Pero jun cˈa chique ri achiˈaˈ ri nikˈaxan ri nubij ri ley xubij chare ri Jesús: Tijonel, tek riyit nabij queriˈ, ma xu (xe) ta wi chique ri fariseos nabij wi, xa can chake chukaˈ riyoj nabij wi, xchaˈ chare. 	 Kaj unu el la legxistoj responde diris al li:Majstro, dirante cxi tion, vi ankaux nin riprocxas.


Y xeˈapon cˈa pa tinamit Nazaret y chiriˈ xecˈojeˈ wi ka, riche (rixin) chi queriˈ can nibanatej na cˈa achiˈel ri tzˈibatal ca cuma ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Riyeˈ can quitzˈiban ca chi ri Jesús can cˈo na chi nibix nazareno chare. 	 kaj venis al kaj logxis en urbo nomata Nazaret, por ke plenumigxu tio, kio estis dirita per la profetoj, ke li estos nomata Nazaretano.


Ri chiriˈ chuwech apo ri lokˈolaj chˈaquet, cˈo cˈa jun achiˈel mar ri can achiˈel vidrio nitzuˈun y can junan riqˈui ri cristal. Pa nicˈaj cˈo ri lokˈolaj chˈaquet, y sutin apo rij cuma ye cajiˈ ri can qˈuiy runakˈ tak quiwech cˈo. Can nojnek cˈa quij riqˈui ri runakˈ tak quiwech. 	 kaj antaux la trono kvazaux vitra maro, simila al kristalo; kaj meze apud la trono kaj ronde cxirkaux la trono kvar kreitajxoj, plenaj de okuloj antauxe kaj malantauxe.


Pero chupan ri jun kˈij riche (rixin) ri Ajaf, riyin xinben cˈa jun achiˈel achicˈ ruma ri ruchukˈaˈ ri Lokˈolaj Espíritu, y xinwacˈaxaj cˈa chi cˈo jun ri nichˈo pe chuwij ri can riqˈui ruchukˈaˈ nichˈo, can achiˈel tek nikˈajan jun trompeta. 	 Mi min trovis en la Spirito en la tago de la Sinjoro, kaj mi auxdis malantaux mi grandan vocxon kvazaux de trumpeto,


Y rumacˈariˈ ri Pilato xutek ruchˈayic ri Jesús. 	 Tiam do Pilato prenis Jesuon kaj lin skurgxigis.


Y tek xnicˈajer ri kˈij, yacˈariˈ tak xoc kˈekuˈm ronojel ri ruwachˈulef. Y ri kˈekuˈm riˈ xqˈuis cˈa el cˈa pa tek a las tres ri tikakˈij. 	 Kaj kiam venis la sesa horo, farigxis mallumo sur la tuta lando gxis la nauxa horo.


Y ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xapon cˈa pa jun lugar ri nakaj nicanaj wi chare ri tinamit Cesarea ri nibix chukaˈ riche (rixin) ri Felipe chare. Xpe ri Jesús xucˈutuj cˈa chique ri rudiscípulos: ¿Achique cˈa niquibij ri winek chuwij riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, chi yin achique cˈa riyin? xchaˈ chique. 	 Kaj Jesuo, veninte en la regionojn de Cezarea Filipi, demandis siajn discxiplojn, dirante:Kiu, diras la homoj, ke mi, la Filo de homo, estas?


Yin cˈa riyin ri caxlan wey ri yiyaˈo ri cˈaslen. 	 Mi estas la pano de vivo.


Y ri runakˈ tak awech can yecˈatzin cˈa chawe, achiˈel nicˈatzin jun kˈakˈ riche (rixin) sakil. Ruma chi ri runakˈ tak awech wi ye utz, riyit yitcˈo pa jun sakil. Yacˈa wi ri runakˈ tak awech ma ye utz ta, riyit yitcˈo pa jun kˈekuˈm. 	 La lampo de via korpo estas via okulo; kiam via okulo estas sendifekta, via tuta korpo estas luma; sed kiam gxi estas malbona, via korpo ankaux estas malluma.


Y yequelesalaˈ chukaˈ ronojel quicosas ri malcaniˈ tak ixokiˈ. Y xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi can quenimex chi riyeˈ can ye utzilaj tak winek, yeyaloj tek niquiben orar. Pero riyeˈ can xtikˈax ruwiˈ ri rucˈayewal ri xtika pa quiwiˈ, ruma sibilaj qˈuiy quimac, xchaˈ ri Jesús. 	 kaj kiuj formangxas domojn de vidvinoj, kaj por preteksto longe pregxas. CXi tiuj ricevos pli severan kondamnon.


Yacˈa riyin nbij chi xabachique cˈa achi ri nutzuˈ jun ixok y can nurayij ruwech; ri nibano queriˈ, pa ránima xa can xmacun yan cˈa riqˈui ri jun ixok riˈ. 	 sed mi diras al vi, ke cxiu, kiu rigardas virinon, por deziri sxin, jam adultis je sxi en sia koro.


Rumacˈariˈ riyoj can ma yojtaneˈ ta chi nikamatioxij chare ri Dios iwuma riyix kachˈalal. Ruma tek xkatzijoj ri ruchˈabel ri Dios chiwe, can xicˈul wi. Y ma xibij ta ka chi xa ruchˈabel winek. Xa can xibij chi can ruchˈabel wi ri Dios. Y can kitzij wi chi queriˈ, y wacami ya cˈa chˈabel riˈ ri nisamej pan icˈaslen riyix ri iniman chic ri Jesucristo. 	 Pro cxi tio ankaux ni sencxese dankas Dion, ke ricevinte per nia parolo la vorton de Dio, vi akceptis ne la homan vorton, sed, kiel gxi vere estas, la Dian vorton, kiu ankaux energias en vi, kiuj kredas.


Can yacˈa chukaˈ riˈ tek xebecˈulun pe nicˈaj chic ángeles ri ye petenak chilaˈ chicaj y can sibilaj ye qˈuiy. Y riyeˈ niquiyaˈ cˈa rukˈij ri Dios, y niquibij: 	 Kaj subite estis kun la angxelo amaso de la cxiela armeo, lauxdante Dion, kaj dirante:


Y cˈacˈariˈ xchˈo cˈa chique ri achiˈaˈ ri can pa moc (comon) yekˈato tzij y xubij cˈa chique: Wech aj Israel, tinaˈ na ka iwiˈ y tichˈoboˈ na cˈa jabel achique ri xtiben chique re achiˈaˈ reˈ. 	 Kaj li diris al ili:Izraelidoj, estu singardaj rilate al cxi tiuj homoj pri tio, kion vi celas fari.


Y ri rajaf ri ulef xutek chic jun rumozo chucˈamaric ri uva kajbel riche (rixin) ri ulef. Pero ri achiˈaˈ kajoy tak ulef xa xquichop y xquichˈey. Qˈuiy cˈa pokon ri xquibanalaˈ y xquibilaˈ el chare, y majun chukaˈ uva kajbel riche (rixin) ri ulef xquiyaˈ ta el chare. 	 Kaj li sendis ankoraux alian sklavon, kaj lin ankaux ili skurgxis kaj malhonoris, kaj forsendis lin senhava.


Rumariˈ ri ma choj ta rucˈaslen, can tubanaˈ na cˈa ri xa ma choj ta. Y ri ucˈuayon jun cˈaslen tzˈil, can tubanaˈ na cˈa ri nurayij. Yacˈa ri choj rucˈaslen, can ma tujel ta cˈa rubanic. Y ri can rucˈuan jun lokˈolaj cˈaslen, can quecˈariˈ tubanaˈ apo. 	 La maljustulo ankoraux estu maljusta; kaj la malpurulo ankoraux estu malpura; kaj la justulo ankoraux faru juston; kaj la sanktulo ankoraux sanktigxu.


Y ri ye quivecinos xpe cˈa xibinriˈil chique, ruma ri xbanatej chiriˈ. Y ri xbanatej, xel cˈa rutzijol chiriˈ pa tak juyuˈ ri cˈo pa rucuenta ri Judea. 	 Kaj timo venis sur cxiujn, kiuj logxis cxirkaux ili, kaj tra la tuta monta regiono de Judujo disvastigxis rakonto pri cxio tio.


Y ri aj kˈatbel tzij riˈ qˈuiy mul nusiqˈuij (nroyoj) ri Pablo riche (rixin) chi nichˈo riqˈui, ruma xroyobej chi ri Pablo cˈo ta puek xutzuj (xusuj) chare riche (rixin) chi nucol el. Pero majun puek ri xutzuj (xusuj) ta chare. 	 Li ankaux esperis, ke mono estos donita de Pauxlo al li, por ke li lin liberigu; tial li des pli ofte venigis Pauxlon kaj interparoladis kun li.


Y riˈ ya ri Lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic ri xtzijox chiwe. Y ruma chi riyix ichapon el ri cˈacˈacˈ cˈaslen, rumariˈ tiyaˈ cˈa ca ronojel ruwech etzelal. Ma queˈikˈol ta chic ri winek. Y wi caˈiˈ ipalej xiben tek rubanon ca, tiyaˈ cˈa ca rubanic. Man cˈa itzel ta tinaˈ chare jun winek ri utz cˈo. Ni man cˈa queˈibilaˈ ta tzij chiquij nicˈaj chic winek xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi nikasaj quikˈij. 	 Formetinte do cxian malbonon kaj cxian trompon kaj hipokritecon kaj enviojn kaj cxiajn kalumniojn,


Wi cˈo jun chiwe riyix ri napon pa jun chic tinamit o cˈo jun ri petenak pa jun chic tinamit, tiyalaˈ cˈa iposada riqˈui ronojel iwánima. 	 estu gastamaj unu al alia sen murmurado;


Y wi nikabij chi majun kamac, can nikaben chare ri Dios chi xa jun aj tzˈucuy tzij. Y ri ruchˈabel man cˈo ta pa kánima. 	 Se ni diras, ke ni ne pekis, ni faras Lin mensoginto, kaj Lia vorto ne estas en ni.


nuchˈob ka: quitzolin na chic pa ránima ri winek ri acuchi (achique) xinel wi pe, nichaˈ cˈa. Y tek ri itzel espíritu riˈ nitzolin chic apo pa ránima ri winek, nril cˈa ri ránima ri winek riˈ achiˈel jun jay ri majun cˈo ta chupan, meson y wikon jabel. 	 Tiam gxi diras:Mi reiros al mia domo, el kie mi eliris. Kaj alveninte, gxi trovas gxin vakanta, balaita, kaj ornamita.


Ri nabey kˈij riche (rixin) ronojel semana nwajoˈ chi ijujunal riyix tiwelesaj ca ri niwajoˈ niyaˈ. Ri kachˈalal ri qˈuiy xquichˈec, qˈuiy jubaˈ ri tiquilesaj ca, y ri kachˈalal ri ma qˈuiy ta xquichˈec, tiquilesaj ca janipeˈ ri yecowin niquiyaˈ. Can ronojel cˈa semana tibanaˈ queriˈ, riche (rixin) chi cˈo chic ronojel tek xquinapon riyin y ma rajawaxic ta chi cˈariˈ nimol. 	 La unuan tagon de la semajno, cxiu el vi provizu cxe si laux tio, kion li prospere akiris, por ke ne estu kolektoj tiam, kiam mi venos.


Y yacˈariˈ tek riyaˈ xbeyacatej pe ri acuchi (achique) tzˈuyul wi, xuyaˈ ca ronojel ri cˈo chiriˈ, y xutzekelbej el ri Jesús. 	 Kaj li forlasis cxion, kaj levigxis, kaj sekvis lin.


Wacami tiwacˈaxaj na cˈa riyix beyomaˈ chi can rucˈamon chi yixokˈ, can tirakaˈ ichiˈ chi okˈej, ruma sibilaj qˈuiy ri tijoj pokonal ri xtipe pan iwiˈ. 	 Atentu nun, ricxuloj; ploregu kaj kriegu pro la mizeroj sur vin alvenontaj.


Y astapeˈ ta can xquicamisex, ruma ri samaj ri nben chicojol, pero riyin can yiquicot. Ruma riyix can cukul icˈuˈx riqˈui ri Dios y ri cukbel cˈuˈx riˈ can achiˈel jun ofrenda ri niyaˈ chare ri Dios, y ri nuquiqˈuel ri xtitix can xtoc chukaˈ jun ofrenda. Riche (rixin) chi queriˈ, riyix y riyin junan ta cˈa nikayaˈ jun ofrenda chare ri Dios. Y queriˈ riyin yiquicot iwuqˈui chiˈiwonojel. 	 Cetere, ecx se mi estas elversxata sur la oferon kaj servon de via fido, mi gxojas kaj kungxojas kun vi cxiuj;


Pero xa ta riyix yixtajin chubixic ri rukˈalajsan chiwe tek ntoc apo jun iwuqˈui ri xa ma runiman ta ri Cristo, o ntoc ta apo jun ri xa ma qˈuiy ta retaman chrij ri ruchˈabel ri Cristo, riyaˈ xtunaˈ ka pa ránima chi jun aj mac y rajawaxic chi nuchojmirisaj ri rucˈaslen chuwech ri Dios. Queriˈ xtunaˈ ruma ri yixtajin chubixic can nikˈax wi chuwech. 	 Sed se cxiuj profetos, kaj envenos nekredanto aux neklerulo, li estos konvinkata de cxiuj, li estos jugxata de cxiuj;


Y man cˈa queˈacˈul ta chˈabel ri ma riqˈui ta ri Dios ye petenak wi, ri xa ye riche (rixin) re ruwachˈulef y majun utz niquicˈom pe. Ruma ri winek ri jabel yequicˈul chˈabel ri achiˈel riˈ, xa yebe más chupan ri itzel cˈaslen. 	 Sed evitu profanajn babiladojn; cxar ili iros antauxen al pli multe da malpieco,


Can xinkˈalajsaj cˈa ri abiˈ chique ri achiˈaˈ ri xeˈayaˈ chuwe ri ye achaˈon chic pe chiquicojol ri winek chuwech re ruwachˈulef, ri can ye awuche (awixin) cˈa riyit y wacami riyeˈ can niquiben cˈa ri nubij ri achˈabel. 	 Mi elmontris Vian nomon al la homoj, kiujn Vi donis al mi el la mondo; Viaj ili estis, kaj al mi Vi ilin donis; kaj ili konservis Vian vorton.


Riyix ri yixetzelan ri nuchˈabel, titzuˈ cˈa ri nimalaj rucˈayewal ri nika pe pan iwiˈ, y quixqˈuis cˈa, ruma ri nimalaj rucˈayewal ri xtinyaˈ pan iwiˈ, can riche (rixin) cˈa chi nitij sibilaj pokon. Yacˈa riyix, can ma xtinimaj ta, astapeˈ cˈo jun ri niyaˈo rutzijol chiwe. 	 Rigardu, vi malestimantoj, kaj miru, kaj malaperu, CXar en via tempo Mi faras ion, Kion vi ne kredus, se oni rakontus al vi.


Ruma quinojel ri ye ucˈuan cˈa ruma ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios, yeriˈ ri can ye ralcˈual chic ri Dios. 	 CXar cxiuj, kiuj estas kondukataj de la Spirito de Dio, estas filoj de Dio.


Riyix can sibilaj wi icukuban icˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesucristo, can qˈuiy wi cˈa naˈoj cˈo iwuqˈui; y tek riyix nibij ri naˈoj riˈ jabel cˈa rubixic niben chare, can nitij ikˈij chi niben utzilaj samaj y queriˈ chukaˈ chi yojiwajoˈ. Pero rajawaxic chi tiqˈuiy ri utzil iwuqˈui riche (rixin) chi yeˈitoˈ ri nicˈaj chic kachˈalal ri can nicˈatzin quitoˈic. 	 Sed kiel al vi cxio abundas:fido kaj parolo kaj scio kaj fervoro kaj via amo al ni, tiel abundu al vi ankaux cxi tiu graco.


Y ruma ri Herodes xutzˈet chi ri xuben chare ri Jacobo xa can xka cˈa chiquiwech ri israelitas ri ma quiniman ta ri Jesucristo, riyaˈ xutek cˈa chukaˈ ruchapic ri Pedro. Reˈ xbanatej chupan ri nimakˈij pascua, tek nitij cˈa chukaˈ caxlan wey ri xa majun chˈom (levadura) riqˈui. 	 Kaj vidinte, ke tio placxas al la Judoj, li plue aldonis la areston de Petro. Kaj tiam estis la tagoj de macoj.


Ruma xa ya ri Babilonia ri xbano chique ri nicˈaj chic ruwachˈulef riche (rixin) chi xquiyec royowal ri Dios pa quiwiˈ, ruma xuben chique chi xquiyaˈ ca ri Dios. Can achiˈel xerukˈabarisaj ruma can ma niquinaˈ ta chic niquiben ri mac, achiˈel ri mac tek ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ niquicanolaˈ quiˈ chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. Ya chukaˈ ri Babilonia ri xbano chique ri aj kˈatbel tak tzij quiche (quixin) nicˈaj chic ruwachˈulef riche (rixin) chi xeka chupan ri mac riˈ. Y can ya chukaˈ ri Babilonia ri xbano chique ri yecˈayin chi xebeyomer ruma ri cˈayij ri xquibanalaˈ, ruma ri aj Babilonia xquicˈuaj jun itzel cˈaslen y rumariˈ xquisachalaˈ sibilaj qˈuiy puek, xchaˈ ri ángel. 	 CXar per la vino de la kolero de sxia malcxasteco falis cxiuj nacioj; kaj la regxoj de la tero malcxastis kun sxi, kaj la komercistoj de la tero ricxigxis per la potenco de sxia lukso.


Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca.Quecˈariˈ xtiquicˈulwachij ri winek riˈ, ruma can ma niquinimaj ta ri nubij ri ruchˈabel ri Dios. Y chukaˈ can queriˈ rubin ri Dios chi xtiquicˈulwachij. Yacˈa riyix can yix jumoc winek ri can riy chaˈon chic, y yix sacerdotes riche (rixin) ri nimalaj Dios. Y riyix chukaˈ can yix jun lokˈolaj tinamit, y can banon chiwe chi yix oconek rutinamit ri Dios. Queriˈ rubanon ri Dios chiwe ruma nrajoˈ chi nitzijoj chi Riyaˈ sibilaj utz iwuqˈui. Y ya Riyaˈ ri xelesan pe iwuche (iwixin) chupan ri kˈekuˈm y xixruyaˈ chupan ri lokˈolaj sakil ri cˈo riqˈui Riyaˈ. 	 Sed vi estas raso elektita, pastraro regxa, nacio sankta, popolo Diposedata, por ke vi proklamu la gloron de Tiu, kiu vokis vin el mallumo en Sian lumon mirindan;


Ruma chi ri Dios xiruchaˈ riyin ri rusamajel ri xa majun oc nukˈij. Y janipeˈ ri xtibe apo, ri winek xtiquibij chi jabel ruwanukˈij. 	 CXar Li rigardis la humilecon de Sia sklavino; CXar jen de nun cxiuj generacioj nomos min felicxa.


Y ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, xquibij cˈa chare ri Jesús: Kitzij wi cˈa ri nikabij chawij chi riyit xa yit jun winek ri yape pa Samaria y cˈo itzel espíritu awuqˈui, xechaˈ chare. 	 La Judoj respondis kaj diris al li:CXu ne prave ni diras, ke vi estas Samariano kaj havas demonon?


¿Achique ta cˈa jun ri man ta xtuxibij riˈ chawech? ¿Y achique ta cˈa jun ri man ta xtuyaˈ akˈij, riyit Ajaf? Ruma xaxu (xaxe) wi cˈa riyit ri can yit lokˈolaj wi. Y rumariˈ ronojel ri ruwachˈulef xquepe chuyaˈic akˈij, ruma xkˈalajin yan chi can choj wi ri kˈatoj tzij xaben. Queriˈ niquibij ri bix riˈ. 	 Kiu ne timos, ho Sinjoro, kaj ne gloros Vian nomon? cxar Vi sola estas sankta; cxar cxiuj nacioj venos kaj adorklinigxos al Vi; cxar Viaj justajxoj elmontrigxis.


Y quecˈareˈ ri nubij ri cˈambel tzij riˈ: Ri ijaˈtz junan nuben riqˈui ri ruchˈabel ri Dios. 	 La parabolo estas jena:La semo estas la vorto de Dio.


Jabel ruwaˈikˈij riyix ri yixnum wacami, ruma ri Dios xtuben cˈa chiwe chi xquixnoj na chi utz. Jabel ruwaˈikˈij riyix ri yixokˈ, ruma ri Dios xtuben chiwe chi ma xquixokˈ ta chic y xa xquixbetzeˈen. 	 Felicxaj estas vi, kiuj nun malsatas, cxar vi satigxos. Felicxaj estas vi, kiuj nun ploras, cxar vi ridos.


Tek riyin xintzˈibaj el ri wuj ri xintek el chiwe, ma xu (xe) ta wi cˈa ruma ri jun kachˈalal ri xbano ri mac. Y ma xu (xe) ta wi chukaˈ ruma ri jun chic kachˈalal ri achoj chare xban wi ri pokon. Ma que ta riˈ. Xa can riche (rixin) cˈa chi tiwetamaj y tikˈalajin chiwech chi riyoj can sibilaj wi cˈa nikajoˈ yixkatoˈ, riche (rixin) chi man ta nicˈulwachitej chic queriˈ chicojol. Ri Dios can nutzˈet wi cˈa pe chi queriˈ. 	 Tial kvankam mi skribis al vi, tamen tio estis ne pro tiu, kiu faris la malbonon, nek pro tiu, kiu suferis la malbonon, sed por ke via zorgemo por ni elmontrigxu al vi mem antaux Dio.


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri winek chi quetzˈuyeˈ ka ri pan ulef. 	 Kaj li ordonis al la homamaso sidigxi sur la tero;


Yacˈa ri achi mozo achoj riqˈui banon wi ri cˈas, ma xrajoˈ ta achiˈel ri xbix chare y rumariˈ xbe pa kˈatbel tzij y xberuyaˈ ca pa cárcel, riche (rixin) chi queriˈ tek rutojon chic na ca rucˈas, cˈacˈariˈ utz chi ntel pe. 	 Sed li ne volis; sed foriris kaj jxetis lin en malliberejon, gxis li pagos tion, kio estas sxuldata.


Cˈo chic cˈa ri Juan pa cárcel, tek ri Jesús xbe pa Galilea. Ri Jesús nutzijoj cˈa ri lokˈolaj chˈabel ri nichˈo chrij ri rajawaren ri Dios, 	 Kaj post kiam Johano estis arestita, Jesuo iris en Galileon, predikante la evangelion de Dio,


Achique cˈa winek ri ruyon riyaˈ nukˈalajsaj ka riˈ, can nrajoˈ cˈa chi niyaˈox (nyaˈ) rukˈij cuma ri winek. Yacˈa riyin nwajoˈ chi riyix niyaˈ ta rukˈij rucˈojlen ri Dios ri yin takayon pe. Y yariˈ nikˈalajsan wuche (wixin) chi can kitzij wi ri nbij y majun etzelal wuqˈui. 	 Kiu parolas el si mem, tiu celas sian propran gloron; sed kiu celas la gloron de Tiu, kiu lin sendis, tiu estas verema, kaj maljusteco ne estas en li.


Ruma ri samaj riche (rixin) ri Lokˈolaj Espíritu can nuben cˈa chiwe riyix chi niben ri utz, ri choj y nitzekelbej ri kitzij. 	 (cxar la frukto de la lumo estas en cxia boneco kaj justeco kaj vero),


Ruma riyin nxibij jubaˈ wiˈ yinapon chilaˈ iwuqˈui, ruma riqˈui jubaˈ xa ma choj ta benak ri icˈaslen, xa ma yixtajin ta chubanic achiˈel ri nwajoˈ riyin. Y wi ta queriˈ ibanon tek yixinwil, riyin cˈo chi xtinben ri nicˈatzin chi nben, y xa ma ya ta chic ri achique iwoyoben chi nbenbanaˈ iwuqˈui, xa ma ya ta chic samaj riˈ ri nbenbanaˈ ca chicojol. Riyin nxibij jubaˈ wiˈ chi cˈo oyowal chicojol, xa itzel ninaˈ riyix chique ri nicˈaj chic ruma ri utz yecˈo, chukaˈ yecˈo ri nipe coyowal, xa ma junan ta iwech ibanon, cˈo itzel tak tzij yeˈibilaˈ chiquij ri nicˈaj chic, yixtzijon chiquij nicˈaj chic winek, majun quikˈij niben chique ri nicˈaj chic kachˈalal, y yecˈo chukaˈ ri xa ma pa rucholaj ta chic ri yixtajin, xa ya chic riˈ ri xquenchojmirisaj. 	 CXar mi timas, ke veninte, mi iel ne trovos vin tiaj, kiajn mi volas; kaj ke mi mem estos trovata tia, kian vi ne volas; ke iel estos malpaco, jxaluzo, koleroj, partioj, kalumnioj, murmurado, sxveligxoj, tumultoj;


Rumariˈ, tiwetamaj chi ri Cristo can xtipe na wi pa sutzˈ. Y quinojel xquetzˈeto riche (rixin). Hasta ri winek ri xetekˈun el ri ruchˈacul ri Jesucristo hasta riyeˈ xtiquitzˈet na chukaˈ. Can quinojel cˈa ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef xqueˈokˈ tek xtiquitzˈet Riyaˈ. Jaˈ (je), can que wi riˈ xtibanatej. 	 Jen li venas kun la nuboj; kaj lin vidos cxiu okulo, kaj tiuj, kiuj lin trapikis; kaj cxiuj gentoj de la tero ploros pro li. Vere, Amen.


Can chilaˈ wi cˈa pan Egipto xebecˈojeˈ wi y xetzolin pan Israel cˈa ya tek caminek chic ri rey Herodes. Riche (rixin) chi queriˈ can nibanatej na cˈa ri rukˈalajsan ri Ajaf Dios chuwech ri jun profeta ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Ri tzˈibatal cˈa ca nubij: Pan Egipto cˈa cˈo wi ri nucˈajol tek xinsiqˈuij (xinwoyoj). Quecˈariˈ ri rubin ri Dios. 	 kaj restis tie gxis la morto de Herodo; por ke plenumigxu tio, kion la Eternulo parolis per la profeto, dirante:El Egiptujo Mi vokis Mian filon.


Y ri principaliˈ tak sacerdotes y ri aj tzˈibaˈ riˈ xequitek cˈa pe nicˈaj chic achiˈaˈ ri can choj ri quicˈaslen nikˈalajin, pero xa ma ye que ta riˈ. Queriˈ xquiben ruma chi can nicajoˈ chi ri Jesús nitzak ta pa quikˈaˈ riqˈui ri chˈabel ri nubij. Y wi can nika cˈa pa quikˈaˈ, niquiyaˈ pa rukˈaˈ ri aj kˈatbel tzij. 	 Kaj ili observis lin, kaj elsendis spionojn, kiuj sxajnigis sin justaj, por ke ili ekkaptu lian parolon, celante transdoni lin al la potenco kaj auxtoritato de la provincestro.


Y ri ye rudiscípulos ri Juan ri Bautista xbequitzijoj cˈa chare ronojel ri nuben ri Jesús. Rumariˈ ri Juan xerusiqˈuij (xeroyoj) ye caˈiˈ chique ri ye rudiscípulos, 	 Kaj la discxiploj de Johano sciigis lin pri cxio tio.


Yecˈo cˈa achiˈaˈ ri ye petenak pa rucuenta ri Judea ri xeˈapon ri chiriˈ pan Antioquía, tinamit ri cˈo pa ruwachˈulef Siria, y niquibilaˈ cˈa chique ri kachˈalal: Riyix riche (rixin) chi niwil ri colotajic, cˈo chi niban ri circuncisión chiwe, achiˈel ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés, xechaˈ chique. 	 Kaj iuj homoj vojagxis tien el Judujo, kaj instruis la fratojn:Se vi ne cirkumcidigxos laux la moro de Moseo, vi ne povas savigxi.


Xa junan cˈa riqˈui ri ijaˈtz riche (rixin) ri mostaza ri nitic ka pan ulef. Ruma yariˈ ri ijaˈtz ri más tak cocoj ri cˈo chuwech re ruwachˈulef. 	 Al sinapa semeto, kiu, kiam gxi estas semita sur la teron, estas pli malgranda ol cxiuj aliaj semoj, kiuj estas sur la tero,


Y tek ye waynek chic cˈa jabel ri winek riˈ, ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Ticˈoloˈ cˈa pe ronojel ri caxlan wey y car ri ma xqˈuis ta, ruma ma nwajoˈ ta cˈa chi cˈo ta yecˈojeˈ ca queriˈ. 	 Kaj kiam ili satigxis, li diris al siaj discxiploj:Kolektu la postrestantajn fragmentojn, por ke nenio perdigxu.


Ruma tek nimol iwiˈ, yecˈo kachˈalal ri xa niquitij yan ka ri quicˈuan apo y ma niquiyaˈ ta ca jubaˈ chique ri kachˈalal ri majun cˈo quiqˈui. Y rumariˈ, yecˈo cˈa ri xa majun niquitij ca, y yecˈo nicˈaj hasta yekˈaber el. 	 cxar en via mangxado cxiu antaux alia prenas sian propran vespermangxon; kaj unu malsatas, kaj alia drinkas.


Ri Tataˈixel ri yin takayon pe, can cˈo wi rucˈaslen y ruma chukaˈ Riyaˈ cˈo nucˈaslen. Y can queriˈ cˈa chukaˈ ri winek ri xquinquicˈul riyin, can xquecˈaseˈ wi wuma riyin. 	 Kiel la vivanta Patro min sendis, kaj mi vivas pro la Patro, tiel, kiu min mangxas, tiu vivos pro mi.


Y astapeˈ can kitzij wi chi riyoj xa yoj winek achiˈel ri nibix chikij, pero riyoj ma ya ta ri kachukˈaˈ ka riyoj ri nikacusaj tek nikaben chˈaˈoj riqˈui ri itzel winek. 	 CXar kvankam ni iradas en karno, tamen ni ne militadas laux karno


Queriˈ nubij ri ruchˈabel ri Dios. Y ruma cˈa ri quereˈ ye banatajnek, rumacˈariˈ riyix xa xtelesex ri rajawaren ri Dios pan ikˈaˈ y xtiyaˈox (xtyaˈ) chic chique nicˈaj chic winek ri can xtiwachin wi pa quicˈaslen. 	 Tial mi diras al vi:La regno de Dio estos prenita for de vi, kaj estos donita al nacio, kiu liveros gxiajn fruktojn.


Ruma chi riyaˈ sibilaj yojrajoˈ riyoj israelitas, y chukaˈ xuben jun jay ri nikamol wi kiˈ, riche (rixin) chi nikacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios, xechaˈ. 	 cxar li amas nian nacion, kaj li mem konstruigis por ni la sinagogon.


Y can cˈa nichˈo na cˈa ri Jesús quiqˈui ri ye rudiscípulos, tek cˈa xquitzˈet xeˈapon ye qˈuiy winek quiqˈui. Y can ya cˈa jun chique ri ye cablajuj discípulos, ri Judas rubiˈ, ri ucˈuayon apo quibey ri winek riˈ. Y ri Judas xjel apo riqˈui ri Jesús riche (rixin) chi xutzˈumaj (xutzˈubaj) ruchiˈ. 	 Dum li ankoraux parolis, jen homamaso; kaj tiu, kiu estis nomata Judas, unu el la dek du, iris antaux ili, kaj alproksimigxis al Jesuo, por kisi lin.


Y xabachique cˈa winek ri niyokˈon chuwij riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, cˈa nicuyutej na rumac. Yacˈa ri niyokˈon chrij ri Lokˈolaj Espíritu, man cˈa xticuyutej ta rumac. 	 Kaj por cxiu, kiu parolos vorton kontraux la Filo de homo, estos pardono; sed por tiu, kiu blasfemas kontraux la Sankta Spirito, ne estos pardono.


Y ri Jesús y ri ye rudiscípulos xeˈapon cˈa ri jucˈan chic ruchiˈ choy, ri chiriˈ pa jun lugar ri Gadara rubiˈ. 	 Kaj ili venis trans la maron en la landon de la Gerasenoj.


Y ma xu (xe) ta wi kachˈacoj riyoj ri nucˈom pe rucˈayewal chare, xa can queriˈ chukaˈ nuben chare ri rachoch ri ka‑dios Diana, ruma majun rukˈij niban ca chare. Y wi queriˈ niban chare, netzelex cˈa ca ri nimalaj ka‑dios, jun dios ri can niquiyaˈ chukaˈ rukˈij ri winek ri yecˈo pa ronojel tinamit ri yecˈo pa rucuenta re Asia y ri yecˈo pa rucuenta nicˈaj chic ruwachˈulef, xchaˈ. 	 kaj estas dangxero, ne sole ke cxi tiu nia metio estos malestimata, sed ankaux ke la templo de la granda diino Artemis estos malsxatata; kaj eble estos senigita je sia majesto tiu, kiun la tuta Azio kaj la tuta mondo adoras.


Xintek yan el jun wuj chique ri kachˈalal ri nibix iglesia chique ri yecˈo chiriˈ pan atinamit. Yacˈa ri achi ri Diótrefes rubiˈ ma xunimaj ta ri xinbij, ruma can runimirisan riˈ y nika chuwech chi ruyon riyaˈ ri cˈo rukˈij chiquicojol ri kachˈalal. 	 Mi skribis iom al la eklezio; sed Diotrefes, kiu amas la estrecon inter ili, nin ne akceptas.


Yacˈareˈ nicˈachoj ri trato ri xinben quiqˈui. Chi riyin xtincuy ri quimac, 	 Kaj cxi tio estos Mia interligo kun ili, Kiam Mi forigos iliajn pekojn.


Y riyaˈ xubij cˈa chukaˈ chuwe: Ri Dios ri quiche (quixin) ri ye katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca, xaruchaˈ riche (rixin) chi nawetamaj ri ruraybel Riyaˈ y riche (rixin) chukaˈ xatzˈet ri Ajaf Jesucristo ri can choj wi, y xawacˈaxaj ri ruchˈabel. 	 Kaj li diris:La Dio de niaj patroj difinis vin, por ke vi sciu Lian vojon kaj vidu la Justulon kaj auxdu vocxon el lia busxo.


Sibilaj ta xtinimirisex rubiˈ ri Ajaf Dios kiche (kixin) riyoj ri yoj aj Israel, ruma yojrunataj pe riyoj ri yoj rutinamit, y yojrucol. 	 Benata estu la Eternulo, la Dio de Izrael, CXar Li vizitis Sian popolon kaj faris por ili elacxeton,


Can queriˈ chukaˈ nbanon riyin riqˈui ri Nataˈ. Riyaˈ retaman nuwech riyin, y riyin wetaman ruwech Riyaˈ. Y riyin nyaˈ cˈa nucˈaslen cuma ri nucarneˈl. 	 tiel same, kiel la Patro min konas, kaj mi konas la Patron; kaj mi demetas mian vivon por la sxafoj.


Ri ka‑Dios ri can cˈo wi rukˈij rucˈojlen y sibilaj rubeyomal cˈo, xtuyaˈ cˈa ronojel ri nicˈatzin chiwe ruma xa jun chic ibanon riqˈui ri Cristo Jesús. 	 Kaj mia Dio satigos cxian vian bezonon, laux Sia ricxo en gloro en Kristo Jesuo.


Y yecˈo cˈa nicˈaj chic winek, ri xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi niquitojtobej ri Jesús, xquibij cˈa chare chi tubanaˈ cˈa chi cˈo jun retal nibanatej chuwech ri caj. 	 Kaj aliaj, tentante lin, postulis de li signon el la cxielo.


