Pero ri Melquisedec, astapeˈ ma riy rumam ta ca ri Leví, xucˈul ri diezmo chuwirukˈaˈ ri Abraham. Y riyaˈ xuben bendecir ri Abraham, Abraham ri can cˈo wi tzujun (sujun) chare ruma ri Dios. 	 sed tiu, kies genealogio ne estas el ili, ricevis de Abraham dekonajxon, kaj benis tiun, kiu havis la promesojn.


Ya Riyaˈ chukaˈ ri Sakil quiche (quixin) ri winek ri ma ye israelitas ta, ruma ya Riyaˈ xticˈutu ri bey chiquiwech riche (rixin) chi yeˈapon awuqˈui. Y riyoj ri yoj atinamit Israel, ruma can chkacojol xalex wi ri Colonel, qˈuiy cˈa utzil xtikacˈul y xticˈojeˈ kakˈij kacˈojlen, 	 Lumon por malkasxo al la gentoj, Kaj gloron de Via popolo Izrael.


Ri chˈaculaj ri kacˈuan wacami, xa nikˈey y nichuwir, y rumariˈ rajawaxic chi nijalatej. Nicˈatzin chi nikacˈuaj jun chˈaculaj ri ma nikˈey ta ni ma nichuwir ta. Y queriˈ chukaˈ ri chˈaculaj ri kacˈuan wacami xa nicom, y rajawaxic chi nijalatej, riche (rixin) chi nikacˈuaj ta jun chˈaculaj ri ma nicom ta chic. 	 CXar estas necese, ke cxi tiu putrema surmetu senputrecon, kaj ke cxi tiu mortema surmetu senmortecon.


Y ye qˈuiy cˈa chique ri winek ri can quiniman chic, yeˈoka chukˈalajsaxic ri itzel ri ye quibanalon. 	 Multaj ankaux el la kredantoj venis, kaj konfesis, montrante siajn agojn.


Y ri Pedro xubij cˈa chi ri Cornelio y quinojel ri quimolon quiˈ riqˈui, queban cˈa bautizar pa rubiˈ ri Ajaf Jesús. Y ri kachˈalal ri xeban bautizar, xquicˈutuj cˈa jun utzil chare ri Pedro chi ticˈojeˈ ka caˈiˈ oxiˈ kˈij quiqˈui. 	 Kaj li ordonis, ke ili baptigxu en la nomo de Jesuo Kristo. Tiam ili petis, ke li restu ankoraux kelkajn tagojn.


Cuma cˈa riyeˈ tek riyin can njachon ri nucˈaslen pan akˈaˈ riche (rixin) chi can ta queriˈ chukaˈ niquiben riyeˈ. Can ta niquijech quiˈ chupan ri kitzij achˈabel. 	 Kaj por ili mi konsekras min, por ke ili mem ankaux estu konsekritaj en la vero.


Y can jabel cˈa ruwaquikˈij ri mozos ri ye qˈues tek noka ri quipatrón. Y kas kitzij nbij chiwe, chi ri quipatrón xtuchojmirisaj cˈa riˈ y yerutzˈuyubaˈ cˈa ri rumozos pa mesa. Y yerunimaj yerilij apo jabel ruma sibilaj niquicot chi cˈa coyoben na apo ri hora riˈ. 	 Felicxaj estas tiuj servistoj, kiujn la sinjoro, kiam li venos, trovos viglaj; vere mi diras al vi, ke li sin zonos, kaj sidigos ilin por mangxi, kaj mem venos kaj servos al ili.


Y tek ri achi cˈo chic pa samaj nijopin ijaˈtz, cˈo cˈa jubaˈ chare ri ijaˈtz riˈ xa pa bey xka wi. Y xepe cˈa ri aj xicˈ tak chicop ri yebe pa cakˈikˈ xquitij el ri ijaˈtz riˈ. 	 kaj dum li semis, iuj semoj falis apud la vojo, kaj la birdoj venis kaj formangxis ilin;


Y tek riyaˈ xapon cˈa chikatzˈetic, xberucˈamaˈ pe ri ximibel rupan ri Pablo, y riqˈui riˈ xuximilaˈ rukˈaˈ raken riyaˈ mismo, y cˈacˈariˈ xubij: Ri Lokˈolaj Espíritu rubin cˈa chuwe chi ri rajaf re ximibel reˈ, quereˈ xtiban chare cuma ri israelitas tek xtapon pa tinamit Jerusalem, y cˈacˈariˈ xtiquijech pa quikˈaˈ winek ri xa ma ye israelitas ta, xchaˈ. 	 Kaj veninte al ni, li prenis la zonon de Pauxlo, kaj ligis siajn piedojn kaj manojn, kaj diris:Tiele diras la Sankta Spirito:Tiamaniere la Judoj en Jerusalem ligos la viron, kies estas cxi tiu zono, kaj ili transdonos lin en la manojn de la nacianoj.


Riyin ma nwajoˈ ta cˈa chi riyix nichˈujirisaj iwiˈ chuchˈobic cosas ri xa riche (rixin) re ruwachˈulef, riche (rixin) chi queriˈ yixcowin niben ri nrajoˈ ri Dios. Ri achi ri majun rixjayil más nicowin nuchˈob ri achique ri nrajoˈ ri Ajaf, y can nutij wi rukˈij riche (rixin) chi nuben ri achique nika chuwech ri Ajaf. 	 Sed mi volas, ke vi estu sen zorgoj. La needzigxinto prizorgas la aferojn de la Sinjoro, kiamaniere li povos placxi al la Sinjoro;


Rumariˈ ri rudiscípulos can chanin xoka chiquicˈuˈx ri jun tzij tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios. Ri tzij cˈa riˈ nubij: Sibilaj nikˈaxo chic wánima ruma ri itzel yetajin chubanic ri winek chupan ri awachoch, nichaˈ. 	 La discxiploj rememoris, ke estis skribite:Fervoro pri Via domo min konsumis.


Y ri xtichˈacon, xtinben cˈa chare chi riyaˈ xtoc achiˈel jun chique ri lokˈolaj tak raken jay ri ye riche (rixin) ri rachoch ri nu‑Dios, y majun bey xtel ta pe chiriˈ. Y chiquij cˈa riyeˈ xtintzˈibaj wi rubiˈ ri nu‑Dios y rubiˈ chukaˈ ri rutinamit ri nu‑Dios. Y ri tinamit riˈ ya ri cˈacˈacˈ Jerusalem, ri nika pe chilaˈ chicaj riqˈui ri nu‑Dios. Y chiriˈ xtintzˈibaj cˈa chukaˈ ri cˈacˈacˈ nubiˈ riyin. 	 La venkanton mi faros kolono en la templo de mia Dio, kaj li ne plu eliros el gxi; kaj mi skribos sur li la nomon de mia Dio, kaj la nomon de la urbo de mia Dio, la nova Jerusalem, kiu venas malsupren de mia Dio el la cxielo, kaj mian novan nomon.


Can ya wi cˈa Riyaˈ ri xyaˈo ri samaj chique ri winek ri ye nimayon riche (rixin); xuben chique nicˈaj chi xeˈoc apóstoles; y xuyaˈ chique nicˈaj chi xeˈoc profetas, y queriˈ chukaˈ yecˈo nicˈaj ri xyatej chique chi yebe chi nej chi nakaj chutzijoxic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic, yecˈo ri yeyukˈun quiche (quixin) ri kachˈalal y niquicˈut ri ruchˈabel ri Dios. 	 Kaj unujn li donis por esti apostoloj; aliajn, profetoj; aliajn, evangeliistoj; kaj aliajn, pasxtistoj kaj instruistoj;


Rumariˈ ri aj Samaria riˈ xjel apo riqˈui ri achi punul pa bey, xutzˈet achique rubanon. Y xerakˈomalaˈ ruwech ri rusocotajic ri achi riqˈui aceite olivo y riqˈui vino, xerupislaˈ cˈa chukaˈ ri socotajic riqˈui tziek. Y cˈo ruquiej rucˈamom pe ri achi aj Samaria, chrij riˈ xuyaˈ wi el ri achi socotajnek y xucˈuaj cˈa pa jun posada. Y xuchajij cˈa ri jun akˈaˈ riˈ. 	 kaj alproksimigxis, kaj bandagxis liajn vundojn, kaj surversxis oleon kaj vinon; kaj li metis lin sur sian beston, kaj kondukis lin al gastejo, kaj zorgis pri li.


Pero can ya cˈa ri ruwachˈulef ri xtoˈo riche (rixin) ri ixok riche (rixin) chi majun xucˈulwachij chupan ri achiˈel raken yaˈ ri xuqˈuek ri dragón, ruma ri ulef xjakatej y xubikˈ chanin ri yaˈ riˈ. 	 Kaj la tero helpis la virinon, kaj la tero malfermis sian busxon, kaj englutis la riveron, kiun la drako eljxetis el sia busxo.


¿Achique cˈa ruma tek riyit xa chuwe riyin ri nacˈutuj wi? Tacˈutuj chique ri ye acˈaxayon wuche (wixin). Tacˈutuj chique achique ri ye nbin, y natzˈet na cˈa chi riyeˈ jabel quetaman achique ri nbin riyin chique. 	 Kial vi min demandas? demandu tiujn, kiuj auxdis, kion mi parolis al ili; ili ja scias, kion mi diris.


Y wi cˈo pokon rubanon ca chawe, o wi cˈo rucˈas awuqˈui, tabij cˈa chuwe, y riyin xtintoj. 	 Se tamen li faris ian malhonestajxon, aux sxuldas ion al vi, tion enkalkulu en mian konton;


Cˈacˈariˈ xoj‑el chic cˈa el chiriˈ pa Mitilene, y pa rucaˈn kˈij xojkˈax chuwech ri Quío. Y can cˈa ya ri pa rucaˈn kˈij chare ri kojkˈax wi el chuwech ri Quío, yacˈariˈ tek xojkˈax ri pa jun lugar Samos rubiˈ, cˈacˈariˈ ya ri pa tinamit Trogilio xojuxlan wi el. Y can cˈa ya ri pa rucaˈn kˈij ri xojapon pa tinamit Mileto. 	 Kaj de tie sxipirinte, ni alvenis la sekvantan tagon kontraux HXios; kaj la duan tagon ni atingis Samoson; kaj la trian tagon ni alvenis en Mileton.


Y tek ri Pedro cˈa cˈo na cˈa chiriˈ chuwajay ka, cˈo cˈa jun ixok raj icˈ ri nimalaj sacerdote ri xapon chiriˈ. 	 Kaj dum Petro estis malsupre sur la korto, venis unu el la servantinoj de la cxefpastro;


Ruma tek ri Ajaf xtiyacatej pe y xtorutzˈapij ca ruchiˈ ri jay, riyix ri ma jane yix oconek ta apo riqˈui, xquixsiqˈuin (xquixoyon) cˈa apo y xtibij: Ajaf, Ajaf, tajakaˈ ri ruchiˈ jay chkawech riche (rixin) chi yoj‑oc apo, xquixchaˈ. Pero Riyaˈ xtubij pe chiwe: Ma wetaman ta acuchi (achique) quixpe wi. 	 Kiam la domomastro levigxos kaj sxlosos la pordon, kaj vi komencos stari ekstere kaj frapi sur la pordon, dirante:Sinjoro, malfermu al ni; kaj li respondos kaj diros al vi:Mi ne scias, de kie vi estas;


Y can yacˈa chukaˈ riˈ xbeˈel pe jun chic ángel chiriˈ pa rachoch ri Dios, y can nurek apo ruchiˈ chare ri tzˈuyul pa ruwiˈ ri sutzˈ. Y nubij cˈa apo chare: Tacusaj cˈa la ajos (awos) y takˈataˈ la ticoˈn, ruma ya xoka yan ri hora y can kˈen chic ri ticoˈn riche (rixin) ri ruwachˈulef. 	 Kaj alia angxelo eliris el la templo, kriante per granda vocxo al la sidanta sur la nubo:Sendu vian rikoltilon, kaj rikoltu; cxar venis la horo por rikolti, cxar la rikolto de la tero tromaturigxis.


Yacˈariˈ tek ri ángel chanin xubij chare ri María: Ma taxibij ta awiˈ. Riyit awilon rutzil ri Dios. 	 Kaj la angxelo diris al sxi:Ne timu, Maria; cxar vi trovis gracon antaux Dio.


Y tiwacˈaxaj cˈa jabel re chˈabel re xtinbij chiwe wacami. Xabachique mac yequibanalaˈ ri winek ri ye alaxnek chuwech re ruwachˈulef can cˈa yecuyutej na. Y queriˈ chukaˈ ronojel ri yokˈonic ri yequibanalaˈ ri winek, can cˈa yecuyutej na chukaˈ. 	 Vere mi diras al vi:CXiuj iliaj pekoj estos pardonitaj al la filoj de homoj, kaj iliaj blasfemoj, per kiuj ajn ili blasfemos;


Y rumariˈ ri Jesús cˈo chi queriˈ ri xucˈulwachij. Riyaˈ can xucˈuex wi cˈa el cˈa chuchiˈ el ri tinamit, xapon chupan ri rupokonal y xcom. Can xbiyin wi ri ruquiqˈuel kuma riyoj, riche (rixin) chi xuchˈajchˈojsaj ri kánima. 	 Tial Jesuo ankaux, por ke li sanktigu la popolon per sia propra sango, ekster la pordego suferis.


Y riyix can yix riche (rixin) chic ri Cristo, rumariˈ ma tiben ta ri xa iraybel ka riyix. Ri winek ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ ma tiquicanoj ta quiˈ riche (rixin) chi yemacun. Ni ma ticˈuaj ta jun cˈaslen tzˈil. Ma tirayij ta apo ri cˈo riqˈui jun chic, ruma ronojel reˈ ma rucˈamon ta ni xa ta riche (rixin) chi yeˈitzijoj riyix, ruma can yix lokˈolaj tak ralcˈual chic ri Dios. 	 Sed malcxasteco kaj cxia malpureco kaj avideco ne ecx estu nomataj inter vi, kiel decas por sanktuloj;


O riqˈui jubaˈ riyeˈ xa ma utz ta xquicˈaxaj tek xichˈo riqˈui wuchukˈaˈ chiriˈ chiquicojol y xinbij: Riyix nikˈet tzij pa nuwiˈ wacami ruma riyin nnimaj chi ri caminakiˈ can xquecˈastej wi, xchaˈ ri Pablo. 	 krom eble pri unu vorto, kiun mi jene kriis, starante inter ili:Pri la relevigxo de la mortintoj mi estas jugxata de vi hodiaux.


Itzel ri icˈaslen ri xicˈuaj tek rubanon ca. Junan rubaniquil ri icˈaslen quiqˈui ri nicˈaj chic winek, ruma xitzekelbej ri etzelal ri niban chuwech re ruwachˈulef. Xitzekelbej ri itzel winek ri cajawalul ri itzel tak espíritu ri yecˈo pa cakˈikˈ. Ya cˈa espíritu riˈ ri nisamej pa tak cánima ri winek ri ma yeniman ta chare ri Dios. 	 en kiuj vi iam iradis laux la vojo de cxi tiu mondo, laux la estro de la potenco de la aero, de la spirito, kiu nun energias en la filoj de malobeo;


Yacˈa riyix ri jabel ibanon pe ri rusamaj ri Dios, tichajij cˈa ri icˈaslen, riche (rixin) chi queriˈ man cˈa xtitzˈilaˈ ta ri rutojbalil ri isamaj. Xa can ta tzˈaket ri rajel ruqˈuexel ri xticˈul. 	 Gardu vin, ke vi ne perdu viajn elfaritajxojn, sed ke vi ricevu plenan rekompencon.


Y riyix can jabel iwetaman, ruma iwacˈaxan ri xbix chique ri xecˈojeˈ ojer ca, chi ma quecamisan ta. Y xabachique cˈa winek ri nicamisan, can aj mac wi y cˈo chi nikˈat tzij pa ruwiˈ. 	 Vi auxdis, ke estas dirite al la antikvuloj:Ne mortigu, kaj kiu mortigos, tiu estos en dangxero de jugxado;


Riyin ri Pablo ntek cˈa el rutzil iwech. Y titzˈetaˈ cˈa chi can riqˈui cˈa nukˈaˈ riyin xintzˈibaj wi el. Y ma timestaj ta chi yin yaˈon pa cárcel. Ri rutzil ri Dios xticˈojeˈ ta cˈa iwuqˈui chiˈiwonojel. Amén. 	 La saluto per la propra mano de mi, Pauxlo. Memoru miajn katenojn. Graco estu kun vi.


Rumariˈ ri Abraham can xchˈobotej chuwech chi ri Dios can cˈo ruchukˈaˈ riche (rixin) chi nucˈasoj pe ri Isaac chiquicojol ri caminakiˈ, y yojcowin nikabij chi ri Isaac xcom y xcˈastej pe, ruma ri Abraham xucˈom chic pe ri rucˈajol. 	 pensante, ke Dio povas relevi lin ecx el la mortintoj; el kie ankaux li en similajxo lin retrovis.


Y chukaˈ ketaman chi xa jun chic kabanon riqˈui ri Dios y Riyaˈ can cˈo pa tak kánima, ruma can ruyaˈon ri Rulokˈolaj Espíritu chake. 	 jen kiel ni scias, ke ni restas en Li, kaj Li en ni:cxar el Sia Spirito Li donis al ni.


Ri cˈo racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri nibix chare: 	 Se iu havas orelon, tiu auxskultu.


Tek xchˈobotej chuwech, xubij: Wacami wetaman chic achique ri xtinben, riche (rixin) chi queriˈ yecˈo yecˈulu wuche (wixin) ri pa tak cachoch, tek xtelesex ri nusamaj. 	 Mi decidis, kion mi faros, por ke oni akceptu min en siajn domojn, kiam mi estos eksigita el la administra ofico.


Y tek riyeˈ cacˈaxan chic ka ronojel riˈ, cˈacˈariˈ xeban bautizar pa rubiˈ ri Ajaf Jesús. 	 Kaj tion auxdinte, ili baptigxis en la nomon de la Sinjoro Jesuo.


