Y ri Jesús xubij: Tek riyin xentzuk ri cajiˈ mil winek riqˈui ri wukuˈ caxlan wey, ¿janipeˈ chukaˈ chaquech ri xeˈinojsaj riqˈui ri caxlan wey ri ximol ca? xchaˈ chique. Y ri discípulos xquibij cˈa chare ri Jesús: Wukuˈ chaquech, xechaˈ. 	 Kaj kiam la sep por la kvar mil, kiom da korbegoj da fragmentoj vi kolektis? Kaj ili respondis al li:Sep.


Y rumacˈariˈ nbij chiwe chi queˈiyaˈ ca re achiˈaˈ reˈ. Ruma wi xa quinaˈoj winek ri yetajin chubanic, xa xtichuptej ruwech. 	 Kaj nun mi diras al vi:Detenu vin de cxi tiuj homoj, kaj lasu ilin; cxar, se cxi tiu intenco aux cxi tiu laboro estas de homoj, gxi renversigxos;


Yacˈa riyoj can yoj riche (rixin) chic ri Dios. Ri retaman chic ruwech ri Dios utz nracˈaxaj ri nikabij chare. Yacˈa ri ma riche (rixin) ta ri Dios ma utz ta nracˈaxaj ri nikabij chare. Y riqˈui riˈ nikˈalajin achique winek ri cˈo ri Espíritu riche (rixin) ri kitzij riqˈui. Y chukaˈ nikˈalajin ri winek ri xa espíritu riche (rixin) ri kˈoloj ri cˈo riqˈui. 	 Ni estas el Dio; kiu konas Dion, tiu nin auxskultas; kiu ne estas el Dio, tiu nin ne auxskultas. Jen kiel ni ekkonas la spiriton de vero, kaj la spiriton de eraro.


Y ma niquil ta cˈa achique niquiben chare, ruma chi ri winek can benak cánima chiracˈaxaxic ri nubij ri Jesús chique. 	 kaj ne trovis, kion fari, cxar la tuta popolo tre atente auxskultis lin.


Y yacˈariˈ tek riyaˈ xutzˈet chi ri Jesús nikˈax el queriˈ. Riyaˈ xubij: Titzuˈ, ya achi laˈ, ri achiˈel Alaj Carneˈl ri takon pe ruma ri Dios. 	 kaj rigardante Jesuon promenantan, li diris:Jen la SXafido de Dio!


Y chupan ri tiempo riˈ, ya cˈa ri jun achi ri Galión rubiˈ ri aj kˈatbel tzij chiriˈ pa ruwachˈulef Acaya, ri acuchi (achique) cˈo wi ri Corinto. Y ya tiempo riˈ tek ri israelitas xquimol quiˈ riche (rixin) chi xeyacatej chrij ri Pablo. Xbequichapaˈ pe, xquicˈuaj pa kˈatbel tzij, 	 Sed kiam Galiono estis prokonsulo de la Ahxaja lando, la Judoj levigxis unuanime kontraux Pauxlo, kaj kondukis lin al la tribunala segxo,


Cˈacˈariˈ tek Riyaˈ xubij chique ri rudiscípulos: Can kitzij cˈa nbij chiwe, wi riyix ma nijel ta ri inaˈoj, wi ma yixoc ta achiˈel jun ti acˈal, ma xquixoc ta pa rajawaren ri caj. 	 kaj diris:Vere mi diras al vi:Se vi ne turnigxos kaj ne farigxos kiel infanoj, vi neniel eniros en la regnon de la cxielo.


Ma quinojel ta yatajnek chique chi yecowin yequicˈachojsaj yawaˈiˈ. Ma quinojel ta yatajnek chique chi yecowin yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta. Ma quinojel ta yatajnek chique chi yecowin niquikˈaxaj chˈabel ri yequibij ri kachˈalal tek yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta. Can ma junan ta cˈa samaj yatajnek chake chikajujunal. 	 cxu cxiuj havas kuracan povon? cxu cxiuj parolas per lingvoj? cxu cxiuj interpretas?


Can yacˈariˈ tek xoyiquiyoˈ jun nimalaj silonel, y xusiloj cˈa ri cárcel y hasta xebiyin ri rucimiento. Ri ruchiˈ ri cárcel xejakatej, y ri cadenas ri ye ucusan riche (rixin) chi ye ximilon ca ri yecˈo pa cárcel, xquiskˈopij quiˈ. 	 kaj subite farigxis granda tertremo, tiel ke la fundamentoj de la malliberejo skuigxis; kaj tuj cxiuj pordoj malfermigxis, kaj cxies katenoj falis.


Y kˈaxnek chic cˈa cawinek junaˈ ticˈojeˈ ri Moisés chiriˈ pa Madián, yacˈariˈ tek xucˈut riˈ jun ángel chuwech, chupan ri juwiˈ kˈayis ri cˈo ruqˈuixal, ri zarza nibix chare y nijino pa kˈakˈ. Riˈ xutzˈet chupan jun desierto ri acuchi (achique) cˈo wi ri juyuˈ Sinaí rubiˈ. 	 Kaj post paso de kvardek jaroj angxelo aperis al li en la dezerto apud monto Sinaj, en flama fajro en arbetajxo.


Ruma chuwech ri Dios ri kitzij ye israelitas, ye ri winek ri cˈo jun cánima chˈajchˈoj. Achiˈel xa ta can banon ri circuncisión pa tak cánima. Ri circuncisión riˈ niban ruma ri Lokˈolaj Espíritu y ma ya ta ri circuncisión ri tzˈibatal chupan ri ley. Y can ye wi cˈa ri winek ri banon ri circuncisión ri pa tak cánima, yeriˈ ri yeka chuwech ri Dios y astapeˈ ma yeka ta chiquiwech ri winek. 	 sed Judo estas tiu, kiu estas interne tia, kaj cirkumcido estas en la koro, laux la spirito, ne laux la litero, kies lauxdo estas ne de homoj, sed de Dio.


Sibilaj yojquicot riyoj wacami, ruma nikanaˈ pa kánima chi ronojel ri yekabanalaˈ can chˈajchˈoj y can choj wi chuwech ri Dios. Y ma kanaˈoj ta cˈa riyoj ri nikacusaj. Ri nikacusaj cˈa riyoj ya ri utzil ri kacˈulun chare ri Dios. Can que wi cˈa riˈ ri kacˈaslen ri kacˈutun chiquiwech ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, yacˈa riyix kachˈalal más itzˈeton. Chukaˈ iwetaman achique rubanic ri cˈaslen ri kacˈuan. 	 CXar jen estas nia singratulado, nome la atesto de nia konscienco, ke en sankteco kaj sincereco antaux Dio, ne laux homa sagxeco, sed laux la graco de Dio, ni kondutadis en la mondo, kaj precipe cxe vi.


Ri rucˈamon cˈa chi nikaben, ya ri tikatakaˈ el rubixic chique chupan jun wuj, chi ma quequitij ta ri xa ma utz ta riche (rixin) chi nitij ruma xa yaˈon chic chiquiwech dios ri xa ye banon cuma winek, y ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ, ma tiquicanolaˈ ta chic quiˈ chi yemacun, y chukaˈ ma tiquitij ta tiˈij quiche (quixin) chicop ri xa xejitzˈex chiquikul, ni man cˈa chukaˈ tiquitij ta quicˈ, kojchaˈ el chupan ri wuj. 	 sed ni admonu ilin, ke ili detenu sin de malpurigxoj cxe idoloj kaj de malcxasteco kaj de sufokitajxoj kaj de sango.


Y chiquicojol cˈa ri quiniman chic ri Jesucristo, majun cˈa mebaˈiˈ, ruma ri cˈo culef y ri cˈo cachoch, yequicˈayilaˈ y ri rajel niquicˈuaj apo 	 Inter ili neniu havis mankon, cxar cxiuj posedantoj de bienoj aux domoj vendis ilin, kaj alportis la prezon de la venditajxoj


Tek ri Jesús xracˈaxaj pe ri tzij ri niquibij ri achiˈaˈ fariseos, Riyaˈ xubij chique: Jun ajkˈomanel ma ye ta ri ye utz ri yerakˈomaj. Riyaˈ yerakˈomaj ri yawaˈiˈ. 	 Kaj auxdinte tion, li diris:Ne la sanuloj bezonas kuraciston, sed la malsanuloj.


Y queriˈ chukaˈ ri winek pa jun jay, wi xa ma junan ta quiwech niquiben, xa xtiquitaluj el quiˈ. 	 Kaj se domo estas dividita kontraux si, tiu domo ne povas stari.


Y quinojel cˈa ri yebano ri etzelal, man cˈa nika ta chiquiwech ri Sakil, ni ma yeˈapon ta chukaˈ riqˈui ri Sakil; ruma re Sakil reˈ nuben cˈa chi yebekˈalajin pe ronojel ri etzelal ri yetajin chubanic. 	 CXar cxiu, kiu faradas malbonon, malamas la lumon, kaj ne venas al la lumo, por ke liaj faroj ne estu malaprobitaj.


Y ri ángel riche (rixin) ri Ajaf xubij cˈa chare: Cayacatej cˈa el. Tacˈuaj el ri acˈal rachibilan ri ruteˈ y quixtzolin cˈa pan Israel. Ruma ri xeˈajowan chi xquicamisaj ta ri acˈal, xecom yan. 	 Levigxu, kaj prenu la knabeton kaj lian patrinon, kaj iru en la landon de Izrael; cxar mortis tiuj, kiuj atencis la vivon de la knabeto.


Y ruma cˈa ri ma nuyaˈ ta ca rubanic ri rumac ri nuben quiqˈui ri achiˈaˈ, rumacˈariˈ xtinben cˈa chare chi nika pa chˈat ruma jun yabil. Y chukaˈ ri janipeˈ ri ye kajnek pa mac riqˈui, can xtiquikˈaxaj qˈuiy tijoj pokonal. Y can queriˈ xtinben chique wi ma niquiyaˈ ta ca rubanic ri mac y wi ma nitzolin ta pe quicˈuˈx wuqˈui. 	 Jen mi jxetos sxin en liton, kaj la kun sxi adultantojn en grandan aflikton, se ili ne pentos pri sxiaj faroj.


Ri xtzˈetetej cˈa pa ruwiˈ ri juyuˈ, can nuyaˈ wi xibinriˈil. Rumariˈ hasta ri Moisés, ri ucˈuayon quiche (quixin) ri katiˈt kamamaˈ, xubij: Yibarbot (yibaybot) ruma nxibin wiˈ, xchaˈ. 	 kaj tiel terura estis la aperajxo, ke Moseo diris:Mi timegas kaj tremas;


Riche (rixin) chi queriˈ, quinojel tiquiyaˈ nukˈij riyin ri Cˈajolaxel achiˈel niquiyaˈ rukˈij ri Tataˈixel. Ruma achique winek ri ma xtiyaˈo ta nukˈij riyin ri Cˈajolaxel, ma nuyaˈ ta cˈa chukaˈ rukˈij ri Tataˈixel ri yin takayon pe. 	 por ke cxiuj honoru la Filon tiel same, kiel ili honoras la Patron. Kiu ne honoras la Filon, tiu ne honoras la Patron, kiu lin sendis.


Y tek ri achi riˈ xracˈaxaj ri xubij ri Jesús, sibilaj xbison pa ránima, ruma qˈuiy rubeyomal cˈo y ma nrajoˈ ta ntel pa rukˈaˈ. 	 Sed auxdinte tion, li farigxis tre malgxoja; cxar li estis tre ricxa.


Y chukaˈ ri camic can ma xtapon ta chic quiqˈui, ruma xqueˈoc achiˈel ri ángeles y chukaˈ ye ralcˈual ri Dios ruma ye cˈastajnek chic el. 	 cxar ili ne plu povas morti; cxar ili estas egalaj kun la angxeloj, kaj estas filoj de Dio, estante filoj de la relevigxo.


Y riyeˈ xquibij cˈa: Xecˈojeˈ cˈa ye wukuˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ. Y xbanatej cˈa chi ri nimalaxel xcˈuleˈ, pero ri achi riˈ xcom el, y majun ralcˈual xcˈojeˈ ta ca. 	 Estis do sep fratoj; kaj la unua edzigxis, kaj mortis seninfana;


Y riyin ma ruma ta cˈa xinwajoˈ ri irajil, ni ma ruma ta chukaˈ xinrayij ri itziak, ruma ta riˈ xintzijoj ri ruchˈabel ri Dios chiwe, ma que ta riˈ. 	 Mi ne deziras ies argxenton, nek oron, nek vestaron.


Y ri reyes ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef, ri nicˈaj chic aj kˈatbel tak tzij, ri beyomaˈ, ri ye capitanes quiche (quixin) achiˈaˈ ri ye riche (rixin) chˈaˈoj, ri winek ri cˈo uchukˈaˈ pa quikˈaˈ; chukaˈ quinojel ri mozos ri ye ximil pa samaj riqˈui jun patrón y quinojel ri ma ye ximil ta pa samaj, xquewaj cˈa quiˈ pa tak jul y chucojol tak abej ri chuwech tak juyuˈ. 	 Kaj la regxoj de la tero kaj la granduloj kaj la milestroj kaj la ricxuloj kaj la fortuloj kaj cxiu sklavo kaj cxiu liberulo sin kasxis en la kavernoj kaj inter la rokoj de la montoj;


Yacˈa ri Pedro xcanaj ca ri chiriˈ pa puerta. Y ri discípulo ri etaman cˈa ruwech ruma ri nimalaj sacerdote, xbeˈel chic cˈa pe y xchˈo cˈa riqˈui ri ixok ri chajinel ri cˈo chiriˈ pa puerta, y xucusaj cˈa apo ri Pedro. 	 sed Petro staris ekstere apud la pordo. Kaj la alia discxiplo, kiu estis konata de la cxefpastro, eliris kaj parolis kun la pordistino, kaj enirigis Petron.


¿Achique ta niben riyix xa ta cˈo jun achi beyon ri napon iwuqˈui tek imolon iwiˈ pa rubiˈ ri Dios, y ri achi beyon riˈ rucusan el pukˈaˈ (napakˈeˈ) banon riqˈui kˈanapuek, chukaˈ ye rucusan ta el jabel tak tziek? ¿Y que ta chukaˈ riˈ ntoc ta apo jun achi ri can nikˈalajin chi xa pobre y xa can ti lawaloˈ chic ri rutziak? 	 CXar se en vian sinagogon envenas viro kun oraj ringoj, en bela vestaro, kaj envenas ankaux malricxulo en malpura vestaro;


Queriˈ xuben ruma can ruraybel wi cˈa chi riyoj ri yoj iglesia can cˈo cˈa kakˈij kacˈojlen y can yoj chˈajchˈoj tek xkojrucˈul. Y ma nrajoˈ ta chi cˈo ta jun tzˈil pa tak kacˈaslen. Xa nrajoˈ chi can yoj lokˈolaj tak ralcˈual, achiˈel jun tziek ri chˈajchˈoj chic; banon chic ruchojmil, y ma kˈochokˈek ta. 	 por ke li starigu gxin antaux si glora eklezio, ne havanta makulon, nek malglatajxon, nek ion tian, sed por ke gxi estu sankta kaj sendifekta.


Pero xa janiˈ ta na cˈa ri etamabel ri ruyaˈon ri Dios chake, can queriˈ cˈa rajawaxic chi nikaben pa kacˈaslen, y can junan ta cˈa nikachˈob konojel. 	 sed cxiaokaze, laux tio, kiom ni jam atingis, ni iradu.


Nikayaˈ cˈa chukaˈ rukˈij ri Dios ri Rutataˈ ri Kajaf Jesucristo. Riyaˈ can sibilaj xujoyowaj kawech, y rumariˈ tek xutek pe ri Jesucristo riche (rixin) chi xcom y xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ, riche (rixin) chi xuyaˈ jun cˈacˈacˈ kacˈaslen. Y re cˈacˈacˈ kacˈaslen reˈ can nuben cˈa chake chi can qˈues chikacˈuˈx chi koyoben jun nimalaj utzil ri xtikacˈul ri chkawech apo. 	 Benata estu la Dio kaj Patro de nia Sinjoro Jesuo Kristo, kiu laux Sia granda kompato nin renaskis en esperon vivan per la relevigxo de Jesuo Kristo el la mortintoj,


Y ri achi riˈ xubij chare ri Jesús: Tijonel, cˈa yin coˈol na tek nchapon pe rubanic ronojel riˈ, xchaˈ. 	 Kaj li responde diris al li:Majstro, cxion tion mi observis detempe de mia juneco.


Chukaˈ ye caˈiˈ ixokiˈ ri junan yequiˈen, jun cˈa ri xtucˈuex el y jun ri xticanaj ca. 	 du virinoj estos muelantaj apud muelilo:unu estos prenita, kaj la alia lasita.


Y tek can runiman chic cˈa rutzij ri Dios chupan ronojel, Riyaˈ xoc kitzij chi Colonel ri can nicowin wi nuyaˈ colotajic riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek chique quinojel ri yeniman rutzij. 	 kaj perfektigite, li farigxis la fonto de eterna savo al cxiuj al li obeantaj;


¿Can majun chic cˈa ri xtzolin ta pe riche (rixin) chi nuyaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios? ¿Xaxu (xaxe) wi re jun achi reˈ ri ma israelita ta? xchaˈ ri Jesús. 	 CXu ne trovigxis revenantoj, por doni gloron al Dio, krom cxi tiu fremdulo?


Y tek quijotoban chic el ri ti lancha chupan ri barco, ri achiˈaˈ ri ye ucˈuayon ri barco, xquixim ri barco riqˈui coloˈ ri nimaˈk rupan riche (rixin) chi niquitoˈ jubaˈ ri barco riche (rixin) chi ma nberupaxij ta riˈ. Riyeˈ quixibin quiˈ chi riqˈui jubaˈ ri cakˈikˈ yerunim cˈa chupan ri lugar ri xa ma nim ta rupan yaˈ ri nibix Sirte chare, y rumariˈ xequikasaj ri nimalaj tak tziek riche (rixin) ri barco y xquiyaˈ kˈij chi xeˈucˈuex ruma ri cakˈikˈ. 	 kaj suprenlevinte gxin, oni uzis helpilojn, por subzoni la sxipon; kaj timante, ke ni estos jxetataj sur la Sirtison, oni mallevis la ilaron kaj tiel estis pelataj.