Y rumariˈ tek riyin oxiˈ yan mul ncˈutun utzil chare ri Ajaf Jesucristo chi trelesaj el ri kˈaxon ri nibano chuwe chi ntij pokonal. 	 Pri tio mi petegis trifoje la Sinjoron, ke gxi foriru de mi.


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ chare ri xsiqˈuin (xoyon) riche (rixin): Tek nawajoˈ cˈa chi cˈo yepe awuqˈui riche (rixin) chi noquibanaˈ jun waˈin, ma xaxu (xaxe) ta wi ri awachibil, ri ateˈ atataˈ, ri ye awachˈalal, y ri avecinos ri ye beyomaˈ ri yeˈasiqˈuij (yeˈawoyoj), ruma chi riyeˈ xa can yecowin chukaˈ yatquisiqˈuij (yatcoyoj) riyit pa jun waˈin pa cachoch, y riqˈui riˈ xa can xtiquiyaˈ yan el ri rajel ruqˈuexel chawe. 	 Kaj li diris al tiu, kiu lin invitis:Kiam vi faras tagmangxon aux vespermangxon, ne voku viajn amikojn, nek viajn fratojn, nek viajn parencojn, nek viajn ricxajn najbarojn, por ke ne okazu, ke ili ankaux invitos vin, kaj vi ricevos rekompencon.


Y yacˈariˈ tek xeˈapon ri rudiscípulos y riyeˈ jun wi jubaˈ xquinaˈ ruma nitzijon riqˈui jun ixok aj Samaria. Pero ri discípulos majun xquibij chare ri Jesús: ¿Achique nacˈutuj chare? o ¿Achique ri natzijoj riqˈui? Majun cˈa xquicˈutuj ta chare. 	 Kaj cxe tio venis liaj discxiploj, kaj ili miris, ke li parolas kun virino; tamen neniu diris:Kion vi volas? aux:Kial vi parolas kun sxi?


Y ri achiˈaˈ fariseos xquicˈaxaj cˈa ri xubij ri Jesús, rumariˈ xquibanalaˈ apo quipalej chuwech, ruma chi riyeˈ can benak cánima chrij ri beyomel. 	 Kaj la Fariseoj ankaux, kiuj estis monavidaj, auxdis cxion tion, kaj ili lin mokis.


Riyin ri Juan, yin anciano chiquicojol ri kachˈalal, ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chawe riyit wachˈalal ixok ri can yit chaˈon ruma ri Dios, y chique chukaˈ ri awal. Riyin can kitzij chi yixinwajoˈ. Y ma xu (xe) ta wi riyin ri yinajowan iwuche (iwixin), xa can yixcajoˈ chukaˈ quinojel ri nicˈaj chic kachˈalal ri quetaman chic ri kitzij. 	 La presbitero al la elektita sinjorino kaj sxiaj infanoj, kiujn mi amas en la vero; kaj ne mi sola, sed ankaux cxiuj, kiuj konas la veron;


Ri caˈiˈ achiˈaˈ riˈ, can yacˈariˈ xquiyaˈ ca ri chapoj car y xquitzekelbej el. 	 Kaj ili tuj forlasis la retojn, kaj sekvis lin.


Pero yecˈo chic cˈa nicˈaj achiˈaˈ ri ye aj pa Chipre y ye aj pa Cirene ri xeˈapon pan Antioquía, y can ma xu (xe) ta wi cˈa chique ri winek israelitas xquitzijoj wi ri lokˈolaj ruchˈabel ri Ajaf Jesús ri niyaˈo colotajic, xa can xquitzijolaˈ cˈa chukaˈ chique ri winek ri yechˈo griego. 	 Sed iuj el ili, viroj el Kipro kaj Kireno, veninte en Antiohxian, parolis al la Grekoj ankaux, predikante la Sinjoron Jesuo.


Pero ri Jesús xubij: Majun cˈa chique ta riyeˈ ri xmacun, riche (rixin) chi quereˈ xucˈulwachij re jun achi reˈ. Ni riyaˈ, ni ri ruteˈ rutataˈ. Riyaˈ can quecˈareˈ rubanon pe pa ralaxic, riche (rixin) chi xtikˈalajin ri samaj ri xtuben ri Dios riqˈui. 	 Jesuo respondis:Nek cxi tiu viro pekis, nek liaj gepatroj; sed por ke la faroj de Dio aperu en li.


Rumariˈ xepe ri soldados xequikupilaˈ ca ri coloˈ ri achoj riqˈui ximiben wi ri ti coˈol lancha chuwech ri barco, riche (rixin) chi ri ti lancha riˈ tibe na ca. 	 Tiam la soldatoj detrancxis la sxnurojn de la boato, kaj lasis gxin defali.


Ruma xa utz chi xcˈayix ta re akˈom reˈ chi más oxiˈ ciento denarios y ri rajel xa xyaˈox (xyaˈ) ta chique ri pobres, xechaˈ. Y qˈuiy cˈa ri niquibij apo chare ri ixok. 	 CXar cxi tiun sxmirajxon oni povus vendi por pli ol tricent denaroj, kaj doni al malricxuloj. Kaj ili murmuris kontraux sxi.


Y can yacˈariˈ xtzak ka ri ixok chiriˈ chuwech ri Pedro, y xcom ka. Tek xeˈoka cˈa ri cˈajolaˈ ri xebemuku ca ri Ananías, y xquitzˈet chi caminek chic chukaˈ ri ixok, xquicˈuaj y xbequimukuˈ ca riqˈui ri rachijil. 	 Kaj sxi tuj falis apud liaj piedoj kaj senspirigxis; kaj la junuloj eniris, kaj trovis sxin mortinta, kaj sxin forportis kaj enterigis apud sxia edzo.


Xa can riqˈui cˈa ri lokˈolaj ruquiqˈuel ri Cristo xixcol wi pe. Riyaˈ can achiˈel jun alaj carneˈl ri nicamisex chuwech ri Dios; carneˈl ri majun ruyabil y jabel chˈajchˈoj. 	 sed per multekosta sango, kiel de sxafido senmakula kaj sendifekta, la sango de Kristo;


Riyin ri Pablo, yin jun ruˈapóstol ri Jesucristo ruma yariˈ ri ruraybel ri Dios. Y ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chiwe riyix lokˈolaj tak wachˈalal, ri yixcˈo pa tinamit Efeso; riyix ri can cukul wi icˈuˈx riqˈui ri Cristo Jesús. 	 Pauxlo, apostolo de Jesuo Kristo per la volo de Dio, al la sanktuloj, kiuj estas en Efeso, kaj al la fideluloj en Kristo Jesuo:


Y chukaˈ ri Dios cˈo nubij chupan ri ruchˈabel ri tzˈibatal ca, chiquij ri katiˈt kamamaˈ: Ma xqueˈoc ta chupan ri uxlanen ri nyaˈ riyin, nichaˈ. 	 kaj ankaux jene: Ili ne venos en Mian ripozejon.


Y chukaˈ ri jun achi ri Nicodemo rubiˈ, ri achi ri xapon riqˈui ri Jesús pa jun chakˈaˈ, xapon cˈa chupan ri hora riˈ, rucˈuan apo mirra xolon riqˈui nicˈaj chic quiwech akˈom ri jubul ruxlaˈ. Y rucˈuan cˈa apo achiˈel xa jun quintal ri akˈom riˈ. 	 Venis ankaux Nikodemo (tiu, kiu unue venis al Jesuo nokte), portanta miksajxon de mirho kaj aloo, cxirkaux cent funtoj.


Y tek cˈa yetajin na cˈa chi waˈin, ri Jesús xucˈom cˈa apo jun caxlan wey y tek rucˈutun chic ri rubendición ri Dios pa ruwiˈ, xuwechˈelaˈ ri caxlan wey riˈ y xuyaˈ chique ri rudiscípulos, y xubij cˈa chique: Ticˈamaˈ y titijaˈ re caxlan wey reˈ. Ruma yacˈareˈ ri nuchˈacul. 	 Kaj dum ili mangxis, Jesuo prenis panon, kaj beninte, dispecigis gxin kaj donis al la discxiploj, kaj diris:Prenu, mangxu; cxi tio estas mia korpo.


Y ruma can sibilaj nim ri cakˈikˈ ri nimiyon kiche (kixin), y qˈuiy yan kˈij ri ma katzˈeton ta chic ruwech ri kˈij, ni quiwech ri chˈumilaˈ, rumacˈariˈ xa kacamic chic koyoben y man chic koyoben ta chi yojcolotej. 	 Kaj kiam dum multe da tagoj nek suno nek steloj ekbrilis sur nin, kaj uragano nemalgranda cxirkauxis nin, fine cxia espero pri nia savo estis forprenita.


Y can quixcˈojeˈ cˈa chupan ri ajowabel riche (rixin) ri Dios ri cˈo pan iwiˈ. Y tiwoyobej cˈa apo ri kˈij tek ri Kajaf Jesucristo xtujoyowaj cˈa iwech y xtuyaˈ ri icˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 konservu vin en la amo al Dio, atendante la kompaton de nia Sinjoro Jesuo Kristo por eterna vivo.


Y ronojel ri xerubanalaˈ ri Jesús ri pa Jerusalem y ri pa tak nicˈaj chic tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Judea, can xkatzˈet cˈa riyoj ri yoj apóstoles riche (rixin) Riyaˈ. Y yacˈariˈ ri nikakˈalajsaj chiquiwech ri winek. Ri Jesús xbajix cˈa chuwech jun crusin cheˈ riche (rixin) chi xcamisex. 	 Kaj ni estas atestantoj pri cxio, kion li faris en la lando de la Judoj kaj en Jerusalem; lin oni mortigis, pendigante lin sur lignajxo.


Y konojel riyoj ketaman y nikatzijoj chi ya ri Dios ri xbano chare ri Jesús riche (rixin) chi xbecˈastej pe. 	 CXi tiun Jesuon relevis Dio, pri kio ni cxiuj estas atestantoj.


Y wi man ta xipe riyin chuwech re ruwachˈulef chukˈalajsaxic ri nuchˈabel, riyeˈ can ta yecowin niquibij chi majun quimac. Yacˈa re wacami, ruma riyin xipe chuwech re ruwachˈulef y xinquetzelaj, rumariˈ riyeˈ can ma xquecowin ta xtiquibij chi majun quimac. 	 Se mi ne estus veninta kaj parolinta al ili, ili ne havus pekon; sed nun ili ne havas pretekston por sia peko.


Ruma yecˈo nicˈaj achiˈaˈ ri ekal ye oconek chicojol y niquicˈut chˈabel ri man achiˈel ta nubij ri ruchˈabel ri Dios, y tek niquicˈut ri chˈabel riˈ chiwech, ma ninabej ta. Ri achiˈaˈ riˈ can ojer chic tibix pe ruma ri Dios chi xtipe nimalaj rucˈayewal pa quiwiˈ, ruma itzel cˈaslen quicˈuan chuwech ri Dios. Y ruma chi ri Dios ruyaˈon rutzil pa kawiˈ y rucuyun kamac, riyeˈ xa can ma niquixibij ta chic quiˈ chi yequibanalaˈ ronojel ruwech etzelal. Chukaˈ ri achiˈaˈ riˈ can ma niquiyaˈ ta pa cuenta ri Dios chi xaxu (xaxe) wi Riyaˈ ri cˈo rukˈatbel tzij pa kawiˈ, y ma niquiyaˈ ta chukaˈ pa cuenta ri Kajaf Jesucristo. 	 CXar ensxteligxis iuj homoj, jam antaux longe destinitaj por cxi tiu kondamno, malpiuloj, sxangxante la gracon de nia Dio en dibocxecon, kaj malkonfesante la solan Estron kaj nian Sinjoron Jesuo Kristo.


Y ri tzˈuyul pa ruwiˈ ri lokˈolaj chˈaquet riˈ, can achiˈel cˈa nitzuˈun ri abej ri nibix jaspe y cornalina chique, can sibilaj cˈa nitzˈitzˈan. Ri lokˈolaj chˈaquet riˈ sutin cˈa pe rij ruma jun xcokˈaˈ. Y ri xcokˈaˈ riˈ rex cˈa nitzuˈun, achiˈel ri abej ri nibix esmeralda chare. 	 kaj la Sidanto estis en aspekto simila al sxtono jaspisa kaj sardia; kaj jen cxielarko cxirkaux la trono, aspekte simila al smeraldo.


Y ri kachˈalal ri quiquiran el quiˈ ruma ri tijoj pokonal ri xquikˈaxaj tek xcamisex ri Esteban, yecˈo xebe cˈa pa Fenicia, yecˈo chukaˈ xebe cˈa pa Chipre, y yecˈo xebe cˈa pan Antioquía, y niquitzijoj cˈa ri ruchˈabel ri Dios xaxu (xaxe wi) chique ri winek ri can ye israelitas wi. 	 Tiuj do, kiuj dispeligxis pro la suferado, kiu okazis pro Stefano, vojagxis gxis Fenikio kaj Kipro kaj Antiohxia, priparolante la vorton al neniu krom nur Judoj.


Xquinquichˈey, y cˈacˈariˈ xquinquicamisaj. Pero pa rox kˈij xquicˈastej cˈa pe, xchaˈ ri Jesús. 	 kaj ili skurgxos kaj mortigos lin; kaj la trian tagon li relevigxos.


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: ¿Achique cˈa rubin ca ri Moisés chiwe chi niben? xchaˈ chique. 	 Kaj li responde diris al ili:Kion Moseo ordonis al vi?


Ri winek ri xtitzak cˈa chuwech re jun abej reˈ, can xtuquiraj riˈ chuwech. Y ri winek ri xtika ri abej riˈ chrij, can xticˈajtej cˈa, xchaˈ ri Jesús. 	 Kaj kiu falas sur tiun sxtonon, tiu rompigxos; sed sur kiun gxi falos, gxi tiun polvigos.


Y tek xapon cˈa ri hora, ri Jesús y ri cablajuj apóstoles xetzˈuyeˈ apo ri pa mesa. 	 Kaj kiam alvenis la horo, li sidigxis, kaj la apostoloj kun li.


Y chukaˈ Riyaˈ can xtukˈalajsaj chi ri Dios can xtukˈet wi tzij pa quiwiˈ ri winek, ruma wacami ya kˈaton chic tzij pa ruwiˈ ri itzel winek ri chapayon riche (rixin) re ruwachˈulef. 	 rilate jugxon, cxar la estro de cxi tiu mondo estas jugxita.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Ri nika chuwech ri Dios chi niben riyix, ya ri yininimaj riyin ri xitak pe ruma Riyaˈ. 	 Jesuo respondis kaj diris al ili:Jen la faro de Dio:kredi al tiu, kiun Li sendis.


Y ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, ma xu (xe) ta wi cˈa riche (rixin) chi nikˈalajin achique rubaniquil tek ri Abraham xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac, 	 Kaj ne por li sola estis skribite, ke gxi estis kalkulita al li;


Y jalajoj ruwech samaj ri nikaben pa rusamaj ri Dios, pero xaxu (xaxe wi) jun Rajaf re samaj reˈ; y riˈ ya ri Ajaf. 	 Kaj ekzistas diverseco de servoj, kaj la sama Sinjoro.


Ri Melquisedec ma tzˈibatajnek ta ca wi xecˈojeˈ ruteˈ rutataˈ, ni ma tzˈibatajnek ta ca chukaˈ wi xecˈojeˈ ratiˈt rumamaˈ. Ma nikˈalajin ta wi xalex y wi xcom. Rumariˈ tek nikˈalajin chi riyaˈ jun sacerdote ri majun bey xtijalatej ta, can achiˈel ri Rucˈajol ri Dios. 	 senpatra, senpatrina, sengenealogia, havanta nek komencon de tagoj, nek finon de vivo, sed similigita al la Filo de Dio), restas pastro por cxiam.


Y jun cˈa chique ri yecˈo riqˈui ri Jesús chiriˈ, xrelesaj ri ruˈespada y xusoc ri rumozo ri nimalaj sacerdote y can ya ri ruxquin ri xuchoy. 	 Sed unu el tiuj, kiuj staris apude, eltiris la glavon kaj frapis la sklavon de la cxefpastro, kaj detrancxis al li la orelon.


Y wacami kacˈaxan chi yecˈo jojun chicojol ri ma niquicˈuaj ta pa ruchojmil ri quicˈaslen, xa yekˈoran y ma nicajoˈ ta yesamej, y niquinimilaˈ apo quiˈ pa tak mololen tzij ri xa ma nicˈatzin ta. 	 CXar ni auxdas, ke inter vi iradas senorde kelkaj, kiuj tute ne laboras, sed en cxies aferojn sin ensxovas.


Y tek ri cˈajol ri xcˈuleˈ xapon cˈa, ri achi ri nisamej chrij ri cˈulanen riˈ xubij cˈa chare: Tek cˈo jun nimakˈij quereˈ, quinojel cˈa winek ya ri ruyaˈal uva ri utz niquiyaˈ nabey mul, y tek qˈuiy chic ri quikumun, niquiyaˈ cˈa jun ruyaˈal uva ri ma can ta utz. Pero riyit xa ma que ta riˈ xaben. Riyit xa cˈacˈariˈ xbeˈawelesaj pe ri ruyaˈal uva ri más utz, xchaˈ. 	 kaj diris al li:CXiu homo prezentas unue la bonan vinon, kaj kiam oni jam drinkis, tiam la malpli bonan; sed vi rezervis la bonan vinon gxis nun.


Pero quinojel ri winek quitzuliben quitzuliben apo ri Pablo, coyoben cˈa chi xtibesipoj pe o xticom ka. Y xeyaloj cˈa xcoyobej y xquitzˈet chi xa majun rubanon, man chic cˈa xquibij ta chi ri Pablo jun achi camisanel, xa xquibij cˈa chi riyaˈ jun dios. 	 Sed ili atendis, ke li sxvelos aux falos subite mortinta; sed longe atendinte, kaj vidinte, ke nenia malbono okazas al li, ili sxangxis sian opinion, kaj diris, ke li estas dio.


Riyin y ri Nataˈ, xa yoj jun, xchaˈ ri Jesús. 	 Mi kaj la Patro estas unu.


