Y nisamej chilaˈ chicaj, chupan ri kitzij rachoch ri Dios, ri banon ruma ri Ajaf Dios y ma winek ta ye banayon. 	 servanto de la sanktejo, kaj de la vera tabernaklo, kiun starigis ne homo, sed la Sinjoro.


Ruma riyin can nbin wi pa wánima chi tek xquinapon iwuqˈui, majun xabachique ta cˈa ri xtintzijoj chiwe, xa can xu (xe) wi ri Jesucristo, ri xcom chuwech cruz ri xtintzijoj chiwe. 	 CXar mi decidis scii cxe vi nenion, krom Jesuo Kristo kaj tiu krucumita.


Y tek ri Jesús y ri rudiscípulos quiyon chic cˈa yecˈo, xepe ri discípulos xquicˈutuj chare ri Jesús: ¿Achique ruma riyoj ma xojcowin ta xkelesaj el ri itzel espíritu? xechaˈ chare. 	 Tiam la discxiploj, veninte al Jesuo aparte, diris:Pro kio ni ne povis elpeli gxin?


Y queriˈ chukaˈ ri Enoc ruma chi rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ tek ma xcom ta, xa can qˈues xucˈuex el chilaˈ chicaj ruma ri Dios. Y ma xilitej ta chic chuwech re ruwachˈulef, ruma qˈues xucˈuex el, pero tek cˈa cˈo na waweˈ chochˈulef, ri Dios xukˈalajsaj chi can niquicot ránima riqˈui ri Enoc riˈ. 	 Per la fido HXanohx estis transportita, por ne vidi morton; kaj li ne estis trovata, cxar Dio lin transportis; cxar antaux lia transporto estis atestite pri li, ke li placxis al Dio;


Tek ri Ajaf Jesús chˈonak chic cˈa ca chique ri rudiscípulos, xbe; y ri chilaˈ chicaj xcˈul wi ruma ri Dios, y xtzˈuyeˈ apo pa rajquikˈaˈ. 	 Tiam la Sinjoro Jesuo, post kiam li parolis al ili, estis ricevita supren en la cxielon, kaj sidigxis dekstre de Dio.


Can yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare ri Judas: Ma tanek ta. Xa tayaˈ cˈa ca chi tubanaˈ na ri nrajoˈ ri ránima. Ruma re akˈom reˈ can ruyacon pe riche (rixin) chi nuyaˈ chuwij tek xa napon ri kˈij chi xquibemuk ca. 	 Sed Jesuo diris:Lasu sxin konservi gxin por la tago de mia entombigo.


Y cˈo cˈa jun ixok ri cˈo jun ruyabil riche (rixin) icˈ chare. Ri ixok riˈ cˈo chic cˈa cablajuj junaˈ ri ma tanel ta ri ruquiqˈuel, xjel cˈa apo chrij ri Jesús, y xberuchapaˈ cˈa ca jubaˈ ri ruchiˈ rutziak ri Jesús. 	 Kaj jen virino, kiu jam dek du jarojn havis sangofluon, venis malantaux lin kaj tusxis la randon de lia mantelo;


Pero riyaˈ xa xel cˈa el chupan ri tziek riˈ, y xa choj queriˈ chˈanel xanmej el chiquiwech. 	 sed lasinte la tolajxon, li forkuris nuda.


¿La can jabel cami nucˈuaj riˈ ri rachoch ri Dios quiqˈui ri dios ri xa ye banon cuma winek? Ruma riyix can yix rachoch wi ri cˈaslic Dios. Ri Dios can queriˈ wi cˈa rubin: Xquicˈojeˈ y xquibiyin cˈa quiqˈui. Riyeˈ can xqueˈoc wi cˈa nutinamit y riyin xquinoc qui‑Dios. 	 Kaj kian konsenton havas templo de Dio kun idoloj? cxar ni estas templo de Dio vivanta; kiel diris Dio:Mi logxos inter ili, kaj Mi iros inter ili; kaj Mi estos ilia Dio, kaj ili estos Mia popolo.


Riyit ri can yit Tijonel wi, tabij cˈa chuwe, ¿achique cˈa chique ri pixaˈ ri más nim rejkalen ri xuyaˈ ri Dios pa rukˈaˈ ri Moisés? xchaˈ. 	 Majstro, kiu estas la granda ordono en la legxo?


Majun bey rubin ta queriˈ chare jun ángel. Y tek ri Dios xutek pe ri Rucˈajol chuwech re ruwachˈulef, xubij chi quinojel ri ruˈángeles tiquiyaˈ rukˈij ri Rucˈajol. 	 Kaj ankoraux, kiam Li enkondukas la unuenaskiton en la mondon, Li diras:Kaj klinigxu antaux li cxiuj angxeloj de Dio.


Queriˈ xubij ri Dios, xchaˈ ri Esteban. Y ri Esteban xubij cˈa chukaˈ chique: Riyix cowirnek ri iwánima chupan ri etzelal, ruma ma niwajoˈ ta niwacˈaxaj ri nubij ri Dios chiwe, ni ma niyaˈ ta chukaˈ kˈij riche (rixin) chi ntoc pa tak iwánima, y majun bey niwajoˈ chi ya ta ri Lokˈolaj Espíritu ri nucˈuan iwuche (iwixin). Y can achiˈel xquibanalaˈ ri ojer tak ye katiˈt kamamaˈ, can queriˈ cˈa chukaˈ niben riyix re wacami. 	 Vi malmolnukaj, vi necirkumciditaj je koro kaj oreloj, vi cxiam rezistas al la Sankta Spirito; kiel viaj patroj, tiel ankaux vi.


Y can que na wi riˈ xquiben ri discípulos, xquiben chique quinojel ri winek chi xetzˈuyeˈ. 	 Kaj tion ili faris, kaj sidigis cxiujn.


Ruma ri nibano chˈajchˈoj chare ri kacˈaslen, can Rucˈajol wi ri Dios. Y riyoj ri banon chic chˈajchˈoj chare ri kacˈaslen, yoj ralcˈual chic ri Dios. Rumariˈ ri Jesús ma niqˈuix ta nubij wachˈalal chake. 	 CXar la sanktiganto kaj la sanktigatoj estas cxiuj el unu; pro tiu kauxzo li ne hontas nomi ilin fratoj,


Y riqˈui ri puek ri xucˈul ruma xujech el ri Jesús, riqˈui ri puek riˈ xlokˈbex wi jun ulef. Ri Judas xucamisaj riˈ. Riyaˈ xbechˈiqueˈ pe ruwiˈ, y ronojel ri rupan cˈa quelaˈ xeka wi, tek xka pan ulef. 	 (Tiu ja akiris kampon per la rekompenco de sia maljusteco, kaj falinte kapantauxe, li diskrevis meze, kaj cxiuj liaj internajxoj elsxutigxis.


Xa xubij cˈa ca chique chi can nicˈatzin chi cˈo pa Jerusalem ri kˈij riche (rixin) ri nimakˈij ri petenak. Pero xquitzolin chic pe jun bey iwuqˈui, wi queriˈ nrajoˈ ri Dios, xchaˈ. Y tek chˈonak chic cˈa ca chique quinojel, xuyaˈ cˈa ca ri tinamit Efeso y xoc chic el pa barco. 	 sed adiauxinte ilin, kaj dirinte:Mi denove revenos al vi, se placxos al Dio-li eksxipiris el Efeso.


Y can ya hora riˈ tek ri Jesús xerucˈachojsaj ye qˈuiy yawaˈiˈ. Xerucˈachojsaj chukaˈ winek ri ye chapatajnek ruma nimaˈk tak yabil y xerelesalaˈ chukaˈ itzel tak espíritu ri yecˈo quiqˈui nicˈaj winek, y xuben chukaˈ chique ri moyiˈ chi xetzuˈun. 	 En tiu horo li sanigis multajn je malsanoj kaj pestoj kaj malbonaj spiritoj; kaj al multaj blinduloj li redonis vidpovon.


Tabij cˈa chake: ¿La yit cˈa riyit ri Cristo? xechaˈ. Yacˈa ri Jesús xubij chique: Wi nbij chiwe chi yin cˈa riyin ri Cristo, ma yininimaj ta. 	 Se vi estas la Kristo, diru al ni. Sed li diris al ili:Se mi diros al vi, vi ne kredos;


Y wi ri Cristo man ta xcˈastej el, xa man ta jun xcˈatzin wi chi riyix xinimaj. Xa cˈa yixcˈo ta na chupan ri imac. 	 kaj se Kristo ne relevigxis, via fido estas vana; vi estas ankoraux en viaj pekoj.


Ri chiriˈ cˈa ri pa rachoch ri Dios, ri Jesús xerutzˈet cˈa chi ri winek beyomaˈ niquiyalaˈ ca ofrenda ri acuchi (achique) niyalox wi ca ri ofrenda chiriˈ pa rachoch ri Dios. 	 Kaj ekrigardante, li vidis ricxulojn enjxetantajn siajn donacojn en la monkeston.


Yacˈa riyoj ri cˈo ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios pa tak kánima, ma yoj ucˈuan ta chic ruma ri itzel tak karaybel, xa can ya chic ri Lokˈolaj Espíritu ri ucˈuayon kiche (kixin). Pero ri winek ri man cˈo ta ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Cristo quiqˈui, ma ye riche (rixin) ta ri Cristo. 	 Sed vi estas ne en la karno, sed en la spirito, se vere la Spirito de Dio logxas en vi. Sed se iu ne havas la Spiriton de Kristo, tiu ne estas lia.


Y ruma queriˈ xquiben, ri Dios xeruyaˈ ca chi queˈucˈuex na cˈa ruma ri itzel tak raybel ri cˈo pa tak cánima; ri sibilaj niyaˈo (nitzako) qˈuix. Ruma yecˈo ixokiˈ ri ma achiˈaˈ ta chic ri xequirayij, xa quech ixokiˈ chic ri xequirayij. 	 Tial Dio fordonis ilin al malhonoraj pasioj; cxar iliaj virinoj sxangxis la naturan uzadon en kontrauxnaturan;


Rumacˈariˈ, ticukubaˈ icˈuˈx chi xquixcolotej, ruma riyin can wetaman wi chi ri Dios can xkojrucol wi achiˈel ri xorubij ca ri ángel chuwe. 	 Tial, viroj, kuragxu; cxar mi kredas al Dio, ke la afero estos tiel, kiel estas dirite al mi.


Y chukaˈ wi xa ta jun chique ri runakˈ awech ri nibano chawe chi yamacun, xa utz chi tawelesaj y tarokij el. Ruma más utz chi xaxu (xaxe wi) jun runakˈ awech cˈo y yatoc chupan ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, que chuwech caˈiˈ runakˈ awech cˈo y xa pa kˈakˈ yatbecˈak wi ca. 	 Kaj se via okulo faligas vin, elsxiru gxin kaj forjxetu gxin de vi; estas bone por vi eniri en vivon unuokula prefere ol, havante du okulojn, esti enjxetita en Gehenan de fajro.


Riche (rixin) chi nicˈuaj jun cˈaslen utz chiquiwech ri winek ri xa ma jane quiniman ta ri Jesucristo, y riche (rixin) chukaˈ chi ma nicˈatzin ta chi riyix niwajoˈ chi ye ta ri winek ri cˈo niquiyaˈ pe chiwe. 	 por ke vi iradu konvene antaux tiuj, kiuj estas ekstere, kaj por ke nenio al vi manku.


Ri Judas ri nijacho el ri Jesús can rubin cˈa pe chique ri ye petenak riqˈui, chi achique rubanic xtuben riche (rixin) chi xtucˈut ri Jesús chiquiwech. Riyaˈ can rubin cˈa pe chique: Ya cˈa ri xquijel apo riqˈui y xtintzˈumaj (xtintzˈubaj) ruchiˈ, yariˈ ri Jesús, y tichapaˈ cˈa. 	 Kaj lia perfidanto jam arangxis kun ili signon, dirante:Kiun mi kisos, tiu estas li; kaptu lin.


Y nubij cˈa chukaˈ chupan ri wuj Salmos rubiˈ: Man cˈa xtayaˈ ta kˈij chi ri ruchˈacul ri Lokˈolaj Acˈajol nikˈey, nichaˈ cˈa. 	 CXar li ankaux diris en alia psalmo:Vi ne permesos, ke Via sanktulo forputru.


Yacˈa tek ri Jesús ntoc apo ri pa tinamit Jerusalem, xepe cˈa ri winek xquimol apo quiˈ chanin chutzˈetic ri Jesús. Y ri winek riˈ niquibilaˈ cˈa: ¿Achique cˈa chi achi reˈ? yechaˈ. 	 Kaj li eniris en Jerusalemon, kaj la tuta urbo malkvietigxis, dirante:Kiu estas cxi tiu?


Ruma achiˈel xcˈojeˈ ri Jonás chupan jun nimalaj car oxiˈ kˈij y oxiˈ akˈaˈ, can queriˈ chukaˈ ri retal ri xtinyaˈ riyin chiwech. Riyin cˈa ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, xquimukeˈ oxiˈ kˈij y oxiˈ akˈaˈ pan ulef. 	 cxar kiel Jona estis tri tagojn kaj tri noktojn en la ventro de la marmonstro, tiel la Filo de homo estos tri tagojn kaj tri noktojn en la koro de la tero.


Ri xechaˈox (xechaˈ) ruma ri rutzil ri Dios, ma xechaˈox (xechaˈ) ta ruma cˈo utzilaj samaj xquibanalaˈ. Ruma wi ta xechaˈox (xechaˈ) ruma cˈo utzilaj samaj xquibanalaˈ, man ta nibix chi xechaˈox (xechaˈ) ruma ri rutzil ri Dios. 	 Sed se per graco, ne plu el faroj; alie graco jam ne estus graco.


Y can kojitoˈ chukaˈ riyix riqˈui ri oración, riche (rixin) chi queriˈ can ye qˈuiy cˈa chukaˈ ri yematioxin chare ri Dios kuma riyoj, tek niquitzˈet ri utzil ri nuben ri Dios chake riyoj ruma ri oraciones ri yeban pa kawiˈ. 	 dum vi ankaux nin kunhelpas per via petegado, por ke, pro la donaco donita al ni per multaj personoj, danko estu donata de multaj pro ni.


Ri ley ri xuyaˈ pe ri Dios, nucˈut cˈa achique rubanic riche (rixin) chi nilitej ri cˈaslen. Yacˈa riyin xa camic ri xinwil, ruma ma xicowin ta xinben ri nubij ri ley. 	 kaj tiun ordonon, kiu estas por vivo, mi trovis por morto;


Y chiriˈ chuwech ri aj kˈatbel tzij, xquichop cˈa niquitzujuj (niquisujuj) apo y niquibij: Riyoj ketaman chi re Jesús reˈ qˈuiy rumac. Riyaˈ nusukˈ quinaˈoj ri katinamit Israel. Nubilaˈ chukaˈ chique ri winek chi ma tiquitoj ta ri alcawal chare ri César. Y nubilaˈ chi ya Riyaˈ ri Cristo, y reˈ ntel chi tzij chi jun Rey, xechaˈ. 	 Kaj ili komencis akuzi lin, dirante:Ni trovis cxi tiun viron erariganta nian nacion, kaj malpermesanta pagi tributon al Cezaro, kaj diranta, ke li mem estas Kristo, regxo.


Wachˈalal, wacami nwajoˈ chi niwetamaj jubaˈ chrij ri samaj ri yatajnek chake ruma ri Lokˈolaj Espíritu riyoj ri kaniman chic ri Jesucristo. 	 Rilate spiritajn donacojn, fratoj, mi ne volas, ke vi estu nesciantaj.


Ruma riyin can xtinjoyowaj quiwech y xtincuy ri yequibanalaˈ ri ma choj ta, y ma xtoka ta chic chinucˈuˈx ri quimac y ri itzel ri yequibanalaˈ. 	 CXar Mi pardonos iliajn kulpojn, Kaj iliajn pekojn kaj malbonajxojn Mi ne plu rememoros.


Ruma riyin ma riqˈui ta cˈa jun winek xincˈul wi pe, ni ma xitijox ta chukaˈ ruma jun winek. Can ya ri Jesucristo ri xkˈalajsan chinuwech. 	 CXar mi ne ricevis gxin de homo, kaj gxi ne estas instruita al mi krom per malkasxo de Jesuo Kristo.


Y ri ixok xubij cˈa chare ri Jesús: Ajaf, can kitzij wi ri nabij. Pero chukaˈ riyoj utz nikacˈul apo jubaˈ chare ri utzil riˈ. Achiˈel niquiben ri tak tzˈiˈ chuxeˈ ri mesa, yequimololaˈ chukaˈ ri rucˈaj tak caxlan wey ri yequitzakalaˈ ka ri acˈalaˈ. 	 Sed sxi respondis kaj diris al li:Jes, Sinjoro; cxar ecx la hundetoj sub la tablo mangxas el la panpecetoj de la infanoj.


Y ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xeˈapon cˈa pa Betsaida. Y cˈo cˈa jun achi moy xbeyaˈox (xbeyaˈ) chuwech. Y ri ye cˈamayon pe ri moy riˈ, xquicˈutuj utzil chare ri Jesús chi tuyaˈ rukˈaˈ pa ruwiˈ ri moy riche (rixin) chi nitzuˈun. 	 Kaj ili alvenis al Betsaida. Kaj oni alkondukis al li blindulon, kaj petegis, ke li tusxu lin.


Chukaˈ wi xa jun chique ri akˈaˈ nibano chawe chi yamacun, más ta utz chi nachoy y narokij el, astapeˈ can ya ri awajquikˈaˈ. Ruma xa más utz chi xaxu (xaxe wi) jun chique ri akˈaˈ nawelesaj el que chuwech chi can tzˈaket akˈaˈ awaken y xa pa kˈakˈ yatbecˈak wi ca. 	 Kaj se via dekstra mano faligas vin, detrancxu kaj forjxetu gxin; cxar estus pli bone por vi, se unu el viaj membroj pereus, ol se via tuta korpo irus en Gehenan.