Y ri Jesús, riqˈui cˈa cˈambel tak tzij xchˈo wi quiqˈui. Riyaˈ quecˈareˈ xubilaˈ chique: Xcˈojeˈ cˈa jun achi ri xutic ruwech ri rulef riqˈui uva. Xuben coral chrij ri ulef y xuben chukaˈ achiˈel jun ti pila ri pan ulef riche (rixin) chi niyitzˈ ri uva chupan. Xuben chukaˈ jun setesic tzˈak ri nej xujotobaˈ chicaj, y pa ruwiˈ riˈ xcˈojeˈ wi rachoch ri chajinel. Cˈacˈariˈ xuyaˈ ca pa kajic chique caˈiˈ oxiˈ mozos, y riyaˈ xbe nej. 	 Kaj li komencis paroli al ili per paraboloj. Vinbergxardenon plantis unu viro, kaj cxirkauxmetis plektobarilon, kaj fosis vinpremejon, kaj konstruis turon, kaj luigis gxin al kultivistoj, kaj forvojagxis.


Y ri achiˈaˈ riˈ xquicˈutuj chic cˈa chare ri achi: ¿Achique ri xeruben chawe riche (rixin) chi queriˈ xacowin xatzuˈun? xechaˈ. 	 Tiam ili diris al li denove:Kion li faris al vi? kiamaniere li malfermis viajn okulojn?


Y riyix ¿achique cˈa ruma tek niwajoˈ nitojtobej ri Dios? ¿Achique cˈa ruma tek niwajoˈ niyaˈ jun ejkaˈn pa quiwiˈ ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta? Ruma ri rucˈuaxic ri ley riche (rixin) ri Moisés xa jun ejkaˈn ri ma xecowin ta xquicˈuaj ri ye katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca, ni riyoj chukaˈ ma yojcowin ta chucˈuaxic. 	 Nun do kial vi incitas Dion, dezirante meti sur la kolon de la discxiploj jugon, kiun povis porti nek niaj patroj, nek ni?


Chiˈijujunal tiyalaˈ rutzil iwech riqˈui jun lokˈolaj tzˈuban (tzˈuman) chiˈij, riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin chi can niwajoˈ iwiˈ. Y xticˈojeˈ ta cˈa uxlanibel cˈuˈx ri pa tak iwánima chiˈiwonojel riyix ri xa jun chic ibanon riqˈui ri Jesucristo. Amén. 	 Salutu unu la alian per ama kiso. Paco al vi cxiuj, kiuj estas en Kristo.


Y ronojel cˈa re chˈabel reˈ, can ye nkˈalajsan wi pe chiwech re yincˈo pe iwuqˈui. 	 Tion mi parolis al vi, dum mi cxe vi restas.


Y yecˈa winek riˈ ri yebano chique ri kachˈalal chi ma junan ta quiwech niquiben. Y can xu (xe) chukaˈ ri cˈaslen riche (rixin) re ruwachˈulef ri niquichˈob. Man cˈo ta ri Lokˈolaj Espíritu quiqˈui. 	 Tiuj estas la apartigantoj, lauxsentaj, ne havantaj la Spiriton.


Y tek riyeˈ xetaneˈ cˈa chi yetzeˈen chrij, xquelesaj el ri tziek morado ri quiyaˈon ka chrij. Cˈacˈariˈ xquiyaˈ el ri can rutziak wi Riyaˈ, y xquicˈuaj cˈa el riche (rixin) chi nbequibajij chuwech cruz. 	 Kaj mokinte lin, ili demetis de li la purpuran veston, kaj surmetis liajn proprajn vestojn. Kaj ili elkondukis lin, por krucumi lin.


Y xa ta can kitzij chi queriˈ, ri xeniman el riche (rixin) ri Cristo, tek xecom el, xa ta pa kˈakˈ xebeka wi. 	 Tiuokaze ankaux pereis la ekdormintoj en Kristo.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique: Can kitzij cˈa nbij chiwe, chi xa ta yetaneˈ ka riyeˈ, ye ri abej xquebechˈo pe riche (rixin) chi niquiyaˈ nukˈij, xchaˈ chique ri fariseos. 	 Kaj responde li diris:Mi diras al vi, ke se cxi tiuj silentos, la sxtonoj ekkrios.


Riyin wetaman achique ri ibanon, ni xa ta yix tef, ni xa ta yix mekˈen. Más ta utz chi can ta yix mekˈen o can ta yix tef. 	 Mi scias viajn farojn, ke vi estas nek malvarma, nek varmega; mi volus, ke vi estu aux malvarma aux varmega.


Y ma xcˈuleˈ ta chic. Cˈo chic cˈa ochenta y cuatro rujunaˈ, y can kˈij kˈij nicˈojeˈ pa rachoch ri Dios. Qˈuiy cˈa mul can ma niwaˈ ta, riche (rixin) chi nuben orar. Nuyaˈ cˈa rukˈij ri Dios chi pakˈij chi chakˈaˈ. 	 kaj estinte vidvino okdek kvar jarojn), kiu neniam foriris el la templo, adorante per fastoj kaj pregxoj nokte kaj tage.


Y tek ri Jesús xapon cˈa pa ruwiˈ ri juyuˈ Olivos, xtzˈuyeˈ cˈa ka ri acuchi (achique) jabel niquitzuˈ wi pe ri rachoch ri Dios, y yacˈariˈ tek ri Pedro, ri Jacobo, ri Juan y ri Andrés xejel cˈa apo riqˈui ri Jesús y xquicˈutuj cˈa chare: 	 Kaj dum li sidis sur la monto Olivarba rekte kontraux la templo, Petro kaj Jakobo kaj Johano kaj Andreo demandis lin aparte:


Rumariˈ riyit, can tachajij cˈa awiˈ jabel chuwech, ruma riyaˈ sibilaj nretzelaj ri ruchˈabel ri Dios ri nikatzijoj riyoj. 	 kontraux li vi ankaux vin gardu, cxar li multege kontrauxstaris al niaj vortoj.


Y tek ri caˈiˈ achiˈaˈ ri yetzuˈun chic, kas elen cˈa niquiben pe, can yacˈariˈ tek yecˈo chic nicˈaj xeˈoc apo riqˈui ri Jesús, quicˈuan apo jun achi ri memurnek ruma chapatajnek ruma jun itzel espíritu. 	 Kaj dum ili eliris, jen oni alportis al li mutan demonhavanton.


Yacˈa tek riyix niyaˈ limosna, man cˈa titzijoj ta chare jun chic. Can majun cˈa nicˈatzin wi chi nretamaj ta na jun chic winek ri yixtajin chubanic. 	 Sed kiam vi donas almozon, ne lasu vian maldekstran manon scii, kion faras via dekstra;


Xa rumacˈariˈ tek konojel riyoj ri kaniman chic ri Jesucristo, ma tzˈapel ta chic kapalej, xa can yoj achiˈel jun espejo ri can nikˈalajin chic rukˈij rucˈojlen ri Ajaf pa kacˈaslen y ri rukˈij rucˈojlen ri Ajaf ronojel kˈij ruchapon nujel más ri kacˈaslen riche (rixin) chi queriˈ yoj‑oc na achiˈel rubanic Riyaˈ. Y can xkojjalatej wi cˈa, y reˈ can ya cˈa ri ru‑Espíritu ri Ajaf nibano chake. 	 Sed ni cxiuj, per nevualita vizagxo spegulante la gloron de la Sinjoro, transformigxas en la saman bildon, de gloro al gloro, kiel el la Sinjoro la Spirito.


Pero can sibilaj cˈa nmatioxij chare ri Dios, chi Riyaˈ can nuben cˈa chake chi ronojel tiempo yojchˈacon ruma xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo Jesús. Y ri Dios can yojrucusaj wi chukaˈ riche (rixin) chi nikayaˈ rutzijol pa ronojel lugar, ri rubanon ri Dios kiqˈui. Y ri chˈabel riˈ can napon ta cˈa rutzijol achiˈel ruxlaˈ jun akˈom ri jubul ruxlaˈ. 	 Sed danko estu al Dio, kiu cxiam kondukadas nin triumfe en Kristo kaj montras cxie per ni la bonodoron de Sia konigxo.


Riyaˈ xerutakalaˈ cˈa ca ri winek. Y ruma Riyaˈ can tzˈuyul chic chupan ri jucuˈ, can quecˈariˈ rubanon, xucˈuex el cuma ri rudiscípulos. Y yecˈo chukaˈ nicˈaj chic jucuˈ ri junan xebe el quiqˈui. 	 Kaj forsendinte la homamason, ili kondukis lin kun si, kiel li estis en la sxipeto. Kaj aliaj sxipetoj akompanis lin.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xpe cˈa quiqˈui ri ye oxiˈ rudiscípulos, y xubij cˈa chique: ¿Can cˈa yixwer na? Wacami can quixwer cˈa y quixuxlan. Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol can ya wi cˈa reˈ xoka ri hora, chi xquijach cˈa el pa quikˈaˈ ri aj maquiˈ. 	 Tiam li venis al la discxiploj, kaj diris al ili:Dormu nun kaj ripozu:jen la horo alproksimigxis, kaj la Filo de homo estas perfidata en la manojn de pekuloj.


Queriˈ chukaˈ ri Abraham can xucukubaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Dios, y rumariˈ riyaˈ, tek xsiqˈuix (xoyox) ruma ri Dios riche (rixin) chi nibe cˈa pa jun chic ruwachˈulef ri xtisipex chare, can xunimaj tzij y xbe, astapeˈ ma retaman ta achique ruwachˈulef ri xtapon wi. 	 Per la fido Abraham, vokite, obeis eliri en lokon, kiun li estis ricevonta kiel heredajxon; kaj li eliris, ne sciante, kien li iras.


Y ri ruchˈabel ri Ajaf Dios xbe cˈa rutzijoxic pa ronojel ri ruwachˈulef riˈ. 	 Kaj la vorto de la Sinjoro estis disportata tra la tuta regiono.


Y cˈacˈariˈ tek cˈo chi xbequiyaˈ ca pa ruwiˈ ri raken yaˈ riche (rixin) chi nicom. Pero ri rumiˈal ri rey Faraón xucˈuaj cˈa el ri acˈal riˈ y xuqˈuiytisaj y can achiˈel ral cˈa xuben chare. 	 kaj kiam oni lin eljxetis, prenis lin la filino de Faraono kaj lin nutris kiel sian filon.


Ri Tataˈixel can xojrucol yan chukaˈ pa rukˈaˈ ri rajawalul ri kˈekuˈm y xojrukˈaxaj pa rukˈaˈ Jun ri sibilaj nrajoˈ. Y riˈ, ya ri Rucˈajol, 	 kaj liberigis nin el la potenco de mallumo, kaj transportis nin en la regnon de la Filo de Sia amo;


Riyix xa ma riqˈui ta ri kitzij Dios nicanoj wi ikˈij, xa chicojol ka riyix mismo nicanoj wi ka ikˈij, y rumariˈ tek ma nicukubaˈ ta icˈuˈx wuqˈui riyin. 	 Kiel povas kredi vi, kiuj prenas gloron unu de alia, kaj la gloron, kiu venas de la sola Dio, vi ne sercxas?


Yacˈa ri tzij ri xa majun quejkalen, achiˈel ri tzij ri nitzijox chiquij ri winek ri xecˈojeˈ ojer ca, ma queˈawacˈaxaj ta. Y chukaˈ ri oyowal ri yequiben ri winek ri xa ma junan ta niquichˈob chrij ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés, ma queˈawacˈaxaj ta chukaˈ, ruma ronojel ri tzij ri achiˈel riˈ xa majun utz nucˈom pe. 	 sed evitu malsagxajn demandojn kaj genealogiojn kaj diskutojn kaj prilegxajn disputojn, cxar ili montrigxas senutilaj kaj vanaj.


Tikachajij kiˈ riche (rixin) chi man ta niketzelaj ri nubij ri Dios chake. Ma tikaben ta achiˈel xquiben ri katiˈt kamamaˈ ojer ca. Riyeˈ xquetzelaj ri pixaˈ ri xbix chique chuwech re ruwachˈulef, rumariˈ xka ri rucˈayewal pa quiwiˈ. Y wi riyoj xtiketzelaj ri pixaˈ ri petenak cˈa chilaˈ chicaj, más nim ri rucˈayewal ri xtika pa kawiˈ. 	 Gardu vin, ke vi ne forrifuzu la parolanton. CXar se ne forsavigxis tiuj, kiuj forrifuzis la admonanton sur la tero, des malpli ni, deturnante nin de la parolanto el la cxielo,


Xtiquikasaj cˈa pan ulef ri itinamit iwachibilan riyix. Y chare ri itinamit majun cˈa jay ri xtipaˈeˈ ta ca. Ronojel ronojel xquewulex. Ruma chi can ma xiyaˈ ta pa cuenta chi ri Dios xoka yan iwuqˈui re tiempo reˈ, xchaˈ. 	 kaj detruos gxis la tero vin, kaj viajn infanojn en vi, kaj ne lasos en vi sxtonon sur sxtono, pro tio, ke vi ne sciis la tempon de via vizitado.


Y chunakajal apo ri lugar riˈ, sibilaj cˈa ye qˈuiy ak yetajin yewaˈ pa ruwiˈ jun juyuˈ. 	 Kaj estis tie sur la monto granda grego da porkoj pasxtigxantaj.


Rumariˈ majun tibano chare chi majun rukˈij. Y tek xtel pe chiriˈ iwuqˈui, xtiyaˈ ta pe ri nicˈatzin chare riche (rixin) ri rubey y can ta riqˈui uxlanibel cˈuˈx nitzolin pe, ruma riyin can xtinwoyobej cˈa apo quiqˈui ri kachˈalal. 	 neniu do lin malestimu. Sed antauxen irigu lin en paco, por ke li venu al mi; cxar mi atendas lin kun la fratoj.


Y ri winek chupan cˈa ri kˈij tek can cˈa nisamej na ri Juan ri Bautista, yacˈariˈ tek quichapon pe y cˈa yetajin na chupan re kˈij reˈ, chi can niquitij quikˈij chi yeˈoc pa rajawaren ri caj. Can niquimajlaˈ cˈa quiˈ chrij y más niquiben ri can riqˈui cˈa ronojel quicˈuˈx yeˈapon. 	 Kaj de post la tagoj de Johano, la Baptisto, gxis nun, la regno de la cxielo estas perfortata, kaj perfortuloj kaptas gxin.


Y quinojel cˈa ri ángeles ye paˈel quisutin quiˈ chrij ri lokˈolaj chˈaquet, y quisutin quiˈ chiquij ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij y ri ye cajiˈ ri cˈo qˈuiy runakˈ tak quiwech. Y riche (rixin) cˈa chi niquiyaˈ rukˈij ri Dios, can xexuqueˈ xemajeˈ ka chuwech. 	 Kaj cxiuj angxeloj staris cxirkaux la trono kaj la presbiteroj kaj la kvar kreitajxoj; kaj ili falis sur sian vizagxon antaux la trono, kaj adorklinigxis al Dio,


Ri kachˈalal Timoteo nutek el rutzil iwech. Kachibilan kiˈ pa rusamaj ri Dios. Niquitek el chukaˈ rutzil iwech ri Lucio, ri Jasón y ri Sosípater; riyeˈ ye nuwinak. 	 Salutas vin Timoteo, mia kunlaboranto, kaj Lucio kaj Jason kaj Sosipatro, miaj parencoj.


Y tek ri Pedro xerutzˈet ri winek, xubij cˈa chique: Wech aj Israel, ¿achique cˈa ruma tek nimey re xbanatej? ¿Y achique ruma tek xa yoj cˈa riyoj ri yojitzuˈ? Ruma re achi reˈ xbiyin, pero ma ya ta ri kachukˈaˈ riyoj ri xbano, y chukaˈ ma ya ta ri utz ri nikaben chuwech ri Dios ri xbano. 	 Kaj Petro, vidante tion, respondis al la popolo:Izraelidoj, kial vi miras pri cxi tio? kaj kial vi fikse rigardas nin, kvazaux per propra potenco aux pieco ni igis lin piediri?


Ruma chi riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, ma xipe ta waweˈ chuwech re ruwachˈulef chiquicamisaxic winek, riyin xa xipe chiquicolic, xchaˈ. Y ri Jesús y ri rudiscípulos xebe pa jun chic aldea. 	 CXar la Filo de homo venis, ne por pereigi animojn de homoj, sed por savi. Kaj ili iris en alian vilagxon.


Cˈacˈariˈ xuyaˈ chukaˈ yaˈ chupan jun palangana y xuchop ruchˈajic ri caken chiquijujunal ri rudiscípulos y nusulaˈ cˈa ri caken riqˈui ri toalla ri ruximon xerupan. 	 Poste li versxis akvon en la pelvon, kaj komencis lavi la piedojn de la discxiploj kaj visxi ilin per la tuko, per kiu li estis zonita.


Yacˈa ri tziek ri xpisbex rujolon (ruwiˈ) ri Jesús, can jucˈan chic cˈo wi ca, banon ca ruchojmil. Can ma junan ta cˈo ca quiqˈui ri nicˈaj chic tziek. 	 kaj la visxtukon, kiu estis sur lia kapo, ne kusxantan kun la tolajxoj, sed kunvolvitan en aparta loko.


Rumariˈ tek quicˈuan chic quiˈ, man chic ye caˈiˈ ta cˈa winek, ma que ta chic riˈ, xa jun xtiquiben. Rumacˈariˈ ri can ye tunun chic ruma ri Dios, majun winek ri tijacho ta quiche (quixin). Queriˈ ri tzˈibatajnek ca, xchaˈ ri Jesús. 	 Sekve ili jam estas ne du, sed unu karno. Kion do Dio kunigis, tion homo ne disigu.