Y ri Pedro y ri ye rachibil, sibilaj quiwaran cˈo, pero xquicochˈ ma xewer ta, y rumariˈ xquitzˈet cˈa ri lokˈolaj sakil riche (rixin) ri Jesús, y xequitzˈet chukaˈ ri ye caˈiˈ achiˈaˈ ri yecˈo riqˈui ri Jesús. 	 Sed Petro, kaj tiuj, kiuj estis kun li, estis subpremataj de dormo; sed vekigxinte, ili vidis lian gloron, kaj la du virojn, kiuj staris kun li.


¿La cˈo ta cami jun achi ri nuyaˈ jun abej pa rukˈaˈ ri ralcˈual, tek ri acˈal xa jun caxlan wey ri nucˈutuj chare? 	 Plue, kiu homo el vi, kies filo de li petos panon, donos al li sxtonon;


Xpe ri Pablo xutotaj ca ri cumatz pa kˈakˈ, y majun retal chi cˈo ta ri nucˈulwachij. 	 Sed li forskuis la beston en la fajron, kaj ne suferis malbonon.


Yacˈariˈ tek riyeˈ xequitek ri quidiscípulos ye cachibilan el ye caˈiˈ oxiˈ chique ri yecˈo pa rupartido ri rey Herodes. Xequitek el cˈa riqˈui ri Jesús; y riyeˈ xbequibij cˈa chare tek xeˈapon riqˈui: Riyit ri can yit jun Tijonel, riyoj can ketaman cˈa chi xaxu (xaxe) wi cˈa ri kas kitzij ri nika chawech y yariˈ ri natzijoj. Can nacˈut wi ri bey riche (rixin) ri Dios chiquiwech ri winek. Y riyit ma naxibij ta awiˈ chuwech jun winek, astapeˈ can cˈo rukˈij. 	 Kaj ili sendis al li siajn discxiplojn kun la Herodanoj, por diri:Majstro, ni scias, ke vi estas verama, kaj instruas laux vero la vojon de Dio, kaj ne zorgas pri iu ajn; cxar vi ne favoras la personon de homoj.


Can queˈinimaj ri kachˈalal pastores. Can tinimaj titakej ri quitzij ruma ye riyeˈ ri yechajin ri iwánima, y quetaman chi cˈo chi nbequijachaˈ na cuenta chuwech ri Dios. Tinimaj cˈa quitzij ri kachˈalal riˈ, riche (rixin) chi queriˈ can riqˈui quicoten nbequijachaˈ cuenta chuwech ri Dios. Ruma wi xa riqˈui bis nbequijachaˈ cuenta, riˈ xa rucˈayewal nucˈom pe chiwe riyix. 	 Obeu al tiuj, kiuj vin regas, kaj submetigxu; cxar ili viglas pro viaj animoj, kvazaux liveronte raporton; por ke kun gxojo ili faru tion, kaj ne gxemante, cxar cxi tio estus senprofita por vi.


Riyix xa ya cˈa ri nuben ri jun ri oconek itataˈ, xa yariˈ ri niben, xchaˈ ri Jesús chique. Y riyeˈ xquibij cˈa chare: Riyoj ma caˈiˈ oxiˈ ta ri katataˈ. Xa can xu (xe wi) cˈa Jun ri Katataˈ, y riˈ ya ri Dios, xechaˈ. 	 Vi faras la farojn de via patro. Tiam ili diris al li:Ni ne naskigxis per malcxasteco; unu Patron ni havas, Dion.


Y ri ninatan cˈa ri caj riche (rixin) chi nuben jurar, can nunataj wi cˈa ronojel. Nunataj cˈa ri tzˈuyul wi ri Dios y can nunataj cˈa chukaˈ ri Dios ri tzˈuyul chiriˈ. 	 Kaj tiu, kiu jxuras per la cxielo, jxuras per la trono de Dio, kaj per Tiu, kiu sidas sur gxi.


Ri Jacobo y ri Juan, ri ye rucˈajol ri Zebedeo, ri xubij chukaˈ Boanerges chique; biˈaj ri ntel cˈa chi tzij chi ye achiˈel coklajay. 	 kaj Jakobon, filon de Zebedeo, kaj Johanon, fraton de Jakobo, kaj tiujn li alnomis Boanerges, tio estas, Filoj de tondro;


Y riyoj can ya cˈa ri Cristo ri nikakˈalajsaj y ma yoj ta riyoj ri nikakˈalajsaj kiˈ. Can nikakˈalajsaj cˈa chi ri Jesucristo yariˈ ri Ajaf pa kawiˈ. Riyoj xa yoj jun rumozo ri Cristo, y yoj achiˈel jun imozo chukaˈ riyix; y ruma Riyaˈ tek nikaben queriˈ. 	 CXar ni predikadas ne nin mem, sed Kriston Jesuon kiel Sinjoron, kaj nin mem kiel viajn servistojn pro Jesuo.


Xpe cˈa ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) riche (rixin) chi niquitzekelbej. Y ri Jacobo y ri Juan can xu (xe wi) chukaˈ xquicˈaxaj queriˈ, xquitzekelbej el ri Jesús y xquiyaˈ ca ri quitataˈ. Ri tataˈaj y ri mozos xecˈojeˈ cˈa ca chiriˈ pa jucuˈ. 	 Kaj tuj li alvokis ilin; kaj ili lasis sian patron Zebedeo en la sxipeto kun la dungitoj, kaj foriris post li.


Ruma ri yecˈo chic chilaˈ chicaj y ri cˈa yojcˈo na waweˈ chuwech re ruwachˈulef can kacˈuan chic cˈa rubiˈ ri Dios ruma can yoj rufamilia chic. 	 el kiu cxiu familio, en la cxielo kaj sur la tero, estas nomata,


Ruma can ronojel cˈa ri rutzujun (rusujun) ri Dios, can riqˈui cˈa ri Cristo nikil wi, y rumariˈ riyoj can pa rubiˈ cˈa ri Jesucristo nikabij wi amén. Riyoj queriˈ nikabij tek nikayaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios. 	 CXar kiel ajn multaj estas la promesoj de Dio, en li estas la Jes; tial ankaux per li estas la Amen, por la gloro al Dio per ni.


Can queˈiwajoˈ cˈa quinojel, achiˈel chukaˈ xojrajoˈ ri Cristo; Riyaˈ ma xupokonaj ta cˈa xuyaˈ riˈ pa camic kuma riyoj, riche (rixin) chi xutzuj (xusuj) riˈ achiˈel jun ofrenda ri jubul ruxlaˈ chuwech ri Dios, achiˈel xban chique ri chicop ri xecamisex y xeporox chuwech ri Dios. 	 kaj iradu en amo, kiel Kristo nin amis kaj sin donis pro ni, donajxon kaj oferajxon al Dio por agrabla odorajxo.


Y ye qˈuiy cˈa winek ri xeniman riche (rixin) ri Jesús chiriˈ chuchiˈ ri raken yaˈ Jordán. 	 Kaj tie multaj kredis al li.


Ri rutojbalil ri mac xa camic nucˈom pe pa kawiˈ. Yacˈa ri Dios nusipaj cˈa chake ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y Riyaˈ nusipaj cˈa ri cˈaslen chake ruma xa jun chic kabanon riqˈui ri Kajaf Cristo Jesús. 	 CXar la salajro de peko estas morto; sed la donaco de Dio estas eterna vivo en Kristo Jesuo, nia Sinjoro.


Y ri Jesús xerutzuˈ cˈa ri winek, y xubij: ¿Achique cami ntel wi chi tzij ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca? Tek nubij: Cˈo cˈa jun abej ri ma xka ta chiquiwech chi xquicusaj ri nicˈaj aj banoy tak jay. Pero re abej reˈ xa can cˈo wi xucusan chare ri xquina riche (rixin) ri jay, riche (rixin) chi ri jay riˈ ma nitzak ta. 	 Sed li, rigardante ilin, diris:Kio do estas la jena skribitajxo: SXtono, kiun malsxatis la konstruantoj, Farigxis sxtono bazangula?


Can ma cataneˈ ta riche (rixin) chi natzijoj ri ruchˈabel ri Dios, chique ri yeˈajowan niquicˈaxaj y chique ri ma nicajoˈ ta chukaˈ. Tabij chique ri winek chi tiquikˈilaˈ quiˈ chi ma tiquiben ta chic achique ri xa ma utz ta. Tabij chique ri quicˈuan jun itzel cˈaslen, chi tiquijalaˈ quicˈaslen. Y queˈapixabaj quinojel riqˈui jun cochˈonic y riqˈui ri utzilaj tijonic. 	 prediku la vorton; insistu gxustatempe, malgxustatempe; konvinku, admonu, konsilu, en cxia pacienco kaj instruado.


Ri yaˈ cˈa ri xunataj ri Jesús, ya cˈa ri nichˈo chrij ri Lokˈolaj Espíritu; ruma can yacˈariˈ ri xtiquicˈul ri winek ri yeniman riche (rixin) ri Jesús. Y ri kˈij cˈa riˈ cˈa ma jane tika ta pe ri Lokˈolaj Espíritu, ruma cˈa ma jane tibe ri Jesús chilaˈ chicaj riche (rixin) chi nucˈul chic jun bey ri rukˈij rucˈojlen. 	 Sed tion li diris pri la Spirito, kiun estis ricevontaj tiuj, kiuj kredis al li; cxar la Spirito ankoraux ne estis donita, cxar Jesuo ankoraux ne estis glorita.


Cˈacˈariˈ tek ri itzel winek xubij chare ri Jesús: Wi kas kitzij chi yit Rucˈajol ri Dios, tacˈakaˈ ka awiˈ pa xulan. Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios tzˈibatal ca, nubij: Ri Dios can xquerutek pe ri ruˈángeles awuqˈui riche (rixin) chi yatquichajij. Xcatquiliˈej pa quikˈaˈ, riche (rixin) chi queriˈ ma xtachakˈij (xtatochˈ) ta awaken chuwech abej, 	 kaj diris al li:Se vi estas Filo de Dio, jxetu vin malsupren, cxar estas skribite: Al Siaj angxeloj Li ordonos pri vi, Kaj sur la manoj ili vin portos, Por ke vi ne falpusxigxu sur sxtono per via piedo.


Y yecˈa ri xeˈucˈuan jun cˈaslen utz chuwech ri Dios, xquebecˈastej cˈa pe riche (rixin) chi xtiquil jun quicˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y ri xa itzel cˈaslen xquicˈuaj chuwech ri Dios, xquebecˈastej cˈa pe riche (rixin) chi xquebe pa rucˈayewal. 	 kaj eliros; la farintoj de bono, al relevigxo por vivo; sed la farintoj de malbono, al relevigxo por jugxo.


Y ri rutzˈibaxic ri xquiben chare can achiˈel wi ri xtzijox chake cuma ri xetzˈeto ri cˈa pa rutiquiribel pe. Y ri xetzˈeto ri xbanatej xeˈoc chukaˈ tzijoy ruchˈabel ri Dios. 	 kiel ilin transdonis al ni tiuj, kiuj de la komenco vidis mem kaj estis administrantoj de la vorto,


Achiˈel tek jun achi nuyaˈ ca ri rachoch y nibe nej cˈa pa jun chic tinamit. Riyaˈ can nuchilabej cˈa ca ri rusamaj chique ri ye rumozos. Can nuyalaˈ cˈa ca quisamaj chiquijujunal; y chare ri chajinel can nubij cˈa ca chi can troyobej apo. 	 Kiel homo forvojagxinta, kiu lasis sian domon kaj donis auxtoritaton al siaj sklavoj, al cxiu lian propran laboron, kaj ordonis al la pordisto, ke li viglu:


Y rumariˈ quinojel ri quimolon quiˈ chiriˈ xa ma xechˈo ta apo, xaxu (xaxe) wi xquicˈaxaj ri niquitzijoj ri Bernabé y ri Pablo. Riyeˈ niquitzijolaˈ cˈa ronojel ri nimaˈk tak milagros ri majun bey ye tzˈeton ta, ri xequibanalaˈ chiquiwech ri winek ri ma ye israelitas ta, ruma riyeˈ can ya ri Dios ri xyaˈo quichukˈaˈ. 	 Kaj silentis la tuta amaso; kaj ili auxskultis, dum Pauxlo kaj Barnabas rakontis, kiom da signoj kaj mirakloj Dio faris cxe la nacianoj per ili.


Queriˈ xuben ri Cristo riche (rixin) chi xoj‑oc lokˈolaj tak winek. Riyaˈ can xuben wi cˈa chˈajchˈoj chake, xuben chˈajchˈoj chare ri kacˈaslen riqˈui ri ruchˈabel y riqˈui yaˈ. 	 por ke li sanktigu gxin per akvolavo, kun la vorto,


Can yaˈon cˈa chukaˈ uchukˈaˈ chique ri ye caˈiˈ riˈ, riche (rixin) chi niquitzˈapij ri caj, riche (rixin) chi queriˈ ma nika ta job chupan ri tiempo tek riyeˈ niquikˈalajsaj ri nibix chique ruma ri Dios. Y yaˈon cˈa chukaˈ uchukˈaˈ chique riche (rixin) chi niquiben quicˈ chare ri yaˈ, y riche (rixin) chukaˈ chi niquiyaˈ xabachique ruwech kˈaxomal pa ruwiˈ ri ruwachˈulef tek nicajoˈ. 	 Ili havas la povon fermi la cxielon, por ke ne pluvu dum la tagoj de ilia profetado; kaj ili havas povon super la akvoj, por sxangxi ilin en sangon, kaj frapi la teron per cxia plago cxiufoje, kiam ili volos.


Y chiriˈ chiquicojol ri winek, ye benak cˈa nicˈaj achiˈaˈ fariseos. Y riyeˈ xquibij cˈa chare ri Jesús: Tijonel, queˈakˈilaˈ ri ye adiscípulos, xechaˈ chare. 	 Kaj iuj Fariseoj el la homamaso diris al li:Majstro, admonu viajn discxiplojn.


Yacˈariˈ tek xebekˈax pe ri pa Pisidia, y xeˈapon ri pa ruwachˈulef Panfilia. 	 Kaj trairinte Pisidion, ili venis en Pamfilion.


Cˈo más nikajoˈ nikabij chiwe chrij ri rusamaj ri Cristo, ri Nimalaj Sacerdote, pero cˈayef (cuesta) chi nikil rubixic chiwe, ruma xa ma yix qˈuiyinek ta chupan ri ruchˈabel ri Dios ri iwacˈaxan pe. 	 Pri tiu ni havas dirotajxojn multajn, kaj malfacile klarigeblajn tial, ke vi surdigxis en auxdado.


Y ruma cˈa chi riyin ma nwil ta achique nben riqˈui re jun chˈaˈoj reˈ, xincˈutuj cˈa chare ri Pablo: ¿La nawajoˈ cami chi cˈa pa Jerusalem yojbe wi chuchojmirisaxic ri chˈaˈoj ri ntajin chawij? xichaˈ chare. 	 Kaj mi, en embaraso, kiel fari ekzamenon pri tio, demandis, cxu li volas iri al Jerusalem kaj tie esti jugxata koncerne tiun aferon.


Achiˈel ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek nubij: Imac riyix tek niyokˈotej rubiˈ ri Dios cuma ri ma ye israelitas ta. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 CXar pro vi, la nomo de Dio estas blasfemata inter la nacianoj, kiel estas skribite.


Y ri Jesús xubij chukaˈ chique ri winek: Tek riyix niwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios, can tiwacˈaxaj cˈa ri nubij. Can tika cˈa ka pa tak iwánima, ruma wi queriˈ niben, qˈuiy etamabel ri nicˈul ca y xtiyaˈox (xtyaˈ) chic jubaˈ ruwiˈ chiwe. 	 Kaj li diris al ili:Atentu, kion vi auxdas; per kia mezuro vi mezuras, laux tiu sama oni mezuros al vi, kaj ecx faros al vi aldonon.


Y riyaˈ xucˈutuj cˈa chique ri rumozo chi achique cˈa hora tek ri rucˈajol xkˈalajin chi nicˈachoj. Y riyeˈ xquibij: Ya ri tikakˈij iwir pa tek a la una, tek xqˈuis el ri cˈaten chrij, xechaˈ. 	 Li demandis al ili pri la horo, kiam li ekresanigxis. Ili respondis al li:Hieraux je la sepa horo la febro lin forlasis.


Y queriˈ chukaˈ tek ri Dios xuben ri nabey trato quiqˈui ri katiˈt kamamaˈ, can xucusex wi ri quicˈ. 	 Tial ankaux la unua testamento ne sen sango dedicxigxis.


Ri Abraham xunimaj cˈa chi can xtibanatej na wi ri xbix chare ruma ri Dios, astapeˈ riyaˈ can riˈj chic. Pero riyaˈ can xunimaj wi ri xubij ri Dios chare chi ntoc quitataˈ sibilaj ye qˈuiy chi winek y xquecˈojeˈ sibilaj ye qˈuiy riy rumam. 	 Li ekster espero kredis en espero, por ke li farigxu patro de multe da popoloj, laux la diritajxo:Tiel estos via idaro.


Ruma chi can ya cˈa ri Lokˈolaj Espíritu ri yayon ri cˈacˈacˈ kacˈaslen, rumariˈ can tikayaˈ cˈa kˈij chi ya Riyaˈ ri nucˈuan kiche (kixin). 	 Se ni vivas per la Spirito, en la Spirito ni ankaux iradu.


