Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij: Jun achi jun bey ca, xuben jun nimakˈij pa rachoch riche (rixin) chi niquiben jun waˈin. Rumariˈ riyaˈ ye qˈuiy winek ri xubij chique chi yeroyobej chrachoch ri kˈij riche (rixin) ri waˈin. 	 Sed li diris al li:Unu viro faris grandan vespermangxon, kaj invitis multajn;


Riyin nwajoˈ chi ri Onésimo nicˈojeˈ ta wuqˈui riche (rixin) chi yirunimaj yirilij waweˈ pa cárcel, achiˈel jun aqˈuexel. Riyit can awetaman cˈa chi yin yaˈon pa cárcel xa ruma ntzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. 	 lin mi volonte ja tenus apud mi, por ke anstataux vi li estu al mi helpanto en la ligiloj de la evangelio;


Tek ri rey Herodes xracˈaxaj ri xquibij ri achiˈaˈ ri cˈo quetamabel chiquij ri chˈumilaˈ, xsach rucˈuˈx. Y can queriˈ cˈa chukaˈ xquicˈulwachij ri winek ri aj pa tinamit Jerusalem. 	 Kaj kiam la regxo Herodo tion auxdis, li maltrankviligxis, kaj la tuta Jerusalem kun li.


Ronojel cˈa reˈ xbanatej riche (rixin) chi jun cˈambel naˈoj chkawech, chi ma tikarayij ta riyoj achiˈel ri xquirayij riyeˈ. Ruma riyeˈ xquirayij cosas ri ma ye utz ta. 	 Sed tio okazis kiel ekzemploj por ni, por ke ni ne deziregu malbonajxojn, kiel ili ankaux deziregis.


Y queriˈ, wi riyix niwacˈaxaj ri ruchˈabel ri Dios, tiyacaˈ cˈa ka ri pa tak iwánima. Ruma ri can cˈo qˈuiy riqˈui xtiyaˈox (xtyaˈ) cˈa más chare y queriˈ qˈuiy ri xticˈojeˈ riqˈui. Yacˈa ri xa jubaˈ oc cˈo riqˈui, y astapeˈ nuchˈob chi cˈo ri jubaˈ riˈ riqˈui, hasta ri jubaˈ riˈ xa xtelesex chare, xchaˈ ri Jesús. 	 Atentu do, kiamaniere vi auxdas; cxar kiu ajn havas, al tiu estos donite; kaj kiu ajn ne havas, de tiu estos forprenita ecx tio, kion li sxajne havas.


Y xeˈapon cˈa chupan ri jun juyuˈ Gólgota rubiˈ. Gólgota ntel chi tzij rubakil rujolon (ruwiˈ) caminek. 	 Kaj veninte al loko nomata Golgota, tio estas, Loko de Kranio,


Ma quixtaneˈ ta chi niben orar. 	 pregxu sencxese;


Wachˈalal, sibilaj utz ri ibanon pe, chi iwajowan pe iwiˈ. Man cˈa tiyaˈ ta ca ri ajowabel riˈ. 	 La fratamo dauxradu.


Tek xcape, tacˈamaˈ pe ri nuchaqueta ri xinyaˈ ca riqˈui ri kachˈalal Carpo pa tinamit Troas. Y queˈacˈamaˈ pe chukaˈ ri nuwuj. Pero ri más nicˈatzin chuwe chi nacˈom pe ye ri tzˈum ri ye tzˈiban ruwech. 	 La mantelon, kiun mi lasis en Troas cxe Karpo, alportu, kiam vi venos, kaj la librojn, precipe la pergamenojn.


Rumacˈariˈ xa jun iwech tibanaˈ, y can tiwajoˈ iwiˈ chiˈiwachibil iwiˈ. Y tek nichˈob rij jun cosa can junan iwech tibanaˈ, riche (rixin) chi queriˈ nitzˈakatisaj ri quicoten ri cˈo chic pa wánima. 	 plenigu mian gxojon, ke vi tiel same sentu, havante la saman amon, estante unuanimaj, sampensaj,


Y ye qˈuiy cˈa chique ri winek ruma can nicajoˈ niquiyaˈ rukˈij ri Jesús, xquiriqˈuilaˈ ri nimaˈk tak quitziak pa rubey. Y nicˈaj chic winek ruma can xcajoˈ xquiyaˈ chukaˈ rukˈij ri Jesús, xebequicˈamalaˈ pe ruxak tak cheˈ ri can riche (rixin) wikbel, riche (rixin) chi xequiricˈ pa rubey. Y quecˈariˈ niquibanalaˈ ye benak. 	 Kaj multaj sternis siajn vestojn sur la vojo, kaj aliaj sternis foliarojn, trancxinte ilin el la kampoj.


Y ronojel ri xbix chique xa más chrij ri chˈaculaj nichˈo wi, achiˈel tek nichˈo chrij ri achique niquitij, ri achique niquikum y ri achique rubanic chi niquichˈajchˈojsaj quiˈ. Ronojel cˈa riˈ chilaben chique riche (rixin) chi niquiben, cˈa ya tek xapon jun kˈij tek cˈo chi xjalatej ronojel riˈ. 	 nur altrudate (kun mangxajxoj kaj trinkajxoj kaj diversaj lavadoj kaj karnaj purigadoj) gxis tempo de reformo.


Ruma can ya ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, ri cˈo chukaˈ pa runicˈajal ri acuchi (achique) cˈo wi ri lokˈolaj chˈaquet, can ya wi Riyaˈ ri nichajin quiche (quixin) ri winek riˈ. Y can yeruchajij achiˈel yechajix ri carneˈl, y can yerucˈuaj cˈa chukaˈ riche (rixin) chi nuyaˈ quiyaˈ ri pa tak ralaxbel (rutzˈucbel) yaˈ riche (rixin) cˈaslen. Y ri Dios can xtusuˈ cˈa el ri ruyaˈal quiwech. 	 cxar la SXafido, kiu estas meze de la trono, pasxtos ilin kaj kondukos ilin al akvofontoj de vivo; kaj Dio forvisxos de iliaj okuloj cxiun larmon.


Y riyix ri can xitzˈet, tikˈalajsaj cˈa ri xitzˈet. 	 Vi estas atestantoj pri tio.


Ruma yin cˈa riyin ri Sakil ri xipe chuwech re ruwachˈulef riche (rixin) chi achique cˈa ri xtiniman wuche (wixin), ma xticˈojeˈ ta ca chupan jun kˈekumlaj cˈaslen. 	 Mi venis lumo en la mondon, por ke cxiu, kiu kredas al mi, ne restadu en mallumo.


Can tikˈax cˈa chiwech chi ri Ajaf ma jane tipe, ruma chi can sibilaj yoj rucochˈon, y rumariˈ tek cˈa ruyaˈon na kˈij chique ri winek chi yecolotej. Y ri kachˈalal Pablo ri sibilaj nikajoˈ, can quereˈ chukaˈ ri rutzˈiban el chiwe, can achiˈel ri naˈoj ri rukˈalajsan ri Dios chare riyaˈ. 	 Kaj rigardu la paciencon de nia Sinjoro kiel savon; kiel ankaux nia amata frato Pauxlo, laux la sagxeco donita al li, jam skribis al vi,


Yacˈa ri Jesús can jabel retaman ri niquichˈob ka. Rumariˈ Riyaˈ xubij chique: ¿Achique cˈa ruma tek riyix nichˈob queriˈ pa tak iwánima? 	 Sed Jesuo, eksciante iliajn pensojn, responde diris al ili:Kial vi diskutas en viaj koroj?


Y xa cˈa jubaˈ ka riˈ, tek cˈo chic cˈa jun ri xtzˈeto pe riche (rixin) ri Pedro, y xubij chare: Riyit, yit jun chique ri yecˈo riqˈui ri Jesús, xchaˈ. Y ri Pedro xubij: Táta, kitzij nbij chawe ma yin ta riˈ, xchaˈ. 	 Kaj post iom da tempo alia vidis lin, kaj diris:Vi ankaux estas el ili. Sed Petro diris:Viro, mi ne estas.


¡Oh rey Agripa! Riyin can xinben cˈa ri xkˈalajsex chinuwech chupan ri jun achiˈel achicˈ riˈ, ri petenak chicaj. 	 Tial, ho regxo Agripo, mi ne igxis malobeema al la cxiela vizio;


Rumariˈ riyin ma yin ximil ta cˈa chuxeˈ rutzij jun winek riche (rixin) chi ya ta riyaˈ ri nibin pe chuwe achique ri cˈo chi nben riqˈui ri samaj. Riyin can pa wánima cˈa xalex wi chi nben chi yin achiˈel jun mozo quiche (quixin) quinojel riche (rixin) chi yecˈo ta nicˈaj chic ri yeniman riche (rixin) ri Cristo. 	 CXar estante libera de cxiuj, mi min sklavigis sub cxiujn, por ke mi gajnu des pli multajn.


Can kitzij wi cˈa nbij chiwe, ri xticˈulu cˈa riche (rixin) ri ntek el riyin, can yin cˈa riyin ri yirucˈul. Y ri xquicˈulu cˈa riyin, xa can xtucˈul cˈa chukaˈ ri yin takayon pe. 	 Vere, vere, mi diras al vi:Kiu akceptas tiun, kiun mi sendas, tiu akceptas min; kaj kiu min akceptas, tiu akceptas Tiun, kiu min sendis.


Y ri Jesús yacˈariˈ tek xubij chare ri xbano queriˈ: Tayacaˈ la awespada pa rucˈojlibel. Ruma achique yecamisan chi espada, can chi espada cˈa chukaˈ yecamisex wi. 	 Tiam diris Jesuo al li:Remetu vian glavon en gxian ingon; cxar cxiuj, kiuj glavon prenas, per glavo pereos.


Y ri ángel riˈ xubij cˈa chukaˈ chuwe: Ri ruchˈabel ri Dios tzˈibatal chupan re jun wuj reˈ, man cˈa tawewaj ta. Can takˈalajsaj. Ruma ri kˈij riche (rixin) chi nibanatej ri nubij, xa can nakaj chic cˈo pe. 	 Kaj li diris al mi:Ne sigelu la vortojn de la profetajxo de cxi tiu libro; cxar la tempo estas proksima.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Yacˈa re wacami jun wi chic ri rubanic nrajoˈ chi niben. Ruma wacami ri cˈo yabel rurajil y cˈo ruyaˈl, tucˈuaj. Y ri majun ruˈespada, tucˈayij ri ruchaqueta y cˈacˈariˈ tulokˈoˈ jun riche (rixin). 	 Kaj ili diris:Nenio. Kaj li diris al ili:Sed nun kiu havas monujon, tiu prenu gxin, kaj ankaux sakon; kaj kiu ne havas, tiu vendu sian mantelon kaj acxetu glavon.


Y ri Lokˈolaj Espíritu y ri kˈopoj ri nicˈuleˈ riqˈui ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl, niquibij cˈa: Catam pe Jesús. Y ri yeˈacˈaxan, can tiquibij chukaˈ: Catam pe Jesús. Y ri nichakiˈj ruchiˈ y can nrajoˈ cˈa nipe, tipe cˈa y tukumuˈ ri Yaˈ riche (rixin) cˈaslen. Y re Yaˈ reˈ xa nisipex. 	 Kaj la Spirito kaj la fiancxino diras:Venu. Kaj la auxdanto diru:Venu. Kaj la soifanto venu; kiu volas, tiu prenu donace la akvon de vivo.


Oxmul cˈa ri xbitej queriˈ, y yacˈariˈ tek ri nimalaj achiˈel tziek riˈ xtzolin chic el chicaj. 	 Kaj tio estis farita trifoje; kaj la ujo estis tuj prenita for en la cxielon.


Pero yecˈo winek ri xebeyacatej pe y xquichop quiˈ riqˈui chˈabel riqˈui ri Esteban. Ri winek cˈa riˈ ye riche (rixin) jun jay ri kas nicˈut wi ri ruchˈabel ri Dios, quiche (quixin) ri lokˈon tak mozo ri ye colotajnek chic pe nibix chare, y quiche (quixin) chukaˈ ri winek aj Cirene, aj Alejandría, aj Cilicia y ri aj Asia. 	 Sed starigxis iuj el la sinagogo nomata la Sinagogo de la Liberigitoj, kaj el la Kirenanoj kaj el la Aleksandrianoj kaj el la homoj el Kilikio kaj Azio; kaj ili diskutis kun Stefano.


Y chukaˈ can yariˈ tek ri Cristo xubij: Ajaf Dios, riyin xipe riche (rixin) chi nben ri araybel riyit, xchaˈ. Reˈ ntel chi tzij chi ri Dios nrelesaj el ri nabey trato. Y ri cˈacˈacˈ trato xticˈojeˈ pa ruqˈuexel ri nabey. 	 tiam li diris:Jen mi venis, por plenumi Vian volon. Li forprenas la unuan, por ke li starigu la duan.


Y ri chiriˈ pa tinamit Efeso ri tiempo riˈ, xapon cˈa jun achi israelita ri Apolos rubiˈ, jun achi aj pa tinamit Alejandría. Y can jabel cˈa retaman ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, y jabel chukaˈ retaman nichˈo chiquiwech ri winek, rumariˈ jabel rubixic nuben chare. 	 Kaj unu Judo, nomata Apolos, Aleksandriano laux gento, viro klera, venis al Efeso; kaj li estis potenca en la Skriboj.


Riqˈui cˈa riˈ nikˈalajin chi ma yoj ximil ta chic pa rukˈaˈ ri ley riche (rixin) ri Moisés, xa can yoj ralcˈual chic ri Dios. Y ruma chi can yoj ralcˈual chic ri Dios, can ntoc chukaˈ kiche (kixin) ri herencia ri nuyaˈ Riyaˈ chake riyoj ri kaniman ri Cristo. 	 Tiel ke cxiu el vi estas jam ne sklavo, sed filo; kaj se filo, ankaux heredanto per Dio.


Riyit nabij chi xtapon na jun kˈij tek ri caminakiˈ xquecˈastej pe. Tek xtapon cˈa ri kˈij riˈ, ¿achoj rixjayil cˈa xtoc wi ri ixok riˈ? Ruma chi ye wukuˈ achiˈaˈ cachˈalal quiˈ xecˈojeˈ riqˈui, xechaˈ chare ri Jesús. 	 En la relevigxo, por kiu el ili sxi estos edzino? cxar cxiuj sep havis sxin kiel edzinon.


¿La cˈo cami jun ri nibin pe chuwe wacami achique mac ye nubanalon? Y wi can jabel nikˈalajin chi majun mac pa nucˈaslen y can ruyon kitzij ri nbij, ¿achique cˈa ruma tek ma yininimaj ta? 	 Kiu el vi pruvas kontraux mi pekon? Se mi diras la veron, kial vi ne kredas al mi?


Wachˈalal, can ma nbij ta cˈa chi wuche (wixin) chic riyin ronojel ri yecˈo riqˈui ri Cristo, y rumariˈ can yitajin ntij nukˈij chrij. Xaxu (xaxe wi) chic riˈ ri nchˈob re chinuwech apo y ma yecˈatzin ta chic chi nchˈob ri xekˈax yan ca. 	 Miaj fratoj, mi ne rigardas min kiel jam ektenantan; sed nur jene:forgesante tion, kio estas malantauxe, kaj strebante al tio, kio estas antauxe,


Y ri Jesús xubij chic cˈa jun cˈambel tzij chiquiwech ri winek, ruma yecˈo chique riyeˈ ri niquichˈob chi choj ri quicˈaslen, y yequetzelaj ri nicˈaj chic winek. Rumariˈ ri Jesús xubij: 	 Kaj li parolis la jenan parabolon, ankaux por iuj, kiuj fidis al si, ke ili estas justuloj, kaj malestimis la ceterajn:


Y ri rudiscípulos xquibij ka chiquiwech: ¿La cˈo cami jun xcˈamo pe ruway? xechaˈ. 	 La discxiploj do diris inter si:CXu iu alportis al li ion por mangxi?


Y yacˈariˈ tek xjel apo riqˈui ri Jesús jun aj tzˈib. Ri aj tzˈib riˈ xracˈaxaj cˈa ri xquibij ri achiˈaˈ saduceos chare ri Jesús, y xracˈaxaj chukaˈ ri xubij ri Jesús chique ri achiˈaˈ riˈ. Y chuwech riyaˈ can kˈalaj wi chi utz ri xubij ri Jesús y cˈacˈariˈ xucˈutuj cˈa: ¿Achique cˈa ri nabey pixaˈ chare ronojel ri pixaˈ ri xuyaˈ ri Dios pa rukˈaˈ ri Moisés? xchaˈ chare ri Jesús. 	 Kaj unu el la skribistoj alvenis kaj auxskultis la diskutadon, kaj rimarkis, ke li lerte respondas al ili; kaj tiu demandis lin:Kiu ordono estas la unua el cxiuj?


Y can nbij cˈa chiwe chi xa ma can ta cˈayef (cuesta) chi nikˈax ri jun chicop ri camello rubiˈ pa ti rachek jun bak riche (rixin) tˈisoˈn (tzˈisoˈn), que chuwech chi ntoc jun beyon pa rajawaren ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 Kaj cetere mi diras al vi:Estas pli facile por kamelo iri tra trueton de kudrilo, ol por ricxulo eniri en la regnon de Dio.


Ruma chi ri niquinimirisaj quiˈ, xa xtikasex quikˈij. Y yacˈa ri niquichˈutinirisaj quiˈ, xtinimirisex quikˈij. 	 Kaj kiu sin plialtigos, tiu estos humiligita; kaj kiu sin humiligos, tiu estos plialtigita.


Chikajujunal kojcanaj cˈa achiˈel kabanon tek xojsiqˈuix (xojoyox) ruma ri Dios. 	 CXiu restadu en tiu voksorto, en kiu li estas vokita.