Ri Natanael yacˈariˈ tek xubij: Tijonel, can yit wi riyit ri Rucˈajol ri Dios. Y can yit wi riyit ri Rey riche (rixin) re tinamit Israel, xchaˈ chare. 	 Natanael respondis kaj diris al li:Rabeno, vi estas la Filo de Dio; vi estas Regxo de Izrael!


Y ri Judá, rucˈajol ca ri Jacob, y ri Jacob rucˈajol ca ri Isaac, y ri Isaac rucˈajol ca ri Abraham, y ri Abraham rucˈajol ca ri Taré, y ri Taré rucˈajol ca ri Nacor. 	 de Jakob, de Isaak, de Abraham, de Terahx, de Nahxor,


Y riqˈui chi kacˈuan ri cˈacˈacˈ kacˈaslen, majun nuben wi yoj israelitas o ma yoj israelitas ta, wi banon ri circuncisión chake o xa ma banon ta, wi cˈo jubaˈ kakˈij o xa can majun, wi yoj ximil pa samaj o ma yoj ximil ta. Xa can junan nuben chake. Ri nicˈatzin ya ri cˈo ri Cristo pa tak kánima. 	 kie ne povas esti Greko kaj Judo, cirkumcido kaj necirkumcido, barbaro, Skito, sklavo, liberulo, sed Kristo estas cxio kaj en cxio.


Y ri achiˈaˈ ri ye chajiyon cˈa riche (rixin) ri Jesús, yetzeˈen cˈa chrij y niquichˈey cˈa. 	 Kaj tiuj, kiuj gardis Jesuon, lin mokis kaj batis.


Y tek jun cˈa chiwe riyix nuben orar, utz ntoc pa rachoch y tutzˈapij ruchiˈ ri rachoch y cˈacˈariˈ tichˈo riqˈui ri Dios Tataˈixel ri cˈo chilaˈ chicaj. Y astapeˈ ma nutzˈet ta ri achoj riqˈui nichˈo wi, can retaman chi cˈo ri nacˈaxan pe riche (rixin). Y ri nacˈaxan pe riche (rixin) can nutzˈet wi cˈa ri ma tzˈetetel ta cuma ri winek y nuyaˈ rajel ruqˈuexel chare. Y ri rajel ruqˈuexel ri xtuyaˈ chare, can xtikˈalajin cˈa chiquiwech ri winek. 	 Sed vi, kiam vi pregxas, eniru en vian cxambreton, kaj sxlosinte vian pordon, pregxu al via Patro, kiu estas en sekreto; kaj via Patro, kiu vidas en sekreto, vin rekompencos.


Y yacˈariˈ tek xinwacˈaxaj chi cˈo jun ri can riqˈui ruchukˈaˈ nichˈo pe chilaˈ chicaj y nubij cˈa: Tatzuˈ na peˈ chi ri Dios cˈo quiqˈui ri winek, wacami ri Dios can nicˈojeˈ chiquicojol. Yecˈa riyeˈ ri yeˈoc rutinamit, y ya cˈa Riyaˈ ri qui‑Dios. 	 Kaj mi auxdis grandan vocxon el la trono, dirantan:Jen la tabernaklo de Dio estas kun la homoj, kaj Li logxos kun ili, kaj ili estos Liaj popoloj, kaj Dio mem estos kun ili kaj estos ilia Dio;


Yacˈa ri ruchukˈaˈ ri sakil ri xintzˈet can xirumoyirisaj cˈa, y rumariˈ xa chinukˈaˈ chic xiyukex wi el cuma ri wachibil riche (rixin) chi xojapon cˈa pa tinamit Damasco. 	 Kaj, cxar mi ne povis vidi pro la gloro de tiu lumo, mi eniris en Damaskon mane kondukata de tiuj, kiuj estis kun mi.


Ri Moisés xuyaˈ ri ley pan ikˈaˈ, pero majun chiwe riyix nunimaj ta ri nubij ri ley riˈ, ruma chi riyix can nitij ikˈij riche (rixin) chi niwajoˈ yinicamisaj. 	 CXu Moseo ne donis al vi la legxon? kaj neniu el vi observas la legxon. Kial vi celas mortigi min?


Riyin nchˈob chi riyix aj Filipos cˈa ninatej na chiwe, chi tek riyin xinchop rutzijoxic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, y tek xinel pe chiriˈ pa Macedonia, majun chic jun iglesia ri xyaˈo ta jun ofrenda chuwe, xa can xu (xe) wi cˈa riyix. 	 Kaj vi mem, Filipianoj, ankaux scias, ke en la komenco de la evangelio, kiam mi foriris el Makedonujo, neniu eklezio komunikigxis kun mi rilate donadon kaj ricevadon, krom vi solaj;


Riyaˈ rutijon cˈa pokon ruma benak chic quiqˈui qˈuiy ajkˈomanelaˈ y xuqˈuis yan chukaˈ ronojel rurajil; y ma xcˈachoj ta jubaˈ chare ri ruyabil, xa más xnimatej. 	 kaj multe suferis pro multaj kuracistoj, kaj elspezis sian tutan havon, kaj estis neniel helpita, sed kontrauxe ecx pli malsanigxis,


Y ri yecˈo chiriˈ xquibij: Ajaf, pero ri utzilaj mozo cˈo chic lajuj riqˈui, xechaˈ. 	 (Kaj ili diris al li:Sinjoro, li havas dek min�ojn.)


Ri Jesús can sibilaj wi cˈa yerajoˈ ri Lázaro, ri Marta y ri María. 	 Kaj Jesuo amis Martan kaj sxian fratinon kaj Lazaron.


Riyix chukaˈ ri yixwaˈ jabel, juyiˈ oc iwech, ruma xtapon cˈa ri kˈij tek xtitij wayjal. Riyix ri jabel yixtzeˈen wacami, juyiˈ oc iwech, ruma xtapon ri kˈij tek xquixbeˈokˈ ruma bis. 	 Ve al vi satigitaj! cxar vi malsatos. Ve al vi, kiuj nun ridas! cxar vi malgxojos kaj ploros.


Wacami yixintek cˈa el, y riyix iwetaman chi xa yix achiˈel tak carneˈl ri yixbeka chiquicojol ri winek ri ye achiˈel utiwaˈ (coyotes). Xa yacˈa chi can tibanaˈ achiˈel nuben ri cumatz, ruma riyaˈ nunaˈ riˈ tek cˈo ri petenak chrij. Can tibanaˈ cˈa chukaˈ achiˈel nuben jun palomax, ruma riyaˈ majun etzelal cˈo ta riqˈui. 	 Jen mi forsendas vin kiel sxafojn meze de lupoj; estu do prudentaj kiel serpentoj, kaj simplaj kiel kolomboj.


Quecˈariˈ ri tzˈibatal ca. Y pa nabey mul, ronojel reˈ man cˈa xkˈax ta chiquiwech ri rudiscípulos. Y xkˈax chiquiwech can cˈa ya tek ri Jesús cˈastajnek chic el chiquicojol ri caminakiˈ y tek cˈo chic rukˈij rucˈojlen. Cˈacˈariˈ tek xnatej chique chi ronojel reˈ can tzˈibatajnek wi ca; y can queriˈ wi ri xbanatej. 	 Tion la discxiploj unue ne komprenis; sed post la glorigxo de Jesuo ili rememoris, ke tio estis skribita pri li kaj ke oni faris al li tion.


Y riyin can cukul cˈa nucˈuˈx riqˈui ri Dios chi ri caminakiˈ cˈo na cˈa jun kˈij tek xquecˈastej. Can xquecˈastej cˈa pe ri ye choj y ri ma ye choj ta. Y ri wech aj Israel can queriˈ chukaˈ ri coyoben chi nibanatej. 	 kaj mi havas tiun esperon al Dio, kiun ili mem ankaux akceptas, ke estos iam relevigxo de la justuloj kaj de la maljustuloj.


¿La ma que ta cami riˈ, ri utz chukaˈ chi xaben ta riyit riqˈui ri awech mozo achiˈel ri xinben riyin awuqˈui chi xinjoyowaj awech? 	 cxu vi ankaux ne devis kompati vian kunserviston, kiel mi kompatis vin?


Rumariˈ ma tixibij ta iwiˈ. Riyix más cˈo iwejkalen que chiquiwech ye qˈuiy aj xicˈ tak chicop. 	 Tial ne timu; vi valoras pli, ol multaj paseroj.


Y ri caˈiˈ discípulos xebe cˈa. Y can achiˈel ri rubin el ri Jesús chique, can queriˈ ri xbanatej. Y riyeˈ can xquiben wi cˈa ruchojmil ronojel ri nicˈatzin chare ri waˈin chupan ri pascua riˈ. 	 Kaj ili iris kaj trovis tiel, kiel li diris al ili; kaj ili pretigis la Paskon.


Wacami cˈa, queˈicˈamaˈ cˈa pe ri yeˈetzelan wuche (wixin), y ri ma xeˈajowan ta chi xinoc rey, y chinuwech riyin queˈicamisaj wi, xchaˈ ri rey. Queriˈ xubij ri Jesús. 	 Cetere tiujn miajn malamikojn, kiuj ne volis, ke mi regxu super ili, konduku cxi tien, kaj mortigu ilin antaux mi.


Y ruma cˈa re tzij re xerutzijolaˈ ri Jesús chique ri winek, ye qˈuiy cˈa ri xeniman riche (rixin). 	 Dum li parolis tion, multaj kredis al li.


Tiqˈuis ronojel ri nijaro pa tak iwánima. Ma itzel ta tinaˈ chare jun chic. Ma ticˈojeˈ ta ri oyowal pa tak iwánima, ni ma queˈibanalaˈ ta ri xa ma rucˈamon ta ruma ri iwoyowal. Ma tirek ta ichiˈ tek yixchˈo. Tiqˈuis chukaˈ el pa tak iwánima ri raybel chi niben etzelal chique nicˈaj chic. 	 CXia akreco kaj indigno kaj kolero kaj vocxbruado kaj kalumnio estu formetitaj el inter vi, kune kun cxia malico;


ri pa Frigia, ri pa Panfilia, ri pan Egipto, y yecˈo chukaˈ ye petenak más cˈa quelaˈ chare ri Cirene ri pa nimalaj ruwachˈulef Africa. Yecˈo ye petenak pa Roma. Y chiquicojol riyeˈ yecˈo ri can ye israelitas pa calaxic y yecˈo nicˈaj ri ma ye israelitas ta, pero quibanon chi ye israelitas ruma chi niquinimaj ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 Frigio kaj Pamfilio, Egiptujo kaj la partoj de Libio apud Kireno, kaj paslogxantaj Romanoj, Judoj kaj prozelitoj,


Tek xa ma jane qˈuiy ta kˈij ticˈo ca ri xcˈulwachitej chiriˈ pa rachoch ri Dios, ri Elisabet ri rixjayil ri Zacarías xunabej chi riyaˈ xa yawaˈ chic, y rumariˈ ma xel ta pa bey wuˈoˈ icˈ. Ri Elisabet nubij cˈa: 	 Kaj post tiuj tagoj lia edzino Elizabeto gravedigxis, kaj kasxis sin kvin monatojn, dirante:


Y ri Jesús xchˈo chic cˈa chique ri winek y xubij: Can titzuˈ cˈa ka iwiˈ jabel riche (rixin) chi nichajij ri icˈaslen, riche (rixin) chi ma tipe ta raynic pa tak iwánima chrij ronojel ruwech cosas. Ruma astapeˈ jun winek sibilaj qˈuiy rubeyomal cˈo, ma ya ta riˈ ri xtiyaˈo ri rucˈaslen. 	 Kaj li diris al ili:Zorgu, kaj gardu vin kontraux cxia avideco, cxar la vivo de homo ne konsistas en la abundeco de liaj posedajxoj.


Y sibilaj ye qˈuiy cˈa winek ri ye benak chrij. Ye qˈuiy cˈa chukaˈ ixokiˈ yeˈokˈ ri ye benak chrij ri Jesús, y can niquibisoj ruwech. 	 Kaj sekvis lin granda amaso de la popolo, kaj de virinoj, kiuj gxemis kaj lamentis pro li.


Y ri chilaˈ chicaj xbanatej cˈa jun nimalaj chˈaˈoj. Ri arcángel Miguel ye rachibilan ri ruˈángeles, xquiben chˈaˈoj riqˈui ri itzel dragón y quiqˈui ri ye itzel tak ruˈángeles. 	 Kaj farigxis milito en la cxielo:Mihxael kaj liaj angxeloj ekmilitis kontraux la drako; kaj militis la drako kaj gxiaj angxeloj;


Y wuˈoˈ yan cˈa kˈij cˈo ri Pablo ri chiriˈ pa Cesarea, tek xapon ka ri Ananías ri nimalaj sacerdote ye rachibilan el nicˈaj chique ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij y jun chukaˈ licenciado ri Tértulo rubiˈ. Y xeˈapon cˈa chuwech ri Félix ri aj kˈatbel tzij, y xquichop yetzujun (yesujun) apo chrij ri Pablo. 	 Kaj post kvin tagoj la cxefpastro Ananias malsupreniris tien kun kelkaj pliagxuloj, kaj unu advokato, nomata Tertulo; kaj ili faris denuncon antaux la provincestro kontraux Pauxlo.


Y wi riyoj nikaben ri nubij ri rupixaˈ ri Dios, can nikˈalajin cˈa chi ketaman chic ruwech Riyaˈ. 	 Kaj per cxi tio ni scias, ke ni konas lin:se ni observas liajn ordonojn.


Rumariˈ, tek ri kachˈalal xquinabej ri achique niquichˈob ri winek chrij ri Saulo, xquicˈuaj cˈa el cˈa pa tinamit Cesarea. Y tek yecˈo chic ri chiriˈ pa Cesarea, xquitek cˈa el cˈa pa jun chic tinamit Tarso rubiˈ. 	 Kaj la fratoj, eksciinte tion, kondukis lin al Cezarea, kaj forsendis lin al Tarso.


Riyix can yix achiˈel cˈa rukˈaˈ jun olivo ri ma xtic ta, ri xa ruyon tzˈucnek pe, pero xixelesex pe riqˈui ri cheˈ riˈ y xixtic ka pa ruwiˈ ri olivo ri ticon, astapeˈ ma yix riche (rixin) ta ri cheˈ riˈ. Y wi queriˈ xban chiwe riyix, cˈa ta cˈa ri wech aj Israel chi man ta xquetic chic ka jun bey pa ruwiˈ ri cheˈ ticon; ruma riyeˈ can ye riche (rixin) wi ri cheˈ riˈ. 	 CXar se vi eltrancxigxis el tio, kio estas nature sovagxa olivarbo, kaj kontrauxnature engreftigxis en bonan olivarbon, kiom pli cxi tiuj, kiuj estas la naturaj brancxoj, engreftigxos en sian propran olivarbon?


Y yacˈariˈ tek xquelesaj cˈa ri abej tzˈapebel ruchiˈ ri jul acuchi (achique) cˈo wi ri caminek. Cˈacˈariˈ ri Jesús xtzuˈun cˈa chicaj y xubij: Nataˈ, matiox nyaˈ chawe, ruma can xinawacˈaxaj cˈa pe. 	 Oni do forprenis la sxtonon. Kaj Jesuo levis siajn okulojn, kaj diris:Patro, mi dankas Vin, ke Vi min auxskultis.


Majun chic cˈa jun ri aponak ta chilaˈ chicaj, xa can xu (xe wi) cˈa ri Cˈajolaxel kajnek pe chilaˈ chicaj. Ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol ri can cˈo wi chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios. 	 Kaj neniu supreniris en la cxielon, krom tiu, kiu malsupreniris de la cxielo, la Filo de homo, kiu estas en la cxielo.


Y cˈacˈariˈ tek ri itzel espíritu riˈ yeberucˈamaˈ pe ye wukuˈ chic itzel tak espíritu ri más chi na ye itzel, y quinojel cˈa riˈ yeˈoc pa ránima ri winek. Y ri winek achoj riqˈui yecˈojeˈ wi ri itzel tak espíritu riˈ, más lawaloˈ nuben ri rucˈaslen que chuwech ri rubanon pa nabey mul. Y can quecˈariˈ xtiquicˈulwachij ri winek ri itzel quicˈaslen, ri yecˈo re tiempo reˈ. 	 Tiam gxi iras, kaj kunprenas al si sep aliajn spiritojn pli malbonajn ol gxi mem, kaj ili eniras kaj logxas tie; kaj la fina stato de tiu homo farigxas pli malbona, ol la unua. Tiel estos ankaux al cxi tiu malbona generacio.


Ruma riyix can nibij cˈa chi yix beyomaˈ, nibij chi can ronojel cˈo iwuqˈui y majun chic cˈa ri rajawaxic ta chiwe. Y ma iwetaman ta chi xa ti lawaloˈ oc ibanon, xa majun cˈo ta iwuqˈui. Juyiˈ oc iwech ruma ri ibanon, ruma achiˈel yix chˈanel, y chukaˈ yix achiˈel moyiˈ. 	 CXar vi diras:Mi estas ricxa kaj akiris ricxon, kaj nenion mi bezonas; kaj vi ne scias, ke vi estas la mizera kaj kompatinda kaj malricxa kaj blinda kaj nuda;


Y riyin ri Juan majun cˈa rachoch ri Dios ri xintzˈet ta chupan ri tinamit riˈ, ruma ri Ajaf Dios ri can cˈo ronojel uchukˈaˈ pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nicowin nuben ronojel, ya cˈa Riyaˈ ri oconek jay pa ruwiˈ ri tinamit riˈ. Y can queriˈ cˈa chukaˈ rubanon ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. 	 Kaj templon en gxi mi ne vidis; cxar Dio, la Sinjoro, la Plejpotenca, kaj la SXafido estas gxia templo.


Y ri Marta tek xapon cˈa riqˈui ri Jesús, riyaˈ xubij chare: Ajaf, ri nuxibal xcom. Xa ta waweˈ yitcˈo wi, cˈa qˈues ta na ri nuxibal. 	 Tiam diris Marta al Jesuo:Sinjoro, se vi estus cxi tie, mia frato ne estus mortinta.


