Yacˈa riyeˈ xa ma que ta riˈ xquiben tek ye elenak chic pe chiriˈ riqˈui ri Jesús. Riyeˈ xa xquichop cˈa rutzijoxic pa ronojel ri ruwachˈulef riˈ, ri xuben ri Jesús. 	 Sed elirinte, ili disvastigis lian famon en tiu tuta regiono.


Y xa nakaj chic cˈa ri kˈij riche (rixin) ri quinimakˈij ri israelitas, ri pascua rubiˈ. Rumariˈ ri Jesús xbe cˈa pa tinamit Jerusalem, riche (rixin) ri nimakˈij riˈ. 	 Kaj la Pasko de la Judoj alproksimigxis, kaj Jesuo supreniris al Jerusalem.


Y ri rumiˈal ri rey Faraón xuben achiˈel ral chare ri Moisés. Pero ri Moisés ruma chi can rucukuban rucˈuˈx riqˈui ri Dios, rumariˈ tek ya intera achi chic ma xrajoˈ ta chic chi xbix ral ri rumiˈal ri Faraón chare. 	 Per la fido Moseo, plenkreskinte, rifuzis esti nomata filo de filino de Faraono,


Ri achi ri moy tek rubanon ca, tek cˈo chic cˈa apo chiquiwech ri achiˈaˈ fariseos, xquicˈutuj cˈa chare chi achique rubanic xban chare riche (rixin) chi wacami nitzuˈun chic. Y riyaˈ xubij: Ri xbano cˈa chuwe chi yitzuˈun chic, xuyaˈ jubaˈ ti chˈabek chrij runakˈ nuwech, xinchˈej, y yareˈ yitzuˈun chic, xchaˈ chique. 	 La Fariseoj do denove demandis lin, kiamaniere li ricevis vidpovon. Kaj li diris al ili:Li metis koton sur miajn okulojn, kaj mi lavis min, kaj mi vidas.


Ruma can koyoben ri utzil ri rutzujun (rusujun) ca ri Dios chi nuyaˈ chake chupan ri kˈij tek xtipe chic jun bey ri nimalaj ka‑Dios y Kacolonel Jesucristo, ri can petenak riqˈui nimalaj rukˈij rucˈojlen. 	 atendantaj la felicxan esperon kaj la malkasxon de la gloro de nia granda Dio kaj Savanto, Jesuo Kristo,


Yacˈa ri israelitas ri ma quiniman ta ri yecˈo pa tinamit Tesalónica, xquicˈaxaj cˈa chi ri Pablo cˈo pa Berea nutzijoj ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek, rumariˈ riyeˈ can xebe cˈa pa Berea. Y ri chiriˈ pa Berea xequitakchiˈij ri winek riche (rixin) chi xeyacatej chrij ri Pablo. 	 Sed kiam la Judoj en Tesaloniko sciigxis, ke ankaux en Berea la vorto de Dio estas proklamita de Pauxlo, ili venis ankaux tien, maltrankviligante kaj ekscitante la homamason.


Y quinojel ri winek ri xquerukˈol riqˈui ri etzelal ri xqueruben, ye winek riˈ ri xquebe pa kˈakˈ ruma ma xcajoˈ ta xquinimaj ri kas kitzij riche (rixin) chi xecolotej ta pe chupan ri quimac. 	 kaj kun cxia trompo de maljusteco por la pereantoj, pro tio, ke ili ne ricevis la amon al la vero por esti savitaj.


Y yequibilaˈ cˈa: ¿La xa ma ya ta cami reˈ ri Jesús ri rucˈajol ri José? Xa ketaman cˈa quiwech ri ruteˈ rutataˈ. ¿Achique cˈa ruma nubij chi Riyaˈ kajnek pe chilaˈ chicaj? 	 Kaj ili diris:CXu cxi tiu ne estas Jesuo, filo de Jozef, kies patron kaj patrinon ni konas? kiel do li diras:Mi malsupreniris de la cxielo?


Quinojel cˈa riyeˈ can xquicukubaˈ wi quicˈuˈx riqˈui ri Dios, y rumariˈ tzˈibatal ca chi xquicot ránima ri Dios quiqˈui. Pero tek xecom, can cˈa ma jane cˈa tiquicˈul ri rutzujun (rusujun) ri Dios chique. 	 Kaj cxiuj tiuj, ricevinte bonan ateston per sia fido, ne ricevis la promeson,


riche (rixin) chi queriˈ astapeˈ niquitzuˈ y xa ma nichˈobotej ta chiquiwech ri niquitzuˈ y astapeˈ niquicˈaxaj y xa ma nikˈax ta chiquiwech ri niquicˈaxaj, riche (rixin) chi queriˈ ma nitzolin ta pe quicˈuˈx, y ma nicuyutej ta chukaˈ quimac ruma ri Dios. 	 por ke, vidante, ili vidu, sed ne rimarku; kaj auxdante, ili auxdu, sed ne komprenu; por ke neniam ili konvertigxu kaj pardonigxu.


Riyin xixintek cˈa riche (rixin) chi xaxu (xaxe wi) chic nicˈol ruwech ri ticoˈn ri ma yix ta riyix ri yix samajiyon. Ruma ye nicˈaj chic cˈa samajelaˈ ye tiquiyon ca ri ticoˈn riˈ, y riyix xaxu (xaxe wi) chic ximol ruwech ri ticoˈn ri quisamajin riyeˈ, xchaˈ ri Jesús chique ri rudiscípulos. 	 Mi vin sendis, por rikolti tion, kion vi ne prilaboris; aliaj laboris, kaj vi eniris en ilian laboron.


Chupan ri rutinamit, ri Jesús ma qˈuiy ta cˈa milagros ri xerubanalaˈ, ruma ri ruwinak ma xquinimaj ta. 	 Kaj pro ilia nekredemo li faris tie ne multajn potencajxojn.


Can ruma wi ri Cristo tek konojel yojcowin yojjel apo riqˈui ri Tataˈixel, chi israelitas y chi ma israelitas ta. Ruma xa jun ri Lokˈolaj Espíritu ri nitoˈo kiche (kixin) riche (rixin) chi junan kawech yojjel apo riqˈui. 	 cxar per li ni ambaux havas en unu Spirito alkondukon al la Patro.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xerucusaj el ri rudiscípulos chupan ri jucuˈ, riche (rixin) chi yenabeyej el chuwech; chi quebe cˈa pa Betsaida, tinamit ri cˈo jucˈan chic ruchiˈ yaˈ. Y Riyaˈ xerutek na cˈa el ri winek chi tak cachoch. 	 Kaj tuj li devigis siajn discxiplojn eniri en la sxipeton kaj iri antaux li al la alia bordo, al Betsaida, dum li forsendos la homamason.


Y ri Abraham can xuyaˈ wi cˈa ca ri Caldea ri lugar ri cˈo wi, y xkˈax ri pan Harán. Y caminek chic cˈa ca ri rutataˈ ri Abraham chiriˈ pan Harán, tek ri Dios xucˈom cˈa pe ri Abraham chupan re ruwachˈulef Canaán re yixcˈo wi wacami. 	 Tiam li iris el la lando de la HXaldeoj, kaj logxis en HXaran; kaj el tie, post la morto de lia patro, Li translogxigis lin en cxi tiun landon, kie vi nun logxas;


Y ri Jesús xubij cˈa chique: Can xiwacˈaxaj yan cˈa ri xinbij chiwe chi yin cˈa riyin riˈ. Y wi can yin cˈa riyin ri yinicanoj, tiyaˈ cˈa kˈij chique re ye wachibilan chi quebe na el. 	 Jesuo respondis:Mi jxus diris al vi, ke mi estas tiu; se do vi min sercxas, lasu cxi tiujn foriri;


Y yacˈa tek ri Jesús ye rutakon chic ca ri winek chi tak cachoch, Riyaˈ ye rachibilan ri rudiscípulos xoc el pa jucuˈ y xbe cˈa pa Magdala. 	 Kaj forsendinte la homamasojn, li eniris en la sxipeton, kaj venis en la regionojn de Magadan.


Quecˈariˈ niquibilaˈ ri winek riˈ, ruma quitzˈeton ri pa tinamit chi ri Pablo junan benak riqˈui ri jun achi ri Trófimo rubiˈ, ri aj Efeso, y riyeˈ xquichˈob chi ri Pablo rucˈuan chukaˈ apo ri Trófimo ri pa rachoch ri Dios. 	 CXar ili antauxe vidis kun li en la urbo la Efesanon Trofimo; kaj ili supozis, ke Pauxlo kondukis lin en la templon.


Y wi ri Demetrio y ri ye rachibil cˈo chˈaˈoj nicajoˈ niquiyec chrij jun winek, can yecˈo cˈa aj kˈatbel tzij, pa tak kˈatbel tzij, ri acuchi (achique) rucˈamon chi niquichojmirisaj wi quiˈ. 	 Se do Demetrio kaj la kun li metiistoj havas plendaferon kontraux iu, la jugxejoj estas je ilia dispono, kaj ekzistas prokonsuloj; ili procesu unu kontraux alia.


Y xquebecˈulun pe chukaˈ ye qˈuiy ri xquebin chi ye profetas y xtiquibij chi niquikˈalajsaj ri ruchˈabel ri Dios y xa ma kitzij ta. Y ruma cˈa can queriˈ ri niquibij, can ye qˈuiy wi cˈa winek ri xquekˈolotej pa quikˈaˈ. 	 Kaj multaj falsaj profetoj levigxos, kaj forlogos multajn.


Y tek ri Jesús xutzˈet chi xa xpe sibilaj bis pa ránima ri achi, xubij: Ri cˈo quibeyomal, cˈayef (cuesta) chi yeˈoc pa rajawaren ri Dios. 	 Kaj Jesuo, lin rigardante, diris:Kiel malfacile tiuj, kiuj havas ricxon, eniros en la regnon de Dio!


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri achi: Ri xwan, can cˈo wi jul ri acuchi (achique) yecˈojeˈ wi; y queriˈ chukaˈ ri aj xicˈ tak chicop ri yebe pa cakˈikˈ, can cˈo chukaˈ quisoc. Yacˈa riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can majun wachoch ri acuchi (achique) yinuxlan wi jubaˈ, xchaˈ chare ri achi riˈ. 	 Kaj Jesuo diris al li:La vulpoj havas kavojn, kaj la birdoj de la cxielo havas ripozejojn; sed la Filo de homo ne havas, kie kusxigi sian kapon.


Ri netzelan cˈa wuche (wixin) y ma nucˈul ta ri nuchˈabel pa ránima, pa ruqˈuisbel kˈij can xtikˈat na cˈa tzij pa ruwiˈ. Ri xtikˈato tzij pa ruwiˈ can ya ri chˈabel ri xenkˈalajsaj. 	 Tiu, kiu forrifuzas min kaj ne akceptas miajn dirojn, havas jugxonton; la vorto, kiun mi parolis, jugxos lin en la lasta tago.


Reˈ nyaˈ yan ca rutzijol chiwe, riche (rixin) chi queriˈ tek xtapon rukˈijul chi xtibanatej reˈ, xa can xtinimaj wi ri nbin ca chiwe. 	 Kaj nun mi diris al vi, antaux ol gxi okazos, por ke vi kredu, kiam gxi okazos.


Y ri itzel espíritu nurek ruchiˈ xel el. Y xuquiyicaˈ ca ri ruchˈacul ri achi ri achoj riqˈui xel wi el. 	 Kaj la malpura spirito konvulsiigis lin, kaj, lauxte kriinte, eliris el li.


Y cˈacˈariˈ ri Jesús xucˈutuj: ¿Achique chique ri ye caˈiˈ riˈ ri xbano ri ruraybel ri rutataˈ? xchaˈ. Y ri achiˈaˈ riˈ xquibij cˈa: Ri xbano ri ruraybel ri rutataˈ ya ri nabey, xechaˈ. Y ri Jesús xubij cˈa chique: Can kitzij cˈa nbij chiwe chi xa ye ri cˈutuy tak alcawal y ri ixokiˈ ri ma utz ta cˈaslen quicˈuan, xa yeriˈ ri xqueˈoc nabey pa rajawaren ri Dios, que chiwech riyix, ruma riyeˈ xtzolin pe quicˈuˈx. 	 Kiu el la du plenumis la volon de la patro? Ili diris:La unua. Jesuo diris al ili:Vere mi diras al vi, ke la impostistoj kaj malcxastistinoj iras antaux vi en la regnon de Dio.


Y Riyaˈ can ta xtinimirisex rukˈij rucˈojlen ri rukˈatbel tzij riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. Amén. 	 Al Li estu la potenco por cxiam kaj eterne. Amen.


Chukaˈ ma xkajoˈ ta chi riyix y nicˈaj chic winek xiyaˈ ta kakˈij riyoj, astapeˈ xa can utz wi chi riyix xiyaˈ ta kakˈij, ruma can yoj apóstoles riche (rixin) ri Jesucristo. Pero ma que ta riˈ xkaben. 	 nek celante homan gloron cxe vi aux cxe iu alia, kvankam ni povis esti al vi sxargxaj, kiel apostoloj de Kristo.


Y riyix, astapeˈ can jabel iwetaman re xtinbij chiwe, yacˈa re wacami nwajoˈ cˈa nnataj chiwe ri xuben ri Ajaf Dios ojer ca. Riyaˈ xerelesaj pe ri israelitas pan Egipto, y tek ye colotajnek chic pe, yecˈo ri ma xeniman ta chic rutzij, y rumariˈ xeruqˈuis. 	 Mi do volas rememorigi vin, kvankam vi jam per unu fojo sciigxis pri cxio, ke la Sinjoro, savinte popolon el la Egipta lando, poste pereigis la nekredantojn.


Pero ri Pablo xubij cˈa chique ri nicˈaj chic chajinel: Riyoj yoj achiˈaˈ romanos. Pero ri iwir, ri aj kˈatbel tak tzij can chanin yan xquitek kachˈayic chiquiwech ri winek y ma jane quikˈaton ta tzij pa kawiˈ. Cˈacˈariˈ xojquitzˈapij ca re waweˈ pa cárcel. Y re wacami can nicajoˈ chi man ta jun ri ninaben re yoj‑el el. Reˈ ma utz ta chuwech ri ley. Xa can jeˈibij chique ri ye aj kˈatbel tak tzij, chi yecˈa riyeˈ ri quepe chikelesaxic, xchaˈ ri Pablo chique. 	 Sed Pauxlo diris al ili:Ili publike vergobatis nin ne kondamnitajn, kvankam ni estas Romanoj, kaj nin jxetis en malliberejon; kaj cxu ili nun eljxetas nin kasxe? tute ne; ili mem venu kaj forkonduku nin.


Y ri xeˈacˈaxan riche (rixin), can xquimey ruma chi ri chˈabel ri xucˈut can nikˈalajin chi achiˈel ruchˈabel jun ri cˈo kˈatbel tzij pa rukˈaˈ y man achiˈel ta oc ri niquicˈut ri aj tzˈibaˈ. 	 Kaj oni miris pro lia instruado; cxar li instruis kiel havanta auxtoritaton, kaj ne kiel la skribistoj.


Y ri María Magdalena y ri María ri quiteˈ ri José y ri Jacobo, xquitzuˈ cˈa jabel acuchi (achique) xmuk wi ca ri Jesús. 	 Kaj Maria Magdalena, kaj Maria, la patrino de Joses, vidis, kien oni metis lin.


Yacˈa ri jun ri nichˈo pe wuqˈui chilaˈ chicaj, pa rucamul xubij chic pe chuwe: Ronojel ri chˈajchˈojsan chic pe ruma ri Dios, can chˈajchˈoj wi riˈ, y man cˈa tabij ta chi ma chˈajchˈoj ta, xinucheˈex. 	 Sed vocxo respondis al mi la duan fojon el la cxielo:Kion Dio purigis, tion vi ne nomu profana.


Y can yacˈariˈ tek jun chique ri ye cajiˈ ri sibilaj qˈuiy runakˈ tak quiwech cˈo, xuyalaˈ cˈa el jojun vaso pa quikˈaˈ chiquijujunal ri wukuˈ ángeles, vasos ri ye banon riqˈui kˈanapuek, y ye nojnek riqˈui ronojel ri royowal ri Dios, Dios ri can qˈues riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Kaj unu el la kvar kreitajxoj donis al la sep angxeloj sep orajn pelvojn, plenajn de la kolero de Dio, la vivanta por cxiam kaj eterne.


Y ri Jesús xjel cˈa apo quiqˈui ri rudiscípulos, xeruchop ka riqˈui rukˈaˈ y xubij cˈa chique: Quixyacatej cˈa y ma tixibij ta iwiˈ, xchaˈ ri Jesús chique. 	 Kaj Jesuo alvenis kaj ektusxis ilin, kaj diris:Levigxu, kaj ne timu.


Ruma tek xtapon ri kˈij chi ri Cˈajolaxel ri xalex chicojol xtipe chic jun bey, can xtuben wi cˈa achiˈel jun coyopaˈ, ri can nusakirisaj ruwech ri caj ruma can nitzˈetetej cuma quinojel ri winek. 	 cxar kiel la fulmo, kiam gxi fulmas el unu subcxiela flanko, lumas gxis alia subcxiela flanko, tiel estos la Filo de homo en sia tago.


Chukaˈ ri winek can xquixquicˈuaj cˈa chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij; chiquiwech reyes y nicˈaj chic aj kˈatbel tak tzij. Y xa wuma cˈa riyin tek xticˈulwachij queriˈ, pero xa can xquixcowin cˈa xquinikˈalajsaj chiquiwech riyeˈ y chiquiwech chukaˈ ri winek ri ma ye israelitas ta. 	 kaj antaux provincestrojn kaj regxojn vi estos kondukitaj pro mi, por atesto al ili kaj al la nacianoj.