Y ri yawaˈiˈ riˈ can niquicˈutuj cˈa utzil chare ri Jesús, chi tuyaˈ kˈij chique chi astapeˈ xaxu (xaxe) ta ruchiˈ ri rutziak niquichop riche (rixin) chi yecˈachoj. Y can queriˈ wi cˈa xbanatej. Quinojel cˈa ri xechapo ruchiˈ rutziak ri Jesús xecˈachoj chare ri quiyabil. 	 kaj ili petis lin, ke ili nur tusxu la randon de lia mantelo; kaj cxiuj, kiuj tusxis, estis tute resanigitaj.


Ruma cˈa ri mac ri xuben ri Adán, rumariˈ tek nika ri rucˈayewal pa quiwiˈ quinojel ri winek. Pero ruma ri chojlaj samaj ri xuben ri Jesucristo, rumariˈ tek quinojel winek ri yeniman riche (rixin) Riyaˈ, majun quimac yetzˈetetej ruma ri Dios y niquil ri cˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Tial, kiel per unu eraro venis jugxo al cxiuj homoj gxis kondamno, tiel same per unu justajxo venis la donaco al cxiuj homoj gxis la pravigo de vivo.


Riyix man cˈa titun ta iwiˈ quiqˈui ri winek ri xa ma quiniman ta ri Cristo, ruma ma junan ta icˈaslen quiqˈui. Ruma, ¿la can jabel cami nucˈuaj riˈ jun cˈaslen choj riqˈui jun cˈaslen ri xa ma choj ta? ¿La can junan ta cami cˈa ri sakil riqˈui ri kˈekuˈm riche (rixin) chi niquicˈuaj quiˈ? 	 Ne estigxu kunjuguloj maltauxge kun nekredantoj; cxar kian partoprenon havas justeco kun maljusteco? aux kian komunajxon havas lumo kun mallumo?


Y ri Pilato xrelesaj cˈa el ri Barrabás, ruma nrajoˈ chi nuben ri quiraybel ri winek. Cˈacˈariˈ xutek ruchˈayic ri Jesús y xujech el riche (rixin) chi ticamisex chuwech cruz. 	 Kaj Pilato, volante kontentigi la homamason, liberigis al ili Barabason, kaj, skurgxinte Jesuon, transdonis lin, por esti krucumita.


Pero yecˈo cˈa nicˈaj ri xa xquicowirisaj ri cánima, y ma xeniman ta. Pa ruqˈuexel chi xeniman ta, xa xquichop itzel yechˈo chiquiwech ri winek chrij ri Ajaf Jesús, ri kitzij Bey. Rumariˈ ri Pablo xujech el riˈ quiqˈui y xerucˈuaj el ri quiniman chic ri Jesucristo, riche (rixin) chi nbequimoloˈ quiˈ pa jun jay ri acuchi (achique) yetijox wi ri winek ruma jun achi ri Tiranno rubiˈ, riche (rixin) chi niquichˈob rij ri ruchˈabel ri Dios ronojel kˈij. 	 Sed kiam kelkaj obstinigxis kaj malobeis, kalumniante la Vojon antaux la homamaso, li foriris de ili, kaj forigis la discxiplojn, kaj diskutis cxiutage en la lernejo de Tiranos.


Wachˈalal, riqˈui ri Cristo can cˈo wi cukbel cˈuˈx. Riyaˈ chukaˈ nuyaˈ ajowabel chiquicojol ri yeniman riche (rixin), y ri Lokˈolaj ru‑Espíritu nuben chique chi can junan quiwech niquiben, chi nicajoˈ quiˈ y chi niquijoyowaj quiwech chicachibil quiˈ. 	 Se do en Kristo ekzistas ia konsolo, ia simpatio de amo, ia kunuleco de la Spirito, ia korfavoro kaj kompato,


Pero ma ticˈuluˈaj ta. Xa tipixabaj, achiˈel ta niben chare jun iwachˈalal. 	 Tamen ne rigardu lin kiel malamikon, sed admonu lin kiel fraton.


Ruma re jun achi reˈ, can ketaman chi jun itzel achi. Riyaˈ nuben chique ri israelitas chi yeyacatej chiquij ri aj kˈatbel tak tzij pa ronojel ruwachˈulef. Ya riyaˈ ri principal chiquicojol ri juley winek ri yenatan rubiˈ ri Jesús aj Nazaret. 	 CXar ni trovis cxi tiun viron pestulo, kaj incitanta al ribelado inter cxiuj Judoj tra la tuta mondo, kaj cxefo de la Nazaretana sekto;


Riyin tek xintij nukˈij chi xisamej chiquicojol ri winek re waweˈ pan Efeso, winek ri can ye achiˈel itzel tak chicop, ma naˈoj ta quiche (quixin) winek ri xincusaj. Xa ta queriˈ xinben, ronojel ri tijoj pokonal ri xinkˈaxaj pa quikˈaˈ ri winek tek xeyacatej pe chuwij, man ta jun utz nucˈom pe chuwe. Y xa ta kitzij chi ri caminakiˈ man ta yecˈastej el, juyiˈ ta oc kawech kabanon, xa más ta utz chi nikaben achiˈel ri nibix: Kojwaˈ y kojucˈuyaˈ ruma xa chuaˈk cabij yojcom el. 	 Se laux homa maniero mi batalis kontraux bestoj en Efeso, kiel mi per tio profitas? Se la mortintoj ne relevigxas, ni mangxu kaj trinku, cxar morgaux ni mortos.


Y rumariˈ ri Moisés cˈo rukˈij. Pero ri Jesús yariˈ ri cˈo más rukˈij rucˈojlen, ruma Riyaˈ can achiˈel jun aj banoy jay. Y ketaman wi chi ya ri aj banoy jay ri más cˈo rukˈij, que chuwech ri jay ri nuben. 	 CXar cxi tiu estas rigardita kiel inda je tiom pli granda gloro ol Moseo, kiom pli grandan honoron, ol la domo, havas gxia stariginto.


Yacˈa tek ye rutakon chic ca ri winek chi tak cachoch, ruyon cˈa xjoteˈ el pa ruwiˈ ri juyuˈ chubanic orar. Y cˈa chiriˈ cˈa cˈo wi tek xoc pe ri akˈaˈ. 	 Kaj forsendinte la homamason, li supreniris sur la monton sola, por pregxi; kaj kiam vesperigxis, li estis tie sola.


Y ri rox ángel xberutixaˈ cˈa ca ri rucˈuan el chupan ri vaso pa quiwiˈ ri raken tak yaˈ y pa quiwiˈ ri ralaxbel (rutzˈucbel) tak yaˈ. Y ri yaˈ riˈ xpotej chi quicˈ. 	 Kaj la tria elversxis sian pelvon en la riverojn kaj en la fontojn de akvoj; kaj farigxis sango.


Y ri Cornelio rutzuliben cˈa ri ángel, y sibilaj ruxibin riˈ. Y xubij chare ri ángel: Ajaf, ¿achique cˈa ri nawajoˈ? Y ri ángel xubij chare: Ri oraciones ri yeˈaben yeka chuwech ri Dios, y queriˈ chukaˈ can kajnek chuwech chi yeˈatoˈ ri winek ri nicˈatzin quitoˈic, y rumariˈ ri Dios yarunataj pe re wacami. 	 Kaj cxi tiu, fikse rigardante lin kaj timante, diris:Kio estas, Sinjoro? Kaj li diris al li:Viaj pregxoj kaj viaj almozoj supreniris kiel memorajxo antaux Dio.


Wachˈalal, tibanaˈ cˈa ri achiˈel ri nben riyin; y tibanaˈ chukaˈ achiˈel niquiben ri nicˈaj chic kachˈalal, ri can niquiben chukaˈ ri achiˈel nben riyin y ya cˈa riˈ ri titzekelbej, achiˈel nikaben riyoj. 	 Fratoj, estu kunimitantoj de mi; kaj observu tiujn, kiuj tiel iradas, kiel vi havas nin kiel ekzemplon.


Y ri Jesús xubij chique: Jaˈ (je), can kitzij wi ri nibij. Ruma riyin can xintzˈet chi ri Satanás xunaˈ yan chi xchˈacatej, ruma can achiˈel nuben ri kˈakˈ riche (rixin) ri coklajay chicaj, queriˈ xuben riyaˈ tek xtzak pe. 	 Kaj li diris al ili:Mi vidis Satanon falanta de la cxielo, kiel fulmo.


Y tek ri Ajaf Jesús xutzˈet ri ixok ri xcom el ri ral, xujoyowaj ruwech, y xubij cˈa chare: Man cˈa catokˈ ta chic. 	 Kaj kiam la Sinjoro sxin vidis, li kortusxigxis pri sxi, kaj diris al sxi:Ne ploru.


Y xinben jurar ruma ri woyowal y xinbij: Kas kitzij chi ma xqueˈoc ta chupan ri uxlanen ri nyaˈ riyin. 	 Tial Mi jxuris en Mia kolero, Ke ili ne venos en Mian ripozejon.


Y wacami nwajoˈ nbij jubaˈ chrij ri icˈutun pe chuwe, chrij ri tiˈij quiche (quixin) ri chicop ri yecamisex riche (rixin) chi nitzuj (nisuj) chiquiwech dios ri xa ye banon cuma winek. Riyoj y riyix ketaman ronojel riˈ. Pero ri naˈoj riˈ xa nuben chiwe chi ninimirisaj iwiˈ. Yacˈa riyin nbij chi más utz chi tikajoˈ kiˈ, ruma wi nikajoˈ kiˈ, nuben chake chi yojqˈuiy chupan ri kacˈaslen riqˈui ri Dios. 	 Nun rilate al oferitajxoj al idoloj:Ni scias, ke ni cxiuj havas scion. La scio blovesxveligas, sed la amo edifas.


Ruma ri Dios ruchˈobon chi nuyaˈ jun utzil ri más utz chupan re katiempo riyoj riche (rixin) chi queriˈ junan cˈa xtikacˈul ri utzil riˈ quiqˈui ri katiˈt kamamaˈ, ri can xquicukubaˈ chukaˈ quicˈuˈx riqˈui ri Dios. Y queriˈ nitzˈaket ronojel ri rutzujun (rusujun) ri Dios chi nuyaˈ chake. 	 cxar Dio antauxvidis por ni ion pli bonan, por ke ili sen ni ne estu perfektigataj.


Yacˈa ri samajiy riche (rixin) ri ulef xubij chare ri rajaf: Tayaˈ na chic ca re junaˈ reˈ. Ncˈot na ri ulef chuxeˈ y nyaˈ na abono chuxeˈ. 	 Sed li responde diris:Sinjoro, lasu gxin resti ankaux cxi tiun jaron, gxis mi fosos cxirkaux gxi kaj metos sterkon;


Yacˈa ri ma yirajoˈ ta riyin, ma nuben ta ri nubij ri nuchˈabel. Y ri chˈabel ri iwacˈaxan wuqˈui riyin, ma wuche (wixin) ta riyin. Can ya cˈa ri Nataˈ ri yin takayon pe ri biyon pe re chˈabel reˈ chuwe. 	 Kiu min ne amas, tiu ne observas miajn vortojn; kaj la vorto, kiun vi auxdas, estas ne mia, sed de la Patro, kiu min sendis.


Pero ri Jesús xubij chique: Can kitzij cˈa re nbij chiwe: Quinojel cˈa winek ri yemacun, can nikˈalajin chi ye ximil pa rukˈaˈ ri mac. 	 Jesuo respondis al ili:Vere, vere, mi diras al vi:CXiu, kiu faras pekon, estas sklavo de peko.


Achique cˈa winek ri xtiniman riche (rixin) re Cˈajolaxel, xticˈojeˈ cˈa rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Yacˈa ri winek ri ma nrajoˈ ta nunimaj ri Rucˈajol ri Dios, man cˈa xticˈojeˈ ta rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek; xa can cˈo chic cˈa chi nika ri royowal ri Dios pa ruwiˈ. 	 Kiu fidas al la Filo, tiu havas eternan vivon; sed kiu ne obeas al la Filo, tiu ne vidos vivon, sed la kolero de Dio sur li restas.


Y ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij xquibij cˈa chare ri Jesús: Wacami ketaman chic chi can cˈo itzel espíritu awuqˈui; ruma nabij chi achique ri yeniman ri achˈabel, man cˈa xquecom ta riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek, yachaˈ. Tatzˈetaˈ cˈa ri katataˈ Abraham y ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, xa xecom. 	 La Judoj diris al li:Nun ni scias, ke vi havas demonon. Mortis Abraham, kaj la profetoj; kaj vi diras:Se iu observos mian vorton, tiu la morton neniam gustumos.


Ri Dios can xubij cˈa chare ri Abraham: Ri ye awiy amam ri xquepe ruma ri Isaac, ye riyeˈ ri xquecˈulu ri utzil ri xtinyaˈ, xchaˈ ri Dios chare ri Abraham. 	 nome tiu, al kiu estis dirite:Per Isaak oni nomos vian idaron;


Y nimakˈaˈ ri rucaˈn kˈij, tek ruchapon bey riche (rixin) chi nitzolin pa tinamit Jerusalem, ri Jesús xpe runumic. 	 Kaj matene, dum li revenis al la urbo, li malsatis.


Riyoj ri kacukuban chic kacˈuˈx riqˈui ri Jesús, ¿la nikaben cami chare ri ruley ri Moisés chi majun rukˈij? Ma que ta riˈ. Ruma riyoj ri kaniman chic ri Jesús, yoj cˈa riyoj riˈ ri can cˈo rejkalen ri ley chkawech. 	 CXu ni do per fido vantigas la legxon? Nepre ne! sed ni firmigas la legxon.


Rumacˈariˈ riyin ri Pablo, yin yaˈon pa cárcel ruma ntzijoj ri ruchˈabel ri Cristo Jesús chiwe riyix ri ma yix israelitas ta. 	 Pro tio mi, Pauxlo, malliberulo de Kristo Jesuo por vi nacianoj,


Y chupan cˈa ri kˈij riˈ, ye qˈuiy wi ri winek xeniman riche (rixin) ri Jesús ri chiriˈ pa tinamit Sicar, ri cˈo chiriˈ pa rucuenta ri Samaria. Y riˈ ruma chi ri ixok quereˈ xberubij chique ri winek: Ri Jesús xubij chuwe ronojel ri ye nubanalon, xchaˈ chique. 	 Kaj el tiu urbo multaj el la Samarianoj kredis al li pro la diro de la virino, kiu atestis:Li rakontis al mi cxion, kion mi faris.


¿Achique nabij riyit? ¿La rucˈamon cami chi nikatoj ri alcawal ri nubij ri César ri cˈo chi nikatoj, o xa ma rucˈamon ta? xechaˈ chare ri Jesús. 	 CXu konvenas al ni doni tributon al Cezaro, aux ne?


Y cˈo cˈa qˈuiy itzel tak tzij ri xquibilaˈ chare. 	 Kaj per multaj aliaj insultoj ili parolis kontraux li.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare: Cabiyin quelaˈ riyit Satanás. Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, nubij: Xaxu (xaxe wi) cˈa ri Ajaf Dios tayaˈ rukˈij, y xaxu (xaxe wi) chukaˈ Riyaˈ ri rucˈamon chi nanimaj ri nubij, xchaˈ ri Jesús chare. 	 Tiam Jesuo diris al li:Foriru, Satano! cxar estas skribite:Al la Eternulo, via Dio, vi adorklinigxu, kaj al Li sola vi servu.


Y Riyaˈ chanin xutzˈet apo caˈiˈ jucuˈ yecˈo ca chuchiˈ ri yaˈ, y majun cˈo ta chiquipan. Ruma ri cajaf ri jucuˈ riˈ ye chapoy tak car, y ri hora riˈ xa quichapon yequichˈej ri yaˈl chapabel car. 	 kaj li vidis du sxipetojn starantajn apud la lago, sed la fisxkaptistoj jxus eliris el ili, kaj lavis la retojn.


Ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, can cˈo xquibij ca chrij ri utzil ri xtuyaˈ ri Dios chiwe riyix ri yixcˈo chupan re tiempo reˈ. Riyeˈ can xquitij quikˈij chi xcajoˈ chi xquetamaj ta más chrij ri colotajic re nikatzijoj wacami. 	 Koncerne tiun savon esploris kaj sercxis la profetoj, kiuj profetis pri la graco venonta al vi;


Pero ri yebin queriˈ xaxu (xaxe) wi cˈa nwajoˈ nbij chique chi can achiˈel wi rubanic ri chˈabel ri ye katzˈiban el chupan ri wuj ri ye katakon el, xa can queriˈ chukaˈ xtibekabanaˈ tek xkojapon chilaˈ iwuqˈui. 	 Tiu homo konsideru, ke kiaj, forestante, ni estas per leteroj, tiaj, cxeestante, ni estas ankaux per agado.


Y ri Aram xralcˈualaj ri Aminadab; ri Aminadab xralcˈualaj ri Naasón; y ri Naasón xralcˈualaj ri Salmón. 	 kaj al Ram naskigxis Aminadab, kaj al Aminadab naskigxis Nahxsxon, kaj al Nahxsxon naskigxis Salma,


Can ya wi cˈa Riyaˈ yayon ri achiˈel jun nimalaj beyomel chiwe, ruma sibilaj qˈuiy etamabel ri xicˈul riqˈui y xuben chiwe chi can jabel rubixic niben chare ri etamabel riˈ. 	 ke en cxio vi ricxigxis en li, en cxia parolo kaj cxia scio;


Y tiyaˈ rutzil quiwech quinojel ri kachˈalal riqˈui jun lokˈolaj tzˈuban (tzˈuman) chiˈij. 	 Salutu cxiujn fratojn per sankta kiso.


