Wi cˈo jun winek ri nuwulan ri rachoch ri Dios, ri Dios xtuwulaj chukaˈ ri nibano queriˈ riche (rixin) chi nberutijaˈ pokonal. Ruma ri rachoch ri Dios can lokˈolaj wi, y riˈ yix cˈa riyix. 	 Se iu detruas la templon de Dio, tiun detruos Dio; cxar la templo de Dio estas sankta, kaj vi estas tio.


Ri Dios ma xuben ta ri achi ruma rajawaxic chare ri ixok, yacˈa ri ixok xban ruma can rajawaxic chare ri achi. 	 cxar ankaux viro ne estas kreita por virino, sed virino por viro;


¡Juyiˈ oc iwech riyix aj tzˈibaˈ y riyix fariseos ri xa caˈiˈ ipalej! ruma riyix can nikˈaxalaˈ mar y nikˈaxalaˈ ruwachˈulef chucanoxic chi cˈo ta jun ri ntoc tzekelbey iwuche (iwixin) y nunimaj ta achiˈel ri ninimaj riyix. Xa yacˈa tek iwilon chic ri achique xtitzekelben iwuche (iwixin), riyix xa niben chare chi ntoc más itzel winek, ruma ri nicˈut chuwech nuben chare chi nej nibe wi ca chare ri Dios. Riyix can nej cˈa yixcˈo wi, yacˈa riyaˈ caˈiˈ mul más nej nibe wi ca chare ri Dios, y xa rumariˈ tek can rucˈamon chi nibe pa kˈakˈ chukaˈ riyaˈ. 	 Ve al vi, skribistoj kaj Fariseoj, hipokrituloj! cxar vi cxirkauxiras maron kaj teron, por varbi unu prozeliton; kaj kiam li tia farigxis, vi lin faras filo de Gehena, duoble kiom vi mem.


Rumacˈariˈ ri Pedro xubij chare ri achi ri Eneas rubiˈ: Ya ri Jesucristo ri yacˈachojsan. Cayacatej cˈa, y tachojmirisaj la awarabel, xchaˈ ri Pedro chare. Y ri Eneas can yariˈ xpaˈeˈ el. 	 Kaj Petro diris al li:Eneas, Jesuo Kristo vin sanigas; levigxu, kaj ordigu vian liton. Kaj li tuj levigxis.


Riyoj can nikajoˈ ri Dios, ruma chi Riyaˈ can xojrajoˈ nabey. 	 Ni amas, cxar Li unue nin amis.


Ri Dios can ya Riyaˈ ri Rey riche (rixin) ronojel tiempo re benak, Riyaˈ ma camel ta, ni ma tzˈetetel ta, y xaxu (xaxe) wi Riyaˈ ri Dios y nimalaj etamanel. Can ta xtiyaˈox (xtyaˈ) rukˈij rucˈojlen Riyaˈ riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 Nun al la Regxo eterna, senmorta, nevidebla, la sola Dio, estu honoro kaj gloro por cxiam kaj eterne. Amen.


Riyix can yixkajoˈ wi riqˈui ronojel kánima, yacˈa riyix xa ma que ta riˈ ri iwánima kiqˈui riyoj, ruma ma can ta yojiwajoˈ. 	 Vi ne estas malvastigitaj en ni, sed vi estas malvastigitaj en viaj propraj internajxoj.


Y xabachique cˈa winek ri nacˈaxan re chˈabel re xinbij ka, y xa ma nuben ta ri nbij chare, can junan cˈa riqˈui ri jun nacanic achi ri xuben jun rachoch pa ruwiˈ sanayiˈ. 	 Kaj cxiu, kiu auxdas cxi tiujn miajn parolojn kaj ne plenumas ilin, estos komparata al viro malsagxa, kiu konstruis sian domon sur la sablo;


Y chukaˈ riyin cˈa yicˈojeˈ na waweˈ pan Efeso. Tikˈax na ca ri kanimakˈij Pentecostés, cˈacˈariˈ xquibe. 	 Sed mi restos en Efeso gxis Pentekosto;


Ri xinwajoˈ xinbij chiwe riyix chupan ri wuj riˈ ya ri ma tiwachibilaj ta iwiˈ riqˈui jun ri nubij chi kachˈalal y xa nuben mac achiˈel riˈ. Man cˈa tiwachibilaj ta iwiˈ riqˈui jun achi ri nubij chi riyaˈ kachˈalal y xa nicˈojeˈ riqˈui jun ixok ri xa ma rixjayil ta, y queriˈ chukaˈ ma tiwachibilaj ta iwiˈ riqˈui jun ixok ri nubij chi riyaˈ kachˈalal y xa nicˈojeˈ riqˈui jun achi ri xa ma rachijil ta. Y queriˈ chukaˈ ri chak benak cánima chrij ronojel ri cosas. Ri yeyaˈo quikˈij dios ri xa ye banon cuma winek, ri yeyokˈon, ri yekˈaber, ri yequichop winek riche (rixin) chi niquimej ca cosas chique. Wi niquibij chi ye kachˈalal y xa niquiben mac achiˈel riˈ man cˈa queˈiwachibilaj ta, y chukaˈ nbij chi man cˈa quixwaˈ ta quiqˈui. 	 sed nun mi skribas al vi, ke vi ne intermiksu vin, se iu, nomata frato, eble estas malcxastulo, aux avidulo, aux idolano, aux insultanto, aux drinkulo, aux rabemulo; kun tia homo ecx ne kunmangxu.


Y can achiˈel cˈa nuben ri Tataˈixel tek nuyaˈ quicˈaslen ri caminakiˈ chi yeruyec pe, can queriˈ chukaˈ nben riyin ri Cˈajolaxel, can nyaˈ cˈa chukaˈ cˈaslen chique ri winek ri achoj chique nwajoˈ nyaˈ wi. 	 CXar kiel la Patro levas la mortintojn kaj ilin vivigas, tiel ankaux la Filo vivigas tiujn, kiujn li volas.


Xpe ri Jesús xubij cˈa chare: Judas, ¿Achique cˈa ri nawajoˈ? xchaˈ chare. Y can yacˈariˈ tek ri winek ri ye benak riqˈui ri Judas xejel apo riqˈui ri Jesús y xquichop cˈa. 	 Kaj Jesuo diris al li:Amiko, por kio vi venis? Tiam ili venis, kaj metis manojn sur Jesuon kaj arestis lin.


Ruma yecˈo chake riyoj ri ye aj pa Judea, yecˈo ye petenak ri pa Partia, ri pa Media, ri pan Elam, ri pa Mesopotamia, ri pa Capadocia, ri pa Ponto, ri pan Asia, 	 Partoj kaj Medoj kaj Elamanoj, kaj logxantoj en Mezopotamio, Judujo, Kapadokio, Ponto kaj Azio,


Y tek ye oconek chic cˈa apo chupan ri jul, riyeˈ xquitzˈet cˈa chi cˈo jun ri achiˈel jun cˈajol achi, tzˈuyul pa cajquikˈaˈ apo, rucusan jun tziek sek ri napon cˈa chraken ka. Y ri ixokiˈ tek xquitzˈet riˈ, xquixibij quiˈ. 	 Kaj enirinte en la tombon, ili vidis junulon sidantan cxe la dekstra flanko, vestitan per blanka robo; kaj ili miregis.


Queriˈ nubij ri tzij riˈ. Rumacˈariˈ, can titijaˈ cˈa ikˈij chi jabel rucˈuaxic tibanaˈ chare ri icˈaslen. Man cˈa tiben ta achiˈel niquiben ri winek ri xa majun quinaˈoj. Riyix tibanaˈ achiˈel ri can cˈo quinaˈoj. 	 Zorgu do, ke vi atente iradu, ne kiel malsagxaj, sed kiel sagxaj;


Y ruma chi can cˈo sibilaj wayjal chare ri cˈajol riˈ, can nurayij cˈa nutij ri quiway ri ak. Pero majun ri niyaˈo ta chare. 	 Kaj li deziris plenigi sian ventron per la karoboj, kiujn la porkoj mangxis; kaj neniu donis al li.


Y tek ri Silas y ri Timoteo ye tzolijnek chic pe ri pa Macedonia y yecˈo chic riqˈui ri Pablo pa Corinto, yacˈariˈ tek ri Pablo más xujech riˈ chutzijoxic ri ruchˈabel ri Dios. Y can majun nrewaj ta cˈa chiquiwech ri israelitas ri yecˈo chiriˈ, xa can nukˈalajsaj chi ri Jesús can ya wi riˈ ri Cristo. 	 Kiam do Silas kaj Timoteo alvenis el Makedonujo, Pauxlo estis premata per la predikado, atestante al la Judoj, ke Jesuo estas la Kristo.


Y ri Jesús xuchop apo ri rucáxa ri caminek, y ri ye ucˈuayon el riche (rixin) ri caminek xepaˈeˈ cˈa chiriˈ. Y Riyaˈ xubij chare ri cˈajol riˈ: Chawe riyit yichˈo wi y nbij chawe chi cayacatej. 	 Kaj li alproksimigxis, kaj tusxis la portilon, kaj la portantoj haltis. Kaj li diris:Junulo, mi diras al vi:Levigxu.


Quecˈariˈ nbij chiwe; ruma ri Dios nim rajel ri xuyaˈ ri xixrulokˈbej. Y rumariˈ ri ichˈacul y ri iwespíritu can ye riche (rixin) chic Riyaˈ. Rumacˈariˈ can queˈicusaj cˈa riche (rixin) chi niyaˈ rukˈij rucˈojlen. 	 cxar vi estas acxetitaj per prezo; gloru do Dion en via korpo.


Ri cˈo cˈa racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri xinbij, xchaˈ ri Jesús chique ri winek. 	 Kiu havas orelojn por auxdi, tiu auxdu.


Y wi can xtiwajoˈ cˈa iwiˈ chiˈiwachibil iwiˈ, ri winek can xtiquetamaj cˈa chi yix nudiscípulos, xchaˈ ri Jesús. 	 Per tio cxiuj homoj scios, ke vi estas miaj discxiploj, se vi havos amon unu al alia.


Y tek xeˈapon cˈa acuchi (achique) cˈo wi ri jun juyuˈ ri nibix Rubakil Rujolon (Ruwiˈ) Caminek chare, ri soldados xquibajij cˈa ri Jesús chuwech ri cruz, y queriˈ chukaˈ xquiben chique ri ye caˈiˈ alekˈomaˈ. Jun xcˈojeˈ pa rajquikˈaˈ ri Jesús, y ri jun chic pa rajxocon. 	 Kaj kiam ili alvenis al la loko nomata Kranio, tie ili krucumis lin, kaj la krimulojn, unu dekstre kaj unu maldekstre.


Riyix yeˈitijoj ri nicˈaj chic winek. ¿Pero achique cˈa ruma tek ma nitijoj ta ka iwiˈ riyix? Ruma riyix nibij chique ri nicˈaj chi ma utz ta ri alekˈ. Y riyix xa yixalekˈ. 	 vi, kiu instruas alian, cxu vi ne instruas vin mem? vi, kiu predikas:Ne sxtelu; cxu vi sxtelas?


Ri Melquisedec can sibilaj nim rukˈij. Ruma ketaman chi ri niyaˈo ri bendición más nim rukˈij que chuwech ri nicˈulu ri bendición. 	 Sed ekster cxia kontrauxparolo, la malpli granda ricevas benon de la pli granda.


Y tek riyaˈ xutzˈet chi can ye qˈuiy cˈa chique ri achiˈaˈ fariseos y ye qˈuiy chukaˈ chique ri achiˈaˈ saduceos yeˈapon riqˈui ruma nicajoˈ chi yeban el bautizar ruma riyaˈ, riyaˈ xubij cˈa chique: Riyix xa yix achiˈel itzel tak cumatz, ruma niwajoˈ yixanmej chuwech ri rucˈayewal. ¿Achique xbin chiwe chi utz yixanmej chuwech ri rucˈayewal ri xtutek pe ri Dios, re chkawech apo? 	 Kaj vidante multajn el la Fariseoj kaj Sadukeoj venantajn al lia baptado, li diris al ili:Ho vipuridoj! kiu vin avertis forkuri de la venonta kolero?


Ri jubaˈ ijaˈtz ri xeka pa bey, junan riqˈui ri ruchˈabel ri Dios tek nacˈaxex cuma ri winek. Ri itzel winek chanin nipe, y nrelesaj el ri ruchˈabel ri Dios ri xtic pa tak cánima ri winek riˈ, riche (rixin) chi queriˈ ri winek riˈ ma niquinimaj ta ri Dios, y ma yecolotej ta chukaˈ. 	 Kaj la falintaj apud la vojo estas tiuj, kiuj auxdis; tiam venas la diablo, kaj forprenas la vorton el ilia koro, por ke ili ne kredu kaj ne estu savitaj.


Yacˈa ri yeyukˈun quiche (quixin) ri ak riˈ, xaxu (xaxe) wi cˈa xquitzˈet ca ri xbanatej, xeˈanmej; y xbequiyalaˈ ca rutzijol pa tinamit y ri pa tak juyuˈ. Y ri winek xepe cˈa riche (rixin) chi noquitzˈetaˈ ri xbebix ca chique. 	 Kaj iliaj pasxtistoj forkuris, kaj rakontis la aferon en la urbo kaj en la kamparo. Kaj oni venis, por vidi, kio okazis.


Ruma riyoj ma jubaˈ xtubij ta ri kánima chi yoj‑oc cachibil, ni xa ta nikajunumaj kiˈ quiqˈui ri xa quiyon niquiyaˈ ka quikˈij. Ruma xa pa quichˈobonic ka riyeˈ nipe wi tek niquibij chi can ye utz. Y can niquijunumaj ka quiˈ chiquiwech ka riyeˈ chi achique ri más utz y xa majun quinaˈoj chiquibanic. 	 CXar ni ne kuragxas nin interkalkuli aux kompari kun iuj el la sin rekomendantaj; cxar ili estas neprudentaj, mezurante sin laux si mem kaj komparante sin al si mem.


Rumariˈ riyin can majun bey xquitaneˈ ta chi nnataj quereˈ chiwe, astapeˈ ta na riyix can iwetaman wi y chukaˈ can cukul wi icˈuˈx riqˈui re kitzij chˈabel re ntzˈibaj chiwe. 	 Pro tio mi cxiam estos preta rememorigi vin pri tiuj aferoj, kvankam vi ilin scias kaj estas fortigitaj en la cxeestanta vero.


Y ri Jesús nichˈo cˈa chiquiwech ri winek chiriˈ pa rachoch ri Dios. Y riqˈui cˈa ruchukˈaˈ xchˈo y xubij: Riyix can iwetaman wi nuwech, y chukaˈ iwetaman acuchi (achique) yipe wi. Pero ma nuyon ta riyin xinben chi xipe chuwech re ruwachˈulef. Ri yin takayon pe ya ri kitzij Dios, xa yacˈa chi riyix ma iwetaman ta ruwech. 	 Jesuo do, instruante en la templo, ekkriis kaj diris:Vi jam min konas, kaj vi ankaux scias, de kie mi estas; kaj mi ne venis de mi mem; sed Tiu, kiu min sendis, estas vera, sed Lin vi ne konas.


Y ri Herodes xa xnimatej cˈa anej más ri rumac, ruma xutzˈapij ri Juan pa cárcel. 	 aldonis al cxio ankaux cxi tion, ke li ensxlosis Johanon en malliberejo.


Y ri ti kˈopoj can xtzolin na wi pe ri ránima y can yariˈ xyacatej pe. Y ri Jesús xubij chi titzuj (tisuj) ruway. 	 Kaj sxia spirito revenis, kaj sxi tuj starigxis; kaj li ordonis, ke oni donu al sxi mangxi.


Y can yacˈariˈ tek ri winek ri yeˈacˈaxan apo riche (rixin) ri Juan, xquicˈutuj chare: ¿Achique cˈa ri rucˈamon chi nikaben? xechaˈ. 	 Kaj la homamasoj lin demandis, dirante:Kion do ni faru?


Ruma chupan cˈa re jun pozo reˈ xrelesaj wi ruyaˈ ri kamamaˈ Jacob, quiyaˈ ri ralcˈual y quiyaˈ chukaˈ quinojel ri chicop ri xeruqˈuiytisaj. ¿Acuchi (achique) ta cˈa xtacˈom wi ri yaˈ ri natzuj (nasuj)? ¿La más ta cˈa nim akˈij riyit que chuwech ri kamamaˈ Jacob chi ma waweˈ ta cˈa nacˈom wi ri yaˈ? xchaˈ ri ixok. 	 CXu vi estas pli granda ol nia patro Jakob, kiu donis al ni la puton, kaj trinkis mem el gxi, kiel ankaux liaj filoj kaj liaj brutoj?


Y majun bey tiqˈuis ta ri cochˈonic pa tak iwánima riche (rixin) chi can nuben jun samaj tzˈaket, riche (rixin) chi queriˈ ri icˈaslen niqˈuiy, nitzˈaket y man ta cˈa nrajoˈ na jubaˈ. 	 Kaj la pacienco havu sian perfektan faradon, por ke vi estu perfektaj kaj kompletaj, ne havante mankon.


Y can yacˈariˈ tabanaˈ riqˈui ronojel awánima. Y riqˈui riˈ yatzˈetetej cuma quinojel chi yatajin yaqˈuiy chupan ri samaj ri yatajnek chawe ruma ri Dios. 	 Estu diligenta pri tiuj aferoj; dedicxu vin al ili, por ke via progreso evidentigxu al cxiuj.


Xpe ri Jesús xubij: Riyin xitak pe xaxu (xaxe wi) chiquicanoxic ri winek israelitas ri quibanon achiˈel carneˈl ri ye sachnek, xchaˈ chique. 	 Kaj li responde diris:Mi ne estas sendita, krom al la perditaj sxafoj el la domo de Izrael.