Riyin ri Pablo wachibilan ri kachˈalal Timoteo yoj rusamajel ri Jesucristo. Nikatzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chiwe riyix lokˈolaj tak kachˈalal ri yixcˈo pa tinamit Filipos; riyix ri xa jun chic ibanon riqˈui ri Cristo Jesús. Nikatzˈibaj re wuj reˈ chiwe riyix kachˈalal ri yix ancianos riche (rixin) ri iglesia, chiwe riyix diáconos y chiwe chiˈiwonojel. 	 Pauxlo kaj Timoteo, servistoj de Jesuo Kristo, al cxiuj sanktuloj en Kristo Jesuo, kiuj estas en Filipi, kun la episkopoj kaj diakonoj:


Wachˈalal, nbij cˈa chiwe chi quixcochˈon, y ma tiyaˈ ta ca ri cochˈonic riˈ, cˈa ya tek xtapon ri kˈij tek xtipe chic jun bey ri Ajaf. Achiˈel nuben ri jun aj ticonel pa juyuˈ, nicochˈon y nroyobej ri nabey y ruqˈuisbel tak job, cˈacˈariˈ nuben cosechar ri lokˈolaj ticoˈn. 	 Paciencu do, fratoj, gxis la alveno de la Sinjoro. Jen la terkultivisto atendas la multevaloran frukton de la tero, paciencante pri gxi, gxis gxi ricevos la fruan kaj la malfruan pluvon.


Yacˈa ri tataˈaj xubij cˈa chique ri rumozos: Tiwelesaj pe ri tziek más jabel y tiwikaˈ re nucˈajol. Tiyaˈ jun pukˈaˈ (napakˈeˈ) chuwirukˈaˈ y tiyaˈ chukaˈ ruxajab chraken. 	 Kaj diris la patro al siaj servistoj:Alportu rapide la cxefan robon, kaj lin vestu, kaj metu ringon sur lian manon kaj sxuojn sur liajn piedojn;


Y can xkˈalajin cˈa chi ri Dios sibilaj yojrajoˈ. Y can ya cˈa ri Dios ri xojajowan nabey y ma yoj ta riyoj xojajowan riche (rixin) ri Dios nabey, y ruma chi sibilaj yojrajoˈ, rumariˈ xutek pe ri Rucˈajol riche (rixin) chi ya Riyaˈ ri xcom kuma, riche (rixin) chi nicuyutej ri kamac. 	 Jen estas la amo, ne ke ni amis Dion, sed ke Li amis nin, kaj sendis Sian Filon kiel repacigon pro niaj pekoj.


Yacˈa ri niyokˈon chrij ri Lokˈolaj Espíritu, can ma xticuyutej ta rumac, xa can xtrejkalej rumac riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 sed iu, kiu blasfemos kontraux la Sankta Spirito, eterne ne havos pardonon, sed estas kulpa pri eterna peko;


Y pa ruqˈuisbel, xutek ri rucˈajol ruma riyaˈ xuchˈob ka: Ri achiˈaˈ ri ye kajayon ri ulef can xqueniman wi cˈa chare ri nucˈajol tek xtiquitzˈet chi can ya riyaˈ ri napon quiqˈui, xchaˈ. 	 Sed poste li sendis al ili sian filon, dirante:Ili respektos mian filon.


Y ri Jesús xubij cˈa: Jaˈ (je), yin cˈa riyin. Y xquinitzˈet chukaˈ riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol chi yin tzˈuyul pa rajquikˈaˈ ri Dios ri nicowin nuben ronojel. Y xquinitzˈet tek yipe pa sutzˈ ri chilaˈ chicaj. 	 Kaj Jesuo diris:Mi estas; kaj vi vidos la Filon de homo, sidantan dekstre de la Potenco kaj venantan kun la nuboj de la cxielo.


Ri pokolaj riche (rixin) re tinamit reˈ ri cˈo el chikaken, nikatotaj (nikaquiraj) ca chiwech, riche (rixin) chi queriˈ tiwetamaj chi ma utz ta ri xiben chi ma xojicˈul ta. Y tiwetamaj ca chukaˈ chi ri rajawaren ri Dios xa nakaj chic cˈo wi iwuqˈui, quixchaˈ chique. 	 Ecx la polvon de via urbo, kiu sin tenas al niaj piedoj, ni devisxas kontraux vin; tamen sciu, ke la regno de Dio alproksimigxis al vi.


Y xtacuy ta cˈa ronojel ri kamac ri yekaben chawech, can achiˈel yekacuy ri winek ri cˈo pokon niquiben chake. Y man cˈa tayaˈ ta kˈij chi ri itzel nuben ta chake chi yojtzak pa mac. Xa can kojacoloˈ cˈa chuwech, xchaˈ ri Jesús. 	 Kaj pardonu al ni niajn pekojn, cxar ni ankaux pardonas al cxiu, kiu sxuldas al ni. Kaj ne konduku nin en tenton.


Yacˈa ri nicˈaj chic discípulos can cˈa ya na ri pa jucuˈ xepe wi, y quikiriren cˈa pe ri yaˈl nojnek chi car. Ma can ta nej cˈa ye oconek apo pa ruwiˈ yaˈ. Achiˈel xa cˈo jun oxiˈ raken cˈan. 	 Sed la aliaj discxiploj venis en la sxipeto (cxar ili estis ne malproksime de la tero, sed nur cxirkaux ducent ulnoj), trenante la reton plenan de fisxoj.


Can riqˈui cˈa ronojel iwánima tibanaˈ rusamaj ri ipatrón. Achiˈel xa ta can ya ri rusamaj ri Ajaf Jesucristo ri niben y ma tichˈob ta chi xa riche (rixin) ri ipatrón ri niben. 	 kun bonvoleco servante, kiel al la Sinjoro, kaj ne al homoj;


Y ri Jesús can xukˈalajsaj cˈa chiquiwech ri cˈambel tzij, y xubij cˈa: Ri ticonel riche (rixin) ri utzilaj ijaˈtz, yin cˈa riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. 	 Kaj responde li diris:Tiu, kiu semas la bonan semon, estas la Filo de homo;


Wacami cˈa, nbij ca chawe chi xtipe alanic chawij, y tek xtalex cˈa ri acˈal riˈ, ti cˈajol (alaˈ) y Jesús ri rubiˈ ri xtayaˈ. 	 Kaj jen vi gravedigxos en via ventro kaj naskos filon, kaj vi nomos lin JESUO.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xucˈutuj chic chique: ¿Achique cˈa ri nicanoj? xchaˈ chique. Y ri winek riˈ xquibij chic cˈa: Riyoj ya ri Jesús aj Nazaret ri nikacanoj, xechaˈ. 	 Tiam denove li demandis ilin:Kiun vi sercxas? Ili diris:Jesuon Nazaretan.


Queriˈ nikabij, ruma ri Cristo can majun bey xuben ta jun mac, pero xban chare chi ya Riyaˈ ri xejkalen ri kamac konojel. Queriˈ xban chare riche (rixin) chi konojel riyoj ri xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. 	 Tiun, kiu ne konis pekon, Li faris peko pro ni; por ke ni farigxu justeco de Dio en li.


Ma niquixibij ta quiˈ chuwech ri Dios. 	 Antaux iliaj okuloj ne ekzistas timo antaux Dio.


Y ri tataˈaj xubij: Nucˈajol, riyit can yitcˈo wi wuqˈui. Rumariˈ ronojel ri cˈo wuqˈui, can awuche (awixin) wi riyit. 	 Kaj li diris al li:Filo, vi estas cxiam kun mi, kaj cxio mia estas via.


Ri ninatan cˈa ri altar riche (rixin) chi nuben jurar, can nunataj cˈa ronojel. Nunataj ri altar y nunataj chukaˈ ri ofrenda ri yaˈon pa ruwiˈ ri altar. 	 Tiu do, kiu jxuras per la altaro, jxuras per gxi, kaj per cxio, kusxanta sur gxi.


Ruma wi chuwe riyin ri achiˈel jun cheˈ rex can niban chi cˈo chi nkˈaxaj tijoj pokonal, ¿achique ta cami ri ma xtiban ta chique ri xa ye achiˈel chakiˈj tak cheˈ? xchaˈ ri Jesús. 	 CXar se oni tiel agas en la suka ligno, kiel oni agos en la seka?


Can xtinben cˈa chare achiˈel ri banon pe chuwe riyin ruma ri Nataˈ, chi can yaˈon pe uchukˈaˈ pa nukˈaˈ riche (rixin) chi nkˈet tzij pa quiwiˈ ri winek. Riyin xtinjech cˈa uchukˈaˈ pa rukˈaˈ riche (rixin) chi nukˈet tzij pa quiwiˈ ri winek. Y can xtukˈet tzij riqˈui jun vara ri can chˈichˈ, can xtuben chique ri winek achiˈel niban chique ri bojoˈy tek yepaxix. 	 kaj li regos ilin per fera sceptro, kiel la potaj vazoj estas dispecigataj; kiel mi ankaux ricevis de mia Patro;


Y ketaman chukaˈ chi yecˈo winek ri yebin chi yecˈo nicˈaj chic dios. Yecˈo dios waweˈ chuwech re ruwachˈulef, y yecˈo dios chilaˈ chicaj, yechaˈ. Can ye qˈuiy ri nibix dios y ajaf chique. 	 CXar kvankam estas tiel nomataj dioj, cxu en la cxielo aux sur la tero, kiel estas dioj multenombraj, kaj sinjoroj multenombraj,


Can tinicˈoj cˈa jabel rupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, ruma iwetaman chi chupan riˈ niwil wi ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y ri ruchˈabel ri Dios can ya cˈa riˈ ri nikˈalajsan wuche (wixin) riyin. 	 Vi esploras la Skribojn, cxar vi opinias, ke en ili vi havas eternan vivon; kaj ili estas tio, kio atestas pri mi;


Y ri Jesús xubij cˈa chique quinojel ri rudiscípulos: Riyix chukaˈ rajawaxic chi nicukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 Kaj responde Jesuo diris al ili:Havu fidon al Dio.


Y xubij cˈa chukaˈ chique: Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, cˈo chi nkˈaxaj na qˈuiy tijoj pokonal. Y xquinetzelex cuma ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij. Xquinetzelex cuma ri principaliˈ tak sacerdotes y cuma ri aj tzˈibaˈ. Y xquicamisex. Pero pa rox kˈij xquicˈastej pe, xchaˈ ri Jesús. 	 dirante:La Filo de homo devas multe suferi, kaj esti rifuzita de la pliagxuloj kaj cxefpastroj kaj skribistoj, kaj esti mortigita, kaj la trian tagon relevigxi.


Y jun anciano riche (rixin) ri iglesia nicˈatzin chi rucˈuan jun utzilaj cˈaslen, riche (rixin) chi queriˈ majun tzij nibix ta chrij. Y chukaˈ nicˈatzin chi xaxu (xaxe wi) jun rixjayil cˈo y ri ralcˈual can quiniman ta ri Jesucristo. Y man ta quicˈuan jun itzel cˈaslen y can yeniman ta tzij. 	 se iu trovigxas neriprocxebla, edzo de unu edzino, kies infanoj estas kredantoj, kaj ne estas akuzitaj pri dibocxo, nek ribelemaj.


Y can quinojel cˈa ri winek chi chˈutiˈk chi nimaˈk can jabel niquiyaˈ quixquin chare ri nubij ri aj itz riˈ, y niquibilaˈ cˈa chrij: Ri nimalaj ruchukˈaˈ ri Dios can cˈo cˈa riqˈui ri Simón, yechaˈ. 	 al li atentadis ili cxiuj, de la malgrandaj gxis la grandaj, dirante:CXi tiu homo estas la granda potenco de Dio.


Cˈa ta cˈa riyix. Ruma riyix hasta ri rusmal tak iwiˈ ajlan ronojel. 	 sed ecx la haroj de via kapo estas cxiuj kalkulitaj.


Y ri ye tzeketel chrij ri Jesús sibilaj ye qˈuiy. Y jubaˈ ma quinojel chique riyeˈ ri xquiriqˈuilaˈ ri nimaˈk tak quitziak pa rubey ri Jesús riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij. Y nicˈaj chic winek ruma can niquiyaˈ chukaˈ rukˈij ri Jesús xebequicˈamalaˈ pe ruxak tak cheˈ ri can riche (rixin) wikbel, riche (rixin) chi xequiricˈ pa rubey. Y quecˈariˈ niquibanalaˈ ye benak. 	 Kaj la pli granda parto de la homamaso sternis siajn vestojn sur la vojo; kaj aliaj detrancxis brancxojn de la arboj, kaj dismetis ilin sur la vojon.


Ri Dios can choj wi y can yeruben wi ronojel ri ye rubin. Rumariˈ can xquixrutoˈ wi. Ya cˈa Riyaˈ ri xsiqˈuin (xoyon) iwuche (iwixin) riche (rixin) chi junan iwech nuben chiwe riqˈui ri Kajaf Jesucristo ri Rucˈajol. 	 Fidela estas Dio, per kiu vi estas alvokitaj en la kunulecon de Lia Filo Jesuo Kristo, nia Sinjoro.


Can xu (xe) wi cˈa xquitzˈet ri Jesús, ri principaliˈ tak sacerdotes y ri ye aj chˈameˈy, can riqˈui cˈa ronojel quichukˈaˈ xquirek quichiˈ y xquibij: ¡Tatakaˈ rucamisaxic chuwech cruz! ¡Tatakaˈ rucamisaxic chuwech cruz! xechaˈ. Y yacˈariˈ tek ri Pilato xubij chique: Toˈicˈamaˈ cˈa riyix y tiripaˈ chuwech cruz, ruma chi riyin majun achique ta mac nwil ta chrij, riche (rixin) chi ntek ta rucamisaxic chuwech cruz, xchaˈ. 	 Kiam do la cxefpastroj kaj oficistoj lin vidis, ili kriis:Krucumu, krucumu lin. Pilato diris al ili:Mem prenu lin kaj krucumu lin, cxar mi trovas en li nenian kulpon.


Y yecˈo cˈa nicˈaj achiˈaˈ ri chiriˈ pan Atenas ri can nicajoˈ niquetamaj qˈuiy ruwech etamabel, achiˈaˈ ri nibix epicúreo chique y nicˈaj chic ri nibix estoico chique, yebetzijon cˈa riqˈui ri Pablo. Pero yecˈo chukaˈ ri xa niquibij: ¿Achique cami nrajoˈ nubij chake re jun achi reˈ, xaxu (xaxe wi) niwolol? yechaˈ. Y nicˈaj chic niquibilaˈ cˈa: Re achi reˈ achiˈel xa nuyaˈ quitzijol nicˈaj chic dios. Y quecˈariˈ niquibij ri winek riˈ, ruma ri nutzijoj ri Pablo chique, ya ri lokˈolaj ruchˈabel ri Jesús ri niyaˈo colotajic, y nubij chukaˈ chique chrij ri cˈastajbel quiche (quixin) ri caminakiˈ. 	 Kaj iuj el la Epikuranaj kaj Stoikaj filozofoj lin renkontis. Kaj unuj diris:Kion volus diri cxi tiu vortsxutanto? aliaj diris:Li sxajnas esti proklamanto de fremdaj diajxoj; cxar li predikis Jesuon kaj la relevigxon.


Tek ri Jesús xoc cˈa apo, xubij chique ri winek: ¿Achique ruma yixokˈ y yixchˈujlan? Ri acˈal ma caminek ta, riyaˈ xa warnek, xchaˈ chique. 	 Kaj enirinte, li diris al ili:Kial vi tumultas kaj ploras? la infanino ne mortis, sed dormas.


Y tek ri Jesús rubin chic ka ronojel reˈ, xchˈo chic jun bey chique ri rudiscípulos y xubij: Ri Lázaro ri ketaman ruwech, xa warnek. Rumacˈariˈ wacami yacˈareˈ yibe chucˈasoxic. 	 Tion li parolis, kaj poste li diris al ili:Nia amiko Lazaro endormigxis, sed mi iras, por veki lin el lia dormo.


Yacˈa riyeˈ ni xa ta xquibij chi tiban ri circuncisión chare ri kachˈalal Tito ri benak wuqˈui, astapeˈ riyaˈ aj Grecia y ma banon ta ri circuncisión chare. 	 Sed ecx Titon, kiu estis kun mi, estante Greko, oni ne devigis cirkumcidigxi;


Y achiˈel ri xinbij ca chawe tek riyin xipe waweˈ pa Macedonia, queriˈ chukaˈ nbij chawe wacami, chi cacˈojeˈ na pa tinamit Efeso, ruma chiriˈ yecˈo cˈa ri niquicˈut chˈabel ri xa man achiˈel ta nubij ri ruchˈabel ri Dios. Y nicˈatzin chi nabij chique chi ma tiquicˈut ta chˈabel ri xa ma ye kitzij ta. 	 Kiel mi, ekironte en Makedonujon, petis vin resti en Efeso, por ke vi admonu kelkajn homojn, ke ili ne instruu alian doktrinon,


Y rumacˈariˈ ri Moisés can xtijox wi jabel riqˈui ronojel ruwech etamabel ri cˈo quiqˈui ri nimaˈk tak winek aj Egipto. Y can nikˈalajin riqˈui ri ruchˈabel y riqˈui ronojel ri xerubanalaˈ, chi can jun nimalaj achi wi. 	 Kaj Moseo estis instruita en la tuta sagxeco de la Egiptoj, kaj estis potenca per siaj vortoj kaj agoj.


Yacˈa tek ri Jesús xracˈaxaj queriˈ, xupiscolij riˈ y xubij cˈa chare ri Pedro: Cabiyin quelaˈ riyit Satanás, ruma ma utz ta ri nachˈob. Riyit xa yatoc kˈatbel nubey. Ruma ri nachˈob riyit xa can junan riqˈui ri niquichˈob ri winek y xa ma ya ta ri nrajoˈ ri Dios ri nachˈob. 	 Sed turninte sin, li diris al Petro:Iru malantaux min, Satano; vi estas faligilo por mi, cxar vi havas pensojn ne laux Dio, sed laux homoj.


Yacˈa jun cˈacˈacˈ tzˈum yabel yaˈ, utz niyaqueˈ ri cˈacˈacˈ ruyaˈal uva chupan, ruma chi ri ruyaˈal uva y ri tzˈum niquitoˈ quiˈ. 	 Sed novan vinon oni devas enversxi en novajn felsakojn.