Ya cˈa ri Dios ri xojcolo pe chuwech ri camic riˈ, y re wacami can ntajin cˈa chukaˈ yojrucol. Pero chukaˈ can kacukuban cˈa kacˈuˈx riqˈui chi re chkawech apo can xkojrucol wi cˈa chuwech jun camic ri sibilaj chi na pokon achiˈel ri xojrucol yan wi pe jun bey. 	 kaj kiu nin forsavis el tia granda morto kaj forsavos; al kiu ni esperis, ke Li ankoraux plu nin forsavos;


Ri ye ucˈuan ruma ri itzel tak quiraybel, can benak cˈa cánima chrij ri itzel tak quiraybel riˈ. Yecˈa ri ye ucˈuan ruma ri Lokˈolaj Espíritu, can benak cˈa cánima chrij ri nrajoˈ ri Lokˈolaj Espíritu. 	 CXar kiuj estas laux la karno, tiuj sin interesas pri la aferoj de la karno; sed kiuj estas laux la spirito, pri la aferoj de la spirito.


Y ri xbetico ca ri itzel kˈayis, ya cˈa ri itzel winek. Ri kˈatoj, ya cˈa ri xtibanatej pa ruqˈuisbel chare re tiempo re kachapon; y ri xquebano ri kˈatoj yecˈa ri ángeles. 	 kaj la malamiko, kiu ilin semis, estas la diablo; kaj la rikolto estas la fino de la mondagxo; kaj la rikoltistoj estas angxeloj.


Y wi ta riyeˈ xecom el jurayil y xa man ta yecˈastej chic pe jun bey, ri Dios man ta qui‑Dios chic riyeˈ, ruma ri Dios ma Dios ta quiche (quixin) caminakiˈ, xa can Dios quiche (quixin) ri cˈo quicˈaslen. Rumacˈariˈ riyin nbij chi xa yix sachnek riqˈui ri nibij, xchaˈ ri Jesús chique. 	 Li estas Dio ne de la mortintoj, sed de la vivantoj:vi multe eraras.


¿Y achique xubij ri Dios chare ri Elías? Ri Dios xubij: Ma ayon ta yitcˈo wuqˈui. Cˈa yecˈo na wukuˈ mil ri yecˈo wuqˈui, ri majun bey ye xucul ta chuwech ruwachbel ri Baal riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij. Queriˈ xubij ri Dios chare ri Elías. 	 Sed kion diras al li la orakolo de Dio? Mi restigis por Mi sep mil virojn, kies genuoj ne fleksigxis antaux Baal.


Y tek ri beyon nutij chic cˈa pokonal chupan ri lugar ri yeˈapon wi ri caminakiˈ ri ma xquinimaj ta el ri Dios, riyaˈ xtzuˈun anej chicaj, y yacˈariˈ tek xutzˈet ri Abraham, pero cˈanej cˈa cˈo wi. Xutzˈet cˈa chukaˈ ri Lázaro rakˈel apo chuwarucˈuˈx ri Abraham. 	 Kaj en Hades li levis siajn okulojn, estante en turmentoj, kaj vidis Abrahamon malproksime kaj Lazaron sur lia sino.


Ri cˈo cˈa pa ruwiˈ ri rachoch tek xtibanatej ronojel riˈ, xa utz chi tanmej el. Y ma toc ta chic pa rachoch riche (rixin) chi cˈo na ri nberucˈamaˈ pe. 	 kiu estas sur la tegmento, tiu ne malsupreniru, por preni ion el sia domo;


Y ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) cˈa ri winek y ri rudiscípulos y Riyaˈ xubij cˈa chique: Wi cˈo jun nrajoˈ yirutzekelbej, man cˈa tupokonaj ta nukˈaxaj tijoj pokonal. Xa can tubanaˈ cˈa achiˈel nuben jun ri benak chuxeˈ jun cruz riche (rixin) chi nbecamisex. Ma nuben ta chic ri nurayij ka riyaˈ. Wi cˈo cˈa jun nichˈobo queriˈ, utz chi nipe wuqˈui y quirutzekelbej cˈa. 	 Kaj alvokinte al si la homamason kun siaj discxiploj, li diris al ili:Se iu volas veni post mi, li abnegaciu sin, kaj levu sian krucon, kaj sekvu min.


Y astapeˈ ri ángeles can más wi qˈuiy quichukˈaˈ y más qˈuiy ri yecowin niquiben, majun bey niquibij ta chare ri Dios chi tuyaˈ rucˈayewal pa quiwiˈ ri yebano etzelal, y majun bey niquibij ta apo itzel tzij chuwech ri Ajaf Dios chiquij ri yebano etzelal. 	 sed kontrauxe, angxeloj, superante laux forto kaj potenco, ne faras insultan akuzon kontraux ili antaux la Sinjoro.


Y wi riyix ya ri Dios Tataˈixel ri nisiqˈuij (niwoyoj) riche (rixin) chi yixrutoˈ, can tixibij cˈa iwiˈ yixmacun chuwech Riyaˈ ronojel kˈij re xquixcˈojeˈ el chuwech re ruwachˈulef, ruma Riyaˈ ma ya ta ri achique rubanic ri winek ri nutzuˈ riche (rixin) chi nukˈet tzij pa ruwiˈ. Ruma wi utz yequibanalaˈ ri winek, utz ruqˈuexel nuyaˈ chique, wi ma utz ta yequibanalaˈ, ma utz ta ruqˈuexel nuyaˈ chique. 	 Kaj se vi vokas la Patron, kiu sen personfavorado jugxas laux la faro de cxiu, vi pasigu en timo la tempon de via cxi tiea logxado;


Y ri Jesús xubij cˈa chique: ¿Y achique cˈa ruma tek can ma nikˈax ta chiwech ri nbij chiwe? xchaˈ ri Jesús. 	 Kaj li diris al ili:CXu vi ankoraux ne komprenas?


Y rumacˈariˈ tek ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, xa más xquichop ruchˈobic chi achique ta rubanic niquiben riche (rixin) chi niquicamisaj ri Jesús; ruma chiquiwech riyeˈ, xajan ri yerubanalaˈ chupan ri uxlanibel kˈij. Y chukaˈ ma xu (xe) ta cˈa rumariˈ, xa can ruma cˈa chukaˈ chi ri Jesús nubij Rutataˈ chare ri Dios; can nuben chi Riyaˈ can junan riqˈui ri Dios. 	 Pro tio do la Judoj des pli celis mortigi lin, pro tio, ke li ne nur malobservis la sabaton, sed ankaux diris, ke Dio estas lia propra Patro, kaj pretendis esti egala al Dio.


Achiˈel ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek nubij: Ruma yoj awalcˈual, rumariˈ tek ri winek ma yetaneˈ ta chi nicajoˈ yojquicamisaj; ruma chiquiwech riyeˈ xa yoj achiˈel tak carneˈl ri can ye riche (rixin) chi yecamisex. 	 Kiel estas skribite: Pro Vi ni estas mortigataj cxiutage; Oni rigardas nin kiel sxafojn por bucxo.


Ri Jesús can qˈuiy cˈa cˈambel tak tzij ri xerucusaj achiˈel reˈ riche (rixin) chi xchˈo quiqˈui ri winek, y xutzijoj chique ri janipeˈ ri yecowin nichˈobotej chiquiwech. 	 Kaj per multaj tiaj paraboloj li parolis al ili la vorton laux tio, kiel ili povis auxskulti;


Ruma ri Cristo xaxu (xaxe) wi jun bey xutzuj (xusuj) riˈ pa camic, y riqˈui riˈ xuben chique quinojel ri ye ruchˈajchˈojsan chic chi majun quimac yetzˈetetej ruma ri Dios riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 CXar per unu ofero li perfektigis gxis eterneco la sanktigatojn.


Riyix sibilaj ninimirisaj iwiˈ ruma cˈo ri ruley ri Dios iwuqˈui. Pero xa ma ninimaj ta ri nubij ri ley riˈ y rumariˈ xa yixtajin nikasaj rukˈij ri Dios. 	 vi, kiu fieras pri la legxo, cxu vi malhonoras Dion per via transpasxo de la legxo?


Ri winek ri yeˈetzelan iwuche (iwixin) y niquiben chiwe chi nitij pokon, ticˈutuj ri rutzil ri Dios pa quiwiˈ, y ma ticˈutuj ta chi nika rucˈayewal pa quiwiˈ ruma ri itzel yequibanalaˈ. 	 Benu tiujn, kiuj vin persekutas; benu, kaj ne malbenu.


Y xquicˈutuj cˈa chare: ¿Achique chi kˈatbel tzij cˈo pan akˈaˈ riche (rixin) chi xeˈawokotaj el ri winek ri yecˈayin waweˈ pa rachoch ri Dios? ¿Y achique chukaˈ xyaˈo ri kˈatbel tzij riˈ pan akˈaˈ chi yeˈabanalaˈ quereˈ? xechaˈ chare. 	 kaj diris al li:Laux kia auxtoritato vi faras cxi tion? aux kiu donis al vi tian auxtoritaton, ke vi faru cxi tion?


Y tek yetajin chic cˈa chi waˈin, ri Jesús xubij cˈa: Kas kitzij cˈa nbij chiwe, chi jun chiwe riyix ri xquijacho el pa quikˈaˈ ri winek, xchaˈ chique. 	 kaj dum ili mangxis, li diris:Vere mi diras al vi, ke unu el vi perfidos min.


Riyix wech aj Israel, ri can yoj riy rumam ca ri katataˈ Abraham ri xcˈojeˈ ojer ca, y riyix ri ma yix israelitas ta, ri can nixibij iwiˈ chi yixmacun chuwech ri Dios, nbij cˈa chiwe, chi ri ruchˈabel ri Dios, ri can nichˈo cˈa chrij ri colotajic, can iwuche (iwixin) cˈa riyix tek yaˈon pe. 	 Fratoj, idoj el la raso de Abraham, kaj tiuj inter vi, kiuj timas Dion, al ni estas sendita la vorto de cxi tiu savo.


Ruma majun nuben wi banon ri circuncisión chake, o ma banon ta. Ri rajawaxic ya ri can nikanimaj ri rubin ca ri Dios. 	 Cirkumcido estas nenio, kaj necirkumcido estas nenio; sed la plenumado de la ordonoj de Dio.


Y riyin xtinyaˈ cˈa el uchukˈaˈ chique ri ye caˈiˈ nusamajel ri xquekˈalajsan ri nuchˈabel. Y oxiˈ junaˈ riqˈui nicˈaj ri xtiquitzijoj ri nuchˈabel chique ri winek, y quicusalon cˈa chukaˈ tziek riche (rixin) bis, xinucheˈex. 	 Kaj mi donos komision al miaj du atestantoj, kaj ili profetos mil ducent sesdek tagojn, vestite per sakajxo.


Tek jun itzel espíritu ntel el pa ránima jun winek, nucanoj uxlanen pa chakiˈj tak lugar. Tek nunaˈ chi majun uxlanen nril, 	 Sed kiam la malpura spirito eliras el homo, gxi trairas tra senakvaj lokoj, sercxante ripozon, sed ne trovas gxin.


Tek ri achi riˈ xeril cˈa ri mozos y tek chˈonak chic quiqˈui chi niquichˈec jojun denario ri jun kˈij, cˈacˈariˈ xerutek chusamajixic ri rulef ri ruticon ruwech riqˈui uva. 	 Kaj kontraktinte kun la laboristoj po unu denaro por la tago, li ilin sendis en sian vinberejon.


Pero yecˈo ixokiˈ ri ye kachibil, ri can nimakˈaˈ yan xebe chuchiˈ ri jul, y xojoquixibij. 	 Ankaux mirigis nin iuj virinoj el inter ni, kiuj estis frumatene apud la tombo,


Wachˈalal Gayo, riqˈui cˈa ri utzil ri yatajin chubanic, can nacˈut cˈa chi can acukuban wi acˈuˈx riqˈui ri Dios. Riyit can nayaˈ cˈa ri nicˈatzin chique ri kachˈalal ri yecˈo pan atinamit y queriˈ chukaˈ naben quiqˈui ri kachˈalal ri yepe nej. 	 Amato, vi faras fidele rilate al cxiuj viaj klopodoj por la fratoj kaj tiuj fremduloj,


Y Riyaˈ can cˈo wi nimalaj rukˈij rucˈojlen ri can achiˈel jun nimalaj beyomel. Y rumariˈ riyin ncˈutuj utzil chare pan iwiˈ riyix riche (rixin) chi ri Lokˈolaj Espíritu tuyaˈ ruchukˈaˈ pa tak iwánima. 	 por ke Li donu al vi, laux la ricxo de Sia gloro, ke vi estu potence fortigitaj en la interna homo, per Lia Spirito;


Pero tek ri Jesús xapon pa Galilea, jabel rucˈulic xban cuma ri winek aj chiriˈ; ruma ri winek riˈ xecˈojeˈ chukaˈ pa Jerusalem riche (rixin) ri nimakˈij y xquitzˈet ri milagros ri xerubanalaˈ ri Jesús chiriˈ. 	 Kiam do li venis en Galileon, la Galileanoj akceptis lin, cxar ili jam vidis cxion, kion li faris en Jerusalem dum la festo; cxar ili ankaux iris al la festo.


Y ri Lokˈolaj Espíritu can xtuyaˈ cˈa nukˈij nucˈojlen riyin; ruma xtucˈul ri can wuche (wixin) wi riyin y xtukˈalajsaj chiwech. 	 Li gloros min, cxar li ricevos el miaj kaj anoncos al vi.


Y riyix tikˈalajsaj cˈa ri kitzij chiquiwech ri winek ri xa caˈiˈ quicˈuˈx quibanon chi achique riˈ ri kas kitzij. 	 Kaj unujn, kiuj sxanceligxas, indulgu;


Wachˈalal, ronojel ri xinbij chiwe tek xichˈo chrij ri kachˈalal Apolos y tek xichˈo chuwij ka riyin, riˈ xa jun cˈambel naˈoj chiwe riyix. Y reˈ xinbij ruma nwajoˈ chi ma yixkˈax ta pa ruwiˈ ri ye tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios. Riche (rixin) chi queriˈ ma ninimirisaj ta iwiˈ pa ruwiˈ jun chic. Ruma ri nibij chi cˈo jun rusamajel ri Dios ri más niwajoˈ que chuwech jun chic, xa yixtajin nikasaj rukˈij ri jun chic. 	 Tion do, fratoj, mi alifigure rilatigis al mi kaj Apolos pro vi; por ke vi en ni lernu ne preterpasi la skribitajxojn; por ke neniu el vi blovesxvelu por unu kontraux la alia.


Rumariˈ can ma yiqˈuix ta chuwech ri Tito, ruma tek can cˈa ma jane tibe ta chilaˈ iwuqˈui, riyin xintzijoj chare ri Tito chi riyix sibilaj yix jabel. Y wacami xkˈalajin chi man xa choj ta xinyaˈ ikˈij riqˈui ri nuchˈabel, xa can kitzij wi xel, can achiˈel ri iwetaman riyix chi riyoj majun bey kabin ta chiwe jun tzij ri xa man ta kitzij. 	 CXar se en io mi fanfaronis al li pro vi, mi ne hontis; sed kiel ni cxion parolis vereme al vi, tiel same ankaux nia fanfaronado, kiun mi faris antaux Tito, montrigxis vera.


Y cˈacˈariˈ ri Jesús xubij chique ri principaliˈ tak sacerdotes, y chique ri achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiquicojol ri ye chajinel pa rachoch ri Dios, y chique ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij ri ye benak chuchapic: ¿Achique cˈa xichˈob riyix? ¿Xichˈob chi yix petenak chuchapic jun alekˈom y rumariˈ icˈamom pe cheˈ y espada? 	 Kaj Jesuo diris al la cxefpastroj kaj kapitanoj de la templo kaj pliagxuloj, kiuj venis kontraux lin:CXu vi elvenis kun glavoj kaj bastonoj, kvazaux kontraux rabiston?


Y jun cˈa chique ri ye cablajuj rudiscípulos ri Jesús, ri Judas Iscariote rubiˈ, xapon cˈa quiqˈui ri principaliˈ tak sacerdotes, riche (rixin) chi xutzuj (xusuj) riˈ, wi nicajoˈ chi nujech ri Jesús pa quikˈaˈ. 	 Kaj Judas Iskariota, kiu estis unu el la dek du, foriris al la cxefpastroj, por transdoni lin al ili.


Y wi yecˈo ixokiˈ ri ma nicajoˈ ta niquicuch quijolon (quiwiˈ), tiquisocaj el ri rusmal quiwiˈ. Pero wi yeqˈuix niquisocaj el ri rusmal quiwiˈ, tiquicuchuˈ cˈa ri quijolon (quiwiˈ). 	 CXar se virino ne estas vualita, sxi ankaux tondigxu; sed se estas hontinde por virino esti kun haroj tonditaj aux razitaj, sxi estu vualita.


Y ri Judá, rucˈajol ca ri Joana, y ri Joana rucˈajol ca ri Resa, y ri Resa rucˈajol ca ri Zorobabel, y ri Zorobabel rucˈajol ca ri Salatiel, y ri Salatiel rucˈajol ca ri Neri. 	 de Johxanan, de Resa, de Zerubabel, de SXealtiel, de Neri,


Xa ta nubij ri kaken: Ri quisamaj ri kˈaˈaj sibilaj utz, yacˈa ri nusamaj riyin ma can ta utz, y rumariˈ ma yin riche (rixin) ta ri chˈaculaj, nichaˈ ta. ¿Achique cami nibij riyix? ¿Ma riche (rixin) ta cami ri chˈaculaj ri kaken, ruma queriˈ ri nubij? Ma que ta riˈ. Xa can riche (rixin) wi ri chˈaculaj. 	 Se la piedo diros:Pro tio, ke mi ne estas la mano, mi ne apartenas al la korpo-ne sekvas de tio, ke gxi ne apartenas al la korpo.