Y nbij chic cˈa jun bey chique ri achiˈaˈ ri can nicajoˈ chi niban ri circuncisión chique: Wi can nicajoˈ chi niban ri circuncisión chique, can nicˈatzin chi niquiben cˈa ronojel ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés riche (rixin) chi queriˈ yecolotej. 	 Mi denove atestas al cxiu homo cirkumcidata, ke li estas sxuldanto, por plenumi la tutan legxon.


Y ri rajaf ri ulef xutek chic jun rumozo. Y ri mozo riˈ xcamisex cuma ri kajoy tak ulef. Y ye qˈuiy chic mozos ri xerutek, pero quinojel cˈo ri xquicˈulwachij. Yecˈo xechˈay pe, y yecˈo xecamisex. 	 Kaj li sendis alian, kaj ili mortigis lin; kaj multajn aliajn; skurgxante unujn, kaj mortigante aliajn.


Ticˈutuj cˈa chare ri Dios chi yeruben ta bendecir ri winek ri yerayin itzel pan iwiˈ, y tibanaˈ chukaˈ orar pa quiwiˈ ri yekˈaban tzij chiwij. 	 benu tiujn, kiuj vin malbenas; pregxu por tiuj, kiuj kun insulto vin atakas.


ri acuchi (achique) ri quijutil riyeˈ xa ma yecom ta, y ri kˈakˈ chukaˈ can ma nichuptej ta. 	 kie ilia vermo ne pereas kaj la fajro ne estingigxas.


Wachˈalal, chikajujunal achiˈel kabanon tek xojsiqˈuix (xojoyox) ruma ri Dios, can quecˈariˈ kojcanaj chupan ri cˈacˈacˈ kacˈaslen riqˈui ri Dios. 	 Fratoj, cxiu, kie li estas vokita, tie restadu kun Dio.


Y ronojel ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈiban ojer ca, riche (rixin) chi cˈo nucˈut chkawech tek tzˈibatal ca. Can nuben cˈa chake chi yojcochˈon y nucukubaˈ kacˈuˈx chiroyobexic ri rutzil ri Dios. 	 CXar cxio, kio estas antauxe skribita, estas skribita por nia instruado, por ke per pacienco kaj per konsolo de la Skriboj ni havu esperon.


Y quinojel ri quimolon quiˈ, cˈa yetzijon na cˈa chrij ri Jesús, y cˈa tek xquitzˈet, xa cˈo chic chiriˈ chiquicojol, y xubij cˈa chique: Ya ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx ri xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel, xchaˈ. 	 Kaj dum ili priparolis tion, li mem staris meze de ili, kaj diris al ili:Paco al vi.


Ri Pablo oxiˈ icˈ ri can xoc y xel chiriˈ chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Can man cˈa nuxibij ta riˈ nutzijoj ri ruchˈabel ri Jesucristo chique ri winek. Junan cˈa niquichˈob rij ri chˈabel ri nichˈo chrij ri rajawaren ri Dios, y ri Pablo can nutij cˈa rukˈij chi nucˈut ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech. 	 Kaj li eniris en la sinagogon, kaj parolis sentime en la dauxro de tri monatoj, diskutante kaj rezonante rilate la regnon de Dio.


Yacˈa ri itzel tak chˈabel ri nubij ri winek, can pa ránima cˈa yepe wi, y ya cˈa riˈ ri nitzˈilobisan riche (rixin). 	 Sed tio, kio eliras el la busxo, elvenas el la koro, kaj profanas la homon.


Queriˈ nikˈalajin ruma ri Lokˈolaj Espíritu ri xkacˈul ma riche (rixin) ta chi nuben chake chi yoj‑oc achiˈel jun mozo ri can ximil pa samaj riche (rixin) chi nikaxibij ta chic kiˈ achiˈel tek rubanon ca. Ma que ta riˈ. Ri Lokˈolaj Espíritu ri xkacˈul xuben chake chi xoj‑oc ralcˈual ri Dios, y rumariˈ cukul kacˈuˈx nikabij Katataˈ chare ri Dios. 	 CXar vi ne ricevis la spiriton de sklaveco denove al timo; sed vi ricevis la spiriton de adopto, per kiu ni krias:Aba, Patro.


Can jabel cˈa ruwarukˈij ri mozo riˈ, ruma ntajin chubanic ri samaj tek noˈilitej ruma ri rupatrón. 	 Felicxa estas tiu servisto, kiun lia sinjoro, veninte, trovos aganta tiel.


Rumariˈ riyaˈ junanin (anibel) xnabeyej el y xbejoteˈ pa ruwiˈ jun cheˈ ri sicómoro rubiˈ, riche (rixin) chi queriˈ nutzˈet el ri Jesús, ruma cˈo chi nikˈax el queriˈ. 	 Kaj antauxkurinte antauxen, li supreniris sur sikomorarbon, por lin vidi; cxar li estis preterpasonta tie.


Y riyin ri Juan xintzˈet jun cˈacˈacˈ caj y jun cˈacˈacˈ ruwachˈulef. Ri caj y ri ruwachˈulef ri xecˈojeˈ pa nabey mul, xa ye majun chic. Xejal el. Can majun chic cˈa chukaˈ ri mar. 	 Kaj mi vidis novan cxielon kaj novan teron; cxar la unua cxielo kaj la unua tero forpasis; kaj la maro jam ne ekzistis.


Quicˈualon chukaˈ canela, y akˈom ri niyaˈox (nyaˈ) chrij ri ruquil wey, pon, mirra y nicˈaj chic akˈom ri sibilaj jubul ruxlaˈ; ri ruyaˈal uva, aceite, qˈuej (harina) ri sibilaj jabel y trigo. Ye quicˈualon apo chukaˈ riche (rixin) chi yebequicˈayij ca, carneˈl, quiej y nicˈaj chic chicop, carruajes, y chukaˈ yequicˈayij winek. 	 kaj cinamo kaj amomo kaj incenso kaj sxmirajxo kaj olibano kaj vino kaj oleo kaj faruno kaj tritiko kaj brutoj kaj sxafoj, kaj el cxevaloj kaj cxaroj, kaj korpoj kaj animoj de homoj.


Pero xa can queriˈ cˈo chi nibanatej, riche (rixin) chi queriˈ yekˈalajin ri achique kachˈalal ri can kitzij chi quiniman ri Cristo y ri xa ma kitzij ta chi quiniman. 	 CXar necese estas, ke ankaux herezoj estu inter vi, por ke la aprobitoj evidentigxu inter vi.


Y tek xetzolin ri winek ri ye takon pe ruma ri capitán, xquitzˈet cˈa chi ri mozo ri yawaˈ, can majun chic yabil cˈo ta chare. 	 Kaj la senditoj, reveninte al la domo, trovis la sklavon sana.


Riyin ri Santiago, yin jun rusamajel ri Dios y ri Ajaf Jesucristo. Y riyin ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chiwe riyix ri yix quiy quimam ca ri cablajuj rucˈajol ri Israel ri xecˈojeˈ ojer ca, ri ma yixcˈo ta chic chupan ri ruwachˈulef ri can iwuche (iwixin) wi riyix, xa pa tak quiruwachˈulef nicˈaj chic winek yixcˈo wi. Ticˈuluˈ cˈa ri rutzil iwech ri ntek el riyin. 	 Jakobo, servisto de Dio kaj de la Sinjoro Jesuo Kristo, al la dek du triboj, kiuj estas dispelitaj:Saluton!


Y riyix man cˈa tiwewaj ta pa tak iwánima wi cˈo mac ri ibanon. Xa tikˈalajsalaˈ chiwech, y titolaˈ iwiˈ riqˈui oración, riche (rixin) chi yixchojmir. Ruma jun winek ri can choj rucˈaslen chuwech ri Dios, tek nuben orar riqˈui ronojel ránima, can qˈuiy ri xticˈul chare ri Dios. 	 Konfesu do viajn pekojn unu al la alia, kaj pregxu unu por la alia, por ke vi resanigxu. Petego de justulo multe efikas per sia energio.


Y ri chiriˈ pa Damasco cˈo cˈa jun achi Ananías rubiˈ, jun achi ri can nuben wi ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés. Y quinojel ri kech aj Israel ri yecˈo chiriˈ, jabel cˈa yechˈo chrij ri Ananías riˈ. 	 Kaj unu Ananias, piulo laux la legxo, bone atestata de cxiuj Judoj tie logxantaj,


Y chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ojer ca, nikˈalajin cˈa chi can nberilaˈ na kˈij tek ri Dios can xtuben wi cˈa chique ri winek ri ma ye israelitas ta chi majun quimac xquetzˈetetej ruma Riyaˈ, ruma can niquinimaj. Queriˈ nikˈalajin chupan ri lokˈolaj chˈabel ri xbix chare ri Abraham tek ri Dios xubij: Awuma cˈa riyit tek quinojel ri winek riche (rixin) ri ruwachˈulef can xtiquicˈul wi bendición, xchaˈ ri Dios chare ri Abraham. 	 Antauxvidante do, ke per fido Dio pravigos la nacianojn, la Skribo antauxpredikis la evangelion al Abraham, dirante:Benigxos per vi cxiuj gentoj.


Xaxu (xaxe wi) chic cˈa koyoben apo ri nimalaj rucˈayewal ri xtuyaˈ ri Dios pa kawiˈ ri petenak chkawech apo, y chukaˈ can koyoben chic apo tek xkojapon chupan ri nimalaj kˈakˈ, ri cˈa acuchi (achique) xquebeka wi ri yeˈetzelan riche (rixin) ri Dios. 	 sed ia timoplena atendo de jugxo, kaj de fajra kolero, kiu ekstermos la kontrauxulojn.


Xojkˈax cˈa el chrij jun ti ruwachˈulef ri cˈo pa mar, ri Clauda rubiˈ. Y chiriˈ ma can ta nim ruchukˈaˈ ri cakˈikˈ, pero cˈa cˈayef (cuesta) na xuben chkawech riche (rixin) chi xkajotobaˈ el ri jun ti coˈol lancha ri kiriren el ruma ri barco ri yoj benak wi. 	 Kaj kurinte sub la sxirma flanko de insuleto, nomata Kauxda, ni kun granda klopodo apenaux povis savi la boaton;


Y sibilaj qˈuiy ruwech chˈabel ri yeˈucusex waweˈ chuwech re ruwachˈulef, y ronojel chˈabel can cˈo wi niquibij, pero xaxu (xaxe wi) chiquiwech ri winek ri yeˈucusan riche (rixin) ri chˈabel riˈ. 	 Eble estas tiom da specoj de vocxoj en la mondo, kaj nenia estas sensignifa.


Yacˈa ri Jesús yerutzulaˈ cˈa ri winek, nucanoj ri achique xchapo rutziak. 	 Kaj li cxirkauxrigardis, por vidi tiun, kiu tion faris.


Ruma ri naˈoj ri yatajnek chake wacami xa ma ya ta riˈ ronojel, y queriˈ chukaˈ ri nibix chake ruma ri Dios riche (rixin) chi nikakˈalajsaj, xa ma ya ta chukaˈ riˈ ronojel. 	 CXar ni scias lauxparte, kaj ni profetadas lauxparte;


Quinojel cˈa ri achiˈel can xecom riqˈui ri Cristo, can majun cˈa quimac yetzˈetetej ruma ri Dios. 	 cxar tiu, kiu mortis, estas pravigita pri peko.


Y can yacˈariˈ tek yecˈo jun caˈiˈ chique ri aj tzˈibaˈ ri yecˈo apo chiriˈ, xquibij ka pa tak cánima chrij ri Jesús: Reˈ xa itzel xubij ruma nujunumaj riˈ riqˈui ri Dios. 	 Kaj jen iuj el la skribistoj diris en si:CXi tiu blasfemas.


Ri acˈal cˈa riˈ ye canon chajiy riche (rixin) y canon chukaˈ ri nichajin riche (rixin) ri ruherencia. Y ri acˈal cˈo chi nicˈojeˈ na chuxeˈ quitzij ri winek riˈ, cˈa ya tek napon na ri kˈij ri bin ca ruma ri rutataˈ. 	 sed li estas sub guvernantoj kaj administrantoj, gxis la templimo difinita de la patro.


Can queriˈ cˈa rubin ca ri David. ¿Achique cˈa ri nucˈut re tzij reˈ chkawech? Reˈ nucˈut chkawech chi ma xu (xe) ta wi riyoj israelitas ri banon ri circuncisión chake ri jabel ruwakakˈij. Ma que ta riˈ. Xa can queriˈ chukaˈ ri ma ye israelitas ta, ri ma banon ta ri circuncisión chique, riyeˈ jabel chukaˈ ruwaquikˈij; ruma ri nicˈatzin xaxu (xaxe) wi cˈa tikanimaj ri Dios. Achiˈel xuben ri Abraham. Riyaˈ xucukubaˈ rucˈuˈx chi can nibanatej wi ri xtzuj (xsuj) chare ruma ri Dios y rumariˈ xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. 	 CXu do cxi tiu felicxo apartenas al la cirkumcidularo, aux al la necirkumcidularo ankaux? CXar ni diras, ke al Abraham la fido estis kalkulita kiel virto.


Ruma xquetamaj chi cˈo Dios, xa yacˈa riyeˈ ma xquiyaˈ ta rukˈij rucˈojlen ri Dios, ni ma xematioxin ta chare, y xa ruyon ri ma nicˈatzin ta ri xequichˈob; ye nacanek y xa pa kˈekuˈm chic cˈo wi ri cánima. 	 cxar konante Dion, ili ne gloris Lin kiel Dion, nek estis dankemaj, sed vanigxis per diskutadoj, kaj ilia sensagxa koro mallumigxis.


Tiyaˈ cˈa rutzijol chique ri winek ye riche (rixin) ri tinamit Sion, chi ri qui‑Rey yacˈareˈ petenak. Ri qui‑Rey can chˈuchˈuj wi cˈa ránima. Y Riyaˈ chˈocol pe chrij jun ti bur. Can chrij wi cˈa jun ti alaj bur chˈocol wi pe. Ri ti alaj bur ral cˈa jun chicop riche (rixin) ejkaˈn. 	 Diru al la filino de Cion: Jen via Regxo iras al vi, Humila kaj rajdanta sur azeno, Kaj azenido, filo de sxargxobesto.


Yacˈariˈ tek ri Pablo xbepaˈeˈ pe chiquiwech ri winek ri chiriˈ pan Areópago, y xubij cˈa: Riyix achiˈaˈ ri yixcˈo waweˈ pan Atenas, riyin ntzˈet cˈa chi riyix can iyaˈon wi quikˈij quinojel ri idioses. 	 Kaj Pauxlo staris meze de la Areopago, kaj diris: Atenanoj, mi rimarkas, ke vi estas cxiurilate tro servemaj al diajxoj.


Y ri Jesucristo xchˈo cˈa y xubij: Riyin xa yipe yan. Y can cˈo cˈa rutojbalil ncˈom pe chique quinojel. Y can achique cˈa rubanic ri yequibanalaˈ chiquijujunal, can queriˈ cˈa chukaˈ ri rutojbalil ri xtiquicˈul. 	 Jen mi rapide venos; kaj mia rekompenco estas kun mi, por repagi al cxiu laux lia faro.


¿La cˈo ta cami jun chique ri aj kˈatbel tak tzij o cˈo ta cami jun chique ri fariseos ri ye nimayon riche (rixin) ri nubij Riyaˈ? 	 CXu kredis al li iu el la regantoj, aux el la Fariseoj?


Y tek ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij xquicˈaxaj ri xubij ka ri Esteban, xyacatej cˈa coyowal, y can xquikachˈachˈej cˈa quey chrij, ruma itzel xquinaˈ chare. 	 Kaj auxdante tion, ili kolerigxis en la koro, kaj grincigis kontraux li siajn dentojn.


Y pa rox mul ri Pilato xubij cˈa chique: ¿Achique cˈa mac rubanon chiwech re jun achi reˈ? Riyin can majun achique ta mac nwil ta chrij, riche (rixin) chi rucˈamon ta chi nicamisex. Xtintek cˈa ruchˈayic, y cˈacˈariˈ ncol el, xchaˈ. 	 Kaj la trian fojon li diris al ili:Kial? kian malbonon faris cxi tiu? mi trovis en li nenion indan je morto; mi do lin skurgxos kaj liberigos.


Achiˈel xuben ri Sara; riyaˈ can xunimaj rutzij ri Abraham ri rachijil, y wajaf chukaˈ xchaˈ chare. Y riyix kachˈalal ixokiˈ rucˈamon chi nibix riy rumam ca ri Sara chiwe, pero wi can nicˈuaj jun utzilaj cˈaslen y ma nixibij ta iwiˈ xabachique ri nipe chiwij. 	 kiel Sara obeis al Abraham, nomante lin sinjoro; kies infanoj vi farigxis, bonfarante, kaj ne ektimigate per ia teruro.


Chupan ri tinamit riˈ, xcˈojeˈ jun ixok ri Rahab rubiˈ. Ri jun ixok riˈ tek rubanon ca ma utz ta chi cˈaslen rucˈuan. Pero riyaˈ jabel xerucˈul pa rachoch ri caˈiˈ israelitas ri xeˈapon pa tinamit pan ewel riche (rixin) chi xebenachan ca. Queriˈ xuben ruma chi can xucukubaˈ wi rucˈuˈx riqˈui ri Dios, y rumariˈ ma xcamisex ta tek xecamisex quinojel ri winek ri xa ma xeniman ta chare ri Dios. 	 Per la fido la malcxastistino Rahxab ne pereis kun la nekredantoj, akceptinte la spionojn kun paco.


Wi yecˈo chiwe riyix ri ye ximil pa samaj riqˈui jun patrón tek ri Dios xerusiqˈuij (xeroyoj) riche (rixin) chi xeˈoc ralcˈual, ma quebison ta. Pero wi yecowin niquicol pe quiˈ, can tiquitijaˈ cˈa quikˈij riche (rixin) chi yeˈel pe. 	 CXu vi estas vokita, estante sklavo? ne cxagrenigxu pro tio; sed se vi povas liberigxi, tion uzu prefere.


