Y can majun bey cˈa niquimalij ta quicˈuˈx chiretamaxic ri ruchˈabel ri Dios ri niquicˈut ri apóstoles. Can junan quiwech niquiben y can junan niquimol quiˈ riche (rixin) chi niquitij ri caxlan wey riche (rixin) chi niquinataj ri rucamic ri Ajaf Jesús, y can junan chukaˈ quiwech niquiben tek niquiben orar. 	 Kaj ili persistis en la instruo de la apostoloj kaj en la kunuleco, en la dispecigo de pano kaj en pregxoj.


Y can yekˈalajin wi cˈa ri banobel ri xa ruraybel ri chˈaculaj, ruma xa ruyon achiˈel reˈ: Ri ixok ri cˈo rachijil y nucˈom ruwech jun chic achi y ri achi ri cˈo rixjayil y nucanoj jun chic ixok. Ri winek ri niquicanoj quiˈ riche (rixin) chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. Ri winek ri can sibilaj cˈa etzelal niquiben y niquiben mac ri sibilaj qˈuixbel. 	 Evidentaj estas la faroj de la karno, kiuj estas malcxasteco, malpureco, voluptemo,


Ri Felipe, ri Bartolomé, ri Tomás, ri Mateo ri cˈutuy alcawal, ri Jacobo rucˈajol ri jun achi ri Alfeo rubiˈ, ri Lebeo ri nibix chukaˈ Tadeo chare. 	 Filipo kaj Bartolomeo, Tomaso, kaj Mateo, impostisto, Jakobo, filo de Alfeo, kaj Tadeo,


Y ri patrón riˈ xubij cˈa chare: Sibilaj utz ri xaben. Riyit can yit jun utzilaj numozo ri can naben wi ri nibix chawe. Y ruma cˈa chi can utz xaben riqˈui ri jubaˈ ri xinyaˈ ca chawe tek xibe, wacami cˈa yatinyaˈ pa ruwiˈ jun samaj nim. Catam pe cˈa y catoc chupan ri quicoten ri cˈo wuqˈui, xucheˈex ri mozo. 	 Lia sinjoro diris al li:Bone, vi bona kaj fidela servisto; vi estis fidela pri malmultaj aferoj, mi starigos vin super multaj; envenu en la gxojon de via sinjoro.


Y queriˈ chukaˈ ri yeˈucusan ri cosas ri cˈo chuwech re ruwachˈulef, ma tibe ta cánima chrij, man cˈa tiquiyaˈ ta kˈij chi yariˈ ri nibano chique chi ma niquiben ta chic ri nrajoˈ ri Dios. Ruma ronojel ri nikatzˈet chuwech re ruwachˈulef xa niqˈuis. 	 kaj tiuj, kiuj uzas la mondon, kvazaux ne trouzantaj gxin; cxar la formo de cxi tiu mondo forpasas.


y chi ye caˈiˈ xa jun cˈa xtiquiben. Rumariˈ tek quicˈuan chic quiˈ, man chic ye caˈiˈ ta cˈa winek, xa jun chic quibanon. 	 kaj ili estos unu karno; sekve ili jam estas ne du, sed unu karno.


Yacˈariˈ tek ri Pilato xel chic pe jun bey ri pa rupalacio riche (rixin) chi xochˈo chique ri winek, y riyaˈ xubij cˈa chique: Titzuˈ, re achi reˈ nwelesaj pe chiwech, riche (rixin) chi tiwetamaj chi Riyaˈ xa majun achique ta mac nwil ta chrij, xchaˈ. 	 Pilato do denove eliris, kaj diris al ili:Jen mi elkondukas lin al vi, por ke vi sciu, ke mi trovas en li nenian kulpon.


Y ri Dios can xtusuˈ cˈa el ri ruyaˈal runakˈ tak quiwech, y can xtuben chi xtiqˈuis el ri camic, ri okˈej, ri jiloj y ri kˈaxomal. Ruma ronojel ri xecˈojeˈ ojer xeqˈuis, xchaˈ ri chˈabel riˈ. 	 kaj Li forvisxos cxiun larmon el iliaj okuloj; kaj la morto jam ne ekzistos; ne plu ekzistos funebro, nek plorado, nek doloro; la unuaj aferoj forpasis.


Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, ri Lokˈolaj Espíritu nubij cˈa: Wi xtiwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios wacami, 	 Tial, kiel diras la Sankta Spirito: Hodiaux, se vi auxskultas Lian vocxon,


Can xquemol wi cˈa pe chuwech quinojel ri winek riche (rixin) re ruwachˈulef. Y Riyaˈ can xquerujech cˈa, achiˈel nuben jun aj yukˈ tek jucˈan yeruyaˈ wi ri tak carneˈl, y jucˈan chic yeruyaˈ wi ri tak qˈuisicˈ (cabras). 	 kaj antaux li kolektigxos cxiuj nacioj, kaj li apartigos ilin unu de alia, kiel pasxtisto apartigas la sxafojn for de la kaproj;


Y queriˈ, xtiquicot ta ri wánima tek xquinapon iwuqˈui wi queriˈ ri ruraybel ri Dios, y xquinuxlan ta el jubaˈ iwuqˈui. 	 por ke mi venu gxoje al vi per la volo de Dio kaj trovu ripozon cxe vi.


Riyix ri ma yix israelitas ta, tek rubanon ca ma xinimaj ta ri Dios. Pero ruma ri wech aj Israel ma xquinimaj ta chic rutzij ri Dios, rumariˈ ri Dios xujoyowaj iwech riyix, y xuyaˈ ri colotajic chiwe. 	 CXar kiel vi iam estis malobeemaj al Dio, sed jam ricevis kompaton per ilia malobeo,


Riyix nibij chi ma niwajoˈ ta yixkˈax pa ruwiˈ ri nubij chupan ri ley ri ruyaˈon ca ri Moisés, y rumariˈ astapeˈ pa jun uxlanibel kˈij riyix can niben wi ri circuncisión. ¿Y achique ruma tek xpe iwoyowal chuwe riyin ruma xincˈachojsaj jun achi pa jun uxlanibel kˈij? 	 Se viro estas cirkumcidata en la sabato, por ke oni ne malobeu al la Mosea legxo, cxu vi koleras kontraux mi pro tio, ke mi tute sanigis viron en sabato?


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri winek riˈ: Majun cˈa jun profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ri man ta jun rukˈij. Quinojel can cˈo wi quikˈij, xa yacˈa chi ma niyaˈox (nyaˈ) ta quikˈij pa tak quitinamit, ni cuma ri cachˈalal y ni cuma chukaˈ ri aj pa cachoch, xchaˈ chique. 	 Kaj Jesuo diris al ili:Profeto ne estas sen honoro, krom en sia patrujo kaj inter siaj parencoj kaj en sia domo.


Y riyaˈ sibilaj nrajoˈ chi yixrutzˈet yan chanin, y can nibison, ruma retaman chi riyix can xiwacˈaxaj yan chi riyaˈ xyawej. 	 cxar li sopiris al vi cxiuj, kaj forte maltrankviligxis pro tio, ke vi jam sciigxis pri lia malsano;


Y tek ri Jesús elenak chic cˈa pe ri chiriˈ, yecˈo cˈa caˈiˈ moyiˈ xquitzekelbej el ri Jesús y niquirek quichiˈ chrij y niquibij cˈa chare: ¡Riyit ri yit ralcˈual ca ri rey David, tajoyowaj kawech ruma re kabanon! yechaˈ. 	 Kaj kiam Jesuo foriris de tie, du blinduloj sekvis lin, kriante kaj dirante:Kompatu nin, ho filo de David.


Tatzˈibaj cˈa chukaˈ el chare ri ángel ri nichajin quiche (quixin) ri yin quiniman riyin, ri nibix iglesia chique ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Filadelfia, y tatzˈibaj cˈa el chare, chi riyin ri can yin lokˈolaj wi, ri yin kitzij y ri yin ucˈuayon chukaˈ ri llave riche (rixin) ri David, llave ri tek nujek can majun ri nitzˈapin ta y tek nutzˈapij majun ri nijako ta, nbij cˈa: 	 Kaj al la angxelo de la eklezio en Filadelfia skribu: Tiele diras la sanktulo, la verulo, kiu havas la sxlosilon de David, tiu, kiu malfermas, kaj neniu fermas; kiu fermas, kaj neniu malfermas:


Yin cˈa riyin ri Ruchiˈ ri coral. Ri xtoc cˈa wuqˈui riyin, can xticolotej y nril ri nicˈatzin chare. Achiˈel nuben ri carneˈl ntel ntoc chupan ri coral, y nril kˈayis riche (rixin) chi nutij. 	 Mi estas la pordo; se iu tra mi eniras, tiu estos savita; kaj li eniros kaj eliros, kaj trovos pasxtajxon.


Riche (rixin) chi queriˈ can nibanatej cˈa ri rubin ca ri profeta ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Ri rusamajel ri Dios can quecˈareˈ ri rutzˈiban ca chrij ri Jesús: Riyin tek xquichˈo xquencusaj cˈa cˈambel tak tzij. Qˈuiy cˈa ri can ye ewatel pe pa rutiquiribel re ruwachˈulef, xquenkˈalajsaj cˈa. 	 por ke plenumigxu tio, kio estis dirita per la profeto, nome: Mi malfermos per sentenco mian busxon; Mi eldiros enigmojn el tempo antikva.


Y ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ pa jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, tek xquicˈaxaj ri xubij ri Jesús chique, xyacatej coyowal. 	 Kaj cxiuj en la sinagogo plenigxis de kolero, auxdante tion;


Can yacˈariˈ tek quinojel xecˈutun apo chare ri Jesús: ¿La can yit cˈa riyit ri Rucˈajol ri Dios? xechaˈ. Jaˈ (je), queriˈ, can achiˈel ri nibij riyix, xchaˈ ri Jesús chique. 	 Kaj ili cxiuj demandis:CXu vi do estas la Filo de Dio? Kaj li respondis:Vi diras, ke mi estas.


Y riyaˈ xuchop cˈa rutzijoxic chake chi cˈo jun ángel ri xucˈut riˈ chuwech pa rachoch, y chi ri ángel riˈ paˈel apo riqˈui tek xubij chare: Queˈatakaˈ cˈa el achiˈaˈ cˈa pa Jope chusiqˈuixic (chroyoxic) ri Simón ri nibix chukaˈ Pedro chare. 	 kaj li diris al ni, ke li vidis en sia domo la angxelon starantan, kaj dirantan:Sendu al Jafo, kaj venigu Simonon, kies alnomo estas Petro,


Riyaˈ xubij cˈa: Juyiˈ oc iwech riyix ri yixcˈo pa tinamit Corazín, y juyiˈ oc chukaˈ iwech riyix ri yixcˈo pa tinamit Betsaida, ruma sibilaj qˈuiy milagros xeban chiwech y ma xinimaj ta ri ruchˈabel ri Dios. Ruma xa ta ya ri pa tinamit Tiro y pa tinamit Sidón ri xeban ta wi ri milagros riˈ, ri winek aj chiriˈ xtzolin yan ta pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios, y quicusalon ta chic quitziak riche (rixin) bis, y quiyalon ta chic chaj chiquij, riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin chi yebison ruma sibilaj qˈuiy quimac ri ye quibanalon. 	 Ve al vi, HXorazin! Ve al vi, Betsaida! CXar se en Tiro kaj Cidon estus faritaj tiuj potencajxoj, kiuj estas faritaj en vi, antaux longe ili jam pentus en sakajxo kaj cindro.


Riqˈui cˈa ri Adán xkil wi ri camic konojel. Y queriˈ chukaˈ riqˈui cˈa ri Cristo xtikil wi ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 CXar kiel en Adam cxiuj mortas, tiel same ankaux en Kristo cxiuj estos vivigitaj.


Riyin xintzˈibaj re wuj reˈ chawe ruma can cukul wi nucˈuˈx awuqˈui chi can xtaben wi ri xincˈutuj chawe. Y ma xu (xe) ta wi ri utzil riˈ xtaben, xa can wetaman wi chi cˈo chic nicˈaj utzil ri xtaben. 	 Fidante pri via obeo, mi skribas al vi, sciante, ke vi faros ecx pli multe, ol kiom mi diras.


Can ruyon itzel tak tzij niquibij chiquij ri nicˈaj chic; can qˈuey ri chˈabel ri niquibilaˈ. 	 Ilia busxo estas plena de malbenado kaj malico;


Riyeˈ xquequitzujuj (xquequisujuj) ri cachibil. Ma xtiquichˈob ta jubaˈ achique ri niquiben. Sibilaj nimaˈk niquinaˈ ka quiˈ. Más xticajoˈ ri quicoten riche (rixin) re ruwachˈulef, que chuwech chi xticajoˈ ta ri Dios. 	 perfidemaj, pasiemaj, ventoplenaj, plezuron amantaj pli ol Dion;


Y pa ruqˈuisbel cˈa, ri rajaf ri ulef xuchˈob ka: ¿Achique cˈa xtintek el? xchaˈ. Y riyaˈ cˈo cˈa jun rucˈajol ri sibilaj nrajoˈ, y yacˈariˈ ri xutek el chucˈamaric ri kajbel riche (rixin) ri ulef. Ruma ri rajaf ri ulef riˈ xuchˈob chi ri achiˈaˈ ri ye kajayon ri rulef, riqˈui jubaˈ can xqueniman wi chare ri rucˈajol tek xtiquitzˈet chi can ya riyaˈ ri napon quiqˈui. 	 Kaj la sinjoro de la vinberejo diris:Kion mi faru? Mi sendos mian amatan filon; eble lin ili respektos.


Ruma ri Ajaf can yerutzuˈ ri winek choj quicˈaslen. Y can nracˈaxaj ri quiˈoración. Yacˈa ri yebano etzelal, ma utz ta nutzˈet chique. 	 CXar la okuloj de la Eternulo estas turnitaj al la piuloj, Kaj Liaj oreloj al iliaj krioj; Sed la vizagxo de la Eternulo estas kontraux tiuj, kiuj faras malbonon.


Pero ri quichˈacul, pa jun lugar Siquem rubiˈ, chiriˈ xemuk wi. Xemuk pa jun ti pedazo ulef, ri acuchi (achique) can cˈo cˈojlibel riche (rixin) chi yebemuk ca caminakiˈ. Ri jun ti ulef riˈ, can ya cˈa ri Abraham ri lokˈoyon ca chique ri ye ralcˈual ri jun achi Hamor rubiˈ. 	 kaj ili estis transportitaj al SXehxem kaj metitaj en la tombon, kiun Abraham acxetis por prezo argxenta de la filoj de HXamor en SXehxem.


Riyin, pa yaˈ yixinben wi bautizar tek nitzolin pe icˈuˈx riqˈui ri Dios. Pero cˈo cˈa jun achi ri xtipe re chkawech apo, ri man achiˈel ta oc riyin. Riyin can ma yin rucˈamon ta (takal ta chuwij) riche (rixin) chi ncˈuaj ri ruxajab, ruma ri jun achi riˈ can más wi nim rukˈij y can más wi nim ruchukˈaˈ que chinuwech riyin. Tek Riyaˈ xtipe, can xquixruben wi bautizar riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu y riqˈui kˈakˈ. 	 Mi ja vin baptas per akvo por pento; sed tiu, kiu venas post mi, estas pli potenca ol mi; liajn sxuojn mi ne estas inda porti; li vin baptos per la Sankta Spirito kaj per fajro;


Y ri tzˈuyul pa ruwiˈ ri sutzˈ can que wi riˈ xuben, xukˈaxaj ri rujos (ruwos) chuwech ri ruwachˈulef, y xuben cˈa el ri kˈatoj. 	 Kaj la sidanta sur la nubo jxetis sian rikoltilon sur la teron; kaj la tero rikoltigxis.


Queriˈ ri niben riyix, ruma iwoyoben ri utzil ri xtoc iwuche (iwixin), utzil ri yacon chilaˈ chicaj. Y ri utzil riˈ xiwetamaj chi cˈo, tek xiwacˈaxaj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Y can kitzij wi ri chˈabel ri xiwetamaj. 	 pro la espero konservita por vi en la cxielo, pri kiu vi jam antauxe auxdis en la vorto de la vero de la evangelio,


Riyix wacami ma jane ninimaj ta tzij, pero tek can xtinimaj tzij y xtiben ri achique nubij ri ruchˈabel ri Dios chiwe, yacˈariˈ tek riyoj xtikacˈajsaj quiwech ri nicˈaj chic ri xa ma xtiquichˈutinirisaj ta quiˈ riche (rixin) chi niquinimaj tzij. 	 kaj starante pretaj puni cxian malobeon, tuj kiam via obeo plenumigxos.


Pero re kachˈalal reˈ xa xenabeyej yan cˈa el chkawech riyoj, y xojcoyobej cˈa ri chiriˈ pa tinamit Troas. 	 Sed cxi tiuj, antauxirinte, atendis nin en Troas.


Y rumacˈariˈ wacami man cˈa xtika ta ri nimalaj rucˈayewal pa quiwiˈ ri xa can jun chic quibanon riqˈui ri Cristo Jesús, ri ma ye ucˈuan ta chic ruma ri itzel tak quiraybel, y xa can ya chic cˈa ri Lokˈolaj Espíritu ri ucˈuayon quiche (quixin). 	 Ekzistas do jam nenia kondamno kontraux tiuj, kiuj estas en Kristo Jesuo.


Ruma ketaman chi ri Cristo xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ, y wacami ma xticom ta chic, ruma ri camic majun bey chic xtichˈacon ta chrij. 	 sciante, ke Kristo, levite el la mortintoj, ne plu mortas; la morto ne plu lin regas.


