caˈiˈ tak puek ri ma rubanon ta ni jun centavo. 	 Kaj li vidis unu malricxan vidvinon enjxetantan tien du leptojn.


Y ri achi xbe cˈa y xuchop rutzijoxic ri xuben ri Jesús riqˈui riyaˈ. Riyaˈ xutzijoj cˈa chique ri winek ri yecˈo pa rucuenta ri ruwachˈulef Decápolis. Y ri winek sibilaj cˈa xquimey ri rucˈaslen ri achi riˈ. 	 Kaj li foriris, kaj komencis famigi en Dekapolis cxion, kion faris Jesuo por li; kaj cxiuj miregis.


Cˈo chukaˈ kiqˈui ri chˈabel ri tzˈibatal ca cuma ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, ri can nucukubaˈ kacˈuˈx. Y yariˈ ri can tiyaˈ ixquin chare ruma can nuben achiˈel jun kˈakˈ ri nisakirisan pa jun kˈekuˈm cˈa ya tek xtisaker chkawech, achiˈel tek ntel pe ri nimachˈumil riche (rixin) rusekeric, queriˈ xtuben ri sakil pa tak kánima. 	 Kaj ni havas la profetan vorton konfirmitan; kiun atentante, vi bone faras, kvazaux lampon lumantan en malhela loko, gxis ektagigxos kaj la matenstelo eklevigxos en viaj koroj;


Chupan cˈa ri puerta ri xa coˈol ruwech, chiriˈ cˈa quixoc wi. Ruma can nim wi ruwech ri puerta riche (rixin) ri itzel cˈaslen, ri nicˈamo pe ri camic riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, y sibilaj cˈa ye qˈuiy ri yeˈoc chiriˈ. 	 Eniru tra la mallargxa pordo, cxar largxa estas la pordego kaj vasta estas la vojo kondukanta al la pereo, kaj multaj tra gxi eniras.


Ruma yecˈo chic cˈa malcaniˈ tak ixokiˈ ri quiyaˈon chic ca ri utzilaj cˈaslen y xetzekeˈ el chrij ri Satanás. 	 cxar kelkaj jam turnigxis flanken post Satano.


Y ri Jesús xubij cˈa chare jun chic achi: Quinatzekelbej. Yacˈa ri achi riˈ xubij: Ajaf, riyin can nwajoˈ wi yatintzekelbej. Xa yacˈa chi tayaˈ na kˈij chuwe chi nmuk na el ri nataˈ, cˈacˈariˈ tek xcatintzekelbej chic, xchaˈ. 	 Kaj li diris al alia:Sekvu min. Sed li diris:Sinjoro, permesu al mi unue iri kaj enterigi mian patron.


Ma riqˈui wi riˈ, riyoj can cˈo wi naˈoj nikacˈut chiquiwech ri kachˈalal ri can ye qˈuiyinek chic chupan ri ruchˈabel ri Dios. Ri naˈoj ri nikacˈut riyoj ma riche (rixin) ta re ruwachˈulef, ni ma quiche (quixin) ta chukaˈ winek ri nimaˈk quikˈij chuwech re ruwachˈulef; ri xa napon jun kˈij tek xqueqˈuis. 	 Tamen ni parolas sagxecon inter plenagxuloj, sed sagxecon ne de cxi tiu mondo, nek de la regantoj de cxi tiu mondo, kiuj neniigxas;


Y wacami quereˈ nbij chiwe, ruma cˈo chi nibanatej achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca. Ri chiriˈ nubij cˈa: Can achiˈel chukaˈ jun aj mac xban chare. Queriˈ ri tzˈibatal ca. Y riˈ can xtibanatej na wi wuqˈui riyin. Ronojel cˈa ri ye tzˈibatal ca chuwij riyin chupan ri ruchˈabel ri Dios, can xquebanatej na wi, xchaˈ ri Jesús. 	 CXar mi diras al vi, ke tio, kio estas skribita, devas plenumigxi pri mi:Kaj li estis alkalkulita al krimuloj; cxar tio, kio rilatas al mi, havas sian finon.


Y majun chukaˈ winek nibano chi nucusaj ta jun cˈojobel cˈacˈacˈ riche (rixin) chi nucˈojoj jun tziek ri xa riˈj chic. Ruma jun cˈojobel cˈacˈacˈ nucˈol riˈ y nujicˈ ri tziek; y ri tziek riˈ más niretzetaj (nitzeretej). 	 Kaj neniu alkudras flikajxon el nefulita drapo sur malnovan veston, cxar la plenigajxo forprenas de la vesto, kaj pli malbona sxirajxo farigxas.