Ruma wi awetaman achique ri utz, y xa ma naben ta, yamacun chuwech ri Dios. 	 Kiu do scias bonfari, kaj ne bonfaras, cxe tiu estas peko.


Y ri Asa xralcˈualaj ri Josafat; ri Josafat xralcˈualaj ri Joram; y ri Joram xralcˈualaj ri Uzías. 	 kaj al Asa naskigxis Jehosxafat, kaj al Jehosxafat naskigxis Joram, kaj al Joram naskigxis Uzija,


Ri ka‑Dios riyoj israelitas can xeruchaˈ cˈa ri ye katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca, y xuben cˈa chique chi xeˈoc jun nimalaj tinamit tek can cˈa yecˈo na chiriˈ pan Egipto, ruwachˈulef ri xa ma quiche (quixin) ta riyeˈ. Ri Dios can riqˈui cˈa ri ruchukˈaˈ xerelesaj pe chiriˈ. 	 La Dio de cxi tiu popolo Izrael elektis niajn patrojn, kaj altigis la popolon dum la logxado en Egiptujo, kaj per alta brako elkondukis ilin el tie.


Chupan cˈa ri tiempo riˈ, ri kachˈalal ntajin yeqˈuiyer. Y xtzˈucutej (xyacatej) cˈa pe jun tzij chiquicojol. Ri kachˈalal ri yechˈo griego niquibij cˈa chiquij ri kachˈalal ri yechˈo hebreo, chi ri malcaniˈ tak ixokiˈ ri yechˈo griego niban chique chi jubaˈ oc quejkalen que chiquiwech ri malcaniˈ ri yechˈo hebreo tek nijach ri cosas riche (rixin) chi yetij ronojel kˈij. 	 Kaj en tiuj tagoj, kiam la nombro de la discxiploj multigxis, farigxis murmurado de la Grekaj Judoj kontraux la Hebreaj pro tio, ke iliaj vidvinoj estas preterlasataj en la cxiutaga servado.


Y Riyaˈ xchˈo cˈa chique ri ye rudiscípulos, y xubij: Xqueˈoka cˈa ri kˈij tek riyix xtiwajoˈ chi astapeˈ xaxu (xaxe wi) jun kˈij xtiwajoˈ xtitzˈet ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol. Pero ma xtitzˈet ta. 	 Kaj li diris al la discxiploj:Venos tagoj, kiam vi deziros vidi unu el la tagoj de la Filo de homo, kaj vi ne vidos.


Y riyeˈ xquibij cˈa chare ri Nicodemo: ¿Achique ruma nabij queriˈ? Riyit ni ma yit ta aj Galilea. Tanicˈoj na peˈ jabel rupan ri ruchˈabel ri Dios y tatzˈetaˈ ri tzˈibatal ca chiriˈ. Can nikˈalajin wi cˈa chi ri pa Galilea ma xtel ta cˈa pe jun profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios, xechaˈ. 	 Ili respondis kaj diris al li:CXu vi ankaux estas el Galileo? Esploru, kaj vidu, ke neniam el Galileo venas profeto.


Pero ri winek aj chiriˈ ma xcajoˈ ta xquicˈul ri Jesús, ruma chi ri winek riˈ xquinabej chi xa pa Jerusalem ruchapon wi el bey. 	 Kaj tiuj lin ne akceptis, cxar lia vizagxo estis direktata al Jerusalem.


Riyix cˈa ri can yix achiˈel tak walcˈual, yix riche (rixin) chic ri Dios, y xixchˈacon yan chiquij ri winek. Ruma ri Lokˈolaj Espíritu ri cˈo pa tak iwánima riyix can más wi nim ruchukˈaˈ que chuwech ri cˈo pa tak cánima ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx. 	 Infanetoj, vi estas el Dio, kaj ilin venkis; cxar pli granda estas Tiu, kiu estas en vi, ol tiu, kiu estas en la mondo.


Can nkˈalajsan wi cˈa ri abiˈ riyit chique, y can cˈa xtinkˈalajsaj na wi; riche (rixin) chi queriˈ achiˈel yinawajoˈ riyin queriˈ ta chukaˈ xticajoˈ quiˈ riyeˈ. Y xquicˈojeˈ ta cˈa riyin quiqˈui riyeˈ. 	 kaj al ili Vian nomon mi konigis kaj ankoraux konigos, por ke la amo, per kiu Vi amis min, estu en ili, kaj mi en ili.


Y ri rajaf ri samaj xubij cˈa chare jun chique ri mozos riˈ: Riqˈui ri junan xentoj ri nicˈaj chic mozos majun itzel ta xinben chawe riyit. Ruma awuqˈui riyit xkayaˈ chkawech chi jun denario ri nyaˈ chawe. ¿Ninatej chawe? 	 Sed li responde diris al unu el ili:Amiko, mi ne faras al vi maljustajxon; cxu vi ne kontraktis kun mi por unu denaro?


Ruma can ya cˈa riyaˈ riˈ ri takoˈn ri natan ca chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, tek ri Dios xubij: Xtintek cˈa ri nutakoˈn ri ninabeyej chawech, riche (rixin) chi nuchojmirisaj apo ri abey. 	 CXar li estas tiu, pri kiu estas skribite: Jen Mi sendos Mian angxelon antaux via vizagxo, Kaj li preparos antaux vi vian vojon.


Y ri Moisés xuchicaj chukaˈ ri quicˈ chrij ri rachoch ri Dios y chrij ronojel ri cosas ri nucusex pa rusamaj ri Dios. 	 Plue li aspergis per la sango la tabernaklon kaj cxiujn vazojn de la Diservo.


Rumariˈ wi cˈo jun kachˈalal ri yatajnek chare chi nichˈo pa jun chic chˈabel ri ma ruchˈabel ta, tucˈutuj cˈa chare ri Dios riche (rixin) chi queriˈ nicowin chukaˈ nukˈaxaj ca rubixic pa quichˈabel ri yeˈacˈaxan riche (rixin). 	 Tial kiu parolas per lingvo, tiu pregxu, ke li interpretu.


O wi ta cˈo jun ixok ri cˈo lajuj sakapuek riqˈui, y chare ri lajuj sakapuek riˈ nisach ta jun ri chiriˈ pa rachoch, ¿la ma nutzij ta cami jun kˈakˈ, y la ma numes ta cami rupan ri rachoch riche (rixin) chi nucanoj? Ri ixok riˈ can xtucanoj wi. 	 Kiu virino, havante dek drahxmojn, se sxi perdis unu drahxmon, ne ekbruligas lampon kaj balaas la domon kaj sercxas diligente, gxis sxi gxin trovos?


Y tek ri Jesús xuqˈuis rubixic chique ri cablajuj rudiscípulos ri achique chi samaj ri nbequibanaˈ, Riyaˈ can ma xcˈojeˈ ta chic ca chiriˈ, xa xbe cˈa pa nicˈaj chic tinamit ri yecˈo chiriˈ pan Israel, chucˈutic y chutzijoxic ri ruchˈabel ri Dios. 	 Kaj kiam Jesuo finis siajn ordonojn al siaj dek du discxiploj, li foriris de tie, por instrui kaj prediki en iliaj urboj.


Pero riyin nxibin wiˈ, ruma man xa tibanatej achiˈel xbanatej riqˈui ri Eva ojer ca. Riyaˈ xkˈolotej cˈa pa rukˈaˈ ri cumatz, riqˈui ri jabel oc rubanic xchˈo chare. Riqˈui jubaˈ queriˈ chukaˈ xtiben riyix, xa riqˈui jun niyaˈo itzel naˈoj chiwe, nijalatej ri nichˈob y riˈ nuben chiwe chi riyix can niwajoˈ niyaˈ ca ri Cristo y ma nicukubaˈ ta chic icˈuˈx riqˈui. 	 Sed mi timas, ke kiel trompis Evan la serpento per sia ruzeco, viaj animoj iel deklinigxos for de la simpleco kaj la cxasteco, kiu estas en Kristo.


Ruma wi can xa jun chic ri kabanon riqˈui ri Jesucristo ruma ri rucamic, can yoj jun chukaˈ kabanon riqˈui Riyaˈ ruma ri rucˈastajbel. 	 CXar se ni jam kunigxis al la simileco de lia morto, ni tiel same kunigxos al la simileco de lia relevigxo,


Y tek kˈaxnek chic cˈa wakiˈ kˈij, ri Jesús xeruchaˈ ri Pedro, ri Jacobo y ri Juan, riche (rixin) chi xerucˈuaj chi ye oxiˈ cˈa pa ruwiˈ jun nimajuyuˈ. Y ri Jesús xjalatej cˈa ruwachbel chiquiwech ri ye oxiˈ rudiscípulos. 	 Kaj post ses tagoj Jesuo prenis kun si Petron kaj Jakobon kaj Johanon, kaj kondukis ilin solajn sur altan monton aparte; kaj li estis aliformita antaux ili;


Pero ri Jesús xubij cˈa chique: ¿Achique cˈa ruma tek ma yixtaneˈ ta ka chi tzij chrij re ixok reˈ? Xa tiyaˈ ca, ma tinek ta. Ruma riyaˈ jun utzilaj samaj cˈa ri xuben wuqˈui. 	 Kaj Jesuo diris:Lasu sxin; kial vi gxenas sxin? sxi faris bonan faron al mi.


Ri winek riˈ xtiquicˈul cˈa rutojbalil ri itzel yequibanalaˈ ruma can jabel niquinaˈ chi kˈij kˈij niquiben ri itzel tak raybel ri nurayij ri cánima. Ri winek cˈa riˈ can ye achiˈel ri tzˈil ri cˈo chrij jun tziek, y can qˈuixbel ri yequibanalaˈ. Ruma riyeˈ tek niquimol quiˈ iwuqˈui ri pa tak waˈin, xa riche (rixin) chi yixquikˈol. Y jabel niquinaˈ tek niquiben queriˈ. 	 en malbono ricevante pagon por malbono; homoj, kiuj opinias entagan dibocxon plezuro kaj estas makuloj kaj hontindajxoj, dibocxante en sia uzado de la agapoj, dum ili kunfestenas kun vi;


Riyoj can kacˈaxan cˈa tek Riyaˈ rubin: Riyin xtinwulaj re rachoch ri Dios ri banon cuma achiˈaˈ, y pan oxiˈ kˈij npabaˈ chic jun ri ma achiˈaˈ ta xquebano. Queriˈ rubin, xechaˈ. 	 Ni auxdis lin diri:Mi detruos cxi tiun sanktejon manfaritan, kaj en la dauxro de tri tagoj mi konstruos alian ne manfaritan.


Y can yecˈo na wi achiˈaˈ ri can cˈa pa calaxic pe riqˈui ri quiteˈ tek xkˈalajin yan chi ma xtiquicanoj ta ixok. Yecˈo chukaˈ achiˈaˈ ri ye queriˈ, xa ruma chi xa banon chique cuma ri ye ajkˈomanel. Y yecˈo chukaˈ achiˈaˈ ri ye queriˈ, xa ruma chi xa yecˈa riyeˈ ri xechˈobo chi ma niquicanoj ta ixok, riche (rixin) chi yesamej jabel pa rusamaj ri Dios y yequitoˈ ri winek ri yeˈoc pa rajawaren ri caj. Ri jun cˈa ri can nunaˈ chi nicowin nicˈojeˈ ruyonil, man cˈa tucanoj ta ixok riche (rixin) chi ntoc rixjayil, xchaˈ ri Jesús. 	 CXar estas euxnukoj, kiuj estas naskitaj tiaj el la patrina ventro; kaj estas euxnukoj, kiuj estis euxnukigitaj de homoj; kaj estas euxnukoj, kiuj euxnukigis sin pro la regno de la cxielo. Kiu povas tion akcepti, tiu akceptu.


Cabiyin quiqˈui ri awinak, y jabij chique: Riyix xtiwacˈaxaj y ma xtikˈax ta chiwech ri xtiwacˈaxaj. Riyix xtitzuˈ y xa ma xtiyaˈ ta cˈa pa cuenta ri nitzuˈ. 	 dirante: Iru al tiu popolo, kaj diru: Auxdante, vi auxdos, sed ne komprenos; Kaj vidante, vi vidos, sed ne rimarkos;


Y ri yeyukˈun quiche (quixin) ri ak riˈ, tek xquitzˈet ri xbanatej, xeˈanmej y xbequiyalaˈ ca rutzijol pa tinamit y ri pa tak juyuˈ. 	 Kaj kiam iliaj pasxtistoj vidis la okazintajxon, ili forkuris, kaj rakontis gxin en la urbo kaj en la kamparo.


Can kacˈulun cˈa rutzil ri Dios, ruma can rubanon chake chikajujunal, chi cˈo jun samaj yatajnek chake. Rumariˈ, wi yatajnek chake chi nikakˈalajsaj ri nibix chake ruma ri Dios, can tikakˈalajsaj cˈa chique ri nicˈaj chic. Y can tikakˈalajsaj cˈa janipeˈ ri can cukul kacˈuˈx riqˈui chi nikakˈalajsaj. 	 Sed havante donacojn diversajn laux la graco donita al ni, cxu profetadon, ni profetu laux la mezuro de nia fido;


Pero riyix itzˈeton y chukaˈ iwacˈaxan chic chi ri achi ri nibix Pablo chare, nubij cˈa chique ri winek chi ri dioses ri xa ye banon cuma winek ma ye dios ta. Y can ye qˈuiy ri rujalon chic quinaˈoj y quiniman chic, ma xu (xe) ta wi re waweˈ pan Efeso, xa can jubaˈ ma pa ronojel re ruwachˈulef Asia. 	 Kaj vi vidas kaj auxdas, ke ne sole en Efeso, sed ankaux tra preskaux la tuta Azio, cxi tiu Pauxlo jam influis kaj forturnis multe da homoj, dirante, ke tio, kio estas manfarita, estas ne-dioj;


Can ronojel wi cˈa ri cosas ri ye rubanon ri Dios, yekˈaxo y yejilo achiˈel jun ixok ri pa rukˈijul chic ri alanen cˈo wi. Queriˈ quibanon pe cˈa wacami. 	 CXar ni scias, ke la tuta kreitaro kune gxemas kaj naskodoloras gxis nun.


Y tek xsiqˈuix (xoyox) ri Pablo chuwech ri aj kˈatbel tzij, yacˈariˈ tek ri Tértulo xuchop apo ri tzujunic (sujunic) chrij ri Pablo. Ri Tértulo quecˈareˈ ri xerubilaˈ apo chare ri Félix: Nimalaj aj kˈatbel tzij, riyoj sibilaj nikamatioxij chawe, ruma re pa katinamit cˈo uxlanibel cˈuˈx y majun oyowal, ruma can cˈo anaˈoj chucˈuaxic ri katinamit. 	 Kaj kiam cxi tiu estas vokita, Tertulo komencis akuzi lin, dirante: CXar ni gxuadas grandan trankvilecon per vi, kaj malbonajxoj estas gxustigitaj por cxi tiu nacio per via antauxzorgeco,


ri cˈaslen chˈuchˈuj, y ri nikˈil iwiˈ chubanic ri mac. Y wi jun cˈaslen queriˈ ri nicˈuaj, ri ley majun xtuben ta chiwe. 	 mildeco, sinregado; kontraux tiaj ne ekzistas legxo.


Y wi cˈo cˈa jun winek ri nrajoˈ nuben jun etzelal chique ri ye caˈiˈ riˈ, ma xticowin ta chiquij. Ruma ri ye caˈiˈ riˈ, can ntel cˈa kˈakˈ pa tak quichiˈ riche (rixin) chi yequiqˈuis ri yecˈuluˈan quiche (quixin). Y ri jun ri can cˈo cˈa nrajoˈ nuben chique, can xtiqˈuis wi cˈa ruma ri kˈakˈ ri ntel pa tak quichiˈ ri ye caˈiˈ riˈ. 	 Kaj se iu volas difekti ilin, fajro elvenas el ilia busxo kaj formangxas iliajn malamikojn; kaj se iu volas difekti ilin, tiamaniere li devas esti mortigita.


Can achiˈel wi ri xtzijox chiwe chi riyix can xticˈul wi ri utzil ruma ri Cristo, can quecˈariˈ xbanatej; can queriˈ nikˈalajin ri pa tak icˈaslen wacami. 	 kiel ankaux la atesto de Kristo konfirmigxis en vi;


Xa titijaˈ ikˈij riche (rixin) chi ya ta ri iwánima jabel wikil chuwech ri Dios. Tiwikaˈ iwiˈ riqˈui jun cˈaslen chˈuchˈuj y riqˈui jun cˈaslen ri nucˈut chi jabel inaˈoj. Ruma ri wikbel riˈ ma xtiqˈuis ta, y yariˈ ri más rejkalen chuwech ri Dios. 	 sed la kasxita homo de la koro en la nedifektebla vesto de spirito milda kaj trankvila, kiu estas multevalora antaux Dio.


Pero riyin wetaman chi ri xtacˈutuj chare ri Dios wacami, ri Dios can xtuyaˈ wi chawe, xchaˈ ri Marta chare ri Jesús. 	 Sed ecx nun mi scias, ke kion ajn vi petos de Dio, tion Dio donos al vi.


Rumariˈ xinbij yan chi ma nuyon ta riyin ri yibano ri mac, ruma can ma nwajoˈ ta nben. Xa ya ri mac ri ucˈuayon wuche (wixin), yariˈ ri nibano chuwe. 	 Sed se mi faras tion, kion mi ne volas fari, faras gxin jam ne mi, sed la peko, logxanta en mi.


Pero ma ya ta riˈ ri más nchˈob rij, ni ma ya ta chukaˈ ri nucˈaslen ri más nchˈob. Ri más cˈa nchˈob, ya ri samaj ri ruyaˈon ri Ajaf Jesús chuwe, y riqˈui ta cˈa quicoten ri xtinqˈuis rutzijoxic chique ri winek ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, ri nikˈalajsan ri rutzil ri Dios. 	 Sed mi taksas je nenio mian vivon kiel al mi mem karan, se nur mi povos plenumi mian kuradon, kaj la komision, kiun mi ricevis de la Sinjoro Jesuo, atesti la evangelion de la graco de Dio.