Kachˈalal, tibanaˈ cˈa orar pa kawiˈ riyoj y ticˈutuj chare ri Dios chi chanin ta xtibiyin rutzijoxic ri ruchˈabel ri Ajaf, y can xtinimex ta chukaˈ cuma ri nicˈaj chic achiˈel xinimaj riyix. 	 Fine, fratoj, pregxu por ni, ke la vorto de la Sinjoro disvastigxu kaj estu glorata, kiel ankaux cxe vi;


Riyoj can nikacˈutuj wi cˈa chare ri Dios chi man ta jun etzelal ri niben. Riyoj nikacˈutuj queriˈ pan iwiˈ riyix, pero ma ruma ta chi riyoj nikajoˈ chi nikˈalajin chiwech chi can yoj riche (rixin) wi ri Dios y can cˈo ri ruchukˈaˈ pa kakˈaˈ. Ma que ta riˈ. Ri nikajoˈ riyoj ya ta chi riyix niben ri utz, astapeˈ ma nikˈalajin ta chiwech chi can yoj riche (rixin) wi ri Dios. 	 Ni pregxas al Dio, ke vi faru nenian malbonon; ne por tio, ke ni montrigxu aprobataj, sed por ke vi faradu tion, kio estas honorinda, ecx kvankam ni estus malaprobindaj.


¿La ma iwetaman ta cˈa riyix chi can yix rukˈaˈ raken ri Cristo? Y wi xa jun chic ibanon riqˈui ri Cristo, ¿la utz cami chi yixel el riqˈui Riyaˈ y yixoc rukˈaˈ raken jun ixok ri xa ma utzilaj cˈaslen ta rucˈuan? Ma utz ta. 	 CXu vi ne scias, ke viaj korpoj estas membroj de Kristo? cxu mi do prenos la membrojn de Kristo, kaj faros ilin membroj de malcxastistino? Nepre ne!


Yacˈa riyin ma ncanoj ta nukˈij achiˈel ri niquiben riyeˈ. Riyin xa can xu (xe) wi ri Kajaf Jesucristo ri xcom chuwech cruz ri nyaˈ rukˈij, y ya cˈa chukaˈ Riyaˈ ri banayon chuwe chi achiˈel xa xicom yan chiquiwech ri naˈoj ri xa riche (rixin) re ruwachˈulef. Y ronojel ri naˈoj riche (rixin) re ruwachˈulef, riˈ xecom yan chinuwech riyin. 	 Sed por mi ne estu fanfarono krom pri la kruco de nia Sinjoro Jesuo Kristo, per kiu la mondo estas krucumita al mi, kaj mi al la mondo.


Ruma riyoj ri nikanimaj chi ri Jesucristo xcom y xcˈastej el, can nikanimaj chukaˈ chi queriˈ xtuben ri Dios quiqˈui ri ye caminek chic el, ri xquinimaj el ri Jesucristo tek xecˈaseˈ el chuwech re ruwachˈulef. Ri Dios can xquerucˈasoj wi el. 	 CXar se ni kredas, ke Jesuo mortis kaj relevigxis, tiel ankaux tiujn, kiuj endormigxis en Jesuo, Dio venigos kun li.


Y yecˈo cˈa nicˈaj chic chique ri winek, can xcajoˈ cˈa chi xquichop ta el ri Jesús, pero xa can majun ri xchapo ta el. 	 Kaj iuj el ili volis kapti lin, sed neniu metis sur lin la manojn.


Tatzˈibaj cˈa el chare ri ángel ri nichajin quiche (quixin) ri yin quiniman riyin, ri nibix iglesia chique ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Sardis, y tatzˈibaj cˈa el chare, chi riyin ri cˈo ri ye wukuˈ espíritu riche (rixin) ri Dios wuqˈui y ri ye wukuˈ chˈumilaˈ, nbij cˈa: Riyin wetaman ronojel ri yeˈibanalaˈ. Wetaman chi nibix chiwe chi yix qˈues, pero xa ma que ta riˈ. Xa can yix caminek. 	 Kaj al la angxelo de la eklezio en Sardes skribu: Tiele diras tiu, kiu havas la sep Spiritojn de Dio, kaj la sep stelojn:Mi scias viajn farojn, ke vi estas nomata viva, kaj estas malviva.


Can chiˈijujunal cˈo cˈa jun samaj ri yatajnek pe chiwe, ruma ri nimalaj rutzil ri Dios. Rumariˈ can tikabanaˈ cˈa ri samaj ri yatajnek pe chake ruma ri Dios, riche (rixin) chi yekatoˈ ri nicˈaj chic ri quiniman ri Dios. Koj‑oc cˈa utzilaj tak samajel riche (rixin) chi nikaben ri qˈuiy ruwech chi samaj ri ruyaˈon pe ri Dios chake. 	 lauxmezure, kiel cxiu ricevis donacon, tiel gxin administrante inter vi, kiel bonaj administrantoj de la diversaspeca graco de Dio;


Can tabij cˈa chique ri kachˈalal chi can quequinimaj ri aj kˈatbel tak tzij. Can tiquinimaj cˈa ri nibix chique, y riqˈui ronojel cánima tiquibanaˈ ronojel utzilaj tak samaj. 	 Memorigu ilin, ke ili submetigxu al regantoj kaj estroj, ke ili estu obeemaj, pretaj por cxiu bona laboro,


Yacˈa tek ri Jesús xutzˈet ri niquiben ri rudiscípulos, ma xka ta chuwech ri yetajin chubanic, y xubij cˈa chique: Tiyaˈ kˈij chique ri acˈalaˈ chi yepe wuqˈui riyin, y ma queˈikˈet ta. Ruma ri xqueˈoc pa rajawaren ri Dios, xaxu (xaxe) wi ri winek ri ye achiˈel re acˈalaˈ reˈ. 	 Sed Jesuo, vidinte tion, indignis, kaj diris al ili:Lasu la infanojn veni al mi; ne malhelpu ilin, cxar el tiaj estas la regno de Dio.


Can achiˈel nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, tek ri Jesús xubij chare ri Dios: Ajaf Dios, riyin xtintzijoj cˈa ri abiˈ chique ri wachˈalal. Xtinbixaj ri abiˈ quiqˈui ri niquimol quiˈ riche (rixin) chi niquiyaˈ akˈij. 	 dirante: Mi predikos Vian nomon al miaj fratoj, En la mezo de popola kunveno mi Vin gloros.


Y can nbij cˈa chiwe, chi ye qˈuiy chique ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios y ri reyes ri xecˈojeˈ ojer ca, sibilaj xcajoˈ chi xquitzˈet ta ri nitzˈet riyix wacami, y xa ma xquitzˈet ta el. Can sibilaj chukaˈ xcajoˈ chi xquicˈaxaj ta ri niwacˈaxaj riyix re wacami, y xa ma xquicˈaxaj ta el, xchaˈ ri Jesús. 	 cxar mi diras al vi, ke multaj profetoj kaj regxoj deziris vidi tion, kion vi vidas, kaj ili ne vidis; kaj auxdi tion, kion vi auxdas, kaj ili ne auxdis.


Y ri Jesús nubij cˈa: Nataˈ Dios, tacuyuˈ quimac, ruma ma quetaman ta achique ri yetajin chubanic, xchaˈ. Y ri soldados xesaquin cˈa chrij rutziak ri Jesús, riche (rixin) chi xquitzˈet achique chi tziek ri niquicˈualaˈ el chiquijujunal. 	 Kaj Jesuo diris:Patro, pardonu ilin; cxar ili ne scias, kion ili faras. Kaj dividante inter si liajn vestojn, ili jxetis lotojn.


Y riyit xa nabij el chare: Cabiyin. Ma tachajij ta pena chare ri atziak y ri away. Xa tacusaj atziak y cawaˈ jabel, yachaˈ el chare. Y xa ma nayaˈ ta el ri nicˈatzin chare, xa majun nicˈatzin wi ri xabij el chare. 	 kaj iu el vi diras al ili:Iru en paco, estu varmaj kaj sataj; tamen vi ne donas al ili tion, kion la korpo bezonas, kia estas la profito?


Y tek kˈaxnek chic cˈa caˈiˈ oxiˈ kˈij, ri Jesús xtzolin ri pa tinamit Capernaum, y yacˈariˈ tek ri winek xquicˈaxaj chi Riyaˈ cˈo pa jun jay chiriˈ pa tinamit. 	 Kaj kiam li revenis en Kapernaumon post kelke da tagoj, oni sciigxis, ke li estas en domo.


Y wi jun kachˈalal xa cˈa jubaˈ tunimaj ri Dios, ma utz ta chi riyaˈ ntoc anciano riche (rixin) ri iglesia. Ruma wi ta ntoc anciano riche (rixin) ri iglesia, riqˈui jubaˈ nunimirisaj riˈ, y riqˈui riˈ xtucˈulwachij achiˈel ri xucˈulwachij ri itzel winek, y xtika ri nimalaj rucˈayewal pa ruwiˈ. 	 ne novico, por ke li ne sxvelu per fiereco kaj ne falu en la kondamnon de la diablo.


Can achiˈel rubanon ri kachˈacul, cˈo rukˈaˈ, cˈo raken, cˈo runakˈ ruwech, pero ma junan ta quisamaj. 	 CXar kiel ni havas multajn membrojn en unu korpo, kaj ne cxiuj membroj havas la saman funkcion,


Cˈacˈariˈ xeruyaˈ aj kˈatbel tzij pa quiwiˈ ri nibix jueces chique. Y cajiˈ cˈa ciento junaˈ riqˈui nicˈaj, xekˈato tzij pa quiwiˈ ri ye katiˈt kamamaˈ y ya cˈa ri Samuel ri ruqˈuisbel juez ri xcˈojeˈ. Y riyaˈ jun cˈa chukaˈ chique ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios. 	 kaj post tio Li donis jugxistojn gxis la profeto Samuel.


Ri Jesús y ri cablajuj rudiscípulos y ri nicˈaj chic winek ri ye benak quiqˈui, quichapon el bey riche (rixin) chi ye jotol el pa tinamit Jerusalem. Y yacˈariˈ tek ri Jesús xerucˈuaj el jubaˈ quelaˈ pa quiyonil ri rudiscípulos ruma cˈo cˈa ri nrajoˈ nubij chique. 	 Kaj suprenirante al Jerusalem, Jesuo prenis la dek du discxiplojn aparte, kaj sur la vojo li diris al ili:


Ri nimalaj sacerdote, y ri achi ri cˈo rukˈij chiquicojol ri ye chajinel riche (rixin) pa rachoch ri Dios, y ri principaliˈ tak sacerdotes, tek xquicˈaxaj ri xbequibij ri aj chˈameˈy chique, ma niquil ta cˈa achique niquichˈob, y rumariˈ niquibilaˈ cˈa chiquiwech: ¿Cˈa acuchi (achique) cˈa nbeqˈuis wi reˈ? yechaˈ. 	 Kiam do la kapitano de la templo kaj la cxefpastroj auxdis cxi tiujn vortojn, ili embarasigxis pri ili, kio farigxos el tiu afero.


Y ri Er, rucˈajol ca ri Josué, y ri Josué rucˈajol ca ri Eliezer, y ri Eliezer rucˈajol ca ri Jorim, y ri Jorim rucˈajol ca jun chic achi ri Matat rubiˈ. 	 de Jesu, de Eliezer, de Jorim, de Mattat, de Levi,


Y can yacˈariˈ tek ri itzel winek xucˈuaj ri Jesús pa ruwiˈ jun juyuˈ ri nej jotol chicaj, y xa pa jun ti rato xucˈut chuwech ri Jesús ronojel ri cajawaren ri nimaˈk tak tinamit ri yecˈo chuwech re ruwachˈulef. 	 Kaj kondukinte lin supren, li montris al li cxiujn regnojn de la mondo en momento da tempo.


Ruma wi jun winek niqˈuix yirukˈalajsaj riyin y niqˈuix nukˈalajsaj ri nuchˈabel, queriˈ chukaˈ xtinben riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, tek xquipe chic jun bey, xquiqˈuix nbij chi ri jun winek riˈ wuche (wixin) riyin, tek xtikˈalajin chi can yin Rey wi, y chukaˈ junan chic nukˈij nucˈojlen riqˈui ri Nataˈ y ye wachibilan pe ri lokˈolaj tak ángeles. 	 CXar kiu hontos pri mi kaj pri miaj paroloj, pri tiu hontos la Filo de homo, kiam li venos en sia gloro, kaj la gloro de la Patro kaj de la sanktaj angxeloj.


Pero ruma cˈa ri niquixibij quiˈ chuwech ri rucˈayewal ri kajnek pa ruwiˈ ri tinamit, can cˈanej cˈa xepaˈeˈ wi pe chare ri tinamit riˈ y xquibij cˈa: Juyiˈ oc ruwech ri nimalaj tinamit Babilonia; jun tinamit ri cˈo ruchukˈaˈ riche (rixin) chi xcˈojeˈ pa quiwiˈ quinojel. Juyiˈ cˈa oc ruwech ruma xa pa jun hora xqˈuis pa rukˈaˈ ri rucˈayewal ri xka pe pa ruwiˈ, xquechaˈ. 	 starante malproksime pro timo de sxia turmento, dirante:Ve! ve, la granda urbo, Babel, la forta urbo! cxar en unu horo venis via jugxo.


Ruma can wetaman chi can xu (xe wi) tek ma xquipe ta chic riyin, can yacˈariˈ xqueˈoka cˈa winek chicojol ri achiˈel quepe utif (coyotes). Ruma ri ye utif (coyotes), can xu (xe) wi yeˈoc chiquicojol ri carneˈl, yequitij y yequiqˈuis. Can ye queriˈ chukaˈ ri winek riˈ, xqueˈoc chiquicojol ri kachˈalal, y xtiquiben cˈa chique chi man chic xtiquicukubaˈ ta quicˈuˈx riqˈui ri Ajaf Jesús. 	 Mi scias, ke post mia foriro eniros inter vi kruelaj lupoj, ne lasante la gregon sendifekta;


Yacˈariˈ tek ri Jesús can jabel cˈa kˈalaj rubixic ri xubij chique tek xubij: Ri Lázaro, xa caminek chic. 	 Tiam Jesuo diris al ili klare:Lazaro jam mortis.


Y yecˈo nicˈaj ri niquibij: Re Jesús reˈ yareˈ ri Cristo. Pero yecˈo chic cˈa nicˈaj ri niquibij: ¿La xa ta pa Galilea cˈa nipe wi ri Cristo? yechaˈ. 	 Aliaj diris:CXi tiu estas la Kristo. Sed kelkaj diris:Tamen cxu el Galileo la Kristo venas?


Yacˈa ri Pedro xubij cˈa: Riyin ma wetaman ta ruwech ri achi ri nibij riyix. Can chuwech Dios nbij chiwe chi riyin ma wetaman ta ruwech. Y wi ma kitzij ta ri nbij, tika cˈa rucˈayewal pa nuwiˈ, xchaˈ chique. 	 Kaj li komencis malbeni kaj jxuri:Mi ne konas tiun homon, pri kiu vi parolas.


Pero ma quinojel ta kachˈalal quetaman chi ri dios ri xa ye banon cuma ri winek, xa majun yecowin niquiben. Tek rubanon ca ri kachˈalal riˈ xquiyaˈ quikˈij dios ri xa ye banon cuma ri winek. Rumariˈ wi riyeˈ niquitij ri tiˈij ri tzujun (sujun) chic chiquiwech dios ri xa ye banon cuma ri winek, ri cánima xa nubij chique chi can mac wi niquiben. Ruma ma can ta cukul quicˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 Tamen ne cxe cxiuj estas tiu scio; sed iuj, pro sia gxisnuna kutimigxo al la idolo, mangxas la mangxajxon kiel oferitajxon al idolo; kaj ilia konscienco, estante malforta, malpurigxas.


Pero cˈo cˈa jun ti cˈajol ri Eutico rubiˈ, ri tzˈuyul pa ventana riche (rixin) ri jay. Y ruma ri Pablo can cˈa nichˈo na cˈa ri nej chic akˈaˈ, ri ti cˈajol riˈ xpe cˈa sibilaj ruwaran. Pero tek xwer ka, xtzak cˈa el. Can ya cˈa ri pa rox tanaj (wik) chare ri jay xtzak wi el. Y tek xebe cˈa chuyaquic, xquitzˈet chi xa caminek chic. 	 Kaj sur la fenestro sidis junulo, nomata Euxtihxo, premegata de profunda dormo; kaj dum Pauxlo ankoraux longe paroladis, tiu, venkite de la dormo, falis malsupren de la tria etagxo, kaj estis levita malviva.


Riche (rixin) chi queriˈ tek xtitzˈet chi can ya chic riˈ ri ntajin, ri yixcˈo pa Judea xa can quixanmej cˈa el y tiwewaj iwiˈ ri pa tak juyuˈ. 	 tiam tiuj, kiuj estas en Judujo, forkuru al la montoj;


Cajlajuj cˈa sol winek xecˈaseˈ el, ri nitiquir pe riqˈui ri Abraham cˈa riqˈui ri rey David. Cajlajuj chukaˈ sol winek xecˈaseˈ el, ri nitiquir pe riqˈui ri rey David cˈa chupan ri tiempo tek ri kech aj Israel xechapatej el y xeˈucˈuex cˈa pa Babilonia. Y cajlajuj chukaˈ sol winek xecˈaseˈ el, ri nitiquir pe tek ri kech aj Israel xebecˈojeˈ pa Babilonia, hasta riqˈui ri tiempo tek xalex ri Cristo. 	 Tial cxiuj generacioj de Abraham gxis David estas dek kvar generacioj, kaj de David gxis la translogxigxo en Babelon dek kvar generacioj, kaj de la translogxigxo en Babelon gxis la Kristo dek kvar generacioj.


Ruma chakˈaˈ cˈo jun ángel xucˈut riˈ chinuwech ri takon pe ruma ri Wajaf Dios, ri Dios ri yitajin nben ri rusamaj. 	 CXar en tiu nokto staris apud mi angxelo de la Dio, kies mi estas kaj al kiu mi servas,


Riyoj can kacukuban kacˈuˈx awuqˈui y ketaman chi yit cˈa riyit ri Cristo, ri Rucˈajol ri cˈaslic Dios. 	 Kaj ni ekkredis kaj scias, ke vi estas la Sanktulo de Dio.


Y ri rey riˈ can cˈo cˈa runaˈoj chubanic ri etzelal chique ri kachˈalal aj Israel. Y xuben cˈa chique ri katiˈt kamamaˈ chi xquikˈaxaj tijoj pokonal, ruma xuben chique chi xequimalij ca ri tak calcˈual ri xa can cˈariˈ yeˈalex riche (rixin) chi xecom. Queriˈ xuben chique ruma can xrajoˈ chi man ta xeqˈuiyer. 	 Tiu agis ruze kontraux nia gento, kaj premis niajn patrojn tiel, ke ili eljxetis siajn infanojn, por ke ili ne vivadu.