Yecˈo ri can kˈanapuek xtiquicusaj el pa ruwiˈ ri rucimiento ri cˈo chic, riche (rixin) chi niquiben ri jay; yecˈo ri xtiquicusaj sakapuek; y yecˈo ri xquequicusaj abej ri sibilaj jotol rajel. Y yecˈo nicˈaj chic ri xquequicusaj cheˈ, patzˈen y kˈayis. 	 Sed se iu konstruas sur la fundamento oron, argxenton, multekostajn sxtonojn, lignon, fojnon, pajlon,


Yacˈa ri can jabel nikˈax chiquiwech ri ruchˈabel ri Dios, can ye achiˈel cˈa jun winek ri can nicowin chic nutij wey. Riyeˈ quitijon quiˈ riche (rixin) chi can quetaman chic achique ri utz y achique ri ma utz ta. 	 Sed solida nutrajxo estas por la plenagxuloj, kiuj per uzado havas la sentojn ekzercitaj, por distingi inter bono kaj malbono.


Ye nacanek. Niquitzˈabej ri quitzij. Ma yecajoˈ ta ri calcˈual, ni ri quiteˈ quitataˈ. Ma niquijoyowaj ta quiwech ri nicˈaj chic, y ma yequicuy ta mac. 	 senprudentaj, nefidindaj, neparencamaj, senkompataj;


Ri Juan xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Majun jun winek nicowin nuben jun samaj queriˈ, wi xa ma ya ta ri Dios yayon pe chare chi nuben queriˈ. 	 Johano respondis kaj diris:Homo ne povas ion ricevi, se gxi ne estas donita al li el la cxielo.


Riyaˈ ruchapon cˈa bey. Y yacˈa tek xa cˈo chic apo chunakajal ri tinamit Damasco ri cˈo chi napon wi, yariˈ tek xka jun nimalaj sakil pa ruwiˈ, jun sakil ri petenak chilaˈ chicaj. 	 Kaj dum li vojagxis, li alproksimigxis al Damasko; kaj subite ekbrilegis cxirkaux li lumo el la cxielo;


Sibilaj ye qˈuiy cˈa winek ri xquecamisex tzan espada cuma ri achiˈaˈ ye banoy tak chˈaˈoj. Y ri nicˈaj chic chique ri winek xqueˈucˈuex preso cuma ri achiˈaˈ ye banoy chˈaˈoj. Xqueˈucˈuex cˈa pa nicˈaj chic ruwachˈulef. Y re tinamit Jerusalem xtixakˈ cˈa chi aken cuma winek ri xa ma ye israelitas ta, cˈa ya tek xtitzˈaket na ri tiempo ri xticˈojeˈ pa quikˈaˈ. 	 Kaj ili falos per trancxrando de glavo, kaj forkaptigxos en cxiujn naciojn; kaj Jerusalem estos piedpremata de la nacianoj, gxis plenumigxos la tempoj de la nacianoj.


Y riyeˈ xquibij chare: Yecˈo ri yebin chi yit cˈa riyit ri Juan ri Bautista. Yecˈo nicˈaj chic niquibij chi yit cˈa riyit ri Elías. Y yecˈo cˈa chukaˈ ri yebin chi riyit jun chique ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, y wacami xacˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ, xechaˈ chare ri Jesús. 	 Kaj ili responde diris:Laux iuj Johano, la Baptisto; sed laux aliaj:Elija; kaj laux aliaj, ke unu el la antikvaj profetoj relevigxis.


Pero ma quixsach ta riqˈui re naˈoj reˈ. Ma quixoc ta cachibil ri xa ma utz ta quinaˈoj. Ruma wi xqueˈiwachibilaj, xa can xtiyojtej chukaˈ inaˈoj riyix y xqueˈibanalaˈ ri ma ye rucˈamon ta chi yeˈiben. 	 Ne trompigxu; Malbonaj kunigxoj malbonigas bonajn morojn.


Y can xu (xe) wi Riyaˈ ri ma camel ta. Riyaˈ can pa jun nimalaj sakil cˈo wi, rumariˈ majun nicowin ntoc riqˈui. Ni majun achique winek ri tzˈeteyon ta riche (rixin), ni majun chukaˈ nicowin nitzˈeto. Riyaˈ cˈo pa kawiˈ konojel chi pakˈij chi chakˈaˈ y can xtiyaˈox (xtyaˈ) ta cˈa rukˈij rucˈojlen, riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 kiu sola havas senmortecon, logxante en lumo neatingebla, kaj kiun neniu vidis nek povas vidi, al kiu estu honoro kaj potenco eterna. Amen.


Quecˈareˈ xubij chique ri aj tzˈibaˈ, ruma chi riyeˈ niquibij cˈa chare, chi Riyaˈ cˈo itzel espíritu riqˈui. 	 cxar oni diris:Li havas malpuran spiriton.


Y riyoj ri xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo, ma nikaxibij ta chic kiˈ chi yojjel apo riqˈui ri Dios. Xa can cukul kacˈuˈx yojjel apo riqˈui ruma kaniman ri Cristo. 	 en kiu ni havas kuragxon kaj alkondukon en fidado per nia fido al li.


Y tek ri Pablo ye royoben cˈa ri Silas y ri Timoteo ri chiriˈ pa tinamit Atenas, riyaˈ sibilaj cˈa xkˈaxo ránima, ruma ri sibilaj qˈuiy dios ri xa ye banon cuma winek ri yecˈo chupan ri tinamit riˈ, ri ye oconek qui‑dios ri winek. 	 Kaj dum Pauxlo atendis ilin en Ateno, lia spirito cxagrenigxis en li, kiam li vidis la urbon idolplena.


Ri Jesús xuchop chic cˈa tzij quiqˈui ri winek, y xerucusaj nicˈaj chic cˈambel tak tzij. Riyaˈ xuchop cˈa rubixic: 	 Kaj respondante, Jesuo denove parolis al ili parabole, dirante:


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij cˈa chique: ¿Achique cˈa ruma tek ri winek niquibij chi ri Cristo xa choj jun ralcˈual ca ri rey David? 	 Kaj li diris al ili:Kiel oni diras, ke la Kristo estas filo de David?


Y ri rey xubij cˈa chare ri mozo riˈ: Riyit xa yit jun itzel mozo. Ri tzij ri xabij yariˈ ri xtincusaj riche (rixin) chi nkˈet tzij pan awiˈ. Ruma wi can awetaman chi riyin can yin cˈaˈnlaj (cˈaˈelaj) achi, chi riyin can nchˈojij wi nurajil ri acuchi (achique) xa majun nyacon ca, y chukaˈ can nwajoˈ ncˈul ri ntel pe chuwech ri ticoˈn ri xa ma yin ta riyin xitico ka; 	 Li diris al li:El via propra busxo mi vin jugxos, vi malbona servisto. Vi sciis, ke mi estas homo severa, kiu prenas tion, kion mi ne demetis, kaj rikoltas tion, kion mi ne semis;


Ri ye nucarneˈl can quetaman ri nuchˈabel, y can yinquitzekelbej y riyin can wetaman chukaˈ quiwech riyeˈ. 	 Miaj sxafoj auxskultas mian vocxon, kaj mi ilin konas, kaj ili min sekvas;


Yacˈa ri Julio ri capitán ma xunimaj ta ri xubij ri Pablo chare. Xa ya ri xubij ri rajaf ri barco y ri xubij ri achi ri ucˈuayon riche (rixin) ri barco, xa yariˈ ri xuben. 	 Sed la centestro atentis pli la konsilon de la direktilisto kaj la posedanto de la sxipo, ol la parolon de Pauxlo.


Ri Sara ri rixjayil ri Abraham, ruma chi can rucukuban chukaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ tek can xunimaj wi chi can kitzij ri xubij ri Dios chi riyaˈ xticˈojeˈ jun ral, y rumariˈ xucˈul uchukˈaˈ riche (rixin) chi xpe alanic chrij. Y can xalex na wi ri acˈal riqˈui ri Sara, astapeˈ riyaˈ can ti riˈj chic y ma alanel ta. 	 Per la fido ankaux Sara mem ricevis kapablon gravedigxi, ecx post la ordinara agxo, cxar sxi kredis la Promesinton fidela;


Y ri winek xequikˈil cˈa ri moyiˈ riˈ chi ma tiquirek ta chic quichiˈ. Yacˈa riyeˈ xa más niquirek quichiˈ y xquibij: Riyit Ajaf, ri yit ralcˈual ca ri rey David, tajoyowaj cˈa kawech ruma re kabanon, xechaˈ. 	 Kaj la homamaso admonis ilin, ke ili silentu, sed ili plimulte kriis, dirante:Sinjoro, kompatu nin, ho filo de David.


Queriˈ nikacˈutuj chare ri Dios, ruma nikajoˈ chi riqˈui ta ri utzilaj cˈaslen ri nicˈuaj riyix, ri Kajaf Jesucristo xtiyaˈox (xtyaˈ) ta rukˈij rucˈojlen, y Riyaˈ xtuben ta chukaˈ chiwe riyix chi xticˈojeˈ ikˈij, ruma riqˈui ri ka‑Dios y ri Ajaf Jesucristo, can cˈo wi sibilaj utzil. 	 por ke la nomo de nia Sinjoro Jesuo estu glorata en vi, kaj vi en li, laux la graco de nia Dio kaj la Sinjoro Jesuo Kristo.


Y ri rujolon (ruwiˈ) xcˈamer pe pa jun plato chare ri kˈopoj, y ri kˈopoj xberuyaˈ pa rukˈaˈ ri ruteˈ. 	 Kaj oni alportis lian kapon sur plado, kaj donis gxin al la knabino, kaj sxi alportis gxin al sia patrino.


Riyaˈ xuben cˈa ri achique nicowin nuben wuqˈui. Riyaˈ xa can xuben yan apo nuchojmil, riche (rixin) chi xquibemuk ca. 	 Kion sxi povis, tion sxi faris; sxi antauxfaris la sxmiron de mia korpo por la entombigo.


Pero ri Dios xubij chare ri beyon riˈ: Nacanic chi achi, chupan re akˈaˈ reˈ xtinsiqˈuij (xtinwoyoj) el ri awánima, y ronojel ri abeyomal ri ayacon, ¿achoj riche (rixin) cami xtoc wi ca? 	 Sed Dio diris al li:Ho senprudentulo! cxi tiun nokton oni postulas de vi vian animon; kies estos tio, kion vi preparis?


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare ri Marta: Ri axibal Lázaro xticˈastej, xchaˈ ri Jesús. 	 Jesuo diris al sxi:Via frato relevigxos.


Tek ri Jesús y ri rudiscípulos yecˈo chic cˈa pa jay, xepe ri discípulos xquicˈutulaˈ chare ri Jesús chi achique cˈa ri xrajoˈ xubij riqˈui ri chˈabel ri xa cˈariˈ xerubij ca chique ri achiˈaˈ fariseos. 	 Kaj en la domo la discxiploj denove demandis lin pri la afero.


Rumacˈariˈ ri winek xquicˈutuj utzil chare ri Jesús chi tel el chiriˈ chupan ri quilugar. 	 Kaj ili komencis petegi lin, ke li foriru el iliaj limoj.


Y chrij cˈa el ri tinamit riˈ cˈo cˈa jun tzˈak ri rusutin riˈ chrij. Jun nimalaj tzˈak ri nej jotol wi chicaj y rucˈuan cablajuj puertas. Y pa ronojel ri puertas riˈ yecˈo cˈa jojun ángel. Ri pa tak puertas riˈ, ye tzˈibatal cˈa jojun quibiˈ ri cablajuj tinamit ri quiche (quixin) ri cablajuj rucˈajol ri Israel. 	 kun muro granda kaj alta, kun dek du pordegoj, kaj apud la pordegoj dek du angxeloj; kaj nomoj surskribitaj, kiuj estas la nomoj de la dek du triboj de la Izraelidoj;


Yacˈariˈ tek ri rey xchˈo chic quiqˈui ri rumozos y xubij cˈa chique: Can kitzij wi chi ronojel cˈo chic riche (rixin) chi nibanatej ri cˈulanen, xa yacˈa ri xensiqˈuij (xenwoyoj) ma xcajoˈ ta xepe, y riqˈui riˈ xkˈalajin chi ma rucˈamon ta (takal ta chiquij) chi yepe. 	 Tiam li diris al siaj sklavoj:La edzigxa festo estas preta, sed la invititoj ne estis indaj.


Ronojel cˈa re nibanatej wacami, xa can riche (rixin) chi can nibanatej wi ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios cuma ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ojer ca. Y can yacˈariˈ tek ri ye rudiscípulos ri Jesús, xquiyaˈ ca ruyon y xeˈanmej el. 	 Sed cxio tio okazis, por ke plenumigxu la Skriboj de la profetoj. Tiam cxiuj discxiploj forlasis lin kaj forkuris.


Ruma xoka yan ri kˈij tek nika pe ri royowal y majun cˈa xticowin xtipaˈeˈ ta ca, xechaˈ. 	 cxar venis la granda tago de ilia kolero; kaj kiu povas stari?


Ruma riyoj majun ri chak ta queriˈ xkatij. Xa can sibilaj xojsamej chi pa kˈij chi chakˈaˈ riche (rixin) chi xkachˈec ri xkatij. Queriˈ xkaben, ruma ma xkajoˈ ta xkayaˈ jun ejkaˈn chiwij. 	 nek mangxis panon donace de iu, sed per laboro kaj penado, nokte kaj tage laborante, por ke ni ne farigxu sxargxo por iu el vi;


Y ri rudiscípulos xquibij cˈa chare: Tijonel, xa cˈareˈ ca tek ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij quicˈualon chic abej chawij riche (rixin) chi yatquicamisaj. ¿Can nawajoˈ cˈa chi yatzolin chic chilaˈ? xechaˈ chare. 	 La discxiploj diris al li:Rabeno, la Judoj jxus celis sxtonmortigi vin; kaj cxu vi denove iras tien?


Yacˈa ri chicojol riyix jun wi chic. Ruma ri nrajoˈ chi nicˈojeˈ rukˈij chicojol, xa tubanaˈ chi ya riyaˈ ri más coˈol que chiquiwech ri nicˈaj chic. Y ri nrajoˈ chi ntoc jun cˈamol bey chicojol riyix, xa yariˈ ri tuchˈutinirisaj riˈ, querunimaj querilij ri nicˈaj chic. 	 Sed vi ne estu tiaj; sed kiu estas la pli granda el vi, tiu farigxu kiel la pli juna; kaj tiu, kiu estas cxefa, kiel la servanto.


Y rumariˈ xoka cˈa chinucˈuˈx ri tzij ri rubin ca ri Ajaf Jesús, chi ri Juan pa yaˈ xeruben wi bautizar ri winek. Yacˈa riyix riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu xquixban wi bautizar. Queriˈ rubin ca Riyaˈ. 	 Kaj mi rememoris la vorton de la Sinjoro, ke li diris:Johano ja baptis per akvo; sed vi baptigxos per la Sankta Spirito.


Y ri chˈumilaˈ xebetzak pe ri chicaj y xeka pa ruwiˈ ri ruwachˈulef, can achiˈel tek yebetzak pe ri ruwech ri higo ruma jun nimalaj cakˈikˈ. 	 kaj la steloj de la cxielo falis sur la teron, kiel figarbo, skuate de forta vento, jxetas siajn nematurajn figojn.


Y pa rucaˈn kˈij, ri Juan ri Bautista cˈo chic cˈa chiriˈ jun bey, ye rachibilan ye caˈiˈ chique ri rudiscípulos. 	 Denove la sekvantan tagon staris Johano, kaj du el liaj discxiploj;


Y ri kˈopoj can yacˈariˈ xtzolin apo riqˈui ri rey Herodes y xberubij cˈa chare: Riyin nwajoˈ chi ya re wacami yan, nayaˈ pe chuwe pa jun plato ri rujolon (ruwiˈ) ri Juan ri Bautista, xchaˈ chare ri rey Herodes. 	 Kaj sxi tuj eniris rapide al la regxo, kaj petis, dirante:Mi deziras, ke vi tuj donu al mi sur plado la kapon de Johano, la Baptisto.


Y tek xtipe cˈa ri Lokˈolaj Espíritu, can xtukˈalajsaj cˈa chiquiwech ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx chi can ye aj maquiˈ wi, chi can cˈo jun chojmilaj bey riche (rixin) cˈaslen, y chi ri Dios can xtukˈet wi tzij pa quiwiˈ ri winek. 	 Kaj kiam li alvenos, li pruvos la mondon kulpa rilate pekon kaj justecon kaj jugxon:


Y ruma ri yoj ralcˈual chic ri Dios, ri Dios xutek cˈa pe ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Rucˈajol pa tak kánima. Y ri Lokˈolaj Espíritu ri cˈo pa tak kánima, Nataˈ, nichaˈ cˈa chare ri Dios. 	 Kaj cxar vi estas filoj, Dio elsendis la Spiriton de Sia Filo en niajn korojn, kriantan, Aba, Patro!


Riche (rixin) chi queriˈ can chiˈiwonojel yixcowin nikˈalajsaj ri nibix chiwe ruma ri Dios. Pero chi jojun chi jojun quixchˈo riche (rixin) chi queriˈ quinojel cˈo niquetamaj y quinojel niquicˈul pixabanic. 	 CXar vi cxiuj povas profeti unuope lauxvice, por ke cxiuj lernu, kaj cxiuj ricevu konsilon;


Tiyaˈ quikˈij quinojel ri winek. Tiwajowalaˈ iwiˈ chiˈiwonojel riyix ri iniman chic ri Jesucristo. Tixibij cˈa iwiˈ yixmacun chuwech ri Dios. Tiyaˈ cˈa rukˈij ri aj kˈatbel tzij ri nibix rey chare. 	 CXiujn honoru. La frataron amu. Dion timu. La regxon honoru.