Y can kitzij cˈa nbij chiwe, chi ri xa ma niquiben ta achiˈel ri acˈalaˈ riche (rixin) chi niquijech quiˈ pa rukˈaˈ ri Dios, can man cˈa xqueˈoc ta pa rajawaren ri Dios, xchaˈ. 	 Vere mi diras al vi:Kiu ne akceptos la regnon de Dio kiel infano, tiu neniel eniros en gxin.


Yacˈariˈ tek ri Jesús y ri rudiscípulos xeˈapon cˈa pa tinamit Jericó. Y tek quichapon el elen pa tinamit Jericó, sibilaj ye qˈuiy winek ri ye tzekelbeyon el quiche (quixin). Y chiriˈ chuchiˈ bey cˈo cˈa jun moy ri Bartimeo rubiˈ, rucˈajol jun achi ri Timeo rubiˈ. Riyaˈ tzˈuyul cˈa chiriˈ, nucˈutulaˈ ca limosna chique ri winek ri yekˈax el queriˈ. 	 Kaj ili venis al Jerihxo; kaj kiam li foriris el Jerihxo kun siaj discxiploj kaj granda homamaso, la filo de Timeo, Bartimeo, blinda almozulo, sidis apud la vojo.


Queˈiwajoˈ ri kachˈalal kiˈ quiqˈui ruma kaniman ri Dios. Y can riqˈui ronojel iwánima queˈiwajoˈ quinojel ri winek. 	 kaj en pieco fratamikecon, kaj en fratamikeco amon.


Yacˈa riyeˈ xa ma yetaneˈ ta ka. Xa niquitij cˈa quikˈij chi niquibilaˈ apo: Xa nusukˈ quinaˈoj ri winek pa ronojel tinamit riche (rixin) re Judea. Chilaˈ cˈa pa Galilea ruchapon wi pe rubanic. Y queriˈ nubanalaˈ ri petenak y xocˈulun cˈa waweˈ pa tinamit Jerusalem, xechaˈ apo. 	 Sed ili insistis, dirante:Li malkvietigas la popolon, instruante tra la tuta Judujo, kaj komencante de Galileo, ecx gxis cxi tie.


Yin cˈa riyin ri Aj Yukˈ, pero man cˈa xquicom ta el jurayil, xa xquicˈastej chic pe. Y riyin xquixinwoyobej chilaˈ pa Galilea, xchaˈ ri Jesús. 	 Tamen, post mia relevigxo mi iros antaux vi en Galileon.


Yacˈa tek xtapon ri kˈij tek xtikˈat tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef, riyin nbij cˈa chiwe chi riyix ri yixcˈo pa Corazín y ri yixcˈo pa Betsaida ri más xtikˈax ruwiˈ ri rucˈayewal ri xtika pan iwiˈ, que chiquiwech ri aj Tiro y ri aj Sidón. 	 Tamen mi diras al vi:Estos pli elporteble por Tiro kaj Cidon en la tago de jugxado, ol por vi.


Ruma ri Jesucristo xuyaˈ cˈa riˈ riche (rixin) chi xcamisex ruma ri kamac, riche (rixin) chi queriˈ yojrucol chuwech ri etzelal ri cˈo waweˈ chuwech re ruwachˈulef re tiempo reˈ. Ronojel riˈ xuben ri Jesucristo kuma riyoj, ruma can queriˈ wi xrajoˈ ri Katataˈ Dios chi xbanatej. 	 kiu sin donis pro niaj pekoj, por liberigi nin el la nuna malbona mondo, laux la volo de nia Dio kaj Patro;


Y tek ri Felipe aponak chic riqˈui ri carruaje riˈ, xracˈaxaj cˈa chi ri achi benak chiriˈ ya cˈa ri wuj ri rutzˈiban ca ri profeta Isaías ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, ya cˈa riˈ ri nusiqˈuij ruwech benak. Rumariˈ ri Felipe xucˈutuj chare: ¿La nikˈax cˈa chawech ri yatajin chusiqˈuixic? xchaˈ chare. 	 Kaj Filipo alkuris, kaj auxdis lin legi la profeton Jesaja, kaj diris:CXu vi komprenas tion, kion vi legas?


Y wi xa nbenchapaˈ chic pe ruyaˈic rukˈij ri xa nyaˈon chic ca, can nikˈalajin chi xa mac ri xinben. 	 CXar se mi rekonstruas tion, kion mi detruis, mi montras min pekulo.


Y can yacˈariˈ tek ri rey ri quipatrón ri mozos riˈ, ruma xyacatej royowal, xujech cˈa el ri itzel mozo pa quikˈaˈ ri achiˈaˈ ri yebano pokon. Y chiriˈ xtiban chare chi nukˈaxaj tijoj pokonal cˈa ya tek nitojtej na ca ronojel ri rucˈas. 	 Kaj lia sinjoro koleris, kaj transdonis lin al la turmentistoj, gxis li pagos cxion al li sxuldatan.


Rumacˈariˈ ri pa rajawaren ri caj xtibanatej cˈa achiˈel ri xuben jun achi tek xbe nej. Riyaˈ xerusiqˈuij (xeroyoj) cˈa ri rumozos y xuyaˈ cˈa ca ri rubeyomal chique. 	 CXar tiel estas, kvazaux viro, forvojagxonte, alvokis siajn servistojn, kaj komisiis al ili siajn posedajxojn.


Y ri rey, ri quipatrón, can yacˈariˈ xutek rusiqˈuixic (royoxic) ri mozo ri ma utz ta xuben, y xubij cˈa chare: Riyit xa yit jun cˈa itzel numozo. Riyin xincuy ronojel ri acˈas, ruma riyit xacˈutuj utzil chuwe. 	 Tiam lia sinjoro, alvokinte lin, diris:Vi malbona servisto, mi pardonis al vi tiun tutan sxuldon, cxar vi petegis min;


Ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chawe riyit Timoteo ri can yit achiˈel nucˈajol, ruma can animan wi ri Jesucristo. Ri utzil, ri joyowanic y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Kajaf Cristo Jesús xticˈojeˈ ta cˈa pan awánima. 	 al Timoteo, mia vera filo en fido:Graco, kompato, kaj paco de Dio, la Patro, kaj de Kristo Jesuo, nia Sinjoro.


Y waweˈ can kitzij na wi chi nibanatej achiˈel ri nubij jun tzij: Ri tzˈiˈ nberutijaˈ chic pe ri ruxaˈoj. Y waweˈ can nibanatej chukaˈ achiˈel ri nubij jun chic tzij: Ri ak astapeˈ jabel atinisan chic el, xa nberuquichaˈ chic pe riˈ pa chˈabek. 	 Al ili okazis laux la vera proverbo:Hundo reveninta al sia vomitajxo, kaj porkino lavita al ruligxado en koto.


Y yacˈa tek nucusex apo ri Pablo pa cuartel acuchi (achique) yecˈo wi ri soldados, ri Pablo xubij cˈa chare ri achi ri achiˈel jun coronel: ¿Nayaˈ kˈij chuwe chi yichˈo jubaˈ awuqˈui? xchaˈ. Y ri achi xubij chare ri Pablo: ¿Awetaman yachˈo chukaˈ pa quichˈabel ri aj Grecia? 	 Kaj Pauxlo, jam enkondukota en la fortikajxon, diris al la cxefkapitano:CXu estas permesate al mi diri ion al vi? Kaj li diris:CXu vi scias la Grekan lingvon?


Pero can cˈo cˈa jun ri nikˈalajsan wuche (wixin). Y ri nubij riyaˈ chuwij riyin, can kitzij wi. 	 Estas alia, kiu atestas pri mi; kaj mi scias, ke vera estas la atesto, kiun li atestas pri mi.


Reˈ ma can ta kˈalajsan pe chiquiwech ri winek ri xecˈojeˈ ojer ca. Xa cˈa ya re wacami xkˈalajsex ruma ri Lokˈolaj Espíritu chiquiwech ri lokˈolaj tak apóstoles riche (rixin) ri Cristo y chiquiwech ri profetas ri yekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios. 	 kiu en aliaj generacioj ne estis sciigita al la homidoj, kiel gxi nun malkasxigxis al liaj sanktaj apostoloj kaj profetoj en la Spirito,


Ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, xa ma ye rucˈamon ta (takal ta chiquij) chi yecˈojeˈ ri utzilaj tak winek chiquicojol. Rumariˈ ri quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Dios xebe quelaˈ xebe quelaˈ ri pa tak desierto, ri pa tak juyuˈ, y ri pa tak jul, ruma ri rucˈayewal ri xquil. 	 (je kiuj la mondo ne estis inda); ili vagadis en dezertoj, sur montoj, en kavernoj kaj kasxejoj de la tero.


Yacˈa riyoj ketaman chi xaxu (xaxe wi) jun Dios cˈo, ri Tataˈixel. Riqˈui cˈa Riyaˈ petenak wi ronojel, y nrajoˈ chi riyoj nikayaˈ rukˈij. Ketaman chi xaxu (xaxe wi) jun Ajaf cˈo, ri Jesucristo. Xaxu (xaxe wi) Riyaˈ xbano ronojel. Xaxu (xaxe wi) ruma Riyaˈ tek cˈo kacˈaslen. 	 tamen por ni estas unu Dio, la Patro, el kiu estas cxio, kaj ni por Li; kaj unu Sinjoro, Jesuo Kristo, per kiu estas cxio, kaj ni per li.


Ruma ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx ma xquetamaj ta ruwech ri Dios riqˈui ri quinaˈoj ka riyeˈ. Yacˈa ri Dios ruma can nim wi ri runaˈoj cˈo, rumariˈ xrajoˈ xerucol ri xqueniman riche (rixin), rumacˈariˈ xutek rutzijoxic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chique. Yecˈa ri nicˈaj chic, riyeˈ xa majun xcˈatzin wi chique. 	 CXar pro tio, ke en la sagxeco de Dio la mondo per sia sagxeco ne konis Dion, bonvolis Dio per la malsagxeco de la prediko savi la kredantojn.


Y cˈacˈariˈ xeˈapon ri pa mojón riche (rixin) ri ruwachˈulef Misia. Y xquichˈob cˈa chi yebe ri pa ruwachˈulef Bitinia, pero ri Lokˈolaj Espíritu man cˈa xuyaˈ ta kˈij chique riche (rixin) chi xebe. 	 kaj veninte apud Misia, ili klopodis eniri en Bitinion, kaj la Spirito de Jesuo tion ne permesis al ili;


Chukaˈ tayaˈ quikˈij ri ateˈ atataˈ. Y achiˈel nawajoˈ ka awiˈ riyit, queriˈ chukaˈ queˈawajoˈ ri awucˈ awachˈalal. Ye pixaˈ riˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 Respektu vian patron kaj vian patrinon; kaj:Amu vian proksimulon kiel vin mem.


pero ri Dios can rukˈalajsan wi cˈa riˈ chiquiwech riyeˈ y chkawech konojel ri yoj winek, ruma can nuyaˈ wi pe job pa kawiˈ y nuben chare ri ticoˈn chi nuyaˈ utzilaj cosecha. Y can nuyaˈ cˈa pe ronojel ri nikatij, riche (rixin) chi queriˈ niquicot ri kánima. Can ruyaˈon wi pe rutzil pa kawiˈ konojel, xechaˈ chique. 	 Tamen Li ne lasis Sin sen atesto, cxar Li bonfaris, donante al vi pluvojn el la cxielo kaj fruktoportajn sezonojn, plenigante viajn korojn per nutrajxo kaj felicxo.


Yacˈa chiwe riyix, y chique ri nicˈaj ri yecˈo pa tinamit Tiatira ri ma itzekelben ta ri chˈabel ri nucˈut ri Jezabel, y ma iwetaman ta chukaˈ ri nibix chi nimalaj runaˈoj ri Satanás, riyin majun chic cˈa ri nchilabej ta chiwe. 	 Sed al vi mi diras, al la ceteraj en Tiatira, al cxiuj, kiuj ne havas cxi tiun instruon, kaj kiuj ne konas la profundajxojn de Satano, kiel oni diras:Mi ne jxetos sur vin alian sxargxon.


Ri nben, can ya cˈa ri Nataˈ ri xitako pe chubanic, riche (rixin) chi ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, tiquetamaj chi riyin nwajoˈ ri Nataˈ. Kojyacatej cˈa el y koj‑el el waweˈ, xchaˈ. 	 sed por ke la mondo sciu, ke mi amas la Patron, kaj kiel la Patro ordonis al mi, tiel mi faras. Levigxu; ni foriru de cxi tie.


Y ri achi ri achiˈel jun coronel tek xapon cˈa riqˈui ri Pablo, xberuchapaˈ, y xutek cˈa ruximic riqˈui caˈiˈ cadenas. Y cˈacˈariˈ xucˈutuj achique chi achi riˈ y achique ri xumacuj. 	 Tiam la cxefkapitano alproksimigxis, kaj arestis lin, kaj ordonis, ke oni ligu lin per du katenoj, kaj demandis, kiu li estas, kaj kion li faris.


Ruma ri chˈabel ri xincˈul riyin, can ya chukaˈ chˈabel riˈ ri xincˈut chiwech. Y ri rucˈuˈx ronojel ri xincˈut chiwech, ya chi ri Cristo xcom ruma ri kamac, can achiˈel ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios. 	 CXar mi transdonis al vi komence tion, kion mi ankaux ricevis, ke Kristo mortis pro niaj pekoj laux la Skriboj;


Rumariˈ ya ri Dios ri cˈo rejkalen, ruma ya Riyaˈ ri xbano chi xqˈuiy ri ruchˈabel pa tak iwánima; y ma yoj ta riyoj ruma riyin xaxu (xaxe wi) xintic ri ruchˈabel pa tak iwánima y majun chic xinben. Y queriˈ chukaˈ ri kachˈalal ri achiˈel xuyiˈaj ri chˈabel riˈ, xa can xu (xe wi) cˈa chukaˈ riˈ xuben. 	 Tial nek la plantanto estas io, nek la akvumanto; sed Dio, la kreskiganto.


Queˈapixabaj chukaˈ ri ye cˈajolaˈ, chi can tiquikˈilaˈ quiˈ chare ri mac. 	 konsilu tiel same la junulojn, ke ili estu prudentaj;


Y ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij chi telesex el ri aj icˈ lokˈon, rachibilan ri ral. Ruma ri ral ri aj icˈ riˈ, majun ri rubeyomal ri tataˈaj ri xtiyaˈox (xtyaˈ) chare. Xa can xu (xe) wi ri ral ri ixjaylonel ri rucˈamon (takal chrij) chi niyaˈox (nyaˈ) ri rubeyomal ri tataˈaj chare. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 Sed kion diras la Skribo? Forpelu la sklavinon kaj sxian filon; cxar la filo de la sklavino ne heredos kun la filo de la liberulino.


Yacˈa ri ma xtutzolij ta riˈ chrij y xtucochˈ ronojel cˈa pa ruqˈuisbel, ya cˈa riˈ ri xticolotej. 	 Sed kiu persistos gxis la fino, tiu estos savita.


Ri kachˈalal Epafras nutek el rutzil iwech. Y riyix jabel iwetaman ruwech riyaˈ ruma chilaˈ iwuqˈui riyix petenak wi, y jun rusamajel ri Cristo. Riyaˈ riqˈui ronojel ránima nuben orar pan iwiˈ. Can ma nitaneˈ ta chi nucˈutuj chare ri Dios chi riyix can ta cof yixcˈojeˈ chupan ri icukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios, can ta xtiben ronojel ri nrajoˈ ri Dios chi niben, y can ta xtitzˈaket ri icˈaslen riqˈui ri Dios. 	 Salutas vin Epafras, kiu estas el vi, servisto de Kristo Jesuo, cxiam klopodeganta pro vi en siaj pregxoj, por ke vi staru perfektaj kaj konvinkitaj en la tuta volo de Dio.


Pero ri Pedro xubij chare ri Ananías: ¿Achique cˈa ruma tek xayaˈ kˈij chi ri Satanás xunojsaj ri awánima, riche (rixin) chi xatzˈuc tzij chuwech ri Lokˈolaj Espíritu, y xacˈom ca jubaˈ chare ri rajel ri ulef ri xacˈayij? 	 Sed Petro diris:Ananias, kial Satano plenigis vian koron tiel, ke vi mensogas al la Sankta Spirito kaj retenas iom el la prezo de la bieno?


Ri ixokiˈ riˈ quichapon cˈa el bey. Y yacˈariˈ tek yecˈo chique ri ye chajinel chuchiˈ ri jul ri xebe cˈa pa tinamit Jerusalem. Y xbequiyaˈ cˈa rutzijol chique ri principaliˈ tak sacerdotes, ronojel cˈa ri xbanatej. 	 Kaj dum ili iris, iuj el la gardistoj venis en la urbon, kaj rakontis al la cxefpastroj cxiujn okazintajxojn.


Y tichajij cˈa ri icˈaslen. Ma xaxu (xaxe) ta wi chrij ri waˈin tibe wi ri iwánima, y tichajij ri icˈaslen chi ma quixkˈaber ta; y chukaˈ ma xaxu (xaxe) ta wi ri nicˈatzin chiwe chuwech re ruwachˈulef ri nichˈob, y xa cˈa tek xtinaˈ, xa yariˈ xoka ri kˈij riche (rixin) chi riyin xquinoka. 	 Sed gardu vin, por ke viaj koroj ne estu sxargxitaj de trosatigxo kaj ebrieco kaj zorgoj pri vivrimedoj, kaj por ke tiu tago ne venu al vi subite;


Y ri pa tinamit riˈ xberilaˈ jun achi Eneas rubiˈ, y cˈo yan cˈa wakxakiˈ junaˈ kajnek pa chˈat. Ri achi cˈa riˈ siquirnek. 	 Kaj tie li trovis unu viron, nomatan Eneas, kiu kusxadis en sia lito jam ok jarojn; cxar li estis paralizulo.