Y tek ri Jesús xracˈaxaj chi ri Juan ri Bautista xchapatej y xyaˈox (xyaˈ) pa cárcel, yacˈariˈ tek ri Jesús xtzolin chic pa ruwachˈulef Galilea. 	 Kaj auxdinte, ke Johano estas arestita, li foriris en Galileon;


Y queriˈ riyoj chukaˈ can yojapon cˈa chuwech ri Dios achiˈel jun akˈom ri jubul ruxlaˈ, ruma can cˈo ri Cristo kiqˈui. Y can queriˈ chukaˈ napon quiqˈui quinojel ri winek; quiqˈui ri xquecolotej y quiqˈui chukaˈ ri ma xquecolotej ta. 	 CXar ni estas al Dio dolcxa odoro de Kristo, en la savatoj, kaj en la pereantoj;


Ma tikamalij ta kacˈuˈx chi nikamol kiˈ, ma tikaben ta achiˈel niquiben nicˈaj chic ri xa xcˈuluj chique chi ma yeˈapon ta iwuqˈui tek nimol iwiˈ. Pa ruqˈuexel chi queriˈ niben, xa can tipixabalaˈ iwiˈ chiˈiwachibil iwiˈ. Y más rajawaxic chi niben queriˈ ruma iwetaman chi xa napon yan ri kˈij tek xtipe chic jun bey ri Ajaf. 	 ne forlasante nian kunvenadon, kiel estas la kutimo de iuj; sed konsilante unu la alian, kaj des pli forte, ju pli vi vidas la tagon alproksimigxanta.


Ri soldados ri xechajin chuchiˈ ri jul xquicˈul cˈa el ri puek, y achiˈel ri xbix el chique, can quecˈariˈ rutzijol ri xquelesaj rubixic chiquicojol ri israelitas. Y ya cˈa riˈ ri etaman cuma ri israelitas cˈa chupan re kˈij reˈ. 	 Kaj ili prenis la monon, kaj faris, kiel ili estis instruitaj; kaj tiu diro disvastigxis inter la Judoj gxis hodiaux.


Ya ri Jesucristo ri rucˈamon (takal chrij) chi ninimirisex rukˈij, yacˈa riyin más utz chi yichˈutiner ka. 	 Li devas altigxi, sed mi devas malaltigxi.


Pero ri achi riˈ netzelex cˈa cuma ri ruwinak, rumariˈ tek riyaˈ cˈo chic chupan ri ruwachˈulef ri acuchi (achique) cˈo chi napon wi riche (rixin) chi niyaˈox (nyaˈ) pe kˈatbel tzij pa rukˈaˈ riche (rixin) chi ntoc pe rey, ri ye ruwinak xequitek cˈa el achiˈaˈ ri xeˈapon ri cˈa acuchi (achique) cˈo wi riyaˈ riche (rixin) chi xbequibij: Riyoj ma nikajoˈ ta chi re achi reˈ ntoc jun aj kˈatbel tzij pa kawiˈ, xechaˈ. 	 Sed liaj regnanoj lin malamis, kaj sendis delegitaron post li, dirante:Ni ne volas, ke tiu viro regxu super ni.


Y xu (xe) wi xoj‑el cˈa el ri chiriˈ, xkacˈuaj el ri ruchiˈ yaˈ, y xojapon chic pa jun tinamit ri Regio rubiˈ. Y pa rucaˈn kˈij chare ri kojapon wi pa tinamit Regio, yacˈariˈ tek xkachop chic cˈa el binen ruma chi xjoteˈ pe ri cakˈikˈ quereˈ pa sur. Y pa rucaˈn kˈij ri koj‑el wi el ri pa tinamit Regio, yacˈariˈ tek xojapon ri pa tinamit Puteoli. 	 Kaj de tie ni cxirkauxiris kaj alvenis en Region; kaj post unu tago ekblovis suda vento, kaj la duan tagon ni venis al Puteoli,


Ri tinamit riˈ man cˈa rajawaxic ta ri rusakil ri kˈij y ri icˈ chare, ruma ri nisakirisan riche (rixin), ya ri nimalaj sakil riche (rixin) ri Dios y riche (rixin) ri Jesucristo ri achiˈel Alaj Carneˈl. 	 Kaj la urbo ne bezonas la sunon, nek la lunon, por brili al gxi; cxar la gloro de Dio lumis al gxi, kaj gxia lampo estas la SXafido.


Wacami cˈa, riche (rixin) chi riyix niwetamaj chi riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol can cˈo kˈatbel tzij pa nukˈaˈ riche (rixin) chi ncuy mac, titzˈetaˈ cˈa. Y ri Jesús xubij chare ri achi siquirnek: Nbij cˈa chawe: Cayacatej, tacˈuaj el la awarabel y cabiyin chawachoch, xchaˈ chare. 	 Sed por ke vi sciu, ke la Filo de homo havas auxtoritaton sur la tero pardoni pekojn-li diris al la paralizulo:Mi diras al vi:Levigxu, kaj prenu vian liteton, kaj iru al via domo.


Y xa pa jun hora xqˈuis ri janiˈ chi beyomel ri cˈo riqˈui. Y ri achiˈaˈ ri yeˈucˈuan quiche (quixin) ri barcos y ri nicˈaj chic ri yesamej pa tak barcos, ri winek ri ye petenak pa tak barcos, y can quinojel wi cˈa ri winek ri yesamej pa ruwiˈ yaˈ, man cˈa xejel ta apo chunakajal ri tinamit Babilonia. Xa can cˈanej xepaˈeˈ wi apo. 	 cxar en unu horo pereis tiom da ricxeco. Kaj cxiu sxipestro, kaj cxiu ien sxipe veturanta, kaj maristoj, kaj cxiuj, kiuj sur la maro laboris, staris malproksime,


Pero ma riqˈui wi riˈ, riyin nbij chi re pixaˈ reˈ cˈacˈacˈ chiwe riyix. Ruma ma jane ojer ta tikˈalajsex ca ruma ri Jesucristo. Y xa cˈa jubaˈ tinimaj riyix. Y ma jane ojer ta chukaˈ tuchop chi niqˈuis el ri kˈekuˈm y queriˈ chukaˈ ma jane ojer ta tuchop nisakirisan ri kitzij sakil. 	 Ankaux mi skribas al vi novan ordonon, kiu estas vera en li kaj en vi; cxar la mallumo forpasas, kaj la vera lumo jam brilas.


Queriˈ nbij chiwe ruma ri wánima can achiˈel ránima ri Dios chi nwajoˈ nchajij ri icˈaslen. Queriˈ cˈo pa wánima ruma riyix xinimaj cˈa ri Cristo tek riyin xintzijoj ri ruchˈabel chiwe. Y chinuwech riyin can yix achiˈel cˈa jun numiˈal ri nbecˈuleˈ yan, can chˈajchˈoj wi cˈa nwajoˈ njech el chare ri jun ri xtoc rachijil. Can quecˈariˈ rubaniquil ri icˈaslen nwajoˈ riyin chi riyix icˈuan tek xquixinjech el pa cˈulanen riqˈui ri Cristo. 	 CXar mi jxaluzas pri vi per Dia jxaluzo, cxar mi fiancxigis vin al unu edzo, por ke mi prezentu vin kiel cxastan virgulinon al Kristo.


Wi queriˈ niben, can jabel icˈulic xtiban chilaˈ chicaj, ri acuchi (achique) can ya ri Kajaf y Kacolonel Jesucristo ri aj kˈatbel tzij. Y ri kˈatbel tzij riˈ can riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 cxar tiel al vi estos ricxe provizita la eniro en la eternan regnon de nia Sinjoro kaj Savanto Jesuo Kristo.


Ma tichˈujirisaj ta iwiˈ xabachique ta na ri nipe chiwij, xa tiyaˈ pa rukˈaˈ ri Dios y ticˈutuj chare ri nicˈatzin chiwe, y chukaˈ ma quixtaneˈ ta chi niyaˈ matiox chare ri Dios. 	 Pri nenio trozorgu; sed pri cxio, per pregxo kaj peto kun dankesprimo, viaj deziroj sciigxu al Dio.


Y ri caˈiˈ discípulos, can yacˈariˈ tek xetzolin el chcachoch. 	 Kaj la discxiploj iris returne hejmen.


Yacˈa ri Dios xuyaˈ ronojel chare ri kachˈacul; xuyaˈ rukˈaˈ raken, y xuyaˈ runakˈ ruwech, xuyaˈ ronojel, can achiˈel ri xutzˈet Riyaˈ chi cˈo rajawaxic. 	 Sed Dio jam metis la membrojn al la korpo, cxiun, kiel al Li placxis.


Tek xa can ya ri rey David xbin ri xkˈalajsex chare ruma ri Lokˈolaj Espíritu. Ri David can rubin wi ca: Ri Dios xubij chare ri Wajaf: Catzˈuyeˈ re pa wajquikˈaˈ, cˈa ya tek xquenyaˈ na pan akˈaˈ pan awaken ri yeˈetzelan awuche (awixin). 	 David mem diris per la Sankta Spirito: La Eternulo diris al mia Sinjoro: Sidu dekstre de Mi, GXis Mi faros viajn malamikojn benketo por viaj piedoj.


y xtiquibilaˈ cˈa: La jun achi laˈ xrajoˈ xupabaˈ jun jay, y xa ma xcowin ta chic xuqˈuis, xquechaˈ. 	 dirante:CXi tiu homo komencis konstrui, sed ne povis fini.


Y ri tzˈak cˈa ri rusutin rij ri tinamit, can riqˈui cˈa ri abej ri jaspe rubiˈ banon wi. Y ri tinamit riˈ, can riqˈui kˈanapuek banon wi, can achiˈel vidrio ri chˈajchˈojsan jabel. 	 Kaj la strukturo de gxia muro estis jaspiso; kaj la urbo estis pura oro, simila al pura vitro.


Y ri kachˈalal ri can ye israelitas wi y chiriˈ pan Antioquía yecˈo wi, junan xquiben riqˈui ri Pedro. Ma xeˈapon ta chic quiqˈui ri kachˈalal ri ma ye israelitas ta. Can xkˈalajin cˈa chi xa caˈiˈ quipalej, ruma pa nabey mul xa can yeˈapon wi. Y hasta ri Bernabé xuben achiˈel ri xquiben riyeˈ. 	 Kaj la aliaj Judoj kune hipokritis, tiel ke ecx Barnabas mem fortirigxis per ilia hipokriteco.


Y: Riyoj ri yojniman riche (rixin) ri Cristo, ri can nikajoˈ nikacˈuaj jun cˈaslen choj, riqˈui rucˈayewal yojcolotej. Cˈa ta cˈa ri aj maquiˈ, ri can ma quicˈuan ta jun utzilaj cˈaslen chuwech ri Dios, can xtika wi ri nimalaj rucˈayewal pa quiwiˈ. 	 Kaj se justulo apenaux savigxas, kie aperos malpiulo kaj pekulo?


Y ri Jesús xubij cˈa chukaˈ: ¿Achoj riqˈui junan wi ri rajawaren ri Dios? 	 Poste li diris:Al kio mi komparu la regnon de Dio?


Y tek ri David xchˈo cˈa chrij ri jun ri nicˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ, ma chrij ta ka riyaˈ xchˈo wi, ruma ri xcˈastej el y xbe chilaˈ chicaj, ya ri Cristo. Y ri David rutzˈiban chukaˈ ca: Ri Ajaf Dios xubij chare ri Wajaf ri Cristo: Catzˈuyeˈ pe re pa wajquikˈaˈ. 	 CXar David ne supreniris en la cxielojn; sed li mem diris: La Eternulo diris al mia Sinjoro:Sidu dekstre de Mi,


Tek xintzˈet cˈa riyin riˈ, xitzak ka chuwech, achiˈel yin jun caminek. Pero Riyaˈ xuyaˈ ri rajquikˈaˈ pa nuwiˈ y xubij cˈa chuwe: Ma taxibij ta awiˈ, ruma yin cˈa riyin ri nabey y ri ruqˈuisbel. 	 Kaj kiam mi vidis lin, mi falis cxe liaj piedoj kvazaux senviva. Kaj li metis sian dekstran manon sur min, dirante:Ne timu; mi estas la unua kaj la lasta,


Yacˈa ri Cristo xaxu (xaxe wi) jun bey xuyaˈ riˈ pa camic, y riˈ nicˈatzin chi ronojel tiempo riche (rixin) chi nicuyutej quimac ri winek. Y tek xcˈastej el, xbetzˈuyeˈ pa rajquikˈaˈ ri Dios chilaˈ chicaj. 	 sed li, oferinte unu oferon por pekoj por cxiam, sidigxis dekstre de Dio;


Ri Abraham can jabel wi cˈa retaman chi ri Dios can cˈo uchukˈaˈ riqˈui riche (rixin) chi nuben ri rubin. 	 kaj plene certigite, ke tion, kion Li promesis, Li povas ankaux fari.


Y ruma cˈa chi ri winek riˈ can quetaman chi ri aj kˈatbel tzij can nrelesaj wi el jun chique ri yecˈo pa cárcel, rumariˈ xepe riyeˈ xquicˈutuj cˈa chare ri Pilato chi trelesaj el jun chique ri yecˈo pa cárcel. 	 Kaj suprenveninte, la homamaso komencis peti lin pri tio, kion li kutimis fari por ili.


Re wacami, can cˈa ma jane nwajoˈ ta yinapon iwuqˈui, ruma ma nwajoˈ ta chi xaxu (xaxe wi) ta jun o caˈiˈ kˈij ri yicˈojeˈ iwuqˈui. Can nwajoˈ cˈa yiyaloj jubaˈ iwuqˈui, wi queriˈ nrajoˈ ri Ajaf. 	 CXar mi ne volas vidi vin nun dumvojagxe; cxar mi esperas resti kelkan tempon cxe vi, se la Sinjoro permesos.


Y nchilabej cˈa el chiwe chi ticˈuluˈ ri kachˈalal Febe. Ri ixok riˈ jun diaconisa pan iglesia ri cˈo pa tinamit Cencrea. 	 Mi rekomendas al vi nian fratinon Febe, kiu estas diakonino de la eklezio en Kenkrea;


Y rumacˈariˈ wachˈalal, can titijaˈ ikˈij riche (rixin) chi can nikˈalajin chi kitzij yix siqˈuin (oyon) y yix chaˈon ruma ri Dios. Ruma wi niben achiˈel re ntzˈibaj chiwe, majun bey xquixtzak ta. 	 Sekve, fratoj, pli diligente klopodu, por certigi vian vokon kaj elekton; cxar farante tion, vi neniam falpusxigxos;


Wi cˈo jun ri nibin: Riyin wetaman ruwech ri Dios, nichaˈ, pero wi xa ma nuben ta ri nubij ri rupixaˈ ri Dios, ri nibin queriˈ can jun aj tzˈucuy tzij, y ri kitzij xa man cˈo ta pa ránima ri winek riˈ. 	 Kiu diras:Mi lin konas, kaj ne observas liajn ordonojn, tiu estas mensoganto, kaj la vero ne estas en li;


Pero ma riqˈui wi riˈ ye qˈuiy chique riyeˈ ri ma xquinimaj ta rutzij, y rumariˈ xecom ca pa desierto; ruma ma xka ta chuwech ri Dios ri xequibanalaˈ. 	 Tamen la plejmulto el ili ne placxis al Dio; ili ja disjxetigxis en la dezerto.


Y yacˈariˈ tek xerutzˈet oc ye caˈiˈ ángeles ri ye quicusalon sakilaj tak tziek. Ri caˈiˈ ángeles riˈ ye tzˈuyul cˈa. Jun tzˈuyul pa ruwiˈ y jun tzˈuyul pa raken ri acuchi (achique) xliˈeˈ wi ri Jesús. 	 kaj sxi vidis du angxelojn en blankaj vestoj, sidantajn, unu cxe la kaploko kaj unu cxe la piedloko, kie la korpo de Jesuo antauxe kusxis.


Y wi queriˈ, ¿achique cami nben riyin? Riyin xtinben orar riqˈui ri nuˈespíritu y riqˈui chukaˈ ri nunojibal. Y queriˈ chukaˈ tek yibixan, can xquibixan riqˈui ri nuˈespíritu y riqˈui ri nunojibal. 	 Kio do estas? Mi pregxos spirite, kaj mi pregxos ankaux intelekte; mi kantos spirite, kaj mi kantos ankaux intelekte.


Y ri Jesús xubij chare ri ixok: Ri amac xecuyutej yan. 	 Kaj li diris al sxi:Viaj pekoj estas pardonitaj.


Riyix xicˈul ri ruley ri Dios ri cˈamom pe cuma ri ángeles riche (rixin) chi xkˈalajsex chiwech, pero xa ma xinimaj ta, xchaˈ ri Esteban. 	 vi, kiuj ricevis la legxon, kiel anoncitan per angxeloj, sed gxin ne observis.


Re wuj reˈ, can yin cˈa riyin ri yitzˈiban el. Y titzˈetaˈ, can riqˈui cˈa nimaˈk tak letras nben wi el. 	 Vidu, per kiaj grandaj literoj mi skribis al vi propramane.


Y tek ri Pablo xracˈaxaj riˈ, xusiqˈuij (xroyoj) cˈa ri capitán, y xubij chare: Tacˈuaj jubaˈ re ti cˈajol reˈ cˈa chuwech ri achi achiˈel jun coronel, ruma cˈo jun nrajoˈ nubij chare, xchaˈ chare. 	 Kaj Pauxlo alvokis unu el la centestroj, kaj diris:Konduku cxi tiun junulon al la cxefkapitano, cxar li havas ion por diri al li.


Can tichajij cˈa iwiˈ, chi man ta pan iwiˈ riyix xtika wi ri quitzˈiban ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Chupan ri ye quitzˈiban ca riyeˈ, ri Dios nubij: 	 Gardu vin do, ke ne venu sur vin tio, kio estas dirita en la profetoj:


Y niquicˈut cˈa jun chic ruwech costumbre chkawech, ri ma rucˈamon ta chi nikacˈul y nikaben, ruma riyoj can yoj winek romanos, xechaˈ. 	 kaj ili proklamas morojn, kiujn ne decas akcepti nek fari por ni, kiuj estas Romanoj.


Ri jubaˈ ijaˈtz ri xeka pa bey, ye achiˈel ri winek tek quicˈaxan chic ri ruchˈabel ri Dios, y ri Satanás chanin napon quiqˈui y nrelesaj el ri chˈabel ri xtic pa tak cánima. 	 Jen do tiuj, kiuj estas apud la vojo, kie estas semata la vorto; kaj kiam ili auxdis, tuj venas Satano, kaj forprenas la vorton, en ili semitan.


Ri chˈom (levadura), xa riqˈui ti jubaˈ nika chupan ri qˈuej (harina) ri muˈul ca, nuchˈomirisaj ronojel. Can queriˈ chukaˈ niquiben ri tzij ri xa ma ye utz ta, xa riqˈui jun, nuchop yeruyoj quinojel. 	 Malmulto da fermentajxo fermentigas la tutan mason.