Jun ri ximil pa samaj riqˈui jun patrón tek xsiqˈuix (xoyox) ruma ri Ajaf riche (rixin) chi xunimaj, wacami xcolotej yan cˈa ruma ri Ajaf. Y queriˈ chukaˈ ri ma ximil ta pa samaj riqˈui jun patrón tek xsiqˈuix (xoyox) ruma ri Ajaf, wacami ya chic ri Cristo ri rupatrón. 	 CXar kiu estas vokita en la Sinjoro, estante sklavo, tiu estas liberulo de la Sinjoro; tiel same tiu, kiu estas vokita, estante libera, estas sklavo de Kristo.


Riyix can iwetaman wi chi pa caˈiˈ kˈij nichapatej ri nimakˈij pascua. Chupan cˈa ri nimakˈij riˈ tek riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol can xquijach wi el riche (rixin) chi yibajix chuwech cruz riche (rixin) chi xquicamisex, xchaˈ chique. 	 Vi scias, ke post du tagoj okazos la Pasko, kaj la Filo de homo estos transdonita, por esti krucumita.


Y ri Jesús xubij chique: Ma xixcowin ta xiwelesaj ruma ma icukuban ta icˈuˈx jabel riqˈui ri Dios. Y can kitzij cˈa ri nbij chiwe: Xa riqˈui ta nicukubaˈ jubaˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios, astapeˈ jun cukbel cˈuˈx ri xa achiˈel jun ti ijaˈtz riche (rixin) ri mostaza, xa riqˈui riˈ yixcowin nibij chare re jun juyuˈ reˈ chi tel el waweˈ y tikˈax quelaˈ, y can xtikˈax wi. Y can ronojel cˈa xquixcowin xtiben, wi nicukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 Kaj li respondis al ili:Pro la malgrandeco de via fido; cxar vere mi diras al vi:Se vi havas fidon, kiel semero de sinapo, vi diros al cxi tiu monto:Translokigxu tien de cxi tie, kaj gxi translokigxos; kaj nenio estos neebla por vi.


Y yin cˈa riyin ri Jesucristo ri yin qˈues. Xicom, pero re wacami cˈo nucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. Y cˈo chukaˈ kˈatbel tzij pa nukˈaˈ riche (rixin) chi pa nukˈaˈ riyin cˈo wi rulawaˈil ri camic y pa nukˈaˈ riyin cˈo wi rulawaˈil ri lugar ri yecˈo wi ri caminakiˈ. 	 kaj la vivanta; kaj mi farigxis mortinta, kaj jen, mi estas vivanta por cxiam kaj eterne, kaj mi havas la sxlosilojn de la morto kaj de Hades.


Pero ri Jesús xubij chique ri achiˈaˈ riˈ: Can kitzij wi nbij chiwe chi riyin can yincˈo wi pe, tek cˈa ma jane cˈo ta rutzijol chi nalex ri Abraham, xchaˈ. 	 Jesuo diris al ili:Vere, vere, mi diras al vi:Antaux ol naskigxis Abraham, mi ekzistas.


Y xabachique ixok ri niquitzˈet, can niquirayij chi yecˈojeˈ ta riqˈui. Ma nicˈo ta quicˈuˈx chubanic ri mac. Niquiben cˈa chukaˈ chique ri cˈa ma jane cukul ta jabel quicˈuˈx riqˈui ri Dios chi yemacun. Can cˈo quinaˈoj chiquibanic chi niquiben ronojel ruwech kˈoloj, riche (rixin) chi niquimol qˈuiy puek. Riyeˈ can ye riche (rixin) chic chi xtika ri rucˈayewal pa quiwiˈ. 	 havante okulojn plenajn de adulto kaj ne reteneblajn de pekado; forlogante malfirmajn animojn; havante koron lertan por avideco; estante filoj de malbeno;


Rumariˈ wi xa ya ri cˈaslen riche (rixin) re ruwachˈulef ri nrajoˈ, ma xtril ta rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Yacˈa ri winek ri ma nupokonaj ta ri rucˈaslen re waweˈ chochˈulef, astapeˈ ta na can napon pa camic wuma riyin, can xtril wi ri rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Kiu trovas sian vivon, tiu gxin perdos; kaj kiu perdas sian vivon pro mi, tiu gxin trovos.


Jix cˈa iyon riyix chupan ri nimakˈij. Riyin xa cˈa ma jane yibe ta chupan ri nimakˈij riˈ. Ruma ri kˈij riche (rixin) chi nkˈalajsaj wiˈ, can cˈa ma jane napon ta, xchaˈ ri Jesús chique. 	 Supreniru vi al la festo; mi ankoraux ne supreniras al la festo, cxar mia tempo ankoraux ne maturigxis.


Y nimakˈaˈ pa rucaˈn kˈij ri aj kˈatbel tak tzij xequitek cˈa nicˈaj chic chajinel riche (rixin) chi xbequibij chare ri achi chajiy quiche (quixin) ri yecˈo pa cárcel, chi utz cˈa queˈelesex el ri Pablo y ri Silas. 	 Sed kiam tagigxis, la urbestroj sendis la liktorojn, por diri:Forliberigu tiujn homojn.


Tek riyeˈ ye oconek chic el pa jucuˈ, xtaneˈ ri cakˈikˈ. 	 Kaj kiam ili supreniris en la sxipeton, la vento cxesigxis.


Y queriˈ, nikˈalajin cˈa chi xabachique winek ri rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Jesús, nitzˈetetej cˈa ruma ri Dios chi majun rumac, astapeˈ rubanon o ma rubanon ta pe ri nubij ri ruley ri Moisés. 	 Ni do konkludas, ke homo pravigxas per fido, ekster la faroj de la legxo.


Ri chˈabel ri xinbij chiwe ma riche (rixin) ta chi ri winek niquiyaˈ nukˈij. 	 De homoj mi ne prenas gloron.


Can tiwetamaj cˈa, chi wi nitzolij chic pe rucˈuˈx ri jun aj mac riˈ, y riyaˈ nuchop jun cˈaslen utz, can xiben cˈa chare chi nicuyutej ri janipeˈ chi mac ri ye rubanon, y nicolotej chuwech ri camic ri rucˈamom pe ri mac. 	 oni sciu, ke tiu, kiu returnas pekulon de la elvoja forvago, savos animon el morto kaj kovros amason da pekoj.


Ri chiriˈ pa tinamit Mira, ri Julio ri capitán xberilaˈ cˈa jun barco ri petenak cˈa quelaˈ pa tinamit Alejandría, y nibe cˈa pan Italia. Y chupan chic ri barco riˈ xojrucusaj wi el riche (rixin) chi nikaben ri nicˈaj chic bey ri cˈa cˈo na chi nikaben. 	 Kaj la centestro, trovinte tie sxipon Aleksandrian veturontan al Italujo, enirigis nin en gxin.


Y ri chiriˈ chupan ri tinamit riˈ cˈo cˈa jun achi beyon ri Zaqueo rubiˈ. Ri achi cˈa riˈ, yariˈ ri más nim rukˈij que chiquiwech ri nicˈaj chic cˈutuy tak alcawal. 	 Kaj jen viro, nomata Zakhxeo; kaj li estis cxefimpostisto, kaj li estis ricxa.


Y ri kachˈalal tiquetamaj cˈa niquiben utzilaj tak samaj. Quequitoˈ cˈa ri nicˈatzin quitoˈic, riche (rixin) chi niwachin jabel ri quicˈaslen. 	 Kaj niaj amikoj ankaux lernu dauxrigi bonajn laborojn, por necesaj bezonoj, por ke ili ne estu senfruktaj.


Xa caˈiˈ apalej, nabey na tachojmirisaj ka ri acˈaslen riyit, cˈacˈariˈ utz natoˈ ri awachˈalal chi nuchojmirisaj ri rucˈaslen. 	 Hipokritulo, eligu unue la trabon el via okulo, kaj tiam vi klare vidos, por eltiri la lignereton el la okulo de via frato.


Ri winek ri chˈajchˈoj ri quicˈaslen, utz niquitzˈet ronojel ri utz. Yacˈa ri winek ri ma chˈajchˈoj ta ri quicˈaslen y ma quiniman ta chukaˈ ri Dios, ronojel ri utz xa itzel niquitzˈet chare, ruma xa yojtajnek ri quinaˈoj y ma niquinaˈ ta pa cánima chi ma utz ta ri quicˈaslen chuwech ri Dios. 	 CXe la puraj, cxio estas pura; sed cxe la malpuraj kaj nekredantaj, nenio estas pura; sed ilia menso kaj ilia konscienco estas malpurigitaj.


yacˈa ri nicˈutuj chuwe, chi riyix niwajoˈ chi jun nitzˈuyeˈ ri pa wajquikˈaˈ y jun nitzˈuyeˈ ri pa wajxocon, riˈ ma pa nukˈaˈ ta riyin cˈo wi chi nyaˈ chiwe. Ruma ri nicˈutuj riyix, riˈ xa quiche (quixin) chic cˈa ri xtubij ri Nataˈ chi utz chi xquetzˈuyeˈ chiriˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 sed sidi dekstre de mi aux maldekstre, tion doni ne apartenas al mi; sed gxi estas por tiuj, por kiuj gxi estas preparita.


Ruma wi riyix can riqˈui ronojel iwánima nicˈutuj chare ri Dios, Riyaˈ can xtuyaˈ wi pe chiwe. Wi riyix can nicanoj, can xtiwil wi. Y wi riyix yixsiqˈuin (yixoyon) apo chuchiˈ jay, can xtojak wi cˈa chiwech. 	 cxar cxiu petanto ricevas, kaj la sercxanto trovas, kaj al la frapanto estos malfermite.


Y ri ye tzujunel (sujunel) chrij ri achi, majun can ta cˈo xquibij chrij ri achique ta ri ye rubanon, man achiˈel ta ri nchˈobon riyin. 	 La akuzantoj, starigxinte, prezentis pri li nenian kulpigon tian, kian mi atendis,


Y ri achiˈaˈ ri cˈo quetamabel chiquij ri chˈumilaˈ, can xkˈalajsex cˈa chiquiwech ri pa cachicˈ, chi man chic quetzolin ta pa quibey riche (rixin) chi nbequiyaˈ ca rubixic chare ri rey Herodes. Y can queriˈ wi xquiben ri achiˈaˈ riˈ, ruma tek xetzolin chic el pa quiruwachˈulef, xa jun wi chic chi bey ri xquicˈuaj el. 	 Kaj avertite de Dio en songxo, ke ili ne iru returne al Herodo, ili foriris per alia vojo al sia lando.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Re jun ruwech itzel espíritu reˈ ntel, pero wi riyix niben orar y ma yixwaˈ ta tek niben ri oración riˈ, xchaˈ chique. 	 Kaj li diris al ili:CXi tiu speco neniel povas eliri, krom per pregxado.


Yacˈa riyix ma tiwajoˈ ta chi nibix nimalaj tijonel chiwe, ruma xa can xu (xe) wi cˈa Jun ri rucˈamon (takal chrij) chi nibij Itijonel chare, y riˈ ya ri Cristo. Yacˈa chiˈiwonojel riyix, xa iwachˈalal iwiˈ. 	 Sed vi ne estu nomataj Rabeno; cxar unu estas via instruanto, kaj vi cxiuj estas fratoj.


Y tek ri soldados quibajin chic ri Jesús chuwech cruz, xesaquin cˈa chrij ri rutziak ri Jesús riche (rixin) chi xquijech chiquiwech. Y riqˈui riˈ can xbanatej cˈa ri bin ca ruma ri jun profeta ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, tek xubij: Xequijech ri nutziak chiquiwech y chukaˈ xesaquin chrij. Queriˈ ri rutzˈiban ca. 	 Kaj krucuminte lin, ili dividis inter si liajn vestojn, jxetante lotojn;


Y cˈa ntajin na cˈa nitzijon ri Jesús riqˈui ri ixok, tek yecˈo ri xeˈoka ri ye petenak chrachoch ri Jairo ri principal chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Ri achiˈaˈ ri xeˈoka, xoquibij cˈa chare ri Jairo: Ri ti amiˈal xa xcom yan y ma rajawaxic ta chic nacˈuaj el ri Tijonel, xechaˈ chare. 	 Dum li ankoraux parolis, oni venis el la domo de la sinagogestro, dirante:Via filino mortis; kial vi ankoraux gxenas la instruiston?


Y ri Pedro can yacˈariˈ xel el, y junanin (anibel) xbe cˈa chuchiˈ ri jul. Y tek xtzuˈun cˈa apo chupan ri jul, xutzuˈ chi ri tziek yecˈo ca chiriˈ. Riyaˈ xtzolin cˈa el, y numey rij ri xbanatej. 	 Sed Petro levigxis kaj kuris al la tombo, kaj klinigxinte, vidis la tolajxojn solajn, kaj li foriris, mirante en si pri tio, kio okazis.


Rumariˈ ri achi man chic cˈa quiqˈui ta ruteˈ rutataˈ xticˈojeˈ wi. Xa xtiquicˈuaj quiˈ riqˈui ri rixjayil, 	 Tial viro forlasos sian patron kaj sian patrinon, kaj aligxos al sia edzino,


Yecˈo nicˈaj ruma xexebexot (xexebeloj) chrij ri Dios, rumariˈ cˈo jun ri xtak pe pa quiwiˈ riche (rixin) chi xerucamisaj. Rumariˈ man cˈa tiben ta queriˈ riyix. 	 Kaj vi ne murmuru, kiel kelkaj el ili murmuris, kaj pereis per la ekstermanto.


Yecˈa riyeˈ riˈ ri yekapixabaj pa rubiˈ ri Ajaf Jesucristo y nikabij cˈa chique chi xa can quesamej cˈa. Pero ma tiquichˈujirisaj ta quiˈ. Xa ekal tiquicanoj ri nicˈatzin chique. Pero can cˈo chi yesamej riche (rixin) chi niquichˈec quiway. 	 Tiajn ni ordonas kaj admonas pro la Sinjoro Jesuo Kristo, ke kviete ili laboru kaj mangxu sian propran panon.


Ruma tek xtipe chic jun bey ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol, can xtikˈalajin wi cˈa jabel achiˈel nuben ri coyopaˈ tek ntel pe ri pa relebel kˈij y nbekˈalajin cˈa pa rukajbel kˈij, can quinojel cˈa yetzˈeto. Y quecˈariˈ xtibanatej. 	 CXar kiel la fulmo venas el la oriento kaj montrigxas gxis la okcidento, tiel ankaux estos la alesto de la Filo de homo.


Yacˈa ri nicˈaj chic xquibij: Jun ri cˈo itzel espíritu riqˈui, ma nicowin ta nubij utzilaj tak chˈabel achiˈel ri xerubij ka ri Jesús. ¿La nicowin cami chukaˈ jun ri cˈo itzel espíritu riqˈui chi nuben chare jun moy chi nitzuˈun? yechaˈ. 	 Aliaj diris:Tiuj ne estas diroj de demonhavanto. CXu demono povas malfermi la okulojn de blinduloj?


Awajowan cˈa ri chojmilal y awetzelan ri etzelal. Y rumariˈ riyin ri a‑Dios nyaˈon quicoten pan awánima. Más quicoten nyaˈon chawe riyit que chuwech ri quicoten ri nyaˈon chique ri nicˈaj chic. 	 Vi amas virton kaj malamas malvirton; Tial Dio, via Dio, oleis vin per oleo de gxojo pli ol viajn kamaradojn.


Y xubij chique: Riqˈui cˈa re quicˈ reˈ can nikˈalajin wi chi yareˈ xuchop ri trato ri xubij ri Dios chi nikaben, xchaˈ ri Moisés chique ri winek. 	 dirante:Jen estas la sango de la interligo, kiun Dio ordonis al vi.


Y ri ye cˈayinel ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef, can sibilaj cˈa xticokˈej y xtiquibisoj cˈa ri tinamit riˈ, ruma majun chic cˈa xtilokˈo riche (rixin) ri quicˈayij ri ye quicˈualon apo riche (rixin) chi nbequicˈayij ca chiriˈ. 	 Kaj la komercistoj de la tero ploras kaj lamentas pri sxi, cxar jam neniu acxetas ilian komercajxon;


Y jun mozo ri ximil pa samaj riqˈui jun patrón ma xticˈojeˈ ta ka jurayil pa rachoch ri patrón riˈ ruma xa xtelesex el. Can queriˈ wi niban chare jun ri ma riche (rixin) ta ri Dios. Yacˈa ri jun ri can ralcˈual wi ri Dios, yariˈ majun bey xtelesex ta el. 	 Kaj la sklavo ne cxiam restas en la domo, sed la filo cxiam restas.


Ruma ketaman chi ri Dios ma nracˈaxaj ta ri niquicˈutuj ri aj maquiˈ chare. Pero jun winek ri can nuxibij riˈ chi nimacun chuwech ri Dios y can nuben chukaˈ ri nrajoˈ ri Dios, can nacˈaxex wi ruma ri Dios, y nibanatej ri nucˈutuj. 	 Ni scias, ke Dio ne atentas pekulojn; sed se iu estas adoranto de Dio kaj plenumas Lian volon, tiun Li atentas.


Yacˈa ri Jesús xretamaj cˈa ri niquichˈob ri rudiscípulos pa tak cánima, y xubij cˈa chique: ¿Achique ruma riyix nichˈob chi ruma majun caxlan wey xicˈom pe, rumariˈ tek xinbij queriˈ? ¿Can ma icukuban ta icˈuˈx wuqˈui y rumariˈ xaxu (xaxe wi) ri caxlan wey ri nichˈob? 	 Sed Jesuo, eksciante tion, diris:Kial vi diskutas inter vi, ho malgrandfiduloj, pro tio, ke vi ne prenis panojn?


Y ri Felipe xubij cˈa chare ri achi riˈ: Wi can riqˈui ronojel awánima nanimaj ri Jesucristo, utz chi yaban bautizar, xchaˈ. Y ri achi xubij cˈa: Riyin nnimaj chi ri Jesucristo can yariˈ ri Rucˈajol ri Dios. 	 Kaj Filipo diris:Se vi kredas per via tuta koro, tio estas permesata. Kaj li respondis:Mi kredas, ke Jesuo Kristo estas la Filo de Dio.