Y yacˈariˈ tek ri Jesús kˈij kˈij yerutijoj ri winek riqˈui ri ruchˈabel ri Dios, chiriˈ chupan ri rachoch ri Dios. Pero ri principaliˈ tak sacerdotes ye cachibilan ri aj tzˈibaˈ y ri achiˈaˈ ri can cˈo wi quikˈij chupan ri tinamit, niquicanolaˈ cˈa achique ta rubanic niquiben riche (rixin) chi queriˈ niquicamisaj ri Jesús. 	 Kaj li instruis tagon post tago en la templo. Sed la cxefpastroj kaj la skribistoj kaj la cxefoj de la popolo penadis lin pereigi,


Y tek nberilaˈ pe ri carneˈl riˈ, nuyaˈ cˈa pe chuwiruteleˈn. Can niquicot wi cˈa ruma chi xril pe. 	 Kaj trovinte, li gxin metas sur siajn sxultrojn, gxojante.


Ri rujolon (ruwiˈ) y ri rusmal tak ruwiˈ sek sek, achiˈel rusakil ri lana y ri chumatef ri nika. Y ri runakˈ tak ruwech achiˈel ruxak tak kˈakˈ. 	 Kaj lia kapo kaj liaj haroj estis blankaj kiel blanka lano, kiel negxo; kaj liaj okuloj estis kiel fajra flamo;


Pero ri Jesús xuchop rukˈaˈ ri cˈajol riˈ y xuyec anej. Y can yacˈariˈ tek xbeyacatej pe. 	 Sed Jesuo, preninte lin je la mano, levis lin; kaj li starigxis.


Ajaf, wacami cˈa ri yin asamajel xa can utz chic chi yinawelesaj el, can riqˈui cˈa uxlanibel cˈuˈx yibe, ruma can achiˈel ri abin chuwe, can queriˈ xbanatej. 	 Nun, ho Eternulo, Vi ellasas Vian servanton, Laux Via vorto, en paco,


Y yacˈariˈ tek xquinitzˈet riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, chi yin petenak pa jun sutzˈ, riqˈui chic nimalaj wuchukˈaˈ y riqˈui chukaˈ jun nimalaj nukˈij nucˈojlen, xchaˈ ri Jesús. 	 Kaj tiam oni vidos la Filon de homo, venantan en nubo kun potenco kaj granda gloro.


Y xubij chare: Wacami cabiyin cˈa, y jachˈajaˈ ri runakˈ awech chupan ri atinibel ri Siloé rubiˈ. Ri Siloé cˈa riˈ ntel chi tzij Takoˈn. Ri achi riˈ can xbe cˈa chuchˈajic ri runakˈ ruwech, y tek xtzolin pe, nitzuˈun chic. 	 kaj diris al li:Iru, lavu vin en la lageto de SXiloahx (tio estas, Sendito). Li do foriris, kaj sin lavis, kaj revenis vidanta.


Y tek ri Jesús rubin chic cˈa ronojel reˈ, Riyaˈ ye rachibilan ri rudiscípulos xeˈel el chiriˈ. Y xebe jucˈan chic ruchiˈ ri jun ti raken siwan ri Cedrón rubiˈ, pa jun ulef ri acuchi (achique) cˈo wi cotzˈiˈj y qˈuiy cheˈ ri niquiyaˈ quiwech; y chiriˈ cˈa xoc wi apo ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos. 	 Parolinte tiujn vortojn, Jesuo foriris kun siaj discxiploj trans la torenton Kidron, kie estis gxardeno, en kiun li eniris kune kun siaj discxiploj.


Y ri ángel ri ucˈuayon ri jos (wos) can que wi riˈ xuben, xukˈaxaj ri rujos (ruwos) chuwech ri ruwachˈulef, y xerukupij el pa tak tzekaj ri uva. Cˈacˈariˈ xeruyaˈ pa jun nimalaj achiˈel pila ri acuchi (achique) niyitzˈ wi ri ruyaˈal chi aken. Y re yitzˈoj reˈ nukˈalajsaj cˈa chkawech ri rubanic ri nimalaj rucˈayewal ri xtuyaˈ ri Dios. 	 Kaj la angxelo jxetis sian rikoltilon en la teron kaj detrancxis la vinberarbon de la tero kaj jxetis gxin en la grandan vinpremilon de la kolero de Dio.


Riyaˈ can xucukubaˈ wi rucˈuˈx riqˈui ri Dios, y wi ri Dios can nrajoˈ wi re Jesús, tucoloˈ cˈa. Ruma re Jesús xa can rubin wi: Yin cˈa riyin ri Rucˈajol ri Dios, chinek, xechaˈ ri achiˈaˈ riˈ. 	 Li apogis sin al Dio; Tiu savu lin, se Li amas lin; cxar li diris:Mi estas la Filo de Dio.


Y xbix cˈa chukaˈ chare ruma ri Dios, chi ri ye riy rumam ca riyaˈ xquebecˈojeˈ cˈa pa jun chic ruwachˈulef quiqˈui jun wi chic quiwech chi winek. Y ye ri winek riˈ ri xqueyaˈo quiche (quixin) ri ye riy rumam ri Abraham pa samaj y xtiquiben cˈa chique chi xtiquitij pokon cajiˈ ciento junaˈ. 	 Kaj Dio parolis jene:ke lia idaro logxos en fremda lando, kaj ke oni sklavigos kaj turmentos ilin dum kvarcent jaroj.


Riyix cˈa ri yix ancianos quiche (quixin) ri iglesias, can queˈichajij cˈa ri kachˈalal. Ruma riyeˈ ye riche (rixin) chic ri Dios, y ya ri Dios ri yayon re samaj reˈ chiwe. Queˈichajij cˈa, can achiˈel nuben jun aj yukˈ quiqˈui ri tak rucarneˈl. Y can riqˈui cˈa chukaˈ ronojel iwánima tibanaˈ. Y ma xaxu (xaxe) ta wi ruma cˈo chi niben queriˈ. Ni ma riche (rixin) ta chi nirayij nichˈec qˈuiy irajil. Xa can queˈichajij ri kachˈalal riqˈui ronojel iraybel. 	 Pasxtu la gregon de Dio cxe vi, direktante gxin, ne devige, sed volonte, laux Dio; ne pro avideco, sed bonvole;


Pero ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) ri ye rudiscípulos y xubij chique: Tiyaˈ kˈij chique ri acˈalaˈ chi yepe wuqˈui riyin, y ma queˈikˈet ta. Ruma ri xqueˈoc pa rajawaren ri Dios, xaxu (xaxe) wi ri winek ri ye achiˈel re acˈalaˈ reˈ. 	 Sed Jesuo alvokis ilin al si, dirante:Lasu la infanojn veni al mi, kaj ne malhelpu ilin; cxar el tiaj estas la regno de Dio.


Y can yacˈariˈ tek xetzuˈun. Yacˈa ri Jesús xuchilabej cˈa el chique: Can tiwacˈaxaj cˈa el jabel, chi re xbanatej iwuqˈui, majun achoj chare titzijoj wi, xchaˈ el chique. 	 Kaj iliaj okuloj malfermigxis. Kaj Jesuo severe ordonis al ili:Gardu vin, ke neniu tion sciu.


Y ronojel cˈa reˈ, can pa ránima cˈa ri Dios xalex wi pe. Y riche (rixin) chi riyoj can junan kawech nikaben riqˈui Riyaˈ, can ya ri Jesucristo ri xucusaj. Y ri Dios ruyaˈon cˈa ca ri samaj riˈ chake riyoj riche (rixin) chi nikabij chique ri winek achique rubanic niquiben riche (rixin) chi junan quiwech niquiben riqˈui Riyaˈ. 	 Sed cxio estas de Dio, kiu repacigis nin al Si mem per Kristo kaj donis al ni la administradon de la repacigo;


Riyin ma nbij ta cˈa chi can ta wilon chic ronojel ri cˈo riqˈui ri Cristo. Ni ma nbij ta chukaˈ chi can ta tzˈaket chic ri nucˈaslen. Ma que ta riˈ. Riyin ntij cˈa nukˈij riche (rixin) chi yeˈoc wuche (wixin) ronojel ri yecˈo riqˈui ri Cristo Jesús; yariˈ ri xrajoˈ chuwe tek xirusiqˈuij (xiroyoj). 	 Ne kvazaux mi jam trafis, aux jam perfektigxis; sed mi min pelas antauxen, se mi nur povos ekteni tion, pro kio mi estas tenata de Kristo Jesuo.


Y can yacˈariˈ tek ri Jesús xoc el pa jucuˈ quiqˈui ri rudiscípulos y xebe cˈa pa jun lugar Dalmanuta rubiˈ. 	 Kaj tuj enirinte en la sxipeton kun siaj discxiploj, li iris al la regiono Dalmanuta.


Y niquibilaˈ cˈa chukaˈ chare: Wi can yit cˈa riyit ri qui‑Rey ri israelitas, tacoloˈ cˈa awiˈ ayon, yechaˈ chare. 	 kaj dirante:Se vi estas la Regxo de la Judoj, savu vin.


Y ri chiriˈ pa nicˈaj ruwajay, xquibox cˈa jun kˈakˈ, y xetzˈuyeˈ apo quinojel chuchiˈ. Y chukaˈ ri Pedro xtzˈuyeˈ apo chiquicojol. 	 Kaj kiam oni ekbruligis fajron meze de la korto kaj sidis kune, Petro sidigxis meze de ili.


Y tek xetzolin ri pa tak cachoch ri ixokiˈ riˈ, xequibanalaˈ ruchojmil ri akˈom ri jubul ruxlaˈ riche (rixin) chi yariˈ nbequiyaˈ ca chrij ruchˈacul ri Jesús. Y xeˈuxlan cˈa chupan ri jun kˈij riche (rixin) uxlanen riˈ, can achiˈel nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 Kaj ili reiris, kaj preparis aromajxojn kaj sxmirajxojn. Kaj sabate ili ripozis laux la ordono.


Y ri Jesús can xumey cˈa tek xracˈaxaj ri rutakon el rubixic ri capitán. Y can yacˈariˈ xerutzuˈ ri winek ri ye tzeketel chrij, y xubij cˈa chique: Can kitzij nbij chiwe, chi ri achi ri takayon pe rubixic re chˈabel reˈ, can rucukuban wi rucˈuˈx wuqˈui. Y majun cˈa wech aj Israel ri wilon ta ri can rucukuban ta rucˈuˈx wuqˈui, achiˈel ri jun achi riˈ. 	 Kaj kiam Jesuo tion auxdis, li miris pri li, kaj sin turninte, diris al la homamaso, lin sekvanta:Mi diras al vi:Ecx en Izrael mi ne trovis tiom da fido.


Y ruma riyin nuniman ri Ajaf Jesús y cukul nucˈuˈx riqˈui, rumariˈ wetaman chi majun ri xajan chi nitij. Yacˈa wi chuwech jun kachˈalal cˈo ri cosas ri xajan chi yetij, riˈ xaxu (xaxe wi) cˈa chuwech riyaˈ riˈ. 	 Mi scias, kaj konvinkigxis en la Sinjoro Jesuo, ke nenio estas malpura per si; sed por tiu, kiu opinias ion malpura, gxi estas malpura.


Yacˈa ri Dios can cˈo pe wuqˈui. Rumariˈ majun cˈa ri ncˈulwachin pa quikˈaˈ ri winek. Can nbin cˈa pe ri ruchˈabel ri Dios chique quinojel ri winek, chique ri sibilaj cˈo quikˈij y chique chukaˈ ri majun quikˈij. Y xaxu (xaxe) wi cˈa ri quibin ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ri ojer ca, y ri rubin ca ri Moisés, xaxu (xaxe wi) riˈ ri ntzijoj riyin, ruma yecˈa riyeˈ ri ye biyon ca ri nibanatej. 	 Ricevinte do la helpon, kiu estas de Dio, mi staras gxis la nuna tago, atestante al malgranduloj kaj granduloj, dirante nenion krom tio, kion la profetoj kaj Moseo anoncis kiel venontan:


Ri roˈ ángel xberutixaˈ cˈa ca ri rucˈuan chupan ri vaso pa ruwiˈ ri ruchˈacat ri nabey chicop y xka cˈa jun nimalaj kˈekuˈm pa quiwiˈ quinojel ri yecˈo chuxeˈ rutzij. Y ruma cˈa ri rucˈayewal ri yetajin chukˈaxaxic ri winek riˈ, rumariˈ can niquicachˈachˈej ri cakˈ. 	 Kaj la kvina elversxis sian pelvon sur la tronon de la besto; kaj gxia regno mallumigxis; kaj ili mordis sian langon pro dolorego,


Cˈacˈariˈ ri Jesús xubij cˈa chare ri ixok riˈ: Wi ta riyit awetaman achique chi sipanic ruyaˈon pe ri Dios, y awetaman ta chukaˈ achique cˈa riˈ ri nicˈutun jubaˈ ruyaˈ chawe; xa yit ta riyit ri yacˈutun ayaˈ chare, y Riyaˈ can ta nuyaˈ Ayaˈ ri can niyaˈo cˈaslen, xchaˈ ri Jesús. 	 Jesuo respondis kaj diris al sxi:Se vi scius la donacon de Dio, kaj kiu estas tiu, kiu diras al vi:Donu al mi trinki, vi petus lin, kaj li donus al vi vivan akvon.


Y tek xa napon yan ri nimakˈij pascua, ri Jesús retaman chic cˈa chi napon yan ri hora riche (rixin) chi Riyaˈ ntel el waweˈ chuwech re ruwachˈulef y nitzolin chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios, ri Rutataˈ. Ri Jesús sibilaj cˈa ye rajowan pe quinojel ri can ye riche (rixin) chic Riyaˈ ri yecˈo waweˈ chuwech re ruwachˈulef, y can achiˈel ye rajowan pe, can quecˈariˈ xuqˈuis pa ruwiˈ. 	 Kaj antaux la Paska festo Jesuo, sciante, ke lia horo venis, por ke li transiru el cxi tiu mondo al la Patro, aminte siajn proprulojn, kiuj estis en la mondo, amis ilin gxis la fino.


Rumariˈ riyoj can cukul kacˈuˈx, koyoben apo cˈa ajan (jampeˈ) xtikacˈul ri jun chic rachoch ri kánima. Ruma ketaman chi tek can cˈa kacˈuan na re chˈaculaj riche (rixin) re ruwachˈulef, xa cˈa ma jane yojcˈo ta riqˈui ri Ajaf Jesús chilaˈ chicaj. 	 Ni do cxiam gxoje kuragxas, kaj ni scias, ke dum ni cxeestas en la korpo, ni forestas de la Sinjoro


Y jun cˈa chique ri ye caˈiˈ alekˈomaˈ ri yecˈo chukaˈ chuwech quicruz, itzel xchˈo apo chare ri Jesús, ruma xubij: Riyit ri nabij chi yit cˈa riyit ri Cristo, tacoloˈ cˈa awiˈ riyit, y kojacoloˈ chukaˈ riyoj, xchaˈ. 	 Kaj unu el la pendigitaj krimuloj insultis lin, dirante:CXu vi ne estas la Kristo? savu vin kaj nin.


Yix cˈa riyix ri ratzˈamil ri quicˈaslen ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. Y wi ta re achiˈel atzˈan reˈ niqˈuis ta el ri ratzˈamil, ¿achique ta cˈa rubanic niban chare riche (rixin) chi queriˈ nitzolin ta chic pe ri ratzˈamil? Xa majun chic cˈa nicˈatzin wi; xa can nirokix el, y nipalbex cuma ri winek. 	 Vi estas la salo de la tero; sed se la salo sengustigxis, per kio gxi estos salita? gxi jam tauxgas por nenio, krom por esti eljxetita kaj piedpremita de homoj.


Y ri winek cˈa ri yeˈetzelan riche (rixin) ri Esteban, xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi ma niquicˈaxaj ta, xquitzˈapelaˈ cˈa pa tak quixquin. Ri winek cˈa riˈ can sibilaj cˈa pa quichiˈ xquiben tek xebe chrij ri Esteban riche (rixin) chi xbequichapaˈ pe. 	 Sed ili ekkriis per lauxta vocxo, kaj fermis siajn orelojn, kaj kuregis sur lin unuanime,


Y riche (rixin) cˈa chi man xa quepe ri rudiscípulos y niquelekˈaj el ri ruchˈacul ri Jesús re chakˈaˈ, y cˈacˈariˈ xtiquibij chique ri winek chi ri Jesús can xcˈastej wi el chiquicojol ri caminakiˈ; rumariˈ yoj petenak re wacami riche (rixin) chi nikacˈutuj jun utzil chawe chi tatakaˈ ruchajixic ri acuchi (achique) mukun wi ca, cˈa ya tek nitzˈaket na ri oxiˈ kˈij. Ruma wi xa ma xtikaben ta queriˈ y nisach el ri ruchˈacul, yacˈariˈ tek can más ye qˈuiy winek ri xquekˈolotej que chuwech ri nabey mul, xechaˈ. 	 Ordonu do, ke oni gardu la tombon gxis la tria tago, por ke liaj discxiploj ne venu kaj ne forsxtelu lin kaj ne diru al la popolo:Li relevigxis el la mortintoj; kaj la lasta trompo estus pli malbona, ol la unua.


Y chukaˈ tek xixban cˈa bautizar, yacˈariˈ tek can achiˈel xixmuk junan riqˈui ri Cristo, y yariˈ chukaˈ can achiˈel cˈa xixcˈastej el junan riqˈui. Queriˈ xiben ruma chi can xicukubaˈ wi cˈa icˈuˈx riqˈui ri nimalaj ruchukˈaˈ ri Dios, uchukˈaˈ ri xcˈason riche (rixin) ri Cristo chiquicojol ri caminakiˈ. Rumariˈ xiwil cˈa ri icˈaslen riqˈui. 	 enterigite kun li en bapto, en kiu ankaux vi estas kunlevitaj per la fido al la energio de Dio, kiu lin levis el la mortintoj.


Y ri Jesús xuyaˈ chic cˈa ri rukˈaˈ chrij ri runakˈ tak ruwech ri achi y xuben cˈa chare chi xtzuˈun chic apo jun bey. Y yacˈariˈ tek ri achi xtzuˈun chic jun bey achiˈel ri rubanon ca. Can jabel cˈa yerutzuˈ ronojel ri yecˈo chi nej chi nakaj. 	 Tiam denove li metis la manojn sur liajn okulojn; kaj li fikse rigardis, kaj resanigxis, kaj vidis cxion klare.