Ri wech aj Israel, qˈuiy cˈa ri quicˈulun, ruma ri Dios xuben chique chi xeˈoc ralcˈual. Y can xcˈojeˈ wi cˈa rukˈij rucˈojlen ri Dios quiqˈui. Ri Dios xuben chukaˈ jun trato quiqˈui. Ri Dios chique riyeˈ xuyaˈ wi ri ley, y xucˈut chiquiwech achique rubanic riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij. Y chukaˈ xubij chi xtuyaˈ qˈuiy ruwech rutzil chique. 	 kiuj estas Izraelidoj, kies estas la adopto kaj la gloro kaj la interligoj kaj la legxdono kaj la Diservo kaj la promesoj;


Ruma chi xa can ya cˈa ri rey Herodes ri xbin chi tichapatej ri Juan. Y cˈacˈariˈ xuyaˈ pa cárcel y xximeˈ pa cadena. Ruma ri Herodes rucˈamon ka ri Herodías rixjayil ri Felipe, y ri Felipe riˈ xa can rachˈalal ri Herodes. 	 CXar Herodo mem jam sendis, kaj arestis Johanon, kaj ligis lin en malliberejo pro Herodias, kiu estis edzino de lia frato Filipo, cxar li estis edzigxinta kun sxi.


Ruma tek rubanon ca, riyin sibilaj cˈa pokon xinbanalaˈ chique ri winek ri quitzekelben ri Ajaf Jesucristo, ri kas kitzij Bey. Xenchapalaˈ cˈa pe riche (rixin) chi xenyaˈ pa cárcel. Xencˈuaj pa camic. Y can chi achiˈaˈ y chi ixokiˈ queriˈ xinben chique. 	 Kaj mi persekutis cxi tiun Vojon gxis la morto, katenante kaj en karcerojn transdonante virojn kaj virinojn.


Quinojel ri yeˈoc nimalaj tak sacerdotes chiquicojol ri israelitas, can ye chaˈon wi riche (rixin) chi yechˈo riqˈui ri Dios pa quicuenta ri winek. Yequicamisaj chicop riche (rixin) chi yequitzuj (yequisuj) chuwech ri Dios, chicop ri niquiyaˈ ri winek ruma ri quimac. Y yequitzuj (yequisuj) chukaˈ nicˈaj chic cosas chare ri Dios, ri niquiyaˈ ri winek. 	 CXar cxiu cxefpastro, prenata el inter homoj, pro homoj estas difinita por aferoj rilatantaj al Dio, por ke li oferu kaj donacojn kaj oferojn pro pekoj;


Y riyin can yacˈariˈ xixuqueˈ ximajeˈ ka xerukˈaˈ xeraken ri ángel riˈ riche (rixin) chi nyaˈ rukˈij, pero riyaˈ xubij cˈa chuwe: Ma caxuqueˈ ta chinuwech. Ma tayaˈ ta nukˈij riyin. Ya ri Dios ri tayaˈ rukˈij. Ruma riyin xa yin jun rusamajel ri Dios achiˈel riyit, yin junan chukaˈ quiqˈui ri ye awachˈalal pa rubiˈ ri Jesús, ri can niquitzijoj chukaˈ ri ruchˈabel ri Jesús, ruma ri yekˈalajsan ri ruchˈabel ri Jesús can ya ri Lokˈolaj Espíritu ri niyaˈo ri quichˈabel, riche (rixin) chi niquikˈalajsaj ri nubij ri Dios. 	 Kaj mi falis antaux liaj piedoj, por adorklinigxi al li. Kaj li diris al mi:Gardu vin, ke vi tion ne faru; mi estas kunservisto kun vi kaj kun viaj fratoj, kiuj konservas la ateston de Jesuo; adorklinigxu al Dio; cxar la atesto de Jesuo estas la spirito de profetado.


Pero tek ri discípulos xquicˈaxaj chic jun bey ri chˈabel ri xubij ri Jesús, xsach quicˈuˈx y xquibilaˈ cˈa chiquiwech: Wi can achiˈel ri xubij, ¿achique ta cˈa jun ri xticolotej? xechaˈ. 	 Kaj ili forte miregis, dirante al li:Kiu do povas esti savita?


Y tibanaˈ orar kuma riyoj chukaˈ, chi ri Dios nujek ta puerta chkawech riche (rixin) chi nikatzijoj ri ma can ta kˈalajsan pe ojer ca, chi ruma ri Cristo tek yojcolotej. Y chutzijoxic cˈa riˈ tek yin yaˈon pa cárcel. 	 pregxante samtempe ankaux pro ni, por ke Dio malfermu al ni pordon por la vorto, por paroli la misteron de Kristo, pro kiu mi estas ankaux enkatenita;


Pero ri Jesús xubij cˈa chique ri achiˈaˈ riˈ: Can qˈuiy cˈa utzilaj tak samaj ri ye nubanalon chiwech ruma ri uchukˈaˈ ri ruyaˈon pe ri Nataˈ chuwe. ¿Achique cˈa jun chique ri utzilaj tak samaj ri nbanon ri ma nika ta chiwech, y rumariˈ niwajoˈ yinicamisaj chi abej? xchaˈ ri Jesús. 	 Jesuo respondis al ili:Multajn bonajn farojn mi montris al vi de mia Patro; pro kiu el ili vi volas sxtonmortigi min?


Y ri Jesús xa chrij cˈa ri rucamic ri Lázaro xchˈo wi tek xubij chi xa warnek, pero ri rudiscípulos xkˈax chiquiwech chi can waran wi. 	 Jesuo parolis pri lia morto; sed ili supozis, ke li parolas pri ripozo en dormo.


Y rumariˈ ri kachˈalal ri yecˈo pan Antioquía xquichˈob cˈa chi yequitoˈ ri kachˈalal ri yecˈo pa Judea, y chiquijujunal niquiyaˈ cˈa el ri yecowin niquiyaˈ. 	 Kaj la discxiploj decidis, ke cxiu laux sia bonstato sendu helpon al la fratoj, kiuj logxis en Judujo;


Yacˈa riyix can quixcˈojeˈ wuqˈui jurayil, y ticˈojeˈ ri nuchˈabel pan iwánima. Wi queriˈ xtiben, ticˈutuj cˈa chare ri Dios achique ri nrajoˈ ri iwánima, y can xtuyaˈ wi cˈa pe chiwe ri nicˈutuj. 	 Se vi restadas en mi, kaj miaj vortoj restadas en vi, petu kion ajn vi volos, kaj tio estos farita por vi.


Ruma ri katinamit chuwech re ruwachˈulef xa ma riche (rixin) ta xtibe kˈij xtibe sek. Yacˈa ri tinamit ri koyoben apo can riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek y chiriˈ xkojcˈojeˈ wi. 	 CXar cxi tie ni ne havas restantan urbon, sed estontan ni sercxas.


Quinojel ri winek ri yeyatej na chuwe ruma ri Nataˈ, xquepe chinucanoxic y riyin xquencˈul; y majun bey xquenwetzelaj ta el. 	 CXio, kion la Patro donas al mi, venos al mi; kaj tiun, kiu venas al mi, mi ja ne eljxetos.


Queriˈ xuben ri Dios ruma nrajoˈ chi nikacanoj Riyaˈ, riche (rixin) chi achique ta na rubanic nbekilaˈ wi pe, astapeˈ Riyaˈ xa can nakaj cˈo wi kiqˈui chikajujunal. 	 por ke ili sercxu Dion, se eble ili povus cxirkauxpalpi kaj trovi Lin, kvankam Li ne estas malproksime de cxiu el ni;


Y tek rucˈutun chic cˈa riˈ chiquiwech ri pa ciento kachˈalal riˈ, yacˈariˈ tek xucˈut chukaˈ riˈ chuwech ri Jacobo. Y ya tek rucˈutun chic riˈ chuwech ri kachˈalal riˈ, cˈacˈariˈ tek xucˈut riˈ chiquiwech quinojel ri ye ruˈapóstoles. 	 poste li aperis al Jakobo; poste al cxiuj apostoloj;


Y tek rubanon ca, xa yix caminek chupan ri imac, y xiben ri itzel tak iraybel. Can ma banon ta cˈa ri circuncisión chiwe. Yacˈa re wacami cuyutajnek chic ri imac y riqˈui riˈ ri Dios xuben chiwe chi junan xixcˈastej riqˈui ri Cristo. 	 Kaj vin, kiuj estis malvivaj per viaj eraroj kaj la necirkumcido de via karno, Li vivigis kun li, pardoninte al ni cxiujn erarojn;


Sibilaj cˈa xcajoˈ chi xquetamaj ta más chrij ri xubij ri Lokˈolaj Espíritu riche (rixin) ri Cristo chique. Ruma ri Lokˈolaj Espíritu riˈ, ri cˈo pa tak cánima, xubij yan cˈa chique chi ri Cristo can xtutij wi pokon y tek rukˈaxan chic ri tijoj pokonal, xticˈojeˈ rukˈij rucˈojlen. Xa yacˈa ri ma xkˈalajin ta achique tiempo y achique winek riˈ, y riyeˈ yariˈ ri sibilaj xcajoˈ chi xquetamaj ta. 	 sercxante, kiun kaj kian tempon montris la enestanta en ili Spirito de Kristo, kiu atestis antauxe la suferojn por Kristo kaj la sekvontajn glorojn.


Ri pa quichiˈ yeˈel pe tzij ri sibilaj ye itzel. Can achiˈel jun jul ri jakel ri cˈo caminek chupan, sibilaj itzel ruxlaˈ. Can yekˈolon riqˈui ri quichˈabel. Ri chˈabel ri niquibij xa nicamisan, achiˈel niquiben ri cumatz tek yechˈopon. 	 Malfermita tombo estas ilia gorgxo; Per sia lango ili hipokritis; Veneno de vipuro estas sub iliaj lipoj;


Y tek banatajnek chic ronojel riˈ, yacˈariˈ tek riyin ri Juan xinwacˈaxaj chi can sibilaj cˈa quichˈabel winek ri niwajin chicaj. Y ri winek riˈ riqˈui cˈa quichukˈaˈ niquibij: Tinimirisaj rubiˈ ri Kajaf Dios, ruma riqˈui Riyaˈ petenak wi ri colotajic, riche (rixin) Riyaˈ ri uchukˈaˈ, y can cˈo chukaˈ rukˈij y rucˈojlen. 	 Post tio mi auxdis kvazaux grandan vocxon de granda homamaso en la cxielo, dirantan:Haleluja! La savo kaj la gloro kaj la potenco apartenas al nia Dio;


Y yareˈ ri nibano chi niquicot ri iwánima, astapeˈ cˈo cˈa jun caˈiˈ oxiˈ kˈij ri nikˈaxaj tijoj pokonal ruma yixapon chupan qˈuiy ruwech tojtobenic, wi queriˈ nrajoˈ ri Dios. 	 En tio vi gxojegas, kvankam por kelka tempo, se estas necese, malgxojigite en diversaj tentoj,


Y chubanic cˈa riˈ tek xitak el cuma ri principaliˈ tak sacerdotes cˈa pa tinamit Damasco, y can yaˈon cˈa el chukaˈ kˈatbel tzij pa nukˈaˈ cuma riyeˈ. 	 Por tiaj celoj vojagxante al Damasko kun auxtoritato kaj komisio de la cxefpastroj,


Y ri Jesús xubij chare: ¿La nayaˈ cami ri acˈaslen wuma riyin? Riyin can kitzij wi cˈa nbij chawe, chi tek cˈa ma jane tisiqˈuin ta pe ri ecˈ, riyit oxiˈ yan mul abin chic chi ma awetaman ta nuwech, xchaˈ ri Jesús chare ri Pedro. 	 Jesuo respondis al li:CXu vi demetos por mi vian vivon? Vere, vere, mi diras al vi:La koko ne krios, antaux ol vi min malkonfesos tri fojojn.


Chukaˈ ri Juan xchapon chare ri Herodes, ri jun chique ri ye cajiˈ aj kˈatbel tak tzij chupan ri tiempo riˈ y xubij chare: Riyit ma utz ta abanon ruma acˈamon ka ri Herodías, rixjayil ri awachˈalal Felipe, xchaˈ chare. Y ma xu (xe) ta wi riˈ ri xubij chare, xa can xerunataj chukaˈ ri nicˈaj chic rumac ri ye rubanalon ri Herodes. 	 Sed Herodo, la tetrarhxo, riprocxite de li pri Herodias, la edzino de lia frato, kaj pri cxiuj malbonajxoj, kiujn Herodo faris,


Y ri Jesús xubij cˈa chique: ¿Riyix chukaˈ, can cˈa ma jane nikˈax ta chiwech ri nbij? ¿La ma nikˈax ta cˈa chiwech chi ronojel ri nutij ka ri winek ma ya ta riˈ ri nitzˈilobisan riche (rixin)? 	 Kaj li diris al ili:CXu vi ankaux estas tiel sen kompreno? CXu vi ne konscias, ke cxio, eniranta de ekstere en homon, ne povas profani lin;


Y wi riqˈui ronojel quicukbel cˈuˈx niquiben orar, ri yawaˈ nicˈachoj. Ri Ajaf can nucˈachojsaj. Y wi cˈo mac rubanon ri yawaˈ riˈ, xa can nicuyutej chukaˈ ri rumac. 	 kaj la pregxo de fido savos la malsanulon, kaj la Sinjoro relevos lin; kaj se li faris pekojn, tio estos pardonita al li.


Yacˈa tek yetajin chuquiric, ri ye rajaf xquibij pe chique: ¿Achique ruma tek niquir el? xechaˈ pe. 	 Kaj dum ili malligis la azenidon, gxiaj posedantoj diris al ili:Kial vi malligas la azenidon?


Y riyix iwetaman chi xixcol pe chupan ri jun cˈaslen ri xa majun rejkalen, ri cˈutun ca chiwech cuma ri iwatiˈt imamaˈ ri xecˈojeˈ ojer ca. Y tek xixcol pe chupan ri itzel cˈaslen ri xicˈuaj, ma xixcol ta cˈa pe riqˈui jun cosa ri xa niqˈuis achiˈel ri kˈanapuek o sakapuek. 	 sciante, ke ne per pereemaj objektoj, oro aux argxento, vi elacxetigxis el via vanta vivmaniero, kiun vi ricevis de viaj patroj;


Y tek cˈo jun tojtobenic nipe pan icˈaslen, ma tibij ta chi xaxu (xaxe) wi riyix ri yixcˈulwachin queriˈ, ruma xa can yecˈo chukaˈ nicˈaj ri queriˈ niquicˈulwachij. Y ri Dios can choj wi iwuqˈui, ruma ma nuyaˈ ta kˈij chi can nikˈax ruwiˈ ri tojtobenic ri nipe pan icˈaslen. Y can nuyaˈ chukaˈ iwuchukˈaˈ riche (rixin) chi yixcowin yixkˈax chupan. 	 Nenia tento vin prenis, krom laux homa forto; sed fidela estas Dio, kiu ne lasos vin esti tentataj super via forto; sed kune kun la tento ankaux faros la forkurejon, por ke vi povu gxin elporti.


Y queriˈ chukaˈ riyix cˈajolaˈ, tinimaj titakej cˈa quitzij ri ancianos riche (rixin) ri iglesia. Y chi cˈajolaˈ y chi rijitaˈk chiˈiwonojel tinimaj titakej cˈa iwiˈ. Ma tinimirisaj ta iwiˈ. Ruma chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈiban ca, nubij: Ri Dios nupabaˈ riˈ chiquiwech ri niquinimirisaj quiˈ. Yacˈa ri niquichˈutinirisaj quiˈ, Riyaˈ nuyaˈ ri rutzil pa quiwiˈ. 	 Tiel same, vi plijunuloj, submetu vin al la pliagxuloj. Tial ankaux vi cxiuj submetu vin unu al la alia, kaj zonu vin per humileco; cxar Dio kontrauxstaras al la fieruloj, sed al la humiluloj donas gracon.


Y cˈacˈariˈ tek ri Jesús xbe pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Galilea. Man cˈa nrajoˈ ta chic napon pa tak tinamit ri yecˈo pa rucuenta ri Judea, ruma ri achiˈaˈ israelitas ri cˈo quikˈij, niquicanolaˈ cˈa achique ta rubanic niquiben riche (rixin) chi niquicamisaj. 	 Kaj post tio Jesuo iradis en Galileo; cxar li ne volis iradi en Judujo, cxar la Judoj celis mortigi lin.


Y sibilaj cˈa ye qˈuiy winek ri ye tzekelbeyon el riche (rixin) ri Jesús. Y tek Riyaˈ xtzuˈun cˈa ca chrij y xerutzˈet ri winek riˈ, xpaˈeˈ, y xuchop cˈa rubixic chique: 	 Kaj grandaj homamasoj iris kun li, kaj li sin turnis, kaj diris al ili:


Ruma riyix tek rubanon ca, yix achiˈel tak carneˈl, ri ye sachnek ca. Yacˈa re wacami tzolijnek chic pe icˈuˈx riqˈui ri Cristo. Y ya Riyaˈ ri Kaj Yukˈ y nuchajij ri kánima. 	 CXar vi estis kiel sxafoj erarvagantaj; sed nun vi returne venis al la Pasxtisto kaj Episkopo de viaj animoj.


Y can ye qˈuiy cˈa winek ri aj Lida y aj Sarón ri xetzˈeto chi ri Eneas xcˈachoj. Y ri winek riˈ xquinimaj ri Ajaf Jesús y xjalatej quicˈaslen. 	 Kaj cxiuj logxantoj en Lida kaj en SXaron lin vidis, kaj turnigxis al la Sinjoro.


Y ri winek can niquirek cˈa quichiˈ yechˈo apo, y niquibij: La nichˈo pe can achiˈel ruchˈabel Dios y ma ruchˈabel ta achi, xechaˈ cˈa apo. 	 Kaj la popolo kriis:GXi estas vocxo de dio, kaj ne de homo.


rumariˈ ri achi achiˈel jun coronel xubij cˈa chi tucˈuex apo ri Pablo chupan ri cuartel, y tichˈay, riche (rixin) chi queriˈ tukˈalajsaj achique ruma tek ri winek sibilaj pa quichiˈ niquiben chrij. 	 la cxefkapitano ordonis konduki lin en la fortikajxon, kaj diris, ke oni ekzamenu lin per skurgxado, por ke li sciigxu, kial oni tiel forte kriis kontraux li.