Y chukaˈ ri rajawaren ri caj xa junan cˈa riqˈui jun yaˈl chapabel car, ri niyaˈox (nyaˈ) ka pa yaˈ y yeberucˈamaˈ pe quinojel quiwech car. 	 Plue, la regno de la cxielo similas al reto, kiu estis jxetita en la maron kaj kolektis el cxiu speco,


Y achiˈel xa cˈo yan jun semana kˈaxnek ca tek ri Jesús tichˈo wi chiquiwech ri winek, yacˈariˈ tek Riyaˈ xeruchaˈ cˈa ri Pedro, ri Juan y ri Jacobo riche (rixin) chi yerachibilaj el chi nibe pa ruwiˈ jun juyuˈ chubanic orar. 	 Kaj pasis post tiuj diroj cxirkaux ok tagoj, kaj li prenis kun si Petron kaj Johanon kaj Jakobon, kaj supreniris sur la monton, por pregxi.


Y qˈuiy chukaˈ tijoj pokonal ikˈaxan pe ruma chi iniman ri Jesucristo. ¿Can majun cami xcˈatzin wi ri tijoj pokonal riˈ? Riyin nrayij chi man ta queriˈ. 	 CXu vi vane tiom suferis? se ja tio estas vana.


Ruma ri Dios ma xojrusiqˈuij (xojroyoj) ta riche (rixin) chi nikacˈuaj jun itzel cˈaslen. Ma que ta riˈ. Riyaˈ xojrusiqˈuij (xojroyoj) riche (rixin) chi nikacˈuaj jun cˈaslen chˈajchˈoj. 	 CXar Dio nin vokis ne por malpureco, sed por sanktigxo.


Y chiˈiwonojel riyix ri iniman chic ri Jesucristo, yix ralcˈual chic cˈa ri Dios. 	 CXar vi cxiuj per la fido estas filoj de Dio en Kristo Jesuo.


tek xucˈasoj ri Cristo chiquicojol ri caminakiˈ y xuben chare chi xbetzˈuyeˈ chilaˈ chicaj pa rajquikˈaˈ Riyaˈ. 	 kiun Li faris en Kristo, relevante lin el la mortintoj, kaj sidigante lin dekstre de Li en la cxieloj,


Chupan ri wolajuj junaˈ tek ruchapon nikˈato pe tzij ri Tiberio César, ya cˈa riyaˈ ri cˈo pa quiwiˈ ye cajiˈ chic aj kˈatbel tak tzij y ri cajiˈ aj kˈatbel tak tzij riˈ yecˈa achiˈaˈ reˈ: Jun ya ri Poncio Pilato rubiˈ, ri nikˈato tzij pa Judea. Y ri jun chic, Herodes rubiˈ, ri nikˈato tzij pa Galilea. Y ri rox, Felipe cˈa rubiˈ, rachˈalal ri Herodes, y ri Felipe riˈ nikˈato tzij pa Iturea y pa Traconite. Y ri rucaj aj kˈatbel tzij, Lisanias rubiˈ, ri nikˈato tzij pan Abilinia. 	 En la dek-kvina jaro de la regado de Tiberio Cezaro, kiam Pontio Pilato estis provincestro de Judujo, kaj Herodo estis tetrarhxo de Galileo, kaj lia frato Filipo tetrarhxo de la regiono Iturea kaj Trahxonitis, kaj Lisanio tetrarhxo de Abilene,


Y man xa tichˈob chi man ta kitzij ri tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, tek nubij chi ri Lokˈolaj Espíritu ri rutakon pe ri Dios riche (rixin) chi nicˈojeˈ pa tak kánima sibilaj yojrajoˈ, y can ruraybel chi xaxu (xaxe) ta wi ri Dios ri nikajoˈ. Queriˈ nubij ri tzˈibatal ca. 	 Aux cxu vi opinias, ke la Skribo vane parolas? CXu la spirito, kiun Li logxigis en ni, deziregas envieme?


Ruma ri achi ri xcˈachoj ruma ri milagro riˈ xa más chic cawinek rujunaˈ. 	 CXar estis pli ol kvardekjara la viro, sur kiu farigxis cxi tiu signo resaniga.


Ri Cristo can majun bey xuben ta jun mac. Y chukaˈ majun bey xucusaj ta jun tzij riche (rixin) chi xukˈol jun winek. 	 pekon li ne faris, kaj trompo ne trovigxis en lia busxo;


¡Juyiˈ oc iwech riyix fariseos! Tek riyix niyaˈ ri idiezmo can niyaˈ wi ri kˈayis ri jubul ruxlaˈ ri menta rubiˈ, ri róra (ruda) y nicˈaj quiwech ichaj. Pero yacˈa ri ruchojmilal ri cˈaslen, xa ma niben ta y ma niwajoˈ ta ri Dios. Y ya ta cˈa riˈ ri rajawaxic chi niben, y rajawaxic chukaˈ chi ma niyaˈ ta ca ruyaˈic ri idiezmo. 	 Sed ve al vi, Fariseoj! cxar vi pagas dekonajxojn de mento kaj ruto kaj cxiu vegetajxo, kaj preterlasas jugxon kaj amon al Dio; cxi tion vi devus fari, kaj tion ne preterlasi.


Y tek ri Jesús xtaneˈ ka chubixic re chˈabel reˈ, ri winek ri xeˈacˈaxan riche (rixin) can sibilaj cˈa xquimey ri chˈabel ri xucˈut chiquiwech. 	 Kaj kiam Jesuo finis tiujn parolojn, la homamasoj miregis pri lia instruado;


Ri tataˈaj ma xtika ta cˈa chuwech ri nubij ri rucˈajol. Ni ri cˈajolaxel ma xtika ta chuwech ri nubij ri tataˈaj. Ni ri teˈej ma xtika ta chuwech ri nubij ri ruxokˈal (ruxok‑al) chare. Y can queriˈ cˈa chukaˈ ri kˈopoj ma xtika ta chuwech ri nubij ri ruteˈ chare. Y can quecˈariˈ ri aliteˈ ma xtiquicˈuaj ta quiˈ riqˈui ri ralibatz, ruma ma junan ta niquichˈob, y can ni ta cˈa ri alibetz xtiquicˈuaj quiˈ riqˈui ri raliteˈ. 	 Estos disigitaj patro kontraux filo, kaj filo kontraux patro; patrino kontraux filino, kaj filino kontraux patrino; bopatrino kontraux bofilino, kaj bofilino kontraux bopatrino.


Astapeˈ riyin cˈo ta modo chi xincukubaˈ ta nucˈuˈx riqˈui ronojel ri can cˈo rejkalen chiquiwech ri wech aj Israel. Ruma wi cˈo jun ri nichˈobo chi nucukubaˈ rucˈuˈx riqˈui ronojel ri utzilaj tak rubanobal riche (rixin) chi nicowin nucol riˈ, yin ta riyin riˈ ri cˈo ta modo chi xincukubaˈ más nucˈuˈx riqˈui ronojel riˈ. 	 kvankam mi mem povas havi fidon al la karno; se iu alia pretendas fidi la karnon, mi ja pli efektive;


Y ri rupatrón xubij chare ri mozo riˈ: Wacami cˈa jet ri tzan tak jay y ri pa tak bey ri yeˈel el chare ri tinamit y tabanaˈ cˈa chique ri winek chi puersa yepe pa wachoch, riche (rixin) chi queriˈ ninoj rupan re wachoch. 	 Kaj la sinjoro diris al la servisto:Eliru sur la vojojn kaj kamplimojn, kaj devigu ilin enveni, por ke mia domo plenigxu.


Yacˈariˈ tek ri Pilato xubij chare ri Jesús: Riyin ma yin israelita ta, xa ye ri awinak y ri principaliˈ tak sacerdotes ri xejacho awuche (awixin) pa nukˈaˈ. Ruma achique na ri quitzˈeton chawij. ¿Achique cˈa ri amac ri abanon chiquiwech? xchaˈ chare. 	 Pilato respondis:CXu mi estas Judo? Via propra nacio kaj la cxefpastroj transdonis vin al mi; kion vi faris?


Y riqˈui cˈa ri kachˈalal Epafras xiwacˈaxaj wi ri ruchˈabel ri Dios. Riyaˈ jun samajel ri kachibil riyoj, y sibilaj cˈa nikajoˈ. Riyaˈ jun rusamajel ri Cristo ri can nuben wi ri samaj chiriˈ chicojol riyix. 	 kiel vi lernis de Epafras, nia amata kunservanto, kiu estas fidela diakono de Kristo pro ni,


Y can queriˈ chukaˈ tibanaˈ riyix, can quixquicot wuqˈui. 	 kaj tiel same vi ankaux gxoju kaj kungxoju kun mi.


Y pa rucaˈn kˈij, can riqˈui cˈa nimakˈij xecˈul apo ri rey Agripa y ri Berenice. Riyeˈ ye cachibilan el ri achiˈaˈ ri yecˈo pa quiwiˈ ri soldados y ri achiˈaˈ ri nimaˈk quikˈij ri chiriˈ pa Cesarea, tek xeˈoc apo chupan ri jay riche (rixin) molojriˈil. Yacˈariˈ tek ri Festo xutek rucˈamaric ri Pablo. 	 Tial en la sekvanta tago, kiam venis Agripo kaj Bernike kun grandioza parado, kaj ili eniris en la auxditorion kun la cxefkapitanoj kaj la eminentuloj el la urbo, Festo ordonis, kaj oni enkondukis Pauxlon.


Can quininimaj cˈa chi riyin yincˈo riqˈui ri Nataˈ y Riyaˈ cˈo wuqˈui riyin. Y wi ma yininimaj ta ruma re nbij chiwe, quininimaj cˈa ruma ri samaj ri yenben chiwech. 	 Kredu al mi, ke mi estas en la Patro, kaj la Patro en mi; aux almenaux kredu al mi pro la faroj mem.


Ruma tek xpe ri Juan ri Bautista, riyaˈ ma nutij ta caxlan wey, ma nukum ta chukaˈ ruyaˈal uva. Yacˈa riyix xibij chi riyaˈ xa cˈo itzel espíritu riqˈui. 	 CXar Johano, la Baptisto, venis, nek mangxante panon nek trinkante vinon; kaj vi diras:Li havas demonon.


Can xkachˈob cˈa chi ma yojcolotej ta chic chuwech ri camic, pero reˈ xkacˈulwachij riche (rixin) chi ma nikacukubaˈ ta kacˈuˈx riqˈui ri xa kachukˈaˈ ka riyoj. Xa riche (rixin) chi nikacukubaˈ kacˈuˈx riqˈui ri Dios, chi Riyaˈ can cˈo ruchukˈaˈ, can yerucˈasoj wi cˈa ri caminakiˈ. 	 ni ja ricevis la aljugxon al morto en ni mem, por ke ni fidu ne nin mem, sed Dion, kiu levas la mortintojn,


Ruma cˈa jun achi tek xpe ri camic chuwech re ruwachˈulef, y riˈ ya ri Adán. Y konojel cˈo cˈa ri camic pa kawiˈ. Queriˈ chukaˈ, ruma jun achi tek xquecˈastej el ri caminakiˈ. Y ri jun achi riˈ ya ri Cristo. 	 CXar tial, ke per homo venis la morto, per homo ankaux venis la relevigxo de la mortintoj.


Yacˈa ri chicojol riyix jun wi chic. Ruma ri nrajoˈ chi nicˈojeˈ rukˈij chicojol, xa tuchˈutinirisaj riˈ, y querunimaj querilij ri nicˈaj chic. 	 Sed ne tiel estos inter vi; sed kiu volas esti granda inter vi, tiu estu via servanto;


Yacˈa ri achi xaxu (xaxe) wi xuyaˈ ca ri Jesús, can yariˈ xuchop rutzijoxic chique ri winek ri achique xbanatej riqˈui riyaˈ. Y queriˈ ri Jesús chanin cˈa xel rutzijol, y rumariˈ xa pan ewel chic tek ntoc apo chupan ri tinamit, y ruma cˈa chukaˈ riˈ tek nicˈojeˈ ca ri pa tak juyuˈ ri acuchi (achique) majun winek cˈo. Y ri winek cˈa ri yeˈapon riqˈui ri Jesús sibilaj ye qˈuiy, y chukaˈ qˈuiy lugar yepe wi. 	 Sed li eliris, kaj komencis diligente rakonti kaj disfamigi la aferon, tiel ke Jesuo jam ne povis malkasxe eniri en urbon, sed restis ekstere en dezertaj lokoj; kaj oni venis al li el cxie.


Y xtuben cˈa chique ye qˈuiy awech israelitas chi niquinimaj ri Ajaf Dios y nijalatej ri quicˈaslen. 	 Kaj multajn el la filoj de Izrael li turnos al la Eternulo, ilia Dio.


Y tek ri Jesús xtaneˈ chubixic ri chˈabel riˈ, xel cˈa el chiriˈ ye rachibilan ri rudiscípulos, xuyaˈ cˈa ca ri lugar riˈ, ri Galilea rubiˈ. Riyaˈ xbe cˈa quelaˈ pa Judea, y xkˈax cˈa jucˈan chic chare ri raken yaˈ Jordán. 	 Kaj kiam Jesuo finis cxi tiujn parolojn, li foriris el Galileo, kaj venis en la limojn de Judujo trans Jordan;


Y ri winek ri ye sachnek, can ye achiˈel jun ralaxbel (rutzˈucbel) yaˈ ri xa chakiˈj chic. Chukaˈ can ye achiˈel sutzˈ ri ye rucˈamom pe cakˈikˈ. Ri winek cˈa riˈ, can ye oyoben wi ruma ri lugar ri sibilaj kˈekuˈm kˈekuˈm rupan riche (rixin) tijoj pokonal. Y xquebe chiriˈ riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Ili estas putoj senakvaj, kaj nebuletoj pelataj de ventego; por ili la nigreco de mallumo estas rezervita.


Sibilaj yit nacanic riqˈui ri anaˈoj. Xtincˈut na peˈ chawech wacami. Wi riyit nabij chi animan chic ri Dios y xa majun utzil naben ta, can majun nicˈatzin wi tek xabij chi xanimaj. Xa yit achiˈel jun caminek ri majun nicowin nuben. 	 Se cxu vi volas scii, ho vantulo, ke la fido sen faroj estas senfrukta?


Rumacˈariˈ wachˈalal, ri utz cˈa chi niben riyix tek nimol iwiˈ, ya ta chi niben ronojel ri nicˈatzin riche (rixin) chi ri kachˈalal yeqˈuiy ta más chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios. Ruma chiwe riyix yecˈo ri yebixan, yecˈo ri yecˈutu ri ruchˈabel ri Dios, yecˈo ri yekˈalajsan ri nibix chique ruma ri Dios, yecˈo ri yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta, yecˈo ri yekˈaxan ri yequibij ri kachˈalal tek yechˈo pa nicˈaj chic chˈabel ri ma ye quichˈabel ta. Can ta ronojel riˈ nicˈatzin chi yeqˈuiy más ri kachˈalal chupan ri quicˈaslen riqˈui ri Dios. 	 Kio do estas, fratoj? Kiam vi kunvenas, cxiu havas psalmon, havas instruon, havas malkasxajxon, havas lingvon, havas interpretajxon. CXio farigxu por edifo.


Tek ri Cristo xcˈojeˈ chuwech re ruwachˈulef, xutij pokon ruma ri kamac riyoj. Y can ya chukaˈ naˈoj riˈ ticˈojeˈ iwuqˈui riyix, ma tipokonaj ta nikˈaxaj tijoj pokonal. Ruma wi nikˈaxaj tijoj pokonal ruma iniman ri Cristo, can nikˈalajin wi chi iyaˈon chic ca ri mac. 	 CXar Kristo do suferis en la karno, vi ankaux armu vin per la sama intenco; cxar la suferinto en la karno apartigxis de pekoj;


Y riyin sibilaj cˈa yimatioxin chare ri Dios, ruma Riyaˈ can xuyaˈ wi cˈa pa ránima ri kachˈalal Tito riche (rixin) chi sibilaj nrajoˈ yixrutoˈ achiˈel nben riyin. 	 Sed danko estu al Dio, kiu metas en la koron de Tito la saman zorgon pri vi.


Y xa ruma cˈa ri queriˈ yequibanalaˈ ri winek ri ma niquinimaj ta rutzij ri Dios, rumariˈ tek nipe royowal ri Dios pa quiwiˈ. 	 pro kio venas la kolero de Dio sur la filojn de malobeo;


Can tanaˈ na cˈa awiˈ riqˈui ri nabij tek yeˈatijoj, y ronojel ri nabij can pa ruchojmil tabanaˈ chare, riche (rixin) chi majun itzel nibix ta chrij. Y ri yeˈetzelan riche (rixin) ri ruchˈabel ri Dios xa xqueqˈuixbitej, ruma majun itzel niquil ta ri xtiquibij chiwij riyix kachˈalal. 	 paroladon sanan, nekondamneblan; por ke la kontrauxulo hontu, havante nenion malbonan diri kontraux ni.


Y tek xtapon cˈa ri kˈij riche (rixin) chi xtikˈat tzij pa quiwiˈ ri winek ri yecˈo re tiempo reˈ, xticˈastej cˈa pe ri jun reina ri xcˈojeˈ ojer ca, ri xkˈato tzij pa ruwiˈ ri ruwachˈulef ri cˈo pa sur y xtubij cˈa chi ma utz ta xquiben ri winek ri yecˈo re tiempo reˈ. Ruma tek xcˈaseˈ ri jun reina riˈ, sibilaj nej xbiyin wi riche (rixin) chi xoracˈaxaj ri runaˈoj ri jun rey riche (rixin) re Israel, ri xubiniˈaj Salomón. Y wacami yincˈo riyin ri más nim nukˈij que chuwech ri rey Salomón ri xcˈojeˈ ojer ca, y xa ma yinquinimaj ta ri winek, xchaˈ ri Jesús. 	 La regxino de la sudo levigxos en la jugxado kun la viroj de cxi tiu generacio, kaj ilin kondamnos; cxar sxi venis el la finoj de la tero, por auxskulti la sagxon de Salomono; kaj jen iu pli granda ol Salomono estas cxi tie.