Xa ye chic cˈa ri ye katiˈt kamamaˈ ma xeniman ta chare ri Moisés. Pa ruqˈuexel chi xeniman ta chare, xa xquetzelaj. Ri cánima riyeˈ xa chanin xtzolin chilaˈ pan Egipto. 	 al tiu niaj patroj ne volis esti obeemaj, sed forpusxis lin, kaj returnigxis en sia koro al Egiptujo,


Xa rumacˈariˈ wi xa ta jun akˈaˈ o jun awaken ri nibano chawe chi yamacun, xa utz tachoyoˈ el y tarokij el. Ruma más utz chi xaxu (xaxe wi) jun akˈaˈ o jun awaken cˈo y yatoc chupan ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, que chuwech chi can tzˈaket akˈaˈ awaken y xa pa kˈakˈ riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek ri yatbecˈak wi ca. 	 Kaj se via mano aux via piedo faligas vin, detrancxu gxin kaj forjxetu gxin de vi:estas bone por vi eniri en vivon kripla aux lama prefere ol, havante du manojn aux du piedojn, esti enjxetita en la eternan fajron.


Riyin man ta jun tzij yicowin nbij wi man ta ri Cristo yin rucusan chubanic re samaj reˈ, can ya wi cˈa ri Cristo ri ucusayon wuche (wixin). Y rumariˈ tek ye qˈuiy chique ri winek ri ma ye israelitas ta ri yeniman riche (rixin). Niquinimaj ruma niquicˈaxaj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic ri ntzijoj chique y ruma chukaˈ chi xquitzˈet ri samaj ri xinben chiquicojol. 	 CXar mi ne kuragxos priparoli ion, krom tio, kion Kristo faris per mi, por obeigi la nacianojn, vorte kaj fare,


Y tek ri kachˈalal xquisiqˈuij ri wuj, sibilaj cˈa xequicot, y xcukeˈ ka quicˈuˈx ruma ri chˈabel ri yecˈo el chupan. 	 Kaj leginte gxin, ili gxojis pro la konsolo.


cˈa ya tek xquenyaˈ na pan akˈaˈ pan awaken ri yeˈetzelan awuche (awixin). 	 GXis Mi faros viajn malamikojn benketo por viaj piedoj.


Ruma re naˈoj reˈ, ma petenak ta chilaˈ chicaj riqˈui ri Dios. Xa can riche (rixin) re ruwachˈulef. Xa quiche (quixin) winek. Xa riche (rixin) ri itzel winek. 	 CXi tiu sagxeco ne devenas de supre, sed estas monda, lauxsenta, demona.


Y tek ri winek israelitas xeˈapon pa tinamit Jericó, wukuˈ kˈij xesutin chrij ri tinamit, y pa ruwuk kˈij xtzak ri nimalaj tzˈak ri rusutin riˈ chrij ri tinamit. Queriˈ xbanatej ruma chi ri israelitas can quicukuban quicˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 Per la fido la muroj de Jerihxo falis, cxirkauxirite sep tagojn.


¿Achique cami ruma tek riyin nnataj reˈ chiwe, nichˈob riyix? ¿Xaxu (xaxe wi) cami ruma chi queriˈ nibanatej chuwech re ruwachˈulef tek queriˈ nbij riyin chiwe? ¿Ma que ta cami chukaˈ riˈ nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés? 	 CXu mi parolas tion kiel homo? cxu ne diras la legxo tion saman?


Y ri Esteban xubij: Wachˈalal aj Israel y riyix ri principaliˈ chupan re katinamit, tiwacˈaxaj na cˈa re xtinbij chiwe re wacami: Ri Dios ri cˈo rukˈij rucˈojlen, xukˈalajsaj riˈ chuwech ri katataˈ Abraham ri xcˈojeˈ ojer ca. Y riˈ, tek cˈa cˈo na cˈa chiriˈ chupan ri lugar Mesopotamia rubiˈ, tek cˈa ma jane rutzijol chi nbecˈojeˈ ta ri pan Harán. 	 Kaj tiu diris: Fratoj kaj patroj, auxskultu. La Dio de gloro aperis al nia patro Abraham, kiam li estis en Mezopotamio, antaux ol li logxis en HXaran,


Tek ri Timoteo xtapon chilaˈ iwuqˈui, can ticˈuluˈ cˈa chi utzil riche (rixin) chi niquicot nicˈojeˈ chicojol. Ruma riyaˈ can rusamaj wi ri Ajaf ri nuben, achiˈel nben riyin. 	 Se Timoteo venos, zorgu, ke li estu cxe vi sentime; cxar li faras la laboron de la Sinjoro, kiel mi ankaux;


Y Riyaˈ xubij chique: Chiwe cˈa riyix can yaˈon cˈa kˈij riche (rixin) chi niwetamaj chrij ri rajawaren ri Dios, yacˈa ri nicˈaj chic winek ri ma yeniman ta wuche (wixin), ma yaˈon ta kˈij chique riche (rixin) chi niquetamaj. Rumacˈariˈ riqˈui cˈambel tak tzij yitzijon wi quiqˈui, 	 Kaj li diris al ili:Al vi estas donite scii la misteron de la regno de Dio; sed al tiuj, kiuj estas ekstere, cxio estas farata per paraboloj;


man cˈa tijel ta ri ichˈobonic chanin, man cˈa quixka ta pa quikˈaˈ ri yebin chi ri kˈij riche (rixin) chi nipe ri Ajaf Jesucristo xoka yan. Y man cˈa tisach ta icˈuˈx astapeˈ can cˈo jun nibin chiwe chi espíritu kˈalajsayon chare, o cˈo jun nitzijon chiwe chi ri kˈij riche (rixin) chi nipe ri Jesucristo xoka yan, o cˈo ta jun wuj ri nicˈul astapeˈ can pa kabiˈ riyoj banon wi el y nubij chi ri kˈij riche (rixin) chi nipe ri Jesucristo xoka yan, man cˈa tinimaj ta. 	 ke vi ne farigxu facile skueblaj mense, kaj ne konsternigxu, cxu per spirito, aux per parolo, aux per letero sxajne de ni, kvazaux la tago de la Sinjoro jam apudestus;


Y qˈuiy cˈa kˈij ri xkˈax, y ri aj kˈatbel tzij ma xrajoˈ ta xutoˈ ri ixok riˈ chuwech ri rucˈulel. Pero jun kˈij ri aj kˈatbel tzij riˈ xuchˈob cˈa ka pa ránima: Astapeˈ riyin ma nnimaj ta ri Dios, ni majun chukaˈ quejkalen ri winek chinuwech, 	 Kaj li ne volis dum kelka tempo, sed poste li diris en si:Kvankam mi ne timas Dion, nek respektas homon,


Ruma la akˈom laˈ jotol rajel, y rumariˈ xa más ta utz chi xcˈayix, y ri rajel xa xyaˈox (xyaˈ) ta chique ri pobres, xechaˈ. 	 Por kio estas cxi tiu malsxparo? CXar cxi tiun sxmirajxon oni povus vendi por granda prezo, kaj doni al malricxuloj.


Ma nikˈax ta cˈa chinuwech, ¿ruma yin achique ta cˈa riyin, riche (rixin) chi noˈayaˈ ca rutzil nuwech riyit ri yit ruteˈ ri Wajaf? 	 Kaj pro kio okazas al mi cxi tio, ke la patrino de mia Sinjoro venas al mi?


Y cˈacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri achiˈaˈ ri yekˈaxan ri nubij ri ley y chique ri fariseos: Wi cˈo jun chiwe riyix ri nitzak jun ruquiej o jun ruwáquix pa jun jul, ¿La ma nibe ta cami chanin churelesaxic, astapeˈ pa jun uxlanibel kˈij? 	 Kaj li diris al ili:Kiu el vi havos azenon aux bovon, falintan en puton, kaj ne tuj eltiros gxin en sabata tago?


Ri can yeˈetzelan wuche (wixin) riyin, can ma xu (xe) ta cˈa riyin ri yinquetzelaj, xa can nikˈalajin cˈa chi queriˈ chukaˈ niquiben chare ri Nataˈ. 	 Tiu, kiu min malamas, malamas ankaux mian Patron.


Y queriˈ chukaˈ ri ixok ri nujech ca ri rachijil y nibe chic riqˈui jun achi, ri ixok riˈ can nimacun chukaˈ. Queriˈ xubij chique. 	 kaj se sxi mem forsendos sian edzon kaj edzinigxos kun alia, sxi adultas.


Ri rey Herodes chupan ri tiempo riˈ, yecˈo cˈa ye caˈiˈ oxiˈ chiquicojol ri kachˈalal ri xeruchop, riche (rixin) chi xeruyaˈ cˈa pa tijoj pokonal. 	 Kaj cxirkaux tiu tempo la regxo Herodo etendis siajn manojn, por premi iujn el la eklezianoj.


Y kitzij wi, chi achiˈel ri tzˈibatal ca, queriˈ ri xbanatej. Ruma ri rey Herodes y ri jun chic aj kˈatbel tzij ri Poncio Pilato rubiˈ, ri israelitas y ri ma ye israelitas ta, xquimol quiˈ waweˈ pa tinamit Jerusalem riche (rixin) chi xeyacatej chrij ri Jesús ri lokˈolaj Acˈajol ri xatek pe. 	 cxar vere en cxi tiu urbo kolektigxis kontraux Via sankta Servanto Jesuo, kiun Vi sanktoleis, kune Herodo kaj Pontio Pilato kun la gentoj kaj la popoloj de Izrael,


Y ri discípulos xquibij cˈa chare ri Jesús: Ajaf, waweˈ cˈo caˈiˈ espada, xechaˈ. Yacˈa ri Jesús xubij chique: Xa riqˈui cˈa riˈ, xchaˈ. 	 Kaj ili diris:Sinjoro, jen estas du glavoj; kaj li diris al ili:Suficxas.


Xa queˈiyaˈ ca. Xa ye achiˈel moyiˈ y ye ucˈuey quiche (quixin) nicˈaj chic ri xa ye achiˈel moyiˈ chukaˈ. Y wi ri ye moyiˈ yequiyukej ri nicˈaj chic moyiˈ, junan cˈa xquetzak pa tak jul, xchaˈ ri Jesús. 	 Lasu ilin; ili estas blindaj kondukantoj de blinduloj. Kaj se blindulo kondukos blindulon, ambaux falos en fosajxon.


Y ya cˈa tiempo riˈ tek ri discípulos xejel apo riqˈui ri Jesús, y xquicˈutuj cˈa chare: ¿Achique chake riyoj ri más nim rukˈij ri xticˈojeˈ pa rajawaren ri caj? xechaˈ. 	 En tiu horo la discxiploj venis al Jesuo, dirante:Kiu do estas la plej granda en la regno de la cxielo?


Y ri Pedro xubij chare: Ajaf, ¿achique cˈa ruma tek ma yicowin ta yatintzekelbej el wacami? Ruma wi nicˈatzin, can nyaˈ cˈa ri nucˈaslen awuma riyit, xchaˈ. 	 Petro diris al li:Sinjoro, kial mi ne povas vin sekvi nun? mi demetos por vi mian vivon.


Yacˈa ri Jesús xchapon chare ri itzel espíritu y xubij: Ma cachˈo ta chic. Catel el. 	 Kaj Jesuo severe admonis lin, dirante:Silentu, kaj eliru el li.


Y ma xu (xe) ta cˈa riyin woyoben re jun cˈastajbel reˈ, xa can queriˈ chukaˈ ri kech aj Israel. Riyoj ri yoj quiy quimam ca ri cablajuj rucˈajol ri Israel cukul kacˈuˈx chi ri caminakiˈ xquecˈastej na pe, y rumariˈ, can chi pakˈij chi chakˈaˈ nikaben rusamaj ri Dios ri biyon ca queriˈ. Rey Agripa, riyin ya cˈa riˈ ri numac ri niquibij chuwij. 	 al kiu promeso niaj dek du triboj, fervore servante Dion nokte kaj tage, esperas atingi. Kaj pri tiu espero mi estas akuzita de la Judoj, ho regxo!


Ruma tek cˈo jun ri nrajoˈ nukˈalajsaj riˈ chiquiwech ri winek, ma utz ta cˈa chi nrewaj riˈ. Y riyit ruma chi naben re cosas reˈ, can nicˈatzin chi nakˈalajsaj awiˈ chiquiwech ri winek, yechaˈ chare. 	 CXar neniu faras ion sekrete, kaj celas mem esti publike konata. Se vi faras tiajn farojn, montru vin al la mondo.


¿Achique cˈa ri nawajoˈ? Y ri achi moy xubij: Ajaf, riyin nwajoˈ yitzuˈun, xchaˈ. 	 Kion vi volas, ke mi faru al vi? Kaj li diris:Sinjoro, ke mi ricevu vidpovon.


Y ri Ajaf Jesucristo xubij chare: Jacanoj cˈa ri Saulo, ruma ya riyaˈ ri nuchaˈon riche (rixin) chi nibe chukˈalajsaxic ri nubiˈ chique ri winek ri xa ma ye israelitas ta, y riche (rixin) chi nubij chukaˈ chique ri reyes y ri winek israelitas. 	 Sed la Sinjoro diris al li:Ekiru, cxar li estas elektita ilo por mi, por porti mian nomon antaux la nacianoj kaj la regxoj kaj la Izraelidoj;


Ruma xtapon na wi jun kˈij tek ri winek xa ma xticajoˈ ta chic chi yetijox riqˈui ri utzilaj tak chˈabel. Xa can xtibe cánima chrij ri xa ma ye kitzij ta ri yecˈut chiquiwech, y xquequicanoj cˈa ye qˈuiy ri yetijon quiche (quixin) riqˈui ri achiˈel ri nicajoˈ ka riyeˈ chi niquicˈaxaj. 	 CXar venos tempo, kiam oni ne toleros la sanan instruon; sed havante jukantajn orelojn, amasigos al si instruantojn, laux siaj deziroj;


Riyoj can utz wi rubanic chake, ruma yojtajin chutojic ri itzel ye kabanalon. Yacˈa Riyaˈ majun achique ta mac rubanon. 	 Kaj ni ja juste, cxar ni ricevas rekompencon, merititan pro niaj faroj; sed cxi tiu faris nenion malbonan.


Can xquinquicamisaj, yacˈa ri pa rox kˈij xquicˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ. Y tek ri discípulos xquicˈaxaj ri xubij ri Jesús, can sibilaj cˈa xebison. 	 kaj ili mortigos lin, kaj la trian tagon li levigxos. Kaj ili tre malgxojis.


Ri achi ri xucˈuex cˈa chilaˈ chicaj can utz wi cˈa chi niyaˈox (nyaˈ) rukˈij. Yacˈa riyin ma xtinyaˈ ta nukˈij. Pero xa ta rajawaxic chi nyaˈ nukˈij, ntzijoj ta ri ye ncˈulwachin ri nucˈut chi xa yin winek y majun wuchukˈaˈ. 	 Pro tia homo mi fieros; sed pro mi mem mi ne fieros, krom rilate al miaj malfortajxoj.


Tek ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl xrelesaj ri roˈ sello ri achoj riqˈui kˈolin wi ri boron wuj, xintzˈet cˈa chi chuxeˈ ri altar chiriˈ cˈo ri cánima ri winek ri ye camisan ruma xquitzijoj ri ruchˈabel ri Dios y ruma chukaˈ chi riyeˈ can xquikˈalajsaj quiˈ chi quiniman ri Dios. 	 Kaj kiam li malfermis la kvinan sigelon, mi vidis sub la altaro la animojn de la mortigitaj pro la vorto de Dio kaj pro la atesto, kiun ili havadis;


Y can yacˈariˈ tek ri ixok ri chajinel ri chiriˈ pa puerta xubij chare ri Pedro: ¿La ma yit ta cami chukaˈ jun chique ri rudiscípulos re achi re chapatajnek pe? xchaˈ. Pero ri Pedro xubij: Mani, riyin ma yin ta rudiscípulo, xchaˈ. 	 La sklavino pordistino diris al Petro:CXu vi ne estas ankaux el la discxiploj de tiu homo? Li diris:Mi ne estas.


Y can xka cˈa pe ri Lokˈolaj Espíritu pa quiwiˈ, tek ri Pablo xuyaˈ rukˈaˈ pa quiwiˈ. Y xechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta, y xquikˈalajsalaˈ ri xbix chique ruma ri Dios. 	 Kaj kiam Pauxlo metis siajn manojn sur ilin, la Sankta Spirito venis sur ilin; kaj ili ekparolis per lingvoj kaj ekprofetis.


Ri nimalaj sacerdote riˈ chukaˈ xa jun relic winek; xa can rusutin chukaˈ riˈ ri mac chrij riyaˈ, y rumariˈ tek retaman nujoyowaj quiwech ri winek ri xa ma quetaman ta achique ri ruraybel ri Dios, ri xa ye sachnek riqˈui ri quinaˈoj. 	 povante indulgi tiujn, kiuj estas malkleraj kaj erarantaj, tial, ke li mem estas cxirkauxata de malforteco;


Xabachique winek ri ma nrajoˈ ta nuben jun chique ri pixaˈ ri nubij chupan ri ley, astapeˈ jun pixaˈ ri achiˈel xa ma nim ta rejkalen y can queriˈ chukaˈ nucˈut chiquiwech ri winek, ri nibano cˈa queriˈ, ma nim ta oc rukˈij ri xticˈojeˈ pa rajawaren ri caj. Yacˈa ri winek ri can nuben wi ronojel ri pixaˈ ri nubij chupan ri ley y can queriˈ chukaˈ nucˈut chiquiwech ri winek, riyaˈ can nim cˈa rukˈij xticˈojeˈ pa rajawaren ri caj. 	 Tial, kiu malobservos unu el cxi tiuj plej malgrandaj ordonoj kaj tiel instruos homojn, tiu estos nomata la plej malgranda en la regno de la cxielo; sed kiu faros ilin kaj instruos, tiu estos nomata granda en la regno de la cxielo.