Wech aj Israel, ri jun ka‑rey ri xcˈojeˈ ojer ca ri xubiniˈaj David, rutzˈiban cˈa ca ri chˈabel ri xeruyaˈ ri Lokˈolaj Espíritu pa ránima. Chupan cˈa ri wuj ri rutzˈiban ca riyaˈ, cˈo cˈa ri nubij chrij ri Judas ri xoc ucˈuey bey quiche (quixin) ri winek ri xebe chuchapic ri Jesús. Can queriˈ wi cˈa cˈo chi xbanatej. 	 Fratoj, estis necese, ke plenumigxu tiu Skribo, kiun la Sankta Spirito antauxparolis per la busxo de David pri Judas, kiu farigxis gvidanto al tiuj, kiuj kaptis Jesuon.


Y xbanatej cˈa chi pa rutiempo ri Augusto César tek ya riyaˈ ri aj kˈatbel tzij, riyaˈ xutek cˈa rubixic chique quinojel ri winek chi tiquitzˈibaj quibiˈ. 	 Kaj en tiuj tagoj eliris dekreto de Cezaro Auxgusto, ke la tuta mondo estu registrita.


Yacˈa ri raken nitzˈitzˈan achiˈel ri chˈichˈ bronce tek jabel joskˈin ruwech. Can niperekˈun (nirapakˈun), achiˈel ta pa jun kˈakˈ cˈo wi. Y ri ruchˈabel can sibilaj cˈa niwajin, achiˈel yewajin ri raken tak yaˈ. 	 kaj liaj piedoj estis kiel brilanta latuno, kvazaux rafinita en forno; kaj lia vocxo estis kiel vocxo de multaj akvoj.


Y wi ya ri ixok ri xunimaj ri Cristo y ri achi ma nunimaj ta ri Cristo, pero ri achi nrajoˈ nicˈojeˈ riqˈui ri ixok, ri kachˈalal ixok man cˈa tiquijech ta quiˈ riqˈui ri rachijil. 	 Kaj se virino havas nekredantan edzon, kaj li konsentas logxadi kun sxi, sxi ne forlasu sian edzon.


Ri can xticuy cˈa rumac riyix, riyin chukaˈ queriˈ xtinben riqˈui. Ruma chinuwech riyin xa can xcuyutej yan cˈa rumac. Y ri rumac ri xincuy riyin, can iwuma cˈa riyix tek xincuy rumac. Ri mac ri xincuy riyin, ma xu (xe) ta cˈa chinuwech ka riyin, xa can chuwech cˈa ri Cristo chukaˈ. 	 Sed al kiu vi pardonas ion, mi ankaux; cxar kion mi ankaux pardonis, se mi ion pardonis, mi tion faris pro vi antaux Kristo,


Wi can ruraybel cˈa ri Ajaf Jesús, ri kachˈalal Timoteo xtapon iwuqˈui. Xtintek yan cˈa el chanin riche (rixin) chi nberacˈaxaj pe achique ibanon. Y queriˈ xticukeˈ nucˈuˈx riyin. 	 Sed mi esperas en la Sinjoro Jesuo baldaux sendi al vi Timoteon, por ke mi ankaux refresxigxu, kiam mi certigxos pri via stato.


¿Achique ta cˈa nibano chiwe tek yeˈibanalaˈ chˈaˈoj y oyowal? Ri nibano cˈa chiwe tek cˈo chˈaˈoj y oyowal chicojol ya ri itzel tak raybel ri yecˈo iwuqˈui y nicajoˈ yixquichˈec. 	 De kie militoj kaj de kie bataloj inter vi? cxu ne de viaj voluptoj, militantaj en viaj membroj?


Ruma ri kas kitzij chi ye israelitas ma xaxu (xaxe) ta wi ri banon circuncisión chare ri quichˈacul. 	 CXar Judo estas ne tiu, kiu estas ekstere tia, kaj cirkumcido estas ne tio, kio estas tia ekstere en la karno;


Tiyaˈ rutzil quiwech ri kachˈalal Priscila y Aquila, ri junan xojsamej quiqˈui pa rusamaj ri Cristo Jesús. 	 Salutu Priskilan kaj Akvilan, miajn kunlaborantojn en Kristo Jesuo,


Chiriˈ cˈa pa rachoch ri Dios cˈo wi ri Jesús tek ri María y ri José xbequilaˈ. Riyeˈ can xquimey cˈa. Y yacˈariˈ tek ri ruteˈ xubij chare ri ral: ¿Achique xaben? ¿Achique ruma tek xacˈojeˈ ca y ma xabij ta chake? Tatzuˈ laˈ. La atataˈ y riyin sibilaj yit kacanon chic. Y can nikˈaxo chic kánima ruma ma jubaˈ yatkil ta. 	 Kaj ili miris, vidante lin, kaj lia patrino diris al li:Filo, kial vi tiel agis kontraux ni? jen via patro kaj mi sercxis vin kun malgxojo.


Y jun chique ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij, xubij chuwe: Ma catokˈ ta chic, tatzˈetaˈ chi ri jun ri achiˈel coj, ri riy rumam ca ri Judá y riy rumam ca chukaˈ ri rey David, Riyaˈ can chˈaconek chic riche (rixin) chi nicowin nrelesaj ri wukuˈ sellos y nujek ri wuj, xchaˈ chuwe. 	 kaj unu el la presbiteroj diris al mi:Ne ploru; jen la leono el la tribo de Jehuda, la Markoto de David, venkis, por malfermi la libron kaj gxiajn sep sigelojn.


Y ri pa rajquikˈaˈ ye rucˈuan wukuˈ achiˈel chˈumilaˈ. Y ri pa ruchiˈ ntel pe jun achiˈel espada chˈut rutzaˈn y pa caˈiˈ cˈo wi rey. Y ri nitzuˈun can janiˈ niperekˈun (nirapakˈun) achiˈel ri kˈij tek cˈo más ruchukˈaˈ. 	 Kaj li havis en sia dekstra mano sep stelojn; kaj el lia busxo eliris akra dutrancxa glavo; kaj lia aspekto estis kiel brilas la suno en sia forteco.


Queriˈ xuben riche (rixin) chi riyoj yojcowin nikacˈuaj jun cˈaslen choj achiˈel ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés. Ma yoj ucˈuan ta chic ruma ri itzel tak karaybel, xa can ya chic ri Lokˈolaj Espíritu ri ucˈuayon kiche (kixin). 	 por ke la postulo de la legxo plenumigxu en ni, kiuj iradas ne laux la karno, sed laux la spirito.


Y cˈacˈariˈ tek ri Elías xuben chic orar jun bey y xucˈutuj chare ri Dios chi tubanaˈ chic job pa ruwiˈ re ruwachˈulef y can queriˈ wi xbanatej. Y ri ticoˈn xewachin chic jun bey. 	 Kaj denove li pregxis; kaj la cxielo donis pluvon, kaj la tero ekproduktis sian frukton.


Y tek ri Pablo y ri Bernabé xeˈapon pan Antioquía, xequimol cˈa quinojel ri kachˈalal riche (rixin) ri iglesia ri cˈo chiriˈ, y cˈacˈariˈ xquichop rutzijoxic chique ronojel ri nimaˈk tak samaj ri rubanon ri Dios quiqˈui riyeˈ riche (rixin) chi ye rutoˈon, y ri achique rubanic tek ri Dios xujek quibey ri winek ri ma ye israelitas ta, chi utz niquinimaj ri Jesucristo y niquil colotajic. 	 Kaj kiam ili alvenis, ili kunvenigis la eklezion, kaj rakontis cxion, kion Dio per ili faris, kaj ke Li malfermis al la nacianoj pordon de fido.


Ri Jesús xjoteˈ cˈa el pa ruwiˈ jun juyuˈ y xerusiqˈuij (xeroyoj) el ri xrajoˈ Riyaˈ chi xerucˈuaj el. Ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) apo chiquijujunal ri achiˈaˈ riˈ y ri achiˈaˈ riˈ xebe apo riqˈui. 	 Kaj li supreniris sur la monton, kaj alvokis tiujn, kiujn li mem volis; kaj ili venis al li.


Cˈacˈariˈ ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Riyix can ma quixmestan ta, can quiniwoyobej apo, ruma xa ma iwetaman ta achique kˈij, y achique hora tek riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol xquipe chic jun bey. 	 Tial viglu, cxar vi ne scias la tagon nek la horon.


Ri etzˈanen utz chi naben jubaˈ ruma nicˈatzin chi nasiloj jubaˈ ri achˈacul. Yacˈa ri más nicˈatzin chi naben, ya chi nacˈuaj jun utzilaj cˈaslen ri nika chuwech ri Dios. Ruma cˈo utz nucˈom pe chawe chupan ri acˈaslen waweˈ chuwech re ruwachˈulef y chupan chukaˈ ri acˈaslen riche (rixin) ri chkawech apo. 	 cxar korpa ekzercado malmulte utilas; sed pieco utilas al cxio, havante promeson pri la nuna vivo kaj pri la estonta.


Y cˈacˈariˈ xpe ri Jesús xubij chique ri winek ri ye benak chuchapic: ¿Achique cˈa xichˈob riyix? ¿Xichˈob chi yix petenak chuchapic jun alekˈom y rumariˈ icˈamom pe cheˈ y espada? 	 Kaj Jesuo responde diris al ili:CXu vi elvenis, kvazaux kontraux rabiston, kun glavoj kaj bastonoj, por kapti min?


Ri María riˈ, yacˈariˈ ri xyaˈo akˈom ri jubul ruxlaˈ chrij ri raken ri Ajaf Jesús y xerusuˈ riqˈui ri rusmal tak ruwiˈ. Xa ruxibal cˈa riyaˈ riˈ ri Lázaro, ri yawaˈ. 	 Tiu Maria, kies frato Lazaro estis malsana, estis tiu sama, kiu sxmiris la Sinjoron per sxmirajxo kaj visxis liajn piedojn per siaj haroj.


Ri ye rudiscípulos ri Juan ri Bautista y ri quidiscípulos ri fariseos, cˈo cˈa kˈij niquichajij tek can ma yewaˈ ta riche (rixin) chi niquiben orar. Y rumariˈ xoquicˈutuj cˈa chare ri Jesús: Ri yoj rudiscípulos ri Juan y ri quidiscípulos ri fariseos can cˈo kˈij nikachajij tek can ma yojwaˈ ta, riche (rixin) chi nikaben orar. ¿Y achique cˈa ruma tek ri adiscípulos riyit ma que ta riˈ niquiben? 	 Kaj la discxiploj de Johano kaj la Fariseoj estis fastantaj, kaj oni venis, kaj diris al li:Kial fastas la discxiploj de Johano kaj de la Fariseoj, sed viaj ne fastas?


Y riyix nicˈatzin chi can sibilaj tiwajoˈ iwiˈ. Ruma tek niwajoˈ iwiˈ, can qˈuiy mac ri yixcowin nicuy. 	 antaux cxio havante fervoran amon unu al alia; cxar amo kovras amason da pekoj;


Yacˈariˈ tek ri Saulo, ri nibix chukaˈ Pablo chare, can nojnek cˈa ri ránima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu. Riyaˈ xutzuˈ xutzuˈ ri achi aj itz, 	 Sed Sauxlo, kiu estas Pauxlo, plenigite de la Sankta Spirito kaj fikse rigardante lin,


Majun jun winek ruma chi can rubanon ri nubij ri ley, ruma ta riˈ nitzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. Ma que ta riˈ. Ri ley xaxu (xaxe wi) nicowin nucˈut chkawech chi yoj aj maquiˈ. 	 cxar per la faroj de la legxo neniu karno pravigxos antaux Li; cxar per la legxo venas konscio pri peko.


Queriˈ nbij chiwe ruma xa xtoka achiˈel tika jun trampa. Queriˈ rubanic tek xtoka pa quiwiˈ quinojel ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. 	 cxar kiel kaptilo gxi venos sur cxiujn, kiuj logxas sur la suprajxo de la tero.


Ruma ri nibe awánima chrij ri puek, chiriˈ nipe wi ronojel ruwech etzelal. Y can yecˈo kachˈalal ri xquiyaˈ yan ca ri Dios ruma xbe cánima chrij ri puek, y ri puek riˈ xa qˈuiy kˈaxon xucˈom pe chique. 	 CXar la amo al mono estas radiko de cxia malbono; celante al tio, kelkaj forvagis de la fido kaj sin trapikis per multaj malgxojoj.


Ri discípulos can xbequimoloˈ cˈa pe y xquinojsaj cablajuj chaquech riqˈui ri ma xqˈuis ta rutijic, tek ye waynek chic quinojel. Cˈa ya na cˈa riˈ xmolotej ca chare ri wuˈoˈ tak caxlan wey banon riqˈui cebada. 	 Ili do kolektis ilin, kaj plenigis dek du korbojn per la fragmentoj de la kvin hordeaj panoj, kiuj postrestis al la mangxintoj.


Can ma tiwajoˈ ta cˈa chi ri winek niquibij tijonel chiwe. Ruma xa can xu (xe) wi Jun ri Tijonel cˈo y riˈ ya ri Cristo. 	 Kaj ne estu nomataj edukantoj; cxar unu, la Kristo, estas via edukanto.


Y Riyaˈ xubij cˈa chukaˈ el chique chi xaxu (xaxe) wi ri quichˈameˈy tiquicˈuaj el y majun chic ri tiquicˈuaj el. Ma tiquicˈuaj ta yaˈl, ma tiquicˈuaj ta caxlan wey y chukaˈ can ma tiquicˈuaj ta el quirajil ri pa tak ximibel quipan. 	 kaj li ordonis, ke ili portu nenion por la vojo krom nur bastono-nek panon, nek saketon, nek monon en sia zono;


Y tek riyin xitzuˈun chic apo, xintzˈet cˈa jun sutzˈ sek. Y pa ruwiˈ cˈa ri sutzˈ riˈ tzˈuyul cˈa jun ri can achiˈel ri Cˈajolaxel ri xalex chkacojol. Riyaˈ rucusan cˈa jun corona ri banon riqˈui kˈanapuek, y ri pa rukˈaˈ rucˈuan jun jos (wos) ri cˈo sibilaj rey. 	 Kaj mi rigardis, kaj jen blanka nubo, kaj sur la nubo sidanto, simila al la Filo de homo, havanta sur sia kapo oran kronon, kaj en sia mano akran rikoltilon.


Riqˈui cˈa Riyaˈ cˈo wi ri cˈaslen. Y re cˈaslen reˈ, yacˈareˈ ri Sakil quiche (quixin) ri winek. 	 En li estis la vivo, kaj la vivo estis la lumo de la homoj.


Y ri xuben ri Jesús chupan ri kˈij riˈ, xetamex pa ronojel ri Judea, y xbe chukaˈ rutzijol ri pa tak tinamit ri yecˈo pe chunakajal ri Judea. 	 Kaj cxi tiu famo pri li eliris tra la tuta Judujo, kaj tra la tuta cxirkauxajxo.


Tek xapon cˈa ri mozo ri yaˈon ca wuˈoˈ talento chare, can ma xu (xe) ta wi riˈ ri rucˈuan apo, xa can rucˈuan cˈa apo wuˈoˈ chic talento y xubij cˈa chare ri rupatrón: Riyit wuˈoˈ cˈa talento ri xayaˈ ca chuwe. Yacˈareˈ cˈo, y ya chukaˈ reˈ cˈo wuˈoˈ talento ri xinchˈec riqˈui, xchaˈ ri mozo riˈ. 	 Kaj tiu, kiu ricevis la kvin talantojn, venis kaj alportis pluajn kvin talantojn, dirante:Sinjoro, vi komisiis al mi kvin talantojn; jen mi gajnis pluajn kvin talantojn.


Man xa tikˈax chiwech chi re wuj re yentek el iwuqˈui xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi yixinxibij. 	 por ke ne sxajnu, kvazaux mi volus timigi vin per miaj leteroj.


Cˈacˈariˈ ri Jesús xubij: ¿Achique cami xtuben ri rajaf ri ulef riˈ chique ri achiˈaˈ kajoy tak ulef? Ri rajaf ri ulef xtipe cˈa y xquerucamisaj ri kajoy tak ulef riˈ y ri rulef xtuyaˈ chic ca pa kajic chique nicˈaj chic. 	 Kion do faros la sinjoro de la vinberejo? li venos kaj pereigos la kultivistojn, kaj donos la vinberejon al aliaj.


Ri ruchukˈaˈ ri Ajaf Dios can cˈo wi quiqˈui ri achiˈaˈ riˈ y rumariˈ sibilaj ye qˈuiy winek xeniman ri Ajaf. Can xtzolin cˈa pe quicˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesucristo. 	 Kaj la mano de la Sinjoro estis kun ili; kaj granda nombro kredis kaj turnigxis al la Sinjoro.


Ri yekˈolon can ye riche (rixin) wi re ruwachˈulef. Y rumariˈ ri tzij ri niquibij, xa tzij riche (rixin) re ruwachˈulef. Y quinojel ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx can niquicˈaxaj ri niquibij. 	 Ili estas el la mondo; pro tio ili parolas laux la mondo, kaj la mondo ilin auxskultas.


Ruma ri chˈabel ri nucˈut chiquiwech ri winek can achiˈel jun achi ri cˈo kˈatbel tzij pa rukˈaˈ y man achiˈel ta oc ri niquicˈut ri aj tzˈibaˈ. 	 cxar li instruis ilin, kiel havanta auxtoritaton, kaj ne kiel iliaj skribistoj.


Y ri Herodes y ri ye rusoldados can majun cˈa rukˈij xquiben chare ri Jesús y xquitzeˈej. Xquiyaˈ cˈa jun tziek chrij, can achiˈel ri yequicusalaˈ ri reyes. Y cˈacˈariˈ ri Herodes xutzolij chic el ri Jesús cˈa riqˈui ri Pilato. 	 Kaj Herodo kaj liaj soldatoj malhonoris lin kaj mokis lin, kaj vestinte lin per brilaj vestoj, li resendis lin al Pilato.