Pero chukaˈ can utz chi tirayij jun samaj ri más nim rejkalen. Titijaˈ cˈa ikˈij chi iwuqˈui ta riyix nicˈojeˈ wi ri utzil riˈ. Y riyin nwajoˈ chukaˈ ncˈut jun bey chiwech ri más chi na rejkalen. 	 Sed vi deziru forte la pligrandajn donacojn. Kaj ankoraux pli preferindan vojon mi montras al vi.


Y ri Festo xubij cˈa: Rey Agripa, y chukaˈ iwonojel riyix ri imolon pe iwiˈ kiqˈui wacami, ya cˈa achi reˈ ri Pablo rubiˈ. Ri winek israelitas ri yecˈo pa Jerusalem y ri yecˈo chukaˈ waweˈ, ye aponak wuqˈui y can riqˈui quichukˈaˈ quicˈutun chuwe chi ma rucˈamon ta chic chi nicˈaseˈ. 	 Kaj Festo diris:Regxo Agripo, kaj cxiuj viroj, kiuj cxeestas kun ni, vi vidas cxi tiun, pri kiu la tuta amaso de la Judoj instigis min en Jerusalem kaj ankaux cxi tie, kriante, ke ne decas, ke li vivu plu.


Rumariˈ, can xu (xe) wi cˈa xeˈapon ri achiˈaˈ ri ye itakon el riche (rixin) chi yibequisiqˈuij (yibecoyoj) pe, can majun cˈa xinbij chi man ta yipe, xa can yacˈariˈ xipe quiqˈui. Y re wacami nwajoˈ cˈa nwetamaj achique ruma tek xitek nusiqˈuixic (woyoxic), xchaˈ ri Pedro. 	 tial, kiam mi estis vokita, mi alvenis sen kontrauxdiro. Mi do demandas, por kio vi min venigis?


Y can yacˈariˈ tek ri ruwuk ángel xuquiraj pa cakˈikˈ ri rucˈuan chupan ri vaso, y xinwacˈaxaj cˈa chi cˈo nichˈo pe pa rachoch ri Dios chilaˈ chicaj ri acuchi (achique) cˈo ri lokˈolaj ruchˈacat ri Dios. Y can riqˈui cˈa ruchukˈaˈ nubij pe: Ya xcˈachoj cˈa laˈ. 	 Kaj la sepa angxelo elversxis sian pelvon sur la aeron; kaj eliris granda vocxo el la templo, for de la trono, dirante:Farigxis!


Y ri Abraham quitataˈ riyeˈ y katataˈ chukaˈ riyoj israelitas ri banon ri circuncisión chake, wi can kacukuban chukaˈ kacˈuˈx riqˈui ri Dios achiˈel ri xunimaj el ri Abraham tek ma jane banon ta ri circuncisión chare. 	 kaj la patro de cirkumcido al tiuj, kiuj ne nur estas anoj de la cirkumcido, sed kiuj ankaux sekvas la pasxojn de tiu fido, kiun nia patro Abraham havis dum sia necirkumcido.


Y ya cˈa riˈ ri rutzujun (rusujun) ca ri Jesucristo chake. Ri rutzujun (rusujun) cˈa ca Riyaˈ, ya ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Kaj jen estas la promeso, kiun li promesis al ni:la vivo eterna.


Y kas kitzij wi chi riyaˈ sibilaj xyawej y xa jubaˈ ma xcom. Yacˈa ri Dios xujoyowaj ruwech riyaˈ y xujoyowaj chukaˈ nuwech riyin. Ruma wi ta xcom ri Epafrodito, xpe ta chic jun bis pa wánima ruma xa can yecˈo wi bis wuqˈui. 	 cxar efektive li malsanis, preskaux gxis morto; sed Dio kompatis lin, kaj ne sole lin, sed ankaux min, por ke mi ne havu malgxojon super malgxojo.


Y cˈacˈariˈ ri acˈal junan cˈa xtzolin quiqˈui riyeˈ cˈa chcachoch, ri cˈo pa tinamit Nazaret. Ri acˈal can sibilaj cˈa nunimaj quitzij. Y ronojel cˈa ri xbanatej ri pa Jerusalem riqˈui ri acˈal, ri María xeruyec cˈa pa ránima. 	 Kaj li malsupreniris kun ili, kaj venis en Nazareton, kaj li estis obeema al ili; kaj lia patrino konservis cxiujn tiujn dirojn en sia koro.


Ruma rajawaxic chi ya ri Cristo ri aj kˈatbel tzij hasta que xtichˈacon chiquij quinojel ri yeˈetzelan riche (rixin), y xtuben chique chi xqueka pa rukˈaˈ pa raken. 	 CXar li devas regxadi, gxis li metos cxiujn malamikojn sub siajn piedojn.


Y tek ri Jesús xel pe chupan ri jucuˈ, yacˈariˈ tek xapon jun achi riqˈui ri elenak pe pa camposanto. Y ri achi riˈ xa cˈo cˈa itzel espíritu riqˈui. 	 Kaj kiam li elvenis el la sxipeto, tuj lin renkontis el la tomboj viro, havanta malpuran spiriton,


Y tek xa cˈa jubaˈ tibix queriˈ chare ri Moisés, xanmej el y xuyaˈ cˈa ca ri Egipto y xbe cˈa pa jun chic ruwachˈulef Madián rubiˈ. Y chiriˈ, chiquicojol winek ri ma ye israelitas ta xcˈojeˈ wi. Chiriˈ xcˈuleˈ wi chukaˈ, y xecˈojeˈ ye caˈiˈ rucˈajol. 	 Kaj cxe tiu parolo Moseo forkuris kaj eklogxis en la lando Midjana, kie li naskigis du filojn.


Y jun chic xubij pe: Ma yicowin ta yibe ruma xa cˈa xicˈuleˈ. 	 Kaj alia diris:Mi edzigxis kun edzino, kaj tial mi ne povas veni.


Y nwajoˈ chi xa jun nben riqˈui ri Cristo. Ruma ri utzilaj tak banobel ri nuchilabej ri ley, ri janipeˈ ri nbanon pe, ma ncukubaˈ ta chic nucˈuˈx riqˈui. Ruma ma ya ta riˈ ri nibano chuwe riche (rixin) chi yitzˈetetej ruma ri Dios chi majun numac. Riyin riche (rixin) chi yitzˈetetej ruma ri Dios chi majun numac, ya ri ncukubaˈ nucˈuˈx riqˈui ri Cristo. Ruma ri winek ri nucukubaˈ rucˈuˈx riqˈui ri Cristo, nitzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. 	 kaj estu trovata en li, ne havante mian justecon, kiu devenas de la legxo, sed la justecon, kiu estas per la fido al Kristo, la justecon, kiu devenas de Dio sur fidon;


Y tek cˈa ma jane cˈa tuchop ta samaj ri Juan ri Bautista, can cˈa ya na cˈa ri ley riche (rixin) ri Moisés ri nitzijox. Y can cˈa ya na chukaˈ ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈiban ca cuma ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, can cˈa ya na cˈa chukaˈ riˈ nitzijox. Yacˈa tek xuchop samaj ri Juan, yacˈariˈ tek xchapatej rutzijoxic ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios ri nichˈo chrij ri rajawaren ri Dios. Y ye qˈuiy cˈa winek ri sibilaj niquitij quikˈij riche (rixin) chi yeˈoc chupan. 	 La legxo kaj la profetoj estis gxis Johano; de post tiu tempo la evangelio de la regno de Dio estas predikata, kaj cxiu al gxi sin perforte aligas.


Y ri mozo ri xa majun nicˈatzin wi, tiwelesaj el y jibeˈicˈakaˈ ca chupan ri nimalaj kˈekuˈm, ri acuchi (achique) xtokˈ wi y xtukachˈachˈej rey. 	 Kaj eljxetu la senutilan serviston en la eksteran mallumon; tie estos la plorado kaj la grincado de dentoj.


Y tek xseker pe pa rucaˈn kˈij, ri Jesús xel el pa tinamit y xbe pa jun lugar ri acuchi (achique) majun winek cˈo. Pero ri winek xa xebe chucanoxic y xbequilaˈ pe. Ri winek cˈa riˈ xcajoˈ xquikˈet ka ri Jesús ruma ma nicajoˈ ta chi nibe el. 	 Kaj kiam tagigxis, li eliris, kaj venis en dezertan lokon; kaj la homamasoj lin sercxis, kaj venis al li, kaj lin detenis, ke li ne foriru de ili.


Y riyix chukaˈ jabel iwetaman chi tek yeˈicˈayij wuˈoˈ aj xicˈ tak chicop, xaxu (xaxe) wi caˈiˈ oxiˈ oc tak centavos cajel. Y ma riqˈui ta chi ri aj xicˈ tak chicop riˈ xa ma qˈuiy ta oc cajel, ri Dios majun bey yerumestaj ta ca. 	 CXu oni ne vendas kvin paserojn por du asaroj? kaj ecx unu el ili ne estas forgesita antaux Dio.


Y tek ri Jesús xerutzˈet chi ye sibilaj ye qˈuiy winek ri quimolon quiˈ, Riyaˈ xjoteˈ cˈa pa ruwiˈ jun juyuˈ, y xtzˈuyeˈ cˈa ka. Y cˈacˈariˈ xquimol apo quiˈ ri ye rudiscípulos riqˈui. 	 Kaj vidinte la homamasojn, li supreniris sur la monton, kaj kiam li sidigxis, liaj discxiploj venis al li;


Y ri achiˈaˈ cˈa riˈ sibilaj yacatajnek pe coyowal chiquij ri Pedro y ri Juan, ruma yequitijoj ri winek. Can niquitzijoj chi ri Jesús caminek chic el y xbecˈastej pe, y rumariˈ ri caminakiˈ can xquecˈastej wi chukaˈ, yechaˈ cˈa chique ri winek. 	 cxagrenate, ke ili instruas la popolon kaj proklamas per Jesuo la relevigxon el la mortintoj.


Y can chupan cˈa chukaˈ ri tinamit Babilonia xbiyin wi quiquiqˈuel quinojel ri ye rusamajel ri Dios, ruma chiriˈ xecamisex wi ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel, y ri nicˈaj chic lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios, y quinojel ri ye camisan chuwech re ruwachˈulef. 	 Kaj en sxi trovigxis la sango de profetoj kaj sanktuloj, kaj de cxiuj mortigitoj sur la tero.


Y riqˈui cˈa ronojel reˈ nikˈalajin chi ri Ajaf can retaman yerucol ri ye ucˈuayon jun cˈaslen achiˈel ri nrajoˈ Riyaˈ, tek yetojtobex pa jun tijoj pokonal. Yacˈa ri winek ri ma quicˈuan ta jun cˈaslen choj, ri Ajaf xa yeruyec cˈa apo riche (rixin) ri kˈij tek xtikˈat tzij pa quiwiˈ. 	 la Sinjoro do scias savi el tento la piulojn, kaj teni sub puno la maljustulojn gxis la tago de jugxo;


Y chunakajal apo ri lugar ri yojcˈo wi, cˈo cˈa jun liˈaj ulef riche (rixin) jun achi ri Publio rubiˈ. Y riyaˈ, yariˈ ri aj kˈatbel tzij chupan ri lugar riˈ. Jabel xojrucˈul ri pa rachoch, y oxiˈ cˈa kˈij ri jabel xojrilij. 	 Proksime de tiu loko estis bieno, apartenanta al la estro de la insulo; lia nomo estis Publio; li akceptis nin kaj amike gastigis nin tri tagojn.


Y wacami riyix iwetaman ri achique banayon chi ma jane tibanatej ta ronojel riˈ. Y cˈa que na riˈ rubanon riche (rixin) chi queriˈ, cˈa ya tek xtapon na ri tiempo, cˈa yacˈariˈ tek xtibecˈulun pe ri itzel achi riˈ. 	 Kaj nun vi scias, kio malhelpas, por ke li malkasxigxu siatempe.


Ye qˈuiy cˈa ri can xquetzak ca, yecˈo chukaˈ xtiquitzujuj (xtiquisujuj) quiˈ y yecˈo ri xtiquetzelaj quiˈ. 	 Tiam multaj ofendigxos, kaj perfidos unu la alian, kaj malamos unu la alian.


Y ri Jesús y ri discípulos xeˈoc chic cˈa el pa jucuˈ y xekˈax cˈa jucˈan chic ruchiˈ yaˈ. Y tek xeˈapon, sibilaj cˈa ye qˈuiy winek ri xquimol apo quiˈ riqˈui. Riyaˈ chuchiˈ cˈa ri choy xcˈojeˈ wi. 	 Kaj kiam Jesuo retransiris en la sxipeto al la alia bordo, granda homamaso kolektigxis al li; kaj li estis apud la maro.


Titzuˈ na peˈ ri achique xquiben ri kech aj Israel. Tek riyeˈ xquicˈuaj apo jun chicop pa rachoch ri Dios riche (rixin) chi ri sacerdotes xquiyaˈ chare ri Dios pa ruwiˈ ri altar, riyeˈ can bin cˈa chique chi niquicˈom ca jubaˈ riche (rixin) chi niquitij. Y tek xquitij, ¿la ma kˈalaj ta cami chi riyeˈ can junan quiwech xquiben riqˈui ri Dios? Y wi queriˈ, ¿achique cami nicˈulun wi chi tzij tek riyix nitij ri tiˈij tzujun (sujun) chiquiwech dios ri xa ye banon cuma winek? 	 Rigardu Izraelon laux la karno:cxu ne estas tiuj, kiuj mangxas la oferojn, partoprenantoj en la altaro?


Y xubij chukaˈ chique ri quimolon quiˈ chiriˈ: Majun profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ri xtiyaˈox (xtyaˈ) ta rukˈij pa rutinamit. 	 Kaj li diris:Vere mi diras al vi:Neniu profeto estas akceptata en sia patrujo.


Ruma tek xtapon cˈa ri kˈij riˈ, can xtikˈax ruwiˈ ri tijoj pokonal ri xtipe, jun tijoj pokonal ri majun bey cˈulwachitajnek ta pa ruwiˈ re ruwachˈulef, janiˈ chi tiempo ri winakirsan wi pe ruma ri Dios. Y chukaˈ ri jun tijoj pokonal riˈ majun bey chic cˈa xticˈulwachitej ta. 	 CXar tiuj tagoj estos tagoj de aflikto tia, kia ne estis de la komenco de la kreo, kiun Dio kreis, gxis nun, kaj neniam estos.


Ruma ri ojer ca, queriˈ chukaˈ xquiwik quiˈ ri lokˈolaj tak ixokiˈ ri xcoyobej ri rutzil ri Dios. Xquiwik jabel ri cánima y xquinimaj chukaˈ quitzij ri cachijlal. 	 CXar tiel same ankaux, en la tempo antikva, la sanktaj virinoj, kiuj esperis al Dio, ornamis sin, submetante sin al siaj propraj edzoj;


Y riche (rixin) cˈa chi nrachibilaj el ri kachˈalal Tito, tek xtibe iwuqˈui, nikatek el jun kachˈalal riqˈui. Ri kachˈalal riˈ ya cˈa ri jabel etamatel ruwech cuma quinojel ri iglesias, ruma jabel samajnek chutzijoxic ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 Kaj ni sendis kune kun li la fraton, kies lauxdo en la evangelio disvastigxas tra cxiuj eklezioj;


Y man cˈa tichˈob ta ri pa tak iwánima chi riyin xquitzujun (xquisujun) chiwij chuwech ri Nataˈ Dios. Ma que ta riˈ. Ri xtitzujun (xtisujun) cˈa chiwij chuwech ri Dios, ya ri Moisés; ri achoj riqˈui nibij chi can icukuban wi apo icˈuˈx. 	 Ne pensu, ke mi akuzos vin antaux la Patro; ekzistas unu, kiu akuzas vin, Moseo, al kiu vi esperas.


Quecˈariˈ xubij ri María. Y ri María xa jubaˈ ma achiˈel oxiˈ icˈ xcˈojeˈ ka pa rachoch ri Elisabet, y cˈacˈariˈ xtzolin chrachoch. 	 Kaj Maria logxis cxi sxi tri monatojn, kaj reiris al sia domo.


Y riqˈui cˈa reˈ nikˈalajin wi chi ri Dios can pa ruchojmilal wi nukˈet tzij. Y rumariˈ ruyaˈon iwuchukˈaˈ riche (rixin) chi riyix yix cowinek icochˈon ri tijoj pokonal riˈ, riche (rixin) chi queriˈ can rucˈamon chi yixoc pa rajawaren ri Dios ri achoj ruma nikˈaxaj tijoj pokonal re wacami. 	 tio estas evidenta signo de la justa jugxo de Dio; por ke vi montrigxu indaj je la regno de Dio, por kiu vi ankaux suferas;


Ri Herodes jun chique ri ye cajiˈ aj kˈatbel tak tzij chupan ri tiempo riˈ, xracˈaxaj cˈa chi ri Jesús sibilaj rutzijol cˈo chiquicojol ri winek. 	 En tiu tempo la tetrarhxo Herodo auxdis la famon pri Jesuo,


Tek yecˈo nicˈaj lokˈolaj tak kachˈalal ri cˈo rajawaxic chi yeˈitoˈ, queˈitoˈ. Tiyaˈ quiposada tek nicˈatzin y can utz quicˈulic tibanaˈ. 	 kotizantaj por la bezonoj de la sanktuloj, sekvantaj gastamecon.