Ri kachˈalal ri yecˈo chiriˈ pa Roma quicˈaxan chic cˈa chi yojapon, rumariˈ xepe chikacˈulic. Yecˈo ri xojoquicˈuluˈ ri pa jun tinamit ri Foro de Apio rubiˈ, y yecˈo chukaˈ ri xojoquicˈuluˈ pa jun chic lugar ri Tres Tabernas rubiˈ. Tek ri Pablo xerutzˈet cˈa ri kachˈalal riˈ, xumatioxij chare ri Dios. Y reˈ xuyaˈ ruchukˈaˈ xunaˈ riyaˈ. 	 Kaj de tie la fratoj, auxdinte pri ni, venis al ni renkonte gxis la Vendejo de Apio kaj la Tri Gastejoj; kaj vidante ilin, Pauxlo dankis Dion, kaj kuragxigxis.


Y riqˈui ri queriˈ yixtajin chubanic, riyin nxibij wiˈ chi riqˈui jubaˈ ri samaj ri xinben iwuqˈui, xa majun xcˈatzin wi. 	 Mi timas pri vi, ke eble mi vane laboris cxe vi.


Ma tibilaˈ ta cˈa chˈabel ri sibilaj qˈuixbel. Ma tibilaˈ ta nacanek tak tzij. Ma tibilaˈ ta tzij ri majun rejkalen. Ma tiben ta queriˈ ruma ma rucˈamon ta. Ri rucˈamon chi niben riyix ya ri tiyaˈ matioxinic chare ri Dios. 	 nek ia hontindajxo, nek sensenca parolado, nek tro libera babilado, kiuj ne konvenas; sed prefere dankesprimo.


Y riqˈui cˈa jubaˈ yecˈo kachˈalal ri nicajoˈ yechˈojin chrij ri yitajin chubixic, pero riyin nbij cˈa chique chi riyoj majun chic jun costumbre chkacojol, y ni xa ta chiquicojol ri iglesias ri xabachique ta na lugar yecˈo wi. 	 Sed se iu sxajnas esti disputema, ni ne havas tian kutimon, nek la eklezioj de Dio.


Y ri Saulo can yacˈariˈ tek xtzak cˈa pan ulef, y xracˈaxaj cˈa jun chˈabel y ri chˈabel riˈ nubij cˈa: Saulo, Saulo, ¿achique cˈa ruma tek achapon wokotaxic? xchaˈ. 	 kaj li falis sur la teron, kaj auxdis vocxon dirantan al li:Sauxlo, Sauxlo, kial vi min persekutas?


Pero jun anciano riche (rixin) ri iglesia cˈo chi rucˈuan jun utzilaj cˈaslen, riche (rixin) chi queriˈ majun tzij nibix ta chrij. Cˈo chi jun achi ri xaxu (xaxe wi) jun rixjayil cˈo, nuchˈob jabel ri yerubanalaˈ, retaman nukˈil riˈ chare ri mac, y rucˈamon chi nikayaˈ rukˈij, jun achi ri can jabel yerucˈul apo ri kachˈalal pa rachoch ri xa cˈa jun chic tinamit yepe wi, y can jabel nicowin nucˈut ri ruchˈabel ri Dios, 	 Episkopo do devas esti neriprocxebla, edzo de unu edzino, sobra, moderema, ordema, gastama, instruema,


Y tek xquicˈaxaj ri xubij ri Pablo chique, riyeˈ xquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios, y xquibij cˈa chare ri Pablo: Kachˈalal, can niquicot cˈa ri kánima ruma ri xatzijoj ka chake, y riyit can awetaman chic cˈa chi pa mil israelitas ri quiniman chic, y riyeˈ niquibij chi can rajawaxic chi niban ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 Kaj tion auxdinte, ili gloris Dion; kaj ili diris al li:Vi vidas, frato, kiom da miloj da kredantoj estas el inter la Judoj, kaj ili cxiuj estas fervoruloj por la legxo;


Y can achiˈel xuben ri Abraham, chi riyaˈ can xunimaj wi ri xbix chare ruma ri Dios, y rumariˈ xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac, 	 Tiel same, kiel Abraham kredis al Dio, kaj tio estis kalkulita al li kiel virto.


y xquicˈutuj cˈa chique ri winek: ¿Acuchi (achique) cˈo wi ri acˈal ri qui‑Rey ri israelitas ri xa cˈa xalex? Ri ruchˈumil katzˈeton pe riyoj cˈa quelaˈ pa relebel kˈij, y xojpe chuyaˈic rukˈij, xechaˈ. 	 Kie estas tiu, kiu estas naskita Regxo de la Judoj? cxar ni vidis lian stelon en la oriento, kaj venis, por adorklinigxi al li.