Tek ri achiˈaˈ fariseos xquicˈaxaj chi ri Jesús can xutzˈapij wi cˈa xequey ri achiˈaˈ saduceos riqˈui ri xubij chique, can chanin cˈa xquimol quiˈ chuchˈobic achique ri xtiquiben. 	 Sed la Fariseoj, auxdinte, ke li silentigis la Sadukeojn, kune kolektigxis.


Y yacˈariˈ tek xpe jun nimalaj cakˈikˈ pa ruwiˈ ri choy. Ri ruwiˈ yaˈ xa jubaˈ ma numuk ri jucuˈ. Pero ri Jesús warnek el. 	 Kaj jen okazis granda malsereno sur la maro, tiel ke la sxipeto estis kovrita de la ondoj; sed li dormadis.


Y wacami wachˈalal, nchilabej cˈa chawe chi tabanaˈ ri nubij ri Dios, chi can tikajoˈ kiˈ chikachˈalal kiˈ. Y re pixaˈ reˈ ma cˈacˈacˈ ta. Xa can yareˈ ri xchilabex pe chake pa rutiquiribel tek xkanimaj ri Dios, chi tikajoˈ kiˈ. 	 Kaj nun mi vin petegas, sinjorino, skribante ne kvazaux novan ordonon al vi, sed tiun, kiun ni havis de la komenco, ke ni amu unu la alian.


Y tek riyix xtisiqˈuij re wuj reˈ, xtiwetamaj cˈa chi can kˈalajsan chic chinuwech ruma ri Dios ri ma can ta kˈalajsan ojer ca chrij ri Cristo. 	 per kio vi povas rimarki, dum vi legas, mian komprenon en la mistero de Kristo,


Y majun chukaˈ winek ri nutzij jun kˈakˈ y cˈa ta riˈ nutzˈapij rij riqˈui jun bojoˈy o nuyaˈ ta chuxeˈ ri ruchˈat. Ma que ta riˈ nuben. Ri kˈakˈ riˈ nicˈatzin nicanox jun rucˈojlibel ri acuchi (achique) nipaˈeˈ wi, riche (rixin) chi queriˈ ri yeˈoc apo pa jay yetzuˈun jabel. 	 Kaj ekbruliginte lampon, oni ne kovras gxin per vazo, aux forsxovas gxin sub liton; sed metas gxin sur lampingon, por ke la enirantoj povu vidi la lumon.


Rumacˈariˈ riyix, can ticˈojeˈ pa tak iwánima ri chˈabel ri iwacˈaxan pe tek xinimaj ri Dios. Y wi ri chˈabel riˈ can xticˈojeˈ pa tak iwánima, can xquixcˈojeˈ cˈa riqˈui ri Cˈajolaxel y ri Tataˈixel. 	 Vi do lasu resti en vi tion, kion vi auxdis de la komenco. Se tio, kion vi auxdis de la komenco, restos en vi, vi ankaux restos en la Filo kaj en la Patro.


Can nrayij cˈa chi ye elesan ta el ri winek ri yeyojo ruchˈabel ri Dios chiwech. 	 Mi volus, ke tiuj, kiuj vin maltrankviligas, sin fortrancxu.


Y xu (xe wi) xubij ri chˈabel riˈ, can yacˈariˈ tek xepe cˈa coklajay, coyopaˈ y nicˈaj chic chˈabel. Y xuben cˈa jun nimalaj silonel ri majun bey banatajnek ta janipeˈ ri yecˈo wi pe winek chuwech ri ruwachˈulef. 	 kaj okazis fulmoj kaj vocxoj kaj tondroj; kaj okazis granda tertremo tia, kia ne okazis de kiam homoj estigxis sur la tero, tiela tertremo, tiel granda.


Majun bey cˈa quixkˈolotej ta pa quikˈaˈ ri winek ri yebin queriˈ. Ruma tek xa napon ri kˈij riche (rixin) chi nipe ri Jesucristo, sibilaj ye qˈuiy cˈa ri xqueyaˈo ca riche (rixin) ri Dios. Y xtoka chukaˈ jun itzel achi ri can ucˈuan wi ruma ri etzelal, ri can cˈo chi xtika ri rucˈayewal pa ruwiˈ. 	 neniu vin trompu iamaniere; cxar nepre antauxe okazos la apostateco, kaj la homo de peko malkasxigxos, la filo de pereo,


Y queriˈ chukaˈ ri kˈij y ri icˈ, ma junan ta ri quisakil, y ma junan ta chukaˈ ri quisakil riyeˈ riqˈui ri quisakil ri chˈumilaˈ. Chukaˈ jun chˈumil can cˈo rucojol rusakil riqˈui jun chic chˈumil. 	 Ekzistas unu gloro de la suno, kaj alia gloro de la luno, kaj alia gloro de la steloj; cxar unu stelo diferencas de alia stelo rilate al gloro.


Y jun bey chic, ri Jesús xubij cˈa chique: Riyin can xquitzolin wi cˈa, y tek riyix xquinicanoj, man cˈa xquiniwil ta. Xa can chupan cˈa ri imac xquixcom wi. Y ri achique lugar yibe wi riyin, riyix ma yixcowin ta yixapon, xchaˈ ri Jesús. 	 Jesuo do denove diris al ili:Mi foriras, kaj vi sercxos min, kaj vi mortos en via peko; kien mi iras, tien vi ne povas veni.


Y ri ixok riˈ rucusan cˈa tziek quek y morado. Ye rucusan chukaˈ nicˈaj chic cosas ri ye banon riqˈui kˈanapuek, riqˈui jabel tak abej y ri tak abej chukaˈ ri nibix perla chique, riche (rixin) chi ruwikon riˈ jabel. Y ri pa rukˈaˈ, rucˈuan cˈa jun vaso ri banon riqˈui kˈanapuek. Y ri vaso riˈ can nojnek el rupan riqˈui ri itzel ri ye rubanalon chuwech ri Dios, y riqˈui chukaˈ ri tzˈilolaj tak mac ri ye rubanalon quiqˈui achiˈaˈ. 	 Kaj la virino estis vestita per purpuro kaj skarlato, kaj ornamita per oro kaj altvaloraj sxtonoj kaj perloj, kaj havis en sia mano oran pokalon, plenan de abomenindajxoj kaj la malpurajxoj de sxia malcxasteco,


Riyoj can yoj elenak chic pe chupan ri camic, riche (rixin) chi xojkˈax chupan ri cˈaslen, ketaman chi queriˈ ruma can nikajoˈ chic kiˈ chikachˈalal kiˈ. Yacˈa ri ma nrajoˈ ta ri rachˈalal, can cˈa caminek na chupan ri rumac. 	 Ni scias, ke ni jam pasis el morto en vivon, cxar ni amas la fratojn. Kiu ne amas, tiu restas en morto.


Ri kachˈalal cˈa ri xqueˈapon chilaˈ iwuqˈui, can chi ye oxiˈ sibilaj ye utz. Ruma ri kachˈalal Tito can wachibil wi, y can yirutoˈ wi cˈa chubanic ri samaj chicojol riyix. Y ri ye caˈiˈ chic kachˈalal, riyeˈ can ye takon cˈa pe cuma ri iglesias y ruma ri quicˈaslen riyeˈ, ri Cristo can niyaˈox (nyaˈ) rukˈij rucˈojlen. 	 Se iu demandas pri Tito, li estas mia kunulo kaj mia kunlaboranto rilate al vi; se pri niaj fratoj, ili estas apostoloj de eklezioj, la gloro de Kristo.


Kachˈalal, tibanaˈ cˈa orar pa kawiˈ, ruma can nikanaˈ chi ri kánima utz rubanon chuwech ri Dios y can cˈo karaybel chi ya ta ri utz ri nikaben ronojel mul. 	 Pregxu por ni; cxar ni fidas, ke ni havas bonan konsciencon, dezirante en cxio honeste vivi.


Wachˈalal, riyix iwetaman chi ri ye rufamilia ri kachˈalal Estéfanas y riyaˈ, yeriˈ ri nabey xeniman ri Cristo chiriˈ pa ruwachˈulef Acaya, y riyeˈ can riqˈui cˈa ronojel cánima quichapon quitoˈic ri lokˈolaj tak kachˈalal. Ruma ya samaj riˈ ri xquichaˈ chi niquiben. 	 Mi petegas vin, fratoj (vi konas la domon de Stefanas, ke gxi estas la unuaajxo de la Ahxaja lando, kaj ke ili sin dedicxis al la servo de la sanktuloj),


Man cˈa tikachˈob ta chi ri Dios man ta rubanon ri nubij chupan ri ruchˈabel. Ruma ma quinojel ta ri ye riy rumam ri Israel ri can kitzij chi ye aj Israel chuwech ri Dios. 	 Sed la afero ne estas, kvazaux la vorto de Dio estus neniigxinta. CXar ne cxiuj estas Izrael, kiuj estas el Izrael;


Ri profeta Isaías, ri xkˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca, rutzˈiban cˈa ca ri xbix chare ri Jesucristo ruma ri Dios. Y quecˈareˈ ri xutzˈibaj ca riyaˈ: Xtintek cˈa ri nutakoˈn ri ninabeyej chawech, riche (rixin) chi nuchojmirisaj apo ri abey. 	 Kiel estas skribite en la profeto Jesaja: Jen Mi sendas Mian angxelon antaux via vizagxo, Kaj li preparos vian vojon;


Ruma can nraybej chi yinapon yan awuqˈui y cˈacˈariˈ xkojtzijon chi utz awuqˈui. 	 sed mi esperas vidi vin baldaux, kaj ni parolos vizagxon kontraux vizagxo. Paco al vi. Salutas vin la amikoj. Salutu laux nomo la amikojn.


Y ri caj xecˈol el achiˈel tibor el jun wuj. Y quinojel juyuˈ y ri ruwachˈulef ri yecˈo pa tak yaˈ xeˈel el ri acuchi (achique) yecˈo wi. 	 Kaj la cxielo formovigxis, kvazaux kunvolvata libro; kaj cxiu monto kaj cxiu insulo formovigxis de sia loko.


Y can iwetaman cˈa chi tek riyaˈ xrajoˈ chi xyaˈox (xyaˈ) ta ri bendición pa ruwiˈ ruma ri rutataˈ; xa xbix chare chi majun chic bendición riche (rixin) riyaˈ; y astapeˈ can xokˈ chucˈutuxic, pero majun ri xcowin ta ri xuben riche (rixin) chi xucˈul ta chic ri bendición riˈ. 	 CXar vi scias, ke ecx kiam li poste deziris heredi la benon, li estis rifuzita; cxar por pentado li trovis nenian lokon, kvankam kun larmoj li gxin sercxis.


Pero ketaman chi can majun winek ri nitzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac xaxu (xaxe wi) riqˈui chi nuben ri nubij ri ley riche (rixin) ri Moisés. Xa can rajawaxic chi nikanimaj ri Jesucristo riche (rixin) chi queriˈ yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. Rumariˈ tek ma xu (xe) ta wi ri ma ye israelitas ta ri ye nimayon ri Jesucristo, xa can queriˈ chukaˈ riyoj israelitas, kaniman ri Jesucristo riche (rixin) chi yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. Ma ya ta cˈa chi nikaben ri nubij chupan ri ley ri nibano chake chi yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. 	 sciante, ke pravigxas homo ne per faroj de la legxo, sed nur per fido al Jesuo Kristo, ni mem en Kristo Jesuo kredis, por ke ni pravigxu per fido al Kristo, kaj ne per faroj de la legxo; tial, ke per faroj de la legxo neniu karno pravigxos.


Yacˈa tek xka ka más ri kˈij, ri rudiscípulos ri Jesús xejel apo riqˈui y xquibij chare: Re waweˈ xa majun cˈo y xa xka ka kˈij. 	 Kaj kiam la horo jam estis malfrua, liaj discxiploj venis al li, kaj diris:La loko estas dezerta, kaj la horo estas jam malfrua;


Riyoj can nikacˈut wi cˈa kiˈ chi yoj rusamajel ri Dios, y yariˈ ri nibin chi can utz wi chi yojcˈul ri acuchi (achique) yojapon wi. Can nikˈalajin wi chi yoj rusamajel ri Dios ruma sibilaj kacochˈon kawech chupan ri rusamaj, kakˈaxan tijoj pokonal, kacochˈon tek cˈo qˈuiy rajawaxic chake, kacochˈon tek cˈo kˈaxon ri yepe chikij. 	 sed en cxio ni aprobigu nin, kiel servantoj de Dio, en multa pacienco, en suferoj, en afliktoj, en malfacilajxoj,


Y xubij cˈa chuwe: Yin cˈa riyin ri Alfa y ri Omega, ri yin rutiquiribel y ri ruqˈuisbel chare ronojel. Tatzˈibaj cˈa pa jun wuj ronojel ri natzˈet, y tatakaˈ el pa ruwachˈulef Asia chique ri wukuˈ iglesias ri yecˈo chiriˈ, chique ri aj Efeso, ri aj Esmirna, ri aj Pérgamo, ri aj Tiatira, ri aj Sardis, ri aj Filadelfia y chique ri aj Laodicea, xchaˈ chuwe. 	 dirantan:Kion vi vidas, tion skribu en libron kaj sendu al la sep eklezioj:al Efeso kaj al Smirna kaj al Pergamo kaj al Tiatira kaj al Sardes kaj al Filadelfia kaj al Laodikea.


Riche (rixin) chi ma nikayec ta royowal ri Ajaf. Riyix ma tinaˈ ta chi cˈo más iwuchukˈaˈ que chuwech Riyaˈ, xa tixibij iwiˈ chi niben queriˈ. 	 Aux cxu ni jxaluzigas la Sinjoron? cxu ni estas pli fortaj ol li?


Y riyit Timoteo, can tachajij cˈa ri tijonic ri yaˈon ca chawe. Ma queˈacˈul ta tzij ri xa ma riqˈui ta ri Dios ye petenak wi, ri xa majun utz nucˈom pe chawe. Ma queˈacˈul ta chukaˈ tzij ri xa itzel yechˈo chrij ri ruchˈabel ri Dios, tzij ri nibix chi nim etamabel quicˈamom pe, y xa ma kitzij ta chi queriˈ. 	 Ho Timoteo, gardu tion, kio estas komisiita al vi, deturnante vin for de la babiladoj kaj kontrauxparoloj de la falsenomata scio;


Ri Pedro cˈo cˈa pa cárcel, y chajin chi utz. Yacˈa ri kachˈalal ri yecˈo chiriˈ pa tinamit, can quichapon cˈa niquiben orar pa ruwiˈ ri Pedro. 	 Tial Petro estis gardata en la malliberejo; sed pregxo por li estis fervore farata de la eklezio al Dio.


Queriˈ xquiben riche (rixin) cˈa chi nibanatej ri can ya ri pan akˈaˈ riyit cˈo wi, y ri achˈobon pe ojer ca. 	 por fari cxion, kion Via mano kaj Via intenco antauxdifinis.


Y yecˈo cˈa sibilaj ye qˈuiy winek ri xeˈapon riqˈui y ye quicˈuan apo yawaˈiˈ. Chique ri yawaˈiˈ ri ye quicˈuan apo, yecˈo ri xa ma choj ta yebiyin ruma ye cojo, yecˈo moyiˈ, yecˈo memaˈ, yecˈo ri ma utz ta ri quikˈaˈ caken, y yecˈo nicˈaj chic ri jun wi chic ruwech chi yabil ri ntoc chique. Ri winek riˈ xequiyaˈ cˈa apo ri yawaˈiˈ chuwech ri Jesús, y Riyaˈ xerucˈachojsaj. 	 Kaj alvenis al li grandaj homamasoj, havante kun si homojn lamajn, blindajn, mutajn, kriplajn, kun multaj aliaj, kaj metis ilin apud liajn piedojn; kaj li sanigis ilin;


Riyin ma xipe ta chiquicanoxic winek ri choj quicˈaslen. Riyin xipe chiquicanoxic ri aj maquiˈ, ri rajawaxic chi nitzolin pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios, xchaˈ ri Jesús. 	 Mi venis, por alvoki ne justulojn, sed pekulojn al pento.


Can achiˈel nben riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol. Riyin ma xipe ta riche (rixin) chi ye ri winek yebano samaj pa nucuenta riyin. Riyin xipe riche (rixin) chi nben ri samaj ri nicˈatzin chi nben pa quicuenta ri winek, y can nyaˈ wiˈ pa camic riche (rixin) chi queriˈ ye qˈuiy ri yecolotej, xchaˈ ri Jesús. 	 same kiel la Filo de homo venis, ne por esti servata, sed por servi, kaj por doni sian vivon kiel elacxeton por multaj.


Rumariˈ riyoj can kaniman wi chi ri kacolotajic, xkacˈul ruma ri rutzil ri Ajaf Jesús, jun colotajic ri sipan chake riyoj, can queriˈ chukaˈ ri colotajic ri xquicˈul ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta, xchaˈ ri Pedro. 	 Sed ni kredas pri nia savo per la graco de la Sinjoro Jesuo tiel same, kiel ankaux ili.


Y riyix ixokiˈ, can utz wi chi niwik iwiˈ, pero ma riqˈui ta cosas ri ye banon riqˈui kˈanapuek, ni ma rajawaxic ta nicusaj tziek ri sibilaj jabel nitzuˈun, ni ma rajawaxic ta chi sibilaj ruchojmirisaxic ri rusmal tak iwiˈ niben. 	 Via ornamo estu ne la ekstera ornamo de harplektado kaj orportado, aux la surmetado de vestoj;


Wi can ya ri Dios ri xyaˈo pe ri Lokˈolaj Espíritu pa quiwiˈ ri winek riˈ, achiˈel xuben chukaˈ chake riyoj ri kaniman ri Ajaf Jesucristo, ¿achique ta cˈa nubanic riyin chi nkˈet ruwech ri rusamaj ri Dios? 	 Se do al ili Dio donis la saman donacon, kiel al ni, kiam ni ekkredis al la Sinjoro Jesuo Kristo, kia homo mi estis, ke mi povus kontrauxstari al Dio?