Rumariˈ riyaˈ xusiqˈuij (xroyoj) jun chique ri mozos y xucˈutuj cˈa chare: ¿Achique xbanatej? ¿Y achique ruma tek cˈo nimakˈij ntajin? xchaˈ. 	 Kaj li alvokis unu el la knaboj, kaj demandis lin, kio estas tio.


Y ye qˈuiy cˈa winek ri xeˈapon riqˈui ri Jesús, ri chiriˈ. Y ri winek riˈ niquibilaˈ cˈa: Ri Juan ri Bautista can kitzij wi chi majun milagro ri xuben ta, pero ronojel cˈa ri tzij ri xerubij ca chrij re achi reˈ, can kitzij wi, yechaˈ cˈa ri winek riˈ. 	 Kaj multaj venis al li, kaj diris:Johano ja ne faris signon; sed cxio, kion Johano diris pri cxi tiu, estis vera.


Y ri Pablo xerutzuˈ cˈa ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij, y xubij chique: Achiˈaˈ ri yix wech aj Israel, can majun cˈa achique ta nunaˈ ri wánima chuwech ri Dios, ruma ri nucˈaslen can choj cˈa rubanon pe, y queriˈ rubanon cˈa wacami, xchaˈ. 	 Kaj Pauxlo, fikse rigardante la sinedrion, diris:Fratoj, mi vivadis antaux Dio laux tute bona konscienco gxis la nuna tago.


Ruma ri Dios ma ya ta rubanic ri winek ri nutzuˈ. Riyaˈ nutzuˈ ri utz o ma utz ta ri niquibanalaˈ ri winek. 	 cxar ne estas personfavorado cxe Dio.


Xa yacˈa chi cˈo jubaˈ yixtajin chubanic ri ma nika ta chinuwech. Ruma yecˈo nicˈaj chicojol ri ma niquiyaˈ ta ca rubanic ri chˈabel ri xerucˈut ca ri Balaam chuwech ri Balac, ri xa man achiˈel ta nubij ri ruchˈabel ri Dios. Ruma ri Balaam xubij chare ri Balac chi tubanaˈ chique ri israelitas chi yetzak pa mac, achiˈel tek niquitij cosas ri xa yetzujun (yesujun) chiquiwech dios ri xa ye banon cuma winek y achiˈel chukaˈ tek ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ niquicanolaˈ quiˈ riche (rixin) chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. 	 Sed mi havas kelkon kontraux vi:ke vi havas tie sekvantojn de la instruo de Bileam, kiu instruis al Balak jxeti falilon antaux la Izraelidojn, por ke ili mangxu idoloferitajxojn kaj malcxastu.


Y astapeˈ can xquitzˈet tek ri Jesús xuqˈuiyirisaj ri caxlan wey, riyeˈ ma kˈaxnek ta chiquiwech chi Riyaˈ can nicowin wi nuben xabachique, ruma can cˈo ruchukˈaˈ. Riyeˈ cˈa cowirnek na ri cánima. 	 cxar ili ne komprenis pri la panoj, cxar ilia koro estis sensenta.


Ruma riyin xa can xu (xe wi) chic cˈa woyoben ri kˈij chi yicamisex. Ri kˈij riche (rixin) chi yibe y nyaˈ ca re ruwachˈulef, xa nakaj chic cˈo wi. 	 CXar mi jam estas elversxata kvazaux versxofero, kaj venis la horo de mia foriro.


Y riqˈui ri benak ri tiempo, ri Jesús ruchapon cˈa qˈuiyen, y can queriˈ chukaˈ petenak más runaˈoj. Can sibilaj cˈa utz nitzˈetetej ruma ri Dios, y sibilaj cˈa chukaˈ utz nitzˈetetej cuma ri winek. 	 Kaj Jesuo progresis en sagxeco kaj staturo, kaj en graco cxe Dio kaj homoj.


Yacˈa ri Pedro paˈel apo chuchiˈ ri kˈakˈ rumekˈon riˈ. Y yecˈo cˈa ri xecˈutun chare: ¿La ma yit ta cami rudiscípulo re jun achi re chapatajnek? xechaˈ chare. Y ri Pedro xrewaj. Riyaˈ xa xubij: Ma yin ta, xchaˈ. 	 Simon Petro staris kaj sin varmigis. Oni do diris al li:CXu vi estas unu el liaj discxiploj? Li neis, dirante:Mi ne estas.


Riyix nibij chi iwetaman achique ri nrajoˈ ri Dios chi nikaben, y chukaˈ iwetaman achique ri utz y ri ma utz ta ruma queriˈ nucˈut ri ley chiwech. 	 kaj konas Lian volon, kaj aprobas la aprobindajxojn, kaj estas instruita el la legxo,


¿La ma iwetaman ta cˈa chi xabachique winek ri can nujech riˈ chi niximeˈ pa rusamaj jun patrón, can cˈo wi chi nuben ri nibix chare? Rumacˈariˈ riyoj wi xtikayaˈ kiˈ chuxeˈ rutzij ri mac, can xkoj‑oc wi rusamajel ri mac y xkojrucˈuaj pa camic. Yacˈa wi xtikayaˈ kiˈ chuxeˈ rutzij ri Dios, xkoj‑oc rusamajel Riyaˈ y xkojrucˈuaj chupan jun cˈaslen choj. 	 CXu vi ne scias, ke kiam vi vin prezentas, kiel sklavoj al iu por obeado, vi estas sklavoj de tiu, al kiu vi obeas, cxu de peko por morto, aux de obeemeco por justeco?


Riyoj ri xkanimaj ri Cristo ruma nikajoˈ chi yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac, wi xa cˈa nikaben na ri mac, ¿la ya cami ri Cristo xbano ka aj maquiˈ chake? Ma que ta riˈ. 	 Sed se, dezirante pravigxi en Kristo, ni mem montrigxis pekuloj, cxu Kristo estas servanto de peko? Nepre ne!


Y tek riyin xinapon pan itinamit, riyix ma xinicˈul ta pa tak iwachoch. Tek lawaloˈ chic nutziak chuwij, riyix ma xiyaˈ ta nutziak. Tek xiyawej, riyix ma xixapon ta chinutzˈetic. Y tek xicˈojeˈ pa cárcel, ma xixapon ta chukaˈ chinutzˈetic, xtichaˈ ri Rey chique. 	 mi estis fremda, kaj vi ne gastigis min; nuda, kaj vi ne vestis min; malsana kaj en malliberejo, kaj vi ne vizitis min.


Rumacˈariˈ wachˈalal, can ticukeˈ cˈa icˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesucristo. Riyin sibilaj yixinwajoˈ y nrayij chukaˈ chi nikatzˈet chic jun bey kawech iwuqˈui. Riyix sibilaj quicoten ri icˈamom pe chuwe ruma riqˈui ri icˈaslen riyix nikˈalajin chi cˈo xucˈom pe ri samaj ri xinben chicojol; can yix cˈa riyix ri rajel ruqˈuexel ri nusamaj. 	 Tial, miaj fratoj amataj kaj alsopirataj, mia gxojo kaj mia krono, tiel staru fortike en la Sinjoro, miaj amataj.


Y ri Jesús xubij chique: Riyin can wetaman chi riyix nibij re chˈabel reˈ chuwij: Ajkˈomanel, tawakˈomaj ka awiˈ ayon riyit. Ruma kacˈaxan chi qˈuiy milagros yeˈabanalaˈ pa Capernaum. Wacami can queˈabanalaˈ cˈa chukaˈ waweˈ pan atinamit, yixchaˈ. 	 Kaj li diris al ili:Sendube vi diros al mi la jenan sentencon:Kuracisto, sanigu vin mem; kiajn aferojn, pri kiuj ni auxdis, en Kapernaum faritajn, tiajn faru cxi tie en via patrujo.


Y ri kech aj Israel can quetaman cˈa pe achique rubanic ri nucˈaslen tek cˈa yin cˈajol na, queriˈ ri pa nutinamit y queriˈ chukaˈ ri pa Jerusalem. 	 Mian vivmanieron de post mia juneco, kiu estis de la komenco en mia nacio, en Jerusalem, cxiuj Judoj scias,


Y ri Marta xubij chare ri Jesús: Jaˈ (je), riyin can wetaman chi xticˈastej; tek xtapon ri ruqˈuisbel kˈij, tek quinojel cˈa ri caminakiˈ xquecˈastej, xchaˈ. 	 Marta diris al li:Mi scias, ke li relevigxos cxe la relevigxo en la lasta tago.


Tabij cˈa chake, ¿ajan (jampeˈ) cˈa xticˈulwachitej ri xabij yan ka chrij ri rachoch ri Dios? ¿Y achique cˈa retal nibanatej tek xa yecˈulwachitej yan riˈ? xechaˈ chare. 	 Diru al ni, kiam tio estos? kaj kio estas la signo, kiam cxio tio devos plenumigxi?


Y yacˈariˈ tek ri discípulos xebe apo riqˈui ri Jesús y xquicˈutuj chare: ¿Achique ruma tek riqˈui cˈambel tak tzij yachˈo wi chiquiwech ri winek? xechaˈ chare. 	 Kaj la discxiploj venis, kaj diris al li:Kial vi parolas al ili per paraboloj?


xchaˈ ri Simeón. Y ri José y ri María ri ruteˈ ri Jesús can xquimey tek xquicˈaxaj ri xubilaˈ ri Simeón chrij ri acˈal. 	 Kaj lia patro kaj lia patrino miris pri tio, kio estis parolita pri li;


Yacˈa tek xtapon ri kˈij tek xtikˈat tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef, yix cˈa riyix ri yixcˈo pa Corazín y ri yixcˈo pa Betsaida ri más xtikˈax ruwiˈ ri rucˈayewal ri xtika pan iwiˈ, que chiquiwech ri aj Tiro y ri aj Sidón. 	 Tamen estos pli elporteble por Tiro kaj Cidon en la jugxado, ol por vi.


Re yojcˈo waweˈ chuwech re ruwachˈulef nikatij pokonal. Pero riyin wetaman chi xa ma junan ta riqˈui ri nimalaj rukˈij rucˈojlen ri Dios ri xtikˈalajin kiqˈui riyoj ri chkawech apo. 	 CXar mi kalkulas, ke la suferoj de la nuna tempo ne indas komparon kun la gloro, kiu estas malkasxota al ni.


Y tek ri Jacobo, ri Pedro y ri Juan, ri can ye principaliˈ chiquicojol ri kachˈalal, xquinabej ri rutzil ri Dios ri yatajnek chuwe riche (rixin) chi nben ri rusamaj ri Dios, riyeˈ xquichop cˈa kakˈaˈ riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin chi can kachibil kiˈ chupan ri samaj. Xaxu (xaxe wi) cˈa chi riyoj yojbesamej chiquicojol ri winek ri ma ye israelitas ta, y riyeˈ yebesamej chiquicojol ri kech aj Israel ri banon ri circuncisión chique. 	 Jakobo kaj Kefas kaj Johano, kiuj sxajne estis kolonoj, rimarkinte la gracon donitan al mi, donis al mi kaj al Barnabas la dekstrajn manojn de kunuleco, por ke ni iru al la nacianoj, kaj ili al la cirkumcidularo;


Queriˈ niquiben ruma ri kˈalajsan ca cuma quinojel ri profetas y ri nukˈalajsaj chukaˈ ri ley riche (rixin) ri Moisés, can chrij wi cˈa tek ri winek yeˈoc pa rajawaren ri caj chˈonak wi pe, hasta que xocˈulun ri Juan. 	 CXar cxiuj profetoj kaj la legxo profetis gxis Johano.


Chiriˈ cˈa pa rachoch ri Dios cˈo cˈa jun ixok ri Ana rubiˈ. Riyaˈ jun ixok ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios. Riyaˈ rumiˈal ca jun achi ri Fanuel rubiˈ, y jun chique ri ye riy rumam ca ri Aser, ri jun achi xcˈojeˈ ojer ca. Ri Ana cˈa riˈ ti riˈj chic. Riyaˈ cˈa coˈol tek xcˈuleˈ. Pero xaxu (xaxe wi) wukuˈ junaˈ xquicˈuaj quiˈ riqˈui ri rachijil, ruma xa chanin xcom el ri achi chuwech. 	 Kaj estis unu profetino, Anna, filino de Fanuel, el la tribo de Asxer (sxi estis grandagxa, logxinte sep jarojn kun sia edzo de post sia virgeco,


Tek xpe ri Cristo xoruyaˈ ri utzilaj rutzijol ri uxlanibel cˈuˈx chique ri winek. Xubij chique ri nej yecˈo wi el chare ri Dios, y xubij chukaˈ chique ri nakaj yecˈo wi chare ri Dios. 	 kaj li venis kaj predikis pacon al vi malproksimaj kaj al la proksimaj;


Pero ma nwajoˈ ta cˈa nbij chare chi can ticˈojeˈ waweˈ wuqˈui, ruma riyaˈ can amozo wi riyit. Y cˈa yit na riyit xcabin, wi nicˈojeˈ ca waweˈ wuqˈui. Ruma can cˈa ya na ri pan awánima riyit xtalex wi, y ma ruma ta chi can yin cˈa riyin ri yicˈutun chawe. 	 sed mi nenion volis fari sen via konsento; por ke via boneco estu ne kvazaux deviga, sed lauxvola.


Y yacˈa tek xtibanatej ronojel riˈ, tek ri kachˈacul xtijalatej, y tek ma xtikˈey ta chic, ma xtichuwir ta chic, y chukaˈ ma xticom ta chic, yacˈariˈ tek nibanatej ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek nubij: Ri camic xchˈacatej. 	 Sed kiam cxi tiu putrema surmetos senputrecon, kaj cxi tiu mortema surmetos senmortecon, tiam plenumigxos la skribita diro:La morto forglutigxis en venko.


Y cˈacˈariˈ riyaˈ xerelesaj pe ri pa cárcel, y xucˈutuj chique: ¿Achique cˈa rajawaxic chi nben riche (rixin) chi yicolotej? xchaˈ. 	 kaj kondukis ilin eksteren, kaj diris:Sinjoroj, kion mi devas fari, por esti savita?


Can quixcˈojeˈ cˈa wuqˈui jurayil, riche (rixin) chi queriˈ riyin can yicˈojeˈ cˈa chukaˈ iwuqˈui riyix. Ruma ri rukˈaˈ ri uva ma niwachin ta, wi xa man cˈo ta riqˈui ri ruchiˈel. Can nicˈatzin chi jun rukˈaˈ uva cˈo riqˈui ri ruchiˈel, riche (rixin) chi queriˈ niwachin. Can queriˈ chukaˈ riyix, rajawaxic chi can quixcˈojeˈ wuqˈui. 	 Restadu en mi, kaj mi en vi. Kiel la brancxo ne povas de si mem doni frukton, se gxi ne restas en la vinberarbo, tiel ankaux vi ne povas, se vi ne restas en mi.


Xa rumacˈariˈ wi xa jun chique ri akˈaˈ ri nibano chawe chi yamacun, más ta utz chi nachoy el. Ruma xa más utz chi xaxu (xaxe) wi jun akˈaˈ cˈo y yatoc chupan ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, que chuwech caˈiˈ ta akˈaˈ cˈo y xa yabe chupan ri tijoj pokonal; chupan ri kˈakˈ ri ma nichuptej ta, 	 Kaj se via mano faligas vin, detrancxu gxin:estas bone por vi eniri en vivon kripla prefere ol, havante du manojn, eniri en Gehenan, en la neestingeblan fajron,


Wi cˈo jun ri nibano alekˈ tek rubanon ca; y wacami kachˈalal chic, xa can tisamej y ma tuben ta chic alekˈ. Xa can querucusaj ri rukˈaˈ riche (rixin) chi nuben jun samaj utz riche (rixin) chi queriˈ nicowin chukaˈ yerutoˈ ri nicˈatzin quitoˈic. 	 SXtelinto ne plu sxtelu, sed prefere li laboru, farante bonon per siaj manoj, por ke li havu ion por doni al bezonanto.


Riyin sibilaj xiquicot, ruma yecˈo nicˈaj kachˈalal ri xoquitzijoj chuwe chi can kitzij chi atzekelben ri kitzij. 	 CXar mi treege gxojis, kiam fratoj venis kaj atestis pri via vereco, kiel vi iradas en la vero.


¿La yecˈo cami ri yecowin yojquelesaj el riqˈui ri ajowabel riche (rixin) ri Cristo? ¿Nicowin cami yojrelesaj el ri tijoj pokonal? ¿ri kˈaxomal? ¿o ri yojetzelex ruma kaniman ri Cristo? ¿ri wayjal? ¿ri majun katziak? ¿o ri yojcˈo pa rucˈayewal? ¿o ri camic? 	 Kiu apartigos nin de la amo de Kristo? cxu aflikto, aux turmento, aux persekutado, aux malsato, aux nudeco, aux dangxero, aux glavo?


Can tiqˈuisaˈ cˈa rubanic chukaˈ riyix ri quichapon ca rubanic ri iwatiˈt imamaˈ. 	 Vi do plenigu la mezuron de viaj patroj.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij: Tiwelesaj la abej tzˈapebel ruchiˈ la jul, xchaˈ. Yacˈa ri Marta, ri ranaˈ ca ri caminek, xubij chare ri Jesús: Ajaf, can cˈo chic cajiˈ kˈij ticom wi el, y riˈ xa can cˈo chic ruxlaˈ, xchaˈ. 	 Jesuo diris:Forprenu la sxtonon. Marta, la fratino de la mortinto, diris al li:Sinjoro, li jam malbonodoras, cxar li estis tie kvar tagojn.