Ronojel re xinbij cˈa ka chiwe, can kitzij wi chi pa quiwiˈ ri winek ri yecˈo re wacami ri xtika wi ri rutojbalil. 	 Vere mi diras al vi:CXio tio venos sur cxi tiun generacion.


Y ruma cˈa chi ri dragón riˈ ma xcowin ta chrij ri ixok, sibilaj cˈa xyacatej royowal. Rumariˈ xbe, y xberuchapaˈ chˈaˈoj quiqˈui ri nicˈaj chic ral ca ri ixok. Ruma ri nicˈaj chic ral ri ixok can niquinimaj wi ri nubij ri rupixaˈ ri Dios y chukaˈ can niquikˈalajsaj ri rubin ca ri Jesucristo. 	 Kaj la drako furiozis kontraux la virino, kaj foriris, por fari militon kontraux la restintojn de sxia idaro, kiuj observas la ordonojn de Dio kaj havas la ateston de Jesuo;


Can sibilaj wi cˈa tijoj pokonal ri nikakˈaxaj riyoj, xa can achiˈel wi ri tijoj pokonal ri xukˈaxaj ri Cristo. Pero ri Cristo xa can sibilaj chukaˈ nucukubaˈ kacˈuˈx chupan ri tijoj pokonal ri nikakˈaxaj. 	 CXar kiel la suferoj de Kristo abundas cxe ni, tiel same abundas ankaux per Kristo nia konsolo.


Y riyix mozos, can tichˈutinirisaj cˈa iwiˈ y tinimaj quitzij ri ipatrón. Y wi jabel quinaˈoj iwuqˈui, can tinimaj cˈa quitzij. Y wi xa itzel quinaˈoj iwuqˈui, chukaˈ can tinimaj cˈa quitzij. 	 Servantoj, submetu vin al viaj sinjoroj kun cxia timo; ne sole al la bonaj kaj malseveraj, sed ankaux al la malbonhumoraj.


Ri xeˈoc ralcˈual ri Dios can xeˈalex wi chic, pero ma xeˈalex ta chic achiˈel tek xeˈalex riqˈui ri quiteˈ quitataˈ. Ri cˈacˈacˈ alaxic ri xquicˈul riyeˈ, yariˈ tek xeˈalex achiˈel ri ruraybel ri Dios, y ma ruraybel ta chic jun achi. 	 kiuj naskigxis nek el sango, nek el volo de karno, nek el volo de homo, sed el Dio.


Ri Dios can nucˈut cˈa chkawech chi xabachique winek ri rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Jesucristo y can runiman, majun cˈa rumac nitzˈetetej ruma ri Dios. Y can junan cˈa nuben chake konojel. 	 nome, la justeco de Dio, per fido al Jesuo Kristo, por cxiuj kredantoj, cxar ne ekzistas diferencigo;


Y xabachique cˈa winek ri nikˈalajsan chi ri Jesús Rucˈajol ri Dios, ri winek riˈ can cˈo wi ri Dios pa ránima, y riyaˈ chukaˈ xa jun rubanon riqˈui ri Dios. 	 En cxiu ajn, kiu konfesas, ke Jesuo estas la Filo de Dio, Dio restas, kaj li en Dio.


Y ri Jesús xubij cˈa chare: Riyit atzˈeton chic cˈa ri Rucˈajol ri Dios. Y riˈ can ya cˈa ri ntajin nichˈob awuqˈui, xchaˈ. 	 Jesuo diris al li:Vi lin vidis; kaj li estas tiu, kiu parolas kun vi.


Y xa napon yan ri kˈij riche (rixin) ri pascua, ri jun quinimakˈij ri israelitas. Rumariˈ can ye qˈuiy winek ri ye elenak pe pa tak quitinamit, riche (rixin) chi xebe pa tinamit Jerusalem. Can xebe yan cˈa ruma cˈo chi nbequichˈajchˈojsaj quiˈ chuwech ri Dios. 	 Kaj la Pasko de la Judoj proksimigxis, kaj multaj supreniris el la kamparo al Jerusalem antaux la Pasko, por sin sanktigi.