Ruma riyix jabel iwetaman achique xkaben tek xojcˈojeˈ iwuqˈui. Riyoj can pa ruchojmil xkacˈuaj ri kacˈaslen chicojol. Y achiˈel ri xkaben riyoj, can quecˈariˈ cˈo chi niben riyix chukaˈ. 	 CXar vi mem scias, kiel vi devas nin imiti; cxar ni ne kondutis senorde inter vi;


Yacˈa ri Jesús xubij chique: ¿Achique ruma tek xsach icˈuˈx tek xinitzˈet y xpe re chˈobonic reˈ pa tak iwánima? 	 Kaj li diris al ili:Kial vi maltrankviligxas? kaj kial diskutoj levigxas en viaj koroj?


Riyin can wetaman wi cˈa ruwech, ruma riqˈui Riyaˈ yin petenak wi; y can ya chukaˈ Riyaˈ ri yin takayon pe, xchaˈ ri Jesús. 	 Mi Lin konas, cxar mi estas de Li; kaj Li min sendis.


Y ri discípulos xquibij cˈa chare ri Jesús: Wi jun achi can majun chic modo nujech riˈ riqˈui ri rixjayil, xa más ta utz chi ri achi man ta nucanoj rixjayil, xechaˈ. 	 La discxiploj diris al li:Se tia estas la rilato de viro al virino, ne estas oportune edzigxi.


Yacˈariˈ tek Riyaˈ xubij: Nataˈ, can tabanaˈ cˈa chi xtikˈalajin ta ri akˈij acˈojlen, xchaˈ. Y can yacˈariˈ tek cˈo jun chˈabel xpe chilaˈ chicaj y xubij: Can nbanon chic cˈa queriˈ. Y xtinben chic cˈa jun bey, chi can xtikˈalajin wi ri nukˈij nucˈojlen. 	 Patro, gloru Vian nomon. Tiam vocxo venis el la cxielo:Mi jam gloris gxin kaj denove gloros.


Ri yebin cˈa chi ri caminakiˈ ma xquecˈastej ta, xa ma kitzij ta ri niquibij ruma xa ta kitzij ri niquibij, ri Cristo man ta xcˈastej el. 	 CXar se la mortintoj ne relevigxas, ankaux Kristo ne relevigxis;


Y wi ri Cristo xa man ta xcˈastej el, juyiˈ ta oc kawech kabanon, can man ta jun nicˈatzin wi ri nikatzijoj y majun chukaˈ nicˈatzin wi chi riyix xinimaj. 	 kaj se Kristo ne relevigxis, vana ja estas nia predikado, vana ankaux estas via fido.


Rumariˈ tek riyin yixuqueˈ chuwech ri Dios ri Rutataˈ ri Kajaf Jesucristo. 	 Pro tio mi fleksas miajn genuojn antaux la Patro,


Y ri winek xquirek cˈa apo quichiˈ y xquibij: Tatakaˈ rucamisaxic chuwech cruz, xechaˈ chare. 	 Kaj ili denove ekkriis:Krucumu lin.


Ruma ri utzilaj ruchˈabel ri Dios tzijon chake riyoj, can xtzijox chukaˈ chique ri katiˈt kamamaˈ ri ojer ca. Xa yacˈa chi riyeˈ xa ma xquinimaj ta ri utzilaj ruchˈabel ri Dios, y rumariˈ majun utz xucˈom pe chique. 	 CXar al ni ankaux estas evangelio anoncita tiel same, kiel al ili; sed al ili la auxdita parolo ne utilis, ne miksite kun fido cxe la auxdantoj.


Yacˈa ri pa rutiquiribel pe xa ma que ta riˈ. Ri pa rutiquiribel, tek ri Dios xuben re ruwachˈulef, can pa cˈulaj cˈa xeruben ri winek. Can ma ruyon ta ri achi y ma ruyon ta chukaˈ ri ixok. 	 Sed de la komenco de la kreo:Li faris ilin vira kaj virina.


¿la man cˈo ta cami más rukˈij ri samaj ri ntajin nuben ri Lokˈolaj Espíritu wacami? 	 kiel do la administrado spirita ne estos pli multe en gloro?


Ri Jesús xeruyaˈ chic cˈa ca jun bey y xbe chic chubanic orar pa rox mul. Riyaˈ xerubij chic cˈa ri achiˈel ri chˈabel ri xerubij chupan ri oración ri xa cˈa jubaˈ tuben ka. 	 Kaj li denove lasis ilin kaj foriris, kaj la trian fojon pregxis, denove dirante la samajn vortojn.


Y wi ri jay ri xkapabaˈ pa ruwiˈ ri rucimiento nucochˈ ri kˈakˈ y ma xticˈat ta, riyoj xtikacˈul jun utzilaj rajel ruqˈuexel ruma ri samaj ri xkaben. 	 Se restos ies laborajxo, kiun li surkonstruis, li ricevos rekompencon.


Ri ixok ma rucˈamon ta chi ri ruchˈacul xaxu (xaxe wi) riche (rixin) ka riyaˈ, ruma can riche (rixin) wi ri rachijil. Y queriˈ chukaˈ ri achi, ma rucˈamon ta chi ri ruchˈacul xaxu (xaxe wi) riche (rixin) ka riyaˈ, xa can riche (rixin) wi ri rixjayil. 	 Ne la edzino, sed la edzo rajtas pri sxia korpo; tiel same ankaux ne la edzo, sed la edzino rajtas pri lia korpo.


Ri winek ri niquicˈaxaj ri nubij ri ley ri xuyaˈ ri Dios y ma niquiben ta ri nubij, ye aj maquiˈ chuwech ri Dios. Yacˈa ri winek ri can niquiben ri nubij ri ley, can majun cˈa quimac yetzˈetetej ruma ri Dios. 	 cxar ne la auxskultantoj de legxo estos justaj antaux Dio, sed la plenumantoj de legxo estos pravigitaj


Y ri soldados xquipachˈuj chukaˈ jun kˈayis ri cˈo sibilaj ruqˈuixal. Xquiben jun corona chare, y cˈacˈariˈ xquiyaˈ pa rujolon (ruwiˈ) ri Jesús. Cˈacˈariˈ xquiyaˈ chukaˈ jun tziek morado chrij ri Jesús, can achiˈel wi ri yequicusalaˈ ri reyes. 	 Kaj la soldatoj plektis kronon el dornoj kaj metis gxin sur lian kapon, kaj vestis lin per purpura mantelo;


Riyin can nnaˈ wi cˈa chi xa ma rucˈamon ta (takal ta chuwij) chi nibix apóstol chuwe. Ruma riyin xa yin ti lawaloˈ oc que chiquiwech ri nicˈaj chic apóstoles, ruma riyin sibilaj cˈa xenwokotalaˈ ri iglesia ri riche (rixin) ri Dios, riche (rixin) chi xinben cˈa qˈuiy pokon chique. 	 CXar mi estas la plej malgranda el la apostoloj, kaj ne meritas esti nomata apostolo pro tio, ke mi persekutis la eklezion de Dio.


Nataˈ Dios, riyin can nwajoˈ cˈa chi quinojel ri ye ayaˈon chuwe xquebecˈojeˈ ta cˈa wuqˈui chilaˈ chicaj; riche (rixin) chi niquitzˈet ta cˈa ri nukˈij nucˈojlen ri ayaˈon; ruma can yin awajowan wi pe tek cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef. 	 Patro, pri tiuj, kiujn Vi donis al mi, mi volas, ke ili ankaux estu kun mi tie, kie mi estas; por ke ili vidu mian gloron, kiun Vi donis al mi; cxar Vi amis min antaux la fondo de la mondo.


Y nbij cˈa chiwe chi tinimaj quitzij ri kachˈalal riˈ, y chukaˈ chi tinimaj quitzij quinojel ri ye achiˈel riyeˈ, ri yetoˈon y niquiben ri rusamaj ri Dios. 	 ke vi ankaux submetigxu al tiaj, kaj al cxiu kunhelpanto kaj kunlaboranto.


Y queˈayaˈ cˈa ca ri xa ma ye utz ta ri yecˈo pan awánima, titzolin pe acˈuˈx y tacˈutuj cˈa cuybel amac chare ri Dios, ruma chuwech Riyaˈ can ma utz ta ri chˈobonic ri xpe pan awánima. 	 Pentu do pri tiu via malboneco, kaj pregxu al la Eternulo, se eble la penso de via koro estu pardonita al vi.


Chukaˈ xquibilaˈ chare ri Jesús tek quitzˈapin ruwech: Riyit ri Cristo, tabij na cˈa chake achique ri yechˈayo awuche (awixin), xechaˈ chare. 	 dirante:Profetu al ni, ho Kristo, kiu vin frapis?


Tek ri Jesús xnabex cˈa pe cuma ri rech aj Israel chi cˈo pa Betania, xepe. Y sibilaj cˈa ye qˈuiy winek ri xepe. Quinojel cˈa ri winek riˈ xepe ruma ri Jesús y riche (rixin) chukaˈ chi niquitzˈet ca ri Lázaro, ri xcˈasox pe ruma ri Jesús chiquicojol ri caminakiˈ. 	 La amaso de la Judoj do sciigxis, ke li estas tie; kaj ili venis ne nur pro Jesuo, sed ankaux por vidi Lazaron, kiun li levis el la mortintoj.


Yariˈ yitajin chubanic ri chiriˈ pa rachoch ri Dios, tek ri wech aj Israel ri ye petenak cˈa quelaˈ pa ruwachˈulef Asia xinquitzˈet. Riyin nchˈajchˈojsan chic cˈa wiˈ, achiˈel nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés, y majun winek ye nuyacon ta el, ni majun chukaˈ chˈaˈoj yitajin nyec chiquicojol ri winek. Xa ya ri caˈiˈ oxiˈ israelitas riˈ ri xeyaco pe ri oyowal. 	 cxe tiaj okupoj ili trovis min sanktigitan en la templo, ne kun homamaso, nek kun tumulto; sed cxeestis iuj Judoj el Azio,


Y yecˈo ri yecˈo apo chiriˈ chunakajal ri Jesús, tek xquicˈaxaj ri xubij, xquibilaˈ cˈa: Riyaˈ ya ri Elías ri nusiqˈuij (nroyoj), xechaˈ cˈa. 	 Kaj iuj el la apudstarantoj, auxdinte tion, diris:CXi tiu vokas Elijan.


Y riyin xinoc cˈa jun samajel riche (rixin) ri iglesia riˈ, y ri samaj ri xuyaˈ ri Dios chuwe can ya wi ri chicojol riyix ri ma yix israelitas ta. Y Riyaˈ nrajoˈ cˈa chi can tzˈaket ri ruchˈabel ri nkˈalajsaj chiwech. 	 kies diakono mi farigxis laux la arangxo de Dio, donita al mi pro vi, por plenumi la vorton de Dio,


Pero ri Jesús xubij chique: Ri jun kˈij rucˈuan cˈa cablajuj horas. Ri nibiyaj pakˈij, man cˈa xtuchakˈilaˈ (xtutochˈ) ta raken, ruma can cˈo ri sakirisayon riche (rixin) re ruwachˈulef. Can ronojel wi cˈa nutzˈet ruma ri sakil riˈ. 	 Jesuo respondis:CXu ne estas dek du horoj en la tago? Se iu iras dum la tago, li ne faletas, cxar li vidas la lumon de cxi tiu mondo.


Majun chic jun ri can más ta nim ri ajowabel cˈo riqˈui, que chuwech jun ri can nuyaˈ rucˈaslen pa quiqˈuexel ri ramigos. 	 Neniu havas amon pli grandan ol tio, ke iu demetus sian vivon por siaj amikoj.


Y tek ri aj tzˈibaˈ y ri achiˈaˈ fariseos xquitzˈet ri Jesús chi xa niwaˈ quiqˈui ri ye cˈutuy tak alcawal y quiqˈui ri winek ri xa ye aj maquiˈ, xquicˈutuj cˈa chique ri rudiscípulos: ¿Achique ruma laˈ chi Riyaˈ niwaˈ y nucˈuyaˈ quiqˈui ri ye cˈutuy tak alcawal y quiqˈui nicˈaj chic winek ri xa ye aj maquiˈ? xechaˈ chique. 	 Kaj la skribistoj kaj la Fariseoj, vidante, ke li mangxas kun la pekuloj kaj la impostistoj, diris al liaj discxiploj:Li mangxas kaj trinkas kun impostistoj kaj pekuloj.


Ma nikˈax ta cˈa chinuwech achique ruma tek quereˈ nben. Ruma astapeˈ nwajoˈ nben ri utz, xa yariˈ ri ma nben ta y xa ya cˈa ri itzel nnaˈ chare, xa yeriˈ ri yenbanalaˈ. 	 CXar mi ne havas certecon pri tio, kion mi faradas; cxar mi ne agas laux tio, kion mi volas; sed kion mi malamas, tion mi faras.


Y xubij cˈa chuwe: Cornelio, ri Dios utz racˈaxan ri aˈoración, y chukaˈ can kajnek chuwech ri Dios chi yatajin yeˈatoˈ ri winek ri nicˈatzin quitoˈic y rumariˈ yarunataj cˈa pe. 	 kaj diris:Kornelio, via pregxo estas auxdita, kaj viaj almozoj estas memoritaj antaux Dio.


Y ya tek xoj‑el pe ri pa Tiro riche (rixin) chi xojbe cˈa pa Tolemaida, yacˈariˈ ri ruqˈuisbel kˈij ri xojbiyin pa ruwiˈ yaˈ. Y chiriˈ pa tinamit Tolemaida, tek kayaˈon chic rutzil quiwech ri kachˈalal, xojcˈojeˈ pe jun kˈij quiqˈui. 	 Kaj fininte la marvojagxon de Tiro, ni alvenis cxe Ptolemais; kaj ni salutis la fratojn, kaj restis kun ili unu tagon.


Xpe Riyaˈ xuchop rukˈaˈ ri yawaˈ y can yacˈariˈ tek xqˈuis el ri nimalaj cˈaten chrij. Ri rujiteˈ ri Pedro xyacatej cˈa pe pa ruchˈat y xuchop yerunimaj yerilij apo ri Jesús y ri ye benak riqˈui. 	 Kaj li tusxis sxian manon, kaj la febro forlasis sxin; kaj sxi levigxis kaj servis al li.


Can achiˈel cˈa yirajoˈ ri Nataˈ, can queriˈ chukaˈ yixinwajoˈ riyin. Can quixcˈojeˈ cˈa jurayil chupan re ajowanic reˈ. 	 Kiel la Patro min amis, tiel mi ankaux vin amis; restadu en mia amo.


Pero ri winek riˈ cˈo chi xtiquijech na cuenta chuwech ri Dios ri can ruchojmirisan chic riˈ riche (rixin) chi nukˈet tzij pa quiwiˈ. Ri Dios can xtukˈet na wi tzij pa quiwiˈ ri winek ri ye qˈues, y pa quiwiˈ chukaˈ ri ye caminek chic el, tek xtapon ri kˈij. 	 ili prirespondos al Tiu, kiu estas preta jugxi la vivantojn kaj la mortintojn.


Riyaˈ xoc cˈa winek achiˈel riyoj y xuchˈutinirisaj riˈ. Can xunimaj y xuben cˈa ronojel ri xubij ri Dios Tataˈixel chare; can xunimaj tzij chi xapon pa camic; ri camic chuwech ri cruz. 	 kaj trovigxinte lauxfigure kiel homo, li sin humiligis kaj farigxis obeema gxis morto, ecx gxis la morto per kruco.


Ruma riyoj can ma kacˈaxan ta ri natzijoj riyit, y rumariˈ nikajoˈ cˈa chi niketamaj achique rubanic riˈ, xechaˈ chare. 	 CXar fremdajxojn vi portas al niaj oreloj; ni do volas scii, kion signifas tiuj aferoj.


Ruma riyoj ri ketaman chic ri kas kitzij y can kacˈulun chic pa tak kánima, wi xa can riqˈui chic karaybel yojmacun y ma nikayaˈ ta ca rubanic, xa can majun chic cˈa xticom ta riche (rixin) chi xkojrucol pe chupan ri kamac. 	 CXar se, ricevinte la scion de la vero, ni pekos memvole, jam ne restas ofero pro pekoj,


Yacˈa ri achi cˈulan ma can ta nicowin nuchˈob ri achique nrajoˈ ri Ajaf, ruma ya ri rusamaj chuwech re ruwachˈulef, yariˈ nuchˈob, y nutij rukˈij riche (rixin) chi nuben achique ri nika chuwech ri rixjayil. 	 sed la edzigxinto prizorgas la aferojn de la mondo, kiamaniere li povos placxi al sia edzino.


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Ruma cˈa chi riyix ma xixcowin ta xibij chuwe, queriˈ cˈa chukaˈ riyin ma xtinbij ta chiwe achique yayon kˈatbel tzij pa nukˈaˈ chi yicowin yenbanalaˈ quereˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 Kaj Jesuo diris al ili:Kaj mi ne diras al vi, laux kia auxtoritato mi faras cxi tion.


Ri tinamit Jerusalem cuadrado ri rubanon. Can junan wi cˈa raken riqˈui ri ruwech. Y xpe ri ángel xretaj cˈa ri tinamit, y ri tinamit riˈ xbeˈel cˈa cablajuj mil estadios. Can quecˈariˈ ri ruwech, ri raken y ri jotol chicaj. 	 Kaj la urbo staras kvadrate, kaj gxia longo estas tiom, kiom la largxo; kaj li mezuris la urbon per la vergo, dek du mil stadiojn; gxia longo kaj gxia largxo kaj gxia alto estas egalaj.


Kachˈalal, ma nicˈatzin ta ntzˈibaj chiwe ri achique tiempo y achique kˈij tek xtipe ri Jesucristo. 	 Sed pri la tempoj kaj okazoj, fratoj, vi ne bezonas, ke oni skribu al vi.


Y pa ruwiˈ ronojel reˈ cˈo chic na jun ri más nicˈatzin y riˈ ya chi nicˈojeˈ ri ajowabel iwuqˈui. Ruma wi yeˈiwajoˈ ri nicˈaj chic, can nuben chiwe chi junan iwech chiˈiwachibil iwiˈ. 	 kaj super cxion tion surmetu amon, kiu estas ligilo de perfekteco.