Xoka cˈa rutzijol kiqˈui chi yecˈo cˈa ri ye aponak iwuqˈui, y can waweˈ ye elenak wi el, pero ma yoj ta cˈa riyoj ri yoj takayon el quiche (quixin). Riyeˈ xa jun wi chic ri xquibij chiwe y rumariˈ xquisech icˈuˈx, ruma riyeˈ niquibij chi rajawaxic chi niban ri circuncisión chiwe, y rajawaxic chi ninimaj ri nicˈaj chic ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 CXar ni auxdis, ke iuj el ni gxenis vin per vortoj maltrankviligaj por viaj animoj, al kiuj ni ne ordonis tion,


Riyix xa yix nacanek y yix moyiˈ. Ruma, ¿achique cˈa ri más nim rukˈij? ¿La ya cami cˈa ri ofrenda o xa can ya ri altar? Can ya wi ri altar ri más nim rukˈij, ruma yariˈ ri nibano lokˈolaj chare ri ofrenda. 	 Vi blinduloj! cxar kio estas pli granda, la ofero, aux la altaro, kiu sanktigas la oferon?


riche (rixin) chi ri kánima can cˈo ta cˈa rutziak, y man ta chˈanel. 	 se almenaux, vestite, ni ne trovigxos nudaj.


Pero tek ri kachˈalal Onesíforo xoka waweˈ pa tinamit Roma, sibilaj cˈa xirucanoj y cˈarunaj xiril. 	 sed kiam li estis en Romo, li elsercxis min tre diligente kaj min trovis


Y yacˈa chukaˈ riˈ tek ri Rey xtubij chique ri yecˈo pa rajxocon: Riyix ri xa can cˈo chic chi nika ri rucˈayewal pan iwiˈ, quixel cˈa el chinuwech. Wacami xa xquixbe pa kˈakˈ ri majun bey xtichuptej ta riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, ri xa riche (rixin) wi ri itzel winek y quiche (quixin) ri ye ruˈángeles tek banon. 	 Tiam li diros al tiuj, kiuj staras maldekstre:For de mi, vi malbenitaj, en la eternan fajron, kiu estas preparita por la diablo kaj liaj angxeloj;


Ruma ri ixok riˈ can yerubilaˈ cˈa pa ránima: Xa riqˈui ta nchop el jubaˈ ruchiˈ rutziak ri Jesús, yicˈachoj, chinek pa ránima. 	 cxar sxi diris en si:Se mi nur tusxos lian mantelon, mi estos sanigita.


Y tek cˈa ma jane tipe ri Jesucristo, can achiˈel xa ta can pa jun cárcel xojtzˈapeˈ wi; ruma xojcˈojeˈ pa rukˈaˈ ri ley riche (rixin) ri Moisés. Y chiriˈ xojtzˈapeˈ wi, koyoben riche (rixin) chi nbekˈalajin pe ri cˈo chi nikanimaj. 	 Sed antaux ol fido venis, ni estis gardataj sub la legxo, ensxlositaj por la fido malkasxota.


Y ri chiriˈ pa tinamit Jerusalem ri kˈij riˈ, yecˈo cˈa ye qˈuiy achiˈaˈ israelitas ri ye petenak pa ronojel ruwachˈulef, achiˈaˈ ri can niquiyaˈ wi rukˈij ri Dios. 	 Kaj en Jerusalem tiam logxis piaj Judoj el cxiu nacio sub la cxielo.


Y yacˈariˈ tek cˈo jun achi siquirnek, liˈen el chuwech ruwarabel, xucˈuex apo chuwech ri Jesús. Y tek ri Jesús xerutzˈet chi can quicukuban quicˈuˈx riqˈui, Riyaˈ xubij cˈa chare ri achi siquirnek: Walcˈual, tiquicot cˈa ri awánima; ri amac xecuyutej, xchaˈ chare. 	 Kaj jen oni alportis al li paralizulon, kusxantan sur lito; kaj Jesuo, vidinte ilian fidon, diris al la paralizulo:Kuragxu, filo, viaj pekoj estas pardonitaj.


Y tek ri winek ri yecˈo chupan jun tinamit niquichop yixquiyaˈ pa tijoj pokonal, utz niyaˈ ca y yixanmej cˈa el chuwech ronojel riˈ, y yixbe pa jun chic tinamit. Y nbij cˈa chiwe chi ma jane quixkˈax ta pa ronojel tinamit ri yecˈo waweˈ pan Israel, tek riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol xapon yan ri kˈij chi yipe. 	 Kaj kiam oni vin persekutos en unu urbo, forkuru en alian; cxar vere mi diras al vi:Vi ne trairos la urbojn de Izrael, antaux ol venos la Filo de homo.


¿Pero achique ri xbeˈitzˈetaˈ riyix pa desierto? ¿Xitzˈet cami jun profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios? Jaˈ (je). Ri achi ri xitzˈet chiriˈ can ya wi riˈ ri rusamaj. Pero can cˈo cˈa chukaˈ jun chic samaj ri yaˈon pe chare. 	 Sed kion vi eliris por vidi? cxu profeton? Jes, mi diras al vi, kaj multe pli ol profeton.


Y ri Ajaf Jesucristo xtuyaˈ ta cˈa ri rutzil pan iwiˈ chiˈiwonojel. Amén. 	 La graco de la Sinjoro Jesuo estu kun cxiuj sanktuloj. Amen.


Y ri winek israelitas riˈ, tek xquicˈaxaj ri xubij ri Jesús, xquichop cˈa chˈaˈoj chiquiwech ka riyeˈ y niquibilaˈ cˈa: ¿Achique cˈa rubanic riˈ chi Riyaˈ nuyaˈ ri ruchˈacul chake riche (rixin) chi nikatij? yechaˈ. 	 La Judoj do disputis inter si, dirante:Kiel cxi tiu povas doni al ni sian karnon por mangxi?


Y ri Jesús ye rachibilan ri ye oxiˈ rudiscípulos xebe cˈa chrachoch ri achi ri principal chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y tek xeˈapon cˈa, ri Jesús xerutzˈet chi ri winek yechˈujlan pa jay, y xerutzˈet chukaˈ chi yeˈokˈ y can niquirek quichiˈ chi okˈej. 	 Kaj ili venis al la domo de la sinagogestro, kaj li vidis tumulton, kaj homojn plorantajn kaj funebre gxemantajn.


Y nbij cˈa chiwe achoj chuwech ri rucˈamon chi nixibij wi iwiˈ: Tixibij iwiˈ chuwech ri jun ri can nicowin nucamisaj ri chˈaculaj y nicowin yixrutek pa kˈakˈ. Can chuwech cˈa riˈ tixibij wi iwiˈ. 	 Sed mi montros al vi, kiun vi devas timi:Timu Tiun, kiu, mortiginte, plue havas auxtoritaton enjxeti en Gehenan; jes, mi diras al vi:Tiun timu.


Y yacˈa tek ri Pedro elenak chiquitzˈetic ri lokˈolaj tak kachˈalal ri yecˈo pa tak nicˈaj chic tinamit, xapon cˈa chukaˈ quiqˈui ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Lida. 	 Kaj dum Petro trairis cxiujn regionojn, li ankaux malsupreniris al la sanktuloj logxantaj en Lida.


Y wi nikabij chi xa winek xebin chare ri Juan chi xuben queriˈ, cˈo rucˈayewal nucˈom pe chake riyoj, ruma ri winek xqueyacatej pe chikij. Ruma quinojel ri winek quetaman wi chi ri Juan can jun profeta ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios, xechaˈ cˈa ka chiquiwech. 	 Sed se ni diros:El homoj, ni timas la popolon, cxar cxiuj opinias Johanon profeto.


Y ri Félix ri aj kˈatbel tzij xuben cˈa pe retal riqˈui ri rukˈaˈ chare ri Pablo riche (rixin) chi tichˈo. Y riyaˈ xchˈo cˈa apo, y xubij cˈa: Wetaman cˈa chi riyit cˈo yan chic junaˈ ri akˈaton pe tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef reˈ. Rumariˈ ma xtinpokonaj ta xquichˈo apo, riche (rixin) chi nkˈalajsaj chi majun chˈaˈoj ri nbanon ta. 	 Tiam Pauxlo, kiam la provincestro signis, ke li parolu, respondis: Sciante, ke jam de multaj jaroj vi estas jugxisto por cxi tiu nacio, mi des pli volonte min defendas;


Ri xchaˈo iwuche (iwixin) riyix, yin cˈa riyin, y xa ma yix ta cˈa riyix ri xixchaˈo wuche (wixin) riyin. Y riyin xixinchaˈ riche (rixin) chi yixintek chubanic ri nusamaj y riche (rixin) chukaˈ chi ri icˈaslen niwachin, y jurayil ta cˈa xtiwachin ri icˈaslen, riche (rixin) chi queriˈ xabachique cˈa ri xticˈutuj chare ri Nataˈ pa nubiˈ riyin, can xtuyaˈ pe chiwe. 	 Vi ne elektis min, sed mi elektis vin, kaj starigis vin, por ke vi iru kaj donu frukton, kaj ke via frukto dauxru; por ke la Patro donu al vi cxion ajn, kion vi petos de Li en mia nomo.


Rumacˈariˈ tiyaˈ ca ri tzˈucuj tak tzij; y can xaxu (xaxe wi) ri kitzij tibij tek yixtzijon chiˈiwachibil iwiˈ. Ruma xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo. 	 Pro tio, formetante malveron, cxiu parolu veron kun sia proksimulo, cxar ni estas membroj unu de alia.


Riyix ri cˈo ri Cristo pa tak iwánima, can banon chic ri circuncisión chiwe, yacˈa ri circuncisión riˈ ma junan ta riqˈui ri xa rukˈaˈ jun winek nibano. Ri circuncisión ri xuben ri Cristo chiwe ya cˈa ri xrelesaj ri itzel tak raybel ri yecˈo pa tak iwánima; ri nibano chiwe chi yixmacun. 	 en kiu ankaux vi cirkumcidigxis per cirkumcido ne manfarita, en la demeto de la korpo de la karno, en la cirkumcido de Kristo;


Astapeˈ ri Jesús ma ya ta Riyaˈ ri yebano bautizar ri winek, xa yecˈa ri ye rudiscípulos ri yebano bautizar. 	 (kvankam baptadis ne Jesuo mem, sed liaj discxiploj),


Y ri winek riˈ xquinquiyokˈ, xquinquichubaj, xquinquichˈey, y cˈacˈariˈ xquinquicamisaj. Pero pa rox kˈij xquicˈastej cˈa pe, xchaˈ ri Jesús. 	 kaj ili lin mokos kaj sur lin kracxos kaj lin skurgxos kaj lin mortigos; kaj post tri tagoj li relevigxos.


Y wi riyix can niben ri nubij ri nupixaˈ, can xquixcˈojeˈ cˈa jurayil chupan ri ajowabel wuche (wixin) riyin. Achiˈel ri nbanon riyin; can nben ri yerubij ri Nataˈ, y rumariˈ can jurayil yincˈo chupan ri ajowabel riche (rixin) Riyaˈ. 	 Se vi observos miajn ordonojn, vi restados en mia amo tiel same, kiel mi observis la ordonojn de mia Patro kaj restadas en Lia amo.


Ri discípulos can cˈa ya tek xquitzˈet na, cˈacˈariˈ tek xquinimaj; ruma xa ma kˈaxnek ta chiquiwech ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca chrij ri Jesús, chi can cˈo chi nicˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ. 	 CXar ili ankoraux ne komprenis la Skribon, ke li devas relevigxi el la mortintoj.


Pero ri achiˈaˈ riˈ ma xecowin ta xeˈoc apo chupan ri jay, ruma sibilaj ye qˈuiy winek ri quimolon quiˈ chiriˈ. Rumariˈ riyeˈ xquichˈob chi xejoteˈ pa ruwiˈ ri jay, y xquelesaj el jubaˈ ruwiˈ ri jay. Y chiriˈ xquikasaj wi ka ri achi siquirnek cˈo el chuwech ri ruwarabel. Y cˈa chuwech ri Jesús xbeka wi ka, chiriˈ pa quinicˈajal ri winek. 	 Kaj ne trovinte, kiamaniere ili povas enporti lin, pro la homamaso, ili supreniris sur la tegmenton, kaj mallevis lin tra la tegoloj, kun la liteto, en la mezon antaux Jesuo.


Y tek xitzolin pe y xinoka waweˈ pa Jerusalem, xibe cˈa pa rachoch ri Dios chubanic orar. Y yacˈa tek yitajin chare ri oración, xinben cˈa jun achiˈel achicˈ, 	 Kaj reveninte al Jerusalem kaj pregxante en la templo, mi estis en ekstazo,


Wachˈalal, can ronojel kˈij tiquicot cˈa ri iwánima riqˈui ri Ajaf; y nbij chic cˈa jun bey chiwe chi can tiquicot cˈa ri iwánima. 	 GXoju en la Sinjoro cxiam; denove mi diros:GXoju.


Riyeˈ quichapon bey ruma nicajoˈ niquitzijoj ri rubiˈ ri Jesucristo chique ri winek ri ma jane quiniman ta, y majun achique quicˈutun ta chique ri winek riˈ. 	 cxar pro la Nomo ili eliris, akceptante nenion de la nacianoj.


Rumacˈariˈ wacami majun chic jun sipanic ri man ta yatajnek chiwe ruma ri Dios, ruma can yatajnek chiwe chi yixcowin niben ri rusamaj Riyaˈ ri chicojol, y xa can xu (xe wi) chic cˈa iwoyoben ri kˈij tek xtipe chic jun bey ri Kajaf Jesucristo. 	 tiel, ke vi malatingas nenian donacon; atendante la malkasxon de nia Sinjoro Jesuo Kristo,


Y man ta jun quimac, wi ta riyin man ta nbanon nimaˈk tak milagros chiquiwech, milagros ri majun chic jun banayon ta. Yacˈa re wacami riyeˈ can xquitzˈet yan ri milagros riˈ y ma riqˈui wi riˈ xa yinquetzelaj riyin y niquetzelaj chukaˈ ri Nataˈ. 	 Se mi ne estus farinta inter ili farojn, kiajn neniu alia faris, ili ne havus pekon; sed nun ili vidis kaj malamis min kaj ankaux mian Patron.


Ruma ri Dios, ni xa ta ri ángeles xucuy quimac tek xemacun. Xa xeruqˈuek chupan ri lugar riche (rixin) tijoj pokonal. Xeruqˈuek cˈa chupan ri lugar riche (rixin) kˈekuˈm. Chiriˈ ye yacon wi, coyoben ri kˈij tek xtikˈat tzij pa quiwiˈ. 	 CXar se Dio ne indulgis angxelojn pekintajn, sed, eninferiginte ilin en kavernojn de mallumo, transdonis ilin rezervatajn por la jugxo;


Y ri Pedro can yacˈariˈ tek xubij apo chare ri Jesús: Astapeˈ can quinojel xcatquiyaˈ ca ayon, yacˈa riyin ma xcatinyaˈ ta ca, xchaˈ. 	 Sed Petro responde diris al li:Ecx se cxiuj ofendigxos pro vi, mi neniam ofendigxos.


Y ma tapokonaj ta natij pokon ruma naben ri samaj ri nrajoˈ ri Jesucristo. Xa tacochˈoˈ ronojel, achiˈel nuben jun utzilaj soldado. 	 Vi do elportu suferojn, kiel bona militisto de Jesuo Kristo.


Yacˈa ri discípulo ri Tomás rubiˈ xubij chare ri Jesús: Ajaf, riyoj ma ketaman ta acuchi (achique) yabe wi. ¿Achique ta cˈa rubanic nikaben riche (rixin) chi niketamaj ri bey? xchaˈ. 	 Tomaso diris al li:Sinjoro, ni ne scias, kien vi iras; kiel ni konas la vojon?


Y chukaˈ ye caˈiˈ achiˈaˈ ri junan yesamej pa juyuˈ, jun cˈa ri xtucˈuex el y jun ri xticanaj ca. 	 Du viroj estos sur kampo; unu estos prenita, kaj la alia lasita.


Y ri ixok can yacˈariˈ xubij chare ri Jesús: Táta, tayaˈ cˈa ri yaˈ riˈ chuwe riyin, riche (rixin) chi queriˈ majun bey chic cˈa xtichakiˈj ta nuchiˈ, y riche (rixin) chi majun chic nicˈatzin wi chi yipe waweˈ chuchiˈ ri pozo chirelesaxic yaˈ, xchaˈ ri ixok. 	 La virino diris al li:Sinjoro, donu al mi cxi tiun akvon, por ke mi ne plu soifu, kaj ne devu traveni cxi tien, por cxerpi.


Y chukaˈ jabel ta quicˈuaxic rubanon chique ri ye aj pa rachoch. Ri ralcˈual jabel ta rucˈutun chiquiwech chi niquinimaj rutzij y niquiyaˈ ta chukaˈ rukˈij. 	 reganta bone sian propran domanaron, tenante siajn gefilojn sub regado kun cxia seriozeco


Y ri apóstoles xquibij cˈa chare ri Ajaf Jesús: Tabanaˈ cˈa chake chi nikacukubaˈ más kacˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 Kaj la apostoloj diris al la Sinjoro:Aldonu al ni fidon.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Kas kitzij wi chi ri Elías nipe nabey y nuben cˈa ruchojmil ronojel ri rajawaxic chi nichojmirisex. ¿Y achique nibij riyix? ¿Ma xtibanatej ta chukaˈ cami ri tzˈibatal ca chuwij riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol chi cˈo chi nkˈaxaj qˈuiy tijoj pokonal y can majun nukˈij xtiban chuwe? 	 Kaj li diris al ili:Vere Elija venas antauxe, kaj restarigas cxion; kaj kiel estas skribite pri la Filo de homo, ke li devas multe suferi kaj esti malestimata?