Y xabachique cˈa winek ri nuben chi nitzak pa mac jun chique re tak acˈalaˈ reˈ, ri yin quiniman riyin, ri winek ri xbano ri pokon riˈ, nimalaj rucˈayewal nipe pa ruwiˈ. Rumariˈ xa utz na jubaˈ chi ximon ta el jun nimalaj abej chukul y nbecˈak ca pa mar, que chuwech chi nuben chare jun coˈol chi nitzak pa mac. Y ri abej ri ximon ta el chukul ri winek riˈ can ta ya ri abej ri nucusex riche (rixin) chi niban ri quiˈen, ri nisitix ruma jun bur. 	 sed kiu igos fali unu el cxi tiuj malgranduloj, kiuj kredas al mi, estus pli bone por tiu, se granda muelsxtono estus pendigita cxirkaux lia kolo, kaj se li estus subakvigita en la profundon de la maro.


chi tek nberilaˈ rukˈijul, tek tzˈaket chic ri tiempo, can pa rukˈaˈ ri Cristo xtuyaˈ wi ronojel ri cˈo chilaˈ chicaj y ri cˈo waweˈ chuwech re ruwachˈulef. Y xa jun xtiquiben. 	 por dispono en la pleneco de la tempo, por sumigi en Kristo cxion, kio estas en la cxieloj kaj sur la tero;


Can tibanaˈ cˈa riyix achiˈel ruchˈobonic ri Cristo Jesús. 	 Tiu sama spirito estu en vi, kiu estis ankaux en Kristo Jesuo,


Ruma ri quiquiqˈuel ri achij tak wáquix y ri achij tak qˈuisicˈ (cabras) can ma nicowin ta niquelesaj ri mac. 	 CXar ne eble estas, ke la sango de bovoj kaj kaproj forprenus pekojn.


Ri kamamaˈ Abraham ri xcˈojeˈ ojer ca, can xuben wi ri xubij ri Dios chare. Y ma xupokonaj ta xuyaˈ ri Isaac ri rucˈajol pa ruwiˈ ri altar riche (rixin) chi nuyaˈ chare ri Dios. Y rumariˈ ri Abraham xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. 	 CXu nia patro Abraham ne pravigxis per faroj, oferinte sian filon Isaak sur la altaro?


Yacˈa ri ruyaˈal uva xa xqˈuis yan chanin chupan ri cˈulanen riˈ. Y ri María ri ruteˈ ri Jesús, xapon cˈa apo riqˈui ri Jesús y xberubij chare: Xa majun chic ri ruyaˈal uva quiqˈui, xchaˈ. 	 Kaj kiam mankis vino, la patrino de Jesuo diris al li:Ili ne havas vinon.


Jun atzˈan ri ma natzˈamin ta chic, ni ma nicˈatzin ta chare ri ulef, ni ma nicˈatzin ta chi nucusex achiˈel ri mes riche (rixin) chi niban abonar jun ulef. Xa nirokix el, ruma majun chic nicˈatzin wi. Ri cˈo racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri xinbij, xchaˈ ri Jesús. 	 GXi tauxgas nek por la tero nek por sterkejo; oni gxin forjxetas. Kiu havas orelojn por auxdi, tiu auxdu.


Queriˈ xubij ri Dios.Riqˈui riˈ nikˈalajin chi riyoj ri kaniman, yoj‑oc chupan ri uxlanen ri nuyaˈ ri Dios. Y ri uxlanen riˈ xuchop pe tek ri Dios xuqˈuis rubanic re ruwachˈulef. Y chupan ri ruchˈabel ri Dios tzˈibatal ca, chrij ri ruwuk kˈij nichˈo wi tek nubij: Ri Dios xuxlan chupan ri ruwuk kˈij, tek xcˈachoj ronojel re ruwachˈulef y ri caj. 	 CXar Li diris ie pri la sepa tago jene:Kaj Dio ripozis en la sepa tago de Sia tuta laboro;


Rumariˈ ri achi riˈ can chanin cˈa xerumol pe ri achiˈaˈ ri yecˈo pa rukˈaˈ, ri soldados y ri capitanes, y junanin (anibel) xebe acuchi (achique) quimolon wi quiˈ ri winek. Y ri winek, can xu (xe) wi cˈa xequitzˈet, xquitanabaˈ ruchˈayic ri Pablo. 	 Kaj li tuj kunvokis soldatojn kaj centestrojn, kaj kuris malsupren sur ilin; kaj cxi tiuj, vidinte la cxefkapitanon kaj soldatojn, cxesis bati Pauxlon.


Ruma ri rutzil ri Dios xokˈalajin waweˈ chuwech re ruwachˈulef riche (rixin) chi yojcolotej konojel riyoj ri yoj winek. 	 CXar jam aperis la graco de Dio, portante savon al cxiuj homoj,


Y quinojel cˈa ri winek ri yecˈo apo y xquitzˈet ri xbanatej, niquibajlaˈ (niquibucˈlaˈ) cˈa ruwa tak quicˈuˈx ri xetzolin el, ruma ri kˈaxon cˈo pa tak cánima. 	 Kaj cxiuj homamasoj, kiuj kunvenis al cxi tiu spektaklo, kiam ili vidis la okazintajxojn, reiris, frapante al si la bruston.


Y can majun chic jun quicoten ri más rejkalen que chuwech reˈ, tek nwacˈaxaj chi ri ye achiˈel tak walcˈual jabel quitzekelben ri kitzij. 	 Pli grandan gxojon mi ne havas, ol auxdi pri miaj infanoj iradantaj en la vero.


Ruma chi quinojel ri winek queriˈ niquiben. Yacˈa riyix cˈo jun Itataˈ ri can retaman chi ronojel riˈ nicˈatzin chiwe. 	 CXar pri cxio tio sercxas la nacioj de la mondo; sed via Patro scias, ke vi tion bezonas.


Y nuben chukaˈ chake chi ri chilaˈ chicaj xtikacˈul jun kaherencia ri ma xtikˈey ta, ma xtitzˈilob ta, ni ma xtucˈulwachij ta achiˈel ri cotzˈiˈj ri xa nichakiˈj ka. Ri herencia riˈ can iwuche (iwixin) riyix tek yacon chilaˈ chicaj. 	 en heredajxon ne pereontan, ne makulotan, ne velkontan, rezervitan en la cxielo por vi,


Tek ri Zacarías xutzˈet ri ángel riˈ, xsach rucˈuˈx y xpe xibinriˈil chare. 	 Kaj Zehxarja maltrankviligxis, kiam li vidis lin, kaj sur lin falis timo.


Can kitzij cˈa nbij chiwe: Riyix can xquixokˈ y xquixbison ruma ri xtincˈulwachij riyin. Yacˈa ri winek ri xa riqˈui re ruwachˈulef quicukuban wi quicˈuˈx, riyeˈ xa xquequicot. Yacˈa riyix astapeˈ can cˈo chic bis ri pa tak iwánima, ri bis cˈa riˈ xa xtijalatej, xa can xtoc quicoten. 	 Vere, vere, mi diras al vi, ke vi ploros kaj lamentos, sed la mondo gxojos; vi estos malgxojaj, sed via malgxojo farigxos gxojo.


Ri rajawaren ri caj can junan cˈa riqˈui achiˈel nuben jun achi tataˈaj pa jun jay ri xel el ri nimakˈaˈ chiquicanoxic mozos, riche (rixin) chi yerutek pa rulef ri ruticon ruwech riqˈui uva. 	 CXar la regno de la cxielo similas al domomastro, kiu eliris frumatene, por dungi laboristojn por sia vinbergxardeno.


Queriˈ xquiben ruma ri ruley ri Ajaf Dios nubij chi ronojel ri nabey acˈal, wi ti cˈajol (alaˈ), can nijach wi chare ri Dios riche (rixin) chi ntoc rusamajel. 	 kiel estas skribite en la legxo de la Eternulo:CXiu virseksulo, kiu malfermas la uteron, estu dedicxita al la Eternulo;


Y ruma yoj ralcˈual chic ri Dios, riyoj can cˈo chukaˈ jun herencia ri xtiyaˈox (xtyaˈ) chake. Can junan cˈa xtiyaˈox (xtyaˈ) chake riqˈui ri Cristo. Pero rajawaxic chi ma tikapokonaj ta nikatij pokonal, achiˈel xutij pokonal ri Cristo; y xticˈojeˈ kakˈij achiˈel ri Cristo can cˈo rukˈij. 	 kaj se idoj, tial heredantoj, heredantoj de Dio, kunheredantoj kun Kristo, se vere ni suferas kun li, por ke ni estu glorataj kun li.


Xcˈojeˈ cˈa jun quiwinak ri aj Creta ri ojer ca, ri can quiprofeta ka riyeˈ. Ri achi cˈa riˈ quereˈ xubij ca: Ri nuwinak aj Creta majun bey kas kitzij ta yechˈo. Xa can ye achiˈel itzel tak chicop. Can más yewaˈ nicajoˈ, y xa ma nicajoˈ ta yesamej. Queriˈ xubij ri jun achi riˈ. 	 Unu el ili, profeto samnacia, diris:La Kretanoj cxiam estas mensogantoj, malbonaj bestoj, mallaboremaj mangxeguloj.


Y ri nikˈalajsan cˈa ronojel reˈ, can nubij cˈa chukaˈ: Jaˈ (je), can kitzij wi chi yipe yan, nichaˈ. Y riyin ri Juan nbij: Can que ta cˈa riˈ xtibanatej. Catam pe cˈa, Ajaf Jesús. 	 La atestanto de tio diras:Vere, mi rapide venos. Amen; venu, Sinjoro Jesuo.


Y can achiˈel wi cˈa ri rutzil ri Dios ri xuyaˈ chuwe, can quecˈariˈ ri rusamaj ri nben. Rumariˈ xinoc achiˈel jun utzilaj aj banoy jay. Y tek xintzijoj ri ruchˈabel ri Dios chiwe, yariˈ tek achiˈel xinben ri rucimiento ri jay. Pero ma yin ta cˈa riyin yipaban anej ri jay. Xa yecˈo nicˈaj chic ri xquepaban anej ri jay. Y quinojel cˈa ri xquepaban ri jay, can tiquitzˈetaˈ cˈa chi jabel rupabaxic tiquibanaˈ chare. 	 Laux la graco de Dio al mi donita, kiel sagxa majstromasonisto mi metis fundamenton; kaj aliaj surkonstruas. Sed cxiu zorgu, kiel li surkonstruas.


Riyoj can sibilaj yojcos chi samaj riche (rixin) chi nikachˈec kaway. Y astapeˈ cˈo ri yeyokˈo kiche (kixin), riyoj xa nikacˈutuj ri rutzil ri Dios pa quiwiˈ. Y astapeˈ cˈo pokon niquiben ri winek chake ruma ri rubiˈ ri Cristo, riyoj can nikacochˈ. 	 kaj ni penadas, laborante per niaj propraj manoj; insultate, ni benas; persekutate, ni eltenas;


Ri Isaías cˈo ri xubij ca chikij riyoj israelitas. Riyaˈ can riqˈui cˈa ruchukˈaˈ xchˈo y xubij: Riyoj ri riy rumam ca ri Israel, can sibilaj yoj qˈuiy. Can yoj achiˈel ri sanayiˈ ri cˈo chuchiˈ ri mar, ruma can majun ri nicowin ta najlan kiche (kixin). Xa yacˈa ri ma yoj qˈuiy ta ri xkojcolotej. 	 Kaj Jesaja krias pri Izrael:Se la nombro de la filoj de Izrael ecx estos kiel la apudmara sablo, la restintoj savigxos;


Pero ri Jesús xubij chare: Ri ruchˈajchˈojsan chic riˈ, xaxu (xaxe) wi cˈa ri raken ri rajawaxic chi nuchˈej, ruma riyaˈ can chˈajchˈoj chic. Riyix can yix chˈajchˈoj chic, astapeˈ ma chiˈiwonojel ta, xchaˈ ri Jesús. 	 Jesuo diris al li:Kiu sin jam banis, tiu bezonas nur, ke oni lavu la piedojn, kaj li estas tuta pura; kaj vi estas puraj, tamen ne cxiuj.


Y can xtintek chukaˈ ri Lokˈolaj Espíritu pa quiwiˈ ri nusamajel, chi achiˈaˈ chi ixokiˈ, y riyeˈ xtiquikˈalajsaj ri xtinbij chique. 	 Kaj ecx sur Miajn sklavojn kaj Miajn sklavinojn en tiu tempo Mi elversxos Mian spiriton, Kaj ili profetos.


Y ri soldados riˈ xquiyaˈ cˈa jun tziek morado chrij ri Jesús, can achiˈel wi ri yequicusalaˈ ri reyes. Y xquipachˈuj chukaˈ jun kˈayis ri cˈo sibilaj ruqˈuixal. Xquiben jun corona chare, y cˈacˈariˈ xquiyaˈ pa rujolon (ruwiˈ) ri Jesús. 	 Kaj ili vestis lin per purpuro, kaj plektinte dornan kronon, surmetis gxin al li;


Y riˈ, xaxu (xaxe) wi ruma chi ri ka‑Dios nujoyowaj kawech riqˈui ronojel ajowabel. Rumariˈ tek cˈa chilaˈ chicaj nutek wi pe Jun ri nosakirisan kiche (kixin), ri can achiˈel tek ntel pe ri kˈij. 	 Pro la kompata koro de nia Dio, Per kiu nin vizitis la sunlevigxo de supre,


Riyaˈ xcˈojeˈ cˈa ral ti cˈajol (alaˈ). Ri María jabel xubor ri acˈal pa tziek, y xulibaˈ pa jun quiwaybal chicop. Pa jun quicaˈaj chicop xalex wi ri nabey ti ral ri María, ruma chi nojnek chic ri mesón. 	 Kaj sxi naskis sian unuan filon, kaj sxi cxirkauxvindis lin kaj kusxigis lin en staltrogon, cxar ne estis loko por ili en la gastejo.


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri ye rudiscípulos: Ronojel tiempo can cˈo wi cˈa ri xtibano chique ri winek riche (rixin) chi yetzak pa mac. Pero juyiˈ oc ruwech ri nibano chare jun chic winek chi nitzak pa mac. 	 Kaj li diris al siaj discxiploj:Ne povas esti, ke faliloj ne venos, sed ve al tiu, per kiu ili venos!


Y wi xa jun chic ruchojmirisaxic ri niwajoˈ riyix, tikachaˈ cˈa ca jun kˈij tek xtikamol kiˈ konojel y nikachojmirisaj, achiˈel ri nubij ri kaley. 	 Sed se vi faras esploron pri io alia, tio decidigxos en la lauxlegxa kunveno.


Nicˈatzin cˈa chi ticˈuaj jun bey choj, riche (rixin) chi queriˈ ri kachˈalal ri xa caˈiˈ quicˈuˈx quibanon riqˈui ri Dios, riqˈui chi niquitzˈet ri icˈaslen riyix, xquecˈachoj, y ma xqueˈel ta el chupan ri bey riche (rixin) ri Dios, xa xtiquichop chic jun bey niquicˈuaj jun cˈaslen choj. 	 kaj faru rektajn vojetojn por viaj piedoj, por ke tio, kio estas lama, ne deturnigxu, sed prefere resanigxu.


Pero wi ma niquicochˈ ta, xa más utz chi quecˈuleˈ. Ruma más utz chi yecˈuleˈ que chuwech nicˈat ri cánima chare ri quiraybel. 	 Sed se ili ne povas sin deteni, ili edzigxu; cxar estas pli bone edzigxi, ol bruladi.


Pero riyeˈ xa ma xecowin ta xeˈoc apo cˈa riqˈui ri Jesús, cuma ri winek ri quimolon apo quiˈ sibilaj ye qˈuiy. Ma xecowin ta cˈa xekˈax chiquicojol ri winek riˈ, rumariˈ xa ya chic ruwiˈ ri jay ri xquelesaj el jubaˈ. Y chiriˈ cˈa xquikasaj wi ka ri yawaˈ, rachibilan ri ruwarabel. 	 Kaj ne povante alproksimigxi al li pro la homamaso, ili malkovris la tegmenton, kie li estis; kaj trafosinte gxin, ili mallevis la liton, sur kiu kusxis la paralizulo.


Y chukaˈ can xtapon wi cˈa ri kˈij tek xquebanatej ri xajan chupan ri lokˈolaj lugar ri xa ma rucˈamon ta chi nibanatej chiriˈ. Can achiˈel ri tzˈibatal ca ruma ri Daniel, jun chique ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Ri nitzˈeto cˈa ri tzˈibatal ca, tikˈax cˈa chuwech ri nutzˈet. Riche (rixin) chi queriˈ tek xtitzˈet chi can ya chic riˈ ri nibanatej, ri yixcˈo pa Judea xa can quixanmej cˈa el y tiwewaj iwiˈ ri pa tak juyuˈ. 	 Sed kiam vi vidos la abomenindajxon de dezerteco starantan tie, kie ne decas (la leganto komprenu), tiam kiuj estas en Judujo, tiuj forkuru al la montoj;


Riˈ ruma chi ri rachoch ri Dios can cˈo wi rukˈij. Yacˈa re wacami, yincˈo riyin ri más nukˈij que chuwech ri rachoch ri Dios. 	 Sed mi diras al vi, ke alestas cxi tie io pli granda ol la templo.


Ruma wi xaxu (xaxe wi) ri rucimiento ri jay ri nicowin nuyaˈ ka y nupabaˈ ca ri samaj chiriˈ, xquepe cˈa ri winek xquetzeˈen chrij. 	 Por ke, kiam li metis la fundamenton kaj ne povas gxin fini, cxiuj vidantoj ne komencu moki lin,


Y Riyaˈ xucˈul y xuchop rutijic, riche (rixin) chi tiquitzˈetaˈ chi can ya wi Riyaˈ ri Jesús. 	 Kaj li prenis, kaj mangxis antaux ili.


Pero tek ri aj chˈameˈy ri ye takon el xeˈapon chuchiˈ ri cárcel y xeˈoc apo riche (rixin) chi yebequicˈamaˈ pe, riyeˈ xquitzˈet chi xa ma yecˈo ta chic ri apóstoles chiriˈ. Can yacˈariˈ tek xetzolin, y xbequiyaˈ rutzijol. 	 Sed la oficistoj venis, kaj ne trovis ilin en la karcero, kaj ili revenis kaj rakontis,


¡Can juyiˈ oc iwech riyix aj tzˈibaˈ y riyix fariseos ri xa caˈiˈ ipalej! ruma xa yix achiˈel lek ri jabel chˈajchˈoj rij y ri rupan xa tzˈil. Riyix can nicˈut cˈa chiquiwech ri winek chi utz ri yeˈibanalaˈ, yacˈa ri pa tak iwánima xa ma que ta riˈ, ruma xa nojnek riqˈui alekˈ, y nojnek riqˈui itzel tak raynic, ruma riyix can nirayij chi ronojel ri cˈo quiqˈui ri winek iwuqˈui ta riyix cˈo wi. 	 Ve al vi, skribistoj kaj Fariseoj, hipokrituloj! cxar vi purigas la eksteron de la kaliko kaj de la plado; sed interne ili estas plenaj de rabado kaj malmodereco.