Y ri achi xchˈo apo chique y xubij cˈa: Reˈ sibilaj nmey riyin, ruma riyix ma iwetaman ta acuchi (achique) nipe wi, pero riyin xujek ri runakˈ nuwech, rumariˈ wacami yitzuˈun chic. 	 La viro respondis kaj diris al ili:Jen la mirindajxo, ke vi ne scias, de kie li estas, kaj tamen li malfermis miajn okulojn.


Y ya ta cˈa ri utzil y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Ajaf Jesucristo xticˈojeˈ ta pa tak iwánima chiˈiwonojel. 	 Graco al vi kaj paco de Dio, nia Patro, kaj de la Sinjoro Jesuo Kristo.


Ruma, cawinek junaˈ xquitzˈet ri milagros ri xenbanalaˈ chiquiwech. Ma riqˈui wi riˈ xa xinquitojtobej, ruma qˈuiy etzelal xquiben riche (rixin) chi nicajoˈ niquetamaj wi kas kitzij chi xtinyaˈ rucˈayewal pa quiwiˈ. 	 Kiam viaj patroj Min incitis, Esploris kaj vidis Miajn farojn kvardek jarojn.


Y ri jun discípulo ri sibilaj xajowex ruma ri Jesús, can yacˈariˈ tek xubij apo chare ri Pedro: Ri xchˈo pe chake, ya ri Ajaf Jesús, xchaˈ. Y ri Simón Pedro, can xu (xe) wi xracˈaxaj queriˈ, can yariˈ xucusaj pe ri rutziak ri relesan ca chrij y xropin ka pa yaˈ riche (rixin) chi ntel pe. 	 Tiu discxiplo, kiun Jesuo amis, diris al Petro:GXi estas la Sinjoro. Kiam do Simon Petro auxdis, ke gxi estas la Sinjoro, li alzonis al si sian kitelon (cxar li estis nuda) kaj jxetis sin en la maron.


Ruma wi riyix can riqˈui ronojel iwánima nicˈutuj chare ri Dios, Riyaˈ can xtuyaˈ wi pe chiwe. Wi riyix can nicanoj, can xtiwil wi. Y wi riyix yixsiqˈuin (yixoyon) apo chuchiˈ jay, can xtojak wi cˈa chiwech. 	 CXar cxiu petanto ricevas; kaj la sercxanto trovas; kaj al la frapanto estos malfermite.


Yacˈariˈ tek jun cˈa chique ri rudiscípulos, ri Andrés rubiˈ, ri rachˈalal ri Simón Pedro, xubij: 	 Unu el liaj discxiploj, Andreo, frato de Simon Petro, diris al li:


Y ronojel riˈ xinbij cˈa chiwe ruma riyin nwajoˈ chi ma yixkˈolotej ta pa quikˈaˈ ri yeˈucusan jabel tak chˈabel xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi yixtzak pa quikˈaˈ. 	 Tion mi diras, por ke neniu vin trompu per parola allogeco.


Y wi nuchˈob chi ma nicowin ta, riyaˈ yerutek achiˈaˈ chucˈulic ri rey, tek cˈa cˈanej cˈo wi. Y ri achiˈaˈ ri yebe chucˈulic nbequicˈutuj ri achique cˈa nrajoˈ chi niquiyaˈ chare riche (rixin) chi tiqˈuis chi queriˈ ri chˈaˈoj. 	 Aux alie, dum la alia estas tre malproksime, li alsendas ambasadorojn kaj demandas pri paco.


Y ri caˈiˈ kachˈalal riˈ, ri Judas y ri Silas, xecˈojeˈ cˈa ka caˈiˈ oxiˈ kˈij quiqˈui ri chiriˈ pan Antioquía. Yacˈa tek xquichˈob yetzolin pa Jerusalem quiqˈui ri ye takayon pe quiche (quixin), ri kachˈalal ri yecˈo chiriˈ pan Antioquía xequijech cˈa el. Xquibij chique chi ya ta cˈa ri Dios xtichajin quiche (quixin) y nicˈojeˈ ta uxlanibel cˈuˈx pa tak cánima. Queriˈ cˈa xquibij el chique. 	 Kaj pasiginte kelkan tempon, ili kun paco foriris de la fratoj al siaj forsendintoj.


ri xtibano chukaˈ queriˈ, can xtika wi cˈa ri royowal ri Dios pa ruwiˈ. Ruma ri winek ri yebano queriˈ, ri Dios can ma xtujoyowaj ta quiwech, xa can xtuyaˈ pe ronojel ri royowal pa quiwiˈ. Y can chiquiwech apo ri lokˈolaj tak ruˈángeles ri Dios y chukaˈ chuwech ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, ri xtiquitij wi pokonal chupan ri kˈakˈ y ri azufre, ruma chi yacatajnek pe royowal ri Dios chiquij. 	 tiu ankaux trinkos el la vino de la kolero de Dio, kiu estas pretigita nemiksite en la pokalo de Lia kolero, kaj li turmentigxos en fajro kaj sulfuro antaux la sanktaj angxeloj kaj antaux la SXafido;


Yacˈa tek xapon jun chic mozo ri rucˈulun ca chukaˈ puek ri nibix mina chare, xubij: Ajaf, ya cˈa arajil reˈ nonjachaˈ ca chawe. Re puek reˈ ximpis pa jun suˈt riche (rixin) chi xinyec. 	 Kaj alia venis, kaj diris:Sinjoro, jen via min�o, kiun mi konservis, flankemetitan en visxtuko;


Y can yacˈariˈ tek ri ye rudiscípulos ri Jesús, xquiyaˈ ca ruyon y xeˈanmej el. 	 Kaj cxiuj forlasis lin kaj forkuris.


Wi cˈo jun kachˈalal achi ti riˈj chic ri nimacun, man cˈa tabij ta chare riqˈui cowilaj tak chˈabel. Xa tabij chare riqˈui utzilaj tak chˈabel. Tabanaˈ chare chi achiˈel ta xa can atataˈ. Y queriˈ chukaˈ tabanaˈ quiqˈui ri cˈa ye cˈajolaˈ na, tabanaˈ chique chi can ye achiˈel awachˈalal. 	 Ne riprocxu maljunulon, sed konsilu lin, kiel patron; la pli junajn virojn, kiel fratojn;


Y jun achi ri cˈo chiquicojol ri winek, riqˈui ruchukˈaˈ xchˈo apo chare ri Jesús y xubij: Tijonel, riyin xaxu (xaxe wi) jun walcˈual cˈo. Ncˈutuj cˈa jun utzil chawe chi tatzuˈ jubaˈ, 	 Kaj jen unu viro el la homamaso ekkriis, dirante:Majstro, mi petegas vin rigardi mian filon, cxar li estas mia sola infano;


Y riyin xinwacˈaxaj cˈa chi ri ángel ri yaˈon uchukˈaˈ chare riche (rixin) chi nitakanoj pa quiwiˈ ri yaˈ, xchˈo cˈa y xubij: Ajaf Dios, riyit ri can yitcˈo wi pe y can yitcˈo wacami, riyit ri can yit choj y can yit lokˈolaj wi, can pa ruchojmilal cˈa yatajin yakˈato tzij, xchaˈ. 	 Kaj mi auxdis la angxelon de la akvoj dirantan:Justa estas Vi, la estanta kaj estinta, la Sanktulo, cxar Vi tiele jugxis;


Y tek ri Jesús rubin chic cˈa ronojel reˈ, ri ránima can achique na cˈa xuben xunaˈ Riyaˈ, ruma ri bis. Riyaˈ can xukˈalajsaj cˈa achique ruma tek sibilaj bis cˈo pa ránima y xubij cˈa: Kas kitzij cˈa ri nbij chiwe, chi jun chiwe riyix ri xquijacho el pa quikˈaˈ ri winek, xchaˈ chique. 	 Dirinte tion, Jesuo maltrankviligxis en spirito, kaj ateste parolis, dirante:Vere, vere, mi diras al vi, ke unu el vi min perfidos.


Y tek xbequimoloˈ cˈa quiˈ jucˈan chic, niquibilaˈ cˈa chiquiwech: Ri Pablo man cˈa rucˈamon ta chi cˈo pa cárcel, y cˈa ta cˈa chi nitak pa camic, ruma majun itzel rubanon ta riche (rixin) chi niban ta queriˈ chare. 	 kaj apartigxinte, ili parolis inter si, dirante:Tiu viro faris nenion meritantan morton aux katenojn.


Y ri Eliaquim, rucˈajol ca ri Melea, y ri Melea rucˈajol ca ri Mainán, y ri Mainán rucˈajol ca ri Matata, y ri Matata rucˈajol ca ri Natán. 	 de Melea, de Mena, de Matata, de Natan, de David,


Ronojel cˈa ri nbin chic ka chiwe, can riqˈui cˈambel tak tzij nbin wi, pero xtoka cˈa ri kˈij tek ma riqˈui ta chic cˈambel tak tzij xquichˈo wi iwuqˈui. Xa can kˈalaj kˈalaj chic cˈa ri rubixic xtinben chiwe chrij ri Tataˈixel. 	 CXi tion mi parolis al vi alegorie; sed venas la horo, kiam mi jam ne parolos al vi alegorie, sed anoncos al vi malkasxe pri la Patro.


Pero majun. Xa can majun wi cˈa ri rucˈamon (takal chrij) chi nujek ka ri wuj. Majun chuwech ri caj, ni xa ta pa ruwiˈ y ni xa ta chuxeˈ ri ruwachˈulef. Astapeˈ ta chi xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi nutzuˈ jubaˈ. 	 Kaj neniu en la cxielo, nek sur la tero, nek sub la tero, povis malfermi la libron, aux rigardi gxin.


Can tatijaˈ akˈij chucˈuaxic jun utzilaj cˈaslen ruma chi cˈo chic ri acukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios. Tatijaˈ akˈij chi ntoc awuche (awixin) riyit ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, ruma can riche (rixin) wi chi nacˈul ri cˈaslen riˈ tek xasiqˈuix (xatoyox) ruma ri Dios. Ruma can chiquiwech ye qˈuiy winek xabij wi chi xacukubaˈ acˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 Batalu la bonan batalon de la fido, kaj ektenu la eternan vivon, al kiu vi estas vokita kaj konfesis la bonan konfeson antaux multaj atestantoj.


Y ri winek ri ye rachibilan el ri Tértulo, can niquibij cˈa chi kitzij ri xubij. 	 Kaj la Judoj ankaux konsentis, dirante, ke cxi tio estas vera.


Yacˈa ri ijaˈtz ri xeka pa jun utzilaj ulef, can nichˈo wi cˈa chrij ri ruchˈabel ri Dios ri nacˈaxex cuma ri winek. Riyeˈ riqˈui ronojel cánima niquicˈaxaj y niquiben ri nubij. Y can niquiyec pa cánima ri ruchˈabel ri Dios, y niwachin jabel ri quicˈaslen ronojel tiempo. 	 Kaj tio, kio falis en la bonan teron, estas tiuj, kiuj en bela kaj bona koro, auxdinte la vorton, konservas gxin, kaj kun pacienco donas frukton.


Y riyeˈ xquibij cˈa: Chkacojol riyoj xecˈojeˈ cˈa ye wukuˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ. Y xbanatej cˈa chi ri nimalaxel xcˈuleˈ pero ri achi riˈ xa xcom el y majun ralcˈual xcˈojeˈ ta ca. Y ri rixjayil xcanaj ca chare ri rachˈalal. 	 Estis cxe ni sep fratoj; kaj la unua edzigxis kaj mortis, kaj ne havante idaron, lasis sian edzinon al sia frato;


Yacˈa ri kachˈalal Apolos sibilaj xincˈutuj utzil chare chi yerachibilaj ta el ri kachˈalal ri yebe iwuqˈui. Riyaˈ xa ma xrajoˈ ta na pakeˈ xbe. Pero xtapon iwuqˈui tek xtijameˈ chuwech. 	 Sed rilate al la frato Apolos, mi multe petegis lin veni al vi kun la fratoj; sed tute mankis volo veni nun; sed li venos, kiam li havos oportunan tempon.


Astapeˈ cˈa yoj caminek na cˈa chupan ri kamac, xojrajoˈ y xuyaˈ kacˈaslen achiˈel rucˈaslen ri Cristo, quecˈariˈ xuben ri Dios kiqˈui, xuyaˈ kacˈaslen. Y can ruma cˈa ri rutzil Riyaˈ tek xojcolotej pe chupan ri kamac. 	 ecx kiam ni estis malvivaj en niaj eraroj, nin vivigis en Kristo (per graco vi savigxis),


Y tek Riyaˈ xbeyacatej pe chare ri oración, xpe cˈa quiqˈui ri ye oxiˈ rudiscípulos, yacˈa tek xoka quiqˈui, xa ye warnek. Xpe Riyaˈ xubij cˈa chare ri Pedro: ¿Can ma jubaˈ cˈa xacowin ta xacˈaseˈ jun ti hora wuqˈui? 	 Kaj li venis al la discxiploj kaj trovis ilin dormantaj, kaj diris al Petro:CXu vi do ne havis forton vigli kun mi ecx unu horon?


Wi ta jun chiwe riyix ri yecˈo ta jun ciento rucarneˈl y nisach ta ca jun tek yeberuyukˈuj, ¿la ma yeruyaˈ ta cami ca jubaˈ ri nicˈaj chic tak rucarneˈl chiriˈ pa juyuˈ, y nibe chucanoxic ri jun hasta que nril pe? 	 Kiu el vi, havante cent sxafojn kaj perdinte unu el ili, ne forlasas la nauxdek naux sur la stepo, kaj iras, por sercxi tiun, kiun li perdis, gxis li gxin trovos?


Y chiquicojol cˈa ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ, yecˈo cˈa winek israelitas ri can chiriˈ pa tinamit yecˈo wi, y riyeˈ riche (rixin) chi niquitoˈ quiˈ chi majun nipe chiquij, rumariˈ xquiyaˈ runaˈoj jun achi ri can quiwinak wi, ri Alejandro rubiˈ y xquinim cˈa apo riche (rixin) chi tichˈo chiquiwech ri winek riche (rixin) chi niquitoˈ quiˈ. Y tek ri Alejandro cˈo chic chiquiwech ri winek, xuben cˈa retal riqˈui ri rukˈaˈ chi quetaneˈ ka. 	 Kaj el la homamaso ili elpasxigis Aleksandron, kiun la Judoj pusxis antauxen. Kaj Aleksandro gestis per la mano, kaj ekprovis pledi antaux la popolo.


Y ri acˈalaˈ riˈ niquibilaˈ cˈa: Xojkˈojoman riqˈui xul chiwech y ma xixxajo ta. Xkabixaj bix riche (rixin) bis chiwech y ma xixokˈ ta. Queriˈ niquibilaˈ ri acˈalaˈ pa quetzˈanen. Y ye queriˈ ri winek riche (rixin) re tiempo reˈ, majun ri nika ta chiquiwech. 	 dirante:Ni flutis al vi, kaj vi ne dancis; ni lamentis, kaj vi ne ploris.


Xepe cˈa ri José y ri Nicodemo, xquibor ri ruchˈacul ri Jesús pa tak tziek ri can cˈo ri akˈom ri jubul ruxlaˈ chrij. Riyeˈ can quecˈariˈ xquiben chare ri ruchˈacul ri Jesús, ruma ri winek israelitas queriˈ niquiben chare ri quicaminak. 	 Ili do prenis la korpon de Jesuo, kaj cxirkauxvindis gxin per tolajxoj kun aromajxoj, laux la kutimo de la Judoj por entombigo.


Ma tibe ta iwánima chrij ri puek, xa can tiquicot ri iwánima riqˈui ri cˈo iwuqˈui. Ruma ri Dios rubin: Can ronojel kˈij yincˈo iwuqˈui y majun bey xquixinyaˈ ta ca. Queriˈ rubin ri Dios. 	 Estu via karaktero sen monamo; estu kontentaj je tio, kion vi havas; cxar Li mem diris:Mi ne foriros de vi kaj ne forlasos vin.


Pero ri Pedro xutzuˈ xutzuˈ ri achi, y chukaˈ queriˈ xuben ri Juan, y yacˈariˈ tek ri Pedro xubij: Kojatzuˈ jabel, xchaˈ chare. 	 Kaj Petro, fikse rigardante lin, kun Johano, diris:Rigardu nin.


Ri Pablo y ri Silas xeˈapon cˈa ri pa Derbe y ri pa Listra. Y ri chiriˈ pa tinamit Listra cˈo jun kachˈalal ri Timoteo rubiˈ, ral jun ixok israelita ri runiman cˈa chukaˈ ri Jesucristo, yacˈa ri rutataˈ xa griego. 	 Kaj li venis al Derbe kaj Listra; kaj jen tie estis unu discxiplo, nomata Timoteo, filo de kredanta Judino kaj de Greka patro.


Y riyoj cˈa ri can ruchˈobon chic cˈa pa kawiˈ chi yoj‑oc ri can achiˈel rubanic ri Rucˈajol, can xojrusiqˈuij (xojroyoj) wi. Y ruma chi yoj rusiqˈuin (royon) chic, xuben chake chi majun chic kamac yojrutzˈet. Y ruma chi majun chic kamac yojrutzˈet, xuben cˈa chake chi nicˈojeˈ kakˈij kacˈojlen. 	 kaj kiujn Li antauxdifinis, tiujn Li ankaux vokis; kaj kiujn Li vokis, tiujn Li ankaux justigis; kaj kiujn Li justigis, tiujn Li ankaux gloris.


Y ruma can quinojel cˈa xetzˈeto, xquixibij quiˈ. Y rumariˈ ri Jesús chanin xchˈo apo chique y xubij: Ma tixibij ta iwiˈ. Xa ticukubaˈ icˈuˈx. Xa yin cˈa riyin, xchaˈ chique. 	 cxar cxiuj vidis lin kaj maltrankviligxis. Sed li tuj parolis kun ili, kaj diris al ili:Kuragxu; gxi estas mi; ne timu.