Y riche (rixin) cˈa chi can niquiben chare ri Jesús chi nicanaj ka quiqˈui, ri caˈiˈ achiˈaˈ riˈ xquibij cˈa chare: Cacanaj ka kiqˈui, ruma ri kˈij xa xka yan ka, y xa can ntoc yan pe ri akˈaˈ, xechaˈ. Y ri Jesús xoc cˈa apo, riche (rixin) chi nicˈojeˈ ka quiqˈui. 	 Kaj ili retenis lin, dirante:Restu cxe ni, cxar estas preskaux vespere, kaj la tago jam malkreskas. Kaj li eniris, por resti cxe ili.


Ojer ca, pa quitiempo ri katiˈt kamamaˈ ma jane kˈalajsan ta jabel ri ruchˈobon pe ri Dios pan iwiˈ. Yacˈa re wacami ri Dios rukˈalajsan chic chuwe riyin, can achiˈel ri xintzˈibaj yan jubaˈ chiwe. 	 ke per malkasxo la mistero estas sciigita al mi, kiel mi jam antauxe mallonge skribis,


riche (rixin) chi man ta xquika pa quikˈaˈ ri winek ri ma quiniman ta ri Jesucristo ri chiriˈ pa Judea. Y chukaˈ xticˈutuj ta chare ri Dios chi ri lokˈolaj tak kachˈalal ri pa tinamit Jerusalem chilaˈ pa Judea, jabel ta rucˈulic xtiquiben chare ri ofrenda ri xtinjech chique. 	 ke mi liberigxu de la malobeemuloj en Judujo, kaj ke mia servo al Jerusalem estu akceptebla al la sanktuloj;


Kajaf Dios, can rucˈamon (takal chawij) chi nacˈul akˈij acˈojlen y chukaˈ ri uchukˈaˈ, ruma yit cˈa riyit ri xabano y xaqˈuiytisan ronojel ri cosas ri yecˈo, ruma can queriˈ wi ri araybel. 	 Inda Vi estas, ho nia Sinjoro kaj nia Dio, ricevi la gloron kaj la honoron kaj la potencon; cxar Vi kreis cxion, kaj pro Via volo cxio ekzistis kaj kreigxis.


Ruma ri Dios ma xojruchaˈ ta riche (rixin) chi yojrutek pa rucˈayewal, ma que ta riˈ. Riyaˈ xojruchaˈ riche (rixin) chi nikil ri colotajic ruma nikanimaj ri Kajaf Jesucristo. 	 CXar Dio nin destinis ne al kolero, sed al la ricevo de savado per nia Sinjoro Jesuo Kristo,


Riyoj ruma kacukuban kacˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesús, rumariˈ tek kachapon bey chi yojapon riqˈui y astapeˈ ma yojtajin ta nikatzˈet ruwech wacami. 	 (cxar ni iradas fide, ne vide);


Can yacˈariˈ tek ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) apo quinojel ri winek riqˈui, ri quimolon quiˈ chiriˈ, y xubij cˈa chique: Tiwacˈaxaj cˈa chiˈiwonojel re xtinbij chiwe y tikˈax chiwech. 	 Kaj denove alvokinte la homamason, li diris al ili:CXiuj min auxskultu kaj komprenu:


Y ri ángel ri nichˈo wuqˈui, rucˈuan cˈa jun achiˈel aj riche (rixin) etabel, y ri etabel riˈ can riqˈui cˈa kˈanapuek banon wi. Y ri ángel riˈ rucˈuan cˈa ri etabel riˈ riche (rixin) chi nretaj ri tinamit Jerusalem, ri cablajuj rupuertas y ri tzˈak. 	 Kaj mia kunparolanto havis mezurilon, oran vergon, por mezuri la urbon kaj gxiajn pordegojn kaj gxian muron.


Y chupan ri caˈiˈ semanas riˈ, majun chic apóstol ri xintzˈet ta ruwech, xaxu (xaxe wi) ri Jacobo ri rachˈalal ri Ajaf Jesucristo. 	 Sed neniun alian el la apostoloj mi vidis, krom Jakobo, la frato de la Sinjoro.


Chubanic cˈa icˈojlibel tek yibe, y can yipe cˈa chukaˈ chic jun bey, y yixincˈuaj wuqˈui; riche (rixin) chi queriˈ ri acuchi (achique) yicˈojeˈ wi riyin, chiriˈ chukaˈ xquixcˈojeˈ wi riyix. 	 Kaj se mi iros kaj pretigos por vi lokon, mi revenos kaj ricevos vin al mi mem, por ke vi ankaux estu tie, kie mi estas.


Y cˈo cˈa jun achi aj tzˈib ri xapon apo riqˈui ri Jesús y xubij chare: Tijonel, riyin nwajoˈ cˈa chi yatintzekelbej xabacuchi (xabachique) ri yabe wi, xchaˈ chare. 	 Kaj venis unu skribisto, kaj diris al li:Majstro, mi vin sekvos, kien ajn vi iros.


Y riyix xtibilaˈ cˈa apo chare: Yoj cˈa riyoj ri xojwaˈ xojucˈyaˈ awuqˈui. Y ya ri pa tak cˈaybel ri pa tak katinamit, chiriˈ xacˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. 	 tiam vi ekparolos:Ni mangxis kaj trinkis antaux vi, kaj sur niaj stratoj vi instruadis;


riyit ri xabano chi xsamej ri Lokˈolaj Espíritu pa ránima ri jun asamajel ri xubiniˈaj David, riche (rixin) chi xubij re chˈabel reˈ: ¿Achique cˈa ruma tek ri pa tak ruwachˈulef xaxu (xaxe wi) itzel tak naˈoj ntajin rubanic, y ri winek ri yecˈo pa tak tinamit xaxu (xaxe wi) ri majun rejkalen ri yequichˈob? 	 kaj kiu per la Sankta Spirito, per la busxo de nia patro David, Via servanto, diris: Kial tumultas popoloj, Kaj gentoj pripensas vanajxon?


Y riyin yacˈareˈ nbij riche (rixin) chi ntobej wiˈ chiquiwech ri yebin chi ma yin ta apóstol: 	 Mia respondo al tiuj, kiuj min ekzamenas, estas jena:


Rumacˈariˈ can xtiwetamaj quiwech ri winek ri yeˈapon iwuqˈui, xaxu (xaxe wi) riqˈui nitzˈet ri rubanic ri quicˈaslen. 	 Tial per iliaj fruktoj vi konos ilin.


Ruma ri fariseos y quinojel ri nicˈaj chic winek israelitas, xa ya ri ye quibin ca ri catiˈt quimamaˈ, xa yariˈ ri yequibanalaˈ. Ruma wi xa ma niquichˈej ta qˈuiy mul ri quikˈaˈ, can ma yewaˈ ta. 	 Kaj la Fariseoj kaj cxiuj Judoj, se ili ne lavis zorge la manojn, ne mangxas, tenante la tradicion de la antauxuloj;


Rumariˈ ri runakˈ kawech ma rucˈamon ta nubij chare ri kakˈaˈ: Riyit ma yacˈatzin ta chuwe. Y queriˈ chukaˈ ri jolomaj ma rucˈamon ta nubij chare ri kaken: Riyit ma yacˈatzin ta chuwe. 	 Kaj la okulo ne povas diri al la mano:Mi vin ne bezonas; nek same la kapo al la piedoj:Mi vin ne bezonas.


Pa cajlajuj junaˈ ca jun achi ri wetaman ruwech riyin, xucˈuex cˈa chilaˈ chicaj, y can cˈa pa rox caj xapon wi. Riyin wetaman cˈa ruwech ri achi riˈ, y wetaman chi runiman chic ri Cristo, xa yacˈa ri ma wetaman ta riyin achique rubanic xban chare tek xucˈuex, wi can riqˈui ri ruchˈacul o xaxu (xaxe wi) ri ruˈespíritu. Xaxu (xaxe wi) cˈa ri Dios etamayon achique rubanic xban chare tek xucˈuex chilaˈ chicaj. 	 Mi konas viron en Kristo, antaux dek kvar jaroj (cxu en la korpo, mi ne scias, cxu ekster la korpo, mi ne scias; Dio scias) eklevitan gxis en la trian cxielon;


Ri acˈal cˈa riˈ xtucˈom pe sibilaj quicoten chawe riyit, y xtucˈom pe chukaˈ quicoten chique sibilaj ye qˈuiy winek. 	 Kaj vi havos gxojon kaj felicxon, kaj multaj gxojos pro lia naskigxo.


Y ri Ajaf Jesús xutzˈet ri nuchˈob ri fariseo ri xsiqˈuin (xoyon) riche (rixin), y rumariˈ xubij chare: Riyix fariseos xa yix achiˈel lek ri jabel chˈajchˈoj rij y ri rupan xa tzˈil. Riyix can nicˈut cˈa chiquiwech ri winek chi utz ri yeˈibanalaˈ, yacˈa ri pa tak iwánima xa ma que ta riˈ, ruma xa nojnek riqˈui alekˈ, y nojnek riqˈui etzelal. 	 Kaj la Sinjoro diris al li:Vi Fariseoj purigas la eksteron de kaliko kaj plado, sed via interno estas plena de rabado kaj malvirto.


Y rumariˈ konojel xojtzak cˈa pan ulef. Y xinwacˈaxaj cˈa chukaˈ chi cˈo Jun ri xchˈo pe pa chˈabel hebreo, ri kachˈabel riyoj israelitas, y xubij cˈa chuwe: Saulo, Saulo, ¿achique cˈa ruma tek achapon wokotaxic? Xa ayon cˈa riyit nasoc awiˈ, ruma achapon wokotaxic. Xa ayon riyit nayaˈ awiˈ chutzaˈn jun cheˈ ri chˈut rutzaˈn, xchaˈ chuwe. 	 Kaj kiam ni cxiuj falis sur la teron, mi auxdis vocxon, dirantan al mi en la Hebrea lingvo:Sauxlo, Sauxlo, kial vi min persekutas? estas malfacile por vi piedbati kontraux la pikiloj.


Tiwacˈaxaj cˈa chukaˈ ri xtinbij chiwe, chi riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol can xquicamisex na wi, achiˈel ri tzˈibatal ca. Pero juyiˈ cˈa ruwech ri xquijacho el riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. Ri achi ri xquijacho el utz ta chi man ta xalex, xchaˈ ri Jesús. 	 La Filo de homo iros, kiel estas skribite pri li; sed ve al tiu viro, de kiu la Filo de homo estos perfidita! se tiu homo ne estus naskita, estus bone por li.


Y riyix tiwetamaj cˈa jabel achique rubanic yixbiyin chiquicojol ri winek ri ma quiniman ta ri Cristo, y can ya ri utz tibanaˈ quiqˈui. Can utz rucusaxic tibanaˈ chare ri tiempo. 	 Iradu en sagxeco rilate al la eksteruloj, elacxetante la tempon.


¿La ma yixcowin ta cami riyix nichojmirisaj ri chˈitak chˈaˈoj ri yebanatej chicojol? ¿La ma iwetaman ta cˈa chi xtapon na jun kˈij tek konojel riyoj ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios xtikakˈet na tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef? 	 Aux cxu vi ne scias, ke la sanktuloj jugxos la mondon? kaj se la mondon vi jugxos, cxu vi ne estas indaj jugxi la plej malgrandajn aferojn?


Rumariˈ, ri más chkawech apo can cˈo jun lokˈolaj sipanic ri xtincˈul ruma xincˈuaj jun cˈaslen choj, y ya ri Ajaf, ri utzilaj aj kˈatbel tzij, ri xtiyaˈo ri sipanic riˈ chuwe chupan ri kˈij tek xtipe chic jun bey. Y ma xu (xe) ta wi chuwe riyin xtuyaˈ wi ri lokˈolaj sipanic riˈ, xa can xtuyaˈ chukaˈ chique quinojel ri yeˈajowan y coyoben chi nipe chic jun bey. 	 de nun estas konservita por mi la krono de justeco, kiun la Sinjoro, la justa jugxisto, donos al mi en tiu tago; kaj ne nur al mi, sed ankaux al cxiuj, kiuj amis lian aperon.


Y ri Jesús tzuliben cˈa apo cuma sibilaj ye qˈuiy winek y cuma chukaˈ ri achiˈaˈ ri can yekˈato wi tzij chiquicojol ri israelitas. Y quinojel cˈa ri winek riˈ niquitzeˈej apo, y niquibilaˈ cˈa: Riyaˈ can yecˈo wi cˈa ri xerucol. Wacami tucoloˈ cˈa riˈ ruyon, wi kas kitzij chi ya Riyaˈ ri Cristo ri chaˈon pe ruma ri Dios, xechaˈ. 	 Kaj la popolo staris, rigardanta. Kaj la regantoj ankaux mokis lin, dirante:Aliajn li savis:li savu sin mem, se cxi tiu estas la Kristo de Dio, la elektito.


Y cˈo cˈa jun achi ri nim rukˈij, xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: Riyit ri can yit utzilaj Tijonel, tabij cˈa chuwe: ¿Achique cˈa ri rajawaxic chi nben riyin riche (rixin) chi ntoc ta wuche (wixin) ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek? xchaˈ chare ri Jesús. 	 Kaj unu reganto demandis al li, dirante:Bona Majstro, kion mi faru, por heredi eternan vivon?


Yacˈa ri pa nicˈaj akˈaˈ xacˈaxatej cˈa jun ri nurek ruchiˈ y nubij cˈa: Ya xpe ri cˈajol ri xticˈuleˈ. Can quixel cˈa pe chucˈulic. Quecˈariˈ nubij ri ntajin nurek pe ruchiˈ. 	 Sed je la noktomezo estis ekkrio:Jen la fiancxo! eliru al li renkonte.


Ri cheˈ netamex ruwech riqˈui ri ruwech ri nuyaˈ, wi utz o ma utz ta. Ruma ri kˈayis ri cˈo quiqˈuixal ma xtiquiyaˈ ta higo, ni ma xtiquiyaˈ ta uva. 	 CXar cxiu arbo estas konata per sia propra frukto. CXar el dornarbetoj oni ne kolektas figojn, nek el rubusujo oni rikoltas vinberojn.


Y can ticˈuaj jun cˈaslen utz chiquicojol ri winek ri ma quetaman ta ruwech ri Dios. Riche (rixin) chi queriˈ astapeˈ niquimol pe tzij chiwij y niquibij chi ma utz ta ri icˈaslen, pero tek ri winek riˈ xtiquitzˈet chi xa utz ri yeˈibanalaˈ, xtiquiyaˈ cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios, tek xtapon ri kˈij tek ri Dios xtorubij chake ronojel ri ye kabanon. 	 kondutante dece cxe la nacianoj, por ke, kvankam ili kalumnias vin kiel malbonagulojn, tamen, vidante viajn bonfarojn, ili gloru Dion en la tago de vizitado.


Wachˈalal, tek xicˈojeˈ iwuqˈui majun modo xixintijoj ta achiˈel xentijoj ri nicˈaj chic kachˈalal ri ye ucˈuan ruma ri Lokˈolaj Espíritu. Ruma riyix xa ya ri iraybel ri niben y ma can ta yix qˈuiyinek chupan ri ruchˈabel ri Cristo, xa cˈa yix achiˈel acˈalaˈ. Y rumariˈ cˈo nicˈaj chic tijonic ma xinyaˈ ta chiwe. 	 Kaj mi, fratoj, ne povis paroli al vi kiel al spirituloj, sed kiel al karnuloj, kiel al infanetoj en Kristo.


Y ri Simón y ri ye rachibil xebe cˈa chucanoxic ri Jesús. 	 Kaj Simon kaj liaj kunuloj elsercxis lin;


Yacˈa tek ri winek xquixquijech pa quikˈaˈ ri aj kˈatbel tak tzij, ma tichˈujirisaj ta iwiˈ chuchˈobic achique chi chˈabel ri xtibij chique. Ruma chupan ri hora riˈ, ri Dios xtuyaˈ cˈa chˈabel chiwe ri nicˈatzin chi nibij. 	 Sed kiam ili transdonos vin, ne zorgu, kiel aux kion vi parolos; cxar estos donita al vi en tiu horo tio, kion vi parolos.


Ri Pedro quecˈariˈ xubij apo y ma retaman ta achique ruma tek xchˈo apo. Xa chˈobon ma chˈobon ri xerubilaˈ apo, ruma chi ye oxiˈ quixibin quiˈ. 	 CXar li ne sciis, kion respondi, cxar ili tre timigxis.


Y cˈo qˈuiy ri nwajoˈ nbij chiwe. Xa yacˈa ri ma nwajoˈ ta ntzˈibaj el ronojel chupan re wuj reˈ. Ruma can nrayij chi yinapon na iwuqˈui riche (rixin) chi yojtzijon chi utz, riche (rixin) chi queriˈ nitzˈaket ri quicoten pa tak kánima. 	 Havante multon por skribi al vi, mi ne volis skribi per papero kaj inko; sed mi esperas veni al vi kaj paroli vizagxon kontraux vizagxo, por ke via gxojo estu plena.


Y quinojel cˈa winek ri quiniman chic ri Jesucristo, junan cˈa quiwech y xa jun cánima quibanon. Majun cˈa ri nibin ta chi can xu (xe) ta wi riche (rixin) ka riyaˈ ri cˈo riqˈui, ruma xa can jun quibanon quinojel. 	 Kaj la anaro de la kredantoj estis unukora kaj unuanima, kaj neniu diris, ke io el lia havajxo estas propra al li; sed cxe ili cxio estis komuna.


Y ri ye rutakon el ri Juan, xeˈapon cˈa riqˈui ri Jesús. Y riyeˈ xquibij cˈa chare: Ri Juan ri Bautista yoj rutakon pe awuqˈui, riche (rixin) chi nokacˈutuj chawe: ¿Yit cˈa riyit ri Cristo ri cˈo chi nipe? ¿O xa nikoyobej chic na jun? xechaˈ. 	 Kaj kiam la viroj alvenis al li, ili diris:Johano, la Baptisto, sendis nin al vi, por diri:CXu vi estas la venonto, aux cxu ni atendu alian?