Yacˈa ri Pedro xa xubij chic jun bey chi riyaˈ ma rudiscípulo ta ri Jesús. Y can yacˈariˈ tek xbesiqˈuin pe ri ecˈ. 	 Petro do denove neis; kaj tuj la koko ekkriis.


Pero ri Jesús xubij cˈa chare: Nána, ¿achique cˈa ri nawajoˈ? Ri nuhora xa cˈa ma jane napon ta, xchaˈ. 	 Kaj Jesuo diris al sxi:Kio estas inter mi kaj vi, virino? mia horo ankoraux ne venis.


Riqˈui jubaˈ cˈo jun ri xtibin chuwe: Riyit Santiago, nabij chi ma xu (xe) ta wi nicˈatzin chi nanimaj ri Dios, xa can rajawaxic chi nabanalaˈ chukaˈ ri utzil. Yacˈa riyin, xtichaˈ ri jun, riqˈui ri nuniman chic ri Dios, majun chic nicˈatzin chi nben. Yacˈa riyin ri Santiago nbij cˈa chare ri jun ri nibin queriˈ; riyin, riqˈui ri utzil ri nben, yicowin ncˈut chawech chi kitzij nuniman ri Dios. Y riyit ¿achique cˈa rubanic naben chi nacˈut chinuwech chi animan chic ri Dios, wi xa majun utzil naben ta? 	 Kaj cetere iu diros:Vi havas fidon, kaj mi havas farojn; montru al mi vian fidon aparte de faroj, kaj mi per miaj faroj montros al vi la fidon.


Y tek xkacˈaxaj cˈa queriˈ, riyoj y ri kachˈalal aj Cesarea can xkatij kakˈij xkabij chare ri Pablo chi ma tibe ta pa Jerusalem. 	 Kaj auxdinte tion, ni kaj la tieuloj petis lin, ke li ne aliru Jerusalemon.


Riyit Timoteo, can tatijaˈ akˈij chi yape wuqˈui chanin, riche (rixin) chi yinoˈatzˈetaˈ jubaˈ. 	 Klopodu veni baldaux al mi;


Yacˈa ri malcaniˈ tak ixokiˈ ri cˈa ye kˈopojiˈ na, ma titzˈibex ta ka quibiˈ chi yeˈilix cuma ri kachˈalal. Ruma riyeˈ yecowin niquibij chi ma xquecˈuleˈ ta chic y niquijech quiˈ chubanic ri rusamaj ri Cristo. Pero xa cˈa jubaˈ tiquibij queriˈ, ya xa niquimalij ca ri samaj ruma niquirayij chi yecˈuleˈ chic jun bey. 	 Sed la pli junajn vidvinojn malakceptu; cxar post kiam ili ekfarigxos luksemaj kontraux Kristo, ili deziras edzinigxi,


Y can chanin cˈa chukaˈ xtapon ri ruqˈuisbel tak kˈij riche (rixin) re ruwachˈulef. Rumacˈariˈ riyix, can tichˈoboˈ cˈa jabel ri achique yeˈibanalaˈ y ma quixtaneˈ ta cˈa chi niben orar. 	 Sed la fino de cxio alproksimigxas; prudentigxu do, kaj sobrigxu por pregxoj;


Cˈo cˈa jun achi ri xbe pa jopin ijaˈtz. Y tek ri achi cˈo chic pa samaj nijopin ijaˈtz, jubaˈ cˈa chare ri ijaˈtz riˈ xa pa bey xka wi, rumariˈ ri winek yekˈax pa ruwiˈ. Y xepe ri aj xicˈ tak chicop ri yebe pa cakˈikˈ, xquitij el ri ijaˈtz riˈ. 	 La semisto eliris, por semi sian semon; kaj dum li semis, iuj semoj falis apud la vojo kaj estis piedpremitaj, kaj la birdoj de la cxielo formangxis ilin.


Rumacˈariˈ cof cˈa quixpaˈeˈ, tibatzˈaˈ jabel ri ipan riqˈui ri kitzij. Achiˈel nuben jun soldado, riyaˈ nubetzˈ rupan riqˈui jun chˈichˈ achiˈel cincho riche (rixin) chi nibe pa chˈaˈoj. Y nucusaj chukaˈ jun rutziak can chˈichˈ riche (rixin) chi nutoˈ riˈ chuwech ri rucˈulel. Y riyix riche (rixin) chi nitoˈ iwiˈ, ya cˈa ri cˈaslen choj ri ticˈuaj. 	 Staru do, cxirkauxzoninte la lumbojn per vero, kaj surmetinte la kirason de justeco,


Y tek ri winek ri aj chiriˈ pa Malta xquitzˈet chi ri cumatz tzekel chrij rukˈaˈ ri Pablo, niquibilaˈ cˈa chiquiwech: La achi laˈ can nikˈalajin chi jun achi camisanel, ruma astapeˈ xcolotej pe chupan ri mar, ya cˈa la cumatz ri xticamisan el riche (rixin) wacami. Can cˈo cˈa chi nutoj na ri etzelal rubanon, yechaˈ cˈa ri winek riˈ. 	 Kaj kiam la barbaroj vidis la beston pendantan de lia mano, ili diris unu al alia:Sendube cxi tiu viro estas mortiginto, al kiu, kvankam li savigxis de la maro, tamen Justeco ne permesas vivi.


Y chukaˈ jun anciano pan iglesia nicˈatzin chi utz nitzˈetetej ri rucˈaslen cuma ri winek ri ma quiniman ta ri Jesucristo, riche (rixin) chi majun itzel nilitej ta chrij, y queriˈ ma nitzak ta pa rukˈaˈ ri itzel winek. 	 Krom tio li devas havi bonan ateston de la eksteruloj, por ke li ne falu en riprocxon kaj kaptilon de la diablo.


Y ri Jesús xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Can tiwacˈaxaj cˈa re xtinbij chiwe, chi can tichajij cˈa iwiˈ chuwech ri chˈom (levadura) quiche (quixin) ri fariseos y riche (rixin) ri Herodes, xchaˈ chique. 	 Kaj li admonis ilin, dirante:Zorgu, gardu vin kontraux la fermentajxo de la Fariseoj kaj la fermentajxo de Herodo.


Y quecˈariˈ xkˈax ca ri rucaˈn rucˈayewal pa ruwiˈ ri ruwachˈulef. Y can ya chic cˈa riˈ chanin petenak ri rox rucˈayewal. 	 La dua Veo jam pasis; jen la tria Veo rapide venas.


Y chrij cˈa ri Jesús xquimol cˈa apo quiˈ ri achiˈaˈ fariseos, y chukaˈ caˈiˈ oxiˈ aj tzˈibaˈ ri ye petenak ri pa tinamit Jerusalem. 	 Kaj kolektigxis al li la Fariseoj kaj iuj el la skribistoj, kiuj venis el Jerusalem,


Y ri Pedro xubij cˈa chare ri Jesús: Ri aj kˈatbel tak tzij xa chique ri ma ye calcˈual ta niquicˈutuj wi ri alcawal o ri impuestos, xchaˈ. Y ri Jesús can yacˈariˈ tek xubij: Rumacˈariˈ tek riyin ma ntoj ta ri alcawal o ri impuestos, ruma yin cˈa riyin ri Alcˈualaxel. 	 Kaj kiam li diris:De la fremduloj; Jesuo diris:Sekve la filoj estas liberaj.


Y ri ángel xretaj cˈa ri janipeˈ jotol ri tzˈak. Y ri tzˈak riˈ jotol cˈa sesenta y cuatro metros chicaj. Quecˈariˈ ri xretaj ri ángel riqˈui ri jun etabel ri can junan quiqˈui ri etabel riche (rixin) re ruwachˈulef. 	 Kaj li mezuris gxian muron, cent kvardek kvar ulnojn, laux mezuro de homo, tio estas, de angxelo.


Y riyeˈ xbequicˈamaˈ cˈa pe ri puek chi niquicˈut chuwech. Y cˈacˈariˈ Riyaˈ xucˈutuj cˈa chique: ¿Achoj ruwachbel laˈ? ¿Y achoj rubiˈ chukaˈ la cˈo chuwech la puek? xchaˈ chique. Y riyeˈ xquibij: Riche (rixin) ri César, xechaˈ. 	 Kaj ili gxin alportis. Kaj li diris al ili:Kies estas cxi tiu bildo kaj la surskribajxo? Kaj ili diris al li:De Cezaro.


Y can yacˈariˈ tek ri Jesús xchapon chare ri itzel espíritu riche (rixin) chi tel el riqˈui ri cˈajol riˈ. Y can ya cˈa hora riˈ tek xcˈachoj chare ri ruyabil, ruma xel el ri itzel espíritu riqˈui. 	 Kaj Jesuo severe admonis lin; kaj la demono eliris el li, kaj la knabo resanigxis en tiu sama horo.


Y ri winek riˈ can xquimey tek xquitzˈet ri xbanatej, y xquibilaˈ cˈa: Jabel ri xuben. Nuben cˈa chique ri ma yeˈacˈaxan ta, chi yeˈacˈaxan; y nuyaˈ chukaˈ quichˈabel ri ye memaˈ, xechaˈ cˈa. 	 Kaj supermezure ili miregis, dirante:Li faris cxion bone; li igas la surdulojn auxdi, kaj la mutulojn paroli.


Pero can xkˈalajsex chique ri achiˈaˈ riˈ chi ronojel ri xquibij ri xtucˈulwachij ri Cristo, ma ya ta chupan ri quitiempo riyeˈ ri xtibanatej wi. Xa cˈa ya re pa katiempo riyoj xbanatej wi. Y yacˈa chˈabel riˈ ri nitzijox chiwe riyix wacami cuma ri achiˈaˈ ri can ye toˈon ruma ri Lokˈolaj Espíritu ri takon pe chilaˈ chicaj, tek niquitzijoj ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Y ronojel cˈa reˈ hasta ri ángeles sibilaj nicajoˈ niquetamaj. 	 Kaj al ili malkasxigxis, ke ne al si mem, sed al vi, ili liveris tion, kio nun estas proklamita al vi de tiuj, kiuj predikis al vi la evangelion per la Spirito Sankta, elsendita el la cxielo; en kiujn aferojn angxeloj deziras enrigardi.


Xa yacˈa chi ma xbe ta ka jabel rucˈamal ri ruchˈabel ri Dios pa ránima, xa can ma niyaloj ta cˈa ri quicoten riqˈui. Y tek yepe cˈa tijoj pokonal y netzelex ruma runiman ri ruchˈabel ri Dios, chanin nitzak. 	 sed li ne havas radikon en si, sed restas nur portempe, kaj kiam venas sufero aux persekuto pro la vorto, tuj li falpusxigxas.


Y cˈacˈariˈ, ri cˈa yoj qˈues na ca, ri cˈa yojcˈo na chuwech re ruwachˈulef, yariˈ tek junan xkojjicˈ el quiqˈui riyeˈ pa sutzˈ chicaj, riche (rixin) chi nbekacˈuluˈ ri Ajaf. Y xkojcˈojeˈ riqˈui Riyaˈ xtibe kˈij xtibe sek. 	 poste ni, kiuj vivas, ankoraux restantaj, estos kune kun ili suprenkaptitaj en la nubojn, por renkonti la Sinjoron en la aero; kaj tiel ni estos por cxiam kun la Sinjoro.


Rumariˈ wi queriˈ xubij ri Dios, ¿achique cˈa ruma tek riyix nibij chi riyin xinyokˈ rubiˈ ri Dios ruma xinbij chi yin cˈa riyin ri Rucˈajol? Riyaˈ can xiruchaˈ pe riche (rixin) chi xirutek pe chuwech re ruwachˈulef. 	 cxu vi diras pri tiu, kiun la Patro konsekris kaj sendis en la mondon:Vi blasfemas; cxar mi diris:Mi estas Filo de Dio?


Y ri Pilato xucˈutuj cˈa chare ri Jesús: ¿Achique cˈa riˈ ri kitzij? Y tek rubin chic cˈa ca queriˈ chare ri Jesús, ri Pilato xel chic cˈa el ri chiriˈ pa rupalacio riche (rixin) chi xbechˈo chique ri winek israelitas y xubij chique: Riyin majun achique ta mac nwil ta chrij re jun achi reˈ. 	 Pilato diris al li:Kio estas la vero? Kaj dirinte tion, li eliris denove al la Judoj, kaj diris al ili:Mi trovas en li nenian kulpon.


Y astapeˈ ri Jesús can retaman wi chi ronojel jachon pa rukˈaˈ ruma ri Dios ri Rutataˈ, y chiriˈ riqˈui ri Dios petenak wi y chiriˈ chic nitzolin wi el; 	 Jesuo, sciante, ke la Patro donis cxion en liajn manojn, kaj ke li venis de Dio kaj iras al Dio,


Y tek riyoj yojapon quiqˈui nicˈaj chic kachˈalal ri quiniman chic ri Jesucristo ri niquimol quiˈ pa rubiˈ ri Dios, nikatzijoj chique chi riyoj sibilaj yojquicot iwuma riyix, ruma icochˈon ri tijoj pokonal ri yixtajin nikˈaxaj. Y astapeˈ ikˈaxan chic qˈuiy tijoj pokonal, cˈa icukuban na icˈuˈx riqˈui ri Dios. 	 tiel, ke ni mem fanfaronas pri vi en la eklezioj de Dio, pro via pacienco kaj fido sub cxiuj viaj persekutoj kaj afliktoj, kiujn vi elportadas;


Riyit ri can yit jun Tijonel, cˈo cˈa jun ri nikajoˈ nikacˈutuj chawe. Ri Moisés can rutzˈiban wi cˈa ca chake chi tek jun achi nicom el y majun ralcˈual nicˈojeˈ ca riqˈui ri rixjayil, can jun cˈa rachˈalal ri achi riˈ cˈo chi nicˈuleˈ riqˈui ri ixok ri xmalcanij ca, riche (rixin) chi queriˈ yecˈojeˈ ta ralcˈual riqˈui ri ixok riˈ. Y ri nabey ti cˈajol (alaˈ) ri nalex ntoc ralcˈual ri caminek chic el. 	 dirante:Majstro, Moseo skribis por ni, ke, se ies frato mortos, havante edzinon, kaj li estas seninfana, lia frato prenu la edzinon kaj naskigu idaron al sia frato.


Y yacˈariˈ tek ri itzel winek xuyaˈ ca ri Jesús. Y xeˈoka ri ángeles riqˈui ri Jesús, y xquichop niquinimaj niquilij. 	 Tiam la diablo forlasis lin, kaj jen angxeloj venis kaj servadis al li.


Can kitzij cˈa ri nbij chiwe: Ri niniman cˈa wuche (wixin), can cˈo rucˈaslen riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek. 	 Vere, vere, mi diras al vi:Kiu kredas, tiu havas vivon eternan.


Yacˈa wi riyin riqˈui ri ru‑Espíritu ri Dios yenwelesaj wi ri itzel tak espíritu, ntel chi tzij chi kitzij chi xoka yan ri rajawaren ri Dios iwuqˈui riyix. 	 Sed se mi per la Spirito de Dio elpelas demonojn, tiam la regno de Dio estas veninta sur vin.


Pero cˈa jubaˈ cˈa koj‑el el chiriˈ, tek xocˈulun jun nimalaj cakˈikˈ ri petenak pa ruwiˈ el jubaˈ chare ri acuchi (achique) nikatzˈet chi ntel wi pe ri kˈij, jun cakˈikˈ ri sibilaj nim ruchukˈaˈ, y norupaxij riˈ chuwech ri barco ri yoj benak wi. 	 Sed post mallonga tempo atakis nin el gxi uragana vento, kiu estas nomata Euxrakilo;


Pa tak cánima cˈa ri winek nipe wi ri jalajoj ruwech itzel tak naˈoj, achiˈel tek yeˈelekˈ, tek niquirayij chi ronojel ta cosa quiqˈui ta riyeˈ cˈo wi, yequibanalaˈ etzelal, yekˈolon, ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ yequibanalaˈ mac ri sibilaj qˈuixbel, itzel niquinaˈ chare jun winek ri utz cˈo, yequibilaˈ itzel tak chˈabel chiquij ri nicˈaj chic, ri niquinaˈ chi can cˈo quikˈij, y ri ma yechˈobon ta jabel. 	 sxteloj, mortigoj, adultoj, avideco, malindajxoj, ruzeco, voluptoj, malica okulo, blasfemo, aroganteco, malsagxeco;


Y ri ralaxbel ri Jesucristo quecˈareˈ ri rubanic: Ri María ruteˈ ri Jesucristo, jun cˈa kˈopoj ri cˈutun chic ruma ri José. Y xcˈulwachitej cˈa chi tek cˈa ma jane quicˈuan ta quiˈ, xnabetej chi ri María yawaˈ chic riche (rixin) chi nicˈojeˈ ral. Yacˈa ri María queriˈ xril ruma ruchukˈaˈ ri Lokˈolaj Espíritu. 	 Kaj la naskigxo de Jesuo Kristo estis tiamaniere:kiam lia patrino Maria estis fiancxinigita al Jozef, antaux ol ili kunvenis, sxi trovigxis graveda per la Sankta Spirito.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chare: Felipe, ¿la ma awetaman ta cˈa nuwech? Riyin can cˈo chic junaˈ yincˈo pe iwuqˈui. Ri can yin rutzˈeton riyin, can rutzˈeton cˈa chukaˈ ri Nataˈ. ¿Achique cˈa ruma tek riyit nabij chi ncˈut ri Nataˈ chiwech? 	 Jesuo diris al li:CXu mi estas kun vi tiel longan tempon, kaj vi min ne konas, Filipo? tiu, kiu vidis min, vidis ankaux la Patron; kiel vi diras:Montru al ni la Patron?


Y ri ángel ri benak wuqˈui, xubij cˈa chuwe: Tatzˈibaj cˈa, chi jabel ruwaquikˈij ri ye siqˈuin (oyon) chupan ri nimakˈij riche (rixin) ri rucˈulanen ri Jesucristo ri can achiˈel Alaj Carneˈl, xchaˈ. Y ri ángel riˈ xubij cˈa chuwe: Re tzij re xinbij chawe, kitzij ruma reˈ can ruchˈabel ri Dios. 	 Kaj li diris al mi:Skribu:Felicxaj estas la invititaj al la edzigxa festeno de la SXafido. Kaj li diris al mi:Tio estas la veraj vortoj de Dio.