Ri Dios xbin chique ri lokˈolaj tak profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel Riyaˈ ojer ca, chi xquibij chi xtuyaˈ jun Kacolonel. 	 Kiel Li parolis per la busxo de Siaj sanktaj profetoj, de post la komenco de la mondo,


Y pa rox mul, ri Jesús xubij cˈa chare: Riyit Simón ri yit rucˈajol ri Jonás, ¿la can yinawajoˈ cˈa? xchaˈ. Y ri Pedro can xpe cˈa bis pa ránima, ruma can rox mul ri xcˈutux chare ruma ri Jesús: ¿La can yinawajoˈ cˈa? Yacˈariˈ tek ri Pedro xubij: Ajaf, riyit can ronojel cˈa awetaman. Can awetaman cˈa chi yatinwajoˈ. Y ri Jesús xubij chic cˈa chare: Can queˈayukˈuj cˈa ri nucarneˈl. 	 Li diris al li la trian fojon:Simon, filo de Jona, cxu vi min amas? Petro cxagrenigxis, ke li diris al li la trian fojon:CXu vi min amas? kaj respondis al li:Sinjoro, vi scias cxion; vi scias, ke mi vin amas. Jesuo diris al li:Pasxtu miajn sxafojn.


Ruma jun rusamajel ri Ajaf Dios, ma utz ta chi nuben oyowal. Can nicˈatzin chi utz runaˈoj quiqˈui quinojel. Y nicˈatzin chukaˈ chi nicowin yerutijoj jabel ri kachˈalal, y nicochˈon. 	 Kaj la servisto de la Sinjoro devas ne malpaci, sed esti afabla al cxiuj, instruema, tolerema,


Y tek ri apóstoles xeˈapon cˈa, xquiben orar pa quiwiˈ ri kachˈalal ri yecˈo chiriˈ pa Samaria, riche (rixin) chi queriˈ nika pe ri Lokˈolaj Espíritu pa quiwiˈ. 	 kiuj, alveninte, pregxis por ili, ke ili ricevu la Sanktan Spiriton,


Y ya cˈa ri Jesús ri can rucˈamon (takal chrij) chi xoc Kanimalaj Sacerdote, ruma Riyaˈ can lokˈolaj wi. Majun bey xuben ta jun mac. Majun etzelal cˈo pa rucˈaslen y ma junan ta quiqˈui ri aj maquiˈ, y can yaˈon wi más rukˈij chilaˈ chicaj. 	 CXar por ni konvenis tia cxefpastro, sankta, senpeka, senmakula, apartigita for de pekuloj, kaj farita pli alta ol la cxielo;


Yacˈa tek ntajin ronojel riˈ, ri Pedro tzˈuyul cˈa ri chuwajay. Y yacˈariˈ tek cˈo jun ixok raj icˈ ri nimalaj sacerdote ri xjel apo riqˈui y xubij cˈa chare: Riyit chukaˈ yit rachibil ri Jesús ri aj Galilea, xchaˈ chare. 	 Kaj Petro sidis ekstere sur la korto; kaj venis al li unu servantino, dirante:Vi ankaux estis kun Jesuo, la Galileano.


Ruma ri xbanatej, can xbanatej riche (rixin) chi queriˈ kitzij ntel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios. Ruma ri tzˈibatal ca, nubij: Can majun cˈa rubakil Riyaˈ ri xtikˈip (xtikˈapux) ta. 	 CXar tio okazis, por ke plenumigxu la Skribo:Osto en li ne estos rompita.


Y chawe cˈa riyit xtinyaˈ wi ri rulawaˈil riche (rixin) ri rajawaren ri caj. Ronojel ri xtaxim waweˈ chuwech re ruwachˈulef xtiximeˈ chilaˈ chicaj y ronojel ri xtaquir waweˈ chuwech re ruwachˈulef xtiquiritej chilaˈ chicaj. 	 Mi donos al vi la sxlosilojn de la regno de la cxielo; kaj kion ajn vi ligos sur la tero, tio estos ligita en la cxielo; kaj kion ajn vi malligos sur la tero, tio estos malligita en la cxielo.


Y Riyaˈ retaman chi tek xkabij ri ruchˈabel chiwe, ma riche (rixin) ta chi xkachˈec puek. Y riyix chukaˈ iwetaman chi ma xkacanoj ta chˈabel ri nika chiwech riyix riche (rixin) chi xixkakˈol. 	 CXar, kiel vi scias, ni neniam trovigxis kun vortoj flataj, nek kun avideca preteksto (Dio estas atestanto),


Y tek ri Jesús xracˈaxaj cˈa ri takon el rubixic chare, Riyaˈ xubij: Ri Lázaro yawaˈ, pero ma riche (rixin) ta camic. Xa riche (rixin) chi xtikˈalajin na cˈa ri ruchukˈaˈ ri Dios, riche (rixin) chi queriˈ riyin ri Rucˈajol ri Dios xtiyaˈox (xtyaˈ) ta cˈa nukˈij nucˈojlen, xchaˈ ri Jesús. 	 Sed Jesuo, auxdinte tion, diris:CXi tiu malsano estas ne por la morto, sed por la gloro de Dio, por ke la Filo de Dio estu per gxi glorata.


Rumacˈariˈ, achique ri cˈo racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri nubij ri Lokˈolaj Espíritu chique ri iglesias. 	 Kiu havas orelon, tiu auxskultu, kion la Spirito diras al la eklezioj.


Can sibilaj xcajoˈ ri achiˈaˈ riˈ chi xquichop ta el ri Jesús, pero xa ma xecowin ta chic jun bey; ruma xa xbe el chiquiwech. 	 Ili denove celis kapti lin, sed li iris for de ilia mano.


Y tek xa cˈariˈ yixoc apo chupan ri jay ri yixbecˈojeˈ wi, tiyalaˈ rutzil quiwech ri yecˈo chupan ri jay riˈ. 	 Kaj venante en la domon, salutu gxin.


Xincˈom cˈa pe riche (rixin) chi xonyaˈ chiquiwech re adiscípulos riche (rixin) chi niquicˈachojsaj ta el, y xa ma xecowin ta, xchaˈ ri achi. 	 Kaj mi venigis lin al viaj discxiploj, kaj ili ne povis lin sanigi.


Y yareˈ ri nutzijon chiwe, tek xinbij chi chuwij cˈa riyin xtoka na jun achi ri can sibilaj nim rukˈij que chinuwech riyin, y can cˈo tek riyin cˈa ma jane quinalex ta. 	 Li estas tiu, pri kiu mi diris:Post mi venas viro, kiu estas metita super mi, cxar li ekzistis pli frue ol mi.


Pero ri kachˈalal Onesíforo ma que ta riˈ xuben. Ri Ajaf xtujoyowaj ta cˈa quiwech ri yecˈo pa rachoch, ruma riyaˈ ma xqˈuix ta xinorutzˈetaˈ waweˈ pa cárcel. Xa qˈuiy mul xorucukubaˈ nucˈuˈx. 	 La Sinjoro donu kompaton al la domo de Onesiforo; cxar li ofte min refresxigis, kaj li ne hontis pri mia kateno,


Yacˈa tek xquixucˈuex riche (rixin) chi yixbejach pa quikˈaˈ ri aj kˈatbel tak tzij, ma tichˈujirisaj ta iwiˈ chuchˈobic achique chi chˈabel ri xtibij. Riyix xaxu (xaxe wi) cˈa tibij ri achique chi chˈabel ri xtuyaˈ ri Dios chiwe, ruma xa can ma yix ta chic riyix ri xquixchˈo chupan ri hora riˈ, xa can ya chic ri Lokˈolaj Espíritu ri xtichˈo. 	 Kaj kiam oni forkondukos kaj transdonos vin, ne antauxzorgu, kion vi parolos; sed kio ajn estos donita al vi en tiu horo, tion parolu; cxar la parolanto estas ne vi, sed la Sankta Spirito.


Y ri tziek ri achoj riqˈui jachon wi ri rupan ri rachoch ri Dios xel pa caˈiˈ. Xuchop pe cˈa pa ruwiˈ y xbeqˈuis cˈa chuxeˈ ka. 	 Kaj la kurteno de la sanktejo dissxirigxis en du pecojn de supre gxis malsupre.


Y wi riyix can nicuy cˈa rumac jun winek, can xticuyutej wi cˈa rumac chukaˈ chuwech ri Dios. Yacˈa ri xa ma xticuy ta rumac, ri Dios can ma xtucuy ta chukaˈ rumac ri winek riˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 kies pekojn vi pardonos, al tiuj ili estas pardonitaj; kies vi retenos, ili estas retenitaj.


Ri uva ri xerukupij ri ángel, can cˈa chuchiˈ el ri tinamit xbeyitzˈ wi. Y ri pila ri xyitzˈ wi ri uva, tek xbeˈel pe ri ruyaˈal ri uva chupan, ya xa can quicˈ chic. Y can sibilaj qˈuiy, ruma ri raken xapon cˈa pan oxiˈ ciento kilómetros. Y ri quicˈ riˈ ntel anej cˈa pa quichiˈ ri quiej ri acuchi (achique) niyaˈox (nyaˈ) wi ri freno. 	 Kaj la vinpremilo estis tretita ekster la urbo, kaj eliris sango el la vinpremilo, gxis la bridoj de la cxevaloj, en la spaco de mil sescent stadioj.


Ri David xbe cˈa chucanoxic wey pa rachoch ri Dios. Y ri nimalaj sacerdote chupan ri tiempo riˈ ya cˈa ri Abiatar. Y can ya ri lokˈolaj tak caxlan wey ri xbejach pe chare ri David y ma xu (xe) ta wi riyaˈ ri xtijo, xa can xuyaˈ chukaˈ chique ri ye benak riqˈui. Y ma riqˈui wi riˈ, ma mac ta ri xquiben, astapeˈ ri caxlan wey riˈ xaxu (xaxe wi) ri sacerdotes ri yetijo. 	 Ke li eniris en la domon de Dio, kiam Ebjatar estis cxefpastro, kaj mangxis la panojn de propono, kiujn mangxi ne estas permesate krom al la pastroj, kaj donis ankaux al siaj kunuloj?


Y ri Jesús xubij: Ye lajuj cˈa ri xecˈachoj chare ri quiyabil y xechˈajchˈojir. Y ri belejeˈ chic, ¿acuchi (achique) yecˈo wi? 	 Kaj Jesuo responde diris:CXu ne la dek estis purigitaj? sed kie estas la naux?


Y ri nrajoˈ ri Nataˈ Dios ri yin takayon pe, ya cˈa chi quinojel ri ye ruyaˈon chuwe, man ta jun xtisach ca, y pa ruqˈuisbel kˈij xquencˈasoj el chiquicojol ri caminakiˈ. 	 Kaj estas la volo de Tiu, kiu min sendis, ke el cxio, kion Li donis al mi, mi ne perdu ion, sed relevu gxin en la lasta tago.


Ruma chinuwech riyin can ma rucˈamon ta chi ntek el jun ri cˈo pa cárcel, wi xa ma ntek ta el rubixic achique rumac ye rubanon, xchaˈ ri Festo chare ri rey Agripa. 	 CXar sxajnas al mi senracie, sendi arestiton, kaj ne klarigi la akuzojn kontraux li metitajn.


Y chukaˈ ri Tataˈixel xuyaˈ kˈatbel tzij pa nukˈaˈ riche (rixin) chi nkˈet tzij, ruma can yin cˈa riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. 	 kaj Li donis al li la rajton fari jugxon, cxar li estas la Filo de homo.


Ri xquebano cˈa ri kˈatoj, can cˈo cˈa rajel ruqˈuexel xtiquicˈul; y ri ruwech ri ticoˈn ri xtiquimol ca, yacˈariˈ ri winek ri can xtiquicˈul quicˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, riche (rixin) chi queriˈ, ri ye tiquiyon ca ri ruchˈabel ri Dios, y ri yecˈolo ruwech ri ticoˈn riˈ, junan cˈa xtiquicot ri cánima. 	 La rikoltanto ricevas salajron, kaj kolektas frukton por eterna vivo, por ke gxoju kune la semanto kaj la rikoltanto.


Riyix ma nicˈatzin ta chi nichˈujirisaj iwiˈ ruma nichˈob yan riche (rixin) ri chuaˈk. Ri chuaˈk can cˈo wi ri xtucˈom pe. Tiyaˈ cˈa ca riche (rixin) chuaˈk, ruma ronojel kˈij can cˈo wi rucˈayewal nucˈom pe. 	 Tial ne zorgu pri la morgauxa tago, cxar la morgauxa tago zorgos pri si mem. Suficxa por la tago estas gxia propra malbono.


Can tibij cˈa chukaˈ chare chi can jabel ruwarukˈij ri winek ri can rucukuban rucˈuˈx wuqˈui y ma yirumalij ta ca. Quecˈariˈ xbix el chique ri caˈiˈ discípulos. 	 Kaj felicxa estas cxiu, kiu ne falpusxigxas pro mi.


Y ri Jesucristo xchˈo cˈa y xubij: Riyin xa yipe yan. Jabel cˈa ruwaquikˈij quinojel winek ri yeniman ri nukˈalajsaj ri Dios chupan re jun wuj reˈ. 	 Kaj jen mi rapide venos. Felicxa estas tiu, kiu observas la vortojn de la profetajxo de cxi tiu libro.


Riyin ri Claudio Lisias, ntek cˈa el rutzil awech riyit nimalaj aj kˈatbel tzij Félix. 	 Klauxdio Lisias al lia ekscelenco Felikso, la provincestro, saluton.


Y quinojel xtiquibij chi ri Jesucristo yariˈ ri Ajaf, riche (rixin) chi queriˈ can xtiquiyaˈ rukˈij rucˈojlen ri Katataˈ Dios. 	 kaj cxiu lango konfesu, ke Jesuo Kristo estas Sinjoro, al la gloro de Dio, la Patro.


Ri Pedro can xutzekelbej cˈa el ri ángel, pero ma nichˈobotej ta chuwech, wi kas kitzij chi nicol el ruma ri ángel, o xa nachicˈ. 	 Kaj li eliris, kaj sekvis; kaj li ne sciis, ke reala estas tio, kion faris la angxelo, sed li pensis, ke li vidas vizion.


¡Oh rey Agripa! ¿Nanimaj riyit ri quibin ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca? Riyin wetaman chi can nanimaj wi. 	 Regxo Agripo, cxu vi kredas la profetojn? mi ja scias, ke vi kredas.


Tiwacˈaxaj cˈa jabel re xtinbij chiwe: Cˈo cˈa jun achi ri xbe pa jopin ijaˈtz. 	 Auxskultu:jen semisto eliris, por semi;


Ri xquiben waˈin chupan ri kˈij riˈ, achiˈel xa cajiˈ mil winek. Y cˈacˈariˈ ri Jesús xerutek el ri winek chi tak cachoch. 	 Kaj ili estis proksimume kvar mil, kaj li forsendis ilin.


Queriˈ ri tzˈibatal ca. Y ri ruchˈabel ri Dios nubij chukaˈ: Riyix ri ma yix israelitas ta, quixquicot quiqˈui ri ye israelitas, ri rutinamit ri Dios. 	 Kaj ankaux oni diras: GXoju, ho gentoj, kun Lia popolo.


Tabij chique ri beyomaˈ chi quequibanalaˈ qˈuiy utzil, y ye beyomaˈ ta chubanic ri utz chique nicˈaj chic. Chi ma tiquiqˈueqˈuej ta yequitoˈ nicˈaj chic ri nicˈatzin quitoˈic. Xa can quequitoˈ jabel. 	 ke ili bone agadu, ke ili estu ricxaj je bonaj faroj, ke ili estu pretaj disdoni, simpatiemaj;


Y can yacˈariˈ tek xubij: Riyin ntzˈet chi la caj jakel y ntzˈet ri Jesús ri Cˈajolaxel ri xoˈalex ka chkacojol cˈo pa rajquikˈaˈ ri Dios, xchaˈ. 	 kaj diris:Jen mi vidas la cxielon malfermitan kaj la Filon de homo starantan dekstre de Dio.


Riyin ma yincˈo ta apo iwuqˈui, pero ri wánima cˈo iwuqˈui. Y rumariˈ xinchˈob yan ri achique nicˈatzin chi nikaben chare ri kachˈalal ri cˈo chupan ri mac riˈ. 	 CXar mi vere, korpe forestante, sed spirite cxeestante, jam jugxis, kvazaux cxeestante, tiun, kiu tiel faris tion,


Wachˈalal, nbij cˈa chiwe riyix ri can icˈuan jun cˈaslen achiˈel ri nrajoˈ ri Lokˈolaj Espíritu: Wi cˈo cˈa jun kachˈalal ri nika pa mac, riqˈui cˈa chˈuchˈujil tibeyacaˈ pe, riche (rixin) chi queriˈ nitzolij chic pe rucˈuˈx riqˈui ri Dios. Y can tibanaˈ cˈa cuenta iwiˈ riche (rixin) chi ma yixtzak ta chukaˈ riyix. 	 Fratoj, ecx se homo estos trovita en ia kulpo, vi, kiuj estas spiritaj, restarigu tiun per spirito de mildeco; rigardante vin, cxiu sin mem, por ke vi ne estu tentataj.


Y chiriˈ cˈo cˈa apo jun yabel yaˈ nojnek riqˈui chˈomilaj ruyaˈal uva. Y ri soldados chupan riˈ xquimubaˈ wi el jun esponja, y xquiyaˈ el chutzaˈn jun ti cheˈ ri hisopo rubiˈ, y cˈacˈariˈ xquiyaˈ chare riche (rixin) chi nutzˈub (nutzˈubaj). 	 Kusxis tie vazo plena de vinagro; oni do metis spongon, plenigitan per la vinagro, sur hisopon, kaj levis gxin al lia busxo.


Queˈicˈachojsaj cˈa yawaˈiˈ. Ri cˈo cˈa ri yabil lepra chiquij, can tibanaˈ cˈa chique chi nichˈajchˈojir jabel ri quichˈacul. Ri ye caminek chic, queˈicˈasoj. Can queˈiwelesaj cˈa chukaˈ ri itzel tak espíritu. Y ruma cˈa ronojel re uchukˈaˈ reˈ xa sipan chiwe riyix, can queriˈ cˈa chukaˈ tibanaˈ riyix. Tek niben ca ri utzil, ma ticˈutuj ta rajel. 	 Malsanulojn sanigu, mortintojn levu, leprulojn purigu, demonojn elpelu:donace vi ricevis, donace donu.