Tek xtzˈetetej cˈa cuma ri nicˈaj chic cachibil ronojel ri xbanatej, can xpe cˈa bis pa cánima. Y riyeˈ xebe cˈa riqˈui ri rey ri quipatrón y xbequitzijoj cˈa chare ronojel ri xuben ri jun mozo riqˈui ri jun chic. 	 Tiam liaj kunservistoj, vidinte tion, kio okazis, tre cxagrenigxis; kaj veninte, rakontis al sia sinjoro cxion, kio okazis.


Can cˈo cˈa qˈuiy ri nbij chiwij riche (rixin) chi nkˈet tzij pan iwiˈ ruma ma utz ta ri yixtajin chubanic. Pero ri yin takayon pe, can kitzij wi y ya ri wacˈaxan pe riqˈui Riyaˈ, yariˈ nbij chiwe riyix y chique quinojel ri winek ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef, xchaˈ ri Jesús. 	 Mi havas multon por diri kaj jugxi pri vi; sed Tiu, kiu min sendis, estas vera; kaj tion, kion mi auxdis de Li, mi parolas al la mondo.


Y ri tinamit Jope ma nej ta cˈa quicojol riqˈui ri tinamit Lida, ri lugar ri cˈo wi jun caˈiˈ oxiˈ kˈij ri Pedro. Y ri kachˈalal ri yecˈo pa Jope, ruma xquicˈaxaj chi ri Pedro cˈo ri pa Lida, xequitek cˈa el ye caˈiˈ achiˈaˈ riqˈui, riche (rixin) chi xbequibij chare: Tabanaˈ jun utzil catam pe chanin kiqˈui pa Jope, ruma cˈo rajawaxic, xechaˈ chare. 	 Kaj cxar Lida estis proksime de Jafo, la discxiploj, auxdinte, ke Petro estas tie, sendis al li du virojn, por petegi lin:Ne prokrastu veni al ni.


Tek cˈo jun chiwe riyix ri cˈo jun pokon banon chare ruma jun chic, ¿achique cˈa ruma can ma nuxibij ta jubaˈ riˈ, xa can jic (choj) nibe cˈa chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij, winek ri xa ma quiniman ta ri Cristo, y xa ma chiquiwech ta ri lokˈolaj tak kachˈalal nibe wi riche (rixin) chi ye ta riyeˈ ri yebano ruchojmil ri oyowal ri cˈo chiquicojol? 	 CXu iu el vi, havante aferon kontraux sia proksimulo, kuragxas procesi antaux la malpiuloj, kaj ne antaux la sanktuloj?


Ri nabey cˈa chique ri ye cajiˈ riˈ can achiˈel cˈa rubanic jun coj. Ri rucaˈn achiˈel cˈa jun alaj wáquix. Ri rox achiˈel cˈa rupalej jun winek. Y yacˈa ri rucaj, can achiˈel cˈa jun xic ri ruricˈon ruxicˈ benak chicaj. 	 Kaj la unua kreitajxo similis leonon, kaj la dua kreitajxo similis bovidon, kaj la tria kreitajxo havis vizagxon kvazaux homan, kaj la kvara kreitajxo similis aglon flugantan.


Yacˈa ri Jesús xa xubij chique: Ri aj kˈatbel tak tzij riche (rixin) re ruwachˈulef, ruma can cˈo quikˈatbel tzij pa quiwiˈ ri winek, rumariˈ can niquinaˈ chi can yecˈa riyeˈ ri ye cˈajaf ri winek, y nicajoˈ chi nibix chique chi ye aj banoy tak utzil. 	 Kaj li diris al ili:La regxoj de la nacianoj faras sin sinjoroj super ili; kaj tiujn, kiuj potencas inter ili, oni nomas Bonfarantoj.


Y ri Pedro xubij cˈa chare ri Simón: Xa xcaqˈuis cˈa junan riqˈui ri arajil, ruma riyit nachˈob chi riqˈui ri puek yacowin nalokˈ ri nusipaj ri Dios. 	 Sed Petro diris al li:Via argxentajxo iru kun vi en pereon, cxar vi pensis ricevi per mono la donacon de Dio.


Y ri rey ri rupatrón ri mozo riˈ, can xujoyowaj cˈa ruwech ri rumozo ri qˈuiy rucˈas, rumariˈ xucuy ri rucˈas y majun xuben chare. 	 Kaj la sinjoro de tiu servisto, kortusxite, liberigis lin kaj pardonis al li la sxuldon.


Y ri Abraham can royoben chi can nibanatej na wi ri xbix chare ruma ri Dios y ma xuben ta caˈiˈ rucˈuˈx riche (rixin) chi xroyobej, xa can xcukeˈ wi más rucˈuˈx y xuyaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios. 	 tamen pri la promeso de Dio li ne sxanceligxis en nekredemo, sed fortigxis per fido, donante la gloron al Dio,


Y tek ri Jesús xutzˈet ri ixok riˈ, xucˈut cˈa chiquiwech ri rudiscípulos y xubij chique: Kitzij cˈa nbij chiwe, chi riyin ntzˈet chi xa ya la ixok laˈ ri xyaˈo ca más qˈuiy que chiquiwech quinojel ri ye yayon ca puek. 	 Kaj alvokinte al si siajn discxiplojn, li diris al ili:Vere mi diras al vi, ke tiu malricxa vidvino enjxetis pli ol cxiuj jxetantoj en la monkeston;


Y quinojel cˈa ri winek xtiquitzˈet cˈa ri xtuben ri Dios riche (rixin) chi yecolotej, 	 Kaj cxiu karno vidos la savon de Dio.


Queriˈ nikabij chiwe riyix kachˈalal, ruma ninatej chiwe chi majun bey cˈo ta ri xkacˈutuj chiwe. Riyoj xa can xojsamej chi pakˈij chi chakˈaˈ riche (rixin) chi xkachˈec ri nicˈatzin chake. Ruma ma xkajoˈ ta xkayaˈ jun ejkaˈn chiwij tek xojcˈojeˈ iwuqˈui chutzijoxic ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios ri niyaˈo colotajic. 	 CXar vi memoras, fratoj, nian penadon kaj laboregon:nokte kaj tage laborante, por ke ni ne farigxu sxargxo por iu el vi, ni predikadis al vi la evangelion de Dio.


Xa majun cˈa nicˈatzin wi chi niquiyaˈ nukˈij, ruma ri chˈabel ri niquicˈut xa pixaˈ quiche (quixin) winek y niquibij chi can yariˈ ri rajawaxic chi niban. 	 Sed vane ili Min adoras, Instruante kiel doktrinojn ordonojn de homoj.


Y xberuyaˈ cˈa ca pa jun jul riche (rixin) chi niyaˈox (nyaˈ) caminek chupan. Ri jul riˈ cˈacˈacˈ, ri can riche (rixin) wi ka ri José tek rucˈoton chuwech jun nimabej. Y tek riyaˈ rutzˈapin chic ca ruchiˈ ri jul riqˈui ri nimalaj setesic abej ri tzˈapebel ruchiˈ ri jul, cˈacˈariˈ xtzolin el. 	 kaj metis gxin en sian novan tombon, kiun li jam elhakis en la roko; kaj li alrulis grandan sxtonon al la enirejo de la tombo, kaj foriris.


Ruma can ya wi cˈa ri rey Herodes ri xbin chi tichapatej ri Juan. Can xuxim wi cˈa pa cadena y xuyaˈ pa cárcel ruma ri Herodes rucˈamon ka ri Herodías rixjayil ri Felipe, y ri Felipe riˈ xa can rachˈalal ri Herodes, 	 CXar Herodo jam arestis Johanon kaj ligis lin kaj metis lin en malliberejon pro Herodias, kiu estis edzino de lia frato Filipo.


Chupan cˈa ri aldea ri Betania rubiˈ ri quitinamit ri María y ri Marta ri cachˈalal quiˈ, cˈo cˈa jun yawaˈ. Ri yawaˈ riˈ Lázaro rubiˈ. 	 Kaj estis unu malsanulo, nomata Lazaro, el Betania, la vilagxo de Maria kaj sxia fratino Marta.


Y chukaˈ nbij chiwe chi tiyaˈ rutzil iwech chiˈiwonojel riqˈui jun lokˈolaj tzˈuban (tzˈuman) chiˈij. Y ticˈuluˈ cˈa ri rutzil iwech ri niquitek el quinojel ri iglesias riche (rixin) ri Cristo. 	 Salutu unu la alian per sankta kiso. CXiuj eklezioj de Kristo vin salutas.


Ruma ri lokˈolaj tak kachˈalal ri ma ye israelitas ta ri yecˈo waweˈ pa ruwachˈulef Macedonia y pa ruwachˈulef Acaya, xalex pa cánima chi niquitek el jun ofrenda chique ri pobres ri yecˈo chiquicojol ri lokˈolaj tak kachˈalal israelitas ri yecˈo pa Jerusalem. 	 CXar Makedonujo kaj la Ahxaja lando volonte decidis fari monoferon por la nericxaj sanktuloj en Jerusalem.


Y ri alekˈomaˈ ri ye bajin chuwech quicruz ri yecˈo apo chuxquin ri Jesús, can queriˈ chukaˈ niquibilaˈ apo, achiˈel ri nicˈaj chic. 	 Kaj ankaux la rabistoj, kiuj estis krucumitaj kun li, tiel same insultis lin.


Pero tek can cˈa ma jane tika ta ri nimalaj rucˈayewal pa ruwiˈ, ri itzel achi riˈ ma xtuyaˈ ta cˈa kˈij chique ri winek chi xtiquiyaˈ ta rukˈij ni jun chic ri nibix dios chique y ni xa ta nicˈaj chic cosas ri niyaˈox (nyaˈ) quikˈij cuma ri winek. Riyaˈ xtibetzˈuyeˈ pa rachoch ri Dios, y can xtuben chi ya riyaˈ ri Dios. 	 kiu kontrauxmetas sin kaj levas sin super cxion, kion oni nomas Dio aux adoras; tiel, ke li sidas en la templo de Dio, elmontrante sin, kvazaux li estas Dio.


Man cˈa timol ta ibeyomal chuwech re ruwachˈulef, ri xa nichicopir y chukaˈ xa nipusir, y ri acuchi (achique) xa yecˈo alekˈomaˈ ri yeˈelekˈan y yeˈelesan el. 	 Ne provizu al vi trezorojn sur la tero, kie tineo kaj rusto konsumas, kaj kie sxtelistoj trafosas kaj sxtelas;


Tek Riyaˈ xbeyacatej pe chare ri oración, xpe cˈa quiqˈui ri ye rudiscípulos, pero tek xoka quiqˈui, xa quichapon waran, ruma yebison. 	 Kaj levigxinte post la pregxo, li venis al la discxiploj kaj trovis ilin dormantaj de malgxojo,


y xquibij cˈa chare: ¿Achique cˈa ruma tek riyit xatapon quiqˈui ri winek ri xa ma banon ta ri circuncisión chique? ¿Y achique cˈa ruma can xawaˈ xatucˈyaˈ chukaˈ quiqˈui? xechaˈ chare. 	 dirante:Vi eniris al viroj ne cirkumciditaj, kaj mangxis kun ili.


Can kitzij cˈa nbij chiwe: Ma ya ta ri mozo ri más nim rukˈij que chuwech ri rupatrón; ni ma ya ta ri jun ri nitak, ma ya ta chukaˈ riˈ ri más nim rukˈij que chuwech ri takayon riche (rixin). 	 Vere, vere, mi diras al vi:Sklavo ne estas pli granda ol lia sinjoro; nek estas la sendito pli granda ol la sendinto.


Y oxmul cˈa ri xbitej queriˈ, y cˈacˈariˈ ri jun nimalaj achiˈel tziek riˈ xtzolin chic cˈa el chicaj. 	 CXi tio farigxis trifoje, kaj cxio estis retirata en la cxielon.


ri Judas ri rachˈalal ri Jacobo, y ri Judas Iscariote ri xcˈayin el riche (rixin) ri Jesús pa quikˈaˈ ri winek. 	 kaj Judason de Jakobo, kaj Judason Iskariotan, kiu farigxis perfidulo.


Y ri rajaf ri ulef xerutakalaˈ cˈa nicˈaj chic achiˈaˈ ri ye rumozos. Sibilaj ye qˈuiy chic cˈa ri xerutek. Xa yacˈa ri achiˈaˈ kajoy tak ulef xa can queriˈ chukaˈ xquibanalaˈ pe chique. 	 Li sendis ankoraux aliajn sklavojn, pli multajn ol la unuaj; kaj ili faris al ili tiel same.


Y tek kˈaxnek chic ri uxlanibel kˈij, nimakˈaˈ yan cˈa chupan ri nabey kˈij chare ri semana, ri María Magdalena y ri jun chic ixok ri María chukaˈ rubiˈ xebe cˈa chuchiˈ ri jul ri acuchi (achique) mukun wi ca ri Jesús. 	 Kaj sabate malfrue, kiam eklumis por la unua tago de la semajno, venis Maria Magdalena kaj la alia Maria, por vidi la tombon.


Y ri achi ri nikˈaxan ri nubij ri ley xubij chare ri Jesús: Ri ley nubij chi tawajoˈ ri Dios ri Awajaf. Tawajoˈ riqˈui ronojel awánima. Tawajoˈ chupan ronojel ri acˈaslen, riqˈui ronojel awuchukˈaˈ, y riqˈui chukaˈ ri anojibal. Y can achiˈel nawajoˈ ka awiˈ riyit, can queriˈ chukaˈ queˈawajoˈ ri awucˈ awachˈalal. 	 Kaj li responde diris:Amu la Eternulon, vian Dion, per via tuta koro kaj per via tuta animo kaj per via tuta forto kaj per via tuta menso, kaj vian proksimulon kiel vin mem.


Ma tikˈet ta chi nisamej ri Lokˈolaj Espíritu. 	 Ne estingu la Spiriton;


Y ri Jesús xracˈaxaj cˈa ri ruchˈabel. Rumariˈ xpaˈeˈ cˈa y xubij chi tisiqˈuix (toyox) pe ri achi. Y yacˈariˈ tek xbequisiqˈuij (xbecoyoj) pe ri achi moy y xquibij chare: Ma taxibij ta awiˈ. Joˈ kiqˈui. Ri Jesús yarusiqˈuij (yaroyoj), xechaˈ chare. 	 Kaj Jesuo haltis, kaj diris:Alvoku lin. Kaj oni alvokis la blindulon, dirante al li:Kuragxu; levigxu, li vin alvokas.


Xa can xquixetzelex wi cˈa cuma quinojel, ruma icukuban icˈuˈx wuqˈui riyin. 	 Kaj vi estos malamataj de cxiuj pro mia nomo.


Y wi ta Riyaˈ ruyon ta jolomaj o ruyon ta akanaj xuben chare ri chˈaculaj, ¿la nikˈalajin cami chi jun chˈaculaj? 	 Kaj se cxiuj estus unu membro, kie estus la korpo?


Y yacˈa tek nicˈajarnek ri nimakˈij, yacˈariˈ tek ri Jesús xapon ri pa rachoch ri Dios ri chiriˈ pa Jerusalem. Y Riyaˈ can nucˈut cˈa ri ruchˈabel ri Dios chiquiwech ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ. 	 Sed cxirkaux la mezo de la festo, Jesuo supreniris en la templon kaj instruis.


Y yecˈa ri nicˈaj chic winek ri ye cachibil ri ye caˈiˈ riˈ, xecamisex cˈa quinojel. Xecamisex cˈa riqˈui ri espada ri ntel pe pa ruchiˈ ri chˈocol chrij ri quiej sek rij. Y ri quichˈacul cˈa quinojel ri xecamisex, can yecˈa ri aj xicˈ tak chicop ri xetijo. Can xnoj cˈa quipan riqˈui ri tiˈij riˈ. 	 kaj la ceteraj estis mortigitaj per la glavo de la sidanta sur la cxevalo, la glavo, kiu eliris el lia busxo; kaj cxiuj birdoj satigxis per ilia karno.


Ri Nataˈ Dios ri xeyaˈo pa nukˈaˈ riyin, yariˈ ri más nim ruchukˈaˈ que chuwech xabachique y majun cˈa nicowin yeˈelesan ta el pa rukˈaˈ Riyaˈ. 	 Mia Patro, kiu donis ilin al mi, superas cxion; kaj neniu povas ion forkapti el la mano de mia Patro.


Jun winek ri can nrajoˈ ntoc wuche (wixin) riyin, nicˈatzin chi ma tupokonaj ta nukˈaxaj tijoj pokonal wuma riyin, achiˈel jun ri can benak chuxeˈ jun cruz riche (rixin) chi nbecamisex. Yacˈa ri winek ri xa nupokonaj nukˈaxaj tijoj pokonal wuma riyin y ma nrajoˈ ta yirutzekelbej, ma rucˈamon ta chi ntoc wuche (wixin) riyin. 	 Kaj kiu ne prenas sian krucon kaj sekvas post mi, tiu ne estas inda je mi.


Queriˈ rubin ri Dios, ri nukˈalajsaj ri Lokˈolaj Espíritu. Y rumacˈariˈ can nikˈalajin wi chi ma nicˈatzin ta chic chi yekatzuj (yekasuj) chicop chuwech ri Dios ruma ri kamac. Ri kamac xa cuyutajnek chic. 	 Sed kie estas absolvo de cxi tiuj, ne plu estas oferado pro peko.


Y ri Jesús xeruliˈej cˈa pa rukˈaˈ ri wuˈoˈ caxlan wey y ri caˈiˈ car y cˈacˈariˈ xtzuˈun chicaj y xucˈutuj ri rubendición ri Dios pa ruwiˈ. Y cˈacˈariˈ xeruwechˈelaˈ cˈa el ri caxlan wey, y xuyaˈ el chique ri discípulos riche (rixin) chi niquiyaˈ chique ri winek. Y queriˈ chukaˈ xuben riqˈui ri car. Xujech cˈa chiquiwech quinojel. 	 Kaj li prenis la kvin panojn kaj la du fisxojn, kaj suprenrigardinte al la cxielo, li benis kaj dispecigis la panojn, kaj donis al la discxiploj, por meti antaux ilin; kaj li dividis la du fisxojn inter cxiuj.