Can kitzij nbij chiwe chi ri jun kˈij riˈ can nipe wi, y can hora chic, chi can xtibanatej cˈa chi riyix xa xtitaluj el iwiˈ y xa xquiniyaˈ ca nuyon riyin. Pero ma nuyon ta chukaˈ yicˈojeˈ ca, ruma ri Tataˈixel can cˈo wi wuqˈui. 	 Jen venas la horo, kaj ecx jam venis, kiam vi disigxos, cxiu al sia loko, kaj vi lasos min sola; kaj tamen mi ne estas sola, cxar la Patro estas kun mi.


Niquibilaˈ cˈa chi ri Bernabé yariˈ ri dios ri rubiniˈan Júpiter, y ri Pablo yariˈ ri dios ri rubiniˈan Mercurio, ruma ya riyaˈ ri ucˈuayon ri chˈabel. 	 Kaj Barnabason ili nomis Zeuxs, kaj Pauxlon Hermes, cxar cxi tiu estis la cxefa parolanto.


Rumariˈ ri más rajawaxic chi niben riyix, ya ri ticanoj ri rajawaren ri Dios y ri achique rubanic nicˈuaj jun cˈaslen choj chuwech. Y wi queriˈ xtiben, ri Dios can xtuyaˈ cˈa pe ronojel ri nicˈatzin chiwe. 	 Sed celu unue Lian regnon kaj Lian justecon, kaj cxio tio estos aldonita al vi.


Y ri achi beyon xubij: Jaˈ (je), can kitzij wi ri xabij, nataˈ Abraham. Pero wi cˈo jun ri caminek chic ri nicˈastej el y napon quiqˈui ri wachˈalal, can xtitzolin wi pe quicˈuˈx riqˈui ri Dios, xchaˈ ri beyon. 	 Sed li diris:Ne, patro Abraham; sed se unu venos al ili el la mortintoj, ili pentos.


Y tek ri Jesús y ri rudiscípulos yecˈo chic cˈa ri pa Galilea, xpe ri Jesús xubij chic cˈa chique ri rudiscípulos: Riyin ri Cˈajolaxel ri xinalex chicojol, can xquijach wi pa quikˈaˈ ri winek. 	 Kaj kiam ili kolektigxis en Galileo, Jesuo diris al ili:La Filo de homo estos transdonita en la manojn de homoj;


Sibilaj cˈa niquicot ri wánima y yimatioxin chare ri Ajaf iwuma, chi xinatej chic pe chiwe riche (rixin) chi yinitoˈ, astapeˈ cˈo chic jubaˈ kˈij ri majun chic achique ta ri itakon pe chuwe. Pero riˈ ma ruma ta chi xinimestaj, ma que ta riˈ, xa ruma chi ma yix cowinek ta. 	 Sed mi forte gxojas en la Sinjoro, ke vi jam nun revivigis vian zorgon pri mi; vi ja estis zorgemaj, sed mankis al vi oportuna tempo.


Ma riqˈui wi riˈ, xa ma junan ta chukaˈ ri xquibilaˈ apo. 	 Kaj ecx tiel ilia atesto ne akordigxis.


Y riqˈui riˈ chukaˈ xbanatej ri nubij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri tzˈibatal ca, tek nubij: Ri Abraham can xunimaj ri Dios y rumariˈ xtzˈetetej ruma ri Dios chi majun rumac. Queriˈ nubij chupan ri tzˈibatal ca. Y ri Abraham xbix chare chi kas junan quiwech riqˈui ri Dios. 	 kaj plenumigxis la Skribo, kiu diras:Kaj Abraham kredis al Dio, kaj tio estis kalkulita al li kiel virto; kaj li estis nomita:amiko de Dio.


Rumacˈariˈ tachajij ri acˈaslen, riche (rixin) chi queriˈ ri sakil ri ruyaˈon ri Dios pan awánima ma tijalatej ta, riche (rixin) chi man xa tibecˈulun pe chi xa pa kˈekuˈm chic yitcˈo wi. 	 Tial viglu, ke la lumo, kiu estas en vi, ne estu mallumo.


Y ri rutzil ri Dios ri ruyaˈon chake sibilaj nim, ruma nuyaˈ qˈuiy etamabel chake y nuyaˈ chukaˈ qˈuiy kanaˈoj. 	 kiun li abundigis al ni en cxia sagxeco kaj prudento,


Ri Nataˈ Dios can yirajoˈ wi ruma chi riyin nyaˈ wiˈ chi yicamisex pa quiqˈuexel ri nucarneˈl, riche (rixin) chi nicˈojeˈ chic el jun bey ri nucˈaslen. 	 Pro tio la Patro min amas, ke mi demetas mian vivon, por ke mi gxin reprenu.


Y ri Jesús xberucˈamaˈ cˈa pe jun ti acˈal y xuyaˈ chiriˈ pa quinicˈajal. Cˈacˈariˈ xuchˈelej; y Riyaˈ xubij cˈa chique ri rudiscípulos: 	 Kaj preninte infanon, li starigis gxin meze de ili; kaj cxirkauxbrakinte gxin, li diris al ili:


Y quiqˈui ri apóstoles chiriˈ pa tinamit Jerusalem xoka cˈa rutzijol chi ri winek ri yecˈo pa Samaria yetajin cˈa niquicˈul y niquinimaj ri ruchˈabel ri Dios. Rumariˈ xequitek cˈa el ri apóstol Pedro y ri apóstol Juan chiquitzˈetic. 	 Kaj la apostoloj en Jerusalem, auxdinte, ke Samario akceptis la vorton de Dio, sendis al ili Petron kaj Johanon;


Yacˈa ri Jesús can jabel retaman ri niquichˈob pa tak cánima ri achiˈaˈ riˈ. Y rumariˈ xubij chique: ¿Achique cˈa ruma tek riyix queriˈ nichˈob pa tak iwánima? 	 Kaj Jesuo, tuj eksciante en sia spirito, ke tiel ili diskutas en si, diris al ili:Kial vi tion diskutas en viaj koroj?


Ri ruchˈacul xa man cˈo ta chic waweˈ. Riyaˈ xcˈastej yan el. Toka cˈa chiˈicˈuˈx ri xubij chiwe tek Riyaˈ cˈa cˈo na cˈa chiriˈ pa Galilea. 	 Li ne estas cxi tie, sed levigxis; memoru, kiamaniere li parolis al vi, kiam li estis ankoraux en Galileo,


Ni majun bey chic cˈa xtacˈaxex ta chi yecˈo ri yetajin niquikˈojomaj ri arpas, ri trompetas y ri xul. Ni ma xquecˈojeˈ ta chic chukaˈ ri yebano xabachique samaj chiriˈ. Y man cˈa chukaˈ xquekˈajan ta chic pe ri caˈ riche (rixin) ri quiˈen. 	 Kaj vocxo de harpistoj kaj muzikistoj kaj flutistoj kaj trumpetistoj jam ne plu auxdigxos en vi; kaj cxia metiisto de cxia metio jam ne plu trovigxos en vi; kaj sono de muelsxtono jam ne plu auxdigxos en vi;


Riyaˈ xubij queriˈ ruma nrajoˈ chi ri yoj rusamajel yojtzuk. Achiˈel nuben jun achi ri nusamajij ri ulef, riyaˈ can royoben wi ri kˈij tek cˈo xtucˈul ruma ri rusamaj. Y queriˈ chukaˈ ri nichˈayo rutrigo, can nroyobej cˈa chi cˈo ri nuyaˈ chare. 	 aux cxu Li diras tion tute pro ni? Jes, pro ni gxi estas skribita; cxar pluganto devas plugi kun espero, kaj drasxanto devas drasxi kun espero al partopreno.


Y chukaˈ ri ixokiˈ ri ye rijitaˈk chic, tabanaˈ chique chi can ye achiˈel ateˈ. Y ri kˈopojiˈ, tabanaˈ chique chi can ye achiˈel awanaˈ, y riqˈui ronojel chˈajchˈojil. 	 la maljunulinojn, kiel patrinojn; la pli junajn virinojn, kiel fratinojn, kun cxia cxasteco.


Xa can utz inaˈoj tibanalaˈ chiˈiwachibil iwiˈ. Tijoyowaj iwech chiˈiwachibil iwiˈ, ticuyulaˈ iwiˈ, can achiˈel xuben ri Dios chi xucuy ri kamac riyoj ruma chi xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo. 	 kaj estu bonfaraj unu al alia, bonkoraj, pardonantaj unu al alia, kiel ankaux Dio en Kristo pardonis al vi.


Y ri winek cˈa ri xetzˈeto riche (rixin) ri Jesús tek xusiqˈuij (xroyoj) ri Lázaro ri caminek chic el riche (rixin) chi xcˈastej pe chiquicojol ri caminakiˈ, can niquitzijolaˈ cˈa chique ri nicˈaj chic winek. 	 La homamaso do, kiu cxeestis kun li, kiam li elvokis Lazaron el la tombo, kaj levis lin el la mortintoj, atestis pri li.


Y nimakˈaˈ yan, Riyaˈ xapon chic cˈa ri pa rachoch ri Dios. Y ri winek xeˈapon cˈa riqˈui. Y tzˈuyul tek nubij ri ruchˈabel ri Dios chique ri winek ri quimolon apo quiˈ chiriˈ. 	 Kaj li revenis frumatene en la templon, kaj la tuta popolo venis al li; kaj li sidigxis, kaj instruadis ilin.


Pero, ¿la rajawaxic cami chi nwetamaj na wi chˈajchˈoj cánima tek niquitzijoj ri Cristo o xa riqˈui caˈiˈ quipalej? Ma que ta riˈ. Ruma ri más rajawaxic chuwe riyin ya ri nitzijox rubiˈ ri Cristo y yariˈ ri niyaˈo sibilaj quicoten chuwe y ri quicoten riˈ majun bey xtiqˈuis ta el wuqˈui. 	 Kio do? nur tio, ke cxiamaniere, cxu pretekste aux vere, oni predikas Kriston:kaj pro tio mi gxojas kaj ankoraux plu gxojos.


Y ma xu (xe) ta wi cˈa yojquicot ruma koyoben ri kˈij tek xkojbecˈojeˈ riqˈui ri Dios, xa can yojquicot chukaˈ tek nikakˈaxaj tijoj pokonal, ruma ketaman chi ri tijoj pokonal nuben chake chi más niketamaj yojcochˈon. 	 Kaj krome ni gxoju ankaux pro la afliktoj, sciante, ke aflikto faras paciencon;


Y chiquicojol ri kachˈalal ri niquimol quiˈ pa rubiˈ ri Dios pan Antioquía, yecˈo cˈa profetas ri yekˈalajsan ri nibix chique ruma ri Dios, y yecˈo chukaˈ tijonel ri yetijon quiche (quixin) ri kachˈalal chupan ri ruchˈabel ri Dios, achiˈel ri Bernabé, ri Simón ri nibix chukaˈ Niger chare, ri Lucio ri aj Cirene, ri Manaén ri xqˈuiytisex junan riqˈui ri Herodes ri xkˈato tzij chiriˈ pa Galilea, y ri Saulo. 	 Kaj en Antiohxia, en la tiea eklezio, estis profetoj kaj instruistoj, Barnabas, kaj Simeon, nomata Niger, kaj Lucio, la Kirenano, kaj Manaen, kunvartito de la tetrarhxo Herodo, kaj Sauxlo.


Ri tinamit ri yecˈo chuwech ri ruwachˈulef yacatajnek cˈa coyowal chawij riyit, pero xa can xoka ri kˈij riche (rixin) chi riyit nayaˈ ri awoyowal pa quiwiˈ. Y can yacˈa chukaˈ reˈ xoka ri kˈij riche (rixin) chi riyit nakˈet tzij pa quiwiˈ ri caminakiˈ. Pero chique ri asamajel ri yekˈalajsan ri achˈabel ri nibix profetas chique y chique ri lokˈolaj tak awalcˈual y ri yeyaˈo akˈij, can xtayaˈ cˈa utzilaj rajel ruqˈuexel chique, chi chˈutiˈk chi nimaˈk. Y can xoka cˈa chukaˈ ri kˈij chi riyit naqˈuis quikˈij ri winek ri yetajin niquiqˈuis rukˈij ri ruwachˈulef, xechaˈ ri juwinek cajiˈ rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij. 	 Kaj la nacioj furiozis, kaj venis Via kolero, kaj la tempo de la mortintoj, por esti jugxataj, kaj la tempo doni la rekompencon al Viaj servistoj, la profetoj, kaj al la sanktuloj, kaj al la timantoj de Via nomo, malgrandaj kaj grandaj, kaj pereigi la detruantojn de la tero.


Yacˈariˈ tek ri achiˈaˈ fariseos y ri aj tzˈibaˈ xeˈapon cˈa riqˈui ri Jesús; quicˈuan apo jun ixok ri nimacun riqˈui jun achi ri xbeˈilitej pe. Xbequipabaˈ chuwech ri Jesús, chiriˈ pa quinicˈajal. 	 Kaj la skribistoj kaj Fariseoj alkondukis virinon, kaptitan en adulto; kaj stariginte sxin en la mezo,


Y ri Simón Pedro can yacˈariˈ tek xubij: Yit cˈa riyit ri Cristo, ri Rucˈajol ri cˈaslic Dios, xchaˈ chare. 	 Kaj responde Simon Petro diris:Vi estas la Kristo, la Filo de la vivanta Dio.


Ri achi ri nisamej chrij ri cˈulanen riˈ, man cˈa retaman ta acuchi (achique) petenak wi ri ruyaˈal uva riˈ. Xa can xu (xe) wi cˈa ri yeniman yeˈilin chiriˈ ri xepajo ri ye etamayon. Y tek ri achi ri nisamej chrij ri cˈulanen riˈ runaˈon chic chi sibilaj jabel ri ruyaˈal uva riˈ, xusiqˈuij (xroyoj) cˈa ri cˈajol ri xcˈuleˈ. 	 Kiam la festenestro gustumis la akvon, nun farigxintan vino, kaj ne sciis, de kie gxi estas (sciis tamen la servantoj, kiuj cxerpis la akvon), la festenestro alvokis la fiancxon,


chi can yojrucol pa quikˈaˈ ri yeˈetzelan kiche (kixin), riche (rixin) chi queriˈ ma nikaxibij ta kiˈ chi nikaben ri rusamaj, 	 Ke Li donos al ni, ke, liberigite el la mano de niaj malamikoj, Ni servu Lin sentime,


Y xquicˈom pe chare ri Jesús. Y riyeˈ xquiyaˈ cˈa chukaˈ quitziak chrij ri bur riˈ, y xquichˈocobaˈ cˈa el ri Jesús chrij. 	 Kaj ili alkondukis gxin al Jesuo; kaj jxetinte siajn vestojn sur la azenidon, ili sidigis Jesuon sur gxin.


Ri kachˈalal Tíquico xintek el pa tinamit Efeso. 	 Sed Tihxikon mi sendis al Efeso.


Ruma ye qˈuiy ri yecˈo chicojol ri yeˈetzelan riche (rixin) ri Cristo. Y reˈ qˈuiy cˈa mul nbin chic chiwe. Y wacami can yinokˈ re nbij chic el jun bey chiwe. Ruma riyeˈ ma niquinimaj ta chi xaxu (xaxe wi) riqˈui ri xuben ri Cristo chuwech ri cruz tek yojcolotej. 	 CXar iradas multaj, pri kiuj mi ofte diris al vi, kaj nun ecx plorante diras, ke ili estas malamikoj de la kruco de Kristo;


Y chupan cˈa chukaˈ ri kˈij riˈ, yecˈo achiˈaˈ fariseos ri xeˈapon riqˈui ri Jesús, y xquibij chare: Ri Herodes, ri aj kˈatbel tzij, nrajoˈ yarucamisaj. Catel cˈa el waweˈ chanin, xechaˈ chare. 	 En tiu sama horo alvenis iuj Fariseoj, kaj diris al li:Eliru kaj foriru de cxi tie, cxar Herodo volas mortigi vin.


Y wi xa ma nben ta cˈa ri ruchilaben pe ri Nataˈ Dios chuwe ri cˈo chi nben, man cˈa quininimaj ta. 	 Se mi ne faras la farojn de mia Patro, ne kredu al mi.


Y jubaˈ chic chare ri ijaˈtz xka cojol tak kˈayis ri cˈo quiqˈuixal. Y tek xeˈel pe, junan xeqˈuiy quiqˈui ri qˈuix. Y ruma chi ri qˈuix sibilaj xeqˈuiy, ri ticoˈn xejikˈ pa quikˈaˈ. 	 Kaj aliaj falis inter dornojn, kaj la dornoj kreskis kaj sufokis ilin;


Tek ri Jesús xtaneˈ riche (rixin) chi nichˈo quiqˈui ri winek riˈ, Riyaˈ xubij chare ri Simón: Joˈ apo pa raxal yaˈ, y queˈiyaˈ ka ri iyaˈl chapabel car pa yaˈ. 	 Kaj kiam li cxesis paroli, li diris al Simon:Forsxovu gxis la profundo, kaj mallevu la retojn por akirado.


Hasta ri arcángel Miguel ma xuben ta achiˈel niquiben ri achiˈaˈ riˈ. Ruma ri arcángel riˈ tek xquiben chˈaˈoj riqˈui ri itzel winek chrij ri ruchˈacul ri Moisés, ni xa ta xubij ri ránima chi xubij ta pokon tak chˈabel chare ri itzel winek. Xaxu (xaxe) wi cˈa xubij chare: Ri Ajaf xtichapon cˈa chawe, xchaˈ chare. 	 Sed Mihxael, la cxefangxelo, kiam en kontrauxstaro al la diablo li disputis pri la korpo de Moseo, ne kuragxis lin akuzi insulte, sed diris:La Sinjoro vin riprocxu.


Xpe ri Jesús xubij chare ri capitán: Yibe cˈa y xtincˈachojsaj ri amozo, xchaˈ chare. 	 Kaj li diris al li:Mi venos, kaj sanigos lin.


Y cˈo chukaˈ jun chic tzij chupan ri ruchˈabel ri Dios ri nubij: Yit cˈa riyit ri Sacerdote ri majun bey xcajalatej ta, can achiˈel ri sacerdoteˈil riche (rixin) ri Melquisedec ri xcˈojeˈ ojer ca. 	 kiel ankaux aliloke Li diris: Vi estas pastro por cxiam, Laux la maniero de Melkicedek.