Ri Jesús xerutzuˈ apo ri rudiscípulos y xubij chique: Ma tichˈob ta queriˈ. Ri winek ma yecowin ta niquicol quiˈ, yacˈa ri Dios ronojel nicowin nuben, xchaˈ chique. 	 Kaj Jesuo, rigardante ilin, diris al ili:CXe homoj tio estas neebla, sed cxe Dio cxio estas ebla.


Y quecˈariˈ, ri chˈaculaj ri xtiquicˈuaj ri caminakiˈ tek xquecˈastej el, ma junan ta chic riqˈui ri xquicˈuaj waweˈ chuwech re ruwachˈulef. Ruma ri xquicˈuaj waweˈ chuwech re ruwachˈulef xa nikˈey. Yacˈa ri chˈaculaj ri xtiquicˈuaj chilaˈ chicaj ma xtikˈey ta chic. 	 Tia sama ankaux estas la relevigxo de la mortintoj. GXi estas semata en putreco, gxi relevigxas en senputreco;


Y ri rusibil ri pon y ri quiˈoraciones ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios, can nikˈalajin wi cˈa chi pa rukˈaˈ ri ángel yeˈel wi el y yeˈapon anej cˈa chuwech ri Dios. 	 Kaj la fumo de la incenso, kun la pregxoj de la sanktuloj, levigxis antaux Dio el la mano de la angxelo.


Chupan ri nabey trato, wi cˈo jun winek ri ma chˈajchˈoj ta chuwech ri Dios, cˈo chi nicamisex jun achij wáquix o jun achij qˈuisicˈ (cabra) o cˈo chi niporox jun alaj vaca. Y riqˈui ri ruquiqˈuel ri achij wáquix o ri achij qˈuisicˈ (cabra) o riqˈui ri chaj riche (rixin) ri alaj vaca ri nichiquex chrij ri winek riˈ, nichˈajchˈojsex ri ruchˈacul ri winek riˈ. 	 CXar se la sango de kaproj kaj bovoj, kaj la cindro de bovidino, sxprucigite sur malpurulojn, sanktigas gxis la purigado de la karno:


Y ri Jesús can yacˈariˈ xutzijoj jun cˈambel tzij chare ri achi ri nikˈaxan ri nubij ri ley: Cˈo cˈa jun achi ri elenak pe ri pa tinamit Jerusalem y xulan ka riche (rixin) chi nibe ka cˈa pa tinamit Jericó. Pero ri achi riˈ xebeˈel pe alekˈomaˈ chrij pa bey, y ri alekˈomaˈ riˈ ronojel xquelesaj el chare. Hasta ri rutziak ri rucusan ri achi xquelesaj el chrij. Y sibilaj xquisoc ca ruma sibilaj xquichˈey ca. Ri achi riˈ xpuneˈ cˈa ca ri chiriˈ pa bey y xa jubaˈ ma nicom. 	 Jesuo respondis kaj diris:Unu homo malsupreniris de Jerusalem al Jerihxo; kaj li falis en la manojn de rabistoj, kiuj lin senvestigis kaj batis, kaj foriris, lasante lin duone senviva.


Y ri lajuj rucˈaˈ ri chicop ri xatzˈet, xa ye lajuj cˈa aj kˈatbel tak tzij ri cˈa ma jane yekˈato ta tzij. Ri ye lajuj aj kˈatbel tak tzij riˈ cachibilan ri chicop, can xtijach wi cˈa kˈatbel tzij pa quikˈaˈ, pero ri kˈatbel tzij ri xtijach chique, xa man cˈa xtiyaloj ta. Xa jun oc hora xtuben. 	 Kaj la dek kornoj, kiujn vi vidis, estas dek regxoj, kiuj ankoraux ne ricevis regnon; sed ili ricevas auxtoritaton kiel regxoj, kun la besto, por unu horo.


Pa tinamit Jope, ri tiempo riˈ cˈo cˈa jun kachˈalal ixok Tabita rubiˈ, y Dorcas nibix chare ri pa chˈabel griego. Riyaˈ sibilaj jabel runaˈoj quiqˈui ri winek, ruma yerutolaˈ cˈa ri winek ri majun cˈo ta quiqˈui. 	 Kaj estis en Jafo unu discxiplino, nomata Tabita, kiu laux traduko estas nomata Dorkas; sxi estis plena de bonfaroj kaj almozoj, kiujn sxi faris.


ri rutzujun (rusujun) ojer ca y tzˈibatal ca cuma profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel. Riyeˈ can quitzˈiban wi ca chupan ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios, ri xbix chique ruma ri Dios. 	 kiun Li promesis antauxe per Siaj profetoj en la sanktaj skriboj,


Achiˈel chukaˈ jun ti kˈakˈ, astapeˈ sibilaj coˈol oc, can nicowin nuqˈuis jun qˈuechelaj. Y queriˈ chukaˈ ri awakˈ. Ma nim ta, pero riqˈui ri chˈabel ri nubij qˈuiy nicowin nuben. 	 Tiel ankaux la lango estas malgranda membro, kaj fanfaronas grandajxojn. Jen, kiel grandan arbaron ekbruligas fajrero!


Cˈo cˈa jubaˈ chic chare ri ijaˈtz cojol tak abej xka wi y chiriˈ xa ma qˈuiy ta ri ulef cˈo. Y can chanin cˈa xeˈel pe ruma chi ma pim ta ri ulef. 	 kaj aliaj falis sur sxtonajn lokojn, kie ili ne havis multe da tero; kaj tuj ili ekkreskis, cxar ili ne havis profundecon de tero;


Y chiquicojol cˈa ri winek riˈ benak cˈa chukaˈ jun ixok ri cˈo jun ruyabil riche (rixin) icˈ chare. Ri ixok riˈ cˈo chic cˈa cablajuj junaˈ ri ma tanel ta ri ruquiqˈuel. 	 Kaj virino, kiu jam dek du jarojn havis sangofluon,


Y yacˈariˈ tek riyin xinbij chare: ¿Yit achique cˈa riyit táta? xichaˈ chare. Y Riyaˈ xubij chuwe: Yin cˈa riyin ri Jesús ri achapon wokotaxic. 	 Kaj mi diris:Kiu vi estas, Sinjoro? Kaj la Sinjoro diris:Mi estas Jesuo, kiun vi persekutas.


Xpe ri Jesús xubij chare ri aj tzˈib riˈ: Ri xwan can cˈo wi jul ri acuchi (achique) yecˈojeˈ wi; y queriˈ chukaˈ ri aj xicˈ tak chicop ri yebe pa cakˈikˈ, can cˈo chukaˈ quisoc. Yacˈa riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can majun wachoch ri acuchi (achique) yinuxlan wi jubaˈ, xchaˈ chare. 	 Kaj Jesuo diris al li:La vulpoj havas kavojn, kaj la birdoj de la cxielo havas ripozejojn; sed la Filo de homo ne havas, kie kusxigi sian kapon.


Xojcolotej pe chupan ri kamac, riche (rixin) chi nikoyobej na nicˈaj chic utzil, utzil ri ma jane nikatzˈet ta, rumariˈ koyoben. Ruma majun cˈa winek ri nicˈatzin chi nroyobej na jun cosa tek xa can cˈo chic riqˈui. 	 CXar per espero ni estas savitaj; sed la espero, kiu estas vidata, ne estas espero; cxar kiu esperas al tio, kion li vidas?


Ruma tek xyaˈox (xyaˈ) rukˈij rucˈojlen ruma ri Dios Tataˈixel, cˈo cˈa jun chˈabel ri xbix pe acuchi (achique) cˈo wi ri lokˈolaj rukˈij rucˈojlen ri nimalaj Dios y xubij: Yareˈ ri Nucˈajol ri sibilaj nwajoˈ y nucukuban nucˈuˈx riqˈui, xchaˈ. 	 CXar li ricevis de Dio, la Patro, honoron kaj gloron, kiam al li tia vocxo estis alportita el la brilega gloro:CXi tiu estas Mia Filo, la amata, en kiu Mi havas plezuron;


Y ri winek ruma chi can coyoben cˈa ri achique xticˈulwachitej chuwech re ruwachˈulef, xtipe quicamic ruma ri xibinriˈil riˈ. Ruma hasta ronojel ri nimalaj tak uchukˈaˈ ri yecˈo chilaˈ chicaj xquesilon na ruma ri ruchukˈaˈ ri Dios. 	 homoj malfortigxos de timo kaj de atendado de tio, kio venos sur la mondon; cxar la potencoj de la cxielo sxanceligxos.


Wi riyix yixchˈo pa jun chˈabel ri xa ma nikˈax ta chiquiwech ri winek ri yeˈacˈaxan iwuche (iwixin), ¿la xtikˈax cami chiquiwech ri nibij? Ma nikˈax ta. Xa pa cakˈikˈ cˈa xquixchˈo wi. 	 Tiel ankaux vi, se vi per la lango ne donas parolon facile kompreneblan, kiel oni scios, kio estas parolata? cxar en la aeron vi parolus.


Y tek ri Jesús nikˈax cˈa el queriˈ, xtzuˈun anej pa ruwiˈ ri cheˈ, y xubij cˈa chare ri jotol chiriˈ: Zaqueo, chanin caka pe chiriˈ, ruma chi can ya re wacami cˈo chi yinapon pan awachoch, riche (rixin) chi yinuxlan jubaˈ, xchaˈ chare. 	 Kaj kiam Jesuo venis al la loko, li suprenrigardis, kaj diris al li:Zakhxeo, rapide malsupreniru, cxar hodiaux mi devas logxi en via domo.


Y ri runúmero ri nabey chicop ya ri wakiˈ cientos riqˈui sesenta y seis; y riˈ jun número riche (rixin) winek. Can qˈuiy cˈa naˈoj nrajoˈ riche (rixin) chi netamex achique ntel wi chi tzij. Rumariˈ ri winek ri cˈo runaˈoj, can tucusaj cˈa riche (rixin) chi nuchˈob rij ri runúmero ri nabey chicop. 	 CXi tie estas sagxeco. Kiu havas prudenton, tiu kalkulu la numeron de la besto; cxar gxi estas la numero de homo; kaj gxia numero estas sescent sesdek ses.


Y ri Pablo, can achiˈel cˈa rubanalon pa tak nicˈaj chic tinamit chi nabey na napon ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, can ya chukaˈ riˈ ri xuben chiriˈ pa Tesalónica. Riyaˈ xbe cˈa chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios pa tak uxlanibel kˈij, riche (rixin) chi xquichˈob rij ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, y oxiˈ cˈa uxlanibel tak kˈij ri queriˈ xuben. 	 kaj laux sia kutimo Pauxlo eniris al ili, kaj dum tri sabatoj li rezonadis kun ili el la Skriboj,


Nimalaj Teófilo, chupan cˈa ri jun wuj ri xintzˈibaj el chawe nabey, ntzˈiban cˈa el ri samaj ri xutiquiribaˈ ca rubanic ri Jesús, y ri xutiquiribaˈ chukaˈ ca rucˈutic chiquiwech ri winek. 	 La unuan historion mi faris, ho Teofilo, pri cxio, kion Jesuo komencis fari kaj instrui,


Y pa rox kˈij, chiriˈ pa tinamit Caná ri cˈo chiriˈ pa rucuenta ri Galilea, cˈo cˈa jun cˈulanen xbanatej. Y ri María ri ruteˈ ri Jesús, cˈo cˈa chukaˈ chiriˈ chupan ri cˈulanen riˈ. 	 La trian tagon okazis edzigxo en Kana Galilea, kaj la patrino de Jesuo cxeestis tie;


Can qˈuiy yan cˈa ri nucˈul chupan re tiempo re kachapon. Y chupan apo ri jun chic tiempo chkawech apo, can xtiyatej cˈa chukaˈ rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 kaj kiu ne ricevos multoble en cxi tiu tempo, kaj en la venonta mondo vivon eternan.


Y tiwacˈaxaj cˈa jabel re xtinbij chiwe re wacami: Ronojel riˈ xticˈulwachitej, tek ri winek riche (rixin) re tiempo re kachapon, cˈa ma jane queqˈuis ta chuwech re ruwachˈulef. 	 Vere mi diras al vi:CXi tiu generacio ne forpasos, antaux ol cxio tio farigxos.


Pero riyin can nbanon wi orar pan awiˈ riyit, riche (rixin) chi queriˈ can nacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui. Can xcatapon wi pa rukˈaˈ ri Satanás. Pero tek xtitzolin pe acˈuˈx wuqˈui, tabanaˈ chique ri nicˈaj chic awachˈalal chi can niquicukubaˈ quicˈuˈx wuqˈui, xchaˈ ri Jesús. 	 sed mi pregxis por vi, ke via fido ne sxanceligxu; kaj vi, kiam vi konvertigxos, firmigu viajn fratojn.


Y ri Jesús xeruyaˈ cˈa ca ri fariseos, y xoc el pa jucuˈ quiqˈui ri rudiscípulos riche (rixin) chi xekˈax cˈa jucˈan chic ruchiˈ yaˈ. 	 Kaj forlasinte ilin, li denove ensxipigxis kaj transiris al la alia bordo.


Tanataj ronojel reˈ chique ri kachˈalal, y tabij chukaˈ chique pa rubiˈ ri Ajaf Dios chi ma tiquiben ta oyowal chrij chˈabel ri xa ma yecˈatzin ta, ruma xa majun utz nucˈom pe chique. Xa nuyoj quicˈuˈx ri yeˈacˈaxan. 	 Memorigu ilin pri tio, admonante ilin antaux la Sinjoro, ke ili ne vortobatalu, kio estas neniel utila, kun risko de sxancelo por la auxdantoj.


Y tek banatajnek chic cˈa ronojel ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios ri xtiban chare ri Jesús, cˈacˈariˈ yecˈo ri xebekasan pe chuwech ri crusin cheˈ, y xbequimukuˈ ca. 	 Kaj plenuminte cxion, kio estis skribita pri li, ili forprenis lin de la lignajxo kaj metis lin en tombon.


Y tek ri Jesús xubij queriˈ, ri caminek xyacatej, y xuchop nitzijon pe. Y ri Jesús xujech cˈa el ri cˈajol riˈ chare ri ruteˈ. 	 Kaj la mortinto side levigxis kaj komencis paroli. Kaj li donis lin al lia patrino.


Ruloman chi riyin yinapon, riyit can ma cataneˈ ta chi nasiqˈuij ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech ri kachˈalal. Nwajoˈ chukaˈ chi queˈapixabaj, y queˈatijoj. 	 GXis mi venos, atentu legadon, konsilon, instruadon.


Tek xka yan cˈa ka ri kˈij chupan ri jun kˈij riˈ, quinojel cˈa ri winek riche (rixin) ri tinamit, ri yecˈo yawaˈiˈ quiqˈui, xequicˈualaˈ apo chuwech ri Jesús. Ri yawaˈiˈ ri xequicˈualaˈ apo ri winek riˈ, jalajoj cˈa ruwech yabil ri ntoc chique. Y ri Jesús xuyaˈ cˈa rukˈaˈ pa quiwiˈ chiquijujunal ri yawaˈiˈ y xerucˈachojsaj cˈa el. 	 Kaj cxe la subiro de la suno cxiuj, kiuj havis malsanulojn kun diversaj malsanoj, venigis ilin al li; kaj li metis sur cxiun el ili la manojn, kaj sanigis ilin.


Ri Juan xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Yin cˈa riyin riˈ ri xunataj ca ri profeta Isaías chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek xubij: Cˈo cˈa jun achi ri xturek cˈa ruchiˈ pa jun desierto riche (rixin) chi xtubij chique ri winek ri xqueˈapon riqˈui: Tichojmirisaj apo rubey ri Ajaf, xtichaˈ chique. Quecˈariˈ tzˈibatajnek ca, y yin cˈa riyin riˈ, xchaˈ ri Juan chique. 	 Li diris:Mi estas vocxo de krianto en la dezerto:Rektigu la vojon de la Eternulo, kiel diris la profeto Jesaja.


Yacˈa ri Jesús jabel retaman ri yetajin chuchˈobic ri aj tzˈibaˈ y ri achiˈaˈ fariseos. Y ri Jesús xubij chare ri achi ri chakiˈj ri rukˈaˈ: Cacˈojeˈ pe pa nicˈaj. Y ri achi can yacˈariˈ xyacatej pe ri acuchi (achique) tzˈuyul wi, y xbepaˈeˈ acuchi (achique) ri xbix wi chare ruma ri Jesús. 	 Sed li sciis iliajn pensojn, kaj li diris al la viro, kiu havis la manon velkintan:Levigxu, kaj starigxu en la mezo. Kaj li levigxis kaj starigxis.


Y rumariˈ xbe cˈa rutzijoxic ri ruchˈabel ri Ajaf pa ronojel lugar y ma xu (xe) ta cˈa ri pa Macedonia y Acaya ri xetamex wi, xa can xetamex chukaˈ cuma ri winek pa ronojel lugar chi riyix can iniman ri Dios riqˈui ronojel iwánima y ma rajawaxic ta chi nikatzijoj riyoj. 	 CXar de vi la vorto de la Sinjoro estas disehxita ne nur en Makedonujo kaj la Ahxaja lando, sed en cxiu loko via fido al Dio disvastigxis, tiel, ke ni ne bezonas diri ion.


Can yin jun cˈa samajel riche (rixin) chi ntzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, y rumariˈ tek yin ximil pa cárcel. Ticˈutuj cˈa chare ri Dios pa nuwiˈ riche (rixin) chi man ta nxibij wiˈ ntzijoj ri chˈabel riˈ, can achiˈel ri rucˈamon chi ntzijoj. 	 pro kiu mi estas ambasadoro en kateno, por ke mi parolu kuragxe en gxi, kiel mi devus paroli.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) ri rudiscípulos y xubij cˈa chique: Riyin nbij cˈa chi riyix jabel iwetaman chi re waweˈ chochˈulef, ri yaˈon kˈatbel tzij pa quikˈaˈ, yeriˈ ri yecˈo pa quiwiˈ ri winek, y ruma chi can cˈo quikˈatbel tzij pa quiwiˈ ri winek, rumariˈ niquinaˈ chi can yecˈa riyeˈ ri ye cajaf ri winek. Xa can xu (xe) wi cˈa ri cˈo quikˈij ri yebin ri cˈo chi niban. 	 Kaj Jesuo, alvokinte ilin al si, diris al ili:Vi scias, ke tiuj, kiuj pretendas regi la nacianojn, kondutas kiel sinjoroj super ili, kaj iliaj granduloj ekzercas auxtoritaton super ili.