Tek rubanon ca, ya ri itzel tak karaybel ri xekabanalaˈ, y ri nubij ri ley chi xa mac, xa ye mac riˈ ri xeˈucusan ri kakˈaˈ kaken chubanic ri itzel tak raynic, y ri mac riˈ xa camic xucˈom pe pa kawiˈ. 	 CXar dum ni estis en karno, la lauxpekaj pasioj, kiuj estis per la legxo, energiis en niaj membroj, por doni frukton al morto.


Ma tiyaˈ ta kˈij chi yixucˈuex ruma chˈabel ri yecˈut cuma ri winek, ri man achiˈel ta nubij ri ruchˈabel ri Dios. Más utz chi riyix ticukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri chˈabel ri nichˈo chrij ri rutzil ri Dios, y ma riqˈui ta ri chˈabel ri niquicˈut ri winek ri nichˈo chrij ri yetij. Ruma yecˈo winek ri ye ucˈuan ruma ri chˈabel ri nichˈo chrij ri yetij y xa majun utz nucˈom pe chique. 	 Ne forportigxu per dogmaroj diversaj kaj fremdaj; cxar estas bone, ke la koro estu plifortigata per graco, ne per mangxajxoj, per kiuj ne profitis la okupigxantaj pri ili.


Ri jay ri xtoc wi riyaˈ, chiriˈ cˈa chukaˈ quixoc wi riyix y tibij cˈa chare ri rajaf ri jay: Ri Katijonel rubin cˈa pe: ¿Acuchi (achique) cˈo wi jun jay ri jamel chare ri awachoch, ri utz riche (rixin) chi nben ri waˈin riche (rixin) re pascua ye wachibilan ri nudiscípulos? quixchaˈ chare. 	 lin sekvu, kaj kien li eniros, tie diru al la domomastro:La Majstro diras:Kie estas mia gastocxambro, en kiu mi mangxos la Paskon kun miaj discxiploj?


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri achi riˈ: Xa tayaˈ cˈa ca chi ri caminakiˈ quemuk na cuma ri ye caminek chupan ri quimac. Yacˈa riyit jet, jatzijoj achique rubanic ri rajawaren ri Dios. 	 Sed li diris al li:Lasu la mortintojn enterigi siajn mortintojn; sed vi iru kaj proklamu la regnon de Dio.


Tek ri winek xquitzˈet ri xbanatej, xpe jun nimalaj xibinriˈil chique. Y xquiyaˈ chukaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios, y niquibilaˈ cˈa: Wacami xbecˈulun pe jun nimalaj profeta chkacojol, ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios. Wacami ri Dios xutek pe jun ri niyaˈo rutzil chkacojol riyoj ri yoj rutinamit, xechaˈ ri winek. 	 Kaj timo kaptis cxiujn; kaj ili gloris Dion, dirante:Granda profeto levigxis inter ni; kaj:Dio vizitis Sian popolon.


Ri winek cˈa ri quimolon apo quiˈ chiriˈ, tek xquitzˈet chi ri achi siquirnek xpaˈeˈ el, xquimey; ruma majun bey cˈa quitzˈeton ta chi nibanatej ta queriˈ. Y ri winek riˈ xquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios; ruma ruyaˈon pe ri jun nimalaj uchukˈaˈ riˈ chique ri winek. 	 Kaj vidinte tion, la homamasoj timis, kaj gloris Dion, kiu donis tian auxtoritaton al homoj.


Jun winek ri can utz nuben riqˈui ri xa ma qˈuiy ta ri yaˈon ca chare, can utz cˈa chukaˈ xtuben riqˈui wi qˈuiy niyaˈox (nyaˈ) ca chare. Yacˈa jun winek ri xa ma utz ta nuben riqˈui ri ma qˈuiy ta ri yaˈon ca chare, xa can ma utz ta chukaˈ xtuben riqˈui wi qˈuiy niyaˈox (nyaˈ) ca chare. 	 Kiu estas fidela en la plej malgranda afero, tiu estas fidela ankaux en multo; kaj kiu estas maljusta en la plej malgranda, tiu estas ankaux maljusta en multo.


Ri chˈumilaˈ xquetzak cˈa el chuwech ri caj. Can ronojel wi cˈa ri nimalaj tak uchukˈaˈ ri yecˈo chicaj xquesilon na. 	 kaj la steloj falados el la cxielo, kaj la potencoj, kiuj estas en la cxieloj, sxanceligxos.


Y tek xeˈapon cˈa ri mozos ri xeˈoc pa samaj nabey riche (rixin) chi yebetoj pe, xquichˈob chi riyeˈ más qˈuiy cajel xtiquicˈul que chiquiwech ri nicˈaj chic ri xa majun kˈij ta ri xesamej. Yacˈa tek xquicˈul ri cajel, yacˈariˈ tek xquitzˈet chi riyeˈ chukaˈ xa jun puek ri nibix denario chare ri xquicˈul. 	 Kaj kiam la unuaj venis, ili supozis, ke ili ricevos pli; kaj ili ankaux ricevis po unu denaro.


Ri Jesús chanin xkˈax chuwech ri niquibilaˈ ri rudiscípulos, rumariˈ Riyaˈ xubij cˈa chique: ¿Achique cˈa ruma tek riyix ma yixtaneˈ ta ka chi tzij chrij re ixok reˈ? Xa tiyaˈ ca, ma tinek ta. Riyaˈ can jun utzilaj samaj cˈa ri xuben wuqˈui. 	 Sed Jesuo, tion sciante, diris al ili:Kial vi gxenas la virinon? sxi faris bonan faron al mi.


Riyin can sibilaj wi yixinwajoˈ chiˈiwonojel riyix, ruma konojel xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo Jesús. Amén. 	 Mia amo estu kun vi cxiuj en Kristo Jesuo. Amen.


Chukaˈ ri niquiyalaˈ quikˈij dios ri xa ye banon cuma winek. Ri yebano itz. Ri yecˈuluˈan quiˈ. Ri yebano oyowal. Ri itzel niquinaˈ chique ri nicˈaj chic ri utz yecˈo. Ri nipe coyowal chanin. Ri nicajoˈ chi xaxu (xaxe wi) ta riyeˈ ri cˈo utz niquicˈom ca chare ronojel cosas. Ri niquijachalaˈ quiˈ ruma ma junan ta niquichˈob. Ri nika chiquiwech ri chˈabel ri xa ma ye kitzij ta. 	 idolkulto, sorcxado, malamikeco, malpaco, jxaluzoj, koleregoj, partiemeco, skismoj, herezoj,


Y chupan cˈa ri nimakˈaˈ chare ri rucaˈn kˈij, Riyaˈ xerusiqˈuij (xeroyoj) ri achiˈaˈ ri can yetzekelben wi riche (rixin). Chiquicojol cˈa ri achiˈaˈ riˈ, xeruchaˈ ye cablajuj, y xubij apóstoles chique. 	 Kaj kiam tagigxis, li alvokis siajn discxiplojn, kaj elektis el ili dek du, kiujn li ankaux nomis apostoloj:


Tek riyix xixcˈojeˈ chuxeˈ rutzij ri mac, riyix ma jubaˈ xichˈob ta chi can nicˈatzin nicˈuaj jun chojlaj cˈaslen chuwech ri Dios. 	 CXar kiam vi estis sklavoj de peko, vi estis liberaj de justeco.


Ri kˈij tek xmuk ri Jesús, ya kˈij chukaˈ riˈ tek ri winek niquibanalaˈ chic ruchojmil ronojel ri xticˈatzin chique ri pa rucaˈn kˈij, ruma yariˈ napon ri uxlanibel kˈij. Y pa rucaˈn kˈij, tek yecˈo chic chupan ri uxlanibel kˈij, yacˈariˈ tek ri principaliˈ tak sacerdotes y ri achiˈaˈ fariseos xquiben cˈa chi xbequicˈuluˈ quiˈ chuwech ri Pilato ri aj kˈatbel tzij. 	 La sekvantan tagon, kiu estas la tago post la Preparado, la cxefpastroj kaj la Fariseoj kolektigxis al Pilato,


Rumariˈ ri winek ri nipe wuqˈui, ri nracˈaxaj ri nuchˈabel y nuben ri nbij chare, nbij chiwe achoj riqˈui junan wi, 	 Pri cxiu, kiu venas al mi, kaj auxdas miajn parolojn, kaj plenumas ilin, mi montros al vi, al kiu li similas:


Y konojel cˈa ri yoj riche (rixin) chic ri Cristo, achiˈel ta xa can xojbajix riqˈui Riyaˈ chuwech ri cruz, riche (rixin) chi riyoj xekayaˈ ca ri itzel tak raybel. 	 Kaj tiuj, kiuj apartenas al Kristo Jesuo, jam krucumis la karnon kun gxiaj pasioj kaj voluptoj.


Riyin ri Pablo, yin jun rusamajel ri Jesucristo. Ya cˈa ri Dios ri xisiqˈuin (xinoyon) riche (rixin) chi xinoc apóstol. Ri Dios xiruchaˈ cˈa riche (rixin) chi ntzijoj ri lokˈolaj ruchˈabel ri niyaˈo colotajic 	 Pauxlo, servisto de Jesuo Kristo, apostolo vokita, apartigita al la evangelio de Dio,


Y majun cˈa xibinriˈil riqˈui riyaˈ riche (rixin) chi nukˈalajsaj ri Ajaf chique ri winek. Niquichop cˈa quiˈ riqˈui chˈabel quiqˈui ri israelitas ri yechˈo pa quichˈabel ri aj Grecia, chrij ri ruchˈabel ri Dios. Pero ri israelitas cˈa riˈ xa niquicanoj cˈa jun rubanic riche (rixin) chi nicajoˈ niquicamisaj. 	 kaj sentime predikante en la nomo de la Sinjoro; kaj li parolis kaj disputadis kontraux la Grekaj Judoj; sed ili entreprenis mortigi lin.


Can nuraybel wi cˈa y cukul nucˈuˈx chi xtinyaˈ rukˈij ri Cristo, achiˈel ri nbanon pe. Y cukul nucˈuˈx chi ma xquiqˈuix ta y ma xtinxibij ta wiˈ. Wi yicˈaseˈ o yicom, ri nuraybel riyin ya ri nyaˈ rukˈij ri Cristo. 	 laux mia fervora atendado kaj espero, ke mi pri nenio hontigxos, sed ke per cxia liberparolo, kiel cxiam, tiel ankaux nun, Kristo estos glorata en mia korpo, cxu per vivo aux per morto.


Y ri discípulos tek xquitzˈet ri ntajin nibanatej, xquinabej ri achique ri xticˈulwachitej. Rumariˈ xquibij cˈa chare: Ajaf, ¿nawajoˈ chi yojyacatej chiquij riqˈui espada? xechaˈ. 	 Kaj kiam tiuj, kiuj cxirkauxis lin, vidis, kio sekvos, ili diris:Sinjoro, cxu ni frapu per glavo?


Y yacˈariˈ tek xyacatej pe jun nimalaj cakˈikˈ pa ruwiˈ yaˈ; jun cakˈikˈ ri sibilaj nim ruchukˈaˈ. Y rumariˈ ri yaˈ can sibilaj cˈa nisilon. 	 Kaj la maro malserenigxis de forta vento, kiu blovis.


Can tichˈoboˈ cˈa chi utz ri nimalaj ajowabel ri cˈo riqˈui ri Dios Tataˈixel, ruma sibilaj yojrajoˈ, y rumariˈ tek kabiniˈan chi yoj ralcˈual ri Dios. Rumacˈariˈ ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, ma quetaman ta kawech chi yoj ralcˈual chic ri Dios, ruma riyeˈ ma quetaman ta ruwech ri Dios. 	 Rigardu, kian amon la Patro donis al ni, ke ni estas nomataj infanoj de Dio; kaj tiaj ni estas. Pro tio la mondo nin ne konas, cxar gxi Lin ne konis.


y ronojel cˈa ri xticˈutuj chare ri Tataˈixel pa nubiˈ riyin, can xtinyaˈ wi cˈa chiwe. Riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin ri rukˈij rucˈojlen ri Nataˈ wuma riyin. 	 Kaj kion ajn vi petos en mia nomo, tion mi faros, por ke la Patro estu glorata en la Filo.


Wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, man cˈa quixkˈolotej ta. 	 Ne trompigxu, miaj amataj fratoj.


Chupan ri tiempo riˈ ri Juan cˈa ma jane cˈa titzˈapix ta pa cárcel. 	 CXar Johano ankoraux ne estis jxetita en malliberejon.


Y yecˈariˈ ri utz chi nikatzˈapij xequey ruma ye qˈuiy ri yequikˈol. Y hasta cˈo jantek can quinojel ri yecˈo pa jun jay ri yekˈolotej pa quikˈaˈ ruma niquicˈut chˈabel chiquiwech ri xa ma rucˈamon ta chi niquicˈut. Queriˈ niquiben xa riche (rixin) chi niquichˈec quirajil. Pero xa ma utz ta ruchˈaquic niquiben. 	 kies busxoj devas esti fermitaj; homoj, kiuj renversas tutajn domojn, instruantaj nekonvenajxojn por malhonora gajno.


Riyix kachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, nbij cˈa chiwe: Tikajoˈ cˈa kiˈ. Ruma ri ajowabel can riqˈui ri Dios petenak wi. Xabachique winek ri cˈo ajowabel riqˈui, nikˈalajin chi rucˈuan ri cˈacˈacˈ alaxic. Y chukaˈ retaman chic ruwech ri Dios. 	 Amataj, ni amu unu la alian; cxar la amo estas el Dio; kaj cxiu, kiu amas, naskigxas el Dio kaj Dion konas.


Quecˈariˈ xquiben ri aj Macedonia, y rumariˈ tek riyoj xkachilabej cˈa chare ri kachˈalal Tito chi nibe chic jun bey iwuqˈui riyix aj Corinto, riche (rixin) chi nberuqˈuisaˈ rumolic ri ofrenda ri xuchop ca rumolic chilaˈ chicojol, ruma ri samaj riˈ jun samaj riche (rixin) chi nibanbej utzil. 	 Tiel, ke ni instigis Titon, ke kiel li antauxe komencis, tiel same li perfektigu en vi cxi tiun pluan gracon.


Riyin ri Pedro, yin ruˈapóstol ri Jesucristo. Y ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chiwe riyix ri ma yixcˈo ta chic chupan re ruwachˈulef ri can iwuche (iwixin) wi riyix, xa yixcˈo ri pa tak tinamit ri yecˈo chiriˈ pa rucuenta ri Ponto, ri yecˈo pa rucuenta ri Galacia, ri yecˈo pa rucuenta ri Capadocia, ri yecˈo pa rucuenta ri Asia y ri yecˈo chiriˈ pa rucuenta ri Bitinia. 	 Petro, apostolo de Jesuo Kristo, al la elektitoj, kiuj estas el la dispelitaro, paslogxantaj en Ponto, Galatujo, Kapadokio, Azio, kaj Bitinio,


Y xinwacˈaxaj cˈa jun chˈabel y xubij pe chuwe: Pedro, cayacatej. Queˈacamisaj la chicop, y queˈatijaˈ, xchaˈ chuwe. 	 Kaj mi auxdis vocxon dirantan al mi:Levigxu, Petro; bucxu kaj mangxu.


Can kitzij cˈa nbij chiwe chi ri patrón can xtuyaˈ wi cˈa ronojel ri rubeyomal pa rukˈaˈ ri mozo riche (rixin) chi nuchajij. 	 Vere mi diras al vi, ke li starigos lin super cxio, kion li havas.


Y ri Caifás, ri nimalaj sacerdote, xbepaˈeˈ cˈa pe y xubij chare ri Jesús: ¿Kitzij cami ri xquibij ka chawij re ye caˈiˈ reˈ? ¿Achique cˈa nabij riyit chi natobej awiˈ? xchaˈ. 	 Kaj la cxefpastro starigxis, kaj diris al li:CXu vi respondas nenion? kion atestas cxi tiuj kontraux vi?


Yacˈa tek nocˈulun chic cˈa jun achi ri más kˈaxnek ruchukˈaˈ que chuwech riyaˈ, nichˈacatej ruma ri achi riˈ y nelesex chare ronojel ri camisabel ri nucusaj ri can rucukuban rucˈuˈx riqˈui. Y ri achi ri más cˈo ruchukˈaˈ, ronojel cˈa ri cosas ri xerelesaj el nujachalaˈ chique ri rachibil. 	 sed kiam venas iu pli forta ol li kaj venkos lin, li forprenas lian plenarmilaron, al kiu li fidis, kaj disdonas lian havon.


Pero xa chanin cˈa xinyaˈ ca ri tinamit Troas y xipe pa Macedonia. Ruma can nikˈaxo ri wánima ruma ma xkil ta kiˈ riqˈui ri Tito chilaˈ pa Troas. Y riyin xa can nwajoˈ yan nwacˈaxaj chare ri Tito achique ibanon riyix chiriˈ. Rumariˈ xenyaˈ cˈa ri kachˈalal ri yecˈo pa tinamit Troas y xipe waweˈ pa Macedonia. 	 mi ne ricevis ripozon por mia spirito, cxar mi ne trovis mian fraton Tito; sed mi adiauxis ilin kaj foriris al Makedonujo.


Can ta ronojel ri nibij cˈo ta rutzil. Can ta achiˈel cˈo atzˈan riqˈui ri ichˈabel riche (rixin) chi cˈo ruquiˈil, riche (rixin) chi queriˈ tek cˈo nicˈutux chiwe, iwetaman achique nibij chique quinojel. 	 Via parolo estu cxiam kun graco, spicita per salo, por ke vi sciu, kiel vi devus respondi al cxiu.


Yacˈa ri Jesús chanin cˈa xunaˈ chi xchapatej rutziak y xtzuˈun ca chrij. Y tek rutzˈeton chic achique ri xchapo ruchiˈ rutziak, xubij cˈa chare ri ixok riˈ: Numiˈal, xacˈachoj, ruma xacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui. Ma cabison ta chic, xucheˈex. Y ri ixok riˈ, can yacˈariˈ xcˈachoj chare ri ruyabil. 	 Kaj Jesuo, sin turninte kaj vidinte sxin, diris:Kuragxu, filino; via fido vin savis. Kaj en tiu sama horo la virino resanigxis.