Y chi juwinek cajiˈ rijitaˈk tak achiˈaˈ ri can cˈo quikˈij ri yecˈo chicaj y ri ye cajiˈ ri cˈo qˈuiy runakˈ tak quiwech, can yacˈariˈ xexuqueˈ xemajeˈ ka pan ulef riche (rixin) chi xquiyaˈ rukˈij ri Dios ri cˈo pa lokˈolaj ruchˈacat. Y ri rijitaˈk tak achiˈaˈ y ri ye cajiˈ ri sibilaj qˈuiy runakˈ tak quiwech cˈo, xquibij cˈa: Amén. Can xtinimirisex cˈa ri rubiˈ ri Dios, xechaˈ. 	 Kaj la dudek kvar presbiteroj kaj la kvar kreitajxoj falis kaj adorklinigxis al Dio, la sidanta sur la trono, dirante:Amen, Haleluja!


Ri retal riche (rixin) chi wi ya ti acˈal riˈ ri niwil, xtitzˈet cˈa chi boron jabel pa tziek y cotzˈoban pa jun quiwaybal chicop, xchaˈ ri ángel. 	 Kaj jen la signo por vi:vi trovos infaneton, cxirkauxvinditan kaj kusxantan en staltrogo.


Majun bey titzuˈ ta achique quibanic ri winek xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi itzel yixtzijon chiquij, riche (rixin) chi queriˈ ma xtiban ta chukaˈ queriˈ chiwe riyix. 	 Ne jugxu, por ke vi ne estu jugxataj.


Riyix ri iniman chic ri Jesucristo, ma chuxeˈ ta ri juyuˈ Sinaí rubiˈ yixcˈo wi apo. Man achiˈel ta xquiben ri katiˈt kamamaˈ ojer ca. Riyeˈ xecˈojeˈ chiriˈ y cˈo cˈa jun kˈij tek xquitzˈet chi ruwiˈ ri juyuˈ riˈ nijino pa kˈakˈ. Y xquitzˈet chukaˈ chi pa ruwiˈ ri juyuˈ xoc kˈekuˈm y cˈo jun nimalaj cakˈikˈ rachibilan coklajay. 	 CXar vi ne alvenis al monto tusxebla kaj brulanta per fajro, kaj al nigreco kaj mallumo kaj ventego,


Yacˈa ri Jesús xubij chare: Pedro, riyin nbij cˈa chawe, chi chupan re jun akˈaˈ re wacami, cˈa ma jane tisiqˈuin ta pe ri ecˈ, tek riyit oxiˈ yan chic mul abin chique ri yecˈutun chawe, chi ma awetaman ta nuwech, xchaˈ ri Jesús chare ri Pedro. 	 Kaj li diris:Mi diras al vi, Petro, koko ne krios hodiaux, antaux ol vi trifoje malkonfesos, ke vi min konas.


Pero ri nimalaj sacerdote ye rachibilan ri achiˈaˈ ri nibix saduceos chique, itzel cˈa niquinaˈ chique ri apóstoles. 	 Sed starigxis la cxefpastro, kaj cxiuj, kiuj estis kun li (tio estas la sekto de la Sadukeoj), kaj ili plenigxis de jxaluzo,


Y ri kachˈalal ri ye oconek mozo, queˈapixabaj chi tiquinimaj quitzij ri quipatrón. Y jabel tiquibanaˈ chare ronojel ri samaj ri nibix chique. Y ma tiquitzolij ta ruwech ri quitzij ri quipatrón. 	 Admonu sklavojn, ke ili estu submetigxemaj al siaj propraj sinjoroj kaj placxantaj al ili en cxio; ne kontrauxdiremaj,


Ri Tito can ma xban ta ri circuncisión chare, astapeˈ ta na yecˈo ri ma ye kitzij ta chi ye kachˈalal ri xeˈajowan chi xban ta ri circuncisión chare. Riyeˈ quiyujun apo quiˈ xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi niquinachaj ri achique rubanic ri kacˈaslen riyoj ri yoj colotajnek chic ruma ri Cristo Jesús; wi can cˈa nikaben na ronojel ri nubij chupan ri ley ri rutzˈiban ca ri Moisés, o xa ma nikaben ta chic. Riyeˈ xcajoˈ chi xojcˈojeˈ chic jun bey chuxeˈ ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 sed tio estis pro la kasxe enportitaj fratoj, kiuj ruze envenis, por spioni nian liberecon en Kristo Jesuo, por ke ili nin sklavigu;


Quenatej cˈa chiwe ri pastores ri can xquitzijoj ri ruchˈabel ri Dios chiwe. Tichˈoboˈ cˈa rij achique rubanic ri cˈaslen ri xquicˈuaj riyeˈ, ruma can xcukeˈ wi quicˈuˈx riqˈui ri Dios. Can tibanaˈ cˈa achiˈel ri xquiben riyeˈ. 	 Memoru viajn regintojn, kiuj parolis al vi la vorton de Dio; kaj ilian fidon imitu, pripensante la finon de ilia vivmaniero.


Yacˈariˈ tek ri Pedro xubij: Astapeˈ can quinojel xcatquiyaˈ ca ayon, yacˈa riyin ma xcatinyaˈ ta ca, xchaˈ. 	 Sed Petro diris al li:Ecx se cxiuj ofendigxos, tamen ne mi.


Ri runakˈ tak nuwech xquitzuˈ yan cˈa ca ri Colonel ri petenak awuqˈui riyit, 	 CXar miaj okuloj vidis Vian savon,


Y cˈacˈariˈ yecˈo chic nicˈaj ri xebepaˈeˈ pe y quecˈareˈ ri xquibij chrij ri Jesús: 	 Kaj elpasxis iuj, kaj malvere atestis kontraux li, dirante:


Tek xa can ya ri rey David tzˈibayon ca chupan ri wuj ri Salmos rubiˈ, tek xubij: Ri Dios xubij chare ri Wajaf: Catzˈuyeˈ re pa wajquikˈaˈ, 	 CXar David mem diras en la Psalmaro: La Eternulo diris al mia Sinjoro: Sidu dekstre de Mi,


Quecˈariˈ ri tzˈibatal ca. Ri rutziak cˈa ri Juan ri Bautista banon riqˈui rusmal camello, y rucusan jun tzˈum ri oconek ximibel xerupan. Y ri ruway ye cˈa ri sacˈ y ri cab ri niquiyaˈ ri tak chicop pa tak juyuˈ. 	 Kaj tiu Johano havis sian vestajxon el kamelaj haroj, kaj ledan zonon cxirkaux siaj lumboj, kaj lia nutrajxo estis akridoj kaj sovagxa mielo.


Y can rajawaxic chi nitzijox na nabey ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic pa ronojel ruwachˈulef, cˈacˈariˈ xtoka ri ruqˈuisbel kˈij chare re ruwachˈulef. 	 Kaj la evangelio devas antauxe esti predikita al cxiuj nacioj.


Y yacˈariˈ tek can cˈo cˈa jun ri xbechˈo pe acuchi (achique) cˈo wi ri lokˈolaj ruchˈacat ri Dios, y quecˈareˈ ri nubij: Chiˈiwonojel riyix rusamajel ri Dios, can tiyaˈ cˈa rukˈij ri ka‑Dios. Y riyix chukaˈ ri ninimaj rutzij ri Dios, y riyix chi chˈutiˈk chi nimaˈk, can tiyaˈ cˈa rukˈij. 	 Kaj el la trono eliris vocxo, dirante:Lauxdu nian Dion, cxiuj Liaj servistoj, vi, kiuj timas Lin, la malgrandaj kaj la grandaj.


Jun ri cˈo ajowabel riqˈui, jabel nicochˈon, y ruma chukaˈ ri ajowabel, nunimaj ri nubij ri jun chic. Chukaˈ ri ajowabel nuben chare chi retaman nroyobej ronojel y yerukˈaxaj ronojel tijoj pokonal. 	 cxion toleras, cxion kredas, cxion esperas, cxion eltenas.


Wachˈalal aj Galacia, ¿achique cˈa ruma ma yixchˈobon ta jabel? ¿Y achique cˈa xixkˈolo rumariˈ tek ma ninimaj ta ri kas kitzij? Tek xa can kˈalajsan chic jabel chiwech ri achique rubanic xban chare ri Jesucristo tek xcom chuwech ri cruz kuma. 	 Ho malsagxaj Galatoj, kiu vin ensorcxis? vin, antaux kies okuloj Kristo Jesuo estis publike prezentita krucumita.


Y yacˈariˈ tek ri ye rudiscípulos ri Juan ri Bautista xeˈoka riqˈui ri Jesús, y xquibij chare: Riyoj can cˈo cˈa kˈij nikachajij tek can ma yojwaˈ ta riche (rixin) chi nikaben orar. Y queriˈ chukaˈ niquiben ri quidiscípulos ri achiˈaˈ fariseos. ¿Y achique cˈa ruma tek ri adiscípulos riyit ma que ta riˈ niquiben? xechaˈ. 	 Tiam alvenis al li la discxiploj de Johano, dirante:Kial ni kaj la Fariseoj fastas ofte, sed viaj discxiploj ne fastas?


Y ri Uzías xralcˈualaj ri Jotam; ri Jotam xralcˈualaj ri Acaz; y ri Acaz xralcˈualaj ri Ezequías. 	 kaj al Uzija naskigxis Jotam, kaj al Jotam naskigxis Ahxaz, kaj al Ahxaz naskigxis HXizkija,


Y yacˈa tek xebe pa rucamul, yacˈariˈ tek ri José xukˈalajsaj riˈ chiquiwech ri rachˈalal chi ya riyaˈ ri José. Y queriˈ tek ri Faraón xretamaj ye achique ri ye rachˈalal ri José, rumariˈ xretamaj chukaˈ chi ri José jun hebreo. 	 Kaj la duan fojon Jozef rekonatigxis al siaj fratoj, kaj la gento de Jozef estis montrita al Faraono.


Y cˈo cˈa jun achi fariseo ri xsiqˈuin (xoyon) riche (rixin) ri Jesús riche (rixin) chi nbewaˈ pa rachoch. Y tek ri Jesús xapon cˈa pa rachoch ri achi riˈ, xtzˈuyeˈ cˈa apo ri pa mesa, riche (rixin) ri waˈin. 	 Kaj unu el la Fariseoj petis lin, ke li mangxu kun li. Kaj li eniris en la domon de la Fariseo, kaj sidigxis cxe mangxo.


Y achique winek ri xtiniman ri Cˈajolaxel, ma xtika ta rucˈayewal pa ruwiˈ. Yacˈa ri winek ri ma xtiniman ta riche (rixin), ri rucˈayewal riche (rixin) xtibe kˈij xtibe sek cˈo chic riche (rixin) chi nika pa ruwiˈ, ruma xa can ma xunimaj ta rubiˈ ri Rucˈajol ri Dios, y ri Dios xaxu (xaxe wi) jun Rucˈajol ri cˈo. 	 Kiu fidas al li, tiu ne estas jugxata; sed la nekredanto jam estas jugxita, cxar li ne fidas al la nomo de la solenaskita Filo de Dio.


Can yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique ri rudiscípulos: Wacami can nbij wi cˈa chi can kitzij wi chi cˈayef (cuesta) chi jun beyon ntoc pa rajawaren ri caj. 	 Kaj Jesuo diris al siaj discxiploj:Vere mi diras al vi:Malfacile ricxulo eniros en la regnon de la cxielo.


¿La ma noka ta cˈa chiˈicˈuˈx chi xa ye chukaˈ riyeˈ ri yeyokˈo ri utzilaj rubiˈ ri Jesucristo, ri natan pan iwiˈ? 	 CXu ili ne blasfemas la honorindan nomon, sur vin metitan?


Y ri Jesús xokˈ. 	 Jesuo larmis.


Ri Judas xa can xu (xe) wi cˈa tek xuqˈuis el ri juwechˈ caxlan wey, xa can yacˈariˈ tek xel el. Tek xel cˈa el riyaˈ, xa can chakˈaˈ chic. 	 Li do, ricevinte la pecon, tuj eliris; kaj estis nokto.


Y ri José chukaˈ royoben apo ri rajawaren ri Dios y rumariˈ tek riyaˈ ma xka ta chuwech ri xquibij ri rachibil chi niban chare ri Jesús. 	 (li ne konsentis al ilia intenco kaj faro), el Arimateo, urbo de la Judoj, kiu atendis la regnon de Dio,


Y ri Jesús xubij cˈa chare: Ri nabey pixaˈ ya cˈa ri nubij: Tiwacˈaxaj cˈa riyix aj Israel, chi ri Kajaf xaxu (xaxe) wi jun, y riˈ ya ri Kajaf Dios. 	 Kaj Jesuo respondis:La unua estas:Auxskultu, ho Izrael! la Eternulo, nia Dio, la Eternulo estas unu;


Y yacˈariˈ tek ri Jesús xubij chique: Riˈ jun chiwe riyix cablajuj, ri xtumuˈ pe ri rucaxlanway wuqˈui pa lek. 	 Sed li diris al ili:Unu el la dek du, kiu trempas kun mi en la pladon.


Y xequicˈuaj cˈa achiˈaˈ riche (rixin) chi niquitzˈuc tzij chrij ri Esteban, y ri achiˈaˈ riˈ niquibij cˈa: Re jun achi reˈ ma nitaneˈ ta chi nubij itzel chrij re lokˈolaj rachoch ri Dios y chrij ri ley riche (rixin) ri Moisés. 	 kaj starigis mensogajn atestantojn, kiuj diris:CXi tiu homo ne cxesas paroli vortojn kontraux cxi tiu sankta loko kaj la legxo;


Ncˈutuj cˈa chukaˈ ruma nwajoˈ chi riyix xtikˈax ta chiwech chi can sibilaj nim ri ruchukˈaˈ ri Dios ri cˈo kiqˈui riyoj ri kaniman. Ri ruchukˈaˈ ri cˈo kiqˈui riyoj junan riqˈui ri ruchukˈaˈ ri xucusaj 	 kaj kia la supermezura grandeco de Lia potenco al ni, kiuj kredas, laux la energio de la efikeco de Lia forto,


Y ri Jesús xubij cˈa: ¿Achique rubanic xtinbij chrij ri rajawaren ri Dios? ¿Y achoj riqˈui njunumaj wi? 	 Kaj li diris:Al kio similas la regno de Dio? kaj al kio mi gxin komparu?


Yacˈa tek ri ye rupatrón ri kˈopoj riˈ xquitzˈet chi xa majun chic quirajil xtiquichˈec ta chrij ri caj‑icˈ, ruma xa man cˈo ta chic ri itzel espíritu riqˈui, xebequichapaˈ pe ri Pablo y ri Silas, y xequicˈuaj cˈa chiquiwech ri aj kˈatbel tak tzij. 	 Sed sxiaj mastroj, vidinte, ke eliris la espero de ilia gajno, kaptis Pauxlon kaj Silason, kaj trenis ilin en la placon al la regantoj,


Can achiˈel ri quitzˈiban ca ri profetas ri xekˈalajsan ri ruchˈabel ri Dios ojer ca. Ri tzˈibatal ca nubij: 	 Kaj al tio konsentas la vortoj de la profetoj, kiel estas skribite:


Ruma tek xtapon ri kˈij chi ri caminakiˈ xquecˈastej el, ri achi ma xticˈojeˈ ta chic rixjayil, ni ri ixok ma xticˈojeˈ ta chic rachijil, ruma can majun chic cˈulanen xtibanatej. Xa xqueˈoc achiˈel ri ángeles ri yecˈo chilaˈ chicaj. 	 CXar kiam oni levigxos el la mortintoj, oni nek edzigxas nek edzinigxas, sed estas kiel angxeloj en la cxielo.


Ri Jesús tek elenak chic cˈa el chiriˈ, xbe cˈa ri acuchi (achique) kas tibe wi. Riyaˈ xbe cˈa ri pa juyuˈ ri Olivos rubiˈ. Y ri rudiscípulos can ye tzeketel wi el chrij. 	 Kaj elirinte, li iris laux sia kutimo al la monto Olivarba, kaj la discxiploj lin sekvis.


Y ri Jesús riqˈui cˈa ri rukˈaˈ xerucˈut ri rudiscípulos y xubij cˈa: Yecˈareˈ ri ye oconek nteˈ y ye oconek wachˈalal. 	 Kaj etendinte la manon al siaj discxiploj, li diris:Jen mia patrino kaj miaj fratoj!


Ruma xoka ri tiempo riche (rixin) chi nikakˈaxaj tijoj pokonal pa kacˈaslen riyoj ri yoj ralcˈual chic ri Dios, riche (rixin) chi nikachojmirisaj kiˈ y wi ri Dios nuyaˈ kˈij riche (rixin) chi nikakˈaxaj tijoj pokonal pa kacˈaslen riyoj, ¿achique ta cami ri man ta xtiban chique ri ma xquinimaj ta ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic? Can xtikˈax wi ruwiˈ ri tijoj pokonal ri xtika pa quiwiˈ. 	 CXar jam venis la tempo por la komenco de la jugxo cxe la domo de Dio; kaj se gxi komencigxas cxe ni, kia estos la sorto de tiuj, kiuj ne obeas al la evangelio de Dio?


Yacˈa ri Jesús xa xubij cˈa chique ri rudiscípulos: Tiyaˈ kˈij chique ri acˈalaˈ chi yepe wuqˈui riyin, y ma queˈikˈet ta. Ruma ri xqueˈoc pa rajawaren ri caj, xaxu (xaxe) wi ri winek ri ye achiˈel re acˈalaˈ reˈ. 	 Sed Jesuo diris:Lasu la infanojn, kaj ne malhelpu ilin, veni al mi; cxar el tiaj estas la regno de la cxielo.


Yacˈa ri Cristo Jesús kuma konojel riyoj winek tek xcom, riche (rixin) chi queriˈ ri winek ri ma ye israelitas ta niquicˈul chukaˈ ri bendición ri xubij ri Dios ojer ca chare ri Abraham. Y ri Jesucristo xcom chukaˈ riche (rixin) chi queriˈ konojel ri yojniman riche (rixin), xticˈojeˈ ri Lokˈolaj Espíritu kiqˈui; ruma can queriˈ chukaˈ rubin ca ri Dios. 	 por ke venu sur la nacianojn la beno de Abraham en Kristo Jesuo; por ke per fido ni ricevu la promeson de la Spirito.