Tek ri winek xquitzˈet ri xuben ri Pablo, ri winek xechˈo cˈa pa licaónica, ri quichˈabel riyeˈ. Y can riqˈui cˈa quichukˈaˈ xquibilaˈ pa quichˈabel: Re yekatzˈet wacami xa can ye ri ka‑dios ri ye kajnek pe chkacojol, quibanon pe ye achiˈel achiˈaˈ. 	 Kaj la homamaso, vidinte tion, kion Pauxlo faris, levis sian vocxon, kaj diris en la Likaonia lingvo:La dioj en homa formo malsupreniris al ni.


Wacami yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun chic kamac ruma ri ruquiqˈuel ri Cristo ri xtix chuwech cruz tek xcom. Rumacˈariˈ tek yojcolotej chuwech ri rucˈayewal ri xtuyaˈ ri Dios ri chkawech apo. 	 Des plimulte do ni, jam pravigite per lia sango, estos per li savitaj el la kolero.


Y yacˈa tek xka yan ka ri kˈij y xoc cˈa pe ri akˈaˈ chupan ri kˈij riˈ, yacˈariˈ tek quinojel ri winek ri cˈo yawaˈiˈ quiqˈui xequicˈualaˈ apo chuwech ri Jesús. Chiquicojol ri yawaˈiˈ cˈa riˈ, yecˈo ri relic yabil ri ntoc chique y yecˈo cˈa ri ye yawaˈiˈ pa quikˈaˈ itzel tak espíritu. 	 Kaj vespere, kiam la suno subiris, oni venigis al li cxiujn, kiuj estis malsanaj kaj demonhavantaj.


Pero ri achi riˈ xubij: Xa majun achique ta nibin chuwe. ¿Achique ta cˈa modo tek xtikˈax chinuwech? Y ri achi riˈ xubij cˈa chare ri Felipe chi tijoteˈ el y titzˈuyeˈ el riqˈui. 	 Kaj tiu diris:Kiel mi povas, se neniu min gvidas? Kaj li petis Filipon, ke li supreniru kaj sidigxu kun li.


Ri ley riche (rixin) ri Moisés ma xcowin ta xojrucol, ruma riyoj ma xojcowin ta xkaben ri nubij. Yacˈa riche (rixin) chi yojcolotej, ri Dios xutek pe ri Rucˈajol chuwech re ruwachˈulef, xoc winek can achiˈel riyoj, xaxu (xaxe) na cˈa chi Riyaˈ ma aj mac ta. Xcom cˈa ruma ri kamac, riche (rixin) chi queriˈ ri Dios xojrucol chuwech ri ruchukˈaˈ ri mac. 	 CXar kiam la legxo trovigxis nekapabla pro tio, ke gxi estis malforta pro la karno, Dio, sendante Sian propran Filon en simileco de peka karno kaj pro peko, kondamnis la pekadon en la karno;


Riyin ncˈutuj cˈa utzil chiwe riyix chi quinicochˈoˈ jubaˈ ruma cˈo chˈabel ri xquenbij chiwe chi achiˈel xa yin chˈujernek. Ruma can queriˈ nrajoˈ ri wánima chi nbij chiwe, rumariˈ can quinicochˈoˈ cˈa jubaˈ. 	 Mi volas, ke vi pacience toleru min pro iom da malsagxeco; sed efektive vi ja pacience min toleras.


Xa riqˈui chi cˈo nikatij y cˈo ri katziak, can kojquicot cˈa. 	 sed havante mangxajxojn kaj vestojn, ni estos per tio kontentaj.


Can ketaman cˈa chi ri Dios can nuyaˈ wi rutojbalil ronojel ri mac ri yequibanalaˈ ri winek achiˈel ri mac ri xekabij yan ka. Can achiˈel rubanic ri quimac, can queriˈ chukaˈ ri rutojbalil nuyaˈ chique. 	 Kaj ni scias, ke la jugxo de Dio estas laux vero kontraux tiuj, kiuj faradas tiajn agojn.


Y ri nbanon pe chi can nuyon ntzuk wiˈ y majun wajel ncˈutun ta chiwe, can cˈa que na riˈ xtinben, ruma nwajoˈ chi ri winek ri quipoˈon anej quiˈ chi ye rusamajel ri Dios ma xquecowin ta xtiquibij chi can ye junan wi kiqˈui riyoj. 	 Sed kiel mi faras, tiel mi ankaux faros, por forigi la pretekston al tiuj, kiuj deziras pretekston, por ke, en kio ili fieras, ili trovigxu samaj, kiel ni.


Y wetaman chi tek xquinapon iwuqˈui, can nim wi ri utzil ri xticˈul ruma ri lokˈolaj ruchˈabel ri Cristo ri xtincˈuaj chiwe. 	 Kaj mi scias, ke venante al vi, mi venos en la pleneco de la beno de Kristo.


Y ri José xulokˈ cˈa jun sakilaj tziek. Y tek rukasan chic pe ri ruchˈacul ri Jesús chuwech ri cruz, xubor cˈa chupan ri tziek riˈ. Y cˈacˈariˈ xberuyaˈ ca pa jun jul riche (rixin) chi niyaˈox (nyaˈ) caminek chupan ri cˈoton chuwech jun nimabej. Y cˈacˈariˈ xutzˈapij ca ruchiˈ riqˈui jun nimalaj setesic abej ri tzˈapebel ruchiˈ ri jul. 	 Kaj li acxetis tolajxon, kaj deprenis lin kaj envolvis lin en la tolajxo, kaj metis lin en tombon, kiu estis elhakita el sxtonego; kaj li alrulis sxtonon al la enirejo de la tombo.


Ruma riyin can amigos chic nbanon chiwe, ruma can ronojel ri rukˈalajsan pe ri Nataˈ chuwe riyin, can xinkˈalajsaj cˈa chukaˈ chiwe riyix. Y ma yix achiˈel ta chic mozos nbanon chiwe. Ruma jun mozo ma retaman ta achique nuchˈob ri rupatrón. 	 Mi jam ne nomas vin sklavoj, cxar la sklavo ne scias, kion lia sinjoro faras; sed mi nomis vin amikoj, cxar cxion, kion mi auxdis de mia Patro, mi sciigis al vi.


Y riqˈui ri altar xbeˈel cˈa pe chukaˈ jun ángel ri can yaˈon uchukˈaˈ chare riche (rixin) chi nicowin nitakanoj pa ruwiˈ ri kˈakˈ. Y can nurek apo ruchiˈ chare ri ángel ri ucˈuayon ri jos (wos) ri cˈo sibilaj rey y xubij: Tacusaj cˈa la ajos (awos), queˈakupij pe pa tak tzekaj ri uva. Ruma ri uva ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef chekˈ chic. 	 Kaj alia angxelo eliris el la altaro, havante auxtoritaton super la fajro; kaj li kriis per granda vocxo al la portanto de la akra rikoltilo, dirante:Sendu vian akran rikoltilon, kaj detrancxu la vinberarojn de la vinberarbo de la tero; cxar tute maturigxis gxiaj vinberoj.


Tichˈoboˈ na peˈ chi utz ri achique ri xuben ri Jesús tek cˈo ri xucˈulwachij pa quikˈaˈ ri aj maquiˈ. Riyaˈ xucochˈ ronojel. Quecˈariˈ tibanaˈ riyix. Ticochˈoˈ ronojel. Man cˈa quixcos ta, ni ma timalij ta icˈuˈx. 	 CXar pripensu tiun, kiu suferis tian kontrauxdiradon de pekuloj kontraux li, por ke vi ne lacigxu kaj ne malfortigxu en viaj spiritoj.


Queriˈ nbij chiwe ruma ma quiqˈui ta cˈa winek nikaben wi chˈaˈoj, riyoj can quiqˈui cˈa cajawalul ri itzel tak espíritu, quiqˈui espíritu ri cˈo uchukˈaˈ pa quikˈaˈ, quiqˈui ri espíritu ri ye riche (rixin) ri kˈekuˈm ri ucˈuayon quiche (quixin) ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, y quiqˈui chukaˈ itzel tak espíritu ri yecˈo pa cakˈikˈ ri nikaben wi chˈaˈoj. 	 CXar nia luktado estas ne kontraux sango kaj karno, sed kontraux regantoj, kontraux auxtoritatoj, kontraux mondpotenculoj de la nuna mallumo, kontraux la spiritaroj de malbono en la cxielejoj.


Y chukaˈ ma xucuy ta chic quimac ri winek ri xemacun ri ojer ca. Xa xutek pe jun nimalaj kˈekal job pa quiwiˈ quinojel ri ma utz ta quicˈaslen xquicˈuaj chuwech Riyaˈ. Pero xucol ri Noé y ri wukuˈ chic winek. Y ya ri Noé ri xyaˈo rubixic chique ri winek achique rucˈuaxic jun cˈaslen choj chuwech ri Dios. 	 kaj ne indulgis la mondon antikvan, sed gardis Noan kun sep aliaj, predikanton de justeco, kiam Li sendis diluvon sur la mondon de malpiuloj;


Can quecˈariˈ riyix, wacami cˈo chic bis pa tak iwánima, pero riyin yipe chic jun bey chiˈitzˈetic. Y yacˈariˈ tek xtitzolin chic pe ri quicoten pa tak iwánima, y ri quicoten riˈ can majun cˈa xtelesan ta iwuqˈui. 	 Vi do ankaux havas nun malgxojon; sed mi revidos vin, kaj via koro gxojos, kaj neniu forprenos de vi vian gxojon.


Tek xbix cˈa chare ri Pilato chi ri Jesús kitzij chi aj Galilea, ri lugar ri cˈo pa rukˈaˈ ri Herodes, xutek cˈa el chare ri Herodes, ri aj kˈatbel tzij riche (rixin) ri Galilea. Ruma ri Herodes cˈo cˈa chiriˈ pa tinamit Jerusalem ri kˈij riˈ. 	 Kaj kiam li sciigxis, ke li estas el sub la auxtoritato de Herodo, li sendis lin al Herodo, kiu ankaux cxeestis en Jerusalem en tiuj tagoj.


Ye cablajuj mil chique ri ye riy rumam ca ri Zabulón. Ye cablajuj mil chique ri ye riy rumam ca ri José, y ye cablajuj mil chique ri ye riy rumam ca ri Benjamín. Y yecˈa quinojel riˈ ri xyaˈox (xyaˈ) quetal chi nicˈaj tak quiwech. 	 El la tribo de Zebulun, dek du miloj; El la tribo de Jozef, dek du miloj; El la tribo de Benjamen estis sigelitaj dek du miloj.


Riyix nibij Katijonel y Kajaf chuwe. Can utz wi ri nibij, ruma can yin wi. 	 Vi nomas min Majstro kaj Sinjoro; kaj prave vi diras, cxar tia mi estas.


Y ri chilaˈ chicaj ri Cristo ma nuben ta achiˈel nuben ri nimalaj sacerdote quiche (quixin) ri israelitas re waweˈ chochˈulef. Ruma ri nimalaj sacerdote riˈ ronojel junaˈ ntoc chupan ri nimalaj Lokˈolaj lugar ri cˈo chiriˈ pa rachoch ri Dios y nutzuj (nusuj) quicˈ, pero ma ruquiqˈuel ta riyaˈ ri nutzuj (nusuj). Yacˈa ri Cristo xa jun bey xutzuj (xusuj) quicˈ y can ruquiqˈuel wi Riyaˈ ri xutzuj (xusuj). 	 nek estas necese, ke li oferu sin ofte, kiel la cxefpastro eniras en la sanktejon jaron post jaro, kun sango ne propra;


Wachˈalal, nchilabej cˈa chiwe chi tichajij iwiˈ chiquiwech ri winek ri xa yequijech ri kachˈalal, niquiyoj quicˈuˈx y niquiben chique chi yetzak, ruma jun wi chic tijonic ri niquicˈut y xa man achiˈel ta ri tijonic ri icˈuan riyix. Ri winek ri yebano queriˈ ma queˈitzekelbej ta, xa quixel quiqˈui. 	 Nun mi vin petas, fratoj, observi tiujn, kiuj kauxzas la malkonsentojn kaj ofendojn kontraux la instruado, kiun vi lernis; kaj forturni vin de ili.


Tinaˈ cˈa kˈaxon pa tak iwánima, quixbison y quixokˈ ruma ri imac. Riyix ri yixtzeˈen ruma ri quicoten riche (rixin) re ruwachˈulef, ma quixtzeˈen ta chic. Xa quixokˈ. Riyix ri sibilaj quicoten inaˈon chuwech re ruwachˈulef, xa quixbison pa tak iwánima. 	 Mizeru kaj malgxoju kaj ploru; via ridado turnigxu en ploron, kaj via gxojo en malgxojon.


Y ri kachˈalal Zenas ri nikˈaxan rubixic ri nubij ri ley y ri kachˈalal Apolos, can tatijaˈ akˈij chi nayaˈ el ronojel ri nicˈatzin chique riche (rixin) ri quibey, riche (rixin) chi queriˈ cˈo ronojel ri nicˈatzin chique. 	 Antauxen irigu Zenason, la legxiston, kaj Apoloson sur ilia vojagxo kiel eble plej rapide, por ke nenio manku al ili.


Yacˈa ri ijaˈtz ri xeka pa jun utzilaj ulef, nichˈo wi cˈa chrij ri ruchˈabel ri Dios ri nacˈaxex cuma ri winek, y ri winek riˈ can niquicˈul wi ka ri ruchˈabel ri Dios y ri quicˈaslen niwachin jabel. Can yewachin cˈa achiˈel niquiben ri ijaˈtz. Ruma yecˈo ijaˈtz ri niquiyaˈ a treinta quiwech, yecˈo ri niquiyaˈ a sesenta quiwech y yecˈo ri can jojun ciento quiwech niquiyaˈ. Quecˈariˈ nuben quicˈaslen ri winek ri niquicˈul ka ri ruchˈabel ri Dios pa tak cánima. 	 Kaj jen la semitaj cxe la bona tero:tiuj, kiuj auxdas la vorton kaj akceptas gxin, kaj donas frukton, jen tridekoble, kaj jen sesdekoble, kaj jen centoble.


Yacˈa riyix kachˈalal, ma yixcˈo ta chic pa kˈekuˈm. Y rumariˈ, tek xtoka ri Jesucristo, chiwe riyix, ma xtoka ta achiˈel noka jun alekˈom, ruma can iwoyoben chic ri kˈij tek xtipe. 	 Sed vi, fratoj, ne estas en mallumo tiel, ke tiu tago vin trafus kiel sxtelisto;


Y Riyaˈ kuma konojel riyoj tek xcom, riche (rixin) chi ri kacˈaslen ri cˈo wacami ma riche (rixin) ta chic chi nikaben ri nikajoˈ riyoj, xa can riche (rixin) chi nikaben ri nrajoˈ ri xcom y xcˈastej kuma. 	 kaj li mortis pro cxiuj, por ke la vivantoj jam vivu ne por si mem, sed por tiu, kiu pro ili mortis kaj relevigxis.


Y ri Judas ri jun chique ri cablajuj rudiscípulos ri Jesús, ri xbix chukaˈ Iscariote chare, can oconek chic ri Satanás pa ránima. 	 Kaj Satano eniris en Judason, nomatan Iskariota, kiu estis el la nombro de la dek du.


Wi ta xkacˈutuj kaway chiwe, utz ta chukaˈ, ruma can xkaben wi ri rusamaj ri Dios chicojol. Pero ma xkacˈutuj ta. Xa xojsamej riche (rixin) chi xkachˈec kaway, riche (rixin) chi queriˈ xkacˈut chiwech chi can queriˈ chukaˈ tibanaˈ riyix. 	 ne kvazaux ni ne havus tian rajton, sed por estigi nin ekzemplo antaux vi, ke vi nin imitu.


Chukaˈ nbij chiwe: Wi chuwech re ruwachˈulef yecˈo ye caˈiˈ kachˈalal ri can junan quiwech niquiben riche (rixin) chi niquicˈutuj xabachique cosa chare ri Dios, ri Nataˈ Dios ri cˈo chilaˈ chicaj can xtuben cˈa ri nicˈutux chare cuma ri ye caˈiˈ riˈ. 	 Cetere mi diras al vi, ke se du el vi konsentos sur la tero pri ia pripetota afero, gxi estos farita al ili de mia Patro, kiu estas en la cxielo.


Ri winek cˈa ri ye nabeynek chuwech ri Jesús y ri yecˈo ca chrij, can riqˈui cˈa ronojel quichukˈaˈ niquibij: ¡Matiox chi petenak re jun achi reˈ! ¡Riyaˈ can banon pe bendecir ruma ri Ajaf Dios! ¡Y can pa rubiˈ ri Ajaf Dios petenak wi! 	 Kaj kriis la antauxirantoj kaj la sekvantoj:Hosana! Estu benata tiu, kiu venas en la nomo de la Eternulo;


Ri mac xaxu (xaxe) wi cˈa ruma jun achi tek xoc chuwech re ruwachˈulef. Ri achi riˈ ya ri Adán. Y ri mac xa camic xucˈom pe pa ruwiˈ ri ruwachˈulef. Rumariˈ tek quinojel winek yecom, ruma chi can quinojel ri winek xemacun chukaˈ. 	 Pro tio, kiel per unu homo peko eniris en la mondon, kaj morto per peko, kaj tiel morto atingis cxiujn homojn pro tio, ke cxiuj pekis;


Ri rachoch cˈa ri Dios ri cˈo chicaj xnoj cˈa riqˈui jun achiˈel sib ruma ri rukˈij rucˈojlen y ri ruchukˈaˈ ri Dios. Y can majun cˈa ri nicowin ta ntoc apo ri chiriˈ. Xa can cˈa ya tek yatajnek chic ca ri wukuˈ rucˈayewal cuma ri ángeles; cˈacˈariˈ tek utz chic niban apo oquen. 	 Kaj la templo plenigxis de fumo el la gloro de Dio kaj el Lia potenco; kaj neniu povis eniri en la templon, gxis finigxos la sep plagoj de la sep angxeloj.