Ri itzel dragón xcˈak cˈa pe, y tek xunaˈ chi chuwech chic re ruwachˈulef cˈo wi, yariˈ tek xuchop cˈa rokotaxic ri ixok ri xcˈojeˈ ri ti ral. 	 Kaj kiam la drako vidis, ke gxi estas jxetita sur la teron, gxi persekutis la virinon, kiu naskis la viran infanon.


Wachˈalal, man cˈa quixchˈobonaj ta achiˈel yechˈobonaj ri acˈalaˈ, xa quixchˈobon achiˈel yechˈobon ri ye rijitaˈk chic. Pero ri rucˈamon chi niben, tibanaˈ achiˈel niquiben ri tak neˈy, ruma ri tak neˈy ma quetaman ta yemacun. 	 Fratoj, ne estu infanoj en viaj mensoj; tamen en malico estu infanetoj, sed en la mensoj estu plenagxuloj.


Y ri winek cˈa ri ye nabeynek chuwech ri Jesús y ri yecˈo ca chrij, can riqˈui cˈa ronojel quichukˈaˈ niquibij: ¡Matiox chi petenak ralcˈual ca ri rey David! ¡Riyaˈ can banon pe bendecir ruma ri Ajaf Dios! ¡Y can pa rubiˈ ri Ajaf Dios petenak wi! ¡Matiox chare ri Dios ri cˈo chilaˈ chicaj! yechaˈ cˈa. 	 Kaj la homamaso, kiu iris antaux li, kaj kiu sekvis lin, kriis, dirante:Hosana al la Filo de David! Estu benata tiu, kiu venas en la nomo de la Eternulo; Hosana en la supera alto!


Wacami riyoj xa junan cˈa kabanic riqˈui ri nabey achi ri xban riqˈui ulef, pero xtapon jun kˈij tek xkoj‑oc el achiˈel ri Cristo ri can aj chilaˈ chicaj. 	 Kaj kiel ni portis la figuron de la elpolvulo, tiel same ni portos la figuron de la elcxielulo.


Y ri Jesús can yariˈ xubij chare ri ixok: Can nikˈalajin chi nim ri acukbel cˈuˈx. Can tibanatej cˈa ri nawajoˈ riyit, xchaˈ ri Jesús. Y ri ti kˈopoj, ral ri ixok, can chupan cˈa ri hora riˈ xel el ri itzel espíritu riqˈui. 	 Tiam responde Jesuo diris al sxi:Ho virino, granda estas via fido; estu al vi, kiel vi volas. Kaj sxia filino estis sanigita de post tiu horo.


Ri Jesús cˈo qˈuiy nicˈaj chic milagros ri xerubanalaˈ chiquiwech ri ye rudiscípulos, ri ma ye tzˈibatal ta ca chupan re wuj reˈ. 	 Jesuo faris antaux la discxiploj multajn aliajn signojn, kiuj ne estas skribitaj en cxi tiu libro;


Y ri Jesús can cˈa nichˈo na cˈa quiqˈui ri rudiscípulos, tek yariˈ xoka ri Judas ri jun chique ri cablajuj rudiscípulos, y ye rucˈuan cˈa apo ye qˈuiy winek ri ye quicˈualon cheˈ y espada. Quinojel riˈ ye takon cˈa el cuma ri principaliˈ tak sacerdotes y cuma chukaˈ ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri winek. 	 Kaj dum li ankoraux parolis, jen venis Judas, unu el la dek du; kaj kun li granda homamaso kun glavoj kaj bastonoj venis de la cxefpastroj kaj pliagxuloj de la popolo.


¡Oh rey! Pero ri pa nicˈaj kˈij tek nchapon el bey pa Damasco, xintzˈet jun nimalaj sakil ri petenak chilaˈ chicaj, ri kˈaxnek ruchukˈaˈ chuwech ri kˈij, y xka pe pa nuwiˈ riyin y pa quiwiˈ chukaˈ ri wachibil. 	 mi vidis tagmeze, ho regxo, sur la vojo lumon el la cxielo, superantan la helecon de la suno, brilantan cxirkaux mi kaj miaj kunvojagxantoj.


Yacˈa ri Dios xixruchaˈ riyix ri nibix chiwe chi majun inaˈoj, riche (rixin) chi nuyaˈ (nutzek) quiqˈuix ri winek ri niquinaˈ chi qˈuiy ri quetaman. Ri Dios can xixruchaˈ wi riyix ri nibix chiwe chi majun iwuchukˈaˈ, riche (rixin) chi nuyaˈ (nutzek) quiqˈuix ri winek ri niquinaˈ chi can cˈo qˈuiy quichukˈaˈ. Queriˈ xuben ri Dios riche (rixin) chi nikˈalajin chi ri uchukˈaˈ y ri naˈoj ri xa riche (rixin) re ruwachˈulef xa majun nicˈatzin wi. 	 sed Dio elektis la malsagxajn objektojn de la mondo, por hontigi la sagxulojn; kaj Dio elektis la malfortajn objektojn de la mondo, por hontigi la fortajn;


Ronojel ri nibij, can choj cˈa tibij, wi kitzij ri nibij o xa ma kitzij ta. Can majun bey cˈa tiben ta jurar, ruma ronojel riˈ xa riqˈui ri itzel nipe wi. 	 Sed via parolo estu:Jes, jes, ne, ne; cxio ekster tio estas el malbono.


Ronojel kˈij tiquicot ri iwánima. 	 GXoju cxiam;


Rumariˈ hasta ri rutziak ri nibix gabacha chare y chukaˈ ri rusuˈt xeˈucˈuex quiqˈui yawaˈiˈ, y ri yawaˈiˈ riˈ can xecˈachoj. Chukaˈ ri winek ri yecˈo itzel tak espíritu quiqˈui, ri itzel tak espíritu can xeˈel wi el. 	 tiel ke al la malsanuloj oni alportis de lia korpo visxtukojn aux vestotukojn, kaj la malsanoj forlasis ilin, kaj la malbonaj spiritoj eliris.


Ya cˈa Dios riˈ ri banayon re ruwachˈulef y ronojel ri cˈo chuwech. Ya cˈa Riyaˈ ri Rajaf ri caj y Rajaf re ruwachˈulef. Y rumariˈ ma pa jun jay ta ri xa banon cuma winek cˈo wi. 	 La Dio, kiu faris la mondon kaj cxion, kio estas en gxi, estante per Si mem Sinjoro de la cxielo kaj la tero, ne logxas en manfaritaj temploj;


Y tek xojapon cˈa pa tinamit Jerusalem, riqˈui cˈa quicoten xojcˈul cuma ri kachˈalal. 	 Kaj kiam ni alvenis en Jerusalemon, la fratoj nin gxoje akceptis.


Yacˈariˈ tek ri winek choj quicˈaslen xtiquibij cˈa: Ajaf, ¿ajan (jampeˈ) cˈa riˈ tek riyit cˈo wayjal chawe y riyoj xkayaˈ away? ¿Ajan (jampeˈ) cˈa riˈ tek riyoj xkayaˈ ayaˈ riche (rixin) chi xakum tek xchakiˈj achiˈ? 	 Tiam respondos al li la justuloj, dirante:Sinjoro, kiam ni vin vidis malsata, kaj vin satigis? aux soifanta, kaj trinkigis vin?


Chiquij cˈa ri ángeles, ri tzˈibatal ca xaxu (xaxe) wi nubij: Ri ruˈángeles ri Dios sibilaj yebiyin chubanic ri rusamaj, ruma nuben chique chi ye achiˈel ri cakˈikˈ y nuben chique ri rusamajelaˈ chi ye achiˈel ri ruxak kˈakˈ. 	 Kaj pri la angxeloj Li diras: Kiu faras la ventojn Liaj senditoj, Flamantan fajron Liaj servantoj;


ri xtitak pe ruma ri Dios tek xtapon ri tiempo, y xtorukˈalajsaj ri Dios chi can nim wi ruwarukˈij, Dios ri cˈo pa ruwiˈ ronojel, y can nimalaj Rey pa quiwiˈ quinojel reyes y nimalaj Ajaf pa quiwiˈ quinojel ajaf. 	 kiun aperon en Siaj propraj tempoj montros Tiu, kiu estas la benata kaj sola Potenculo, la Regxo de regxoj kaj Sinjoro de sinjoroj,


Y wacami nwajoˈ yichˈo cˈa jubaˈ chrij ri puek ri ntajin rumolic riche (rixin) chi nitek el chique ri lokˈolaj tak kachˈalal ri yecˈo pa Jerusalem. Y can achiˈel ri nbin chique ri iglesias ri yecˈo pa ronojel Galacia, can queriˈ chukaˈ nwajoˈ chi niben riyix. 	 Nun rilate al la monkolekto pro la sanktuloj, kiel mi ordonis al la eklezioj de Galatujo, tiel ankaux vi faru.


Y xubij cˈa chukaˈ chique: Chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij chi ri wachoch, jay riche (rixin) oración. Yacˈa riyix xa achiˈel jul quiche (quixin) alekˈomaˈ ibanon chare, xchaˈ chique. 	 dirante al ili:Estas skribite:Mia domo estos domo de pregxo; sed vi faris gxin kaverno de rabistoj.


Ruma chi can quinojel cˈa ri yebano ri ruraybel ri Dios, yecˈariˈ ri ye achiˈel nteˈ, wanaˈ y nchakˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 CXar kiu ajn faros la volon de Dio, tiu estas mia frato kaj mia fratino kaj mia patrino.


Re caˈiˈ oxiˈ cˈa winek reˈ, xeˈapon apo riqˈui ri Felipe ri aj Betsaida ri tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Galilea, riche (rixin) chi niquicˈutuj jun utzil chare; ruma riyaˈ jun rudiscípulo ri Jesús. Ri winek riˈ xquibij cˈa chare: Táta, riyoj nikajoˈ yojchˈo riqˈui ri Jesús. 	 tiuj do venis al Filipo, kiu estis el Betsaida Galilea, kaj petis lin, dirante:Sinjoro, ni volas vidi Jesuon.


Riyix ma xu (xe) ta wi yatajnek chiwe chi ninimaj ri Cristo, xa can yatajnek chukaˈ chiwe chi nikˈaxaj tijoj pokonal ruma rubiˈ Riyaˈ. 	 cxar estas al vi permesite pro Kristo, ne sole kredi al li, sed ankaux suferi pro li;


Ncˈutuj cˈa jun utzil chique ri kachˈalal Evodia y ri kachˈalal Síntique chi junan quiwech tiquibanaˈ, ruma can quiniman chic ri Ajaf. 	 Mi admonas Euxodian, kaj mi admonas Sintihxen, ke ili estu unuanimaj en la Sinjoro.


Ruma wi xaxu (xaxe wi) ta oc chuwech re ruwachˈulef koyoben chi ri Cristo cˈo ri nuyaˈ chake, xa ta can kitzij chi queriˈ, juyiˈ ta oc kawech que chiquiwech quinojel ri winek, ruma kacukuban apo kacˈuˈx riqˈui chi cˈo xtuyaˈ chake y xa majun. 	 Se nur en cxi tiu vivo ni esperis en Kristo, ni estas el cxiuj homoj la plej mizeraj.


Quereˈ nben ruma sibilaj nwajoˈ nkˈalajsaj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic pa tak lugar ri ma etaman ta chi rajawaxic chi ninimex ri Cristo, y ma ya ta ri acuchi (achique) ri xa chapon chic rutzijoxic cuma nicˈaj chic. 	 jenon ambiciante:tiel prediki la evangelion, ne tie, kie Kristo jam estis priparolita, ke mi ne konstruu sur la fundamento de alia;


Yacˈa ri kˈij y ri hora tek riyin xquipe, majun achique etamayon ta. Ni xa ta ri ángeles ri yecˈo chilaˈ chicaj ma quetaman ta ajan (jampeˈ) tek xquipe chic jun bey. Queriˈ chukaˈ riyin ri Cˈajolaxel ma wetaman ta. Xa can xu (xe) wi cˈa ri Nataˈ ri etamayon riˈ. 	 Sed pri tiu tago kaj la horo scias neniu, ecx ne la angxeloj en la cxielo, nek la Filo, sed nur la Patro.


Y ri jun ri can nrajoˈ ri rachˈalal, can cˈo cˈa pa sakil, y majun cˈa ri xtibano chare chi nitzak ta pa mac. 	 Kiu amas sian fraton, tiu restas en la lumo, kaj en li ne estas faligajxo.


Can tichajij cˈa iwiˈ, riche (rixin) chi manxa choj tibejachaˈ iwiˈ pa quikˈaˈ ri winek ri yeˈetzelan iwuche (iwixin). Ruma riyeˈ xquixquijech pa quikˈaˈ ri achiˈaˈ ri pa moc (comon) yekˈato tzij; y chukaˈ ri winek riˈ xquixquichˈey ri chiriˈ pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. 	 Sed gardu vin kontraux la homoj; cxar ili transdonos vin al sinedrioj, kaj en siaj sinagogoj ili vin skurgxos;


Yacˈariˈ tek ri rey xubij chique ri rumozos: Tiximaˈ el rukˈaˈ raken re jun achi re xa ma xucusaj ta ri tziek ri nicˈatzin tek cˈo jun cˈulanen y jeˈicˈakaˈ cˈa ca quelaˈ pa kˈekuˈm ri acuchi (achique) xtokˈ wi y xtukachˈachˈej rey. 	 Tiam la regxo diris al siaj servantoj:Ligu lin mane kaj piede, kaj eljxetu lin en la eksteran mallumon; tie estos la plorado kaj la grincado de dentoj.


Y ri ixok xtzolin cˈa chrachoch. Y xberilaˈ ri ral cotzˈol pa chˈat. Y chanin chukaˈ xutzˈet chi ri itzel espíritu man cˈo ta chic riqˈui ri ral. 	 Kaj kiam sxi iris en sian domon, sxi trovis la infaninon kusxigita sur la lito, kaj la demonon foririnta.


Y tek ri Jesús tzˈuyul chic cˈa pa ruwiˈ ri juyuˈ ri Olivos rubiˈ, yacˈariˈ tek ri rudiscípulos xejel apo riqˈui y xquicˈutuj chare: Tabij cˈa chake, ¿ajan (jampeˈ) cˈa xticˈulwachitej ri xabij yan ka chrij ri rachoch ri Dios? ¿Achique cˈa retal nibanatej riche (rixin) chi queriˈ ninabex tek xcape chic jun bey, y riche (rixin) chi queriˈ ninabex chi xa napon yan ri ruqˈuisbel kˈij riche (rixin) re tiempo reˈ? xechaˈ. 	 Kaj dum ili sidis sur la monto Olivarba, la discxiploj venis aparte al li, dirante:Diru al ni, kiam tio estos? Kaj kio estas la signo de via alesto kaj de la maturigxo de la mondagxo?


Ri nabey mul tek xintoˈ pe wiˈ chuwech ri aj kˈatbel tzij, can majun chic jun ri xchˈo ta pa nucuenta, xa xinquiyaˈ ca nuyonil. Yacˈa riyin nwajoˈ chi ri Dios man ta xtuyaˈ ruqˈuexel chique ri xa ma xinquitoˈ ta. 	 CXe mia unua pledo, neniu staris kun mi, sed cxiuj min forlasis; tio ne estu kalkulita kontraux ili.


Rumacˈariˈ, can tichˈutinirisaj iwiˈ xerukˈaˈ xeraken ri Dios, ruma Riyaˈ can cˈo wi ruchukˈaˈ. Tichˈutinirisaj cˈa iwiˈ chuwech, riche (rixin) chi queriˈ tek xtapon ri kˈij Riyaˈ xtunimirisaj ikˈij. 	 Humiligu vin do sub la potencan manon de Dio, por ke Li altigu vin gxustatempe;


Y ya cˈa ri Nataˈ Dios ri xtako pe wuche (wixin), Riyaˈ can cˈo utz ri rukˈalajsan pe chuwij riyin. Y riyix majun bey iwacˈaxan ta achique rubanic nichˈo, ni majun bey chukaˈ itzˈeton ta ruwech. 	 Kaj la Patro, kiu min sendis, atestis pri mi. Vi nek auxdis iam Lian vocxon, nek vidis Lian formon.


Rumariˈ, wi cˈo jun winek ri nichˈo wuqˈui y xa ma wetaman ta ri ruchˈabel, chuwech riyaˈ xa yin jun winek ri xa cˈa pa jun chic tinamit yipe wi, ruma ma nikˈax ta chinuwech ri nubij. Y queriˈ chukaˈ riyaˈ chinuwech riyin. 	 Se do mi ne scios la signifon de la vocxo, mi estos, rilate la parolanton, barbaro, kaj la parolanto estos por mi barbaro.


Y ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chawe riyit Timoteo, ri can yit achiˈel nucˈajol y sibilaj yatinwajoˈ. Y ri utzil, ri joyowanic y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Kajaf Jesucristo xticˈojeˈ ta cˈa pan awánima. 	 al Timoteo, mia amata filo:Graco, kompato, kaj paco de Dio, la Patro, kaj de Kristo Jesuo, nia Sinjoro.


Y yacˈariˈ tek ri Pedro xubij apo chare ri Jesús: Tijonel, xa utz kabanon chi yojcˈo waweˈ. Tikabanaˈ oxiˈ tak caˈaj, jun awuche (awixin) riyit, jun riche (rixin) ri Moisés, y queriˈ chukaˈ ri jun chic riche (rixin) ri Elías, xchaˈ chare ri Jesús. 	 Kaj Petro responde diris al Jesuo:Rabeno, estas bone por ni esti cxi tie; kaj ni faru tri lauxbojn:unu por vi, kaj unu por Moseo, kaj unu por Elija.