Y konojel can junan ta cˈa kawech xtikaben, ruma kaniman y ketaman chic ruwech ri Rucˈajol ri Dios. Y que ta cˈa riˈ xtibanatej apo cˈa ya tek xtibekilaˈ cˈa jun cˈaslen ri can tzˈaket; can achiˈel ri rucˈaslen ri Cristo ruma Riyaˈ can tzˈaket wi ri rucˈaslen. 	 gxis ni cxiuj atingos la unuecon de la fido kaj de la scio de la Filo de Dio, gxis la homo perfekta, gxis la mezuro de la matureco de la pleneco de Kristo;


Ri Jesús y ri rudiscípulos xejoteˈ cˈa anej pa ruwiˈ jun juyuˈ; y Riyaˈ xtzˈuyeˈ cˈa chiquicojol ri rudiscípulos. 	 Kaj Jesuo supreniris sur la monton, kaj tie li sidis kun siaj discxiploj.


Y ri Jesús rucˈuan cˈa el ri cruz. Riyaˈ ruchapon cˈa el bey, riche (rixin) chi napon pa ruwiˈ jun juyuˈ. Ri juyuˈ riˈ achiˈel rubakil rujolon (ruwiˈ) caminek nibix chare. Y pa quichˈabel ri israelitas Gólgota rubiˈ. 	 Kaj ili prenis Jesuon; kaj li eliris, portante sian krucon, al la loko nomata Loko de Kranio, kiu estas en la Hebrea lingvo Golgota;


Y ya cˈa chˈabel riˈ ri ntajin chubixic ri Pablo riche (rixin) chi nukˈalajsaj chi riyaˈ majun mac rubanon. Y ri Festo can yacˈariˈ tek xurek apo ruchiˈ y xubij chare: Pablo, ruma sibilaj naˈoj cˈo awuqˈui, xpe chˈujiric chawe, xchaˈ chare. 	 Kaj dum li tiel pledis, Festo diris per lauxta vocxo:Pauxlo, vi frenezas; multe da studado vin frenezigas.


Achiˈel ri nubij chupan ri tzˈibatal ca tek ri Dios xubij chare ri Faraón: Xatinyaˈ pan Egipto riche (rixin) chi nikˈalajin ri wuchukˈaˈ y riche (rixin) chi nitzijox ri nubiˈ pa ronojel ruwachˈulef. Queriˈ xubij ri Dios chare ri Faraón. 	 CXar la Skribo diras al Faraono:Nur por tio Mi vin konservis, ke Mi montru sur vi Mian forton, kaj por ke oni rakontu pri Mia nomo sur la tuta tero.


Yacˈa riyoj ri xojsiqˈuix (xojoyox) ruma ri Dios riche (rixin) chi xojrucol, chi israelitas y chi ma israelitas ta, can ketaman wi chi riqˈui ri Cristo nikil wi ri runaˈoj y ri ruchukˈaˈ ri Dios. 	 sed por la vokitoj mem, cxu Judoj aux Grekoj, Kriston la potencon de Dio, kaj la sagxecon de Dio.


Riyix can iwachˈalal iwiˈ ruma iniman ri Cristo. Rumacˈariˈ can tiwajoˈ iwiˈ riqˈui ronojel iwánima y tiyalaˈ ikˈij chiˈiwachibil iwiˈ. 	 En fratamo estu kore unuigitaj unu al alia, honore preferantaj unu la alian;


Y yacˈariˈ tek cˈo jun chˈabel xquicˈaxaj chupan ri sutzˈ riˈ, y xubij: Yareˈ ri Nucˈajol y can sibilaj nwajoˈ. Can ya cˈa Riyaˈ tiwacˈaxaj, xchaˈ ri chˈabel riˈ. 	 Kaj el la nubo venis vocxo, diranta:CXi tiu estas Mia Filo, Mia elektito; lin auxskultu.


Y cˈo chukaˈ jun rucaˈn pixaˈ ri nim rejkalen y jubaˈ ma junan riqˈui ri nabey. Y ri pixaˈ riˈ nubij cˈa: Can achiˈel ri nawajoˈ ka awiˈ riyit, can queriˈ cˈa chukaˈ queˈawajoˈ ri awucˈ awachˈalal. Y ya caˈiˈ pixaˈ reˈ ri más ye nimaˈk quejkalen, xchaˈ cˈa ri Jesús. 	 Kaj jen estas la dua:Amu vian proksimulon kiel vin mem. Pli granda ol cxi tiuj ne estas alia ordono.


Y ri kachˈalal ri majun quikˈij chuwech re ruwachˈulef, xa tiquicot cˈa ri cánima ruma can cˈo wi quikˈij chuwech ri Dios ruma can quiniman chic Riyaˈ. 	 Sed la malaltranga frato gxoju pri sia alteco;


Tek ri Pedro xutzˈet cˈa ri discípulo riˈ, xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: Ajaf, y riyaˈ, ¿achique cˈa xtuben ca? xchaˈ. 	 Petro do, vidinte lin, diris al Jesuo:Sinjoro, kaj kion pri cxi tiu?


pero ruma cˈa re ixok reˈ ntel ntoc wuqˈui, nben na cˈa ri nrajoˈ. Ruma wi ma xtinben ta, xticˈo nucˈuˈx pa rukˈaˈ. Queriˈ nubij ri cˈambel tzij ri xutzijoj ri Jesús. 	 tamen, cxar cxi tiu vidvino min gxenas, mi faros por sxi justecon, por ke sxi ne malfortigu min per sia cxiama venado.


Ri Dios can xuben wi cˈa chare chi xoc Nimalaj Sacerdote; can achiˈel ri sacerdoteˈil riche (rixin) ri Melquisedec ri xcˈojeˈ ojer ca. 	 nomite de Dio cxefpastro laux la maniero de Melkicedek.


¿La cˈo ta cami cˈa jun chiwe riyix ri nicowin chi niqˈuiy chic nicˈaj vara ri rupalen, ruma can nuchˈujirisaj riˈ? Majun. 	 Kaj kiu el vi per zorgado povas aldoni unu ulnon al sia staturo?


Y tek xquichop niquirek quichiˈ, xquibilaˈ cˈa: ¡Kojitoˈ! ¡Kojitoˈ, riyix kech aj Israel! ¡Ya achi reˈ ri nibiyaj pa ronojel tinamit, y yerutijoj ri winek chi ma tiquiben ta ri nubij chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés, y can itzel chukaˈ nichˈo chrij re rachoch ri Dios re cˈo waweˈ pa Jerusalem. Qˈuiy cˈa chukaˈ ri nubij chikij riyoj israelitas, y ruma chi wacami ye rucusan pe winek ri ma ye israelitas ta chupan re rachoch ri Dios, tzˈil cˈa xuben chare re lokˈolaj jay re! 	 ekkriante:Izraelidoj, helpu:Jen estas la viro, kiu cxie instruadas cxiujn kontraux la popolo kaj la legxo kaj cxi tiu loko, kaj ankaux li kondukis Grekojn en la templon kaj profanis cxi tiun sanktan lokon.


Y tek ri achiˈaˈ ri cˈo quetamabel chiquij ri chˈumilaˈ quicˈaxan chic cˈa ri chˈabel ri xbix el chique ruma ri rey Herodes, xebe. Y ri chˈumil ri quitzˈeton pe riyeˈ ri cˈa acuchi (achique) quepe wi, pa relebel kˈij, can rucˈuan cˈa el quibey. Y tek xeˈapon, ri chˈumil riˈ xpaˈeˈ pa ruwiˈ ri acuchi (achique) cˈo wi ri acˈal. 	 Kaj auxdinte la regxon, ili ekvojiris; kaj jen la stelo, kiun ili vidis en la oriento, antauxiris ilin, gxis gxi venis kaj staris super la loko, kie estis la juna knabeto.


Y tek xchˈobotej chuwech, xubij: Más utz quenwulaj na el re cocoj tak nucˈujay, y yenben chic nicˈaj más ye nimaˈk. Y chupan ri nucˈujay riˈ xquenyacalaˈ wi ri cˈo wuqˈui y ronojel ri nucosecha. 	 Kaj li diris:Jen kion mi faros:mi disbatos miajn grenejojn kaj konstruos pli grandajn, kaj tie mi amasigos mian grenon kaj miajn posedajxojn.


Y re jun Sakil reˈ, can nisakirisan wi ri pa tak itzel quicˈaslen ri winek ri achiˈel kˈekuˈm. Y can majun bey cˈa chuptajnek ta pa rukˈaˈ ri kˈekuˈm riˈ. 	 Kaj la lumo brilas en la mallumo, kaj la mallumo gxin ne venkis.


Y ma nyaˈ ta kˈij chique ri ixokiˈ riche (rixin) chi yequitijoj ri kachˈalal, y ma nyaˈ ta kˈij chi nikˈax ri quitzij pa quiwiˈ ri achiˈaˈ y tek nitzijox ri ruchˈabel ri Dios, xaxu (xaxe) wi tiquicˈaxaj. 	 Sed mi ne permesas al virino instruadi, nek regi super viro, sed esti en kvieteco.


Y rumariˈ, can xu (xe) wi cˈa xeˈoka re pa Cesarea, man cˈa xinyaˈ ta kˈij chi xkˈax ta qˈuiy tiempo, xa can ya ri rucaˈn kˈij xibetzˈuyeˈ ri pa kˈatbel tzij y xintek cˈa rucˈamaric ri achi. 	 Kiam do ili kunvenis cxi tien, mi faris nenian prokraston, sed en la sekvanta tago mi sidigxis sur la tribunala segxo kaj ordonis alkonduki la viron.


Y yacˈareˈ ri rucaˈn milagro ri xuben ri Jesús chiriˈ pa Galilea, y reˈ xuben tek tzolijnek chic pe quelaˈ pa Judea. 	 CXi tiun jam la duan signon faris Jesuo, veninte el Judujo en Galileon.


Y ri ruteˈ y ri ye rachˈalal ri Jesús xepe cˈa ri acuchi (achique) cˈo wi Riyaˈ. Pero ma xeˈoc ta apo riqˈui. Xaxu (xaxe) wi cˈa xquitek rubixic chare chi nicajoˈ yetzijon riqˈui. 	 Kaj jen alvenis lia patrino kaj liaj fratoj, kaj starante ekstere, ili sendis al li, vokante lin.


Riyin nbij chi can cˈo qˈuiy utzil ri nucˈom pe chake chi yoj israelitas. Nabey, ri Dios can pa kakˈaˈ cˈa riyoj xuxkanej wi ri ruchˈabel. 	 Multa en cxiu rilato:unue, ke al ili estis konfiditaj la orakoloj de Dio.


Y tek ri Jesús y ri ye rudiscípulos xeˈapon cˈa ri jucˈan chic ruchiˈ yaˈ, chiriˈ pa jun lugar ri Gadara rubiˈ, yecˈo cˈa ye caˈiˈ winek xeˈapon riqˈui ri Jesús; winek ri xa cˈo itzel tak espíritu quiqˈui, xebeˈel pe pa camposanto. Y ruma chi can qˈuiy pokon niquiben ri winek riˈ, rumariˈ majun chic winek ri nikˈax ta chic chupan ri bey riˈ. 	 Kaj kiam li venis al la alia bordo, en la landon de la Gadaranoj, lin renkontis du demonhavantoj, elvenante el inter la tomboj, tre furiozaj, tiel, ke neniu povis preterpasi per tiu vojo.


Ruma jun winek ri cˈo pa rajawaren ri Dios, nikˈalajin ri ruchukˈaˈ ri Dios pa rucˈaslen, y ma xu (xe) ta wi nubij chi cˈo pa rajawaren ri Dios. 	 CXar la regno de Dio estas ne en parolo, sed en potenco.


Y ya chukaˈ riˈ tek quinojel xcukeˈ ka jubaˈ quicˈuˈx, y xquichop waˈin. 	 Tiam ili cxiuj kuragxigxis, kaj ankaux mem prenis nutrajxon.


Y tek riyix ikˈaxan chic ri caˈiˈ oxiˈ kˈij chupan ri tijoj pokonal ri yixcˈo wi, ri Dios ri cˈo ronojel ruwech utzil riqˈui y ri can yoj rusiqˈuin (royon) konojel ri xa jun chic kabanon riqˈui ri Jesucristo riche (rixin) chi yojbecˈojeˈ chupan ri nimalaj rukˈij rucˈojlen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, Riyaˈ mismo xtuchojmirisaj ta cˈa icˈaslen, xtuben ta cˈa chiwe chi qˈuiy ri yixcowin nicochˈ, xtuyaˈ ta cˈa iwuchukˈaˈ y xtuben ta cˈa chi cof yix paˈel chupan ri icukbel cˈuˈx. 	 Kaj la Dio de cxia graco, kiu vin alvokis al Sia eterna gloro en Kristo, mem perfektigos, firmigos, plifortigos vin ne longe suferintajn.


Pero achique cˈa ri cˈa nika na chuwech nuben ri mac, xa can cˈa riche (rixin) na ri itzel winek. Ruma ri itzel winek can pa rutiquiribel ruchapon pe nimacun. Y xa rumacˈariˈ tek xpe ri Rucˈajol ri Dios, riche (rixin) chi xuyoj ri rusamaj ri itzel winek. 	 kiu faras pekon, tiu estas el la diablo; cxar la diablo pekas de la komenco. Por tio la Filo de Dio elmontrigxis, por ke li detruu la farojn de la diablo.


Y tek kˈaxnek chic cˈa wakiˈ kˈij, ri Jesús xeruchaˈ ri Pedro, y chukaˈ ri Jacobo y ri Juan ri cachˈalal quiˈ, riche (rixin) chi xerucˈuaj chi ye oxiˈ cˈa pa ruwiˈ jun nimajuyuˈ. 	 Kaj post ses tagoj Jesuo prenis kun si Petron, kaj Jakobon, kaj Johanon, lian fraton, kaj kondukis ilin sur altan monton aparte;


Y tek ri Pedro y ri Juan xquiyaˈ quikˈaˈ pa quiwiˈ, can xquicˈul cˈa ri Lokˈolaj Espíritu. 	 Tiam ili metis la manojn sur ilin, kaj ili ricevis la Sanktan Spiriton.


Y ruma chi can xtiporox cˈa ronojel riˈ, rumariˈ riyix sibilaj rajawaxic chi can nicˈuaj jun lokˈolaj cˈaslen, jun cˈaslen ri nika chuwech ri Dios. 	 CXar tiamaniere cxio tio solvigxos, kiaj homoj vi do devus esti en sankta konduto kaj pieco,


Y tek xnicˈajer ri kˈij, yacˈariˈ tek xoc kˈekuˈm ronojel ri ruwachˈulef. Y ri kˈekuˈm riˈ xqˈuis cˈa el cˈa pa tak a las tres ri tikakˈij. 	 Kaj de post la sesa horo farigxis mallumo sur la tuta lando gxis la nauxa horo.


Can ruraybel wi cˈa ri Dios chi ri Jesucristo xcom kuma riyoj, y ruma cˈa ri raybel riˈ tek xchˈajchˈojir ri kánima chupan ri mac. Y ri Jesucristo xa jun bey cˈa xuyaˈ ri ruchˈacul pa camic riche (rixin) chi nicˈatzin ronojel tiempo. 	 Laux tiu volo ni estas sanktigitaj per la ofero de la korpo de Jesuo Kristo unufoje por cxiam.


Tiyaˈ cˈa rukˈij ri cˈulanen chiˈiwonojel. Ri achi y ri ixok ma rucˈamon ta chi nicˈojeˈ jun ruchˈajmac (rech aj mac). Ruma ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri niquicanoj quiˈ riche (rixin) chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ, y queriˈ chukaˈ ri achi ri cˈo chic rixjayil y nucanoj jun chic ixok, y ri ixok ri nucˈom ruwech jun chic achi, ri Dios can xtukˈet cˈa tzij pa quiwiˈ ri yebano queriˈ. 	 Estu honorata la edzeco cxe cxiuj, kaj la lito estu senmakula; cxar malcxastulojn kaj adultulojn Dio jugxos.


Ruma ri chˈabel ri ye rutzˈiban ca ri Moisés, nubij: Tayaˈ quikˈij ri ateˈ atataˈ. Y wi cˈo jun nibin pokon tak chˈabel chique ri ruteˈ rutataˈ, can majun chic cˈa ri nrajoˈ, xa can ticamisex. Quecˈariˈ ri tzˈibatal ca. 	 CXar Moseo diris:Respektu vian patron kaj vian patrinon; kaj:Kiu malbenas sian patron aux sian patrinon, tiu nepre mortu.


Riyit chukaˈ ma xakˈej ta aceite pa nujolon (nuwiˈ) tek xinoc pe. Yacˈa re ixok reˈ, can ya ri akˈom ri jubul ruxlaˈ ri xuyalaˈ chrij ri waken. 	 Vi ne sxmiris mian kapon per oleo; sed sxi sxmiris miajn piedojn per sxmirajxo.


Pero ri Jesús xubij: Ri Nataˈ Dios can cˈa ntajin na nisamej re wacami, y que cˈa chukaˈ riˈ riyin, yisamej, xchaˈ. 	 Sed Jesuo respondis al ili:Mia Patro gxis nun laboras, kaj mi laboras.


Xka cˈa job, xepe cˈa raken tak yaˈ y xepe cˈa cakˈikˈ chrij ri jun jay riˈ y ri jay ma xtzak ta ruma chi ri rucimiento ri jay riˈ can pa ruwiˈ abej tzˈuyul wi. 	 kaj falis pluvo, kaj venis inundoj, kaj blovis ventoj, kaj albatis tiun domon, kaj gxi ne falis; cxar gxi estis fondita sur roko.


Y can qˈuiy yan cˈa kˈij ri tibiyin, y cˈa xu (xe) wi chiriˈ queˈapon wi. Y can cˈayef (cuesta) chic chi niban binen pa ruwiˈ ri mar, ruma chi xa xkˈax yan rukˈijul ri ayuno y xa rukˈijul chic ri cakˈikˈ, rumariˈ tek ri Pablo xubij chique ri achiˈaˈ ri nuchˈob riyaˈ chi achique ri rajawaxic chi niquiben. 	 Kaj kiam pasis multe da tempo, kaj la vojagxo jam farigxis dangxera, cxar jam pasis la Fasto, Pauxlo avertis ilin,


Pero tek ri Jesús xutzˈet apo ri ixok riˈ, xusiqˈuij (xroyoj) apo y xubij chare: Re wacami yacˈareˈ xacolotej chuwech ri ayabil. 	 Kaj vidinte sxin, Jesuo vokis sxin, kaj diris:Virino, vi estas liberigita el via malforteco.