Ruma ma quinojel ta yatajnek chique chi ye apóstoles. Ma quinojel ta yatajnek chique chi ye profetas ri niquikˈalajsaj ri nibix chique ruma ri Dios. Ma quinojel ta yatajnek chique chi yecowin yequitijoj ri kachˈalal. Ma quinojel ta yatajnek chique chi yecowin niquiben milagros. 	 CXu cxiuj estas apostoloj? cxu cxiuj profetoj? cxu cxiuj instruantoj? cxu cxiuj mirakluloj?


Y ye qˈuiy cˈa ri xquetzekelben ri itzel cˈaslen ri quicˈuan ri achiˈaˈ riˈ. Y cuma cˈa riyeˈ tek xtiyokˈotej ri kitzij bey. 	 Kaj ilian senbridecon sekvos multaj, per kiuj la vojo de la vero estos kalumniata.


Y ri Jesús xeruliˈej cˈa pa rukˈaˈ ri wuˈoˈ caxlan wey y ri caˈiˈ car y cˈacˈariˈ xtzuˈun chicaj y xucˈutuj ri rubendición ri Dios pa ruwiˈ. Y cˈacˈariˈ ri Jesús xeruwechˈelaˈ cˈa el ri caxlan wey y ri car, y xuyaˈ el chique ri rudiscípulos riche (rixin) chi niquiyaˈ chique ri winek. 	 Kaj li prenis la kvin panojn kaj la du fisxojn, kaj suprenrigardinte al la cxielo, li ilin benis kaj dispecigis, kaj donis al la discxiploj, por meti antaux la homamason.


Nkˈalajsaj cˈa chawech achique rubanic ri wukuˈ chˈumilaˈ ri xatzˈet pa wajquikˈaˈ y ri wukuˈ candeleros ri ye banon riqˈui kˈanapuek. Ri wukuˈ chˈumilaˈ ri yecˈo pa wajquikˈaˈ, yeriˈ ri wukuˈ ángeles ri yecˈo pa quiwiˈ ri wukuˈ iglesias. Y ri wukuˈ candeleros ri ye banon riqˈui kˈanapuek, yeriˈ ri wukuˈ iglesias. 	 la misteron de la sep steloj, kiujn vi vidis en mia dekstra mano, kaj la sep orajn lampingojn. La sep steloj estas la angxeloj de la sep eklezioj; kaj la sep lampingoj estas la sep eklezioj.


¿La ma iwetaman ta cˈa chi ri xa ma choj ta quicˈaslen chuwech ri Dios ma xtiyatej ta chique riche (rixin) chi yeˈoc pa rajawaren ri Dios? Rumariˈ ma quixkˈolotej ta. Ruma ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri niquicanolaˈ quiˈ riche (rixin) chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ, ma xtiyatej ta chique riche (rixin) chi yeˈoc pa rajawaren ri Dios. Y queriˈ chukaˈ xtiquicˈulwachij ri yeyaˈo quikˈij dios ri xa ye banon cuma winek, ri achiˈaˈ ri cˈo quixjayil y niquicanoj jun chic ixok, ri ixokiˈ ri cˈo cachijil y niquicˈom ruwech jun chic achi, y ri achiˈaˈ ri xa ma ixokiˈ ta chic yequirayij, xa quiqˈui chic quech tak achiˈaˈ yecˈojeˈ wi, ma xtiyatej ta chique chi yeˈoc pa rajawaren ri Dios. 	 Aux cxu vi ne scias, ke la maljustuloj ne heredos la regnon de Dio? Ne trompigxu:nek malcxastuloj, nek idolanoj, nek adultuloj, nek molmoruloj, nek viruzacxantoj,


Astapeˈ riyoj ma yoj choj ta riqˈui Riyaˈ, Riyaˈ can choj wi kiqˈui riyoj. Ruma Riyaˈ can ma nujel ta ri ruchˈabel. 	 se ni malfidas, li restas fidela; cxar li ne povas malkonfesi sin mem.


Ri Jesús xubij cˈa queriˈ, riche (rixin) chi xukˈalajsaj cˈa achique rubanic xtiban chare chi xticamisex. 	 Tion li diris, per aludo montrante, per kia morto li mortos.


Wacami cˈa quixbiyin chanin, y jeˈibij chique quinojel ri rudiscípulos ri Jesús, chi Riyaˈ xcˈastej yan cˈa el chiquicojol ri caminakiˈ. Riyaˈ can ninabeyej cˈa el chiwech, y nicˈul iwiˈ chilaˈ pa Galilea. Y chiriˈ xtitzˈet wi, achiˈel re nbij el chiwe. 	 Kaj iru rapide, kaj diru al liaj discxiploj:Li levigxis el la mortintoj, kaj jen li iras antaux vi en Galileon; tie vi vidos lin; jen mi sciigis al vi.


Y riyix ri majun ikˈij y yixetzelex cuma ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, riyix cˈa riˈ xixruchaˈ ri Dios. Y queriˈ chukaˈ riyix ri niban chiwe chi can majun iwejkalen, ri Dios xixruchaˈ. Queriˈ xuben ri Dios riche (rixin) chi nikˈalajin chi ri can cˈo quikˈij waweˈ chuwech re ruwachˈulef, xa xuben chique chi majun quejkalen. 	 kaj la malnoblajn objektojn de la mondo, kaj la malestimatajn Dio elektis, kaj ecx la nerealajn, por neniigi la realajn;


ri roˈ, ónice; ri ruwakak, cornalina; ri ruwuk, crisólito; ri ruwakxak, berilo; ri rubelej, topacio; ri lajuj, crisoprasa; ri julajuj, jacinto; y ri cablajuj ya ri amatista. 	 la kvina, sardonikso; la sesa, sardio; la sepa, krizolito; la oka, berilo; la nauxa, topazo; la deka, krizopraso; la dek-unua, jacinto; la dek- dua, ametisto.


Y ri Matat, rucˈajol ca jun achi ri Leví rubiˈ, y ri Leví rucˈajol ca ri Simeón, y ri Simeón rucˈajol ca jun chic achi ri Judá rubiˈ, y ri Judá rucˈajol ca jun chic achi ri José rubiˈ, y ri José rucˈajol ca ri Jonán, y ri Jonán rucˈajol ca ri Eliaquim. 	 de Simeon, de Jehuda, de Jozef, de Jonam, de Eljakim,


Yacˈa ri Jesús xa ma xchˈo ta cˈa. Can majun cˈa chˈabel ri xubij. Rumariˈ xpe ri nimalaj sacerdote, xucˈutuj chic cˈa chare: ¿La yit cˈa riyit ri Cristo ri Rucˈajol ri nimalaj Dios ri nikayaˈ rukˈij? xchaˈ chare. 	 Sed li silentadis kaj respondis nenion. Denove la cxefpastro demandis lin, kaj diris al li:CXu vi estas la Kristo, la Filo de la Benato?


Pero ri israelitas riˈ can ma nika ta cˈa chiquiwech ri nubij ri Pablo, y qˈuiy cˈa itzel tak tzij ri yequibilaˈ. Rumariˈ ri Pablo xutotaj (xuquiraj) ri rutziak, riche (rixin) chi queriˈ tiquetamaj chi ma utz ta ri xquiben. Y xubij cˈa chukaˈ chique: Yix cˈa riyix cˈo imac wi xquixbeka pa rucˈayewal. Riyin xinel yan cˈa chuwech, ruma can xinyaˈ ri rutzijol chiwe. Y re wacami yixinyaˈ cˈa ca, riche (rixin) chi yibe quiqˈui ri winek ri xa ma ye israelitas ta, xchaˈ chique. 	 Sed kiam ili kontrauxstaris kaj blasfemis, li elskuis siajn vestojn, kaj diris al ili:Via sango estu sur viaj kapoj; mi estas pura; de nun mi iros al la nacianoj.


Y tek xapon pa jun aldea, yecˈo cˈa ye lajuj achiˈaˈ ri cˈo ri yabil lepra chiquij. Ri achiˈaˈ riˈ xebecˈulun pe, pero cˈanej xepaˈeˈ wi apo chare ri Jesús. 	 Kaj kiam ili eniris en unu vilagxon, renkontis lin dek lepruloj, kiuj staris malproksime;


Y quinojel cˈa ri winek xquimey tek xkˈalajin ri nimalaj ruchukˈaˈ ri Dios. Y tek quinojel cˈa ri winek yetajin niquimey cˈa rij ronojel ri yerubanalaˈ ri Jesús, Riyaˈ xubij chique ri rudiscípulos: 	 Kaj cxiuj miregis pro la majesto de Dio. Sed dum cxiuj miris pri cxio, kion li faris, li diris al siaj discxiploj:


Wi ta can xchˈajchˈojir ri cánima cuma ri chicop ri xequitzuj (xequisuj), man ta cˈa yetajin na chi yequitzuj (yequisuj), ruma niquinaˈ chi majun chic quimac. 	 CXar alie cxu ili ne cxesus esti oferataj? tial, ke la adorantoj, unufoje purigite, jam ne havus konsciencon pri pekoj.


Can ticˈamaˈ cˈa inaˈoj chrij ri juwiˈ cheˈ ri higo rubiˈ. Tek can yeraxer cˈa pe ri rukˈaˈ y niquichop yeqˈuiy pe ri ruxak, etaman cˈa riˈ chi ya xa nikˈax yan rukˈijul ri sakˈij. 	 De la figarbo lernu gxian parabolon:kiam gxia brancxo jam moligxis kaj aperigas foliojn, tiam vi scias, ke la somero estas proksima;


Rumariˈ ri ixokiˈ can tiquicuchuˈ cˈa quijolon (quiwiˈ), riche (rixin) chi niquicˈut chi can yeniman wi tzij. Rucˈamon chi niquiben queriˈ, ruma ri ángeles can ye quitzuliben wi pe. 	 pro tio virino devas havi sur la kapo signon de auxtoritato, pro la angxeloj.


Y tek ri Jesús rubin chic cˈa ronojel reˈ chique, Riyaˈ xtzuˈun cˈa chicaj, y xubij cˈa: Nataˈ, ri nuhora can yacˈareˈ xoka. Wacami can tabanaˈ cˈa chuwe riyin ri Acˈajol chi nikˈalajin ri nukˈij nucˈojlen; riche (rixin) chi queriˈ, riyin ri Acˈajol can queriˈ chukaˈ xtinben awuqˈui riyit, chi can xtinkˈalajsaj akˈij acˈojlen. 	 Tion Jesuo parolis; kaj levinte la okulojn al la cxielo, li diris:Patro, la horo venis; gloru Vian Filon, por ke la Filo Vin gloru;


Y quecˈariˈ tek xtitzˈet chi yecˈulwachitej chic ronojel ri xinbij yan ka, tiwetamaj cˈa riˈ chi noka yan ri ruqˈuisbel tak kˈij. Xa can nakaj chic cˈa cˈo wi pe. 	 tiel same vi, kiam vi vidos cxion tion, tiam sciu, ke li estas proksima, cxe la pordoj.


Y jun cˈa chique ri jucuˈ riˈ riche (rixin) ri Simón. Y chupan ri rujucuˈ ri Simón, xoc wi ri Jesús. Y Riyaˈ xubij cˈa chare ri Simón chi tunimaˈ apo jubaˈ pa ruwiˈ yaˈ. Y cˈacˈariˈ xtzˈuyeˈ ka chiriˈ pa jucuˈ, y xuchop pe quitijoxic ri winek riqˈui ri ruchˈabel ri Dios. 	 Kaj li eniris en unu el la sxipetoj, kiu apartenis al Simon, kaj petis, ke li forsxovu iom for de la bordo. Kaj li sidigxis, kaj instruis la homamason el la sxipeto.


Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios, chi tayaˈ quikˈij ri ateˈ atataˈ. Y yareˈ ri nabey pixaˈ ri nubij chi cˈo utz ri xtikacˈul, wi nikaben ri nubij. 	 Respektu vian patron kaj vian patrinon (gxi estas la unua ordono kun promeso),


Riyix achiˈaˈ chiˈijujunal tiwetamaj achique rubanic yixcˈojeˈ quiqˈui ri iwixjaylal. Ruma ri Dios nrajoˈ chi xaxu (xaxe) wi quiqˈui ri iwixjaylal quixcˈojeˈ wi. Riche (rixin) chi queriˈ chˈajchˈoj ta ri icˈaslen, ruma queriˈ rucˈamon chi niben. 	 ke cxiu el vi sciu preni al si sian propran ajxon en sankteco kaj honoro,


Y can yacˈariˈ tek riyaˈ xerusiqˈuij (xeroyoj) ye caˈiˈ capitanes, y xubij chique chi a las nueve chupan ri akˈaˈ riˈ, nrajoˈ cˈa chi quichojmirisan chic quiˈ caˈiˈ ciento soldados ri yebe chicaken, ye setenta soldados ri yebe chrij quiej y caˈiˈ ciento chic ri niquicˈuaj el lanzas, riche (rixin) chi yebe cˈa pa Cesarea. 	 Kaj alvokinte du el la centestroj, li diris:Pretigu ducent soldatojn, por ke ili iru gxis Cezarea, kun sepdek rajdistoj kaj ducent lancistoj, je la tria horo nokte;


Y can nurek cˈa ruchiˈ chubixic: Wacami xtzak, wacami xtzak ri nimalaj tinamit Babilonia. Wacami xa oconek chic cachoch ri demonios y cachoch quinojel ri itzel tak espíritu. Y chukaˈ oconek quisoc quinojel ri aj xicˈ tak chicop ri sibilaj ye tzˈil y sibilaj ye itzel. 	 Kaj li forte kriis per granda vocxo, dirante:Falis, falis Babel la granda, kaj farigxis logxejo de demonoj, kaj malliberejo de cxia malpura spirito, kaj malliberejo de cxia malpura kaj malaminda birdo.


Y ri mozos riˈ xquibij cˈa: Majun xyaˈo kasamaj, xechaˈ. Y ri tataˈaj rajaf ri ulef xubij cˈa chique ri mozos riˈ: Quixbesamej cˈa chukaˈ riyix pa nujuyuˈ ri nuticon ruwech riqˈui uva y xtintoj cˈa chiwe ri rucˈamon chi nichˈec, xchaˈ chique. Y ri mozos riˈ can xebe cˈa pa samaj. 	 Ili diris al li:CXar neniu nin dungis. Li diris al ili:Vi ankaux iru en la vinberejon.


Y ri Jesús xucˈom cˈa chukaˈ apo ri vaso ri cˈo ruyaˈal uva chupan; y tek rumatioxin chic chare ri Dios, xuyaˈ cˈa chique ri rudiscípulos. Y xubij cˈa chique: Tikumuˈ cˈa chiˈiwonojel ri ruyaˈal uva ri cˈo chupan re vaso reˈ. 	 Kaj li prenis kalikon, kaj doninte dankon, donis al ili, dirante:Vi cxiuj trinku el gxi;


Pero matiox cˈa chare ri Dios chi riyix riqˈui ronojel iwánima ninimaj ri rubin ca Riyaˈ. Can yixcˈo wi chic pa ruchˈabel ri Dios ri cˈutun ca chiwech. Tek rubanon ca, xixcˈojeˈ cˈa chuxeˈ rutzij ri mac. 	 Sed danko estu al Dio, ke kvankam vi estis la sklavoj de peko, vi tamen farigxis kore obeemaj al tiu tipo de instruado, al kiu vi estas kondukitaj;


Pero riyaˈ xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Ri xcˈachojsan wuche (wixin) xubij chuwe: Tacˈoloˈ el la awarabel y cabiyin. 	 Li respondis:Tiu, kiu min sanigis, diris al mi:Prenu vian liton, kaj iru.


Can jabel cˈa iwetaman chi tek yeˈicˈayij caˈiˈ tak aj xicˈ tak chicop, xaxu (xaxe) wi caˈiˈ oxiˈ oc tak centavos cajel. Y ma riqˈui ta chi ri aj xicˈ tak chicop riˈ xa ma qˈuiy ta oc cajel, majun cˈa ri xtitzak ta pan ulef wi xa ma ruraybel ta ri Itataˈ ri cˈo chilaˈ chicaj. 	 CXu oni ne vendas du paserojn por asaro? tamen unu el ili ne falos teren sen via Patro;


Cˈacˈariˈ ri Jesús xbe chic cˈa jun bey ri pa tinamit Caná ri cˈo pa rucuenta ri Galilea, ri acuchi (achique) xuben wi chare ri relic yaˈ chi xoc ruyaˈal uva. Y chiriˈ pa Galilea, pa jun chic tinamit ri Capernaum rubiˈ, cˈo cˈa jun achi nim rukˈij, rumozo ri rey, y riyaˈ cˈo jun rucˈajol yawaˈ. 	 Li revenis en Kanan Galilean, kie li faris la akvon vino. Kaj estis unu kortegano, kies filo estis malsana en Kapernaum.


Y xapon chic cˈa jun bey ri kˈij riche (rixin) ri nimakˈij riˈ. Ri Jesús cˈo cˈa cablajuj rujunaˈ tek xebe cˈa pa tinamit Jerusalem, can achiˈel wi niquiben ri quech aj Israel. 	 Kaj kiam li estis dekdujara, ili supreniris laux la kutimo de la festo;


Y wacami tiwacˈaxaj cˈa riyix ri yixbin: Wacami o chuaˈk yojbe pa jun chic tinamit y yojcˈojeˈ chiriˈ jun junaˈ, y yojlokˈon y yojcˈayin y nikachˈec karajil. 	 Atentu nun vi, kiuj diras:Hodiaux aux morgaux ni iros al tiu urbo kaj restos tie unu jaron kaj negocados kaj profitos;