Y tek riyin xinchop tzij chuwech ri Cornelio y chiquiwech ri winek ri yecˈo apo riqˈui, xka cˈa pe ri Lokˈolaj Espíritu pa quiwiˈ, can achiˈel tek xka pe nabey mul pa kawiˈ riyoj. 	 Kaj dum mi komencis paroli, la Sankta Spirito malsupreniris sur ilin tiel same, kiel sur nin en la komenco.


Y riyix can xitzekelbej chukaˈ achiˈel ri cˈaslen ri kacˈuan riyoj y xitzekelbej chukaˈ achiˈel ri cˈaslen ri xucˈuaj ri Ajaf. Ruma tek xinimaj ri ruchˈabel ri Dios, sibilaj xixetzelex cuma ri winek ri ma quiniman ta ri ruchˈabel ri Dios. Pero ma riqˈui wi chi cˈo tijoj pokonal ri nikˈaxaj, riyix ma xixbison ta. Ruma ya ri Lokˈolaj Espíritu xyaˈo quicoten pa tak iwánima. 	 Kaj vi farigxis imitantoj de ni kaj de la Sinjoro, ricevinte la vorton en multe da aflikto, kun gxojo de la Sankta Spirito;


Tek kˈaxnek chic cˈa ca ri nimakˈij pascua, ri María y ri José xetzolin chcachoch. Pero riyeˈ ma quetaman ta cˈa chi ri acˈal Jesús xa xcˈojeˈ na cˈa ca chiriˈ pa tinamit Jerusalem. 	 kaj kiam ili jam pasigis la tagojn, cxe ilia returnigxo la knabo Jesuo restis en Jerusalem, kaj liaj gepatroj tion ne sciis;


Y wacami quixbiyin cˈa. Y riyix iwetaman chi xa yix achiˈel tak carneˈl ri yixbeka chiquicojol ri winek ri ye achiˈel utiwaˈ (coyotes). 	 Iru; jen mi sendas vin kiel sxafidojn meze de lupoj.


Y ri Zaqueo xpaˈeˈ cˈa y xchˈo apo chare ri Ajaf Jesús y xubij: Ajaf, wacami pa nicˈaj chare ri nubeyomal nyaˈ chique ri pobres. Y wi cˈo winek ri can xkˈax ruwiˈ ri alcawal welesan chique, can cajiˈ chic cˈa ruqˈuexel ri xtintzolij chique, y ma xu (xe wi) ta chic ri xinwelesaj chique, xchaˈ. 	 Kaj Zakhxeo, starante, diris al la Sinjoro:Jen duonon de miaj posedajxoj, Sinjoro, mi donacas al la malricxuloj; kaj se el iu mi maljuste eldevigis ion, mi redonas kvaroblon.


¿La iwuqˈui cami riyix xwinakir wi pe ri ruchˈabel ri Dios? ¿O la xaxu (xaxe) cami iwuqˈui riyix aponak wi ri ruchˈabel ri Dios? Ma que ta riˈ. 	 Kio? cxu el vi la vorto de Dio eliris? cxu gxi venis al vi solaj?


ri Dios xubij yan chare ri teˈej chi ya ri chakˈlaxel ri xtitakanoj pa ruwiˈ ri nimalaxel. 	 estis dirite al sxi:La pli granda servos la malpli grandan.


Astapeˈ xquitzˈet chi ri Jesús caminek chic, jun cˈa chique ri soldados xujuˈ ri rutzaˈn ri rulanza pa rupox (rucˈalcˈaˈx) ri Jesús, y can yacˈariˈ tek xbeˈel pe quicˈ y yaˈ. 	 tamen unu el la soldatoj per lanco pikis lian flankon, kaj tuj elvenis sango kaj akvo.


Quinojel cˈa ri kachˈalal niquitek el rutzil iwech. Y chukaˈ nbij chiwe chi tiyalaˈ rutzil iwech chiˈijujunal riqˈui jun lokˈolaj tzˈuban (tzˈuman) chiˈij. 	 CXiuj fratoj vin salutas. Salutu unu la alian per sankta kiso.


Ruma riyoj ri xa jun chic kabanon riqˈui ri Cristo Jesús, majun nuben wi niban ri circuncisión chake, o ma niban ta. Ri cˈo rejkalen ya ri cukbel cˈuˈx riqˈui ri Cristo Jesús, ruma ri kacukbel cˈuˈx riqˈui ri Cristo nuben chake chi cˈo ajowabel kiqˈui. 	 CXar en Kristo Jesuo nek cirkumcido nek necirkumcido valoras ion, sed nur fido, energianta per amo.


Y can ya ri Dios ri nitoˈo riche (rixin) ri Pedro chupan ri samaj ri can nuben wi jun apóstol, ri chiquicojol ri kech aj Israel ri banon ri circuncisión chique. Y queriˈ chukaˈ riyin, can ya Dios riˈ ri nitoˈo wuche (wixin), riche (rixin) chi yisamej chiquicojol ri winek ri ma ye israelitas ta ri ma banon ta ri circuncisión chique. 	 (cxar Tiu, kiu forte energiis en Petro por la apostoleco de la cirkumcido, ankaux energiis en mi por la nacianoj),


Y yacˈariˈ tek xapon jun chic mozo ri rucˈulun ca chukaˈ puek ri nibix mina chare, y xubij: Ajaf, ri puek ri xayaˈ ca chuwe tek xabe, xinchˈec wuˈoˈ puek más riqˈui, xchaˈ. 	 Kaj venis la dua, kaj diris:Sinjoro, via min�o faris kvin min�ojn.


ruma ri Kajaf Jesucristo xucˈut riˈ chinuwech, y xubij cˈa chuwe: Chanin catel el waweˈ pa Jerusalem, ruma ri winek ri yecˈo waweˈ ma xtiquinimaj ta ri xtakˈalajsaj chuwij riyin, xchaˈ chuwe. 	 kaj mi vidis lin dirantan al mi:Rapidu, kaj eliru tuj el Jerusalem, cxar ili ne akceptos vian ateston pri mi.


Y ri ye rudiscípulos ri Jesús xquibij cˈa ca chique ri ye rajaf ri ti bur: Xa nicˈatzin chare ri Ajaf, xechaˈ ca chique. 	 Kaj ili diris:La Sinjoro gxin bezonas.


Riyeˈ niquibij chi yecowin yequicol ri winek chiquiwech ri yetakanoj pa quiwiˈ, pero riyeˈ xa ma ye colotajnek ta, ruma xa ye kajnek pa rukˈaˈ ri etzelal. Y ketaman wi cˈa jabel chi ri ye chˈacatajnek, xa can ye kajnek wi cˈa pa rukˈaˈ ri xchˈaco quiche (quixin). 	 anoncante al ili liberecon, ili mem estas sklavoj de putreco; cxar al kiu iu submetigxas, al tiu ankaux li sklavigxas.


Yacˈa ri winek y ri principaliˈ, astapeˈ majun rumac ri Jesús xquil riche (rixin) chi nicamisex, riyeˈ xquicˈutuj chare ri aj kˈatbel tzij ri Pilato rubiˈ, chi ticamisex. 	 Kaj trovinte en li nenian kauxzon de morto, ili tamen petis Pilaton mortigi lin.


Ruma wi xa ya ri uchukˈaˈ riche (rixin) ri Beelzebú ri ncusaj riche (rixin) chi yenwelesaj ri itzel tak espíritu, ¿achique cˈa nichˈob riyix chiquij ri ye tzekelbey iwuche (iwixin)? ¿La ya cami ruchukˈaˈ ri Beelzebú ri niquicusaj chukaˈ riyeˈ riche (rixin) chi yequelesaj ri itzel tak espíritu? Ma que ta riˈ. Rumariˈ can yecˈa ri ye tzekelbey iwuche (iwixin) ri xquebin chiwe chi xa ma kitzij ta ri nibij riyix. 	 Kaj se per Baal-Zebub mi elpelas demonojn, per kiu viaj filoj ilin elpelas? tial ili estos viaj jugxantoj.


Y ri Jesús xucˈom chukaˈ apo ri vaso ri cˈo ruyaˈal uva chupan; y tek rumatioxin chic chare ri Dios, xuyaˈ chique, y quinojel cˈa xquikum ri ruyaˈal uva. 	 Kaj li prenis kalikon, kaj, doninte dankon, li donis al ili; kaj cxiuj trinkis el gxi.


Y ri rutataˈ ri cˈajol can riqˈui ruchukˈaˈ xchˈo y xubij: Ncukubaˈ nucˈuˈx awuqˈui. Y chukaˈ can quinatoˈ riche (rixin) chi queriˈ más ta xtincukubaˈ nucˈuˈx awuqˈui, xchaˈ. 	 Tuj ekkriante, la patro de la infano diris:Mi kredas; helpu mian nekredemon.


Ri kachˈalal ri ma can ta cukul quicˈuˈx jabel riqˈui ri Cristo, pero nicajoˈ yeˈoc kiqˈui, nicˈatzin chi yekacˈul, pero ma quekacˈul ta xaxu (xaxe) wi riche (rixin) chi nikaben oyowal quiqˈui, ruma chi xa jun wi ri niquichˈob. 	 Sed akceptu malfortulon en fido, tamen ne por dubaj disputadoj.


Yacˈa ri discípulo ri Tomás rubiˈ, y nibix chukaˈ Dídimo chare; riyaˈ xubij cˈa chique ri rech discípulos: Joˈ cˈa, tikatzekelbej ri Jesús, riche (rixin) chi wi Riyaˈ xticamisex, can kojcamisex chukaˈ riyoj junan riqˈui Riyaˈ, xchaˈ. 	 Tiam Tomaso, nomata Didimo, diris al siaj kundiscxiploj:Ni ankaux iru, por ke ni mortu kun li.


Riyix yixcˈo chic apo riqˈui ri Jesús ri chojmirisayon ri cˈacˈacˈ trato ri xuben ri Dios quiqˈui ri winek. Riyaˈ xcom y ri ruquiqˈuel ri xbiyin, yariˈ ri nichˈajchˈojsan ri kánima, y ri ruquiqˈuel Riyaˈ más rejkalen que chuwech ri ruquiqˈuel ri Abel. 	 kaj al Jesuo, la interulo de nova interligo, kaj al la sango de aspergo, kiu parolas pli bonajn aferojn ol la sango de Habel.


Y ri María can xeruyec cˈa pa ránima ronojel ri tzij riˈ, y yeruchˈob chukaˈ ronojel ri tzij riˈ. 	 Sed Maria konservis cxiujn tiujn dirojn kaj pripensis ilin en sia koro.


Y ri Jesús xubij chique ri yeniman yeˈilin chiriˈ: Queˈinojsaj chi yaˈ re yabel tak yaˈ reˈ, xchaˈ chique. Y riyeˈ can que wi riˈ xquiben. 	 Jesuo diris al ili:Plenigu la akvokuvojn per akvo. Kaj oni plenigis ilin gxis la rando.


Yacˈariˈ tek ri Jesús xubij cˈa chare ri rumozo ri rey: Man ta nitzˈet riyix ri milagros ri nben riyin, man ta yininimaj. 	 Jesuo do diris al li:Se vi ne vidas signojn kaj mirindajxojn, vi tute ne kredos.


Chukaˈ yecˈo cˈa aj kˈatbel tzij riche (rixin) ri ruwachˈulef Asia ri yecˈo chiriˈ pan Efeso, ri xquitek rubixic chare ri Pablo chi ma tapon ta ri acuchi (achique) quimolon wi quiˈ ri winek. Queriˈ xquiben ri achiˈaˈ riˈ, ruma can camigo quiˈ riqˈui ri Pablo. 	 Kaj ankaux kelkaj el la cxefoj de Azio, kiuj estis liaj amikoj, sendis al li, kaj petegis lin ne riski sin en la teatron.


Riyin ya cˈa ri pa tinamit Jope yincˈo wi. Y yacˈa tek yitajin chi oración, xintzˈet pa jun achiˈel achicˈ chi cˈo jun nimalaj achiˈel tziek ri ye ximon pe ri cajiˈ rutzaˈn, ri petenak chilaˈ chicaj y nika pe cˈa wuqˈui riyin. 	 Dum mi pregxis en la urbo Jafo, en ekstazo mi vidis vizion, ujon malsuprenirantan, kvazaux grandan tukon, mallevatan el la cxielo per la kvar anguloj; kaj gxi venis gxis mi;


Y tek ri Zacarías xbeˈel pe, ma nicowin ta chic nichˈo chique, ruma chi memurnek chic. Rumacˈariˈ, ri ye oyobeyon riche (rixin), xquinabej chi cˈo xucˈut riˈ chuwech ri chiriˈ chupan ri lokˈolaj rachoch ri Dios. Ri Zacarías xaxu (xaxe wi) riqˈui rukˈaˈ nichˈo wi chique, ruma xa xmemur cˈa ca. 	 Kaj kiam li elvenis, li ne povis paroli al ili; kaj ili eksciis, ke li vidis vizion en la sanktejo; kaj li faradis signojn al ili, kaj restis muta.


Rumariˈ, pa ruqˈuexel chi riyix can cˈa nibij na más chˈabel chare riche (rixin) chi nipixabaj, xa ticuyuˈ rumac y ticukubaˈ rucˈuˈx. Riyix iwetaman chi wacami yariˈ ri más utz chi niben riqˈui riche (rixin) chi queriˈ ri jun riˈ ma nicom ta ruma bis. 	 pro tio, kontrauxe, vi devus lin pardoni kaj konsoli, por ke tia homo neniel forglutigxu per sia troa malgxojo.


Riyix jabel iwetaman chi pa jun etzˈanen achiˈel ri anin (anibel), quinojel niquitij quikˈij, pero xaxu (xaxe wi) jun ri nichˈacon. Rumacˈariˈ riyix titijaˈ cˈa ikˈij riche (rixin) chi nichˈec ri utzilaj sipanic ri xtuyaˈ ri Dios. 	 CXu vi ne scias, ke cxiuj kurantoj en la areno kuras, sed nur unu ricevas la premion? Tiel same kuru, por ke vi atingu.


Yacˈa ri Jesús xubij chare ri Simón Pedro: Tayacaˈ la awespada pa ruvaina. ¿La nachˈob cami riyit chi riqˈui la xaben, riyin can yicolotej chuwech ri tijoj pokonal ri rubin pe ri Tataˈixel ri can cˈo chi nkˈaxaj? xchaˈ chare. 	 Jesuo do diris al Petro:Metu la glavon en gxian ingon; la kalikon, kiun la Patro donis al mi, cxu mi ne trinkos?


Can quecˈariˈ ri rubin ca ri Ajaf Dios ojer ca. 	 Kiu tion faras jam de la tempo antikva.


Can yacˈariˈ tek ri María xubij: Yacˈareˈ yincˈo, yin jun rusamajel ri Ajaf. Can tibanatej cˈa achiˈel ri xabij chuwe, xchaˈ ri María chare ri ángel. Y ri ángel xel el chiriˈ riqˈui ri María, y xbe. 	 Kaj Maria diris:Jen la sklavino de la Eternulo; estu al mi laux via diro. Kaj la angxelo foriris de sxi.


Tek ri cˈajol achi xracˈaxaj cˈa ri chˈabel ri xubij ri Jesús, nibison ránima xtzolin el, ruma qˈuiy ri beyomel cˈo riqˈui y ma nrajoˈ ta ntel pa rukˈaˈ. 	 Sed auxdinte tiun diron, la junulo foriris malgxoja, cxar li havis multajn posedajxojn.


Y yecˈo cˈa caˈiˈ oxiˈ winek ri xeniman ri Ajaf Jesucristo. Ri winek riˈ can xebe wi cˈa riqˈui ri Pablo. Chiquicojol ri winek ri xeniman, cˈo cˈa jun achi ri Dionisio rubiˈ, cachibil ri yekˈato tzij pan Areópago. Y cˈo cˈa chukaˈ jun ixok ri Dámaris rubiˈ ri xniman ri Ajaf Jesucristo. Y yecˈo chukaˈ nicˈaj chic. 	 Sed iuj viroj aligxis al li kaj kredis, inter kiuj estis Dionisio, Areopagano, kaj virino, nomata Damaris, kaj aliaj kun ili.


Y ri rupatrón ri mozo riˈ xubij cˈa: Ma utz ta ri xaben. Ruma yit jun itzel mozo y ma naben ta ri nibix chawe. Ruma wi can awetaman chi riyin yin jun cˈaˈnlaj (cˈaˈelaj) achi y chi riyin nwajoˈ ncˈul ri ntel pe chuwech ri ticoˈn ri xa ma yin ta xitico ka y nwajoˈ ncˈol ruwech ri ticoˈn ri xa ma yin ta xijopin ka, 	 Sed lia sinjoro responde diris al li:Vi malbona kaj mallaborema servisto, vi sciis, ke mi rikoltas, kie mi ne semis, kaj kolektas, kie mi ne dissxutis;


Ruma wi cˈo rukˈij ri nabey trato ri xban ri xa camic xucˈom pe pa kawiˈ; wi queriˈ, can más na wi nim rukˈij ri trato ri nuben chake chi yojtzˈetetej ruma ri Dios chi majun kamac. 	 CXar se la administrado de kondamno estas gloro, multe pli abunde la administrado de justeco superas en gloro.


Rumacˈariˈ, riyix ri sibilaj yixinwajoˈ, nbij cˈa chiwe chi ma quixtaneˈ ta chi ninimaj rutzij ri Dios. Queriˈ xiben tek xicˈojeˈ iwuqˈui y wacami re ma yincˈo ta apo iwuqˈui, xa can más chi na tinimaj rutzij ri Dios. Titijaˈ ikˈij chrij ri colotajic, y can tixibij cˈa iwiˈ chi yixmacun chuwech ri Dios. 	 Tial, miaj amatoj, kiel vi cxiam obeis, ne nur dum mia cxeestado cxe vi, sed nun ecx pli multe dum mia forestado, ellaboru kun timo kaj tremo vian propran savon;


Y cˈacˈariˈ ri Pilato xubij chique ri principaliˈ tak sacerdotes y chukaˈ chique ri winek: Riyin can majun achique ta mac nwil ta chrij re jun achi reˈ, xchaˈ. 	 Kaj Pilato diris al la cxefpastroj kaj homamasoj:Mi trovas nenian kulpon en cxi tiu viro.