Yacˈa ri Jesús xchapon cˈa chique chi ma tiquiyaˈ ta rutzijol chi ya Riyaˈ ri Rucˈajol ri Dios. 	 Kaj li severe admonis ilin, ke ili ne konatigu lin.


Xquixokotex cˈa pe pa tak jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. Y can xtapon wi cˈa chukaˈ ri kˈij tek ri winek xquixquicamisaj y pa quicˈuˈx riyeˈ chi can rusamaj ri Dios yetajin chubanic. 	 Ili forpelos vin el la sinagogoj; ecx venas la horo, kiam iu, kiu mortigos vin, opinios, ke li faras servon al Dio.


Ri achi can yacˈariˈ tek xubij: Ajaf, riyin yatinnimaj, xchaˈ. Y ri achi riˈ can xuyaˈ cˈa rukˈij ri Jesús. 	 Kaj li diris:Sinjoro, mi kredas. Kaj li adorklinigxis al li.


Ri nabey achi, can riche (rixin) wi re ruwachˈulef, ruma riqˈui ulef xban wi. Yacˈa ri jun chic achi, can aj chilaˈ chicaj wi. Y riˈ ya ri Cristo ri Ajaf. 	 La unua homo estas el la tero, elpolva; la dua homo estas el la cxielo.


Y yacˈariˈ tek ri Rey xtubij chique ri yecˈo pa rajquikˈaˈ: Quixam pe riyix ri icˈulun chic ri rutzil ri Nataˈ Dios. Quixcˈojeˈ cˈa pa rajawaren ri Dios, ri can iwuche (iwixin) wi riyix tek xuchojmirisaj. Y riˈ ruchojmirisan chic tek cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef. 	 Tiam diros la Regxo al tiuj, kiuj staras dekstre de li:Venu, vi benataj de mia Patro, heredu la regnon preparitan por vi de post la komenco de la mondo;


Y niquibilaˈ cˈa chiquiwech: Ma tikachop ta cˈa chupan re nimakˈij reˈ, riche (rixin) chi ma yeyacatej ta pe ri winek chikij, xechaˈ. 	 cxar ili diris:Ne dum la festo, por ke ne estu tumulto de la popolo.


Y tek ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol xtipe chic, can riqˈui chic cˈa rukˈij rucˈojlen; y chukaˈ can quinojel ri lokˈolaj tak ángeles xquepe riqˈui. Y yacˈariˈ tek xtitzˈuyeˈ pa ruchˈacat ri can cˈo chukaˈ rejkalen y xtukˈet cˈa tzij. 	 Sed kiam la Filo de homo venos en sia gloro, kaj cxiuj angxeloj kun li, tiam li sidos sur la trono de sia gloro;


Y wi ta ri nabey trato utz ta xel, man ta rajawaxic chi xban chic jun rucaˈn trato. 	 CXar se tiu unua interligo estus sendifekta, tiam ne estus sercxita loko por dua.


Y xubij cˈa chukaˈ chique: Can quixbiyin cˈa chuwech re ruwachˈulef y titzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chique quinojel ri winek. 	 Kaj li diris al ili:Iru en la tutan mondon, kaj prediku la evangelion al cxiu kreitajxo.


Yacˈa riyix aj tzˈibaˈ y riyix fariseos ri xa caˈiˈ ipalej, ¡can juyiˈ oc iwech! ruma xa can ikˈaton cˈa quibey ri winek riche (rixin) chi ma yeˈoc ta pa rajawaren ri caj. Y ni xa ta cˈa yixoc riyix y ni xa ta niyaˈ kˈij chique ri winek chi yeˈoc. 	 Sed ve al vi, skribistoj kaj Fariseoj, hipokrituloj! cxar vi sxlosas la regnon de la cxielo kontraux la homoj; cxar vi mem ne eniras, nek lasas al la enirantoj eniri.


Qˈuiy cˈa tzij ri achiˈel reˈ ri xerubij ri Juan riche (rixin) chi xerupixabaj ri winek, tek xutzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 Kaj per multaj aliaj konsiloj li evangeliis al la popolo.


Y ketaman chukaˈ chi xocˈulun yan ka ri Rucˈajol ri Dios chuwech re ruwachˈulef. Riyaˈ xuyaˈ naˈoj chake riche (rixin) chi xketamaj ruwech ri kitzij Dios. Y wacami riyoj xa jun chic kabanon riqˈui ri Dios, ruma can jun chic kabanon riqˈui ri Jesucristo ri Rucˈajol. Riyaˈ can kitzij Dios wi, y riqˈui Riyaˈ petenak wi ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Kaj ni scias, ke la Filo de Dio venis kaj al ni donis komprenon, por ke ni ekkonu la Verulon; kaj ni estas en la Verulo, en Lia Filo, Jesuo Kristo. Tiu estas la vera Dio, kaj la vivo eterna.


Y riyit Timoteo, nwajoˈ chi nabij chique ri kachˈalal ri ye beyomaˈ chi ma tiquinimirisaj ta quiˈ. Y tabij chukaˈ chique chi ma ticoyobej ta chi ri beyomel ronojel utz nucˈom pe chique, ruma ri beyomel xa niqˈuis. Xa can tiquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui ri cˈaslic Dios ri niyaˈo pe chake ronojel ri utz. Ruma Riyaˈ nrajoˈ chi niquicot ri kánima riqˈui ri sibilaj qˈuiy ruyaˈon chake. 	 Admonu tiujn, kiuj estas ricxaj en la nuna mondo, ke ili ne estu arogantaj, kaj ke ili apogu sian esperon ne sur la malcertecon de la ricxo, sed sur Dion, kiu donas al ni ricxe cxion por gxuado;


Rumariˈ, riyix ri yixcˈo pa ruwachˈulef Judea, quixanmej cˈa el y jeˈiwewaj iwiˈ ri pa tak juyuˈ. Y wi pa tinamit Jerusalem yixcˈo wi, quixanmej cˈa pe chupan. Y wi pa tak juyuˈ yixcˈo wi, man chic cˈa quixtzolin ta apo ri pa tinamit. 	 Tiam, kiuj estas en Judujo, tiuj forkuru al la montoj; kaj kiuj estas en gxia mezo, tiuj elmigru; kaj kiuj estas sur la kamparo, tiuj ne eniru tien.


Can kojquicot cˈa y can quiˈ kacˈuˈx tikayaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios; ruma xoka yan cˈa ri kˈij riche (rixin) chi nibanatej ri nimalaj cˈulanen riche (rixin) ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. Y ri kˈopoj can ruchojmirisan chic riˈ riche (rixin) chi nicˈuleˈ. 	 Ni gxoju kaj triumfu, kaj donu al Li la gloron; cxar venis la edzigxo de la SXafido, kaj lia edzino sin pretigis.


Can nbij cˈa chiwe chi yacˈareˈ ri ruqˈuisbel mul ri xinkum el re ruyaˈal uva. Y tek xtinkum chic jun bey, cˈa chupan chic ri rajawaren ri Nataˈ. Xtinkum riyin y riyix chukaˈ xtikum ri ruyaˈal uva riˈ. Y ri xtikakum cˈa chiriˈ, jun cˈacˈacˈ ruyaˈal uva, xchaˈ ri Jesús chique. 	 Sed mi diras al vi:De nun mi ne trinkos el cxi tiu frukto de la vinberarbo, gxis tiu tago, kiam mi trinkos gxin novan kun vi en la regno de mia Patro.


Y ri itzel espíritu nurek ruchiˈ, xel el riqˈui ri cˈajol riˈ. Y xuyicaj ca. Y ri cˈajol riˈ xcˈojeˈ ca pan ulef, achiˈel jun caminek. Y rumariˈ ye qˈuiy winek xquibij chi xcom. 	 Kaj ekkriinte, kaj multe konvulsiiginte lin, gxi eliris; kaj li farigxis kvazaux mortinto, tiel ke la plimulto diris:Li mortis.


Tiyaˈ rutzil ruwech ri kachˈalal Rufo. Riyaˈ can chaˈon wi ruma ri Ajaf. Y tiyaˈ chukaˈ rutzil ruwech ri ruteˈ riyaˈ, ri can achiˈel chukaˈ nteˈ riyin. 	 Salutu Rufon, elektitan de la Sinjoro, kaj lian kaj mian patrinon.


Y wacami, Ajaf, tatzuˈ cˈa chi re winek reˈ yexibin, ruma yacatajnek coyowal chikij. Y rumariˈ riyoj nikacˈutuj cˈa chawe chi tayaˈ kachukˈaˈ ri yoj asamajel riche (rixin) chi man ta jun xibinriˈil kiqˈui riche (rixin) chi nikatzijoj ri achˈabel. 	 Kaj nun, ho Eternulo, rigardu iliajn minacojn; kaj donu al Viaj sklavoj paroli Vian vorton kun plena kuragxo,


Quecáreˈ ri chábel ri xerubij ri Zacarías. Y quecˈariˈ, ri acˈal ri xalex quiqˈui ri Zacarías y ri Elisabet, ruchapon cˈa qˈuiyen y chukaˈ queriˈ riqˈui ri rucˈaslen chuwech ri Dios. Y ya cˈa ri pa tak desierto xcˈojeˈ wi, y xukˈalajsaj riˈ cˈa ya tek xapon ri kˈij riche (rixin) chi xutzijoj ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech ri rech aj Israel. 	 Kaj kreskis la infano kaj fortigxis en spirito, kaj estis en la dezertoj gxis la tago de sia ekmontrigxo al Izrael.


Y ri Jesús xoc cˈa pa rachoch ri Dios ri cˈo pa tinamit Jerusalem. Y tek xerutzˈet ri winek chi achiˈel cˈaybel quibanon chare rachoch ri Dios, xerokotaj cˈa pe quinojel ri yetajin yecˈayin y ri yelokˈonaj chiriˈ. Y ri aj qˈuexoy tak puek xerutecmayilaˈ ca ri quimesas, y queriˈ chukaˈ xuben chique ri quichˈacat ri yetajin yecˈayin palomax. 	 Kaj Jesuo eniris en la templon de Dio, kaj elpelis cxiujn vendantojn kaj acxetantojn en la templo, kaj renversis la tablojn de la monsxangxistoj, kaj la segxojn de la vendantoj de kolomboj;


Ri bis cˈa riˈ junan riqˈui ri kˈaxon ri nukˈaxaj jun ixok tek napon ri rukˈijul riche (rixin) chi nralaj jun acˈal. Pero tek ri acˈal alaxnek chic, ri teˈej riˈ man cˈa noka ta chic chucˈuˈx achique chi kˈaxomal ri xukˈaxaj, ruma sibilaj niquicot ri ránima chi xalex chic jun acˈal chuwech re ruwachˈulef. 	 Virino, kiam sxi akusxas, havas malgxojon, cxar sxia horo venis; sed kiam sxi naskis la infaneton, sxi jam ne memoras sian doloregon, pro gxojo, cxar homo naskigxis en la mondon.


Y ri Jesús xyacatej cˈa pe, y xubij chare ri cakˈikˈ chi tiqˈuis el y xubij chare ri ruwiˈ yaˈ chi titaneˈ ka. Y queriˈ xbanatej. Ri cakˈikˈ xqˈuis el, y chukaˈ ri ruwiˈ yaˈ xtaneˈ ka. 	 Kaj vekite, li admonis la venton, kaj diris al la maro:Silentu, kvietigxu. Kaj la vento cxesigxis, kaj farigxis granda sereno.


Y yacˈa tek ruchapon chic el bey riche (rixin) chi nitzolin pa rutinamit, riyaˈ tzˈuyul cˈa el pa jun carruaje. Y riyaˈ nusiqˈuij ruwech jun wuj benak, ri wuj ri tzˈiban ca ruma ri profeta Isaías, jun chique ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 tiu vojagxis returne, kaj, sidante en sia cxaro, legis la profeton Jesaja.


¡Y chukaˈ can juyiˈ oc iwech riyix ri yixbin chi yix ucˈuey bey y xa yix moyiˈ! Riyix ri yixbin chi wi cˈo jun ri ninatan ri rachoch ri Dios riche (rixin) chi nuben jurar, astapeˈ ma nuben ta ri xubij, riˈ majun nuben. Yacˈa ri ninatan ri kˈanapuek ri cˈo pa rachoch ri Dios riche (rixin) chi nuben jurar, riˈ cˈo chi nuben, yixchaˈ riyix. 	 Ve al vi, blindaj gvidantoj! kiuj diras:Se iu jxuras per la sanktejo, tio estas nenio; sed kiu jxuras per la oro de la sanktejo, tiu estas sxuldanto.


Can nikˈalajin cˈa chi riche (rixin) chi yatzˈetetej ruma ri Dios chi majun amac, cˈo chi naben ri nrajoˈ Riyaˈ, y ma xu (xe) ta wi nabij chi animan. 	 Vi vidas, ke homo pravigxas per faroj, kaj ne sole per fido.


Y ri xetak cˈa el, xeˈapon ri pa tinamit Antioquía, y xequimol cˈa ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta, y xquijech ri wuj chique. 	 Ili do, forsendite, iris al Antiohxia; kaj kunveniginte la amason, ili transdonis la leteron.


Y ruma ntzijoj ri lokˈolaj chˈabel riˈ, ntij pokon, y hasta xixim re pa tak cárcel. Y xban chuwe achiˈel jun itzel achi. Yacˈa ri ruchˈabel ri Dios ma ximil ta. 	 en gxi mi elportas suferadon gxis ligiloj, kiel krimulo, sed la vorto de Dio ne estas ligita.


Jun winek ri nuchˈob chi cˈo qˈuiy retaman, riˈ xa sachnek chuwech. Ruma xa ma kˈaxnek ta chuwech ri rajawaxic chi nretamaj. 	 Se iu opinias, ke li scias ion, tiu ankoraux ne tiel scias, kiel li devus scii;


Y tek xquitzˈet cˈa ruwech ri Jesús, riyeˈ can xquiyaˈ cˈa rukˈij. Pero yecˈo nicˈaj chic ri ma can ta niquinimaj chi ya Jesús riˈ. 	 Kaj kiam ili vidis lin, ili adorklinigxis al li; sed kelkaj dubis.


Wi xtikacochˈ ri tijoj pokonal ruma kaniman Riyaˈ, napon na jun kˈij tek junan xkojkˈato tzij riqˈui. Y wi xa xtikapokonaj nikabij chi yoj riche (rixin) chic Riyaˈ, chukaˈ Riyaˈ xtubij chi ma yoj riche (rixin) ta. 	 se ni suferas, ni ankaux regxos kun li; se ni malkonfesos lin, li ankaux nin malkonfesos;


Y tek xoc cˈa pe ri akˈaˈ chupan ri kˈij riˈ, ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Joˈ, kojkˈax la jucˈan chic apo ruchiˈ yaˈ, xchaˈ chique. 	 Kaj en tiu tago, kiam vesperigxis, li diris al ili:Ni transiru al la alia bordo.


Ri ley ri xuyaˈ ri Dios chare ri Moisés, ¿la riche (rixin) cami chi xuyoj ri rutzujun (rusujun) ca ri Dios? Ma que ta riˈ. Y wi ta ri ley xcowin ta chi xuyaˈ cˈaslen, ya ta ri ley riˈ ri nibano chake chi yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. 	 CXu do la legxo kontrauxstaras al la promesoj de Dio? Nepre ne! cxar se estus donita legxo, kiu povus vivigi, efektive justeco estus per la legxo.


¿Achique cˈa ri xbeˈitzˈetaˈ riyix chiriˈ? ¿La xitzˈet cami riyix jun achi ri jabel tak tziek ye rucusan? Ma que ta riˈ. Ruma ri achiˈaˈ ri ye quicusalon jabel tak tziek y cˈo ronojel quiqˈui, riyeˈ can pa tak cachoch reyes yecˈojeˈ wi. 	 Sed kion vi eliris, por vidi? cxu homon per mola vestaro vestitan? Jen tiuj, kiuj portas luksan vestaron kaj delikate vivadas, trovigxas en domoj de regxoj.


Can ya wi ri Cristo ri nikakˈalajsaj riyoj. Nikabij chique quinojel winek chi tiquiyaˈ ca ri mac, y riqˈui ronojel etamabel yekatijoj quinojel. Queriˈ nikaben ruma nikajoˈ chi can tzˈaket ta ri quicˈaslen quinojel ri xa jun chic quibanon riqˈui ri Cristo Jesús. 	 kaj kiun ni anoncas, admonante cxiun homon kaj instruante cxiun homon en cxia sagxo, por ke ni starigu cxiun homon perfekta en Kristo Jesuo;


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare ri Pedro: Riyin ma nbij ta cˈa chawe chi wukuˈ mul ri utz chi nacuy rumac jun awachˈalal ri cˈo pokon nubanalaˈ chawe. Riyin nbij cˈa chawe chi ri rumac ri awachˈalal utz chi wukuˈ mul chi setenta ri nacuy rumac. 	 Jesuo diris al li:Mi ne diras al vi:GXis sep fojoj; sed:GXis sepdekoble sep fojoj.


Can tiyalaˈ cˈa rutzil iwech chiˈijujunal riqˈui jun lokˈolaj tzˈuban (tzˈuman) chiˈij. 	 Salutu unu la alian per sankta kiso.


Ye wuˈoˈ cˈa chique ri kˈopojiˈ riˈ can cˈo wi quinaˈoj. Yecˈa ri ye wuˈoˈ chic man cˈo ta quinaˈoj. 	 Kaj kvin el ili estis malprudentaj, kaj kvin estis prudentaj.