¿Chukaˈ can ma ninatej ta cˈa chiwe tek xentzuk ri cajiˈ mil winek riqˈui ri wukuˈ caxlan wey? Chukaˈ chiriˈ can cˈa pa tak chaquech na ri xeˈimol ca. 	 Nek la sep panojn de la kvar mil, kaj kiom da korbegoj vi kolektis?


Y tek ri Jesús cˈo chic pa rachoch ri Dios y nucˈut chic ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech ri winek, ri principaliˈ tak sacerdotes y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri winek, xeˈapon apo riqˈui ri Jesús y xquicˈutuj cˈa chare: ¿Achique chi kˈatbel tzij cˈo pan akˈaˈ riche (rixin) chi xeˈawokotaj el ri winek ri yecˈayin re pa rachoch ri Dios? ¿Y achique chukaˈ xyaˈo ri kˈatbel tzij riˈ pan akˈaˈ chi yeˈabanalaˈ quereˈ? xechaˈ chare. 	 Kaj kiam li jam venis en la templon, la cxefpastroj kaj la pliagxuloj de la popolo venis al li, dum li instruis, kaj ili diris:Laux kia auxtoritato vi faras cxi tion? kaj kiu donis al vi tian auxtoritaton?


Y yacˈariˈ tek quinojel ri achiˈaˈ ri pa moc (comon) yekˈato tzij ri ye tzˈuyul chiriˈ, xquitzuˈ xquitzuˈ ruwech ri Esteban. Y xquitzˈet chi xjalatej ri rupalej y xuben achiˈel nitzuˈun jun ángel. 	 Kaj cxiuj, kiuj sidis en la sinedrio, fikse rigardante lin, vidis lian vizagxon kvazaux vizagxon de angxelo.


Yacˈa riyix ma tiben ta queriˈ. Xa queˈiwajoˈ ri winek ri yeˈetzelan iwuche (iwixin); tibanaˈ utzil chique. Y tek riyix niyaˈ pa kajic jun icosa, man cˈa tiwoyobej ta ri ruqˈuexel. Wi queriˈ niben, nim ri rajel ruqˈuexel ri xticˈul, y xtikˈalajin cˈa chi can yix ralcˈual chic ri nimalaj Dios. Riyaˈ jabel runaˈoj quiqˈui ri winek ri sibilaj ye itzel, y jabel runaˈoj quiqˈui ri majun bey yematioxin ta. 	 Sed amu viajn malamikojn, kaj bonfaru, kaj pruntedonu, pri neniu perdante esperon; kaj via rekompenco estos granda, kaj vi estos filoj de la Plejalta; cxar Li estas bona al la nedankemuloj kaj malbonuloj.


Rumariˈ can nikatij cˈa kakˈij chi nikaben ri nrajoˈ ri Dios riche (rixin) chi utz yojrutzˈet. Nikajoˈ chi utz yojrutzˈet tek cˈa yoj qˈues na chuwech re ruwachˈulef y chukaˈ tek ma yoj qˈues ta chic chuwech re ruwachˈulef. 	 Tial ankaux ni ambicias, cxu cxeestante aux forestante, esti akceptindaj cxe li.


Y ri Jesús retaman chic cˈa ronojel achique ri xquerucˈulwachij. Rumariˈ tek Riyaˈ can xbe cˈa chiquicˈulic ri ye chapoy riche (rixin) y xucˈutuj cˈa chique: ¿Achique cˈa ri nicanoj? xchaˈ chique. 	 Jesuo do, sciante cxion, kio venos al li, pasxis antauxen, kaj diris al ili:Kiun vi sercxas?


Riyaˈ xtukˈalajsaj cˈa chiquiwech ri winek chi ye aj maquiˈ, ruma ma yinquinimaj ta riyin. 	 rilate pekon, cxar ili ne kredas al mi;


xchaˈ chare. Yacˈa ri Jesús xubij chare ri itzel winek: Riyin ma nben ta ri narayij riyit. Ruma tzˈibatal ca chukaˈ chupan ri ruchˈabel ri Dios chi ma tatojtobej ta ri Awajaf Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 Jesuo diris al li:Ankaux estas skribite:Ne provu la Eternulon, vian Dion.


Y tek ri Dios xrelesaj ri kˈatbel tzij pa rukˈaˈ ri Saúl, pa rukˈaˈ cˈa ri David xuyaˈ wi ri kˈatbel tzij riche (rixin) chi xoc rey. Ri Dios can xubij cˈa chrij ri rey David: Riyin ntzˈet chi ri David ri rucˈajol ri Isaí, riyaˈ jun achi ri can nika wi chinuwech, ruma can xtuben wi ri nrajoˈ ri wánima, xchaˈ ri Dios. 	 Kaj formetinte lin, Li levis al ili Davidon kiel regxon, pri kiu Li parolis, atestante:Mi trovis Davidon, filon de Jisxaj, viron laux Mia koro; li plenumos Mian tutan volon.


Rumariˈ toka cˈa chiˈicˈuˈx acuchi (achique) yix tzaknek wi. Chiriˈ cˈa chukaˈ titzolin wi pe icˈuˈx. Can tibanaˈ chic cˈa achiˈel xiben ri nabey mul. Ruma wi xa ma que ta riˈ xtiben, chanin cˈa xquinapon iwuqˈui y xtinwelesaj el ri icandelero ri acuchi (achique) cˈo wi. Y queriˈ xtinben chiwe wi ma xtitzolin ta pe icˈuˈx. 	 Memoru do, de kie vi falis, kaj pentu, kaj faru la unuajn farojn; alie mi venos al vi, kaj formovos vian lampingon el gxia loko, se vi ne pentos.


Y kas kitzij wi chi ri Jesús ma xpe ta chiquicolic ri ángeles. Riyaˈ xa can xpe chkacolic riyoj ri yoj riy rumam ca ri Abraham. 	 CXar vere li ektenas ne angxelojn, sed la idaron de Abraham li ektenas.


Riyin can nbij wi cˈa chiwe chi xabachique achi ri nujech riˈ riqˈui ri rixjayil y xa ma ruma ta chi ri ixok xucˈom ruwech jun chic achi; wi ri achi riˈ nucˈom chic pe jun ixok, ri achi riˈ nimacun chuwech ri Dios. Y wi cˈo cˈa jun achi ri nucˈuan el ri ixok ri jachon ca ruma ri rachijil, chukaˈ ri achi riˈ nimacun chuwech ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 Sed mi diras al vi:Kiu forsendos sian edzinon krom pro malcxasteco, kaj edzigxos kun alia, tiu adultas; kaj kiu edzigxas kun la forsenditino, tiu adultas.


Y cˈacˈariˈ ri Ajaf Jesús xubij: Riyin wetaman chi riyix xiwacˈaxaj ri jabel tak chˈabel ri xerubij ri aj kˈatbel tzij, y riyaˈ xa ma utzilaj aj kˈatbel tzij ta. 	 Kaj la Sinjoro diris:Auxskultu, kion diras la maljusta jugxisto.


Y tek ri Jesús kajnek chic cˈa pe pa ruwiˈ ri juyuˈ, ri winek ri ye tzeketel chrij can sibilaj ye qˈuiy. 	 Kaj kiam li malsupreniris de la monto, lin sekvis grandaj homamasoj.


Achiˈel ri nubij ri Dios chupan ri wuj ri tzˈiban ca ruma ri Oseas: Ri winek ri ma ye nutinamit ta, xtinben chique chi xqueˈoc nutinamit. Ma ye wajowan ta pe, pero xquenwajoˈ cˈa. 	 Kiel Li diras ankaux en Hosxea: La popolon ne Mian Mi nomos Mia popolo, Kaj la neamatinon amatino.


Y jun bey cˈa, ri Jesús cˈo pa jun lugar, y nuben cˈa orar. Y tek tanel chic ka, jun cˈa chique ri rudiscípulos xubij chare: Ajaf, kojatijoj riche (rixin) chi nikaben orar, achiˈel ri Juan ri Bautista xerutijoj ri rudiscípulos riche (rixin) chi niquiben orar. 	 Kaj li pregxis en iu loko; kaj kiam li cxesis pregxi, unu el liaj discxiploj diris al li:Sinjoro, instruu nin pregxi, kiel ankaux Johano instruis siajn discxiplojn.


Can xibe wi cˈa apo riqˈui ri ángel, y xincˈutuj ri ti alaj libro chare. Y ri ángel xubij cˈa chuwe: Tachapaˈ cˈa re wuj reˈ y tatijaˈ. Y ri pan achiˈ xtanaˈ chi achiˈel ruquiˈil ri cab xtuben. Yacˈa ri apan qˈuey qˈuey xtuben, xchaˈ chuwe. 	 Kaj mi iris al la angxelo, kaj diris al li:Donu al mi la libreton. Kaj li diris al mi:Prenu gxin, kaj formangxu gxin; kaj gxi maldolcxigos al vi la ventron, sed en via busxo gxi estos dolcxa kiel mielo.


Y ri jun cˈa ri nichˈo pe riqˈui ri Pedro, pa rucamul xubij chic cˈa pe chare: Ronojel ri chˈajchˈojsan chic pe ruma ri Dios, can chˈajchˈoj wi riˈ, y man cˈa tabij ta chi ma chˈajchˈoj ta. 	 Kaj vocxo venis al li denove duan fojon:Kion Dio purigis, tion vi ne nomu profana.


Y xbecˈulun pe jun quiej quek rij. Y ri chˈocolbeyon riche (rixin), xjach cˈa uchukˈaˈ pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nuyaˈ chˈaˈoj chiquicojol ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef, riche (rixin) chi queriˈ tiquicamisalaˈ na quiˈ. Y xjach chukaˈ el jun nimalaj espada pa rukˈaˈ. 	 Kaj eliris alia cxevalo, flamkolora; kaj al la sidanta sur gxi estis donite forpreni pacon de la tero, kaj ke oni mortigu unu la alian; kaj al li estis donita granda glavo.


Rumariˈ, wi xa ya ri itzel tak karaybel ri xquekabanalaˈ, xa jun cˈaslen riche (rixin) camic ri xtikacˈul. Yacˈa wi nikacˈuaj ri cˈaslen ri nrajoˈ ri Lokˈolaj Espíritu, xtikacˈul cˈa ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 CXar kiu semas por sia karno, el la karno tiu rikoltos putradon; sed kiu semas por la Spirito, el la Spirito tiu rikoltos eternan vivon.


Y ri winek ri xesiqˈuix (xeˈoyox) ruma ri Simón ri fariseo y junan yecˈo riqˈui ri Jesús ri chiriˈ pa mesa, niquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Achique cˈa chi achi reˈ? Ruma can yerucuy chukaˈ mac, yechaˈ. 	 Kaj tiuj, kiuj sidis cxe mangxo kun li, komencis diri inter si:Kiu estas cxi tiu, kiu ecx pardonas pekojn?


Ruma xabacuchi (xabachique) cˈa ri quimolon wi quiˈ ye caˈiˈ o ye oxiˈ pa nubiˈ riyin, can yincˈo cˈa pa quinicˈajal, xchaˈ ri Jesús. 	 CXar kie du aux tri kunvenas en mia nomo, tie mi estas meze de ili.


Y cˈa ya tek kˈaxnek chic cˈa ri nimakˈij tek nitij ri caxlan wey ri majun chˈom (levadura) riqˈui, cˈacˈariˈ tek riyoj xoj‑oc el pa jun barco, y xkayaˈ ca ri tinamit Filipos. Y wuˈoˈ kˈij cˈa ri xojbiyin riyoj riche (rixin) chi xojapon quiqˈui, chiriˈ pa Troas. Y wukuˈ cˈa kˈij ri xojcˈojeˈ ka chiriˈ. 	 Kaj ni sxipiris de Filipi post la tagoj de macoj, kaj alvenis al ili en Troas post kvin tagoj, kaj tie ni restis sep tagojn.


Y queriˈ chukaˈ ri Abel ruma chi rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ riyaˈ xutzuj (xusuj) jun ofrenda chare ri Dios ri más utz xtzˈet ruma ri Dios que chuwech ri ruˈofrenda ri Caín. Y ri Dios can xukˈalajsaj wi cˈa chi ri ofrenda ri xuyaˈ sibilaj utz, y riqˈui riˈ can xkˈalajin chi ri Abel xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. Y astapeˈ ri Abel caminek chic, achiˈel chi xa can nitzijon na pe kiqˈui wacami ruma xucukubaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 Per la fido Habel oferis al Dio pli bonan oferon ol Kain, per kio li ricevis ateston, ke li estas justa, cxar Dio atestis pri liaj donacoj; kaj per gxi li, mortinte, ankoraux parolas.


Can riqˈui cˈa ronojel wánima xintzekelbej ri quicostumbre ri ye wech aj Israel, rumacˈariˈ tek xenwetzelaj ri quiniman chic ri Jesucristo ri nibix iglesia chique; xinben chique chi xquitij pokon, ruma riyin xinchˈob chi rusamaj ri Dios ri nben. Xinchˈob chi can choj wi ri nucˈaslen, ruma can xintij wi nukˈij chi xinben ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 rilate fervoron, persekutanto de la eklezio; rilate la justecon, kiu farigxas per la legxo, senkulpa.


Y ri cˈajol riˈ, cˈacˈariˈ tek xtzolin pe rucˈuˈx, y xubij ka pa ránima: Qˈuiy mozos ri yecˈo chrachoch ri nataˈ y cˈo qˈuiy quiway. Y riyin xa jubaˈ ma yicom ka waweˈ ruma wayjal. 	 Sed reveninte al si, li diris:Kiom da dungitoj de mia patro havas panon abunde, sed mi cxi tie pereas de malsato!


Y tek kajnek chic cˈa pe, ri Pedro xutzˈet cˈa chi chupan ri tziek riˈ yecˈo pe ronojel quiwech chicop. Yecˈo ri chicop ri cajiˈ caken, yecˈo ri aj xicˈ tak chicop ri yebe pa cakˈikˈ y nicˈaj chic quiwech chicop ri xa niquikirirej quipan tek yebiyin. 	 kaj en gxi trovigxis cxiaj kvarpiedaj bestoj kaj rampajxoj de la tero kaj birdoj de la cxielo.


Y ri Simón Pedro xubij cˈa chare ri Jesús: Ajaf, ¿achoj riqˈui ta cˈa chic yojbe wi? Majun chic jun achoj riqˈui yojbe wi, ruma xaxu (xaxe) wi ri achˈabel riyit ri niyaˈo cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Simon Petro respondis al li:Sinjoro, al kiu ni iru? vi havas la vortojn de eterna vivo.


Y chukaˈ ri rutziak can xjalatej ri yetzuˈun. Can sibilaj rusakil xuben, can achiˈel ri chumatef ri nika, y hasta nitzˈitzˈan. Y majun cˈa jun aj chˈajoy tziek ri nicowin ta nuben queriˈ rusakil chare jun tziek. 	 kaj liaj vestoj farigxis brilantaj, treege blankaj, kiel fulisto sur la tero ne povas blankigi.


Ri Jesús xubij cˈa chiwe: Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can cˈo cˈa chi xquijach pa quikˈaˈ ri aj maquiˈ. Xquicamisex chuwech cruz. Y pa rox kˈij xquicˈastej pe, chinek ca chiwe, xechaˈ ri ye caˈiˈ achiˈel achiˈaˈ riˈ. 	 dirante, ke la Filo de homo devas esti transdonita en la manojn de pekuloj kaj esti krucumita, kaj la trian tagon relevigxi.


Y xuben chukaˈ chi ri pa ruwachˈulef Canaán xeqˈuis ri winek quiche (quixin) wukuˈ tinamit, y ri culef ri winek riˈ xuyaˈ ca pa quikˈaˈ ri ye katiˈt kamamaˈ. 	 Kaj eksterminte sep naciojn en la lando Kanaana, Li donis al ili ilian landon kiel heredon por cxirkaux kvarcent kvindek jaroj;


Y wi yixetzelex cuma ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, tinatej chiwe chi ma xu (xe) ta wi chiwe riyix queriˈ niquiben, xa can queriˈ chukaˈ quibanon pe chuwe riyin. 	 Se la mondo malamas vin, vi scias, ke gxi malamis min pli frue, ol vin.


Ri Pedro y ri Juan cˈa yechˈo na cˈa chiquiwech ri winek, tek xeˈoka ri sacerdotes ye cachibilan ri achiˈaˈ saduceos, y chukaˈ ri achi ri cˈo más rukˈij chiquicojol ri achiˈaˈ ri ye chajinel pa rachoch ri Dios. 	 Kaj dum ili parolis al la popolo, venis sur ilin la cxefpastroj, la kapitano de la templo, kaj la Sadukeoj,


Can xocˈojeˈ wi cˈa ka chuwech re ruwachˈulef ri banon ruma Riyaˈ, pero ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef reˈ xa ma xquetamaj ta cˈa ruwech tek xoka. 	 Tiu estis en la mondo, kaj la mondo per li estigxis, kaj la mondo lin ne konis.


Y cˈa yecˈo na más ri quiyaˈon ca jun utzilaj cˈambel naˈoj chkawech chrij ri cukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios. Pero ma nuyaˈ ta tiempo riche (rixin) chi yentzijoj chiwe, achiˈel chrij ri Gedeón, ri Barac, ri Sansón, ri Jefté, ri David, ri Samuel y queriˈ chukaˈ ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 Kaj kion mi diru plu? cxar mankus al mi tempo por rakonti pri Gideon kaj Barak kaj SXimsxon kaj Jiftahx kaj David kaj Samuel kaj la profetoj;


Ruma riyix cˈo jun cˈacˈacˈ icˈaslen. Y ri cˈaslen riˈ ma ya ta ri jun cˈaslen ri xa niqˈuis, ri xicˈul tek xixalex, ma que ta riˈ. Ri cˈacˈacˈ icˈaslen, yariˈ ri xicˈul tek xinimaj ri ruchˈabel ri Dios, chˈabel ri majun bey xtiqˈuis ta, y can cˈo wi cˈaslen riqˈui. 	 renaskite, ne el pereema semo, sed el nepereema, per la vorto de Dio, vivanta kaj restanta.