Y riche (rixin) chi nikˈax chiwech ronojel reˈ, riyin xincusaj ri cˈambel tzij chrij ri winek ri nujech riˈ pa rusamaj jun chic. Tek rubanon ca, riyix can xijech iwiˈ pa rukˈaˈ ri mac, ri ikˈaˈ iwaken can xicusaj riche (rixin) chi xiben ri etzelal. Yacˈa re wacami can nicˈatzin chi ri ikˈaˈ iwaken queˈicusaj riche (rixin) chi niben ri ruchojmilal; riche (rixin) chi queriˈ can chˈajchˈoj ta ri icˈaslen chuwech Riyaˈ. 	 Mi parolas home pro la malforteco de via karno; cxar kiel vi prezentis viajn membrojn sklavoj al malpureco kaj al maljusteco gxis maljusteco, tiel nun prezentu viajn membrojn sklavoj al justeco gxis sanktigo.


Ri jubaˈ ijaˈtz ri xka pa bey, yariˈ ri nichˈo chrij ri chˈabel riche (rixin) ri rajawaren ri Dios, ri nacˈaxex ruma jun winek, y xa ma nikˈax ta chuwech. Rumariˈ nipe ri itzel nrelesaj el ri chˈabel ri xtic pa ránima. 	 Kiam iu auxdas la vorton de la regno kaj ne komprenas gxin, tiam venas la malbonulo, kaj forprenas tion, kio estas semita en lia koro. CXi tiu estas la ricevinta semon apud la vojo.


Y riyix can jabel iwetaman, ruma iwacˈaxan ri xbix ojer ca, chi ri nelesan jun runakˈ ruwech jun winek, can queriˈ cˈa chukaˈ tiban chare ri xbano. Ri nikˈajo el rey jun winek, can queriˈ cˈa chukaˈ niban chare ri xbano. 	 Vi auxdis, ke estas dirite:Okulon pro okulo, kaj denton pro dento;


Y rumariˈ ri achi xubij chi tipaˈeˈ jubaˈ ri carruaje. Y yacˈariˈ tek xeka chi ye caˈiˈ, y ri Felipe xuben cˈa bautizar ri achi chiriˈ pa yaˈ. 	 Kaj li ordonis, ke la cxaro haltu, kaj ili ambaux malsupreniris en la akvon, Filipo kaj la euxnuko; kaj li baptis lin.


Y ri Jesús xucˈutuj cˈa chique ri ye rudiscípulos: Tek xixintek y ma xinwajoˈ ta chi xicˈuaj yabel irajil, ni yaˈl, ni jun chic cˈulaj ixajab, ¿la cˈo cami ri xiwajoˈ y man ta xiwil? xchaˈ chique. Y riyeˈ xquibij: Majun ri man ta xkil, xechaˈ. 	 Kaj li diris al ili:Kiam mi vin elsendis sen monujo kaj sako kaj sxuoj, cxu io mankis al vi?


Ri Dios nuyalaˈ ri Lokˈolaj Espíritu chiwe y nubanalaˈ milagros chicojol. ¿La nuben cami queriˈ ruma chi xinimaj ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés? Ma que ta riˈ. Xa can ruma chi xinimaj ri Jesucristo ri xkatzijoj chiwe. 	 CXu do Tiu, kiu donas al vi la Spiriton kaj faras cxe vi miraklojn, tion faras per faroj de la legxo, aux per la auxdado de fido?


Riyoj ri nikatij ronojel, ma queketzelaj ta ri kachˈalal ri ma niquitij ta ronojel. Y ri kachˈalal riˈ ma tiquibij ta chi ma utz ta ri nikaben riyoj ruma nikatij ronojel. Ruma ri Dios yoj rucˈulun konojel, wi nikatij o ma nikatij ta ronojel. 	 Kiu mangxas, tiu ne malestimu tiun, kiu ne mangxas; kaj kiu ne mangxas, tiu ne jugxu tiun, kiu mangxas; cxar Dio lin akceptis.


Xpe ri Jesús xubij chique ri ye rudiscípulos: Can ma cukul ta cˈa icˈuˈx wuqˈui, rumariˈ tek ixibin iwiˈ, xchaˈ chique. Y Riyaˈ xbeyacatej cˈa pe y xubij: Tiqˈuis el ri cakˈikˈ y titaneˈ ka ri ruwiˈ yaˈ, xchaˈ. Y queriˈ xbanatej. Ri cakˈikˈ xqˈuis el, y chukaˈ ri ruwiˈ yaˈ xtaneˈ ka. 	 Kaj li diris al ili:Kial vi estas timemaj, ho malgrandfiduloj? Tiam li levigxis, kaj admonis la ventojn kaj la maron; kaj farigxis granda sereno.


Y ri ixok xubij cˈa chare ri Jesús: Riyin wetaman cˈa chi cˈo na jun kˈij tek xtoka chuwech re ruwachˈulef ri Mesías, ri nibix chukaˈ Cristo chare. Y ri kˈij tek xtoka Riyaˈ, ronojel cˈa xtukˈalajsaj chkawech, xchaˈ ri ixok. 	 La virino diris al li:Mi scias, ke venas la Mesio (kiu estas nomata Kristo); kiam tiu alestos, li anoncos al ni cxion.


Y riche (rixin) chi niwetamaj chukaˈ riyix ri achique nbanon, ntek cˈa el ri kachˈalal Tíquico iwuqˈui. Riyaˈ jun kachˈalal ri sibilaj nwajoˈ y can ma nitaneˈ ta chi nuben ri rusamaj ri Ajaf. Riyaˈ xtiberubij cˈa ronojel chiwe ri achique nbanon waweˈ. 	 Plue, por ke vi sciigxu pri miaj aferoj, kiel mi statas, raportos cxion al vi Tihxiko, la amata frato kaj fidela diakono en la Sinjoro,


Chupan cˈa ri nabey kˈij chare ri nimakˈij, tek ri israelitas niquitij ri caxlan wey ri majun chˈom (levadura) riqˈui, ya cˈa chukaˈ kˈij riˈ tek yecamisex ri tak carneˈl riche (rixin) ri pascua. Y can yacˈa chukaˈ kˈij riˈ tek ri discípulos xquicˈutuj chare ri Jesús: ¿Acuchi (achique) cˈa nawajoˈ chi naben wi ri waˈin chupan re jun pascua reˈ, riche (rixin) chi nbekabanaˈ cˈa ruchojmil ronojel ri nicˈatzin? xechaˈ chare. 	 Kaj en la unua tago de la macoj, kiam oni bucxis la Paskon, liaj discxiploj diris al li:Kien vi volas, ke ni iru, kaj pretigu, por ke vi mangxu la Paskon?


Ri ruchˈabel ri Dios jabel nukˈalajsaj chkawech chi majun winek ruma chi xuben ri nubij ri ley, ruma ta riˈ xtitzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac, ma que ta riˈ. Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Ri winek ri rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, nitzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac y nril ri kitzij cˈaslen. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 Sed ke neniu pravigxas antaux Dio per la legxo, estas evidente; cxar:La virtulo vivos per fido;


Y ri Cornelio nabey cˈa xutzijoj el chique ronojel ri xutzˈet, cˈacˈariˈ xerutek el cˈa pa tinamit Jope. 	 kaj klariginte cxion al ili, li sendis ilin al Jafo.


Riyaˈ xuchop cˈa rukˈaˈ ri ti caminek y xchˈo pa jun chic chˈabel, y xubij: Talita cumi, xchaˈ. Re tzij reˈ ntel chi tzij: Nóya, chawe riyit nbij wi chi cayacatej. 	 Kaj preninte la manon de la infanino, li diris al sxi:Talita kumi; tio estas:Knabineto, mi diras al vi:Levigxu.


Y ri ángel xubij chare ri María: Ya ri Lokˈolaj Espíritu riqˈui ri ruchukˈaˈ ri nimalaj Dios, ri xtika pe pan awiˈ. Rumacˈariˈ, ri lokˈolaj acˈal ri xtalex awuqˈui, can xtubiniˈaj na wi Rucˈajol ri Dios. 	 Kaj la angxelo responde diris al sxi:La Sankta Spirito venos sur vin, kaj la potenco de la Plejaltulo superombros vin; pro kio ankaux la naskotajxo estos nomata sankta, la Filo de Dio.


Ri quicapitán ri soldados y quinojel ri yecˈo chiriˈ quichajin apo ri Jesús, tek quitzˈeton chic ka ri xuben ri silonel, y quitzˈeton chukaˈ chic ri nicˈaj chic ri xebanatej, riyeˈ can sibilaj cˈa xquixibij quiˈ y xquibilaˈ cˈa: Can kitzij na wi chi re jun achi reˈ can Rucˈajol wi ri Dios, xechaˈ. 	 Kaj la centestro, kaj tiuj, kiuj estis kun li gardantaj Jesuon, kiam ili vidis la tertremon kaj la okazantajxojn, tre timis, dirante:Vere cxi tiu estis Filo de Dio.


Yacˈa tek ri Jesús xracˈaxaj pe, chanin xubij chare ri achi ri principal chupan ri jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios: Ma taxibij ta awiˈ ruma ri xobix chawe. Xaxu (xaxe wi) tacukubaˈ acˈuˈx wuqˈui, xchaˈ chare. 	 Sed Jesuo, ne atentante la parolon diritan, diris al la sinagogestro:Ne timu, nur kredu.


Yacˈariˈ tek ri winek ri niwajin quichˈabel ri chicaj, xquibij cˈa chukaˈ: Tinimirisaj cˈa rubiˈ ri Dios, ruma ri Babilonia ntajin nicˈat pa kˈakˈ, y ri rusibil can nijoteˈ cˈa chicaj riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Kaj duan fojon ili diris:Haleluja! Kaj sxia fumo levigxas por cxiam kaj eterne.


Y chupan ronojel ri wuj ri ye rutzˈiban ca cˈo tzij ri nichˈo chrij ronojel reˈ. Y yecˈo cˈa chique ri tzij riˈ ri cˈayef (cuesta) chi yekˈax chkawech. Y ri winek ri ma can ta cˈo quetamabel y ri ma can ta cukul quicˈuˈx riqˈui ri Dios, xa niquijel rubixic. Y can queriˈ chukaˈ niquiben riqˈui ri nicˈaj chic ruchˈabel ri Dios ri ye tzˈibatal ca. Y xa camic cˈa niquisiqˈuij (nicoyoj) ka chiquij. 	 kiel ankaux en cxiuj siaj epistoloj, parolante en ili pri cxi tio; en kiuj estas iuj aferoj malfacile kompreneblaj, kiujn la malkleruloj kaj malkonstantuloj tordas, kiel ankaux la ceterajn skribajxojn, al sia propra pereo.


Y ri pa rox tanaj (wik) chare ri jay, ri kamolon wi kiˈ, jabel cˈa sek rubanon ruma qˈuiy kˈakˈ tzijon. 	 Kaj estis multaj lumiloj en la supra cxambro, kie ni kunvenis.


Tek cˈo jun achi ri can cˈo ruchukˈaˈ, y cˈo ronojel ruwech camisabel riqˈui, ri achi riˈ can jabel wi nuchajij ri rachoch, y majun ri xtelesan ta chare ronojel ri cosas ri yecˈo pa rachoch. 	 Kiam fortulo plene armita gardas sian palacon, en paco estas liaj posedajxoj;


Y chupan chukaˈ ri kˈij riˈ, yecˈo cˈa ye caˈiˈ chique ri xetzekelben riche (rixin) ri Jesús quichapon el bey riche (rixin) chi yebe pa Emaús, jun ti aldea ri nicanaj ca achiˈel xa pa jun oxiˈ leguas chare ri tinamit Jerusalem. 	 Kaj jen du el ili iris en tiu sama tago al vilagxo nomata Emaus, kiu estas malproksime de Jerusalem sesdek stadiojn.


Y cˈacˈariˈ xekˈax pa Misia, y xeˈapon cˈa ka ri pa tinamit Troas. 	 kaj pasinte preter Misia, ili malsupreniris al Troas.


Y ri rutojbalil cˈa ri xtiyaˈox (xtyaˈ) chique, can sibilaj rucˈayewal y can riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Y xqueˈelesex cˈa el y man cˈa xquecˈojeˈ ta apo riqˈui ri Ajaf ri cˈo rukˈij rucˈojlen y cˈo ruchukˈaˈ. 	 kiuj suferos punadon, eternan detruon de antaux la vizagxo de la Sinjoro kaj de la gloro de lia potenco,


Y wi cˈo cˈa jun kachˈalal ri ma najowan ta riche (rixin) ri Ajaf Jesucristo, xtika cˈa rucˈayewal pa ruwiˈ. Ri Ajaf xa nipe yan. 	 Se iu ne amas la Sinjoron Jesuo Kristo, li estu anatemita. Maran-ata.


Quecˈariˈ xquiben ye qˈuiy chique ri ye katiˈt kamamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca. Xquicukubaˈ quicˈuˈx riqˈui ri Dios, y ri Dios utz xerutzˈet ruma queriˈ xquiben. 	 CXar per tio la antikvuloj ricevis bonan ateston.


Kachˈalal, ri Dios nrajoˈ cˈa chi riyix nichˈajchˈojsaj iwiˈ chare ronojel ri xa ma utz ta, tiyaˈ ca rubanic ri mac, achiˈel ri mac ri niquiben ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri niquicanoj quiˈ riche (rixin) chi yemacun y xa ma quicˈulaj ta quiˈ. 	 CXar jen estas la volo de Dio, via sanktigxo, ke vi vin detenu de malcxasteco;


Pa ruqˈuexel chi yixtzak, xa can tiwetamaj más chrij ri Kajaf y Kacolonel Jesucristo, y quixqˈuiy cˈa riqˈui ri utzil ri ruyaˈon chake. Y Riyaˈ xtiyaˈox (xtyaˈ) ta cˈa rukˈij rucˈojlen re wacami y riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 Sed kresku en graco kaj scio de nia Sinjoro kaj Savanto Jesuo Kristo. Al li estu la gloro nun kaj gxis la tago de eterneco. Amen.


Pa ruqˈuexel cˈa chi ri kachˈalal xinquitijoj ta pe más chrij ri ruchˈabel ri Dios, xa yariˈ tek xquitzˈet chi can chuwe wi riyin chilaben wi riche (rixin) chi ntzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chique ri winek ri ma ye israelitas ta ri ma banon ta ri circuncisión chique. Can achiˈel tek xchilabex chare ri Pedro chi tutzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chique ri kech aj Israel ri banon ri circuncisión chique. 	 sed kontrauxe, kiam ili vidis, ke je la evangelio de la necirkumcido mi estas komisiita tiel same, kiel Petro je la evangelio de la cirkumcido


Nicˈatzin cˈa chi ma tamestaj ta, chi chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij chare re ruwachˈulef xtipe qˈuiy rucˈayewal. 	 Sed sciu, ke en la lastaj tagoj venos dangxeraj tempoj.


Wachˈalal ri sibilaj yixinwajoˈ, man cˈa tisach ta icˈuˈx chupan ri tijoj pokonal ri yixcˈo wi ri can achiˈel xa ta yixkˈaxex pa jun kˈakˈ riche (rixin) chi yixtojtobex. Ruma ri tojtobenic riˈ man cˈa yix ta riyix ri yixcˈulwachin nabey quereˈ. 	 Amataj, ne surprizigxu pri la fajrego cxe vi okazanta por provi vin, kvazaux io stranga okazus cxe vi;


Yacˈariˈ tek ri Simón Pedro xubij chare ri Jesús: Ajaf, ¿acuchi (achique) cˈa yabe wi? xchaˈ. Y ri Jesús xubij chare: Wacami ma jane yacowin ta yinatzekelbej ri acuchi (achique) xquibe wi riyin. Yacˈa tek xtapon ri kˈij, can xquinatzekelbej wi el, xchaˈ chare ri Pedro. 	 Simon Petro diris al li:Sinjoro, kien vi iras? Jesuo respondis:Kien mi iras, vi ne povas min sekvi nun, sed poste vi min sekvos.


Y ri discípulo ri rakˈel cˈa apo chunakajal ri ruwarucˈuˈx ri Jesús, yacˈariˈ tek xucˈutuj cˈa chare: Ajaf, ¿achique cˈa riˈ ri jun ri xtijacho el awuche (awixin)? xchaˈ chare ri Jesús. 	 Tiu do, klinigxante al la brusto de Jesuo, diris al li:Sinjoro, kiu gxi estas?


Tek ri aj yukˈ ye relesan chic cˈa el quinojel ri rucarneˈl, ninabeyej cˈa el chiquiwech y ri carneˈl yetzekeˈ el chrij. Ri carneˈl can queriˈ wi niquiben, ruma quetaman cˈa ruchˈabel ri cajyukˈ. 	 Kaj kiam li kondukis eksteren siajn sxafojn, li iras antaux ili, kaj la sxafoj lin sekvas, cxar ili konas lian vocxon.


Y ri kachˈalal cˈa ri xquiquiraj el quiˈ ruma ri pokon niban chique, xebe pa tak tinamit y niquitzijoj chukaˈ ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 Sed la dispelitoj trairis, predikante la vorton.


Tek xtiquir cˈa pe ronojel, can cˈo chic pe ri Chˈabel; y ri Chˈabel yariˈ ri Cristo. Riyaˈ can cˈo cˈa riqˈui ri Dios, y Riyaˈ chukaˈ can Dios wi. 	 En la komenco estis la Vorto, kaj la Vorto estis kun Dio, kaj la Vorto estis Dio.


