Y yecˈo cˈa chiwe riyix ri xkˈax yan jubaˈ chiquiwech chi chupan ri kˈij tek xtipe ri Ajaf Jesús chikacˈamaric, xquixquicot riyix kuma riyoj, can achiˈel chukaˈ xkojquicot riyoj iwuma riyix. 	 kiel ankaux vi ja parte prikonsentis pri ni, ke ni estas via singratulado, tiel same, kiel vi ankaux estas la nia en la tago de nia Sinjoro Jesuo.


Y ri Jesús xoc cˈa apo ri pa tinamit Jerusalem y xbekˈax cˈa pe pa rachoch ri Dios y xerutzuˈ ca ri yecˈo chiriˈ. Y tek ntoc cˈa pe ri akˈaˈ, Riyaˈ ye rachibilan ri ye cablajuj rudiscípulos xbe ri pa tinamit Betania. 	 Kaj li eniris en Jerusalemon, en la templon; kaj kiam li cxirkauxrigardis cxion, kaj la horo jam vesperigxis, li foriris al Betania kun la dek du.


Y yacˈariˈ tek xacˈaxatej jun chˈabel y xubij: Riyix ri yixcˈo chicaj, riyix apóstoles, riyix profetas ri xixkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios y riyix chukaˈ ri yix lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios, quixquicot cˈa, ruma ri Dios can rutzˈeton wi pe ri xikˈaxaj pa rukˈaˈ ri Babilonia, y wacami xuyaˈ rutojbalil chare. 	 GXojegu super sxi, ho cxielo, kaj la sanktuloj, kaj la apostoloj, kaj la profetoj; cxar Dio decidis pri sxi laux via jugxo.


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ chique ri winek: Riyix iwetaman achique nitzuˈun ri sutzˈ ri nicˈamo pe job. Y tek nitzˈet cˈa ri sutzˈ riˈ, chanin nibij chi nipe job. Y can nipe wi. 	 Kaj li diris al la homamasoj:Kiam vi vidas nubon levigxantan en la okcidento, vi tuj diras:Venos pluveto; kaj tiel farigxas.


Y tek xeˈapon cˈa, xejoteˈ el ri pa rucaˈn tanaj (wik) jay ri acuchi (achique) ri can yecˈo wi pe ri Pedro, ri Jacobo, ri Juan, ri Andrés, ri Felipe, ri Tomás, ri Bartolomé, ri Mateo, ri Jacobo ri rucˈajol ri jun achi Alfeo rubiˈ, ri Simón ri cˈo quiqˈui ri achiˈaˈ ri nibix Zelotes chique, y ri Judas ri rachˈalal ri Jacobo. 	 Kaj kiam ili envenis, ili supreniris en la supran cxambron, kie logxis Petro kaj Johano kaj Jakobo kaj Andreo, Filipo kaj Tomaso, Bartolomeo kaj Mateo, Jakobo, filo de Alfeo, kaj Simon, la Fervorulo, kaj Judas, filo de Jakobo.


Ruma tek xtapon cˈa ri kˈij riche (rixin) ri tijoj pokonal, yacˈariˈ tek ri tinamit riˈ xtucˈul rutojbalil ronojel ri ye rubanalon pe, y can xtibanatej cˈa ronojel ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios. 	 CXar tiuj estas tagoj de punado, por ke plenumigxu cxio, kio estas skribita.


Ruma wi riyix xa ma nicuy ta rumac jun ri cˈo pokon rubanon chiwe, chukaˈ ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj ma xtucuy ta ri imac ri yeˈibanalaˈ chuwech. 	 Sed se vi ne pardonos, ankaux via Patro, kiu estas en la cxielo, ne pardonos viajn erarojn.


Ruma ri raybel riche (rixin) ri chˈaculaj ma nika ta chuwech ri Lokˈolaj Espíritu, y ri raybel riche (rixin) ri Lokˈolaj Espíritu ma nika ta chuwech ri chˈaculaj. Chi ye caˈiˈ man cˈa xtiquicˈuaj ta quiˈ. Y rumariˈ ma yixcowin ta niben ri niwajoˈ chi niben. 	 CXar la karno deziregas kontraux la Spirito, kaj la Spirito kontraux la karno; cxar cxi cxiuj interbatalas reciproke, por ke vi ne faru tion, kion vi volas.


Y tek kˈaxnek chic cˈa ri uxlanibel kˈij, ri María Magdalena, ri María ri ruteˈ ri Jacobo, y chukaˈ ri ixok Salomé rubiˈ xbequilokˈoˈ pe akˈom ri jubul ruxlaˈ. Y ri akˈom riˈ nicˈatzin cˈa chique riche (rixin) chi nbequiyaˈ ca chrij ruchˈacul ri Jesús. 	 Kaj kiam la sabato jam pasis, Maria Magdalena, kaj Maria, la patrino de Jakobo, kaj Salome acxetis aromajxojn, por ke ili iru kaj sxmiru lin.


Y ri achiˈaˈ ri ye oconek chicojol, astapeˈ riyeˈ quetaman ri xuben ri Dios chique ri xa ma xquinimaj ta tzij ri ojer ca, riyeˈ xa can queriˈ chukaˈ yetajin chubanic, xa achiˈel ri yeˈachicˈ ruma can ye sachnek riqˈui ri quinaˈoj. Can quijachon ri quichˈacul chupan ri mac, ma nicajoˈ ta niquinimaj tzij, y xa yeyokˈon chiquij ri nimaˈk quikˈij. 	 Tamen tiel same ankaux cxi tiuj en siaj songxadoj malpurigas la karnon, malestimas auxtoritaton, kaj insultas honorojn.


Rumariˈ riyix ma yix achiˈel ta chic winek ri yix riche (rixin) jun chic ruwachˈulef. Xa can yix junan chic quiqˈui ri lokˈolaj tak kachˈalal ri ye rutinamit ri Dios y yix ralcˈual chic Riyaˈ. 	 Sekve vi jam estas ne fremduloj kaj paslogxantoj, sed samregnanoj kun la sanktuloj, kaj el la domanaro de Dio,


Riyit awetaman chi quinojel ri kachˈalal ri yecˈo pa tak tinamit riche (rixin) ri Asia yin quiyaˈon chic ca. Can achiˈel xquiben ri kachˈalal Figelo y ri Hermógenes, can queriˈ chukaˈ xquiben riyeˈ. 	 Vi scias, ke forturnigxis de mi cxiuj en Azio, el kiuj estas Figelo kaj Hermogenes.


Wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, ma queˈinimaj ta quinojel ri yebin chi ya ri Espíritu kˈalajsayon chique ri chˈabel ri niquibij. Can tiwacˈaxaj na jabel y tichˈoboˈ na wi kitzij chi ya ri Espíritu riche (rixin) ri Dios ri kˈalajsayon chique ri chˈabel ri niquibij. Ruma ye qˈuiy winek yecˈo chuwech re ruwachˈulef ri niquibij chi ya ri ruchˈabel ri Dios ri niquikˈalajsaj y xa ma kitzij ta. 	 Amataj, kredu ne al cxiu spirito, sed provu la spiritojn, cxu ili estas el Dio; cxar multaj falsaj profetoj eliris en la mondon.


Y can xquiben cˈa ruwachbel jun ti wáquix. Y can xequicot cˈa riqˈui ri xa quikˈaˈ riyeˈ ri xbano ka. Rumariˈ xequicamisalaˈ cˈa chicop chuwech, riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij. 	 Kaj ili faris bovidon en tiuj tagoj, kaj alportis oferon al la idolo, kaj gxojis pri la faritajxo de siaj manoj.


Riyeˈ nicajoˈ yequitijoj ri winek chare ri ruley ri Dios ri rutzˈiban ca ri Moisés. Pero xa ma nikˈax ta chiquiwech ri nubij ri ley riˈ. Ni ma quetaman ta chukaˈ ri achique yequibilaˈ chrij ri nubij ri ley. 	 dezirante esti instruistoj de la legxo, kvankam ili ne komprenas tion, kion ili diras, nek tion, pri kio ili faras aserton.


Re chˈaculaj cˈa re kacˈuan wacami xaxu (xaxe wi) cˈa chuwech re ruwachˈulef nicˈatzin wi chake, pero riche (rixin) chi yojbe chilaˈ chicaj, nicˈatzin jun chˈaculaj riche (rixin) chilaˈ chicaj chake. Ri chˈaculaj caminek chic y nbemuk ca, jun chˈaculaj ri cˈa riche (rixin) na re ruwachˈulef, pero tek xticˈastej el, can jun chˈaculaj ri can riche (rixin) chic chilaˈ chicaj. 	 gxi estas semata lauxanima korpo, gxi relevigxas lauxspirita korpo. Se ekzistas lauxanima korpo, ekzistas ankaux lauxspirita korpo.


Rumacˈariˈ, riyin ri Pablo ri yin yaˈon pa cárcel ruma ri rubiˈ ri Ajaf, can nchilabej cˈa chiwe chi ticˈuaj jun cˈaslen achiˈel ri rucˈamon chi nicˈuaj ruma ya ri Dios ri xsiqˈuin (xoyon) iwuche (iwixin) riche (rixin) chi xixoc ralcˈual. 	 Mi do, malliberulo pro la Sinjoro, petegas vin, ke vi iradu inde je la voko, en kiu vi estas vokitaj,


Chupan cˈa jun nimalaj jay qˈuiy ruwech lek y bojoˈy yecˈo. Yecˈo ri ye banon riqˈui kˈanapuek, yecˈo ri ye banon riqˈui sakapuek, yecˈo ri ye banon riqˈui cheˈ, y yecˈo ri ye banon riqˈui ulef. Yecˈo ri yeˈucusex chare ri cosas nimaˈk quejkalen, y yecˈo chukaˈ ri yeˈucusex chare ri ma can ta cˈo quejkalen. 	 Sed en granda domo estas vazoj ne nur oraj kaj argxentaj, sed ankaux lignaj kaj argilaj, kaj unuj por honoro kaj aliaj por malhonoro.


Wachˈalal, xa sibilaj tiquicot cˈa ri iwánima tek yixtojtobex riqˈui qˈuiy ruwech tijoj pokonal. 	 Rigardu cxion kiel gxojigan, miaj fratoj, kiam vi falas en diversajn tentojn,


Y man cˈa tabij ta chukaˈ chare ri awachˈalal: Tayaˈ kˈij chuwe riche (rixin) chi nwelesaj re ti kˈayis kˈatel pa runakˈ awech, y ma nayaˈ ta ka pa cuenta ri cheˈ kˈeˈel pa runakˈ awech riyit. Tek nabij queriˈ xa caˈiˈ apalej. Nabey na tachojmirisaj ka ri acˈaslen riyit, cˈacˈariˈ utz natoˈ ri awachˈalal chi nuchojmirisaj ri rucˈaslen. 	 Kiel vi povas diri al via frato:Frato, lasu min eltiri la lignereton, kiu estas en via okulo; dum vi ne pripensas la trabon en via propra okulo? Hipokritulo! eltiru unue la trabon el via okulo, kaj tiam vi klare vidos, por eltiri la lignereton, kiu estas en la okulo de via frato.


Wi cˈa xquicˈaseˈ na chuwech re ruwachˈulef, ri samaj ri xtinben, cˈo utz ri xtucˈom pe. Y rumariˈ riyin ma yicowin ta nchaˈ achique ri más utz, la ya ri nwajoˈ yicˈaseˈ na chuwech re ruwachˈulef o la ya ri nwajoˈ yicom. 	 Sed se mi vivados korpe, tio signifas pluan frukton de laboro; kaj mi ne scias, kion elekti.


Y wi ta ri Jesucristo cˈa cˈo ta na chuwech re ruwachˈulef, ma niyatej ta chare chi ntoc jun sacerdote, ruma can cˈa yecˈo na sacerdotes ri ye riy rumam ca ri Leví ri yequicamisaj chicop riche (rixin) chi yequitzuj (yequisuj) chuwech ri Dios, ri can achiˈel nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 Sed se li estus sur la tero, li tute ne estus pastro, tial, ke jam ekzistas oferantoj de donacoj laux la legxo;


Rumariˈ wi cˈo jun ri nikˈaxo, can ronojel ri chˈaculaj ninaˈo ri kˈaxon y wi cˈo jun ri niyaˈox (nyaˈ) rukˈij, can chi ronojel ri chˈaculaj niquicot. 	 Kaj se unu membro suferas, cxiuj membroj kune suferas; aux se unu membro honorigxas, cxiuj membroj kungxojas.


Can tichajij cˈa iwiˈ jabel, chi ma xaxu (xaxe) ta riche (rixin) chi utz yixtzˈetetej cuma ri winek tek niben ri nrajoˈ ri Dios, riˈ ma utz ta. Ruma wi xa queriˈ niben, can majun cˈa rajel ruqˈuexel xticˈul riqˈui ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj. 	 Gardu vin, ke vi ne faru vian justajxon antaux homoj, por esti alrigardataj de ili; alie vi ne havas rekompencon cxe via Patro, kiu estas en la cxielo.


Yacˈa re wacami yincˈo pe waweˈ riche (rixin) chi nikˈat tzij pa nuwiˈ, xaxu (xaxe wi) ruma riyin cukul nucˈuˈx chi ri caminakiˈ cˈo na jun kˈij tek xquebecˈastej pe, achiˈel rutzujun (rusujun) ca ri Dios chique ri katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca. 	 Kaj nun mi staras cxi tie jugxota pro la espero de la promeso farita de Dio al niaj patroj,


Yacˈa riyix ri iniman chic ri Jesucristo, chuxeˈ ri juyuˈ Sion rubiˈ yixcˈo wi apo. Yixcˈo chic nakaj chare ri tinamit riche (rixin) ri cˈaslic Dios, ri nibix Jerusalem chare, y chilaˈ chicaj cˈo wi, ri acuchi (achique) quimolon wi quiˈ pa tak mil chi ángeles. 	 sed vi alvenis al la monto Cion kaj al la urbo de vivanta Dio, la cxiela Jerusalem, kaj al miriadoj da angxeloj,


tacoloˈ cˈa awiˈ ayon riyit y caka cˈa pe chuwech la cruz, yechaˈ cˈa ca chare. 	 savu vin, deirante de la kruco.


Waweˈ can xbanatej wi cˈa achiˈel ri tzˈibatal ca ruma ri jun profeta ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, ri xubiniˈaj Jeremías, tek xubij ca: 	 Tiam plenumigxis tio, kio estis dirita per la profeto Jeremia, nome:


Yacˈariˈ tek ri Pedro xubij chare ri Jesús: Ajaf, ¿tek riyit xatzijoj re cˈambel tzij reˈ, la xaxu (xaxe) wi chake riyoj ri yoj adiscípulos, o xabij chukaˈ chique quinojel ri winek? 	 Kaj Petro diris:Sinjoro, cxu vi parolas cxi tiun parabolon por ni, aux ankaux por cxiuj?


Rumariˈ ri tzˈibatal ca nicˈatzin chi netamex cuma quinojel ri ye rusamajel ri Dios riche (rixin) chi queriˈ nicˈojeˈ jun naˈoj tzˈaket quiqˈui riche (rixin) chi yecowin niquiben ronojel ruwech utzil. 	 por ke la homo de Dio estu perfekta, plene provizita por cxiu bona laboro.


Y tek ri winek y ri aj kˈatbel tak tzij riche (rixin) ri tinamit Tesalónica xquicˈaxaj ri tzujunic (sujunic) riˈ, xquixibij quiˈ y rumariˈ xewolol ka chiquiwech. 	 Kaj ili maltrankviligis la homamason kaj la urbestrojn, kiuj tion auxdis.


Rumacˈariˈ ri Dios ruyaˈon ca ri pixaˈ chi quekajoˈ ri kachˈalal. Y wi nikajoˈ ri Dios, can quekajoˈ cˈa chukaˈ ri kachˈalal. Queriˈ nubij ri pixaˈ riˈ. 	 Kaj la jenan ordonon ni havas de Li:ke kiu amas Dion, tiu amu ankaux sian fraton.


Y can yacˈariˈ tek xoj‑oc el pa jun barco, y xkayaˈ ca ri tinamit Troas. Y choj xojbe cˈa pa Samotracia. Y cˈa pa rucaˈn kˈij ri xoj‑el chic el chiriˈ, riche (rixin) chi xojapon pa tinamit Neápolis. 	 Tial, eksxipirinte de Troas, ni rekte veturis al Samotrake, kaj la sekvantan tagon al Neapolis;


Sibilaj ye qˈuiy cˈa ri winek ri xewaˈ ruma xaxu (xaxe) wi ri achiˈaˈ yecˈo wuˈoˈ mil. 	 Kaj tiuj, kiuj mangxis la panojn, estis kvin mil viroj.


Y tek ri kachˈalal ri yecˈo pa Jerusalem quicˈaxan chic ka ri xubij ri Pedro chique, man cˈa xechˈo ta chic apo. Ri kachˈalal riˈ niquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios, y niquibij cˈa: Ri Dios can xuyaˈ cˈa chukaˈ kˈij chique ri ma ye israelitas ta riche (rixin) chi nitzolin pe quicˈuˈx riqˈui Riyaˈ, riche (rixin) chi niquil quicˈaslen riqˈui, xechaˈ. 	 Kiam ili tion auxdis, ili silentigxis, kaj gloris Dion, dirante:Ankaux do al la nacianoj Dio donacis penton por vivo.


Y riyin ri Jesús ntakon cˈa el ri nuˈángel riche (rixin) chi nberukˈalajsaj ca ronojel reˈ chiquiwech ri iglesias. Y can yin cˈa riyin ri rusiˈj rujotay ca ri rey David. Y can yin chukaˈ riyin ri Jun ri achiˈel nimachˈumil ri ntel pe ri pa rusekeric. 	 Mi, Jesuo, sendis mian angxelon, por atesti al vi cxi tion por la eklezioj. Mi estas la markoto kaj ido de David, la hela, la matena stelo.