Riyaˈ xubij cˈa: Riyix iwetaman chi pa tinamit Jerusalem kachapon wi el bey, y ya ri chiriˈ xquijach wi el riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. Xquijach na pa quikˈaˈ ri principaliˈ tak sacerdotes y pa quikˈaˈ ri aj tzˈibaˈ. Y riyeˈ xtiquibij cˈa chi can quicamisex. 	 Jen ni supreniras al Jerusalem; kaj la Filo de homo estos transdonita al la cxefpastroj kaj skribistoj; kaj ili kondamnos lin al morto,


Y can chupan cˈa chukaˈ ri kˈakˈ riˈ xecˈak wi quinojel ri winek ri ma tzˈibatal ta quibiˈ chupan ri wuj ri riche (rixin) cˈaslen. 	 Kaj se iu ne trovigxis skribita en la libro de vivo, tiu estis jxetita en la fajran lagon.


Y tatzˈibaj cˈa el chare ri ángel ri nichajin quiche (quixin) ri yin quiniman riyin, ri nibix iglesia chique ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Laodicea, y tatzˈibaj cˈa el chare, chi riyin ri yikˈalajsan ri kas kitzij, ri yincˈo chukaˈ riqˈui ri Dios pa rutiquiribel tek xban re ruwachˈulef, nbij cˈa chique: 	 Kaj al la angxelo de la eklezio en Laodikea skribu: Tiele diras la Amen, la atestanto fidela kaj vera, la komenco de la kreo de Dio:


Y ri Jesús can yacˈariˈ tek xusiqˈuij (xroyoj) jun ti acˈal y xuyaˈ chiriˈ pa quinicˈajal. 	 Kaj alvokinte al si infanon, li starigis gxin meze de ili,


Y ri Jesús tzˈuyul cˈa chiriˈ chuwech apo ri acuchi (achique) niyalox wi ca ri ofrenda chiriˈ pa rachoch ri Dios. Yacˈariˈ tek Riyaˈ yerutzuˈ ri winek tek niquiyalaˈ ca puek chiriˈ. Xerutzˈet cˈa ye qˈuiy beyomaˈ ri can qˈuiy puek niquiyalaˈ ca. 	 Kaj sidante kontraux la monkesto, li rimarkis, kiel la homoj enjxetas monerojn en la monkeston; kaj multaj ricxuloj enjxetis multon.


Y jun oxiˈ horas ticom wi ka ri Ananías, tek xapon ri rixjayil. Y riyaˈ ma runaben ta cˈa ri xbanatej chiriˈ. 	 Kaj post paso de cxirkaux tri horoj eniris lia edzino, ne sciante, kio okazis.


Y can kitzij wi chi ma rucˈamon ta chi riyin nyaˈ nukˈij. Pero wacami riyin xaxu (xaxe wi) cˈa nwajoˈ ntzijoj jubaˈ ri xucˈut ri Ajaf chinuwech pa jun achiˈel achicˈ. Y nwajoˈ chukaˈ ntzijoj ri ye rukˈalajsan chinuwech. 	 Mi nepre devas fanfaroni, kvankam tio ne konvenas; sed mi venos al vizioj kaj malkasxoj de la Sinjoro.


Y yecˈo cˈa nicˈaj chic ri xebin: Reˈ yareˈ ri Jesús, ri profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ri nipe pa tinamit Nazaret; tinamit ri cˈo pa rucuenta ri Galilea, yechaˈ. 	 Kaj la homamasoj diris:CXi tiu estas la profeto, Jesuo el Nazaret en Galileo.


Y ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca nubij: Riyit ri ma yit alanel ta, ma cabison ta ruma majun awal. Xa can sibilaj cˈa caquicot, astapeˈ majun bey alaxnek ta jun awal. Y astapeˈ riyit xamalix ca ruma ri awachijil, riyin xtinben cˈa chawe chi más ye qˈuiy awal riyit ri xquecˈojeˈ, que chuwech ri ixok ri can cˈo wi ri rachijil. 	 Estas ja skribite: GXoju, ho senfruktulino, kiu ne naskis, Sonigu kanton kaj gxojkriu, ho vi, kiu ne suferas naskodoloron; CXar la forlasitino havos pli da infanoj, ol la havanta edzon.


Y can xu (xe) wi xuchop rutziak ri Jesús, can yacˈariˈ xkˈatakˈo ri ruquiqˈuel. Riyaˈ can xunaˈ cˈa chi xcˈachoj chare ri ruyabil ri rucˈulwachin. 	 Kaj tuj la fonto de sxia sango sekigxis, kaj sxi korpe sentis, ke sxi resanigxis el sia malsano.


Riyaˈ xbe cˈa riqˈui ri Pilato ri aj kˈatbel tzij y xberucˈutuj ri ruchˈacul ri Jesús chare riche (rixin) chi numuk. Y ri Pilato xubij cˈa chi tijach pe ri ruchˈacul ri Jesús chare ri José. 	 tiu, irinte al Pilato, petis la korpon de Jesuo. Tiam Pilato ordonis doni gxin.


Y tek jun itzel espíritu ntel el pa ránima jun winek, nucanoj uxlanen pa chakiˈj tak lugar. Y tek nunaˈ chi majun uxlanen nril, nuchˈob ka: Quitzolin na chic pa ránima ri winek ri acuchi (achique) xinel wi pe, nichaˈ cˈa. 	 Kiam la malpura spirito eliris el homo, gxi trairas tra senakvaj lokoj, sercxante ripozon; kaj ne trovante gxin, diras:Mi reiros al mia domo, el kie mi eliris.


Riyin sibilaj njoyowaj quiwech re winek reˈ, ruma cˈo chic oxiˈ kˈij yecˈo pe wuqˈui y wacami majun chic quiway riche (rixin) chi niquitij. 	 Mi kortusxigxas pro la homamaso, cxar jam tri tagojn ili restas cxe mi kaj nenion havas mangxi;


Y ri ángel riˈ xubij cˈa chuwe: Cˈo cˈa chi nakˈalajsaj jun bey chic ri nubij ri Dios chawe chiquij ye qˈuiy tinamit, chiquij cocoj y nimaˈk tak tinamit ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, chiquij ri aj kˈatbel tak tzij, y chiquij ri winek ri ma junan ta quichˈabel, xinucheˈex. 	 Kaj ili diris al mi:Vi devas denove profeti cxe multaj popoloj kaj nacioj kaj lingvoj kaj regxoj.


Yacˈa ri Jesús ma xrajoˈ ta. Xa xubij cˈa chare: Catzolin chawachoch, y jatzijoj chique ri ye aj pan awachoch ri xuben ri Dios awuqˈui riyit, ruma xjoyowex awech ruma ri Ajaf. 	 Kaj li ne permesis al li, sed diris al li:Iru al via domo, al la viaj, kaj rakontu al ili cxion, kion faris la Eternulo por vi, kaj kiel Li kompatis vin.


Riche (rixin) chi queriˈ majun xtibin ta chi pa nubiˈ riyin xban wi bautizar. 	 por ke neniu diru, ke vi baptigxis en mian nomon.


Y ri kˈakˈ ri nibano chique chi niquikˈaxaj tijoj pokonal, majun bey xtichuptej ta, y ri rusibil paˈel chicaj riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y ri xeyaˈo rukˈij ri nabey chicop y ri ruwachbel, y quinojel chukaˈ ri quicˈuan retal ri chicop riˈ chi nicˈaj tak quiwech o chrij tak quikˈaˈ, can majun bey cˈa xqueˈuxlan ta jubaˈ chukˈaxaxic tijoj pokonal chi pakˈij chi chakˈaˈ. 	 kaj la fumo de ilia turmento levigxas por cxiam kaj eterne; kaj ne havas pauxzon tage kaj nokte tiuj, kiuj adorklinigxas al la besto kaj al gxia bildo, kaj cxiu, kiu ricevas la markon de gxia nomo.


Ri Pedro y ri ángel choj cˈa xekˈax el chiquicojol caˈiˈ moc chajinel. Y tek xeˈapon chuwech ri puerta ri banon riqˈui chˈichˈ, ri puerta riˈ can ruyon xjakatej chiquiwech. Y riyeˈ xeˈel cˈa el pa bey riche (rixin) ri tinamit, y xebe. Tek ye biyinek chic cˈa jubaˈ, yacˈariˈ tek ri ángel xbe el y xuyaˈ ca ruyon ri Pedro pa bey. 	 Kaj trapasinte la unuan postenon kaj la duan, ili venis al la fera pordego, kiu kondukas en la urbon; kaj gxi malfermigxis al ili propramove; kaj ili eliris, kaj pasis lauxlonge de unu strato; kaj la angxelo tuj foriris de li.


Y majun cˈa xtibin ta chi yareˈ cˈo waweˈ, o yalaˈ cˈo chilaˈ, ruma chi ri rajawaren ri Dios cˈo chic chicojol, xchaˈ ri Jesús. 	 kaj oni ne diros:Jen cxi tie, aux:Jen tie! cxar jen la regno de Dio estas inter vi.


Riche (rixin) chi queriˈ, can achiˈel xuben ri mac chi xcˈojeˈ ri ruchukˈaˈ pa quiwiˈ ri winek riche (rixin) chi xerucˈuaj pa camic, can quecˈariˈ chukaˈ nuben ri rutzil ri Dios chake riyoj riche (rixin) chi yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac, riche (rixin) chi queriˈ nikil ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, cˈaslen ri nuyaˈ ri Kajaf Jesucristo. 	 por ke tiel same, kiel la peko regxis en morto, la graco regxu per justeco gxis eterna vivo per Jesuo Kristo, nia Sinjoro.


Queˈicˈachojsaj cˈa chukaˈ ri yawaˈiˈ ri yecˈo chiriˈ, y tibij cˈa chique: Xa nakaj chic cˈa cˈo wi ri rajawaren ri Dios iwuqˈui. 	 kaj sanigu la tieajn malsanulojn, kaj diru al ili:La regno de Dio alproksimigxis al vi.


Ri rucˈuaxic ri ley, man achiˈel ta nacukubaˈ acˈuˈx riqˈui ri Dios. Ma que ta riˈ. Xa can cˈo wi chi naben na ronojel ri nubij chupan. Y rumariˈ tek ri ley nubij: Ri nibano ronojel ri nubij chupan re ley reˈ, can xtril wi ri rucˈaslen riqˈui ri Dios. 	 kaj la legxo ne rilatas al fido; sed:Kiu plenumas ilin, tiu vivos en ili.


Y ri ye oxiˈ discípulos xquibij cˈa chare ri Jesús: ¿Achique cˈa ruma tek ri aj tzˈibaˈ niquibij chi nabey cˈo chi nipe ri Elías, y cˈacˈariˈ nipe ri Cristo? xechaˈ chare. 	 Kaj ili demandis lin, dirante:Kial diras la skribistoj, ke Elija devas veni antauxe?


Y wi ri ruchˈabel ri Dios ri ntajin rutzijoxic nubij chi ri Cristo xcˈastej el chiquicojol ri caminakiˈ, ¿achique cˈa ruma tek yecˈo kachˈalal chicojol ri yebin chi ri caminakiˈ ma xquecˈastej ta el? 	 Nu, se Kristo estas predikata, ke li relevigxis el la mortintoj, kiel do diras kelkaj el vi, ke ne ekzistas relevigxo de mortintoj?


Y ri winek riˈ, ruma xquitzˈet chi ri Jesús xa man cˈo ta chic chiriˈ y chukaˈ ri rudiscípulos xa ma yecˈo ta chic chiriˈ, riyeˈ chukaˈ xeˈoc el ri pa tak jucuˈ y xebe pa Capernaum chucanoxic ri Jesús. 	 kiam do la homamaso vidis, ke Jesuo ne estas tie, nek liaj discxiploj, ili ankaux eniris la sxipetojn kaj veturis al Kapernaum, sercxante Jesuon.


Ri más rajawaxic chi niquiben ri ixokiˈ ri can quiniman chic ri Dios, ya ri tiquibanaˈ utzil chique nicˈaj chic, can achiˈel rucˈamon chi niquiben ri niquibij chi quicˈuan jun cˈaslen ri nika chuwech ri Dios. 	 sed (kio konvenas al virinoj konfesantaj la piecon) per bonfaroj.


Quinojel cˈa ri kachˈalal ri cˈo quipatrón, can rucˈamon cˈa chi niquiyaˈ rukˈij ri quipatrón, riche (rixin) chi queriˈ ma niyokˈotej ta ri rubiˈ ri Dios y ri ruchˈabel. 	 CXiuj subjugaj sklavoj rigardu siajn estrojn kiel indajn je cxia honoro, por ke la nomo de Dio kaj la doktrino ne estu blasfemataj.


Y ruma cˈo ri kitzij ri pa tak kánima, rumariˈ nikajoˈ kiˈ. Y ri kitzij xticˈojeˈ cˈa kiqˈui riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 pro la vero restanta en ni, kaj gxi estos cxe ni por cxiam:


Y Riyaˈ can xutij pokon, y xcamisex. Pero tek Riyaˈ cˈastajnek chic pe, xucˈutulaˈ cˈa riˈ chiquiwech. Cawinek kˈij ri xubanalaˈ queriˈ. Y cˈo nicˈaj chic ri xubanalaˈ riche (rixin) chi netamex chi can qˈues wi. Y cˈo cˈa chukaˈ ri xubilaˈ chique chrij ri rajawaren ri Dios. 	 al kiuj ankaux post sia suferado li montris sin vivanta per multaj pruvoj, dum kvardek tagoj aperante al ili kaj parolante pri la aferoj de la regno de Dio;


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri winek riˈ: Kitzij nbij chiwe, chi riyix yinicanoj pero ma ruma ta xeˈitzˈet ri milagros ri xenbanalaˈ riyin ri yekˈalajsan wuche (wixin) chi ya ri Dios yin takayon pe. Yinicanoj pero xa ruma xixwaˈ jabel wuqˈui y xixnoj. 	 Jesuo respondis al ili kaj diris:Vere, vere, mi diras al vi:Vi min sercxas, ne cxar vi vidis signojn, sed cxar vi mangxis el la panoj kaj satigxis.


Y tek banatajnek chic cˈa ronojel riˈ, yacˈariˈ tek xa noka yan cˈa jun quinimakˈij ri israelitas, y rumariˈ ri Jesús xbe anej ri pa tinamit Jerusalem. 	 Post tio estis festo de la Judoj, kaj Jesuo supreniris al Jerusalem.


Ri ye ucˈuan ruma ri itzel tak quiraybel, can ma yecowin ta niquiben ri nika chuwech ri Dios. 	 kaj tiuj, kiuj estas en la karno, ne povas placxi al Dio.


Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: ¿La cˈo cami jun winek ri retaman achique nuchˈob ri Ajaf Dios? ¿O la cˈo ta cami jun winek ri nicowin nubij chare ri Dios ri achique utz chi nuben? Majun. Queriˈ ri tzˈibatal ca. Yacˈa riyoj ri yoj ucˈuan ruma ri Lokˈolaj Espíritu, cˈo chic cˈa achiˈel runaˈoj ri Cristo kiqˈui. 	 CXar kiu sciis la menson de la Eternulo, ke li instruu Lin? Sed ni havas la menson de Kristo.


Y nbij chukaˈ chi tek nitzijox ri ruchˈabel ri Dios, ri ixokiˈ nicˈatzin chi cˈo niquetamaj y rumariˈ xaxu (xaxe wi) tiquicˈaxaj y tiquinimaj ri nibix. 	 Virino lernu en kvieteco kun cxia submetigxo.


Wacami riyin yiquicot ntij pokonal iwuma riyix. Ruma riyin cˈo chi nkˈaxaj na nicˈaj chic tijoj pokonal, riche (rixin) chi queriˈ can xtinkˈaxaj chukaˈ riyin ri pokonal ri xukˈaxaj ri Cristo. Re pokonal reˈ nkˈaxaj ruma ri iglesia. Y ri iglesia riˈ yoj cˈa riyoj ri kaniman chic y can yoj achiˈel ruchˈacul ri Cristo. 	 Nun mi gxojas pri miaj suferoj pro vi, kaj plenigas la mankon de la afliktoj de Kristo en mia karno pro lia korpo, kiu estas la eklezio;


Y chiriˈ chuchiˈ ri yaˈ cˈo cˈa jun achi ri cˈo chic treinta y ocho junaˈ yawaˈ wi pe. 	 Kaj tie estis unu viro, kiu estis tridek ok jarojn en sia malforteco.


Y chiriˈ cˈa pa tinamit Mileto yojcˈo wi, tek ri Pablo xutek quisiqˈuixic (coyoxic) ri ancianos riche (rixin) ri iglesia pan Efeso. 	 Kaj de Mileto li sendis al Efeso, kaj alvokis al si la presbiterojn de la eklezio.


Y ri achiˈaˈ fariseos can xu (xe) wi xquitzˈet ca ri xbanatej, xbequimoloˈ quiˈ quiqˈui ri yecˈo pa rupartido ri rey Herodes, riche (rixin) chi niquichˈob achique rubanic niquiben riche (rixin) chi niquicamisaj ri Jesús. 	 Kaj la Fariseoj eliris, kaj tuj konsiligxis kun la Herodanoj kontraux li, kiamaniere lin pereigi.


Ri Jesús xubij cˈa chare ri Marta: Riyin can yicowin wi yencˈasoj ri ye caminek chic el, y can yicowin wi nyaˈ cˈaslen. Rumariˈ ri niniman wuche (wixin), astapeˈ nicom el, xticˈastej chic pe jun bey. 	 Jesuo diris al sxi:Mi estas la relevigxo kaj la vivo; kiu kredas al mi, ecx se li estos mortinta, tiu vivos,


Pero tek ri aj kˈatbel tak tzij quicˈulun chic cˈa ca ri puek ri xcanaj pakeˈ ca pa quiqˈuexel ri Jasón y ri nicˈaj chic, cˈacˈariˈ xequelesaj pe. 	 Kaj cxi tiuj, ricevinte garantiajxon de Jason kaj la aliaj, liberigis ilin.


Ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xel cˈa pe chupan ri lugar ri nakaj nicanaj chare ri tinamit Tiro y xbekˈax pe pa Sidón. Y xbekˈax pe chukaˈ pa Decápolis, cˈacˈariˈ xoka chuchiˈ ri choy Galilea. 	 Kaj denove foririnte el la limoj de Tiro, li venis tra Cidon al la Galilea Maro, tra la mezo de la limoj de Dekapolis.


Ri Pablo y ri nicˈaj chic xejoteˈ chic el ri pa jay. Riyaˈ xuwechˈ cˈa ri caxlan wey, y xquitij. Y xuchop chic cˈa tzij jun bey, y cˈa ya tek niseker pe tek xtaneˈ. Y can yacˈa chukaˈ riˈ tek xbe. 	 Kaj suprenirinte, kaj dispeciginte la panon, kaj mangxinte, kaj parolinte kun ili longe, gxis la tagigxo, fine li foriris.


Ri Cristo xojrucol yan chuwech ri ley riche (rixin) ri Moisés. Rumacˈariˈ, cof quixcˈojeˈ chupan ri colotajic riˈ. Y man cˈa quixoc ta chic jun bey chuxeˈ ri ley. 	 Por libereco Kristo nin liberigis; tial staru fortike, kaj ne reimplikigxu en jugon de sklaveco.


Y ri banoy tak chˈaˈoj ri ye riche (rixin) chicaj can ye benak riqˈui, quicusan tziek ri nibix lino chare, tziek ri sibilaj jabel. Tziek ri sibilaj sek y chˈajchˈoj. Y can quinojel cˈa ri banoy chˈaˈoj riˈ, ye chˈocol chiquij quiej ri sek quij. 	 Kaj la armeoj en la cxielo sekvis lin sur blankaj cxevaloj, vestite per bisino blanka kaj pura.


Rumacˈariˈ, achique ri cˈo racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa achique ri nubij ri Lokˈolaj Espíritu chique ri iglesias. Ruma achique cˈa ri xtichˈacon, ma xtapon ta cˈa chupan ri tijoj pokonal riche (rixin) ri rucaˈn camic. 	 Kiu havas orelon, tiu auxskultu, kion la Spirito diras al la eklezioj. La venkanto tute ne difektigxos de la dua morto.


Tek ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl xrelesaj ri rucaˈn sello ri achoj riqˈui kˈolin wi ri boron wuj, xinwacˈaxaj cˈa chi xchˈo ri rucaˈn chique ri ye cajiˈ ri cˈo qˈuiy runakˈ tak quiwech, y xubij cˈa: ¡Catam pe! ¡Tatzˈetaˈ na peˈ! xchaˈ chuwe. 	 Kaj kiam li malfermis la duan sigelon, mi auxdis la duan kreitajxon dirantan:Venu.


Quinojel ri tinamit ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef, xtiquicˈuaj cˈa apo chupan ri tinamit riˈ, ronojel ri quibeyomal ri banayon chique chi cˈo quikˈij quicˈojlen. 	 kaj ili alportos en gxin la gloron kaj la honoron de la nacioj;


Y nbij cˈa chique quinojel ri yeˈacˈaxan ri nukˈalajsaj ri Dios chupan re jun wuj reˈ: Wi cˈo cˈa jun ri nuyaˈ ruwiˈ, can queriˈ chukaˈ xtiban chare ri rucˈayewal ri xtuyaˈ ri Dios pa ruwiˈ ri nibano queriˈ; ri rucˈayewal ri ye tzˈibatal chupan re jun wuj reˈ. 	 Mi atestas al cxiu, kiu auxdas la vortojn de la profetajxo de cxi tiu libro:Se iu aldonos al ili, Dio aldonos al li la plagojn, skribitajn en cxi tiu libro;


Y ri Jesús xwer el, tek quichapon el bey pa ruwiˈ ri choy. Y xpe cˈa jun nimalaj cakˈikˈ chiriˈ pa ruwiˈ ri choy. Rumariˈ ri jucuˈ ri ye benak wi, xuchop ninoj pe chi yaˈ, y xa jubaˈ ma yebe chuxeˈ yaˈ. Can pa rucˈayewal cˈa yecˈo wi. 	 Sed dum ili veturis, li endormigxis; kaj falis ventego sur la lagon; kaj ili tute plenigxis de akvo, kaj estis en dangxero.


Ri xucˈulwachij ri Jonás xucˈut chiquiwech ri winek ri xecˈojeˈ ojer ca chupan ri tinamit Nínive, chi can ya ri Dios takayon pe riche (rixin). Y queriˈ chukaˈ riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, ri xtincˈulwachij riyin xtucusex riche (rixin) jun retal chiquiwech ri winek ri yecˈo wacami. 	 CXar kiel Jona estis signo por la Nineveanoj, tiel ankaux estos la Filo de homo por cxi tiu generacio.


Pero chare jun ixok can rucˈamon wi chi niqˈuiy ri rusmal tak ruwiˈ. Ruma ri rusmal ruwiˈ can yaˈon wi cˈa chare riche (rixin) chi nucuch ri rujolon (ruwiˈ). 	 Sed se virino havas longajn harojn, tio estas por sxi gloro; cxar sxiaj haroj estas donitaj al sxi kiel kovrajxo.


Y ri cˈacˈacˈ trato ri xtinben quiqˈui, ma junan ta riqˈui ri trato ri xinben quiqˈui ri catiˈt quimamaˈ, tek achiˈel xenyukej chi quikˈaˈ riche (rixin) chi xencol pe pa ruwachˈulef Egipto; ruma riyeˈ xa ma xquiben ta achiˈel ri trato ri xinben quiqˈui, y rumariˈ tek riyin xenmalij ca, xchaˈ ri Ajaf. 	 Ne tian, kiel la interligo, kiun Mi faris kun iliaj patroj En la tago, kiam Mi prenis ilian manon, por elkonduki ilin el la lando Egipta, CXar ili ne restis en Mia interligo, Kaj Mi malatentis ilin, diris la Eternulo.


Ruma ri winek ri ma quicˈaxan ta ri nubij ri ruley ri Moisés, wi yemacun, can xtika wi rucˈayewal pa quiwiˈ, pero ma nucusex ta ri ley riˈ riche (rixin) chi nikˈat tzij pa quiwiˈ. Yacˈa riyoj ri can kacˈaxan ri nubij ri ruley ri Moisés, wi yojmacun, ri Dios can yacˈa ri ley riˈ ri nucusaj riche (rixin) chi nukˈet tzij pa kawiˈ. 	 CXar cxiu, kiu pekis sen legxo, ankaux pereos sen legxo; kaj cxiu, kiu pekis sub legxo, estos jugxata per legxo;


Ruma wi can xcˈojeˈ cˈa rukˈij ri nabey trato ri ma nucusex ta riche (rixin) ronojel tiempo, ri jun chic trato can cˈo cˈa más rukˈij ruma yariˈ ri can xtucusex cˈa riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 CXar se tio, kio forpasas, havis gloron, ankoraux pli multe tio, kio restadas, estas en gloro.


Riyeˈ xusutij cˈa riˈ jun lokˈolaj sakil chiquij, y yetzijon cˈa chrij ri camic ri xtiban chare ri Jesús pa Jerusalem. 	 kiuj montrigxis en gloro, kaj parolis pri lia foriro, kiun li estis plenumonta en Jerusalem.


Konojel, qˈuiy mul ma ya ta ri yekaben. Y wi ta cˈo jun ri majun bey nimacun riqˈui ri ruchˈabel, ri jun riˈ can tzˈaket ri rucˈaslen. Ruma wi nicowin nuben chi ma nimacun ta riqˈui ri ruchˈabel, can nicowin chukaˈ nuben queriˈ riqˈui ronojel ri ruchˈacul. 	 CXar multokaze ni cxiuj falpusxigxas. Se iu ne falpusxigxas parole, tiu estas perfekta homo, kapabla bridi ankaux la tutan korpon.


nichaˈ ri Dios, xechaˈ apo chare ri rey Herodes. Yacˈariˈ tek ri rey Herodes pan ewel xerusiqˈuij (xeroyoj) ri achiˈaˈ ri cˈo quetamabel chiquij ri chˈumilaˈ, y xucˈutuj ca jabel chique janipeˈ chic kˈij tiquitzˈet wi ri ruchˈumil ri Cristo. 	 Tiam Herodo sekrete venigis la sagxulojn, kaj precize sciigxis de ili pri la tempo, kiam aperis la stelo.


Ri Alejandro ri aj chˈayol chˈichˈ, qˈuiy cˈa etzelal ri rubanon chuwe. Y ya cˈa ri Ajaf ri xtiyaˈo ri rutojbalil chare, can achiˈel ri yerubanalaˈ. 	 Aleksandro, la kupristo, faris al mi multe da malbono; la Sinjoro redonos al li laux liaj faroj;


Ri Dios ma tzˈetetel ta, pero ruma ri Cˈajolaxel xpe chuwech re ruwachˈulef, rumariˈ xtzˈetetej achique rubanic ri Dios. Ruma ri Cˈajolaxel can ya wi cˈa Riyaˈ ri cˈo nabey, y más nim rukˈij que chiquiwech quinojel ri cosas ri cˈo. 	 li estas bildo de la nevidebla Dio, la unuenaskito inter la tuta kreitaro;


Rumacˈariˈ, ticukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios, riche (rixin) chi nicˈojeˈ chic el iwuchukˈaˈ; riche (rixin) chi ri ikˈaˈ iwaken nicˈojeˈ chic el quichukˈaˈ. 	 Tial levu la manojn pendantajn kaj la senfortajn genuojn;


Riyoj nicˈatzin chi ma yojtaneˈ ta chi nikamatioxij chare ri Dios iwuma riyix kachˈalal ri sibilaj yixajowex ruma ri Ajaf, ruma tek cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef, yariˈ tek xixruchaˈ yan ri Dios riche (rixin) chi yixcolotej chupan ri imac. Y xixcolotej ruma xicukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri kas kitzij, y ruma chukaˈ chi ri Lokˈolaj Espíritu ntajin nuchˈajchˈojsaj ri icˈaslen. 	 Sed ni devas cxiam danki Dion pro vi, fratoj, amataj de la Sinjoro, pro tio, ke Dio vin elektis de la komenco al savo en la sanktigo de la Spirito kaj kredo al la vero;


Y tek ri Jesús xel pe chupan ri jucuˈ, xapon cˈa jun achi riche (rixin) ri tinamit riˈ riqˈui. Y ri achi riˈ cˈo chic cˈa qˈuiy tiempo ri yecˈo pe itzel tak espíritu riqˈui, majun rutziak nucusaj, ni ma nicˈojeˈ ta pa rachoch. Xa ya ri camposanto ri oconek rachoch. 	 Kaj kiam li surbordigxis, renkontis lin el la urbo viro, havanta demonojn; kaj jam de longe li ne portis vestojn, kaj logxis ne en domo, sed en la tomboj.


Y ri chiriˈ, can xtiquitzˈet cˈa ruwech. Y chukaˈ xtiquicˈuaj cˈa ri rubiˈ chi nicˈaj tak quiwech. 	 kaj ili vidos Lian vizagxon; kaj Lia nomo estos sur ilia frunto.


Y ri Eliud xralcˈualaj ri Eleazar; ri Eleazar xralcˈualaj ri Matán; ri Matán xralcˈualaj chukaˈ jun ri Jacob chukaˈ rubiˈ. 	 kaj al Eliud naskigxis Eleazar, kaj al Eleazar naskigxis Mattan, kaj al Mattan naskigxis Jakob,


Y chukaˈ chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Ri Jacob can xinwajoˈ wi. Yacˈa ri Esaú ma xinwajoˈ ta. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 Kiel estas skribite:Mi ekamis Jakobon, sed Esavon Mi malamis.


Yacˈa ri Jesús ma xchˈo ta, y yacˈariˈ tek ri nimalaj sacerdote xubij chare: Can chuwech cˈa ri cˈaslic Dios tabij cˈa chake wi yit cˈa riyit ri Cristo ri Rucˈajol ri Dios. 	 Sed Jesuo silentadis. Kaj la cxefpastro diris al li:Mi jxurligas vin per Dio la vivanta, ke vi diru al ni, cxu vi estas la Kristo, la Filo de Dio.


Y tek elesan chic cˈa ri itzel espíritu riqˈui ri achi ruma ri Jesús, ri achi xchˈo. Y ri winek ri xetzˈeto xquimey y xquibij: Majun bey cˈa tzˈeton ta chi que ta reˈ banatajnek waweˈ pan Israel, yechaˈ cˈa. 	 Kaj kiam la demono estis elpelita, la mutulo parolis; kaj la homamasoj miris, dirante:Neniam tia afero estas vidita en Izrael.


Y chikajujunal tikacanoj cˈa achique rubanic nikaben riche (rixin) chi nikatolaˈ kiˈ konojel, riche (rixin) chi más ta nalex pa tak kánima chi yojajowan, y riche (rixin) chukaˈ chi más ta na nikaben ri utzil. 	 kaj ni pripensu unu la alian, por instigi al amo kaj bonaj faroj;


Rumacˈariˈ, riyix nicˈatzin chi can quiniwoyobej apo, ruma riqˈui jubaˈ ri hora tek xa ma yin ta riyin ri yinichˈob, yariˈ tek xquipe riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. 	 Tial vi ankaux estu pretaj; cxar en horo, kiam vi ne atendas, la Filo de homo venas.


Rumacˈariˈ tek nikabij chi achiˈel xuben ri Abraham chi can xucˈul ri bendición ruma can xucukubaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Dios, can queriˈ chukaˈ quinojel ri yeniman riche (rixin) ri Dios, can niquicˈul chukaˈ bendición. 	 Tial do tiuj, kiuj rilatas al fido, benigxas kun la fidela Abraham.


Y ri rajaf ri jay xquixrucˈuaj cˈa pa jun rucaˈn tanaj (wik) chare ri jay. Y chiriˈ cˈo jun nimajay ri chojmirisan chic rupan. Ya ri chiriˈ tibanaˈ wi ruchojmil ri xtikatij chupan re pascua, xeˈucheˈex el. 	 Kaj li montros al vi grandan supran cxambron arangxitan; tie pretigu.


Tiwetamaj cˈa riyix ri yixcˈo pe waweˈ, y tiquetamaj cˈa chukaˈ quinojel ri kech aj Israel, chi re jun achi re cˈo waweˈ chiwech, xcˈachoj tek xkanataj ri rubiˈ ri Jesucristo ri aj Nazaret, ri Jesucristo ri xicamisaj chuwech cruz, pero ri Dios xuben chare chi xbecˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ. 	 estu sciate al vi cxiuj kaj al la tuta popolo Izraela, ke en la nomo de Jesuo Kristo, la Nazaretano, kiun vi krucumis, kiun Dio levis el la mortintoj, cxi tiu staras sana antaux vi.


Y chupan ri tinamit riˈ, cˈo cˈa jun ixok ri itzel rucˈaslen. Y ri ixok riˈ xretamaj cˈa chi ri Jesús cˈo pa rachoch ri jun achi fariseo, rumariˈ riyaˈ xapon chiriˈ. Y riyaˈ rucˈuan cˈa apo jun cˈojlibel (frasco), ri banon riqˈui jun abej ri alabastro rubiˈ. Ri cˈojlibel (frasco) riˈ cˈo el jun akˈom jubul ruxlaˈ chupan. 	 Kaj jen estis en la urbo virino pekulino; kaj kiam sxi eksciis, ke Jesuo sidas cxe mangxo en la domo de la Fariseo, sxi alportis alabastran vazon da sxmirajxo,


Pero xaxu (xaxe wi) cˈa jun ri más rajawaxic y más utz, y yacˈariˈ ri xuchaˈ ri María. Y ri xuchaˈ riyaˈ, majun xtelesan ta chare. 	 sed unu afero estas necesa; kaj Maria elektis la bonan parton, kiu ne estos prenita for de sxi.


Yacˈa ri Jesús xjikˈjoˈx (xjikˈjoˈt) ránima y cˈacˈariˈ xubij: ¿Achique cˈa ruma re winek re yecˈo re wacami nicajoˈ niquitzˈet chi cˈo jun retal nibanatej chuwech ri caj? Riyin can kitzij cˈa nbij chiwe chi ma ya ta ri nicajoˈ riyeˈ ri xtibanatej, xchaˈ ri Jesús. 	 Kaj forte gxeminte en sia spirito, li diris:Kial cxi tiu generacio sercxas signon? vere, mi diras al vi:Nenia signo estos donita al cxi tiu generacio.


Y wi cˈo jun chicojol ri xa ma nrajoˈ ta nracˈaxaj ronojel ri xkabij yan ka chiwe, y xa cˈa nrajoˈ na nucˈuaj jun itzel cˈaslen, ma yoj ta cˈa riyoj o jun ta chic winek ri nretzelaj. Xa can ya ri Dios ri yayon pe ri Lokˈolaj Espíritu chake ri nretzelaj. 	 Tiu do, kiu malakceptas, malakceptas ne homon, sed Dion, kiu donas al vi Sian Sanktan Spiriton.


Y xutzˈibaj cˈa el jun wuj riche (rixin) chi nbequijachaˈ pa rukˈaˈ ri aj kˈatbel tzij, y chupan ri wuj riˈ rubin cˈa el: 	 Kaj li skribis leteron laux jena formo:


Tek xquil cˈa, xquibij chare: Quinojel ri winek yatquicanoj, xechaˈ. 	 kaj ili trovis lin, kaj diris al li:CXiuj vin sercxas.


Chupan cˈa ri ley ri xuyaˈ ri Dios ri ka‑Rey, tzˈibatal cˈa ca jun tzij ri nim rejkalen, y nubij: Can achiˈel nawajoˈ ka awiˈ riyit, queriˈ chukaˈ queˈawajoˈ ri awucˈ awachˈalal. Queriˈ nubij chupan ri ley. Y wi can niben cˈa riˈ, can utz. 	 Tamen, se vi plenumas la regxan legxon laux la Skribo:Amu vian proksimulon kiel vin mem-vi faras bone;