Ruma riyoj cˈo jun Kanimalaj Sacerdote ri can nicowin nujoyowaj kawech, ruma Riyaˈ retaman ri acuchi (achique) oc napon wi ri kachukˈaˈ riyoj winek. Y Riyaˈ jabel retaman, ruma tek xocˈojeˈ ka waweˈ chuwech re ruwachˈulef, can xajowex chi xka ta pa mac. Xa can ronojel ruwech tojtobenic ri nikakˈaxaj riyoj, can xukˈaxaj chukaˈ Riyaˈ, xaxu (xaxe wi) cˈa chi Riyaˈ ma xmacun ta. 	 CXar ni havas cxefpastron ne tian, kiu ne povus simpatii kun niaj malfortajxoj, sed tentitan en cxio tiel same, tamen sen peko.


Riyix ri can yix achiˈel tak walcˈual, man cˈa quixkˈolotej ta. Ri winek ri rucˈuan jun cˈaslen choj, can choj wi, achiˈel ri Jesucristo chi can choj wi. 	 Infanetoj, neniu vin forlogu; kiu faras justecon, tiu estas justa tiel same, kiel li estas justa;


Y tek ri Jesús xutzˈet cˈa pe ri ruteˈ y ri rudiscípulo ri sibilaj nrajoˈ, xubij cˈa chare ri ruteˈ: Nána, ya laˈ ntoc ca awal, xchaˈ. 	 Jesuo, rigardante sian patrinon, kaj la apudstarantan discxiplon, kiun li amis, diris al sia patrino:Virino, jen via filo!


Rumariˈ can nbij ca chiwe, chi ma numac ta riyin wi yecˈo ri xquebeka cˈa chupan ri rucˈayewal. 	 Tial mi atestas al vi hodiaux, ke mi estas pura pri la sango de cxiuj homoj.


Y ye qˈuiy cˈa winek ri xquikˈil ri moy chi ma turek ta chic ruchiˈ. Pero riyaˈ xa can más nurek ruchiˈ y nubij: Riyit ri yit ralcˈual ca ri rey David, tajoyowaj nuwech ruma re nbanon, xchaˈ. 	 Kaj multaj admonis lin, ke li silentu; sed li des pli forte kriis:Ho Filo de David, kompatu min!


Y chakˈaˈ ri Pablo xutzˈet cˈa pa jun achiˈel achicˈ, chi cˈo jun achi aj pa Macedonia ri paˈel apo chuwech, y chi ri achi riˈ nubij cˈa chare: Tabanaˈ jun utzil, cakˈax cˈa kiqˈui pa Macedonia, y kojatoˈ, xchaˈ chare. 	 Kaj vizio aperis al Pauxlo dum la nokto:viro Makedona staris, kaj petegis lin, dirante:Transpasu al Makedonujo, kaj nin helpu.


Pero yecˈo cˈa chique ri winek ri xquibij chi ri Jesús xa ya ri Elías. Y yecˈo nicˈaj chic xquibij chi Riyaˈ jun achi profeta ri nikˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios y chukaˈ xquibij chi Riyaˈ jun chique ri achiˈaˈ ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. 	 Sed aliaj diris:Tiu estas Elija. Kaj aliaj diris:Tiu estas profeto, kvazaux unu el la profetoj.


Y ronojel ri niben, can riqˈui cˈa ronojel iwánima tibanaˈ. Y ma riqˈui ta caˈiˈ icˈuˈx, ni ma riqˈui ta oyowal. 	 CXion faru sen murmuroj kaj disputoj,


Kitzij cˈa nbij chiwe, chi chupan ri kˈij tek xtikˈat tzij pa ruwiˈ re ruwachˈulef, más xtikˈax ruwiˈ ri rucˈayewal ri xtika pa quiwiˈ ri winek riche (rixin) ri tinamit ri ma xquixquicˈul ta, que chiquiwech ri aj Sodoma y Gomorra, xchaˈ el chique. 	 Vere mi diras al vi:Pli elporteble estos por la lando de Sodom kaj Gomora en la tago de jugxado, ol por tiu urbo.


Y ri Jesús xubij cˈa chare: Wi riyit nawajoˈ chi can tzˈaket nuben ri acˈaslen chuwech ri Dios, jet, jacˈayij cˈa ri cˈo awuqˈui y ri rajel tayaˈ chique ri pobres, riche (rixin) chi queriˈ nicˈojeˈ abeyomal chilaˈ chicaj. Y catam pe wuqˈui y quinatzekelbej, xchaˈ ri Jesús. 	 Jesuo diris al li:Se vi deziras esti perfekta, iru, vendu viajn posedajxojn, kaj donu al malricxuloj, kaj vi havos trezoron en la cxielo; kaj venu, sekvu min.


Pero ri ángel xubij chare ri Zacarías: Ma taxibij ta awiˈ. Ri Dios xracˈaxaj ri aˈoración. Ri Elisabet ri awixjayil xticˈojeˈ cˈa jun ral, y ri acˈal riˈ, Juan ri rubiˈ ri xtayaˈ. 	 Sed la angxelo diris al li:Ne timu, Zehxarja; cxar via pregxo estas auxdita, kaj via edzino Elizabeto naskos al vi filon, kaj vi donos al li la nomon Johano.


Y riyix teˈej tataˈaj, ma tiyec ta coyowal ri iwalcˈual. Ma utz ta cˈa ri niben wi nikˈax ruwiˈ niben chique, y rumariˈ nisech quicˈuˈx. 	 Patroj, ne kolerigu viajn infanojn, por ke ili ne senkuragxigxu.


Re caˈiˈ pixaˈ reˈ, yareˈ rucˈuˈx ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés y ronojel cˈa ri quibin ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xchaˈ ri Jesús. 	 De cxi tiuj du ordonoj dependas la tuta legxo kaj la profetoj.


Yacˈa ri pa nicˈaj acuchi (achique) cˈo ri Jun ri tzˈuyul pa lokˈolaj chˈaquet, yebeˈel cˈa pe coyopaˈ, coklajay y chˈabel. Y chuwech apo yecˈat cˈa wukuˈ lámpara. Y ri kˈakˈ riˈ, yeriˈ ri wukuˈ espíritu riche (rixin) ri Dios. 	 Kaj el la trono eliris fulmoj kaj vocxoj kaj tondroj. Kaj antaux la trono brulis sep fajraj torcxoj, kiuj estas la sep Spiritoj de Dio;


Y ri Dios sibilaj qˈuiy rutzil nuyaˈ pa kawiˈ. Achiˈel nubij chupan ri ruchˈabel ri tzˈibatal ca, chi ri Dios nupabaˈ riˈ chiquiwech ri niquinimirisaj quiˈ. Yacˈa ri niquichˈutinirisaj quiˈ, Riyaˈ nuyaˈ ri rutzil pa quiwiˈ. Queriˈ ri tzˈibatal ca. 	 Sed Li donas pli grandan gracon. Tial estas dirite:Dio kontrauxstaras al la fieruloj, sed al la humiluloj Li donas gracon.


Y ri Isaí xralcˈualaj ri David ri xoc jun rey; y ri rey David xralcˈualaj ri Salomón. Y ri ruteˈ ri Salomón, ya ri rixjayil ca ri Urías. 	 kaj al Jisxaj naskigxis David, la regxo. Kaj al David naskigxis Salomono el la edzino de Urija,


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique: Can tiyaˈ cˈa chare ri César ri can riche (rixin) wi ri César. Y can tiyaˈ cˈa chare ri Dios, ri can riche (rixin) wi ri Dios, xchaˈ chique. Y riyeˈ xquimey tek xquicˈaxaj ri xubij ri Jesús chique, ruma ma xecowin ta chrij chi xtzak ta pa quikˈaˈ. 	 Kaj Jesuo respondis al ili:Redonu al Cezaro la proprajxon de Cezaro, kaj al Dio la proprajxon de Dio. Kaj ili miregis pro li.


Yacˈa ri ijaˈtz ri xka pa jun utzilaj ulef, can nichˈo wi cˈa chrij ri ruchˈabel ri Dios ri nacˈaxex ruma jun winek, y ri winek riˈ can nikˈax cˈa ri ruchˈabel ri Dios chuwech y ri rucˈaslen niwachin jabel. Can niwachin wi cˈa achiˈel niquiben ri ijaˈtz. Ruma cˈo ijaˈtz ri niquiyaˈ a treinta quiwech, yecˈo ri niquiyaˈ a sesenta quiwech y yecˈo ri can jojun ciento cˈa quiwech niquiyaˈ, xchaˈ ri Jesús. 	 Kaj kiu ricevis semon sur la bona tero, estas tiu, kiu auxdas la vorton kaj komprenas gxin; kaj tiu ja portas frukton, kaj donas, jen centoble, jen sesdekoble, jen tridekoble.


Riyin nxibij wiˈ yinapon chic iwuqˈui, ruma man xa tukasaj nukˈij ri Dios ruma chi riqˈui jubaˈ xquebenwilaˈ chi cˈa ye qˈuiy na kachˈalal ri cˈa yecˈo na pa mac y ma quiyaˈon ta ca rubanic ri etzelal. Ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ cˈa niquicanolaˈ na quiˈ riche (rixin) chi yemacun. Can ma niquimestaj ta ca rubanic riˈ, y ma yeqˈuix ta chukaˈ chubanic. Ronojel ri mac riˈ can nucˈom wi pe okˈej chuwe riyin. 	 ke kiam mi revenos, mia Dio min humiligos antaux vi, kaj mi malgxojos pro multaj, kiuj jam antauxe pekis kaj ne pentis pri la malpureco kaj adulto kaj volupto, kiujn ili faris.


Riche (rixin) chi queriˈ, kas junan cˈa iwech niyaˈ rukˈij rucˈojlen ri Dios ri Rutataˈ ri Kajaf Jesucristo. 	 por ke vi unuanime per unu vocxo gloru la Dion kaj Patron de nia Sinjoro Jesuo Kristo.


Y wi ri wech aj Israel xtitzolin chic pe ri quicˈuˈx y xtiquinimaj chic ri Dios, xquetic chic ka jun bey pa ruwiˈ ri cheˈ. Ruma ri Dios nicowin chi yerutic chic ka jun bey. 	 Kaj ili ankaux, se ili ne restados en sia nekredemeco, engreftigxos; cxar Dio povas reengrefti ilin.


Y wi cˈo chˈaˈoj nibanatej chiquicojol caˈiˈ kachˈalal, chiwech cˈa riyix ri iniman ri Jesucristo queˈapon wi. Ruma hasta ri majun oc quikˈij chicojol riyix hasta riˈ yecowin yekˈato tzij. 	 Se do vi devas starigi tribunalon pri la aferoj de la nuna vivo, cxu vi faras jugxantoj tiujn, kiuj estas negravaj en la eklezio?


Y wacami cˈa, ri achi ri xquijacho el pa quikˈaˈ ri winek, can cˈo cˈa pe wuqˈui re pa mesa. 	 Sed jen la mano de tiu, kiu min perfidas, estas apud mi sur la tablo.


Y ri María Magdalena, can xbe na wi quiqˈui ri discípulos, riche (rixin) chi xberuyaˈ rutzijol chique chi xutzˈet ri Ajaf Jesús, y riche (rixin) chukaˈ chi xberuyaˈ rutzijol chique ri bin el chare ruma ri Jesús. 	 Maria Magdalena venis al la discxiploj, sciigante:Mi vidis la Sinjoron; kaj ke li tion diris al sxi.


Ri chˈabel riˈ ma kˈalajsan ta pe jabel chique ri winek chupan ri tiempo ri kˈaxnek ca. Xa cˈa ya re wacami ri xkˈalajsex jabel chake riyoj ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios. 	 la misteron, kiu estas kasxita for de la mondagxoj kaj de la generacioj, sed nun klarigita al liaj sanktuloj,


Y can yacˈariˈ tek xintzˈet chi xpe jun chic ángel rucˈamom pe jun pucˈbel (ponobel) ri banon riqˈui kˈanapuek, y xbepaˈeˈ chuwech apo ri altar. Y xbejach cˈa pe qˈuiy pon chare, riche (rixin) chi queriˈ nuporoj pa ruwiˈ ri altar ri banon riqˈui kˈanapuek, ri cˈo apo chuwech ri lokˈolaj chˈaquet. Ri pon nrachibilaj riˈ riqˈui ri quiˈoraciones ri lokˈolaj tak ralcˈual ri Dios. 	 Kaj alia angxelo venis, kaj staris apud la altaro, havante incensilon oran; kaj estis donita al li multe da incenso, por ke li aldonu gxin al la pregxoj de cxiuj sanktuloj sur la altaro ora, kiu estis antaux la trono.


Ri Nataˈ can nuyaˈ wi chiwe ri nicˈutuj, ruma yixrajoˈ. Y Riyaˈ yixrajoˈ, ruma riyix yiniwajoˈ riyin y ninimaj chi riyin riqˈui Riyaˈ yin petenak wi. 	 cxar la Patro mem vin amas tial, ke vi min amis, kaj kredis, ke mi elvenis de Dio.


Y ronojel junaˈ chupan ri nimakˈij pascua, ri aj kˈatbel tzij nrelesaj el jun preso; ri preso ri niquibij ri winek chi utz ntel el. 	 CXe tiu festo li kutimis liberigi al ili unu malliberulon, iun ajn, kiun ili pripetis.


Ri capitán tek xracˈaxaj queriˈ, xberubij cˈa chare ri achi achiˈel jun coronel: ¿Achique nachˈob chi naben wacami? Ruma ri Pablo jun achi romano, xchaˈ chare. 	 Kaj kiam la centestro tion auxdis, li iris al la cxefkapitano kaj raportis, dirante:Kion vi celas fari? cxar cxi tiu viro estas Romano.


Ruma astapeˈ ma yincˈo ta apo iwuqˈui, chi can ta yin paˈel apo pan inicˈajal, ri wánima riyin can cˈo wi iwuqˈui. Sibilaj yiquicot ruma ntzˈet chi can riqˈui ruchojmilal yix benak y can cof yixcˈo chupan ri icukbel cˈuˈx riqˈui ri Cristo. 	 CXar kvankam mi laux karno forestas, tamen laux spirito mi estas kun vi, gxojante kaj vidante vian ordon kaj la firmecon de via fido al Kristo.


Ruma xa ta queriˈ, riyoj cˈo ta modo nikabij chi tikabanaˈ ri etzelal riche (rixin) chi nipe qˈuiy utzil pa kacˈaslen. Achiˈel ri tzij ri niquikˈabaj ri winek chikij, ruma riyeˈ niquibij chi queriˈ nikacˈut y xa ma que ta riˈ. Ri yebin queriˈ xa rucˈamon chi nika ri rucˈayewal pa quiwiˈ. 	 kaj kial ne (kiel ni estas kalumniataj, kaj kelkaj asertas, ke ni diras):Ni faru malbonon, por ke venu bono? ilia kondamno estas justa.


Tayaˈ rutzil quiwech ri kachˈalal Prisca y Aquila, y chukaˈ quinojel ri yecˈo pa rachoch ri kachˈalal Onesíforo. 	 Salutu Priskilan kaj Akvilan kaj la domon de Onesiforo.


Riyix ri can yix achiˈel tak walcˈual, yojcˈo chic cˈa chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij. Y riyix iwacˈaxan chic chi xtipe jun kˈolonel ri netzelan riche (rixin) ri Cristo y nuben chi can ya riyaˈ ri Cristo. Y wacami ye qˈuiy chic ri ye queriˈ. Y rumariˈ ketaman chic chi yojcˈo chupan ri ruqˈuisbel tak kˈij. 	 Infanoj, jam estas la lasta horo; kaj kiel vi auxdis, ke antikristo venas, jam levigxis multe da antikristoj; per tio ni scias, ke estas la lasta horo.


Y ri Enoc cˈo chukaˈ ri rukˈalajsan ca chiquij ri achiˈaˈ riˈ, achique ri xtiquicˈulwachij ri achiˈaˈ ri ye queriˈ. Y ri Enoc riˈ jun cˈa riy rumam ca ri Adán, ri xalex chiquicojol ri ruwuk sol winek ri xecˈaseˈ chrij ca ri Adán. Ri Enoc cˈa riˈ rubin ca: Tiwacˈaxaj cˈa, chi ri Ajaf can xtipe ye rachibilan pe pa mil chi lokˈolaj tak ruˈángeles, 	 Kaj al ili ankaux HXanohx, la sepa post Adam, profetis, dirante:Jen la Sinjoro venis kun Siaj sanktaj miriadoj,


Yacˈa riyin nwajoˈ chukaˈ chi riyix niwetamaj chi ri Cristo yariˈ ri jolomaj pa quiwiˈ ri achiˈaˈ, y ri achi yariˈ ri jolomaj pa ruwiˈ ri ixok. Y ya ri Dios ri jolomaj pa ruwiˈ ri Cristo. 	 Sed mi volas sciigi vin, ke la kapo de cxiu viro estas Kristo; kaj la kapo de virino estas viro; kaj la kapo de Kristo estas Dio.


Y tek xa nakaj chic cˈa yecˈo wi apo chique ri tinamit Betfagé y Betania, xa jubaˈ chic cˈa nrajoˈ chi ma yeˈapon pa tinamit Jerusalem, ruma can chunakajal chic apo ri juyuˈ Olivos yecˈo wi. Y yacˈariˈ tek ri Jesús xerutek el ye caˈiˈ chique ri rudiscípulos. 	 Kaj kiam ili alproksimigxis al Jerusalem, al Betfage kaj Betania, apud la monto Olivarba, li sendis du el siaj discxiploj,


Y achiˈel xa pa nicˈaj kˈij chare ri kˈij riˈ tek ri Jesús xeˈapon chiriˈ y chiriˈ cˈa cˈo wi ri pozo riche (rixin) ri Jacob nibix chare. Chiriˈ cˈa xtzˈuyeˈ wi ka ri Jesús, ruma Riyaˈ can sibilaj cˈa cosnek chic ruma ri binen ri quibanon pe. 	 kaj la fonto de Jakob estis tie. Jesuo do, lacigita de sia vojirado, sidigxis tiamaniere apud la fonto. Estis cxirkaux la sesa horo.