Yacˈa ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Ma rajawaxic ta chi yebe riche (rixin) chi niquicanoj quiway, xa tiyaˈ quiway riyix, xchaˈ chique. 	 Sed Jesuo diris al ili:Ili ne bezonas foriri; vi donu al ili mangxi.


Pa jun uxlanibel kˈij, ri Jesús y ri rudiscípulos yekˈax cˈa el pa jun ulef ri ticon trigo chuwech. Y ri discípulos cˈo cˈa ruwiˈ trigo yequichˈup el, yequibil pa quikˈaˈ. Y ya cˈa ri trigo niquitij ka. 	 Kaj en sabato li iris tra la grenkampoj, kaj liaj discxiploj desxiris la spikojn, kaj mangxis, frotante ilin en la manoj.


Y ri winek cˈa ri ma ye israelitas ta, riqˈui cˈa Riyaˈ xticoyobej wi ri quicolotajic. 	 Kaj al lia nomo esperos la nacioj.


Ri Jesús can xerubanalaˈ wi qˈuiy milagros chiquiwech ri winek. Pero ma riqˈui wi riˈ riyeˈ ma xquinimaj ta. 	 Sed kvankam li jam faris tiom da signoj antaux ili, tamen ili ne kredis al li;


Riyin ri Judas, yin jun rusamajel ri Jesucristo y yin rachˈalal chukaˈ ri Jacobo. Ntzˈibaj cˈa el re wuj reˈ chiwe riyix, ri yix siqˈuin (oyon) chic, y yix chˈajchˈojsan chic ruma ri Katataˈ Dios. Y can yix ruchajin chukaˈ, ruma xa jun chic ibanon riqˈui ri Jesucristo. 	 Judas, servisto de Jesuo Kristo kaj frato de Jakobo, al la alvokitoj, amataj en Dio, la Patro, kaj konservitaj por Jesuo Kristo:


Y cˈa nichˈo na cˈa ri Pedro, tek cˈo jun sutzˈ ri xka pe pa quiwiˈ y xerucuch. Y ri ye rudiscípulos xquixibij quiˈ tek xquinaˈ chi yecˈo chic chupan ri sutzˈ riˈ. 	 Kaj dum li tion diris, nubo venis kaj superombris ilin; kaj ili timis, kiam ili eniris en la nubon.


¿Nichˈob cami riyix chi ri chˈabel ri yojtajin chutzˈibaxic chiwe xa riche (rixin) chi nikatobej kiˈ chiwech? Ma que ta riˈ. Ruma can chuwech ri Dios chi riyin y ri ye wachibil queriˈ nikabij chiwe ruma xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo. Xa can riche (rixin) wi cˈa chi yixkatoˈ tek queriˈ nikabij chiwe iwonojel riyix ri sibilaj yixkajoˈ riche (rixin) chi can yixqˈuiy ta cˈa chupan ri icˈaslen riqˈui ri Dios. 	 Vi ankoraux nun cxiam pensas, ke ni nin senkulpigas antaux vi. Antaux Dio, ni parolas en Kristo. Sed cxio, amataj miaj, estas por via edifo.


Y ri soldados riche (rixin) ri aj kˈatbel tzij riˈ xquicˈuaj cˈa apo ri Jesús chupan ri palacio. Cˈacˈariˈ xequisiqˈuij (xecoyoj) cˈa quinojel ri nicˈaj chic soldados, ri ye cachibil. Y xbequimoloˈ quiˈ chrij ri Jesús. 	 Tiam la soldatoj de la provincestro, kondukinte Jesuon en la palacon, kolektis al li la tutan kohorton.


Y ri Júpiter ri qui‑dios ri winek riˈ, cˈo cˈa rachoch cˈa chuchiˈ el ri tinamit, y can cˈo cˈa jun sacerdote ri nisamej chrij. Ri sacerdote riˈ cˈa pa tak puertas cˈa xerucˈuaj wi ri wáquix ri ye wikon pe riqˈui cotzˈiˈj. Riyaˈ y ri winek nicajoˈ cˈa niquiyaˈ quikˈij ri Pablo y ri Bernabé, rumariˈ tek ye quicˈamalon pe ri wáquix riche (rixin) chi yequicamisaj. 	 Kaj la pastro de la Zeuxs, kiu estis antaux la urbo, alkondukis bovojn kaj girlandojn al la pordegoj, kaj volis oferi kun la homamasoj.


Pa rucaˈn kˈij ri winek ri xecˈojeˈ ca ri jucˈan chic ruchiˈ yaˈ ri acuchi (achique) xetzuk wi ruma ri Jesús, riyeˈ quetaman chi xa jun jucuˈ ri xcˈojeˈ chiriˈ y majun chic jun, y quetaman chi ri Jesús ma xoc ta el quiqˈui ri rudiscípulos tek xebe el ruma xa quiyon cˈa ri discípulos ri xebe, y ri Jesús xa xcˈojeˈ ca. 	 La sekvantan tagon, kiam la homamaso, kiu restis trans la maro, vidis, ke nenia sxipeto estas tie krom unu, kaj ke Jesuo ne eniris kun la discxiploj en la sxipon, sed la discxiploj solaj veturis


¿Ye rusamajel ri Cristo riyeˈ? Riyin chukaˈ queriˈ. Pero re wacami can yichˈo cˈa achiˈel xa yin chˈujernek y rumariˈ achiˈel xa chˈobon ma chˈobon ta ri yenbij, chi riyin más yisamej que chiquiwech riyeˈ. Riyin más yin chˈayon cuma ri winek que chiquiwech riyeˈ, ruma hasta ma noka ta chic chinucˈuˈx janipeˈ mul yin chˈayon. Riyin xiyaˈox (xyaˈ) pa cárcel más que chiquiwech riyeˈ. Riyin can qˈuiy cˈa chukaˈ mul yin aponak chuwech ri camic. 	 CXu ili estas servantoj al Kristo? (mi parolas kiel frenezulo) mi plie; en laboroj pli abunde, en malliberejoj pli abunde, en batoj supermezure, en mortigxoj ofte.


Y cˈacˈariˈ xubij chique: Riyix xoˈiyaˈ re Jesús pa nukˈaˈ, y nitzujuj (nisujuj) chi nusukˈ quinaˈoj ri winek. Pero can chiwech cˈa riyix xincˈutuj wi chare, y riyin ntzˈet chi can majun mac ye rubanalon ta ri achiˈel ri nibij riyix. 	 diris al ili:Vi alkondukis antaux min cxi tiun viron, kiel erarigantan la popolon; kaj jen ekzameninte lin antaux vi, mi trovis nenian kulpon en cxi tiu viro rilate tion, pri kio vi lin akuzas;


Y ri Andrés xucˈuaj cˈa ri Simón cˈa riqˈui ri Jesús. Y tek ri Jesús xutzˈet, xubij cˈa chare: Yit cˈa riyit ri Simón ri rucˈajol ri Jonás. Wacami xtabiniˈaj Cefas, xchaˈ chare. Ri Cefas ntel chi tzij Pedro. 	 Li kondukis lin al Jesuo. Jesuo lin rigardis, kaj diris:Vi estas Simon, filo de Jona; vi estos nomata Kefas (tio estas, Petro).


Y tek banatajnek chic cˈa ronojel riˈ, ri Jesús ye rachibilan ri rudiscípulos xbe pa Judea, y chiriˈ xebecˈojeˈ wi. Y xeˈapon cˈa winek chiriˈ riche (rixin) chi yeban el bautizar. 	 Post tio venis Jesuo kun siaj discxiploj en la landon Judujo, kaj restis tie kun ili kaj baptadis.


Y can quinojel cˈa ri winek quixibin quiˈ. Y qˈuiy cˈa milagros ri yebanalox cuma ri apóstoles; y ri milagros ri yequibanalaˈ riyeˈ, can ye retal chi can kitzij chi ye rusamajel ri Dios. 	 Kaj cxiu animo havis timon, kaj multaj mirakloj kaj signoj farigxis per la apostoloj.


¿La ma noka ta cami chiˈicˈuˈx chi xinbij ronojel reˈ chiwe tek xicˈojeˈ iwuqˈui? 	 CXu vi ne memoras, ke mi diris tion al vi, dum mi estis kun vi?


Y can queriˈ chukaˈ ri Pablo y ri Bernabé, xecˈojeˈ ca ri chiriˈ pan Antioquía. Ye cachibilan cˈa nicˈaj chic, xequitijoj ri kachˈalal chupan ri ruchˈabel ri Ajaf, y xquitzijoj chukaˈ ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic chique ri winek. Can ye qˈuiy wi cˈa ri xebano ri samaj. 	 Sed Pauxlo kaj Barnabas restis en Antiohxia, instruante kaj predikante, kun multaj aliaj, la vorton de la Sinjoro.


yariˈ ri banayon chuwe chi xinoc rusamajel ri Jesucristo, riche (rixin) chi ntzijoj chique ri winek ri ma ye israelitas ta ri lokˈolaj ruchˈabel ri Dios ri niyaˈo colotajic. Y queriˈ riyeˈ niquijech ri quicˈaslen chare ri Dios ruma ri nusamaj riyin. Riyeˈ can yeka wi chuwech ri Dios, ruma ri Lokˈolaj Espíritu nuchˈajchˈojsaj ri quicˈaslen. 	 ke mi estu servanto de Kristo Jesuo al la nacianoj, solenanta la evangelion de Dio, por ke la oferado de la nacianoj farigxu akceptebla, sanktigite de la Sankta Spirito.


Yecˈa ri wuˈoˈ chic kˈopojiˈ ri can cˈo wi quinaˈoj, xquibij cˈa: Ri utz chi niben riyix wacami jix jilokˈoˈ ri aceite quiqˈui ri yecˈayin, ruma wi riyoj nikayaˈ ri kaceite chiwe, ma xkojruben ta riyoj, y queriˈ chukaˈ riyix, xechaˈ. 	 Sed la prudentaj respondis, dirante:Eble ne estos suficxe por ni kaj vi; iru prefere al la vendistoj, kaj acxetu por vi mem.


Riyeˈ xbequibij cˈa chare: Táta, riyoj xnatej chake chi tek ri Jesús can cˈa qˈues na, xubij cˈa chi xticˈastej pe ri pa rox kˈij. Can queriˈ wi cˈa rubin ca ri kˈolojel riˈ. 	 dirante:Sinjoro, ni ekrememoras, ke tiu trompanto diris, dum li ankoraux vivis:Post tri tagoj mi relevigxos.


Y tek ri Pablo xoc apo, ri winek israelitas ri ye petenak pa Jerusalem xquisutij quiˈ chrij, y niquitzujuj (niquisujuj) cˈa apo riqˈui qˈuiy y nimaˈk tak mac. Pero ma xecowin ta xquiyaˈ pa sakil wi can kitzij chi ye rubanalon ri mac riˈ, tek xcˈutux chique. 	 Kaj kiam li alestis, la Judoj, kiuj malsupreniris de Jerusalem, staris cxirkauxe, akuzante lin pri multaj kaj gravaj kulpoj, kiujn ili ne povis pruvi;


Tek xoc cˈa pe ri akˈaˈ, ri discípulos ri ye benak pa jucuˈ, pa runicˈajal chic cˈa ri choy yecˈo wi. Y ri Jesús ruyonil cˈa cˈo na ca pa ruwiˈ ri ulef ruma xa ma benak ta quiqˈui. 	 Kaj kiam vesperigxis, la sxipeto estis meze de la maro, kaj li sola sur la tero.


Yacˈa ri Jesús xubij chare: Tzˈibatal ca chupan ri ruchˈabel ri Dios, chi ma xu (xe) ta wi riqˈui caxlan wey nicˈaseˈ wi ri winek, xa can nicˈaseˈ chukaˈ riqˈui ronojel ri ruchˈabel ri Dios. 	 Kaj Jesuo respondis al li:Estas skribite:Ne per la pano sole vivos homo.


Y riyix achiˈaˈ can rucˈamon wi cˈa chi yeˈiwajoˈ ri iwixjaylal, achiˈel ri Cristo xojrajoˈ riyoj ri nibix iglesia chake y ma xupokonaj ta xuyaˈ riˈ pa camic kuma riyoj. 	 Edzoj, amu viajn edzinojn, kiel Kristo amis la eklezion kaj pro gxi sin donis,


Y re wacami, can yacˈareˈ yitzolin riqˈui ri yin takayon pe. ¿Achique cˈa ruma tek majun chic chiwe riyix nudiscípulos ri nicˈutun ta pe chuwe: Acuchi (achique) cˈa yabe wi? 	 Sed nun mi foriras al Tiu, kiu min sendis; kaj neniu el vi demandas min:Kien vi iras?


Riyix xa caˈiˈ cˈa ipalej. Xa can jabel cˈa rubixic rubanon ca ri Isaías chiwij. Ruma ri Isaías rutzˈiban cˈa ca ri xbix chare ruma ri Dios y quecˈareˈ ri nubij: 	 Ho hipokrituloj, bone profetis Jesaja pri vi, dirante:


Y queriˈ cˈa nbij chiwe ruma riyix can man cˈa xquinitzˈet ta chic. Y xquinitzˈet chic cˈa jun bey, cˈa ya tek xtibij chuwe: ¡Matiox chi petenak re jun achi reˈ! ¡Riyaˈ banon pe bendecir ruma ri Ajaf Dios! ¡Y can pa rubiˈ ri Ajaf Dios petenak wi! xquixchaˈ chuwe, xchaˈ ri Jesús. 	 CXar mi diras al vi:De nun vi ne vidos min, gxis vi diros:Estu benata tiu, kiu venas en la nomo de la Eternulo.


Y riyeˈ can ma xquitzijoj ta cˈa ri achique xquitzˈet, pero niquicˈutulaˈ cˈa chiquiwech chi achique ri xrajoˈ xubij ri Jesús riqˈui ri chˈabel tek xubij chi xticˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ. 	 Kaj ili konservis la diron, demandante inter si, kion signifas la relevigxo el la mortintoj.


Riyeˈ xquicˈutuj cˈa jun nimalaj utzil chare ri Festo chi tutakaˈ rucˈamaric ri Pablo, ruma xa can quichˈobon chic cˈa chi tek xticˈamer pe pa Jerusalem, nicoyobej pa bey riche (rixin) chi niquicamisaj. 	 petante de li favoron kontraux Pauxlo, ke li venigu lin al Jerusalem; cxar ili arangxis embuskon, por mortigi lin sur la vojo.


Yacˈa ri principaliˈ tak sacerdotes y ri ye cachibil ri pa moc (comon) yekˈato tzij chkacojol, yeriˈ ri xebano chi xcamisex chuwech cruz. 	 kaj kiel la cxefpastroj kaj niaj regantoj transdonis lin por kondamno al morto, kaj lin krucumis.


Tiyaˈ rutzil ruwech ri kachˈalal María. Riyaˈ sibilaj nisamej chicojol. 	 Salutu Marian, kiu multe laboris por vi.


Ye qˈuiy chique riyeˈ ri xquibij chrij ri Jesús: Xa chˈujernek laˈ. Xa itzel espíritu ri cˈo riqˈui, y riyix, ¿achique ruma ninimaj ka ri nubij? xechaˈ. 	 Kaj multaj el ili diris:Li havas demonon kaj estas freneza; kial vi lin auxskultas?


Riyin ma nwetzelaj ta ri rutzil ránima ri Dios chi xutek pe ri Cristo riche (rixin) chi xcom kuma. Ruma xa ta riqˈui chi nikaben ri nubij ri ley tek majun kamac yojtzˈetetej ruma ri Dios, ri Cristo man ta cˈa jun xcˈatzin wi chi xcom. 	 Mi ne vanigas la gracon de Dio; cxar se per la legxo venas justeco, Kristo ja vane mortis.


Y cˈo cˈa jun achi chiquicojol, ri José rubiˈ. Riyaˈ jun chique ri ye riy rumam ca ri Leví, y alaxnek pa Chipre. Pero ri apóstoles xquiyaˈ chic cˈa jun rubiˈ. Rumariˈ tek xubiniˈaj Bernabé. Y yareˈ ri jun chic rubiˈ ri José ri xquiyaˈ, ruma riyaˈ can nucukubaˈ wi quicˈuˈx quinojel. 	 Kaj Jozef, kiu de la apostoloj estis alnomita Barnabas (tio estas, Filo de Konsolo), Levido, Kiprano laux sia naskigxo,


Y ruma cˈa ri ma wetaman ta achique nbij el chare ri wajaf ri César, yacˈareˈ nupaban chiwech re wacami, y chawech cˈa chukaˈ riyit rey Agripa, riche (rixin) chi queriˈ tacˈutuj cˈa chare ri rumac ye rubanon, riche (rixin) chi ya rumac riˈ ri xtintzˈibaj el chare ri César. 	 Sed pri li mi havas nenion precizan por skribi al mia sinjoro. Tial mi elkondukis lin antaux vin cxiujn, kaj precipe antaux vin, regxo Agripo, por ke post ekzameno mi havu ion por skribi.


Y xabacuchi (xabachique) xapon wi, ri pa nimaˈk tak tinamit, pa tak aldeas y ri pa tak juyuˈ chukaˈ, ri winek xequiyalaˈ ri yawaˈiˈ pa tak bey ri nikˈax wi Riyaˈ. Can niquicˈutuj cˈa utzil chare ri Jesús chi tuyaˈ kˈij chique chi astapeˈ xaxu (xaxe) ta wi ri ruchiˈ rutziak ri niquichop riche (rixin) chi yecˈachoj y can queriˈ wi cˈa xbanatej. Can quinojel cˈa ri xechapo ruchiˈ rutziak ri Jesús, xecˈachoj chare ri quiyabil. 	 Kaj kien ajn li eniris, en vilagxojn aux en urbojn aux sur la kamparon, ili demetis la malsanulojn sur la placoj, kaj petegis lin, ke ili tusxu nur la randon de lia vesto; kaj cxiuj, kiuj tusxis, resanigxis.