Cayacatej cˈa el y caxuleˈ ka quiqˈui, y chukaˈ ma tuben ta caˈiˈ acˈuˈx chi yabe quiqˈui, ruma yin cˈa riyin ri yin takayon pe quiche (quixin) waweˈ awuqˈui. 	 Sed levigxu, kaj malsupreniru, kaj vojagxu kun ili, tute ne hezitante; cxar mi ilin sendis.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xoc apo ri pa tinamit Jericó, y nikˈax cˈa el. 	 Kaj li eniris en Jerihxon kaj gxin trapasis.


Y yecˈo cˈa caˈiˈ oxiˈ ri ye cˈajolaˈ ri chanin xeyacatej pe riche (rixin) chi xquibor ri caminek pa jun tziek, y cˈariˈ xquicˈuaj el riche (rixin) chi xebe chumukic. 	 Kaj la junuloj levigxis, kaj lin cxirkauxvindis, kaj forportis kaj enterigis.


Y wacami can nyaˈ yan cˈa apo rutzijol chiwe ri xtibanatej, riche (rixin) chi queriˈ tek xtapon ri kˈij chi xtibanatej reˈ, xtinimaj cˈa chi can yin cˈa riyin ri Cristo. 	 De nun mi parolas al vi pri tio, antaux ol gxi okazos, por ke, kiam gxi okazos, vi kredu, ke mi estas.


Tek riyix niben orar, tibanaˈ jun oración achiˈel reˈ: Katataˈ Dios yitcˈo chilaˈ chicaj, xtibanatej ta cˈa chi quinojel ta ri winek niquiyaˈ ta akˈij, y man ta xtiquixolkˈotij ri lokˈolaj abiˈ. 	 Vi do pregxu jene:Patro nia, kiu estas en la cxielo, Via nomo estu sanktigita.


Riyeˈ ruma chi can quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ xechˈacon chiquij nicˈaj chic tinamit. Pa ruchojmil xekˈato tzij. Xquicˈul ri xetzuj (xesuj) chique ruma ri Dios. Xquitzˈapij xequey ri coj. 	 kiuj pere de fido venkis regnojn, plenumis justecon, atingis promesojn, fermis la busxojn de leonoj,


Riyeˈ xquequikˈet ri winek chi ma quecˈuleˈ ta, y xtiquibij chukaˈ chi yecˈo cosas ri ma utz ta chi yetij, cosas ri can ya wi ri Dios qˈuiytisayon ca riche (rixin) chi yetij cuma ri quiniman chic ri Dios y cuma chukaˈ ri quetaman chic ri kitzij, y quematioxin tek niquitij ka. 	 admonante ne edzigxi, kaj deteni sin de mangxajxoj, kiujn Dio kreis por ke ili estu danke ricevitaj de tiuj, kiuj kredas kaj scias la veron.


Y can xu (xe wi) xtinkˈaxaj re jun tijoj pokonal reˈ, can yacˈariˈ riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, xquibetzˈuyeˈ cˈa pa rajquikˈaˈ ri Dios ri nicowin nuben ronojel, xchaˈ ri Jesús. 	 Tamen, de nun la Filo de homo sidos dekstre de la Potenco de Dio.


Rumariˈ riyix ma quixoc ta cachibil, ma tiben ta achiˈel niquiben riyeˈ. 	 Ne estu do partoprenantoj kun ili;


Y tek ri moy riˈ xracˈaxaj chi sibilaj ye qˈuiy winek ri yekˈax el, xucˈutuj cˈa chi achique ri xcˈulwachitej. 	 kaj auxdinte homamason preterirantan, li demandis, kio estas tio.


Y ri nrajoˈ nelekˈ el pa rachoch jun achi ri cˈo sibilaj ruchukˈaˈ, nabey cˈo chi nuxim ri achi riˈ, y cˈacˈariˈ nicowin nucanoj el ronojel ri nrajoˈ yerucˈuaj. 	 Kaj kiel oni povas eniri en la domon de la fortulo kaj trarabi liajn posedajxojn, se unue li ne ligos la fortulon? kaj poste li trarabos lian domon.


Y wi xa ya ri itzel nnaˈ chare, xa yeriˈ ri yenbanalaˈ, riqˈui reˈ nikˈax chinuwech chi ri ley can utz wi. 	 Sed se mi faras tion, kion mi ne volas fari, mi konsentas al la legxo, ke gxi estas bona.


Y can que wi riˈ xbanatej. Can xalex na wi ri kamamaˈ Isaac. Y tek ri Isaac cˈulan chic, ri Rebeca ri rixjayil ri Isaac xeralaj ye caˈiˈ acˈalaˈ. 	 Kaj plue, kiam Rebeka ankaux gravedigxis per unu, nia patro Isaak


Y tek yetajin chuquiric ri ti alaj bur, xetzˈet pe cuma jun caˈiˈ ri yecˈo chiriˈ y xquibij chique ri ye caˈiˈ discípulos: ¿Achique yixtajin chubanic chiriˈ? ¿Achique ruma yixtajin chuquiric ri ti alaj bur? xechaˈ pe chique. 	 Kaj iuj apudstarantoj diris al ili:Kion vi faras, malligante la azenidon?


Queriˈ nubij ri ruchˈabel ri Dios. Y ri achiˈaˈ achoj quiqˈui xchˈo wi ri Jesús, riyeˈ can ta cˈo xcajoˈ chi xquichop ta el ri Jesús, ruma xquinabej chi ri achiˈaˈ kajoy tak ulef ri xerunataj chupan ri cˈambel tzij, xa chiquij riyeˈ xchˈo wi. Y xa majun xquiben chi xquichop ta el, ruma niquixibij quiˈ chiquiwech ri sibilaj winek ri yecˈo riqˈui. Riyeˈ xquiyaˈ cˈa ca ri Jesús y xebe. 	 Kaj ili celis kapti lin, sed ili timis la homamason; cxar ili eksciis, ke li parolis la parabolon kontraux ili; kaj forlasinte lin, ili foriris.


Y quecˈariˈ tek riyix xixoc cˈambel quinaˈoj quinojel ri quiniman chic ri Jesucristo ri yecˈo pa tak nicˈaj chic tinamit ri chiriˈ pa ruwachˈulef Macedonia, y chukaˈ pa tak tinamit ri yecˈo pa ruwachˈulef Acaya. Riyeˈ quicˈaxan chi riyix aj Tesalónica can riqˈui ronojel iwánima iniman ri Jesucristo. 	 tiel, ke vi farigxis modelo por cxiuj kredantoj en Makedonujo kaj en la Ahxaja lando.


Pero ma que ta riˈ niben. Riyix xa nicanoj achique rubanic niben riche (rixin) chi yinicamisaj riyin ri ntzijoj ri kitzij chiwe ri wacˈaxan pe riqˈui ri Dios. Ri Abraham ma xuben ta achiˈel ri niben riyix, y riyix nibij chi yix riy rumam ca riyaˈ. 	 Sed nun vi celas mortigi min, homon, kiu parolis al vi la veron, kiun mi auxdis de Dio; tion Abraham ne faris.


Xepe ri principaliˈ tak sacerdotes xquimol cˈa quiˈ quiqˈui ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij y xquiyaˈ cˈa chiquiwech chi niquiyaˈ qˈuiy quirajil ri soldados ri xechajin. 	 Kaj kunveninte kun la pliagxuloj, ili konsiligxis kune, kaj ili donis al la soldatoj multe da mono,


Y quelaˈ cˈa apo jubaˈ chare ri lugar riˈ, sibilaj cˈa ye qˈuiy ak ntajin yewaˈ. 	 Kaj malproksime de ili estis granda grego da porkoj, pasxtigxantaj tie.


Riyeˈ xquibij chi chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij xquepe winek ri xa xtiquitzeˈej ri nubij ri ruchˈabel ri Dios, y can xu (xe) wi ri itzel tak quiraybel ri yequibanalaˈ. 	 nome, ke ili diris al vi:En la lasta tempo estos mokemuloj, irantaj laux siaj propraj voluptoj malpiaj.


Ri rucˈayewal ri nuyaˈ ri Dios xa nipe yan. Riyaˈ can xtuben achiˈel nuben jun achi ri cˈo chic ri iquej pa rukˈaˈ riche (rixin) chi xqueruchoy ri cheˈ ri xa ma yewachin ta jabel. Y ronojel cˈa ri xqueruchoy el, xqueruqˈuek pa kˈakˈ. 	 Kaj jam la hakilo kusxas cxe la radiko de la arboj; tial cxiu arbo, kiu ne donas bonan frukton, estas dehakata, kaj jxetata en fajron.


riche (rixin) chi xberucˈutuj pe wuj chare, riche (rixin) chi tuyaˈ el kˈatbel tzij pa rukˈaˈ. Y riqˈui ri kˈatbel tzij ri cˈo chic el pa rukˈaˈ nibe cˈa pa tinamit Damasco, riche (rixin) chi nbeˈoc ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, riche (rixin) chi yeberucanoj pe ri quitzekelben ri Jesús, ri kitzij Bey. Y tek xqueril pe, wi ye achiˈaˈ o ye ixokiˈ, can ye ximil cˈa yerucˈom pe cˈa pa Jerusalem. 	 kaj petis de li leterojn al la sinagogoj en Damasko, por ke, se li eble trovos homojn, aligxintajn al la Vojo, cxu virojn aux virinojn, li alkonduku ilin katenitajn al Jerusalem.


¿Achique cˈa ruma tek riyix ma nikˈax ta chiwech ri nbij chiwe? Ruma ma niwajoˈ ta niwacˈaxaj ri nuchˈabel. 	 Kial vi ne komprenas mian parolon? Tial, ke vi ne povas auxdi mian vorton.


Tek xbanatej cˈa ri queriˈ, ri winek xexebexot (xexebeloj) cˈa apo chrij ri Jesús y niquibilaˈ cˈa chi ri Jesús xa pa rachoch jun achi aj mac xbecˈojeˈ wi. 	 Kaj vidinte, cxiuj murmuris, dirante:CXe pekulo li eniris, por gasti.


Y wi cˈo jun nibin chi xa jun chic rubanon riqˈui ri Jesucristo, cˈo chi nucˈuaj jun cˈaslen achiˈel ri cˈaslen ri xucˈuaj ri Jesucristo. 	 kiu diras, ke li restas en li, tiu mem devus tiel iradi, kiel li iradis.


Y cˈo cˈa jun kˈij tek ri Jesús ruyon cˈa ntajin nuben orar, y ri ye rudiscípulos can yecˈo chukaˈ apo chunakajal. Y yacˈariˈ tek ri Jesús xucˈutuj chique ri rudiscípulos: ¿Yin achique cˈa riyin niquibij ri winek? 	 Kaj dum li pregxis en soleco, la discxiploj estis kun li; kaj li demandis ilin, dirante:Kiu, diras la popolo, ke mi estas?


Y ri Jesús can chanin cˈa xunabej chi ri rudiscípulos cˈo ri nicajoˈ niquicˈutuj chare, rumariˈ Riyaˈ xubij: Riyix niwajoˈ niwetamaj achique ri xinbij, chi xa jubaˈ chic cˈa yicˈojeˈ chicojol y ma xquinitzˈet ta chic pakeˈ jubaˈ, pero jubaˈ chic apo xquinitzˈet chic jun bey. 	 Jesuo ekvidis, ke ili deziras demandi lin, kaj li diris al ili:CXu vi sercxas inter vi klarigon pri tio, kion mi diris:Mallongan tempon, kaj vi ne rigardas min; kaj denove mallongan tempon, kaj vi min vidos?


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Can kitzij wi chi ri Elías nipe nabey y nuben cˈa ruchojmil ronojel ri rajawaxic chi nichojmirisex. 	 Kaj li responde diris:Vere Elija venas antauxe, kaj restarigos cxion;


Yacˈa ri Jesús xubij cˈa chare: ¿Re xacˈutuj chuwe, can pan ajolon cˈa riyit xpe wi, o xa nicˈaj chic winek ri ye biyon chawe? xchaˈ. 	 Jesuo respondis:CXu vi tion diras de vi mem, aux cxu aliaj diris gxin al vi pri mi?


Y xbequibij cˈa: Ri pa cárcel majun chique riyeˈ ri cˈo ta. Cˈa ya na riyoj ri xojbejako, pero xa majun cˈo ta chiriˈ. Ri cárcel can jabel rutzˈapxic banon ca, y ri ye chajinel ye paˈel chiriˈ chuchiˈ ri cárcel, yechajin, xechaˈ. 	 dirante:Ni ja trovis la malliberejon sxlosita tute fortike, kaj la gardistojn starantaj antaux la pordoj; sed malferminte, ni trovis interne neniun.


Y ya ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx y ri utzil ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Kajaf Jesucristo ri xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel. 	 Graco al vi kaj paco de Dio, la Patro, kaj de nia Sinjoro Jesuo Kristo,


Y riyeˈ xquetaj ri rupan ri yaˈ. Y xquitzˈet cˈa chi treinta y seis metros rupan ri yaˈ tek xquetaj ri pa nabey mul. Yacˈa tek yoj biyinek chic apo jubaˈ, xquitzˈet cˈa chi xa xax nuben ka ri yaˈ ruma xaxu (xaxe) wi chic veinte y siete metros rupan. 	 kaj sondinte, ili trovis dudek klaftojn; kaj post mallonga interspaco ili ree sondis, kaj trovis dek kvin klaftojn.


Y queriˈ chukaˈ ri Cristo, xaxu (xaxe wi) jun bey cˈo chi xcom riche (rixin) chi xrejkalej ri kamac. Y xtapon na wi jun kˈij tek Riyaˈ xtipe chic jun bey. Pero ma riche (rixin) ta xticom chic jun bey ruma ri kamac, ma que ta riˈ, xa can riche (rixin) chi yojrucol el riyoj ri koyoben apo Riyaˈ. 	 tiel ankaux Kristo, oferite unufoje, por porti la pekojn de multaj, aperos duan fojon, aparte de peko, al tiuj, kiuj lin atendas, por savo.


Riyoj can kacukuban wi kacˈuˈx riqˈui ri Dios, y nikajoˈ chi man ta yojcˈo chic chupan re chˈaculaj re kacˈuan, xa más ta utz chi can ta riqˈui chic ri Ajaf yojcˈo wi. 	 ni gxoje kuragxas, kaj ni plivolas foresti de la korpo kaj cxeesti kun la Sinjoro.


Y ri Jesús can yacˈariˈ xjel apo riqˈui, xuchop cˈa rukˈaˈ y xuben chare chi xyacatej. Y can xu (xe) wi cˈa queriˈ xuben chare, can yacˈariˈ tek xqˈuis el ri nimalaj cˈaten chrij. Y ri ixok riˈ can yacˈariˈ xuchop yerunimaj yerilij apo ri Jesús y ri ye benak riqˈui. 	 kaj veninte, li prenis sxian manon kaj levis sxin; kaj la febro forlasis sxin, kaj sxi servis al ili.


Ri kˈij can ma xtzuˈun ta chic, y yacˈariˈ tek xel pa caˈiˈ ri tziek ri achoj riqˈui jachon wi rupan ri rachoch ri Dios. 	 kaj la kurteno de la sanktejo dissxirigxis en la mezo.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij ri xeniman riche (rixin): Wi riyix can xquixcˈojeˈ jabel chupan ri nuchˈabel, can xquixoc cˈa kitzij tzekelbey wuche (wixin). 	 Jesuo do diris al la Judoj, kiuj kredis al li:Se vi restos en mia vorto, vi estas vere miaj discxiploj;


Y riyin xinbij cˈa: Ajaf, ¿achique cˈa ri rucˈamon chi nben? xichaˈ. Y ri Ajaf xubij chuwe: Cayacatej cˈa el, y cabiyin pa Damasco, y chiriˈ xtibix wi chawe ri rucˈamon chi naben, xinucheˈex. 	 Kaj mi diris:Kion mi faru, Sinjoro? Kaj la Sinjoro diris al mi:Levigxu, kaj iru al Damasko; kaj tie vi ricevos informon pri cxio, kio estas difinita, ke vi gxin faru.


Pero ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ fariseos: Astapeˈ chi xa yin cˈa riyin ri yikˈalajsan ka wiˈ, can kitzij wi cˈa ri nkˈalajsaj ka chuwij. Ruma riyin wetaman achique lugar yin petenak wi, y can chiriˈ cˈa chukaˈ xquitzolin wi. Yacˈa riyix ma iwetaman ta acuchi (achique) yipe wi, ni ma iwetaman ta cˈa chukaˈ acuchi (achique) xquibe wi. 	 Jesuo respondis kaj diris al ili:Kvankam mi atestas pri mi mem, tamen mia atesto estas vera; cxar mi scias, de kie mi venis, kaj kien mi iras; sed vi ne scias, de kie mi venis, nek kien mi iras.


Chupan ri kˈij riˈ, wi yecˈo cˈa ri yebin chiwe: Titzuˈ, ya cˈa Cristo reˈ. O wi niquibij chiwe: Titzuˈ, ya cˈa Cristo laˈ, man cˈa tinimaj ta ri niquibij chiwe. 	 Kaj tiam se iu diros al vi:Jen cxi tie la Kristo, aux, Jen tie; ne kredu;


Y riyit Timoteo, tatijaˈ cˈa akˈij chi yape wuqˈui tek cˈa ma jane rukˈijul ta ri job. Ri kachˈalal Eubulo nutek el rutzil awech. Y chukaˈ ri kachˈalal Pudente, ri Lino, ri Claudia, y quinojel ri kachˈalal waweˈ niquitek el rutzil awech. 	 Klopodu veni antaux la vintro. Salutas vin Euxbulo kaj Pudens kaj Lino kaj Klauxdia kaj cxiuj fratoj.


Yacˈa ri ruchˈabel ri Ajaf Dios majun bey xtiqˈuis ta, xa can cˈo riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Sed la vorto de la Eternulo restas eterne. Kaj cxi tiu estas la parolo, kiu estas predikita al vi.