Y ri Jesús xerutzuˈ cˈa quinojel ri quimolon quiˈ chiriˈ. Xchˈo chare ri achi ri chakiˈj rukˈaˈ, y xubij: Tayukuˈ la akˈaˈ. Y ri achi can xu (xe) wi xuyuk ri rukˈaˈ achiˈel ri xbix chare ruma ri Jesús, can yacˈariˈ xchojmir ca ri rukˈaˈ. 	 Kaj cxirkauxrigardinte cxiujn, li diris al li:Etendu vian manon. Kaj li tion faris, kaj lia mano resanigxis.


Y chupan cˈa ri kˈij riˈ, cˈo cˈa jun achi tzˈapel pa cárcel ri Barrabás rubiˈ, jun achi ri can cˈo rutzijol chi sibilaj itzel. 	 Kaj oni havis tiam faman malliberulon, nomatan Barabas.


Ruma ronojel ri cˈo wuqˈui riyin, can pa nukˈaˈ cˈa riyin cˈo wi riche (rixin) chi nben achique ri nwajoˈ nben riqˈui. ¿O riyit xa itzel nanaˈ chuwe tek riyin xa utz nunaˈoj nben quiqˈui ri nicˈaj chic? xchaˈ. 	 CXu ne estas permesate al mi, fari kun la mia tion, kion mi volas? aux cxu via okulo estas malbona tial, ke mi estas bona?


Ri wey cˈa ri xtuyaˈ ri Dios chiwe ya ri quichˈacul ri reyes, quichˈacul ri capitanes, y quichˈacul cˈa chukaˈ ri achiˈaˈ ri cˈo sibilaj quichukˈaˈ; quichˈacul cˈa chukaˈ quiej y ri ye chˈocol chiquij; can quichˈacul cˈa quinojel winek, chi ye ximil pa samaj riqˈui jun patrón o ma ye ximil ta, chi chˈutiˈk chi nimaˈk, xchaˈ ri ángel. 	 por ke vi mangxu karnon de regxoj kaj karnon de milestroj kaj karnon de fortuloj kaj karnon de cxevaloj kaj de iliaj rajdantoj, kaj karnon de cxiuj homoj, liberaj kaj sklavaj, grandaj kaj malgrandaj.


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Can jabel cˈa tichajij iwiˈ riche (rixin) chi ma xquixkˈolotej ta. 	 Kaj Jesuo, respondante, diris al ili:Gardu vin, ke neniu vin forlogu.


Ruma tek xtapon cˈa ri kˈij riˈ, can xtikˈax ruwiˈ ri tijoj pokonal ri xtipe, jun tijoj pokonal ri majun bey cˈulwachitajnek ta pa ruwiˈ re ruwachˈulef janiˈ chi tiempo ri winakirsan wi pe ruma ri Dios. Chukaˈ ri jun tijoj pokonal riˈ majun bey chic cˈa xticˈulwachitej ta. 	 cxar tiam estos granda aflikto tia, kia ne estis de la komenco de la mondo gxis nun, nek iam estos.


Achiˈel ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca: Ri Ajaf nubij: Yin cˈa riyin ri cˈaslic Dios y can kitzij wi ri nbij, chi quinojel winek xquexuqueˈ chinuwech riyin, y xtiquibij chi can kitzij wi chi yin cˈa riyin ri Dios. 	 CXar estas skribite: Kiel Mi vivas, diras la Eternulo, antaux Mi klinigxos cxiu genuo, Kaj cxiu lango gloros Dion.


Y ri rajaf ri ulef xutek chic cˈa jun rumozo quiqˈui ri kajoy tak ulef, chucˈamaric ri uva kajbel riche (rixin) ri ulef. Pero tek xapon ri mozo, xa xquichop rucˈakic chi abej y xquisocolaˈ el ri rujolon (ruwiˈ). Qˈuiy cˈa pokon ri xquibanalaˈ el chare, y queriˈ xquitek el. 	 Kaj poste li sendis al ili duan sklavon; kaj ili lin kapvundis kaj malhonoris.


Ma xtuben ta oyowal, ma xturek ta ruchiˈ, ni ma xtutzijoj ta riˈ chiquiwech ri winek ri pa tak bey. 	 Li ne disputados, nek lauxte krios; Kaj oni ne auxdos sur la stratoj lian vocxon.


Ma tiwetzelaj ta ri nubij jun kachˈalal chi xkˈalajsex chare ruma ri Dios. 	 ne malestimu profetajxojn;


Titijaˈ ikˈij chi nicˈojeˈ ta ri uxlanibel cˈuˈx chicojol, y chi nichˈajchˈojir ta apo ri icˈaslen. Ruma xabachique winek ri ma xtichˈajchˈojir ta ri rucˈaslen, ma xtutzˈet ta ruwech ri Ajaf Dios. 	 Sercxu pacon kun cxiuj, kaj la sanktigon, sen kiu neniu vidos la Sinjoron;


Yacˈa chukaˈ riˈ tek yecˈo nicˈaj chic ri xeˈapon, quicˈuan cˈa apo jun achi siquirnek. Ye cajiˈ cˈa ri ye ucˈuayon apo riche (rixin), quiliˈen el chuwech ri ruwarabel. 	 Kaj oni venis, alportante al li paralizulon, portatan de kvar homoj.


Queriˈ ri xubij ri Dios, ri tzˈibatal ca ruma ri Isaías. Yacˈa riyix nudiscípulos, can jabel wi ruwaˈikˈij, ruma chi ri runakˈ tak iwech can yetzuˈun wi jabel y ri ixquin can yeˈacˈaxan wi. 	 Sed felicxaj estas viaj okuloj, cxar ili vidas; kaj viaj oreloj, cxar ili auxdas.


Can chrij wi cˈa Riyaˈ ye chˈonak wi ca quinojel ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca tek xquibij chi quinojel cˈa ri xqueniman riche (rixin) ri Cristo, can xtiquil cuybel mac pa rubiˈ Riyaˈ. Queriˈ quibin ca, xchaˈ ri Pedro. 	 Pri li cxiuj profetoj atestas, ke per lia nomo cxiu kredanta al li ricevos pardonadon de pekoj.


Y ri Jesús xerutzuˈ cˈa quinojel ri quisutin quiˈ chrij ye tzˈuyul y xubij chique: Yecˈareˈ ri ye oconek nteˈ y ye oconek wachˈalal. 	 Kaj cxirkauxrigardante tiujn, kiuj ronde cxirkaux li sidis, li diris:Jen mia patrino kaj miaj fratoj!


Ri aj tzˈibaˈ y ri achiˈaˈ fariseos yecˈa riyeˈ ri yecˈo ca pa ruqˈuexel ri Moisés riche (rixin) chi niquicˈut ri ruchˈabel ri Dios chiwech. 	 La skribistoj kaj la Fariseoj sidas sur la segxo de Moseo:


Ya cˈa riˈ ri ncˈutuj chare ri Dios, ruma nwajoˈ chi nikˈax ta chiwech achique ri utz chi niben. Riche (rixin) chi queriˈ riyix kas ta xticˈuaj jun cˈaslen chˈajchˈoj y man ta jun itzel nilitej chiwij tek xtoka ri kˈij riche (rixin) chi xtipe ri Cristo. 	 por ke vi aprobu la plej bonajn aferojn kaj estu sinceraj kaj senofendaj gxis la tago de Kristo,


Ri kachˈalal riˈ, can chanin cˈa xequitek el ri Pablo y ri Silas cˈa pa tinamit Berea. Chakˈaˈ cˈa xequitek el. Y tek ri Pablo y ri Silas yecˈo chic chiriˈ pa Berea, xebe cˈa pa jun jay ri niquimol wi quiˈ ri israelitas ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios. 	 Kaj la fratoj tuj forsendis Pauxlon kaj Silason nokte al Berea; kaj alveninte tien, ili iris en la sinagogon de la Judoj.


Y ronojel cˈa ri yequibanalaˈ ri achiˈel riˈ, yariˈ ri nitzˈilobisan riche (rixin) ri winek. Yacˈa ri nuben ri winek chi ma ruchˈajon ta jabel ri rukˈaˈ tek niwaˈ, riˈ xa ma nutzˈilobisaj ta ri rucˈaslen. Quecˈariˈ xubij ri Jesús. 	 jen tio, kio profanas la homon, sed mangxi kun manoj nelavitaj ne profanas la homon.


Ruma sibilaj nrayij yibe chiˈitzˈetic, y nwajoˈ nbenkˈalajsaj chiwech ri nuyaˈ ri Lokˈolaj Espíritu chake, riche (rixin) chi queriˈ más nicukubaˈ icˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 CXar mi sopiras vin vidi, por ke mi transdonu al vi ian spiritan donacon, por ke vi estu firmigitaj;


¿La más ta cˈa cˈo akˈij riyit que chuwech ri katataˈ Abraham? Riyaˈ xa xcom, y queriˈ chukaˈ ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xecom. ¿Achique ta cˈa abanic nabij riyit? 	 CXu vi estas pli granda ol nia patro Abraham, kiu mortis? kaj la profetoj mortis; kiu vi pretendas esti?


Y jubaˈ ma quinojel ri kachˈalal ri xcˈojeˈ quichukˈaˈ riche (rixin) chi niquitzijoj ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek. Ruma re kachˈalal reˈ xquitzˈet chi ri Dios can cˈo wi wuqˈui y majun xibinriˈil wuqˈui riche (rixin) chi ntzijoj ri ruchˈabel waweˈ pa cárcel. Rumariˈ ri kachˈalal can majun xibinriˈil chiquiwech, xa más xquicukubaˈ el quicˈuˈx chubanic ri rusamaj ri Ajaf. 	 kaj la plimulto el la fratoj en la Sinjoro, pro miaj katenoj farigxinte sentimaj, supermezure kuragxas persiste elparoladi la vorton de Dio.


Y queriˈ chukaˈ majun niyaˈo ta cˈacˈacˈ ruyaˈal uva chupan jun tzˈum yabel yaˈ ri xa riˈj chic. Ruma wi queriˈ niban, y ri tzˈum xa ma niyukuk ta chic, xa nirakaroˈ y niqˈuis el ri ruyaˈal uva chupan. Y chukaˈ ri tzˈum riˈ majun chic nicˈatzin wi. 	 Kaj neniu enversxas novan vinon en malnovajn felsakojn; cxar alie la nova vino krevigus la felsakojn, kaj gxi mem elfluus, kaj la felsakoj detruigxus.


Xaxu (xaxe wi) riqˈui ri niquitzˈet chi icˈuan jun chˈajchˈojlaj cˈaslen y yixniman tzij, riyeˈ xtiquinimaj ri Jesucristo. 	 rigardante vian konduton kun timo cxastan.


Rumariˈ kachˈalal, queˈichaˈ pe wukuˈ achiˈaˈ chicojol, achiˈaˈ ri can etaman chi choj ri quicˈaslen, ri can cˈo naˈoj quiqˈui y nojnek ri cánima riqˈui ri Lokˈolaj Espíritu, riche (rixin) chi queriˈ yesamej chiquilixic ri kachˈalal. 	 Tial elsercxu, fratoj, el inter vi sep homojn, bone atestatajn, plenajn de la Spirito kaj de sagxo, kiujn ni difinos por tiu afero.


Rumariˈ wacami queˈatakaˈ cˈa el achiˈaˈ cˈa pa tinamit Jope, chi quebe chusiqˈuixic (chroyoxic) ri Simón ri nibix chukaˈ Pedro chare. 	 Kaj nun sendu virojn al Jafo, kaj venigu Simonon, kiu estas alnomata Petro;


Ri Félix ri aj kˈatbel tzij can retaman wi cˈa achique quibanic ri yetzekelben ri Jesucristo, ri kitzij Bey. Rumariˈ ri Félix riˈ, xupabaˈ ri chˈaˈoj riˈ tek racˈaxan chic ka ri xubij ri Pablo, y xubij cˈa chique quinojel: Cˈa ya tek xtipe na ri Lisias ri achi achiˈel jun coronel, cˈa ya cˈa kˈij riˈ tek xtinwetamaj más chrij re jun chˈaˈoj re ichapon, xchaˈ chique. 	 Sed Felikso, konante iom precize la Vojon, prokrastis rilate ilin, kaj diris:Kiam alvenos la cxefkapitano Lisias, tiam mi decidos vian aferon.


riche (rixin) chi queriˈ nawetamaj jabel chrij ri kitzij ri ye bin y ye cˈutun pe chawech. 	 por ke vi povu scii la certecon pri la aferoj, pri kiuj vi estas instruita.


Y queriˈ chukaˈ xkaben chiwe riyix. Can sibilaj xixkajoˈ. Rumacˈariˈ xkabilaˈ chiwe ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios ri niyaˈo colotajic. Y ma xu (xe) ta riˈ. Ruma wi ta xcˈatzin chi xojapon ta chuwech ri camic chiˈitoˈic, can xkaben ta. Ruma sibilaj yixkajoˈ. 	 tiel same ni, sentante por vi koran inklinon, volonte tiam dividus kun vi, ne nur la evangelion de Dio, sed ankaux niajn proprajn animojn, cxar vi farigxis por ni tre karaj.


Ri can ninatan cˈa ri rachoch ri Dios riche (rixin) chi nuben jurar, can nunataj cˈa ronojel. Nunataj ri rachoch ri Dios y nunataj ri cˈo chiriˈ. 	 Kaj tiu, kiu jxuras per la sanktejo, jxuras per gxi, kaj per Tiu, kiu logxas en gxi.


Tiyaˈ rutzil quiwech quinojel ri kachˈalal pastores y ri nicˈaj chic lokˈolaj tak kachˈalal. Ri kachˈalal aj Italia niquitek chukaˈ el rutzil iwech. 	 Salutu cxiujn, kiuj vin regas, kaj cxiujn sanktulojn. Tiuj, kiuj estas el Italujo, vin salutas.


Riyaˈ xubij chic cˈa: Can utz wi chi xkˈax chiwech, ruma xixoc yan achiˈel jun aj tzˈib ri qˈuiy retaman chrij ri ye tzˈibatal ojer ca, y qˈuiy chukaˈ ntajin nretamaj chrij ri rajawaren ri Dios. Y rumariˈ can yix junan cˈa riqˈui jun tataˈaj pa jun jay ri can cˈo rubeyomal ruyacon. Tek cˈo nicˈatzin wi, riyaˈ yeberelesaj pe ri can cˈo chic kˈij ye ruyacon y yeberelesaj pe chukaˈ ri xa cˈa jubaˈ quecˈojeˈ riqˈui, xchaˈ ri Jesús. 	 Kaj li diris al ili:Tial cxiu skribisto, discxipligita en la regnon de la cxielo, similas al dommastro, kiu elportas el sia trezorejo objektojn novajn kaj malnovajn.


Chukaˈ ri Cristo xcom kuma riyoj, y xcˈastej, y wacami cˈo pa rajquikˈaˈ ri Dios y ntajin nucˈutuj apo utzil chare ri Dios pa kawiˈ riyoj. Y wi ri Cristo quereˈ nuben kuma riyoj, ¿la cˈo ta cami jun ri xtibin chi tika rucˈayewal pa kawiˈ? Majun. 	 kiu estas la kondamnanto? Kristo estas tiu, kiu mortis, sed levigxis el la mortintoj, kiu estas dekstre de Dio, kaj ankaux propetadas por ni.


Riyin xinyaˈ yan akˈij acˈojlen waweˈ chuwech re ruwachˈulef. Y xinqˈuis yan cˈa chukaˈ rubanic ronojel ri samaj ri achilaben pe chuwe riche (rixin) chi nben. 	 Mi gloris Vin sur la tero, plenuminte la faron, kiun Vi donis al mi por fari.


Y ri Jesús xubij cˈa chare: Kitzij cˈa nbij chawe, chi can ya re wacami xcabecˈojeˈ wuqˈui ri acuchi (achique) cˈo wi quicoten, xchaˈ. 	 Kaj li diris al li:Vere mi diras al vi:Hodiaux vi estos kun mi en Paradizo.


Ruma chupan ri ley riche (rixin) ri Moisés, nubij: Can achiˈel cˈa ri nawajoˈ ka awiˈ riyit, can queriˈ chukaˈ queˈawajoˈ ri awucˈ awachˈalal. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. Y wi naben cˈa re nubij re jun tzij reˈ, can xaben yan cˈa ronojel ri nubij chupan ri ley riˈ. 	 CXar la tuta legxo estas plenumata en unu diro, jene:Amu vian proksimulon kiel vin mem.


Y Riyaˈ xoc cˈa el quiqˈui ri pa jucuˈ. Y can yacˈariˈ tek xtaneˈ ri cakˈikˈ. Y ri discípulos xsach quicˈuˈx tek xquitzˈet ri xbanatej y sibilaj xquimey. 	 Kaj li supreniris al ili en la sxipeton, kaj la vento cxesigxis; kaj ili sentis grandan miregon;


Man xa tibanatej chi yecˈo kachˈalal achiˈaˈ y kachˈalal ixokiˈ niquicanoj quiˈ riche (rixin) chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. Y can majun bey tikaben chare ri nusipaj ri Dios chake chi majun rejkalen achiˈel xuben ri Esaú ri ojer ca. Riyaˈ can cˈo ta wi jun bendición nim ri xucˈul, ruma ya riyaˈ ri nimalaxel, pero xa majun bendición ri xucˈul, ruma yariˈ ri xuyaˈ chuwech ri jun waˈin. Can majun cˈa rejkalen xuben chare chi ya riyaˈ ri nimalaxel. 	 por ke ne estu iu malcxastulo aux malpiulo, kiel Esav, kiu por unu mangxo vendis sian unuenaskitecon.


Rajawaxic chi kˈij kˈij nipixabalaˈ iwiˈ chiˈiwachibil iwiˈ, ruloman chi wacami cˈa yaˈon na tiempo chake. Queriˈ tibanaˈ riche (rixin) chi majun xticowir ta ri ránima chupan ri kˈoloj riche (rixin) ri mac. 	 sed konsilu unu la alian cxiutage, dum estas nomate hodiaux, por ke neniu el vi estu obstinigita per la trompeco de peko;