Pero riyin nbij cˈa chiwe chi ri Elías riˈ xpe yan. Y sibilaj qˈuiy pokon ri xquiben el chare. Can achique ri xcajoˈ xquiben el chare, can queriˈ wi xquiben. Can achiˈel ri ye tzˈibatajnek ca chrij, xchaˈ ri Jesús chique. 	 Sed mi diras al vi, ke Elija jam venis, kaj oni faris al li cxion, kion ili volis, kiel estas skribite pri li.


Can lokˈolaj cˈa ri quicˈaslen y jabel chukaˈ ruwaquikˈij ri janipeˈ xquecˈastej chupan ri nabey cˈastajbel; ruma ma xticowin ta ri rucaˈn camic chiquij. Riyeˈ can xqueˈoc cˈa sacerdotes riche (rixin) ri Dios y riche (rixin) ri Cristo. Y junan cˈa xquekˈato tzij riqˈui ri Cristo chupan ri jun mil junaˈ. 	 Felicxa kaj sankta estas la partoprenanto en la unua relevigxo; super tiuj la dua morto havas nenian auxtoritaton; sed ili estos pastroj de Dio kaj de Kristo, kaj regxos kun li mil jarojn.


¿Y achique cˈa nibij riyix wacami chi nikaben chare? xchaˈ. Y ri nicˈaj chic ri quimolon quiˈ chiriˈ xquibij cˈa: Rucˈamon cˈa chi nicamisex, xechaˈ. 	 kion vi opinias? Ili respondis kaj diris:Li estas kondamninda al morto.


Yacˈariˈ tek ri Pablo xbeka pe y xjupeˈ chrij ri ruchˈacul ri ti cˈajol riˈ, y xukˈetej. Y xubij cˈa chique ri kachˈalal: Ma tixibij ta iwiˈ. Re ti cˈajol reˈ xa xcˈastej pe. 	 Kaj Pauxlo malsupreniris, kaj falis sur lin, kaj cxirkauxpreninte lin, diris:Ne maltrankviligxu; cxar lia vivo estas en li.


Cˈacˈariˈ xquitzolin chic quiqˈui ri israelitas y xtinben chi xtitzolin chic pe ri rukˈatbel tzij ri David, ri xa yojtajnek chic achiˈel jun jay ri xa tzaknek chic y xtinchojmirisaj chic jun bey, y xtinben cˈa chare chi xtibeyacatej chic pe jun bey ri kˈatbel tzij riˈ. 	 Post tio Mi revenos, Kaj Mi restarigos la falintan tabernaklon de David, Mi restarigos la detruitajxojn, Kaj Mi rekonstruos gxin;


Can xtiwetamaj wi quiwech, achiˈel tek niwetamaj ruwech juwiˈ cheˈ, xaxu (xaxe) wi riqˈui nitzˈet rubanic ri ruwech ri nuyaˈ. Tek niwachin jun kˈayis ri cˈo qˈuiy ruqˈuixal, ma xtuyaˈ ta uva o higo. 	 Per iliaj fruktoj vi konos ilin. CXu el dornarbetoj oni kolektas vinberojn, aux el kardoj figojn?


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij: Tek xtipe ri rajaf ri ulef ri ticon ruwech riqˈui uva, ¿achique cami xtuben chique ri achiˈaˈ kajoy tak ulef, nichˈob riyix? xchaˈ ri Jesús. 	 Kiam do venos la sinjoro de la vinberejo, kion li faros al tiuj kultivistoj?


Ri discípulos xquicˈaxaj na cˈa chi can ya wi ri Jesús, cˈacˈariˈ xcukeˈ ka quicˈuˈx y riqˈui quicoten xquicˈul apo ri Jesús chupan ri jucuˈ. Y can yacˈariˈ tek xeˈapon chuchiˈ yaˈ, ri lugar ri cˈo chi yeˈapon wi. 	 Tiam ili volonte ricevis lin en la sxipon, kaj tuj la sxipo albordigxis tien, kien ili veturis.


Riyix ri can nkˈalajsan wi pe ri chˈabel chiwech, can yix chˈajchˈoj chic cˈa ruma ri chˈabel riˈ. 	 Jam vi estas puraj pro la vorto, kiun mi parolis al vi.


Y xabachique cˈa winek ri niyokˈon chuwij riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can cˈa nicuyutej na rumac. Yacˈa ri niyokˈon chrij ri Lokˈolaj Espíritu, can man cˈa xticuyutej ta rumac re wacami, ni ri chkawech apo. 	 Kaj al iu, kiu parolos vorton kontraux la Filo de homo, tio estos pardonita; sed al iu, kiu parolos kontraux la Sankta Spirito, tio ne estos pardonita en cxi tiu mondo, nek en la venonta.


Man cˈa rucˈamon ta chic chi nabij acˈajol chuwe. Xa más utz tabanaˈ chuwe chi yinoc jun amozo, xchaˈ ka pa ránima. 	 mi jam ne meritas esti nomata via filo; faru min kiel unu el viaj dungitoj.


Y riyin xtintek el ri kachˈalal Artemas awuqˈui o ri kachˈalal Tíquico. Y tek xtapon awuqˈui jun chique riyeˈ, chanin yape pa tinamit Nicópolis. Ruma nchˈobon chi yibecˈojeˈ chiriˈ pa rukˈijul ri job. 	 Kiam mi sendos al vi Artemason aux Tihxikon, rapidu veni al mi al Nikopolis; cxar mi decidis travintri tie.


Y xpe ri Jesús xucˈutuj cˈa chare: ¿Achique abiˈ? Y riyaˈ xubij pe: Yoj qˈuiy ri nubiˈ, ruma ma nuyon ta riyin, xa can ye qˈuiy chukaˈ ri wachibil yecˈo, xchaˈ. 	 Kaj li demandis lin:Kia estas via nomo? Kaj li respondis, dirante:Mia nomo estas Legio, cxar ni estas multaj.


Yacˈa chuwech ri Dios yoj cˈa riyoj ri banon ri kitzij circuncisión chake, ruma cˈo chic ri Lokˈolaj Espíritu pa tak kánima ri yojtoˈo riche (rixin) chi nikayaˈ rukˈij ri Dios. Y riqˈui quicoten nikabij chi xkanimaj yan ri Jesucristo y ma rajawaxic ta chi niban ri circuncisión chake riche (rixin) chi yojcolotej. 	 cxar ni estas la cirkumciduloj, kiuj per la Spirito de Dio adoras, kaj nin gratulas pri Kristo Jesuo, kaj ne havas fidon al la karno;


Y yacˈariˈ tek xjach quitziak sek chiquijujunal riche (rixin) chi niquicusaj, y xbix chukaˈ chique chi cˈa ticoyobej na jubaˈ chic, ruma cˈa yecˈo na cachibil pa rusamaj ri Cristo, y cachˈalal quiˈ quiqˈui pa rubiˈ ri Dios, ri cˈa ma jane quecamisex ta cuma ri winek, can achiˈel ri xquicˈulwachij el riyeˈ. 	 Kaj estis donita al cxiu el ili blanka robo; kaj estis dirite al ili, ke ili atendu ankoraux kelkan tempon, gxis ankaux iliaj kunservistoj kaj iliaj fratoj, mortigotaj kiel ili mem, plensumigxos.


Wachˈalal, riyoj can yoj aj cˈas wi, pero ma riqˈui ta ri itzel tak raybel ri nurayij ri kachˈacul chi ya ta riˈ ri nikaben. Ma que ta riˈ. 	 Tial do, fratoj, ni estas sxuldantoj, ne al la karno, por vivi laux la karno;


Pero chiˈijujunal quixcanaj achiˈel xuyaˈ ri Dios chiwe. Y chiˈijujunal quixcanaj achiˈel ri ibanon tek ma jane quixsiqˈuix (quixoyox) ruma ri Dios. Yacˈareˈ nchilabej chique quinojel ri iglesias ri yecˈo xabachique lugar. 	 Sed kiel la Sinjoro disdonis al cxiu, kiel Dio cxiun vokis, tiel li iru. Kaj tiel mi ordonas en cxiuj eklezioj.


Ruma quecˈareˈ rubin ri Ajaf Dios chake: Yit nuyaˈon cˈa riche (rixin) sakil quiche (quixin) ri winek ri ma ye israelitas ta. Y awuma riyit xtiquil ta ri colotajic ri winek ri yecˈo pa ronojel re ruwachˈulef. 	 CXar tiel ordonis al ni la Sinjoro: Mi vin metis kiel lumon por la nacioj, Por ke vi estu por savo gxis la plej malproksima parto de la tero.


Y queriˈ chukaˈ riyoj ri yojcˈo waweˈ chuwech re ruwachˈulef, ma junan ta kachˈacul quiqˈui ri yecˈo chilaˈ chicaj. Ruma ri rukˈij ri kachˈacul riyoj ma junan ta rukˈij riqˈui ri yecˈo chilaˈ chicaj. 	 Ekzistas ankaux korpoj cxielaj kaj korpoj teraj; sed la gloro de la cxielaj estas unu, kaj la gloro de la teraj estas alia.


Y can queriˈ wi xquiben ri soldados. Ri chiriˈ riqˈui apo ri cruz ri bajin wi ri Jesús, cˈo cˈa apo ri María ri ruteˈ, y chukaˈ ri ruchˈititeˈ, María ri rixjayil ri achi ri Cleofas rubiˈ y cˈo chukaˈ apo ri María Magdalena. 	 Sed apud la kruco de Jesuo staris lia patrino, kaj la fratino de lia patrino, Maria, la edzino de Klopas, kaj Maria Magdalena.


Y chiquicojol ri winek ri quimolon quiˈ ri chiriˈ, cˈo cˈa jun ixok ri cˈo chic wakxaklajuj junaˈ ruchapon pe yabil. Ri ixok cˈa riˈ luculic rij, y can ma nicowin ta nipaˈeˈ choj. Ri ixok riˈ rucˈulwachin cˈa queriˈ ruma jun itzel espíritu. 	 Kaj jen virino, kiu dum dek ok jaroj havis spiriton de malforteco; kaj sxi estis kunkurbita kaj neniel povis levigxi.


Rumariˈ tek ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij xeyacatej cˈa chrij ri Jesús, y niquichˈobolaˈ cˈa chi achique ta rubanic niquiben riche (rixin) chi niquicamisaj; ruma ri Jesús cˈo milagros yerubanalaˈ chupan ri uxlanibel kˈij. 	 Kaj la Judoj persekutis Jesuon pro tio, ke li tion faris en sabato.


Ruma wi riyix xa nitzujuj (nisujuj) iwiˈ chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij, nikˈalajin chi xa ma utz ta ri yixtajin chubanic. ¿La ma utz ta cami chi riyix nicochˈ tek cˈo jun pokon niban chiwe? ¿La ma utz ta cami chi riyix nicuy tek cˈo ri nelekˈex ca chiwe, que chuwech nichop oyowal chrij? 	 Certe jam estas cxe vi granda domagxo, ke vi faras procesojn unu kontraux alia. Kial vi ne prefere suferas maljustecon? kial vi ne prefere suferas rabadon?


Y xapon cˈa chukaˈ jun ixok malcaˈn ri can nikˈalajin chi ma beyon ta y xuyaˈ cˈa ca caˈiˈ tak puek ri ma rubanon ta ni jun centavo. 	 Kaj venis unu malricxa vidvino, kaj enjxetis du leptojn, kiuj faras kodranton.


Yacˈa ri ixokiˈ ri coyoben chic alanen, y ri ixokiˈ ri xa cˈa yetzˈuman na ri tak cal, juyiˈ cˈa oc quiwech tek xtapon ri kˈij riˈ. Ruma chi chupan ri kˈij riˈ can xtikˈax ruwiˈ ri tijoj pokonal ri xtipe pa ruwiˈ re ruwachˈulef, y can xtika wi cˈa ri royowal ri Dios pa ruwiˈ re tinamit reˈ. 	 Ve al la gravedulinoj kaj al la sucxigantinoj en tiuj tagoj! cxar estos granda manko sur la tero, kaj kolero kontraux cxi tiu popolo.


Ruma yareˈ ri utz y ya chukaˈ reˈ ri nika chuwech ri Dios ri Kacolonel chi nikaben. 	 Tio estas bona kaj akceptebla antaux Dio, nia Savanto,


Chupan ri iley, tzˈibatajnek cˈa chi tek yecˈo ye caˈiˈ winek ri junan niquibij, can kitzij wi ri niquibij. 	 Estas ja skribite en via legxo, ke la atesto de du homoj estas vera.


Y ruma icˈulun chic ri Ajaf Jesucristo, rumariˈ nicˈatzin chi ticˈuaj jun cˈaslen utz achiˈel ri rucˈamon chi nicˈuaj ruma xa can jun chic ibanon riqˈui Riyaˈ. 	 Kiel do vi ricevis Kriston Jesuon, la Sinjoron, tiel vi iradu en li,


Rumacˈariˈ, achique ri cˈo racˈaxabel, can tracˈaxaj cˈa ri nubij ri Lokˈolaj Espíritu chique ri iglesias. Ruma achique cˈa ri xtichˈacon, can xtinyaˈ cˈa kˈij chare chi nutij ri maná ri yacon ca. Y chukaˈ xtinjech cˈa jun ti abej sek chare, ri acuchi (achique) tzˈibatal el jun cˈacˈacˈ biˈaj. Y re cˈacˈacˈ biˈaj reˈ, xaxu (xaxe wi) cˈa ri nicˈulu riche (rixin) ri netaman. 	 Kiu havas orelon, tiu auxskultu, kion la Spirito diras al la eklezioj. Al la venkanto mi donos el la kasxita manao, kaj mi donos al li blankan sxtoneton, kaj sur la sxtoneto novan nomon skribitan, kiun konas neniu krom la ricevanto.


Rumariˈ riyin nbij, wi xa ta riqˈui chi yinelesex el riyin riqˈui ri Cristo y nika rucˈayewal pa nuwiˈ y wi ta riqˈui riˈ yecolotej ri nicˈaj chic wech aj Israel, riyin can nyaˈ kˈij chi que ta riˈ niban chuwe. 	 CXar mi volus, ke mi estu anatemita for de Kristo por miaj fratoj, miaj parencoj laux la karno;


Yacˈa riyin xinbij chique chi ri kaley riyoj romanos ma nuyaˈ ta kˈij chi choj ta natek pa camic jun winek. Ri kaley riyoj nubij cˈa chi ri chapon chˈaˈoj chrij, niyaˈox (nyaˈ) na kˈij chare riche (rixin) chi nichˈo na quiqˈui ri ye chapayon chˈaˈoj chrij riche (rixin) chi nutoˈ riˈ chiquiwech. 	 Al ili mi respondis, ke cxe la Romanoj ne estas moro transdoni iun al morto, antaux ol la akuzito havos la akuzantojn vizagxon kontraux vizagxo, kaj ricevos permeson defendi sin pri la akuzo.


Y yacˈariˈ tek ri rachoch ri Dios chilaˈ chicaj, xjakatej ri ruchiˈ. Y can nikˈalajin cˈa pe ri cáxa ri riche (rixin) ri rutrato ri Dios. Y xepe cˈa coyopaˈ, chˈabel, coklajay, jun nimalaj silonel, y nimaˈk tak sakboch. 	 Kaj malfermigxis la encxiela templo de Dio, kaj vidigxis en Lia templo la kesto de Lia interligo; kaj farigxis fulmoj kaj vocxoj kaj tondroj kaj tertremo kaj granda hajlo.


Nabey cˈa xquicˈuaj ri Jesús cˈa chuwech ri Anás, ruma ri Anás riˈ rujinan ri Caifás. Y ri junaˈ riˈ ya cˈa ri Caifás ri nimalaj sacerdote. 	 kaj kondukis lin unue al Anas; cxar cxi tiu estis bopatro de Kajafas, kiu estis cxefpastro en tiu jaro.


Y pa caˈiˈ cˈa xel wi ri jun molojriˈil riˈ. Y xquichop oyowal chiquiwech. Can xquichop cˈa quiˈ riqˈui chˈabel. Rumariˈ ri achi achiˈel jun coronel xerusiqˈuij (xeroyoj) cˈa ri soldados riche (rixin) chi xbequelesaj pe ri Pablo y xquicˈuaj apo cˈa chupan ri cuartel, ruma xuchˈob chi ri winek riˈ niquimuch (niquicˈajij) ri Pablo. 	 Kaj kiam farigxis granda malpaco, la cxefkapitano, timante, ke Pauxlo estos dissxirita de ili, ordonis al la soldataro malsupreniri kaj forkapti lin perforte el la mezo de ili, kaj konduki lin en la fortikajxon.


chique ri apóstoles, y ri puek riˈ nijach cˈa chiquiwech ri nicˈatzin quitoˈic. 	 kaj metis gxin antaux la piedoj de la apostoloj; kaj estis disdonate al cxiu laux cxies aparta bezono.


Kachˈalal, riyoj ketaman chi ri Dios can yixrajoˈ wi, y ketaman chukaˈ chi ri Dios can yix ruchaˈon chic. 	 sciante, fratoj, amataj de Dio, vian elekton,


Ri ánima ri ye tzˈapin, ri ma xquinimaj ta el rutzij ri Dios ojer ca, ri xecˈojeˈ pa rutiempo ri Noé, tek xban ri nimalaj barco, ri Dios sibilaj qˈuiy tiempo xuyaˈ chique riche (rixin) chi xeroyobej. Pero ma xtzolin ta pe quicˈuˈx. Y ri xeˈoc chupan ri barco, ye ri winek ri xeniman y xa ma ye qˈuiy ta, xa can xu (xe) wi ri ye wakxakiˈ ri xecolotej. Ri Dios yaˈ cˈa ri xucusaj riche (rixin) chi xecolotej ri winek riˈ ruma ri barco xliˈeˈ pa ruwiˈ yaˈ. 	 kiuj iam malobeis, kiam la longedauxra pacienco de Dio atendis en la tagoj de Noa dum la pretigado de la arkeo, en kiu malmultaj, tio estas ok personoj, elsavigxis tra akvo;


Y can yacˈariˈ tek xintzˈet jun ángel ri cˈo sibilaj ruchukˈaˈ, y nurek ruchiˈ chubixic: ¿La cˈo ta cami jun ri can rucˈamon (takal chrij) chi nrelesaj ri wukuˈ sellos ri achoj riqˈui kˈolin wi ri wuj y nujek? xchaˈ. 	 Kaj mi vidis fortan angxelon, proklamantan per granda vocxo:Kiu estas inda malfermi la libron kaj rompi gxiajn sigelojn?