Y can yacˈariˈ xel pe ri Pablo chiriˈ chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, y xbe chrachoch ri jun achi ri Justo rubiˈ. Ri achi riˈ can nuxibij riˈ chi nimacun chuwech ri Dios, y ri rachoch, can riqˈui cˈa apo ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios cˈo wi. 	 Kaj foririnte de tie, li iris en la domon de homo nomata Tito Justo, kiu adoris Dion, kaj kies domo estis tuj apud la sinagogo.


Y ri ángel ri ucˈuayon wuche (wixin), xubij cˈa chuwe: ¿Achique ruma nisach acˈuˈx? Riyin xtinkˈalajsaj cˈa chawech ri achique ntel wi chi tzij ri ixok ri chˈocol chrij ri chicop. Y can xtinbij wi cˈa chukaˈ chawe achique ntel wi chi tzij ri nimalaj chicop ri cˈo wukuˈ rujolon (ruwiˈ) y lajuj rucˈaˈ. 	 Kaj la angxelo diris al mi:Kial vi miris? mi diros al vi la misteron de la virino, kaj de la besto, kiu portas sxin kaj kiu havas la sep kapojn kaj la dek kornojn.


Ri kachˈalal ri yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel, xaxu (xaxe wi) riyeˈ ri yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios. Yacˈa ri kachˈalal ri yekˈalajsan ri nibix chique ruma ri Dios, más utz niquiben, ruma can niquiben chukaˈ chi ri iglesia yeqˈuiy chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios. 	 Tiu, kiu per lingvo parolas, edifas sin mem; sed la profetanto edifas la eklezion.


Ri rutzil ri Ajaf Jesucristo xticˈojeˈ ta cˈa iwuqˈui chiˈiwonojel. 	 La graco de la Sinjoro Jesuo Kristo estu kun vi.


Ri xtiquitij cˈa ri nuchˈacul y xtiquikum chukaˈ ri nuquiqˈuel, cˈo cˈa ri quicˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y riyin xquencˈasoj el chiquicojol ri caminakiˈ ri pa ruqˈuisbel kˈij. 	 Kiu mangxas mian karnon kaj trinkas mian sangon, tiu havas eternan vivon; kaj mi levos tiun en la lasta tago.


Ri wetaman riyin xaxu (xaxe wi) cˈa chi riyaˈ xucˈuex cˈa chilaˈ chupan ri lugar riche (rixin) quicoten, ri acuchi (achique) xeracˈaxaj chˈabel ri majun winek nilo ta rubixic, chˈabel ri ma yatel ta chare jun winek chi nubij. 	 ke li estis eklevita en Paradizon, kaj auxdis nedireblajn vortojn, kiujn ne estas permesate al homo paroli.


Y ri winek ri niniman ri nukˈalajsaj ri Cˈajolaxel ri petenak chilaˈ chicaj, can nukˈalajsaj cˈa chi ri Dios can kitzij wi. 	 Kiu akceptis lian ateston, tiu jam sigelis, ke Dio estas vera.


Yacˈa ri can ye achiˈel tzˈiˈ ruma quicˈuan jun itzel cˈaslen, ma xquecowin ta xqueˈoc apo chupan ri tinamit. Y queriˈ chukaˈ xtiban chique ri aj itzaˈ, ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ y niquicanoj quiˈ riche (rixin) chi yemacun, ri ye camisanel, ri yeyaˈo quikˈij dios ri xa ye banon cuma winek y ri can nika chiquiwech niquitzˈuc tzij, quinojel riˈ can ma xqueˈoc ta wi ri pa cˈacˈacˈ tinamit. 	 Ekstere estas la hundoj kaj la sorcxistoj kaj la malcxastuloj kaj la mortigistoj kaj la idolanoj, kaj cxiu, kiu amas kaj faras mensogon.


Y riyin can cukul nucˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesucristo, chi riyix can xu (xe) wi ri kitzij ri xtinimaj. Y ri winek cˈa ri niyojo ri ruchˈabel ri Dios chiwech, can cˈo cˈa chi xtika rucˈayewal pa ruwiˈ. Y xabachique ta cˈa chi winek riˈ. 	 Mi fidas pri vi en la Sinjoro, ke vi ne alie sentados; sed tiu, kiu malkvietigas vin, elportos sian propran jugxon, kiu ajn li estas.


Y ri Abraham xubij chare: Riyeˈ cˈo ri ruchˈabel ri Dios quiqˈui, ri rutzˈiban ca ri Moisés. Y cˈo chukaˈ ruchˈabel ri Dios ri tzˈiban ca cuma ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Yacˈariˈ ri tiquicˈaxaj, y tiquinimaj, xchaˈ ri Abraham. 	 Sed Abraham diris:Ili havas Moseon kaj la profetojn; ili auxskultu ilin.


Pero ri jay ri xubij ri Jesús chique ri winek riˈ, ya ri ruchˈacul Riyaˈ mismo. 	 Sed li parolis pri la sanktejo de sia korpo.


Y ri caˈiˈ achiˈaˈ riˈ niquibilaˈ cˈa chiquiwech: Can kitzij wi chi can nunaˈ wi cˈa jubaˈ ri kánima tek yojtzijon ri yoj petenak, tek Riyaˈ xukˈalajsaj chkawech ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, xechaˈ. 	 Kaj ili diris unu al alia:CXu nia koro ne brulis en ni, dum li parolis kun ni sur la vojo, dum li klarigis al ni la Skribojn?


Y yacˈariˈ tek riyin ri Juan xintzˈet chic ri nabey chicop y xentzˈet ri aj kˈatbel tak tzij riche (rixin) ri ruwachˈulef chukaˈ, y can ye qˈuiy cˈa chukaˈ achiˈaˈ banoy chˈaˈoj ri ye cachibilan el. Y quinojel riˈ can quimolon cˈa quiˈ riche (rixin) chi niquiben chˈaˈoj riqˈui ri Jun ri chˈocol chrij ri quiej sek rij y quiqˈui chukaˈ ri ye tzekelbeyon riche (rixin). 	 Kaj mi vidis la beston, kaj la regxojn de la tero kaj iliajn armeojn, kunigitajn, por fari militon kontraux la sidanta sur la cxevalo kaj kontraux lia armeo.


Y ri achi can yacˈariˈ tek xyacatej anej, xucˈol ri ruwarabel, y xel el chiquicojol ri quimolon quiˈ chiriˈ. Y ri winek riˈ xquimey cˈa, ruma majun bey quitzˈeton ta chi que ta riˈ nibanatej. Y xquiyaˈ cˈa chukaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios y xquibilaˈ cˈa: Majun bey katzˈeton ta chi que ta reˈ nibanatej, xechaˈ cˈa. 	 Kaj li levigxis, kaj tuj prenis la liton, kaj eliris antaux cxiuj, tiel ke cxiuj miregis, kaj gloris Dion, dirante:Neniam ni vidis ion tian.


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ: Can kitzij re xtinbij chiwe: Riyix can xtitzˈet cˈa chi ri caj xtijakatej, y chi ri ángeles riche (rixin) ri Dios xquexuleˈ xquejoteˈ pa nuwiˈ riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. 	 Kaj li diris al li:Vere, vere, mi diras al vi, vi vidos la cxielon malfermita kaj la angxelojn de Dio suprenirantaj kaj malsuprenirantaj sur la Filon de homo.


Y ya tiempo chukaˈ riˈ tek ri Jesús xubij: Nyaˈ akˈij Nataˈ Dios, riyit ri yit Rajaf ri caj y re ruwachˈulef, ruma ma xakˈalajsaj ta ri lokˈolaj achˈabel chiquiwech ri winek ri can niquinaˈ chi sibilaj qˈuiy quinaˈoj y qˈuiy quetaman. Xa chiquiwech cˈa ri winek ri ma qˈuiy ta quetaman ri xa ye achiˈel tak acˈalaˈ, xa chiquiwech riyeˈ xakˈalajsaj wi re lokˈolaj achˈabel reˈ. 	 En tiu tempo Jesuo ekparolis kaj diris:Mi Vin gloras, ho Patro, Sinjoro de la cxielo kaj la tero, ke tion Vi kasxis for de sagxuloj kaj prudentuloj, kaj malkasxis al infanoj;


Ri nisamej cˈa pa juyuˈ, ma tibe ta chic chrachoch chucˈamaric ri ruchaqueta. Xa choj chukaˈ queriˈ tanmej el. 	 kaj kiu estas sur la kampo, tiu ne revenu, por preni sian mantelon.


Y xa cˈa jubaˈ cˈa quebiyin apo, tek ri Jesús xerutzˈet cˈa ri Jacobo y ri Juan, ri ye rucˈajol ri jun achi Zebedeo rubiˈ. Ri ye caˈiˈ achiˈaˈ riˈ pa jucuˈ cˈa yecˈo wi, yesamej. Riyeˈ yequicˈojoj ri quiyaˈl chapabel car. 	 Kaj irinte iom antauxen, li vidis Jakobon, filon de Zebedeo, kaj Johanon, lian fraton, kiuj ankaux estis en la sxipeto, riparante la retojn.


Y rumacˈariˈ, achique cˈa ri ma ruyaˈon ta ránima wuqˈui, xa can yiretzelaj wi cˈa riˈ. Y achique ri ma nitoˈo ta wuche (wixin), xa yariˈ ri niyojo ronojel ri yenben riyin. 	 Kiu ne estas kun mi, tiu estas kontraux mi; kaj kiu ne kolektas kun mi, tiu disjxetas.


Y ri winek ri xa queriˈ nuben, man cˈa tuchˈob ta chi ri Ajaf Dios xtuyaˈ pe chare ri nucˈutuj. 	 CXar tiu homo ne pensu, ke li ricevos ion de la Sinjoro-


Ruma riyeˈ qˈuiy tijoj pokonal ri yequikˈaxaj, pero ma riqˈui wi riˈ riyeˈ can xquimol jun ofrenda ri xquitek chique ri kachˈalal ri nicˈatzin quitoˈic. Y ruma chi can cˈo cˈa nimalaj quicoten pa tak cánima, y ruma chukaˈ chi riyeˈ can quetaman ri pobreˈil, rumariˈ riyeˈ can xquinaˈ chi nicˈatzin yequitoˈ ri kachˈalal ri nicˈatzin quitoˈic, y can xquiben chi achiˈel xa ta can ye beyomaˈ. 	 nome, en grava provo per suferado, la abundo de ilia gxojo kaj ilia profunda malricxeco abundis al la ricxo de ilia malavareco.


nichaˈ. Y ruma chi riyoj ri yoj ralcˈual chic ri Dios xa yoj winek, cˈo kabakil y cˈo kaquiqˈuel; rumariˈ ri Jesús xoc chukaˈ winek achiˈel riyoj y xcom riche (rixin) chi xchˈacon chrij ri itzel winek, ri rajawalul ri camic. 	 CXar do la infanoj partoprenas en sango kaj karno, li ankaux mem egale partoprenis en ili, por ke per morto li neniigu tiun, kiu havis la potencon de morto, tio estas la diablo,


Yacˈa ri achiˈaˈ fariseos y ri aj tzˈibaˈ xexebexot (xexebeloj) apo chrij ri Jesús. Y niquibilaˈ cˈa: Re Jesús can junan ruwech quiqˈui ri xa ye aj maquiˈ. Ruma ma xu (xe) ta wi chi jabel quicˈulic nuben, xa can niwaˈ chukaˈ quiqˈui, yechaˈ cˈa. 	 Kaj murmuris la Fariseoj kaj la skribistoj, dirante:CXi tiu akceptas pekulojn kaj mangxas kun ili.


Xa nicˈatzin chi kojbiyin chupan ri kitzij pero riqˈui ajowabel. Kojqˈuiy riqˈui ri kacˈaslen riche (rixin) chi nbekilaˈ jun cˈaslen ri can tzˈaket wi, achiˈel ri rucˈaslen ri Cristo. Y ya Riyaˈ ri jolomaj (wiˈaj) ri cˈo pa kawiˈ konojel ri kaniman chic. 	 sed parolante la veron en amo, ni cxiel kreskadu en tiun, kiu estas la kapo, Kristo,


Ruma chi acuchi (achique) cˈo wi ri ibeyomal, chiriˈ chukaˈ nicˈojeˈ wi ri iwánima. 	 CXar kie estas via trezoro, tie estos ankaux via koro.


Riyix beyomaˈ nikˈabaj tzij chiquij ri winek ri choj quicˈaslen, y can yecom pan ikˈaˈ. Y ri choj quicˈaslen majun niquiben riche (rixin) chi niquitoˈ ta quiˈ, xa choj niquiyaˈ quiˈ pan ikˈaˈ. 	 Vi kondamnis, vi mortigis la justulon; li ne kontrauxstaras al vi.


Yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ fariseos ri yecˈo cˈa chiriˈ, xquibij apo chare ri Jesús: Riyoj ma nikanimaj ta chi kitzij ri nabij chawij, ruma xa yit cˈa riyit ri yabin ka. 	 La Fariseoj do diris al li:Vi atestas pri vi mem; via atesto ne estas vera.


Wachˈalal, ma chak tirayij chi qˈuiy chiwe riyix yixoc tijonel quiche (quixin) ri nicˈaj chic kachˈalal. Ruma chi riyoj ri yojtijon, ketaman wi xa ma nikaben ta ri yecˈo chupan ri tijonic ri yekayaˈ, can más na rucˈayewal ri xtikacˈul. 	 Ne estu multaj instruistoj, miaj fratoj, sciante, ke ni ricevos pli severan jugxon.


Can quinojel cˈa ma ya ta ri bey ri nika chuwech ri Dios ri xquichaˈ. Majun utz ta ri quicˈaslen. Can ni jun cˈa winek ri nibano ta ri utz. Can ni xa ta jun. 	 CXiuj devojigxis, cxiuj senutiligxis; Ekzistas neniu, kiu faras bonon, ne ecx unu;


Ronojel cˈa ri etzelal achiˈel riˈ, pa ránima cˈa ri winek yepe wi, y yacˈariˈ ri nitzˈilobisan riche (rixin). Quecˈariˈ xubij ri Jesús chique ri rudiscípulos. 	 cxiuj tiuj malbonoj elvenas de interne kaj profanas la homon.


Ri tzij ri nibix pa nicˈaj chic chˈabel, ri xa ma nikˈalajsex ta ri niquibij, xa junan riqˈui tek nikˈojomex jun xul o jun arpa, y xa majun ruchojmil niban chare tek nikˈojomex. ¿La kˈalaj cami achique ri nikˈojomex chupan? Ma kˈalaj ta. Xaxu (xaxe wi) nacˈaxex chi cˈo nikˈajan pero xa ma kˈalaj ta achique chi bix ri nikˈojomex. 	 Ecx la senvivajxoj, kiuj produktas sonon, cxu fluto, cxu harpo, se ili ne donas diferencon en la sonoj, kiel oni scios, kio estas flutata aux harpata?


Xa ma can ta cˈayef (cuesta) chi nikˈax ri jun chicop ri camello rubiˈ pa ti rachek jun bak riche (rixin) tˈisoˈn (tzˈisoˈn), que chuwech chi ntoc jun beyon pa rajawaren ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 Estas pli facile por kamelo iri tra trueton de kudrilo, ol por ricxulo eniri en la regnon de Dio.


Y yecˈo cˈa ri quichapon tzij chrij achique rubanic ri rachoch ri Dios. Y niquibilaˈ cˈa chi sibilaj jabel rubanic, chi ruyon jabel tak abej ri ye ucusan chare, y chi ronojel ri wikbel, ruyon ofrenda quiche (quixin) ri winek, xechaˈ. Y ri Jesús xubij cˈa chique: 	 Kaj kiam iuj parolis pri la templo, ke gxi estas ornamita per belaj sxtonoj kaj oferdonoj, li diris:


Y tek ri Judas xapon, can choj cˈa xbe apo riqˈui ri Jesús y xubij chare: Nutijonel, Nutijonel, xchaˈ chare y cˈacˈariˈ xutzˈumaj (xutzˈubaj) ruchiˈ. 	 Kaj veninte, li tuj iris al li, kaj diris:Rabeno; kaj kisis lin.


Riqˈui ronojel ri kachapon pe rubixic chiwe, rajawaxic chi nikˈax chiwech chi can cˈo jun Kanimalaj Sacerdote riyoj, y Riyaˈ xtzˈuyeˈ chilaˈ chicaj pa rajquikˈaˈ ri lokˈolaj chˈaquet ri acuchi (achique) tzˈuyul wi ri Dios. 	 Jen do la resumo rilate la diritajxojn:Ni havas tian cxefpastron, kiu sidigxis dekstre de la trono de la Majesto en la cxielo,


Ri Tito xorucukubaˈ kacˈuˈx, ma xu (xe) ta wi cˈa ruma ri xoka kiqˈui y xkatzˈet ruwech, ma que ta riˈ. Riyaˈ xa can xorucukubaˈ chukaˈ kacˈuˈx riyoj waweˈ, ruma riyix can xicukubaˈ wi cˈa pe rucˈuˈx ri chilaˈ. Xoruyaˈ chukaˈ rutzijol chake chi riyix xa can yojiwajoˈ wi, chi riyix xa yixbison wacami ruma ma chanin ta xixcowin xichojmirisaj ri xbanatej chicojol. Y chukaˈ xorutzijoj chake chi riyix sibilaj cˈa nitij ikˈij riche (rixin) chi niben ri nbin chiwe. Ronojel cˈa riˈ, can xuben cˈa chuwe chi can sibilaj xquicot ri wánima. 	 kaj ne nur per lia alveno, sed ankaux per la konsolo, per kiu li konsoligxis pri vi, dum li pridiris al ni vian sopiron, vian doloron, vian fervoron pro mi; tiel, ke mi ankoraux pli gxojis.