Y más chi na rucˈayewal nika pa quiwiˈ ri winek ri yebano ri itzel tak raybel riche (rixin) ri chˈaculaj, y ri yequetzelaj xabachique chi kˈatbel tzij. Can ye yaquel apo riche (rixin) chi nikˈat tzij pa quiwiˈ ruma ri Dios. Ma yeqˈuix ta niquiben ri etzelal y ma niquixibij ta chukaˈ quiˈ niquiben xabachique ri nicajoˈ niquiben. Y ma niquixibij ta quiˈ chi niquibij tzij chiquij ri nimaˈk quikˈij. 	 sed precipe tiujn, kiuj iras laux la karno en volupto de malpurajxo, kaj malestimas regadon. Arogantaj, obstinaj, ili ne timas insulti auxtoritatojn;


Yacˈa ri Dios ri xbano ronojel. Y ronojel ri xuben Riyaˈ, can riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij. Y ruma chi ri Dios nrajoˈ chi can ta ye qˈuiy ralcˈual yebe chilaˈ chicaj riqˈui Riyaˈ y nicˈojeˈ cˈa quikˈij quicˈojlen, rumariˈ can rucˈamon cˈa chi ri xcˈamo pe ri colotajic xukˈaxaj tijoj pokonal riche (rixin) chi queriˈ tzˈaket xuben ri rucˈaslen ri xucˈuaj re waweˈ chochˈulef y queriˈ xkˈalajin chi can kitzij chi Colonel. 	 CXar konvenis al Li, por kiu cxio estas, kaj de kiu cxio estas, alkondukanta multajn filojn al gloro, perfektigi per suferado la estron de ilia savo.


Y ri Cristo can cˈo wi pe nabey chuwech ronojel ri cosas, y ya Riyaˈ ucˈuayon quiche (quixin), rumariˈ tek cˈa yecˈo na ronojel. 	 kaj li estas antaux cxio, kaj en li cxio ekzistas.


Ruma ri Ajaf tek xtipe chic chilaˈ chicaj, can xtichˈo pe riqˈui chˈabel ri can cˈo chi ninimex ri nubij, y riqˈui ruchˈabel nimalaj ángel. Y xtikˈajan pe ri trompeta riche (rixin) ri Dios. Y yariˈ tek xquecˈastej el ri caminakiˈ ri xquinimaj el ri Jesucristo. 	 CXar la Sinjoro mem malsupreniros de la cxielo, kun signalkrio, kun la vocxo de la cxefangxelo, kaj kun la trumpeto de Dio; kaj la mortintoj en Kristo levigxos la unuaj;


Y tek xcanaj ca ruyon ri Jesús quiqˈui ye caˈiˈ oxiˈ winek y ri ye cablajuj rudiscípulos, ri yecˈo riqˈui xquicˈutuj cˈa chare chi achique cˈa ri nrajoˈ nubij chique riqˈui ri cˈambel tzij ri xutzijoj chique. 	 Kaj kiam li estis sola, tiuj, kiuj alestis kune kun la dek du, demandis lin pri la paraboloj.


Riyin ri xitico ri ruchˈabel ri Dios pa tak iwánima, y ri kachˈalal ri achiˈel xuyiˈaj ri chˈabel riˈ ruma xsamej chicojol, xa yoj junan cˈa riqˈui, chi yoj caˈiˈ cˈa xtikacˈul ri rajel ruqˈuexel ri samaj ri xkaben chikajujunal. 	 Sed la plantanto kaj la akvumanto estas unu; sed cxiu ricevos sian propran rekompencon laux sia laboro.


Ri tijonic riˈ can nuben achiˈel nuben ri itzel yabil chi nikˈey ri chˈaculaj ruma. Y jojun chique ri yeyaˈo ri tijonic riˈ ye ri Himeneo y ri Fileto. 	 kaj ilia parolo dismordos kiel gangreno; el kiuj estas Himeneo kaj Fileto,


ri Mateo, ri Tomás, ri Jacobo ri rucˈajol ri jun achi ri Alfeo rubiˈ, ri Simón ri cˈo quiqˈui ri jumoc achiˈaˈ ri celadores nibix chique, 	 kaj Mateon kaj Tomason, kaj Jakobon, filon de Alfeo, kaj Simonon, nomatan Fervorulo,


Y yacˈariˈ tek ri tziek ri achoj riqˈui jachon wi ri rupan ri rachoch ri Dios xel pa caˈiˈ. Xuchop pe cˈa pa ruwiˈ y xbeqˈuis cˈa chuxeˈ ka. Chukaˈ ri ruwachˈulef can xsilon cˈa y ri nimaˈk tak abej xepax. 	 Kaj jen la kurteno de la sanktejo dissxirigxis en du pecojn de supre gxis malsupre; kaj la tero tremis; kaj la rokoj diskrevis;


Y tek xacˈaxex cˈa ri chˈabel riˈ cuma ri sibilaj ye qˈuiy winek ri yecˈo chiriˈ, yecˈo qˈuiy xebin chi xa jun coklajay ri xquicˈaxaj. Yacˈa ri nicˈaj chic xquibij chi jun ángel ri xchˈo pe chare. 	 Do la apudstaranta homamaso, auxdinte, diris, ke tondris; aliaj diris:Angxelo parolis al li.


Quixquicot quiqˈui ri yequicot, y quixokˈ quiqˈui ri yeˈokˈ. 	 GXoju kun gxojantoj, ploru kun plorantoj.


Can kitzij cˈa nbij chiwe, chi chilaˈ chicaj cˈo más quicoten tek cˈo jun aj mac ri nitzolin pe rucˈuˈx riqˈui ri Dios que chiquiwech yecˈo ta noventa y nueve ri choj quicˈaslen, ri ma nicˈatzin ta chique chi nitzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 Mi diras al vi, ke tiel same estos gxojo en la cxielo pro unu pekulo, kiu pentas, pli ol pro nauxdek naux justuloj, kiuj ne bezonas penton.


Y ri Ajaf Dios can xtutek chic cˈa pe ri Jesucristo, ri Jesucristo ri can yaˈon pe rutzijol chiwe ruma ri Ajaf Dios. 	 kaj por ke Li sendu la por vi difinitan Kriston, Jesuon,


Riyaˈ sibilaj nim cˈa rukˈij xticˈojeˈ, y xtubiniˈaj chukaˈ Rucˈajol ri nimalaj Dios. Ri Jesús jun chique ri ye riy rumam ca ri rey David, y ri Ajaf Dios can ya cˈa Riyaˈ ri xtutzˈuyubaˈ pa ruchˈacat ri rey David ri xcˈojeˈ ojer ca, 	 Li estos granda, kaj estos nomata Filo de la Plejaltulo; kaj Dio, la Eternulo, donos al li la tronon de lia patro David;


Y ri ye caˈiˈ cˈa riˈ ri xquetzijon ri xtukˈalajsaj ri Dios chique, ye junan riqˈui ri caˈiˈ cheˈ olivos, chukaˈ ye junan riqˈui ri caˈiˈ candeleros, ri yecˈo apo chuwech ri Dios ri Rajaf ri ruwachˈulef. 	 Ili estas la du olivarboj kaj la du lampingoj, starantaj antaux la Sinjoro de la tero.


Y ri Jesús xbe chic cˈa jun bey chuchiˈ ri choy; y quinojel cˈa ri winek xeˈapon riqˈui, y Riyaˈ xerutijoj cˈa riqˈui ri ruchˈabel ri Dios. 	 Kaj denove li eliris al la marbordo, kaj la tuta homamaso venis al li, kaj li instruis ilin.


Y ri Natán, rucˈajol ca ri David, y ri David rucˈajol ca ri Isaí, y ri Isaí rucˈajol ca ri Obed, y ri Obed rucˈajol ca ri Booz, y ri Booz rucˈajol ca ri Salmón, y ri Salmón rucˈajol ca ri Naasón. 	 de Jisxaj, de Obed, de Boaz, de Salma, de Nahxsxon,


Ruma ri wech aj Israel, riyeˈ nicajoˈ chi ri Dios can ta nuben milagros chiquiwech riche (rixin) chi niquinimaj. Y ri ma ye israelitas ta, xa ya ri nimaˈk tak naˈoj ri xa riche (rixin) re ruwachˈulef ri niquicanoj. 	 CXar Judoj postulas signojn, kaj Grekoj sercxas sagxecon;


Yacˈa riyix xa ma que ta riˈ niben. Pa ruqˈuexel chi que ta riˈ, xa yix cˈa riyix ri yixbano ri etzelal y can nicanoj rubanic riche (rixin) chi niben alekˈ y can chique ri kachˈalal niben wi. 	 Tamen ecx vi mem faras maljustecon kaj rabadon, kaj ecx kontraux la fratoj.


Tunaˈ cˈa iwech, tibanaˈ cˈa ri utz chi niben, y ma quixmacun ta chic. Queriˈ nbij chiwe ruma yecˈo chicojol ri ma quetaman ta ruwech ri Dios, y qˈuiy ri ma ya ta rubixic niquiben chare. Rumariˈ tek riyin nbij reˈ chiwe, riche (rixin) chi yixqˈuix ta cˈa jubaˈ. 	 Malebriigxu en justeco, kaj ne peku; cxar kelkaj havas nenian scion pri Dio; mi tion diras, por hontigi vin.


Y wi yecˈo malcaniˈ tak ixokiˈ ri can quiyon chic y can majun chic nilin quiche (quixin), queˈatoˈ. 	 Respektu tiujn vidvinojn, kiuj estas efektive vidvinoj.


Pero majun cˈa chique ri winek ri yebin queriˈ ri niquikˈalajsaj ta quiˈ, ruma xa niquixibij cˈa quiˈ chiquiwech ri israelitas ri cˈo quikˈij. 	 Tamen neniu parolis malkasxe pri li, pro timo antaux la Judoj.


Y riqˈui ri samaj ri yatajnek chake chikajujunal, nikˈalajin chi cˈo ri Lokˈolaj Espíritu kiqˈui. Y ri samaj riˈ yatajnek chake, riche (rixin) chi cˈo utz nucˈom pe chake konojel. 	 Sed al cxiu estas donita la elmontro de la Spirito por utilo.


Ri winek ri ma quiniman ta ri Jesucristo y ma chicojol ta riyix yecˈo wi, ya na ri Dios ri xtikˈato tzij pa quiwiˈ. Yacˈa ri kachˈalal ri cˈo chicojol ri cˈo chupan ri il mac riˈ, rajawaxic chi tiwelesaj el chicojol. 	 dum la eksterulojn jugxas Dio? Forigu el inter vi la malvirtulon.


Y ri ixok ri xatzˈet, yacˈariˈ ri jun nimalaj tinamit ri cˈo pa quiwiˈ ri aj kˈatbel tak tzij riche (rixin) ri ruwachˈulef. 	 Kaj la virino, kiun vi vidis, estas la granda urbo, kiu havas regxecon super la regxoj de la tero.


Can ruma wi cˈa chi xcom ri Cristo chuwech cruz tek junan kawech xuben riqˈui ri Dios. Y junan kawech xuben chake riyoj israelitas iwuqˈui riyix ri ma yix israelitas ta y xrelesaj ri oyowal chkacojol. 	 kaj por kunakordigi ambaux en unu korpo al Dio per la kruco, mortiginte per tio la malamon;


Riyoj can ma yoj cowinek ta kacolon kiˈ chupan ri kamac. Quecˈariˈ kabanon tek xorilaˈ cˈa ri kˈij ri ruchˈobon pe ri Dios chi ri Cristo xcom cˈa kuma riche (rixin) chi xojrucol ri yoj aj maquiˈ. 	 CXar kiam ni ankoraux estis senfortaj, tiam Kristo gxustatempe mortis pro malpiuloj.


Y ruma cˈa chi ri Jesús nutzijoj ri ruchˈabel ri Dios ri chiriˈ pa rachoch ri Dios, can ye qˈuiy cˈa winek ri yeˈapon nimakˈaˈ yan riche (rixin) chi niquicˈaxaj. 	 Kaj la tuta popolo venis al li frumatene en la templo, por auxskulti lin.


Y ruma xa ma junan ta cˈa quiwech, xquichop chi xebe el. Pero can cˈa xquicˈaxaj na el ri ruqˈuisbel tak chˈabel ri xubij ri Pablo. Y riyaˈ xubij: Ri chˈabel ri xuyaˈ ri Lokˈolaj Espíritu chare ri profeta Isaías ri xkˈalajsan ruchˈabel ri Dios, riche (rixin) chi xubij chique ri ye katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca, can utz chukaˈ nuben chi nibix chiwe riyix, ruma ri Lokˈolaj Espíritu xubij cˈa: 	 Kaj ne konsentante inter si, ili foriris, post kiam Pauxlo parolis unu vorton:Bone parolis la Sankta Spirito per la profeto Jesaja al viaj patroj,


Y ri winek cˈa ri ye ruvecinos ri Elisabet y ri ye rachˈalal tek xquicˈaxaj cˈa chi xralaj jun acˈal ruma ri nimalaj rutzil ri Dios, ri winek cˈa riˈ xeˈapon riqˈui chuyaˈic rutzil ruwech, y sibilaj cˈa chukaˈ xequicot riqˈui. 	 Kaj sxiaj najbaroj kaj sxiaj parencoj auxdis, ke la Eternulo pligrandigis Sian bonecon al sxi; kaj ili gxojis kun sxi.


Y yacˈa tek ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl xrelesaj ri ruwuk sello ri achoj riqˈui kˈolin wi ri boron wuj, ri chilaˈ chicaj achiˈel xa jun nicˈaj hora ri majun xkˈajan. 	 Kaj kiam li malfermis la sepan sigelon, farigxis silento en la cxielo por cxirkaux duono de horo.


Y xabachique cˈa winek, astapeˈ xa jun vaso raxyaˈ nuyaˈ chare jun ri ma can ta nim rukˈij pero ruma chi yin rutzekelben, kitzij nbij chiwe chi can cˈo wi rajel ruqˈuexel ri xtucˈul. 	 Kaj kiu trinkigos nur tason da malvarma akvo al unu el cxi tiuj malgranduloj en la nomo de discxiplo, vere mi diras al vi, tiu neniel perdos sian rekompencon.


Y tek ri Jesús xtzolin cˈa jucˈan chic chare ri ruchiˈ ri choy, ri winek yecˈo chiriˈ, riqˈui cˈa quicoten xquicˈul apo, ruma chi ri winek riˈ can ya cˈa Riyaˈ ri coyoben. 	 Kaj kiam Jesuo revenis, la homamaso bonvenigis lin, cxar cxiuj atendis lin.


¿Ma quibin ta cami ca riyeˈ chi ri Cristo can cˈo wi chi nukˈaxaj tijoj pokonal, y cˈacˈariˈ nibe chilaˈ chicaj riche (rixin) chi nbecˈojeˈ chic rukˈij rucˈojlen? xchaˈ chique. 	 CXu la Kristo ne devis suferi cxion tion, kaj eniri en sian gloron?


Cˈacˈariˈ ri Natanael xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: ¿Acuchi (achique) xawetamaj wi nuwech? Y ri Jesús xubij cˈa chare: Riyin xatintzˈet tek cˈa yitcˈo na chiriˈ chuxeˈ ri juwiˈ higo, tek cˈa ma jane carusiqˈuij (caroyoj) pe ri Felipe, xchaˈ ri Jesús chare. 	 Natanael diris al li:Per kio vi min konas? Jesuo respondis kaj diris al li:Antaux ol Filipo vin vokis, kiam vi estis sub la figarbo, mi vin vidis.


Can yacˈariˈ tek ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) ri rudiscípulos y xubij cˈa chique: Riyix jabel iwetaman chi re waweˈ chuwech re ruwachˈulef ri ye aj kˈatbel tak tzij, yeriˈ ri yecˈo pa quiwiˈ ri winek, y ruma chi can cˈo quikˈatbel tzij pa quiwiˈ ri winek, rumariˈ niquinaˈ chi can yecˈa riyeˈ ri ye cajaf ri winek. Xa can xu (xe) wi cˈa ri cˈo quikˈij ri yebin ri cˈo chi niban. 	 Sed Jesuo, alvokinte ilin al si, diris:Vi scias, ke la regantoj de la nacioj kondutas kiel sinjoroj super ili, kaj iliaj granduloj ekzercas auxtoritaton super ili.


Ruma wi xa majun rejkalen nuben chare ri rutijic ri caxlan wey y ri rukumic ri ruyaˈal uva ri ninatabej ri rucamic ri Ajaf Jesucristo, can cˈo wi rucˈayewal nika pa ruwiˈ. 	 CXar la mangxanto kaj trinkanto mangxas kaj trinkas jugxon al si mem, se li ne pripensas la korpon.


Y tek ri achiˈaˈ ri cˈo quetamabel chiquij ri chˈumilaˈ ye elenak chic el, can yacˈariˈ tek jun ángel riche (rixin) ri Ajaf Dios xucˈut riˈ chuwech ri José pa rachicˈ. Y ri ángel riˈ xubij chare: Cayacatej cˈa el. Tacˈuaj el ri acˈal rachibilan ri ruteˈ y quixanmej el waweˈ. Quixbiyin cˈa pan Egipto y quixcˈojeˈ chilaˈ, y riyin xtinyaˈ rubixic chawe tek utz chic yixtzolin pe. Ruma chi re wacami, ri rey Herodes can xtorucanoj wi re acˈal riche (rixin) chi nucamisaj, xchaˈ chare. 	 Kaj post ilia foriro jen angxelo de la Eternulo aperis en songxo al Jozef, dirante:Levigxu, kaj prenu la knabeton kaj lian patrinon, kaj forrapidu en Egiptujon, kaj restu tie, gxis mi parolos al vi; cxar Herodo sercxos la knabeton, por lin pereigi.