Xpe ri Jesús xubij cˈa chique: Can kitzij nbij chiwe, chi wi riyix can nicukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios y ma nuben ta caˈiˈ icˈuˈx, can xquixcowin cˈa niben achiˈel xinben riyin chare re jun higo reˈ. Y ma xu (xe) ta wi reˈ ri xquixcowin xtiben, xa can xquixcowin nibij chare re juyuˈ reˈ chi tel el waweˈ y tikˈax chupan ri mar, y can quecˈariˈ ri xtibanatej. 	 Kaj Jesuo responde diris al ili:Vere mi diras al vi:Se vi havos fidon kaj ne dubos, vi ne nur faros la aferon de la figarbo, sed ecx se vi diros al cxi tiu monto:Estu formovita kaj jxetita en la maron; tio plenumigxos.


Ruma ronojel riˈ xa rumachˈachˈil ri Jun ri bin ca chi nipe, y ri Jun riˈ ya ri Cristo ri cˈo kiqˈui wacami. 	 kiuj estas ombro de la estontajxoj, sed la korpo apartenas al Kristo.


Rumacˈariˈ riyoj can yoj rutakoˈn wi ri Cristo y yojrutek pa ruqˈuexel riche (rixin) chi pa rubiˈ Riyaˈ yojchˈo wi. Pa rubiˈ cˈa ri Cristo nikacˈutuj jun utzil chiwe chi can ta junan iwech niben riqˈui ri Dios. Y ruma chi yoj ruqˈuexel ri Cristo, rumariˈ ri nikabij chiwe, achiˈel chi can ya wi cˈa ri Dios ri nichˈo iwuqˈui. 	 Ni do estas ambasadoroj pro Kristo, kvazaux Dio per ni petadus; ni vin petegas pro Kristo, repacigxu al Dio.


Ruma, ¿achique ta cˈa nucˈom pe chare ri winek wi nicˈojeˈ ri beyomel riche (rixin) ronojel ri ruwachˈulef riqˈui y wi xa ma nicolotej ta? Xa ruyon cˈa nuyaˈ riˈ chupan ri camic riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 CXar kiel profitus homo, se li gajnus la tutan mondon kaj sin perdus aux pereigus?


Can majun cˈa jun ri winakirsan ri xticowin ta chi nrewaj riˈ chuwech ri Dios, ni majun chukaˈ ri man ta nutzˈet Riyaˈ. Ruma Riyaˈ can ronojel nutzˈet. Y chuwech Riyaˈ cˈo chi nikajech na cuenta. 	 Kaj ne ekzistas kreitajxo kasxita antaux Lia vidado; sed cxio estas nuda kaj evidenta al la okuloj de Tiu, al kiu nia afero rilatas.


Tek xecˈak pa tak kˈakˈ, ma xecˈat ta. Xecolotej pa quikˈaˈ ri xeˈajowan xecamisan quiche (quixin) tzan espada, xyaˈox (xyaˈ) quichukˈaˈ tek xecˈojeˈ pa tak rucˈayewal. Xechˈacon chiquij nicˈaj chic tinamit ri xebano chˈaˈoj quiqˈui, y xecokotaj el. 	 estingis la forton de fajro, forsavigxis de la trancxrando de glavo, el malforteco refortigxis, farigxis potencaj en militado, forkurigis armeojn de fremduloj.


Y que chukaˈ riˈ ri winek ri sibilaj nupokonaj ri rucˈaslen waweˈ chuwech re ruwachˈulef, ma xtril ta rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Yacˈa ri ma nupokonaj ta ri rucˈaslen waweˈ chuwech re ruwachˈulef wuma riyin, can jun cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek ri nuyec apo. 	 Kiu amas sian vivon, tiu gxin perdas; kaj kiu malamas sian vivon en cxi tiu mondo, tiu gxin konservos gxis eterna vivo.


Can yacˈariˈ tek xucˈut riˈ jun ángel chiquiwech ri aj yukˈaˈ riˈ, jun ángel ri petenak chilaˈ chicaj riqˈui ri Ajaf. Y riyeˈ sibilaj xquixibij quiˈ ruma ri ángel, y ruma chukaˈ ri sakil riche (rixin) ri Ajaf ri xsakirisan quiche (quixin). 	 Kaj angxelo de la Eternulo alstaris apud ili, kaj la gloro de la Eternulo brilis cxirkaux ili, kaj ili timis per granda timo.


Y riyin ri Juan xintzˈet chic cˈa chi pa runicˈajal ri caj nixicˈan petenak jun ángel rucˈamom pe ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, chˈabel ri can riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, riche (rixin) cˈa chi nuyaˈ rutzijol chique quinojel ri winek ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef; xabachique ta na ruwachˈulef yecˈo wi, xabachique ta na ri ye catiˈt quimamaˈ, xabachique ta na quichˈabel y xabachique ta na tinamit yecˈo wi. 	 Kaj mi vidis alian angxelon, flugantan en meza cxielo, havantan eternan evangelion, por evangelii la logxantojn de la tero kaj cxiun nacion kaj tribon kaj lingvon kaj popolon,


Y tek xapon chic cˈa jun aj cˈas, ri mayordomo xucˈutuj cˈa chare: Y riyit, ¿achique ri acˈas y janipeˈ? Ri aj cˈas xubij: Riyin cˈo jun ciento pajbel trigo ri nucˈas, xchaˈ. Y ri mayordomo xubij cˈa chare: Ya ruwujil ri acˈas reˈ, y wacami catzˈuyeˈ ka y tabanaˈ chic jun. Y chupan ri jun chic wuj ri xtaben, tatzˈibaj ka chi xa ochenta, xchaˈ. 	 Tiam li diris al alia:Kaj kiom vi sxuldas? Kaj li diris:Cent kor�ojn da tritiko. Li diris al li:Prenu vian kalkulon, kaj skribu okdek.


Y tek ri María xutzˈet ri ángel y xracˈaxaj ri xbix chare, xsach rucˈuˈx y xuchˈob cˈa ka pa ránima chi achique ruma tek quereˈ rutzil ruwech niyaˈox (nyaˈ) ruma ri ángel. 	 Sed sxi tre maltrankviligxis cxe tiu diro, kaj konsideris, kia povas esti tiu saluto.


Y ri pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, can ya cˈa ri nabey tak chˈaquet yequicanolaˈ, riche (rixin) chi queriˈ nibix chi riyeˈ cˈo quikˈij. Y can queriˈ chukaˈ yequibanalaˈ ri pa nimaˈk tak waˈin. 	 kaj cxefsegxojn en la sinagogoj, kaj cxeflokojn cxe festenoj;


Ri jucˈulaj winek riˈ choj ri quicˈaslen chuwech ri Ajaf Dios, y niquinimaj cˈa ri rutzij. Can niquiben wi ri nubij. Y majun winek nicowin nibin ta jun tzij chiquij, ruma chi can ye choj wi. 	 Kaj ambaux estis justaj antaux Dio, irantaj laux cxiuj ordonoj kaj instruoj de la Eternulo sen riprocxo.


Ruma wi riyix xa itzel ninaˈ chare jun chic ruma chi utz cˈo, y niwajoˈ chi can xu (xe) ta wi riyix ri cˈo utz nicˈom ca chare ronojel cosa, nikˈalajin chi ma xu (xe) ta wi riˈ ri niben. Xa can niyec oyowal, y yix banoy cˈa ronojel ruwech etzelal. 	 CXar kie estas jxaluzo kaj malpaco, tie estas konfuzo kaj cxia malnobla ago.


Ma tiyaˈ ta kˈij chi yixchˈacatej ruma ri pokon ri niban chiwe. Riyix xa tibanaˈ utzil chare ri nibano pokon chiwe, riche (rixin) chi queriˈ ri utz ri niben riyix, yariˈ ri xtichˈacon chrij ri itzel. 	 Ne venkigxu de malbono, sed venku malbonon per bono.


chi ma titij ta tiˈij riche (rixin) jun chicop ri xcamisex riche (rixin) chi xtzuj (xsuj) chuwech jun dios ri xa banon cuma winek, ma titij ta quicˈ, ni man cˈa chukaˈ titij ta tiˈij quiche (quixin) chicop ri xa xejitzˈex chiquikul, y chukaˈ ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ ma tiquicanolaˈ ta quiˈ riche (rixin) chi yemacun. Wi ronojel cˈa reˈ xtinimaj, utz cˈa xquixbiyin. Dios cˈa xtichajin iwuche (iwixin). 	 ke oni sin detenu de idoloferitajxoj kaj de sango kaj de sufokitajxoj kaj de malcxasteco; se vi vin gardos kontraux tio, vi bone agos. Adiaux!


Riyin can ya cˈa ri Ajaf ri xkˈalajsan chinuwech ri xincˈut chiwech. Chi ri Ajaf Jesús tek xa nijach yan el pa quikˈaˈ ri winek, chupan ri akˈaˈ riˈ Riyaˈ xberuliˈej cˈa pe jun caxlan wey. 	 CXar mi ricevis de la Sinjoro tion, kion mi ankaux transdonis al vi, ke la Sinjoro Jesuo en la nokto, en kiu li estis perfidata, prenis panon;


Y ri achi achiˈel jun coronel xubij chare ri ti cˈajol chi titzolin, y ma tutzijoj ta chi xberubij yan ca chare riyaˈ. 	 Tiam la cxefkapitano forsendis la junulon, ordonante al li:Eldiru al neniu, ke vi sciigis min pri cxi tio.


Y riyix iwetaman, chi xa ta ri rajaf jun jay nretamaj ajan (jampeˈ) napon ri alekˈom pa rachoch, ri rajaf ri jun jay riˈ nicˈaseˈ ta riche (rixin) chi nuchajij ri rachoch, y man ta nuyaˈ kˈij chare ri alekˈom chi nelekˈ el pa rachoch. 	 Sed sciu, ke se la domomastro scius, je kioma horo la sxtelisto venos, li maldormus kaj ne lasus sian domon trafosigxi.


Ronojel re nbij chawe, reˈ can ruma chi nwajoˈ chi can ta quinojel ri kachˈalal nicajoˈ quiˈ riqˈui jun cánima chˈajchˈoj, jun cánima ri nunaˈ chi utz cˈo chuwech ri Dios, y riqˈui chukaˈ jun kitzij cukbel cˈuˈx. 	 Sed la celo de la admono estas amo el pura koro kaj bona konscienco kaj sincera fido;


Y chukaˈ ri acuchi (achique) yecˈo wi tek ri Dios xubij chique: Riyix ma yix nutinamit ta, can chiriˈ chukaˈ xtibix wi chique: Riyix yix ralcˈual chic ri cˈaslic Dios. 	 Kaj sur la sama loko, kie estis al ili dirite:Vi ne estas Mia popolo, Tie oni nomos ilin infanoj de la vivanta Dio.


Y nubij cˈa ri pa ruˈoración: Nataˈ Dios, wi riyit nawajoˈ, tabanaˈ cˈa chi riyin man ta nkˈaxaj re jun tijoj pokonal reˈ, pero ma taben ta ri xa nuraybel riyin. Tabanaˈ ri araybel riyit, xchaˈ. 	 dirante:Patro, se Vi volas, formetu de mi cxi tiun kalikon; tamen plenumigxu ne mia volo, sed Via.


Qˈuiy cˈa rucˈayewal ri ye nkˈaxan pa tak bey chubanic ri rusamaj ri Dios. Ruma ri bey ri ye nkˈaxan yecˈo nimaˈk tak raken yaˈ, yecˈo alekˈomaˈ, yecˈo wech israelitas ri yeˈetzelan wuche (wixin) y queriˈ chukaˈ ri nicˈaj chic winek ri xa ma ye israelitas ta, nkˈaxan rucˈayewal pa tak tinamit, pa tak lugar ri acuchi (achique) majun winek yecˈo, queriˈ chukaˈ ncˈulwachin pa ruwiˈ ri mar y pa quikˈaˈ ri ma ye kitzij ta chi ye kachˈalal. Can qˈuiy wi cˈa ri nkˈaxan. 	 en oftaj vojagxoj, en dangxeroj de riveroj, dangxeroj de rabistoj, dangxeroj de Judoj, dangxeroj de la nacianoj, dangxeroj en urbo, dangxeroj en dezerto, dangxeroj en la maro, dangxeroj inter falsaj fratoj;


Y ri Jesús can yacˈariˈ xubij chare ri ixok: Ri xabij can queriˈ wi. Wacami catzolin cˈa, ruma ri itzel espíritu xel yan el riqˈui ri awal, xchaˈ ri Jesús. 	 Kaj li diris al sxi:Pro cxi tiu vorto iru vian vojon; la demono eliris el via filino.


Can xyaˈox (xyaˈ) cˈa kˈij chare ri kˈopoj chi xuwik riˈ riqˈui tziek ri can sibilaj chˈajchˈoj y nitzˈitzˈan, tziek ri nibix lino chare, ri sibilaj jabel. Y ri tziek riˈ, yariˈ ri utzil ri ye quibanon ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios. 	 Kaj estis donite al sxi, ke sxi sin vestu per bisino luma kaj pura; cxar la bisino estas la justajxoj de la sanktuloj.


Achiˈel riyin, tek xiqˈuiy pe, xinben achiˈel niquiben ri acˈalaˈ. Xichˈo achiˈel yechˈo ri acˈalaˈ; xinchˈob achiˈel niquichˈob ri acˈalaˈ; ri nunaˈoj can achiˈel quinaˈoj ri tak acˈalaˈ. Yacˈa tek xinoc anej achi, ma xinben ta chic achiˈel niquiben ri acˈalaˈ. 	 Kiam mi estis infano, kiel infano mi parolis, kiel infano mi sentis, kiel infano mi pensis; nun farigxinte plenagxulo, mi jam forigis la infanajxojn.


¿La can ma nichˈob ta cami jubaˈ? Ruma tek xinimaj ri Jesucristo, riyix xiyaˈ kˈij chare ri Lokˈolaj Espíritu chi ya Riyaˈ ri nucˈuan iwuche (iwixin). Yacˈa re wacami xa iyon chic riyix niwajoˈ nitij ikˈij. 	 CXu vi tiel malsagxaj estas? komencinte en Spirito, cxu vi en karno nun perfektigxas?


Riyix tek nitzij jun kˈakˈ, majun bey niyaˈ ta oc chuxeˈ jun almul, ma que ta riˈ. Riyix xa nicanoj jun rucˈojlibel ri nitzˈuyubaˈ wi, riche (rixin) chi queriˈ can yerusakirisaj cˈa quinojel ri yecˈo pa jay. 	 Kiam oni bruligas lampon, oni metas gxin ne sub grenmezurilon, sed sur la lampingon; kaj gxi lumas sur cxiujn, kiuj estas en la domo.


Y ri jucuˈ ri ye benak wi ri discípulos pa runicˈajal chic cˈa ri choy cˈo wi, pero ri ruwiˈ yaˈ y ri cakˈikˈ nupaxij riˈ chuwech ri jucuˈ y ma nuyaˈ ta kˈij chare ri jucuˈ chi choj nibiyin chiquiwech, xa nutzolij cˈa. 	 Sed la sxipeto jam estis meze de la maro, turmentata de la ondoj; cxar la vento estis kontrauxa.


Ruma cˈa chi yix ralcˈual chic ri Dios y sibilaj chukaˈ yixrajoˈ, can tibanaˈ cˈa achiˈel ri nuben Riyaˈ. 	 Estu do imitantoj de Dio, kiel infanoj amataj;


Y matiox nyaˈ chare ri Dios chi ri chicojol riyix xaxu (xaxe wi) ri kachˈalal Crispo y ri kachˈalal Gayo ri xenben bautizar. 	 Mi dankas Dion, ke mi baptis neniun el vi krom Krispo kaj Gajo;


Y jun cˈa chique ri ye lajuj achiˈaˈ riˈ, tek xutzˈet chi can xcˈachojsex wi chare ri ruyabil, riyaˈ xtzolin. Y can nuyaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios, y can nurek ruchiˈ chubixic. 	 Kaj unu el ili, vidinte, ke li resanigxis, revenis, glorante Dion per lauxta vocxo,


Xpe ri rucaˈn achi, ri rachˈalal ca ri achi ri caminek chic el, xcˈuleˈ riqˈui ri malcaˈn ixok. Pero chukaˈ ri achi riˈ xcom el y majun ralcˈual ri xcˈojeˈ ta ca. Ri rox achi can queriˈ chukaˈ ri xucˈulwachij el, achiˈel ri caˈiˈ nabey tak rachˈalal y ri ixok cˈa xcˈojeˈ na ca. 	 kaj la dua prenis sxin, kaj mortis, ne lasinte idaron; kaj la tria same;


Y can yacˈariˈ tek xpe ri itzel winek nutojtobej ri Jesús, y xubij cˈa chare: Wi kas kitzij chi yit cˈa riyit ri Rucˈajol ri Dios, tabanaˈ cˈa chique re abej reˈ chi queˈoc caxlan wey, xchaˈ. 	 Kaj la tentanto venis, kaj diris al li:Se vi estas Filo de Dio, ordonu, ke tiuj sxtonoj farigxu panoj.


Yacˈa ri discípulos xa ma xkˈax ta chiquiwech ri xbix chique ruma ri Jesús. Y niquixibij cˈa quiˈ niquicˈutuj chare chi achique ri xubij chique. 	 Sed ili ne komprenis la diron, kaj timis demandi lin.