Y ri Jesús xubij chic cˈa chique: Can kitzij wi cˈa chi riyix xticochˈ na wi achiˈel ri xtiban chuwe riyin. Chukaˈ can xticochˈ jun tijoj pokonal achiˈel ri xtinkˈaxaj riyin. Yacˈa ri nicˈutuj chuwe, chi riyix niwajoˈ chi jun nitzˈuyeˈ ri pa wajquikˈaˈ y jun nitzˈuyeˈ ri pa wajxocon, riˈ ma pa nukˈaˈ ta riyin cˈo wi chi nyaˈ chiwe. Ruma ri nicˈutuj riyix, riˈ xa quiche (quixin) chic cˈa ri xtubij ri Nataˈ chi utz chi xquetzˈuyeˈ chiriˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 Li diris al ili:Mian kalikon vi ja trinkos; sed sidi dekstre de mi kaj maldekstre, tion doni ne apartenas al mi, sed gxi estas por tiuj, por kiuj gxi estas preparita de mia Patro.


Y ri kˈij riˈ, cˈo cˈa pa cárcel jun achi Barrabás rubiˈ ye rachibilan nicˈaj chic rachibil. Riyeˈ ye kajnek cˈa pa cárcel ruma xeyacatej chrij ri kˈatbel tzij y chukaˈ xquiben camic. 	 Kaj estis unu, nomata Barabas, katenita kun la ribelintoj, kiuj en la ribelo faris mortigon.


Y tek xapon cˈa ri semana chi yesamej pa rachoch ri Dios ri jumoc sacerdotes ri can cachibil quiˈ riqˈui ri Zacarías, 	 Kaj dum li plenumis sian pastradon antaux Dio en la vico de sia grupo,


Tek ri Pedro can cˈa nichˈo na apo riqˈui ri Jesús, yacˈariˈ tek cˈo jun sutzˈ sibilaj sek ri xka pe pa quiwiˈ y xerucuch. Y chupan cˈa ri sutzˈ riˈ cˈo jun chˈabel xquicˈaxaj ri xubij: Yareˈ ri Nucˈajol y can sibilaj nwajoˈ y nucukuban nucˈuˈx riqˈui. Can ya cˈa Riyaˈ tiwacˈaxaj, xchaˈ ri chˈabel riˈ. 	 Dum li ankoraux parolis, jen luma nubo superombris ilin; kaj jen vocxo el la nubo, dirante:CXi tiu estas Mia Filo, la amata, en kiu Mi havas plezuron; auxskultu lin.


Xpe cˈa jun chique ri achiˈaˈ fariseos, ri can cˈo qˈuiy retaman chrij ri ley riche (rixin) ri Moisés, xaxu (xaxe wi) cˈa riche (rixin) chi nutojtobej ri Jesús, xucˈutuj cˈa chare: 	 Kaj unu el ili, legxisto, demandis lin, provante lin:


Tek ri Abraham xuyaˈ ri diezmo chare ri Melquisedec, ntel chi tzij chi xuyaˈ yan pa quiqˈuexel ri ye riy rumam ri Leví, ri xqueˈoc sacerdotes, y chique cˈa riyeˈ riˈ niyaˈox (nyaˈ) wi ri diezmo, 	 Kaj, por tiel diri, per Abraham ankaux Levi, la ricevanto de dekonajxoj, donis dekonajxon;


Ri wetaman xaxu (xaxe wi) cˈa ri rukˈalajsan ri Lokˈolaj Espíritu chuwe, chi riyin xquitzˈapix na pa tak cárcel, y xtintij pokon tek xquinapon ri pa Jerusalem. Ruma queriˈ ri rukˈalajsan pe ri Lokˈolaj Espíritu chuwe pa tak tinamit ri xikˈax yan wi pe. 	 krom tio, ke la Sankta Spirito atestas al mi en cxiu urbo, dirante, ke katenoj kaj afliktoj min atendas.


Y riyix ri can yix wamigo nbij cˈa chiwe: Ma tixibij ta iwiˈ chiquiwech ri xaxu (xaxe wi) ri chˈaculaj ri yecowin niquicamisaj, y tek quicamisan chic ri chˈaculaj majun chic achique ta ri xquecowin xtiquiben. 	 Kaj mi diras al vi, miaj amikoj:Ne timu tiujn, kiuj mortigas la korpon, kaj poste ne povas fari ion plu.


Y ma xkˈax ta chiquiwech ri nimalaj rucˈayewal ri nipe chiquij, xkˈax chiquiwech pero cˈa ya tek xpe ri nimalaj job ri xqˈuiso quiche (quixin) quinojel. Y can queriˈ cˈa chukaˈ xtibanatej tek xtapon ri kˈij tek riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol xquipe chic jun bey. 	 kaj oni ne eksciis, gxis la diluvo venis kaj forprenis cxiujn; tiel estos la alesto de la Filo de homo.


Rumacˈariˈ re wacami nbij cˈa chiwe: Quixbiyin cˈa chuwech ronojel re ruwachˈulef, queˈitijoj cˈa ri winek riche (rixin) chi yeˈoc tzekelbey wuche (wixin). Y ri can yinquitzekelbej, queˈibanaˈ cˈa bautizar pa rubiˈ ri Dios Tataˈixel, pa nubiˈ riyin ri Cˈajolaxel y pa rubiˈ ri Lokˈolaj Espíritu. 	 Iru do kaj discxipligu cxiujn naciojn, baptante ilin en la nomon de la Patro kaj de la Filo kaj de la Sankta Spirito;


Ri ixok riˈ xjel cˈa apo chrij ri Jesús, y xberuchapaˈ cˈa ca jubaˈ ri ruchiˈ rutziak ri Jesús. Y can yacˈariˈ xkˈatakˈo ri ruquiqˈuel. 	 venis malantaux lin, kaj tusxis la randon de lia vestajxo; kaj tuj sxia sangofluo cxesigxis.


¿Achique ruma tek riyix nibij chi achiˈel xa majun ikˈij nbanon chiwe que chiquiwech ri nicˈaj chic iglesias ri yecˈo pa nicˈaj chic tinamit? ¿O xa ruma chi majun xincˈutuj ta chiwe riche (rixin) chi ntzukbej wiˈ rumariˈ tek queriˈ nibij? Wi xa rumariˈ, ticuyuˈ cˈa jubaˈ numac ruma ri nbanon chiwe. 	 CXar en kio vi farigxis malsuperaj kompare al la aliaj eklezioj, krom en tio, ke mi mem ne sxargxigxis al vi? pardonu al mi cxi tiun maljustajxon.


Y tek ri Jesús banon chic cˈa bautizar, xbeˈel pe pa yaˈ. Y Riyaˈ xutzˈet cˈa chi ri caj xjakatej y xutzˈet chukaˈ chi ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios nika cˈa pe pa ruwiˈ achiˈel jun palomax. Can choj wi cˈa petenak pa ruwiˈ Riyaˈ. 	 Kaj Jesuo, baptite, supreniris tuj el la akvo; kaj jen la cxielo malfermigxis, kaj li vidis la Spiriton de Dio malsuprenirantan kiel kolombo, kaj venantan sur lin;


Y rumariˈ ntij re pokonal reˈ. Pero ma yiqˈuix ta. Ruma can wetaman wi achique ri nuniman y can cukul wi nucˈuˈx riqˈui Riyaˈ chi nuchajij ri wánima ri njachon pa rukˈaˈ. Y wetaman chukaˈ chi can xtuchajij wi apo, y can cˈa que na riˈ rubanon chare tek xtapon ri kˈij tek xtipe chic jun bey Riyaˈ. 	 Pro tio mi ankaux suferas tiel; tamen mi ne hontas; cxar mi konas tiun, al kiu mi kredis, kaj mi konvinkigxis, ke li havas la povon gardi mian konfiditajxon gxis tiu tago.


Tikacˈutuj cˈa chare ri Dios chi querutoˈ ri ye aj kˈatbel tak tzij ri nibix reyes chique. Tikacˈutuj chukaˈ chare chi querutoˈ ri nicˈaj chic aj kˈatbel tak tzij, riche (rixin) chi queriˈ xtucˈuex ta jun cˈaslen chˈuchˈuj kuma konojel, y man ta cˈo chˈaˈoj chkacojol. Y chukaˈ xtikacˈuaj ta cˈa jun utzilaj cˈaslen chuwech ri Dios y chiquiwech ri winek. 	 por regxoj kaj cxiuj eminentuloj, por ke ni vivadu trankvile kaj kviete en plena pieco kaj seriozeco.


Y can xtipe na wi ri kˈij ri rubin ca ri Ajaf. Y can achiˈel tek jun alekˈom nuben alekˈ chakˈaˈ, y majun etamayon ta, can queriˈ chukaˈ tek xtipe ri kˈij riche (rixin) ri Ajaf. Y ri caj can xtibiril. Ri ye ucusan chi ye banon ronojel cosas, xquejino cˈa pa kˈakˈ y xqueqˈuis. Re ruwachˈulef reˈ y ronojel ri cˈo pa ruwiˈ, xquecˈat cˈa chukaˈ. 	 Sed la tago de la Sinjoro venos, kvazaux sxtelisto; en tiu tago la cxielo forpasos kun mugxa bruego, kaj la elementoj brulante solvigxos, kaj la tero kaj la faritajxoj en gxi forbrulos.


Ri Isaac ruma chi can rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ, tek riˈj chic, xubij ca chique ri Jacob y ri Esaú, ri ye rucˈajol, achique chi utzil ri petenak chiquiwech apo. 	 Per la fido Isaak benis Jakobon kaj Esavon pri estontaj aferoj.


Riyin sibilaj yin samajnek y qˈuiy tijoj pokonal nkˈaxan: Nkˈaxan cosic, ncochˈon waran, nkˈaxan wayjal, nkˈaxan chakiˈj chiˈ, ncochˈon tef, xeqˈuis ka ri nutziak chuwij y majun ncˈom wi, y chukaˈ can qˈuiy mul ma yiwaˈ ta riche (rixin) chi queriˈ cˈo cˈa más samaj nben. 	 en laboro kaj sufero, en oftaj sendormigxoj, en malsato kaj soifo, en oftaj fastoj, en malvarmo kaj senvesteco.


Riyix ri xinimaj ri Dios y wacami ichapon chic niyaˈ ca, ¿la ma iwetaman ta cˈa chi tek nibe iwánima chrij ri raybel riche (rixin) re ruwachˈulef, nikˈalajin chi niwetzelaj ri Dios? Rumariˈ, riyix ri benak chic iwánima chrij ri raybel riche (rixin) re ruwachˈulef, can nikˈalajin cˈa chi riyix ntoc icˈulel ri Dios, ruma xa niwetzelaj ca. 	 Vi adultulinoj, cxu vi ne scias, ke la amikeco al la mondo estas malamikeco al Dio? CXiu do, kiu volas esti amiko de la mondo, farigxas malamiko de Dio.


Y can kitzij wi ri xubij ca. Rumacˈariˈ nbij chawe riyit Tito, chi queˈapixabaj ri winek riˈ riqˈui cowilaj tak chˈabel, riche (rixin) chi choj quecˈojeˈ chupan ri quicukbel cˈuˈx. 	 Tiu atesto estas vera. Tial akre riprocxu ilin, por ke ili estu sanaj en la fido,


Queriˈ nikaben ruma can cukul kacˈuˈx chi ri xcˈason el riche (rixin) ri Ajaf Jesús chiquicojol ri caminakiˈ, ya chukaˈ riˈ ri xkojcˈason el riyoj. Ruma riyoj xa jun chic kabanon riqˈui ri Ajaf Jesús. Riyoj y riyix junan xkojberuyaˈ chilaˈ chicaj. 	 sciante, ke Tiu, kiu levis la Sinjoron Jesuo, levos nin ankaux kun Jesuo kaj prezentos nin kun vi.


Y tek kˈaxnek chic oxiˈ junaˈ, cˈacˈariˈ tek xijoteˈ pa tinamit Jerusalem riche (rixin) chi xinwetamaj ruwech ri apóstol Pedro, y xicˈojeˈ cˈa pe caˈiˈ semanas riqˈui. 	 Tiam, post tri jaroj, mi supreniris al Jerusalem, por viziti Kefason, kaj mi restis kun li dek kvin tagojn.


Ri kachˈalal Erasto xcˈojeˈ ca pa tinamit Corinto, y ri kachˈalal Trófimo xinyaˈ ca pa tinamit Mileto ruma yawaˈ. 	 Erasto restis en Korinto; sed Trofimon mi lasis malsanan en Mileto.


Y tek yicˈojeˈ chiquicojol ri winek ri ma ye israelitas ta, ri ma yecˈo ta chuxeˈ ri ruley ri Moisés, riyin can nben chi achiˈel xa ma wetaman ta achique nubij ri ley. Queriˈ nben ruma nwajoˈ chi riyeˈ niquinimaj ri Cristo. Pero chukaˈ ma nbij ta chi nmestaj ca ri ruley ri Dios, ma que ta riˈ, riyin can nben wi ri nubij ri ley ri xucˈom pe ri Cristo. 	 al tiuj, kiuj estas sen legxo, kiel sen legxo, ne estante sen legxo rilate Dion, sed sub legxo rilate Kriston, por ke mi gajnu tiujn, kiuj estas sen legxo.


Yacˈa ri winek ri nuben ri nubij ri rupixaˈ ri Dios, kitzij chi can tzˈaket ri ajowabel riche (rixin) ri Dios cˈo riqˈui. Y wi queriˈ nikaben, ketaman chi xa jun chic kabanon riqˈui Riyaˈ. 	 sed en cxiu ajn, kiu observas lian vorton, vere perfektigxis la amo al Dio. Per cxi tio ni scias, ke ni estas en li:


Y tek nitzijox ri camic ri xukˈaxaj ri Cristo chuwech ri cruz, can nikˈalajin wi chi cˈo ruchukˈaˈ. Queriˈ ri nikˈalajin chkawech riyoj ri yojcolotej. Yacˈa ri winek ri xa quichapon bey chi yeˈapon pa rucˈayewal, chiquiwech riyeˈ tek nitzijox chi ri Cristo xcom chuwech ri cruz, xa can majun nicˈatzin wi chique. 	 CXar la priparolo de la kruco estas por la pereantoj malsagxeco; sed por ni, la savatoj, gxi estas la potenco de Dio.


Yacˈa Riyaˈ xubij: Yecˈa ri winek ri yeˈacˈaxan y niquiben ri nubij ri ruchˈabel ri Dios, yecˈariˈ ri ye achiˈel nteˈ y ye achiˈel wachˈalal, xchaˈ ri Jesús. 	 Sed respondante, li diris al ili:Mia patrino kaj miaj fratoj estas tiuj, kiuj auxdas la vorton de Dio, kaj gxin plenumas.


Y achiˈel cˈa xuben ri Dios chare ri Ajaf Jesús chi xucˈasoj el chiquicojol ri caminakiˈ, queriˈ chukaˈ xtuben chake riyoj. Xkojrucˈasoj el riqˈui ri ruchukˈaˈ. 	 kaj Dio levis la Sinjoron, kaj levos ankaux nin per Sia potenco.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xuchop nitzijon riche (rixin) chi yerutijoj, y xubij cˈa: 	 kaj malferminte la busxon, li instruis ilin, dirante:


Y yecˈo cˈa caˈiˈ oxiˈ achiˈaˈ chicojol ri can niquitij quikˈij riche (rixin) chi niquiben utzil chiwe, pero xa ma riche (rixin) ta chi cˈo utz nucˈom pe chiwe. Ruma riyeˈ xa nicajoˈ chi yixquelesaj el kiqˈui riyoj, riche (rixin) chi xaxu (xaxe) wi riyeˈ ri nicajoˈ chi yeˈitzekelbej. 	 Ili fervore sercxas vin, ne bone; ili ecx volas elsxlosi vin, por ke vi sercxu ilin.


Y rumariˈ yecˈo apo riqˈui ri Dios, chupan ri rachoch, y chi pakˈij chi chakˈaˈ niquiben rusamaj. Y ri Dios tzˈuyul cˈa chupan ri lokˈolaj ruchˈacat ye ruchajin, ruma can quiqˈui cˈo wi. 	 Tial ili estas antaux la trono de Dio; kaj ili servas al Li tage kaj nokte en Lia templo; kaj la Sidanto sur la trono etendos super ili Sian tabernaklon.


Ruma yareˈ ri rutzujun (rusujun) ri Dios, ma xu (xe) ta wi chiwe riyix, ni ma xu (xe) ta wi chukaˈ chique ri iwalcˈual, xa can chique cˈa quinojel winek ri yecˈo nej y ri yecˈo nakaj, can chique wi cˈa quinojel ri winek ri yerusiqˈuij (yeroyoj) ri Kajaf Dios. 	 CXar la promeso estas por vi kaj por viaj infanoj, kaj por cxiuj gxis malproksime, kiujn alvokos la Eternulo, nia Dio.


Y ri ruqˈuisbel cˈa ri nbij el chiwe wachˈalal, chi can ticˈojeˈ iwuchukˈaˈ riqˈui ri Ajaf, ruma riqˈui Riyaˈ can nim wi cˈa ri uchukˈaˈ cˈo. 	 Cetere, fortigxu en la Sinjoro kaj en la forteco de lia potenco.


Y ri kachˈalal ri cˈo quikˈij y cˈo chukaˈ qˈuiy quetaman, majun chic cˈa rubaniquil ri ruchˈabel ri Dios ri xquicˈut ta pe chinuwech. Y riyin, ma ya ta cˈa wi cˈo quikˈij o majun quikˈij ri xintzuˈ. Ruma chuwech ri Dios xa yoj junan konojel. 	 Sed el tiuj, kiuj sxajne iom valoris (kiaj ajn ili estis, tio por mi ne estas grava:cxe Dio ne estas personfavorado) -tiuj valoruloj nenion aldonis al mi;


Ri chicop ri yeporox chawech, y chukaˈ ri chicop ri yetzuj (yesuj) chawe ruma quimac ri winek, ma xeka ta chawech. 	 Bruloferojn kaj pekoferojn Vi ne sxatis.