Pero ri winek xquicˈutuj chare: ¿Acuchi (achique) cˈa cˈo wi ri Jesús wacami? xechaˈ chare. Y riyaˈ xubij: Ma wetaman ta. 	 Tiam ili diris al li:Kie li estas? Li diris:Mi ne scias.


Ri Jesús xuchilabej cˈa el chare ri achi riˈ chi majun achoj chare tutzijoj wi ri xbanatej riqˈui. Y xubij chukaˈ el chare: Wacami xa choj jacˈutuˈ awiˈ chuwech ri sacerdote, y can tayaˈ cˈa ri ofrenda ri rajawaxic chi nayaˈ, achiˈel nubij chupan ri rutzˈiban ca ri Moisés, riche (rixin) chi queriˈ nakˈalajsaj cˈa awiˈ chiquiwech chi yit chˈajchˈoj chic, xchaˈ el chare. 	 Kaj li ordonis al li, ke li diru al neniu:Sed foririnte, montru vin al la pastro kaj tiele oferu pro via purigado, kiel ordonis Moseo, por atesto al ili.


Y tek xtaneˈ cˈa ronojel y ri winek quitalun chic el quiˈ, ri Pablo xerumol cˈa quinojel ri kachˈalal aj chiriˈ pan Efeso, y xerupixabalaˈ y xerukˈetelaˈ ca. Y tek chˈonak chic cˈa ca chique y ruyaˈon chic cˈa rutzil tak quiwech quinojel, xuchop cˈa el bey riche (rixin) chi nibe cˈa pa Macedonia. 	 Kaj kiam la tumulto cxesigxis, Pauxlo, veniginte al si kaj admoninte la discxiplojn, adiauxis ilin, kaj foriris, por iri en Makedonujon.


Y ri ixok riˈ cˈo jun biˈaj tzˈibatal chi nicˈaj ruwech. Y ri biˈaj riˈ ma can ta cˈa kˈalaj achique ntel wi chi tzij, pero quecˈareˈ ri nubij: RI NIMALAJ TINAMIT BABILONIA, QUITEˈ RI IXOKIˈ RI MA UTZ TA QUICˈASLEN Y QUITEˈ CHUKAˈ RI WINEK RI YEBANO ETZELAL. 	 kaj sur sia frunto nomon skribitan:MISTERO, BABEL LA GRANDA, LA PATRINO DE LA MALCXASTISTINOJ KAJ DE LA ABOMENINDAJXOJ DE LA TERO.


Ri Cristo Jesús cˈo wuqˈui, y rumariˈ riyin sibilaj yiquicot riqˈui ri samaj ri yaˈon chuwe ruma ri Dios. 	 Mi povas do fieri en Kristo Jesuo pri tio, kio rilatas al Dio.


Can yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri achiˈaˈ riˈ: Riyix xa yix sachnek riqˈui ri xibij, ruma ma kˈaxnek ta chiwech ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios. ¿Man cˈa iwetaman ta chi ri ruchukˈaˈ ri Dios sibilaj nim? 	 Kaj Jesuo diris al ili:CXu vi ne eraras pro tio, ke vi ne scias la Skribojn, nek la potencon de Dio?


Y tek yetajin cˈa chuyaˈic rukˈij ri Dios, niquibij cˈa: Kajaf Dios, matiox nikayaˈ chawe riyit ri can cˈo uchukˈaˈ pan akˈaˈ riche (rixin) chi yacowin naben ronojel y can yitcˈo wi pe ri pa rutiquiribel, yitcˈo wacami, y xcacˈojeˈ chukaˈ re xtibe apo. Matiox nikayaˈ chawe ruma wacami achapon rucusaxic ri nimalaj awuchukˈaˈ, yit cˈa riyit ri nimalaj Aj Kˈatbel Tzij. 	 dirante:Ni dankas Vin, ho Dio, la Sinjoro, la Plejpotenca, kiu estas kaj estis; cxar Vi alprenis Vian grandan potencon kaj regxis.


Y wi ronojel cˈa reˈ cˈo iwuqˈui, y ruchapon qˈuiyen, riyix niwetamaj más ruwech ri Kajaf Jesucristo. Y ri icˈaslen niwachin y cˈo rejkalen. 	 CXar tiuj ecoj, se cxe vi ili trovigxas kaj abundas, faras vin nek mallaboremaj nek senfruktaj en la scio de nia Sinjoro Jesuo Kristo.


Ri mozos riˈ niquibij cˈa: Ri ye ruqˈuisbel mozos xeˈoc pa samaj, y xa jun hora oc xesamej, y riyit can junan xaben chake quiqˈui riyeˈ, tek riyoj can jun kˈij xojsamej y xojcˈojeˈ chuxeˈ ri rucˈatanal ri kˈij, yechaˈ cˈa. 	 dirante:Tiuj lastaj laboris nur unu horon, kaj vi faris ilin egalaj kun ni, kiuj elportis la sxargxon de la tago kaj la varmegon.


Rumariˈ ri más rajawaxic chi niben riyix ya ri ticanoj ri rajawaren ri Dios. Y wi queriˈ xtiben, ri Dios can xtuyaˈ cˈa pe ronojel ri nicˈatzin chiwe. 	 Sed celu Lian regnon, kaj cxio tio estos aldonita al vi.


Yacˈa tek xeˈapon riqˈui ri Jesús, ma xquikˈip (xquikˈapuj) ta chic ri raken, ruma xquitzˈet chi xa caminek chic. 	 sed kiam ili venis al Jesuo, kaj vidis, ke li jam mortis, ili ne rompis liajn krurojn;


Y quecˈariˈ rubanic tek xxuleˈ ka ri Jacob pan Egipto. Chiriˈ cˈa xcom wi riyaˈ y chiriˈ cˈa xecom wi ri ye rucˈajol, ri can ye katiˈt kamamaˈ wi riyoj. 	 Kaj Jakob venis en Egiptujon, kaj mortis li mem kaj niaj patroj;


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Kitzij wi nbij, wi xa ma nitij ta ri nuchˈacul y ma nikum ta chukaˈ ri nuquiqˈuel riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, man cˈo ta ri icˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Jesuo do diris al ili:Vere, vere, mi diras al vi:Se vi ne mangxas la karnon de la Filo de homo kaj ne trinkas lian sangon, vi ne havas en vi vivon.


Y wi xa ta nuyon riyin nkˈalajsaj ka wiˈ, ri nbij ka chuwij riyin riˈ xa man ta kitzij. 	 Se mi atestus pri mi mem, mia atesto ne estus vera.


Ye cajiˈ mil achiˈaˈ cˈa ri xewaˈ, yecˈa ri ixokiˈ y ri acˈalaˈ ma xeˈajlex ta. 	 Kaj la mangxantoj estis kvar mil viroj, krom virinoj kaj infanoj.


¿Y achique cami xucˈom pe chiwe ri itzel cˈaslen ri xicˈuaj? Wacami xa yixqˈuix chic tek ninatej chiwe ri itzel cˈaslen riˈ, ri xa camic nucˈom pe pa ruqˈuisbel. 	 Kian frukton do vi havis tiam el tio, pri kio vi nun hontas? cxar la fino de tio estas morto.


Ri kas kitzij chi malcaˈn ixok, ri can ruyon chic cˈo ca, riyaˈ can rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, y can ma nitaneˈ ta chi nucˈutuj utzil y nuben orar chi pakˈij chi chakˈaˈ. 	 Tiu, kiu estas efektiva vidvino kaj izolitino, apogas sian esperon sur Dion, kaj persistas en petegoj kaj pregxoj nokte kaj tage.


Y ri José can xuben wi cˈa ri xbix chare pa rachicˈ ruma ri ángel. Xucˈuaj el ri acˈal, y ri teˈej. Y xetzolin cˈa pan Israel. 	 Kaj li levigxis, kaj prenis la knabeton kaj lian patrinon, kaj venis en la landon de Izrael.


ruma chi cˈo jun itzel espíritu nichapo. Y tek nuchop, nuben cˈa chare chi nurek ruchiˈ, nuben chare chi nibarbot (nibaybot) ri ruchˈacul, y nuben chukaˈ chare chi niwoko pa ruchiˈ. Ri itzel espíritu riˈ can nikˈax ruwiˈ nuben chare ri nucˈajol, y cˈarunaj nuyaˈ ca tek nuchop. 	 kaj jen spirito kaptas lin, kaj subite li ekkrias, kaj gxi konvulsiigas lin kun busxa sxauxmo, kaj malfacile lasas lin, kontuzinte lin.


Y chupan cˈa ri kˈij riˈ ri Dorcas xka chi yabil, y xcom. Y tek chˈajon chic ri ruchˈacul y yaˈon chic rutziak, xucˈuex cˈa anej pa rucaˈn tanaj (wik) chare ri jay. 	 Kaj en tiu tempo sxi malsanigxis, kaj mortis; kaj ili sxin lavis kaj metis en supran cxambron.


Y riyit jabel awetaman chukaˈ chi riyaˈ sibilaj xojrutoˈ tek xojcˈojeˈ pa tinamit Efeso. Ri Ajaf xtujoyowaj ta cˈa ruwech chupan ri ruqˈuisbel kˈij. 	 (la Sinjoro donu al li, ke li trovu kompaton cxe la Sinjoro en tiu tago), kaj vi scias tre bone, kiom da servoj li faris en Efeso.


Ri Dios cˈa ri niyaˈo uxlanibel cˈuˈx chiwe, ya chukaˈ Riyaˈ ri xcˈason el chiquicojol ri caminakiˈ ri Nimalaj Kaj Yukˈ ri Kajaf Jesús. Queriˈ xuben ruma ri Jesús xcom y xbiyin ri ruquiqˈuel riche (rixin) chi xcˈachoj ri cˈacˈacˈ trato ri xuben ri Dios kiqˈui, trato ri can riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Nun la Dio de paco, kiu relevis el la mortintoj la grandan pasxtiston de la sxafoj, nian Sinjoron Jesuo, per la sango de la eterna interligo,


Y ri Jesucristo can xquixrutoˈ cˈa riche (rixin) chi can choj ta ri icˈaslen xticˈuaj y niwachin ta jabel. Riche (rixin) chi queriˈ, ri Dios can xtiyaˈox (xtyaˈ) ta cˈa rukˈij rucˈojlen y xtinimirisex ta ri rubiˈ. 	 plenigite de la fruktoj de justeco, kiuj estas per Jesuo Kristo, al la gloro kaj lauxdo de Dio.


Can queˈichˈoboˈ cˈa jabel ri chˈabel ri quibin ca ri lokˈolaj tak profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Y chukaˈ man cˈa timestaj ta ri rupixaˈ ri Kajaf y Kacolonel, ri katzijon riyoj chiwe ri yoj apóstoles. 	 por ke vi memoru la antauxdirojn de la sanktaj profetoj, kaj la ordonon de la Sinjoro kaj Savanto per viaj apostoloj;


pero riyin xa ma ncusaj ta cˈa re wacami. Riyin xa jun utzil ncˈutuj chawe ruma ri ajowabel cˈo kiqˈui. Riyit awetaman chi riyin xa yin riˈj chic, y ma xu (xe) ta wi chukaˈ riˈ, xa can awetaman chukaˈ chi wacami yin yaˈon pa cárcel ruma ri rubiˈ ri Jesucristo. 	 tamen pro la amo mi preferas petegi tia, kia mi estas, Pauxlo, maljunulo kaj nun ankaux malliberulo pro Kristo Jesuo;


Y tek xseker pe, quinojel cˈa ri principaliˈ tak sacerdotes y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ ri cˈo quikˈij chiriˈ chiquicojol ri winek, xquimol quiˈ riche (rixin) chi niquichˈob achique niquiben riche (rixin) chi niquitek ri Jesús pa camic. 	 Kaj kiam venis la mateno, cxiuj cxefpastroj kaj pliagxuloj de la popolo konsiligxis kontraux Jesuo, por mortigi lin;


Ri ixokiˈ riˈ can ma yetaneˈ ta chiretamaxic cˈacˈacˈ tak naˈoj, pero ri kas kitzij xa majun bey xtiquetamaj ta. 	 cxiam lernantajn, kaj neniam kapablajn veni al la scio de la vero.


Pero wi xa majun kachˈalal cˈo ri nicowin ta nikˈaxan achique ri niquibij ri kachˈalal pa nicˈaj chic chˈabel, ma quechˈo ta cˈa pa nicˈaj chic chˈabel chiquiwech ri kachˈalal ri quimolon quiˈ. Xaxu (xaxe wi) cˈa riyeˈ quechˈo ka pa cánima riqˈui ri Dios. 	 sed se ne cxeestas interpretanto, oni silentu en la eklezio; kaj li parolu al si kaj al Dio.


Ri rutzil ri Dios xticˈojeˈ ta cˈa iwuqˈui chiˈiwonojel. Amén. 	 Graco estu kun vi cxiuj. Amen.


Riyin cukul cˈa nucˈuˈx riqˈui ri kachˈalal Silvano, ruma riyaˈ can riqˈui ronojel ránima nuben ri rusamaj ri Dios. Rumariˈ riyin xincˈutuj cˈa utzil chare riyaˈ chi tucˈuaj el chiwe re wuj reˈ, ri xa ma nim ta xinben el chare, riche (rixin) chi nbij el chupan chi can kitzij wi ri rutzil ri Dios ri achoj riqˈui icukuban wi icˈuˈx. Y rumariˈ majun bey tiyaˈ ca. 	 Per Silvano, la fidela frato, kiel mi opinias, al vi mi skribis mallonge, konsilante kaj atestante, ke cxi tio estas la vera graco de Dio; en gxi firme staru.


Wachˈalal, tichajij cˈa ri icˈaslen y chukaˈ can cof quixcˈojeˈ chupan ri icukbel cˈuˈx riqˈui ri Dios. Riyix ma titzolij ta iwiˈ chiwij, xa ticusaj cˈa ri iwuchukˈaˈ ri ruyaˈon ri Dios chiwe. 	 Viglu, staru firme en la fido, virigxu, fortigxu.


Y can kitzij cˈa re xtinbij chiwe: Ya cˈa ri ma pa ruchiˈ ta ri quicoral ri carneˈl ntoc wi, y xa pa jucˈan chic ri ntoc wi, ya cˈa riˈ xa alekˈom, y xa achiˈel jun ri nalekˈ ca pa tak bey. 	 Vere, vere, mi diras al vi:Kiu eniras en la sxafejon ne tra la pordo, sed aliloke suprengrimpas, tiu estas sxtelisto kaj rabisto.


Ri rey riˈ can yecˈo wi ri rubin chic chique chi yeˈapon chupan ri jun cˈulanen riˈ, y rumariˈ xerutek cˈa ri ye rumozos chiquisiqˈuixic (chicoyoxic) ri winek riˈ. Yacˈa tek xesiqˈuix (xeˈoyox), man chic xcajoˈ ta xebe. 	 kaj sendis siajn sklavojn, por voki la invititojn al la edzigxa festo; kaj ili ne volis veni.


Y yacˈariˈ tek ri apóstoles, ri ancianos riche (rixin) ri iglesia, y nicˈaj chic kachˈalal xquichˈob cˈa chi yecˈo kachˈalal xquequichaˈ el riche (rixin) chi yebe cˈa pan Antioquía y yecachibilaj el ri Pablo y ri Bernabé. Ri xequichaˈ cˈa el riyeˈ ya ri Judas ri nibix chukaˈ Barsabás chare y ri Silas, ye caˈiˈ kachˈalal ri cˈo quikˈij chiquiwech ri nicˈaj chic kachˈalal. 	 Tiam al la apostoloj kaj presbiteroj kun la tuta eklezio sxajnis bone elekti virojn el inter si kaj sendi ilin al Antiohxia kun Pauxlo kaj Barnabas:nome Judas, alnomata Barsabas, kaj Silas, viroj konataj inter la fratoj;


Ri ral ri Agar ma tzujun (sujun) ta pe ruma ri Dios. Xa xalex achiˈel yeˈalex xabachique acˈalaˈ. Y ri ral ri aj icˈ riˈ itzel xunaˈ chare ri Isaac. Y can queriˈ chukaˈ nicˈulwachitej wacami. Riyoj ri can yoj ralcˈual chic ri Dios ruma cˈo ri Lokˈolaj Espíritu kiqˈui, yojetzelex cuma ri winek ri majun ri Lokˈolaj Espíritu quiqˈui. 	 Sed kiel tiam la laux karno naskita persekutis la lauxspiritulon, tiel estas ankaux nuntempe.


Y ruma chukaˈ riˈ nikˈalajin chi ri Dios can choj wi nuben kiqˈui riyoj chupan re tiempo reˈ, riche (rixin) chi queriˈ nikˈalajin chi Riyaˈ can choj wi y nuben chake chi yojtzˈetetej ruma Riyaˈ mismo chi majun kamac, ruma kaniman ri Jesús. 	 por la elmontrado de Lia justeco en la nuna tempo, kaj ke Li estas mem justa, kaj estas la praviganto de tiu, kiu havas fidon en Jesuo.


Ma tiben ta chi xaxu (xaxe wi) tek yecˈo apo ri ipatrón iwuqˈui tek yixsamej jabel, riche (rixin) chi niwajoˈ yixtzˈetetej chi can yix utzilaj tak mozos. Riyix yix rusamajel ri Cristo, y rumariˈ nicˈatzin chi riqˈui ronojel iwánima tibanaˈ rusamaj ri ipatrón, ruma yariˈ ri ruraybel ri Dios. 	 ne laux okulservo, kiel homplacxantoj, sed kiel sklavoj de Kristo, plenumante el la koro la volon de Dio;


Man cˈa tichˈob ta chi riyin xipe riche (rixin) chi majun rukˈij nben chare ri ley riche (rixin) ri Moisés, y chukaˈ ma tichˈob ta chi riyin xipe riche (rixin) chi queriˈ chukaˈ nben chique ri ye tzˈibatal ca cuma ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Ma que ta riˈ. Riyin xipe riche (rixin) chi nbekˈalajin pe jabel ri kas nubij ri ley y ri quitzˈiban ca ri profetas. 	 Ne pensu, ke mi venis, por detrui la legxon aux la profetojn; mi venis, ne por detrui, sed por plenumi.