Re tzij reˈ jun cˈambel naˈoj. Ruma re caˈiˈ ixokiˈ reˈ, ruqˈuexewach ri caˈiˈ tratos ri xuben ri Dios quiqˈui ri winek. Ruma ri Agar ri raj icˈ ri Abraham, ruqˈuexewach ri jun trato ri xban acuchi (achique) cˈo wi ri nimalaj juyuˈ Sinaí, ruma quinojel cˈa ri yeˈoc chupan ri trato riˈ, xa yeximeˈ chuxeˈ rutzij ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 CXi tio enhavas alegorion; cxar la du virinoj estas du interligoj, unu el la monto Sinaj, por sklaveco naskante, kiu estas Hagar.


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Pero wi Riyaˈ xa choj jun ralcˈual ca ri rey David, ¿achique cˈa ruma tek ri rey David xubij Wajaf chare ri Cristo? Ruma xa can xkˈalajsex chare ruma ri Lokˈolaj Espíritu; y rumariˈ tek xubij cˈa: 	 Li diris al ili:Kial do David, en la Spirito, lin nomas Sinjoro, dirante:


Ruma ri pobres xa can yecˈo wi iwuqˈui y xabachique kˈij utz niben utzil chique. Yacˈa riyin ma ronojel ta tiempo xquicˈojeˈ iwuqˈui, xchaˈ ri Jesús. 	 CXar la malricxulojn vi cxiam havas kun vi, sed min vi ne cxiam havas.


Y xeˈapon chic cˈa pa tinamit Jerusalem. Y ri Jesús xoc cˈa pa rachoch ri Dios. Yacˈa tek Riyaˈ cˈo chic chiriˈ, xerokotaj cˈa pe ri yetajin yecˈayin y ri yelokˈonaj chiriˈ. Y ri aj qˈuexoy tak puek, xerutecmayilaˈ ca ri quimesas. Y queriˈ chukaˈ xuben ca chique ri quichˈacat ri yecˈayin palomax. 	 Kaj ili venis en Jerusalemon; kaj enirinte en la templon, li komencis elpeli la vendantojn kaj la acxetantojn en la templo, kaj renversis la tablojn de la monsxangxistoj kaj la segxojn de la vendantoj de kolomboj;


Y ri discípulos xquimestaj cˈa xquicˈuaj quiway, y chiriˈ pa jucuˈ xaxu (xaxe wi) cˈa jun caxlan wey cˈo ca. 	 Kaj ili forgesis preni panojn; kaj nur unu panon ili havis kun si en la sxipeto.


Pero rajawaxic chi can cukul rucˈuˈx riqˈui ri Dios tek nucˈutuj, y ma riqˈui ta cˈa caˈiˈ rucˈuˈx. Ruma wi xa riqˈui caˈiˈ rucˈuˈx tek nucˈutuj, xa nuben cˈa achiˈel nuben ri ruwiˈ ri mar pa rukˈaˈ ri cakˈikˈ, nibe quelaˈ y nibe quelaˈ. 	 Sed li petu en fido, neniel dubante; cxar la dubanto similas ondon de la maro, ventopelatan kaj skuatan.


Ri kˈopoj riˈ, ruma xracˈaxaj chi ya ri Pedro ri nisiqˈuin (noyon) apo pa puerta, sibilaj xquicot. Xa yacˈa chi ma xujek ta ca ri puerta chuwech ri Pedro, y junanin (anibel) xbe pa jay chubixic chi ri Pedro yariˈ ri nisiqˈuin (noyon) apo ri pa puerta. 	 kaj rekonante la vocxon de Petro, sxi pro gxojo ne malfermis la pordegon, sed enkuris, kaj diris, ke Petro staras antaux la pordego.


Ri Jesús xerusiqˈuij (xeroyoj) cˈa ri cablajuj rudiscípulos, y xuyaˈ uchukˈaˈ chique y xuyaˈ kˈatbel tzij pa quikˈaˈ riche (rixin) chi yecowin yequelesaj quinojel quiwech itzel tak espíritu, y riche (rixin) chukaˈ yequicˈachojsaj yawaˈiˈ. 	 Kaj li kunvokis la dek du, kaj donis al ili potencon kaj auxtoritaton super cxiuj demonoj, kaj por forigi malsanojn.


Ruma wi can yitcˈo pa jun sakil, y wi can majun cˈa retal ri kˈekuˈm awuqˈui, can yacowin wi cˈa yatzuˈun jabel achiˈel tek tzijon jun kˈakˈ riche (rixin) sakil. 	 Tial, se via tuta korpo estas luma, havante nenian malluman parton, gxi estos tute lumplena, kiel kiam la lampo lumas al vi per sia brilo.


Tek ntzˈeton y wacˈaxan chic ka ronojel riˈ, yacˈariˈ tek riyin ri Juan xintzˈet chukaˈ sibilaj ye qˈuiy chi winek ri ma junan ta ruwachˈulef yepe wi, ma junan ta ri ye catiˈt quimamaˈ, ma junan ta quitinamit y ma junan ta quichˈabel. Quinojel cˈa ri winek riˈ yecˈo cˈa apo chuwech ri tzˈuyul chupan ri lokˈolaj chˈaquet y chuwech chukaˈ apo ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. Y ri winek riˈ can majun cˈa ri nicowin ta najlan quiche (quixin), ruma can sibilaj ye qˈuiy. Y sek cˈa ri quitziak ri ye quicusan, y ye quicˈualon ruxak palma pa tak quikˈaˈ. 	 Post tio mi rigardis, kaj jen granda homamaso, kiun neniu povis kalkuli, el cxiu nacio, kaj el cxiuj triboj kaj popoloj kaj lingvoj, starantaj antaux la trono kaj antaux la SXafido, vestitaj per blankaj roboj, kaj kun palmoj en iliaj manoj;


Binakil nikaben orar pan iwiˈ riyix, y nikamatioxij chare ri Dios ri Rutataˈ ri Kajaf Jesucristo. 	 Ni dankas Dion, la Patron de nia Sinjoro Jesuo Kristo, cxiam pregxante por vi,


Y tek ri Pablo xrajoˈ xchˈo apo, xa ya cˈa ri Galión ri xchˈo pe nabey, y xubij cˈa chique ri israelitas riˈ: Ma tibij ta chic pe chuwe. Ruma xa ta camic o jun ta chic ruwech mac rubanon ca re jun achi reˈ, riyin can rucˈamon chi yixinwacˈaxaj. Pero xa ma que ta riˈ. 	 Sed kiam Pauxlo estis malfermonta la busxon, Galiono diris al la Judoj:Se vere tio estus ia maljustajxo aux malbonega kanajlajxo, ho Judoj, estus racie, ke mi vin toleru;


Y wi cˈo jun kachˈalal chicojol ri nunaˈ chi cˈa cˈo na naˈoj ri nicˈatzin chare, tucˈutuj cˈa chare ri Dios. Y Riyaˈ can ma xtupokonaj ta xtuyaˈ pe qˈuiy. Queriˈ nuben quiqˈui quinojel ri yecˈutun, y majun achique ta xtubij chique. 	 Sed se al iu el vi mankas sagxeco, li petu Dion, kiu donacas al cxiuj malavare kaj ne riprocxas, kaj gxi estos al li donata.


Y ri ruteˈ y ri ye rachˈalal ri Jesús xepe cˈa ri acuchi (achique) cˈo wi Riyaˈ. Pero xa ma xecowin ta xeˈoc apo riqˈui, ruma sibilaj ye qˈuiy winek ri quimolon apo quiˈ riqˈui. 	 Kaj alvenis al li lia patrino kaj liaj fratoj, kaj ili ne povis lin atingi pro la homamaso.


¡Juyiˈ oc iwech riyix aj tzˈibaˈ y riyix fariseos ri xa caˈiˈ ipalej! ruma xa yix junan riqˈui jun panteón ri acuchi (achique) yaˈon wi jun caminek. Ri rij jabel sek y chˈajchˈoj, yacˈa ri rupan xa ma chˈajchˈoj ta, xa ruyon rubakil caminek cˈo. 	 Ve al vi, skribistoj kaj Fariseoj, hipokrituloj! cxar vi similas al tomboj blankigitaj, kiuj ekstere sxajnas belaj, sed interne estas plenaj de ostoj de mortintoj kaj de cxia malpureco.


Wacami nikˈalajin cˈa chi riyix can nika chiwech ri itzel ri xequibanalaˈ ri iwatiˈt imamaˈ ojer, ruma ye riyeˈ ri xecamisan ri ruprofetas ri Dios, y riyix nibanalaˈ ruchojmil ri quipanteón ri profetas riˈ. 	 Tial vi estas atestantoj, kaj konsentas al la faroj de viaj patroj; cxar ili mortigis ilin, kaj vi konstruas la tombojn.


Y chukaˈ rubin ca: Jabel ruwaquikˈij ri winek ri can cuyutajnek chic ri etzelal ri yequibanalaˈ; ri can cuchun chic rij ri quimac. 	 dirante: Felicxaj estas tiuj, kies krimoj estas pardonitaj, Kies pekoj estas kovritaj.


Yacˈariˈ tek ri Pilato xucˈutuj cˈa chique ri winek: ¿Y achique cˈa ri niwajoˈ chi nben chare ri Jesús, ri nibix chukaˈ Cristo chare? xchaˈ chique. Can yacˈariˈ tek quinojel xechˈo apo y xquibij: Ri Jesús xa ticamisex chuwech cruz, xechaˈ. 	 Pilato diris al ili:Kion do mi faros al Jesuo, nomata Kristo? CXiuj diris:Li estu krucumita.


Can jabel cˈa ruwarukˈij ri winek ri nisiqˈuin ri chˈabel ri kˈalajsan ca waweˈ, y can jabel chukaˈ ruwaquikˈij ri winek ri yeˈacˈaxan y can niquinimaj ri nubij. Ruma can nakaj chic cˈo ri kˈij tek xquebanatej ronojel ri tzˈibatal ca waweˈ. 	 Felicxaj estas la leganto kaj la auxskultantoj de la vortoj de la profetajxo kaj la observantoj de la skribitajxoj en gxi; cxar la tempo estas proksima.


Wi cˈo jun yawaˈ chicojol, querusiqˈuij (queroyoj) cˈa ri ancianos riche (rixin) ri iglesia y ri ancianos tiquibanaˈ oración pa ruwiˈ ri yawaˈ, y pa rubiˈ ri Ajaf tiquijicaˈ pan aceite olivo. 	 CXu iu el vi malsanas? li venigu la presbiterojn de la eklezio; kaj ili pregxu super li, sxmirinte lin per oleo en la nomo de la Sinjoro;


Yacˈa ri Jesús can retaman cˈa achique yetajin chuchˈobic pa tak cánima ri rudiscípulos. Rumariˈ Riyaˈ xberucˈamaˈ pe jun ti acˈal, y xupabaˈ riqˈui. 	 Sed Jesuo, vidinte la diskutadon de iliaj koroj, prenis infanon, kaj starigis lin apud si,


Yacˈa tek xchˈo ri ángel quiqˈui ri caˈiˈ ixokiˈ, xubij cˈa chique: Riyix man cˈa tixibij ta iwiˈ. Ruma riyin can wetaman chi riyix nicanoj ri ruchˈacul ri Jesús ri xcamisex chuwech cruz. 	 Kaj la angxelo responde diris al la virinoj:Ne timu; cxar mi scias, ke vi sercxas Jesuon, la krucumitan.


Y achiˈel xa pa tak a las cinco ri tikakˈij riyaˈ xel chic el jun bey y xeberilaˈ cˈa pe nicˈaj chic mozos. Y riyaˈ xubij cˈa chique ri mozos riˈ: ¿Achique cˈa ruma tek ma iwilon ta el isamaj y chi jun kˈij re yixcˈo waweˈ? xchaˈ chique. 	 Kaj elirinte cxirkaux la dek-unua horo, li trovis aliajn starantajn; kaj li diris al ili:Kial vi staras cxi tie senokupe la tutan tagon?


Yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij xquibij chare ri Jesús: Riyit nabij chi xatzˈet ri katataˈ Abraham, pero riyit xa cˈa yit acˈal na. Xa cˈa ma jane cˈo ta nicˈaj ciento ajunaˈ. 	 Tiam la Judoj diris al li:Vi ankoraux ne estas kvindekjara, kaj cxu vi vidis Abrahamon?


Y yacˈareˈ ri rox mul chi ri Jesús xucˈut riˈ chiquiwech ri ye rudiscípulos tek cˈastajnek chic pe chiquicojol ri caminakiˈ. 	 Tiu estas jam la tria fojo, kiam aperis Jesuo al siaj discxiploj, post sia relevigxo el la mortintoj.


Y can achiˈel cˈa ri ajowabel ri nucˈut ri Cristo, queriˈ chukaˈ nicˈatzin chi niben riyix achiˈaˈ quiqˈui ri iwixjaylal. Can queˈiwajoˈ cˈa, achiˈel niwajoˈ ka ri ichˈacul. Ruma jun achi ri nrajoˈ rixjayil, can ntel cˈa chi tzij chi nrajoˈ ka riˈ riyaˈ. 	 Tiel same devas edzoj ami siajn edzinojn kiel siajn proprajn korpojn. Kiu amas sian edzinon, tiu amas sin mem;


Rumariˈ riyaˈ xucˈutuj cˈa chique: Tek xinimaj, ¿la xka cˈa pe ri Lokˈolaj Espíritu pan iwiˈ? xchaˈ chique. Y ri kachˈalal riˈ xquibij chare: Ni xa ta kacˈaxan chi cˈo Lokˈolaj Espíritu, xechaˈ. 	 li diris al ili:CXu vi ricevis la Sanktan Spiriton, kiam vi ekkredis? Kaj ili diris al li:Ni ankoraux ecx ne auxdis, cxu estas Sankta Spirito.


Y riyix mozos, tinimaj quitzij ri ipatrón. Riqˈui ronojel iwánima tibanaˈ ri samaj ri nicajoˈ chi niben y riqˈui xibinriˈil, achiˈel xa ta can rusamaj ri Cristo ri niben. 	 Sklavoj, obeu al tiuj, kiuj laux la karno estas viaj sinjoroj, kun timo kaj tremo, en simpleco de via koro, kiel al Kristo;


Ri Abraham ri tataˈaj iwuche (iwixin) riyix sibilaj cˈa xquicot ránima ri ojer ca, tek xkˈax chuwech chi cˈo chi nutzˈet na ri nukˈij. Y riyaˈ can xutzˈet na wi, y rumariˈ sibilaj cˈa xquicot ránima, xchaˈ ri Jesús. 	 Via patro Abraham gxojegis vidi mian tagon, kaj li vidis kaj estis ravita.


Y tek ri Jesús xoc cˈa pa tinamit Capernaum, cˈo cˈa jun achi ri xapon riqˈui. Y ri achi riˈ jun capitán y xucˈutuj cˈa jun utzil chare ri Jesús. 	 Kaj kiam li eniris en Kapernaumon, venis al li centestro, petante lin,


Y tek ri Judas Iscariote ruqˈuison chic cˈa ka ri juwechˈ caxlan wey riˈ, can xoc wi cˈa ri Satanás pa ránima. Cˈacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare: Ri achˈobon chic chi naben, tabanaˈ cˈa chanin, xchaˈ el chare. 	 Kaj post la peco, tiam Satano eniris en lin. Jesuo do diris al li:Kion vi faras, tion faru senprokraste.


Y wi ri Dios queriˈ yeruwik ri kˈayis, ri wacami cˈo pa juyuˈ y chuaˈk xa niyaˈ pa kˈakˈ, ¿cˈa ta cˈa riyix winek chi man ta xtuyaˈ itziak ri Dios? Rumariˈ, ¿achique cˈa ruma tek xa ma nicukubaˈ ta icˈuˈx riqˈui? 	 Sed se Dio tiel vestas la kampan herbajxon, kiu hodiaux ekzistas, kaj morgaux estos jxetata en fornon, kiom pli certe Li vestos vin, ho malgrandfiduloj!


Tiwacˈaxaj cˈa re xtinbij chiwe: Yacˈareˈ ri ruqˈuisbel mul ri xinkum el re ruyaˈal uva. Y tek xtinkum chic jun bey, cˈa chupan chic cˈa ri rajawaren ri Dios. Y ri ruyaˈal uva ri xtinkum ri chiriˈ, jun cˈacˈacˈ ruyaˈal uva, xchaˈ ri Jesús chique. 	 Vere mi diras al vi:Mi ne plu trinkos el la frukto de la vinberarbo, gxis tiu tago, kiam mi trinkos gxin novan en la regno de Dio.


Y ri winek ri quimolon quiˈ chiriˈ xquibij cˈa chare ri Pablo: ¿Achique ruma tek itzel yachˈo apo chare la nimalaj rusacerdote ri Dios? xechaˈ chare. 	 Kaj la apudstarantoj diris:CXu vi insultas la cxefpastron de Dio?


Y ri Lokˈolaj Espíritu rukˈalajsan chic cˈa chare ri Simeón chi ma nicom ta na, xticom pero cˈa ya tek rutzˈeton chic na ca ri Cristo, ri xtutek pe ri Ajaf Dios. 	 Kaj estis montrite al li de la Sankta Spirito, ke li ne mortos, gxis li vidos la Kriston de la Eternulo.