Rumariˈ ri Pablo xberuyaˈ cˈa rutzijol chare ri capitán quiche (quixin) ri soldados y chukaˈ chique ri soldados. Riyaˈ xubij cˈa chique: Wi xtiyaˈ kˈij chi yeˈanmej el ri can yeˈucˈuan wi riche (rixin) ri barco, majun chiwe riyix ri xticolotej ta chuwech ri camic. 	 Pauxlo diris al la centestro kaj la soldatoj:Se cxi tiuj ne restos en la sxipo, vi ne povas savigxi.


Y can cˈa nichˈo na cˈa ri Pedro chiquiwech ri winek ri quimolon quiˈ pa rachoch ri Cornelio, tek ri Lokˈolaj Espíritu yariˈ xka pe pa quiwiˈ quinojel ri yeˈacˈaxan riche (rixin). 	 Dum Petro parolis tiujn vortojn, la Sankta Spirito falis sur cxiujn, kiuj auxdis la diron.


Y riqˈui riˈ, riyoj nikatzˈet chi riyeˈ ma xecowin ta xeˈoc chupan ri uxlanen riˈ ruma ma xquinimaj ta ri Dios. 	 Kaj ni vidas, ke ili pro nekredemo ne povis enveni.


Riyoj winek yaˈon cˈa pa kawiˈ chi xaxu (xaxe wi) jun bey yojcom, y cˈacˈariˈ xtikˈat tzij pa kawiˈ. 	 Kaj kiel estas dekretite por homoj unufoje morti, kaj post tio jugxo;


Riche (rixin) chi queriˈ ri limosna ri niyaˈ, majun cˈa winek netaman. Yacˈa ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj, Riyaˈ retaman. Riyaˈ can nutzˈet ri ma tzˈetetel ta cuma ri winek y xtuyaˈ rajel ruqˈuexel chiwe. Y ri rajel ruqˈuexel ri xtuyaˈ chiwe, can xtikˈalajin cˈa chiquiwech ri winek. 	 por ke via almozo estu en sekreto; kaj via Patro, kiu vidas en sekreto, vin rekompencos.


Y tek ri Jesús y ri ye rudiscípulos ye kˈaxnek chic chupan ri ticoˈn riˈ, riyeˈ xebe ri pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. 	 Kaj li foriris de tie, kaj eniris en ilian sinagogon;


Yacˈa Riyaˈ xtubij pe chiwe: Xinbij yan chiwe chi ma wetaman ta acuchi (achique) quixpe wi. Quixel el chinuwech riyix ri xa yix banoy tak etzelal, xtichaˈ ri Ajaf. 	 kaj li parolos, kaj diros al vi:Mi ne scias, de kie vi estas; foriru de mi, cxiuj farantoj de maljusteco.


Y riyin xibe, ruma can ya ri Dios ri xkˈalajsan chinuwech chi yibe. Y xaxu (xaxe wi) ri kachˈalal ri cˈo quikˈij y riyin ri xkamol kiˈ. Y xinbij cˈa chique ri achique rubanic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic ri ntzijoj chique ri winek ri ma ye israelitas ta. Queriˈ xinben ruma nwajoˈ chi man ta jun nibano chare ri samaj ri nbanon pe y ri yitajin chubanic chi xa majun nicˈatzin wi. 	 Kaj mi supreniris laux Dia malkasxo; kaj mi prezentis al ili la evangelion, kiun mi predikas inter la nacianoj, sed aparte al la eminentuloj, por ke mi ne estu vane kuranta, aux kurinta.


Y yacˈariˈ tek xquibij apo chare ri Jesús: Riyoj ma ketaman ta, xechaˈ apo. Y ri Jesús can yacˈa chukaˈ riˈ xubij chique ri achiˈaˈ riˈ: Ruma cˈa chi riyix ma xixcowin ta xibij chuwe, queriˈ cˈa chukaˈ riyin ma xtinbij ta chiwe achique yayon kˈatbel tzij pa nukˈaˈ chi yicowin yenbanalaˈ quereˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 Kaj ili responde diris al Jesuo:Ni ne scias. Li ankaux diris al ili:Kaj mi ne diras al vi, laux kia auxtoritato mi faras cxi tion.


Y man cˈa tikaben ta achiˈel xuben ri Caín ojer ca. Riyaˈ can riche (rixin) wi ri itzel winek, y xucamisaj ri ruchakˈ. ¿Y achique cˈa ruma xucamisaj? Ruma ri yeruben ri ruchakˈ ye choj. Y ri yeruben riyaˈ xa ye itzel. 	 ne kiel Kain estis de la malbonulo kaj mortigis sian fraton. Kaj pro kio li lin mortigis? CXar liaj faroj estis malbonaj, kaj la faroj de lia frato estis justaj.


Can ya cˈa ri Cristo niyaˈo wuchukˈaˈ riche (rixin) chi yicowin nkˈaxaj ronojel. 	 Mi cxion povas fari en tiu, kiu min fortikigas.


Ruma riyix chak utz chiwe chi napon jun winek iwuqˈui y xa ma ya ta ri Jesús ri xkatzijoj riyoj chiwe riyix ri nutzijoj riyaˈ. Y queriˈ chukaˈ chak utz chiwe tek nitzuj (nisuj) jun chic espíritu chiwe y xa ma ya ta riˈ ri xicˈul yan nabey. Chak utz chiwe tek nibix chiwe chi cˈo jun chic chˈabel ri niyaˈo colotajic, y xa ma kitzij ta ri nubij. 	 CXar se iu vizitanto predikas alian Kriston, kiun ni ne predikis, aux se vi ricevas malsaman spiriton, kiun vi ne ricevis, aux malsaman evangelion, kiun vi ne akceptis, facilanime vi lin toleras.


Riyix majun bey niben ta queriˈ. Y astapeˈ ta chi ma can ta utz ri inaˈoj, pero riyix ya ri utz tak cosas ri niyaˈ chique ri iwalcˈual. Cˈa ta cˈa ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj chi man ta xtuyaˈ pe chiwe ri nicˈutuj chare. Riyaˈ can nuyaˈ wi cˈa ri Lokˈolaj Espíritu chique ri can niquicˈutuj, xchaˈ ri Jesús. 	 Se vi do, estante malbonaj, scias doni bonajn donacojn al viaj infanoj, des pli via Patro cxiela donos la Sanktan Spiriton al tiuj, kiuj petos al Li.


Y tek xinquil, majun oyowal yitajin ta chubanic riqˈui jun chic winek riqˈui chˈabel. Ni xa ta ye nuyacon ta chukaˈ el winek riche (rixin) chi niquiben oyowal, ri chiriˈ pa rachoch ri Dios y ni xa ta ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y chukaˈ ni xa ta ri pa tak bey riche (rixin) ri tinamit xinquil ta chi cˈo ta ri yitajin chubanic. 	 kaj ili ne trovis min disputanta kun iu aux incitanta la popolon en la templo, nek en la sinagogoj, nek en la urbo.


Rumariˈ, man cˈa tiben ta chic ri etzelal riche (rixin) re ruwachˈulef; xa ticamisaj ri itzel tak raybel riˈ. Ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ, ma tiquicanolaˈ ta quiˈ riche (rixin) chi yemacun. Can man cˈa titzˈilobisaj ta iwiˈ pa tak mac. Ma tiyaˈ ta kˈij chare ri itzel tak iraybel. Xa tiyaˈ ca ri raybel riˈ. Ma chak tibe iwánima chrij ri puek y ri cosas ri cˈo riqˈui jun chic winek. Ruma wi queriˈ niben, can itzel wi. Can junan riqˈui ri niyaˈ quikˈij ri dios ri xa ye banon cuma winek. 	 Malvivigu do viajn membrojn, kiuj estas sur la tero:malcxastecon, malpurecon, volupton, malbonan deziron, kaj avidecon, kiu estas idolkulto;


Y tek riyin xquijotobex chuwech cruz, ri winek can xquepe cˈa wuqˈui; ruma riyin can xquisamej pa tak cánima, xchaˈ. 	 Kaj mi, se mi estos suprenlevita de sur la tero, altiros al mi cxiujn homojn.


Y ri patrón xutek cˈa rusiqˈuixic (royoxic) ri mayordomo riˈ. Y tek xoka cˈa ri mayordomo, ri patrón xubij cˈa chare: ¿Achique cˈa nabij chuwe chrij ri nitzijox chawij chi achapon ruqˈuisic ri nubeyomal? Wacami nwajoˈ cˈa ntzˈet achique rubanon ronojel ri nubeyomal pan akˈaˈ, ruma chi ri asamaj yareˈ niqˈuis ca waweˈ, xchaˈ ri patrón chare. 	 Kaj li alvokis lin, kaj diris al li:Kio estas tio, kion mi auxdas pri vi? donu al mi konton de via administrado, cxar vi ne plu povas administradi.


Y tek ye benak cˈa, ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Chiˈiwonojel riyix xtitaluj el iwiˈ y xquiniyaˈ cˈa ca nuyon chupan re akˈaˈ reˈ, tek xa xtitzˈet chi riyin yijach el pa quikˈaˈ ri winek. Ruma ri Dios can nubij wi cˈa chupan ri tzˈibatal ca: Tek riyin xtinyaˈ kˈij chi nicamisex ri aj yukˈ, ri rucarneˈl xa xtiquitaluj el quiˈ. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 Tiam diris Jesuo al ili:Vi cxiuj ofendigxos pro mi dum cxi tiu nokto; cxar estas skribite:Mi frapos la pasxtiston, kaj la sxafoj de la grego diskuros.


Chupan ri kˈij tek kˈaxnek chic ri tijoj pokonal riˈ, xtibanatej cˈa chi ri kˈij xtikˈekumatej y ri icˈ chukaˈ ma xtitzuˈun ta chic. 	 Sed en tiuj tagoj, post tiu aflikto, la suno mallumigxos kaj la luno ne donos sian lumon,


Y quinojel cˈa ri winek riˈ can ye tzeketel cˈa el chiquij, y sibilaj cˈa pa quichiˈ niquiben y niquibilaˈ cˈa: ¡Ticamisex ri Pablo! yechaˈ. 	 cxar la multego de la popolo sekvis, kriante:Forigu lin!


Yacˈariˈ tek ri Jesús xbe ka pa tinamit Capernaum, jun tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Galilea. Y Riyaˈ nutzijoj ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios pa tak uxlanibel kˈij. 	 Kaj li malsupreniris al Kapernaum, urbo Galilea. Kaj li instruis ilin en la sabato;


Y yecˈo chukaˈ ixokiˈ ri cˈanej yetzuˈun wi apo. Chiquicojol cˈa ri ixokiˈ riˈ, cˈo cˈa ri María Magdalena, cˈo ri María ri quiteˈ ri José y ri Jacobo ri cˈa cˈajol na, y cˈo chukaˈ ri jun ixok Salomé rubiˈ. 	 Estis ankaux virinoj, rigardantaj de malproksime, inter kiuj estis Maria Magdalena, kaj Maria, la patrino de Jakobo la malgranda kaj de Joses, kaj Salome;


Ri ixok cˈa riˈ cˈo cˈa jun rachˈalal María rubiˈ. Y ri María riˈ xtzˈuyeˈ cˈa chraken ka ri Jesús, riche (rixin) chi queriˈ nracˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios ri nutzijoj ri Jesús. 	 Kaj sxi havis fratinon, nomatan Maria, kaj cxi tiu sidis apud la piedoj de la Sinjoro, kaj auxskultis lian parolon.


Y queriˈ chukaˈ can xtuyaˈ kˈatbel tzij pa quikˈaˈ riche (rixin) chi yequicˈachojsaj yawaˈiˈ, y riche (rixin) chi yecowin yequelesalaˈ itzel tak espíritu. 	 kaj por havi auxtoritaton elpeli demonojn:


Yacˈa riyoj ri kaniman ri Jesucristo, can koyoben cˈacˈacˈ caj y jun cˈacˈacˈ ruwachˈulef ri rutzujun (rusujun) ca ri Dios, ri acuchi (achique) ri can ruyon pa ruchojmilal ri nibanatej. 	 Sed laux Lia promeso ni atendas novan cxielon kaj novan teron, en kiuj logxas justeco.


Y ri Pedro xuchop cˈa ri rajquikˈaˈ ri achi riche (rixin) chi xpaˈeˈ. Y can yacˈariˈ xchojmir. Ri raken xecˈojeˈ cˈa el quichukˈaˈ y queriˈ chukaˈ ri rukul tak raken. 	 Kaj li prenis lin per la dekstra mano kaj lin levis; kaj tuj liaj plandoj kaj liaj maleolostoj fortigxis.


Y ri achi eunuco xucˈutuj cˈa chare ri Felipe: Tabanaˈ jun utzil tabij chuwe: ¿Achoj chrij cˈa nichˈo wi ri profeta waweˈ? ¿Chrij ka riyaˈ nichˈo wi, o chrij jun chic? xchaˈ chare. 	 Kaj la euxnuko responde al Filipo diris:Mi petas vin, pri kiu parolis la profeto cxi tion? cxu pri si, aux pri iu alia?


Y yacˈariˈ tek xbesiqˈuin pe ri ecˈ pa rucamul. Y ri Pedro can yariˈ tek xenatej chare ri chˈabel ri bin ca chare ruma ri Jesús tek xubij: Cˈa ma jane tisiqˈuin ta pe ri ecˈ pa rucamul, tek riyit oxiˈ yan chic mul abin chique ri yecˈutun chawe, chi ma awetaman ta nuwech. Y riyaˈ xuchop jun nimalaj okˈej tek xel el chiriˈ, ruma xuchˈob cˈa quij ri chˈabel riˈ. 	 Kaj tuj la duan fojon koko kriis. Kaj Petro ekrememoris la vorton, kiun Jesuo diris al li:Antaux ol dufoje krios koko, vi trifoje malkonfesos min. Kaj pripensinte, li ekploris.


Riyin ri Juan, yin anciano chiquicojol ri kachˈalal, ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chawe riyit wachˈalal Gayo, ruma can kitzij chi yatinwajoˈ. 	 La presbitero al Gajo, la amata, kiun mi amas en la vero.


Ri Dios ya cˈa ri Moisés ri xucusaj riche (rixin) chi xuyaˈ pe ri ley. Yacˈa riche (rixin) chi xoka ri utzil y ri kitzij, ya ri Jesucristo ri xucusaj. 	 CXar la legxo estis donita per Moseo; la graco kaj la vero estigxis per Jesuo Kristo.


Yacˈariˈ tek yecˈo cˈa chique ri winek riˈ xquibilaˈ cˈa chrij ri Jesús: Riyaˈ can xcowin cˈa xuben chare ri moy riche (rixin) chi xtzuˈun. ¿La man ta cami xcowin xuben ta chare ri Lázaro chi man ta xcom? xechaˈ. 	 Sed kelkaj el ili diris:CXu cxi tiu, kiu malfermis la okulojn de la blindulo, ne povus kauxzi ankaux, ke cxi tiu homo ne mortu?


Y astapeˈ ri ojer ca, ri Dios majun xuben chique ri winek ri ma ye israelitas ta, chi xequicˈualaˈ ri itzel bey ri xka chiquiwech riyeˈ, 	 kaj kiu en la pasintaj generacioj permesis, ke cxiuj nacioj iru siajn proprajn vojojn.


Y tek ye biyinek chic cˈa jun wuˈoˈ o wakiˈ kilómetros pa ruwiˈ ri choy, ri discípulos xquitzˈet chi ya ri Jesús ri petenak chraken pa ruwiˈ ri choy y xa jubaˈ ma yerukˈiˈ. Y sibilaj cˈa xquixibij quiˈ. 	 Kiam do ili remis proksimume dudek kvin gxis tridek stadiojn, ili ekvidis Jesuon iranta sur la akvo, kaj proksimigxanta al la sxipo; kaj ili timis.


Ri yeˈucˈuan ri alaxic riche (rixin) ri Lokˈolaj Espíritu, nijalatej ri quicˈaslen. Ri Lokˈolaj Espíritu man cˈa tzˈetetel ta, xa can achiˈel cˈa ri cakˈikˈ ri xabacuchi (xabachique) nbecˈulun wi pe. Ruma xaxu (xaxe wi) nawacˈaxaj, pero man cˈa awetaman ta acuchi (achique) petenak wi y ma awetaman ta chukaˈ acuchi (achique) nibe wi, xchaˈ ri Jesús. 	 La vento blovas, kie gxi volas, kaj gxian vocxon vi auxdas, sed vi ne scias, de kie gxi venas kaj kien gxi iras; tia estas cxiu, kiu estas naskita de la Spirito.


Y Riyaˈ ya cˈa ri pa desierto nibe wi riche (rixin) chi nuben orar. 	 Sed li fortiris sin en la dezertojn, kaj pregxadis.


Riyaˈ can ma xupokonaj ta xuyaˈ riˈ pa camic kuma riyoj, riche (rixin) chi xojrucol chuwech ronojel ruwech mac y riche (rixin) chukaˈ chi xuchˈajchˈojsaj ri kacˈaslen. Queriˈ xuben chake riche (rixin) chi xoj‑oc jun tinamit riche (rixin) Riyaˈ, jun tinamit ri can riqˈui ronojel kánima nikarayij nikaben ri utz. 	 kiu donis sin por ni, por elacxeti nin el cxia maljusteco kaj por purigi al si popolon propran, fervoran pri bonaj faroj.


Y wi cˈo jun ri nucˈut chˈabel ri xa nuyoj quicˈuˈx ri kachˈalal, y rumariˈ ri kachˈalal niquichop niquitaluj el quiˈ, tapixabaj y tabij chare chi ma tuben ta chic queriˈ. Y wi abin chic jun bey chare y ma yarunimaj ta, tabij chic jun bey chare. Y wi can ma niniman ta, man chic tacˈom (tacˈul) ta ruwech. 	 Se iu estas herezulo ankoraux post unua admono kaj dua, evitu tiun,


Y ri Jesús xucˈutuj chare: ¿Achique cˈa ri nawajoˈ? Y ri achi moy xubij chare: Tijonel, riyin nwajoˈ yitzuˈun, xchaˈ. 	 Kaj Jesuo responde al li diris:Kion vi volas, ke mi faru al vi? Kaj la blindulo diris al li:Rabeno mia, ke mi ricevu vidpovon.