Cˈacˈariˈ riyin xintzˈet cˈa jun sakilaj chˈaquet y xintzˈet cˈa chukaˈ ri tzˈuyul chupan. Y ri caj y ri ruwachˈulef xquicˈol cˈa el quiˈ chuwech ri tzˈuyul chupan ri lokˈolaj chˈaquet riˈ. Y man cˈa xeˈilitej ta chic pa quicˈojlibel. 	 Kaj mi vidis grandan blankan tronon, kaj la Sidanton sur gxi, antaux kies vizagxo forflugis la tero kaj la cxielo; kaj ne trovigxis loko por ili.


Ruma yecˈo kachˈalal ri cˈo na kˈij niquichajij, riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij ri Ajaf. Pero yecˈo nicˈaj chic kachˈalal ri niquibij chi ronojel kˈij xa utz chi niyaˈox (nyaˈ) rukˈij ri Ajaf. Ri kachˈalal ri niquitij ronojel, queriˈ niquiben riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij ri Ajaf; ruma can niquimatioxij chare ri Dios tek niquitij. Y queriˈ chukaˈ niquiben ri kachˈalal ri ma niquitij ta ronojel. Queriˈ niquiben riche (rixin) chi niquiyaˈ rukˈij ri Ajaf. Y riyeˈ chukaˈ yematioxin chare ri Dios. 	 Kiu observas la tagon, tiu observas gxin al la Sinjoro; kaj la mangxanto mangxas al la Sinjoro, cxar li dankas Dion; kaj la nemangxanto nemangxas al la Sinjoro, kaj li dankas Dion.


Y quinojel cˈa ri xquemol el, xquebecˈak ca chupan ri nimalaj kˈakˈ; y chiriˈ cˈa xqueˈokˈ wi y xtiquikachˈachˈej quey. 	 kaj jxetos ilin en la fornon de fajro; tie estos la plorado kaj la grincado de dentoj.


Wacami cˈa, tiqˈuisaˈ pa ruwiˈ rumolic ri ofrenda. Can achiˈel cˈa tek xpe ri raybel iwuqˈui, cˈa que ta na riˈ yixtajin chubanic wacami. Y tiyaˈ cˈa janipeˈ ri yixcowin niyaˈ. 	 Sed nun kompletigu la faradon ankaux; tiel ke, kiel estis la volonteco voli, tiel ankaux estu la plenumo el via havo.


Riyix xa yix achiˈel itzel tak cumatz. Can majun chic cˈa rubanic ri niben riche (rixin) chi yixcolotej chi man ta yixbe pa kˈakˈ chucˈulic ri rutojbalil ri yeˈibanalaˈ. Riyix xa can chiriˈ cˈa xquixapon wi. 	 Serpentoj, vipuridoj! kiel vi povos eviti la jugxon de Gehena?


Wacami cˈa nbij chawe: Can nicˈatzin chi nikaben orar, tikatijaˈ rukˈijul chi nikacˈutuj utzil chare ri Dios, can tikacˈutuj achique ri nicˈatzin y kojmatioxin chukaˈ chare ri Dios. Quecˈariˈ tikabanaˈ pa quiwiˈ quinojel ri winek. 	 Mi konsilas do, antaux cxio, fari petegojn, pregxojn, propetadojn, dankojn por cxiuj;


Y chiriˈ pa tinamit Derbe xquitzijoj cˈa ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic. Y sibilaj cˈa ye qˈuiy winek ri xeniman ri Jesús. Y cˈacˈariˈ xetzolin. Y xebekˈax chic cˈa pe ri pa Listra, ri pan Iconio y ri pan Antioquía. 	 Kaj proklaminte la evangelion al tiu urbo, kaj varbinte multajn discxiplojn, ili revenis al Listra kaj Ikonio kaj Antiohxia,


Y tatzˈibaj cˈa el chare ri ángel ri nichajin quiche (quixin) ri yin quiniman riyin, ri nibix iglesia chique ri yecˈo chiriˈ pa tinamit Pérgamo, y tatzˈibaj cˈa el chare, chi riyin ri yin ucˈuayon ri espada chˈut rutzaˈn ri can pa caˈiˈ cˈo wi rey, nbij cˈa: 	 Kaj al la angxelo de la eklezio en Pergamo skribu: Tiele diras la portanto de la akra dutrancxa glavo:


Y ruma cˈa ri mozo riˈ ma nicowin ta nutoj ri rucˈas ri rubanon, ri rey xubij cˈa chi ticˈayix ri mozo riˈ rachibilan ri rixjayil y ri ye calcˈual. Y chukaˈ can quecˈayix ri rucosas riche (rixin) chi ri rajel ntoc tojbel ri cˈas. 	 Sed cxar li ne havis, per kio pagi, lia sinjoro ordonis, ke estu venditaj li kaj lia edzino kaj liaj infanoj, kaj cxio, kion li posedis, kaj ke estu pago.


Y ya ta cˈa ri utzil y ri uxlanibel cˈuˈx ri nuyaˈ ri Katataˈ Dios y ri Ajaf Jesucristo ri xticˈojeˈ pa tak iwánima chiˈiwonojel. 	 Graco al vi kaj paco de Dio, la Patro, kaj de la Sinjoro Jesuo Kristo.


Y ri chojlaj achi riˈ xcˈojeˈ cˈa chiquicojol ri winek riˈ. Y ruma chi kˈij kˈij xracˈaxaj y xutzˈet ri etzelal ri xequibanalaˈ ri winek, sibilaj cˈa xkˈaxo ri ránima, ruma ri ránima Riyaˈ can choj wi. 	 (cxar tiu justulo, logxante inter ili, en vidado kaj auxdado, turmentis sian justan animon, tagon post tago, pro iliaj malvirtaj faroj):


Y ri Dios can majun cˈa ulef xuyaˈ ta ca chare ri Abraham chupan re ruwachˈulef reˈ, astapeˈ ta xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi nipaˈeˈ wi. Can majun wi ri xuyaˈ chare. Pero ri Dios can xutzuj (xusuj) wi cˈa chare chi re ruwachˈulef reˈ xtoc riche (rixin) riyaˈ y quiche (quixin) ri ye riy rumam ca. Queriˈ xubij ri Dios chare ri Abraham, astapeˈ ma jajun ralcˈual ri kˈij riˈ. 	 kaj Li donis al li nenian heredajxon en gxi, ecx ne piedspacon, sed Li promesis doni gxin al li por posedajxo kaj al lia idaro post li, kiam li ankoraux ne havis infanon.


Y riyit Timoteo ri can yit achiˈel nucˈajol, nbij cˈa chawe chi man cˈa tamestaj ta ri bin ca cuma ri kachˈalal chi xatoc jun rusamajel ri Dios. Y riˈ can ya wi ri Dios ri xkˈalajsan chiquiwech riyeˈ. Man cˈa tamestaj ta. Xa can tatijaˈ akˈij chi naben ri samaj ri bin ca chawe chi naben, can achiˈel nuben jun utzilaj soldado. 	 CXi tiun zorgadon mi komisias al vi, mia filo Timoteo, laux la profetajxoj, kiuj antauxiris sur vin, ke per ili vi militadu la bonan militon,


Y pa rox kˈij, ruma chi ri cakˈikˈ can cˈa cˈo na, can xojtoˈon cˈa chukaˈ riyoj, riche (rixin) chi qˈuiy chare ri rusamajbal ri barco xkarokij ca pa yaˈ. 	 kaj la trian tagon oni eljxetis per siaj propraj manoj la ekipajxon de la sxipo.


Y ruyaˈon chukaˈ chuwe riche (rixin) chi nkˈalajsaj chiquiwech ri winek ri can ojer chic ruchˈobon pe ri Dios chi nuben. Tek ri Dios cˈa ma jane tuben re ruwachˈulef y ronojel ri yecˈo, can yariˈ tek xuchˈob yan ri achique nuben. Y xa cˈa ma jane qˈuiy ta tiempo tukˈalajsaj. 	 kaj por ke mi klarigu al cxiuj, kia estas la dispono de la mistero kasxita tra cxiuj mondagxoj en Dio, kiu kreis cxion;


Riyix ri can yix tataˈaj chic, ntzˈibaj cˈa chiwe ruma can iwetaman wi chic ruwech ri Cristo ri can cˈo chic pe tek cˈa ma jane cˈo ta re ruwachˈulef. Riyix cˈajolaˈ ntzˈibaj cˈa chiwe ruma cˈo iwuchukˈaˈ, y ri ruchˈabel ri Dios cˈo pa tak iwánima, y can yix chˈaconek wi chrij ri itzel winek. 	 Mi skribis al vi, patroj, cxar vi konas tiun, kiu estas de la komenco. Mi skribis al vi, junuloj, cxar vi estas fortaj, kaj la vorto de Dio restas en vi, kaj vi venkis la malbonulon.


Queriˈ nwajoˈ nben riyin ruma nwajoˈ nwetamaj más ruwech ri Cristo y nisamej ta ri ruchukˈaˈ ri Dios pa nucˈaslen riyin; can achiˈel ri uchukˈaˈ ri xucusaj tek xucˈasoj ri Cristo chiquicojol ri caminakiˈ. Nwajoˈ ntij pokon ruma rubiˈ ri Dios, can achiˈel ri pokon ri xutij ri Cristo. Nwajoˈ cˈa ncˈut chi riyin can achiˈel ta chi can xicom riqˈui ri Cristo chuwech ri cruz. Y yacˈariˈ nwajoˈ nben. 	 por ke mi sciu lin kaj la potencon de lia relevigxo kaj la kunulecon en liaj suferoj, konformigxinte al lia morto,


Y can yacˈariˈ tek cˈo apo ri itzel winek, y xubij chare ri Jesús: Wi kas kitzij chi yit cˈa riyit ri Rucˈajol ri Dios, tabanaˈ cˈa chique re abej reˈ chi queˈoc caxlan wey. 	 Kaj la diablo diris al li:Se vi estas Filo de Dio, ordonu al cxi tiu sxtono, ke gxi farigxu pano.


Xa ta riyix ri iniman chic ri Jesucristo, ri nibix iglesia chiwe, imolon ta iwiˈ pa jun lugar y chiˈiwonojel yixchˈo ta pa nicˈaj chic chˈabel ri xa ma ye ichˈabel ta y yeˈapon ta winek iwuqˈui ri xa ma qˈuiy ta quetaman chrij ri ruchˈabel ri Dios, o yeˈapon ta ri ma quiniman ta, ¿la ma niquibij ta cami chiwe chi xa yix chˈujernek, ruma majun chˈabel nikˈax chiquiwech? 	 Se do la tuta eklezio kunvenos, kaj cxiuj parolos per lingvoj, kaj tien envenos nekleruloj aux nekredantoj, cxu ili ne diros, ke vi frenezas?


Wachˈalal, queriˈ chukaˈ ri cheˈ higo rubiˈ, ma xtuyaˈ ta aceituna. Ni ri uva ma xtuyaˈ ta higo, chukaˈ pa jun ralaxbel (rutzˈucbel) yaˈ ma xtel ta pe tzaylaj yaˈ y utzilaj yaˈ. 	 cxu figarbo, miaj fratoj, povas doni olivojn, aux vinberarbo figojn? kaj sala akvo ne donas dolcxajxon.


Niquibij chi quetaman ruwech ri Dios, pero can nikˈalajin chi ma kitzij ta, ruma xa itzel ri niquibanalaˈ. Ma utz ta yetzˈetetej. Ma yeniman ta tzij. Y majun utzil ri niquiben ta. 	 Ili pretendas koni Dion; sed per siaj agoj ili malkonfesas Lin, estante abomenaj kaj malobeemaj kaj por cxiu bona faro senvaloraj.


Yacˈa ri Lokˈolaj Espíritu ri icˈulun riyix ri yaˈon chic chiwe ruma ri Jesucristo can cˈo wi pa tak iwánima. Y ma nicˈatzin ta cˈa chi cˈo ta jun chic nitijon iwuche (iwixin), ruma ri Lokˈolaj Espíritu yixrutijoj chare ronojel. Y ri nucˈut Riyaˈ chiwech, can kitzij wi. Majun ri nucˈut ri man ta kitzij. Y can achiˈel rucˈutun Riyaˈ chiwech, can queriˈ tibanaˈ; can quixcˈojeˈ riqˈui ri Cristo. 	 Pri vi, la sanktoleado, kiun vi ricevis de li, restas en vi, kaj vi ne havas bezonon, ke iu vin instruu; sed kiel lia sanktoleado vin instruas pri cxio kaj estas vera kaj ne estas mensogo, kaj kiel gxi vin instruis, vi restas en li.


Oxmul yin chˈayon riqˈui xcˈaˈy. Jun bey xicˈak chi abej. Oxmul xa jubaˈ ma yin caminek ca pa mar, ruma ri barco ri yin benak wi xa xuchop nibe chuxeˈ yaˈ. Cˈo jun bey xinkˈaxaj jun kˈij y junakˈaˈ cˈa cˈanej pa ruwiˈ ri mar ruma xyojtej ri barco ri yin benak wi. 	 Trifoje mi estas batita per vergoj, unufoje mi estas prijxetita per sxtonoj, trifoje mi suferis sxippereon, nokton kaj tagon mi pasis en la profunda maro;


Ruma ri mac ya ri ley ri xucusaj riche (rixin) chi xirukˈol, y riqˈui riˈ xa can xirucamisaj. 	 cxar la peko, trovinte pretekston, per la ordono min trompis, kaj per gxi min mortigis.


Rumariˈ xa ta riyin nwajoˈ nyaˈ nukˈij, riˈ ma yin sachnek ta riqˈui ri nben, ruma ri nbij can kitzij wi, pero riyin ma nwajoˈ ta nyaˈ nukˈij, ruma ma nwajoˈ ta chi ri winek nikˈax ruwiˈ niquiyaˈ nukˈij, ruma ri winek ma xu (xe) ta wi ri niquitzˈet o niquicˈaxaj chawij ri niquiben, xa can nikˈax chic jubaˈ ruwiˈ niquiyaˈ akˈij. 	 CXar se mi deziros fieri, mi ne estos malsagxa; cxar mi diros la veron; sed mi min detenas, por ke neniu min opiniu supera ol tia, kia li vidas min, aux auxdas cxe mi.


Y wi ketaman chi ri Dios nracˈaxaj ri nikacˈutuj chare, ketaman chukaˈ chi nuyaˈ wi pe ri nikacˈutuj chare. 	 kaj se ni scias, ke kion ajn ni petas, Li nin auxskultas, ni scias, ke ni havas la petojn, kiujn ni petis de Li.


Xa can ruyon ri ma choj ta ri cˈo pa tak cánima ri niquiben. Ruma ri achiˈaˈ y ri ixokiˈ ri xa ma quicˈulaj ta quiˈ niquicanolaˈ quiˈ riche (rixin) chi yemacun. Niquibanalaˈ etzelal chique ri nicˈaj chic. Ma yetaneˈ ta chi niquirayij ri cosas ri cˈo riqˈui jun chic winek. Qˈuiy etzelal niquirayij niquiben chique nicˈaj chic. Sibilaj itzel niquinaˈ chare jun chic ruma ri utz cˈo. Yecamisan. Ye yacol tak chˈaˈoj, yekˈolon. Ma tiquitzˈet jun cosa, can chanin niquijel rubixic. 	 plenigite de cxia maljusteco, malvirteco, avideco, malboneco; plenaj de envio, mortigo, malpaco, ruzo, malico; flustrantaj,


Wachˈalal, wacami nwajoˈ ntzijoj chic jun bey chiwe ri lokˈolaj chˈabel ri niyaˈo colotajic ri xintzijoj chiwe tek xicˈojeˈ iwuqˈui. Y riyix can xicˈul wi ri chˈabel ri xintzijoj chiwe, y can cof yixcˈo chupan. 	 Kaj mi sciigas vin, fratoj, pri la evangelio, kiun mi predikis al vi, kiun ankaux vi ricevis, en kiu ankaux vi staras,


Wachˈalal, riyix can iwetaman achique nubij ri ley ri xuyaˈ ri Dios, y chukaˈ iwetaman chi jun winek xaxu (xaxe wi) tek cˈa qˈues na, cˈo chuxeˈ rutzij ri ley riˈ. 	 Aux cxu vi ne scias, fratoj (cxar mi parolas al konantoj de la legxo), ke la legxo regas la homon tiel longe, kiel li vivas?


Y ri quichˈacul xquecˈojeˈ ca ri pa nimabey riche (rixin) ri nimalaj tinamit. Tinamit ri acuchi (achique) xcamisex wi chuwech ri cruz ri Kajaf Jesucristo, tinamit ri nibix chukaˈ achiˈel Sodoma chare y nibix chukaˈ achiˈel Egipto chare. 	 Kaj iliaj kadavroj kusxas sur la strato de la granda urbo, kiu nomigxas lauxspirite Sodom kaj Egiptujo, kie ankaux ilia Sinjoro estis krucumita.


Rumacˈariˈ, xabachique ri nunimirisaj riˈ, xa xtikasex rukˈij. Y yacˈa ri nuchˈutinirisaj riˈ, xtinimirisex rukˈij, xchaˈ ri Jesús. 	 CXar cxiu, kiu sin altigas, estos humiligita, kaj kiu sin humiligas, tiu estos altigita.


Y xatinyaˈ cˈa ca pa Creta ruma xinwajoˈ chi nachojmirisaj ri nicˈatzin chi nichojmirisex. Y chukaˈ xinbij chawe: Ronojel tinamit ri can yecˈo kachˈalal, queˈachaˈ cˈa achiˈaˈ chiquicojol ri yeˈoc ancianos, riche (rixin) chi ye riyeˈ ri yeˈucˈuan quiche (quixin) ri kachˈalal. 	 Pro tio mi lasis vin en Kreto, ke vi arangxu la aferojn mankohavajn kaj starigu presbiterojn en cxiu urbo, kiel mi ordonis al vi;


Y ri fariseos xquicˈaxaj cˈa chi queriˈ ri yequibilaˈ ri winek chrij ri Jesús. Rumariˈ ri achiˈaˈ fariseos y ri principaliˈ tak sacerdotes, xequitek cˈa el ye aj chˈameˈy chuchapic. 	 La Fariseoj auxdis la amason murmuranta tion pri li, kaj la cxefpastroj kaj la Fariseoj sendis oficistojn, por kapti lin.