Y wacami ri utzil riˈ kˈalajsan chic chkawech. Ruma xpe ri kacolonel Jesucristo riche (rixin) chi xorelesaj ruchukˈaˈ ri camic y xutzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic riche (rixin) chi xukˈalajsaj chkawech achique rubanic ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 sed nun malkasxita per la apero de nia Savanto Jesuo Kristo, kiu neniigis la morton kaj enlumigis la vivon kaj la senmortecon per la evangelio,


Queriˈ nbij chiwe, ruma ri Cristo xpe riche (rixin) chi xojrutoˈ ri yoj israelitas ri banon ri circuncisión chake, riche (rixin) chi xucˈut chkawech chi ri Dios can nuben wi ri nubij. Can ya cˈa ri Cristo ri xcˈamo pe ri utzil ri rutzujun (rusujun) ca ri Dios chique ri ojer tak katiˈt kamamaˈ chi nuyaˈ. 	 CXar mi diras, ke Kristo farigxis servanto al la cirkumcidularo pro la vereco de Dio, por konfirmi la promesojn al la patroj,


Y chiriˈ xecˈojeˈ wi quiqˈui ri kachˈalal. Jun junaˈ cˈa ri xecˈojeˈ quiqˈui, ruma riyeˈ xequitijoj sibilaj ye qˈuiy winek riqˈui ri ruchˈabel ri Dios. Y ya ri chilaˈ pan Antioquía ri kas nabey mul tek xbix cristianos chique ri ye tzekelbey riche (rixin) ri Jesucristo. 	 kaj trovinte, li kondukis lin al Antiohxia. Kaj dum tuta jaro ili kunvenadis kun la eklezio, kaj instruis grandan aron da homoj; kaj en Antiohxia la discxiploj unue nomigxis Kristanoj.


Ma tiyaˈ ta kˈij chi yixtzak pa rukˈaˈ ri itzel winek. 	 ankaux ne donu lokon al la diablo.


Y can kitzij wi chi sibilaj nim rucˈojlen ri rukˈalajsan chic ri Dios chkawech re wacami, ri nichˈo chrij ri achique rubanic ri cˈaslen ri nika chuwech. Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Ri Dios xcˈojeˈ waweˈ chuwech re ruwachˈulef, y xoc winek. Xcˈut chkawech ruma ri Lokˈolaj Espíritu chi can choj wi ri rucˈaslen. Chukaˈ xtzˈetetej cuma ri ángeles. Xtzijox chique ri winek ri ma ye israelitas ta, xnimex cuma ye qˈuiy chuwech re ruwachˈulef. Y xcˈul chilaˈ chicaj riqˈui rukˈij rucˈojlen. 	 Kaj laux konsento, granda estas la mistero de pieco:Tiu, kiu elmontrigxis en la karno, pravigxis en la spirito, estis vidita de angxeloj, pripredikita cxe la nacioj, prikredita en la mondo, prenita supren en gloro.


Tibij cˈa chique: Ya ta cˈa ri uxlanibel cˈuˈx riche (rixin) ri Dios xticˈojeˈ pan iwiˈ. Y wi can utz chi yixcˈojeˈ ka chupan ri jay riˈ, ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Dios ri niraybej pa quiwiˈ, can xtika wi cˈa pa quiwiˈ. Yacˈa wi ma rucˈamon ta chi yixcˈojeˈ ka chupan ri jay riˈ, ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Dios ri niraybej pa quiwiˈ, ma xticˈojeˈ ta ca quiqˈui, xa xtitzolin pe iwuqˈui riyix. 	 Kaj se la domo estas inda, via paco venu sur gxin; sed se gxi ne estas inda, via paco revenu al vi.


Y cˈo cˈa caˈiˈ quiwachbel ángeles ri nibix querubín chique quiricˈon cˈa quixicˈ pa ruwiˈ ri cáxa. Ri ángeles riˈ niquikˈalajsaj cˈa chi chiriˈ cˈo wi rukˈij rucˈojlen ri Dios y chiriˈ chukaˈ nicuyutej wi quimac ri winek ruma ri Dios. Pero wacami ma xtikabij ta cˈa más chrij ronojel reˈ. 	 kaj super tio kerubojn de gloro superombrantajn la fermoplaton, pri kiuj ni nun ne povas detale paroli.


¿Achique cˈa ruma tek la adiscípulos riyit ma niquiben ta ri bin ca cuma ri katiˈt kamamaˈ? Ruma ri adiscípulos tek yewaˈ ma niquichˈej ta quikˈaˈ achiˈel rubanic ri nikaben riyoj, xechaˈ. 	 Kial viaj discxiploj transpasxas la tradicion de la antauxuloj? cxar ili ne lavas siajn manojn, kiam ili mangxas panon.


Y xa ta jun awaken ri nibano chawe chi yamacun, más ta utz chi nachoy el. Ruma más utz chi xaxu (xaxe) wi jun awaken cˈo y yatoc chupan ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, que chuwech cˈo chi caˈiˈ awaken y xa pa kˈakˈ ri majun bey xtichuptej ta ri yatbecˈak wi ca, 	 Kaj se via piedo faligas vin, detrancxu gxin:estas bone por vi eniri en vivon lama prefere ol, havante du piedojn, esti jxetita en Gehenan,


Y reˈ can nicˈatzin wi riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin chi cˈo icukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios. Nicˈatzin chi yixtojtobex, achiˈel nitojtobex ri chˈichˈ rubiniˈan kˈanapuek. Ri chˈichˈ riˈ nikˈaxex pa kˈakˈ riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin pe wi kas kitzij kˈanapuek y nelesex ca ri xa ma kˈanapuek ta. Y riyix yixtojtobex chupan ri tijoj pokonal, riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin ri icukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios ri can más wi nim rejkalen que chuwech ri kˈanapuek, ri xa niqˈuis. Y tek xixtojtobex yan y xicochˈ ronojel, xtibix cˈa chiwe chi utz ri cukbel cˈuˈx cˈo iwuqˈui. Y xticˈojeˈ cˈa chukaˈ ikˈij, tek xtipe chic ri Jesucristo. 	 por ke la provado de via fido, pli multevalora ol oro, kiu pereas, kvankam per fajro provite, trovigxu efika por lauxdo kaj gloro kaj honoro en la malkasxo de Jesuo Kristo;


Yacˈa wi cˈo jun ri can cˈo ronojel riqˈui ri nicˈatzin chare, y nutzˈet jun kachˈalal ri majun ruway, o majun rutziak, y can ma nubij ta ri ránima chi nutoˈ, can nikˈalajin chi majun ajowabel riche (rixin) ri Dios riqˈui. 	 Sed se iu havas mondan posedajxon kaj vidas sian fraton havantan bezonon kaj fermas sian kompaton kontraux li, kiel la amo de Dio restas en li?


Y riche (rixin) chi ma niyokˈotej ta ri utzilaj cˈaslen ri kilon chic, ma tikaben ta ri xa ma utz ta chuwech jun kachˈalal, astapeˈ chkawech riyoj can utz. 	 Via bono do ne estu kalumniita;


Y yacˈariˈ tek ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xeˈapon cˈa chiriˈ chupan ri lugar ri Getsemaní rubiˈ. Xpe ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Riyix quixtzˈuyeˈ na cˈa ca jubaˈ waweˈ, riyin xa yibe na apo jubaˈ quereˈ nbenbanaˈ orar, xchaˈ chique. 	 Tiam venis Jesuo kun ili al loko nomata Getsemane, kaj diris al siaj discxiploj:Sidigxu cxi tie, dum mi iros tien, por pregxi.


Ruma ronojel ri ruqˈuiytisan ri Dios, utz. Y rumariˈ ma tibix ta chi ma utz ta chi nitij. Pero nicˈatzin chi nimatioxix chare ri Dios. 	 CXar cxiu kreitajxo de Dio estas bona, kaj nenio devas esti forjxetita, se oni gxin ricevas kun dankesprimo,


Y yecˈo israelitas ri xquibilaˈ chiquiwech quiqˈui ri rudiscípulos ri Juan chrij ri achique chi bautismo ri más utz. 	 Farigxis do diskutado inter la discxiploj de Johano kaj iu Judo pri la purigxo.


Yacˈariˈ tek xquecolotej ri aj Israel. Achiˈel nubij ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Chi ri Colonel xtipe pa Sion, y xtrelesaj el ronojel ri ma utz ta pa cánima ri ye riy rumam ca ri Jacob. 	 kaj tiamaniere la tuta Izrael savigxos, kiel estas skribite: El Cion venos la Liberiganto; Li deturnos de Jakob malpiecon;


Ri ijaˈtz ri xeka cojol tak kˈayis ri cˈo quiqˈuixal can nichˈo wi cˈa chiquij ri winek ri niquicˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios. Pero ri winek riˈ xa yejikˈ ruma xaxu (xaxe wi) niquichˈob achique nicˈatzin chare ri quicˈaslen waweˈ chuwech re ruwachˈulef y xaxu (xaxe) wi niquichˈob ri quibeyomal y chukaˈ ri achique yequirayij. Y rumariˈ ma niwachin ta jabel ri quicˈaslen. 	 Kaj tio, kio falis inter dornojn, estas tiuj, kiuj auxdis, kaj dum sia irado sufokigxas per zorgoj kaj ricxo kaj plezuroj de la vivo, kaj ne perfektigas frukton.


Y ri quimolon cˈa quiˈ xquicˈutuj cˈa chare ri Jesús: Ajaf, ¿la ma ya ta cˈa kˈij reˈ tek naben chake riyoj israelitas chi nicˈojeˈ chic jun bey ri kˈatbel tzij pa kakˈaˈ? xechaˈ chare. 	 Ili do, kunveninte, demandis lin, dirante:Sinjoro, cxu en cxi tiu tempo vi restarigas la regadon al Izrael?


Queriˈ ri tzˈibatal ca. Y tek ri Jesús xapon ri pa tinamit Capernaum, can yacˈariˈ tek xuchop rutzijoxic ri ruchˈabel ri Dios y nubij cˈa chique ri winek: Can titzolin cˈa pe icˈuˈx riqˈui ri Dios, ruma xa can nakaj chic cˈo wi pe ri rajawaren ri caj, xchaˈ ri Jesús chique. 	 De tiam Jesuo komencis prediki, kaj diri:Pentu, cxar la regno de la cxielo alproksimigxis.


Y chukaˈ xa cˈo jun nimalaj siwan chkacojol. Rumariˈ, wi cˈo jun ri cˈo waweˈ nrajoˈ ta napon iwuqˈui, ma nicowin ta. Y wi ta jun chiwe riyix nrajoˈ nipe waweˈ kiqˈui riyoj, ma nicowin ta chukaˈ, xchaˈ ri Abraham. 	 Kaj krom cxio tio staras granda abismo inter ni kaj vi, tiel ke tiuj, kiuj volus iri de cxi tie al vi, ne povas, kaj oni ne povas transiri de tie al ni.


Y rumariˈ riyin xitzak pan ulef. Y yacˈariˈ tek xinwacˈaxaj jun chˈabel, y ri chˈabel riˈ nubij cˈa: Saulo, Saulo, ¿achique cˈa ruma achapon wokotaxic? xchaˈ. 	 Kaj mi falis sur la teron, kaj auxdis vocxon dirantan al mi:Sauxlo, Sauxlo, kial vi min persekutas?


Y ri Jesús paˈel cˈa apo chuwech ri aj kˈatbel tzij ri Poncio Pilato. Y ri aj kˈatbel tzij riˈ xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: ¿Yit cˈa riyit ri qui‑Rey ri israelitas? xchaˈ chare. Y ri Jesús xubij cˈa: Jaˈ (je), queriˈ. Can achiˈel ri xabij, xchaˈ. 	 Kaj Jesuo staris antaux la provincestro; kaj la estro demandis lin, dirante:CXu vi estas la Regxo de la Judoj? Kaj Jesuo diris al li:Vi diras.


Ruma tek ri Moisés rubin chic chique ri winek ronojel ri nubij chupan ri ley ri cˈo chi niquiben, xberucˈamaˈ cˈa pe quiquiqˈuel ri alaj tak wáquix, quiquiqˈuel ri achij tak qˈuisicˈ (cabras), y xuxol jubaˈ yaˈ riqˈui, cˈacˈariˈ xberucˈamaˈ pe jubaˈ rusmal carneˈl ri quek banon chare y jubaˈ kˈayis ri hisopo rubiˈ, y cˈacˈariˈ xuchicaj pa ruwiˈ ri wuj ri tzˈibatal wi ri ley y xuchicaj pa quiwiˈ quinojel ri winek chukaˈ. 	 CXar Moseo, parolinte cxiun ordonon laux la legxo al la tuta popolo, prenis la sangon de bovidoj kaj kaproj, kun akvo kaj lano skarlata kaj hisopo, kaj aspergis la libron mem kaj la tutan popolon,


Pero ri Jesús xubij cˈa chique: Chupan ri iley ri tzˈibatajnek ca, ri Dios nubij: Chiˈiwonojel riyix can yix dios chukaˈ. 	 Jesuo respondis:CXu ne estas skribite en via legxo:Mi diris:Vi estas dioj?


Xa rumacˈariˈ, quecˈareˈ rubanic ri cˈacˈacˈ trato ri xtinben chic quiqˈui ri israelitas, tek xtapon ri rukˈijul: Xtinyaˈ ri nuley pa tak quichˈobonic, y xtintzˈibaj chukaˈ pa tak cánima. Xquinoc qui‑Dios, y riyeˈ xqueˈoc nutinamit. Yariˈ ri trato ri xtinben quiqˈui. 	 Sed jen estas la interligo, kiun Mi faros kun la domo de Izrael Post tiu tempo, diras la Eternulo: Mi metos Miajn legxojn en ilian internon, Kaj sur ilia koro Mi ilin skribos, Kaj Mi estos ilia Dio, Kaj ili estos Mia popolo.


Y ri Esteban xubij: Ya cˈa Moisés riˈ ri xquetzelaj ri aj Israel y xquibij chare: ¿Achique xyaˈo kˈatbel tzij pan akˈaˈ y achique xbin chawe chi nakˈet tzij pa kawiˈ? Ya cˈa Moisés riˈ ri xutek ri Dios riche (rixin) chi ntoc ucˈuey quiche (quixin) y yeberucoloˈ pe ri pa quikˈaˈ ri aj Egipto riqˈui ri toˈonic nuyaˈ ri ángel chare, ri ángel ri xucˈut riˈ chuwech chupan ri juwiˈ kˈayis ri cˈo ruqˈuixal ri zarza nibix chare. 	 Tiun Moseon, kiun ili malakceptis, dirante:Kiu faris vin estro kaj jugxanto? tiun Dio sendis, por esti estro kaj savanto, per la mano de la angxelo, kiu aperis al li en la arbetajxo.


Y riyeˈ can quetaman cˈa chukaˈ chi tek can cˈa yin cˈajol na, xicˈojeˈ yan pe quiqˈui ri achiˈaˈ fariseos. Y ya cˈa riyoj fariseos ri más yojniman ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés. Y wi ta re kech aj Israel reˈ nicajoˈ niquikˈalajsaj, can nikˈalajin chi kitzij ri yitajin chubixic. 	 konante min jam longe, kaj sciante (se ili volus atesti), ke laux la plej severa sekto de nia religio mi vivis Fariseo.


Riyix mozos, can tinimaj quitzij ri ipatrón. Ma tiben ta chi xaxu (xaxe wi) tek yecˈo apo ri ipatrón iwuqˈui tek yixsamej jabel riche (rixin) chi niwajoˈ yixtzˈetetej chi can yix utzilaj tak mozos, ma que ta riˈ. Riyix nicˈatzin chi riqˈui ronojel iwánima tibanaˈ ri quisamaj, ruma ri Dios can yix rutzuliben wi pe chilaˈ chicaj. 	 Sklavoj, obeu en cxio al la sinjoroj laux la karno, ne per okulservo, kiel homplacxantoj, sed en simpleco de koro, timante la Sinjoron;


Y cˈacˈariˈ xubij chare ri Jesús: Ri ti numiˈal yawaˈ, y ya xa jubaˈ ma nicom ka. Tabanaˈ cˈa jun utzil jayaˈ ri akˈaˈ pa ruwiˈ riche (rixin) chi nicˈachoj y ma nicom ta, xchaˈ. Y riyaˈ can xucˈutulaˈ cˈa utzil chare ri Jesús. 	 kaj insiste lin petegis, dirante:Mia filineto estas en lasta ekstremo; venu do kaj metu viajn manojn sur sxin, por ke sxi savigxu kaj vivu.


Y xa utz ta chic, chi yix ta riyix ri yixtijon quiche (quixin) ri nicˈaj chic riqˈui ri ruchˈabel ri Dios. Ruma qˈuiy yan chic tiempo yixcˈo pa ruchˈabel, pero riyix xa cˈa nicˈatzin na itijoxic chupan ri nabey tak tijonic chare ri ruchˈabel ri Dios. Ruma ri ibanon wacami xa cˈa yix achiˈel na jun acˈal ri xa cˈariˈ nalex, ri xa cˈa xu (xe wi) tzˈumaj nrajoˈ y cˈa ma jane nutij ta wey. 	 CXar kvankam vi jam devus esti instruistoj, vi ankoraux bezonas, ke oni instruu al vi, kiaj estas la komencaj elementoj de la orakoloj de Dio, kaj vi farigxis bezonantoj de lakto kaj ne de solida nutrajxo.


Ruma ri xecamisan quiche (quixin) ri lokˈolaj tak awalcˈual y ri xecamisan quiche (quixin) ri profetas ri xekˈalajsan ri achˈabel, riyit can xayaˈ rutojbalil chique. Y can utz wi cˈa rubanic chique chi niquikum quicˈ, ruma can queriˈ rucˈamon chi naben chique. 	 cxar ili elversxis la sangon de sanktuloj kaj profetoj, kaj sangon Vi donis al ili trinki; ili tion meritas.


Ri winek ri xa más cˈa xquerajoˈ ruteˈ rutataˈ que chinuwech riyin, can ma rucˈamon ta chi ntoc wuche (wixin) riyin. Ri teˈej tataˈaj ri xa can más yecajoˈ ri calcˈual que chinuwech riyin, can ma rucˈamon ta chi yeˈoc wuche (wixin) riyin. 	 Kiu amas patron aux patrinon pli ol min, tiu ne estas inda je mi; kaj kiu amas filon aux filinon pli ol min, tiu ne estas inda je mi.