Pero riyix wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, nbij cˈa chiwe chi ma timestaj ta chi chuwech ri Ajaf Dios, jun kˈij achiˈel jun mil junaˈ. Y mil junaˈ xa achiˈel oc jun kˈij. 	 Sed ne forgesu cxi tiun unu aferon, amataj, ke cxe la Sinjoro unu tago estas kiel mil jaroj, kaj mil jaroj kiel unu tago.


¡Juyiˈ oc iwech riyix fariseos! ruma can ya oc ri nabey tak chˈaquet yeˈicanolaˈ ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, riche (rixin) chi queriˈ nibix chi riyix can cˈo ikˈij. Y can más chukaˈ nika chiwech ri niyaˈox (nyaˈ) ca rutzil tak iwech ri pa tak cˈaybel. 	 Ve al vi, Fariseoj! cxar vi amas la cxefsegxojn en la sinagogoj, kaj la salutojn sur la placoj.


Y reˈ nucˈut cˈa chkawech chi ri kech aj Israel astapeˈ can quitijon quikˈij achique rubanic yetzˈetetej ruma ri Dios chi majun quimac, pero xa ma quilon ta. Xaxu (xaxe) wi ri can ye chaˈon ruma ri Dios ri xquil achique rubanic chi yetzˈetetej ruma ri Dios chi majun quimac. Y ri nicˈaj chic kech aj Israel ri ma niquinimaj ta ri Dios, xa xcowirisex ri cánima. 	 Kion do? Kion Izrael sercxadas, tion li ne atingis, sed la elektitaro atingis gxin, kaj la restajxo estis obstinigita;


Ri Pedro numekˈ cˈa riˈ chuchiˈ kˈakˈ. Y yacˈariˈ tek xpe ri aj icˈ nutzuˈ nutzuˈ cˈa apo ri Pedro, y yacˈariˈ tek xubij chare: Riyit chukaˈ yit rachibil ri Jesús ri aj Nazaret, xchaˈ chare. 	 kaj vidante Petron sin varmigantan, sxi rigardis lin, kaj diris:Vi ankaux estis kun la Nazaretano, kun tiu Jesuo.


Y rumariˈ ye qˈuiy chiwe riyix ri majun quichukˈaˈ, ye yawaˈiˈ, y hasta yecˈo xecom yan el. 	 Pro tio multaj inter vi estas malfortaj kaj malsanaj, kaj ne malmultaj dormas.


Rumacˈariˈ ma tikaben ta achiˈel niquiben ri nicˈaj chic winek ri ma yecˈo ta pa sakil. Ruma riyeˈ ma niquichˈob ta jabel ri achique yequibanalaˈ. Xa achiˈel ye warnek. Yacˈa riyoj kojcˈaseˈ cˈa jabel y tikachˈoboˈ jabel ri yekabanalaˈ. 	 tial ni ne dormu, kiel la ceteraj, sed ni viglu kaj estu sobraj.


Y rumariˈ riyit camic, ¿la cˈa cˈo na cami awuchukˈaˈ riche (rixin) chi nayaˈ kˈaxomal chake? Majun chic. Riyit camic, ¿la cˈa yachˈacon na cami? Ya mani chic. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 Ho morto, kie estas via venko? Ho morto, kie estas via pikilo?


Riyaˈ xbiyin chic cˈa apo jubaˈ y cˈacˈariˈ xxuqueˈ ka. Xujupubaˈ cˈa ka ri rupalej cˈa pan ulef, y xuben cˈa orar. Y quecˈareˈ ri chˈabel ri xerubij: Nataˈ Dios, xa ta cˈo modo, tabanaˈ cˈa chi man ta nkˈaxaj re jun tijoj pokonal reˈ, pero ma taben ta cˈa achiˈel ri nuraybel riyin. Tabanaˈ ri araybel riyit, xchaˈ. 	 Kaj irinte iom antauxen, li falis sur sian vizagxon, pregxante, kaj dirante:Ho mia Patro, se povas esti, cxi tiu kaliko pasu for de mi; tamen ne kiel mi volas, sed kiel Vi volas.


Cˈacˈariˈ tek xucˈut riˈ chiquiwech más ye wuˈoˈ ciento kachˈalal, tek quimolon quiˈ. Ye qˈuiy cˈa chique riyeˈ ri cˈa ye qˈues na, pero yecˈo chukaˈ ri ye caminek chic el. 	 poste li aperis al pli ol kvincent fratoj samtempe, el kiuj la plimulto restas gxis nun, sed kelkaj jam ekdormis;


Ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Ajaf Dios, cˈo wuqˈui riyin, ruma can xiruchaˈ wi pe riche (rixin) chi ntzijoj chique ri pobres ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Xirutek pe chukaˈ riche (rixin) chi yenwakˈomaj ri winek ri nikˈaxo cánima pa rukˈaˈ ri mac. Xirutek pe ri Dios riche (rixin) chi nbij chique ri winek ri ye ximil pa rukˈaˈ ri mac, chi cˈo modo yecolotej pa rukˈaˈ. Xitak pe chukaˈ riche (rixin) chi nben chique ri winek ri ye moyiˈ chi yetzuˈun. Y ri Dios xirutek pe chukaˈ riche (rixin) chi yencol ri winek ri sibilaj niquitij pokon pa quikˈaˈ nicˈaj chic. 	 La spirito de la Eternulo estas sur mi, CXar Li min sanktoleis, por bonanonci al malricxuloj; Li sendis min, por anonci liberecon al kaptitoj Kaj vidpovon al blinduloj, Por meti la vunditojn en liberecon,


Y tek nojnek chic cˈa ri yaˈl riqˈui car, niquicˈuaj cˈa el cˈa chuchiˈ yaˈ. Y cˈacˈariˈ yetzˈuyeˈ chuchaˈic. Ri utzilaj tak car yequiyaˈ cˈa pa tak chaquech, yacˈa ri car ri xa ma ye utz ta, xa yequelesaj cˈa ca. 	 kaj kiun, kiam gxi plenigxis, oni suprentiris al la marbordo; kaj sidigxinte, ili kolektis la bonajn en ujojn, sed la malbonajn ili jxetis eksteren.


Yacˈa ri Pedro can cˈa nutij na rukˈij chi nisiqˈuin (noyon) apo pa puerta. Yacˈa tek xquijek ri puerta, xquitzˈet cˈa chi can ya wi ri Pedro. Rumariˈ riyeˈ can xquimey, y xquichop xewolol chiquiwech. 	 Sed Petro dauxrigis la frapadon; kaj ili, malferminte, vidis lin, kaj miregis.


Can qˈuiy cˈa ri ma nbij ta chic ca chiwe, ruma ma nikˈax ta chiwech y ma yixcowin ta chucˈuaxic. 	 Mi havas ankoraux multon por diri al vi, sed vi ne povas gxin nun elporti.


Tek cˈo jun ruma nipe iwoyowal, man cˈa quixtzak ta pa mac. Y ma tiyaˈ ta kˈij chi cˈa cˈo na ri iwoyowal tek nika ka ri kˈij. Rajawaxic chi can chanin nichojmirisaj ri oyowal riˈ. 	 Koleru kaj ne peku, la suno ne subiru sur via kolero;


Rumariˈ cˈo chi xoc winek can achiˈel wi riyoj, y can rucˈamon wi chi xoc Nimalaj Sacerdote riche (rixin) chi queriˈ nujoyowaj kawech. Riyaˈ can nuben wi ri samaj riˈ chuwech ri Dios riche (rixin) chi nicuyutej y nisachatej ri kil kamac. 	 Tial li devis en cxio similigxi al siaj fratoj, por ke li farigxu kompatema kaj fidela cxefpastro en la aferoj de Dio, por fari repacigon por la pekoj de la popolo.


Yacˈa tek xoc pe ri akˈaˈ chupan ri kˈij tek xcom ri Jesús, ri winek niquibanalaˈ chic cˈa ruchojmil ronojel ri xticˈatzin chique chupan ri uxlanibel kˈij riˈ. 	 Kaj kiam jam vesperigxis, pro tio, ke estas la Preparado, tio estas, la tago antaux sabato,


¿La cˈo ta cami jun tataˈaj ri nuyaˈ jun abej pa rukˈaˈ ri ralcˈual, tek ri acˈal xa jun caxlan wey ri nucˈutuj chare? ¿O la nuyaˈ ta cami jun itzel cumatz pa rukˈaˈ, tek ri acˈal xa jun car ri nrajoˈ? 	 Kaj de kiu el vi, kiu estas patro, filo petos panon, kaj li donos al li sxtonon? aux se li petas fisxon, cxu li anstataux fisxo donos al li serpenton?


Rumacˈariˈ nbij chique ri malcaniˈ tak ixokiˈ ri cˈa ye kˈopojiˈ na chi quecˈuleˈ chic jun bey, chi quequiqˈuiytisaj cal. Y tiquicˈuaj jabel rupan ri cachoch. Riche (rixin) chi ri winek ri yeˈetzelan kiche (kixin) ma yecowin ta niquibij jun tzij chikij. 	 Mi volas do, ke la pli junaj edzinigxu, nasku infanojn, mastrumadu, ne donu al la malamiko pretekston por kalumnio;


Y chiriˈ xebeˈel wi pe ri wukuˈ ángeles ri jachon jojun rucˈayewal pa quikˈaˈ. Y ri quitziak ri ye quicusalon, ya cˈa ri tziek ri nibix lino chare, jun tziek ri sek sek y can nitzˈitzˈan cˈa chukaˈ. Y ri chuwaquicˈuˈx kˈaxnek cˈa chukaˈ ximibel ri banon riqˈui kˈanapuek. 	 kaj elvenis el la templo la sep angxeloj, havante la sep plagojn, vestite per linajxo pura kaj luma, kaj zonite cxirkaux la brusto per ora zono.


Y yacˈa tek ri winek ye elenak chic el, ri Jesús xoc apo chupan ri jay ri acuchi (achique) cˈo wi ri ti kˈopoj ri caminek chic. Xpe Riyaˈ xuchop rukˈaˈ ri ti kˈopoj, y can yacˈariˈ tek xcˈastej. 	 Sed kiam la homamaso estis elpelita, li eniris, kaj prenis sxian manon; kaj la knabineto levigxis.


Xa yacˈa tek quinojel ri winek ye warnek, xpe cˈa ri rucˈulel ri rajaf ri ulef, xberuticaˈ ca rujatzul ri itzel kˈayis chucojol ri trigo ri ticon chic ca. Y xu (xe wi) xberubanaˈ ca riˈ, y xbe. 	 sed dum homoj dormis, lia malamiko venis kaj semis lolon meze de la tritiko, kaj foriris.


Rumacˈariˈ riyeˈ xquibij cˈa chare ri Jesús: Riyit ri can yit jun Tijonel, cˈo cˈa jun ri nikajoˈ nikacˈutuj chawe. Ri Moisés can rutzˈiban wi cˈa ca chake chi tek jun achi nicom el y majun ralcˈual nicˈojeˈ ca riqˈui ri rixjayil, can jun cˈa rachˈalal ri achi riˈ cˈo chi nicˈuleˈ riqˈui ri ixok ri xmalcanij ca, riche (rixin) chi queriˈ yecˈojeˈ ta ralcˈual riqˈui ri ixok riˈ. Y ri nabey ti cˈajol (alaˈ) ri nalex ntoc ralcˈual ri caminek chic el. 	 Majstro, Moseo diris:Se iu mortas, ne havante infanojn, lia frato edzigxu kun lia edzino kaj naskigu idaron al sia frato.


Riyix beyomaˈ, can jabel benak ri iwánima riqˈui re ruwachˈulef. Can yixtajin nicˈusaj icˈuˈx riqˈui ri itzel tak iraybel. Jabel xixtiojir, ruma nitij ri nurayij ri iwánima, xa yacˈa chi ri camic xa nipe yan chiwij. 	 Vi luksadis sur la tero, kaj dibocxadis; vi nutradis viajn korojn en tago de bucxado.


Y ronojel cˈa ri xubij ri Jesús chique ri winek riˈ, ruyon cˈambel tak tzij yerucusaj tek nichˈo quiqˈui. Can majun cˈa ri xubij ta chique chi man ta xucusaj cˈambel tak tzij. 	 CXion tion parolis Jesuo per paraboloj al la homamasoj, kaj sen parabolo li parolis nenion al ili;


Y wi xa ma ninimaj ta ri ye tzˈibatal ca ruma ri Moisés, ¿achique ta cˈa modo tek xtinimaj ri chˈabel ri yenbij chiwe riyin? xchaˈ ri Jesús. 	 Sed se vi ne kredas liajn skribojn, kiel vi kredos miajn vortojn?


Y xtapon cˈa jun kˈij tek xtikˈalajin ri kasamaj ri xkaben chikajujunal ruma nikˈaxex na pa kˈakˈ, y cˈa chiriˈ nitzˈet wi, wi xtucochˈ ri kˈakˈ o xa xtiqˈuis, ruma xtitojtobex riqˈui kˈakˈ. 	 cxies laborajxo evidentigxos; cxar la tago gxin montros, pro tio, ke gxi estas malkasxita en fajro; kaj la fajro mem provos cxies laborajxon, kia gxi estas.


Y yecˈo cˈa chique ri winek aj chiriˈ pa tinamit Jerusalem ri niquibilaˈ cˈa: ¿La ma ya ta cami cˈa achi reˈ ri nicanox riche (rixin) chi nicamisex? 	 Tiam kelkaj el la Jerusalemanoj diris:CXu li ne estas tiu, kiun oni celas mortigi?


Y yecˈo cˈa winek ri yebin: Xa can ya achi laˈ. Nicˈaj chic niquibij: Ma ya ta laˈ, xa junan yetzuˈun riqˈui ri achi riˈ, yechaˈ. Pero riyaˈ can nubij cˈa: Yin cˈa riyin riˈ. 	 Unuj diris:Li estas; aliaj diris:Ne, sed li estas simila al tiu. Li diris:Tiu mi estas.


Pero riyit ma tanimaj ta riˈ, ruma yecˈo ye más ye cawinek achiˈaˈ ri xqueˈoyoben riche (rixin) ri Pablo pa bey, y ri achiˈaˈ riˈ can quibin chi ma xquewaˈ ta y ma xqueˈucˈyaˈ ta, cˈa ya tek xquecowin na xtiquicamisaj ri Pablo, y chi ya ta ri Dios ri xtiyaˈo rucˈayewal pa quiwiˈ, wi ma xtiquiben ta ri niquibij. Y wacami xaxu (xaxe) chic cˈa coyoben ri achique xtabij el riyit, xchaˈ ri ti cˈajol riˈ. 	 Sed ne konsentu al ili, cxar embuskas kontraux li pli ol kvardek el ili, kiuj per solena jxuro sin ligis nek mangxi nek trinki, gxis ili lin pereigos; kaj nun ili estas pretaj, kaj atendas de vi la promeson.


Y rumariˈ, wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, nbij cˈa chiwe: Can cof quixcˈojeˈ riqˈui ri Dios, y ma tiyaˈ ta ca ri kitzij. Can ma quixtaneˈ ta chi niben ri rusamaj ri Ajaf, y jabel tibanaˈ chare. Riyix iwetaman chi ronojel ri niben pa rusamaj ri Ajaf, can cˈo rajel ruqˈuexel ri xtuyaˈ chiwe. 	 Tial, miaj amataj fratoj, estu firmaj, nemoveblaj, cxiam abundaj en la laboro de la Sinjoro, sciante, ke via penado ne estas vanta en la Sinjoro.


Can ya wi cˈa ri cˈo chilaˈ chicaj ri tichˈoboˈ y ma ya ta ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. 	 Atentu tion, kio estas supre, ne surterajxojn.


Y riyin xtincˈutuj cˈa chare ri Nataˈ, y Riyaˈ can xtutek cˈa pe jun chic ri nitoˈo iwuche (iwixin); Jun ri can xticˈojeˈ wi iwuqˈui riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Kaj mi petos la Patron, kaj Li donos al vi alian Parakleton, por ke li restadu kun vi por cxiam;


Achiˈel ri nubij chupan ri ley riˈ, chi jun ixok can ximil wi riqˈui ri rachijil y ma utz ta chi niquijech quiˈ riqˈui, tek xa cˈa qˈues na ri rachijil. Pero wi nicom el ri rachijil, ri ixok nicanaj ca libre chuwech ri ley riche (rixin) ri cˈulanen. 	 CXar la edzinigita virino estas legxe alligita al sia edzo dum lia vivo; sed se la edzo mortas, sxi liberigxas el la legxo de la edzo.


Y queriˈ chukaˈ yecˈo achiˈaˈ ri ma ixokiˈ ta chic ri xequirayij, xa quech achiˈaˈ chic ri xequirayij. Sibilaj itzel ri xquiben, y xa ma xeqˈuix ta; can xquiqˈuek quiˈ chupan ri etzelal ri xquirayij. Y riyeˈ can xquicˈul cˈa el rutojbalil ri itzel bey ri xquitzekelbej. 	 kaj tiel same ankaux la viroj, forlasante la naturan uzadon de la virino, brulis en sia volupto unu al alia, kaj viroj kun viroj faris hontindajxon kaj ricevis en si mem la tauxgan rekompencon de sia malvirto.


Y tek xa ruchapon cˈa pe rusekeric, ri Jesús petenak cˈa chraken pa ruwiˈ ri choy, riche (rixin) chi napon quiqˈui. 	 Kaj en la kvara gardoparto de la nokto li venis al ili, irante sur la maro.