Queˈacˈuaj cˈa el, tichˈajchˈojsaj iwiˈ quiqˈui y tiyaˈ chare ri Dios ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés. Y yit cˈa riyit yatojo ronojel ri nicˈatzin. Y cˈacˈariˈ riyeˈ xtiquisocaj el ronojel ri rusmal tak quiwiˈ. Wi riyit xtaben ronojel ri xkabij chawe, ri winek xtiquetamaj cˈa chi xa ma kitzij ta ri nitzijox chawij chi ma naben ta ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés, y xa xtiquibij cˈa chi can nanimaj wi ri ley. 	 prenu cxi tiujn, sanktigu vin kun ili, kaj pagu iliajn elspezojn, por ke ili razu sian kapon; kaj cxiuj scios, ke nenia vero estas en tio, kion oni raportis pri vi, sed ke vi mem ankaux iradas orde, observante la legxon.


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ chique ri rudiscípulos: Wi jun chiwe riyix napon pa nicˈaj akˈaˈ riqˈui jun ramigo ri can retaman ruwech jabel, y nubij ta cˈa chare: Tabanaˈ jun utzil nayaˈ ta oxiˈ caxlan wey chuwe, y xa cˈa xtinyaˈ na ruqˈuexel chawe. 	 Kaj li diris al ili:Kiu el vi havos amikon, kaj iros al li noktomeze, kaj diros al li:Amiko, pruntu al mi tri panojn;


Y xabachique cˈa winek ri xtitzak chuwech re jun abej reˈ, can xtuquiraj riˈ chuwech. Y xabachique cˈa winek ri xtika ri abej riˈ chrij, can xticˈajtej cˈa, xchaˈ ri Jesús. 	 CXiu, kiu falas sur tiun sxtonon, rompigxos; sed sur kiun gxi falos, tiun gxi polvigos.


Y wi ta ri achi riˈ man ta riqˈui ri Dios petenak wi, man ta xcowin xuben ri milagro wuqˈui riyin, xchaˈ. 	 Se cxi tiu homo ne estus de Dio, li nenion povus fari.


Rumariˈ, can tikˈilaˈ cˈa iwiˈ riyix achiˈaˈ y riyix ixokiˈ chi ma ticanolaˈ ta iwiˈ riche (rixin) chi yixmacun. Can sibilaj qˈuiy cˈa ruwech mac ri yecˈo, pero ri mac tek jun achi y jun ixok yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ, xa can chrij ri quichˈacul yemacun wi ka, y majun chic jun mac ri más itzel nuben chare ri winek, achiˈel nuben ri jun mac riˈ. 	 Forkuru de malcxasteco. CXiu peko, kiun homo faras, estas ekster la korpo; sed tiu, kiu malcxastas, pekas kontraux sia propra korpo.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Tiwacˈaxaj cˈa achique nubij ri cˈambel tzij ri nichˈo chrij ri achi ri xbe pa jopin ijaˈtz. 	 Vi do auxdu la parabolon de la semisto.


Yacˈa tek xpe rusekeric, ri Jesús xapon y xbepaˈeˈ cˈa chiriˈ chuchiˈ ri choy. Yacˈa ri discípulos xa man cˈa xquetamaj ta pe ruwech ri Jesús. 	 Sed cxe la tagigxo Jesuo staris sur la marbordo; tamen la discxiploj ne sciis, ke gxi estas Jesuo.


Yacˈa ri nibiyaj chakˈaˈ, can nuchakˈilaˈ (nutochˈ) wi ri raken; ruma xa majun ri sakil riqˈui. 	 Sed se iu iras dum la nokto, li faletas, cxar en li ne estas la lumo.


Y ri principaliˈ tak sacerdotes, qˈuiy cˈa ri niquibilaˈ apo chare ri Pilato, chi niquitzujuj (niquisujuj) ri Jesús. 	 Kaj la cxefpastroj multe lin akuzis.


Ma titzˈuculaˈ ta chic tzij chicojol ka riyix. Ruma iyaˈon chic ca ri itzel cˈaslen ri xicˈuaj. 	 ne mensogu unu al alia, cxar vi jam formetis la malnovan homon kun liaj agoj,


Wacami riyix can ticˈutuˈ cˈa ri utzil ri cˈo iwuqˈui y can ta napon rutzijol cˈa quiqˈui ri iglesias chi riyix can yeˈiwajoˈ wi ri kachˈalal. Can achiˈel ta cˈa ri itzijol ri kelesan riyoj, chi sibilaj yix jabel, can que cˈa riˈ tibanaˈ. 	 Vi do elmontru al ili antaux la eklezioj la pruvon de via amo kaj de nia fanfaronado pro vi.


Riyaˈ xubij cˈa chique: Riyin nchˈob chi wi nikachop chic el bey pa ruwiˈ yaˈ, xa can cˈo rucˈayewal xtucˈom pe, ma xaxu (xaxe) ta wi chare re barco y ri ejkaˈn ri rucˈuan el, xa can queriˈ chukaˈ chake riyoj, xchaˈ. 	 dirante al ili:Ho viroj, mi ekvidas, ke la vojagxo estos kun difekto kaj multa perdo, ne nur de la sxargxo kaj de la sxipo, sed ankaux de niaj vivoj.


Tek ri discípulos xquijek anej ri runakˈ quiwech, majun chic cˈa ri xquitzˈet, xa can ruyon chic ri Jesús cˈo ca. 	 Kaj levinte siajn okulojn, ili vidis neniun krom Jesuo sola.


Yacˈa ri Jesús yacˈariˈ tek riqˈui ruchukˈaˈ xurek ruchiˈ, y xujech cˈa ri ránima pa rukˈaˈ ri Dios; y xcom ka. 	 Kaj Jesuo, denove kriinte per lauxta vocxo, ellasis for la spiriton.


Ri lajuj aj kˈatbel tak tzij ri cˈa ma jane yekˈato ta tzij, can junan wi cˈa quichˈobonic. Y chi ye lajuj xtiquiyaˈ cˈa chiquiwech riche (rixin) chi niquiyaˈ ri quikˈatbel tzij y ri quichukˈaˈ pa rukˈaˈ ri chicop riˈ. 	 Tiuj havas unu intencon, kaj ili donas sian potencon kaj auxtoritaton al la besto.


Pero ri Jesús xubij cˈa chique: Riyix can ximey tek xitzˈet chi riyin pa jun uxlanibel kˈij tek xinben jun milagro. 	 Jesuo respondis kaj diris al ili:Mi faris unu faron, kaj vi cxiuj miras pro tio.


Ri nbij ka chuwij riyin can kitzij wi, y ri Nataˈ ri yin takayon pe, chukaˈ Riyaˈ can kitzij ri nubij chuwij, xchaˈ ri Jesús. 	 Mi estas atestanto pri mi mem, kaj la Patro, kiu min sendis, atestas pri mi.


Y pa ruwiˈ cˈa ri cruz, riyeˈ xquiyaˈ cˈa jun tzˈalan ri tzˈiban el chuwech ri achique mac ri niquibij riyeˈ chi xuben ri Jesús, y rumariˈ nicamisex. Chuwech ri tzˈalan riˈ nubij cˈa: YAREˈ RI JESUS RI QUI‑REY RI ISRAELITAS. 	 Kaj ili metis super lia kapo lian akuzon, skribitan:CXI TIU ESTAS JESUO, LA REGXO DE LA JUDOJ.


Y tek xapon cˈa ri tiempo ri chaˈon ruma ri Dios, ri Dios xutek cˈa pe ri Rucˈajol. Y xoˈalex ka riqˈui jun ixok. Y ruma chkacojol riyoj israelitas xalex wi ri Rucˈajol ri Dios, xcˈojeˈ cˈa chuxeˈ ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 sed kiam venis la pleneco de la tempo, Dio elsendis Sian Filon, el virino naskitan, sub legxo naskitan,


Y tek benak cˈa cánima riqˈui ri quitzij ri ye benak y riqˈui ri niquicˈutulaˈ cˈa chiquiwech ka riyeˈ, ri Jesús cˈastajnek chic el, xeberukˈiˈ cˈa, y junan xebe. 	 Kaj dum ili interparolis kaj diskutis inter si, Jesuo mem alproksimigxis kaj iris kun ili.


Y cˈo chic jun ri nwajoˈ nbij chawe. Y chuwech ri Dios nbij wi, Dios ri niyaˈo quicˈaslen quinojel ri yecˈo. Y chukaˈ chuwech ri Jesucristo nbij wi, ri Jesucristo ri ma xuxibij ta riˈ chi xukˈalajsaj ri kas kitzij chuwech ri aj kˈatbel tzij ri xubiniˈaj Poncio Pilato. Y yacˈareˈ ri nwajoˈ nbij chawe: 	 Mi vin admonas antaux Dio, kiu cxion vivigadas, kaj antaux Kristo Jesuo, kiu antaux Pontio Pilato atestis la bonan konfeson,


Xabachique ta na tinamit o xabachique ta na aldea ri yixapon wi, nabey na tiwetamaj achique winek ri utz chi yixapon pa rachoch. Y can chiriˈ cˈa quixcˈojeˈ wi ka, y can cˈa ya tek yixel pe chupan ri tinamit riˈ, cˈacˈariˈ utz chi niyaˈ ca ri jay ri xixcˈojeˈ wi. 	 Kaj en iu ajn urbo aux vilagxo, en kiun vi eniros, demandu, kiu tie estas inda; kaj logxu tie, gxis vi foriros.


Y jubaˈ ma cawinek junaˈ ri xecˈojeˈ pa desierto, y ri Dios sibilaj xucochˈ ronojel ri xquibanalaˈ. 	 Kaj en la dauxro de cxirkaux kvardek jaroj Li toleris ilian konduton en la dezerto.


Pero yecˈo chukaˈ nicˈaj chic aj Israel ri can cˈo chi yeˈoc pa rajawaren ri caj, ri xa ma xqueˈoc ta, xa xqueˈelesex ca y xquecˈak chupan ri kˈekuˈm, ruma xa can ma xquicukubaˈ ta quicˈuˈx wuqˈui riyin. Y chiriˈ cˈa xqueˈokˈ wi y xtiquikachˈachˈej quey. 	 sed la filoj de la regno estos eljxetitaj en la eksteran mallumon; tie estos la plorado kaj la grincado de dentoj.


Riyeˈ xeˈoc cˈa el pa jun jucuˈ y quichapon cˈa bey ye benak pa ruwiˈ yaˈ riche (rixin) chi yebe cˈa pa tinamit Capernaum, ri cˈo cˈa jucˈan chic ruchiˈ yaˈ. Sibilaj chic kˈekuˈm chiriˈ y ri Jesús xa ma aponak ta quiqˈui. 	 kaj ensxipigxinte, ili veturis trans la maron al Kapernaum. Kaj jam estis mallume, kaj Jesuo ankoraux ne venis al ili.


Riyin xinben chi achiˈel xa majun nunaˈoj ruma xa nuyon riyin xinyaˈ ka nukˈij. Pero xa imac riyix tek xinben queriˈ, ruma can yix ta cˈa riyix riˈ ri xixyaˈo nukˈij. Ruma astapeˈ riyin can majun oc nukˈij, pero ma ntel ta chi tzij chi can yin más coˈol que chiquiwech ri niquibij chi ye nimaˈk tak apóstoles. 	 Mi malsagxigxis:vi min devigis; cxar mi devus estis lauxdata de vi; cxar en nenio mi malsuperis la plej eminentajn apostolojn, kvankam mi estas nenio.


Wi jun cˈa chiwe riyix ri can nrajoˈ chi ya riyaˈ ri nabey, xa tuchˈutinirisaj riˈ, querunimaj querilij quinojel ri nicˈaj chic. 	 kaj kiu volas esti la unua inter vi, tiu estu sklavo de cxiuj.


Ri winek xa akasan jubaˈ rukˈij que chiquiwech ri ángeles. Pero ma riqˈui wi riˈ can xaben chare ri winek chi can cˈo rukˈij rucˈojlen, ruma pa rukˈaˈ riyaˈ ayaˈon wi ronojel ri cosas ri abanon. 	 Vi malaltigis lin malmulte antaux la angxeloj, Per honoro kaj beleco Vi lin kronis. Vi faris lin reganto super la faritajxoj de Viaj manoj;


Can quecˈariˈ tibanaˈ riyix, can quiniwoyobej apo. Achiˈel ri achi chajinel, ruma ma retaman ta ajan (jampeˈ) xtoka ri rajaf ri jay, riyaˈ cˈo chi noyoben apo. Ruma ri rajaf ri jay riqˈui jubaˈ xa noka tek ntoc pe ri akˈaˈ, o ya ri pa nicˈaj akˈaˈ, o tek yesiqˈuin pe ri ecˈ tek xa nipe yan rusekeric o ri nimakˈaˈ yan. Rumariˈ riyix can quiniwoyobej apo. 	 vi do viglu; cxar vi ne scias, kiam venos la domomastro, cxu vespere, cxu noktomeze, cxu cxe la kokokrio, cxu frumatene;


Ruma ri ka‑Dios can achiˈel jun kˈakˈ ri yeruqˈuis ronojel ri ma ye utz ta. 	 cxar nia Dio estas fajro konsumanta.


Y ri Ajaf Jesús xubij cˈa chukaˈ chare ri jun rudiscípulo ri nibix Pedro chare: Simón, Simón, nbij cˈa chawe chi ri Satanás xixrucˈutuj chare ri Dios riche (rixin) chi yixrutojtobej. Can nrajoˈ cˈa yixruchayuj achiˈel nichayux ri trigo chupan jun chuybel. 	 Simon, Simon, jen Satano postulis vin cxiujn, por kribri kiel tritikon;


Ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Can tiwacˈaxaj cˈa ri xtinbij chiwe, chi can tichajij cˈa iwiˈ chuwech ri chˈom (levadura) quiche (quixin) ri achiˈaˈ fariseos y ri achiˈaˈ saduceos, xchaˈ chique. 	 Sed Jesuo diris al ili:Zorgu, kaj gardu vin kontraux la fermentajxo de la Fariseoj kaj Sadukeoj.


Y riqˈui riˈ nikˈalajin chi ri Dios nuyaˈ ri rutzil chake ruma chi Riyaˈ nujoyowaj kawech, y ma ruma ta chi riyoj xkajoˈ chi nijoyowex kawech, y ma ruma ta chi yoj‑el yoj‑oc chucanoxic ri utzil riˈ. 	 Tial do tio apartenas ne al tiu, kiu volas, nek al tiu, kiu kuras, sed al Dio, kiu kompatas.


Wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, tichˈoboˈ cˈa jabel re xtinbij chiwe. Ri Dios ye ri pobres ri ye ruchaˈon riche (rixin) chi ye riyeˈ riˈ ri can nicˈojeˈ jun quicukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios ri can achiˈel jun nimalaj beyomel. Y ye chukaˈ ri pobres ri ye ruchaˈon ri Dios riche (rixin) chi niquicˈul ri herencia pa rajawaren ri Dios can achiˈel ri rutzujun (rusujun) chique ri yeˈajowan riche (rixin). 	 Auxskultu, miaj amataj fratoj; cxu Dio ne elektis la malricxulojn laux la mondo, por esti ricxaj rilate al fido, kaj heredantoj de la regno, kiun Li promesis al tiuj, kiuj Lin amas?


Ruma can pa rutiempo ri Moisés chapatajnek pe y cˈa que na riˈ ntajin rubanic wacami chi pa ronojel tinamit ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, can yecˈo cˈa ri yetijon kiche (kixin) chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés ri pa tak ronojel uxlanibel kˈij. Rumariˈ ketaman achique ri can ma rucˈamon ta chi nikaben, xchaˈ ri Jacobo. 	 CXar de post antikvaj generacioj Moseo havas en cxiuj urboj tiujn, kiuj lin predikas, legate en la sinagogoj cxiusabate.


Ruma ya tek nipe ruchukˈaˈ ri kˈij, yacˈariˈ tek ri kˈayis nichakiˈj y niqˈuis ka. Xa nitzak cˈa el ri rusiˈj y niqˈuis, astapeˈ can jabel nitzuˈun ri pa nabey mul. Can que wi cˈa riˈ jun beyon. Riyaˈ xa chanin nicom el y nuyaˈ ca rumolic ri rubeyomal. 	 CXar la suno levigxas kun la brulvento kaj sekigas la herbon, kaj gxia floro falas, kaj la gracio de gxia formo pereas; tiel ankaux la ricxulo velkos en siaj vojoj.


Y riyix ninaˈ chi can yix ucˈuey quibey ri ye moyiˈ, y yix sakil quiche (quixin) ri yecˈo pa kˈekuˈm, 	 kaj estas konvinkita, ke vi mem estas gvidanto por la blinduloj, lumo por tiuj, kiuj estas en mallumo,


Yecˈo cˈa ye caˈiˈ achiˈaˈ ri xebe pa rachoch ri Dios riche (rixin) chi nbequibanaˈ orar. Ri jun achi, jun chique ri fariseos, y ri jun chic, jun cˈutuy alcawal. 	 Du homoj supreniris en la templon, por pregxi; unu estis Fariseo, kaj la alia estis impostisto.


Ruma tek rubanon ca, riyin xinchˈob cˈa riˈ chi can cˈo chi yenwetzelaj ri winek ri quiniman ri Jesús aj Nazaret, y chukaˈ can cˈo chi nben chique chi niquitij pokon pa nukˈaˈ. 	 Mi mem ja pensis en mi, ke mi devas fari multajn agojn kontraux la nomo de Jesuo, la Nazaretano.


Tabij chique ri kachˈalal chi tiquinimaj ronojel reˈ, riche (rixin) chi niquicˈuaj jun utzilaj cˈaslen, y riqˈui riˈ majun tzij ri nibix ta chiquij. 	 Tion ankaux ordonu, por ke ili estu sen riprocxo.


Y cˈacˈariˈ tek xerucˈuaj chrachoch riche (rixin) chi xerutzuk pe. Y riyaˈ y ri ye aj pa rachoch sibilaj cˈa xquicot ri cánima, ruma xquinimaj ri Dios. 	 Kaj li kondukis ilin en sian domon, kaj arangxis por ili mangxotablon, kaj tre gxojis kun sia tuta domanaro, ekkredinte al Dio.