Y yecˈo cˈa ri xpe coyowal tek xquitzˈet chi queriˈ xuben ri ixok riqˈui ri akˈom riˈ y xquibilaˈ cˈa: ¿Achique cˈa ruma tek la ixok laˈ chi chak queriˈ xutix la akˈom laˈ? 	 Kaj iuj indignis inter si, dirante:Por kio farigxis cxi tiu malsxparo de la sxmirajxo?


Y chupan cˈa ri kˈij riˈ, can pa nubiˈ cˈa riyin xticˈutuj wi chare ri Nataˈ, y Riyaˈ can xtuyaˈ cˈa pe chiwe ri nicˈutuj chare. Y ma rajawaxic ta chic chi cˈa yin na riyin ri yicˈutun pan iqˈuexel riyix. Ma que ta riˈ. 	 En tiu tago vi petos en mia nomo; kaj mi ne diras, ke mi petos de la Patro pro vi;


Y ruma cˈa riyix can xcukeˈ icˈuˈx tek xichojmirisaj ri banatajnek, ruma chukaˈ riˈ riyoj xcukeˈ cˈa kacˈuˈx. Pero can más wi cˈa xojquicot tek xkatzˈet ri Tito chi sibilaj niquicot ránima tek xtzolin pe ri chiriˈ iwuqˈui riyix. Riyix can xiyaˈ cˈa pe ruchukˈaˈ ri ruˈespíritu. 	 Tial ni konsoligxis; kaj en nia konsolo ni gxojis des pli multege pro la gxojo de Tito, cxar lia animo estas refresxigita de vi cxiuj.


Rumariˈ, wi jun chiwe riyix nrajoˈ yirutzekelbej, cˈo cˈa chi nuchˈob nabey chi rajawaxic chi nuyaˈ ca ronojel ri cˈo riqˈui. Wi ma nuben ta queriˈ, ma nicowin ta ntoc tzekelbey wuche (wixin). 	 Kiu do el vi ne forlasas cxiujn siajn posedajxojn, tiu ne povas esti mia discxiplo.


Riyix can quixcˈojeˈ cˈa ka chupan ri jay ri yixapon wi ri jabel icˈulic niquiben, titijaˈ y tikumuˈ ri xtiquisipaj chiwe. Ruma ri samajel can rucˈamon wi chi nitoj ruma ri samaj ri nuben. Y man cˈa tijalalaˈ ta ri jay ri acuchi (achique) yixcˈojeˈ wi. Xa can acuchi (achique) yixapon wi nabey mul, chiriˈ quixcˈojeˈ wi ka. 	 Kaj en tiu sama domo restu, mangxante kaj trinkante tion, kion ili havas; cxar la laboranto meritas sian salajron. Ne transiru de domo en domon.


Y yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij, qˈuiy cˈa ri xquibij el chique ri Pedro y ri Juan xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi yequixibij. Y cˈariˈ xquiyaˈ el kˈij chique riche (rixin) chi xebe. Xa majun xquil ta ri xquiben ta chique, ruma chi ri winek xa can niquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios ruma chi ri achi xcˈachojsex. 	 Kaj ili, denove minacinte, liberigis ilin, trovinte nenion, pro kio ili povus ilin puni, pro la popolo; cxar cxiuj gloris Dion pro la faritajxo.


Y can queriˈ chukaˈ ri chˈabel ri niquibilaˈ ri principaliˈ tak sacerdotes. Riyeˈ y ri aj tzˈibaˈ, ri achiˈaˈ fariseos y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij, niquitzeˈej cˈa ri Jesús y niquibilaˈ cˈa chiquiwech: 	 Tiel same ankaux la cxefpastroj, mokante kun la skribistoj kaj la pliagxuloj, diris:


Yacˈa ri xesiqˈuix (xeˈoyox), ma xeniman ta pe riqˈui ri xbebix chic jun bey chique. Yecˈo xa xebe pa tak quisamaj ri pa tak juyuˈ; y yecˈo xa xebe pa tak cˈaynic. 	 Sed ili malatentis, kaj foriris, unu al sia bieno, alia al sia komercado;


Y ri Jesús xuchop chic cˈa el ri rubey chi nibe pa tinamit Jerusalem. Pero nabey xbekˈax na pe pa tak tinamit y pa tak aldeas riche (rixin) chi nutzijoj ri ruchˈabel ri Dios. 	 Kaj li iris tra urboj kaj vilagxoj, instruante kaj irante cxiam pluen al Jerusalem.


¿La ma iwetaman ta cˈa chi ri ichˈacul can rachoch wi ri Lokˈolaj Espíritu? Ri Lokˈolaj Espíritu ri ruyaˈon pe ri Dios chiwe y cˈo pa tak iwánima. Rumariˈ ri chˈaculaj ri icˈuan ma iwuche (iwixin) ta ka riyix. 	 Aux cxu vi ne scias, ke via korpo estas templo de la Sankta Spirito, kiu estas en vi kaj kiun vi havas de Dio? kaj vi ne apartenas al vi mem,


Y ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chawe riyit Tito, ri can kitzij chi yit achiˈel nucˈajol ruma can junan chi kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Jesucristo. Ri utzil, ri joyowanic y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Kajaf y Kacolonel Jesucristo xticˈojeˈ ta cˈa pan awánima. 	 al Tito, mia vera filo laux komuna fido:Graco kaj paco de Dio, la Patro, kaj de Kristo Jesuo, nia Savanto.


Rumariˈ riyoj ma yojkˈitej ta chubanic ri rusamaj ri Dios, ruma re samaj reˈ ya Riyaˈ ri xyaˈo chake. Y xaxu (xaxe) wi cˈa ruma ri rutzil Riyaˈ tek yoj rucusan chupan re samaj reˈ. 	 Pro tio, ke ni havas cxi tiun administradon, kiel ni ricevis kompaton, ni ne senkuragxigxas;


Ma que ta riˈ nuben ri xa ma kitzij ta chi aj yukˈ, ri niyukˈun xa ruma chi tojon. Riyaˈ xa ma cajaf ta ri carneˈl y tek nutzˈet cˈa chi petenak ri utif (coyote), xa ya riyaˈ ri nucol el riˈ nabey y yerumalij ca ri carneˈl. Y ri utif (coyote) cˈo carneˈl yerucˈuaj el y ri nicˈaj chic yerutaluj ca. 	 La dungito, kaj tiu, kiu ne estas pasxtisto, kies proprajxo la sxafoj ne estas, ekvidas la lupon venanta kaj lasas la sxafojn kaj forkuras; kaj la lupo ilin kaptas kaj dispelas;


Y ri Jesús xubij chukaˈ chique: Riyix riche (rixin) chi niben ri achique ye quibin ca ri iwatiˈt imamaˈ, can niben chare ri rupixaˈ ri Dios chi majun rejkalen. 	 Kaj li diris al ili:Efektive vi forrifuzas la ordonon de Dio, por observi vian tradicion.


Ri Caifás tek xchˈo y xubij queriˈ, ma ya ta ri nuchˈob ka riyaˈ ri xubij, ma que ta riˈ. Ri chˈabel ri xerubij riyaˈ, can ya cˈa ri Dios ri xyaˈo pe chare. Y ruma chi can ya cˈa riyaˈ ri nimalaj sacerdote chupan ri tiempo riˈ, rumariˈ tek ri Dios xuyaˈ cˈa kˈij chare chi xubij yan apo chi ri Jesús cˈo cˈa chi nicom na pa quiqˈuexel ri winek riche (rixin) ri ruwachˈulef Israel. 	 Sed li diris tion ne de si mem; sed estante cxefpastro en tiu jaro, li profetis, ke Jesuo mortos por la nacio;


Yacˈa chrij ri ajowabel, ri Dios can rucˈutun chic chiwech chi niwajoˈ iwiˈ chiˈiwachˈalal iwiˈ, y rumariˈ ma nicˈatzin ta chic chi ntzˈibaj el rubixic chiwe. 	 Sed pri amo al la frataro, vi ne bezonas, ke oni skribu al vi, cxar vi mem estas instruitaj de Dio ami unu la alian;


Queriˈ xubij ri Dios. Y ri Dios majun bey xubij ta chare jun ángel: Catzˈuyeˈ pa wajquikˈaˈ, cˈa ya tek xquenyaˈ na pan akˈaˈ pan awaken ri yeˈetzelan awuche (awixin). 	 Sed al kiu el la angxeloj Li iam diris: Sidu dekstre de Mi, GXis Mi faros viajn malamikojn benketo por viaj piedoj?


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Can kitzij wi nbij chiwe, chi ri winek ri achoj chare nicˈutux wi apo, xtibeyacatej pe, pero ma ruma ta chi can ya ri ramigo ri nicˈutun apo chare. Ma que ta riˈ, xa ruma chi ma nitaneˈ ta chucˈutuxic, rumariˈ xtibeyacatej pe y nberuyaˈ pe ronojel ri nicˈatzin chare, riche (rixin) chi titaneˈ apo chucˈutuxic. 	 Mi diras al vi:Kvankam li ne volos pro sia amikeco al li levigxi kaj doni al li, tamen, pro cxi ties persisteco li levigxos kaj donos al li tiom, kiom li bezonas.


Y ruma chi riyix iwetaman chi majun nuben ta chiwe wi nitij ri tiˈij riˈ, can niben cˈa chare jun kachˈalal ri ma can ta cukul rucˈuˈx riqˈui ri Dios chi nitzak. Y wi queriˈ, ma utz ta, ruma chi ri Cristo xcom ruma chukaˈ ri jun kachˈalal riˈ. 	 Pro via scio do pereas la malfortulo, la frato, pro kiu Kristo mortis.


Ri Jesús xubij cˈa chukaˈ chique ri ye rudiscípulos: Cˈo cˈa jun achi beyon. Y ri beyon riˈ cˈo cˈa jun rumayordomo ri ruyaˈon pa ruwiˈ ronojel ri rubeyomal. Y xbix cˈa chare ri achi beyon chi ri rumayordomo, ntajin cˈa chuqˈuisic ri beyomel. 	 Kaj li diris ankaux al siaj discxiploj:Estis unu ricxa homo, kiu havis administranton; kaj cxi tiu estis denuncita al li, ke li disperdas lian havon.


Xa ma can ta cˈayef (cuesta) chi nikˈax ri jun chicop ri camello rubiˈ pa ti rachek jun bak riche (rixin) tˈisoˈn (tzˈisoˈn), que chuwech chi ntoc jun beyon pa rajawaren ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 CXar estas pli facile por kamelo iri tra trueton de kudrilo, ol por ricxulo eniri en la regnon de Dio.


Tikayaˈ cˈa rukˈij ri Dios, ri Rutataˈ ri Kajaf Jesucristo. Riyaˈ jun Tataˈaj ri can nujoyowaj wi quiwech ri ye ralcˈual, y chukaˈ can jun Dios ri can nucukubaˈ quicˈuˈx ri ye riche (rixin) chic Riyaˈ. 	 Benata estu la Dio kaj Patro de nia Sinjoro Jesuo Kristo, la Patro de kompatoj kaj Dio de cxia konsolo;


Y ri Tito can sibilaj wi cˈa yixrajoˈ wacami, más que chuwech tek can cˈa ma jane napon ta iwuqˈui. Ruma noka cˈa chucˈuˈx chi tek riyaˈ xapon iwuqˈui, ixibin iwiˈ xicˈul y yixbarbot (yixbaybot) ruma riqˈui jubaˈ xa ma ibanon ta ri achique rucˈamon chi niben. Can iwoyoben cˈa ri achique chˈabel rucˈuan el riyaˈ chiwe. Y chukaˈ can noka wi cˈa chucˈuˈx chi riyix can sibilaj yixniman tzij. 	 Kaj lia interna amo pli abundas al vi, dum li memoras la obeadon de vi cxiuj, kiel kun timo kaj tremo vi lin akceptis.


Xa yacˈa riyaˈ tek xracˈaxaj chi ya ri Arquelao ri rucˈajol ca ri rey Herodes ri oconek aj kˈatbel tzij pa Judea, xuxibij riˈ chi yecˈojeˈ ka ri chiriˈ pa Judea. Y xkˈalajsex cˈa chuwech ri José pa jun achicˈ chi tucˈuaj el ri acˈal y ri teˈej cˈa pa Galilea. 	 Sed kiam li auxdis, ke Arhxelao regxas en Judujo anstataux sia patro Herodo, li timis iri tien; kaj avertite de Dio en songxo, li fortiris sin en la regionojn de Galileo,


Y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ riˈ cˈo cˈa jun cˈacˈacˈ bix ri niquibixaj, y ri bix riˈ nubij cˈa: Riyit ri can yit achiˈel jun Alaj Carneˈl, can rucˈamon wi (takal wi chawij) chi xbeˈacˈamaˈ pe ri wuj, y can rucˈamon (takal chawij) chukaˈ chi yeˈawelesaj ri sellos ri achoj riqˈui kˈolin wi; ruma riyit can xacamisex, y riqˈui ri aquiqˈuel xojacol konojel riche (rixin) chi xoj‑oc riche (rixin) ri Dios; xabachique ta na ri ye katiˈt kamamaˈ y xabachique ta na ri kachˈabel, y xabachique ta na chukaˈ ri katinamit y xabachique ta na ri karuwachˈulef. 	 Kaj ili kantis novan kanton, dirante:Vi estas inda preni la libron kaj malfermi gxiajn sigelojn; cxar vi estis mortigita, kaj vi elacxetis al Dio per via sango homojn el cxiu tribo kaj lingvo kaj popolo kaj nacio,


Y tek nuchop, xabacuchi (xabachique) ta na cˈo wi, nuchˈakij pan ulef, niwoko pa ruchiˈ, y nukachˈachˈej rey. Sibilaj chukaˈ rucajman chic ruma re quereˈ rucˈulwachin. Y rumariˈ xincˈutuj utzil chique re adiscípulos chi tiquelesaj el re jun itzel espíritu reˈ riqˈui re nucˈajol, y xa ma ye cowinek ta, xchaˈ chare ri Jesús. 	 kaj kie ajn gxi kaptas lin, gxi sxiras lin, kaj li sxauxmas kaj grincigas la dentojn kaj kadukigxas; kaj mi parolis al viaj discxiploj, ke ili elpelu gxin; kaj ili ne povis.


Ri Jesús can cˈa ma jane cˈa ntoc ta apo chupan ri aldea ri Betania rubiˈ, xa can cˈa cˈo na ca chiriˈ ri acuchi (achique) xbeˈilitej wi ca ruma ri Marta. 	 (Sed Jesuo ankoraux ne eniris en la vilagxon, sed estis en la loko, kie Marta lin renkontis.)


Ri winek cˈa ri niniman ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic y nuben chukaˈ bautizar riˈ, xticolotej cˈa. Yacˈa ri winek ri xa ma niniman ta, can xtitak cˈa pa rucˈayewal. 	 Kiu kredos kaj estos baptita, tiu estos savita; sed kiu ne kredos, tiu estos kondamnita.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xerucusaj el ri rudiscípulos chupan ri jucuˈ y xubij chique chi quebe cˈa ri jucˈan chic ruchiˈ yaˈ; chi can quenabeyej cˈa el chuwech, ruma Riyaˈ cˈa yerutek na ca ri winek chi tak cachoch. 	 Kaj tuj li devigis la discxiplojn eniri en la sxipeton kaj iri antaux li al la alia bordo, gxis li forsendos la homamason.


Pero riyix jabel iwetaman chi ma que ta riˈ. ¿O la xixinkˈol cami riyin riqˈui jun chique ri kachˈalal ri xentek chilaˈ iwuqˈui? 	 CXu mi superruzis vin per iu el tiuj, kiujn mi sendis al vi?


Y ri nubij chi xa yesilon, riˈ ntel chi tzij chi xquejalatej cˈa el ronojel ri xa ye kˈaxel y ri xa ye banon. Riche (rixin) chi queriˈ xa can xu (xe wi) xquecanaj ca ri majun bey xquejalatej ta. 	 Kaj tiu diro:Ankoraux unufoje-montras la translokigon de la skuitajxoj, kiel de faritajxoj, por ke la neskueblaj restu.


Ri kˈij riˈ, quinojel ri winek israelitas niquibanalaˈ chic ruchojmil ronojel ri nicˈatzin chique chupan ri nimakˈij pascua. Y rumariˈ tek ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij xebe riqˈui ri Pilato y xbequicˈutuj chare riche (rixin) chi tikˈip (tikˈapux) caken ri yecˈo chuwech cruz, riche (rixin) chi queriˈ yeˈelesex cˈa el chuwech ri cruz. Ruma ma rucˈamon ta cˈa chi ri achiˈaˈ riˈ yecˈojeˈ ca chuwech tak cruz chupan ri nimalaj nimakˈij pascua y can uxlanibel kˈij chukaˈ. 	 La Judoj, cxar estis la Preparado, por ke la korpoj ne restadu sur la krucoj dum la sabato (cxar la tago de tiu sabato estis granda tago), petis Pilaton, ke oni rompu iliajn krurojn, kaj forportu ilin.


Y tek ri Bernabé xapon, xutzuˈ chi ri Dios can ruyaˈon wi cˈa rukˈaˈ pa ruwiˈ ri quisamaj ri kachˈalal. Rumariˈ sibilaj xquicot ri ránima ri Bernabé, y xerupixabaj cˈa quinojel chi can ticukeˈ quicˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesucristo, y chi can riqˈui ronojel cánima quecˈojeˈ riqˈui. 	 li, veninte, kaj vidante la gracon de Dio, gxojis; kaj li admonis ilin cxiujn, ke kun korfirmeco ili restu fidelaj al la Sinjoro;


Y ri xbanatej xetamex cˈa cuma quinojel. Can xetamex cˈa cuma ri israelitas y cuma ri ma ye israelitas ta ri yecˈo chupan ri tinamit Efeso. Riyeˈ xpe cˈa jun nimalaj xibinriˈil chique ruma ri xbanatej. Y ri Ajaf Jesús xyaˈox (xyaˈ) cˈa rukˈij rucˈojlen. 	 Kaj tio sciigxis al cxiuj, kiuj logxis en Efeso, Judoj kaj Grekoj; kaj timo falis sur ilin cxiujn, kaj la nomo de la Sinjoro Jesuo grandigxis.


Tek xseker cˈa, ri achiˈaˈ ri ye ucˈuayon riche (rixin) ri barco ma quetaman ta achique ruwachˈulef xebeka wi. Xaxu (xaxe) wi cˈa xquitzˈet chi cˈo jun rukˈaˈ yaˈ, y jabel ri ruchiˈ. Rumariˈ xquichˈob cˈa chi riqˈui jubaˈ yecowin niquicˈuaj apo ri barco chiriˈ. 	 Kaj kiam plene tagigxis, ili ne rekonis la landon; sed ili ekvidis unu golfeton kun sablajxo, kaj ili konsiligxis inter si, cxu ili povos surpeli sur gxin la sxipon.


Ri Abraham queriˈ xuben, ruma can royoben ri jun tinamit ri can cof cˈo ri rucimiento y majun bey xtiqˈuis ta, tinamit ri can ya wi ri Dios xchˈobo achique rubanic nuben chare y can ya chukaˈ Riyaˈ banayon. 	 cxar li sercxis la urbon havantan la fundamentojn, kies arhxitekturisto kaj konstruanto estas Dio.


Yacˈa ri achiˈaˈ fariseos niquibilaˈ cˈa chiquiwech: Titzuˈ laˈ xa majun nikachˈec, ruma xa ma niquinimaj ta katzij y xa quinojel ri winek ye benak riqˈui, yechaˈ. 	 La Fariseoj do diris inter si:Vidu, kiel nenio prosperis al vi; jen la mondo eliris post li.


Y ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xel cˈa el ri chiriˈ, y xbe cˈa quelaˈ pa jun lugar ri nakaj nicanaj chique ri tinamit Tiro y Sidón. Y xcˈojeˈ cˈa pa jun jay, ruma ma nrajoˈ ta cˈa chi netamex chi Riyaˈ cˈo chiriˈ. Pero ma riqˈui wi riˈ, chanin xnabex chi cˈo chiriˈ. 	 Kaj irinte de tie, li venis en la limojn de Tiro kaj Cidon. Kaj enirinte en domon, li volis, ke neniu sciu; sed li ne povis esti kasxita.


Y tek ri Jesús xtaneˈ cˈa chubixic ri cˈambel tak tzij riˈ, Riyaˈ xel cˈa el chiriˈ y xbe, ye rachibilan el ri rudiscípulos. 	 Kaj kiam Jesuo finis tiujn parabolojn, li foriris de tie.


Ma tixibij ta iwiˈ riyix ri yixtzekelben wuche (wixin), ruma astapeˈ xa yix jubaˈ oc, ri Tataˈixel can nrajoˈ wi cˈa chi yixbecˈojeˈ pa rajawaren. 	 Ne timu, malgranda grego; cxar bone placxis al la Patro doni al vi la regnon.


Y yacˈariˈ tek riyeˈ can ta cˈo xcajoˈ chi xquichop ta el ri Jesús. Pero ma xquichop ta el ruma xa niquixibij quiˈ chiquiwech ri winek; ruma chiquiwech ri winek, ri Jesús can jun profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios, y nubij chukaˈ chique ri xquebanatej ri chiquiwech apo. 	 Kaj celante kapti lin, ili timis la popolon, cxar oni opiniis lin profeto.


Y tek ri ye caˈiˈ achiˈaˈ ri ye rutakon pe ri Juan xebe el, ri Jesús xerubilaˈ cˈa utzilaj tak chˈabel chrij ri Juan chiquiwech ri winek ri yecˈo chiriˈ. Y quecˈareˈ ri nubij ri Jesús chique ri winek: ¿Achique ri xbeˈitzˈetaˈ riyix pa desierto? ¿La xitzˈet cami riyix jun achi chiriˈ, chi xa achiˈel jun aj, ri xa nibe quelaˈ y xa nibe chic quelaˈ pa rukˈaˈ ri cakˈikˈ? Ma que ta riˈ. 	 Kaj kiam la senditoj de Johano foriris, li komencis paroli al la homamasoj pri Johano:Kion vi eliris en la dezerton, por rigardi? cxu junkon skuatan de la vento?


Y ruma ri rutzil ri Dios ri yatajnek chuwe tek riyin xinoc rusamajel riche (rixin) chi ntzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Ri Dios can riqˈui cˈa ri ruchukˈaˈ xsamej pa wánima rumariˈ tek nben re samaj reˈ. 	 al kiu mi farigxis servanto laux la dono de la graco de Dio, donita al mi laux la energio de Lia potenco.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Chiwe cˈa riyix can yaˈon cˈa kˈij riche (rixin) chi niwetamaj chrij ri rajawaren ri Dios, yacˈa ri nicˈaj chic winek ri ma yeniman ta wuche (wixin), ma yaˈon ta kˈij chique chi niquetamaj. Rumacˈariˈ riqˈui cˈambel tak tzij yitzijon wi quiqˈui, riche (rixin) chi queriˈ astapeˈ niquitzuˈ y xa ma nichˈobotej ta chiquiwech ri niquitzuˈ, y riche (rixin) chi astapeˈ niquicˈaxaj y xa ma nikˈax ta chiquiwech ri niquicˈaxaj. 	 Kaj li diris:Al vi estas donite scii la misterojn de la regno de Dio; sed al la aliaj per paraboloj, por ke, vidante, ili ne rimarku, kaj auxdante, ili ne komprenu.


Wi xa man ta yecˈastej ri caminakiˈ, majun nicˈatzin wi chi riyoj nikayaˈ kiˈ pa camic ronojel kˈij ruma nikatzijoj ri ruchˈabel ri Cristo. 	 kial ni ankaux endangxerigxas cxiun horon?


Y yecˈo cˈa chukaˈ ye caˈiˈ alekˈomaˈ ri ye ucˈuan el, riche (rixin) chi yecamisex junan riqˈui ri Jesús. 	 Kaj estis kondukataj kun li ankaux aliaj du, krimuloj, por esti mortigitaj.


Ri Jesús y ri rudiscípulos quichapon cˈa waˈin. Yacˈa ri Judas Iscariote, ri rucˈajol ri jun achi ri Simón rubiˈ, nisamej chic cˈa ri itzel winek pa ránima, y yacˈariˈ ri nibin chare chi tujachaˈ ri Jesús. 	 Kaj dum la vespermangxo, kiam la diablo jam metis en la koron de Judas Iskariota, filo de Simon, la intencon perfidi lin,


Yacˈa tek xeˈapon pa jun lugar ri cˈo yaˈ, ri achi eunuco xubij cˈa chare ri Felipe: Waweˈ cˈo yaˈ. ¿La cˈo ta cami ri nibano chuwe chi riyin man ta utz chi yiban bautizar? xchaˈ. 	 Kaj dum ili iris sur la vojo, ili alvenis al iu akvo; kaj la euxnuko diris:Jen estas akvo; kio malhelpas min baptigxi?


Rumacˈariˈ can ma quixmestan ta, xa can quiniwoyobej apo, ruma xa ma iwetaman ta ajan (jampeˈ) tek xquipe riyin ri Iwajaf. 	 Tial viglu; cxar vi ne scias, en kiu tago via Sinjoro venos.


Ya cˈa riyaˈ ri nchˈobon chi ntek el iwuqˈui, xa yacˈa ri cˈo chi nwetamaj na nabey achique xtibix chuwe pa kˈatbel tzij; wi yinelesex el pa cárcel o cˈo quichˈobon ri niquiben chuwe. Y cˈacˈariˈ tek xtintek el ri Timoteo iwuqˈui. 	 Lin do mi esperas tuj sendi, kiam mi certigxos, kio al mi okazos,


Xquicˈom cˈa pe ri ti alaj bur rachibilan ri ruteˈ, cˈacˈariˈ ri discípulos xquiyaˈ ri quitziak chiquij ri bur riche (rixin) chi ri Jesús xchˈoqueˈ el chrij. 	 kaj alkondukis la azeninon kaj la azenidon, kaj surmetis sur ilin siajn vestojn; kaj li sidis sur tion.


Y re ruwachˈulef y ri caj xa xquekˈax. Yacˈa ri nuchˈabel can ma xtiqˈuis ta chak que ta riˈ, xa can xtibanatej na wi ri nubij. 	 La cxielo kaj la tero forpasos, sed miaj vortoj ne forpasos.


Ronojel cˈa ri niben, can riqˈui cˈa ronojel iwánima tibanaˈ. Achiˈel xa ta can ya ri rusamaj ri Ajaf ri niben y ma quiche (quixin) ta ri winek. 	 kaj kion ajn vi faras, laboru plenanime, kiel por la Sinjoro, kaj ne por homoj,


Y yacˈa tek nikˈalajsex chiquiwech ruma ri sakil ri itzel ri yetajin chubanic, cˈa yacˈariˈ tek nikˈax chiquiwech chi can ma utz ta ri quibanon, ruma ri sakil nusakirisaj cˈa ri quicˈaslen. 	 Sed cxio, kio estas refutata, estas elmontrata per la lumo, cxar cxio elmontrata estas lumo.


Yacˈa re wacami xcanaj yan ca ronojel. Ma ticˈojeˈ ta ri oyowal pa tak iwánima, ni ma queˈibanalaˈ ta ri xa ma rucˈamon ta ruma ri iwoyowal. Man cˈa tirayij ta chic niben etzelal chique ri nicˈaj chic, y man cˈa quixyokˈon ta chic. Man chic tibij ta tzij ri xa ma ye rucˈamon ta. 	 Sed nun formetu ankaux la jenajn:koleron, pasian indignon, malicon, kalumnion, hontindan parolon el via busxo;


Yacˈa tek ri Jesús xracˈaxaj pe, xubij chare ri Jairo: Ma taxibij ta awiˈ ruma ri xobix chawe. Xaxu (xaxe wi) tacukubaˈ cˈa acˈuˈx wuqˈui, y ri ti amiˈal xticˈastej, xchaˈ chare. 	 Sed Jesuo, auxdinte tion, respondis al li:Ne timu; nur kredu, kaj sxi estos savita.


Can tabanaˈ chˈajchˈojlaj tak winek chique chupan ri kitzij achˈabel. Ruma ri achˈabel yariˈ ri kitzij. 	 Konsekru ilin en la vero; Via vorto estas vero.


Y wi nikabij chi xa winek xebin chare ri Juan chi xuben queriˈ, cˈo rucˈayewal nucˈom pe chake riyoj. Riyeˈ xquichˈob ka queriˈ, ruma quixibin quiˈ chiquiwech ri winek. Ruma quinojel ri winek can quetaman cˈa chi ri Juan jun profeta ri can xukˈalajsaj wi ri ruchˈabel ri Dios. 	 Sed se ni diros:El homoj-ili timis la popolon, cxar cxiuj opiniis, ke Johano efektive estis profeto.


Ruma ri yaˈ riˈ cˈo cˈa jantek nosilox ca ruma jun ángel ri nipe chilaˈ chicaj. Y ya cˈa ri yawaˈ ri nika ka nabey chupan ri yaˈ tek silon chic ca, ya cˈa yawaˈ riˈ ri nicˈachoj. Y xabachique ta na yabil ntoc chare ri yawaˈ, nicˈachoj el. 	 cxar angxelo de la Eternulo malsupreniris iafoje en la lageton kaj movis la akvon; kiu ajn do unua post la movado de la akvo enpasxis, tiu resanigxis, tute egale, de kia malsano li suferis.


Pero pa ruqˈuexel chi que ta riˈ nicˈutuj pe chuwe, ri iwánima xa xnoj riqˈui bis, ruma ri xinbij ka chiwe. 	 Sed cxar mi tiel parolis al vi, malgxojo plenigis vian koron.


¿La ma yin libre ta cami? ¿La ma yin jun apóstol ta chukaˈ cami riyin? ¿La ma xintzˈet ta cami ruwech ri Kajaf Jesús? ¿La ma ruma ta cami ri samaj ri xinben chicojol tek riyix xinimaj ri Ajaf? 	 CXu mi ne estas libera? cxu mi ne estas apostolo? cxu mi ne vidis nian Sinjoron Jesuo? cxu vi ne estas mia laborajxo en la Sinjoro?


Yacˈa ri Jesús xubij chique: ¿La majun bey cˈa isiqˈuin ta ri tzˈibatal ca chupan ri wuj chrij ri xquiben ri David y ri ye rachibil ri ojer ca, tek sibilaj xenum? 	 Sed li diris al ili:CXu vi ne legis, kion faris David, kiam malsatis li kaj liaj kunuloj?


Pero tek xa can tzˈaket chic ri naˈoj cˈo kiqˈui, man chic xquecˈatzin ta ri naˈoj ri ye yatajnek chake wacami; ronojel riˈ xa xquekˈax rukˈijul. 	 sed kiam venos perfektajxo, tiam neniigxos tio, kio estas lauxparta.


Y oxiˈ yan cˈa kˈij tapon wi ri Pablo pa Roma, tek xutek quisiqˈuixic (coyoxic) ri principaliˈ chiquicojol ri israelitas ri yecˈo pa Roma. Y tek xeˈapon riqˈui, xubij cˈa chique: Wech aj Israel, riyin majun achique ta cˈa nbanon chique ri nicˈaj chic wech aj Israel, ni majun chukaˈ achique ta nbin chrij ri quibin ca ri ye katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca ri cˈo chi nikaben, pero ri pa Jerusalem xichapatej y xijach pa quikˈaˈ ri aj kˈatbel tzij ri ye aj Roma. 	 Kaj post tri tagoj, li kunvokis tiujn, kiuj estis eminentuloj inter la Judoj; kaj kiam ili kunvenis, li diris al ili:Fratoj, kvankam mi faris nenion kontraux la popolo nek kontraux la moroj de niaj patroj, tamen mi estis transdonita kiel malliberulo el Jerusalem en la manojn de la Romanoj,


Y ronojel cˈa ri niben, can riqˈui cˈa ajowabel tibanaˈ. 	 CXio via estu farata en amo.


Ruma queriˈ ntel wi chi tzij ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Ri wáquix tek nichˈayo trigo utz chi niyaˈox (nyaˈ) kˈij chare chi nutij ruway. Ma tixim ta xerey. Y chukaˈ nubij: Ri samajel cˈo chi nitoj ruma ri samaj ri nuben. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 CXar la Skribo diras:Ne fermu la busxon al bovo drasxanta. Kaj:La laboristo meritas sian salajron.


Y tek kˈen chic, ri rajaf can yacˈariˈ yerutek ri rumozos chupan, riche (rixin) chi niquikˈet, ruma ya kˈij chic riche (rixin) ri kˈatoj. 	 Sed kiam la frukto estas preta, li tuj svingas la rikoltilon, cxar venis la rikolto.


Ma titzekelbej ta ri quicˈaslen ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx. Xa can tiyaˈ kˈij chare ri Dios riche (rixin) chi nujel ri inaˈoj riche (rixin) chi queriˈ can tijalatej cˈa chukaˈ rubanic ri icˈaslen. Y queriˈ xtiwetamaj ri achique ri nrajoˈ ri Dios chi nikaben. Ri nrajoˈ Riyaˈ, ya ri utz, ri jabel y ri tzˈakatinek. 	 Kaj ne konformigxu al cxi tiu mondo; sed aliformigxu per renovigado de via menso, por ke vi provu, kio estas la bona kaj aprobinda kaj perfekta volo de Dio.


Rumariˈ bin ca chupan ri wuj ri Salmos rubiˈ: Man ta jun cˈa xticˈojeˈ chupan ri rachoch, xa xtimalix ta ca. Y chukaˈ nubij: Xa xtoc ta jun chic ruqˈuexel riche (rixin) chi nipaˈeˈ ca chuwech ri rusamaj, 	 CXar estas skribite en la Psalmaro: Lia logxejo dezertigxu, Kaj en gxi ne ekzistu logxanto; kaj: Lian oficon ricevu alia.


Yacˈa ri netzelan ri rachˈalal, can pa kˈekuˈm cˈa cˈo wi, y can chupan cˈa riˈ nibiyin wi. Y ma retaman ta acuchi (achique) benak wi, ruma ya ri kˈekuˈm ri banayon chare chi moyirnek. 	 Sed kiu malamas sian fraton, tiu estas en la mallumo, kaj iras en la mallumo, kaj ne scias, kien li iras, cxar la mallumo blindigis al li la okulojn.


Riyoj kabin el chiwe chi ma queˈitijoj ta chic ri winek pa rubiˈ ri Jesús. Pero wacami re tinamit Jerusalem nojnek chic riqˈui ri nicˈut riyix y nikˈalajin cˈa jabel chi chikij riyoj niwajoˈ niyaˈ wi ri rucamic ri jun achi ri xubiniˈaj Jesús. 	 dirante:Ni severe ordonis al vi, ke vi ne instruu en cxi tiu nomo; kaj jen vi plenigis Jerusalemon per via instruado, kaj intencas survenigi sur nin la sangon de tiu homo.


Pero ri cablajuj rudiscípulos can ma xkˈax ta cˈa chiquiwech ri xubij ri Jesús. Ri chˈabel riˈ xa ewatajnek cˈa chiquiwech riche (rixin) chi ma niquetamaj ta, rumacˈariˈ xaxu (xaxe) wi xquicˈaxaj y ma xkˈax ta chiquiwech achique ntel wi ri tzij riˈ. 	 Kaj ili komprenis nenion el tio, kaj cxi tiu parolo estis kasxita for de ili, kaj ili ne sciis la dirojn.


Pero ri Jesús xubij chare ri Marta: Riyin can nbin chic cˈa chawe chi wi xtanimaj, can xtatzˈet cˈa ri nuben ri ruchukˈaˈ ri Dios, xchaˈ chare. 	 Jesuo diris al sxi:CXu mi ne diris al vi, ke se vi kredos, vi vidos la gloron de Dio?